Toyota ZZ motoru

**[[Toyota]] ZZ motor ailesi** sıralı 4 silindirli bir motor serisidir. ZZ serisi, ince presle imal edilen dökme demir silindir gömleklerine sahip döküm alüminyum motor bloğu ve alüminyum çift kam mili (DOCH) ve silindir başına 4 valf kullanır. Kam milleri zincir tahriklidir. Ailenin 1,8 litrelik iki üyesi olan 1ZZ ve 2ZZ, farklı çap ve inme kullanır. Düşük devir/dakika kullanımında tork ön plana çıkarılarak ekonomi için optimize edilmişken, bir diğeri daha yüksek güç sağlayan, yüksek devirli kullanıma göre optimize edilmiş uygun bir tasarımdır. ZZ ailesi, son derece popüler dökme demir bloklu 4A motorların yerini almıştır.

2ZZ-GE, ZZ motor serisinin ikinci nesli olarak tanımlanabilir ve geniş açılı valflere (G) ve elektronik yakıt enjeksiyonuna (E) sahip performans odaklı bir silindir kafasına sahiptir.

## 1ZZ

### 1ZZ-FE
**1ZZ-FE**, Buffalo, Batı Virginia'da üretilen 1,8 litrelik (1.794 cc) bir versiyondur. Delik ve strok oranı 'dir. Sıkıştırma oranı 10,0:1'dir. Maksimum güç, 4.400 devir/dakikada  tork ile 5.600 devir/dakikada  ve 6,400 devir/dakikada  arasındadır. 4.200 devir/dakikada  tork. Çok noktadan yakıt enjeksiyon sistemi kullanır, VVT-i teknolojisine sahiptir (1998-99 yılları arası üretilmiş 1ZZ motorlarda VVT-i yoktur) ve dövme toz biyel kolu, tek parça döküm kam milleri ve dökme alüminyum emme manifoldu veya plastik bir emme manifoldu içerir.

2003–2004 model Corolla ve Matrix için Toyota Racing Development (TRD) ve Pontiac Vibe için GM Performance tarafından fabrika destekli cıvata bağlantılı bir süperşarj kiti satıldı. Süperşarj, tekerleklerde  ve  tork artışıyla  destek sağlar.

Aralık 2007'de Cambridge, Ontario'daki üretimi durdurulmuştur.

Uygulamalar:

* Toyota Corolla CE/LE/S/VE, Fielder, Runx (Japonya), Altis (Asya)
* Toyota Corolla Spacio
* Toyota Corolla Verso
* Toyota Allion
* Toyota Premio
* Toyota Vista ve Vista Ardeo
* WiLL VS
* Toyota Caldina
* Toyota RAV4
* Chevrolet Prizm
* Pontiac Vibe
* Toyota Celica GT
* Toyota Matrix
* Toyota Avensis
* Toyota Opa
* Toyota Isis
* Toyota Wish
* Lotus Elise
* Toyota MR2

Toyota, 1ZZ-FE motoruyla donatılan 2005-2008 model Toyota Corolla'larını ve Matrix'lerini gönüllü olarak geri çağırdığını duyurdu. Sorun, motor kontrol modülünü ilgilendiriyordu ve modülün devre kartında çatlak oluşması ile aracın çalışmamasına, şanzımanın sert bir şekilde vites değiştirmesine veya motorun durmasına neden olabilecek bir potansiyelini içeriyordu. Ayrıca General Motors, aynı sorun nedeniyle Pontiac Vibe'i 2005'ten 2008'e kadar gönüllü olarak geri çağıracağını duyurdu.

### 1ZZ-FED
**1ZZ-FED**, 1ZZ-FE'ye benzer ancak Shimoyama fabrikasında ayrı olarak üretilmiştir. Güç çıkışı 6.400 devir/dakikada  ve 4.400 devir/dakikada  torktur. VVT-i teknolojisini kullanır ve daha büyük 32&nbsp;mm emme ve 27,5&nbsp;mm egzoz valflerine sahiptir, bu da 2002-2008 yılları arasında üretilen 1ZZ-FE'ye kıyasla daha yüksek güç çıkışı sağlar.

Uygulamalar:

* Toyota Celica GT
* Toyota MR2 Spyder
* Toyota Wish 1.8
* WiLL VS 1.8

### 1ZZ-FBE
E100 Etanol ile çalışabilen, özel olarak değiştirilmiş bir 1ZZ-FE'dir.

Uygulamalar:

Toyota Corolla (yalnızca Brezilya) | 100&nbsp;kW | 134,4 beygir |

### LJ479Q
SAIC-GM-Wuling arabaları için 1ZZ-FE motorunun kodudur.

Uygulamalar:

* Baojun 530
* Baojun 560
* Baojun 730/Wuling Cortez
* Wuling Rongguang
* Wuling Zhengcheng

## 2ZZ

### 2ZZ-GE
**2ZZ-GE**  versiyonu, Yamaha Motor Corporation işbirliğiyle Japonya'da üretildi. Çap x strok . Çok Noktalı Yakıt Enjeksiyonu (VVTL-i) kullanır ve dövme çelik biyel kollarına sahiptir. Sıkıştırma oranı 11,5:1 olup, yüksek oktanlı benzin gerektirir (Kuzey Amerika'da kullanılan (R+M)/2 ölçeğinde 91 oktan veya üzeri). Bu motorun güç çıkışı araca ve ayarlara bağlı olarak değişir. Celica GT-S, Corolla T-Sport, Lotus Elise ve Lotus Exige  sunarken, 2003 model Matrix ve Pontiac Vibe'ın Amerika versiyonları 7.600 devir/dakikada  ve 6800 devir/dakikada  tork üretmektedir. 2004'te 'den 2006'da 'ye kadar kavisli bir güç bandına ait değerler sunmaktadır. 2004 ve 2006 yılları arasındaki farklı değerler dinamometre test prosedürlerindeki değişikliklerden kaynaklanmakta. Avustralya versiyonu Corolla Sportivo, 7.600 devir/dakikada  güç ve  tork üretiyor. Corolla Compressor ve Lotus Exige S, 'ye ulaşmak için ara soğutuculu bir süperşarj eklerken, Exige 240R'nin süperşarj çıkışı 'ye çıkarılmıştır. Elise SC'ye ara soğutmasız bir süper şarj cihazının eklenmesi, önemli ölçüde ağırlık tasarrufuyla birlikte  güç üretmesini sağlar. Süperşarjlı motorlar 2ZZ-G***Z***E olarak etiketlenmemiştir.

ZZ ailesine özgü olan 2ZZ-GE, ilave güç üretmek için çift eksantrik mili profil sistemini (VVTL-i'deki "L", meraklılar ve mühendisler tarafından Honda'nın VTEC teknolojisine benzer şekilde "lift" olarak bilinir) kullanır. 2ZZ-GE, Amerika pazarında kam aşamalı değişken valf zamanlamasını çift profilli değişken valf kaldırma özelliğiyle birleştiren ilk motordu. Aşağıdaki tabloda iki eksantrik mili profilinin özellikleri listelenmektedir.

Toyota, yüksek devirde çalışma ve devir aralığının en tepesine yakın bir güç zirvesi üretmek için ZZ bloğunu temel alan 2ZZ-GE'yi tasarlaması için Yamaha'yı görevlendirdi. Yüksek çıkışlı kam profili yaklaşık 6.200 devir/dakikaya kadar etkinleştirilmez (kaldırma ayar noktaları araca bağlı olarak 6.000-6.700 dev/dk arasındadır) ve motor en az 'ye ulaşana kadar devreye giremez. Toyota, PCM yoluyla devri elektronik olarak yaklaşık 8.200 devir/dakika ile sınırlandırır. "Kaldırma" teknolojisini aktifleştirme ve motor redline'ı uygulamaya göre değişir. Örneğin, Lotus 2ZZ-GE'lerin devri 8.500 devir/dakika ile sınırlıdır; oysa Celica'ların devri, model yılına bağlı olarak Kuzey Amerika'da 7.900 ila 8.200 devir/dakika ile sınırlıdır. İlk Japon versiyonları,8.600 devir/dakikada  tepe noktasıyla sınırlıydı. Sonuç olarak yalnızca gaz kelebeğiyle motora "aşırı devir" sağlamak imkansızdır. Daha yüksek bir vitesten vites küçültme işlemi dahil edilmelidir. Tipik bir "aşırı devir" yağ pompasına zarar verebilir, genellikle lob halkasını parçalayabilir ve resme benzer bir hasara yol açabilir. Yağ pompası 2ZZ'lerin kronik sorunudur ancak olaylar nadirdir ve genellikle sürücünün hatası nedeniyle meydana gelir. En kısa süreli yağ eksikliği bile bu motor serisi için genellikle ölümcüldür.

Üretimin ilk birkaç yılında motorlar "kaldırma cıvatalarının" arızalanmasıyla ünlüydü. Bu, motora zarar vermedi ancak yüksek çıkışlı kam profili düzgün şekilde devreye giremediğinden performansı olumsuz etkileyecekti. Toyota sorunu 2002'nin sonlarında yeniden tasarlanmış bir cıvatayla çözdü. Sorunlu cıvatalara sahip daha önceki motorlar, Toyota tarafından verilen bir kit ile sabitlenebiliyor ve eski cıvatanın yerine yeni cıvatanın takılması yeterli oluyordu.

2004 ve daha yeni Matrix ve Corolla XRS modelleri ikincil hava enjeksiyonu ile donatılmıştı ve egzoz gazı katalizöre ulaşmadan önce yakıtın tamamen yanmasını sağlamak için havanın enjekte edildiği motor kafasındaki ve manifolddaki her egzoz deliğinin üzerinde ekstra bir delik vardı. Mart 2003'ten itibaren tüm 2ZZ-GE kafaları, araçta ikincil enjeksiyon sistemi olmasa bile bu modifikasyonu taşır.

2ZZ-GE'nin döküm alüminyum alaşımlı motor bloğu, Metal Matris Kompozit (MMC) takviyeli silindir duvarlarına sahipti. MMC, seramik parçalardan ve elyaflardan oluşan bir takviye malzemesidir.

2ZZ-GE hala litre başına en yüksek çıkışa sahip ve şimdiye kadar yapılmış en yüksek devirli seri üretim motorlardan biridir. İnanılmaz bir güç çıkışı ile 2ZZ-GE motoru, 2002 yılında 1,4 ila 1,8 litrelik motorlar arasında Uluslararası Yılın Motoru kategorisini kazanmıştır.

Uygulamalar:

* Toyota Celica SS-II (Japonya, )
* Toyota Celica TRD M Sport (Japonya, /)
* Toyota Celica GT-S (ABD, )
* Toyota Celica 190/T-Sport (İngiltere, )
* Toyota Celica SX (Avustralya, /)
* Toyota Celica ZR (Avustralya, /)
* Toyota Corolla Sportivo (Avustralya, /)
* Toyota Celica T Sport (Avrupa, )
* Toyota Corolla T Sport Compressor (Avrupa, süperşarjlı, )
* Toyota Corolla XRS (ABD, )
* Toyota Corolla Fielder Z Aero Tourer (Japonya, )
* Toyota Corolla RunX Z Aero Tourer (Japonya, )
* Toyota Corolla RunX RSi (Güney Afrika, /)
* Toyota Matrix XRS (ABD, )
* Pontiac Vibe GT (ABD, )
* Toyota Voltz Z: (Japonya, )
* WiLL VS 1.8
* Lotus Elise (Kuzey Amerika/Birleşik Krallık, )
* Lotus Exige (ABD/İngiltere, 190 bg Kuzey Amerika ve 243 bg süperşarjlı))
* Lotus Exige CUP 260 (ABD/İngiltere, süperşarjlı, )
* Lotus 2-Eleven (ABD/İngiltere, süperşarjlı, )

## 3ZZ

### 3ZZ-FE
**3ZZ-FE**, 2000-2012 yılları arasındaki modeller için Japonya'da üretilmiş 'lik bir motor ünitesidir. Çap ve strok 'dir. Maksimum gücü çıkış 6.000 devir/dakikada 'dir ve maksimum torku 4.400 devir/dakikada 'dir. 1ZZ-FE motorla üretilen Toyota'ya göre SMP pistonlara sahiptir. Tercih edilen motor yağı 5W30 API sınıfı SL/SM'dir.

Singapur, Malezya, Filipinler, Tayland, Pakistan (SE Sedan olarak) ve Tayvan gibi Asya ülkelerinde satılan Toyota Corolla Altis'te; 2000'li yılların sonuna kadar Çin'de Toyota Corolla EX; Sri Lanka'da, Avrupa'nın bazı kısımlarında ve Orta Doğu'da satılan Toyota Corolla sedan, hatchback ve station wagon; ve Brezilya'daki Toyota Corolla XLi sedan. Güney Afrika'da motor RunX 160 ve Corolla 160'ta bulunmaktadır.

Uygulamalar:

* Toyota Corolla (Avrupa ve Orta Doğu)
* Toyota Corolla Altis (Asya; E120 ve E140 modelleri)
* Toyota Corolla EX (Çin; 2000'lerin sonuna kadar)
* Toyota Corolla RunX 160 (Güney Afrika)
* Toyota Corolla XLi (Brezilya)
* Toyota Avensis (Avrupa)

## 4ZZ

### 4ZZ-FE
4ZZ-FE, 1.398 cc'lik ( bir versiyondur. Delik ve strok 'dir. Çıkış, 6000 devir/dakikada  ve maksimum tork 4400 devir/dakikada 'dir.

Uygulamalar:

* Toyota Corolla (E110) (2000 makyajlanması)
* Toyota Corolla (E120)
* Toyota Corolla (E150)
* Toyota Auris

## Ayrıca bakınız

* Toyota motorları listesi

## Kaynakça