Karin Boye

**Karin Maria Boye** (; 26 Ekim 1900 – 24 Nisan 1941) İsveçli şair ve romancı. İsveç'te şair olarak beğeni toplasa da uluslararası alanda en çok distopik bilim kurgu romanı *[[Kallocain]]* (1940) ile tanınır.

## Biyografi

### Erken yaşamı

Boye, İsveç'in Göteborg kentinde varlıklı bir ailede doğdu ve 1909'da ailesiyle birlikte Stockholm'e taşındı, sonrasında Huddinge'de bir eve yerleşti. Stockholm'de 1920'ye kadar *Åhlinska Skolan'da* eğitim gördü. Ardından, okul öğretmeni olmak için bir öğretmen yetiştirme programı olan Södra Semineriet'e katıldı. 1921'den 1926'ya kadar Uppsala Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1922'de "Moln" adlı şiir kitabıyla yayımlandı (Bulutlar). Uppsala'da bulunduğu süre boyunca ve 1930'a kadar Boye, antifaşist sosyalist bir grup olan İsveç Clarté Birliği'nin bir üyesiydi. Ayrıca kadın örgütü Nya Idun'un da bir üyesiydi.

### Edebi kariyeri

Karin Boye, edebiyat dünyasına 1922'de *Moln* ("Bulutlar") adlı şiir kitabıyla adım attı. Arthur Schopenhauer ve Friedrich Nietzsche'nin yazılarından ve Gustaf Fröding, Vilhelm Ekelund ve Edith Södergran gibi şairlerden etkilenen şiirleri, başlangıçtan itibaren bireyin Hristiyanlıkla ilişkili özgürlük hakkını ele aldı ve bu, "Gömda land" (1924, "Gizli Diyarlar") ve *Härdarna'da* (1927, "Ocaklar") daha da geliştirildi. Güzelliğe tapınma, savaşçı ruh ve dinamizm, kendine özgü ritmik bir biçime yoğunlaşan şiirlerinin temel unsurlarıydı.

Boye, 1931'de Erik Mesterton ve Josef Riwkin ile birlikte şiir dergisi *Spektrum'u* kurarak TS Eliot ve Sürrealistleri İsveçli okuyucularla tanıştırdı. Eliot'ın birçok eserini İsveççeye çevirdi; Mesterton ile birlikte "Çorak Ülke"yi çevirdi. Ayrıca 1931'den 1941'deki ölümüne kadar İsveç edebiyat kurumu *Samfundet De Nio'nun* (Dokuzlar Cemiyeti) bir üyesiydi.

Boye, muhtemelen en çok şiirleriyle ünlüdür; bunların en bilinenleri "Härdarna" şiir koleksiyonundan *Ja visst gör det ont* *I rörelse*, *För trädets skull* (1935). Boye'un şiirlerinde ağaç sembolizmini sıklıkla kullandığını açıkça ortaya koyan bu son derleme, çağdaş eleştirmenler tarafından modernist belirsizlik nedeniyle eleştirilmiş, ancak sonraki okuyucular tarafından en güçlü şiir kitabı olarak kabul edilmiştir.

Boye ayrıca birkaç kısa öykü koleksiyonu ve roman da yazdı. 1931 tarihli romanı *Astarte*, burjuva kültürünü eleştirdi ve bir İskandinav roman ödülü kazandı. 1934 tarihli romanı *Kriz* () dini krizini ve lezbiyenliğini tasvir eder. *Merit vaknar* ve *För lite* romanları ise erkek ve kadın rol yapma oyunlarını araştırır.

En bilinen ve en çok okunan romanı *[[Kallocain]]* 1940'ta yayımlandı. Nazizmin yükselişi sırasında Almanya'ya yaptığı ziyaretten esinlenen eser, George Orwell'ın *[[Bin Dokuz Yüz Seksen Dört]]* ve Aldous Huxley'nin *[[Cesur Yeni Dünya]]* romanları tarzında distopik bir toplumun tasviriydi (Orwell'ın başyapıtından neredeyse on yıl önce yazılmış olsa da). Romanda, Leo Kall adında idealist bir bilim insanı, bir tür gerçeklik serumu olan Kallocain'i icat eder. Roman, bireyin özgürlük ve bağımsızlık hakkını kolektif bir toplum, devletin örgütlenme ve kontrolcülüğü ile karşılaştırır. Roman 1981'de İsveç'te çekilen *[[İsyan (film, 2002)|Equilibrium]]* filmine ilham vermiştir.

Ölümünden sonra tamamlanmamış şiir koleksiyonu "De sju dödssynderna" 1941'de yayımlandı. Eserin merkezinde, Boye'un eserlerinin ana teması olan bireyin bağımsızlığa yönelik güçlü iradesi ile dine uyum arasındaki çatışmayı konu alan bir şiir dizisi yer alır.

### Sonraki yaşamı

Boye, 1929 ve 1932 yılları arasında kendi gibi Clarté üyesi olan Leif Björck ile evlendi. Evlilik görünüşe göre bir arkadaşlık evliliğiydi. 1932'de kocasından ayrıldıktan sonra, şair Gunnar Ekelöf'ü Boye için terk eden Gunnel Bergström ile lezbiyen bir ilişki yaşadı. Bir depresyon nöbetinin ardından Stockholm'den ayrılıp Berlin'e gitti ve burada psikanalizden geçerek eşcinselliğini doğruladı. 1932-1933 yılları arasında Berlin'de yaşadığı günlerde Margot Hanel (7 Nisan 1912 - 30 Mayıs 1941) ile tanıştı, hayatının geri kalanında onunla yaşadı ve "eşi" olarak anıldı.

Boye, *Spektrum'un* editörlüğünden istifa ettikten sonra geçimini çeviri yaparak ve haftalık dergiler için kısa öyküler yazarak, daha sonra da *Arbetaren* ve *Social-Demokraten* gazeteleri için edebiyat eleştirmeni olarak yazarak sağladı. Boye, 1936'dan 1938'e kadar Viggbyholm okulunda öğretmen olarak çalıştı, depresyon dönemleri geçirdi ve intihar girişimlerinde bulundu.

Boye, 23 Nisan 1941'de aşırı dozda uyku hapı içerek intihar etti. (Göteborg Bölge Arşivleri'ndeki polis raporuna göre) 27 Nisan'da, Alingsås'ın hemen kuzeyinde, Bolltorpsvägen yakınlarında, manzaralı bir tepedeki kayanın üzerinde kıvrılmış halde, yürüyüşe çıkan bir çiftçi tarafından bulundu. Margot Hanel de kısa bir süre sonra intihar etti.

## Mirası
Karin Boye'a iki farklı mezar taşı yazısı yazılmıştır. En bilineni *Död amazon* şiiridir. Bu şiirinde Hjalmar Gullberg, "Çok esmer ve iri gözlü" olarak tasvir edilmiştir. Bir diğer şiiri ise yakın arkadaşı  tarafından yazılan *Död kamrat*tır. Burada kahraman bir Amazon olarak değil, sıradan, küçük ve gri bir ölümle savaşlardan ve acılardan kurtulmuş bir insan olarak tasvir edilmiştir.

Boye ayrıca Harry Martinson'ın 1956 tarihli *Aniara* şiirindeki Isagel karakterine de modellik yapmıştır. Boye ve Martinson 1930'larda yakın bir dostluk kurmuşlardı.

Karin Boye, birçok biyografinin, çok sayıda edebi çalışmanın ve makalenin konusu oldu ve eserleri yeni İsveççe baskılarda yayınlandı. 1994'te, *Complete Poems* David McDuff tarafından İngilizceye çevrilerek yayınlandı. En çok okunan kitabı *Kallocain*, 25'ten fazla farklı dile çevrildi.

1983 yılında, eserlerine adanmış bir edebiyat derneği kuruldu ve eserleri yeni okuyuculara ulaştırılarak yaşatılmaya devam edildi. 2004 yılında, Uppsala Üniversitesi Kütüphanesi'nin şubelerinden birine onun adı verildi.

## Çalışmaları

### Romanlar

* Astarte, 1931
* Merit vaknar, 1933
* *Crisis,* 1934
*För lite, 1936
* *[[Kallocain]]*, 1940

### Şiir koleksiyonları

* Moln, 1922
* Gömda land, 1924
* Härdarna, 1927
* För trädets skull, 1935
* De sju dödssynderna, 1941 (tamamlanmadı, ölümünden sonra yayınlandı)
* *Complete Poems*, İngilizceye çeviren David McDuff, Bloodaxe Books, 1994 

## Kaynakça

* Abenius, Margit. 1965. *Karin Boye* . Stokholm, İsveç. Bokförlaget Aldus/Bonniers. OCLC&nbsp;
* Hammarström, Camilla. 2001. *Karin Boye* . Stokholm, İsveç. Doğa ve Kültür . ISBN&nbsp; .

## Konuyla ilgili yayınlar
* 

## Dış bağlantılar

* Karin Boye Derneği
* David McDuff'ın Karin Boye şiirlerinin İngilizce çevirileri   Archived
* Works by Karin Boye