Karaçınar Yerleşimi

**Karaçınar Yerleşimi**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Goranboy rayonunda, Küçük Kafkasya'nın doğu eteklerinde bulunan bir arkeolojik sit alanıdır. Karaçınar, Geç Eneolitik dönemden Orta Çağ'a kadar uzanan geniş bir tarihsel dönemi kapsayan çok katmanlı bir yerleşimdir. Güncel süreçte Azerbaycan ve uluslararası araştırma ekiplerince incelenmektedir.

## Tarihi
Karaçınar Yerleşimi'ne dair ilk arkeolojik veriler 2014 yılında Muzaffer Hüseyinov başkanlığındaki Naftalan-Goranboy keşif heyetince kayda geçirilmiştir Karaçay havzasındaki yüzey araştırmalarında yerleşim alanı ile çok sayıda kurgan tespit edilerek çeşitli materyaller derlenmiştir Bölgedeki deneme kazıları sonucunda yerleşimin Geç Eneolitik çağdan Orta Çağ'a uzanan geniş bir zaman dilimine tarihlendiği saptanmıştır.

## Arkeolojik kazılar
Fransız ve İtalyan arkeologlar 2017 yılındaki incelemeleri sonucunda sahanın önemine dikkat çekerek yerleşimi Kafkasya genelindeki Kür Araz kültürüne ait en kritik arkeolojik merkezlerden biri olarak tanımlamışlardır.

2018 yılından itibaren Azerbaycan ve Fransa ortaklığındaki uluslararası arkeoloji heyeti ilgili yerleşim alanındaki bilimsel çalışmalarını sürdürmektedir. Fransız Julio Palumbi başkanlığındaki uluslararası heyet tarafından yürütülen kazı çalışmaları İtalyan ve Fransız arkeologların katılımıyla gerçekleştirilmiştir 2020 yılında küresel salgın nedeniyle kesintiye uğrayan araştırmalar 2023 yılında yeniden başlatılarak 200 metrekarelik bir sahada genişletilmiştir.

2024 yılında, Muzaffer Hüseyinov'un liderliğindeki kazılar devam etmiş ve yerleşimin üç farklı bölgesinde araştırmalar yapılmıştır. 1. Bölge, anıtın kültürel katmanının kalınlığını incelemek amacıyla, anıtın güneybatı kesiminde, tepenin eteğinden zirvesine kadar uzanan ve 1 metre genişliğinde olan bir alanda, önceki yıllarda gerçekleştirilen arkeolojik kazıların devamı niteliğinde açılmıştır. 3. Bölge ise 2 x 2 metre ölçülerinde planlanarak kazılmıştır.

İlk bölgede, 7 metreden uzun ve iyi durumda olan bir tuğla duvarın kalıntıları keşfedilmiştir. Araştırmalar, bu yapının muhtemelen bölmelerle ayrılmış, 100 metrekareden daha geniş bir alanı kaplayan büyük ölçekli bir yapı olduğunu ortaya koymuştur. Bu alanda obsidyen orak dişleri, kemik aletler, boncuklar, delikli disk biçimli nesneler ve çeşitli çömlek parçaları ele geçirilmiştir. Yapının dışında bir tandır ile bir erzak çukuru da tespit edilmiştir. Kesici aletlerin tamamının obsidyenden üretilmiş olması, obsidyenin bu bölgede yaygın bir hammadde olarak kullanıldığını göstermektedir.

İkinci kazı alanında, Erken Tunç Çağı'na ait bir kültürel tabaka ortaya çıkarılmış ve bu tabakanın tüm seviyelerinden analiz örnekleri alınmıştır. Erken Tunç Çağı'na ait kültürel tabakanın kalınlığının 3 metreden fazla olması ve Geç Eneolitik dönemden Orta Tunç Çağı'na geçiş sürecine ait izlerin tespit edilmesi, yerleşimin bilimsel önemini daha da artırmaktadır. Araştırmalar Karaçınar yerleşiminin Güney Kafkasya coğrafyasında Kür Araz kültüründen günümüze ulaşan tek tarih öncesi yerleşim birimi olduğunu kanıtlamaktadır.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 

## Dış bağlantılar

* "Qaraçinar" qədim yaşayış məskəni — BAKU TV
* Batı Azerbaycan’da 1300’den Fazla Tarihöncesi Kurgan Belirlendi