Kitâb-ı Mukaddes kanonu

**Kitâb-ı Mukaddes** **kanonu**, belirli bir Yahudi veya Hristiyan dini topluluğunun Eski Ahit ve Yeni Ahit'ten oluşan Kitab-ı Mukaddes'in bir parçası olarak kabul ettiği kutsal metinler (aynı zamanda "kutsal kitaplar" olarak da adlandırılır) kümesidir.

Katolik Kilisesi şu anda 73 kitabı Kitâb-ı Mukaddes'in bir parçası olarak kabul etmektedir: 46'sı Eski Ahit, 27'si Yeni Ahit. Protestan kiliseleri ise 66 kitabı Kitâb-ı Mukaddes'in bir parçası olarak kabul etmektedir: 39'u Eski Ahit, 27'si Yeni Ahit.

Ayrıca Kitab-ı Mukaddes'in ilhamını anlama biçimleri hem de "kanonik" kabul edilen kitapların gerçek listeleri açısından önemli farklılıklar vardır. Dolayısıyla, farklı kanonlar vardır:

* Yahudilik kanonu.
* Sâmirî kanonu.
* Katolik Kilisesi kanonu.
* Doğu Ortodoks Kilisesi kanonu.
* Protestanlık kanonu.
* Kıptî Ortodoks Kilisesi kanonu.
* Süryani Ortodoks Kilisesi konunu.
* Ermeni Apostolik Kilisesi kanonu.

## Etimoloji
Batı dillerinde "canon" olarak geçen kanon kelimesi, 'kural' veya 'ölçü çubuğu' anlamına gelen Grekçe: κανών <small>romanize:</small> *kanōn* kelimesinden gelir. Kelime, 14. yüzyıldan beri "Hristiyan Kilisesi tarafından gerçek ve ilham edilmiş olarak kabul edilen Kitab-ı Mukaddes kitaplarının koleksiyonu veya listesi" anlamında kullanılmaktadır.

## Tanım
Çeşitli Kitab-ı Mukaddes kanonları, ilgili inanç ve mezheplerin dini otoriteleri arasındaki tartışma ve mutabakat yoluyla geliştirilmiştir. Yahudi-Hristiyan İncilleri gibi bazı kitaplar, çeşitli kanonlardan tamamen hariç tutulmuştur; ancak tartışmalı kitapların çoğu, birçok kişi tarafından apokrif veya deuterokanonik olarak kabul edilirken, bazı mezhepler bunları tamamen kanonik olarak kabul edebilir. Eski Ahit ile Yeni Ahit kanonları arasında farklılıklar vardır, ancak el yazmalarının çoğu ortaktır.

Farklı dini gruplar, Kitab-ı Mukaddes kanonlarına farklı kitapları, farklı sıralarda dahil eder ve bazen kitapları böler veya birleştirir. Yahudi Tanah'ı (bazen İbranice İncil olarak da adlandırılır) üç bölüme ayrılmış 24 kitap içerir: Tevrat'ın beş kitabı ('öğreti'); Nevi'im'in sekiz kitabı ('peygamberler'); ve Ketuvim'in on bir kitabı ('yazılar'). Çoğunlukla Kutsal İbranice ile, Aramice bölümleriyle oluşturulmuştur. Eski Ahit'e çok benzeyen ancak ek metinler içeren Septuaginta (Koine Yunancası), en azından bazı ayin bağlamlarında Hristiyan Yunanca Eski Ahit olarak kullanılır. Hristiyan İncillerinin ilk bölümü, en azından İbranice İncil'in 24 kitabını içeren ve farklı şekilde sıralanmış 39 (Protestan) veya 46 (Katolik [deuterokanonik eserler dahil]) kitaba bölünmüş Eski Ahit'tir. İkinci kısım, neredeyse her zaman 27 kitaptan oluşan Yeni Ahit'tir: dört kanonik İncil, Elçilerin İşleri, 21 Mektup ve Vahiy Kitabı. Katolik Kilisesi ve Doğu Hristiyan kiliseleri, belirli deuterokanonik kitap ve pasajların Eski Ahit kanonunun bir parçası olduğunu savunur. Doğu Ortodoks, Oryantal Ortodoks ve Doğu Süryani Kilisesi'nin kabul edilen kitap listelerinde farklılıklar olabilir.

Bazı Hristiyan gruplarının, kutsal yazı olarak kabul edilen ancak Kitâb-ı Mukaddes'in bir parçası olmayan başka kanonik kitapları (açık kanon) vardır.

## Yahudi ve Hristiyan geleneklerinin kanonları
#### Eski Ahit tablosu
Bu tabloda yetmiş dört kitap ve eklemeler listelenmiştir. Tablonun altındaki notlara bakınız.

##### Eski Ahit tablo notları
Yahudi apokrif kitaplarının birçoğu farklı Hristiyan toplulukları tarafından farklı şekillerde kabul edilmiş olsa da, hiçbir gelenek tarafından benimsenmeyenler burada hariç tutulmuştur.

Bazı kitapların sırası kanonlara göre değişir. Bava Batra 14b'deki Talmud, *[[Nevi'im]]* ve *[[Ketuvim]]* kitaplarının kendi sırasını verir. Bu sıra, *[[Mişneh Torah]]* Hilchot Sefer Tora 7:15'te de belirtilmiştir. Tevrat kitaplarının sırası, Yahudilik, Samirilik ve Hristiyanlığın tüm mezheplerinde evrenseldir.

Tablo, Yeni Amerikan Ahiti Gözden Geçirilmiş Baskı, Gözden Geçirilmiş Standart Sürüm ve İngilizce Standart Sürüm gibi Kitab-ı Mukaddes'in modern baskılarında bulunan yazım biçimlerini ve adları kullanır. Hem 1609-1610 Douay Eski Ahit'teki (ve 1582 Rheims Yeni Ahit'teki) hem de Piskopos Challoner'ın 1749 revizyonundaki (şu anda birçok Katolik tarafından kullanılan ve İngilizcedeki geleneksel Katolik yazım biçimlerinin kaynağı olan baskı) ve Septuaginta'daki yazım biçimleri ve adlar, İbranice Masoretik metinden türetilen modern baskılarda kullanılan yazım biçimlerinden ve adlardan farklıdır.

Kral James Versiyonu, Yeni Ahit'te bu kitaplardan bazılarını geleneksel yazımlarıyla anar; örneğin "Esaias" (Yeşaya için). Ekümenizm ruhuna uygun olarak, daha yeni Katolik çeviriler (örneğin, Yeni Amerikan İncili, Kudüs İncili ve Katolikler tarafından kullanılan ekümenik çeviriler, örneğin Gözden Geçirilmiş Standart Versiyon Katolik Baskısı), protokanoniklerde Protestan İncilleriyle aynı "standartlaştırılmış" (Kral James Versiyonu) yazım ve adları kullanır (örneğin, 1. Tarihler, Douay 1 Paralipomenon'a karşı, 1-2. Samuel ve 1-2. Krallar, 1-4. Krallar yerine).


#### Yeni Ahit tablosu
Bu tabloda elli iki kitap listelenmiştir. Tablonun altındaki notlara bakınız.

##### Yeni Ahit tablo notları


## Ayrıca bakınız

* Kanonik
* Kitâb-ı Mukaddes
* Apokrif
* Kitâb-ı Mukaddes'in eleştirisi
* Barnabas İncili
* Basilides İncili
* Tomas İncili
* İslam'da kutsal kitaplar

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar
* Armstrong, Karen (2007) *The Bible: A Biography*. Books that Changed the World Series. Atlantic Monthly Press. 
* Barnstone, Willis (ed.) (1984). *The Other Bible: Ancient Alternative Scriptures*. HarperCollins. .
* Childs, Brevard S. (1984). *The New Testament as Canon: An Introduction*. SCM Press. .
*
* Schneemelcher Wilhelm (ed). Hennecke Edgard, *New Testament Apocrypha*, 2 vol. Original title: *Neutestamentliche Apokryphen*
* McDonald, Lee Martin (2009). *Forgotten Scriptures. The Selection and Rejection of Early Religious Writings*. Westminster John Knox Press. .
* McDonald, Lee Martin (2000). *Early Christianity and Its Sacred Literature*. Hendrickson Publishers. .
* McDonald, Lee Martin (2007). *The Biblical Canon: Its Origin, Transmission, and Authority*. 3rd ed. Hendrickson Publishers. .
* 
* Souter, Alexander (1954). *The Text and Canon of the New Testament*. 2nd ed. Studies in Theology, No. 25. London: Duckworth.
* Stonehouse, Ned Bernhard (1929). *The Apocalypse in the Ancient Church: A Study in the History of the New Testament Canon*. Oosterbaan & Le Cointre.
* Taussig, Hal (2013). *A New New Testament: A Bible for the 21st Century Combining Traditional and Newly Discovered Texts*. Houghton Mifflin Harcourt.
* Wall, Robert W.; Lemcio, Eugene E. (1992). *The New Testament as Canon: A Reader in Canonical Criticism*. JSOT Press. .
* Westcott, Brooke Foss. (1875). *A General Survey of the History of the Canon of the New Testament*. 4th ed. London: Macmillan.
## Dış bağlantılar
* 
* The Canon of Scripture – contains multiple links and articles
* Cross Wire Bible Society 
* Old Testament Reading Room and New Testament Reading Room – Online resources referenced by Tyndale Seminary
* Comparison Chart of the Books in Various Canons
* Catholic Encyclopedia: Canon of the New Testament
* Jewish Encyclopedia: Bible Canon
* Table of Tanakh Books – includes Latin, English, Hebrew and abbreviated names (from Tel Aviv University).
* ''The Bible in the Armenian Church'' (an essay, with full official canon at the end)
* H. Schumacher, ''The Canon of the New Testament'' (London 1923), pp.&nbsp;84–94.
* 
* ''WELS Topical Q&A'': Canon – 66 Books in the Bible, by Wisconsin Evangelical Lutheran Synod (Confessional Lutheran perspective)