İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü

**İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü,** İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi uhdesinde tarih eğitimi veren bölümdür. Bölüm, Türkiye'de kurulan ilk tarih bölümü olma özelliğini taşımaktadır.

## Tarihçe

Dârülfünûn'un 1900 yılında tekrar açılmasıyla birlikte yeniden kurulan *Edebiyat Mekteb-i Âlîsi* (Edebiyat Fakültesi'nin öncülü) bünyesinde edebiyat, tarih, felsefe, pedagoji ve arkeoloji dersleri bir arada verilmiştir. Mektebin (fakültenin) ilk yıllarındaki tarih dersleri, Abdurrahman Şeref ve Efdaleddin Efendiler tarafından verilmiştir. Bu dönemde, henüz ihtisaslaşma olmadığı için farklı disiplinler bir arada okutuldu ise de, bu durum İkinci Meşrutiyet rejiminin yönetimi devralmasıyla değişmiş ve *Edebiyat Mekteb-i Âlîsi,* Dârülfunûn'un diğer kısımlarıyla beraber kapsamlı bir reforma tabî tutulmuştur.

Reform kapsamında *Ulûm-ı Edebiyye Şubesi* adını alan fakülte, aşağıdaki programlara ayrıldı:

* Edebiyyât-ı Türkiyye (Türk Edebiyatı)
* Târîh-i edebiyyât-ı Türkiyye (Türk Edebiyatı Tarihi)
* Edebiyyât-ı Fârisiyye (Fars Edebiyatı)
* Edebiyyât-ı Arabiyye (Arap Edebiyatı)
* Felsefe ve târîh-i felsefe (Felsefe ve Felsefe Tarihi)
* Târîh-i umûmî (Genel Tarih)
* Târîh-i Osmânî (Osmanlı Tarihi)
* Coğrafya
* İktisat
* İlm-i ictimâî (Sosyoloji)
* Elsine (Yabancı Diller; Fransızca, Rusça, Almanca, İngilizce)

1912 yılında oluşturulan programlar, 1915-1916 eğitim yılında kurulan kısımların parçası haline gelmişlerdir. Tarih ve Coğrafya, tek bir kısım olarak *Ulûm-ı Edebiyye Şubesi* içerisinde yer almıştır. I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından da Tarih ve Coğrafya kısımları birbirlerinden ayrılarak müstakil hale getirilmişlerdir. Yapılan yeni reform çalışmaları neticesinde Tarih Şubesi'nin (Bölümü) ders seçenekleri artmıştır. Cumhuriyetin ilanı sonrasında (1924), tekrar yapılan düzenlemeler ile birlikte hem Fakültede hem de Tarih Bölümünde Türklük ile ilgili konuların ağırlığı artırılmıştır. Bu değişiklik süreci devam ederek Üniversite Reformu ile zirveye ulaşmıştır. Üniversite Reformuyla birlikte akademik kadrolarda değişikliğe gidilmiş, reforma uyum sağlamayanlar tasfiye edilmiştir. Avrupa'dan (bilhassa Nazi Almanyasından) gelen yabancı kadrolar (örneğin: Clemens Bosch) ve Avrupa'ya Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifiyle eğitim almaya gönderilen öğrencilerin geri dönüp kurum bünyesinde hizmet vermeye başlamasıyla birlikte, Tarih Bölümü (ve Edebiyat Fakültesi) modern eğitime adapte olmuştur.

İlerleyen yıllar içerisinde açılan kürsüler ve anabilim dalları ile birlikte (Ortaçağ Kürsüsü, 1946; Yakınçağ Kürsüsü, 1952; Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Kürsüsü, 1961; Türkiye Cumhuriyeti Anabilim Dalı, 1989) Tarih Bölümü, günümüzdeki halini almıştır.

## Yayınlar
Bölümün; 1949'dan beri yayınlanan Tarih Dergisi, Anadolu Araştırmaları Dergisi ve Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi isminde üç adet süreli yayını bulunmaktadır.

## Bölümde ders vermiş öğretim görevlileri
Aşağıdaki isimler çeşitli dönemlerde bölümde dersler vermişlerdir:

* Abdurrahman Şeref
* Ahmet Ağaoğlu
* Ahmet Hâmit Ongunsu
* Arif Müfid Mansel
* Mübahat Kütükoğlu
* Clemens Bosch
* Nejat Göyünç
* Fikret Işıltan
* Işın Demirkent
* Avram Galanti Bodrumlu
* Hamdullah Suphi Tanrıöver
* Fuat Köprülü
* Mükrimin Halil Yinanç
* Necip Asım Yazıksız
* Şemsettin Günaltay
* Yusuf Akçura
* Zeki Velidi Togan
* İbrahim Kafesoğlu
* İsmail Hakkı Uzunçarşılı
* Erdoğan Merçil
* Ramazan Şeşen
* Feridun Emecen
* Yusuf Halaçoğlu
* Kemal Beydilli
* M. Tayyib Gökbilgin
* Abdülkadir Özcan
* Mehmet İpşirli
* Hakkı Dursun Yıldız
* Cengiz Orhonlu

## Akademik Kadro

### Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Hamdi Şahin (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Erkan Konyar
* Doç. Dr. Aliye Erol
* Doç. Dr. Yusuf Gürkan Ergin
* Dr. Öğr. Üyesi Armağan Tan
* Dr. Öğr. Üyesi Can Avcı
* Dr. Öğr. Üyesi Selin Önder Kaddar
* Arş. Gör. Dr. İsmail Ayman
* Arş. Gör. Seda Gaznevi

### Genel Türk Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Dinçer Koç (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Kürşat Yıldırım
* Prof.Dr. Mualla Uydu Yücel
* Doç. Dr. Fatma Aysel Ilgın
* Dr. Öğr. Üyesi Ali Ahmetbeyoğlu
* Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Şen
* Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Zeren
* Arş. Gör. Samet Atalay

### Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Ebru Altan (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Birsel Küçüksipahioğlu
* Prof. Dr. Muharrem Kesik
* Doç. Dr. Cumhur Ersin Adıgüzel
* Doç. Dr. Murat Öztürk
* Arş. Gör. Dr. Yasin Karakuş
* Arş. Gör. Ahmet Enes Karakaya
* Arş. Gör. Ali Yiğit Gençler
* Arş. Gör. Aybüke Özcan
* Arş. Gör. Mahmut Olgaç

### Yeniçağ Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Fikret Sarıcaoğlu (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Mahmut Ak
* Doç. Dr. Özgür Kolçak
* Doç. Dr. Özgür Oral
* Doç. Dr. Yusuf Alperen Aydın
* Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Tekin
* Arş.Gör. Abdulhadi Uysal
* Arş.Gör. Fatma Erdim
* Arş.Gör. İsmail Emre Pamuk

### Yakınçağ Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Mahir Aydın (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Ali Fuat Örenç
* Prof. Dr. Gültekin Yıldız
* Doç. Dr. Metin Ünver
* Doç. Dr. Mustafa Tanrıverdi
* Doç. Dr. Neriman Ersoy Hacısalihoğlu
* Dr. Öğr. Üyesi Adem Korkmaz
* Dr. Öğr. Üyesi Burcu Kutlu Dilbaz
* Dr. Öğr. Üyesi Dilara Dal
* Dr. Öğr. Üyesi Şamil Mutlu
* Arş. Gör. Dr. Semih Sefer
* Arş. Gör. Bahadır Yolcu

### Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Arzu Terzi (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Dr. Öğr. Üyesi Sinem Serin
* Arş. Gör. Aslı Tuna
* Arş. Gör. İbrahim Çelebican

### Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı

* Prof. Dr. Fatih Mehmet Sancaktar (Ana Bilim Dalı Başkanı)
* Prof. Dr. Abdurrahman Bozkurt
* Prof. Dr. Ali Arslan
* Prof. Dr. Cezmi Eraslan
* Prof. Dr. Halil Bal
* Prof. Dr. Ramazan Erhan Güllü
* Dr. Öğr. Üyesi Murat Aydoğdu
* Arş. Gör. Ahmet Akın Akbıyık
* Arş. Gör. Özlem Arslan

## Kaynakça