Gurgen (İberya kralı)

**Gurgen**, () Bagrationi Hanedanı'ndan]] olan ve **Gurgen Magistros**, **II.  Gurgen Magistros** (bazı kaynaklarda **Gourgen** ve **Gurgan** olarak da geçer) olarak da bilinen kişi, 994'ten 1008'deki ölümüne kadar Gürcülerin Kralı unvanıyla İberya - Kartli'nin Kralı (*mepe*) idi. *[[Magister officiorum|Magistros]]* unvanı, kendisine Bizans İmparatoru II. Basileios tarafından verilmişti.

## Hayatı
Tao-Klarceti'nin Gürcü Bagratid (Bagrationi) ailesinin Kartli kolunun temsilcisi Gurgen, 958'den 994'e kadar Gürcülerin kralı olarak hüküm süren II. Bagrat'ın oğludur. Gurgen, Abhaz kralı II. Giorgi'nin kızı Gurandukht ile evlidir. Yaklaşık 960 yılında Bagrat adında bir oğlu olmuştur. Bu çocuk, akrabası, güçlü Tao / Tayk prensi III. Davit Kuropalates tarafından veliahtı olarak evlat edinilmiştir. 975 yılında, henüz genç yaşta olan Bagrat, Davit tarafından Gurgen'in naipliği altında Kartli'de yönetici olarak atanmıştır. Üç yıl sonra Bagrat, Abhazların kralı olarak taç giyerken, Gurgen Kartli topraklarında onunla birlikte yönetici olarak kalmıştır ve aristokrat muhalefete karşı uzlaşmaz bir mücadelede oğluna yardım etmiştir.

989 yılında Bagrat, Trialeti'de geniş bir beyliğe sahip olan güçlü Kldekari soylusu Rati'ye son darbeyi indirmeyi planlamıştır. Gurgen, ordusuyla birlikte Şavşat sınırında oğlunu beklerken, akrabalarının topraklarına pusu kurmayı planladığına dair yanlış bilgilendirilen Tao'lu Davit, ani bir saldırıyla Gurgen'in birliklerini dağıtarak onu Tsep'ti kalesine kaçmaya zorlamıştır. Bu kısa çatışmada Gurgen'in babası II. Bagrat, Davit'in tarafını tutmuştur. Bagratidler daha sonra uzlaştılar, ancak Davit'in Bizans İmparatorluğu'na karşı başarısız ayaklanması ve ardından İmparator II. Basileios ile yapılan bir antlaşma, Davit'in evlatlık oğlu Bagrat'ı (Gurgen'in oğlu) geniş beyliğinin varisi yaptığı önceki bir düzenlemeyi bozmuştur.

994 yılında II. Bagrat öldü ve yerine Gurgen geçti, kendini Gürcülerin Kralı ilan etti. Bu krallık Hither Tao, Shavsheti, Mesheti, Cavaheti, Acara ve tarihi Tao-Klarceti'deki bazı küçük topraklardan oluşuyordu. 1000 yılında Tao'lu Davit'in ölümünden sonra Gurgen ve Bagrat, Basileios ile görüştüler, ancak Davit'in topraklarının Bizans İmparatorluğu'na ilhakını engelleyemeyince yeni sınırları tanımak zorunda kaldılar. Bu vesileyle Bagrat'a Bizans unvanı olan *kuropalates*, Gurgen'e ise *magistros* unvanı verildi; aslında bu unvanlar birbirleriyle rekabet halindeydi, çünkü oğula verilen unvan babaya verilenden daha değerliydi. Gürcü kroniklerinde anlatıldığı gibi, imparator bunu Gurgen'i Bagrat'a karşı kışkırtmak için yapmıştı, ancak ciddi bir hata yapmıştı. Aynı yılın ilerleyen aylarında Gurgen, Davit Kuropalates'in tahtını zorla ele geçirmeye çalıştı, ancak Antakya dükü Bizans komutanı Nikiforos Uranos onu geri çekilmeye zorlamıştır.

Gurgen 1008'de ölmüş ve tahtını oğlu Abhazya Kralı Bagrat'a bırakmıştır; böylece Bagrat, birleşik Gürcü krallığının ilk kralı olmuştur.

## Kaynakça

*Lordkipanidze, Mariam  (1967), *Georgia in the XI-XII centuries*, Ganatleba, edited by George B. Hewitt. Also available online at http://www.georgianweb.com/history/mariam/index.html
*Rapp, SH (2003), *Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts*, Peeters Bvba 
*Suny, RG (1994), *The Making of the Georgian Nation* (2nd Edition), Bloomington and Indianapolis,