Norveç'teki Nazi toplama kampları

**Norveç'teki Nazi toplama kampları** (Norveççe: *konsentrasjonsleirer*), 9 Nisan 1940'ta başlayan ve Norveç'in Alman işgali sırasında Quisling rejimi ve Nazi Alman yetkilileri tarafından Norveç'te kurulan veya devralınan ve Nazi yetkililer tarafından kişilerin tutuklanması için kullanılan toplama kampları veya hapishanelerdir.

Randi Bratteli'nin (eski başbakanın yazarı ve dul eşi ve toplama kampı mahkûmu) danışman olarak görev yaptığı bir projede 709 esir kampı   veya toplama kampı [bazı ölüm kampları dahil] sayılmıştır. Başka bir kaynak 620 civarı esir kampı olduğunu iddia etmektedir.

Zorla  çalıştırılanlara ilave olarak [en az] 14 farklı kategoriden mahkûm vardı ve bunlar çeşitli ülkelerden gelmişlerdir.

Quisling rejimi ve Alman Wehrmacht'ın sivil işgalci yetkilileri, yaklaşık 110'u esir kampı da dahil olmak üzere, Norveç'te bir dizi kamp işletiyordu.

Wehrmacht kampları büyük ölçüde ülke geneline dağılmış savaş esiri kamplarından oluşuyordu. Bunlardan bazılarının insanlık dışı koşullar ve vahşet nedeniyle ölüm oranları son derece yüksekti.

Ülke çapındaki hem yerleşik hem de doğaçlama hapishaneler ve cezaevleri, Nazi yetkilileri tarafından gözaltı amacıyla da kullanıldı. Özellikle merkezi Victoria Terrasse'da bulunan Sicherheitspolizei ve Sicherheitsdienst, mahkûmlara yönelik işkence ve kötü muameleyle ünlüydü. Ayrıca Kristiansand'daki Arkivet ve Trondheim'daki Bandeklosteret işkence ve tacizle eşanlamlı hale geldi. Norveçli Naziler tarafından yönetilen kamplar ve hapishaneler ile Alman Nazi örgütleri tarafından yönetilenler arasında bazı ayrımlar yapıldı ancak tüm zulümlerin birleşik bir komuta yetkisi altında gerçekleştiğini söylenebilir.

Belirlenen toplama kampları, Naziler tarafından "KZ-Lager" olarak değil, Nazi "güvenlik polisi" SS ve Gestapo'nun idaresi altındaki Häftlingslager ("tutuklu kampları") olarak sınıflandırıldı.

Nazi yetkilileri 700'den fazla Yahudiyi Norveç'ten Auschwitz'e, 500'den fazla Nacht und Nebel mahkûmunu Natzweiler'a sınır dışı etti; ve binlercesi daha Sachsenhausen, Ravensbrück ve Almanya'daki diğer hapishane ve kamplara gönderildi. Bunların çoğu transit sırasında Norveç kamplarında tutuldu.

Her ne kadar bu kamplarda istismar, işkence ve cinayet sıradan olsa da hiçbiri imha kampı olarak belirlenmedi veya bu kamplar olarak işlev görmedi; Almanya, işgal altındaki Polonya ve Avusturya'daki kamplarda görülen ölçeğe ulaşmadı.Toplamda 60.000 tutukluluk yılı boyunca 38.000 ila 40.000 kişinin bu kamp sisteminden geçtiği tahmin edilmektedir.

Kamplar aşağıdakiler dahil çeşitli amaçlara hizmet etti:

* özellikle sosyalist ve komünistler olmak üzere siyasi mahkûmların ve aykırı dini görüşe sahip olanların tutuklanması
* savaş esirlerinin tutuklanması (''Stammlager'' / ''Stalag'') - özellikle Sovyet ve Yugoslav askerleri -
* Direniş hareketinin Nazi hedeflerini bombalaması durumunda idam edilecek olan sözde "bomba rehineleri"nin (Geisellager) tutuklanması
* Yahudiler, önde gelen siyasi mahkûmlar ve diğerleri de dahil olmak üzere, Almanya ve Polonya'daki (Durchgangslager / Dulag) kamplara gönderilen çeşitli mahkûmların transit olarak enterne edilmesi.Nazi yetkilileri işgal sırasında işlettikleri kamp ve hapishanelere ilişkin kayıtların çoğunu yok etti. Aslında her yerel hapishane Naziler tarafından bu amaçlar için kullanıldı, ancak birkaç tam teşekküllü kamp da kuruldu.

## Finnmark
Finnmark ilçesindeki 110 esir kampında toplam 14.000 mahkûm bulunuyordu; bunların 10.000'i Almanya üzerinden Oslo'ya, oradan da kuzeye doğru yola çıkmadan önce Trondheim'a nakledilen Sovyet savaş esiriydi. Bazı mahkûmlar Alman ceza sisteminden geliyordu. 1942'deki sözde Öğretmen Greviyle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere bazı mahkûmlar Norveçliydi.

; Karasjok

* ( ) Karasjok hapishane kampı'nda  400 civarında mahkûm bulunuyordu.

; Sør-Varanger

* Høybuktmoen
* At Neiden'da Rus ve diğer Sovyet savaş esirleri için kamp da vardı.
* Leirpollen.Lille Leirpollbukt'ta biri Sovyet askerleri, diğeri Norveç, Polonyalılar ve Çekler için olmak üzere iki esir kampı vardı. Bu kamplardan birinde Persfjord Grubu'nun şüpheli üyeleri (Varenger Yarımadası'ndaki partizanlar) bulunuyordu. 1943'te 11 mahkûm dövülerek öldürüldü.
* Storskog
* Tofte, Finnmark, ayrıca Jarfjordbotn olarak bilinir
* Pasvik Vadisi'ndeki Gjøk-åsen'deki mahkûm kampı

Öğretmenler için toplama kampları şu yerlerde vardı.

* Kirkenes
* Elvenes
* Sandnes

## Troms

* Bardufoss toplama kampı
* Krøkebærsletta
* Kvænangen toplama kampı (Veiskaret olarak da bilinen Veidal ve Badderen adlı iki alt kamptan oluşuyordu.)
* Sydspissen toplama kampı
* Tromsdalen gözaltı kampı

## Nordland

Mo i Rana ve Fauske'de 28 mahkûm kampı tespit edildi (ve bunların 25 tanesi Sovyet savaş esirleri içindi).

* *Lager I Beisfjord* ("No. 1 camp Beisfjord" - in Norwegian Beisfjord fangeleir)
* Demiryolu köleleri "Bjørnelva yakınındaki kışlada" yaşadı.

## Trøndelag

* In Levanger'de SS kampı Falstad'ın yakınında Falstad toplama kampı vardı.
* Oppdal'da Nordland Hattının inşası için zorunlu işçi sağlayan Stalag 308 vardı.
* Orkdal'da, mahkûmların Orkdal Hattı'nda çalışmak üzere gönderildiği Fannrem toplama kampı vardı. (Bu kamp bir *utekommando* idi—Grini toplama kampının bir uydusu)
* Vollan hapishanesi vardı.

## Vestland
* Ulven toplama kampı
* Espeland toplama kampı
* Bergen'de: *[[Storetveit skole]]*'da 268 mahkûm bulunuyordu.
* Norheimsund'daki Framnes'ta bir yatılı okul, gözaltı kampına dönüştürüldü.

## Vestfold

* Bolærne takımadalarındaki Færder'de, Mellom Boæren'de [günümüzde Midtre Bolærne] Ruslar için bir ölüm kampı vardı. .
* Tønsberg'de Berg toplama kampı (*Berg interneringsleir*) vardı

## Akershus

* Bærum'da Grini gözaltı kampı vardı.
* Lillestrøm'un Gansdalen'deki Øvredalen okulunda bir esir kampı vardı. Kampta Sovyet mahkûmlar vardı.
* Nittedal*<nowiki/>'da Åneby fangeleir* vardı.

## Østfold

* Indre Østfold'un Mysen'de bulunan SS-Sonderlager Mysen'i vardı.

Dosya:Grini_1941-43.jpg|Grini gözaltı kampının bir fotoğrafı  detention camp (Bærum)


## Oslo

* Søndre Nordstrand ilçesindeki Ljanskollen'de 'Ljanskollen fangeleir [no] [Almanca: Lager Ljanskollen; Şu anda "Fangeleir Fiskevollen" olarak da bilinen "Ljanskollen esir kampı". Mahkûmlar, ana kayanın 100 metre derinine giden bir petrol hattı (yağ pompası dahil) inşa ettiler; petrol hattı Holmlia'dan gelen bir demiryolu yan hattına kadar devam ediyordu; Ljanskollen'deki kampta Norveçli mahkûmların çoğunluğu vardı ve burası Grini Toplama Kampı'nın uydu kampıydı.

## Ayrıca bakınız

* Beisfjord katliamı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Findings from the Eitinger commission related to, inter alia, camps in Norway
* [article with several hundre Soviet POWs in one photo] 70 år siden Operasjon Asfalt:Et dystert minne. Ságat.no