Refika Hüseyinzade

**Rafiga Abdul Ağa Gizi Hüseyinzade** (1952 doğumlu), "Şöhret Nişanı" ile ödüllendirilmiş, Jeolojik-Mineralojik Bilimler Adayı ve Azerbaycan Petrol Jeologları Derneği'nin (2023'ten beri) fahri üyesi olan Azerbaycanlı bir bilim insanıdır. Hazar Çevre Koruma Girişimi'nin (CEPI) başkanlığını (2020'den beri) yürütmekte ve 2011-2023 yılları arasında Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi'nde (SOCAR) ekolojiden sorumlu başkan yardımcılığı görevini üstlenerek SOCAR'ın ilk kadın başkan yardımcısı olmuştur.

## Kişisel Yaşam
Rafiga Hüseyinzade 1952 yılında Bakü'de doğmuştur. 1974 yılında Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi'nin "Petrol ve Gaz Sahası Keşif ve Araştırma" fakültesinden mühendislik jeolojisi alanında lisans derecesiyle mezun oldu. 1975-1985 yılları arasında enstitüde yüksek lisans öğrencisi ve araştırmacı olarak çalıştı. 1981 yılında jeolojik-mineralojik bilimler alanında "Aşağı Kuryani'deki Petrol ve Gaz Sahalarının Jeokimyasal Özellikleri" başlıklı doktora tezini savundu.

Azerbaycan Ulusal Olimpiyat Komitesi Başkan Yardımcısı Cengiz Hüseyinzade ile evlidir.

## Akademik Kariyer
Hüseynzade, 1985-1999 yılları arasında Azerbaycan Devlet Üniversitesi laboratuvarında bilimsel araştırmacı, Statoil, Trondheim, Norveç firmasında kıdemli bilimsel araştırmacı ve laboratuvar müdürü pozisyonlarında görev yaptı. 

2001 yılından beri Bakü Devlet Üniversitesi (BSU) "Mineral Kaynakları" bölümünde doçent olarak bilimsel çalışmalarına devam etmektedir. Yaklaşık 70 makale ve bilimsel yayının yazarıdır.

Rafiga Huseynzade, Kamal Mustafayev ile birlikte, 2020 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Fikri Mülkiyet Ajansı tarafından patentlenen "petrol rezervuarı modelleme sistemi"nin mucididir. Ayrıca, Birleşik Krallık'taki Senato Yayınevi tarafından Lord David Evans ile birlikte yayımlanan dört kitabın da ortak yazarıdır: "Azerbaycan'ı Keşfedin"in ilk ve ikinci baskıları (2015 ve 2016), "Azerbaycan ve Birleşik Krallık 100 Yıllık Ortaklık" kitabı (2019), ve "Karabağ'ın Yeniden Doğuşu" kitabı (2023).

Birleşik Krallık'taki Lordlar Kamarası'nda "Azerbaycan ve Birleşik Krallık Arasında Enerji ve Çevre Koruma İşbirliği" konulu yedi etkinlik düzenlemiştir.

2023 yılında Rafiga Hüseyinzade, Azerbaycan Petrol Jeologları Derneği'nin fahri üyesi seçilmiştir.

## Kariyer
Hüseynzade, 1999'dan 2011'e kadar SOCAR tarafından kurulan "Azlab" LLC şirketinin genel müdürü olarak görev yaptı. 2011 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kararnamesiyle SOCAR'ın ekolojiden sorumlu başkan yardımcılığına atandı ve SOCAR'ın ilk kadın başkan yardımcısı oldu.

SOCAR'ın ekolojiden sorumlu başkan yardımcısı olarak Huseynzade, çeşitli projelere öncülük etti: 2012'de Neft Daşlari ve "28 Mayıs" petrol ve doğalgaz üretim tesislerindeki ilişkili gaz toplama projesi; 2013'te BP ile "Çırak" platformunda 20 yıldan fazla süredir yakılan gazı toplama ve ana doğalgaz şebekesine aktarma projesi; 2015'te BP ile bölgenin en büyük Atık Yönetim Merkezi'ni inşa etme projesi; 2014 yılında başlayan ve daha önce 20 yıldan fazla bir süredir yakılan, kamu kullanımına yönelik yıllık 2 milyar m³ ilişkili gazı yakalama projesini yönetti. 2015-2020 yılları arasında, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (BM Kalkınma Programı) ile ortaklaşa yürütülen ve ormansızlaşmayı önlemek amacıyla "Siyazanneft" tesisinde yıllık 7 milyon m³ ilişkili gazı yakalayan "Azerbaycan'da düşük karbonlu son kullanım sektörleri için ulusal olarak uygun azaltma eylemleri" (NAMA) projesine de liderlik etti.

SOCAR'ın başkan yardımcısı olarak, Dünya Bankası'nın "Küresel Gaz Yakma Azaltma Ortaklığı" (GGFR) yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı ve Londra'daki (2016), Paris'teki (2017), ve tekrar Londra'daki (2020) toplantılarına katıldı. Ayrıca, BP, Eni, Equinor, ExxonMobil, Shell, Total ve Wintershall tarafından oluşturulan "Metan Emisyonlarını Azaltmaya Yönelik Rehber İlkeler" girişimine ilişkin Paris'te (2019) ve Londra'da (2020) düzenlenen toplantılarda SOCAR'ı temsilen yönlendirme komitesinde yer aldı.

2018 yılında, Norveç'in "Carbon Limits" şirketiyle ortaklaşa "Sızıntı Tespiti ve Onarımı" (LDAR) projesine liderlik etti ve bu proje SOCAR'ın operasyonlarında 21.000 ton CO₂ eşdeğeri emisyonu azalttı.

3 milyon avroluk bir projeye imza attı ve Azerbaycan'da karbon kredilerinin satışını mümkün kılan ilk proje oldu.

2020 yılında, BP, KazMunayGas, Equinor Absheron AS ve Total E&P Absheron B.V. ile ortaklaşa kurulan bölgesel bir kuruluş olan "Hazar Çevre Koruma Girişimi"nin (CEPI) kurucusu ve başkanı oldu.

Huseynzade, 31 Ekim - 12 Kasım 2021 tarihleri arasında Birleşik Krallık'ın Glasgow kentinde düzenlenen COP26'nda SOCAR delegasyonuna başkanlık etti. Ayrıca, 4 Şubat 2022'de Bakü'de düzenlenen 8. Güney Gaz Koridoru Danışma Konseyi Bakanlar Toplantısı sırasında gerçekleştirilen "Enerji Geçişi - Hidrokarbon Yakıtlardan Karbon Nötrlüğüne ve Metan Azaltma Önlemlerine Doğru: Yollar, Zorluklar, Zaman Çizelgeleri" oturumunda sunum yapan tek SOCAR temsilcisiydi.

## Ödüller ve Onurlar
* İlham Aliyev Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Mühendisi" unvanı.

* 2012 – Azerbaycan petrol endüstrisinin geliştirilmesine yaptığı hizmetlerden dolayı İlham Aliyev Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Taraggi Madalyası".

* 2012 – Neft Daşlari ve "28 Mayıs" petrol ve gaz üretim tesislerindeki ilişkili gaz toplama projesi için Dünya Bankası'nın GGFR kuruluşundan en üst düzey ödül.
* 2015 – Azeri-Çırak-Güneşli petrol sahasında gaz yakmayı azaltma çalışmaları nedeniyle Dünya Bankası'nın GGFR örgütünden en üst düzey ödül.
* 2016 – BP Başkanı Gordon Birrell tarafından BP ile ortak çevre projelerinde etkili iş birliği nedeniyle ödül.
* 2017 – Azeri-Çırak-Güneşli petrol sahasında gaz yakmayı önemli ölçüde azaltma çalışmaları nedeniyle BP Başkanı Gary Jones tarafından ödül.
* 2018 – Azerbaycan'da yakılan ve ilişkili gazın azaltılmasına katılım ve Dünya Bankası'nın GGFR örgütü ile başarılı iş birliği nedeniyle GGFR Başkanı Riccardo Puliti tarafından ödül.
* 2018 – Birleşik Krallık Parlamentosu'nun Lordlar Kamarası'ndan karbon emisyonlarını azaltmaya ve çevreyi korumaya katkılarından dolayı "İşbirliğine Dayalı Öncü Ödülü".
* 2023 – Azerbaycan'da petrol endüstrisinin geliştirilmesine katkılarından dolayı İlham Aliyev Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Şöhret Nişanı.

## Kaynakça