Grace Alele-Williams

**Grace Alele-Williams**  (16 Aralık 1932 - 25 Mart 2022), doktora yapan ve doktor unvanını alan ilk Nijeryalı kadın ve Benin Üniversitesi'nde ilk Nijeryalı kadın rektör yardımcısı olarak tarihe geçen Nijeryalı bir matematik eğitimi profesörüydü.

## Erken dönem yaşamı ve eğitimi
Grace Awani Alele, Itsekiri ailesinin çocuğu olarak 16 Aralık 1932'de Warri, Batı Bölgesi (bugünkü Delta Eyaleti), Nijerya'da doğdu. Warri'deki Devlet okulu, Queen's College, Lagos ve İbadan Üniversitesi Koleji'ne (şimdiki İbadan Üniversitesi) devam etti. 1957'de Osun Eyaleti'ndeki Queen's School, Ede'de öğretmenlik yaparken matematik alanında yüksek lisans derecesi ve 1963'te Chicago Üniversitesi'nde (ABD) matematik eğitimi alanında PhD derecesi aldı, böylece doktora alan ilk Nijeryalı kadın oldu. Grace Alele aynı yıl içinde evlendi ve Grace Alele-Williams olarak tanınmaya başladı. 1965'te Lagos Üniversitesi'ne katılmadan önce Ibadan Üniversitesi'nde birkaç yıl doktora sonrası çalışma için Nijerya'ya döndü.

## Kariyeri
Alele-Williams'ın öğretmenlik kariyeri 1954-1957 yılları arasında matematik öğretmeni olarak görev yaptığı Queen's School, Ede, Osun Eyaleti'nde başlamıştır. Yüksek lisans asistanı ve daha sonra yardımcı doçent olmak üzere Vermont Üniversitesi'ne gitmiştir. Alele-Williams 1963'ten 1965'e kadar doktora sonrası araştırma görevlisi, eğitim bölümü (ve enstitüsü), İbadan Üniversitesi, 1976'da Lagos Üniversitesi'nde matematik profesörü olarak atandı.

Kadınların eğitimi konusunda özel bir ilgisi vardı. On yıl boyunca eğitim enstitüsünü yönetirken, ilkokul öğretmeni olarak çalışan yaşlı kadınların sertifika almasına olanak tanıyan yenilikçi diploma dışı programlar başlattı. Alele-Williams, Afrikalı kız öğrencilerin bilimsel ve teknolojik konulara erişimi konusunda her zaman endişe duyduğunu göstermiştir.

Matematik eğitimine olan ilgisi, Sputnik fenomeni ile aynı döneme denk gelen ABD'deki ikameti sırasında ortaya çıkmıştır. MIT profesörü Ted Martins'in liderliğinde Newton, Massachusetts'teki Afrika Matematik Programı ile çalışarak, 1963'ten 1975'e kadar çeşitli Afrika şehirlerinde düzenlenen matematik atölyelerine katıldı. Önde gelen matematikçiler ve eğitimcilerle birlikte çalışarak matematikteki temel kavramları kapsayan metinler ve yazışma kursları yazdı. 1974'te yayınlanan "Öğretmenler için Modern Matematik El Kitabı" kitabı gibi. Alele-Williams, 1965'ten 1985'e kadar Lagos Üniversitesi'nde ders vermiş ve on yıl boyunca eğitim enstitüsünü yöneterek yenilikçi diploma dışı programlar sunmuş, sertifika alan yaşlı kadınların çoğu ilkokul öğretmeni olarak çalışmıştır. Alele-Williams, çeşitli komite ve kurullarda görev alarak Nijerya'da eğitimin gelişmesine faydalı katkılarda bulunmuştur. Kendisi, eski Bendel Eyaleti 1973-1979 müfredat inceleme komitesi başkanlığı yapmıştır. 1979'dan 1985'e kadar Lagos Eyaleti müfredat inceleme komitesinin ve Lagos Eyaleti sınav kurullarının başkanlığını yapmıştır.

Alele-Williams, 1985 yılında Benin Üniversitesi'nin rektör yardımcılığına atanarak Nijerya'daki bir üniversitenin ilk kadın rektör yardımcısı olmuştur. 1992 yılında sona eren bu görevinin "bir kadının yönetici kabiliyetini göstermek için bir test vakası" olduğuna inanmaktadır.

Alele-Williams, 1980'lerde Nijerya'nın yükseköğretimi için karanlık çağda reform için bir güçtü. O dönemde Nijerya üniversitelerinde, özellikle de Benin Üniversitesi'nde gizli tarikatların, cemaatlerin ve toplulukların faaliyetleri yaygınlaşmıştı. Birçok kişinin başarısız olduğu bir görevde, kayda değer katkılarda bulunmayı başardı.

Benin Üniversitesi'nde rektör yardımcısı olarak görev yaptıktan sonra Chevron-Texaco'nun yönetim kuruluna katıldı. Nijerya. Ayrıca Lagos, Nijerya'da bir varlık yönetim şirketi olan HIP varlık yönetim şirketi limited'in yönetim kurulundaydı.

Alele-Williams, UNESCO Eğitim Enstitüsü yönetim kurulu üyesiydi. Ayrıca UNESCO ve Uluslararası Eğitim Planlama Enstitüsü'nde danışmanlık yapmıştır. On yıl boyunca (1963-73), Newton, Massachusetts, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan African Mathematics Programı'nın bir üyesiydi. Dünya Erken Çocukluk Eğitimi Örgütü'nün ("World Organisation for Early Childhood Education") başkan yardımcısı ve daha sonra Nijerya bölümünün başkanıydı, ve Afrika Matematik Birliği Matematikte Kadın Komisyonu'nun ("African Mathematical Union Commission on Women in Mathematics") ilk başkanıydı. Ayrıca on yıl boyunca (1993-2004) Üçüncü Dünya Bilim Kadınları Örgütü'nün ("Organization for Women in Science for the Developing World") Afrika bölge başkan yardımcısı olarak görev yapmıştır.

## Kişisel yaşamı ve ölümü
Alele-Williams, Babatunde Abraham Williams (1932-2010) ile Amerika Birleşik Devletleri'nden Nijerya'ya döndükten kısa bir süre sonra, Aralık 1963'te evlendi. Williams, evlendikleri sırada Osun Eyaleti Ife Üniversitesi'nde kıdemli öğretim görevlisi olan bir siyaset bilimciydi.

Alele-Williams'ın beş çocuğu ve 2017 itibarıyla on torunu vardı. 25 Mart 2022'de 89 yaşında öldü. Ertesi gün Benin Üniversitesi, ölümünün yasını tutmak için kurumun bayrağını yarıya indirdi.

## Ödüller
Alele-Williams çeşitli ödüller ve onurlandırmalar almıştır. 1987'de Nijer Nişanı aldı ve Nijerya Matematik Derneği Üyesi ve Nijerya Eğitim Akademisi Üyesi seçildi.

28 Şubat 2014 tarihinde, "Nijeryalıların son 100 yılda ülkenin sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasi gelişimine yaptıkları eşsiz katkıların özel bir takdiri" olan Yüzüncü Yıl Ödülü'nü alan 100 kişiden biri oldu. Matematikte Kadınlar Derneği tarafından yayınlanan önemli kadın matematikçilerin yer aldığı bir iskambil destesinde yer almaktadır.

## Yayınları
* "Dynamics of Curriculum Change in Mathematics" – Lagos State Modern Mathematics Project
* "Education of Women for National Development"
* "Report: The Entebbe Mathematics Project"
* "The development of a modern mathematics curriculum in Africa"
* "Education and Government in Northern Nigeria"
* "Education and Status of Nigerian Women" 
* "Major Constraints to Women's Access to Higher Education in Africa"
* "The Politics of Administering a Nigerian University"
* "The Political Dilemma of Popular Education: An African Case"

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Brief Professional Biography and List of Publications