IV. Fraates

**IV. Fraates** (IV. Frahad olarak da yazılır;  *Frahāt*), MÖ 37'den 2'ye kadar Part İmparatorluğu'nun Krallarının Kralıydı. II. Orodes'in () oğlu ve halefiydi; kardeşi I. Pakorus'un ölümünden sonra tahta geçti. IV. Fraates kısa süre sonra tüm kardeşlerini ve muhtemelen babasını da öldürdü. Eylemleri Ermenileri ve ayrıca Romalı üçlü hükümdar Marcus Antonius'a kaçan ancak kısa süre sonra geri dönen ve IV. Fraates ile barışan seçkin Monaeses de dahil olmak üzere bazı soyluları yabancılaştırdı.

IV. Fraates, MÖ 36'da Ermenistan üzerinden Media Atropatene'ye yürüyen Marcus Antonius tarafından saldırıya uğradı ve yenildi ve ordusunun büyük bir kısmını kaybetti. Ermenistan Kralı II. Artavazd'in ihanetine uğradığını düşünen Antonius, MÖ 34 yılında krallığını istila ederek onu esir aldı ve Medya Atropatene kralı I. Artavazd ile bir anlaşma imzaladı. Ancak Octavianus'la savaş patlak verdiğinde Antonius fetihlerini sürdüremedi; IV. Fraates, Media Atropatene'yi ele geçirdi ve II. Artavazd'in oğlu Artaşes'i Ermenistan kralı yaptı.

Aynı sıralarda IV. Fraates'in tahtı II. Tiridatis tarafından gasbedildi, ancak İskit göçebelerinin yardımıyla kısa sürede egemenliğini yeniden kurmayı başardı. Tiridatis, IV. Fraates'in oğullarından birini de yanına alarak Romalılara kaçtı. MÖ 20 yılda yapılan görüşmelerde IV. Fraates, kaçırılan oğlunun serbest bırakılmasını sağladı. Karşılığında Romalılar, MÖ 53 yılında Carrhae'de alınan kayıp lejyoner sancaklarının yanı sıra hayatta kalan savaş esirlerini aldılar. Partlar bu değişimi prensi geri kazanmak için ödenecek küçük bir bedel olarak gördüler.

Octavianus (şimdi Augustus olarak biliniyor) prensle birlikte IV. Fraates'e Musa adında İtalyan bir köle kız verdi; bu kız hızla kraliçe oldu ve IV. Fraates'in gözdesi oldu ve Phraataces'i (V. Fraates) doğurdu. Tahtı oğlu için güvence altına almaya çalışan Musa, IV. Fraates'i, taht kavgasını önlemek için ilk doğan dört oğlunu (Vonones, Fraates, Seraspandes ve Rhodaspes) Roma'ya göndermeye ikna etti. MÖ 2'de Musa, IV. Fraates'i zehirletti ve kendisini V. Fraates ile birlikte imparatorluğun eş yöneticileri yaptı.

## İsim
*Phraátēs* () Part dilindeki *Frahāt* (𐭐𐭓𐭇𐭕) kelimesinin Yunanca şeklidir ve kendisi Eski İran **Frahāta-* ("kazanılan, kazanılan") kelimesinden gelmektedir.  Modern Farsça versiyonu *Farhād* () şeklindedir.

## Gücün konsolidasyonu
MÖ 38'de Part tahtının varisi I. Pakorus, Gindarus Dağı Savaşı'nda bir Roma kuvveti tarafından mağlup edildi ve öldürüldü. En sevdiği oğlunun ölümünden derin üzüntü duyan II. Orodes ( tahtı diğer oğlu IV. Fraates'e bıraktı. II. Orodes kısa süre sonra öldü. Onun ölüm nedeni belirsizdir. Cassius Dio'ya göre ya Pakorus'un ölümü nedeniyle acıdan ya da yaşlılıktan ölmüştür. Ancak Plutarkhos, Orodes'in IV. Fraates tarafından öldürüldüğünü belirtir. Konumunun tehlikeye girebileceğinden korkan IV. Fraates, üvey kardeşlerinin tamamını -Orodes'in oğulları ve Kommageneli karısı Laodike'yi- kısmen anne soylarının kendisininkinden daha soylu olması nedeniyle idam etti. Muhtemelen Laodike de öldürülmüştür. 

IV. Fraates'in ayrıca kardeşlerinin destekçileri ve kendi muhalifleri de sürgüne gönderildi; Bunlardan biri, II. Orodes döneminde askeri lider olarak öne çıkan bir Part asilzadesi olan Monaeses, Suriye'ye kaçtı ve burada Romalı triumvir Marcus Antonius'un yanına sığındı. Orada Monaeses onu Partlara saldırmaya teşvik etti ve ona birliklere öncülük edeceğine ve imparatorluğu herhangi bir zorlukla karşılaşmadan fethedeceğine söz verdi. Antonius, Monaeses'e üç şehri (Larissa, Hierapolis ve Arethusa) bağışladı ve ona Part tahtını vadetti. Aynı sıralarda Antonius, Kudüs'te Roma egemenliğini yeniden tesis etmiş ve yerine Hirodes'in geçtiği Part kukla kralı Antigonus'u idam ettirmişti. Partlar ile Ermenistan arasındaki ilişkiler de, (Ermeni kraliyet ailesiyle evli olan) I. Pakorus'un ölümü ve IV. Fraates'in kardeşlerine ve bazı soylulara karşı Ermenileri üzen muamelesi nedeniyle zarar görmüştü. Partlar, Monaeses'in ilticasını çok ciddiye aldılar ve sonuç olarak IV. Fraates, Monaeses'i ülkeye geri davet etti ve onunla barıştı.

## Marcus Antonius ile Savaş

Ertesi yıl Antonius Theodosiopolis'e yürüdüğünde, Ermenistan Kralı II. Artavazd Antonius'a ek birlikler göndererek Roma tarafına geçti. Antonius, yeri artık bilinmeyen başkent Praaspa'yı ele geçirmek amacıyla, daha sonra Partların müttefiki I. Artavazd tarafından yönetilen Medya Atropatene'yi işgal etti. Ancak IV. Fraates, Antonius'un arka müfrezesini pusuya düşürerek Praaspa kuşatması için tasarlanmış dev bir koçbaşını yok etti; Bundan sonra II. Artavazd, Antonius'un güçlerini terk etti. Partlar, Antonius'un ordusunu Ermenistan'a kaçarken takip etti ve taciz etti. Sonunda büyük ölçüde zayıflayan kuvvet Suriye'ye ulaştı.

Antonius'un ve Crassus'un MÖ 53'te Carrhae'deki yenilgisi Romalılar tarafından uzun süre hatırlanacak ve daha sonraki olaylarda onları Parthia'yı işgal etmeye teşvik edecekti. Bunun üzerine Antonius, evlilik ittifakı vaadiyle II. Artavazd'i tuzağa düşürdü. MÖ 34'te esir alındı, Mısır'ın İskenderiye kentinde Antonius'un sahte Roma zaferinde sergilendi ve sonunda Ptolemaios Krallığı'ndan VII. Kleopatra tarafından idam edildi. Antonius, IV. Fraates ile ilişkileri yakın zamanda bozulan Media Atropatene'den I. Artavazd ile ittifak kurmaya çalıştı. Antonius ve kuvvetleri MÖ 33 yılında Ermenistan'dan çekilince bu uygulamadan vazgeçildi. Antonius'un rakibi Octavianus batıdaki kuvvetlerine saldırırken onlar bir Part istilasından kurtuldular. Cassius Dio'ya göre IV. Fraates,  yılında Kommagene Kralı I. Antiochus'u öldürmüştür. Antonius'un Mısır'daki intiharının ve ardından MÖ 30'da karısı Kleopatra'nın intiharının ardından,  Partların müttefiki II. Artaşes, Ermenistan tahtını yeniden ele geçirdi.

## Tahttan kısa süre devrilmesi, Augustus ile diplomatik yazışmaları ve ölümü

MÖ 31 yılında Aktium Muharebesi'nde Ptolemaios Mısırlı Antonius ve Kleopatra'nın yenilgisinin ardından, Octavianus siyasi gücünü pekiştirdi ve MÖ 27'de Roma Senatosu tarafından Augustus olarak adlandırılarak ilk Roma imparatoru oldu. Bu sıralarda Part Kralı II. Tiridatis, İskit göçebelerinin yardımıyla egemenliğini hızla yeniden kurmayı başaran IV. Fraates'i kısa süreliğine devirdi. Tiridatis, IV. Fraates'in oğullarından birini de yanına alarak Romalılara kaçtı. MÖ 20 yılda yapılan görüşmelerde IV. Fraates, kaçırılan oğlunun serbest bırakılmasını sağladı. Karşılığında Romalılar, MÖ 53 yılında Carrhae'de alınan kayıp lejyoner sancaklarının yanı sıra hayatta kalan savaş esirleri aldılar. Partlar bu değişimi prensi geri kazanmak için ödenecek küçük bir bedel olarak gördüler. Augustus sancakların geri dönüşünü Partlara karşı kazanılmış bir siyasi zafer olarak selamladı; bu propaganda, yeni madeni paraların basılmasında, standartları barındıracak yeni bir tapınağın inşasında ve hatta Prima Portalı Augustus heykelindeki göğüs plakası sahnesi gibi güzel sanatlarda bile kutlandı.

Augustus, prensle birlikte IV. Fraates'e Musa adında İtalyan bir köle kız verdi; bu kız hızla kraliçe oldu ve IV. Fraates'in gözdesi oldu ve Phraataces'i (V. Fraates) doğurdu. Emma Strugnell (2008), Augustus'un Musa'yı gönderme seçiminin, bilgi edinme veya Part kralını Romalıların yararına etkileme girişimi olabileceğini öne sürmüştür. Ayrıca şunu da ekliyor: "Augustus, muhtemelen Partları bir Roma eyaletine dönüştürmek amacıyla Partlara karşı cezalandırıcı bir istila başlatabilir." Avroman Parşömenlerine göre IV. Fraates'in o dönemde zaten en az dört kraliçesi daha vardı: Olennieire, Kleopatra, Baseirta ve Bistheibanaps.

Tahtı oğlu için güvence altına almaya çalışan Musa, MÖ 10/9'da IV. Fraates'i, kendi veraset meselesini önlemek amacıyla ilk doğan dört oğlunu (Vonones, Fraates, Seraspandes ve Rhodaspes) Roma'ya göndermeye ikna etti. Augustus yine bunu *[[Res Gestae Divi Augusti]]* kitabesinde Partların Roma'ya teslimiyetini tasvir eden bir propaganda olarak kullandı ve bunu büyük bir başarı olarak sıraladı. MÖ 2 yılında Musa, yaşlı IV. Fraates'i zehirlettirdi ve kendisini V. Fraates ile birlikte imparatorluğun eş yöneticileri yaptı.

## Madeni para

IV. Fraates ve babası döneminde madeni para üretimi doruğa ulaştı; benzer sayılara sahip tek Part hükümdarı II. Mithridates'ti (). IV. Fraates çoğunlukla babasının döneminde kullanılan Part sikkelerinin aynı stilini koruyordu. Sikkelerinin ön yüzünde onu kısa saç ve sakalın yanı sıra görünür bir bıyıkla tasvir ediyor. Modern tarihçi Vesta Sarkhosh Curtis'e göre portre, İran'ın güneybatısındaki Bakhtiari dağlarında bulunan ve şu anda Tahran'daki] İran Ulusal Müzesi'nde saklanan Şami heykeline büyük ölçüde benzemektedir. Başının arkasında *khvarenah*, yani krallık ihtişamıyla ilişkilendirilen bir yırtıcı kuş bulunur. Muhtemelen Verethragna tanrısının kuşunun sembolü olan kuş, elinde bir diadem, bir çelenk veya bir yüzük tutmaktadır.

Arka yüzünde, yumuşak bir başlık (*bashlyk*) giyen ve bir tahtta oturan oturan bir okçuyu tasvir etmektedir. Curtis, bunun Persepolis'teki kaya kabartmalarında tasvir edilen Ahameniş hükümdarlarının tahtlarına yakın benzerliğine dikkat çekiyor. Ancak sikkelerinin diğer arka yüzünde, Orodes'in Yunan tanrıçası Tike'den bir asa aldığı bir tören sahnesi tasvir ediliyor. Part döneminde İranlılar, ilahi figürlerini tasvir etmek için Helenistik ikonografiyi kullandılar, bu nedenle, tören sahnesi *khvarenah* ile ilişkilendirilebilir; Tike, Anahita veya Ashi'nin bir temsilidir. IV. Fraates'in sikkelerinde ünvanı "Kralların Kralı, Arsakes, Adil, Hayırsever, Şanlı, Helensever'in [parası]." şeklindedir.

## Aile

### Evlilikler
IV. Fraates'in eşleri şu şekildeydi:

* Olennieire
* Kleopatra
* Baseirta
* Bistheibanaps
* Musa

### Çocuklar
* I. Vonones, en büyük oğul ve 8'den 12'ye kadar Part Kralı. Daha sonra 12'den 18'e kadar Ermenistan Kralı.
* Fraates, ilk doğan oğullarından birisi, 35 yılında Part tahtını II. Erdevân'dan almaya çalıştı.
* Seraspandes, ilk doğan oğullarından birisi, Roma'ya gönderildi ve ölümüne kadar orada kaldı.
* Rhodaspes, ilk doğan oğullarından birisi, Roma'ya gönderildi ve ölümüne kadar orada kaldı.
* Karen, İran'ın Yedi Büyük Hanedanı'ndan biri olan Karen Hanesi'nin adını taşıyan kurucusu.
* Bir Dahae prensinin karısı ve III. Erdevân'ın annesi olan isimsiz kız.
* Phraataces (V. Fraates), MÖ 2'den MS 4'e kadar Part Kralı.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
### Antik çalışmalar
*Cassius Dio, *Roma Tarihi*
*Plutarkhos, *[[Paralel Yaşamlar]]*

### Modern çalışmalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar
*  
*  
* 
* 
*  
*  
*