Titus Hamamları

**Titus Hamamları** veya *Thermae Titi,* Roma İmparatoru Titus tarafından MS 81 yılında Roma'da inşa edilen halka açık hamamlardı (*[[Roma hamamı|Thermae]]*). Hamamlar, Nero'nun (MS 54-68)  *[[Domus Aurea|Domus Aurea (Altın Ev)]]* adını verdikleri için park ve lüks mülklerden oluşan bir alan olan Esquiline Tepesi'nin dibinde bulunuyordu. Titus'un hamamları, yüksek ihtimalle sevilmeyen *Domus Aurea'ya* ait halihazırda mevcut veya kısmen inşa edilmiş bir hamam kompleksinin dönüştürülmesiyle aceleyle inşa edilmiştir. Bu hamamlar geniş değildi ve çok daha büyük olan Traianus Hamamları gelecek yüzyılın başında hemen yanlarına inşa edildi.

## Tanımlanması

Titus Hamamları, Milattan Sonra 2. ve 3. yüzyıllarda Roma'daki halka açık banyo kompleksleri için standart sayılan bir tasarım haline gelecek olan bu tasarımı kullanan ilk "imparatorluk" hamamlarıydı. Binanın tümü tam simetrikti ve merkez ekseni boyunca kuzeyden güneye doğru ana banyo odaları sırayla yer alıyordu: *[[frigidarium]]*, *[[tepidarium]]* ve *[[caldarium]]* . Diğer *[[Roma hamamı|Roma hamamlarında]]* olduğu gibi *caldarium* da güneye bakıyordu ve güneşin ısısını en iyi şekilde alabilmek için ana bloktan ön kısma doğru çıkıyordu. Güney taraftaki binanın önünde, daha sonra diğer Roma hamamlarının da tipik olacak başka bir özelliği olan bahçeler içeren bir teras vardı. Titus Hamamı'nda bulunmayan tek özellik, daha sonraki Trajan, Caracalla ve Diocletianus hamamlarında kuzey tarafındaki *frigidarium'dan* önce gelen *[[Roma hamamı|natatio]]* veya açık hava yüzme havuzudur.

*Frigidarium*, çapraz tonozlu tavanlara sahip üç bölmeden oluşab her köşede beşik tonozlarıyla desteklenen muhafazalardan oluşan en büyük oda konumundaydı. Muhafazalar sütunlarla korunmaktaydı ve soğuk dalma banyolarını içermekteydi. *Frigidarium'un* doğu ve batı taraflarında egzersiz ve *[[apoditerium]]* için bir *[[palaestra]]* vardı. Küçük ara oda *[[tepidarium]]*, her iki tarafta üst kata doğru çıkan merdivenlerle çevriliydi; güneyden bir çift büyük *[[Caldarium|caldaria'yı]]* ayıran bir koridor bulunmaktaydı. Andrea Palladio'nun yaptığı kat planlarına göre, her *caldarium'a* bağlı küçük bir *[[laconicum]]* (kuru terleme odası) vardı. Sıcak odalardan oluşan daha küçük kısımlar, *tepidarium* merdivenlerinin her iki yanında güney cephesi boyunca uzanıyordu.

Geniş bir merdiven, Titus Hamamları önündeki terastan Oppian'ın güney tarafından 18 metre aşağıya, revakla birlikte birleştiği Kolezyum meydanına kadar inmekteydi. Bu revağın kalıntıları 1895 yılında kazılmıştır. Tuğla kaplı beton iskeleler hala kolezyumun kuzey tarafında görülebilmektedir.

## Geç dönemlerdeki durumu
Titus Hamamı, İmparator Hadrianus döneminde ve Milattan Sonra 238'de onarılmıştır ama daha sonra bir onarım geçirip geçirmediği bilinmemektedir. Bu nedenle kompleksin tamamının erken bir zamanda terk edilme sürecine girmiş olması muhtemeldir. Rodolfo Lanciani, 4. yüzyılın sonlarına doğru hamamların ön kısmının tamamen çöktüğünü ve bölgeye Praefectus urbi olarak da bilinen kent valisi için ofisler inşa edildiğini tespit etmiştir. Andrea Palladio'nun Titus hamamlarının kat planını anlattığı 16. yüzyılda kompleksin büyük bir kısmı hâlâ ayaktaydı. Kalıntılar kısa süre sonra yıkıldı; bunların mermerleri ve inşaat malzemeleri, Gesu Kilisesi'nin yan şapelleri veya Vatikan'daki Cortile del Belvedere çeşmesi gibi yapılarda yeniden kullanıldı.

Hamamın özelliklerinden biri de sanatçı Famulus'un açık havada yaptığı duvar tasarımlarıydı. Tasarımlar bakıma muhtaç hale gelmeden önce, Nicholas Ponce bunları "*Description des bains de Titus*" (Paris, 1786) adlı kitabında birebir olarak kopyaladı ve yeniden üretti. Bu tasarımlar artık " grotesk " olarak da bilinen tarzın kaynağı olarak kabul edilmektedir çünkü Titus Hamamları'nın kalıntıları keşfedildiğinde yerde grotesk kelimesinin de anlamında olduğu gibi bir oyuktaydı. .

## Ayrıca bakınız

* Roma hamamı
* Antik Roma mimarisi
* Roma mühendisliği

## Kaynakça