Yang Yuanqing

**Yang Yuanqing** (; d. 12 Kasım 1964, Hefei); Çinli iş insanı, teknoloji yöneticisi ve hayırseverdir. Günümüzde küresel teknoloji devi Lenovo'nun yönetim kurulu başkanı ve CEO'su olarak görev yapmaktadır.

Yang, Lenovo'yu yerel bir bilgisayar montajcısından, yıllık geliri 60 milyar doları aşan küresel bir teknoloji devine dönüştüren mimar olarak kabul edilir. Özellikle 2005 yılında IBM'in kişisel bilgisayar birimini satın alarak gerçekleştirdiği tarihi hamle, Çinli şirketlerin küresel pazara açılma stratejilerinde bir dönüm noktası oluşturmuştur. *[[Barron's]]* tarafından "Dünyanın En İyi CEO'ları" arasında gösterilen Yang, aynı zamanda Fortune 500 listesindeki en vizyoner liderlerden biri olarak kabul edilmektedir.

## Erken yaşamı ve eğitimi
Yang, 1964 yılında Çin'in Anhui eyaletinin başkenti olan Hefei'de, Kültür Devrimi'nin etkilerinin hissedildiği bir dönemde dünyaya geldi. Ailesinin tıp kariyeri beklentisine rağmen, bir aile dostunun tavsiyesiyle bilgisayar bilimlerine yöneldi. 1986'da Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nden mezun oldu, 1989'da ise Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde yüksek lisansını tamamladı. Her ikisi de cerrah olan anne ve babası, dönemin zorlu şartları altında Yang'ı disiplinli bir eğitim anlayışıyla büyüttü. Ailesinin tıp geleneğine sahip olmasına rağmen Yang, çocukluk yıllarında şiir ve edebiyata büyük bir tutku besledi; ancak babasının "ülkenin teknolojiye ve mühendislere ihtiyacı var" telkiniyle rotasını fen bilimlerine kırdı.

Üniversite yıllarında, Çin'in modernleşme hamlesinin merkezinde yer alan bilgisayar teknolojileriyle tanıştı. 1986 yılında, ülkenin en köklü teknik okullarından biri olan Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nin Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği bölümünden başarıyla mezun oldu. Lisans eğitiminin ardından akademik yetkinliğini derinleştirmek amacıyla Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'ne (USTC) girdi ve 1989 yılında bilgisayar bilimleri alanında yüksek lisans derecesini tamamladı.

Bu akademik dönem, Yang'ın sadece teknik becerilerini değil, aynı zamanda karmaşık sistemleri analiz etme yeteneğini de geliştirdi. O yıllarda Çin'de bilgisayar sahibi olmanın büyük bir lüks olduğu bir ortamda, Yang'ın bu alandaki uzmanlığı onu dönemin yükselen yerel teknoloji girişimleri için en değerli adaylardan biri haline getirdi. Mezuniyetinden kısa bir süre sonra, kariyerinin tamamını adayacağı ve o dönem sadece küçük bir distribütör olan Legend (bugünkü adıyla Lenovo) şirketine adım attı.

## Kariyeri

### Legend dönemi ve yerel liderlik (1989–2001)
Yang, 1989 yılında o dönem "Legend" adıyla bilinen şirkete satış temsilcisi olarak katıldı. Şirket içindeki hızlı yükselişiyle "Satış Prensi" lakabını kazandı. 1994 yılında Kişisel Bilgisayar (PC) biriminin başına geçti ve hiyerarşik yapı yerine performans odaklı bir kültür getirdi. 1997 yılı itibarıyla Legend'ı Çin pazarında liderliğe taşıyarak küresel markalara karşı yerel bir başarı hikâyesi yazdı.

### Küresel genişleme ve ilk CEO'luk dönemi (2001–2005)
2001 yılında kurucu Liu Chuanzhi'den bayrağı devralarak CEO olan Yang, 2005 yılında IBM'in kişisel bilgisayar bölümünü 1,75 milyar dolara satın alarak Legend'ı küresel bir oyuncu haline getirdi. Bu sürecin finansal mimarı, Yang'ın en yakın müttefiki olan ve "Legend'ın Demir Leydisi" olarak bilinen CFO Mary Ma (Ma Xue-zheng) olmuştur; Ma, satın almanın karmaşık finansal yapısını yöneterek Yang'ın küresel vizyonunu mümkün kılmıştır. Bu devasa satın alma ve küreselleşme hamlesiyle birlikte Yang, şirketin adını **"Lenovo"** olarak değiştirmiş ve dünya genelinde entegrasyonu sağlamak amacıyla İngilizceyi şirketin resmi dili ilan etmiştir.

### Stratejik geri çekilme ve yönetim değişikliği (2005–2009)
IBM satın alımının resmîleşmesinin ardından Yang, şirketin iyiliği için şaşırtıcı bir karar almıştır:
* **Aralık 2004:** CEO'luk görevinden feragat edeceğini açıkladı.
* **Mayıs 2005:** Koltuğu Batılı bir yöneticiye (önce Stephen Ward, ardından William Amelio) devrederek yönetim kurulu başkanı rolüne geçti.
Bu kararın amacı, satın alınan IBM çalışanlarına güven vermek ve şirketin "Çinli bir marka" imajından kurtulup küresel bir kimlik kazanmasını sağlamaktı. Bu 4 yıllık arada Yang, tüm ailesiyle birlikte ABD'ye taşınmış ve küresel pazarları yakından tanımak için İngilizcesini geliştirmiştir.

### Kriz yönetimi (2009–2014)
Ancak bu geçiş dönemi sancılı geçmiştir. 2007'de stratejik dengeyi sağlayan Mary Ma'nın operasyonel görevlerinden ayrılması ve William Amelio yönetiminde bireysel tüketici pazarındaki trendlerin kaçırılması, Lenovo'yu uçuruma sürüklemiştir. 2008 küresel krizinde 97 milyon dolar zarar açıklanması üzerine Yang, Şubat 2009'da yeniden CEO olarak dümene geçmiştir.

Geri döner dönmez **"Protect and Attack"** (Koru ve Saldır) stratejisini başlatmış ve şu kritik başarıları gerçekleştirmiştir:
* **Medion Satın Alımı (2011):** Alman Medion'u satın alarak Avrupa'da güç kazandı.
* **Dünya Liderliği (2013):** Lenovo, HP'yi geride bırakarak dünyanın 1 numaralı PC üreticisi oldu.
* **Motorola ve x86 (2014):** Motorola Mobility ve IBM'in sunucu birimini alarak şirketi akıllı telefon ve veri merkezi pazarlarında küresel bir dev haline getirdi.

### Liderlik ve sürdürülebilirlik (2014–günümüz)
Yang, Lenovo'yu Pekin, Morrisville ve Hong Kong merkezli üçlü bir yapıda yönetmektedir ve günümüzde sürdürülebilirliği ön plana çıkarmaktadır:
* **"Net Sıfır" hedefi:** Yang liderliğindeki Lenovo, 2050 yılına kadar tüm değer zincirinde "Net Sıfır" emisyon seviyesine ulaşmayı taahhüt etmiştir.

## Stratejik ortaklıklar
Yang, Lenovo'yu sadece bir donanım üreticisi olarak değil, küresel bir teknoloji ekosisteminin merkezinde konumlandırmak amacıyla endüstri liderleriyle derin iş birlikleri geliştirmiştir.

### Nvidia ile yapay zeka vizyonu
Yang, Nvidia kurucusu ve CEO'su Jensen Huang ile uzun yıllara dayanan kişisel bir dostluğa ve stratejik müttefikliğe sahiptir. Bu ilişki, Lenovo'nun "Herkes İçin Yapay Zeka" (AI for All) vizyonunun teknolojik temelini oluşturmuştur. İkili, yapay zekanın sadece merkezi bulut sistemlerinde değil, bilgisayarlar ve uç cihazlarda (Edge Computing) yerel olarak çalışması gerektiği fikrini (Hybrid AI) birlikte savunmaktadır. Lenovo'nun yüksek performanslı sunucu altyapısı, Nvidia'nın GPU teknolojileriyle en derin entegrasyonu sağlayan sistemlerden biri haline gelmiş; bu ortaklık Lenovo'nun donanım şirketinden bir yapay zeka çözüm sağlayıcısına dönüşümünü hızlandırmıştır.

### Microsoft, Intel ve NetApp ittifakları
Yang'ın "açık ekosistem" felsefesi, yazılım ve altyapı devleriyle kurulan diğer kritik ortaklıkları da kapsamaktadır:
* **Microsoft:** CEO Satya Nadella ile kurulan yakın iş birliği sayesinde, Windows işletim sistemi ve Azure bulut hizmetlerinin Lenovo donanımlarıyla optimizasyonu sağlanmıştır. Özellikle "Yapay Zeka Bilgisayarları" (AI PC) kategorisinin öncülüğünde bu ortaklık kilit rol oynamaktadır.
* **Intel:** Intel ile sürdürülen ortaklık, işlemci teknolojilerinin ötesine geçerek yüksek performanslı bilgi işlem (HPC) ve süper bilgisayar projelerinde Lenovo'yu dünya liderliğine taşımıştır.
* **NetApp ve SAP:** 2018'de NetApp ile kurulan stratejik ortaklık veri yönetimi pazarındaki gücü artırırken, SAP ile kurulan iş birliği Lenovo'nun veri merkezi altyapısını kurumsal yazılımlar için dünya standartlarında bir platform haline getirmiştir.

## Yönetim tarzı ve hayırseverlik
Yang, "Global / Local" (küresel düşün, yerel hareket et) yönetim felsefesiyle tanınır. 2012 ve 2013 yıllarında şahsi performans bonuslarını (yaklaşık 6 milyon dolar) dünya genelindeki düşük gelirli Lenovo çalışanlarına dağıtarak iş dünyasında dikkat çekmiştir. Ayrıca mezun olduğu üniversitelere bilimsel araştırmalar için milyonlarca dolarlık bağışlarda bulunmuştur.

## Kişisel yaşamı
Yang, Meng Qiuyue ile evlidir ve üç çocuk babasıdır. Vaktini ağırlıklı olarak Pekin ve Hong Kong arasında geçirmektedir. Boş zamanlarında basketbol oynamaktan keyif alan Yang, Çince ve İngilizce dillerine hakimdir.

## Görüşleri ve sözleri
Yang, liderlik ve globalleşme vizyonunu sıklıkla metaforlar üzerinden anlatmaktadır. Şirketin küresel pazardaki yerini korumasını "okyanusta yüzmeye" benzetmiş ve "Eğer bir nehirde yüzüyorsanız ve hiç okyanusta yüzmediyseniz, ne kadar güçlü bir yüzücü olduğunuzun önemi yoktur; sadece kendinize güvenmeniz gerekir" diyerek yerel başarıdan küresel başarıya geçişin psikolojik eşiğini vurgulamıştır.

Ayrıca 2020'li yıllardan itibaren teknolojinin geleceği üzerine yaptığı açıklamalarda, yapay zekanın kaçınılmazlığını "Kimse yapay zekadan kaçamaz, ancak o sizin yerinizi almak için değil, sizi güçlendirmek için var" diyerek savunmuştur.

## Kamu hizmeti ve hayırseverlik
Yang, kariyeri boyunca toplumsal kalkınma, eğitim ve küresel yönetişim alanlarında aktif roller üstlenmiştir.

### Hayırseverlik çalışmaları
Yang'ın hayırseverlik faaliyetleri özellikle eğitim ve sağlık alanlarına odaklanmıştır:
* **Çalışan teşvikleri:** 2012 ve 2013 yıllarında, yıllık performans bonusunun toplamda yaklaşık 6 milyon dolarlık kısmını, dünya genelindeki 10.000'den fazla düşük kademeli Lenovo çalışanına (üretim hattı işçileri ve resepsiyonistler dahil) dağıtmıştır. Bu eylemi "şirketin başarısında emeği olanları onurlandırmak" olarak nitelendirmiştir.
* **Eğitim bağışları:** 2015 yılında mezun olduğu üniversiteye (USTC) bilimsel araştırmaları desteklemek amacıyla 10 milyon RMB bağışta bulunmuştur. 2023 yılında ise aynı üniversiteye, yüksek performanslı bilgi işlem merkezi kurulması için 200 milyon RMB (yaklaşık 28 milyon dolar) değerinde kişisel bir bağış gerçekleştirmiştir.

### Kamu hizmeti ve uluslararası üyelikler
Yang, küresel iş dünyası ve teknoloji politikalarını şekillendiren çeşitli kuruluşlarda görev almaktadır:
* **Dünya Ekonomik Forumu (WEF):** Uluslararası İş Konseyi üyesidir ve forumun teknoloji vizyonuna düzenli olarak katkı sağlamaktadır.
* **Duke Kunshan Üniversitesi:** Danışma Kurulu üyesi olarak akademik programların endüstri ihtiyaçlarıyla uyumlaştırılmasına destek vermektedir.
* **Siyasi temsil:** Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (CPPCC) üyesi olarak görev yapmış ve bu platformda dijital ekonomi ile teknolojik inovasyon üzerine öneriler sunmuştur.

### Diğer faaliyetler
Yang, sanata ve kültürel mirasın korunmasına olan ilgisiyle de tanınır. 2016 yılında Çin'in kültürel mirasının korunmasına yönelik projelerde aktif rol almış ve çeşitli vakıflar aracılığıyla genç mühendislerin yurt dışı eğitimlerini finanse eden burs programları başlatmıştır.

## Başarıları ve ödülleri
Yang, teknoloji endüstrisine ve küresel iş yönetimine yaptığı katkılar nedeniyle çok sayıda prestijli uluslararası ödüle layık görülmüştür.

### Uluslararası tanınırlık
* **Edison Başarı Ödülü (2014):** İnovasyon dünyasının en saygın ödüllerinden biri olan Edison Ödülleri kapsamında, teknolojiye yaptığı kalıcı katkılar nedeniyle bu ödüle layık görülmüştür. Yang, bu ödülü Kuzey Amerika dışından kazanan ilk lider olmuştur.
* **Barron's "Dünyanın En İyi CEO'ları" (2013–2015):** Finans dünyasının etkili yayını *Barron's* tarafından üst üste üç yıl dünyanın en başarılı 30 CEO'su arasında gösterilmiştir.
* **Forbes Milyarderler Listesi (2015–günümüz):** Küresel servet ve iş etkisi bağlamında düzenli olarak *Forbes* listelerinde yer almaktadır.
* **Fortune "Çin'in En Etkili İş Liderleri":** Son on yılı aşkın süredir her yıl *Fortune China* tarafından hazırlanan listede ilk sıralarda yer almaktadır.

### Bölgesel ve sektörel başarılar
* **CCTV Yılın Ekonomi Kişisi (2004, 2012):** Çin'in en önemli televizyon ağı CCTV tarafından iki kez ülkenin en başarılı iş insanı seçilmiştir.
* **BusinessWeek "Asya'nın Yıldızları" (1999, 2001):** Kariyerinin erken dönemlerinde iki kez bu unvana layık görülmüştür.
* **Finance Asia "Çin'in En İyi CEO'su" (2011):** Asya'nın önde gelen finans dergisi tarafından profesyonel yönetim becerileri nedeniyle ödüllendirilmiştir.
* **Mayıs Dördüncü Gençlik Madalyası (1999):** Çin'deki genç başarıları ödüllendiren en yüksek devlet onurlarından birini almıştır.
* **CRN "En Etkili Yöneticiler" (2023):** BT kanalı ve teknoloji ekosistemindeki stratejik ortaklıkları ve dönüşümcü liderliği nedeniyle ilk 25 yönetici arasında gösterilmiştir.

### Akademik onurlar
* **Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Üstün Mezun Ödülü:** Mezun olduğu kurum tarafından üniversiteye ve bilim dünyasına katkıları nedeniyle "Siyuan Katkı Yüksek Ödülü" ile onurlandırılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Lenovo resmî web sitesi