2025 Benin darbe girişimi

7 Aralık 2025'te, Yarbay Pascal Tigri liderliğindeki Benin Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı (BSK) bazı askerler, Cotonou'daki Talon'un konutuna ve diğer üst düzey askeri yetkililerin konutlarına düzenlenen saldırının ardından, ulusal televizyonda Benin Cumhurbaşkanı Patrice Talon'un devrildiğini duyurdu. Talon hükûmeti, Nijerya'dan askeri yardım talebinde bulundu ve birkaç saat sonra Benin İçişleri Bakanı Alassane Seidou darbe girişiminin engellendiğini açıkladı. Ardından BAÜET'in Bekleme Gücü güvenliği sağlamak için bölgeye sevk edildi. Darbe girişimi sırasında her iki tarafta da bir sivil dahil olmak üzere birkaç kişi öldü.

## Arka plan
Benin, "Afrika'nın en istikrarlı demokrasilerinden biri" olarak kabul edilmektedir. Benin, 1960 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazandıktan sonraki ilk yıllarda istikrarsızlık yaşamış olsa da, 1991 yılında çok partili seçimlerin yapılmasından bu yana ülkede hiçbir darbe gerçekleşmemiştir. Benin'in komşu ülkeleri Nijer ve Burkina Faso'nun hükûmetleri sırasıyla 2023 ve 2022'de devrildi; bölgede darbelerden etkilenen diğer ülkeler arasında 2021'de Mali ve Gine ve bir ay önce Gine-Bissau bulunmaktadır.

Darbe sırasında, 2016 yılından beri görevde olan Cumhurbaşkanı Patrice Talon, Nisan 2026'da yapılacak seçimlerin ardından görevinden ayrılacaktı. 2025 yılının Ocak ayında, Talon'un iki üst düzey yetkilisi, 2024 yılında ona karşı darbe planladıkları iddiasıyla 20 yıl hapis cezası aldı.

Darbe, Fidjrossè'deki Camp Togbin'de konuşlanmış darbeciler tarafından planlandı ve gerçekleştirildi. Yüksek rütbeli yetkililerin konutlarına ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na saldıran saldırı ekipleri, silahlarını bu kamptan temin ettiler. Darbeyi yöneten Pascal Tigri, Ulusal Muhafızların 3. Birleşik Silahlı Taburunun eski komutanıydı ve kısa süre önce Ulusal Muhafızların Özel Kuvvetler grubunun komutanlığına terfi edilmişti. Tigri ve adamları, Kuzey Benin'deki isyanda görev almıştı.

## Zaman çizelgesi

7 Aralık 2025 tarihinin erken saatlerinde, Benin Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı bazı askerler, Cotonou'daki Talon'un konutuna saldırı düzenledi. Askerlerin, ulusal yayın kanalını ve Binbaşı General Abou Issa'nın evini ele geçirdiği bildirildi. Sekiz kişilik bir asker grubu, devlet televizyonunda Talon'un “cumhurbaşkanı görevinden alındığını” açıkladı. Ayrıca anayasanın ve devlet kurumlarının askıya alındığını duyurdular ve kendilerini Yarbay Pascal Tigri başkanlığındaki Yeniden Kuruluş Askeri Komitesi () olarak tanıttılar. Askerler, darbeyi gerçekleştirme nedeni olarak Talon'un ülke yönetimini gösterdi. Kanal çalışanlarından olan birkaç gazeteci rehin alındı. Duyurunun ardından devlet televizyonu ve kamu radyosuna verilen sinyal kesildi, sonrasında aynı gün içinde yeniden sağlandı.

Fransız Büyükelçiliği X'te, cumhurbaşkanının evinin yakınındaki “Camp Guezo'da silah sesleri duyulduğu”nu açıkladı. CMR, daha sonra tüm sınırların kapatıldığını ve tüm siyasi partilerin faaliyetlerinin askıya alındığını duyurdu. Bu arada Talon'a bağlı askerler onun güvende olduğunu, ancak nerede olduğunun bilinmediğini ve "düzenli ordunun" durumu yeniden kontrol altına almakta olduğunu iddia ettiler. Başkanlık danışmanı daha sonra BBC'ye Talon'un Fransız büyükelçiliğinde olduğunu söyledi. Benin Dışişleri Bakanı Shegun Adjadi Bakari, Reuters'a "bir darbe girişimi var ancak durum kontrol altında" ve "ordunun ve ulusal muhafızların büyük bir kısmı hala cumhurbaşkanına bağlı ve durumu kontrol altında tutuyor" dedi. Cotonou yakınlarında, başta liman ve cumhurbaşkanının resmi konutu yakınlarında silah sesleri duyulduğu bildirildi ve bölgede helikopterler görüldüğü bildirildi. Askerler ayrıca cumhurbaşkanlığı konutu, devlet televizyonu ofisleri, beş yıldızlı bir otel ve uluslararası kurumların bulunduğu bölgelere erişimini engelledi.

Benin Maliye Bakanı Romuald Wadagni, durumun "kontrol altında" olduğunu, "İsyancılar saklanıyor" ve "Onları temizliyoruz, ancak henüz bitmedi. Güvendeyiz" dedi. Ayrıca Benin hükûmetinin sözcüsü Wilfried Houngbedji, "Her şey yolunda" açıklamasını yaptı.

Cotonou'daki ABD Büyükelçiliği, Benin'deki ABD vatandaşlarına Cotonou ve başkanlık konutu yakınlarındaki bölgelerden uzak durmalarını tavsiye etti. Çatışan birlikler, GMT saatiyle 09.00 itibarıyla devlet televizyonunu hala kontrol altında tutuyordu. Ancak Benin Ordusu'na göre, cumhurbaşkanlığı ofisini veya Talon'un konutunu ele geçirmemişlerdi ve Cotonou'daki tanıklar şehrin bazı bölgelerinde silah sesleri duyulduğunu bildirdi.

## Darbenin bastırılması

Benin İçişleri Bakanı Alassane Seidou, Benin Silahlı Kuvvetleri'nin darbe girişimini saat 11.09'da bastırıldığını açıkladı. hükûmet, darbeyi bastırdığı için başkanlığa bağlı birliklere teşekkür etti. En az 14 kişi tutuklandı, bunlardan 12'si görevdeki askerler, bir diğeri ise görevden alınmış bir askerdi. Devlet televizyonuna yapılan saldırıda on iki askerin olduğu düşünülmektedir.

Saat 19.37'de BAÜET, Benin hükûmetine darbe girişimini gerçekleştiren askerleri püskürtmede yardım etmek üzere Nijerya, Sierra Leone, Fildişi Sahili ve Gana askerlerinin konuşlandırıldığını duyuran açıklama yayınladı. Nijerya Hava Kuvvetleri, darbe girişimini gerçekleştiren askerleri kovmak için Cotonou'ya sevk edildi ve Togbin askeri kampına hassas hava saldırıları düzenlendiği bildirildi. Birkaç darbeci asker öldürüldü. Nijerya kara kuvvetleri kısa süre sonra Benin'e girdi. Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Tinubu, müdahalenin Benin hükûmetinin iki kez yardım talebinde bulunmasının ardından gerçekleştiğini söyledi. Aynı günün akşamının ilerleyen saatlerinde, Benin Devlet Başkanı Talon, televizyona çıkarak darbenin başarısız olduğunu yineledi ve "bu ihaneti" olarak adlandırdığı konudaki kişilere cezalandıracağına söz verdi.

Saldırı sonrasında, Devlet Başkanlığı Sarayı'na giden ve gelen yollar kapatıldı ve önlerinde bulunan polis memurları trafiği olay yerinden uzaklaştırdı. Cotonou'daki trafik normal seviyedeydi.

## Tepkiler
Darbe girişimi BAÜET, Afrika Birliği ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres tarafından kınandı. Nijerya, darbeyi "demokrasiye doğrudan bir saldırı" olarak nitelendirdi ve Benin güvenlik güçlerini "anayasal düzeni savunmak ve cumhurbaşkanının güvenliğini sağlamak" için tebrik etti. 9 Aralık'ta Nijerya Senatosu, Devlet Başkanı Bola Tinubu'nun, Benin hükûmetinin talebi üzerine Benin'e asker gönderilmesi yönündeki talebini resmen onayladı. Fransa da darbeyi kınadı ve BAÜET'e tam siyasi destek sundu.

### Ulusal
2026 Benin cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Kémi Séba, darbe girişimi esnasında darbeye destek verdiğini açıkladı.

Benin'deki muhalefet partisi ve eski cumhurbaşkanı Thomas Boni Yayi'nin partisi olan Les Democrates, darbeyi kınadı ve Benin hükûmetini destekleyen bir açıklama yayınladı. Ayrıca Benin İslam Birliği de benzer bir açıklama yayınladı. Gelişen Benin için Cauris Hareketi (GBCH) siyasi partisi de darbe girişimini kınadı ve hükûmeti destekleyen bir açıklama yayınladı. Eski cumhurbaşkanı Nicéphore Soglo da hükûmeti destekleyen bir açıklama yapmıştır.

9 Aralık'ta, Banikoara'da Talon hükûmetini destekleyen mitingler düzenlendi.

## Not listesi

## Kaynakça