Korku kültürü

**Korku kültürü** (veya **korku iklimi** ), insanların duygusal önyargı yoluyla siyasi veya iş hedeflerine ulaşmak için genel kamuoyunda korkuyu teşvik edebileceğini gösteren kavramdır. Frank Furedi  tarafından sosyolojik bir çerçeve olarak geliştirildi ve son zamanlarda Amerikalı sosyolog Barry Glassner tarafından popüler bir hale getirildi.

## Siyasette

Nazi Alman siyasetçi Hermann Göring, insanların nasıl korkutulabileceğini ve normalde karşı çıkacakları bir savaşı nasıl destekleyebileceklerini şöyle anlattı:

Maria Helena Moreira Alves, *Askeri Brezilya'da Devlet ve Muhalefet* adlı kitabında, 1964'ten bu yana siyasi baskının bir parçası olarak bir "korku kültürü" uygulandığını tespit etti. Kendisi bu terimi Brezilya'nın milli güvenlik aygıtının siyasi katılımı tutuklanma ve işkence riskiyle eşitleme çabasında uyguladığı yöntemleri tanımlamak için kullandı. Cassação (Türkçe: temyiz), ordu mensuplarını yasal olarak öldüklerini ilan ederek onları cezalandırmak için kullanılan bu tür bir yöntemdir. Bu, muhalefete karşı caydırıcı bir unsur olarak korku kültürünü güçlendirerek siyasi kontrol potansiyelini artırmıştır.

Alves, 1969 Ulusal Güvenlik Yasası'nda yapılan değişikliklerin, Brezilya'da bir "korku kültürü" oluşturmak için " ekonomik sömürü, fiziksel baskı, siyasi kontrol ve katı sansürün " kullanılmaya başlandığını gösterdi. Korku kültürünün üç psikolojik bileşeni arasında sansür yoluyla sessizlik, izolasyon duygusu ve "tüm muhalefet kanallarının kapalı olduğuna dair genelleştirilmiş bir inanç" yer alıyordu. "Muhalefet faaliyetlerinden geri durma "nın yanı sıra "tam bir umutsuzluk hissi" de hüküm sürüyordu.

Eski ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniew Brzezinski, ABD hükûmetinin " terörizmle savaş " terimini kullanmasının kasıtlı olarak bir korku kültürü yaratmayı amaçladığını, çünkü bunun "mantığı kararttığını, duyguları yoğunlaştırdığını ve demagog politikacıların halkı harekete geçirmesini kolaylaştırdığını" öne sürmektedir.

Eski Sosyoloji profesörü ve *Spiked* dergisi yazarı Frank Furedi, günümüz korku kültürünün 11 Eylül saldırılarıyla başlamadığını söylemektedir. Daha önce, genetiği değiştirilmiş gıdalardan cep telefonlarına, küresel ısınmadan şap hastalığına kadar her konuda halk paniğinin yaygın olduğunu savunuyor. Furedi, risk algılarının, güvenlikle ilgili fikirlerin ve sağlık, çevre ve teknolojiyle ilgili tartışmaların bilimle veya ampirik kanıtlarla çok az ilgisi olduğunu savunmaktadır. Bunlar daha ziyade insanların savunmasızlığına ilişkin kültürel varsayımlarla şekillenmektedir. Furedi, "11 Eylül sonrası dünyamız hakkında, geleceğe yönelik irrasyonel korkulardan ziyade mevcut tüm kanıtların mantıklı bir değerlendirmesine dayanan yetişkinlere özgü bir tartışmaya ihtiyacımız var" diyor.

İngiliz akademisyenler Gabe Mythen ve Sandra Walklate, 11 Eylül saldırıları, 2004 Madrid tren saldırıları ve 2005 Londra saldırılarının ardından hükûmet kurumlarının korku ve belirsizlikle dolu kültürel bir ortamda "yeni terörizm" söylemi geliştirdiğini öne sürmektedirler. İngiliz araştırmacılar, bu süreçlerin kamu güvenliği kavramlarını azalttığını ve Birleşik Krallık'taki etnik azınlık grupları için olumsuz sonuçları olan, beyaz olmayan "terörist öteki" imajını yarattığını savundu.

Gazeteci Adam Curtis *, The Rise of the Politics of Fear* alt başlıklı 2004 BBC belgesel film dizisi *The Power of Nightmares'da* politikacıların korkuları toplum üzerindeki güçlerini ve kontrollerini artırmak için kullandıklarını savunuyor. Her ne kadar "korku kültürü" terimini kullanmamış olsa da Curtis'in filminde anlattığı şey bu kavramın bir yansımasıdır. Amerikan yeni muhafazakar hareketine ve bu hareketin önce Sovyetler Birliği'nden, sonra da radikal İslamcılardan gelen tehdidi nasıl tasvir ettiğine bakmaktadır. Curtis, 11 Eylül saldırılarından bu yana Batı'da büyük ölçüde yanıltıcı bir terör korkusunun olduğu ve George W. Bush ve Tony Blair gibi politikacıların güçlerini ve otoritelerini yeniden tesis edecek yeni bir güçle karşılaştıklarında ısrar ediyor. Curtis'in filmi medyayı, güvenlik güçlerini ve Bush yönetimini güçlerini bu şekilde genişlettikleri için eleştiriyordu. Filmde, o zamanki Uluslararası Güvenlik Analizi Merkezi Direktörü ve King's College London Uluslararası Politika Enstitüsü Kıdemli Araştırma Görevlisi olan Bill Durodié, bu ağa "icat" demenin çok güçlü bir terim olacağını söyleyerek, bunun yerine muhtemelen var olmayan ve büyük ölçüde "kendi en kötü korkularımızdan oluşan bir yansıma olduğunu ve gördüklerimizin yaratılmış bir fantezi olduğunu" ileri sürmüştür.

## İşyerlerinde
Ashforth, liderliğin potansiyel olarak yıkıcı yönlerini ele almış ve küçük zorbalar olarak adlandırdığı liderleri "zorba bir yönetim tarzı uygulayan ve işyerinde korku iklimine yol açan liderler" olarak tanımlamıştır. Kısmi veya aralıklı olumsuz pekiştirme, etkili bir korku ve şüphe ortamı yaratabilir. Çalışanlar zorbaların hoş görüldüğünü hissettiklerinde, bunun sonucunda bir korku iklimi ortaya çıkabilir. Birçok çalışma, bir yandan zorbalık ile diğer yandan otokratik liderlik ve otoriter bir şekilde çatışmaları çözme veya anlaşmazlıkları ele alma arasında bir ilişki olduğunu doğrulamıştır. Otoriter bir liderlik tarzı, diyaloğa çok az yer veren ya da hiç yer vermeyen ve şikayet etmenin beyhude olarak görüldüğü bir korku iklimi yaratabilmektedir.

Kamu sektöründeki sendika üyeleri üzerinde yapılan bir araştırmada, yaklaşık her beş çalışandan biri, zorbalığa şahit olmaları sonucunda işyerinden ayrılmayı düşündüklerini bildirmiştir. Rayner bu verileri, yönetimin zorbalığın varlığından haberdar olmasına rağmen daha önce zorbalara müsamaha gösterildiği, çalışanların ihbarda bulunmayı güvensiz olarak gördüğü bir korku ortamının varlığına işaret ederek açıklamıştır. Ödül, ceza ve motivasyona duyarlılıktaki bireysel farklılıklar, pekiştirme duyarlılığı teorisi kapsamında incelenmiş ve işyeri performansına da uygulanmıştır. İşyerindeki korku kültürü, W. Edwards Deming'in yöneticiler için iş etkinliğini dönüştürmeye yönelik oluşturduğu "temel ilkelere" aykırıdır. On dört ilkesinden biri, herkesin şirket için etkili bir şekilde çalışmasına olanak sağlamak amacıyla korkuyu ortadan kaldırmaktır.

## Medyanın etkisi
Terör eylemleri nadir görülen bir olgu olmasına rağmen, kitle iletişim araçlarının tüketimi Amerika Birleşik Devletleri'nde terör korkusunun aşılanmasında derin bir etkiye sahiptir. George Gerbner ve meslektaşları 1960'lardan itibaren medya tüketimi ile suç korkusu arasında var olan ilişkinin incelenmesine hız vermişlerdir. Gerbner'e göre televizyon ve diğer kitle iletişim araçları, gerçekliğe dayalı bir dünya görüşünden ziyade "tekrarlayan medya mesajlarını" yansıtan bir dünya görüşü yaratmaktadır. Birçok Amerikalı günlük olarak medyanın bir çeşidine maruz kalmaktadır; televizyon ve sosyal medya platformları hem yerel hem de uluslararası haberleri almada en çok kullanılan yöntemlerdir ki şiddet suçları ile terör eylemlerini merkeze alan haber ve ayrıntılar da bu yolla öğrenilmektedir. Akıllı telefonların ve sosyal medyanın kullanımının artmasıyla birlikte insanlar sürekli haber bombardımanına maruz kalmakta ve dünyanın her köşesinden gelen terörizmle ilgili hikâyeleri okuyabilmektedir. Medya, terörizm korkusunu ve ulusal güvenliğe yönelik diğer tehditleri körüklemektedir; bunların hepsi de halk üzerinde depresyon, anksiyete ve uykusuzluk gibi olumsuz psikolojik etkilere neden olmaktadır. Siyasetçiler, seçmenlerinin zihninde terör korkusunu daha da pekiştirmek için şiddet suçları ve terör eylemlerinden hemen sonra televizyona çıkarak ya da başka şekillerde röportajlar düzenlemekte ve sosyal medya platformlarını kullanmaktadırlar.

## Ayrıca bakınız

* Sürü psikolojisi
* Terörizm
* Histeri
* Nazi Almanyası'nda propaganda
* Gestapo
* Bin Dokuz Yüz Seksen Dört
* Mobbing
* Propaganda teknikleri
* Tecavüz kültürü

## Kaynakça