Spiro Kostof

**Spiro Konstantine Kostof** (7 Mayıs 1936, İstanbul – 7 Aralık 1991, Berkeley), Türkiye doğumlu Amerikalı önde gelen bir mimarlık tarihçisi ve eğitimcidir. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de profesörlük yapmıştır. Kaleme aldığı eserler hâlen geniş bir okur kitlesi tarafından okunmakta ve birçok üniversitenin mimarlık tarihi derslerinde temel kaynak olarak kullanılmaktadır.

## Hayatı
Yunan ve Bulgar kökenli bir aileden gelen ve Türkiye'de doğan Kostof, İstanbul'daki Robert Kolej’de öğrenim görmüştür. 1957 yılında yüksek lisans eğitimi için Amerika Birleşik Devletleri’ne gitmiş ve Yale Üniversitesi'ne kaydolmuştur. Başlangıçta tiyatro alanında uzmanlaşmayı planlamış olsa da, zamanla ilgisi mimarlık tarihine yönelmiştir. 1961 yılında doktorasını tamamladıktan sonra dört yıl boyunca Yale Üniversitesi'nde ders vermiş, ardından Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kampüsüne geçerek Çevre Tasarımı Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaya başlamıştır. Akademik kariyerinin geri kalanını da burada sürdürmüştür.

Kostof’un mimarlık tarihine yaklaşımı, yalnızca yapıların kendilerine değil, aynı zamanda bunların içinde bulundukları fiziksel ve toplumsal bağlamlara da odaklanmasıyla farklılaşmaktadır. Günümüzde genel kabul görmüş olan bu yaklaşım, o dönemin mimarlık tarihçiliğinde baskın olan üslup dizilerini izleyen ve yapıları bağlamlarından bağımsız olarak ele alan yaklaşımlara karşı bir kopuşu temsil etmektedir. 1985 yılında yayımladığı *A History of Architecture: Settings and Rituals* (*Bir Mimarlık Tarihi: Mekânlar ve Ritüeller*) adlı ders kitabı, bu kuramsal yönelimin açık bir ifadesidir ve kısa sürede alanın başvuru kaynaklarından biri hâline gelmiştir.

1987 yılında, *America by Design* (*Tasarım Yoluyla Amerika*) adlı beş bölümlük PBS belgesel dizisinin sunuculuğunu üstlenmiştir.

Kostof’un yayınları oldukça çeşitlidir ve *The Architect: Chapters in the History of the Profession* (*Mimar: Mesleğin Tarihinden Bölümler*), *The City Shaped: Urban Patterns and Meanings Through History* (*Şekillenen Kent: Tarih Boyunca Kentsel Örüntüler ve Anlamlar*), *America by Design*, *The City Assembled: Elements of Urban Form through History* (*Birleşen Kent: Tarihsel Süreçte Kentsel Biçim Unsurları*) gibi eserleri içermektedir.

Kostof’un ölümünün ardından, 1993 yılında Mimarlık Tarihçileri Derneği (Society of Architectural Historians), onun adına "**Spiro Kostof Ödülü"**nü ihdas etmiştir. Bu ödül, özellikle disiplinlerarası nitelik taşıyan, kentsel gelişim, kent biçimlerinin tarihi ve yapılı çevrenin mimarlığına odaklanan içeriklere sahip kitaplara verilmektedir. Ödül, Kostof'un entelektüel mirasını yaşatmayı hedeflemektedir.

## Eserleri

* Kostof, Spiro, *The Architect: Chapters in the History of the Profession*, Oxford University Press, 1977; üçüncü baskı, University of California Press, Berkeley Los Angeles London 2000.
* Kostof, Spiro, *A History of Architecture: Settings and Rituals*, Oxford University Press, New York Oxford 1985; ikinci baskı 1995.
* Kostof, Spiro, *[[America by Design]]*, Oxford University Press, New York 1987.
* Kostof, Spiro, *Caves of God: [[Kapadokya|Cappadocia]] and its Churches*  Publisher: Oxford University Press, 1989  
* Kostof, Spiro, *The City Shaped: Urban Patterns and Meanings Through History*, Bullfinch Press 1991; ikinci baskı, Thames & Hudson, New York 1999
* Kostof, Spiro, *The City Assembled: Elements of Urban Form through History*, Little Brown, Boston 1992; ikinci baskı, Thames & Hudson New York 2005.

## Ayrıca bakınız

* Bizans mimarisi
* Yeni Bizans mimarisi

## Dış bağlantılar

* Society of Architectural Historians Publications Awards
* *Take a class with Kostoff!* Online video: “An Historical Survey of Architecture and Urbanism”: 26 course lectures given in 1991 at the University of California, Berkeley (26 - 80 minute streaming lectures)