İsviçre Grand Prix

**İsviçre Grand Prix**'si, İsviçre'nin önde gelen otomobil yarışıydı. Daha sonraki yıllarda bir Formula 1 yarışıydı.

## Tarihçe
### Bremgarten (1934-1939, 1947-1954)

Grand Prix motor yarışları 1934 yılında İsviçre'ye, İsviçre'nin fiili başkenti Bern yakınlarındaki Bremgarten kasabasının hemen dışında bulunan Bremgarten pistine geldi. Bremgarten pisti İsviçre yarış sahnesinin en baskın pistiydi; 727 kilometrelik (452 mil) hızlı bir pistti ve kamuya açık yollardan oluşuyordu, muhteşem kırsal alanlardan ve ormanlardan geçiyordu, gerçek bir düzlük uzunluğu olmadan virajdan viraja süpürüyordu. Başından beri Bremgarten'in ağaçlarla kaplı yolları, genellikle zayıf ışık koşulları ve yol yüzeyindeki değişiklikler, özellikle ıslak zeminde çok tehlikeli bir pist olarak kabul edilmesine neden oldu - yağmur durduktan ve güneş çıktıktan sonra bile, pisti kaplayan ağaçlar hala sırılsıklamdı ve su en az bir saat boyunca asfalta damlıyordu. Bu pistteki koşullar Batı Almanya'daki Nürburgring'e benziyordu ve bu pist de sürücüler arasında en az Nürburgring kadar popülerdi.

İlk İsviçre Grand Prix'si şampiyona dışı bir yarıştı; yarışı Auto Union'la Hans Stuck kazandı; İngiliz sürücü Hugh Hamilton Maserati'siyle korkunç bir kaza geçirerek öldü. Çok hızlı olan Wohlenstrasse virajında aracın sol ön tekerleği kırılmış ve Hamilton kontrolü kaybetmiş, ardından tüm araç şiddetli bir şekilde bir ağaca çarpmış ve daha büyük bir ağaca çarpıp durmadan önce yaklaşık 70 metre ilerlemeye devam etmiş, araç paramparça olmuş ve Hamilton (araçtan fırlamamıştı) anında ölmüştür. Bu olaya rağmen (o günlerde güvenlik neredeyse hiç düşünülmüyordu), İsviçre Grand Prix'si 1935'ten 1939'a kadar Avrupa Şampiyonasında sayıldı ve bu süre zarfında Alman Silver Arrows tarafından domine edildi.

Grand Prix yarışları İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra geri döndü ve Bremgarten pisti İsviçre Grand Prix'sine ev sahipliği yapmaya devam etti. Savaş sonrası ilk yarışı Fransız Jean-Pierre Wimille kazandı ve 1948'de bu unvanın her yıl Avrupa'daki bir Grand Prix yarışına verilen onursal bir unvan olduğu bir dönemde Avrupa Grand Prix'si olarak adlandırıldı. 1940'ların belki de en karanlık ve en trajik Grand Prix'si olan bu etkinlik, hafta sonu boyunca pistin dört bir yanında meydana gelen büyük kazalar nedeniyle çok sayıda ölüm ve ciddi yaralanmalara sahne oldu. Deneyimli İtalyan yarışçı ve İkinci Dünya Savaşı öncesi efsanesi Achille Varzi, Alfa Romeo ile yağmur altında yapılan bir antrenman seansı sırasında hayatını kaybetmiştir - o günlerde kask takmak zorunlu değildi ve kaza sırasında Alfa'sı devrilen Varzi, ağırlığının 10 katından fazla olan 700&nbsp;kg'lık Alfetta tarafından ezilmiştir (Varzi kask takmıyordu ve o günlerde araçların devrilme koruması yoktu). Yarışta ayrıca İsviçreli Christian Kautz da Maserati'siyle ikinci Eymatt virajında yoldan çıkıp bir sete çarptıktan sonra öldü; yarışı Carlo Felice Trossi kazandı. Fransız Maurice Trintignant bir başka kazada kaza yaptıktan sonra aracından fırlayıp baygın bir şekilde piste düşerek neredeyse ölüyordu. Aralarında Nino Farina'nın da bulunduğu üç sürücü hareketsiz Fransız'dan kaçmaya çalışırken kaza yaptı ve Trintignant ciddi yaralar aldıktan ve 8 gün komada kaldıktan sonra hayatta kalmayı başardı.

1950 yılında İsviçre Grand Prix'si yeni Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olarak başlatıldı (o zamanlar Indianapolis 500 hariç tüm yarışlar Avrupa'da yapılıyordu ancak bu yarış F1 kurallarına göre yapılmıyordu). Bu yarışı daha sonra ilk Formula 1 dünya şampiyonu olacak olan İtalyan Nino Farina kazandı. 1951'de Arjantinli Juan Manuel Fangio, Farina'nın ıslaktan kuruya değişen koşullarda lastik değiştirmek için pit stop yapmama yanlış kararından yararlanarak Alfa'sıyla yarışı domine etti. 1952'de Britanyalı yeni yetme Stirling Moss, Alta motorlu HWM'siyle üçüncülüğe kadar yükseldi ve İtalyan Piero Taruffi ilk ve tek F1 zaferini kazandı; bu aynı zamanda Ferrari takım arkadaşı ve vatandaşı Alberto Ascari'nin o yıl kazanamadığı tek şampiyonluk yarışıydı (Indianapolis 500 dışında). Savaş öncesi büyük ve üç kez İsviçre GP'sini kazanan Rudolf Caracciola bir destek spor otomobil yarışında yarışırken bir ağaca çarptı ve ardından meydana gelen şiddetli kaza sonucu bacaklarından biri kırılarak uzun yarış kariyeri fiilen sona erdi. 1953'te Ascari, Ferrari'sinin tekleyen motorunu tamir etmek için pit stop yaptıktan sonra geri döndü; dördüncü sırada geri döndü ve pistte fırtına gibi esti, Maserati'deki Fangio'yu, takım arkadaşları Farina ve Mike Hawthorn'u geçerek zafere ulaştı. Ascari aynı zamanda bu etkinlikte ikinci Sürücüler Şampiyonluğunu kazandı. 1954'te Fangio (artık Mercedes kullanıyordu) yağmurlu bir havada baştan sona önde gitti ve vatandaşı José Froilán González'den ikinci Sürücüler Şampiyonluğunu aldı.

Ancak 1955 yılında Bremgarten'deki İsviçre Grand Prix'si artık yapılmayacaktı. O yıl Fransa'da meydana gelen ve 80'den fazla kişinin ölümüne neden olan Le Mans faciasının ardından İsviçre hükûmeti pist motor yarışlarının güvenli olmayan bir spor olduğunu ilan etti ve derhal yasaklandı; bu da organizatörleri o yılki Grand Prix'yi iptal etmeye zorladı. Bremgarten nihayetinde terk edildi ve bir daha asla motor yarışları için kullanılmadı.
### Dijon-Prenois, Fransa (1975, 1982)

İsviçre Grand Prix'si 1975 yılında sınırın hemen ötesinde, Fransa'daki Dijon-Prenois pistinde Şampiyona dışı bir Grand Prix olarak geri döndü. Yarışı İsviçreli Clay Regazzoni kazandı. İsviçre Grand Prix'si 1982'de Formula 1 Dünya Şampiyonası'na geri döndüğünde sadece bir kez daha koşuldu. Yine Dijon'da düzenlenen 1982 yarışı İsviçre Otomobil Kulübü tarafından organize edildi ve Williams adına yarışan Finlandiyalı Keke Rosberg'in şampiyonluk kazandığı sezonda ilk F1 zaferi oldu. Rosberg, birkaç aracı geçtiği heyecanlı bir sürüş sergiledi ve arka sıradaki Andrea de Cesaris tarafından bir süre durduruldu, ardından pol pozisyonundaki Alain Prost'u yakaladı ve geçti. Hem 1975 hem de 1982 yarışları Fransa topraklarında yapılmış olsa da, Dijon pisti Fransa-İsviçre sınırına yakındı ve her iki yarış da İsviçre Otomobil Kulübü tarafından organize edildi.

### Mevzuat

6 Haziran 2007'de İsviçre yasama meclisi, 97 lehte ve 77 aleyhte oyla İsviçre'de pist yarışı yasağının kaldırılması için oy kullandı. Ancak yasa daha sonra İsviçre Devlet Konseyi (Senato) tarafından onaylanmadı. 2015 yılında İsviçre hükûmeti, yasanın gevşetilmesine izin vererek İsviçre'de yalnızca elektrikli araçlar için başa baş yarış etkinliklerinin düzenlenmesine izin verdi. Sonuç olarak, 10 Haziran 2018'de İsviçre, tamamen elektrikli Formula E şampiyonasının bir turu olarak düzenlenen ilk Zürich ePrix ile 64 yıl sonra ilk motor yarışına ev sahipliği yaptı.

## İsviçre Grand Prix'sinin kazananları

### Yıllara göre

* Pembe arka plan Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olmayan bir etkinliği gösterir.
* Sarı arka plan, savaş öncesi Avrupa Şampiyonasının bir parçası olan bir etkinliği gösterir.

### Kazananlar Sürücüler

* Pembe arka plan Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olmayan bir etkinliği gösterir.
* Sarı arka plan, savaş öncesi Avrupa Şampiyonasının bir parçası olan bir etkinliği gösterir.

### Kazananlar Markalar

* Pembe arka plan Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olmayan bir etkinliği gösterir.
* Sarı arka plan, savaş öncesi Avrupa Şampiyonasının bir parçası olan bir etkinliği gösterir.
Koyu renkle yazılan yapımcılar mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışmaktadır.

### Kazananlar Motor Üreticileri

* Pembe arka plan Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olmayan bir etkinliği gösterir.
* Sarı arka plan, savaş öncesi Avrupa Şampiyonasının bir parçası olan bir etkinliği gösterir.
Koyu renkle yazılmış üreticiler mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışmaktadır.