Theodor Schwann

**Theodor Schwann** (; 7 Aralık 1810 - 11 Ocak 1882) Alman bir hekim ve fizyologdu. Biyolojiye yaptığı en önemli katkının hücre teorisini hayvanlara genişletmesi olduğu düşünülmektedir. Diğer katkıları arasında periferik sinir sistemindeki Schwann hücrelerinin keşfi, pepsinin keşfi ve incelenmesi, mayanın organik doğasının keşfi ve "metabolizma" teriminin icadı yer almaktadır.

## İlk yılları ve eğitimi
Theodor Schwann, 7 Aralık 1810 tarihinde Neuss'ta Leonard Schwann ve Elisabeth Rottels'in çocuğu olarak dünyaya geldi. Leonard Schwann bir kuyumcu ve daha sonra bir matbaacıydı. Theodor Schwann, Köln'de bir Cizvit okulu olan Dreikönigsgymnasium'da (Tricoronatum veya Üç Kral Okulu olarak da bilinir) okudu. Schwann dindar bir Roma Katoliği'ydi. Köln'de rahip ve romancı olan din hocası  insan ruhunun bireyselliğini ve özgür iradenin önemini vurgulamıştır.

Schwann 1829'da Bonn Üniversitesinin tıp öncesi müfredatına kaydoldu. 1831'de felsefe lisans diploması aldı. Schwann Bonn'dayken fizyolog Johannes Peter Müller ile tanıştı ve birlikte çalıştı. Müller, 1837-1840 yıllarında *Handbuch der Physiologie des Menschen für Vorlesungen* adlı eserini yayınlayarak Almanya'da bilimsel tıbbın temellerini atmış kabul edilir.&hairsp; Bu kitap 1837-1843 yıllarında *Elements of Physiology* adıyla İngilizceye çevrilmiş ve 1800'lü yılların önde gelen fizyoloji ders kitabı haline gelmiştir.

Schwann, 1831 yılında tıp alanında klinik eğitim almak üzere Würzburg Üniversitesine geçti. 1833 yılında Müller'in anatomi ve fizyoloji profesörü olduğu Berlin Üniversitesine gitti. Schwann 1834 yılında Berlin Üniversitesinden tıp doktoru derecesiyle mezun oldu. Tez çalışmasını 1833-1834 yıllarında Müller'in danışmanlığında yaptı. Schwann'ın tezi, tavuğun embriyonik gelişimi sırasında oksijen ihtiyacının dikkatli bir şekilde incelenmesini içeriyordu. Bunu gerçekleştirmek için, oksijen ve hidrojen gazlarını belirli zamanlarda inkübasyon odasından dışarı pompalamasını sağlayan bir cihaz tasarladı ve inşa etti. Bu sayede yumurtaların oksijene ihtiyaç duyduğu kritik dönemi tespit edebildi.

Schwann 1834 yazında doktorluk yapmak için devlet sınavını geçti, ancak doktorluk yapmak yerine araştırma yaparak Müller ile çalışmaya devam etmeyi seçti. En azından kısa vadede, aile mirası sayesinde bunu yapabilecek durumdaydı. Asistan olarak aldığı maaş sadece 120 thalerdi. Önümüzdeki beş yıl boyunca Schwann masraflarının dörtte üçünü mirasından karşılayacaktı. Uzun vadeli bir strateji olarak bu sürdürülebilir değildi.

## Kariyeri
Schwann, 1834'ten 1839'a kadar Berlin Üniversitesi Anatomisch-zootomische Museum'da Müller'in asistanı olarak çalıştı. Schwann, sinirlerin, kasların ve kan damarlarının yapısını ve işlevini incelemeye odaklanan bir dizi mikroskobik ve fizyolojik deney gerçekleştirdi. Schwann, Müller'in fizyoloji kitabına hazırlık olarak deneyler yapmanın yanı sıra kendi araştırmalarını da yürüttü. Önemli katkılarının birçoğunu Müller ile Berlin'de çalıştığı dönemde yapmıştır.

Schwann, hayvan dokularını incelemek için yeni ve güçlü mikroskoplar kullandı. Bu sayede hayvan hücrelerini gözlemleyebildi ve farklı özelliklerini not edebildi. Çalışmaları, Matthias Jakob Schleiden'in bitkilerle ilgili çalışmalarını tamamlıyordu ve ondan bilgi alıyordu; ikisi yakın arkadaştılar.

Sessiz ve ciddi olarak tanımlanan Schwann, özellikle deneyleri için aparat yapımı ve kullanımı konusunda yetenekliydi. Ayrıca önemli bilimsel soruları tanımlayabiliyor ve bunları sistematik olarak test etmek için deneyler tasarlayabiliyordu. Yazıları erişilebilir ve mantığı "net bir ilerleme" olarak tanımlanmıştır.&hairsp; Cevaplamak istediği soruyu belirlemiş ve bulgularının önemini başkalarına etkili bir şekilde iletmiştir. Çalışma arkadaşı Jakob Henle ondan deney yapmak için "doğuştan gelen bir güdüye" sahip olarak bahsetmiştir.

1838 yılına gelindiğinde Schwann'ın daha yüksek maaşlı bir pozisyona ihtiyacı vardı. Katolik bir şehir olan Bonn'a dönmeyi umuyordu. Orada 1838'de ve 1846'da tekrar bir profesörlük elde etmeye çalıştı, ancak hayal kırıklığına uğradı. Bunun yerine, 1839'da Schwann, bir başka Katolik şehri olan Belçika'nın Leuven kentindeki Université Catholique de Louvain'de anatomi kürsüsünü kabul etti.

Schwann kendini işine adamış ve vicdanlı bir profesör olduğunu kanıtladı. Yeni öğretim görevleriyle birlikte yeni bilimsel çalışmalar için daha az zamanı oldu. Deneysel teknikleri ve deneylerde kullanılacak aletleri mükemmelleştirmek için hatırı sayılır bir zaman harcadı. Çok az sayıda makale üretti. Bunun bir istisnası, 1844 yılında köpekler üzerinde yapılan bir dizi deneyi rapor eden ve safranın sindirimdeki önemini ortaya koyan bir makaleydi.

Kas kasılması, fermantasyon, sindirim ve çürüme gibi süreçleri incelerken Schwann, canlı fenomenlerin "maddi olmayan bir yaşamsal güç" yerine fiziksel nedenlerin sonucu olduğunu göstermeye çalıştı.&hairsp; Bununla birlikte, yine de "organik bir doğa" ile "ilahi bir planı" uzlaştırmaya çalışmıştır.&hairsp; Bazı yazarlar Schwann'ın 1838'deki hareketinin ve bundan sonra azalan bilimsel üretkenliğinin dini kaygıları ve hatta belki de hücre teorisi üzerine yaptığı çalışmaların teorik sonuçlarıyla ilgili bir krizi yansıttığını öne sürmüştür.&hairsp; Ancak diğer yazarlar bunu onun düşüncelerini yanlış yansıtmak olarak değerlendirmekte ve Schwann'ın varoluşsal bir kriz ya da mistik bir evreden geçtiği fikrini reddetmektedir.&hairsp; Ohad Parnes, Schwann'ın laboratuvar defterlerini ve diğer yayınlanmamış kaynaklarını yayınlarıyla birlikte kullanarak araştırmalarını birleşik bir ilerleme olarak yeniden yapılandırmaktadır.&hairsp; Florence Vienne, "organik gelişimin birleştirici bir ilkesi" olarak hücre teorisinin Schwann da dahil olmak üzere çeşitli savunucuların felsefi, dini ve siyasi fikirleriyle nasıl ilişkili olduğunu tartışmak için yayınlanmamış yazılardan yararlanıyor.

1848'de Antoine Frédéric Spring onu yine Belçika'daki Liège Üniversitesine geçmeye ikna etti. Schwann, Liège'de anatomi ve fizyolojideki son gelişmeleri takip etmeye devam etti ancak kendisi büyük yeni keşifler yapmadı. Bir tür mucit haline geldi. Projelerinden biri, çevrenin solunamadığı ortamlarda insan yaşamını desteklemek için kapalı bir sistem olarak tasarlanan taşınabilir bir solunum cihazıydı. 1858 yılına gelindiğinde fizyoloji, genel anatomi ve embriyoloji profesörü olarak görev yapıyordu. 1863 yılında Amerikan Felsefe Topluluğu onu uluslararası üye olarak seçti. 1872'den itibaren genel anatomi ve 1877'den itibaren de embriyoloji derslerini vermeyi bıraktı. 1879'da tamamen emekli oldu.

Schwann meslektaşları tarafından derin bir saygı görüyordu. 1878 yılında, öğretmenlik yıllarını ve birçok katkısını kutlamak için bir festival düzenlendi. Kendisine eşsiz bir hediye sunuldu: Çeşitli ülkelerden bilim insanlarının 263 imzalı fotoğraf portresini içeren bir kitap, her biri ayrı bir bilim insanı tarafından Schwann'a hediyenin bir parçası olması için gönderildi. Kitap "Hücre teorisinin yaratıcısına, çağdaş biyologlara" ithaf edilmiştir.

Schwann emekli olduktan üç yıl sonra 11 Ocak 1882'de Köln'de öldü. Köln'ün Melaten mezarlığındaki aile mezarlığına gömüldü.

## Katkılar
Yayınlanmamış yazıları ve laboratuvar notları bağlamında bakıldığında Schwann'ın araştırması, biyolojik süreçlerin maddi nesneler veya "ajanlar" ve bunların uyguladıkları kuvvetler ile ölçülebilir etkileri arasındaki nedensel bağımlılıklar açısından tanımlandığı "tutarlı ve sistematik bir araştırma programı" olarak görülebilir. Schwann'ın temel, aktif bir birim olarak hücre fikri, mikrobiyolojinin "titizlikle yasalara uygun bir bilim" olarak gelişmesinde temel olarak görülebilir.

### Kas dokusu
Schwann'ın 1835'teki ilk çalışmalarından bazıları, "hesaplamanın fizyolojiye girişi" için bir başlangıç noktası olarak gördüğü kas kasılması ile ilgiliydi. İlgili diğer değişkenleri kontrol ederek ve ölçerek kasın kasılma kuvvetini hesaplamak için deneysel bir yöntem geliştirdi ve tanımladı. Onun ölçüm tekniği daha sonra Emil du Bois-Reymond ve diğerleri tarafından geliştirildi ve kullanıldı. Schwann'ın notları, fizyolojik süreçlerin düzenliliklerini ve yasalarını keşfetmeyi umduğunu göstermektedir.

### Pepsin
1835 yılında sindirim süreçleri hakkında nispeten az şey biliniyordu. William Prout 1824 yılında hayvanların sindirim sularının hidroklorik asit içerdiğini bildirmişti. Schwann, sindirim sularındaki diğer maddelerin de yiyeceklerin parçalanmasına yardımcı olabileceğini fark etti. Schwann, 1836 yılının başında sindirim süreçlerini incelemeye başladı. Sindirimi, hemen görülebilir veya ölçülebilir olmasa da deneysel olarak "kendine özgü spesifik bir madde" olarak tanımlanabilen fizyolojik bir ajanın etkisi olarak kavramsallaştırdı.

Sonunda Schwann, mide zarından başarıyla izole ettiği ve 1836'da adlandırdığı pepsin enzimini buldu. Schwann bu enzimin adını Grekçe "sindirim" anlamına gelen *πέψις* *pepsis* kelimesinden türetmiştir (πέπτειν *peptein* "sindirmek"). Pepsin, hayvan dokusundan izole edilen ilk enzimdi. Yumurta akındaki albümini peptonlara parçalayabildiğini göstermiştir.

Schwann'a göre daha da önemlisi, bu tür analizlerin yapılmasıyla "tüm organize cisimlerde yaşamın tüm gelişim süreci açıklanabilirdi."&hairsp; Bir sonraki yıl boyunca hem ayrışma hem de solunum üzerine çalıştı ve daha sonra maya çalışmalarına uyarlayacağı aparatları inşa etti.

### Maya, fermantasyon ve kendiliğinden oluşum
Schwann daha sonra maya ve fermantasyon üzerine çalıştı. Maya üzerine yaptığı çalışmalar, 1837 yılında çalışmalarını yayınlayan Charles Cagniard de la Tour ve Friedrich Traugott Kützing tarafından yapılan çalışmalardan bağımsızdı. Schwann, 1836 yılına gelindiğinde alkol fermantasyonu üzerine çok sayıda deney gerçekleştirmişti. Güçlü mikroskoplar, maya hücrelerini ayrıntılı olarak gözlemlemesini ve bunların yapıları bitkilerinkine benzeyen küçük organizmalar olduğunu fark etmesini mümkün kıldı.

Schwann, alkolik fermantasyon sırasında mayanın çoğaldığını fark eden diğerlerinin ötesine geçerek, önce mayaya birincil nedensel faktör rolünü verdi, ardından da onun canlı olduğunu iddia etti. Schwann mikroskobu, mayada fermantasyonla ilgili iki popüler teoriyi çürüten, dikkatle planlanmış bir dizi deneyi gerçekleştirmek için kullandı. İlk olarak, oksijen varlığında kapalı bir kapta mayalanan biradan gelen sıvının sıcaklığını kontrol etti. Sıvı bir kez ısıtıldığında artık mayalanamıyordu. Bu, Joseph Louis Gay-Lussac'ın oksijenin fermantasyona neden olduğu yönündeki spekülasyonunu çürüttü. Bu, sürecin gerçekleşmesi için bir tür mikroorganizmanın gerekli olduğunu gösteriyordu. Schwann daha sonra arıtılmış hava ve arıtılmamış havanın etkilerini test etti. Havayı ısıtılmış cam ampullerden geçirerek sterilize etti. Saflaştırılmış havanın varlığında fermantasyon gerçekleşmedi. Saflaştırılmamış havanın varlığında meydana geldi, bu da havadaki bir şeyin süreci başlattığını düşündürdü. Bu, canlı organizmaların cansız maddelerden gelişebileceği fikri olan kendiliğinden oluşum teorisine karşı güçlü bir kanıttı.

Schwann, fermantasyonun başlaması için mayaların varlığına ihtiyaç olduğunu ve mayalar büyümeyi bıraktığında durduğunu göstermişti. Şekerin, canlı bir madde olan mayanın etkisine dayanan organik bir biyolojik sürecin parçası olarak alkole dönüştüğü sonucuna vardı. Fermantasyonun şeker oksidasyonu gibi inorganik bir kimyasal süreç olmadığını gösterdi. Daha fazla maya üretecek reaksiyon için canlı maya gerekliydi.

Schwann haklı olmasına rağmen, fikirleri akranlarının çoğunun ilerisindeydi. Justus von Liebig ve Friedrich Wöhler, Schwann'ın canlı bir organizmanın önemine yaptığı vurgunun vitalizmi desteklediğini düşünerek ona şiddetle karşı çıktılar. Buna karşın Liebig, fermantasyonu canlı madde içermeyen, tamamen kimyasal bir dizi olay olarak görüyordu. İronik bir şekilde, Schwann'ın çalışmaları daha sonra vitalizmden uzaklaşmanın ilk adımı olarak görülmüştür.&hairsp; Schwann, Müller'in öğrencileri arasında yaşamın fiziko-kimyasal bir açıklaması için çalışan ilk kişiydi. Schwann'ın görüşü, canlıların organik kimyanın biyolojik reaksiyonları açısından kavramsallaştırılmasını ilerletirken, Liebig biyolojik reaksiyonları tamamen inorganik kimyaya indirgemeye çalışmıştır.

Schwann'ın fermantasyon üzerine yaptığı çalışmaların değeri on yıl sonra Louis Pasteur tarafından fark edilecekti. Pasteur fermantasyon araştırmalarına 1857'de Schwann'ın çalışmalarını tekrarlayıp doğrulayarak, mayanın canlı olduğunu kabul ederek ve ardından fermantasyon araştırmalarını daha da ileri götürerek başlayacaktı. Liebig-Pasteur tartışmasında Liebig'in görüşlerine Schwann değil Pasteur meydan okuyacaktı. Geçmişe bakıldığında, Pasteur'ün mikrop teorisi ve Lister'in antiseptik uygulamaları Schwann'ın etkisine dayandırılabilir.

### Hücre teorisi
1837 yılında Matthias Jakob Schleiden, yeni bitki hücrelerinin eski bitki hücrelerinin çekirdeklerinden oluştuğunu görmüş ve belirtmiştir. Bir gün Schwann ile yemek yerken, sohbetleri bitki ve hayvan hücrelerinin çekirdekleri üzerine döndü. Schwann, notokord hücrelerinde (Müller tarafından gösterildiği gibi) benzer yapılar gördüğünü hatırladı ve iki fenomeni birbirine bağlamanın önemini hemen fark etti. Benzerlik her iki gözlemci tarafından da gecikmeden doğrulandı. Daha sonraki deneylerde Schwann, kurbağa larvalarından alınan notokordal doku ve kıkırdağın yanı sıra domuz embriyolarından alınan dokuları da inceleyerek hayvansal dokuların her biri bir çekirdeğe sahip hücrelerden oluştuğunu ortaya koydu.

Schwann gözlemlerini 1838 yılında *Neue notisen geb. nat.-heilk* dergisinde yayınladı. Bunu 1839'da *Mikroskopische Untersuchungen über die Uebereinstimmung in der Struktur und dem Wachsthum der Thiere und Pflanzen* (Hayvanların ve bitkilerin yapı ve büyüme benzerliği üzerine mikroskobik araştırmalar) adlı kitabının yayınlanması izledi. Modern biyolojinin temelini oluşturan, dönüm noktası niteliğinde bir çalışma olarak kabul edilmektedir.

Schwann bu eserinde "Tüm canlılar hücrelerden ve hücre ürünlerinden oluşur" demiştir. Hücreler hakkında, hücre teorisini veya hücre doktrinini oluşturan üç sonuç daha çıkardı. İlk ikisi doğruydu:

# Hücre; canlılarda yapı, fizyoloji ve organizasyon birimidir.
# Hücre, ayrı bir varlık ve organizmaların inşasında bir yapı taşı olarak ikili bir varoluşa sahiptir.

1860'lara gelindiğinde bu ilkeler, bitki ve hayvanların temel anatomik yapısını tanımlamak için kullanılan hücre teorisinin kabul edilen temelini oluşturuyordu.

Schwann'ın teorisi ve gözlemleri modern histoloji için bir temel oluşturmuştur. Schwann, "ne kadar farklı olursa olsun, organizmaların temel parçaları için tek bir evrensel gelişim ilkesi olduğunu ve bu ilkenin hücrelerin oluşumu olduğunu" iddia etmiştir. Schwann bu iddiasını, yetişkin hayvan dokularını inceleyerek ve tüm dokuların beş tip yüksek derecede farklılaşmış hücresel doku açısından sınıflandırılabileceğini göstererek desteklemiştir.

# bağımsız ve ayrı olan hücreler, örneğin kan hücreleri
# bağımsız ancak katmanlar halinde bir araya toplanmış hücreler, örneğin deri, tırnaklar, tüyler
# bağlantı duvarları birleşmiş hücreler, örneğin kıkırdak, kemik ve diş minesi
# lifler oluşturan uzun hücreler, örneğin tendonlar ve bağlar
# kaslar, tendonlar ve sinirler gibi duvarların ve boşlukların birleşmesiyle oluşan hücreler

Tek hücreli yumurtanın sonunda tam bir organizmaya dönüştüğüne dair gözlemi, embriyolojinin temel ilkelerinden birini oluşturmuştur.

Schwann'ın hücrelerin oluşumu üzerine spekülasyon yapan üçüncü ilkesi daha sonra çürütülmüştür. Schwann, canlı hücrelerin kristallerin oluşumuna benzer şekillerde oluştuğunu varsaymıştır. Biyologlar, 1857 yılında *Omnis cellula e cellula* (her hücre başka bir hücreden doğar) özdeyişini popüler hale getiren patolog Rudolf Virchow'un görüşünü kabul edeceklerdi. Bu özdeyiş ilk olarak 1825 yılında François-Vincent Raspail tarafından ortaya atılmıştı, ancak Raspail'in yazıları kısmen cumhuriyetçi duyguları nedeniyle popüler değildi. Schwann ve Raspail'in birbirlerinin çalışmalarından haberdar olduklarını gösteren hiçbir kanıt yoktur.

### Özelleşmiş hücreler
Schwann özellikle sinir ve kas dokularıyla ilgilenmiştir. Vücut dokularını hücresel yapılarına göre sınıflandırma çabalarının bir parçası olarak, sinir liflerini saran hücreleri keşfetti ve bu hücreler günümüzde onun onuruna Schwann hücreleri olarak adlandırılmaktadır. Periferik sinirlerin yağlı miyelin kılıflarının nasıl oluştuğu, elektron mikroskobu icat edilene kadar yanıtlanamayan bir tartışma konusuydu. Periferik sinir sistemindeki tüm aksonların Schwann hücreleriyle sarılı olduğu artık bilinmektedir. Mekanizmaları incelenmeye devam etmektedir.

Schwann ayrıca üst yemek borusundaki kas dokusunun çizgili olduğunu keşfetti. Schwann, yemek borusunun kaslı yapısının, yiyecekleri ağız ile mide arasında taşıyan bir boru gibi hareket etmesini sağladığını düşünmüştür.

Schwann, dişleri incelerken hem minenin iç yüzeyine hem de pulpaya bağlı "silindirik hücreleri" ilk fark eden kişiydi. Ayrıca dentin tüplerinde daha sonra "Tomes lifleri" olarak bilinen fibrilleri tanımladı. Tüplerin ve fibrillerin olası yapısal ve işlevsel önemi üzerine spekülasyonlarda bulunmuştur.

### Metabolizma
Schwann, mikroskobik araştırmalarında "metabolizma" terimini ortaya atmış ve bu terimi hücrelerin kimyasal faaliyetlerini tanımlamak için ilk olarak Almanca "metabolische" sıfatıyla kullanmıştır. Fransızca metinlerde 1860'larda le *métabolisme* kullanılmaya başlandı. Metabolizma terimi İngilizceye Michael Foster tarafından 1878 yılında *Textbook of Physiology* adlı kitabında kazandırılmıştır.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

* 
* Schwann, Theodor ve Schleyden, M. J. 1847. Hayvanların ve bitkilerin yapısındaki ve büyümesindeki uyum üzerine mikroskopik araştırmalar. Londra: Sydenham Topluluğu için basılmıştır. 
*