open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tatlı su ekosistemi

**Tatlı su ekosistemleri**, göller, göletler, nehirler, akarsular, kaynaklar, bataklıklar ve sulak alanlar gibi tatlı su kütlelerinde yaşayan biyolojik toplulukları içeren Dünya'nın su ekosistemlerinin bir alt kümesidir. Çok daha yüksek tuzluluğa sahip olan deniz ekosistemleriyle karşılaştırılabilir. Tatlı su habitatları, sıcaklık, ışık yoğunluğu, besinler ve bitki örtüsü dahil olmak üzere farklı faktörlere göre sınıflandırılabilir.

## Kaynakça
Deniz ekosistemi

**Deniz ekosistemleri**, Dünya'nın en büyük su ekosistemleridir ve yüksek tuz içeriğine sahip sularda bulunurlar. Bu sistemler, daha düşük tuz içeriğine sahip tatlı su ekosistemleriyle tezat oluşturur. Deniz suları, Dünya yüzeyinin %70'inden fazlasını kaplar ve Dünya'nın su miktarının %97'sinden fazlasını ve Dünya'daki yaşanabilir alanın %90'ını oluşturmaktadır. Deniz suyunun ortalama tuzluluğu binde 35'tir. Gerçek tuzluluk, farklı deniz ekosistemleri arasında değişiklik göstermektedir.

## Kaynakça
Deniz kıyı ekosistemi

**Deniz kıyı ekosistemi**, karanın okyanusla buluştuğu yerde oluşan bir deniz ekosistemidir. Dünya çapında yaklaşık 620.000 kilometre (390.000 mil) kıyı şeridi bulunmaktadır. Kıyı habitatları, kıta sahanlıklarının kenarlarına kadar uzanmaktadır ve okyanus yüzey alanının yaklaşık %7'sini kaplamaktadır. Deniz kıyı ekosistemleri, her biri kendine özgü özelliklere ve tür bileşimine sahip çok farklı deniz habitatı türlerini içermektedir.

Dünya çapındaki deniz kıyıları, iklim değişikliği, antropojenik besin girdileri, aşırı avlanma ve istilacı türlerin yayılması gibi insan kaynaklı baskıların neden olduğu büyük ekolojik değişikliklerden geçmektedir.

## Kaynakça
Asya ve Pasifik'teki Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı

Biyosfer rezervleri, karasal, denizel ve kıyısal ekosistemleri kapsayan alanlardır. UNESCO'nun İnsan ve Biyosfer Rezervi Programı kapsamında, Nisan 2016 itibarıyla Asya ve Pasifik'te Dünya Biyosfer Rezervleri Ağı'nın bir parçası olarak tanınan 142 biyosfer rezervi bulunmaktadır. Bunlar bölgedeki 24 ülkeye dağılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* List of UNESCO World Network of Biosphere Reserves in Asia and the Pacific
* List of UNESCO World Network of Biosphere Reserves of Asia and the Pacific
* UNESCO World Network of Biosphere Reserves
Tonlé Sap

**Tonlé Sap** (; , **'  ;  veya yaygın olarak **'Büyük Göl'''' olarak çevrilir), Kamboçya'nın kuzeybatısında bulunan bir göldür. Mekong Nehri sistemine ait olan Tonlé Sap, Güneydoğu Asya'nın en büyük tatlı su gölüdür ve dünyanın en çeşitli ve üretken ekosistemlerinden biridir. Yüksek biyolojik çeşitliliği nedeniyle 1997'de UNESCO tarafından Biyosfer Rezervi olarak belirlenmiştir. Gölün su derinliğinde büyük mevsimsel değişimler vardır; muson sonrası seviye bazen muson öncesinden 10 metre (33 ft) kadar yüksek olabilir. 21. yüzyıl boyunca göl ve çevresindeki ekosistemler, ormansızlaşma, yoğun tarım ve balıkçılık, altyapı gelişimi ve iklim değişikliği nedeniyle giderek daha fazla zarar görmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
* Australian Mekong Resource Centre
* Cambodia National Mekong Committee
* THE STRATEGIC SIGNIFICANCE OF THE MEKONG By: Osborne, Milton
* Washington Post
* 
* 
* 
* Protected areas in Cambodia Archived 27 September 2011 at the Wayback Machine
Cardamom Dağları

**Cardamom Dağları** ( ,  ; ,  ) veya **Krâvanh Dağları**, Kamboçya'nın güneybatı kesiminde ve Doğu Tayland'da bulunan bir sıradağdır. Sıradağların büyük kısmı Kamboçya sınırları içinde yer almaktadır.

Cardamom Dağları'nın silüeti Tayland'ın Trat ilinin il mühründe yer almaktadır.

## Kaynakça
Mnonglar

**Mnong** veya **Munong** halkı (Vietnamca : *người Mơ-nông*), çoğunlukla Merkez Dağları ve Güneydoğu Vietnam ile Kamboçya'nın Doğu bölgesinde yaşayan bir etnik gruptur. İki ana gruptan oluşurlar: Batı Mnonglar ve Doğu Mnonglar. Batı Mnonglar, Bhiet (Bhiat), Bu-Neur, Rehong, Kong-Khang, Ksèh, Nong, Prèh, Tí-Prì, Perong, Bu-Deung (Pou-Thong) gibi daha küçük grupları içermektedir. Doğu Mnonglar ise çoğunlukla dağlık alanlarda yaşayan Gar, Briet, Kil (Chil), Krieng, Kesiong (Kyong), Rlam (Rolum) gruplarını içermektedir.

## Kaynakça
Mnong dili

**Mnong** dili (**Pnong** veya **Bunong** olarak da bilinir, Bunong: ឞូន៝ង) , Avusturya-Asya dil ailesine ait bir dildir. Vietnam'da farklı Mnong grupları ve Kamboçya'da bir Pnong grubu tarafından konuşulmaktadır.

## Kaynakça
Bunonglar

**Bunonglar** (alternatif olarak **Phnonglar**, **Punonglst** veya **Pnonglar**), Kamboçya'da yaşayan bir yerli etnik gruptur. Kamboçya'da öncelikle Mondulkiri ve Ratanakiri'de yaşarlar. Bunonglar, Kamboçya'daki en büyük yerli yayla etnik grubudur. Avustroasya dillerinin Bahnarik koluna ait olan Bunong adı verilen kendi dillerini konuşurlar. Bunong halkının çoğunluğu animisttir, ancak azınlığı Hristiyanlığı (Evanjelik Protestanlık veya Roma Katolikliği) ve Theravada Budizmini benimsemiştir.

## Kaynakça
Sa Huỳnh kültürü

**Sa Huynh kültürü**, MÖ 1000 ile MS 200 yılları arasında gelişen, günümüzde orta ve güney Vietnam'da bulunan bir kültürdü. Sa Huynh kültürüne ait arkeolojik alanlar, Mekong Deltası'ndan Orta Vietnam'daki Quảng Bình eyaletine kadar görülmektedir. Sa Huynh halkı büyük ihtimalle Avustronezya dili konuşan bir halk olan ve Çampa krallığının kurucuları olan Çam halkının öncüleriydi.

## Notlar

## Kaynakça
Çamik dilleri

**Çamik dilleri**, **Açe-Çamik** olarak da bilinir, Açe'de (Sumatra, Endonezya) ve Kamboçya, Tayland, Vietnam ve Çin'in Hainan eyaletinin bazı bölgelerinde konuşulan on dilden oluşan bir gruptur. Çamik dilleri , Avustronezya ailesindeki Malaya-Polinezya dillerinin bir alt grubudur. Bu alt ailenin atası olan proto-Çami, Sa Huỳnh kültürüyle ilişkilendirilir ve konuşmacıları Formosa'dan modern Vietnam topraklarına gelmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
* 
*
Rade dili

**Rade** (Rhade; Rade: ;  ya da ), Güney Vietnam'a özgü bir Avustronezya dilidir. Kamboçya'da da konuşulduğu düşünülmektedir. Çamik alt grubunun bir üyesidir ve Orta Vietnam'da konuşulan Çam diliyle yakından ilişkilidir.

## Kaynakça
Kamboçya'daki etnik gruplar

**[[Kamboçya|Kamboçya'daki]] etnik grupların** en büyüğü, toplam nüfusun %95,8'ini oluşturan ve öncelikli olarak ovalık Mekong alt bölgesi ile orta ovalarda yaşayan Kmerlerdir. Kmerler, tarihsel olarak, Aşağı Mekong Nehri yakınlarında, Tayland, Laos ve Kamboçya'nın buluştuğu güney Khorat Platosu'ndan başlayarak, Tonle Sap gölünü çevreleyen topraklar boyunca güneybatıya uzanan ve ardından güneydoğuya, güneydoğu Vietnam'daki Mekong Nehri'nin ağzına kadar devam eden bitişik bir yayda yaşamışlardır.

## Kaynakça
Bahnarik dilleri

**Bahnarik dilleri**, Vietnam, Kamboçya ve Laos'ta yaklaşık 700.000 kişi tarafından konuşulan yaklaşık otuz Avustroasyatik dilden oluşan bir gruptur.

## Kaynakça
Tampuanlar

**Tampuanlar** (), Kamboçya'nın kuzeydoğusunda yaşayan yerli bir etnik gruptur. Nüfusu yaklaşık 31.000 olan Tampuan halkı, Kamboçya'nın Ratanakiri ilinin dağlık Güney ve Batı kesimlerinde yaşamaktadır. Mon-Kmer dil ailesine ait kendi dillerini konuşurlar.

Tarihsel olarak dilleri bir yazı sistemine sahip olmasa da, son on yılda bir STK, Kamboçya alfabesine dayalı bir yazı sisteminin oluşturulmasını örgütlemiştir. Ancak, Tampuanların %80'inden azı okuryazardır.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Crowley, James Dale, Vay Tieng, & Wain Churk. (2007). *Tampuan Khmer English dictionary: with English Khmer Tampuan glossary*. Cambodia: EMU International & National Language Institute of the Royal Academy of Cambodia. ISBN&nbsp;.
* Crowley, James Dale. (2000). Tampuan phonology. *Mon-Khmer Studies* 30:1-21.
Romvong

***Romvong*** (, ayrıca *Rom Vong* or *Roam Vong* olarak da romanize edilir), ***Lamvong*** (Laoca: ລຳວົງ - ) ya da ***Ramwong*** (; ; Tay Lü dili ᩃ᪁ ᩴᩅ ᩫ ᩬ; Tay Khün: ᨽ᩠ᨿᨦᨴᩱ᩠ᨿᩃᩨᩢ; ; ), ***Rambung*** ), ), erkeklerin ve kadınların bir daire içinde dans ettiği bir Güneydoğu Asya dans türüdür. Kamboçya, Laos, Malezya, Xishuangbanna (Çin) ve Tayland'da popüler bir halk dansıdır. Sürekli dairesel hareketlerle ilerleyen, yavaş bir danstır ve zarif el hareketleri ile basit ayak hareketlerini içerir.

Dairesel dans stili, bölgedeki dört ülkede geleneksel bir dans olarak kabul edilir ve genellikle geleneksel şenliklerin, popüler kutlamaların ve modern partilerin bir parçasıdır. Baskın Kmer, Lao, Malay ve Tay kültürlerinin yanı sıra, Güneydoğu Asya'ya özgü birçok başka grup arasında da yaygındır. Örneğin Kamboçya'da, Phnong, Krung, Tampuan ve Brao halkları gibi etnik gruplar arasında da görülür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Leisure Cambodia: Popular Khmer Dances
* Photo of ramvong circle (Laos)
* CulturalProfiles.net: "Fon phun muang - Lao folk dance".
* Thai Women: Changing Status and Roles
Asparagus officinalis

***Asparagus officinalis***, Asparagus cinsine ait, Avrasya'ya özgü, çok yıllık bir çiçekli bitki türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
Sentetik yağ

**Sentetik yağ,** yapay olarak modifiye edilmiş veya sentezlenmiş kimyasal bileşiklerden oluşan bir yağlayıcıdır. Kimyasal olarak laboratuvar ortamında üretilir. Sentetik yağlar, kimyasal olarak değiştirilmiş petrol bileşenleri ve diğer hammaddelerden de sentezlenebilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Sentetik yakıt
*Motor yağı
Sterling Brown (basketbolcu)

**Sterling Damarco Brown** (d. 10 Şubat 1995), şutör gard ve kısa forvet pozisyonlarında oynayan Amerikalı profesyonel basketbolcu. Liga ABA ve EuroLeague ekiplerinden Partizan forması giymektedir. Southern Methodist Üniversitesi'nde kolej basketbolu oynadı ve 2017 NBA Seçmeleri'nde Philadelphia 76ers tarafından 2. tur, 46. sıradan seçildi.
Olimpiyat Park McDonald's

**Olimpiyat Parkı McDonald's mağazası**, 2012 Yaz Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları için Londra'daki Kraliçe Elizabeth Olimpiyat Parkı'nda kurulmuş  geçici bir restoran. Faaliyette olduğu süre boyunca dünyanın en büyük McDonald's şubesi olarak hizmet verdi ve günde 14.000 kişiye yemek sundu. Altı hafta boyunca çalıştıktan sonra söküldü ve yapı malzemelerinin çoğu yeniden kullanıldı veya geri dönüştürüldü. Restoran, McDonald's şirketi ile Uluslararası Olimpiyat Komitesi arasında yapılan bir sponsorluk anlaşması kapsamında oluşturulmuştu ve Birleşik Krallık'ta McDonald's'ın sağlıksız yiyecekler sunması nedeniyle bazı eleştiriler aldı.

## Tarihçe
Restoran, 2012 yılında Olimpiyatlar ve Paralimpik Oyunlar için geçici olarak inşa edildi ve etkinlikler sona erdiğinde kaldırıldı. Faaliyette olduğu süre boyunca iki katlı yapısıyla 32.000 fit kare (3.000 m²) alanıyla dünyanın en büyük McDonald's restoranıydı. Akademisyen Emirhan Avcı, binanın iç tasarımında Frutiger Aero stilinin özelliklerini tespit etti. Restoran, Olimpiyat Stadyumu'na yaklaşık 200 yard (180 metre) uzaklıkta bulunuyordu.

McDonald's, 2012 Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları'nın resmî sponsoru ve partneri olarak yer aldı. Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Olimpiyat Park McDonald's ile rekabeti önlemek için, Olimpiyat Parkındaki diğer satıcıların patates kızartması satmasına yalnızca fish and chips olarak satıldığı takdirde izin verdi. Tıp Kraliyet Kolejleri Akademisi, atletizmi teşvik eden bir etkinliğin McDonald's ile iş birliği yapmasını çelişkili bularak 2012 Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunlarını eleştirdi. Amerika'nın Sesi'ne 2012'de röportaj veren Londralılar da benzer gerekçelerle bu sponsorluğu onaylamadıklarını belirttiler.

Oyunlar sırasında restoranda 2.000 kişilik personel çalıştı ve bunların 500’ü açılış saatlerinde görev yaptı. Çalışanların çoğu, Birleşik Krallık'taki en başarılı McDonald's çalışanları arasından seçildi. Olimpiyat Parkındaki restoran, Wayne Hemingway tarafından tasarlanan yeni McDonald's çalışan üniformasının ilk kez kullanıldığı şube oldu. Restoran 1.500 kişilik oturma kapasitesine sahip ve günde 14.000 kişiye hizmet verdi. Faaliyette olduğu süre boyunca tahminen 50.000 Big Mac ve 180.000 porsiyon patates kızartması servis etti.

Restoran altı haftalık faaliyetin ardından kapatıldı. Restoranın inşasında kullanılan malzemelerin %75'i, Oyunlar sonrasında yeniden kullanılacak veya geri dönüştürülecek şekilde tasarlandı. Üst katın büyük bir bölümü geri dönüştürülmüş keresteden inşa edildi. Restorandan çıkan yaklaşık 5.500 mobilya, mutfak ekipmanları, elektrik bileşenleri, klima üniteleri ve kereste dahil tüm eşya Birleşik Krallık'taki 1.200 başka McDonald's restoranında yeniden kullanıldı. Plastik gibi diğer malzemeler ise geri dönüştürüldü. Bina altı haftada inşa edildi ve dört haftada söküldü. O dönemde McDonald's Birleşik Krallık CEO'su olan Jill McDonald, restoranın sürdürülebilir mimari tarzda düşünülerek tasarlandığını söyledi.

## Kaynakça
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda atletizm

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda atletizm**, 17–25 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentinde üç farklı yarışma alanında düzenlenen bir atletizm organizasyonudur. Pist ve saha yarışmalarının büyük bölümü Komazawa Olimpik Park Stadyumu'nda, çekiç atma yarışmaları Oi Central Seaside Park'ta, maraton ise Tokyo Expressway güzergâhında gerçekleştirilmiştir.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti

### Erkekler

### Kadınlar

### Karma

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda badminton

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda badminton**, 16–25 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentindeki Keio Arena Tokyo salonunda düzenlenmiştir.

## Madalya tablosu

## Madalya sahipleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda basketbol

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda basketbol** müsabakaları, 16–25 Kasım 2025 tarihlerinde Japonya'nın Tokyo kentindeki Ota City General Gymnasium salonunda düzenlenmiştir.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti

 
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda bisiklet

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda bisiklet**, Japonya'nın Shizuoka kentindeki Japan Cycle Sports Centre'da 17–22 Kasım 2025 tarihleri arasında düzenlenmiştir.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti

### Yol bisikleti

 
### Dağ bisikleti

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda golf

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda golf**, 18–21 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentindeki Wakasu Golf Links sahasında düzenlenen bir golf yarışmasıdır.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
Márton Dárdai

**Márton Dárdai** (d. 12 Şubat 2002), Hertha Berlin takımında defans pozisyonunda görev yapan Macar millî futbolcudur. 

## Özel hayatı
Dárdai, Macar eski millî futbolcu ve teknik direktör Pál Dárdai'nin oğludur. Aynı zamanda kendisi gibi profesyonel futbolcular olan Pálko ve Bence adında iki erkek kardeşi vardır. Büyükbabası Pál de eski futbolcu ve teknik direktördü.

## Dış bağlantılar

*
*
*
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda tekvando

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda tekvando**, 22–24 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentindeki Nakano Spor Salonu'nda düzenlenen bir tekvando yarışmasıdır.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Kyorugi
#### Erkekler

#### Kadınlar

### Poomsae

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda oryantiring

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda oryantiring**, 15–23 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentindeki Hibiya Parkı ve Izu Ōshima Jeoparkı'nda düzenlenen bir oryantiring yarışmasıdır.

Dokuz madalya etkinliği düzenlendi: dört erkekler, üç kadınlar ve iki karma yarışma.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

### Karma

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda hentbol

**[[2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları]]'nda hentbol**, 16–25 Kasım 2025 tarihleri arasında Japonya'nın Tokyo kentindeki Komazawa Spor Salonu'nda düzenlenmiştir.

## Madalya özeti

## Erkekler hentbol turnuvası

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tokyo 2025 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
Ekrem Kahraman

**Ekrem Kahraman** (d. 17 Ocak 1948, Tarsus), Türk ressam, şair ve yazar. Soyut ve soyut–figüratif resim anlayışıyla; şiir, sanat kuramı ve eleştiri yazılarıyla çok yönlü üretim yapmış bir sanatçıdır. Eserleri yurtiçi ve yurtdışında özel ve resmi koleksiyonlarda yer alır.

## Yaşamı ve eğitimi
Ekrem Kahraman, 1948 yılında Tarsus doğdu. 1968'de Tarsus Lisesi’ni, 1971’de ise İstanbul Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü’nü tamamladı.  Çeşitli ortaöğretim kurumlarında öğretmenlik yaptı; 1989’da öğretmenlikten ayrılarak sanatçı yaşamını tamamen resim, yazı ve üretim üzerine kurdu.

## Sanat hayatı, yazın ve üretim
Kahraman, soyut, figüratif ve soyut–figüratif üslupları bir arada kullanan; mekân, boşluk, insan‑doğa ilişkisi, varlık ve metaforik tema üzerine yoğunlaşan eserler üretmiştir. Kahraman'ın resimleri genellikle doğa, varlık, metafor, insan‑doğa ilişkisi, içsel dünya, toplumsal bilinç gibi derin temalar barındırır. Sanat — onun için yalnızca estetik değil, kuramsal ve ideolojik bir alan olmuştur. Resimlerin yanında; şiir, deneme, sanat eleştirisi ve kuramsal yazılar yazmıştır. Sanat kuramı, çağdaş sanat, ideoloji–sanat ilişkisi gibi konularda görüşlerini yazılı olarak da paylaşmıştır.

### Sergiler, ödüller ve tanınırlık
Kariyeri boyunca 100’ün üzerinde kişisel sergi açmış; yurtiçinde ve yurtdışında çok sayıda karma sergi, fuar ve etkinlikte yer almıştır.  Sanat dünyasında 16’dan fazla ödül kazanmıştır.  Örneğin: 2016’da UPSD (UNESCO‑AIAP bağlı Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği) “Onur Sanatçısı” ödülüne layık görülmüştür.  2019'da 2. Art Show Sanat Fuarı’nda çağdaş sanata katkıları nedeniyle ödül almıştır.

## Edebiyatçı kimliği & yazın hayatı
Kahraman, yalnızca resim değil şiirle de ilgilenmiştir. Şiir kitaplarına şunlar örnek verilebilir: Sessiz Bir Aşkı Dillendirmek, Rıhtım ve Ihlamur, Fısıltılar ve Çığlıklar, Aşk Olsun Hayat.  Ayrıca “Sanatçının Atölyesi” adıyla bir dergi yayımlamış; plastik sanatlar, çağdaş sanat eleştirisi, kültür–sanat felsefesi üzerine yazılar kaleme almıştır.

## Koleksiyonlar ve eser dağılımı
Eserleri, devlete ait resim & heykel müzeleri ile özel koleksiyonlarda yer almaktadır. Çok sayıda kitap, katalog, broşür, ayrıca sanatçının sanatı üzerine akademik makaleler ve belgeseller üretilmiştir.

## Kaynakça
Santiago Tamazola (belediye)

**Santiago Tamazola**, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Santiago Tamazola şehrindedir.

## Kaynakça
Zhang Weili

**Zhang Weili** (Çince: 张伟丽; d. 30 Eylül 1990), Çinli profesyonel karma dövüş sanatları sporcusu. İki kez UFC Kadınlar Strawweight Şampiyonu olmuştur ve UFC tarihinde kemer kazanan ilk Çinli sporcudur.

## Hayatı
Zhang Weili, Çin'in Hebei eyaletindeki Handan şehrinde doğdu. Babası eski bir madenci, annesi ise ev hanımıdır.

Yaklaşık altı yaşında Shaolin Kung Fu ile antrenman yapmaya başladı. İlkokul döneminde atletizm, futbol ve masa tenisi gibi sporlarla da ilgilendi.

On iki yaşında özel bir dövüş okuluna gönderildi ve burada Sanda ile Shuai Jiao çalıştı. Ancak geçirdiği bir sırt sakatlığı nedeniyle bir süre spora ara verdi.

On yedi yaşında Pekin'e taşındı ve çeşitli işlerde çalıştı. 2010 yılında bir spor salonunda fitness eğitmeni olarak görev yaparken Brazilian Jiu-Jitsu öğrenmeye başladı.

2012 yılında Wu Haotian aracılığıyla Black Tiger Fight Club ile tanıştı ve antrenörü Cai Xuejun tarafından profesyonel MMA'ya yönlendirildi.

Zhang, dövüş sporlarında ilham aldığı kişiler arasında Donnie Yen'i ve Ronda Rousey–Liz Carmouche karşılaşmasını göstermektedir.

## MMA Kariyeri
Zhang profesyonel MMA kariyerine 2013 yılında başladı. İlk maçını kaybetse de ardından 11 maçlık bir galibiyet serisi yakaladı.

25 Mayıs 2017'de Kunlun Fight Kadınlar Strawweight Şampiyonluğu'nu kazandı. Aynı yıl kemerini korudu ve Top FC Strawweight kemerini de elde etti.

## UFC Kariyeri
4 Ağustos 2018'de UFC'deki ilk maçında Danielle Taylor'ı mağlup etti.

31 Ağustos 2019'da Jessica Andrade'ı ilk rauntta teknik nakavtla mağlup ederek UFC'nin ilk Çinli şampiyonu oldu.

7 Mart 2020'de Joanna Jędrzejczyk karşısında unvanını başarıyla savundu. Bu karşılaşma kadın MMA tarihinin en iyi dövüşlerinden biri olarak kabul edilir.

24 Nisan 2021'de Rose Namajunas'a karşı kafaya gelen tekme sonucu kemerini kaybetti.

### Unvanı Geri Kazanması
11 Haziran 2022'de Joanna Jędrzejczyk ile rövanş maçında rakibini spinning backfist ile nakavt etti.

12 Kasım 2022'de Carla Esparza'yı *rear-naked choke* ile mağlup ederek UFC Kadınlar Strawweight kemerini geri aldı.

Zhang, Amanda Lemos (2023), Yan Xiaonan (2024) ve Tatiana Suarez (2025) karşısında kemerini korudu.

25 Ekim 2025'te strawweight kemerini bırakarak flyweight sıkletine geçtiğini açıkladı.

15 Kasım 2025'te Valentina Shevchenko ile flyweight kemeri için karşılaştı ancak mücadeleyi kaybetti.

## Şampiyonluklar ve Başarılar
* **UFC Kadınlar Strawweight Şampiyonu** (2 kez: 2019, 2022)
* UFC'de toplam 8 unvan maçına çıkmış ve bunların 6'sını kazanmıştır.
* *Performance of the Night* ve *Fight of the Night* dâhil birçok bonus kazanmıştır.
* 2024 yılında UFC kadın pound-for-pound sıralamasında ilk 3 içerisinde yer almıştır.

## Kaynakça




## Dış bağlantılar
* 
*
Manava (Pamfilya)

**Manava** veya **Manaua**, antik Pamfilya bölgesinde yer almış ve Bizans döneminde de iskân görmüş bir yerleşimdir. Yerinin, günümüzde Antalya ilinin Manavgat ilçesi merkezinde bulunduğu kabul edilmektedir.

Resmi Roma imparatorluk dokümanı Notitia Dignitatum'larda bir piskoposluk makamı olarak geçen *Manaua* VI. yüzyıldan itibaren epigrafik kayıtlarda zikredilmiş ve son olarak 1199 yılında Manavgat (Ermenice) ifade biçimiyle görülmüştür. Ayrıca *Pamfilya Prima* eyaletinin başkenti ve metropolitlik merkezi olan Side'ye bağlı bir sufragan piskoposluk olan Cotenna piskoposluk bölgesinin 680 yılında piskoposu olan Kosmas'ın ünvanı **Kotenna ve Manaua''<nowiki/>' Piskoposu olarak geçmektedir.

== Adlandırma ==
**Manaua*' (ayrıca *Manauna*, *Manavva*, *Manaua tamnoa* biçimlerinde) Antik Anadolu kaynaklarında ve geç antik coğrafya geleneğinde yer alan, konumu kesinleşmemiş bir yerleşim veya etnik/toplumsal adlandırmadır. Terim, geç Hitit yazıtlarında muhtemel bir topluluk adı olarak geçmekte, Roma–Bizans dönemi coğrafi listelerinde ise belirsiz bir bölge/yerleşim olarak yeniden yorumlanmaktadır.

== Terminoloji ==
*Manaua* adına ilişkin farklı transkripsiyonlar, çoğunlukla metinlerdeki bozulma, yazıcı hataları veya yerel fonetik yansımalarla ilişkilendirilir. En eski biçimlerin Luvi–Neo-Hitit kökenli olabileceği, ancak geç dönemde Yunanca metinlerde Helenize edildiği düşünülmektedir.

== Tarihsel Tanıklıkların Kronolojisi ==

=== MÖ 9.–8. yüzyıllar: Geç Hitit/Demir Çağı Yazıtları ===

* **Kululu Yazıtı (MÖ 8. yüzyıl)**: *Manaua* benzeri bir topluluk adına yapılan en eski gönderme olarak değerlendirilir. Okunuş tartışmalıdır; ancak “Manawa/Manaua halkı” ifadesinin siyasi bağlılık bağlamında geçtiği belirtilir.

=== Hellenistik Dönem (MÖ 3.–1. yüzyıl) ===

* Bu dönemde ad doğrudan belgelenmez; ancak Hellenistik coğrafya geleneklerinde Orta Anadolu içlerinde kaybolmuş eski etnonimlerden biri olarak anıldığı kabul edilir.

=== Roma İmparatorluk Dönemi (MS 1.–3. yüzyıllar) ===

* **Romalı coğrafyacılar** Manaua adını belirgin biçimde anmaz; buna rağmen Plinius ve Ptolemaios'un bozulmuş listelerinde yer aldığı iddiası modern literatürde tartışmalıdır.

=== Geç Antik Dönem (MS 4.–7. yüzyıllar) ===

* **Bizans kronikleri**: Ad, çoğunlukla “unutulmuş halklar/yerler” bağlamında, kökeni bilinmeyen bir coğrafi terim olarak anılır. Kimliğine dair yorumsal açıklamalar bu dönemden itibaren çoğalır.

== Etimoloji ==
Luvi kökenli *Mana-wa*/*Mana-wa-a'' biçiminden türediği düşünülmektedir. Bazı araştırmacılar “Manna” (Urmiye Havzası) ile benzerliği dile getirmiş olsa da coğrafi ve kültürel uyuşmazlık nedeniyle bağlantı kabul görmez.

## Kaynakça
La colmena

***La colmena***, yönetmenliği Mario Camus tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Victoria Abril, Ana Belén ve Concha Velasco'nun yer aldığı 1982 çıkışlı İspanyol yapımı sinema filmi. Film, 33. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Intuit Dome

**Intuit Dome**, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindeki, Inglewood şehrinde yer alan bir kapalı spor salonudur. Salon, Inglewood'daki diğer önemli spor tesisleri olan, SoFi Stadyumu ve Kia Forum'un güneyinde inşa edilmiştir. NBA takımlarından Los Angeles Clippers, iç saha maçlarını burada oynamaktadır. Clippers, 1999-2000 ile 2023-24 sezonları arasında iç saha maçlarını NBA takımlarından Los Angeles Lakers ve NHL takımlarından Los Angeles Kings ile paylaştığı Crypto.com Arena'da maçlarını oynamaktaydı.

## Kaynakça
Araknoid (astrojeoloji)

Astrojeolojide, **araknoid**  örümcek ağına benzeyen büyük bir jeolojik yapıdır. Kökenleri bilinmemektedir ve sadece Astrojeolojide, **araknoid**  örümcek ağına benzeyen büyük bir jeolojik yapıdır. Kökenleri bilinmemektedir ve sadece Venüs gezegeninin yüzeyinde bulunmuştur.  ovaller halinde görünürler ve karmaşık bir kırık ağı ile çevrilidirler. 200 kilometreye kadar uzayabilirler. Venüs'te 90'dan fazla araknoid tanımlanmıştır.

Araknoidler volkanlarla ilişkili olabilir, ancak farklı araknoidlerin farklı süreçlerle oluşması da mümkündür.Bu makale Astronomy Picture of the Day http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap980120.html sitesinden alınmıştır. Amerika Birleşik Devletleri Federal Hükümeti'nin bir eseri olarak, kamu malıdır. Olası bir açıklama, gezegenin içinden gelen magmanın yüzeye çıkarak çatlaklara neden olmasıdır. Kökenleri ile ilgili alternatif bir teori ise, bunların korona oluşumunun öncüsü olduklarıdır.

Araknoidler hakkında bilinenlerin çoğu, C.B. Dawson ve L.S. Crumpler tarafından yapılan çalışmaların sonucudur.  Venüs gezegeninin yüzeyinde bulunmuştur.  ovaller halinde görünürler ve karmaşık bir kırık ağı ile çevrilidirler. 200 kilometreye kadar uzayabilirler. Venüs'te 90'dan fazla araknoid tanımlanmıştır.

Araknoidler volkanlarla ilişkili olabilir, ancak farklı araknoidlerin farklı süreçlerle oluşması da mümkündür. Olası bir açıklama, gezegenin içinden gelen magmanın yüzeye çıkarak çatlaklara neden olmasıdır. Kökenleri ile ilgili alternatif bir teori ise, bunların korona oluşumunun öncüsü olduklarıdır.

Araknoidler hakkında bilinenlerin çoğu, C.B. Dawson ve L.S. Crumpler tarafından yapılan çalışmaların sonucudur.

## Kaynakça
Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi

**Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi** (**ICSD**; Fransızca: *Comité International des Sports des Sourds, CISS*), işitme engelli sporcular için düzenlenen uluslararası spor organizasyonlarının çatı yönetim organıdır. Kuruluş özellikle İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları’nın (eski adıyla “Uluslararası Sessiz Oyunlar”) yönetimi ve organizasyonundan sorumludur.

Komite, 1924 yılında Paris'te, kendisi de işitme engelli olan Fransız spor yöneticisi ve Fransız İşitme Engelliler Spor Federasyonu başkanı Eugène Rubens-Alcais tarafından kurulmuştur. Rubens-Alcais aynı yıl ilk Uluslararası Sessiz Oyunlar’ı düzenlemiştir.

ICSD'nin merkezi günümüzde Lozan, İsviçre’de bulunmaktadır.

## Tarihçe
Uluslararası işitme engelliler spor hareketinin erken dönemdeki öncüleri, Fransız Eugène Rubens-Alcais ve Belçikalı Antoine Dresse idi.

İlk Yaz Oyunları 1924 yılında Paris'te düzenlendi ve dokuz ülkeden (Fransa, Belçika, Birleşik Krallık, Hollanda, Macaristan, İtalya, Polonya, Romanya ve Çekoslovakya) 148 sporcunun katılımıyla gerçekleştirildi. İlk Kış Oyunları ise 1949'da Avusturya'nın Seefeld kentinde düzenlendi ve beş ülkeden 33 sporcuyu ağırladı.

1935 yılında Japonya CISS'e katılan ilk Asya ülkesi olurken, Amerika Birleşik Devletleri de örgütün ilk Kuzey Amerika üyesi oldu. Avustralya ve Yeni Zelanda ise 1955 yılında Okyanusya'dan katılan ilk ülkeler olarak kayıtlara geçti. Afrika'dan katılan ilk ülke ise 1975 yılında Güney Afrika oldu.

2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında CISS, Rusya ve Belaruslu sporcuların aynı yıl Brezilya'nın Caxias do Sul kentinde düzenlenen İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunlarına katılımını yasakladı.

## Etkinlikler

### İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları

**İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları** (eski adıyla *World Games for the Deaf* ve *International Games for the Deaf*), Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından tanınan ve işitme engelli sporcuların elit düzeyde yarıştığı uluslararası bir spor organizasyonudur.

## Başkanlar
* 1924–1953:  Eugène Rubens-Alcais
* 1953–1955:  Oscar Ryden
* 1955–1961:  Jens Peter Nielsen
* 1961–1971:  Pierre Bernhard
* 1971–1995:  Jerald M. Jordan
* 1995–2003:  John M. Lovett
* 2003–2009:  Donalda Ammons
* 2009–2013:  Craig Crowley
* 2013–2018:  Valery Rukhledev
* 2019–2020:  – Kang Chen
* 2021–2022:  Gustavo de Araújo Perazzolo
* 2022–günümüz:  Ádám Kósa

## Ayrıca bakınız
* Uluslararası Olimpiyat Komitesi
* Uluslararası Paralimpik Komitesi
* Özel Olimpiyatlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası İşitme Engelliler Spor Komitesi
* CISS – Resmî site
* CISS.org | ICSD
Dünya dışı kumul alanlarının listesi

Bu, Uluslararası Astronomi Birliği tarafından resmi isimler verilen, **Dünya dışında bulunan [[Kumul|Kumul alan]]ların listesi**dir. Kumul alanları, IAU'nun gezegen isimlendirme kurallarına göre isimlendirilir. İlgili tanımlayıcı terim **undae**dir. Şu anda, Dünya dışında kumul alanlarına isim verilmiş tek iki Güneş Sistemi gezegeni Venüs ve Mars'tır. Kumul alanları ilk olarak Satürn'ün uydusu Titan'da da keşfedilmiştir. Sırasıyla keşfedilen kumul alanlar Pluto ve kuyruklu yıldız 67P/Churyumov–Gerasimenko'da bulundu.

## Venüs
Venüs'te resmi olarak isimlendirilmiş üç kumul alanı bulunmaktadır. IAU kurallarına göre, bu alanlar çöl tanrıçalarının isimleriyle adlandırılmıştır. Bu alanlar aşağıda listelenmiştir.
* Al-Uzza Undae  67.7N, 90.5E - Arap çöl tanrıçası olan Uzza'nın ismi verilmiştir. 
* Menat Undae 24.8S, 339.4E
* Ningal Undae  9.0N, 60.7E – Sümer çöl tanrıçası olan Sin'in ismi verilmiştir.

## Mars

Mars'ta resmi olarak isimlendirilmiş altı kumul alanı bulunmaktadır ve bunlar IAU kurallarına uygun olarak yakınlarındaki klasik albedo özellikleri ile isimlendirilmiştir. Bunlardan beşi, Planum Boreum ve Vastitas Borealis arasında, 75°K ile 85°K arasında yer almaktadır. Bu kumul alanları 200 dereceden fazla bir enlem aralığına yayılmaktadır. Altıncısı olan Ogygis Undae ise Mars'ın güney yarımküresinde yer almaktadır. Bunlar aşağıda listelenmiştir.
* Abalos Undae
* Aspledon Undae
* Hyperboreae Undae
* Ogygis Undae
* Olympia Undae
* Siton Undae

## Titan
Titan'da resmi olarak adlandırılmış beş kumul alanı vardır ve bunlar Yunan tanrıları, tanrıçaları veya rüzgârın kişileştirilmesinden adlarını almıştır. Bunlar aşağıda listelenmiştir:
* Aura Undae
* Boreas Undae
* Eurus Undae
* Notus Undae
* Zephyrus Undae

## Plüto

2018 yılında, 14 Temmuz 2015 tarihinde New Horizons tarafından Pluto'nun Sputnik Planum bölgesinde çekilen yüksek çözünürlüklü fotoğrafların analizi, hücresel nitrojen ovalarında (rüzgar izlerine dik) yaklaşık 0,4 ila 1 km aralıklarla yer alan enine kumulların varlığını doğruladı. km aralıklarla yerleştirilmiş, 200–300 μm çapında metan buz parçacıklarından oluştuğu düşünülen transvers kumulların varlığını doğrulamıştır. Bu parçacıkların, yakındaki Al-Idrisi Montes'ten kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu özelliklerin henüz resmi bir adı yoktur.

## Kaynakça
Always (film, 1989)

***Always*** (), Steven Spielberg tarafından yönetilen ve yapımcılığı üstlenilen 1989 yapımı Amerikan romantik fantastik filmidir. II. Dünya Savaşı sırasında geçen 1943 yapımı *[[A Guy Named Joe]]* isimli romantik drama filminin yeniden çevrimidir. Önceki filmin dört ana karakterinin isimleri aynıdır; ancak yeniden çevrimde Ted Randall karakterinin ismi Ted Baker olarak adlandırılmış, Pete'in soyadı Sandidge yerine Sandich olarak değiştirilmiştir. Filmde Richard Dreyfuss, Holly Hunter, John Goodman, Brad Johnson ve Audrey Hepburn yer almaktadır. Bu, Audrey Hepburn'ün son filmidir.

Always, 22 Aralık 1989'da Universal Pictures tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde gösterime girdi ve karışık eleştiriler aldı.

## Oyuncular
* Richard Dreyfuss - Pete Sandich
* Holly Hunter - Dorinda Durston
* John Goodman - Al Yackey
* Brad Johnson - Ted Baker
* Audrey Hepburn - Hap
* Roberts Blossom - Dave
* Keith David - Powerhouse
* Ed Van Nuys - Nails
* Marg Helgenberger - Rachel
* Dale Dye - Don

Ayrıca, şarkıcı-söz yazarı JD Souther, filmin başlarında düzenlenen dans partisinde piyanist-şarkıcı rolünü oynamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
* 
* 
*
William Robert Shepherd

**William Robert Shepherd** (12 Haziran 1871 - 7 Haziran 1934), Amerika ve Latin Amerika tarihi konusunda uzmanlaşmış Amerikalı bir kartograf ve tarihçidir.

## Hayatı
William Robert Shepherd, 12 Haziran 1871'de Güney Carolina, Charleston'da doğmuştur.

1896'da Columbia Üniversitesi'nde doktorasını tamamlamıştır. Ardından Berlin'de eğitim görmüş ve sonunda Columbia Üniversitesi'nde tarih profesörü olmuştur. Yirminci yüzyılın başlarında çeşitli baskıları yayınlanan *Tarih Atlası* ile tanınır. Latin Amerika tarihi alanında öncü kabul edilir. Shepherd'ın Amerikan Tarih Derneği'nin 1909 toplantısındaki konuşması, "muhtemelen yıllık toplantı programının bir bölümünün Amerika kıtasındaki diğer halkların tarihine ayrıldığı ilk seferdi." Konuşmasında, Amerika Birleşik Devletleri'nde Batı Yarımküre tarihinin İngiliz kolonilerine odaklanmasını ve İspanyol, Portekiz ve Fransız Amerikası tarihini görmezden gelmesini veya küçümsemesini eleştirmiştir. Amerika kıtasının daha dengeli bir tarihi için çağrıda bulunarak, "Amerika'daki İspanyol, Portekiz ve Fransız tarihinin, 'Anglo-Amerikan' unsuruyla ilişkisinden tamamen bağımsız olarak, kendine özgü bir ilgi ve öneme sahip olduğunu" vurgulamıştır.

7 Haziran 1934'te Berlin'de bir konferans turu sırasında ölmüştür.

## Seçilmiş eserler

* **' . Washington, DC, [[Carnegie Institution for Science|Washington Carnegie Enstitüsü]], 1907.
* ''Avusturya-Macaristan'da Irkların Dağılımı'' . 1911
* ''[http://www.lib.utexas.edu/maps/historical/history_shepherd_1911.html Tarihi Atlas]'' . New York Şehri, [[Henry Holt and Company|Henry Holt ve Şirketi]], 1911.
* **' . New York, Henry Holt ve Şirketi, 1914.
* **' . New York, New York Hollanda Derneği, 1917.
* **' . New Haven, Yale Üniversitesi Yayınları, 1919.
* ** . New Haven, Yale Üniversitesi Yayınları, 1921.
* 
* *Tarihi Atlas* . New York, Henry Holt ve Şirketi, 1926.

## Kaynakça

*''Encyclopædia Britannica'' article

## Dış bağlantılar

* 
*
Santiago Tlazoyaltepec (belediye)

**Santiago Tlazoyaltepec**, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Santiago Tlazoyaltepec şehrindedir.

## Kaynakça
Santiago Yaveo

****, Meksika'nın Oaxaca eyaletinde bulunan Santiago Yaveo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
ScienceDirect

**ScienceDirect**, Hollandalı yayıncı Elsevier ve birkaç küçük akademik yayıncının bilimsel ve tıbbi yayınlarının tam metinlerine erişim sağlayan, arama yapılabilen web tabanlı bir bibliyografik veri tabanıdır. 4.000'den fazla akademik dergi ve 30.000 e-kitaptan 18 milyondan fazla yayını barındırmaktadır. Tam metne erişim için abonelik gerekirken, bibliyografik meta veriler ücretsiz olarak okunabilir. ScienceDirect, Elsevier tarafından Mart 1997'de başlatılmıştır.

## Kullanım
Dergiler dört ana bölüme ayrılmıştır:
**[[Fen bilimlerinin ana hatları|Fen bilimleri]] ve [[Mühendislik]]*
**[[Yaşam bilimleri listesi|Yaşam bilimleri]]*
**[[Sağlık bilimlerinin ana hatları|Sağlık bilimleri]]*
**[[Sosyal Bilimler|Sosyal]] ve [[Beşeri bilimler]]*.

Makale özetleri ücretsiz olarak erişilebilir olup, tam metinlerine (PDF ve yeni yayınlar için HTML formatında) erişim, içerik açık erişimde ücretsiz olarak sunulmadıkça, genellikle abonelik veya satın alma gerektirir.

Çeşitli açık erişim lisansları altında yayınlanan makaleler ScienceDirect'te ücretsiz olarak mevcuttur. Açık erişim olmayan yayınların tam metin PDF'lerine erişim için abonelik (tüm veri tabanına değil, belirli bir dergiye) veya makale/kitap başına ödeme gerekir. ScienceDirect'te barındırılan belirli başlıklara değil, genel içeriğe abonelikler genellikle “büyük anlaşma” olarak adlandırılan bir yöntemle satın alınır. Diğer beş büyük yayıncı da benzer teklifler sunmaktadır.

ScienceDirect, akademik sosyal ağ ResearchGate ve açık erişim deposu arXiv gibi diğer büyük toplayıcılar ve akademik iletişim içeriği barındıran sitelerle, ayrıca tamamen açık erişimli yayın platformları ve PLOS gibi mega dergilerle de okuyucu kitlesi için rekabet etmektedir.

ScienceDirect, ''Cell'' dergisini de barındırmaktadır.

ScienceDirect'in arama ve bibliyografik dışa aktarma seçenekleri çok sınırlıdır. Daha iyi arama özellikleri için Elsevier, internet üzerinden ücretli erişimli Scopus veri tabanını sunmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Akademik veritabanları ve arama motorları listesi
* Scopus

## Kaynakça

## Konuyla ilgili okumalar
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar
*
FK Oshmyany

**FC Oshmyany - BDUFK** (Belarusça: **ФК Ашмяны-БДУФК**, Rusça: **Ошмяны-БГУФК**) Ashmyany olarak anılan, Hrodno Voblastı'nın eski bir Belarus futbol kulübüdür. 2021 yılında kulüp kapanmıştır. 

Aynı isimle yeni bir takım kurulmuştur.

## Tarih
Kulüp, 2012 yılında **Slavyanin Minsk** adıyla yeniden kuruldu ve başlangıçta Minsk merkezliydi. Slavyanin, 2012-2013 yıllarında Minsk merkezli amatör liglerde yer aldı ve 2014 yılında Belarus İkinci Ligi'ne katıldı. 

2015 baharında, takım yönetimi kulübün Oshmyany kasabasına taşınmasına ve buna göre **FC Oshmyany** adıyla değiştirilmesine karar verdi. İkinci Lig'e yükselişiyle takımın kadrosu ağırlıklı olarak eski Slavyanin oyuncularından oluşuyordu ve kadroya çok sayıda yerel futbolcu da davet edilmişti. Oshmyany'nin baş antrenörü, Slavyanin'in eski teknik direktörü Vasily Smirnykh'di. Oshmyany, 2015 sezonunda A alt grubunun liderlerinden biri haline geldi, ancak sonunda üçüncü sırayı alarak final turuna kadar yükseldi ve beşinci sıranın üzerine çıkamadı.

### Eski isimler
* Oshmyany (2007 - 2013)
* Fakel - (2014)
* Oshmyany (2015 - 2016)
* Oshmyany-BDUFK (2016 - 2020)

## Kaynakça
Cosmos Redshift 7

**Cosmos Redshift 7** (aynı zamanda **COSMOS Redshift 7**, **Galaxy Cosmos Redshift 7**, **Galaxy CR7** veya **CR7** olarak da bilinir) kırmızıya kayan ve Lyman-alfa yayıcısı bir  galaksidir. kırmızıya kayma değeri  z = 6,6 olan  galaksi, Büyük Patlama'dan yaklaşık 800 milyon yıl sonra, Reiyonizasyon dönemi sırasında gözlemlenmiştir. 12,9 milyar yıllık ışık seyahat süresi ile, bilinen en eski ve en uzak galaksilerden biridir.

CR7, erken galaksi oluşumu sırasında ortaya çıkan ilk nesil yıldızlar olan Popülasyon III yıldızlarının beklenen bazı özelliklerini göstermektedir. Bu özellikler, parlak mavi yıldızların bulunduğu bir bölgede tespit edildi; galaksinin geri kalanı daha kırmızı olan II. Popülasyon yıldızlarını içermektedir. Ancak, son araştırmalar CR7'de III. Popülasyon yıldızlarına dair hiçbir kanıt bulamamıştır.

## Açıklama
Galaxy Cosmos Redshift 7, astronomlara göre eski Popülasyon II (metal bakımından fakir) ve muhtemelen Popülasyon III (aşırı derecede fakir metalliğe sahip yıldızlar) içerir ve keşfedildiği tarihe kadar tespit edilen en parlak uzak galaksilerden (kırmızıya kayma, z > 6) üç kat daha parlaktır.

## Keşif
Lancaster Üniversitesi'nde astrofizik okutmanı olan David Sobral liderliğindeki astronomlar, Avrupa Güney Gözlemevi'ndeki Very Large Telescope'u (VLT) kullanarak, W. M. Keck Gözlemevi, Subaru Teleskobu ve NASA/ ESA Hubble Uzay Teleskobu'nun yardımıyla bu keşfi gerçekleştirdiler. Araştırma ekibi, Kaliforniya Üniversitesi, Riverside Cenevre Üniversitesi, Leiden Üniversitesi ve Lizbon Üniversitesi üyelerinden oluşuyordu. Galaksinin adı (*Cosmos Redshift 7 Galaxy)* futbolcu Cristiano Ronaldo'dan esinlenerek verilmiştir. Ronaldo, halk arasında CR7 olarak da bilinir.

## Ayrıca bakınız
* Galaksi oluşumu ve evrimi
* Galaksiler listesi
* Yıldız evrimi
* Yıldız oluşumu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Cosmos Redshift 7 galaxy
Chiasso

**Chiasso**, İsviçre'nin Ticino kantonuna bağlı Mendrisio ilçesinde bir belediyedir.

İsviçre'nin en güneyinde bir belediye olan Chiasso, İtalya sınırında, Ponte Chiasso'nun (İtalya'ya bağlı Como'nun bir parçası) karşısında yer alır. Chiasso belediyesi, Boffalora, Pedrinate ve Seseglio köylerini kapsamaktadır.

2007 yılında, Chiasso,  Vacallo ve Morbio Inferiore'nin belediye başkanları tek bir belediyede birleşmeye karar verdi. 9,2km²'lik (3,6 mil kare) bir alanda yaklaşık 15.300 kişilik bir nüfusa sahip olacak yeni birleşik belediye, Kasım 2007'de halk oyuyla reddedildi.

## Önemli kişiler
* Antonio Soldini (1854, Chiasso - 1933), İsviçreli-İtalyan heykeltıraş
* Serge Brignoni (1903, Chiasso - 2002), İsviçreli avangart ressam ve heykeltıraş
* Marco Grassi (1968, Chiasso doğumlu), İsviçreli eski futbolcu. 309 lig maçı ve 31 İsviçre milli takımı maçında oynadı.
Malin 1

**Malin 1** bir düşük yüzey parlaklığı'na (LSB) sahip dev  bir sarmal galaksidir. Kuzey Galaktik Kutbu yakınındaki Coma Berenices takımyıldızında,  uzaklıkta yer almaktadır. Yaklaşık  çapıyla, bilinen en büyük sarmal galaksilerden biridir. yani Samanyolu'nun çapının altı katından fazla. 1986 yılında astronom David Malin tarafından keşfedilen bu galaksi, varlığı doğrulanmış ilk LSB galaksisidir. Yüksek yüzey parlaklığına sahip merkezi sarmalının çapı  olup, 'lik bir çıkıntıya sahiptir. Merkezdeki sarmal, SB0a tipi çubuklu sarmaldır.

Malin 1 birkaç açıdan tuhaftır: sadece çapı bile onu şimdiye kadar gözlemlenen en büyük çubuklu sarmal galaksi yapar.

Malin 1'in daha sonra Malin 1B ve SDSS J123708.91+142253.2 adlı diğer iki galaksiyle etkileşim halinde olduğu keşfedildi. Malin 1B, Malin 1'in yüksek yüzey parlaklığına sahip merkezi sarmalından  uzaklıkta bulunur ve bu, galaksinin merkezi çubuğunun oluşumundan sorumlu olabilir. Öte yandan, SDSS J123708.91+142253.2, Malin 1'in devasa, soluk halosunun içinde yer almaktadır ve gelgit soyulması yoluyla genişlemiş düşük yüzey parlaklığına sahip diskin oluşumuna neden olmuş olabilir.

Galaz *ve diğerleri* tarafından Nisan 2014'te yapılan gözlemler, Malin 1'in spiral yapısının optik bantlarda ayrıntılı bir görüntüsünü ortaya çıkarmıştır. Galaksi, çapı 'e kadar ulaşan bazı bölümleri olan devasa ve çok soluk spiral kollara sahiptir. Olası yıldız akıntıları ve oluşum bölgeleri gibi diğer ayrıntılar da ortaya çıkmıştır. Aynı yazarlar ayrıca Malin 1'in tahmin edilenden daha büyük olduğunu ve çapının yaklaşık  olduğunu belirtmektedir.

## Galeri

MALIN 1 (post-processed).jpg|Giuseppe Donatiello tarafından işlenmiş Malin&nbsp;1 görüntüsü, zayıf sarmal kolları göstermektedir.
Malin1-HLA (cropped).jpg|Hubble Uzay Teleskobu tarafından gri tonlamalı olarak görüntülenen Malin 1


## Benzer madde(ler)
* UGC 2885
* NGC 262
* NGC 6872

## Kaynakça
Fritz Klein

**Fritz Klein** (24 Kasım 1888 – 13 Aralık 1945), Rumen-Alman Nazi doktoru ve savaş suçlusuydu. Holokost sırasında Auschwitz toplama kampı ve Bergen-Belsen toplama kampındaki vahşetlerdeki rolü nedeniyle asıldı.

## İlk yılları, eğitimi ve Nazi kariyeri
Klein, Avusturya-Macaristan'ın Feketehalom kentinde (günümüzde Romanya'nın merkezindeki Codlea) doğdu. 

Klein, *[[Volksdeutsche]]* veya etnik Alman olarak kabul ediliyordu. Budapeşte Üniversitesi'nde tıp okudu ve askerlik hizmetini Romanya'da tamamladı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra eğitimini Budapeşte'de tamamladı. Romanya'nın Siebenbürgen (Transilvanya) kentinde yaşadı ve doktor olarak çalıştı.

1939'da Rumen vatandaşı olarak Rumen ordusuna alındı ve 1941'de Sovyetler Birliği ile savaşın başlamasının ardından doğu cephesinde sağlık görevlisi olarak görev yaptı. Mayıs 1943'te, Rumen faşist diktatör Mareşal Ion Antonescu, Hitler'in Rumen ordusundaki etnik Almanları serbest bırakması talebi üzerine onları Alman ordusuna aldı. Bunun üzerine Klein, Waffen-SS'de Nazi askeri oldu, SS Personalhauptamt'a kaydoldu ve Yugoslavya'ya gönderildi.

## Nazi kamp doktoru ve infazı

15 Aralık 1943'te Auschwitz toplama kampına vardı ve ilk başta Birkenau'daki kadın kampında kamp doktoru olarak görev yaptı. Daha sonra Çingene kampında kamp doktoru olarak çalıştı. Ayrıca çok sayıda gaz odası seçimlerine ("Selektionen") katıldı. Aralık 1944'te Neuengamme toplama kampına transfer edildi ve oradan Ocak 1945'te Bergen-Belsen toplama kampına gönderildi. Kampta komutan Josef Kramer ile birlikte kaldı ve kampı İngiliz birliklerine teslim etti. Klein hapse atıldı ve gömülmemiş tüm cesetlerin toplu mezarlara gömülmesine yardım etmek zorunda bırakıldı. İngiliz Ordusu Film ve 5. Fotoğraf Birimi, Klein'ı 1945 tarihli ünlü bir fotoğrafta (solda görülüyor) toplu mezarda ayakta dururken fotoğrafladı.

Klein ve diğer 44 kamp personeli, Lüneburg'daki bir İngiliz askeri mahkemesinde Belsen Davası'nda yargılandı. Duruşma, Eylül'den Kasım 1945'e kadar birkaç hafta sürdü. Duruşma sırasında Anita Lasker, Klein'ın gaz odası seçimlerine katıldığını ifade etti.

Klein, 13 Aralık 1945'te Hamelin hapishanesinde ölüm cezasına çarptırıldı ve Albert Pierrepoint tarafından asılarak infaz edildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Fritz Klein (nazi)

## Konuyla ilgili yayınlar
*Lifton, Robert Jay (1986). ''The Nazi doctors: medical killing and the psychology of genocide''. Basic Books.
Çöküş Operasyonu

**Çöküş Harekâtı** (İngilizce: **Operation Downfall**), II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Amerika Birleşik Devletleri ve İngiliz Milletler Topluluğu kuvvetlerinin Japonya'nın ana adalarını işgal etmek için önerdiği plandı. Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombaları, Sovyetlerin savaş ilanı ve Mançurya'nın işgalinin ardından Japonya'nın teslim olmasıyla iptal edildi.

Harekât Olympic Harekâtı ve Coronet Harekâtı olmak üzere iki bölümden oluşuyordu. Kasım 1945'te başlaması planlanan Olympic Harekâtı, Japonya'nın en güneydeki ana adası Kyūshū'nun üçte birini ele geçirmeyi amaçlıyordu. Yakın zamanda ele geçirilen Okinawa adası ise bir hazırlık alanı olarak kullanılacaktı. 1946'nın başlarında, Tokyo yakınlarındaki Honşū adasındaki Kantō Ovası'nın işgali için planlanan Coronet Harekâtı başlayacaktı. Olympic Harekâtı'nda ele geçirilen Kyūshū'daki hava üsleri, Coronet Harekâtı'na karadan hava desteği sağlayacaktı. Harekât gerçekleşseydi, tarihin en büyük amfibi harekâtı olacak ve D-Day'i geride bırakacaktı.

Japonya'nın coğrafyası, bu işgal planını Japonlar için de açık hale getirdi; Müttefiklerin işgal planlarını doğru bir şekilde tahmin edebildiler ve böylece savunma planlarını, Ketsugō Harekâtını buna göre ayarlayabildiler. Japonlar, Kyūshū'nun topyekûn savunmasını planladılar ve sonraki savunma operasyonları için çok az yedek asker bıraktılar. Asker kayıbı tahminleri değişiklik gösterse de, Müttefikler tarafında yüz binlerden bir milyonun üzerine, Japonlar içinse milyonlara kadar oldukça yüksekti.

## Kaynakça