Pop-up bisiklet şeridi

Bir **pop-up bisiklet şeridi** (**pop-up bisiklet yolu** or **corona bisiklet yolu** olarak da adlandırılır), test etme, deneme ya da öncü projeyle, alt yapının kondisyonunu bisiklet süren vatandaş için geliştirmek için çizilir. Eğer başarılı bulunursa, kalıcı bisiklet şeridine çevirilebilir.

Özellikle COVID-19 pandemisi zamanında, birçok şehirde kötü yol ve trafik şartlarına karşı, bisiklet sürücülerine hızlıca daha fazla alan ve emniyet sağlamak için bisiklet şeritleri oluşturuldu. Bunlar, genelde salgın zamanına has geçici bisiklet altyapısı olarak düşünüldü. Başlıca amaçlanan, bisiklet sürecek alan için hızla artan isteği giderme ve yakın çevreye ulaşımda  toplu ulaşım gibi alternatif bir ulaşım metodu sağlamktı.

Genelde, sarı çizgiler ve inşaat sinyal konileri ile alanı belirginleştirilen bir bisiklet yolu, çoğu zaman, kaldırım kenarları ya da eski park yerlerinin bisiklet şeridi olarak tahsis edilmesiyle meydana gelir. Berlin'de 1 kilometrelik pop-up bisiklet yolları yaklaşık 9500 euroya mal olmakta.

## Tarih

Terim "pop-up bisiklet şeridi" Kuzey Amerika'da ortaya çıktı, örnek olarak, New York Şehri, geçici bisiklet altyapısı ile bir takım deneme projeler başlattı. COVID-19 pandemisi, Kolombiya'da, başkent Bogotá'dan başlayarak bisiklet trafiği için daha fazla yolun oluşumuna öncülük etti (yüz kilometreden fazla anayol bu hizmete açıldı). Bu rakam uluslararası mecralarca teyit edildi. Almanya'da pop-up bisiklet yolları öncelikle Berlin, Friedrichshain-Kreuzberg bölgesinde kurulmuştu. Berlin'deki ilk pop-up bisiklet yolu 25 Mart 2020'de Hallesches Ufer'de yapıldı. Berlin Mobility Act (Berlin Mobilite Yasası) ile koordineli, kalıcı bisiklet altyapısına dönüşümü olasılığıyla, Berlin'deki pop-up bisiklet yolları 31 Mayıs 2020'ye kadar kısıtlı sürede kalması için yapılmıştı. Ama bitiş süresi Mayıs'ın sonunda yıl bitimine kadar ertelendi.

Meksika'nın başkenti Mexico City, Av Insurgentes ve Eje 4'de metrobüs şeridindeki yoğunluğu azaltmak adına 54 kilometrelik pop-up şerit oluşturduğunu açıkladı. Kalıcılığı ne kadar kullanıldığına göre değerlendirilecek. Diğer pop-up bisiklet şeridi yapmış olan Meksika'daki şehirler; Jalisco'dan Zapopan, Nuevo León'dan San Pedro Garza García ve Puebla'dan, Puebla.

## Konsept
Berlin Friedrichshain-Kreuzberg bölgesi otoritesi bir konsept önerir, bu öneriyle pop-up bisiklet yolları on gün içerisinde, on bir adımda yapılabilir. Etkilenmiş alanların saptanmasından, dahil olacak devlet çalışanları ile münakaşa, hesaplanmaların yapılması ve bitişe kadar uzanan adımlar zinciridir. Dizayn işleminde bu dört temel prensip uygulanmıştır:

* trafik ayrımı: yaya, bisiklet ve araba trafiğinin işaretler ötesinde fiziksel ayrımı, mümkünse araba park edilmesi için çiğnenmeyecek biçimde.
* hoşgörülü altyapı: yanlış davranışta sakatlık riskini minimize eden altyapı, mesela, yolun motorlu taşıt kısmı ile kaldırım kenarı arasında belli genişliğin olması veya yön işaret konileri ya da durdurucu nitelikte ayrım elemanları kullanımı
* tahmin edilebilirlik: kolaylıkla anlaşılabilir ve daha az karmaşık trafik akış güzergahı
* ağ yaklaşımı: yol şeritlerini rahatlatmak için ulaşım ağı kurulumu

İki tarafında da iki şerit olan yollarda, motorlu taşıtlar için olan ara bölgenin de dahil olduğu sağ şeritler tamamıyla bisiklet şeridine ayrılır ve duran araçlar için olan trafik sembolleri kaldırılır/silinir/üstü kapatılır. Buraya araba park edilmesine artık izin verilmez ve motorlu araçlar ile bisikletler kendi şeritlerinde sürülür. İki tarafında da iki şerit ve park alanı bulunan yollarda, sağ şeritler bisiklet trafiği ile duran ve seyir halinde motor araçları için ara alan olarak ayrılır ve park alanlarına dokunulmaz. Böylelikle motorlu araçlar iki tarafta da bir yönde hareket edebilir. Lakin, bu durumda araçlar yola girerken veya park ederken bisiklet yolundan geçerler ve bu yukarıda bahsedilen trafik ayrımı prensibi ile çelişmektedir. İki trafında da üç şerit olan, sağ şeride park etmeye izin verilen yollarda sağ şeritler ara alanı olan bisiklet şeritleri olarak, orta şerit ise park alanı olarak belirlenir. Böylelikle bisiklet ile akan ve duran motorlu araç trafiklerinin hepsine bir şerit tahsis edilir. Trafik ışıklı kavşaklarda, düz giden ve sağa dönen bisiklet trafiklerini motorlu taşıtlardan korumak için makul tedbirler/çözümler bulunmakta. Geçici kaldırım kenarı ilavesi ile  korunaklı kesişimler oluşturma ya da alternatif olarak, yayalar ve bisikletler için ayrı aralıkları olan trafik ışıkları koyma bunlara dahildir.

## Almanya'da Politik Müzakere
Berlin'in 27. Senatosu (Second Müller senate) tarafından yapılan pop-up bisiklet yolları, ADFC ve Initiative Volksentscheid Fahrrad (Berlin Bisiklet Referandumu) girişimleri etrafında toplanmış kuruluşlar gibi bisiklet organizasyonları tarafından övülmüş ve sosyal medyada yüksek oranda olumlu karşılanmıştı. Berlin-Brandenburg'ün bölgesel kurumu olan ADAC (Alman Otomobil Kulübü), kararı, acil bir durumdan yararlanarak bazı çıkarlar güttüğünü söyleyerek eleştirdi. CDU ve DSP de senatoyu, pandemiyi kullanarak trafikte dönüşüm yapmakla suçladı.  AfD "solcuların arabadan nefret eden poliçeleri" diyerek, geçen seneye göre daha az bisiklet süren olduğuna işaret etti. Diğer tarafta ADFC, Korona krizi zamanında toplam sürülen araç mesafesinin azaldığına, trafik ve toplu taşıt ulaşımı bilgi merkezinin "bu bisikletlerden çok; yüksek oranda araba, otobüs ve tren trafiği için geçerliydi." sonucunu gösterdiğine işaret eder.

Almanya'da diğer şehirler önce geçici bisiklet yolları yapmak istemedi. Deutsche Umwelthilfe (Almanya'da bir çevre ve tüketici koruma kurumu) 204 şehir yönetimine talepte bulundu ve Cologne, Frankfurt, Main, Dresden şehirleri seçeneği göz önüne almayı seçen şehirler içerisinde oldu. Stuttgart gibi bazı şehirlerde bisiklet organizasyonları, pop-up bisiklet yolları yapılmasına çağrıda bulunan kampanyalar düzenledi.

Bir pop-up bisiklet yolunda bisiklet süren kadının Petersburger Straße ve Mühsamstraße kavşağında, Haziran 2020'de bir kamyon şoförü tarafından sağa dönerken öldürülmesi ardından Accident Research of Insurers (sigorta şirketlerinden kaza kayıtlarını toplayarak veritabanı oluşturan bir organizasyon, bk. Unfallforschung der Versicherer) başkanı Siegfried Brockmann, bisiklet yollarının, esas tehlike noktaları olan merkez kavşaklar için tek başına güvenli bir çözüm sunmayacağı ve insanları hatalı olarak güvende olduklarını düşündüreceği yönünde eleştiride bulundu. Yeterli emniyete ulaşmak için, kavşaklar yeniden yapılıp trafik ışıklarının değişmesi gerekecektir. Brockmann, akan trafik göz önüne alınmadan geçici bisiklet yolu yapılmasını da eleştirdi. Senato idaresi her pop-up bisiklet yolu yapımında polisin dahil olduğu cevabını verdi, "ilgili lokasyonu, emniyet açısından, yol trafiğinden sorumlu otoritelerle beraber göz önüne almak adına..." ifadesini kullandılar. Kavşaklar ve kesişim noktalarındaki durum, sadece her geçici bisiklet şeridinin görünme şartlarının ciddi anlamda arttırılması ile değişebilir.

## Bilimsel Etki Analizi

2021 yılında gerçekleştirilen bir vaka-kontrol çalışması (karşılaştırma tabanlı çalışma), COVID-19 zamanında cadde alanını "pop-up bisiklet şeritleri" düşünülerek ayrıştırmanın bisiklet sürülmesinde büyük artışa önderlik ettiğini buldu. Bu şeritlerin çevreye ve sağlığa önemli katkıları olabilir.

## Kaynakça