Azer Aliyev (ressam)

**Azer Seyran oğlu Aliyev** (; 18 Temmuz 1969, Bakü), Azerbaycanlı ressam, grafik sanatçısı ve tasarımcıdır. Azerbaycan Devlet Ressamlık Akademisi doçentidir.

## Hayatı

Azer Aliyev 18 Temmuz 1969 tarihinde Bakü'de doğmuştur. Mesleki eğitim almak için önce Azim Azimzade adına Ressamlık Okulu'nda (1984–1988), ardından E. Hüseynzade adına Azerbaycan Devlet Kültür ve Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde (1992–1997) öğrenim görmüştür. 1988–1991 yıllarında mesleki yeterliliğini artırmak amacıyla Sankt-Peterburg'da uzmanlarla yaratıcı temaslarda bulunmuştur. Aynı zamanda İ. Y. Repin adına Ressamlık Akademisi'nde fırça ustası, SSCB Halk Ressamı Y. Y. Moiseyenko'dan resim, Baron Ştiglits (eski V. Muhina) adına Yüksek Sanat ve Endüstri Akademisi'nde ise tasarım alanında ustalık dersleri almıştır.

1992 yılından itibaren Azerbaycan Televizyonu'nun belgesel filmler stüdyosunda tasarımcı-ressam olarak görev yapmıştır. 1993 yılından başlayarak uluslararası, birlik çapında ve cumhuriyet düzeyindeki sergilere katılmaya başlamıştır. Eserleri Almanya, Türkiye, Fransa, İtalya, Rusya vb. ülkelerde düzenlenen çeşitli ölçeklerdeki sergilerde sergilenmiştir. Azerbaycan Ressamlar Birliği'nin yanı sıra Azerbaycan Tasarımcılar Birliği'nin de üyesidir.

Defalarca çeşitli uluslararası sanat sempozyumlarına katılmıştır. Sanat çevrelerinde aynı zamanda birçok serginin organizatörü olarak da tanınmaktadır. Bu bağlamda, ünlü moda ressamı ve modelyer-tasarımcı Paco Rabanne'ın (Fransa) Bakü'deki Gülüstan Sarayı'nda gerçekleştirilen zarif ve etkileyici koleksiyonunun organizasyonunu üstlenmesi özellikle belirtilmelidir. Ressamın eserleri 2018 yılında ünlü Louvre Müzesi'nde düzenlenen *Art Shopping* uluslararası sergisi, Cannes sergisi ve Milano'da düzenlenen sanat sergilerinde Azerbaycan'ı temsil etmiştir.

Azer Aliyev, ülkede kendine özgü üsluba sahip bir tasarımcı olarak da kabul edilmektedir. İç mekân tasarımı alanında 300'den fazla projesi bulunan sanatçı, grafik tasarım alanında birçok tanınmış şirketin kurumsal tasarımını hazırlamış, 2017 yılında giyim tasarımı alanında kaleme aldığı *Giyim kültürüne millî ve tarihî geleneklerin etkisi*, 2018 yılında *Türk halklarının giyimleri* ders kitapları ile *Türk halklarının giyim sözlüğü* adlı kitabın yazarıdır.

Hâlen *Bakudesigncenter* eğitim merkezinin kurucusudur. Merkezde ağırlıklı olarak profesyonel tasarımcılar yetiştirilmektedir.

Sanatçının farklı türlerdeki resim ve grafik eserleri, saygın müzeleri ve özel koleksiyonları süslemektedir. Yaratıcılığı hakkında makaleler *Sənətşünas taleyi* (Z. Aliyev) kitabında, *Mədəniyyət* ve *Kaspi* gazetelerinde ve *Çapar* dergisinde yayımlanmıştır.

## Resim faaliyeti

Azer Aliyev'in betimlediği ve çoğu zaman sıra dışı bir cazibeyle öne çıkan doğa motifleri, ressam hayal gücünün ürünü olmayıp doğrudan gerçeklikten alınmıştır. Bunların neredeyse tamamı sanatçının Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerine yaptığı seyahatlerin sonucudur. Bu bağlamda Abşeron, Şamahı, Guba, İsmayıllı ve Gebele motifleri özellikle tanınmaktadır. Ressamın eserlerinde gerçeklikle gerçeküstülüğün kesişiminde sunduğu manzaralar da ikna edici ve duygulandırıcı bir nitelik taşımaktadır. Bu çerçevede son yıllarda ürettiği *Kırmızı Manzara*, *Ritimler*, *Yücelik*, *Güneşli Gün*, *Müjde*, *Abşeronda*, *Hasretliler*, *Köy Motifi. Bekleyiş*, *Sonbahar*, *Mavilik* vb. eserleri anılabilir. Sanatçının ağaçları ve evleri hissedilir bir sevgiyle mavi zemin üzerine serpiştirmesi (*Ritimler*), budanmış ağaçlarda ibibik kuşunun müjde bekleyişi (*Müjde*), suya hasret kayıkların kıyı boyunca dizilmesi (*Hasretliler*), göğsüne bastığı elleriyle endişeyi yansıtması (*Köy Motifi. Bekleyiş*), ulu bir ağacın sonbahar giysisini gurur kaynağına dönüştürmesi (*Yücelik*) ressamın yorumunda hem renklerin oyunundan doğan bir estetik kaynaktır hem de irfani bakışla felsefi derinlik taşıyarak düşündürücüdür.

Azer Aliyev'in manzara türünün "estetik haritasını" genişlettiği açıkça hissedilen bu eserler, dünyanın birçok yerinde katıldığı uluslararası sempozyumlarda da belirgin bir ilgiyle karşılanmıştır. Bu nedenle ortaya koyduğu manzaraların pek çoğunun müzelerde ve özel koleksiyonlarda yer alması doğal kabul edilebilir.

Ressamın manzaraları motif açısından oldukça çeşitlidir. Gerçekte benzerlerine ya da belirli mekânları çağrıştıran unsurlara rastlansa da, Azer Aliyev'in bu mekânlara güçlü bir imgesel içerik kazandırdığı görülmektedir. Başka bir ifadeyle, birçok kişinin gözünde sıradanlaşan yerler, sanatçının uyguladığı "sanatsal kurgu" ve abartı sayesinde yeni bir görünüm kazanmıştır.

Azer Aliyev, rengin etki gücüne inanan ve kural olarak tüm tablolarında ondan geniş ölçüde yararlanan sanatçılardandır. Kadim minyatür üslubunun estetiğinden yaratıcı biçimde faydalanan ressam, zıt renklerin uyumuna modern bir ruh katarak motiflerin işlevselliğini izleyiciye aktarabilmiştir. Her bir kompozisyonda farklı bakış açılarını bir araya getirerek bütünlüğe ulaşması, klasik geleneğe özgün yaklaşımının bir sonucudur. Bu tür eserler, zamansızlığa ulaşmışçasına en ciddi ve görkemli sanat sergilerinde izleyicinin dikkatini çekmektedir.

## Kaynakça