open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2025 Dünya Güreş Şampiyonası - Kadınlar serbest 59 kg

**Kadınlar serbest 59&nbsp;kg**, 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda yer alan ve 15-16 Eylül 2025 tarihleri arasında Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen bir güreş yarışmadır.

Bu serbest stil güreş müsabakası, iki bronz madalyanın sahibini belirlemek için kullanılan bir repesaj ile tek elemeli bir turnuvadan oluşmaktadır. İki finalist altın ve gümüş madalya için karşı karşıya gelir. İki finalistten birine yenilen her güreşçi repesaja kalır ve yarı finalde kaybedenlerin her birinin kendi yarı finalinde kalan repesaj rakibiyle karşılaştığı bir çift bronz madalya maçıyla sonuçlanır.

Yarışma en son Dünya Güreş Birliği (UWW) ve Organizasyon Kurallarına, UWW Hakemlik Kurallarına ve UWW Dopingle Mücadele Kurallarına uygun olarak gerçekleştirimiştir.

Müsabakalar, ideal sayıda güreşçi, yani 4, 8, 16, 32, 64 vb. ile doğrudan eleme sistemi ile gerçekleşir. Bir kategoride ideal sayıda güreşçi yoksa seçme karşılaşmaları yapılır. Eşleştirme UWW tarafından yapılan kurada belirlenen numara sırasına göre yapılır.

2 Her iki finaliste karşı kaybeden tüm güreşçilerin repesaj maçları olacaktır. İki ayrı repesaj grubu vardır: birinci finaliste karşı kaybeden bir grup güreşçi ve ikinci finaliste karşı kaybeden bir grup güreşçi. İki finalistten biri için ideal sayı elde etmek üzere repesaj maçları ilk turda kaybeden güreşçilerle başlar ve yarı finallerdeki kaybedenlere kadar doğrudan eleme ile devam eder.

Bir sıklette 8’den az sporcu olduğu zaman ‘Nordic Sistem’ uygulanacaktır ve sadece 1 bronz madalya verilecektir.

Müsabaka aşağıdaki şekilde gerçekleşir:
*Eleme turları
*Yarı Finaller
*Repesaj
*Finaller

## Sonuçlar
;Açıklama
* **T** - Tuş ile kazandı
* **HG** - Hükmen galip

### Final

### Üst yarı

### Alt yarı

### Repesaj

## Sıralama

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Resmi internet sitesi
Passer griseus

***Passer griseus***, Serçegiller familyasından, Afrika'nın tropikal bölgelerinin çoğunda yaşayan bir kuş türü. 

## Kaynakça
Passer motitensis

***Passer motitensis***, Serçegiller familyasından Afrika'nın güneyinde ağaçlıklı savanlarda ve şehirlerde yaşayan bir kuş türü.

## Kaynakça

### Özel

### Genel
*
Shy People

***Shy People***, yönetmenliği Andrei Konchalovsky tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Barbara Hershey, Jill Clayburgh ve Martha Plimpton'ın yer aldığı 1987 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi. Barbara Hershey filmde gösterdiği performansla 1987 Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Passer swainsonii

***Passer swainsonii***, Serçegiller familyasından bir kuş türü. Bazen *[[Passer griseus]]* türünün bir alt türü olarak kabul edilir. Çoğunlukla Etiyopya'da olmak üzere kuzeydoğu Afrika'da bulunur. Epiteti olan *swansonii* İngiliz doğa bilimci William Swainson'a ithafen verilmiştir.

## Kaynakça
Passer suahelicus

***Passer suahelicus***, Serçegiller familyasından Kenya'nın güneyi ve Tanzanya'da savanlarda yaşayan bir kuş türü. Yakın zamana kadar, Tanzanya'nın güneyinde melezleştiği *[[Passer griseus]]* türünün bir alt türü olarak kabul edilmekteydi.

## Kaynakça
Passer gongonensis

***Passer gongonensis***, Serçegiller familyasından Afrika'nın doğusunda kurak alanlarda bulunan bir kuş türü. 18 cm.lik boyu ve 42 g.lık ağırlığı ile Serçegiller familyasının en büyük türüdür. Sıklıkla *[[Passer griseus]]* türünün bir alt türü olarak kabul edilir.

## Kaynakça
Araçlarda kör nokta

**Araç kör noktası** (İngilizce: V*ehicle blind spot*), bir aracın etrafında, sürücünün doğrudan görüş alanı dışında kalan ve aynalar ya da camlar aracılığıyla görülemeyen bölgelerdir.

Sürücü görüşü, güvenli yol trafiğinin en temel unsurlarından biridir. Araç tasarımı (örneğin sütun kalınlığı, ayna yerleşimi, camların açısı) ve dış koşullar (örneğin hava durumu) görüşün kalitesini belirler. Kör noktalar yalnızca otomobillerde değil; uçak, otobüs, kamyon, tarım makineleri, ağır iş makineleri, tekne ve tren gibi taşıtlarda da bulunur.

## Kör noktaların nedenleri

Otomobillerde kör nokta oluşumuna yol açan başlıca etkenler:

* Ön tarafta: A-sütunları, iç dikiz aynası ve yan aynalar
* Yanlarda: Yan aynaların kapsamadığı açılar
* Arkada: Baş destekleri, bagaj yükü, arka sütunlar

Kör noktaların büyüklüğü sürücünün oturma pozisyonuna ve boyuna da bağlıdır. Kısa boylu sürücüler özellikle geniş A-sütunlarından daha çok etkilenebilir.

## Kör noktaların azaltılması

### Ayna ayarı
Yan aynaların doğru ayarlanması kör noktaları önemli ölçüde azaltır. Buna rağmen pek çok sürücü aynaları yanlış ayarladığı için kör nokta problemi yaşamaktadır.

### Ek ayna ve uyarı sistemleri

* Kör nokta aynaları (küçük konveks aynalar)
* Kör nokta uyarı sistemleri (radar veya kamera tabanlı)
* Şerit değiştirme uyarı sistemleri

Bu sistemler özellikle modern araçlarda standart hâle gelmeye başlamıştır.

## Özel durumlar

### Ön görüş
A-sütunlarının kalınlığı ve eğimi, kavşaklarda ya da yaya geçitlerinde yayaları ve araçları görmeyi zorlaştırabilir. Tasarımcılar aerodinamik ve güvenlik gereksinimleri ile görüş gereksinimleri arasında denge kurmak zorundadır.

### Araç türlerine göre

* Otobüs ve kamyonlar: Yüksek kabin ve geniş gövde nedeniyle özellikle sağ ön tarafta büyük kör noktalar oluşur.
* Tren ve tramvaylar: Vagon bağlantıları ve makas bölgeleri görüş sınırlaması yaratır.
* Tekneler: Pruvanın yükselmesi görüş hattını kapatabilir.
* Uçaklar: Kalkış ve iniş sırasında gövde ve kanatlar alt bölgeyi kapatarak kör noktalar oluşturur.

## Ayrıca bakınız

* Sürücü destek sistemleri
* Kör nokta izleme sistemi
* Araç güvenliği

## Kaynakça
Şeyh Muhammed Cami

**Şeyh Muhammed Cami** — 16. yüzyıla ait tarihî ve mimari bir eser, camii. Azerbaycan’da “Basgal” Devlet Tarih-Kültür Koruma Alanı’nda bulunmaktadır.

## Hakkında
Şeyh Muhammed Camii, Sufi Derviş Ali’nin oğlu Pir Muhammed’in emriyle 1531 yılında inşa edilmiştir. Camii, Basgal’ın Keleküçe mahallesinde yer almaktadır. Caminin avlusunda bir medrese faaliyet göstermiştir.

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan’da 3.000 cami varsa, 1927’de bu sayı 1.700, 1928’de 1.369 ve 1933’te ise 17 idi. Şeyh Muhammed Camii bu dönemde ibadete kapatılmıştır. Caminin avlusundaki yaklaşık yirmi taş kitabe yok edilmiş, çift minareleri ise sökülmüştür. Caminin binası ise bir süre kulüp olarak kullanılmıştır. 

1975 yılında, elektrik şebekesindeki bir kısa devre sonucu cami binası tamamen yandı. 1980’li yıllarda yerel halk tarafından camide onarım çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında, yerel sakinler caminin yakınında dikilmiş Pir Çınar ağacı hakkında bir kitabe buldular. Kitabede Pir Çınar’ın 1568 yılında Şeyh Sefayi tarafından dikildiği belirtilmiştir. 1989 yılında camiyi de kapsayan bölgede “Basgal” Devlet Tarih-Kültür Koruma Alanı kurulmuştur.

### Arkeolojik
2019 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Turizm Ajansı’nın talimatıyla, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü’nün ekpedisyonu, Prof. Dr. Qafar Cebiyev’in başkanlığında Şeyh Muhammed Camii’nin içinde ve avlusunda arkeolojik araştırmalar yapmıştır. Caminin içinde, daha küçük, kare biçimli ve Şirvanşahlar dönemi İslam mimarisi üslubunda cami kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. Kazı sırasında bölgeden birkaç kitabe de bulunmuştur.

## Galeri

Şeyx Məhəmməd məscidi Basqal 2024 (3).jpg
Şeyx Məhəmməd məscidi Basqal 2024 (4).jpg
Basgal village in Azerbaijan - yard of the old mosque.jpg
Şeyx Məhəmməd məscidi Basqal 2024 (1).jpg
Şeyx Məhəmməd məscidi Basqal 2024 (6).jpg
Şeyx Məhəmməd məscidi Basqal 2024 (7).jpg


## Ayrıca bakınız
*Hacı Bedel Camii

## Kaynakça
Midaeium

**Midaeium** veya **Midaëum** ya da **Midaeion** () veya **Midaium** ya da **Midaion** (Μιδάιον), antik Frigya'nın kuzeydoğusunda bir kenttir. Dorylaeum'dan (Eskişehir) Pessinus'a (Ballıhisar) giden yol üzerinde, küçük *Bathys* nehri kenarında yer alıyordu ve Roma döneminde Frigya Salutaris bölgesinde yer alan antik bir kasaba olan Synnada *conventus*'una bağlıydı. ''Synecdemus'' adlı eserde **Medaium** veya **Medaion** (Μεδάϊον) olarak geçmektedir.

Adından da anlaşılacağı üzere, kent Frigya'nın antik krallarından biri tarafından inşa edilmiş olmalıdır ve tarihte Romalı general Gnaeus Pompeius Magnus (*Büyük Pompeius*)'un oğlu Sextus Pompeius'un, Marcus Antonius'un generalleri tarafından burada esir alınarak daha sonra idam edilmesiyle ünlenmiştir. Ammianus Marcellinus'un bahsettiği **Mygdum** kentinin de *Midaeium* ile aynı yer olduğu düşünülmektedir.

Antik çağda bir piskoposluk merkeziydi; günümüzde yerleşim piskoposluğu statüsünü kaybetmiş olup, **Midaëum** adıyla Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposlukları listesinde yer almaktadır.

Yerleşim yeri günümüzde, Eskişehir ilinin Odunpazarı ilçesine bağlı Karahüyük köyü yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Hacı Bedel Camii

**Hacı Bädel Camii** – XIX yüzyıla ait tarihî-mimarlık eseri, cami. Azerbaycan’daki “Baskal” Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı’nda yer almaktadır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihinde aldığı 132 sayılı kararla yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında
Hacı Bedel Camii, 1854 yılında Baskal kasabasının Demirçibazar mahallesinde inşa edilmiştir. Cami, Hacı Bedel Meşadi Ağa oğlu tarafından yaptırılmıştır. Baskal’ın Koşabulaq mahallesinden olan Hacı Bedel, camiyi kızı Sitare Hanım’ın şerefine yaptırmıştır. Cami, Allahi ve Meşedi Settar adlı ustalar tarafından inşa edilmiştir.

Caminin avlusunda bir türbe de bulunmaktadır. Buraya Seyid Ümbülbanu adında bir kişi defnedilmiştir. Söylenenlere göre, kendisi İmam Cafer Sadık’ın (a.s) neslinden gelmektedir. Türbenin giriş kapısındaki kitabe, Seyid Ümbülbanu’nun 1855–1898 yılları arasında yaşadığını ve türbeye defnedildiğini belirtmektedir.

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan’da 3.000 cami varsa, 1927’de bu sayı 1.700, 1928’de 1.369 ve 1933’te ise 17 idi. Hacı Bedel Camii de bu dönemde ibadete kapatıldı. Başlangıçta binaya dokuma tezgahları yerleştirilmiş ve bina kelagayi atölyesi olarak faaliyet göstermiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ise bina, Köy Tüketim Topluluğu’nun deposu olarak kullanılmıştır. 1985 yılında camide kapsamlı onarım ve restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Çürümekte olan tavan, caminin zemini ve avlunun taş döşemesi yenilenmiştir. 1989 yılında, cami de dahil olmak üzere bu alanda “Baskal” Devlet Tarih ve Kültür Koruma Alanı oluşturulmuştur.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, 1991 yılında cami tekrar ibadet için kullanılmak üzere halka açılmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararıyla, cami yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Mimarlığı
Caminin tavanı ahşaptan, zemini ise taştandır. Çatısı demir levha ile kaplanmıştır.  Caminin içinde iki kemerli ve altı dikdörtgen biçimli pencere bulunmaktadır. İbadet salonu, kadınlar ve erkekler için olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Kadınlar bölümü, ana salonda yapılan ahşap bir eyvanda yer almaktadır. İbadet salonunun kapasitesi 200 kişidir. Minberi ahşaptan yapılmıştır. Mihrabı ise Baskal hattatları tarafından çeşitli süslemelerle zenginleştirilmiştir. Mihrabın üzerinde, güvercin figürü üzerinde Arapça olarak birkaç kez “Ali” ismi yazılmıştır. Bu yazılar, ayna efektiyle birleşerek “Muhammed” ismini oluşturmaktadır. Caminin bir kubbesi ve bir minaresi vardır. Kubbenin yüksekliği 4 metredir.

## Ayrıca bakınız
*Şeyh Muhammed Cami

## Kaynakça
Passer diffusus

***Passer diffusus***, Serçegiller familyasından bir kuş türü. Bazen *[[Passer griseus]]* türünün bir alt türü olarak kabul edilir. Angola ve Zambiya'dan güneye Güney Afrika'ya doğru olan alan içinde savanlarda ve ağaçlık alanlarda yaşar.

## Kaynakça
Céline (marka)

**Celine**, 1945 yılında Paris'te Céline Vipiana tarafından kurulan bir Fransız moda evidir. Lüks hazır giyim ve deri ürünler üreten şirket, 1996 yılından beri LVMH'ye aittir. Genel merkezi, Paris'in 2. bölgesinde, 16 rue Vivienne adresindeki Hôtel Colbert de Torcy'de bulunmaktadır. Séverine Merle, Nisan 2017'den beri şirketin CEO'sudur.

LVMH, 21 Ocak 2018'de Hedi Slimane'nin Celine'in kreatif direktörlüğünü devralacağını duyurdu.

Markanın dünya çapında yaklaşık 150 mağazası bulunmaktadır ve Barneys New York (New York), Bergdorf Goodman (New York), Harrods (Londra) ve Galeries Lafayette (Paris) gibi seçkin mağazalardan oluşan bir ağ aracılığıyla dağıtılmaktadır.

## Kaynakça
Yohan Boli

**Yohan Alexandre Mady Boli** (d. 17 Kasım 1993), Süper Lig ekiplerinden Antalyaspor’da forvet mevkiinde forma giyen profesyonel futbolcudur. Fransa’da doğan Boli, uluslararası düzeyde Fildişi Sahili millî futbol takımı'nı temsil etmiştir.

## Millî Takım Kariyeri
Fransa’da doğan Boli, Fildişi Sahili kökenlidir. Boli, 2 Eylül 2017 tarihinde 2018 FIFA Dünya Kupası eleme maçında Gabon millî futbol takımı karşısında alınan 2-1’lik mağlubiyette, Fildişi Sahili millî futbol takımı formasıyla ilk millî maçına çıktı.

## Kişisel Hayatı
Boli, Fildişi Sahilli eski futbolcu Roger Boli’nin oğlu, Fransa millî takımının eski futbolcusu Basile Boli’nin yeğeni ve Fildişi Sahilli futbolcu Yannick Boli’nin kuzenidir. Boli’nin kardeşleri Kévin Boli ve Charles Boli de profesyonel futbolcudur.

## Kariyer İstatistikleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Passer euchlorus

***Passer euchlorus***, Serçegiller familyasından, Arabistan'ın güneybatısında, Somali kıyılarında ve Cibuti'de yaşayan bir kuş türü. Bazen *[[Passer luteus]]* türünün bir alt türü olarak kabul edilir. Evcil hayvan olarak da bulunduğu görülmektedir.

## Kaynakça
José Balseca

**José Vicente Balseca** (19 Ağustos 1933 – 15 Eylül 2019), forvet pozisyonunda görev yapmış Ekvadorlu eski millî futbolcudur.

## Dış bağlantılar
*
Dijital kartvizit

**Dijital kartvizit**, geleneksel kâğıt kartvizitlerin yerini alan, kişi veya kurum bilgilerini elektronik ortamda saklayan ve paylaşan dijital kimlik araçlarıdır. Genellikle NFC (Near Field Communication) ve QR kod teknolojileriyle çalışır. Kullanıcılar, akıllı telefon veya diğer cihazlarla temas ederek ya da kodu tarayarak dijital profillere ulaşabilir.  

## Tarihçe
Dijital kartvizitler 2010'lu yılların başında mobil teknolojilerin gelişmesiyle ortaya çıkmıştır.  COVID-19 pandemisi sonrası temassız teknolojilere yönelim artmış ve dijital kartvizitler daha yaygın hale gelmiştir.  

## Özellikler
* NFC ve QR kod entegrasyonu  
* Kişisel veya kurumsal profillerin anlık güncellenebilmesi  
* iOS/Android uyumlu mobil uygulamalar  
* CRM sistemleri ve bulut tabanlı yönetim panelleriyle entegrasyon  
* Çevre dostu ve sürdürülebilir alternatif  

## Kullanım Alanları
Dijital kartvizitler özellikle iş dünyasında, fuar ve etkinliklerde, ağ oluşturma (networking) süreçlerinde kullanılmaktadır.

Market Research Future (MRFR) tarafından yayınlanan yeni bir rapora göre, dijital kartvizit pazarı önemli bir büyüme eğilimi göstermektedir. Pazarın 2030 yılına kadar 6 milyar ABD doları değerine ulaşması ve tahmin dönemi (2022-2030) boyunca yıllık bileşik büyüme oranının (CAGR) %6,90 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir.  

## Ayrıca bakınız
* Kartvizit
* NFC
* Ağ yönetim yazılımları

## Kaynakça
Çobankol Camii

**Çobankol Camii** — 19. yüzyıla ait tarihî ve mimari bir eser, camii. Azerbaycan’ın Zaqatala bölgesinin Çobankol köyünde yer almaktadır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip tarihi ve kültürel anıtlar listesine listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında
Çobankol Camii, 19. yüzyılda Azerbaycan’ın Zaqatala bölgesi'ndeki Çobankol köyünde yerel halkın desteğiyle inşa edilmiştir.

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan’da 3.000 cami varsa, 1927’de bu sayı 1.700, 1928’de 1.369 ve 1933’te ise 17 idi. Çobankol Camii de bu dönemde ibadete kapatılmıştır. Caminin binası 1988 yılına kadar depo olarak kullanılmış, 1989 yılında tekrar ibadet için açılmıştır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile cami, yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

2012 yılında Azerbaycan’ın kuzey-batı bölgesinde meydana gelen deprem sonrası cami binası harap bir duruma düşmüştür.

Günümüzde cami harap durumdadır ve faaliyette değildir.

## Mimarisi
Avlu alanı 800 m², iç alanı ise 20×10 metredir. Cami çaylak taşı ve pişmiş tuğla ile inşa edilmiştir. Arka duvarında taş bir kitabe yer almaktadır. Kemerli bir giriş kapısı vardır ve girişin önünde 7 kemerli bir eyvan bulunmaktadır. 5 basamaklı tahta bir minberi vardır.

## Galeri

Çobankol kənd məscidi 2024 (13).jpg
Çobankol kənd məscidi 2024 (10).jpg
Çobankol kənd məscidi 2024 (15).jpg
Çobankol kənd məscidi 2024 (11).jpg
Çobankol kənd məscidi 2024 (3).jpg
Çobankol kənd məscidi 2024 (1).jpg


## Ayrıca bakınız
*Güllük Camii

## Kaynakça
Güllük Camii

**Güllük Camii** veya **Güllük Cuma Camii** — 1727 yılına ait tarihî ve mimari bir eser, camii. Azerbaycan'ın Kah bölgesinin Güllük köyünde yer almaktadır.

Camii, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında
Güllük Köyü Camii, 1727 yılında Azerbaycan'ın Kah bölgesinin Güllük köyünde yerel halkın desteğiyle inşa edilmiştir. Caminin cephesinde, inşa tarihi hakkında bilgi veren bir kitabe bulunmaktadır. Kitabede caminin hicri takvime göre 1139 yılında El-Cınıği tarafından inşa edildiği belirtilmiştir.

Birkaç kez yıkılan cami, defalarca onarılmıştır. En son XIX. yüzyılda ilisu kökenli usta Muhammed Eldaroğlu tarafından restore edilmiştir. Caminin çatı örtüsünün temini için Hacı Zeynalabdin Tağıyev maddi destek sağlamıştır.

Caminin avlu alanında birkaç mezar ve türbe de bulunmaktadır. Axund Baba Türbesi, caminin kıble yönünde yer almaktadır. Türbenin üstü açıktır ve dört köşeli bir mezardan oluşmaktadır. Mezar taşı çaylak taşından yapılmıştır. Burada, daha önce bölgede faaliyet göstermiş ve 1704 yılında ölmüş Abbas Efendi de defnedilmiştir.

Azerbaycan'da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami varsa, 1927'de bu sayı 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te ise 17 idi. Güllük Camii de bu dönemde ibadete kapatılmış ve binası depo olarak kullanılmıştır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, 1992 yılında cami tekrar ibadet için kullanıma açılmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile cami, yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

2012 yılında Azerbaycan'ın kuzeybatı bölgesinde meydana gelen birkaç depremden sonra cami binası bakımsız hale geldi.

## Mimarisi
Caminin yapımında kireç sıvası, çay taşı ve tuğla kullanılmıştır. Binanın uzunluğu 21,3 m, eni 18 m ve yüksekliği 5,4 metredir. 12 penceresi, 1 kapısı, mihrabı ve tuğladan örülmüş 8 sütunu bulunmaktadır. Cami minaresizdir. Eyvanında 2 sütun ve sütunların yanlarında iki katlı 4 oda vardır. Caminin döşemesi ve tavanı tahta ile yapılmıştır. Cami dikdörtgen biçimindedir. Döşemeden tavana yüksekliği 5 metredir. Mihrabı sade olup yüksekliği 4 metredir. 3 basamaklı tahta bir minberi vardır.

## Ayrıca bakınız
*Çobankol Camii

## Kaynakça
Passer luteus

***Passer luteus***, Serçegiller familyasından, Sahra Altı Afrika'da bulunan bir kuş türü.

## Kaynakça
G. Gould Lincoln

**George Gould Lincoln** (26 Temmuz 1880 - 1 Aralık 1974), 1900'ler ile 1960'lar arasında görev yapmış Amerikalı bir siyasi muhabir. Lincoln, 1900'lerde *[[Washington Times (1894–1939)|The Washington Times]]* ve *[[The Washington Post]]*ta çalıştı ve 1909'da *[[Washington Evening Star]]*a katıldı. Lincoln, *Evening Star* gazetesinde siyasi muhabir olarak çalıştı ve 1925'te gazetenin baş siyasi yazarı oldu. Lincoln, 1964'teki emekliliğine kadar *Evening Star* gazetesinde kaldı ve 1970'te Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı aldı.

## Erken yaşam ve eğitim
Lincoln, 26 Temmuz 1880'de Washington, DC'de doğdu. Lincoln, lise sonrası eğitimi için 1902'de Yale Üniversitesi'nden Sanat Lisansı derecesiyle mezun oldu. Ebeveynleri Nathan Smith Lincoln ve Jeanie Gould, kız kardeşi ise Natalie Sumner Lincoln'dü.

## Kariyer
Gazeteciliğe başlamadan önce Lincoln, Kanada'da nikel arayan Thomas Edison'un 1902 keşif ekibinin bir parçasıydı. O yıl Lincoln, gazetenin Pazar baskısının editörü olmadan önce *[[Washington Times (1894–1939)|The Washington Times]]*ın yerel haber bölümünde çalışmaya başladı. 1903'te Lincoln, Güney Carolina'ya gitti ve 1904'te muhabirlik görevine geri dönmeden önce bir çay plantasyonunun yardımcı müdürü oldu.

Lincoln, *Times* ile ABD federal hükümetine odaklandıktan sonra 1906'da *[[The Washington Post]]*a katıldı ve ABD Temsilciler Meclisi hakkında haberler yayınladı. 1909'da *[[Washington Evening Star]]*a katıldıktan sonra Lincoln, neredeyse altmış yıl boyunca siyaset hakkında haber yapmaya devam etti. Lincoln, *Evening Star* ile 1925'te baş siyasi yazar olarak atandı ve 1964'te emekli olana kadar gazetede kaldı.

## Ödüller ve onurlar

1970 yılında Lincoln, Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirildi. Bu madalya, Lincoln'ün "büyük dürüstlüğünü, sarsılmaz becerisini ve tavizsiz profesyonelliğini" takdir ediyordu.

## Kişisel yaşam
Lincoln, 1 Aralık 1974'te Washington, DC'de öldü. Lincoln evliydi ve önceki evliliğinden iki çocuğu vardı.

## Kaynakça
Kadınlar Süper Ligi şampiyonluğu kazanan teknik direktörler listesi

Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlenen Kadınlar Süper Ligi, 2021'den itibaren Kadınlar 1. Ligi yerine Türk kadın futbolunun en üst ligi olarak hizmet vermektedir.

Ligin ilk sezonu olan 2021-22 sezonunda şampiyonluğa ulaşan ALG'yi Hasan Vural çalıştırıyordu. Sonuncusu 2024-25 sezonunda düzenlenen ligde şampiyonluğa, Cumali Enginar'ın çalıştırdığı FOMGET ulaştı. Şimdiye dek şampiyon olan tüm teknik direktörler Türk uyrukludur.

## Yıla göre kazananlar

## Millete göre kazananlar

## Kaynakça
Hypocryptadius cinnamomeus

***Hypocryptadius cinnamomeus*** Filipinler'de Mindanao dağlarına endemik bir kuş türü. Monotipik ***Hypocryptadius*** cinsi içinde sınıflandırılan bu kuş serçegiller familyasındadır. Doğal yaşam alanı 1000 metre rakım üzerindeki tropikal nemli ormanlardır.

## Kaynakça
Şahbaz Garhi

**Şahbaz Garhi** (), Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletinde bulunan bir köy ve arkeolojik sittir. Mardan yakınlarında yer almaktadır.

Eskiden tüm bu alanlar, orduların ve gezginlerin çadırlarını burada kurmaları, birkaç gün kalmaları ve sonraki stratejilerini belirlemeleri için cazipti. Tarihi Aşoka Taşları (yerli halk tarafından genellikle Hkule Gutt adıyla bilinir) ve Mekha Sanda (dişi ve erkek manda) gibi diğer yerler görülmeye değerdir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file)
* Gandhari.org Complete text of the Shahbazgarhi edicts
Kolobom

**Kolobom,** gözün alt kısmını oluşturan dokunun bir kısmının eksik olduğu bir durumdur. Doğuştan gelen bir kusurdur. Belirtiler arasında görme kaybı veya ışığa karşı hassasiyet bulunur. Bir veya her iki gözde de karşılaşılabilir. Komplikasyonlar arasında ambliyopi de bulunur.

Genetik veya çevresel sorunlar nedeniyle anormal göz gelişimi sonucu ortaya çıkar. Risk faktörleri arasında hamilelikte alkol kullanımı da yer almaktadır. İris, mercek, göz kapağı ve retina dahil olmak üzere gözün çeşitli kısımlarını etkileyebilir. Tanı göz muayenesi ile konur.

Tedavi, gözlük, kontakt lens veya ameliyattır. Kolobom her 10.000 kişiden yaklaşık birinde görülmektedir. Tarihi, Antik Mezopotamya'ya kadar uzanmaktadır.

## Kaynakça
2. CFL

**2. CFL** *([[Sırpça]]: Druga crnogorska fudbalska liga – Druga CFL)*, sponsorluk nedeniyle **Meridianbet Druga liga** olarak da bilinir, Karadağ’daki lig usulü futbol müsabakalarının ikinci seviyesini temsil eder. Ortak devlet olan Sırbistan ve Karadağ’ın dağılmasının ve önceki üçüncü seviye ligin feshedilmesinin ardından 2006 yılında kurulmuştur ve lig Karadağ Futbol Federasyonu tarafından yönetilmektedir. Daha yüksek seviye Karadağ Birinci Ligi, daha düşük seviye ise Üçüncü Lig’dir. Lig de on kulüp mücadele etmektedir ve dörtlü devreli lig usulüyle oynanır – her takım diğerleriyle, kendi sahasında ve deplasmanda ikişer kez karşılaşır. Sezon sonunda, İkinci Ligin şampiyonu bir sonraki sezon doğrudan Birinci Lige yükselir.

## 2025-26 Sezonu Kulüpleri

## Şampiyonlar ve gol kralları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmî site
Aleksandr Stepanov

**Aleksandr İvanoviç Stepanov** (; d. 1817, Sankt-Peterburg Guberniyası – ö. 13 Ağustos 1877, Ziştovi), Rus albaydır. Sankt-Peterburg Guberniyası'nın soylularından idi. Stepanov, 93 Harbi sırasındaki İkinci Plevne Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından felç edildi ve birkaç gün sonra Ziştovi'de tedâvi gördüğü Evanjelikal Hastânesi'nde öldü.

## Kaynakça
Mariami Kilisesi

**Mariami Kilisesi** (Gürcüce: მარიემის ეკლესია) veya **Meryem Kilisesi**, tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Meryemköy'ün sınırları içinde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Ortadan kalkmış, ama adı tespit edilememiş bir köyün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.

## Tarihçe

Mariami Kilisesi'nin bulunduğu Artani bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmişti. Osmanlı idaresinin 1595 tarihli tahririne göre köyde 19 Hristiyan hane bulunuyordu. Ancak 1886 yılına gelindiğine nüfus yapısı değişmiş, köye Karapapaklar yerleştirilmişti. Osmanlı dönemi öncesinden kalmış olması muhtemel kilise ilk kez 2014 yılında Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır. Bu tarihte kilise, büyük ölçüde yıkılmıştı.

## Mimari

Mariami Kilisesi veya Meryem Kilisesi, Meryemköy'ün 2,9 kilometre kuzeybatısında, Kura Nehri'nin sağ kıyısındadır. Kilise, günümüzde adı bilinmeyen ve ortadan kalkmış bir köyün sınırları içindedir. Ortadan kalkmış köyün adı bilinmediği için Mariam Kilisesi veya Meryem Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. Kilise, dolgu duvar tekniğinde, gri renkli ve kabaca işlenmiş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmişti. Günümüzde yıkık halde olan kilise, dikdörtgen planlı (7,4×4,2 m) ve tek nefli bir yapıdır. Yapının güneydoğu köşesi ayakta kalmış olup buradaki duvarın yüksekliği 1 metreyi bulur. Kilisenin kuzeyine bitişik biçimde inşa edilmiş bir şapelin bulunduğu, bu yapının doğudaki duvarının kalıntısından anlaşılmaktadır.

## Kaynakça
Gündüzgala Camii

**Gündüzgala Camii** — 1912 yılına ait tarihî ve mimari bir eser, camii. Azerbaycan’ın Kusar bölgesinin Gündüzgala köyünde yer almaktadır. 

Camii, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında
Gunduzgala Camii, 1916 yılında Kusar bölgesinin Gündüzgala köyünde inşa edilmiştir.

Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra, resmî olarak 1928 yılından itibaren dine karşı mücadele başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında, Azerbaycan KP MK, birçok cami, kilise ve sinagogu aydınlatıcı amaçlarla kullanmak üzere kulüplerin envanterine devretmiştir. Eğer 1917 yılında Azerbaycan’da 3.000 cami varsa, 1927’de bu sayı 1.700, 1928’de 1.369 ve 1933’te ise 17 idi. Gündüzgala Camii de bu dönemde ibadete kapatılmıştır. Caminin binası önce okul, daha sonra ise depo olarak kullanılmıştır. 1985 yılında caminin onarımına başlanmış olsa da, mali yetersizlik nedeniyle çalışmalar yarım bırakılmıştır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

Günümüzde cami bakımsızdır ve faaliyette değildir.

## Mimarisi
Dikdörtgen biçimde inşa edilmiş caminin iç alanı 11×13 metredir. Duvarları çaylak taşından yapılmıştır. Çatısı beyaz demir levha ile kaplanmıştır. Döşemesi ahşap, tavanı ise ahşap ve arduvaz ile işlenmiştir. Tavan iki ahşap sütun üzerine oturtulmuştur. Caminin dikdörtgen biçimli yedi penceresi vardır. Caminin yüksekliği 5 metre, zeminden kubbenin en üst noktasına kadar yüksekliği ise 15 metredir. Gündüzgala Köyü Camii’nin iki yanında açık birer eyvan bulunmaktadır. Eyvanın alanı 24×1,60 metredir.

## Galeri

Gündüzqala məscidi (6).jpg
Gündüzqala məscidi (4).jpg
Gündüzqala məscidi (5).jpg
Gündüzqala məscidi (8).jpg


## Kaynakça
Laodiki (Pontus kralı III. Mithridatis'in eşi)

**Laodiki** (MÖ 3. yüzyılın sonu - 2. yüzyılın başı) Seleukos İmparatorluğu'ndan bir Yunan prensesi ve Pontus Kralı III. Mithridatis'in karısıdır. III. Mithridates ve Laodiki çiftinin I. Farnakis, IV. Mithridatis ve Laodiki olmak üzere üç çocuğu olmuştur.

III. Mithridatis'in karısı Laodiki'nin, Seleukos Kralı IV. Antiohos'un kızı olduğu öne sürülmüştür. Ancak III. Mithridatis, IV. Antiohos'un çocukları olmadan önce ölmüştür. Bu önerme, MÖ 153'te Roma'da IV. Antiohos'un gerçek kızı olarak onunla birlikte görünen Aleksandros Balas'ın kız kardeşinin, III. Mithridatis ile evlenen Laodiki olduğu varsayımına dayanmaktadır. Aleksandros Balas'ın kız kardeşi Laodiki, V. Mithridatis ile evlenmiş olabilir. III. Mithridates'in karısının geçmişi bilinmemektedir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*M. Getzel, Hellenistic settlements in Europe, the islands and Asia Minor, Cohen University of California Press, 1995
*J.D. Grainger, A Seleukid prosopography and gazetteer, BRILL 1997
*https://www.livius.org/la-ld/laodice/laodice_iv.html 
*The First Royal Coinage of Pontos (from Mithridates III to Mithridates V), Francois de Callatay
La Huacana (belediye)

**La Huacana**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi La Huacana şehrindedir.

## Kaynakça
La Piedad de Cabadas

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan La Piedad Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Laodiki (Pontus kralı II. Mithridatis'in eşi)

**Laodiki** ( ; MÖ 3. yüzyılda hüküm sürmüştür) Seleukos İmparatorluğu'nun Yunan prensesidir. Seleukos Hükümdarları II. Antiohos ve I. Laodiki'nin kızlarından birisi olup; en küçük çocuklarıydı. Erkek Kardeşleri arasında II. Seleukos ve Antiohos İeraks vardı. Laodiki, Seleukos İmparatorluğu'nda doğmuş ve büyümüştür.

MÖ 245 ile MÖ 239 yılları arasında annesi ve II. Seleukos, Laodiki'nin Pontus Kralı II. Mithridatis ile evlenmesini ayarladılar. Laodiki, Seleukos İmparatorluğu ile Pontus Krallığı arasındaki siyasi ittifakın bir parçası olarak II. Mithridatis ile evlendi. MÖ 245'te annesi ve II. Seleukos Üçüncü Suriye Savaşı'ndaydı. Pontus Krallığı'nın desteğini almak için Laodiki, II. Mithridatis ile evlendirildi ve evlilik hediyesi olarak Frigya da devredildi.

Laodiki, evliliği sayesinde Pontus Kraliçesi oldu. Mithridatis'in Laodiki ile evliliği, hükümdarlığının en önemli olaylarından birisidir ve onunla başlayan iddialı evlilik politikasının bir parçasıdır. Siyasi ittifakı ve Laodiki ile evliliği sayesinde II. Mithridatis, Asya'daki en önemli kraliyet ailesiyle ittifak kurarak Pontus'un Helenistik dünyada siyasi bir güç olarak etkileyici bir şekilde tanınmasını sağlamıştır. Bu evlilik aynı zamanda Pontus dış politikasının Seleukos yanlısı yönelimini de güçlendirmiştir.

Evlilik, II. Seleukos'un hükümdarlığının başlarında gerçekleşti, böylece arkasında Anadolu'yu güvence altına alıp; dikkatini Mısırlı Yunan Firavunu III. Ptolemaios ile savaşa çevirebildi. Bir noktada, Laodiki, Seleukos devletini zayıflatma arzusuyla, birbirleriyle iç savaş halinde olan diğer kardeşi Antiohos İeraks ile ortak yönetimde ilk kardeşi II. Seleukos'u destekleyerek II. Mithridatis'i etkilemiş olabilir. Laodiki, II. Mithridatis'e III. Laodiki, Pontuslu Laodiki ve III. Mithridatis isimlerinde ikisi kız üç çocuk doğurmuştur.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*
*BC. McGing, The foreign policy of Mithridates VI Eupator, King of Pontus, BRILL, 1986,
Maravatío de Ocampo

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Maravatío Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Laodiki

**Laodiki** şu anlamlara da gelebilir:

## Seleukos İmparatorluğu'ndan soylu kadınlar

* II. Laodiki (MÖ 3. yüzyılda hüküm sürmüştür), II. Seleukos'un eşi

### II. Mithridatis ve VI. Mithridatis'in akrabaları
* Laodiki (Pontus kralı II. Mithridatis'in eşi) (MÖ 3. yüzyılda hüküm sürmüştür), Seleukos Hükümdarları II. Antiohos ve I. Laodiki'nin kızları, Pontus kralı II. Mithridatis'in eşi

* Laodiki (Pontus kralı III. Mithridatis'in eşi) (MÖ 3. ve 2. yüzyılda hüküm sürmüştür), Pontus kralı III. Mithridatis'in eşi
* Laodiki (Pontus kralı IV. Mithridatis'in kız kardeşi-eşi) (MÖ 2. yüzyılda hüküm sürmüştür), Pontus kralı III. Mithridatis ve Laodiki'nin kızı, Pontus kralı IV. Mithridatis'in kız kardeşi-eşi

* VI. Laodiki (MÖ 2. yüzyılda hüküm sürmüştür), IV. Antiohos ve IV. Laodiki'nin kızı, Pontus kralı V. Mithridatis'in eşi

* Laodiki (VI. Mithridatis'in kız kardeşi-eşi) (MÖ 2. ve 1. yüzyılda hüküm sürmüştür), Pontus kralı V. Mithridatis ve VI. Laodiki'nin kızı, Pontus kralı VI. Mithridatis'in kız kardeşi-eşi

## Ayrıca bakınız
* Laodicea (anlam ayrımı)
Otto von Mebes

**Otto Karloviç von Mebes** () veya **Aleksandr Karloviç von Mebes** (; d. 11 Kasım 1835, Livonya Guberniyası – ö. 24 Ekim 1877, Teliş), Alman asıllı Rus albaydır. Livonya Guberniyası'nın soylularından idi. Kırım Savaşı'nda bulundu ve Ocak Ayaklanması'nı bastırmakla görevli askerlerdendi. Mebes, 93 Harbi sırasındaki Gorni Dubnik Muharebesi'nin hemen akabinde yaşanan Teliş Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından kurşunlanarak öldürüldü.

## Kaynakça
Morelos (belediye), Michoacán

**Morelos**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Villa Morelos şehrindedir.

## Kaynakça
Onychostruthus taczanowskii

***Onychostruthus taczanowskii***, serçegiller familyasından monotipik ***Onychostruthus*** cinsi içinde sınıflandırılan bir kuş türü. Bazen *[[Montifringilla]]* cinsi içinde de sınıflandırılır.

Tibet ve Çin'in orta-kuzey bölgelerinde bulunur. Doğal yaşam alanı dağlık bölgelerde kayalık alanlardır.

## Kaynakça
Eduard Romuald

**[[Kont]] Roniker** () veya doğum adıyla **Eduard Kazimiroviç Romuald** (; d. 1824 – ö. 18 Temmuz 1877, Şıpka yakınları), Polonya asıllı Rus asilzâde ve albaydır. Roniker, 93 Harbi sırasındaki Şıpka Geçidi Muharebeleri'ne katılmak üzere Kazanlak'tan yola çıktı. Şıpka yakınlarına vardığında, Osmanlı askerleri tarafından kurşunlanarak öldürüldü.

## Kaynakça
Nikolay Ojarovski

**Nikolay Fyodoroviç Ojarovski** (; d. 1844, Sankt-Peterburg Guberniyası – ö. 24 Ekim 1877, Gorni Dubnik), Rus albaydır. Sankt-Peterburg Guberniyası'nın soylularından idi. Ojarovski, 93 Harbi sırasındaki Gorni Dubnik Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Mistea

**Mistea** veya **Misthia** (), ayrıca **Claudiocaesarea** () olarak da bilinen, antik Likaonya'da Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde yerleşim görmüş bir kenttir.

Misthia, aynı zamanda bir başpiskoposluk makamıydı. Günümüzde yerleşim piskoposluğu olmaktan çıkmış olup, Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposlukları listesinde yer almaktadır.

Kentin yeri günümüzde, Konya ilinin Beyşehir ilçesi yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Múgica (belediye)

**Múgica**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Nueva Italia de Ruiz şehrindedir.

## Kaynakça
Villa Morelos, Michoacán

**Villa Morelos**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Morelos Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Huttal

**Huttal**, sıklıkla çoğul biçimi **Huttalan** (ya da *Hutlan*, *Hatlan* gibi yazılışlarının yanı sıra Çin kaynaklarında *K'o-tut-lo* olarak da görülür), Oxus Nehri'nin (bugünkü Ceyhun) kuzey kıyısında, Vahş ve Panj nehirlerinin arasında yer alan bir ortaçağ bölgesi ve prensliğiydi. Kabaca günümüzdeki Tacikistan'ın Hatlon iline karşılık gelmektedir.

İslam öncesi Huttal Prensliği, Müslümanların Maveraünnehir'i fethi sırasında Emevilerin bazen müttefiki, bazen düşmanı olarak aktif bir rol oynadı ve Abbasiler 750-751 yılına kadar bu prenslik üzerinde doğrudan kontrol kuramadı. Tohâristan'daki Bânîcûrlerin bir kolu Abbasiler altındaki bölgeyi yönetti ve 10. yüzyılda Sâmânîlerin egemenliğini tanıdı. Bölge muhtemelen 11.-12. yüzyıllarda, önce Gaznelilerin esnek kontrolü altına girdiğinde ve 11. yüzyılın ortalarından sonra Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun egemenliği altındayken özerk bir yönetim altındaydı. Selçuklu hakimiyetinin gerilemesiyle Huttal, Gurlular ve Hârezmşâhların kontrolüne geçti. 13. yüzyılda Huttal, Moğol İmparatorluğu'nun ve onun halefi olan Çağatay Hanlığı'nın bir parçası haline geldi ve 14. yüzyılın ortalarında dağılmasının ardından özerk bir prenslik olarak yeniden ortaya çıktı. 16. yüzyılda Şeybânîler Huttal'ı ele geçirdi ve Huttal ismi kullanımdan kalktı; yerini Kulob aldı.

2025 yılında, orta çağ Huttal'ı ile ilişkili on bir arkeolojik alan ("Budist tapınakları, saraylar, yerleşim yerleri, üretim merkezleri ve kervansaraylar" dahil) "Antik Huttal'ın Kültürel Miras Alanları" başlığı altında Dünya Mirası Alanı olarak listelendi.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* 
*
Mnizos

**Mnizos** () veya **Mnizus**, diğer adıyla **Minizus** ya da **Minizos**, antik Galatya'da, Lagania (*Beypazarı*) ve Ancyra (*Ankara*) arasında yer alan küçük bir kenttir. İmparator Anastasius'un burada bir süre yaşamış olması muhtemeldir, zira hem ''Codex Theodosianus'' hem de ''Codex Justinianeus'' adlı yasal metinlerdeki bazı fermanlarının buradan tarihlendiği görülmektedir.

*Notitiae Episcopatuum*'da bir piskoposluk olarak geçmektedir. Ayrıca, ''Synecdemus'''ta **Rhegemnezus** veya **Rhegemnezos** () adıyla yer almaktadır. ''Tabula Peutingeriana'''da ise **Mizagus** olarak görünmektedir. 

Günümüzde yerleşik bir piskoposluğa sahip olmayan Mnizus, Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposlukları listesinde yer almaktadır.

Sit alanı günümüzde, Ankara ilinin Ayaş ilçesine bağlı Uğurçayırı köyünün yaklaşık 700 m. güneybatısında *Balçiçek Çiftliği* mevkiinde yer almaktadır.

## Kaynakça
Huiricuta Huichol Rotası

**Huicholların Kutsal Yerlerden Wirikuta'ya Uzanan Rotası**, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Meksika'nın tarihi eserlerinden birinin adıdır. Batı Meksika'daki Huichollar, geleneklerine bağlı kalma konusunda kalıcı bir ruh ve tutku sergilemektedir. Nayarit ile Huiricuta arasındaki yaklaşık 800 km uzunluğundaki hac yolunda, yol boyunca düzinelerce kutsal yer ziyaret edilir. Rota, Meksika Körfezi ile Pasifik Okyanusu arasındaki eski İspanyol öncesi ticaret yolları arasında uzanmaktadır. Bu rotaların en önemlilerinden biri olan Huiricuta veya Wirikuta'ya giden bölüm, Huichol kültürünün korunmasındaki tarihi önemi ve bu rotayı takip eden hacıların sayısının çokluğu nedeniyle bu isimle bilinir. Huichol halkının yazılı bir dili olmadığı için, bu hac yolculuğu Huichol halkını birbirine bağlamak, kültür bilgisini yaymak ve kültürel uygulamaları güçlendirmek açısından ek bir öneme sahiptir.

Bu alan, 6 Aralık 2004'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne eklendi. 12 Temmuz 2025'te Dünya Mirası Listesi'ne eklendi.

## Kaynakça
Peruaçu Mağaraları Millî Parkı

**Peruaçu Mağaraları Milli Parkı** (), Brezilya'nın Minas Gerais eyaletinde bulunan bir milli parktır. Büyük kireçtaşı mağaralarıyla ünlüdür.

Park, 2025 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak listelenmiştir.
Dosya:Peruaçú.JPG|alt=Cave entrance| Mağara girişi
Dosya:Eram_os_deuses_astronaustas%3F.JPG|alt=Rock painting in Janelão cave| Janelão mağarasında kaya resmi
Dosya:Dolina_dos_Macacos.JPG|alt=Dolina dos Macacos sinkhole| Dolina dos Macacos çukuru


## Kaynakça
Fyodor Karloviç Kaulbars

Baron **Fyodor Karloviç Kaulbars** () veya **Friedrich Karl Kaulbars** (d. 24 Ekim 1836, Estonya Guberniyası – ö. 30 Temmuz 1877, Plevne), Alman asıllı Rus albaydır. Estonya Guberniyası'nın soylularından idi. Kaulbars, 93 Harbi sırasındaki İkinci Plevne Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Møns Klint

**Møns Klint**, Baltık Denizi'nde, Danimarka'nın Møn adasının doğu kıyısı boyunca uzanan 6&nbsp;km uzunluğunda bir kireç taşı ve tebeşir uçurumudur ve 2025 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak listelenmiştir. Bazı noktalarda uçurumun yüksekliği 120 metreyi aşar. En yüksek uçurum olan , deniz seviyesinden 128 m yüksekliktedir. Møns Klint çevresindeki alan ormanlık alanlar, otlaklar, göletler ve dik tepelerden oluşur; bunların arasında 142 m yüksekliğiyle Danimarka'nın en yüksek noktalarından biri olan Aborrebjerg de bulunmaktaadır. Uçurumlar ve bitişiğindeki park bir doğa koruma alanı olarak korunmaktadır. Møns Klint yılda yaklaşık 250.000 ziyaretçiyi ağırlamaktadır.

29 Mayıs 2007'de, uçurum tepelerine yakın bir yerde bulunan GeoCenter Møns Klint, Kraliçe Margrethe tarafından açıldı. Müze, uluslararası bir tasarım yarışmasının kazananı olan PLH Architects tarafından tasarlandı.

13 Temmuz 2025'te Møns Klint, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi.

## Sanatta Møns Klint
Møns Klint, özellikle ulusal romantizm akımının sanatçıları Danimarka kırsalına yeniden ilgi duymaya teşvik ettiği Danimarka Altın Çağı'nda manzara ressamları için popüler bir konu olmuştur. Aşağıda birkaç örnek verilmiştir.
Dosya:Eckersberg_møns_klint.jpg|alt=View of Møns Klint and Sommerspiret by Christoffer Wilhelm Eckersberg (1809)| Møns Klint ve Sommerspiret'in görünümü, Christoffer Wilhelm Eckersberg (1809)
Dosya:Skovgaard_Parti_fra_Møns_Klint.jpg|alt=Part of Møns Klint by Peter Christian Skovgaard (1852)| Peter Christian Skovgaard'ın Møns Klint'ten Bir Parça (1852)
Dosya:Sødring_Møns_Klint_Sommerspiret.jpg|alt=Part of Møns Klint with the Sommerspiret by Frederik Hansen Sødring (1830)| Frederik Hansen Sødring'in Sommerspiret ile Møns Klint'ten Bir Parça (1830)
Dosya:Louis_gurlitt_møns_klint.jpg|alt=Møns Klint by Louis Gurlitt (1842)| Møns Klint, Louis Gurlitt (1842)

Dosya:Klintekorset_ved_Møens_klint.jpg|alt=Cliff cross at Møns Klint by Christian Dahl (1815)| Møns Klint'teki uçurum haçı, Christian Dahl (1815)
Dosya:Udsigt_over_havet_fra_Taleren_på_Møns_Klint,_1851.jpg|alt=View of the sea from Taleren on Møns Klint by Peter Christian Skovgaard (1851)| Peter Christian Skovgaard tarafından Møns Klint'teki Taleren'den deniz manzarası (1851)
Dosya:Sødring_Kreidefelsen_Møn.jpg|alt=Chalk cliff on Møn by Frederik Hansen Sødring (1831)| Frederik Hansen Sødring tarafından Møn'daki tebeşir taşı uçurum (1831)
Dosya:Djævlekløften_i_Liselunds_have_på_Møn_(Eckersberg).jpg|alt=Devil's cleft at Liselund by Christoffer Wilhelm Eckersberg (1809)| Liselund'daki Şeytan yarığı, Christoffer Wilhelm Eckersberg (1809)
Dosya:Skovgaard_Udsigt_over_havet_fra_Møens_Klint_1850.JPG|alt=View over the sea from Møns Klint by Peter Christian Skovgaard (1850)| Peter Christian Skovgaard'ın Møns Klint'ten deniz manzarası (1850)


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Google haritalarından alınan, Møn'un doğu kıyısındaki uçurumları gösteren karma harita
* Insula Moenia bölgesinden Møns Klint
* Klintholm sahasından uçurumların etkileyici manzarası
* Jeositlerden jeolojik tanımlama
* 2007'de Store Taler'in (şimdiki Store Taler Fald) büyük heyelanı
Aleksey Kirdan

**Aleksey Apollonoviç Kirdan** (; d. 1831, Vladimir Guberniyası – ö. 3 Eylül 1877, Lofça), Rus albaydır. Vladimir Guberniyası'nın soylularından idi. Kırım ve Kafkas Savaşları'nda bulundu. Kirdan, 93 Harbi sırasındaki Lofça Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Taş dizileri

Bir **taş dizisi** veya **taş sırası**, genellikle geç Neolitik veya Tunç Çağı'na tarihlenen, ortak bir eksen veya bir dizi eksen boyunca aralıklarla yerleştirilmiş megalitik dikili taşların doğrusal bir dizilimidir. Diziler tek tek veya grup halinde olabilir ve üç veya daha fazla hizalanmış taş bir sırayı oluşturabilir.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Ó Nualláin, Seán. "Stone Rows in the South of Ireland". *Proceedings of the Royal Irish Academy: Archaeology, Culture, History, Literature*, volume 88C, 1988. 
* Power, Denis. *Archaeological inventory of County Cork, Volume 3: Mid Cork*. Stationery Office, 1992. 
* Lancaster Brown, P. (1976). *Megaliths, myths, and men: an introduction to astro-archaeology*. New York: Taplinger Pub. Co.
* Ruggles, Clive.  "The Stone Rows of South-west Ireland: A First Reconnaissance".  *Journal for the History of Astronomy, Archaeoastronomy*, Supplement, volume 25, 1994

## Dış bağlantılar

* İngiliz Mirası Anıtı Açıklaması Eş Anlamlılar Listesi
* Taş Daireler ve Sıralardan Oluşan Megalit Haritası
Carnac taşları

**Carnac taşları** (), Fransa'nın kuzeybatısında, Bretonya'nın güney kıyısına yakın, taş dizileri (sıralar), dolmenler (taş mezarlar), tümülüsler (mezar höyükleri) ve tek menhirlerden oluşan, son derece yoğun bir megalitik alan topluluğudur. 3.000'den fazla tarih öncesi dikilitaş, yerel granitten oyulmuş ve Brittany'nin Kelt öncesi halkı tarafından dikilmiştir ve dünyadaki en büyük dikilitaş topluluğunu oluşturmaktadır. Taşların çoğu Bretonya'nın Carnac komününde yer almaktadır, ancak doğudaki bazıları komşu La Trinité-sur-Mer'de yer almaktadır Taşlar, Neolitik dönemde, muhtemelen MÖ 3300 civarında dikilmiştir, ancak bazıları MÖ 4500 kadar eskiye dayanıyor olabilir.

Taşlar MÖ 4500-3300 yıllarına tarihlense de, modern inanışlar bunları MS 1. yüzyıldaki Roma ve sonraki Hristiyan işgalleriyle ilişkilendirmiştir. Taşlarla ilgili bir Hristiyan efsanesine göre, Papa Cornelius, kendisini takip eden pagan askerleri taşa dönüştürmüştür. Bretonya'nın Arthur efsanesinin kendine özgü yerel versiyonları vardır. Yerel geleneklere göre, bu sütunların bu kadar düzgün sıralar halinde durmasının nedeni, onların Büyücü Merlin tarafından taşa çevrilmiş bir Roma lejyonu olmasıdır.

Son yüzyıllarda, birçok alan ihmal edilmiş ve dolmenlerin koyun barınağı, tavuk kümesi ve hatta fırın olarak kullanıldığına dair raporlar gelmiştir. Daha da yaygın olarak, taşlar yol açmak veya yapı malzemesi olarak yerlerinden sökülmüştür. Alanların yönetiminin devamı hakkındaki tartışmalar sürmektedir.

Neil Oliver'ın BBC belgeseli *Antik Britanya Tarihi*'ne göre, bu diziler avcı-toplayıcı insanlar tarafından yapılmış, yani, Neolitik çiftçiler tarafından değil, Mezolitik avcılar tarafından dikilmiş olmalıdır. Bu onları, Erken Avrupalı Çiftçilerin eseri olduğu iddia edilen İngiltere'deki Stonehenge'den farklı bir kategoriye yerleştirmektedir. Carnac taşlarının hangi insanlara atfedileceği sorusu hâlâ tartışılmaktadır.

2025 yılında taşlar, Morbihan'daki 28 kasaba ve köydeki 550 anıtla birlikte UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak belirlendi.

## Kaynakça
Nagarparkar Cayn tapınakları

**Nagarparkar Cayn tapınakları** () Pakistan'ın Sind eyaletinde Nagarparkar civarında bulunan terk edilmiş Śvetāmbara Cayn tapınaklarındır. Bölgedeki yapılar, Cayn mimari tarzının zirvede olduğu 12. ila 15. yüzyıllara tarihlenmektedir. Gori Tapınağı'ndaki freskler, Hindistan alt kıtasının kuzey bölgelerinde hala varlığını sürdüren en eski Cayn freskleridir. Ek olarak tapınakların mimari tarzından büyük ölçüde etkilenen bir cami bulunmaktadır.

## Kaynakça
Ziyaret Ardıç Ormanı

**Ziyaret Ardıç Ormanı** (), Pakistan'ın Belucistan eyaletinde bulunan bir ardıç ormanıdır. 2013 yılında kurulmuş olup 1.118,52&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Ziyaret kenti ve Zargun Dağı'nın dağlık bölgelerini kapsamaktadır.

Ormandaki ağaç Peştun ardıcıdır (Juniperus seravschanica). Ardıç ormanı, 2000 ila 3000 metre yükseklikte, sırtlar boyunca ve orta ila dik yamaçlarda bulunur.

## Kaynakça
Ziyaret, Pakistan

**Ziyaret** (), Pakistan'ın Belucistan eyaletinin Ziyaret ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2023 yılı itibarı ile 3.863'tür.

Ziyaret, çevresinde bulunan Ziyaret Ardıç Ormanı ile çevrilidir.

## Kaynakça