2024 Japonya genel seçimleri

**2024 Japonya genel seçimleri**, Japonya'da 27 Ekim 2024 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerdir. Japonya'da Ulusal Diyet'in alt meclisi olan Temsilciler Meclisi'nin Başbakan Şigeru İşiba tarafından feshedilmesi nedeniyle Japonya'da 50. Temsilciler Meclisi genel seçimi yapıldı. 1 Ekim'de mecliste başbakanlığa seçilen İşiba, 8 gün sonra aldığı meclisi fesih ve erken seçim kararıyla ilk siyasi sınavının provasını gerçekleştirdi. Temsilciler Meclisi'nin (Şuugiin) milletvekillerini, 465 üyesinin tamamını seçmek için tüm seçim bölgelerinde oylama yapıldı.

Meclis'teki 465 sandalyeden 289'u tek sandalyeyle temsil edilen seçim bölgesinden, kalanı ise 11 bölgesel seçim blokundan nispi temsil yoluyla seçildi. 233 sandalyeyi kazanan parti Meclis'te çoğunluğu elde etmek için yarışırken, 1332 aday meclise girebilmek için yarıştı.

Seçim, Işiba'nın 27 Eylül'de iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) başkanlık seçiminde çekişmeli mücadeleyi kazanmasıyla başbakan olarak göreve gelmesinden bir ay sonra yapıldı. Parti başkanlığı (ve başbakanlık) seçimi, Parti çapındaki rüşvet, yolsuzluk skandalının ortasında düşen onay oranı nedeniyle (eski) başbakan Fumio Kishida istifasının ardından gerçekleşti. Meclis'in feshi, (yerine seçilen) başbakan, İşiba'nın göreve başlamasından sekiz gün sonra ve oylama gününden 26 gün önce gerçekleşti. Bu iki zaman aralığı II. Dünya Savaşı'nın bitiminden bu yana gerçekleşmiş en kısa süreler oldular.

Japon kamuoyunun yolsuzluk skandalına ilişkin hoşnutsuzluğunun devam ettiği bu dönemde, iktidardaki LDP ve koalisyon ortağı Komeito, 2009'dan bu yana ilk kez alt meclisteki parlamento çoğunluğunu yitirdi ve LDP, tarihindeki en kötü ikinci sonucunu alarak yalnızca 191 sandalye kazandı. Eski Başbakan Yoşihiko Noda liderliğindeki ana muhalefet partisi Anayasal Demokrat Parti (CDP), tarihindeki en iyi sonucunu elde ederek sandalye sayısını 96'dan 148'e çıkardı. Bu, hiçbir partinin en az 200 sandalye alamadığı 1955 seçimlerinden bu yana Japonya'daki ikinci genel seçim olarak tarihe geçti. LPD, 1955 yılında kurulduktan sonra 1993'e kadar kesintisiz bir şekilde iktidardaydı. İlk yenilgisinden sonra, yaklaşık bir yıl içinde tekrar iktidara gelen parti, 2009-2012 dönemi dışında sürekli olarak hükûmette yer almıştı.

## Arka Plan

### Yolsuzluk skandalı ve güvenoyunun azalması üzerine Kishida'nın istifası

2021'deki genel seçimden bu yana Başbakan Fumio Kishida, bir dizi siyasi krizle uğraştı; ilk olarak 2022'de Şinzo Abe'nin suikaste uğraması, suikastin Moon tarikatı bağlantısı ve tarikatın Liberal Demokrat Partisi (LDP) ile karmaşık ilişkileri, partisine dair çeşitli iddialara ve bu ilişkiye yönelik artan incelemeye yol açtı. Parti ile tarikat arasındaki yakın ilişki, Kishida kabinesinin güven oyunda bir düşüşe ve hükûmet karşıtı protestolara neden oldu. Ardından 10 Ağustos 2022'de Kishida, kabinesinde ilk değişikliğe ve kiliseyle bağlantılı kabine üyelerini kabineden ayırmak için Eylül 2023'te ise ikinci değişikliğe gitti.

Kishida hükûmeti, 2023 yılı sonunda ortaya çıkan parti çapındaki bağış yolsuzluğu skandalıyla bir kez daha darbe aldı ve bu skandalla oy oranı 13 Aralık 2023 itibarıyla %23'e düştü; bu oran, Liberal Demokrat Parti'nin 2012'de iktidara gelmesinden bu yana herhangi bir başbakana verilen en düşük güvenoyuydu. 22 Aralık'a kadar Kishida'nın oy oranı %17'ye düştü.  18 Ocak 2024'te Kishida, skandala yanıt olarak Kōchikai grubunu feshetme niyetini açıkladı. Ertesi gün 19 Ocak'ta Shisuikai (Nikai grubu) ve Seiwa Seisaku Kenkyūkai (Abe grubu) dağılma kararlarını açıkladı.

Kishida, skandal nedeniyle tüm zamanların en düşük seviyesine düşen güven oyunu bir daha geri kazanamadı. Partisi, Nisan 2024 ara seçimlerinde daha önce LDP veya LDP'ye bağlı bağımsızların sahip olduğu meclisteki üç sandalyeyi de kaybetti. 14 Ağustos 2024'te Kishida, parti liderliğinden istifa edeceğini açıkladı.

### İşiba'nın erken seçim çağrısı

Eski Savunma Bakanı Şigeru İşiba, 27 Eylül'de yapılan (LDP) parti başkanlığı seçiminde hararetli bir rekabet içinde yer alan dokuz aday arasından zaferle çıktı. İşiba, 30 Eylül 2024'te, halka güven sağlamak amacıyla mevcut dönemin bitişinden bir yıl önce, 27 Ekim'de erken seçim çağrısında bulunacağını resmen ilan etti. 1 Ekim'de başbakanlık görevine başlayan İşiba'nın ardından, 9 Ekim'de Temsilciler Meclisi feshedildi ve seçim tarihleri belirlendi: Seçim ilanı 15 Ekim'de yapılacak ve oylama 27 Ekim'de gerçekleştirilecek.

Seçim, büyük siyasi parti liderlerinin değişiminin ardından gerçekleştirildi. LDP, 27 Eylül'de İşiba'yı yeni lider olarak seçerken, Anayasal Demokratik Parti (CDP) 23 Eylül'de eski Başbakan Yoşihiko Noda'yı liderlik koltuğuna getirdi. Nobuyuki Baba, 30 Kasım 2021'de Nippon Ishin no Kai'nin liderliğini devraldı ve Keiichi Ishii, 28 Eylül'de Komeito'nun yeni lideri oldu. Tomoko Tamura ise 18 Ocak 2024'te Japon Komünist Partisi'nin (JCP) başkanlığına geçti. Meclisteki üç büyük parti de 2012'den bu yana ilk kez yeni bir liderle seçimlere katılmış oldu.
Ulusal yasama organının, Ulusal Diyet'in  feshedilemeyen ve üst kanadı olan Danışmanlar Meclisi için olağan seçimleri 2025'te gerçekleştirilecek; ancak ayrıca 27 Ekim'de Iwate'de boşalan Danışmanlar Meclisi üyeliği için bir ara seçim yapıldı. İl düzeyinde ise Toyama ve Okayama'da valilik seçimleri 27 Ekim'de gerçekleştirildi. Bu, 14 Ekim 2021'den bu yana Temsilciler Meclisi'nin ilk feshiydi.

## Siyasi partiler ve adaylar
 

15 Ekim 2024 itibarıyla seçime katılan 314 kadın adayla, 2009 seçimlerindeki kadın aday sayısını aştı. Seçimlerdeki kadınların oranı da 2021'deki %5,7'den %23,4'e yükseldi. Ayrıca, önceki seçilmişlerle akraba olan 136 aday vardı ve bu sayı tüm adayların %10'unu oluşturuyordu. Bu sayının 97'si LDP'li adaylardan (tüm adaylarının %28,4'ü); 27'si ise CDP'li adaylardan (tüm adayların %11,4'ü) oluşmaktaydı.

### İktidardaki koalisyon

6 Ekim'de başbakan Shigeru Işiba, bağış skandalı nedeniyle Liberal Demokrat Parti üyeliği askıya alınan milletvekilini desteklemeyeceğini duyurdu. Işiba ayrıca skandala adı karışanların, yaptırımlara bakılmaksızın tek sandalyeli ve nisbi orantılı temsil bölgelerinde her ikisinde birden adaylığının yasaklanacağını söyledi. Bu kısıtlama en az 30 adayı etkilemesi bekleniyordu  Işiba, bunun halktan gelen ve beklenenden daha güçlü olan "eleştiri ve öfkeye" yanıt olduğunu açıkladı.

9 Ekim'de LDP, aşağıdaki 12 üyesine verdiği desteği resmen geri çekti:

Parti üyeliği askıya alınanalar:

* Hakubun Shimomura (Tokyo 11. Bölge), eski Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanı
* Yasutoshi Nishimura (Hyogo 9. Bölge), eski Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı
* Tsuyoshi Takagi (Fukui 2nd district), eski LDP Diyet İşleri Komitesi eski Başkanı
Bir yıl süreyle parti görevlerinden uzaklaştırılmış ve bu uzaklaştırma halen devam edenler: 
* Kōichi Hagiuda (Tokyo 24. Bölge), LDP Politika Araştırma Konseyi eski Başkanı
* Katsuei Hirasawa (Tokyo 17. Bölge), eski İmar Bakanı
* Hiromi Mitsubayashi (Saitama 14. Bölge), Kabine Ofisi eski Bakan Yardımcısı

Altı ay süreyle parti görevlerinden uzaklaştırılmış ve bu sürenin sonlandığı adaylar:
* Ichiro Kanke (Tohoku PR bloğu ), eski Yeniden Yapılanma Bakan Yardımcısı (12 Ekim'de adaylığını geri çekti) 
* Kazuyuki Nakane (Kuzay Kanto PR bloğu), eski Dışişleri bakan yardımcısı
* Kiyoshi Odawara (Tokyo 21. bölge), eski Dışişleri bakan yardımcısı 
Disiplin cezası alanlar:
* Kenichi Hosoda (Niigata 2. Bölge), eski Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakan Yardımcısı
Hiçbir cezaya çarptırılmayanlar:
* Takao Ochi (Tokyo PR bloğu ), Kabine eski Bakan Yardımcısı
* Hirofumi Imamura (Tokyo PR bloğu ), Temsilciler Meclisi'nin eski üyesi

11 Ekim'de, skandala karışan, eski Seiwa Seisaku Kenkyūkai grubundan üç üye, partideki pozisyonlarından altı ay süreyle uzaklaştırılan eski İçişleri ve İletişim Bakan Yardımcısı Mio Sugita, kınama cezası alan eski İçişleri ve İletişim Bakan Yardımcısı Asako Omi ve herhangi bir disiplin cezası almayan eski Dışişleri Bakanı Kentaro Uesugi de dahil olmak üzere, seçimlerde adaylıklarını geri çekildi.

LDP'nin koalisyon küçük ortağı olan Komeito'nun lideri Keiichi Ishii, 8 Ekim'de partisinin seçimlerde resmi olarak desteklenmeyen LDP milletvekillerini önermeyeceğini söyledi  ancak LDP'nin kararının partinin yerel örgütlerinin isteklerine dayanmasına rağmen 9 Ekim'de Nishimura ve Mitsubayashi'yi önermeye karar verdi.

### Muhalefet partileri

3 Ekim'de, sağ görüşlü Nippon Ishin no Kai lideri Nobuyuki Baba ve Halk İçin Demokratik Parti (DPP) lideri Yuichiro Tamaki, (iktidardaki rakip) LDP ve Komeito koalisyonunun çoğunluğu sağlamasını önlemek amacıyla seçim bölgelerinde muhalefet adaylarını birleştirme girişiminde bulundular, lakin sonrasında, CDP lideri Yoshihiko Noda, 4 Ekim'de bu kararından vaz geçerek, orantılı temsil bloklarına daha fazla aday yerleştirip tek başına bir hükûmet kurma yönünde hareket etti.

CDP ile sol eğilimli pasifist JCP arasında güvenlikle ilgili yasalarda anlaşmazlıklar bulunuyordu. Noda, orta yollu bir dış politika ve güvenlik stratejisi geliştirerek LDP hükûmetine karşı olan "ılımlı muhafazakarlara" hitap etmeyi amaçladı. Bu sırada JCP, tek sandalyeli seçim bölgelerinde 216 adaya kadar çıkararak muhalefet koalisyonu kapsamında, 2016 Meclis Üyeleri seçimleri sırasında savunduğu güvenlikle ilgili yasaların iptal edilmesinin propogandasını yaptı. Muhalefet koalisyonu, güvenlikle ilgili yasaların derhal yürürlükten kaldırılması bayrağı altında, 2016 Meclis Üyeleri seçiminden bu yana ulusal seçimlerde yer alıyor.

Nikkei gazetesinin 11 Ekim sayısına göre, 2021'deki, önceki seçimde ise 289 tek sandalyeli seçim bölgelerinin 140'nı kazanmasına kıyasla, muhalefet sadece LDP ile bire bir rekabet ettiği 55 seçim bölgesini, (%20'sinden daha azını)  kazanabilecekti. CDP, Ishin ve diğer partilerin yarıştığı 81 seçim bölgesi ile CDP'nin Ishin haricinde muhalefet partileriyle yarıştığı 67 seçim bölgesi olacak.

Aynı tarihte, Meclis'te dört sandalyeye sahip Herkes İçin Ücretsiz Eğitim Partisi lideri Seiji Maehara, partisinin Nippon Ishin no Kai ile birleşeceğini ve yaklaşan seçimlerde Ishin tarafından desteklenen adaylar olarak yarışacaklarını duyurdu. Ancak Temsilciler Meclisi üyesi Atsushi Suzuki, Kanagawa 18. bölgesinde Ishin adayıyla rekabet edeceği için partiye katılmadı ve aynı gün Sanseitō partisi için resmi aday olarak yarışacağını açıkladı. Daha sonra ise Sanseitō'nun desteğiyle Güney Kanto orantılı temsil bloğunda aday olmaya karar verdi.

## Sonuçlar

Seçmen katılımı %53,84 ile 2021 seçimlerinee göre yaklaşık iki puan düşüşle savaş sonrası dönemdeki en düşük üçüncü orandı , kadın aday sayısı ise Temsilciler Meclisi'nin kompozisyonunun %16'sına denk gelen 73'le  rekor seviyeye ulaştı.

İktidardaki LDP-Komeito koalisyonu 2009'dan bu yana ilk kez çoğunluğunu kaybetti. LDP hala en büyük parti olmasına rağmen, koalisyon için gereken çoğunluk, 233 sandalyeye ulaşamadı ve sadece 215 sandalyede kaldı. Başbakan Shigeru Ishiba, seçmenlerin "sert yargısını" "alçakgönüllülükle ve ciddiyetle" kabul ettiğini ve "halkın iradesiyle daha uyumlu" bir siyasi parti olma sözü verdiğini söyledi.

Kyodo News'in yaptığı bir oy verme çıkışı anketinde seçmenlerin %74'ünün oy kullanırken bağışların hortumlanması skandalını düşündüğünü ortaya koydu, LDP destekçilerinin %68'i de aynı şekilde düşünüyordu. Komeito lideri Keiichi Ishii skandalın vurduğu adayların başkanlık ettiği parti şubelerine yapılan 20 milyon yenlik seçmen bağışlarının "seçim kampanyası üzerinde önemli bir etki yarattığını" belirtti. İki LDP kabine üyesi seçimde kaybetti, Adalet Bakanı Hideki Makihara ve Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanı Yasuhiro Ozato, Saitama 5. bölgesinde eski CDP lideri Yukio Edano'ya ve Kagoshima 3. bölgesinde sırasıyla kaybetti.

Eski Eğitim Bakanı Hakubun Shimomura'nın da dahil olduğu ve bağış yolsuzluğu skandalına karışan dokuz eski LDP'nin Abe fraksiyonu (Seiwa Seisaku Kenkyūkai) üyesinden yedisi, bağımsız olarak katılmalarına rağmen seçilemediler. Bu dokuz üyeden sadece 2'si, Yasutoshi Nishimura ve Koichi Hagiuda bağımsız olarak meclise girebildiler. Bu iki üye dışında eski Abe fraksiyonu yalnızca 20 ismi meclise girebildi. Geçen yıl bu sayı 59 üyedi. Taro Aso liderliğindeki Aso fraksiyonu (Shikōkai), 31 üye ile parti içindeki en büyük grup konumuna yükseldi. Eski Işiba fraksiyonundan (Suigetsukai) olan Adalet Bakan Yardımcısı Hiroaki Kadoyama ve Çevre Bakan Yardımcısı Tetsuya Yagi'de seçimi kaybettiler.
Komeito lideri Keiichi Ishii, seçime sadece bir ay kala göreve gelmiş olmasına rağmen Saitama 14. bölgeki sandalyesini kaybetti. Bu yenilgi, 2009'da eski Komeito lideri Akihiro Ota'nın yaşadığı yenilgiden sonra ilk kez bir koalisyon ortağı liderinin koltuk kaybetmesi anlamına geliyor. Komeito ayrıca Osaka'daki seçim bölgelerinde de başarısız oldu ve Başkan Yardımcısı Sato Shigeki'nin koltuğu da dahil olmak üzere Işin adaylarına karşı mağlubiyet aldı.

CDP, 52 sandalye kazanarak büyük bir çıkış yaptı ve önceki seçimdeki 96 sandalyeli varlığını 148 sandalyeye çıkardı. Lider Yoshihiko Noda, LDP hükûmetine alternatif bir koalisyon oluşturmak için diğer muhalefet partilerini bir araya getirmeyi amaçlıyor. DPP ise sandalye sayısını yediden 28'e çıkararak dört kat artırdı ancak Kuzey Kanto ve Tokai bloklarında orantılı temsilde aday eksikliğinden kayıplar yaşadı.
Japonya Restorasyon Partisi olarak da bilinen Nippon Ishin no Kai, kalesi kabul edilen Kansai dışında zorluklarla karşılaştı. Ülke genelinde üç milyon oyu kaybetseler de, Osaka'daki tüm tek sandalyeli seçim bölgelerini kazanarak yerel hakimiyetlerini sağlamlaştırdılar. Reiwa Shinsengumi ve parti lideri Taro Yamamoto da büyük bir başarıya imza atarak sahip oldukları sandalye sayısını altıya çıkardı. Reiwa ayrıca, ülke genelinde orantılı bloklarda kazanç elde edemeyen JCP'yi geçmeyi başardı. Yamamoto "gelecekte daha fazlasını kazanmak istediğini" söylerken, JCP lideri Tomoko Tamura ise, "Kayıplara rağmen, her bölgede aday göstererek 20 milyon yen'i herkesin dikkatine sunmayı başardık" dedi.

Yeni kurulan Japonya Muhafazakar Partisi beş sandalye kazanma hedefine ulaşamamakla birlikte, üç sandalye kazanarak Meclis'e girmeyi başardı. Eski Nagoya belediye başkanı Takashi Kawamura, Aichi 1. bölgesinde zafer kazandı ve diğer iki aday ise Tokai ve Kinki bloklarında başarı elde etti. Partinin %2'den fazla oy almasıyla, resmi olarak siyasi parti statüsü kazandı ve siyasi yardımlar alma hakkı doğdu. Ayrıca hem tek sandalyeli seçimlerde hem de orantılı temsil bloklarında yedek adaylar gösterme imkanına sahip oldu.

## Sonrası

Seçimden sonra Başbakan Shigeru Işiba, düzenlenen basın toplantısında "ciddi zorluklarla mücadele edip sorumluluklarını yerine getireceğini" belirterek görevine devam etme isteğini dile getirdi. Işiba, yaptığı açıklamalarda ayrıca "halkın LDP'nin belirgin bir şekilde değiştiğini fark etmesinin önemli" olduğunu vurguladı ve politika faaliyeti harcamalarının sona erdiğini duyurdu. LDP seçim kampanyası komitesi başkanı Shinjiro Koizumi, partinin kötü performansının sorumluluğunu alarak istifa etti. Saitama 5. bölgede seçimi kaybeden ve orantılı temsil yoluyla göreve dönmesi mümkün olmayan Adalet Bakanı Hideki Makihara da bakanlıktan istifa edeceğini açıkladı.

Işiba'nın parti lideri olarak kalma kararına rağmen, LDP Meclis Üyeleri Kimi Onoda ve Hiroshi Yamada ile önceki dönem Ekonomi Güvenliği Devlet Bakanı Takayuki Kobayashi, parti yönetimini sorumluluk almaya çağırıyor. Bu üç isim, Ishiba'nın liderlik seçimindeki en büyük rakibi olan eski Ekonomi Güvenliği Devlet Bakanı Sanae Takaichi'ye yakın kişiler olarak değerlendiriliyor. Bu arada, büyük gazeteler Sankei Shimbun, Yomiuri Shimbun ve Asahi Shimbun başyazılarında Ishiba'nın istifa etmesi gerektiğini savundu, Mainichi Shimbun ise Ishiba'nın reform tutkusunun uygulanabilirliğine dair sorular sordu. Kyodo News tarafından yapılan anket, Ishiba Kabinesi'nin oy oranının seçim öncesi %50,7'den sonra %32,1'e düştüğünü ortaya koydu. Ancak katılımcıların sadece %28,6'sı Ishiba'nın istifa etmesini savunurken, %65,7'si bunun gereksiz olduğu kanaatinde.

Partinin 31 Ekim'deki merkez yürütme toplantısında, parlamento koltuğunu kaybeden ve sadece bir ay önce parti lideri seçilen Komeito lideri Keiichi Ishii, lider olarak devam etmenin zor olacağını belirtti ve görevinden istifa ettiğini duyurdu.

Önceki seçimlere göre orantılı temsil oy sayısının yaklaşık üç milyon düştüğü Ishin'in yöneticileri, kalesi de sayılan Osaka'da yerel meclis üyelerinden gelen yoğun eleştirilerle karşı karşıya kaldı. Aynı zamanda partinin Siyasi Fon Kontrol Yasası'nda değişiklik yapma konusunda LDP ile ittifak kurma yönündeki ilk kararını yarattığı "ülke çapındaki soğuk rüzgardan" sorumlu tutuldular. Osaka Restorasyon Derneği - Ishin'in Osaka il meclisi grubu partinin orantılı oylamalardaki ve ülke genelindeki kötü performansından dolayı parti yöneticilerini sorumlu tutarak yeni parti liderliği seçimi çağrısında bulundu.

## Notlar

## Kaynakça