GBU-57A/B MOP

**GBU-57A/B MOP** (**Massive Ordnance Penetrator** - Büyük Mühimmat Delici), takma adıyla **Dağları Delen Bomba**, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (USAF) için geliştirilen  hassas güdümlü "sığınak yok edici" bombasıdır. *Guided Bomb Unit* (Güdümlü Bomba Birimi) kısaltması olan GBU tanımlaması, hassas güdüm sistemleri kullanımını yansıtır.  GBU-28 ve GBU-37 gibi önceki derin penetrasyon silahlarından önemli ölçüde büyük olan GBU-57, ağır tahkimatlı, derin yeraltı sığınaklarını yok etmek için tasarlanmıştır.  uzunluğunda olan bombanın boyutu ve ağırlığı, konuşlandırılmasını stratejik bombardıman uçağılarıyla sınırlar; B-2 Spirit, şu anda bunu taşıyabilen tek operasyonel uçaktır. Kasım 2015 itibarıyla en az 20 adet üretilmiştir.

## Geliştirme
2002 yılında Northrop Grumman ve Lockheed Martin,  toprak-delici silah geliştirme çalışmaları yürütüyordu, ancak finansman ve teknik zorluklar nedeniyle geliştirme çalışmaları terk edildi. 2003 Irak işgalinin ardından, sığınak yok edici bombalarla saldırıya uğrayan bölgelerin analizi zayıf penetrasyon ve yetersiz yıkım düzeylerini ortaya çıkardı. Bu durum daha büyük bir sığınak yok edici geliştirme konusundaki ilgiyi yeniledi ve MOP projesi, uzun süredir devam eden Hava Kuvvetleri gereksinimini karşılamak üzere Defense Threat Reduction Agency tarafından başlatıldı.

USAF ultra-büyük bomba için özel bir askeri gereksinim resmi olarak bildirmedi, ancak çok büyük delici ve patlayıcı silahlar koleksiyonu için bir konsept geliştirdi: GBU-43/B MOAB (Massive Ordnance Air Blast) bombasını da içeren "Big BLU" koleksiyonu. MOP'un geliştirilmesi, Boeing tarafından gerçekleştirilen tasarım ve test çalışmalarıyla birlikte Eglin Hava Üssü'ndeki Air Force Research Laboratory Mühimmat Direktörlüğü tarafından gerçekleştirildi. Bombanın GPS kullanarak güdümleneceği ve B-2 Spirit ve B-21 Raider üzerinde konuşlandırılacağı planlanmaktadır.

Mart 2007'de, New Mexico'daki White Sands Missile Range'de Defense Threat Reduction Agency (DTRA)'ya ait bir tünelde MOP'un ilk patlayıcı testi gerçekleştirildi.

Temmuz 2007'de Northrop Grumman, 200 milyon dolarlık gizli bombardıman uçağı yenileme sözleşmesi açıkladı. Yenileme tamamlandığında, USAF'ın her B-2'si iki adet 14 tonluk MOP taşıyabilecek şekilde tasarlandı; bu GBU-57 için yeterliydi.

2008'den başlayarak, MOP Holloman High Speed Test Track'te roket kızağı testleri ve White Sands Missile Range'de B-52 ve B-2 stratejik bombardıman uçağılarından konuşlandırma dahil olmak üzere çeşitli test koşullarında başarıyla konuşlandırıldı.

Ekim 2009'da ABC News, Pentagon'un projeyi hızlandırmak için Kongre'den izin istediğini ve aldığını bildirdi. Finansman gecikmeleri ve planlanan test programına yapılan iyileştirmeler, bombanın planlanan kullanılabilirlik tarihinden altı ay sonra, Aralık 2010'a kadar konuşlandırılamayacağı anlamına geliyordu.

Nisan 2011'de USAF, 28 milyon dolara sekiz MOP ve destekleyici ekipman sipariş etti.

Eylül 2011'de USAF, B-2 bombardıman uçağı tarafından teslim edilmek üzere tasarlanan 20 bomba teslim aldı. Şubat 2012'de Kongre, silahı daha da geliştirmek ve iyileştirmek için 81,6 milyon doları onayladı.

Kasım 2011'de Bloomberg, Air Force Global Strike Command'ın MOP almaya başladığını ve teslimatların "mevcut operasyonel ihtiyaç için gereksinimleri karşılayacağını" bildirdi. Hava Kuvvetleri Kasım 2011'e kadar 16 MOP teslim almıştı. Mart 2012'de Whiteman Air Force Base'de bir "operasyonel stok" vardı.

2012'de Pentagon, mevcut silah için daha fazla penetrasyon gücü geliştirmek amacıyla 82 milyon dolar talep etti. 2013 raporu geliştirmenin başarılı olduğunu belirtti, ve B-2 entegrasyon testleri o yıl başladı.


File:Off loading of MOP cropped.jpg|İlk patlayıcı testi için hazırlık aşamasında boşaltılan MOP, 2007.
File:Inside Tunnel MOP cropped.jpg|İlk patlayıcı testinden önce White Sands Missile Range'de yeraltında MOP, 2007.
File:MOP in the B-2 bomb bay.jpg|B-2 simülatörünün bomba bölmesinde MOP maketı, 2007.
File:B-52 releases the MOP during a weapons test.jpg|Silah testi sırasında MOP'u bırakan B-52, 2009.


## Temel bileşenler
Savaş başlığı tertibatı  AFX-757 ve  PBXN-114 içerir; toplam patlayıcı yükü 'dır. Bu yüksek performanslı polimer-bağlı patlayıcılar, sınırlı alanlarda kontrollü patlama için optimize edilmiştir. Bombanın gövdesi, patlamadan önce derin penetrasyonun aşırı gerilimlerinde hayatta kalacak şekilde tasarlanmış yüksek yoğunluklu Eglin çelik alaşımından yapılmıştır.

Hassas hedefleme sağlamak için MOP, Global Positioning System ve Inertial Navigation System (GPS/INS) güdümü kombinasyonunu kullanır. Bu entegre sistem, bombanın hedeflenen hedefin metreler içinde vurmasını sağlar. Patlama zamanlaması, çarpma derinliği ve yeraltı yapısının özelliklerine göre patlama anını ayarlayan Large Penetrator Smart Fuze (LPSF) tarafından yönetilir.

Uçuş sırasında bomba, yörüngeyi korumaya yardımcı olan ve rotada orta-seyir ayarlamalarına izin veren grid finlerle dengelenir.

Savaş başlığı, artırımlı iyileştirmelere ve gelecekteki yükseltmelere izin veren modüler tasarıma sahip BLU-127/B serisinin bir parçasıdır.

Bu bileşenler bir arada, GBU-57A/B'nin 34 MPa basınçlı güçlendirilmiş betona 60 metreye kadar ve 69 MPa basınçlı güçlendirilmiş betona 8 metreye kadar nüfuz etmesini sağlayarak onu ABD cephaneliğindeki mevcut en güçlü konvansiyonel sığınak-delici silah yapar.

MOP şu anda yalnızca iki birim taşıyabilen B-2 Spirit tarafından konuşlandırılmak üzere yapılandırılmıştır. Gelecekte B-21 Raider ile entegrasyon planlanmaktadır.

## Yeni Nesil Delici mühimmat
Haziran 2010'da USAF Lt. Gen. Philip M. Breedlove, Next Generation Penetrator (NGP) mühimmatının Massive Ordnance Penetrator'ın yaklaşık üçte biri büyüklüğünde olması gerektiğini, böylece uygun maliyetli uçaklar tarafından taşınabileceğini söyledi. Aralık 2010'da USAF, Next Generation Penetrator için Geniş Ajans Duyurusu (BAA) yayınladı.

2011'de Global Strike Command, Next-Generation Bomber için amaçlardan birinin Massive Ordnance Penetrator'ın etkilerine sahip bir silah taşımak olduğunu belirtti. Bu ya aynı silahla ya da İkinci Dünya Savaşı İngiliz/Amerikan Disney bombuna benzer şekilde roket gücü kullanan, büyük silahın delici gücüne eşdeğer hıza ulaşmak için daha küçük bir silahla olacaktır.

MOP'un sınırlamalarından biri, boşluk algılama fünyesinin olmaması ve bu nedenle hedef alanını geçmiş olsa bile sadece durduktan sonra patlayacak olmasıdır.

## Teknik özellikler
* **Uzunluk**: 6,2 m
* **Çap**: 0,8 m
* **Ağırlık**: 12.307&nbsp;kg
* **Savaş başlığı**: 2.423&nbsp;kg
** **AFX-757**: 2.082&nbsp;kg
** **PBXN-114**: 341&nbsp;kg
* **Penetrasyon**: 34 MPa basınçlı güçlendirilmiş betonda 60 metre veya 69 MPa basınçlı güçlendirilmiş betonda 8 metre (gerçekte bu sayılar metre değil feet olabilir)

## Kullanıcılar
*Amerika Birleşik Devletleri
**Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri - Kasım 2015 itibarıyla en az 20 adet hizmette.

## Ayrıca bakınız
* Deprem bombası
* Termobarik silah
;Spesifik büyük bombalar
* BLU-82 Daisy Cutter bombası
* Father of All Bombs (FOAB)
* GBU-43/B MOAB
* Grand Slam (bomba)
* T-12 Cloudmaker
* Tallboy (bomba)
* FAB-9000

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

* Massive Ordnance Penetrator Fact Sheet —dtra.mil
* First Massive Ordnance Penetrator Explosive Test Successful—dtra.mil
* Boeing-Developed Massive Ordnance Penetrator Successfully Completes Static Lethality Test—Boeing
* 'Bunker busters' may grow to 30,000 pounds—CNN
* Massive bomb to MOP up deeply buried targets—Jane's Defence Weekly
* A different kind of smart: weapons becoming autonomous and precise—Jane's
* Massive Ordnance Penetrator (MOP)—GlobalSecurity.org
* MOPping Up: The USA's 30,000 Pound Bomb
* Kennedy-Feinstein Amendment to the Defense Authorization Bill on the Robust Nuclear Earth Penetrator (RNEP)
* Rare image of a B-2 stealth bomber and its Massive Ordnance Penetrator bunker buster bomb
*