Lucius Manlius Vulso Longus

**Lucius Manlius Vulso Longus** (c. MÖ 300 – MÖ 216), Roma Cumhuriyeti'nde yaşamış bir general ve devlet adamıydı. Kendisi, MÖ 256 ve MÖ 250 yıllarında konsül olarak görev yapmıştır. Tarihte, özellikle Birinci Pön Savaşı sırasında elde ettiği askeri başarılar ile hatırlanır. Başta Ecnomus Burnu Deniz Muharebesi olmak üzere, askeri başarıları Romalıların bu savaştan zaferle çıkmasına önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.

## Kariyeri

### Roma Konsüllüğü ve Lucius'un Görevleri
Lucius'un olgunluk döneminde, konsüllük makamına seçilmek için birkaç kez aday olmuştur ve bu görevde iki kez başarılı olmuştur (MÖ 256 ve MÖ 250). Her iki görev süresinde de kendini askeri seferlere liderlik ederken bulmuştur.

### Konsüllük Kurumu
Konsüllük görevi bir yıl sürerdi. Her dönemde iki konsül görev yapardı ve bir kişi yaşamı boyunca en fazla iki dönem konsül olarak hizmet edebilirdi. Konsüllerin temel sorumlulukları şunlardı:

* Eyaletleri yönetmek
* Büyük savaşlarda ordulara liderlik etmek.
* Senato ve Halk Meclisleri'ni yönetmek ve denetlemek.

### Konsüllük Adaylıkları ve Birinci Pön Savaşı
Lucius Manlius Vulso Longus, MÖ 259'daki ilk konsüllük adaylığında Lucius Cornelius Scipio'ya karşı kaybetmiştir. Ancak daha sonra MÖ 256 ve MÖ 250 yıllarında konsüllüğe başarıyla seçilmiştir.

## Konsüllük Dönemi ve Eknomus Burnu Savaşı
MÖ 256 yılında Lucius, Marcus Atilius Regulus ile birlikte konsüllük yapmıştır. Bu dönemde, Birinci Pön Savaşı sırasında Kartaca'ya karşı savaşmak üzere Afrika'ya doğru yelken açmışlardır. Bu sefer, meşhur Ecnomus Burnu Deniz Muharebesi ile sonuçlanmıştır.

### Hazırlanan Filoların Sayıları

### Roma Filosunun Savaş Düzeni
Romalılar, denize üç fırka (Eskadra) halinde savaş düzeninde açılmışlardı:

# **Ön Kısım:** Konsüller **Marcus Atilius Regulus** ve **Lucius Manlius Vulso Longus** komutasındaki iki fırka öncülük ediyordu.
# **Arka Kısım:** Üçüncü fırka, ön fırkaların arasında bulunan at nakliye gemilerini koruyarak en arkada yer alıyordu.

Filo, savaş sırasında güçlü bir destek tabanı oluşturması ve dağılmasının zor olması nedeniyle **üçgen şeklinde** seyrediyordu.

## Savaş Düzeni ve Çatışma
Kartaca filosu, amiral Hamilcar merkezde olmak üzere, uzun ve yatay bir hat üzerinde konumlanmıştı. Hattın iki yan kanadı merkezden hafifçe öne doğru ilerlemişti.

* Kartaca kanatlarının ileri hareket etmesi, merkez hattı savunmasız bırakmış ve Romalılar derhal bu açığı hedeflemiştir.
* Roma filosunun ilk iki fırkası, Kartaca filosunun merkezine saldıran ana gemilerdi. Askerler, savaşa şahsen katılan her iki konsülün (Lucius Manlius Vulso Longus ve Marcus Atilius Regulus) komutası altında savaştıkları için daha fazla cesaretlenmiş ve uzun bir çatışmanın ardından Kartacalıları yenilgiye uğratmışlardır.
* Merkez hattı mağlup ettikten sonra, Roma fırkaları filonun arka kısmına yardım etmek üzere hareket etmiştir.
** Konsül Vulso'nun fırkası, nakliye gemilerine saldıran Kartaca sol kanadının peşine düşmüştür.
** Konsül Regulus ise Kartacalı komutan Hanno'ya saldırmıştır.

Bu nakliye gemilerinin kurtarılması, Romalıların daha sonra Aspis'teki zaferleri için hayati önem taşımaktaydı; çünkü bu gemiler, karada yapılacak savaş için gerekli olan süvari atlarını, ek gıda ve malzemeleri taşımaktaydı.

## Savaş Sonrası Durum

* Savaşın ardından Kartaca filosunun yaklaşık yarısı ele geçirilmiş veya batırılmıştır.
* Her iki konsül de hızla yeniden gruplanmak üzere Afrika'ya ayak basmış ve ardından Cape Bon (Kutsal Burun) bölgesine doğru yelken açmıştır. Burada, Aspis yakınlarına çıkarma yapmışlardır.
* Romalılar, Aspis şehrini kuşatarak bir garnizon kurmuşlardır. Ardından konsüller, birliklerini çevredeki oldukça zengin olan bölgeyi yağmalamak üzere göndermişlerdir. Askerler, sığır sürülerini toplamış, zenginlerin evlerini yakmış, köleler ele geçirmiş ve şehrin savunma yapılarını tahrip etmişlerdir.

## Roma'ya Dönüş
Bu süreçte Roma Senatosu, konsüllere talimat göndermiştir: Konsüllerden birinin donanmayla birlikte Roma'ya dönmesi, diğerinin ise orduyla Afrika'da kalması istenmiştir. Sonuç olarak, Konsül Manlius (Vulso Longus), filonun büyük çoğunluğu ve esirlerle birlikte Roma'ya geri dönmüştür.

### Konsüllük Dönemi
MÖ 250'de Gaius Atilius Regulus ile birlikte ikinci konsüllük görevine başlayan Lucius Manlius Vulso Longus, zorlu bir dönemle karşı karşıya kaldı. Önceki yıllarda Roma, bir dizi başarısız askeri girişim yaşamıştı. Açık denizde çıkan bir fırtınada 150 gemisini kaybettikten sonra donanma savaşlarından neredeyse tamamen çekilmişlerdi.

Deniz savaşlarıyla sınırlanan Roma, karada ise Afrika'da fillerin saldırısı sonucu askerlerinin yarısından fazlasını kaybetme haberiyle sarsılmıştı. Bu olay, askerlerde fillere karşı büyük bir korku yaratmış ve fillerin 1 km yakınına bile yaklaşmak istemez hale gelmişlerdi.

Bu olayların ardından orduda genel bir motivasyon eksikliği baş göstermişti. Lucius'un ikinci konsüllük dönemi, işte bu moralin yükseltilmesine yardımcı olacaktı.

Lucius, ortak konsülü Gaius Atilius ile birlikte 50 yeni gemi inşa ettirmiş ve donanmayı yeniden organize etmek için büyük bir denizci toplama seferi başlatmıştır.

### Panormus'taki Zafer
Bu sırada, Kartacalı komutan Hasdrubal, birliklerini Lilybaeum'dan getirerek MÖ 250 Haziranı'nda Panormus yakınlarında kamp kurdu. Burada, Caecilius'un (Lucius Caecilius Metellus) ordusu, Kartaca'ya ait fillerin kendi ordularını panikle dağıtmasını sağlayarak büyük bir zafer kazandı. Bu olay, Roma ordusunun morali ve özgüveni üzerinde belirgin bir iyileşme yarattı.

Panormus zaferiyle cesaretlenen konsüller, savaşı bitirme hedefiyle hareket ettiler. Filoya yaklaşık 120 gemi ile Sicilya'ya yelken açtılar. Lilybaeum açıklarında demirleyerek şehri kuşatma altına aldılar.

Romalılar, bu limanı kontrol ettikleri takdirde savaşın gidişatını kolayca yönlendirebileceklerini düşünüyorlardı.

Kartacalılar da bu limanın açık önemini kavrayarak şehri kurtarmak için tüm kuvvetlerini bir araya getirdiler. Kent halkını Romalılardan korumak üzere yaklaşık 10.000 paralı askerden (Keltler ve Yunanlar) oluşan bir kuvvet bulunduruyorlardı. Romalılar, Kartacalıların beklenmedik saldırıları karşısında yenilgiler yaşamıştır. Kartacalılar, kenti kurtarmak amacıyla Amiral Hannibal komutasında 50 gemiden oluşan bir filoyu Afrika'dan yola çıkararak limanın merkezine doğru ilerletmiştir. Romalılar, bu ani ortaya çıkış ve yabancı bir limanda rüzgârların aleyhte olması nedeniyle Kartaca filosunun limana girişini durdurmaya teşebbüs etmemişlerdir.

Kısa süre sonra ordular arasında çatışmalar başlamış; sonunda Kartacalılar geri çekilmiş ve Romalılar ablukalarını sürdürmeyi başarmıştır. Ancak daha sonra Kartacalılar, Romalıların ele geçirdiği mevzileri ateşe vererek Romalıları kesin olarak yenilgiye uğratmıştır.

Romalıların Lilybaeum'da büyük kayıplar vermesine rağmen, Lucius Manlius, Roma'ya döndüğünde hızla yaklaşık 10.000 denizci toplamayı başarmış ve bu denizcileri Sicilya'ya göndermiştir. Bu kuvvetle, Lilybaeum'un yaklaşık 38 kilometre kuzeyinde, Sicilya'nın batı kıyısında yer alan bir liman kenti olan Drepana'ya (bugünkü Trapani) saldırmayı planlamışlardır.

Konsül Lucius Manlius Vulso Longus'un ikinci konsüllük dönemindeki bu girişimi nihayetinde başarısız olmuştur. Ancak, bu ciddi kayıplardan sonra bile Lucius'un denizci toplama yeteneği, onun liderlik vasıflarını açıkça göstermektedir. Bu yetenekleri sayesinde Lucius, Roma'nın Birinci Pön Savaşı'nı kazanma yolunda kalmasına yardım etmiştir.

## Ölümü
Lucius Manlius Vulso Longus, MÖ 216 yılında hayatını kaybetmiştir. Ölüm şekli hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. MÖ 216 yılında ölmüş olması, yaklaşık olarak 83 yıl yaşadığı anlamına gelmektedir.  Roma'da konsüllüğe aday olmak için bir kişinin yaklaşık 40 yaş civarında olması gerekiyordu. Lucius, ilk kez MÖ 259 yılında konsüllüğe aday olmuştur. Bu kabuller doğruysa, Lucius'un doğum tarihi yaklaşık olarak MÖ 300 civarında olmalıdır.

Kendisi 83 yaş gibi bir yaşa ulaşmış olduğu için (ki bu, Antik Roma'da yaşayan biri için oldukça ileri bir yaştı), büyük olasılıkla doğal nedenlerden ölmüş olduğu varsayılmaktadır.

## Katkıları
Yıllar boyunca, Lucius Manlius, askeri zaferlere katkıda bulunan konsüllerden biri olarak kabul edilmiştir. Ancak, onun katkıları önemli kritik detaylara sahiptir:

* Eknomus Burnu Savaşı'nda gösterdiği komuta becerileri, Romalıların daha sonra Aspis'te bir takip saldırısı başlatmasını sağlayan nakliye gemilerinin kurtarılmasında hayati bir rol oynamıştır.
* İkinci Konsüllük Döneminde, Lilybaeum'daki kayıplardan sonra bile yeni bir filo inşa ederek ve çok sayıda denizci toplayarak, ordunun moralini yükseltmiş ve ordunun daha iyi ve daha pozitif bir duruma gelmesine önemli ölçüde katkı sağlamıştır.

## Bibliyografya

* Broughton, Robert S. "*Candidates Defeated in Roman Elections.*" Transactions of the American Philosophical Society 81 (1991).
* Dupuy, Trevor N. *Harper Encyclopedia of Military Biography*. Chicago: Book Sales, Incorporated, 1995.
* Frank, Tenney. "*Notes on Plautus.*" The American Journal of Philology 58 (1937).
* Goldsworthy, Adrian. *The Punic Wars*. Londra: Cassell, 2000.
* Salowey, Christina A. *Great Lives from History the Ancient World*. Pasadena, CA: Salem, 2004.
* Walbank, *Great Lives from History the Ancient World*. Çev. Ian Scott-Kilvert. New York: Penguin Classics, 1979.

## Kaynaklar