4B hareketi

**4B** veya "**Dört Hayır**" (İngilizce: **Four Nos**), Güney Kore'de ortaya çıkan radikal feminist  bir harekettir. İsmi, her biri Korece *bi* (Korece: 비; Hanja: 非) sözcüğüyle başlayan ve kabaca hayır anlamına gelen dört temel ilkeye atıfta bulunur. Hareketin savunucuları erkeklerle flört etmez, erkeklerle evlenmez, erkeklerle cinsel ilişkiye girmez ve erkeklerden çocuk sahibi olmazlar.

Hareket 2017 ve 2019 yılları arasında Twitter ve WOMAD adlı internet sitesinde ortaya çıkmıştır. Daha sonra, özellikle 2024 ABD başkanlık seçimlerinden sonra Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere uluslararası düzeyde yayılmıştır.

Hareket, Güney Kore'de marjinal olarak değerlendirilmekte olup, orada zamanla gerileme gösterdiği bildirilmektedir. Güney Kore'de, özellikle erkek düşmanı olarak geniş çapta sınıflandırılan WOMAD ile ilişkilendirilen üyelerinin bir kısmı, transfobik ve homofobik olmakla, özellikle eşcinsel erkeklere karşı ayrımcılık yapmakla suçlanmıştır.

## İlkeler
4B hareketinin dört temel ilkesi şunlardır:

* erkeklerle cinsel ilişkiye girmemek (Korece: 비섹스; bisekseu)
* çocuk doğurmamak (비출산; bichulsan)
* erkeklerle flört etmemek (비연애; biyeonae)
* erkeklerle evlenmemek (비혼; bihon)

### (evlenmemek)
2022 yılında, 19 ila 34 yaşları arasındaki evlenmemiş Güney Korelilerle yapılan bir ankette, kadınların %69,7'si (erkeklerin %79,8'ine kıyasla) gelecekte evlenmek istediklerini belirtti. Güney Kore'de aile içi şiddetin en yaygın biçimi, evlilik içi şiddettir. Heteroseksüel Güney Koreli hanelerde, kadınlar orantısız şekilde daha fazla karşılıksız emek harcamaktadır. Bazı 4B savunucuları, bu hareketin kendilerini evliliğin getirdiği risklerden (aile içi şiddet ve emeğin eşitsiz dağılımı da dahil olmak üzere) koruduğunu ifade etmektedir.

### (çocuk sahibi olmamak)
Pek çok Güney Koreli kadın, iş yerlerinde yeterli destek ve uyumun olmaması nedeniyle çocuk sahibi olmaya sıcak bakmamaktadır. Güney Koreli kadınların %40'ından fazlası, evlilik ve doğumdan sonra uzun süreli kariyer molası vermektedir; çalışmaya devam eden birçok kadın ise kariyerlerinde ilerlemekte zorlanmaktadır. 4B hareketi, kadınların özellikle çocuk doğurmaktan vazgeçerek finansal bağımsızlığa odaklanmalarını savunmaktadır.

Güney Kore, dünyadaki en düşük doğum oranlarına sahip ülkelerden biridir. 2023 itibarıyla ülkenin doğurganlık oranı 0,72'dir, bu da bir ülke nüfusunun sabit kalması için gereken 2,1 eşiğinin oldukça altındadır. Ülkenin doğum oranı 1983'ten bu yana nüfus yenileme seviyesinin altındadır, ancak 4B hareketi 2010'larda ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, düşük doğum oranlarının başlıca nedenleri arasında genç yetişkinlerin yaşadığı ekonomik güvencesizlik, çocuk yetiştirmenin yüksek maliyeti, yüksek konut fiyatları ve çalışan annelere yüklenen çifte yük gibi etkenler yer almaktadır.

19 ila 34 yaş aralığındaki evli olmayan Güney Korelilere yönelik 2022 yılında yapılan bir anket, kadınların %55,3'ünün (erkeklerin %70,5'ine kıyasla) çocuk sahibi olmayı tercih ettiğini ortaya koymuştur.

### (erkeklerle flört etmemek) ve  (erkeklerle cinsel ilişkiye girmemek)
4B hareketine mensup kadınlar, erkeklerle romantik ve cinsel ilişkilere girmemektedir; çünkü bunu ataerkil aile yapısının bir uzantısı olarak görmektedirler.

## Önemli savunucular
Hareketin savunucularından Jung Se-young ve Baeck Ha-na, evliliği Güney Kore'deki toplumsal cinsiyet rollerini pekiştiren bir yapı olarak eleştirmektedirler. Hareket, Güney Kore'deki MeToo ve "Korseyi Bırak" hareketleri gibi, *Kim Ji-young, Born 1982* adlı romandan da esinlenmiştir.

## Tarihçe
4B terimi, 2017-2018 yılları civarında Koreli feminist çevrelerde Twitter üzerinden ortaya çıkmıştı, bu dönemden önce 2016 yılında bir erkeğin bir kadını öldürmesi geniş yankı uyandırmıştı. Katil, kadınların kendisini görmezden gelmesi nedeniyle bunu yaptığını söylemiş, ancak nefret suçu ile yargılanmamıştır.

4B hareketi, birçok başka sosyal soruna da tepki olarak ortaya çıkmıştır. Örneğin, 2014 yılında kadın düşmanı sosyal medya platformu Ilbe Storehouse önem kazandı, ardından 2015 yılında kültürel "toplumsal cinsiyet savaşları" yaşandı.

4B hareketi, 2019 yılında Twitter ve çeşitli feminist sosyal medya hesapları aracılığıyla daha geniş bir tanınırlık kazandı. 4B hareketinin, diğer Koreli dijital feminist hareketlerde olduğu gibi, dikkat çekici bir özelliği, üyelerinin genellikle “anonim kadınlar” olarak kendilerini tanımlamalarıdır; çünkü çevrimiçi ortamda kişisel bilgilerin açıklanmaması geleneksel bir tutumdur.

### Korseyi Bırak Hareketi
2016 yılında başlayan Korseyi Bırak Hareketi, 4B hareketine ilham kaynaklarından biri olmuştur. Bu hareket, kadınların cinsel, toplumsal, bedensel ve psikolojik baskılardan kurtulmalarını savunur. "Korse" kelimesi, Koreli feministler tarafından, kadınları kısıtlayan ve bastıran toplumsal mekanizmaların (özellikle de zararlı güzellik standartlarının) bir metaforu olarak kullanılır.

Dikkat çekici bir şekilde, Güney Kore dünyada en büyük 10. kozmetik pazarı konumundadır ve kozmetik ürünleri ihracatında ise üçüncü sıradadır. Güzelliğin büyük bir kültürel ve ekonomik önem taşıdığı bir toplumda, "Korseyi Bırak" hareketi üyeleri, estetik ameliyatları, cilt bakımı ya da makyaj ritüellerini ve modaya uygun kıyafetleri eleştirerek bunlara karşı durur. Tüm bu pratikler, tüketimciliği ve kadın düşmanı toplumsal normları sürdüren araçlar olarak görülür. Bu doğrultuda, hareketin üyeleri protesto amacıyla makyaj malzemeleri kullanmaz, estetik müdahalelerden kaçınır, saçlarını kazıtır ve modaya uygun giyinmeyi reddeder. Korseyi Bırak Hareketi'nin analizleri ve protesto yöntemleri, 4B hareketini derinden etkilemiştir.

### Güney Kore'de #MeToo hareketi

## Kaynakça