open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calut Manastırı

**Calut Manastırı**, Albanya'nın Oğuz şehrindeki Calut köyünde bulunan ve 5.-6. yüzyıllara tarihlenen bir manastırdır. Kompleks, zengin bir şekilde dekore edilmiş büyük bir kilise, küçük bir antik bazilika ve yardımcı binaların kalıntılarını içermektedir.

Antik Calut Bazilikası, geniş salon planlı bir tapınaktır. Yapının batı ve güney duvarları kısmen korunmuş olsa da, kuzey ve doğu duvarlarının yalnızca çok küçük bölümleri ayakta kalabilmiş, taşları ise tapınağın içine çökmüştür. 1811 yılında komplekse eklenen Büyük Kilise ise dört iç sütuna sahip, kubbesiz, geniş üç nefli bir bazilikadır.

## Kompleksin içinde yer alan binalar
Manastır, Oğuz şehrindeki Calut köyünün kuzeydoğusunda yer almaktadır. Kompleks, zengin bir şekilde dekore edilmiş büyük bir kilise, küçük bir antik bazilika ve yardımcı binaların kalıntılarını içermektedir.

### Antik bazilika

Antik Calut Bazilikası büyük salonlu bir tapınaktır. Dua salonu 6×4,30 m, sunak apsisi ise 3,65×1,75 m ölçülerindedir. Tapınağın 2–2,6 metre yüksekliğindeki batı ve güney duvarları kısmen korunmuş olsa da, kuzey ve doğu duvarlarından çok azı günümüze ulaşmış ve taşları tapınağın içine dökülmüştür. Salonun tonoz örtüsü vardı; bunu, harabede günümüze ulaşan yapı kalıntıları kanıtlamaktadır.

Antik bazilika, ilgi çekici bir duvar örgüsüne sahiptir. Yapının inşasında kireç taşı, çakıl taşı, pişmiş tuğla ve moloz beton kullanılmıştır. Moloz beton, büyük olasılıkla mabedin bulunduğu alanda gerçekleştirilen çok sayıda inşaat faaliyeti sonucunda elde edildiği düşünülmektedir. Kitabedeki kayda göre, antik bazilika yapısındaki son inşaat çalışmaları 1211 yılında gerçekleştirilmiştir. Tapınağı inceleyen G. Memmedova'ya göre, batı duvarının örgüsü ilk haliyle günümüze ulaşmıştır.

Mabedin duvarları, kalınlıkları ve duvar örgüsü tekniği bakımından Gavurkale Bazilikası'nı hatırlatmaktadır. Tek fark, cephe taşlarının eşit ölçü ve biçimlere sahip olmamasıdır. Bu tür karma bir duvar örgüsü zemininde, giriş kapısı bütüncül taştan yontulmuş çerçeveler üzerine oturtulmuş yarım daire biçimli kemeriyle belirgin bir kontrast oluşturarak öne çıkar. Batı duvarındaki küçük pencere, yekpare dikdörtgen bir taş üzerine haç biçiminde oyulmuştur. Doğu duvarında ise altar bölümünden mabede ışık girmekteydi. Yan duvarlarda pencereler bulunmakla birlikte, bunlar günümüze ulaşmamıştır.

G. Memmedova, antik bazilikanın ilk inşa edilen yapısal biçimini erken Orta Çağ'a tarihlendirerek, mabedin V. yüzyıldan daha geç olmamak üzere inşa edildiğini belirtmektedir. Yerel bir efsaneye göre ise mabedin temeli I. yüzyılda Aziz Yelisey tarafından atılmıştır.

### Büyük bazilika
Büyük bazilika 1811'de inşa edildi. Bu yeni kilise, kubbesiz, dört iç sütunlu, büyük, üç nefli bir bazilikadır.

## Kilise mensupları

* Keşiş Xələt, Nic'teki Aziz Yelisey Kilisesi'nin din görevlisi olarak Avetik Ohancanyan Cotatiants'a eğitim vermiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
* 
*
SAMP/T

**SAMP/T**, Fransız-İtalyan ortaklığıyla Eurosam konsorsiyumunca geliştirilmiş mobil bir hava savunma sistemidir. Sistem, uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları (İHA) ve seyir füzeleri gibi geleneksel hava tehditlerinin yanı sıra taktik balistik füzelere karşı koymak üzere tasarlanmıştır.

## Gelişim
SAMP/T, 1980'lerin sonunda başlayan ve Avrupa'nın kendi hava savunma ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan FSAF (Famille de missiles Sol-Air Futurs) programının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır. Sistemin temel bileşeni olan Aster 30 füzesi, başlangıçta deniz platformları için geliştirilen Aster ailesinin kara konuşlu versiyonudur.

Sistem, 2000'li yılların başında test aşamasına geçmiş ve 2010'lu yılların başında hem Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri hem de İtalyan Ordusu bünyesinde operasyonel hale gelmiştir.

## Teknik Özellikler

SAMP/T sistemi, yüksek hareket kabiliyeti ve kısa reaksiyon süresi ile karakterize edilir. Sistem genel olarak şu bileşenlerden oluşur:

* Arudra (MRI) Radarı: Thales tarafından üretilen Arabel veya yeni nesil sistemlerde kullanılan Ground Master 300/400 serisi radarlar.

* Komuta ve Kontrol Ünitesi: Atış kontrol ve angajman kararlarının verildiği merkez.

* Dikey Fırlatma Araçları (MLT): Her bir araçta sekiz adet fırlatmaya hazır Aster 30 füzesi bulunur.
* Aster 30 Füzesi: Aktif radar arayıcı başlığa sahip, iki kademeli ve yüksek manevra kabiliyetine (PIF-PAF teknolojisi) sahip bir füzedir.

### Performans verileri

* Operasyonel Menzil: 100+ km (Uçaklar için) 25-30 km (Balistik füzeler için)
* Maksimum İrtifa: 20 km
* Maksimum Hız: Yaklaşık Mach 4.5 (1500 m/s)

### Operasyonel Yetenekler

SAMP/T, 360 derecelik kapsama alanı sunan dikey fırlatma sistemi sayesinde her yönden gelen tehditlere aynı anda yanıt verebilir. Sistem, NATO ağ merkezli harp doktrinlerine tam uyumludur ve Link 16 veri bağı üzerinden diğer hava savunma sistemleri veya erken uyarı uçakları (AWACS) ile entegre çalışabilir.
Sistem, özellikle yüksek hızdaki hedeflere karşı son aşamada manevra kabiliyetini artıran "PIF-PAF" (Pilotage en Force - Pilotage Athmosperique) adı verilen bir itki kontrol sistemine sahiptir.

## Kullanıcılar

* 
* 
* 
* 

## Ayrıca bakınız
* MIM-104 Patriot
* S-400

## Kaynakça
Fruitvale Station

***Fruitvale Station***, yönetmenliği Ryan Coogler tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Michael B. Jordan, Melonie Diaz, Kevin Durand, Chad Michael Murray, Ahna O'Reilly ve Octavia Spencer'ın yer aldığı 2013 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bob Weir

**Robert Hall Weir**; ( ; 16 Ekim 1947, San Francisco - 10 Ocak 2026, Mill Valley), Amerikalı müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı. Amerikalı rock grubu Grateful Dead'in kurucu üyelerindendir.

## Diskografi

### Grateful Dead
**[[The Grateful Dead (albüm)|The Grateful Dead]]* (1967)
**[[Anthem of the Sun]]* (1968)
**[[Aoxomoxoa]]* (1969)
**[[Workingman's Dead]]* (1970)
**[[American Beauty (albüm)|American Beauty]]* (1970)
**[[Wake of the Flood]]* (1973)
**[[From the Mars Hotel]]* (1974)
**[[Blues for Allah]]* (1975)
**[[Terrapin Station]]* (1977)
**[[Shakedown Street]]* (1978)
**[[Go to Heaven]]* (1980)
**[[In the Dark (Grateful Dead albümü)|In the Dark]]* (1987)
**[[Built to Last]]* (1989)

### Solo albümleri
* *[[Ace (Bob Weir albümü)|Ace]]* (1972)
* *[[Heaven Help the Fool]]* (1978)
* *[[Weir Here – The Best of Bob Weir]]* (2004) – compilation 
* *[[Blue Mountain (Bob Weir albümü)|Blue Mountain]]* (2016)

### Kingfish
* *[[Kingfish (albüm, 1976)|Kingfish]]* (1976)
* *[[Live 'n' Kickin' (Kingfish albümü)|Live 'n' Kickin']]* (1977)
* *[[Kingfish in Concert: King Biscuit Flower Hour]]* (1996)

### Bobby and the Midnites
* *[[Bobby and the Midnites (albümü)|Bobby and the Midnites]]* (1981)
* *[[Where the Beat Meets the Street]]*  (1984)

### RatDog
* *[[Evening Moods]]* (2000)
* *[[Live at Roseland]]* (2001)

### Wolf Bros
* *[[Live in Colorado]]* (2022)
* *[[Live in Colorado Vol. 2]]* (2022)

## Kaynakça

## Bibliyografi
* Condran, Ed. "Hot Rats", *Atlantic City Weekly*, July 9, 2009

## Dış bağlantılar
* The official Bob Weir & RatDog site
* Bob Weir collection at the Internet Archive's live music archive
* Bob Weir on the Grateful Dead's Official Site
* 
*
III. Mesud

**III. Gıyâseddin Mesud** (veya sadece III. Mesud; ö. 1308), Anadolu Selçuklu Devleti'nin sultanı III. Alâeddin Keykubad'ın oğludur. Selçuklu hanedan üyesi ve 14. yüzyılın başlarında kısa bir süre hüküm sürdü. Anadolu Selçuklu Devleti'nin son sultanıydı. Saltanatı, Anadolu'daki Selçuklu siyasi otoritesinin fiilen sonunu işaret etti.

III. Mesud, amcasının ölümü veya tahttan indirilmesinin ardından 1307 civarında tahta çıktı. Saltanatı kısa ve büyük ölçüde göstermelikti. Selçukluların geleneksel olarak yönettiği topraklar üzerinde doğrudan çok az kontrolü vardı.

Çağdaş kaynaklar onun yönetimi hakkında çok az ayrıntı vermektedir. Ona atfedilen büyük askeri seferler, reformlar veya inşaat projeleri bulunmamaktadır. Anadolu'daki otorite, esas olarak Moğol valileri, yerel yöneticiler ve özellikle de Karamanlılar ile diğer yükselen beylikler tarafından kullanılıyordu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Nic

**Nic** () ya da **Nij**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Kebele rayonunun Nic yerleşim idari bölgesel bölgesinde yer alan bir kasabadır. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 24 Haziran 2005 tarih ve 953-IIQ sayılı Kanunu ile Kebele ilçesinin Nic köyü idari bölgesel birimi içindeki Nic köyüne yerleşim statüsü verildi ve Nic köyü idari bölgesel birimi, Nic yerleşimi idari bölgesel birimi olarak yeniden adlandırıldı.

## Coğrafya ve iklim
Yerleşim yeri, Kebele şehrine 40 km güneybatısında, Alazan-Haftaran vadisinde, Kebele-Oğuz karayolunun kenarında bulunmaktadır. Alan bakımından bölgedeki en büyük yerleşim yeridir.

## Nüfus
Kasabada Udinler yaşamaktadır.

13-22 Nisan 2009 tarihli Tüm Azerbaycan nüfus sayımına göre Nic yerleşiminin nüfusu 5.744'tür (2.824 erkek, 2.920 kadın). Kebele Rayonu Yürütme Gücü'nün 2012 yılına ait resmi verilerine göre yerleşimin nüfusunun %50'si Udin, %40'ı Azerbaycanlı ve %10'u Lezgi'dir.

Bölgenin en kalabalık ikinci yerleşim yeri olan Nic'in 6.200 sakini bulunmaktadır. Milliyetlerine göre nüfusun 4.000'i Udin, 2.200'ü ise Azerbaycanlıdır. Azerbaycanlılar Yalanşlı ve Abdal mahallelerinde yaşamaktadır.

## Kaynakça
Tilloy-lès-Hermaville

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Senatus consultum ultimum

**Senatus consultum ultimum** **("senatonun son kararı")** Roma İmparatorluğunda savaş, ayaklanma gibi Roma İmparatorluğunu tehdit eden acil durumlarda alınan ve magistralara devleti korumak adına tam yetki veren bir karardı, dolayısıyla vatandaşların haklarını yok sayıyordu. Bu karar ***"Videant consules ne quid res publica detrimenti capiat"***(konsüller cumhuriyetin zarar görmemesini sağlasın) sözüyle ilan edilirdi.

Bu kararname ilk olarak milattan önce 121 yılında konsül Lucius Opimius tarafından reform yapmaya çalışan Gaius Sempronius Gracchus ve müttefiki Marcus Fulvius Flaccus'a karşı kullanıldı. Daha sonra MÖ. 100 ylında tribün Lucius Appuleius Saturninus'a, MÖ. 63 yılında Catilina Tertibine karşı kullanıldı.

## Kaynakça
Calut (Oğuz)

**Calut**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Oğuz rayonundaki aynı adı taşıyan idari bölgenin merkezidir. Bölge merkezinin 6 km batısında, Oğuz-Şeki karayolunun sağ tarafında, Büyük Kafkas Dağları'nın eteklerinde yer almaktadır.

## Tarihi
Calut köyü, Kafkas Albanya devletinin (MÖ 4. yüzyıl - MS 7. yüzyıl) en eski yerleşim yerlerinden biriydi. Günümüzde, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun özel bir kararıyla ulusal ve yerel öneme sahip anıtlar listesine dahil edilen Alban kilisesi, Alban manastırı, antik yerleşim yeri ve Alban nekropolü kalıntıları da dahil olmak üzere, antik ve orta çağ dönemlerine ait birçok arkeolojik ve mimari anıta ev sahipliği yapmaktadır.

1824 tarihli Şeki ilinin resmi açıklamasına göre, Calut köyünde 232 hanede 1048 kişi yaşıyordu; bunlardan 542'si erkek, 506'sı kadındı.

## Etimolojisi
Tarihi kaynaklarda (Musa Kalankaytuklu, Farida Mammadova, Giyasaddin Geybullayev, Tofig Mammadov, Mahmud İsmailov ve diğerlerinin eserlerinde) adı geçen 26 Alban kabilesinden biri, Türkçe konuşan Çul (çul-hal) kabilesiydi. Çul kabilesi, Kafkas Albanyası'nın kuzeydoğusunda (bugünkü Azerbaycan Cumhuriyeti) yaşıyordu. Milattan sonraki ilk yüzyıllarda, Derbent'in güneyindeki bir şehir Çul-Çul-Hala olarak biliniyordu. "Çul" etnonimi, bugün Azerbaycan'da bulunan Çullu (Ağdam, Cebrayil), Çorbina (Balakan), Tahirhal (Gusar), Halli (Zardab) vb. köylerin isimlerinde varlığını sürdürmüştür. Oğuz'daki Celut (eskiden Celud, Halud, Halut olarak da adlandırılıyordu) da bu köylerden biridir. Buradaki "çul", "hal"a (çul-hal-hal) dönüşmüştür. "Cal" (çal) – "büyük, şef" anlamına gelmektedir. "Ud" (ut-it-üt) çoğul ekidir. Dolayısıyla, "Calut" (Jalud, Chalud, Chalut) yer adı "yüksekte duranlar, yaşlılar, şefler, büyükler" anlamına gelmektedir. Ayrıca bazı kaynaklarda Calug varyantı da kaydedilmiştir. Azerbaycan'da Cal/cil "bataklık yer", "otlu bataklık", "nehir kollarının birleştiği yer" olarak adlandırılmaktadır. Yerin adı, bölgenin bulunduğu yer hakkında bilgi vermektedir.

## Nüfusu

2009 nüfus sayımına göre köyün nüfusu 1.016'dır. Nüfus tarım, bahçecilik, hayvancılık ve sebze yetiştiriciliği ile geçinmektedir.

Köyde bir ortaokul, anaokulu, kulüp, kütüphane, postane ve sağlık merkezi bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Oğuz rayonu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Azerbaycan Cumhuriyeti Oğuz İlçe Yürütme Kurulu
Ulaanzuukh Kültürü

**Ulaanzuukh kültürü** ya da **Ulaanzuukh-Tevsh kültürü** (Çince: 乌兰朱和文化, MÖ yaklaşık 1450-1000), Doğu Moğolistan'da Geç Tunç Çağı’na tarihlenen bir arkeolojik kültürdür. Büyük olasılıkla Yassı Gömüt kültüründen önce gelmiş ve onun kökenini oluşturmuştur.

## Genetik
Bu kültüre mensup bireylerin genetik profili, Yassı Gömüt kültürüne ait bireylerin profiliyle neredeyse tamamen aynıdır. Bu durum, Yassı Gömüt kültürünün Ulaanzuukh kültüründen türediği yönündeki hipotezi desteklemektedir. Genetik açıdan, Ulaanzuukh kültürü toplulukları büyük ölçüde homojen olup Antik Kuzeydoğu Asyalılar grubunun bir parçasını oluşturmaktadır. Yakın tarihli bir çalışmada, bu toplulukların tamamen Kuzeydoğu Asya kökenli bir genetik profile sahip olduğu, ancak bir bireyin Batı Altay_MLBA profiline sahip aykırı bir örnek olduğu gösterilmiştir.

Ulaanzuukh kültürü, Batı ve Kuzey Moğolistan'da yayılım gösteren Geyik Taşı kültüründen genetik açıdan ayrışmaktadır.

Ulaanzuukh ve Yassı Gömüt kültürü bireyleri birbirine yakın kümelenmekte olup topluca "**Ulaanzuukh_SlabGrave genetik kümesi**" olarak adlandırılmaktadır. Daha sonraki dönem Şyung-nu'nun, Doğu Saka (Chandman kültürü) ile yerel Antik Kuzeydoğu Asya kökenli Ulaanzuukh-Slab Grave kültürünün birleşmesi sonucu oluştuğu düşünülmektedir; bu durum onların arasında hem İranî hem de Türk dillerinin varlığıyla örtüşmektedir. Göktürkler'in hanedanından hükümdar olan İmparatoriçe Aşina'nın antik genomunun analizi, Yassı Gömüt ve Ulaanzuukh kültürü kalıntılarıyla yakın genetik benzerlikler gösterdiğini ortaya koymuştur.

## Kaynakça
Aziz Yelisey Kilisesi (Nic)

**Jotari Aziz** **Yelisey Kilisesi** (), Azerbaycan'da yer alan bir kilisedir.

## Tanım
Kilise, Kebele rayonundaki Nic kasabasında yer almaktadır. Kilise binası, yerel taşlardan dörtgen planlı olarak inşa edilmiş olup küçük bir çan kulesine sahiptir. 2006 yılında kapsamlı bir şekilde restore edilmiş ve Alban-Udi Hristiyan Cemaati tarafından kullanıma açılmıştır.

## Tarihi
Eskiden Aziz Yelisey'in öğrencisi olan Şehit Vlas'ın mezarının ve aynı adı taşıyan bir şapelin bulunduğu yerde bulunmaktaydı. Şapel 1823'te, Astvatzatur Cotaniants adlı bir Udi keşişi tarafından söküldü; bu sırada şapelin altına Mesrop Maştots tarafından yerleştirilen iki bakır haç bulundu. 1879'da kilise, yerel halk tarafından 1.000 ruble karşılığında restore edildi. Restorasyondan önce kilisede üç Ermeni yazıtı bulunmaktaydı.

### Asimilasyon sorunu
Udi halkının Ermeni Kilisesi tarafından asimilasyonu o dönemde yerel halk arasında hoşnutsuzluğa neden olmuştu. Bu konudaki bilgiler Ermenistan Ulusal Arşivlerinde yer almaktadır:

### Kutsal Mesrop Okulu
Ermeni Kilisesi'nin politikasını engelleyen en büyük sorun dil meselesiydi. Nitekim Nic köyünde yaşayan Ermenilerin dahi zamanla dillerini unuttukları ve yerel halkla kaynaşmaya başladıkları görülmektedir:Sonunda, 1870 yılında erkek çocuklar için bir kilise okulu açıldı. Bazı kaynaklar bu tarihi 1876 ve 1879 olarak vermektedir. 1882'de kurulan yeni okul 1886 yılına kadar faaliyet gösterdi. 1886 yılında Kutsal Mesrob Okulu'nda 70 Udi ve 12 Ermeni genç eğitim görüyordu. Okul 1892'de çıkan bir yangında ciddi şekilde hasar gördü. Okul, 1945 yılına kadar faaliyet gösterdi ve daha sonra yerine Azerbaycan dili okulu açıldı.

## Kaynakça
Atıcılık sporları

**Atıcılık sporları**; atış doğruluğu, hassasiyeti ve hızına odaklanan rekabetçi ve eğlence amaçlı spor aktiviteleri grubudur. Atıcılık; esas olarak tabanca, tüfek ve av tüfeği gibi ateşli silahlar ve havalı tüfekler ile yay/arbalet gibi menzilli silahların kullanım sanatıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Büyük Gelen Palto

**Büyük Gelen Palto**, Filistinli yönetmen Nevres Ebu Salih'in 2013 yapımı filmi.

Filistin'de sürmekte olan işgali ve adaletsizlikleri duyurmak, Filistin davasını beyaz perdeye taşımak isteyen bir öğrencinin, mühendislik eğitimini geride bırakarak gazetecilik ve sinema alanına yönelme sürecini konu alır. Büyük bölümü yönetmenin yaşamından izler taşır. Film, 2015'te Amsterdam'daki Filistin Film Festivali'nin (PFFA) açılış filmi olmuştur.

Filmdeki Sami karakteri, iki İntifada sürecine ve Oslo Anlaşması'na şahit olmuş bir karakterdir. Filmde onun çocukluğu ve gençliği boyunca Kudüs'te film çekebilme çabaları ile, Filistinlilere uygulanan adaletsizlikler sergilenir. Yönetmen, annesinin 2005'te kendisini üzerinde büyük bir palto ile gördüğü ve büyük sorumluluklar taşıyacağı şeklinde yorumladığı rüyasından ötürü filme bu adı verdiğini açıklamıştır.

## Dış bağlantılar

* Fragman

## Kaynakça
Enbekşikazak

**Enbekşikazak ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Almatı ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 8.729&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 284.254'tür. İlçenin merkezi Eşik'tir.

## Kaynakça
Tahta Minare Camii

**Tahta Minare Cami**, İstanbul'un Fatih ilçesinde Balat mahallesinde bulunan tarihî camii.

İstanbul'daki en erken tarihli camilerdendir. Orijinali, İstanbul'un fethinden kısa bir süre sonra padişah II. Mehmet tarafından yaptırılmış; inşası 1458'de tamamlanmıştır. Hemen yakınındaki Tahta Minare Hamamı'nın sahibi Kantârizâde Sivaslı Halil Ağa, harap olan camiyi 1865'te bütünüyle tamir ettirdi. Ahşap olan minaresi bu onarım sırasında kâgir olarak yeniden yapıldı. Minberi ise 1875'te tamir edildi.

Ahşap tavanlı, kâgir bir yapı olan cami 1957'de cemaat tarafından onarılmış; 2002'de Vakıflar İdaresi tarafından restore edilmiştir.

Kıble duvarı önündeki küçük türbede, İstanbul’un fethinde bulunmuş Hüseyin Efendi'nin mezarı vardır. Caminin hemen yanında, ikinci banisi Halil Ağa'nın adıyla anılan çeşme bulunur.

## Kaynakça
Fauquembergues

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
İmposter sendromu

**İmposter sendromu** bir kişinin kendisini zihinsel ya da profesyonel bakımdan yetersiz bulmasıdır. Bu kişilere göre kazanılan başarılar, başkaları tarafından hile yoluyla elde edilmiş gibi algılanmaktadır. Bu eğilime sahip kişiler; başarıları nesnel kanıtlarla ortaya konmasına karşın, elde edilen kazancı hak etmedikleri görüşüne sahiptirler.

## Kaynakça
V. Kılıç Arslan

**V. Kılıç Arslan**, Anadolu Selçuklu Devleti'nin sultanı III. Alâeddin Keykubad'ın oğludur. Bazı tarihçiler V. Kılıç Arslan'ın 1310-1318 yılları arasında devleti yönettiğine inanırken, birçok Orta Çağ uzmanı ise böyle bir sultanın var olmadığı ve V. Kılıç Arslan'ın sadece tahtın bir iddiacısı olduğu görüşündedir.

II. Mesud'un yerine V. Kılıç Arslan'ın geçtiği ve böylece Selçuklu Hanedanı'nın 1318 yılına kadar sürdüğü de ileri sürülmektedir. Sultan II. Mesud'un 1308'de ölümünden sonra Konya'da Selçuklu tahtına V. Kılıç Arslan çıkarılmasına karşın gerek Anadolu halkı, gerekse Moğollar tarafından kabul görmemiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
* 

## Dış bağlantılar
Multani Kervansarayı

**Multani Kervansarayı**, Bakü'deki İçerişehir'de bulunan bir kervansaraydır. 14. yüzyılda inşa edilen yapı, Buhara Kervansarayı'nın karşısında yer almaktadır.

Kervansaray, ticaret amacıyla bölgeye sık sık gelen, günümüzde Pakistan'ın Pencap bölgesinde yer alan Multanlı tüccarların konaklaması için yapılmıştır. Bu tüccarlar arasında bulunan Zerdüştlerin ayrıca Surahanı'daki Bakü Ateşgahı'nı da inşa ettiklerine inanılmaktadır.

Kare planlı kervansarayın mimarisi eski dönem tarzını yansıtmaktadır. Avlunun etrafında çok sayıda balkon yer alır. Günümüzde Multani Kervansarayı, Azerbaycan mutfağının sunulduğu bir restoran olarak kullanılmaktadır. Yapıda 2020 yılında başlatılan restorasyon çalışmalarının 2022 yılında tamamlanması planlanmıştır. 
Kervansaray, Azerbaycan ile Pakistan arasındaki tarihi ilişkilerle de bağlantılıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kuddusi Hocamyarov

**Kuddusi Hocamyaroğlu Hocamyarov** (; ; ; 21 Mayıs 1918-8 Nisan 1994), Uygur asıllı Sovyet ve Kazak besteci. Sovyetler Birliği Halk Sanatçısı olup en çok 12 mukamdan oluşan mukam ezgileriyle tanınır. Önemli eserleri arasında ilk Uygur operası olarak kabul edilen *Nazugum*, *Zolotyegorye* (Altın Dağlar) (1960) ve *Taklamakan* senfonisi yer almaktadır.

## Biyografi
Hocamyarov, 21 Mayıs 1918'de Sovyet Rusya'nın Yedisu Oblastı'nın Enbekşikazak ilçesindeki günümüz Kaynazar köyünde doğdu. Babası o henüz üç aylıkken vefat etti. Genç yaşından itibaren disiplini, bağlılığı, gençlik hevesinden ve yaygın zaaflardan uzak durmasıyla öne çıktı. Sigara içmedi, alkol kullanmadı ve hayattaki ayartmalardan uzak durdu. Hocamyarov, henüz 16 yaşında olmamasına rağmen Almatı'daki Müzik ve Drama Koleji'ne kabul edildi. İlk önce keman eğitimi aldı, ardından piyanoya geçerek müzik bestelemeye başladı. Moskova Konservatuvarı'nın kompozisyon fakültesi sınavlarını geçti. Ancak II. Dünya Savaşı nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kaldı ve askere alındı. 1943'te Komünist Parti'ye katıldı.

Terhis olduktan sonra Almatı'ya döndü ve 1951'de Almatı Konservatuvarı'ndan, kendisini çok önemli bir Uygur müzisyeni olarak nitelendiren Profesör Yevgeni Brusilovski'nin öğrencisi olarak mezun oldu. Sonunda Almatı'dan ayrıldı ve 1953'ten itibaren Profesör Vissarion Şebalin'in sınıfında Moskova Konservatuvarı'na devam etti. 1957-1967 yılları arasında öğretmenlik yaptı ve Almatı Ko'nın rektörü oldu. 1968'de Devlet Konservatuvarı'ndan mezun oldu ve 1965'te profesör unvanını aldı.

İlk Uygur operası *Nazugum* (1956), *Zolotyegorye* (Altın Dağlar) (1960) ve *Çin Tomur* (1967) balesinin yaratıcısı olarak kabul edilir. Yazarın özgünlüğü, 1950 yılında yazdığı ve 1951'de üçüncü derece Stalin Ödülü'nü aldığı "Rizvana" senfonik şiir programında somutlaşan ulusal kimlik arayışında kendini gösterir. Birçok oda, enstrümantal ve koro eseri, şarkı ve balad ile dramatik yapımlar için müzik besteledi. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin tarihiyle yakından ilgilenen besteci, kendisine göre "çölün sulanması ve ekiminin bir ifadesi", kum fırtınasıyla yok oluşu ve ardından "geleceğin habercisi, geçmişin yeniden canlanacağı bir gelecek" olan *Taklamakan* senfonisini de yazdı.

Üyesiydi Kazakistan Besteciler Birliği üyesiydi ve 1955-1959 yılları arasında başkanlığını yaptı. 1959-1966 yılları arasında Lenin ve Sovyetler Birliği Devlet Edebiyat ve Sanat Ödülü Komitesi üyesiydi. 1961'de Tahran'da ve 1964'te Bağdat'ta düzenlenen uluslararası festivallere katıldı. Kazakistan SSC Komünist Partisi üyesi seçildi (1961-1967).

Hayatının sonlarına doğru, çocukluk anılarına ve diğer lirik eserlere dayanan 15 piyano parçasından oluşan bir "Çocuk Albümü" besteledi. 1992'de Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin Urumçi sanat kolejinde Mukam müziği üzerine ders verdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Uighur Music
* Biographical information  (in Russian)
Ekaterina Guliyev

**Ekaterina Guliyeva** (evlilik öncesi soyadı: **Zavyalova**; d. 1 Mart 1991), Rus asıllı Türk atlet. 800 metrede yarışmaktadır.
Etonogestrel

**Etonogestrel** (ticari adıyla **Nexplanon**), kadınlar için doğum kontrol yöntemi olarak kullanılan bir ilaçtır. İki ana kullanım şekli vardır. İlki üst kolun altına deri implantı halinde; ikincisiyse etinilestradiol ile kombinasyonuyla beraber vajinal halka olaraktır. İlaç, verilere göre 3 ile 5 yıl arasında etkinliğini sürdüren etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Vücuttan implant/halkanın çıkarılmasından sonra doğurganlık hızlıca geri dönmektedir.

Yaygın yan etkileri arasında adet düzensizlikleri, memede hassasiyet, ruh hali değişiklikleri, akne artışı, baş ağrısı ve vajinit vardır. Rahim iç duvarını incelterek, servikal mukusu koyulaştırarak ve ovülasyonu durdurarak etkisini gösterir.

İlaç 1972'de patentlenmiş ve 1998'de ilk defa tıbbi kullanıma sunulmuştur. ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından 2006 yılında kullanımı onaylanmıştır. 2015 yılından beri DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesinde bulunmaktadır.

## Kaynakça
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Bakü)

**Surp Asdvadzadzin Kilisesi** (, , ) veya **Kutsal Bakire Kilisesi**, Bakü'deki İçerişehir'de bulunan bir Ermeni Apostolik kilisesiydi. 18. yüzyılda inşa edilmiş, 1992 yılında yıkılmıştır. Kilise, Kız Kulesi'nin güney tarafında, Neftçiler Bulvarı'ndan sapan noktada, İki Katlı Kervansaray, Barbara Sokağı (günümüzdeki Həqiqət Rzayeva Sokağı) ve Büyük Minare Sokağı (bugünkü Asəf Zeynallı Sokağı) arasında bulunuyordu.

İçerişehir'deki Ermeni nüfusu Bakü'nün diğer bölgelerine göre az olduğundan, kilisenin büyük bir cemaati bulunmuyordu. Bu nedenle kilise hakkında günümüze ulaşabilen az sayıdaki bilgi birbiriyle çelişkilidir. Leonid Bretanitsky'ye göre, kilise Kız Kulesi'nin altında bir Ermeni kervansarayının yakınında inşa edilmiştir. Benjamin Arustamyan ise Hamdullah el-Müstevfî'nin (yaklaşık 1281–1344) bir Ermeni kilisesinden bahsettiğini ve Meryem Ana (Surp Asdvadzadzin) Kilisesi'nin 1799'da (yani Kaçarlar döneminde) Kız Kulesi'nin altında, Bakü Kalesi'nin içinde inşa edildiğini ve 1930'larda yıkıldığını belirtir. Ancak fotoğraflardan anlaşıldığı üzere kilise, Dağlık Karabağ sorununa dek ayakta kalmıştır. Arustamyan'ın bahsettiği Stalin döneminde yıkılan yapı ise Bakü'deki Aziz Thaddeus ve Bartalmay Katedrali'dir.

19. yüzyılın sonunda Ermeni rahip Markar Barkhudaryants, Bakü'deki Ermenilerin biri Aziz Krikor'a, diğeri ise Surp Asdvadzadzin (Kutsal Bakire)'ye adanmış iki tane taş kiliseleri olduğunu yazmaktadır. Barkhudaryants, Surp Asdvadzadzin'i hem iç hem dış mimari formlarına bakarak eski bir yapı olarak nitelendirmektedir.

Thomas de Waal, 1992'de Bakü'de görev yapan bir diplomata dayanarak, Karabağ Savaşı'nın en yoğun döneminde kilisenin yıkıldığını ve şu anda Kız Kulesi yakınındaki eski yerinin boş olduğunu aktarmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Bakü'de günümüze ulaşabilen tek Ermeni kilisesi olan Bakü Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hiroya Ebina

, Japon siyasetçi. 
## Hayatı
Ebina, 4 Ocak 1959'da Kushiro, Hokkaido, Japonya'da doğdu. Aoyama Gakuin Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde öğrenim gördü. Bağımsız olarak siyasete girerek 1999-2008 yılları arasında Hokkaido Yasama Meclisi'nde delege ve 2008-2024 yılları arasında Kushiro Belediye Başkanı olarak görev almıştır.

Ebina, 7 Ocak 2026'da memleketi Kushiro, Hokkaido, Japonya'daki aile evinde geçirdiği kalp krizi sonrasında kaldırıldığı bir hastanede 67 yaşında öldü.

## Kaynakça
Planques

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Chiara Valentini

**Chiara Valentini** (16 Temmuz 1941, Parma – 7 Ocak 2026, Roma, İtalya), İtalyan gazeteci ve deneme yazarı.

## Hayatı
Valentin,, 16 Temmuz 1941'de Parma, İtalya'da doğdu. Namus cinayetleri teziyle Parma Üniversitesi'nden mezun oldu. 1968'de RAI Televizyonu tarafından düzenlenen bir yorum yarışmasında başarı göstererek adım attığı gazetecilik ve yazarlık kariyerini 2026'daki ölümüne kadar sürdürdü. Uzun yıllar *Corriere della Sera* gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. Ardından 1970'lerden itibaren *Panorama* dergisinde kültür editörü, biyografi yazarı ve araştırmacı olarak görev aldı. *Panorama* dergisinin genel yayın yönetmeni ile anlaşmazlıklar yaşayıp oradan ayrıldıktan sonra geçtiği *L'Espresso* gazetesinin Sovyetler Birliği muhabiri oldu. 1990'larda takip ettiği Bosna Savaşı'ndaki etnik tacizleri anlatan çarpıcı bir yazıyla dikkatleri üzerine çekti. Ayrıca Dario Fo ve Enrico Berlinguer gibi tanınmış İtalyan şahsiyetleri konu alan biyografik eserleri yazdı. Son olarak 2018 yılına kadar Controparola Derneği'nin kitap projelerinde çalıştı.

Valentini, 7 Ocak 2026'da Roma, İtalya'da doğal nedenlerden 84 yaşında vefat etti.

## Çalışmaları
**La storia di Dario Fo* (1977)
**Il compagno Berlinguer* (1985)
**Berlinguer il segretario* (1987)
**Il nom est la cosa. Viaggio nel Pci* (1990)
**Le donne fanno paura* (2000)
**La fecondazione interditta* (2004)
**O i figli o il lavoro* (2012)
**Berlinguer* (2014)
**Il coraggio delle donne* (2020)
**Der eigenartige Genosse Enrico Berlinguer. Kommunist und Demokrat im Nachkriegseuropa* (2022)

## Kaynakça
Goserelin

**Goserelin** **(**ticari adıyla **Zoladex**), meme kanseri ve prostat kanseri tedavisinde, testosteron ve östrojen üretimini baskılamak amacıyla kullanılan bir ilaçtır. Hipofiz bezindeki GnRH reseptörlerini pulsatil (aralıklı) olmayan şekilde sürekli uyararak vücudun doğal hormonal geri bildirim sisteminin bozulmasına sebep olur ve kısa bir flare etkisinin ardından testosteron ve östrojen üretimi baskılar. Subkütan (deri altı) enjeksiyon yoluyla uygulanır ve GnRH agonistidir.

Yaygın yan etkileri sıcak basması, cinsel dürtülerde azalma, iktidarsızlık, vajinada kuruluk, meme büyüklüğünde değişiklik ve akne artışıdır.

1976 yılında ABD'de patentlenmiş ve 1987 yılında tıbbi kullanımı onaylanmıştır. İlaç, 2021'den itibaren DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi’nde yer almaktadır.

## Kaynakça
Kazak Ulusal Konservatuvarı

**Kazak Ulusal Konservatuvarı** (), Kazakistan'ın Almatı kentinde bulunan bir konservatuvardır. 1944 yılında kurulmuş olup Kazakistan'da besteciler, müzikologlar, koro ve halk orkestrası şefleri, piyanistler, vokalistler, sanat yöneticileri, senfoni orkestrasının tüm enstrümanlarında ve halk çalgılarında icracılar yetiştirmektedir.

Ülkenin birçok yaratıcı topluluğu ve eğitim kurumu, konservatuvar mezunlarıyla çalışmaktadır. Konservatuvar öğrencileri, Rusya, Almanya, Yunanistan, Hollanda, İsrail, ABD, Fransa, Çek Cumhuriyeti, Kanada, Güney Kore, Çin ve diğerleri gibi yakın ve uzak ülkelerdeki profesyonel topluluklarda çalışmaktadır.

## Tarihçe
24 Temmuz 1944'te Kazakistan SSC Halk Komiserleri Konseyi, 1 Ekim'den itibaren Almatı şehrinde Devlet Sanat Enstitüsü'nü kurmaya karar verdi; bu enstitü daha sonra Almatı Konservatuvarı'na dönüştürüldü. 1945'te üniversite, 19. yüzyıl Kazak kuishi sanatçısı Kurmangazi Sağırbayoğlu'nun adını aldı. 1938'de inşa edilen ilk binada, konservatuvardan önce bir müzik ve koreografi birliği bulunuyordu.

1960'ların başlarında, 120 yaşam odası, 42 prova, okuma ve spor salonları ve geniş bir salon içeren başka bir bina ve bir yurt inşa edildi.

1981-1982 akademik yılında konservatuvarda 1200'den fazla öğrenci eğitim gördü, 234 öğretmen çalıştı; bunların arasında 20'den fazla profesör ve bilim doktoru, yaklaşık 50 doçent ve bilim adayı, 5 Sovyetler Birliği halk sanatçısı ve 7 Kazakistan SSC halk sanatçısı bulunuyordu.

Kasım 2000'de konservatuvara ek olarak modern dört katlı bir bina daha eklendi.

Aralık 2013'ten itibaren üç ayda bir yayınlanan bilimsel dergi olan *Kurmangazi Kazak Ulusal Konservatuvarı Bülteni* yayınlanmaktadır. Mart 2017'de derginin adı *Sarın Sanat ve Bilim Dergisi* olarak değiştirildi. Mart 2023'te derginin adı *Sarın* olarak değiştirildi.

## Fakülte ve bölümler
Kurum 4 fakülte tarafından desteklenmektedir:
* Vokal ve Orkestra Şefliği Fakültesi
* Enstrümantal Performans Fakültesi
* Müzikoloji ve Yönetim Fakültesi
* Halk Müziği Fakültesi
Ayrıca üniversite genelinde bir dizi bölüm de bulunmaktadır:
* Yenilikçi Müzik ve Pedagojik Teknolojiler Bölümü
* Sosyal ve Beşeri Bilimler Bölümü
* Deneysel Sanat Stüdyo Okulu
* Beden Eğitimi ve Spor Bölümü
* Kazakça ve Yabancı Diller Bölümü

## Rektörler
* 1944-1945 - İvan Kruglıhin
* 1945-1951 - Ahmet Jubanov
* 1951-1957 - İvan Kruglıhin
* 1957-1967 - Kuddusi Hocamyarov
* 1967-1975 - Erkegali Rahmadiyev
* 1975-1987 - Azize Jubanova
* 1987-1997 - Düsen Kaseynov
* 1997-2018 - Caniya Ebubekirova
* 2018-günümüze - Arman Judebayev

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Azerbaycan-Kongo Demokratik Cumhuriyeti ilişkileri

**Azerbaycan-Kongo Demokratik Cumhuriyeti ilişkileri** Azerbaycan ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
23 Eylül 2011 tarihinde Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov Kongo Dışişleri Bakanı Alexis Tambwe Mwamba ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşme sırasında taraflar, ülkeler arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin ortak bir bildiri imzaladı.

## Üst düzey ziyaretler
Kongo Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Leonard She Okitundu, 4-6 Nisan 2018 tarihlerinde Bağlantısızlar Hareketi Bakanlar Konferansı'na katılmak üzere Azerbaycan'a bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi.

## Ekonomik işbirliği
BM'nin 2017 yılı istatistiklerine göre, Azerbaycan'ın Kongo'ya ihracat hacmi 92.610 ABD doları olarak gerçekleşti.

BM'nin 2018 istatistiklerine göre, Kongo'nun Azerbaycan'a ihracat hacmi yaklaşık 50.700 ABD doları olarak gerçekleşti.

BM'nin 2019 istatistiklerine göre, Kongo'nun Azerbaycan'a ihracat hacmi 60.100 ABD doları olarak gerçekleşti.

Gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan birkaç bölgesel enerji projesi bulunmaktadır.

## Askeri-teknik işbirliği
Eylül 2016'da Azerbaycan, Kongo'ya 10 adet modernize edilmiş BTR-70 zırhlı personel taşıyıcı ihraç etti.

İki ülke savunma sanayii alanında da işbirliği yapmaktadır.

## Uluslararası işbirliği
2012 yılında, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BM) bünyesinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti Komitesi kuruldu. Komite başkanlığını Azerbaycan yürütmektedir.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Jarma

**Jarma ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Abay ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 22.090&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 36.525'tir. İlçenin merkezi Kalbatau'dur.

## Kaynakça
Hatip Çeşmesi

**Hatip Çeşmesi**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihi
Çeşmenin günümüze ulaşabilmiş bir kitabesi bulunmadığından hangi tarihte kim tarafından inşa ettirildiği bilinmemektedir. Edirne'deki Musalla Çeşmesi ve Hacı Mehmed Ağa Çeşmesi ile benzer cephe özellikleri gösterdiğinden 17. yüzyıla tarihlenebileceği düşünülmektedir. Dijkema tarafından yayınlanan tamir kitabesine göre ise Hicri 1212 (Miladi 1797) tarihinde Bezergan Hacı Muhammed tarafından tamir ettirilmiştir.

Mülkiyeti Edirne Belediyesi'ne ait çeşmenin özgün yalağı, önünden geçen yol seviyesinin zamanla yükselmesi nedeniyle ortadan kalkmıştır.

Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.

## Mimarisi
Kare planlı, kesme taş malzemeli, haznesi dıştan düz içten tonoz örtülü, iki cepheli çeşmenin doğuya bakan cephesinde sivri kemerli bir niş bulunmaktadır. Güneye bakan diğer cephesi ise sağır bir sivri kemerli nişe sahiptir. Doğu cephesindeki kemerin kilit taşında bir rozet bulunmaktadır. Bu cephedeki nişin içerisinde günümüze ulaşamamış ayna taşı yer almaktadır. Dijkema'nın çeşmenin ayna taşının üzerinde olduğu aktardığı kitabesi günümüze ulaşamamıştır.

## Kitabesi
Günümüze ulaşamayan ve Dijkema tarafından aktarılan tamir kitabesine göre çeşme 1797 yılında Bezergan Hacı Muhammed isimli bir hayırsever tarafından onarılmıştır.

**Fokke Theodoor Dijkema tarafından yayınlanan ve Murat Karademir tarafından aktarılan** **tamir kitabesi transkripsiyonu**:*Bezergan el-hac Muhammed / Muvaffak etdi bu hayra anı had*
*Harabe müşeref olmuşken bu çeşme / İdüb ta'mir anı eyledi abad*
*Ola banisi hem ta'mir edenle / Duhul eden işe şad ab-ı hem şad*
*Çıkub bir sarı tarihin sanadır / İçen dilteşnegan afiyet bahş 1212*


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Elgi Nehri

**Elgi Nehri** (; ), Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nda bulunan bir nehirdir. Nehir, İndigirka Nehri'nin aol kolu olup Degdega ve Kao nehirlerinin birleştiği noktada başlayarak Elgi Platosu üzerinden akarak İndigirka Nehri'ne dökülmektedir.

## Kaynakça
Azerbaycan-Cibuti ilişkileri

**Azerbaycan-Cibuti ilişkileri** Azerbaycan ve Cibuti arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Tarihçe
Azerbaycan ile Cibuti arasındaki diplomatik ilişkiler 22 Ekim 1996 tarihinde kurulmuştur. İki ülke arasındaki ilişkiler 2016 yılından sonra daha da güçlenmiştir. Cibuti Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin egemenliğini ve uluslararası alanda tanınan toprak bütünlüğünü tam olarak saygı duymaktadır. 2017 yılında, Cibuti parlamentosu başkanının başkanlık ettiği bir parlamento heyeti, kültürlerarası diyalog konulu uluslararası foruma katılmak üzere Azerbaycan'a bir ziyaret gerçekleştirmiştir.

## Parlamentolar arası ilişkiler
14 Nisan 2017 tarihinde, Azerbaycan Cumhuriyeti Parlamentosu Azerbaycan ve Cibuti arasındaki parlamentolar arası ilişkilerle ilgili bir çalışma grubu kurulmasına ilişkin bir karar aldı. Çalışma grubunun başkanlığını Azerbaycan Parlamentosu üyesi Vusal Huseynov yürütmektedir.

3 Mayıs 2017 tarihinde, Azerbaycan Parlamentosu Başkanı Oktay Esedov Cibuti Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Başkanı Mohamed Ali Houmed başkanlığındaki heyeti kabul etti.

Her iki ülke de Bağlantısızlar Hareketi üyesidir.

## İnsani yardım faaliyetlerinde ortaklık
10 Nisan 2017 tarihinde, insani yardım malzemeleri taşıyan bir uçak Bakü'den Cibuti'ye gönderildi. İnsani yardım malzemeleri, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın emriyle Acil Durumlar Bakanlığı tarafından gönderildi. Yardımlar arasında içme suyu, şeker, çay, ayçiçek yağı, mısır yağı, un, makarna, erişte vb. yer alıyordu.

## Sivil havacılıkta ortaklık
30 Kasım 2016 tarihinde, Azerbaycan Havayolları CJSC Başkanı'nın Cibuti Cumhuriyeti'ni ziyareti sırasında, Azerbaycan Havayolları ile Cibuti Havayolları arasında işbirliğini genişletmek amacıyla bir Mutabakat Zaptı imzalandı. Ayrıca, Bakü-Cibuti kargo taşımacılığı uçuşunun açılması ve Azerbaycan-Cibuti ortak kargo taşımacılığı şirketinin kurulması konusunda da anlaşmaya varıldı.

## Hocalı Katliamı'nın Tanınması
2017 yılının Ocak ayında, Cibuti Cumhuriyeti Ulusal Meclisi, Hocalı Katliamı'nı soykırım ve insanlığa karşı suç olarak tanıyan bir karar kabul etti. Karar, Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarını işgaline de değiniyor.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Irgız (ilçe)

**Irgız ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Aktöbe ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 41.930&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 13.975'tir. İlçenin merkezi Irgız'dır.

## Kaynakça
Eyekit Nehri

**Eyekit Nehri** (; ), Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nda bulunan bir nehirdir. Nehir, Lena Nehri'nin bir kolu olup Kıstık Platosu'nun güneydoğu eteklerinden başlayarak Lena Nehri'ne dökülmektedir.

## Kaynakça
Azerbaycan-Etiyopya ilişkileri

**Azerbaycan-Etiyopya ilişkileri** Azerbaycan ve Etiyopya arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ile Etiyopya arasında diplomatik ilişkiler 2 Kasım 1992 tarihinde kurulmuştur. 2012 yılının Aralık ayında, Milli Meclis (Ulusal Meclis) Etiyopya'da Azerbaycan Büyükelçiliği kurulmasına karar vermiştir. Etiyopya'nın Azerbaycan'daki Olağanüstü Büyükelçisi Ayalew Gobezie Workneh'dir. Azerbaycan'ın Etiyopya temsilcisi Elman Abdullayev'dir. 2017 yılından bu yana, Azerbaycan'ın Etiyopya'daki fahri konsolosu Jeyhun Alekperov'dur.

Kasım 2017'de Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov Etiyopya'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında Bakan, Etiyopya Cumhurbaşkanı Mulatu Teshome ve Etiyopya Dışişleri Bakanı Vorkene Gebeyehu ile bir araya geldi. Toplantı sonucunda "Azerbaycan Cumhuriyeti ve Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlıkları arasında siyasi istişarelere ilişkin mutabakat zaptı" imzalandı.

## Ekonomik işbirliği
Mayıs 2017'de Bakü İş Merkezi, İhracat ve Yatırım Teşvik Vakfı (AZPROMO) tarafından düzenlenen Azerbaycan-Etiyopya iş toplantısına ev sahipliği yaptı. Etkinliğe tekstil sektöründe çalışan yaklaşık 30 iş adamı katıldı.BM Ticaret Ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre, 2017 yılında Azerbaycan'ın ihracat hacmi 438 milyon ABD doları olarak gerçekleşti. 2018 yılında Azerbaycan'ın ihracat hacmi 476,400 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, iki ülke arasındaki işbirliği farklı kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir: BM, Afrika Birliği vb. 26 Şubat 2016 tarihinde, Azerbaycan'ın Etiyopya Büyükelçiliğinin girişimiyle Addis Ababa'da Hocalı katliamı kurbanlarının anısına bir etkinlik düzenlendi.

## Kültürel bağlar
1960'lardan bu yana, Etiyopya'dan onlarca öğrenci Azerbaycan'da eğitim görmektedir. 2019 yılında, Azerbaycan yapımı uzun metrajlı film "Ali ve Nino" Etiyopya'daki Avrupa film festivalinde gösterildi.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan-Gambiya ilişkileri

**Azerbaycan-Gambiya ilişkileri** Azerbaycan ve Gambiya arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
11 Kasım 1994 tarihinde, iki devlet arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin Protokol imzalandı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 11 Aralık 2012 tarihli ve 2587 sayılı Kararnamesi uyarınca, Tarık İsmail oğlu Aliyev, Azerbaycan'ın Gambiya'daki Olağanüstü Büyükelçisi olarak atanmıştır.

## Üst düzey ziyaretler
23-26 Nisan 2013 tarihlerinde Bakü'de düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri Çalışma Bakanları İkinci Toplantısı'na katılmak üzere, Gambiya Çalışma Bakanı Kebba S. Turay başkanlığındaki bir heyet Azerbaycan'ı ziyaret etti.

2018 yılının Haziran ayında, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov ile Gambiya Dışişleri Bakanı Ousainou Darboe arasında bir görüşme gerçekleştirildi.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, İslam İşbirliği Teşkilatı ve BM dahil olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde işbirliği yürütülmektedir.

14 Mart 2008 tarihinde BM Genel Kurulu'nun 62. oturumu kapsamında Azerbaycan tarafından sunulan "Azerbaycan'ın işgal altındaki topraklarındaki durum" konulu karar tasarısı ile ilgili oylamada, Gambiya hükûmeti Azerbaycan'ın tutumunu desteklemiştir.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
1995 Pafos depremi

**1995 Pafos depremi**, 24 Şubat 1995'te, 12:03 AM EEST'de (23 Şubat 21:03 UTC ), Kıbrıs'ın Baf bölgesinde 5,9 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Depremin merkez üssü yaklaşık  uzaklıktadır. Pafos'un kuzeybatısında meydana gelen deprem, Kıbrıs'ın tamamında, ayrıca kuzey İsrail, Lübnan ve Türkiye'nin bazı bölgelerinde hissedildi. Çevredeki bölgede orta derecede hasara neden oldu; evlerde azdan şiddetliye kadar hasar meydana geldi. Bu deprem sonucunda iki kişi öldü ve beş kişi yaralandı.

## Kaynakça
Talalar Kilisesi

**Talalar Kilisesi** veya ***Nur Kilisesi***, Balakan rayonunun Talalar köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Kilise 12.-13. yüzyıllarda inşa edilmiştir.

Talalar Kilisesi, kenarları 6,7x9,2 metre ölçülerinde olup dikdörtgen şeklinde bir binadır. Kilise binasının batı tarafına bitişik olarak iki katlı bir çan kulesi inşa edilmiştir.

## Tarihi
Profesör Gülçehre Memmedova, kilisenin 12.-13. yüzyıllara ait olduğunu belirtmektedir. Bu tür kiliselerin Gürcistan'ın farklı bölgelerinde yaygın olduğunu vurgulayan Gürcü bilim insanı I. Adamiya, Çar Gurgen tarafından inşa ettirilen İşhanî Kilisesi'ni bu tip yapılara örnek olarak göstermektedir.

Gülçehre Memmedova, tonozlu salonlu kiliselerinin veya tek nefli bazilikaların Hristiyan dini mimarisinde en yaygın yapı türü olduğunu ve Güney Kafkasya'daki üç Hristiyan ülke de dahil olmak üzere tüm Hristiyan ülkelerde inşa edildiğini belirtmektedir.

I. Adamiya'nın getirdiği benzetmeyi başarısız bulan G. Mammadova, kilisenin plan oranları, mihrap bölümünün tasarımı, kapı ve pencerelerin yerleşimi ile iç mekanların düzenlenmesi bakımından İşhanî Kilisesi'nden farklı olduğunu belirtmektedir.

## Mimari özellikler
Kilise, 6.7x9.2 metre ölçülerine sahip dikdörtgen bir forma sahiptir. Dikdörtgen biçimli altar apsisinde bir pencere yer almaktadır. Tonoz biçimli çatı, pilastrlar üzerinde duran kemerler sistemiyle taşınmaktadır. Altarın önünde yer alan ibadet salonu bölümü, güney ve kuzey taraflardan iki pencere ile aydınlatılmaktadır.

Kilise binasının batı tarafında, kilisenin bitişiğinde iki katlı bir çan kulesi bulunmaktadır. Büyük köşe destekleriyle sivri bir kule şeklinde olan birinci kat, bir avlu görevi görür ve kubbeli tavanıyla kilisenin girişini örter. Sekizgen şeklindeki ikinci kat, günümüze kadar ulaşamamış bir çanla tamamlanmıştır.

Kilise ve çan kulesinin yapımında farklı malzemeler kullanılmıştır. Kilise binası iyi yontulmuş yerel taşlardan inşa edilmişken, daha sonra eklenen çan kulesi fırınlanmış kırmızı tuğlalardan yapılmıştır.

## Kaynakça

## Bibliyografya
* 

## Dış bağlantılar

* 
* Alban dövrünün ən unikal abidəsi məhv olmaq üzrədir
Tukulan

**Tukulan** (; ), Rusya'nın Saha Cumhuriyeti'nde Orta Yakut Ovası'nın rüzgarla şekillenen yeryüzü şekilleridir. Genellikle Lena Nehri vadisi boyunca, aşağı Vilyuy Nehri bölgesinde bulunan karakteristik bir kum tepesi türüdür.

Tukulanlar, izole kum tepeleri şeklinde olabileceği gibi, ovanın belirli noktalarında, genellikle tayga ağaçları arasında, geniş kumla kaplı alanlar şeklinde de bulunur. En büyük kum tepesi, Linde Nehri yakınlarında yer alır ve yaklaşık 40 km uzunluğa ulaşır.

## Kaynakça
Mike Terrana

**Mike Terrana** (d.21 Ocak 1960), Amerikalı hard rock ve heavy metal davulcusu.

1997'de Terrana önce altı aylığına Hollanda'ya, ardından Almanya'ya taşındı.  Rage, Gamma Ray, Savage Circus, Axel Rudi Pell, Roland Grapow ve Masterplan gibi Alman grupları ve sanatçılarıyla çalıştı.

2007'de Alman grubu Razorback ile sahne almaya başladı.

2016 yılında Terrana, İtalyan heavy metal grubu Vision Divine'a katıldı. 2017 yılında ise Avalanch (İspanya) ve Kreyson (Çekya) metal gruplarının üyesi oldu.

2020'den beri TikTok'ta davul çalma videoları paylaşıyor. Ocak 2025 itibarıyla 650.000'e yakın takipçisi bulunmaktadır.

## Kaynakça
Ağaselim Atakişiyev

**Ağasalim Atakişiyev** (; 1903–1970) Azerbaycanlı bir siyasetçi ve askerdi. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti İçişleri Bakanı, Kızıl Ordu'da tümgeneral ve SSCB Yüksek Sovyeti'nin 3. dönem milletvekiliydi. Atakişiyev, İran'da Azerbaycan Halk Hükûmeti'nin kurulmasının destekçilerinden biriydi.

## Erken Yaşamı
Atakişiyev, bir liman römorkörünün başçavuşunun ailesinde doğdu. Azerbaycan vatandaşıydı.

1916 yılında Bakü'deki 4 yıllık yüksek ilkokuldan ve Bakü gerçek okulunun 4. sınıfından mezun oldu, ardından 1918-1920 yılları arasında Bakü'deki bir dokuma fabrikasında çırak iplik ustası olarak çalıştı. Nisan 1920'den Mayıs 1921'e kadar Bakü Yürütme Komitesi'nin kontrolörlüğünü yaptı.

## Sovyet Kariyeri
Mayıs 1921'de Bakü'deki suç soruşturma dairesinde müfettiş olarak çalışmaya başladı. Mayıs 1924'te Azerbaycan SSC'si içindeki OGPU ve halefleri olan NKVD, MVD ve MGB'nin yanı sıra benzer kurumlarda kariyer yaptı.

Bu yıllarda, gelecek vadeden bir çalışan olarak Lavrentiy Beria'nın dikkatini çekti. Haziran 1932'den Temmuz 1933'e kadar Transkafkasya GPU'sunda görev yaptı. Temmuz 1933'ten itibaren Azerbaycan SSC'nin OGPU-NKVD'sinde, cumhuriyet NKVD'sinin SPO departmanı başkanı olarak çalıştı. Haziran 1939'dan itibaren Azerbaycan SSC'nin URCM NKVD'sinin Vekil Başkan Yardımcısı, aynı yılın Kasım ayından itibaren ise Azerbaycan SSC'nin URCM NKVD'sinin Başkan Yardımcısı oldu. Mart 1940'tan itibaren Azerbaycan SSC'nin Kirovobad Bölge Müdürlüğü Başkanıydı. Mart 1941'den Ocak 1942'ye kadar Azerbaycan SSC'nin URCM NKVD Başkanı ve İçişleri Halk Komiseri Yardımcısı (Milis) olarak görev yaptı. Mayıs 1943'ten Haziran 1944'e kadar Devlet Güvenliği Halk Komiseri Birinci Yardımcısıydı. Daha sonra, 1945 yılında, bir konsolos görünümü altında, SSCB NKVD'sinin İran'daki Dış İstihbarat Servisi'nin casusu oldu. Atakişiyev, Pişevari hükûmetini desteklemek üzere Tebriz'e gönderilen 2500 kişilik bir grup olan "Aliyev misyonu"nun özel operasyonlarının başındaydı; bu, İran topraklarında Azerbaycan Halk Hükümeti kurma niyetinde olan başarısız bir girişimdi.

1946'dan 1950'ye kadar Azerbaycan SSC Devlet Güvenlik Bakan Yardımcısıydı. Son olarak, 27 Mayıs 1950'den 26 Mart 1953'e kadar Azerbaycan SSC İçişleri Bakanıydı. Ayrıca Azerbaycan SSC Komünist Partisi (Bolşevikler) Merkez Komitesi Bürosu üyesi, SSCB ve Azerbaycan SSC Yüksek Sovyeti milletvekiliydi.

## Düşüş ve Yargılama
Mayıs 1954'te görevinden alındı ve Haziran 1954'te İçişleri Bakanlığı'ndan ihraç edildi. Kasım 1955'te tutuklandı ve Mayıs 1956'da "Baghirov davası"nda, SSCB Yüksek Mahkemesi Askeri Koleji'nin ziyaret oturumu tarafından sosyalist hukuka aykırı davranmaktan yirmi beş yıl hapis cezasına çarptırıldı.

1969'da şartlı tahliye ile serbest bırakıldı. Kamptan ölümcül hasta olarak döndü. Tanınmış Sovyet ve Azerbaycanlı oryantalist bilim insanı, Sovyetler Birliği Kahramanı, akademisyen Ziya Bunyadov, erken tahliyesine katkıda bulundu.

## Notlar