Aksesuar sandal kemiği

**Aksesuar sandal kemiği**, ayağın iç tarafına doğru, ayak bileğinin önünde zaman zaman anormal şekilde gelişen bir aksesuar kemiktir. Bu kemik genel nüfusun yaklaşık %2–14'ünde bulunabilir ve genellikle asemptomatiktir.

Aksesuar sandal kemiği, tibialis posterior tendonunda sürekli gerilme ve strese neden olarak kronik, işlev bozucu ağrıya ilerleyebilir ve tendon rüptürü ya da sekonder pes planus deformitesine yol açabilir; bu durum geliştiğinde tablo genellikle **aksesuar sandal kemiği sendromu** olarak adlandırılır.

Aksesuar sandal kemiğinin semptomlarını yakından taklit edebilen diğer durumlar arasında plantar fasiit, bunyon ve topuk dikeni bulunur.

## Sınıflandırma
Geist sınıflaması aksesuar sandal kemiklerini üç tipe ayırır.
* **Tip 1**: *Os tibiale externum*, tibialis posterior tendonunun distalinde 2–3&nbsp;mm'lik bir sesamoid kemiktir. Genellikle asemptomatiktir.
* **Tip 2**: Üçgen ya da kalp şeklinde, 12&nbsp;mm'ye kadar ölçebilen bir ossikül olup, sandal kemiği tüberkülüne 1–2&nbsp;mm'lik fibrokartilaj veya hiyalin kıkırdak tabakasıyla bağlanan sekonder bir ossifikasyon merkezini temsil eder. Tibialis posterior tendonunun bazı bölümleri bazen aksesuar ossiküle tutunur; bu da işlev bozukluğuna ve dolayısıyla semptomlara neden olabilir.
* **Tip 3**: *Cornuate* (boynuzlu) sandal kemiği, büyümüş bir sandal kemiği tüberkülünü temsil eder ve kaynaşmış Tip 2 aksesuar kemiğe karşılık gelebilir. Bazen bunyon oluşumuna bağlı olarak semptomatiktir.

## Tanı
Aksesuar sandal kemiği sendromunun tanısı için ayak ve ayak bileği cerrahı semptomlarını analiz eder ve ayağı muayene ederek deri irritasyonu veya şişlik olup olmadığına bakar. Hekim, ağrıyı değerlendirmek için kemiksi çıkıntıya bası uygulayabilir. Ayrıca ayak yapısı, kas gücü, eklem hareketleri ve hastanın yürüme biçimi de değerlendirilebilir.
Tanıyı doğrulamak için genellikle röntgen istenir. Süregelen ağrı veya iltihap varsa, durumu daha ayrıntılı değerlendirmek üzere MR veya diğer ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

## Tedavi
Cerrahi dışında, semptomatik hale gelen aksesuar sandal kemiği için birkaç seçenek vardır. Bunlar immobilizasyon, buz uygulaması, ilaç tedavisi, fizik tedavi ve ortezik cihazları içerir. İmmobilizasyon, ayak ve ayak bileğinin alçıya alınması veya çıkarılabilir bir ortopedik botu içine yerleştirilmesini kapsar. Bu yaklaşım ayaktaki stresi azaltır ve iltihaplanmayı düşürebilir. Buz uygulaması şişliği ve iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olur. İlaç tedavisi, steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar veya steroidlerin (oral ya da enjeksiyon yoluyla) kullanılarak inflamasyonun azaltılmasını içerir. Fizik tedavi, kasları güçlendirmek ve inflamasyonu azaltmak için reçete edilebilir; ayrıca semptomların tekrarlamasını önlemeye yardımcı olabilir. Ortotik cihazları (ayakkabının içine yerleştirilen ark destekli cihazlar) gelecekteki semptomları önlemeye yardımcı olabilir. Bazen ortotik cihazlar, aksesuar sandal kemiğinin kenarına baskı yaparak rahatsızlığa neden olur. Bu nedenle hastaya verilen ortotik cihazların dikkatle tasarlanması gerekir.

## Radyolojik görüntüler

 File:Os tibiale externum Typen 1 - 3 nach Geist - Roe.jpg|Soldan sağa: Tip 1, 2 ve 3
 File:Os-naviculare-accesorium.jpg|Tip 2'nin lateral projeksiyonu
 File: Accessory Navicular 01.jpg|Tip 2
 File:Os naviculare cornutum - Roe 001.jpg|Boynuzlu sandal kemiği
 File:Os naviculare cornutum - Roe 002.jpg|Boynuzlu sandal kemiği
 File:Os naviculare cornutum - Roe Ausschnitt 001.jpg|Boynuzlu sandal kemiği
 File:Accessory and cornuate navicular bone on dorsoplantar X-ray - annotated.jpg|Bir ayakta Tip 2 (koyu ok), diğerinde Tip 3 (beyaz ok)


## Kaynakça

* 

## Dış bağlantılar
* 
* Wheeless'in Ortopedi Ders Kitabı