İbbi-Sin

**İbbi-Sin** (, ), Şu-Sin'in oğlu, Sümer ve Akad kralı ve Üçüncü Ur Hanedanı'nın son kralı ve MÖ 2028-2004 seneleri arasında hüküm sürmüştür (orta kronoloji). Hükümdarlığı sırasında Sümer imparatorluğu Amoriler tarafından defalarca saldırıya uğramıştır. İbbi-Sin'in liderliğine olan inanç kaybolunca, Elam da bağımsızlığını ilan etmiş ve akınlar yapmaya başlamıştır.

İbbi-Sin, Ur ve Nippur gibi önemli şehirlere surlar inşa edilmesini emretmiş, ancak bu çabalar akınları durdurmaya veya imparatorluğun birliğini korumaya yetmemiştir. İbbi-Sin'in imparatorluğundaki şehirler, onları koruyamayan bir kralın elinden çıkmış; özellikle de Amori hükümdarı İşbi-Erra yönetimindeki İsin'in eline geçmiştir. İbbi-Sin, krallığının sonuna doğru yalnızca Ur şehrini geride kalmıştır. MÖ 2004 veya 1940'ta, Elamlılar, "Zagros Dağları'ndaki Şimashki bölgesinden gelen kabile üyeleriyle" birlikte Ur'u yağmalamışlar ve İbbi-Sin'i esir almışlar; hapsedildiği Elam şehrine götürmüşlerdir; bilinmeyen bir tarihte ölmüştür.

## Amori istilası
Amoriler Mezopotamya standartlarına göre geri kalmış bir halk olarak kabul ediliyordu; İbbi-Sin'in 17. sene resmen "Uzak geçmişten beri şehirleri bilmeyen güçlü güney rüzgarı Amoriler, Ur kralı İbbi-Sin'e boyun eğdiler" olarak adlandırıldı. Ancak, babası Şu-Sin'in Amori saldırılarına karşı Mezopotamya boyunca bir "Martu duvarı" inşa etmesine rağmen, bunlar İbbi-Sin'in hükümdarlığının başlarında aşılmıştır.

Bilim insanları, İbbi-Sin'in hükümdarlığında imparatorluğun uzun süreli kuraklık nedeniyle zaten gerilemeye başladığını ileri sürmüşlerdir; aslında bu kuraklık, MÖ 1500 civarında Akad İmparatorluğu'nun yıkılmasına da neden olmuştu. Yaklaşık MÖ 2193'te III. Ur'un düşüşünden de sorumlu olabilir.Basra Körfezi tortuları üzerinde yapılan çalışmalar, Dicle ve Fırat'ın akış hızının MÖ 2100-2000 seneleri civarında çok düşük olduğunu göstermektedir. [...] Düşman baskınları, bürokratik kötü yönetim veya dikkatsiz bir yönetici tarafından tarım sistemine verilen herhangi bir zarar, gıda sıkıntısına yol açacaktır.İbbi-Sin'in krallığının yedinci ve sekizinci senelerinde tahıl fiyatı 60 kat artmış, bu da Amoritlerin III. Ur imparatorluğunu bozmadaki başarısının, en azından kısmen, tarım ve sulama sistemlerine yönelik saldırıların bir ürünüdür.

## Elam'ın işgali
Bu saldırılar kıtlığa ve imparatorlukta ekonomik çöküşe yol açmış ve Kindattu komutasındaki Elamlıların Ur'a saldırıp kralı esir almasının yolunu açmıştır. Sümer ve Ur İçin Ağıt, Ur'un düşüşünü ve İbbi-Sin'in kaderini şöyle anlatır:

## Sene isimleri
İbbi-Sin'in bütün sene isimleri bilinmektedir ve bunlar onun hükümdarlığının önemli olaylarını belgelemektedir. Başlıca sene isimleri şunlardır:

## Yazıtlar

Dosya:Ibbi-Sin_cylinder_seal.jpg|Silindir mühür, tahtta İbbi-Sin. Yazıt: "Güçlü kral İbbi-Sin, Ur kralı, dört köşenin kralı [dünyanın] // Gözetmen Ilum-bani, Ili-ukin'in oğlu hizmetkar[ınızdır]".
Dosya:Administrative_Tablet,_Third_Dynasty_of_Ur,_2026_BC.jpg|Ur'un Üçüncü Hanedanlığı, İbbi-Sin dönemine ait idari tablet, MÖ 2026.
Dosya:Bead_dedicated_to_the_Moon_god-AO_27622-IMG_0571-black-wb.jpg|Ur tanrı-kralı İbbi-Sin'in Ay tanrısına hayatını kurtardığı için adadığı adak boncuğu: "Ülkesinin tanrısı, güçlü kral, kral veya Ur, dört bölgenin kralı İbbi-Sin, hayatı pahasına bu boncuğu adadı."
Dosya:Ibbi-Sin_(name).jpg|Yazıt ve standart çivi yazısında İbbi-Sin () ismi.
Dosya:Receipt_for_garnments_sent_by_boat_to_Dilmun_BM_130462.jpg|İbbi-Sin'in iktidarının 1. senesinde Dilmun'a tekneyle gönderilen giysilerin makbuzu. British Museum BM 130462.


## Kaynakça