Askerî Operasyonlar Komutanlığı

**Askerî Operasyonlar Komutanlığı**, **Askerî Operasyonlar Departmanı**, veya eski adıyla **el-Fetih el-Mübin**, Suriye iç savaşına katılan Suriyeli muhaliflerin ortak askerî harekât odasıdır. Suriye Arap Ordusu'nun 1. İdlib'in Şafağı harekâtı sırasında Mayıs ayında kurulan “Şam'ın Fethi” harekât odasından evrilerek Haziran 2019'da ilan edilen harekât odası, İdlib başta olmak üzere Suriye'nin kuzeybatısında muhaliflerin elindeki bölgelerde faaliyet gösteren isyancı gruplardan oluşmaktadır.

Koalisyonu oluşturan üç grup Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm, Ulusal Kurtuluş Cephesi ve Ceyş el-İzze'dir. Ekim 2020'de HTŞ ve El-Nusra Cephesi'nden önde gelen iki grup İdlib'de Askerî Operasyonlar Komutanlığı'nın kurulması için anlaşmışlardır.

## Tarihçe
İdlib'deki muhalif gruplar, 7 Haziran 2019 tarihinde Suriye Arap Ordusu'nun İdlib taarruzu sırasında, bir gün önce başlayan karşı saldırının ikinci aşaması olarak “Büyük Fetih” operasyonunun başladığını ilan etti. İlk operasyon olan “Saldırganlığı püskürtme”operasyonu, muhaliflerin birkaç kasaba ve mevziyi ele geçirmesiyle sonuçlanmıştı.

### Birinci kuzeybatı Suriye harekâtı

Muhalif kaynaklar, grupların RuAF'a ait bir SU-22'yi vurduğunu bildirdi. 8 Haziran'da el-Fetih el-Mübin operasyon odası Hama'nın kuzeyindeki çeşitli bölgelerde rejimin yollarını kesti. Koalisyondaki bir grubun da bir Aero L-39 Albatros'a hasar vererek inişe zorladığı bildirildi.

16 Haziran'da İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, grupların Tel Meleh eksenindeki mevzilerine yapılan bir saldırıyı püskürttüğünü bildirdi.

18 Haziran'da operasyon odası Tel Meleh ekseninde bir saldırı gerçekleştirdi. Suriye devlet medyası saldırıyı durdurduklarını bildirdi. Suriye Ordusu da 19 Haziran'da Tel Meleh ve Cubbeyn kasabalarını geri almak için bir operasyon başlattığını ilan etti. 20 Haziran'da 89 isyancı ve 41 hükümet askeri ölmüştü. Gruplar saldırıyı püskürtmeyi başardı.

28 Haziran 2019 tarihinde NLF'nin El-Haviz kasabasına düzenlediği baskında 15 askerin öldüğü ve 30 askerin yaralandığı bildirildi. Aynı gün bir başka L-39 isabet alarak uçağı inişe zorladı.

10 Temmuz 2019'da operasyon odası Hamamiyat şehrini ve tepesini ele geçirmiştir. Hükümet yanlısı Al-Masdar News, Suriye Ordusu'nun ertesi gün kasabayı yeniden ele geçirdiğini bildirdi. Koalisyonun Lazkiye'deki bazı Suriye Ordusu mevzilerini de vurduğu bildirildi.

20 Temmuz'da operasyon odası Cubbeyn'e yapılan bir saldırıyı püskürttü.

Operasyon odası 21 Temmuz 2019 tarihinde Kasabiyeh'e bir saldırı düzenlemiş ancak Suriye Ordusu tarafından püskürtülmüştür.

28 Temmuz 2019'da Suriye Arap Ordusu'nun Tel Meleh ve Cubbeyn'i geri alarak tüm kazanımlarını tersine çevirmesinin ardından operasyon odası büyük bir gerileme yaşadı. Kaynaklar, gruplarla yaşanan çatışmalarda aralarında üst düzey generallerin de bulunduğu onlarca hükümet yanlısı savaşçının öldürüldüğünü bildirdi.

Fetih Mübin operasyon odası, stratejik Han Şeyhun şehri de dahil olmak üzere birçok kilit bölgeyi kaybetti ve kuzey Hama'dan çıkmaya zorlandı. Çatışmalar 31 Ağustos'ta yürürlüğe giren bir ateşkesle sona erdi.

### İkinci kuzeybatı Suriye harekâtı

Aralık 2019'da isyancıların elindeki bölgelere yönelik hava saldırılarının yeniden başlamasının ardından muhalif kaynaklar Suriye Arap Ordusu'nun İdlib'e yönelik saldırılarını yeniden başlatmayı planladığını duyurdu. 19 Aralık'ta Suriye Ordusu taarruza geçerek birkaç kasabaya ilerledi. Silahlı gruplar Halep ekseninden de saldırıya uğradı. Ma'arretü'n-Nu'man şehri haftalar süren bombardımanın ardından 29 Ocak 2020'de Suriye Arap Ordusu tarafından ele geçirildi.  Türkiye, İdlib'in tamamen ele geçirilmesini önlemek için bölgeye asker ve teçhizat konvoyları göndermeye başladı. Fetih Mübin operasyon odası, Serakib şehri de dahil olmak üzere birçok kilit şehri kaybetti. M5 otoyolunun rejim yanlısı güçlere yeniden açılmasının ardından Suriye Arap Ordusu Halep ekseninde bir saldırı başlatarak vilayette muhaliflerin elindeki bölgelerin çoğunu ele geçirdi. 20 Şubat'ta Türk topçusunun desteğini alan muhalifler Neyrab kasabasına bir saldırı düzenleyerek kasabayı kısa süreliğine ele geçirdiler, ancak şiddetli çatışmalar ve hava saldırılarının ardından geri çekildiler. Muhalif gruplar Neyrab ekseninde yeni bir ilerleme girişiminde bulunarak 27 Şubat'ta kasabayı ve Serakib şehrini yeniden ele geçirdi. 1 Mart'ta muhalif gruplar da Suriye Arap Ordusu'nun ilerlediği el-Gab Ovası'na bir karşı saldırı düzenleyerek buradaki taarruzu durdurdu ve birkaç kasabayı geri aldı. Türkiye'nin Suriye Arap Ordusu ve müttefiklerine yönelik İHA saldırıları birçok cephede savaşın gidişatını muhaliflerin lehine çevirdi. Ancak Serakib şehri 2 Mart 2020 tarihinde Suriye Arap Ordusu tarafından geri alınmıştır. 3 gün sonra Türkiye ve Rusya'nın ateşkes kararı almasıyla çatışmalar sona erdi.

### Saldırganlığı Önleme Harekâtı ve Esad rejiminin çöküşü

## Kaynakça