Eumenes (general)

**Eumenes** (; ; yaklaşık MÖ 361–315), Büyük İskender'in bir Yunan generali, satrapı ve halefiydi. Büyük İskender'in savaşlarına katıldı, İskender'in kişisel sekreteri ve daha sonra bir savaş alanı komutanı olarak görev yaptı. Eumenes, kendisini İskender'in hanedanına ömür boyu sadık biri olarak tasvir etti ve Makedon Argead kraliyet ailesinin davasını savundu.

İskender'in ölümünden sonraki Diadohi Savaşları'nda Eumenes, başlangıçta Birinci Diadokhoi Savaşı'nda naip Perdikkas'ı ve daha sonra İkinci Diadokhoi Savaşı'nda Argead hanedanını destekler. Komutan olarak daha az deneyime sahip olmasına rağmen, Eumenes MÖ 321'de Hellespont Savaşı'nda İskender'in en başarılı generallerinden biri olan Krateros'u yener. Eumenes, MÖ 320'de Perdikkas'ın öldürülmesinin ardından, Makedon generali Antipatros ve I. Antigonos yönetimindeki yeni İskender sonrası rejimin halk düşmanı olur. MÖ 319'da Orkynia Savaşı'nda Antigonos'a mağlup olunca yanında 500 süvari ve 200 ağır silahlı askerle Kapadokya sınırında bir dağ kalesi olan Nora'ya sığınır.

Bir kış boyunca Nora'da kuşatmada kalan Eumenes, Antigonos ile sözde uzlaşır, kaleden ayrılır ve ardından Kassandros ve I. Antigonos'a karşı Poliperhon ve İskender'in annesi Olympias ile ittifak kurar. MÖ 318'den itibaren Antigonos'a karşı zorlu bir sefer yürütür, onu Paraitakene Savaşı'nda yener, ardından daha sonra Gabiene Muharebesi'nde kesin olmayan bir şekilde yenildi. Ardından, Eumenes askerleri (*[[Argiraspides]]*) tarafından ihanete uğrar ve Antigonos'a teslim edilir. Antigonos, onu MÖ 316-315 kışında idam ettirir.

Yunan biyografi ve deneme yazarı Plütark, *[[Paralel Yaşamlar]]* adlı biyografilerinden birinin odak noktası olarak Eumenes'i seçer; burada Eumenes, MÖ. 70'lerde Roma'ya karşı bir isyana öncülük eden isyancı Roma generali Quintus Sertorius ile eşleştirilir.

## İlk yılları

Eumenes, Trakya Chersonesos'deki Kardiya'nın yerlisiydi. Cardia'nın önde gelen bir vatandaşı olan babasının adı Hieronymus'tu. Hieronymus, Makedonya Kralı II. Filip ile bir dostluk kurdu ve bu dostluk, Eumenes'in muhtemelen MÖ 342'de Philip tarafından özel bir kraliyet sekreteri (*grammateus*) olarak işe alınmasına yol açtı. Cardia tiranı Hekataios'un ailesine düşmanlığı nedeniyle Makedonya'ya sığınmış olabilir.

Eumenes, İskender'in annesi Olympias'ı da etkiledi, Olimpias daha sonra onu "*arkadaşlarımın en sadığı*" olarak adlandırdı. Sekreterlik pozisyonu Makedonyalılar tarafından küçümsense de, Eumenes ofiste önemli bir otoriteye sahipti, çünkü tüm yazılı iletişimleri denetliyor ve kral ile yakın bir ilişki sürdürüyordu.

Eumenes, hem II. Filip hem de Filip'in halefi Büyük İskender'in yanında hetairos (yoldaş ve süvari kaptanı) ve kraliyet sekreteri olarak görev yaptı. Filip'in ölümünden sonra (MÖ 336) Eumenes, İskender ve Olimpias'a sadık kaldı ve İskender'e Asya'ya kadar eşlik etti ve hükümdarlığının büyük bir bölümünde kraliyet sekreteri olarak görev yaptı. Eumenes, İskender'in en yakın yoldaşı ve generali Hephaestion ile iyi geçinemedi ve onunla defalarca "önemsiz konularda" tartıştı. Plutarkhos ayrıca Eumenes'in İskender'den para sakladığına dair bir anekdot aktarır.

MÖ 331'de Gaugamela Savaşı'nda İskender'in galip gelmesinin ardından, Eumenes, MÖ 326'da askeri ve diplomatik görevler yapmaya başladı. Özellikle Hindistan'da, İskender'in doğu seferi sırasında, bu yönde büyük bir rol oynamış olabilir. Eumenes, MÖ 324'ün sonlarında Hephaestion'un ölümünü takiben daha önce Perdikkas'ın elinde bulunan yoldaş süvari (hipparkhos) liderliğine terfi etti. Eumenes, MÖ 324'te diğer hetairoi ile birlikte Susa düğünlerine de katıldı. Eumenes, Frigya'nın Pers satrapı II. Artabazus'un kızı ve III. Pharnabazus'un kız kardeşi Artonis ile evlendi. Bu büyük bir onurdu, çünkü Artonis'in kız kardeşi İskender'in metresi ve oğlu Makedonyalı Herakles'in annesi Barsine idi.

İskender, Ahameniş Pers İmparatorluğu'nu yendiğinde, Eumenes, İskender'in etki alanının "kurnaz yöneticisi" ve sekreteriydi ve günlük işlere derinlemesine karışmıştı. Eumenes, Büyük İskender'in hastalığına ve ölümüne kadar olan faaliyetlerinin bir kroniği olan *Ephemerides*'in yazarı olarak da bilinir.

### Büyük İskender'in Ölümünden Sonra
MÖ 323'te İskender'in ölümünden sonra, Eumenes'in konumu zayıfladı, çünkü pozisyonu büyük ölçüde krala bağlıydı. İskender görünürde bir varis bırakmamıştı. İskender'in önde gelen subayları (somatophylakes ve diğerleri) ve bir piyade kitlesi, hayattaki Argead hanedanından birinin tahta geçip geçmemesi veya İskender'in doğmamış çocuğu (IV. Aleksandros) için bir naiplik kurulup kurulmaması gerektiğini tartışırken, Eumenes subayların yanında hazır bulundu ancak konuşmadı. Subaylar, piyadenin çıkan isyanında Babil'den kaçtığında, Eumenes, Meleagros'u (hoşnutsuz piyadenin lideri) subaylarla bir anlaşmaya varmaya ikna etmek için şehirde kaldı.

Eumenes, "Makedon" mücadelesinde kişisel bir motivasyonu olmadığını savunmak için Kardiyalı mirasını kullandı. Piyadeler, İskender ile yakın ilişkisi nedeniyle Eumenes'i dinlemeye istekliydi. Subaylar sonunda Meleagros'u bastırdı ve III. Philip Arrhidaeus ve doğduğunda IV. Aleksandros arasında ortak bir krallık ilan ederek Babil üzerindeki kontrolü yeniden sağladı. Perdikkas, İskender'in İmparatorluğu'nun geniş Asya bölümünün etkili yöneticisi olarak naip oldu ve Eumenes onun danışmanı olarak görev yaptı. Eumenes, İskender'in "Son Planlarını" elde eder ve onları reddetmeden önce askerlere okuyan Perdikkas'a verir.

## Kapadokya ve Paflagonya Satrabı (MÖ 323–319)

İskender'in İmparatorluğu, Babil Bölünmesi'nde (MÖ 323) parçalandı ve Kapadokya ile Paflagonya bölgeleri Eumenes'e verildi, ancak henüz boyunduruk altına alınmamışlardı. Ahameniş satrapı I. Ariarathis hala Kapadokya'yı elinde tutuyordu ve Paflagonya aşiretleri Makedon hükûmetine bağlılıktan vazgeçmişti. Bu nedenle Eumenes, satraplığını gerçekten elde etmek için bu güçleri boyunduruk altına almak zorunda kaldı. Perdikkas, ortak kralların naibi olarak yetkisini kullanarak, Hellespont Frigyası satrapı Leonnatus ile Frigya, Pamfilya ve Likya satrapı I. Antigonos'a, Eumenes'in satraplığını güvence altına almasına yardım etmelerini emretti. Eumenes, MÖ 323 yazının sonlarında Babil'den ayrıldı.

Eumenes'e, Kapadokya'nın yeniden fethi için Perdikkas tarafından muhtemelen 5000 talent altın verildi. Leonnatus ona eşlik etti, ancak Antigonos Perdikkas'ın emrini görmezden geldi. Eumenes Kapadokya'ya ulaştı ve paralı askerler kiralamaya başladı. Ancak Leonnatus'tan, Lamia Savaşı'nın bir parçası olarak Lamia'da kuşatılan Antipatros'u kurtarmak için batıya yürümesi, Kardiyalı Hekataios tarafından istendi. Leonnatus, Makedonyalı Kleopatra'dan (Olympias'ın kızı, Büyük İskender'in kız kardeşi) onunla evlenip Makedonya kralı olması için mektuplar aldığından, batıya gitmeyi kabul etti.

Leonnatus, Eumenes'i Hekataios ile uzlaşmaya ve geniş kapsamlı planlarına ortak olmak için Makedonya'ya kendisine eşlik etmeye ikna etmeye çalıştı. Eumenes, geri dönerse Antipatros'un kendisini öldüreceğinden korkarak ve 'Perdikkas ile olan konumunu Makedonya'ya çılgın ve tehlikeli bir koşu için terk etmek istemeyerek' reddetti. Leonnatus'a cevabını daha sonra vereceğini söyledi, ardından MÖ 322'nin başlarında Perdikkas'a geri kaçtı ve naipe Leonnatus'un planlarını anlattı. Bunun üzerine Perdikkas, Eumenes'i İmparatorluğun yönetim konseyine yükseltti.

Eumenes, MÖ 322 yazında Ariarathes'i yenerek ve öldürerek onu Kapadokya'ya yerleştiren Perdikkas'a katıldı. Eumenes satraplığını yeniden düzenledi ve destekçilerini önemli pozisyonlara atadı. İki general sonbaharda Kilikya'ya gitti. Eumenes daha sonra, Ermenistan Satraplığı'nı boyunduruk altına alma çabalarında Neoptolemus'a (Ermenistan satrapı) yardım etmek için Kapadokya'ya döndü. Neoptolemus'un otoriteden hoşnutsuz askerleri, Neoptolemus'u reddettikleri gibi Eumenes'i de dinlemeyi reddettiler. Eumenes, Kapadokya'dan 6300 süvari toplayarak onları boyunduruk altına aldı ve Kapadokyalılar'a parasal tavizler vererek satraplığını barışçıl ve sadık hale getirdi. Eumenes muhtemelen MÖ 322 ve 321 boyunca Ermenistan'da başarılı bir şekilde sefer düzenledi.

### Kleopatra'nın gelişi ve savaş

MÖ 321 baharında, Makedonyalı Nikaia (Antipatros'un kızı) ve Makedonyalı Kleopatra, Perdikkas'a gelerek kendilerini gelin olarak sundular. Kleopatra'nın gelişinde Eumenes'in bir rolü olmuş olabilir; zira geldiğinde, Nikaia'nın teklifi yerine diğerini destekler. Eumenes'in tavsiyesi, Ermenistan'ı pasifleştirmesinin ardından genel olarak askerler arasında saygınlık kazandığı için artık ağırlık taşıyordu.

Perdikkas, Nikaia ile evlenir, ancak III. Filip üzerindeki kontrolüne kraliçe eşi Makedonyalı Eurydike tarafından meydan okunduğunda, evlilik için müzakereleri yeniden başlatmak üzere Eumenes'i Kleopatra'ya gönderir. Antigonos Makedonya'ya kaçar ve Antipatros'a Perdikkas'ın kızı Nikaia'dan boşanıp Kleopatra ile evlenme niyetini bildirir. Krateros ve Antipatros, Lamya Savaşı'nda Yunanistan'ın çoğunu kontrol altına aldıktan sonra, Antigonos'un haberine öfkelenirler. Yunanistan'da daha fazla sefer planlarını askıya alarak, Anadolu'ya geçip Perdikkas'ı görevden almaya hazırlanırlar.

#### Küçük Asya ve Hellespont

Perdikkas ve hükûmeti, Büyük İskender'in cenaze arabasını ele geçiren I. Ptolemaios'u cezalandırmak için Mısır üzerine yürümeye karar verir. Buna karşılık, Eumenes'e Küçük Asya'da üstün komutan (otokrator) olarak Yunanistan'da ordular toplayan Antipatros ve Krateros'u püskürtmek için en yüksek komuta yetkisi verilir.

Eumenes, Hellespont'u savunma emirlerini yerine getirerek oraya yürüdü, ve Sardis'te Makedonyalı Kleopatra ile tekrar konuştu, ancak Kleopatra bu sefer, gelecek savaşta kimin kazanacağından emin olamadığı için Perdikkas ile evlenmeyi reddetti. Bir filo ile geçerek Küçük Asya'nın batı kıyılarına çıkan Antigonos, birçok satrap ve şehri (Karyalı Asander, Lidyalı Menander ve diğerleri) ele geçirdi. Eumenes, Kleopatra'nın uyarısı sayesinde Sardis'te yakalanmaktan kıl payı kurtuldu. Ardından, Kleitos (Ak Kleitos) donanmasıyla taraf değiştirerek Antipatros ve Krateros'un boğazı geçmesine izin verince, Eumenes iç bölgelere doğru geri çekildi. Perdikkas, bu felaketlerin haberini alınca Neoptolemos ve Alketas'a Eumenes'e itaat etmeleri emrini verdi. Bu Makedon subaylarının her ikisi de Eumenes'e kızgındı ve itaati reddettiler.

Krateros ve Antipatros Küçük Asya'ya ulaştıklarında, Eumenes'e mesajlar göndererek, kendilerine katılması halinde satraplığını koruyacaklarına söz verdiler. Krateros, Eumenes'i Antipatros ile uzlaştırmak isterken, Eumenes Krateros'u Perdikkas ile uzlaştırmak istiyordu; ancak Eumenes Perdikkas'a, Krateros ise Antipatros'a sadık kaldığı için müzakereler başarısız oldu. Eumenes daha sonra Neoptolemus'un Krateros ve Antipatros'a iltica etmeyi planladığını keşfetti ve onu Frigya'da bir savaşta yenerek ordusunun çoğunu kendi tarafına aldı. Neoptolemus, 300 süvariyle Krateros ve Antipatros'a kaçtı ve onları yürüyüşe geçmeye ikna etti: kısa bir süre sonra Krateros, Makedon ordusunun çoğunu Eumenes ile yüzleşmek için aldı.

Krateros'un çok daha düşük kaliteli piyadelere sahip olmasına rağmen, Eumenes, süvarilerinin üstün olduğuna inanarak çarpışma teklifini kabul etti ve Hellespont Muharebesi'ni başlattı. Eumenes, Krateros'un popülerliğinin askerlerinin sadakatini sarsacağından korkarak, onun ismini askerlerinden sakladı. Bunun yerine, Asya'daki bir savaş lordu olan **Pigres**'in Neoptolemos'a katıldığını ve kendilerine karşı ilerlediğini söyledi. Ayrıca, bir rüya gördüğünü ve ordusunun zafer kazanacağını ilan etti.

Çarpışma sırasında Eumenes, birliklerinin yerleşimi ve taktikleri sayesinde Makedonların popüler Krateros'u tanımasını engelledi. Sonuç olarak, Eumenes'in Kapadokya süvarileri Krateros'un kanadını bozguna uğratarak onu öldürdü. Eumenes, sol kanatta bizzat savaşa katılarak Neoptolemos'u bire bir dövüşte öldürdü. Ardından düşman piyadelerinin teslim olmasını sağlayarak **şaşırtıcı bir zafer** kazandı.

Zafer, Eumenes'in yabancı kökeni nedeniyle bazı adamlarının düşmanlığını kazanmasına yol açar. Krateros'un piyade falanksını kendisine katılmaya zorlamaya çalışır, ancak başarısız olur ve piyade hızla güneye, Antipatros ile birleşmek üzere ilerler. Eumenes'in zafer haberi, Perdikkas'ın otoritesini yeniden tesis edebilecek olmasına rağmen, Mısır'da adamlarının isyanında öldürülmesinden (MÖ 320) bir gün sonra ulaşır.

### Perdikkas'ın ölümünden sonra ve Triparadisos
Perdikkas'ın Mısır'da öldürülmesinin ardından, Makedon generaller Triparadisus Konferansı'nda Eumenes'i (ve diğer Perdikkas taraftarlarını) ölüme mahkûm ederler ve Antipatros, Antigonos'u baş cellat olarak atar. Eumenes'in Kapadokya eyaleti resmi olarak Nikanor'a devredilir, ve Antigonos'a Küçük Asya'da kalan Perdikkas taraftarlarını yok etmek için büyük bir ordu verilir. Eumenes, kanun kaçağı olduğu ve aktif olarak arandığı için, şimdi 'İskender'in ölümündeki durumundan çok daha kötü koşullardaydı', ancak deneyimli, sadık bir ordusu vardı ve Antigonos ile yaklaşan çatışmaya hazırlanıyordu.

Triparadisus'u takiben, Antigonos Yunan generalin başına 100 talent altın ödül koyar. Bu haber, Eumenes'in kendi adamlarına dağıttığı mali ödüllerinden hemen sonra gelir, bu yüzden subayları ve adamları öfkelenerek, liderlerini koruma çabalarını iki katına çıkarırlar. Onu her zaman koruyacak 1000 kişilik büyük bir kuvvet atarlar. Ayrıca askerlerine mor şapka ve pelerin takma ayrıcalığı verilir, bu genellikle sadece bir Makedon kralına izin verilen bir onurdu. Eumenes, adamlarına ortak kralların Makedon tahtının hainleri tarafından esir alındığını ve aslında kendisinin ve ordusunun hala Argead hanedanına bağlı olduğunu savunarak sadakatlerini daha da pekiştirir.

Eumenes ilk olarak kraliyet ahırının bulunduğu İda Dağı'na gider ve Kapadokya süvarilerini yenilemek için çok sayıda at alır. Kanun kaçağı ilan edilmesine rağmen, kraliyet ahırlarından aldığı atların kaydını tutarak ve bunu ahır sorumlularına sunarak, hem yasalara saygı duyduğunu hem de Argead Hanedanı'na olan sadakatini gösterir. Bu davranışı, Antipatros'un kendisini kanun kaçağı ilan etmesine meydan okuyarak, meşruiyetini koruma ve itibarını yeniden sağlama çabasının bir parçasıydı.

Eumenes, ordusunu Hellespont bölgesine taşıyarak, hem askerî gücünü pekiştirdi hem de askerlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için yerel halktan gelir elde etti. Bu süreçte, Antipatros ve Antigonos'un Makedonya'ya dönüş yolculuğu sırasında Frigya'ya yönelik saldırılar düzenleyerek, askeri bir komutan olarak yetkinliğini bir kez daha kanıtladı.

Eumenes'in karşı karşıya olduğu en büyük zorluk, piyade gücünün düşmanlarından zayıf olmasıydı. Bu dezavantajı gidermek için, süvari birliklerinin üstünlüğünü kullanabileceği Lidya'daki Sardis ovalarında stratejik bir konumlanma gerçekleştirdi. Askerlerinin ve astlarının sadakatini pekiştirmek amacıyla, Frigya'daki arazileri onlara satarak hem maddi gelir sağladı hem de askerlerini ödüllendirdi. Ayrıca, bu arazileri ele geçirme süreçlerinde adamlarına askeri destek sağlayarak, onların güvenini kazandı. Bu şekilde elde ettiği gelirleri, ordusunun maaşlarını ödemek ve askeri ihtiyaçlarını karşılamak için kullandı.

Eumenes, Sardis'te bulunduğu dönemde, yalnızca askeri ve ekonomik stratejilerle değil, aynı zamanda siyasi ilişkileriyle de dikkat çekmeye çalıştı. Çocukluk arkadaşı olan Makedonyalı Kleopatra'nın desteğini kazanmayı umuyordu. Kleopatra'nın varlığı, Eumenes için hem stratejik bir avantaj hem de potansiyel bir ittifak anlamına geliyordu. Ancak Kleopatra, o dönemde Eumenes'in durumunu riskli görerek, Antipatros'un olası öfkesinden kaçınmak amacıyla açıkça destek vermekten çekindi. Kleopatra, Eumenes'e bölgeden ayrılması yönünde ısrarda bulunarak, hem kendi güvenliğini hem de Eumenes'in durumunu korumaya çalıştı. Eumenes, Kleopatra'nın bu isteğine saygı göstererek, ordusunu kışlamak üzere kuzeye, Frigya bölgesine taşıdı.

Frigya'da geçirdiği süre boyunca, Eumenes'in yağma seferleri büyük bir başarı elde etti. Bu seferler, sadece ordusunun ihtiyaçlarını karşılamakla kalmadı, aynı zamanda Antipatros'un askerleri arasında hoşnutsuzluğa yol açacak kadar etkili oldu. Eumenes'in bu başarıları, askeri yeteneklerinin yanı sıra, lojistik ve ekonomik konulardaki ustalığını da ortaya koydu. MÖ 320/319 kışını Kelainai'de geçiren Eumenes, bu dönemi hem ordusunu dinlendirmek hem de stratejik planlar yapmak için kullandı. Bu dönem, Eumenes'in Diadokhoi Savaşları'ndaki konumunu güçlendirmesi ve gelecekteki hamleleri için hazırlık yapması açısından kritik bir öneme sahipti.

Eumenes, MÖ 320/319 kışını Celaenae'de geçirirken, stratejik hamlelerini planlamak ve Perdiccas'ın mirasını korumak için yoğun bir çaba sarf etti. Bu dönemde, diğer Perdikkas taraftarı liderlerle, özellikle Alcetas ve Attalos (Perdikkas'ın kayınbiraderi) ile iletişime geçerek, Antigonos'a karşı birleşik bir cephe oluşturma girişiminde bulundu. Eumenes, bu liderlere gönderdiği mesajlarda, Antipatros ve Antigonos'un popüler olmadığını ve birleşik bir saldırının sadece başarı getirmekle kalmayacağını, aynı zamanda birçok askerin saflarına katılacağını vurguladı.

Celaenae'de düzenlenen konferansta, Eumenes bu argümanlarını diğer liderlere de sundu. Ancak, liderler arasındaki rekabet ve kişisel çekişmeler, birleşik bir cephe oluşturulmasını engelledi. Özellikle, Eumenes ve Alcetas arasındaki liderlik çekişmesi, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden oldu. Her iki lider de birbirine hizmet etmeyi reddetti ve diğer komutanlar da baş pozisyon için rekabet etti. Bu durum, Perdiccas'ın mirasını korumak için birleşme fırsatının kaçırılmasına yol açtı.

Eumenes, bu siyasi çekişmelerin yanı sıra, ordusundaki sorunlarla da uğraşmak zorunda kaldı. Kış aylarında, 3500 askerinin firar etmesiyle karşı karşıya kaldı. Eumenes, bu duruma sert bir şekilde müdahale ederek, firar edenlerin liderlerini idam etti ve diğer askerleri affetti. Bu eylemi, hem ordusundaki disiplini sağlamak hem de sadakati pekiştirmek amacıyla gerçekleştirdi. Eumenes'in bu dönemi, hem siyasi hem de askeri zorluklarla dolu olmasına rağmen, onun liderlik yeteneklerini ve stratejik zekasını sergilediği önemli bir dönem oldu.

Eumenes'in Makedon generalleri, ordunun genel komutasının kimde olması gerektiği konusunda bir araya gelerek, bu kritik konuyu Eumenes'e danıştılar. Generallerin bu girişimi, ordunun hiyerarşik yapısı ve komuta zinciri konusundaki belirsizlikleri giderme amacını taşıyordu. Ancak Eumenes, "...bu tür biçimsel konuların ve teknik detayların, içinde bulundukları tehlikeli durumdan onları koruyamayacağını vurgulayarak...", generallerin bu talebine sert bir şekilde karşılık verdi.

#### Orkynia Savaşı

MÖ 319'da Antigonos ordusunu Kapadokya'ya yürütür ve Orkynia Savaşı'nda Eumenes ile karşılaşır. Eumenes, arazinin süvari için avantajlı olması nedeniyle savaşı kabul eder. Ancak, Antigonos'un rüşvet verdiği Apollonides adlı bir paralı süvari subayının savaş ortasında ihanet ederek firar etmesi nedeniyle Eumenes ağır bir mağlubiyet alır. Antigonos, savaş öncesinde Eumenes'in adamlarının cesaretini kırmak için bir hile (takviye aldığını iddia ederek) de kullanmış olabilir. Yenilgiye rağmen Eumenes, hızlı bir şekilde harekete geçerek hain Apollonides'in kaçıp kurtulmasına şans tanımaz; bilakis Apollonides'i yakalayıp ordusunun önünde asar ve adamlarının güvenini yeniden sağlar.

Yaklaşık 8.000 adamını kaybettikten sonra kaçmak zorunda kalan Eumenes önce Ermenistan'a doğru ilerler. Antigonos, Eumenes'i takip eder ve onu dikkatli hareket etmeye zorlar. Savaştan sonra Antigonos, ölülerle ilgilenmeyi ihmal etmiş ve hemen Eumenes'in peşine düşmüştür. Plutarch, Eumenes'in geleneği takip etme kararlılığıyla, ölüler için uygun bir cenaze ateşi inşa edebilmek adına savaş alanına beklenmedik bir şekilde geri döndüğünü bildirir. Bu eylem Antigonos'u derinden etkilemiştir.

#### Seferin Geri Kalanı
Seferin geri kalanı, Eumenes'in Antigonos ile daha fazla savaştan kaçındığı bir manevra mücadelesine dönüştü. Bir noktada, Eumenes Antigonos'un kuvvetlerinin lojistik destek malzemelerini ele geçirebilecek bir konumdaydı. Eumenes, askerlerinin bunu öğrenmeleri halinde bu ganimeti yağmalamalarını engelleyemeyeceğini ancak bu durumun da kuvvetlerinin hayati hareketliliğini azaltacağını biliyordu. Eumenes, eski arkadaşı general Menander'e özel bir mesaj göndererek, lojistik malzemeleri yukarı doğru taşımasını ve böylece ele geçirmenin imkansız hale gelmesini tavsiye eder. Menander bu tavsiyeyi hemen uygular. Eumenes, adamlarına hayal kırıklığına uğramış gibi davranarak yoluna devam eder. Menander ve diğer Antigonos subayları, Eumenes'in uyarısından dolayı şaşkındırlar; sadece Antigonos onun gerçek niyetlerini biliyordu.

Eumenes, sonraki kışa kadar birkaç hafta boyunca Antigonos tarafından takip edilir. Antigonos'u durdurmak için gerilla savaşı taktikleri kullanır, ancak işler yolunda gitmez ve askerleri onu terk etmeye başlar. MÖ 319'un son baharında, Eumenes 600 kişilik küçük, seçkin bir birlik dışında ordusunu tamamen dağıtır ve Kapadokya ile Likaonya sınırındaki güçlü ve iyi tedarik edilmiş bir kale olan Nora'ya sığınır. Antigonos kısa süre sonra gelir ve uzun bir kuşatma yerine doğrudan Eumenes ile müzakereye girmeye karar verir.
Eumenes, müzakere görüşmelerine başlamadan önce kendisinin güvenceye almak için Antigonos'tan Nora'ya rehineler göndermesini ister. Antigonos, Eumenes'i kendi subayı olarak kazanmak ve saflarına katmak istiyordu. Bu nedenle ilk olarak Eumenes'in kendisine üst düzey bir subay olarak hitap etmesini talep eder. Eumenes reddeder ve şu cevabı verir:

Düşman olarak atanmış rollerine rağmen, Antigonos ve Eumenes aslında eski arkadaşlardı ve buluştuklarında dostluklarını yenileyerek birbirleriyle samimi bir şekilde konuşurlar. Eumenes'in teslimiyet şartları, Kapadokya'yı satraplığı olarak koruması ve kanun kaçağı statüsünün kaldırılması olur. Antigonos, Nora çevresine kuşatma yapılarını kurarak Eumenes'i içeriye hapseder. Eumenes'e de, taleplerini naip Antipatros'a onaylatacağını söyler. Uzun görüşmelerin ardından genel olarak memnun kalmayan Eumenes, imparatorluk hiyerarşisinde daha elverişli bir konum için daha uzun süre dayanmaya kararlıdır. Antigonos, ordusuyla birlikte Pisidya'da Alcetas ve Attalos liderliğindeki kalan Perdikkas taraftarlarıyla yüzleşmek için ayrılır ve onları yener.

Eumenes, dostça görünüşünün de yardımıyla, kuşatma altındaki adamlarının morallerini onlarla düzenli olarak kaynaşarak yüksek tutar. Sıkışık Nora kalesinde, adamlarının ve atlarının savaş formunda kalması için yeni çözümler bulmak zorunda kalır ki; bunlar arasında adamların belirli bir programda egzersiz yaptığı büyük odaları boşaltmak ve atların koşabileceği antik bir koşu bandına benzeyen bir süspansiyon cihazı oluşturmak da yer alır.

Eumenes, muhtemelen MÖ 319 yazının sonlarında, teslimiyetini müzakere etmek için arkadaşı ve hemşehrisi Kardiyalı Hieronymus'u Antipatros'a elçi olarak gönderir. Ancak bundan bir sonuç çıkmaz. Eumenes, Antipatros'un ölümü rakiplerini kargaşaya sürükleyene kadar bir yıldan fazla dayanır.

## Diadokhoilerin İkinci Savaşı (MÖ 319–315)

Antipatros, ölen Perdikkas'tan ortak kralları aldıktan sonra Triparadisus'tan beri naip olmuştu. Kralları Makedonya'ya götürdü, ancak ölümünden sonra naipliği oğlu Kassandros yerine dostu Polyperchon'a bırakır. Bu nedenle Kassandros, Polyperchon ile yüzleşmeye hazırlanırken Antigonos, Lysimakhos ve Ptolemaios ile ittifak kurar. Antipatros'un ölümünün ardından Antigonos, Kardiyalı Hieronymus aracılığıyla Nora'daki Eumenes'e, neredeyse Eumenes'in ilk talepleriyle aynı olan cömert şartlar sunar. Eumenes muhtemelen MÖ 318'de şartları kabul ederek, Antigonos'a sadakat yemini eder ve Nora'dan ayrılır. Daha az olası başka bir anlatı ise, Eumenes'in Antigonos yerine ortak krallara sadakat yeminini yeniden yazarak Nora'dan kaçtığını söyler.

Makedonya'nın kargaşa içinde olmasıyla Antigonos, dışarıya doğru fetihlere, ortak krallara karşı isyan etmeye ve gücünü genişletmeye hazırlanıyordu. Polyperchon, Kassandros ile yaklaşan çatışmada müttefiklerini güçlendirmek için Olympias'a yardım talebinde bulunmuştu; Eumenes ile zaten temas halinde olan Olympas ondan tavsiye ister. Eumenes, ona bekleyip neler olacağını görmesini söyler. Kısa bir süre sonra, MÖ 318 yazının sonlarında, Polyperchon bizzat Eumenes'e yazarak, ortak krallar adına bir ittifak talep eder.

Polyperchon, Eumenes'in Makedonya'ya yürüyerek kralların koruyucusu olabileceğini veya bölgede en yüksek komuta ile Asya'da kalıp yurt dışında 'kraliyetin koruyucusu' olarak devam edebileceğini söyledi. Ayrıca, Eumenes'in kabul etmesi halinde, Asya hazineleri (Susa ve Cyinda, bu da Eumenes'in birçok paralı asker tutmasına olanak tanıyacaktı) ve İskender ile yıllarca savaşmış, son derece yetenekli gazilerden oluşan müthiş Gümüş Kalkanlar'ın (*Argyraspides*) bağlılığını vadeder.

Eumenes, Argead kraliyetini ve Olympias'ı koruma arzusuyla, kendi hırsı ve başkasına tabi olma isteksizliğiyle veya her iki faktörün birleşimiyle Polyperchon'un teklifini kabul etmeye karar verir. Eumenes'in bu kabulü, Antigonos ile Asya'daki savaşın yeniden başlayacağı anlamına geliyordu.

### Kilikya ve Suriye Seferi
"Eumenes, ordusunu toplamak için hızla harekete geçer ve kendisini yakalamak için Antigonos'un gönderdiği bir ordudan kaçarak Kilikya'ya yürür. Kilikya'da, bir zamanlar Perdikkas'ın öldürülmesinden sonra onu ölüme mahkûm etmiş olan ünlü Gümüş Kalkanlar'ın komutanları Antigenes ve Teutamus ile ittifak kurar. Eumenes, Gümüş Kalkanlar'ın disiplinsiz komutanları üzerindeki kontrolü, onların İskender'e olan ölümsüz sadakatlerini ve batıl inançla karışık hayranlıklarını kullanarak sağlamayı başarır. İskender'in rüyasında kendisini ziyaret ettiğini ve her savaşta onlarla birlikte olacağını söylediğini iddia eder. Eumenes, rahmetli fatihin tahtı, diadem'i ve asasıyla donatılmış bir çadır kurmaya kadar gider. Bu 'ustaca strateji', Eumenes'in kontrolünü pekiştirir ve bir Kardiyalı yabancıdan ziyade rahmetli İskender'i dinlediklerini hisseden Makedon subaylarını yatıştırır. Sonuç olarak, Eumenes'in emirleri yerine getirilir. Dahası, Eumenes bir Yunan, bir Kardiyalı olarak 'tek endişesinin kraliyet ailesinin savunması olduğunu' savunur.

Eumenes, kendi birliklerine eklemek için paralı askerlerden oluşan bir ordu toplamak üzere Cyinda'daki kraliyet hazinesini kullanır. Bu süreç birkaç ay sürer, ancak hatırı sayılır bir ordu kurar. Ptolemaios'un Asya'daki Eumenes destekçilerini, hem askeri hem de siyasi olarak, baltalama girişimleri tamamen başarısız olur. Antigonos da bunu dener ve Gümüş Kalkanlar'ın iki komutanından biri olan Teutamus'u başarıyla ikna eder, ancak diğeri Antigenes, ironik bir şekilde yabancı mirası nedeniyle Eumenes'e sadık kalır. Eumenes, Antigonos'un propaganda çalışmalarından Makedon birlikleri arasında genel olarak daha büyük bir otoriteyle çıkar.

MÖ 318/317 kışında Eumenes, Kilikya'dan ayrılarak Suriye ve Fenike'ye yürür ve Polyperchon adına Ege Denizi'ne açılmak üzere bir deniz kuvveti oluşturmaya başlar. Yakın zamanda bölgeyi fetheden Ptolemaios, onu durdurmaz. MÖ 317 Ağustos başlarında hazır olduğunda, Eumenes filoyu Polyperchon'u takviye etmek için batıya gönderir, ancak Kilikya kıyılarında Antigonos'un filosuyla karşılaştıktan sonra taraf değiştirir. Bu arada Antigonos, Küçük Asya'daki işlerini halletmiş ve Eumenes'in daha fazla zarar vermesini engellemek için doğuya ilerlemeye başlamıştır.

Polyperchon'un Makedonya'daki seferi başarısız oluyor ve bu da Eumenes'i yalnız bırakıyordu; Antigonos'un geldiğini ve Makedonya'da Polyperchon'a yardım edemeyeceğini anlayan Eumenes, Ağustos sonu/Eylül başında Fenike'den ayrılarak, halen çatışmaların olduğu Yukarı Satraplıklar destek toplama fikriyle Suriye üzerinden Mezopotamya'ya doğru doğuya ilerlemeye başlar.

### Yukarı Satraplıklardaki Sefer
Eumenes, Mezopotamya satrabı Amphimachus'un desteğini kazanır, ardından ordusunu Kuzey Babil'e yürütür. Yürüyüş sırasında, Babil satrabı I. Seleucus ve Medya satrabı Peithon ile Antigonos'a karşı yardımlarını istemek için görüşür. Seleucus, ölüme mahkûm edilmiş birine itaat etmeyeceğini söyler ve Peithon da benzer şekilde isteksizdir. Eumenes, MÖ 317/316 kışını Babil'in kuzeyinde geçirir ve bu süre zarfında Polyperchon'dan aldığı mektupları Yukarı Satraplıkların satraplarına gönderir. Bu mektuplar, satraplara kralların adına tüm güçleriyle kendisine katılmalarını emrediyordu. Yukarı satraplar, Peithon'un yayılmacılığıyla mücadele etmek için Persis satrabı Peucestas liderliğinde ordularını zaten birleştirmişlerdi ve Eumenes'e katılmaya istekliydiler.

Eumenes, MÖ 316 baharının başlarında kışlık karargahından ayrılarak Susiana'daki önemli bir kraliyet hazinesi olan Susa'ya doğru yürür. Seleukos ve Pithon, Eumenes Babilonya'dayken Gümüş Kalkanlar (Argyraspidler) birliğini kendi taraflarına çekmeye çalıştılar, ancak başarısız olunca Eumenes'in kampını su altında bıraktılar. Eumenes araziyi kurutur ve kaçar, Seleucus ise ona karşı koyamadığı için geçişi için bir ateşkes imzalar.

Susiana'da Eumenes, zaten toplanmış olan Yukarı Satraplıkların ordusuna katılır. Bu birleşik orduyla Eumenes, Antigonos'a güvenle karşı koyabilirdi. Ancak Peucestas, yüksek konumu ve büyük ordusu nedeniyle yüksek komutayı hak ettiğini savunur. Eumenes'in bölünmüş komuta sorunu Peucestas ve arkadaşları tarafından daha da kötüleştirilir, ancak Antigonos'a karşı savaşı yönetmek için toplu toplantıların yapılacağı Eumenes'in İskender Çadırı ile yeniden yatıştırıldılar. Mayıs sonlarında Eumenes, Susa'ya ulaşır ve birliklerini maddi olarak destekler ve dinlendirir. Aynı zamanda savaş fili birliklerinin desteği için Eudamus'a ödeme yapar. Antigonos Susiana'ya vardığında, Eumenes Susa'nın hazinedarı Xenophilus'a Antigonos'a hiçbir şey vermemesini emreder.

Eumenes daha sonra güneydoğuya, Pers topraklarına doğru ilerler ve burada ek takviyeler toplar. Antigonos'un nehirden geçerken savunmasız olacağını bildiği için Pasitigris (Karun) Nehri'ni geçer ve burada Antigonos'a pusu kurmayı planlar.

#### Coprates Nehri Savaşı

Bu arada Antigonos, Susa'ya ulaşmış ve orayı kuşatması için Seleucus'u bırakarak kendisi Pasitigris'e doğru Eumenes'i takip etmişti. Eumenes, tüm nehri bloke etmek için daha fazla askere ihtiyaç duyuyordu ve bu nedenle Peucestas'tan daha fazla asker toplamasını ister; Peucestas, Eumenes'e öfkesi nedeniyle başlangıçta bunu reddetse de, sonradan kabul eder. MÖ 316 Temmuz sonlarında Antigonos, Coprates Nehri'ne (Pasitigris'in bir kolu, günümüzde İran'daki Dez nehri) ulaşır ve geçmeye hazırlanır. Nehrin karşı tarafında bir köprübaşı sağlamak için önden teknelerle bir öncü kuvvet gönderir. Yakınlarda kamp kurmuş ve onu uyarmak için nehrin genişliğine gözcüler yerleştirmiş olan Eumenes, Antigonos'un adamlarını gönderdiğini kısa süre sonra haber alır ve bir orduyla hızla oraya gider.

Eumenes, ordunun nehir geçişinin ortasında olmasını bekler ve ani bir saldırıyla Antigonos'un askerlerini şaşırtarak kolayca bozguna uğratır, yaklaşık 6000 kişiyi öldürürken 4000 adamı esir alır. Zaten zorlu sıcaklıklarla mücadele eden Antigonos'un askerleri, bir felaketle karşı karşıya kalır. Eumenes'in varlığı ve zaferi nedeniyle etkili bir şekilde geçiş yapamayan Antigonos, ilerleme fikrinden vazgeçer ve kuzeye, Medya ve Badace'ye doğru geri çekilir. Ardından yıpratıcı bir zorlu yürüyüşle askerlerini dinlendirebileceği Ekbatan'a doğru ilerler.

'Antigonos'un bu ilk yenilgiden sonra ne kadar çaresiz olduğunun bir işareti' olan çekilme hamlesi, Eumenes için batıya, Küçük Asya'ya giden bir yolu açık bırakır. Eumenes ve kurmayları batıya yürümek, Antigonos'un tedarik hatlarını kesmek ve Küçük Asya'yı güvence altına almak istiyordu. Eğer Eumenes hareket edebilseydi, Antigonos ve müttefiki Cassander'in konumu büyük ölçüde zarar görürdü, ancak Peucestas da dahil olmak üzere satraplar, satraplıklarını terk etmeyi reddederler. Ordusunu satraplardan ayırırsa Antigonos'un üstün gücüne karşı hiçbir şansı olmayacağını bilen Eumenes, onların taleplerine boyun eğer ve doğuda kalır.

#### Persis'te kalış
Coprates'ten sonra Eumenes, 24 gün boyunca güneydoğuya, Persepolis'e doğru yürür. Peucestas'ın memleketinde oldukları için satrap, Eumenes'in tüm ordusu için devasa bir ziyafet ve şölen düzenleyerek kendi popülerliğini başarıyla artırır ve Eumenes'in başkomutanlık konumuna daha da meydan okur. Eumenes, otoritesine yapılan meydan okumayla açıkça yüzleşmek istemediği için, batıdan haber getiren bir mektup uydurur ve kampında geniş çapta dolaşıma sokar. Ermenistan satrabı Orontes'ten geldiği varsayılan mektupta, Olympias ve IV. İskender'in Makedonya'yı fethettiği, Cassander'i öldürdüğü ve Polyperchon'un büyük bir orduyla Asya'ya doğru yola çıktığı yazıyordu.

Uydurma mektuba inanılır çünkü Eumenes mektubu Pers İmparatorluğu'nun ortak dili olan Aramice yazmıştır ve Orontes, Peucestas'ın bir arkadaşıdır. Bu 'akıllıca numara', Eumenes'in kraliyet generali konumunu büyük ölçüde güçlendirir ve başkomutanlığını yeniden teyit eder. Eumenes daha sonra Peucestas'ın müttefiklerine karşı harekete geçer ve lojistik destek malzemelerine el koyarak Arachosia satrabı Sibyrtius'u göstermelik bir yargılamaya çağırarak onu kaçmaya zorlar. Astlarının sadakatini daha da güçlendirmek için Eumenes, onlardan 'krallar adına' büyük krediler (toplamda 400 talent) alır, böylece onları endişeli alacaklılar olarak kendisine bağlar.

Eumenes, Antigonos'un Ekbatan'dan ayrıldığını ve Medya'dan geçtiğini duyduğunda Persis'ten ayrılır ve Antigonos'a doğru yola çıkar. Eumenes, ordusunun morali yüksekken Antigonos'la savaşmak istiyordu, ancak birliklerini eğlendirirken hastalanır. Eumenes, askerleri Eumenes'i en büyük komutanları olarak gördükleri için morallerini kaybedince yürüyüşü durdururlar. Biraz iyileşir, ancak Eumenes kendisi sedyede taşınırken, ordunun kuzeye gitmesi için başkomutanlığı Peucestas ve Antigenes'e devretmek zorunda kalır. Antigonos, Eumenes hastayken Eumenes'in ordusuyla savaşmak için acele eder. Ancak Eumenes iyileşir ve ordular birbirine bir günlük mesafede yaklaştığında Antigonos'la karşılaşmak için genel komutayı yeniden devralır.

#### Paraitakene Savaşı

MÖ 316 Ekim sonlarında veya Kasım başlarında, iki ordu güney Medya'da karşılaşır ve Paraitakene Savaşı başlar. Eumenes ve Antigonos beş gün boyunca çatışır ancak savaşa girmezler. Antigonos, beşinci gün yine Gümüş Kalkanlar'ı yozlaştırmaya çalışır ancak başaramaz. Eumenes onları sadakatleri için över. Eumenes daha sonra firarilerden Antigonos'un kampı dağıtıp uzaklaşmayı planladığını öğrenir ve Antigonos'un Gabiene bölgesine taşınmak istediğini tahmin eder. Buna karşılık Eumenes, Antigonos'a iltica eder gibi yapmaları ve gece Antigonos'un kampına saldırmayı planladığını bildirmeleri için paralı askerlere rüşvet verir. Antigonos paralı askerlere inanır ve yürüyüşünü erteleyerek savaşa hazırlanırken, Eumenes ordusunu bölerek hemen yola çıkar ve Gabiene'ye doğru Antigonos'a altı ila yedi saatlik bir avantaj sağlar.

Antigonos kandırıldığını öğrenir ve Eumenes'i takip etmek için zorlu bir yürüyüş yapar. Süvarileriyle aceleyle ilerleyerek Eumenes'e yetişir ve ordusunun geri kalanının henüz yetişmediği gerçeğini gizleyerek Eumenes'i savaş düzenine girmeye zorlar. Antigonos ordusunu topladıktan sonra Eumenes ile savaşa girer.

Eumenes, Gümüş Kalkanlar da dahil olmak üzere seçkin birliklerini sağ kanadına yerleştirir ve seçkin süvari birliğini kendisi yönetir. Ağır piyadelerinin önüne savaş fillerini ve hafif piyadelerini bir perde gibi yerleştirir. Eumenes, Antigonos'a yokuş yukarı saldırmak istemediği için formasyonu savunma amaçlıdır. Antigonos tarafından Eumenes'in sağ kanat süvarilerine karşı gönderilen Peithon, başlangıçta onları kuşatmada başarılı olur. Buna karşılık Eumenes, kanadı genişletmek için birlikleri kaydırır ve Peithon'u geri püskürterek kaçırır. Bu sırada Eumenes'in Gümüş Kalkanları düşman falanksını bozguna uğratarak keskin bir zafer kazanır. Antigonos, artık bir 'yok oluşla' karşı karşıya olmasına rağmen, geri çekilme tavsiyelerini görmezden gelir ve Eumenes'in falanksı ile sol kanat süvarileri arasındaki hatta bir boşluk gözlemleyerek saldırır ve onları bozguna uğratır; Eumenes buna karşılık muzaffer sağ kanadını geri çağırır.

Her iki general de ordularını yeniden düzenleyip savaşa devam etmeye hazırlanmış olsa da, gece yaklaşıyordu ve ordular devam etmek için çok yorgun ve açtı. Eumenes savaş alanında kalıp ölüleri gömmek ve böylece zafer iddiasında bulunmak istiyordu, ancak birlikleri lojistik destek malzemelerine dönmek istiyordu; reddetmenin başkomutanlık için rakiplerine daha fazla güç vereceğinden korkan Eumenes, yola çıkar. 'Ancak Antigonos'un böyle korkuları yoktur' ve savaş alanını geri alıp ölüleri gömerek zafer ilan eder.

Kayıpları daha fazla olan Antigonos, ölülerini yakmayı bitirmek ve sayılarını gizlemek için Eumenes'in habercisini alıkoyar. Daha sonra morali bozuk ordusunu ertesi gece güvenli bir yere doğru zorlu bir yürüyüşle götürür. Eumenes savaş alanına döner ve kendi ölülerini cömertçe gömer. Ardından Gabiene'ye yerleşir, Antigonos ise kararsız bir şekilde yenilmiş olarak Medya'ya ulaşır.

#### Gabiene'de Geçici Dönem
MÖ 316-315 kışında, Eumenes'in ordu kampı, ya itaatsizlik ya da erzak eksikliği nedeniyle çok geniş bir alana yayılmıştı. Yollara nöbetçiler yerleştirmişti, ancak Gabiene'ye giden dondurucu çöl yolları boyunca (İsfahan'ın güneydoğusundaki Dasht-i Kavir) yeterli önlem yoktu. Antigonos bunu öğrenince çölden geçip Eumenes'e sürpriz bir saldırı yapmayı planlar, ancak yerel halk tarafından fark edilerek haber verilir.

Satraplar bu durumdan endişelenirler, çünkü Antigonos dört günlük mesafededir ve ordularını toplamak en az altı gün sürerdi. Peucestas taktiksel geri çekilme tavsiye eder ve ordusunun bir kısmını Gabiene'nin uzak bir bölgesine çeker. Ancak Eumenes, birliklerinin dinlenmiş olacağını, Antigonos'un ise çölü geçmekten yorulacağını belirterek, onlara tüm orduyu toplamak için yeterli zamanı verecek bir planı olduğunu söyleyerek satrapları kalmaya ikna eder.

Görüşmelerin ardından Eumenes, birliklerine her gün çölle sınırlı dağlarda çok sayıda ateş yaktırır. Bu, Eumenes'in tüm kampının çöl sınırında olduğu izlenimini verir ve bunu gözlemleyen Antigonos, Eumenes'in tüm ordusuna karşı bir başka meydan savaşı olacağını varsayarak adamlarını dinlendirmek için yürüyüşünü yavaşlatır.

Bu strateji sayesinde Eumenes, dağılmış ordusunu toplayarak savaşı geciktirir, ancak Antigonos sonunda ateşlerin ardındaki gerçeği öğrenir. Eumenes'in bu saldırıyı önlemedeki başarısı konumunu yükseltir ve birçok askerin onu tek başına liderleri olarak istemesine yol açar. Ancak Antigonos, Eudamus ve fil birliklerine (kamptan ayrılmakta yavaş kalmışlardı) saldırmayı başarır ve Eumenes'in gönderdiği takviye kuvvetleri tarafından püskürtülmeden önce birçok süvariyi öldürür.

Kuvvetler toplanırken, Antigenes, Teutamus ve Eumenes'in ordusunun diğer önde gelen üyeleri, Antigonos yenildikten sonra Eumenes'i öldürmek için plan yapmaya başlarlar. Eudamus komployu öğrenir ve Eumenes'i uyarır. Eumenes kaçmayı düşünür ancak vazgeçer. 'Korkak olmayan ve açıkça kendi yeteneklerine güvenen bir birey' olan Eumenes, risklere rağmen, zafer kazanması durumunda ortaya çıkacak olasılıklar nedeniyle savaşmanın buna değer olduğuna inanmış olabilir. Eumenes yazışmalarını yok eder, vasiyetini yazar ve yaklaşan savaşa hazırlanır.

#### Gabiene Savaşı

Birkaç gün sonra her iki ordu da savaş düzenine girer ve Gabiene Savaşı başlar. Savaşta Eumenes, sağ kanadına yerleşmiş olan Antigonos'un karşısına çıkmak için seçkin birlikleriyle sol kanada yerleşir. Yine Eumenes, süvarilerini filler ve hafif piyade savaşçılarıyla perdeler. Eumenes'in stratejisi falanksına ve Gümüş Kalkanlar'a odaklanmıştır; sadık destekçilerinden biri olan Philip'e (daha zayıf sağ Eumenid kanadına liderlik eden Baktriya satrabı) düşmanla çatışmaması emrini verir. Eumenes, Peucestas ve diğer satrap süvarilerini belki de emirlerini yerine getirdiklerinden emin olmak için kendi kanadına yerleştirir.

Antigenes, Gümüş Kalkanlar'la karşılaşacak düşman falanksına tek bir atlı gönderir; atlı, *'[siz] babalarınıza karşı günah işliyorsunuz, soysuzlar, Philip ve İskender ile dünyayı fetheden adamlar!*' diye bağırır. Bu açıklama görünüşe göre Antigonos'un piyadelerinin moralini bozar ve Eumenes'in birliklerinden bir tezahüratla karşılanır. Eumenes daha sonra hücum borusunu çaldırır ve ordusu ileri doğru yürür.

Savaş başladığında, birliklerin hareketinin görüşü engelleyen toz bulutları oluşturduğunu fark eden Antigonos, Eumenes'in ordusunun arkasına, destek kampını ele geçirmek için önemli bir süvari birliği gönderir ve Eumenes fark etmeden bunu başarıyla gerçekleştirir. Savaş filleri birbirleriyle çatıştıktan sonra, Eumenes'in süvarileri Antigonos'un oğlu Demetrius liderliğindeki süvarilerle karşılaşır.

Eumenes'in sol süvari birliği, Peucestas ve satrap atlılarının ani geri çekilmesi nedeniyle yenilir, bu da paniğe yol açar ve 1500 süvarinin daha onunla birlikte geri çekilmesine neden olur. Bu süvari yenilgisi Eumenes için felaket olmuştur. Eumenes, Antigonos'la tek başına savaşmak ve onu öldürmek amacıyla süvarilerini ileri doğru hücum ettirerek mücadele etmeye devam eder, ancak süvari sayısının azlığı nedeniyle başarısız olur. Ağır kayıplarla karşı karşıya kalan ve sayıca oldukça az olan Eumenes, sonunda pes eder ve sağ kanadına doğru at sürer.
Ancak Gümüş Kalkanlar yine zafer kazanır, Antigonos'un falanksını bozguna uğratır ve toplu kayıplar verdirtir. Eumenes, düşman falanksının yok edildiğini fark ederek, son bir hamle için sağ kanattaki süvarilerini yeniden toplamaya çalışır. Destek erzaklarının ele geçirildiğini duymuştur, ancak birleşik süvarilerinin Gümüş Kalkanlar'a katılması durumunda yenilenen bir saldırının sadece kaybettikleri erzakları geri almakla kalmayıp, Antigonos'un ordusunu da bozguna uğratıp onların erzaklarını da alacağına inanıyordu. Peucestas ve satraplar Eumenes'in emirlerini reddederek gece yaklaşırken daha da geri çekilirler.

Antigonos daha sonra Gümüş Kalkanlaraldırdır ancak başarısız olur. Onlar da bir kare oluşturarak savaş alanından geri çekilmeyi başarırlar.[18] Antigonos, Eumenes'in süvarilerinin Gümüş Kalkanlar'la birleşmesini engeller ve Eumenes geri çekilmek zorunda kalır.

### İhanet ve Ölüm
Gabiene Savaşı da, Paraitakene Savaşı gibi kesin bir sonuç vermeden, taraflar arasında belirgin bir kazanan veya kaybeden olmadan sona erer. Eumenes karşı tarafa önemli ölçüde kayıp verdirmesine rağmen, kendi ordusunu erzak desteğinden mahrum bıraktı; Gümüş Kalkanlar'ın tüm ganimetine (altın, gümüş, mücevher ve diğer ganimetler dahil olmak üzere 30 yıllık başarılı savaşlarda biriktirilen hazine) ek olarak, askerlerin kadınları ve çocukları da alındı.

Eumenes, zafer veya yenilgi için plan yapmıştı, ancak çıkmaz için değil, bu nedenle tehlikeli bir konumdaydı. Gümüş Kalkanlar ve satrapların mücadelelerinin ardından kampa ulaşır ve geç saatlerde bir toplantı düzenler. Satraplar geri çekilmek isterler, ancak Eumenes süvarilerin büyük ölçüde azalmadığı ve Gümüş Kalkanlar'ın merkezdeki zaferini gerekçe göstererek ertesi gün tekrar savaşmak ister. Eumenes'in bir başka çatışma konusunda iyimser olmak için nedenleri vardı ve orduyu ikna etmede başarılı olabilirdi, ancak Gümüş Kalkanlar'ın kendileri, savaşın sonuçsuz kalmasından Peucestas'ı sorumlu tutmalarına rağmen, destek erzaklarını ve ailelerini geri almak istediler ve her iki seçeneği de redderler. Toplantıları bir karar verilemeden sona erer.

Komutanlarından biri olan Teutamus, daha sonra destek yüklerinin iadesi karşılığında Antigonos'a talepte bulunur. Antigonos, karşılığında Eumenes'i vermelerini ister ve Gümüş Kalkanlar, Eumenes'i tutuklayıp Antigonos'a götürmeyi kabul eder. Anson, Eumenes'in kendi hayatına yönelik komployu bilmesine rağmen, bir komutan olarak becerilerinin Antigonos'a karşı başka bir savaş için 'açıkça' gerekli olacağına inandığını ve bu nedenle gerçekten tutuklandığında hazırlıksız yakalandığını düşünür

Eumenes, yakalanması sırasında, toplanan orduyla konuşmak için izin ister ve kendisine izin verilir. Plutarch'a göre, Eumenes şunları söyler:

Bu konuşma görünüşe göre ordunun çoğunluğunun sempatisini kazanır, ancak Gümüş Kalkanlar ikna olmaz ve Eumenes'i götürmeye devam ederken hiçbir itiraz gelmez. Savaş böylece sona erer. Eumenes, Antigonos'a teslim edilir. Antigonos, onu muhafaza altına alır ve kaderini belirlemek için birkaç gün süren bir konsey düzenler.

Plutarkhos ve Nepos, Eumenes'in Antigonos'un neden onu öldürmediğine veya serbest bırakmadığına şaşırdığını yazarlar. Hapishane de gardiyanı, Eumenes'in ölmek istiyorsa savaşta ölmesi gerektiğini söylediğinde, Eumenes'in kendisinden daha güçlü bir rakiple hiç karşılaşmadığı için savaşta ölmediğini söylediği rivayet edilir.

Oğlu Demetrius ve Giritli Nearkhos tarafından desteklenen Antigonos, Eumenes'i öldürmeye pek istekli değildi, ancak konseyin ve askerlerinin çoğu idamını talep eder ve böylece karar verilir. Antigonos, Eumenes'i üç gün boyunca aç bırakır, ancak kampı taşımak zorunda kaldığında onu boğması için bir cellat gönderir. Eumenes'in cesedi, onurla yakılmak üzere arkadaşlarına verilir ve külleri gümüş bir vazoda eşi ve çocuklarına gönderilir.

## Etkisi

### Generallik
Eumenes'in bir general olarak inkâr edilemez yeteneklerine rağmen, ordusundaki Makedon subayların tam sadakatini asla kazanamadı ve sonuç olarak öldü. Eumenes, Makedon arkadaşlarının çoğu tarafından sevilmiyordu; kesinlikle başarıları nedeniyle ve iddiaya göre Makedon olmayan (kabile anlamında) geçmişi ve Kraliyet Sekreteri olarak önceki görevi nedeniyle.

Eumenes, genel olarak hem taktik hem de strateji konusunda yetenekli, Antigonos'un tek askeri dengi olarak görülen ve Asya'daki İskender'in imparatorluğunun birliğini korumak için elinden gelenin en iyisini yapan mükemmel bir komutan olarak kabul edilir. Aynı zamanda, mümkün olan her yerde diplomasiden ve hileden yararlanan 'usta bir propagandacıydı'. Eumenes'in çabaları, bölünmüş komuta ve sadakatsiz astlar sorunları nedeniyle defalarca engellendi: 'en ciddi sorunu', başta Antigonos olmak üzere birçok düşmanının mücadele etmek zorunda kalmadığı bu engellerdi. Anson, Eumenes'in Antigonos'u yenmeye bu kadar yaklaşmasını, sonuçta sadece ihanet yoluyla kaybetmesini, Antigonos'un general olarak dikkate değer yeteneği ve Eumenes'in karşılaştığı tekrarlanan sorunlar göz önüne alındığında 'kayda değer' buluyor.

### Çağa Etkisi
Eumenes'in yenilgisi, Argead sadıklarının ve etkili bir şekilde Argead monarşisinin sonu olarak görülür ve İskender'in İmparatorluğu'nu 'kendilerinden başka kimseye sadakat borcu olmayan adamların eline' bırakır. Bosworth, Eumenes'in Antigonos ile düellosunun 'Helenistik dünyanın şeklini tanımlamak için en önemli etken' düşünür. Green de bu düşünceye katılır ve 'Eumenes'in ölümüyle... birleşik imparatorluk kurgusu bir kez ve tamamen patladı' diye yazar.

Romm, Eumenes'in 'Argeadları savunma yeteneği ve iradesine sahip sahadaki son general olduğunu' ve 'salt yeteneği sayesinde Eumenes'in rütbeler arasında yükseldiğini; Yunan kökenlerine rağmen, en yüksek gücü elde etmeye umutsuzca yaklaştığını' yazar. Eumenes, doğru olanı yapmaya çalışan, ancak acımasız bir düşman ve kendi askerlerinin ihaneti karşısında yok edilen trajik bir figür olarak görülmüştür; özünde, herhangi bir yetenek eksikliği değil, 'kötü şans, kötü ittifaklar ve çok yetenekli bir rakip' yüzünden başarısız olmuştur.

Historie, Eumenes'in hayat hikâyesini anlatan tarihî kurgu bir manga serisidir.

## Kaynakça

## Bibliyografya

### Antik kaynaklar

* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Modern kaynaklar

* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Eumenes'in Hayatı Plutarch tarafından Archived
* Diodorus'un Tarihi Kütüphanesi - XVIII ve XIX. kitaplar
* Eumenes'in Hayatı, Cornelius Nepos