Kaymaklı Yeraltı Şehri

***Kaymaklı Yeraltı Şehri''' (Eski adı:***Anaku** ''ya da **Enegüp*')*, Nevşehir'in Merkez ilçesinin Kaymaklı kasabasında bulunan bir yeraltı şehridir.

Kapadokya bölgesinin en büyük yeraltı şehirlerindendir ve Türkiye'de en çok ziyaret edilen turistik destinasyonlardan birisidir. Yumuşak tüf kayaları oyularak meydana getirilmiş 8 katlı şehrin dört katı açığa çıkarılmış ve 1964 yılında ziyarete açılmıştır.

## Konumu
Nevşehir-Niğde yolu üzerinde, Nevşehir'e yaklaşık 19&nbsp;km. uzaklıktadır.

## Tarihi

*Kaymaklı Yeraltı Şehri*, geçmişte çeşitli saldırılara maruz kalan bölge insanlarının acil durumlara sığınaklar oluşturma amacıyla yer altında oluşturduğu önemli yapılardan bir tanesidir. Kapadokya bölgesinin en büyük yeraltı şehirlerinden biri olan Kaymaklı, M.Ö. 7 yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Hititler zamanına yapılan şehirde Frigler, Asurlar'a ait izler bulunur. Şehir, Roma ve Bizans dönemlerinde oyularak genişletilmiştir.  Kaymaklı, Osmanlı kaynaklarında Rumca olan *Anaku* ya da *Enegüp* adıyla bahsedilir, halk arasında *Eneği* olarak adlandırılmıştır.

Kaymaklı, diğer yeraltı şehirleri gibi bir kitlenin geçici olarak  yaşayabilmesi için gerekli barınması şartlarını içerir. İçinde birbirine dar koridorlarla bağlanan salonlar, şarap depoları, su mahzenleri, mutfak ve erzak depoları, havalandırma bacaları, su kuyuları, kapıları tehlikelere kapatmak için büyük sürgü taşları ve kilise bulunur. Erzak depolarının çokluğu, burada çok sayıda kişinin yaşamış olması ihtimalini güçlendirir. Yeraltı şehrinde Hititler, Frigler, Asurlar'a ait izler bulunur.

8 katlı olan şehrin 1964 yılında ziyarete açılmıştır. Günümüzde dört katı ışıklandırılmıştır ve ziyarete açıktır.  Kapadoka'nın en çok ziyaret edilen yeraltı şehirlerindendir. 2023'te  559 bin 527 konukla Kapadokya bölgesinde en çok ziyaretçi ağırlayan nokta olmuştur. 2025'te 460 bin 262 kişi tarafından ziyaret edilmiş ve tüm Türkiye'nin en çok ziyaret edilen destinasyonlar sıralamasında 7. sırada yer almıştır.

## Mimari yapısı

Kaymaklı Yeraltı Şehri, yeraltında labirent benzeri tüneller, odalar ve geçitler içeren ilginç bir mimariye sahiptir. Şehir, ulaşımı kolaylaştıran dar koridorları ile diğer yeraltı şehirlerinden fakrlılaşan, taş oyma işçiliği, kapı süslemeleri ve havalandırma sistemleri gibi detaylar bulunduran ve o dönemdeki insanların mühendislik becerilerini gözler önüne seren bir yapıdır. Havalandırma ve haberleşme maksatlı yapılan bacalar merkez olarak kabul edilip yapılar bu bacaların etrafında şekillenmiştir. Su kuyularu, zehirlenme riskine karşın yeryüzü ile bağlantısı olmayacak şekilde inşa edilmiştir.

Ziyarete açık olan katların; ilk katında bir ahır ve çeşitli yaşam alanları bulunmaktadır. Hayvanları aşağı indirmek zor olduğu için ilk kat ahır olarak kullanılmıştır. Yeraltı şehrinin ikinci katında tek nişli, iki apsisli kilise ile vaftiz taşları ve bir mezarlık yer almaktadır. Mezarlıkta, kilisede görev yapmış kişilerin gömülü olduğu tahmin edilir. Üçüncü katta, şırahaneler, mutfak ve erzak depoları gibi odalar bulunmaktadır. Bu katta bakır işletme atölyesi de bulunur. Yeraltı şehrine dışardan getirilmeyip inşası esnasında açığa çıkan andezit lavlarından meydana gelen çok çukurlu andezit taş bu kattaki ilgi çekici oluşumlardandır. Ziyarete  açık son katta ise yine şırahaneler, mutfak ve erzak depoları yer alır. Bu kata çok dar bir tünelle girilir.

Kaymaklı Yeraltı Şehri'nde altı adet sürgü taşı bulunmaktadır. Sürgü taşları, düşmanın içeri girmesini engellemek için yapılmış; oldukları yerde kayadan kesilerek şekillendirilmiş taşlardır. Gelenleri girişte kontrol etmek için ortasında delik bulunan bu taşlar, içeriden sürülerek girişi kapatır; dışarıdan açılması nerdeyse imkansızdır.

## Ayrıca bakınız

* Kapadokya'daki yeraltı şehirleri

## Kaynak