2028 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

**2028 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri**, 7 Kasım 2028'de yapılması planlanan 61. Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimidir. Her eyaletteki ve Columbia Bölgesi'ndeki seçmenler, dört yıllık bir dönem için bir başkan ve başkan yardımcısını seçecektir. Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump'ın son görev süresi 20 Ocak 2029'da sona erecek ve 2028 seçimlerini kazananlar, 48. Amerika Birleşik Devletleri başkanı ve 51. Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı olarak göreve başlayacaktır. Büyük partilerin adayları, 2028 Cumhuriyetçi Ulusal Kongresi ve 2028 Demokrat Ulusal Kongresi'nde belirlenecektir.

2016 seçimlerini kazanan Trump, dört yıllık başkanlık görevinden sonra, 2020 seçimlerinde Demokrat aday Joe Biden'a kaybetti. Trump, 2024'te ikinci dönemi için yeniden aday oldu ve JD Vance'i başkan yardımcısı adayı olarak seçti. Trump, 2024 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerini kazandı ve art arda olmayan ikinci döneminde yeniden seçildi. Trump, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nda belirlenen dönem sınırları nedeniyle üçüncü bir dönem için aday olamayacaktır.

2028 başkanlık seçimi, ABD Senatosu, Temsilciler Meclisi, valilik ve eyalet yasama organları seçimleriyle aynı zamanda yapılacaktır.

## Arka plan
### Prosedür

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın ikinci maddesi, bir kişinin başkan olarak görev yapabilmesi için doğuştan Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olması, en az 35 yaşında olması ve en az 14 yıldır Amerika Birleşik Devletleri'nde ikâmet ediyor olması gerektiğini belirtmektedir. Yirmi ikinci Değişiklik, herhangi bir kişinin iki defadan fazla başkan seçilmesini yasaklamaktadır. Büyük parti adayları, partinin ulusal kongresinde adayı seçecek delegeleri belirleyen bir dizi ön seçim yoluyla adaylıklarını ilan ederler. Her partinin ulusal kongresi, o partinin adayını oluşturmak üzere bir başkan yardımcısı seçer. Başkan adayı genellikle partinin kurultayında delegeler tarafından onaylanan aday yardımcısını seçer. Hiçbir aday kendi partisinin delegelerinin çoğunluğunun oyunu alamazsa veya bir partinin muhtemel adayı önseçimler ile kurultay arasında yarıştan çekilirse, aracılı bir kurultay düzenlenebilir: delegeler daha sonra "serbest bırakılır" ve bağlılıklarını farklı bir adaya değiştirmekte özgürdürler.

## Seçim haritası

### Salıncak eyaletler

ABD eyaletlerinin çoğu, başkanlık seçimlerinde çok rekabetçi değildir ve uzun süredir devam eden demografik farklılıklar nedeniyle genellikle aynı partiye oy verirler. Seçiciler Kurulu'nda bu durum, büyük parti adaylarının kampanyalarını öncelikli olarak, seçimden seçime partiler arasında “salınabilen” kararsız eyaletlere odaklamasıyla sonuçlanır. Bu eyaletler bir başkan adayının zafere giden yolu için kritik öneme sahiptir. 2028'de beklenen kararsız eyaletler arasında Pensilvanya, Wisconsin, Michigan, Arizona, Georgia, Nevada ve Kuzey Karolina yer almaktadır. Bu eyaletlerin hepsi, 2024 başkanlık seçimlerinde Donald Trump tarafından az bir farkla kazanıldı.

### Mavi eyaletler
Mavi eyaletler, ulusal düzeyde sürekli olarak Demokratlara oy veren eyaletlerdir. Mevcut mavi eyaletler arasında Pensilvanya, Wisconsin ve Michigan hariç mavi duvar olarak adlandırılan eyaletlerin yanı sıra, son yıllarda güvenilir bir şekilde mavi renge bürünen Colorado, New Hampshire, New Mexico ve Virginia da yer almaktadır. Nebraska'nın 2. kongre bölgesi, Cumhuriyetçilerin ulusal zaferleri sırasında bile Demokratlara oy verme rekoru nedeniyle, bazen mavi olarak da kabul edilmektedir.

### Kırmızı eyaletler
Kızıl Deniz olarak da bilinen kırmızı eyaletler, ulusal düzeyde sürekli olarak Cumhuriyetçilere oy veren eyaletlerdir. Bu eyaletler neredeyse hiç oy değiştirmediği için Kızıl Deniz nadiren kırılmıştır. Kızıl Deniz'deki son önemli kırılma 1992 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde meydana geldi. Eskiden salıncak eyaletler olarak kabul edilen Florida, Iowa ve Ohio, Donald Trump'ın girdiği üç seçimde de artan farklarla Trump'a oy vererek artık salıncak eyalet olmadıklarını gösterdi.

## Cumhuriyetçi Parti

### Potansiyel adaylar
Aşağıda listelenen kişiler, son altı ay içinde en az iki güvenilir medya kaynağında 2028'in potansiyel başkan adayları olarak gösterildi.

* JD Vance
JD Vance, 2023-2025 yılları arasında Ohio senatörü olarak görev yapmıştır. 2024 seçimlerinde Trump'ın başkan yardımcısı adayı olarak başkan yardımcısı seçilmiştir. The New York Times'tan Nate Cohn'a göre Vance, ön seçimlerin önde giden potansiyel bir adayıdır ve USA Today ile The Columbus Dispatch'e göre "MAGA hareketinin varisi" olarak tanımlanmaktadır. The Hill, Vance'in Ekim 2024'te Minnesota Valisi Tim Walz'a karşı gösterdiği münazara performansının, onu başkanlık adayları arasında güçlü bir konuma getirdiğini belirtmiştir.
* Ron DeSantis
Ron DeSantis, 2019'dan bu yana Florida valisi olarak görev yapmaktadır ve 2024 Cumhuriyetçi başkan adaylığı için yarıştı. DeSantis, 2028 başkanlık ön seçimleri için potansiyel bir aday olabileceğini söyledi ve Iowa'daki Trump seçmenlerinin 2028'de kendisine oy vereceklerini belirtti. Ayrıca, Kasım 2023'te California Valisi Gavin Newsom ile katıldığı bir münazara, NBC News'e göre 2028 başkanlık adaylığı için bir ön gösterim olarak değerlendirildi.
* Brian Kemp
Brian Kemp, 2019'dan bu yana Georgia valisi olarak görev yapmaktadır. Kemp, 2020 seçimlerinde Başkan Trump'ın oy çalındığı  iddialarına karşı çıkmış, ancak 2022'deki seçim kampanyasında Trump tarafından desteklenmiştir. Kemp, valilik süresi sınırlı olduğu için, 2026'da ABD Senatosu veya 2028'de başkanlık için aday olma ihtimaliyle gündeme gelmiştir.
* Ted Cruz
* Nikki Haley
* Vivek Ramaswamy
* Sarah Huckabee Sanders


Dosya:Senator Vance official portrait. 118th Congress (cropped 2).jpg|JD Vance
Dosya:Ron DeSantis official photo (cropped).jpg|Ron DeSantis
Dosya:Brian Kemp 2023.jpg|Brian Kemp
Dosya:Ted Cruz official 116th portrait (cropped).jpg|Ted Cruz
Dosya:Nikki Haley by Gage Skidmore 5.jpg|Nikki Haley
Dosya:Vivek Ramaswamy (53808817681) (cropped).jpg|Vivek Ramaswamy
Dosya:Sarah Huckabee Sanders 2023.jpg|Sarah Huckabee Sanders


## Demokrat Parti

### Potansiyel adaylar
Aşağıda listelenen kişiler, son altı ay içinde en az iki güvenilir medya kaynağında 2028'in potansiyel başkan adayları olarak gösterildi.

* Kamala Harris
Kamala Harris, 2021-2025 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Biden'ın başkanlık adaylığını geri çekmesinin ardından 2024 başkanlık seçimlerinde başkan adayı oldu, ancak Donald Trump'a karşı kaybetti. Harris, Demokrat Parti'nin en büyük bağışçı ağına sahip olup, 2028'de yeniden başkanlık için aday olabileceği The New York Times ve Politico'ya göre mümkündür. Ancak, önceki seçimdeki kaybı ona dezavantaj yaratabilir. USA Today'e göre, Harris, Biden'ın çekilmeden önce 2028'de aday olmayı planlıyordu. Kasım 2024'te Politico, Harris'in 2028'de başkanlık için ya da 2026'da California valiliği için aday olmayı düşündüğünü bildirdi.

* Andy Beshear

Andy Beshear, 2019'dan bu yana Kentucky valisi olarak görev yapmaktadır. 2024 seçimlerinde başkan yardımcılığı için potansiyel adaylar listesinde yer almış ve Başkan Joe Biden'ın yarıştan çekilmeden önce onun potansiyel haleflerinden biri olarak görülmüştür. The Washington Post'a göre, Beshear, 2024 Ocak ayında ulusal profilini artırmak amacıyla bir siyasi eylem komitesi kurmuştur. Ekim 2024'te, New Hampshire'daki önemli bir erken ön seçim eyaletinde, New Hampshire Demokratları için düzenlediği etkinlikte hem kendisini hem de Başkan Yardımcısı Kamala Harris'i tanıtarak gelecekteki hedeflerini işaret etmiştir. Politik hedefleri hakkında süregeldiği spekülasyonlara yanıt olarak, Beshear, WDKY-TV ile yaptığı röportajda, başkanlık adaylığını açıkça reddetmeden "geleceğin ne getireceğini göreceğini" belirtmiştir.
* Hillary Clinton
Şükran Günü'nde, eski ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın 2028 başkanlık seçimlerine aday olmayı değerlendirebileceğine dair iddialar ortaya çıkmıştır.
* Wes Moore
Wes Moore, 2023'ten bu yana Maryland valisi olarak görev yapmaktadır. Politico, Trump'ın zaferinin ardından Moore'u, 2028 başkanlık seçimleri için adaylık şansı bulunan Demokratlar arasında öne çıkan isimlerden biri olarak belirtmiştir. The Baltimore Sun ise, Moore'un önümüzdeki ara seçimlerde Demokratlar için güçlü bir kampanya yürüterek, 2028 başkanlık yarışı için ulusal bir figür haline gelebileceğini ve başkanlık için adı geçebileceğini rapor etmiştir.
* Gavin Newsom
Gavin Newsom, 2019'dan bu yana California valisi olarak görev yapmaktadır. The New York Times, Politico ve The Washington Post, Newsom'u 2028 başkanlık seçimleri için bir aday adayı olarak değerlendirmiştir. 2023 Aralık ayında ulusal dikkat çekmesinin ardından, Newsom, Biden'ın 2024 seçimlerinden çekilmesinin ardından onun potansiyel haleflerinden biri olarak görülmüştür. The New York Times'a göre, Newsom, Eylül 2023 itibarıyla başkanlık için adaylık düşünüyordu. Kasım 2023'te, Florida Valisi Ron DeSantis ile katıldığı bir münazara, NBC News tarafından başkanlık adaylığı için bir ön gösterim olarak değerlendirilmiştir.

* Alexandria Ocasio-Cortez

Alexandria Ocasio-Cortez, 2019'dan bu yana New York'un 14. kongre bölgesinin temsilcisi olarak görev yapmaktadır. Ocasio-Cortez, daha önce başkanlık adayı olma potansiyeliyle tartışılmıştır. 2024 seçimlerinin ardından Slate dergisinde Ocasio-Cortez'in aday olması önerilmiş ve The Hill'de de potansiyel bir aday olarak listelenmiştir. Kaynaklar, genç seçmenler arasında popülerliğini vurgulamıştır. Ancak, The Independent'te yer alan bir makaleye göre, Ocasio-Cortez'in ulusal hedeflere ulaşması için hala uzun bir süre olduğu belirtilmiş ve daha olası eyalet bazında adaylıklar üzerinde durulmuştur. The Hill makalesinin ardından, eski temsilci Matt Gaetz, Ocasio-Cortez'in 2019'dan beri 2028'de aday olacağını söylediğini iddia etmiş ve temsilci Tim Burchett, onun hafife alınmaması gerektiğini belirtmiştir.
* Pete Buttigieg
* Ruben Gallego
* Josh Shapiro
* Gretchen Whitmer
* Jon Ossoff


Dosya:Kamala Harris Vice Presidential Portrait.jpg|Kamala Harris
Dosya:Kentucky Air Guard supports governor's inauguration (1) (cropped).jpg|Andy Beshear
Dosya:Hillary Clinton by Gage Skidmore 4 (cropped).jpg|Hillary Clinton
Dosya:Wes Moore Official Governor Portrait (9x12).jpg|Wes Moore
Dosya:Newsom April 2024 (cropped2).jpg|Gavin Newsom
Dosya:Alexandria Ocasio-Cortez Official Portrait.jpg|Alexandria Ocasio-Cortez
Dosya:Pete Buttigieg, Secretary of Transportation (cropped).jpg|Pete Buttigieg
Dosya:Ruben Gallego official portrait (cropped).jpg|Ruben Gallego
Dosya:Josh Shapiro 2022 (cropped).jpg|Josh Shapiro
Dosya:8R4A9872 (53367444225) (Whitmer1).jpg|Gretchen Whitmer
Dosya:Jon Ossoff, United States Senator from Georgia.jpg|Jon Ossoff


## Kaynakça