open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yugoslavya bayrakları listesi

Bu madde, Yugoslavya tarafından kullanılmış bayrakları listeler.

## Ulusal ve sivil bayraklar

### Teklif edilmiş fakat kullanılmamış tasarılar

## Askerî bayraklar

### Ordu bayrakları

### Hava kuvvetleri bayrakları

### Donanma sancakları

### Donanma bayrakları

### Savunma bakanlığı bayrakları

### Rütbe bayrakları

## Hükümet bayrakları

### İdari

### Monarşik

## Cumhuriyet bayrakları

### Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti

#### Teklif edilmiş fakat kullanılmamış tasarılar

### Hırvatistan Sosyalist Cumhuriyeti

### Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti

### Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti

### Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti

### Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti

## Banlık bayrakları

## Etnik topluluklar
Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi'nin resmi bir bayrağı olmamasına rağmen, 1969'dan itibaren Kosova Arnavutları, Arnavut bayrağının bir varyantını etnik bayrağı olarak kullanabilmeye başladı. 1985'ten itibaren benzer bir hak, bayrakta Yugoslav kızıl yıldızı bulunması koşuluyla tüm azınlıklar için geçerli hale geldi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yugoslav bayrakları (at Flags & Arms of the Modern Era)
Vüsal Aliyev

**Vusal Aliyev** (d. 14 Eylül 1970), Azerbaycanlı futbol hakemidir. 2015'te emekli oldu.

## Hayatı
14 Eylül 1970'de Azerbaycan SSC'nin Culfa Rayonu'ndaki Abragunus köyünde doğdu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Olimos

**Olimos** veya **Olymos** () veya **Olymon** (Ὄλυμον) ya da **Hylimos** (Ὕλιμος), antik Karya bölgesinde yer almış bir kasabadır. Bir şehir devleti (*[[Polis (şehir)|polis]]*) olan Olimos'un, MÖ 450/49 yıllarına ait Atina vergi kayıtlarında yer alması ve muhtemelen MÖ 448/7 ile 447/6 yıllarında da listede bulunması nedeniyle Delos Deniz Birliği üyesi olduğu bilinmektedir.

MÖ 2. yüzyılda *Olymos* ile *[[Mylasa]]* (Milas) şehirleri arasında bir siyasi birlik (*[[sympoliteia]]*) kurulduğu belgelenmiştir. Ayrıca Olymos'ta Apollon ve Artemis kültlerinin (tapınımının) varlığı kanıtlanmıştır.

Kentin yerleşimi, günümüzde Türkiye'nin Muğla iline bağlı Milas ilçesi yakınlarındaki Kafaca köyü civarında bulunmaktadır. Yerleşim yerinden Helenistik döneme ait birçok yazıt çıkarılmıştır.

## Kaynaklar
2026 Crans-Montana patlaması

**2026 Crans-Montana patlaması**, 1 Ocak 2026'da İsviçre'nin Crans-Montana belediyesinde yer alan bir kayak merkezindeki barda meydana gelen patlamadır. Olayda 40'tan fazla kişi hayatını kaybetti ve yaklaşık 100 kişi yaralandı. Yaralıların büyük bölümünün durumunun ağır olduğu bildirildi. Patlamanın nedeni henüz belirlenemedi.

## Arka plan

Le Constellation, Crans-Montana'da bulunan, özellikle uluslararası turistler arasında popüler olan bir bar, gece kulübü ve kafe idi. 300 kişi kapasiteli olan mekanın terasında 40 kişi ağırlanabiliyordu. Barda, spor, özellikle futbol maçlarını izlemek için 14 adet TV ekranının yanı sıra nargile ve sigara içme alanı da bulunuyordu.

BBC'ye göre söz konusu bar, "gerçek bir kurum" olarak tanımlanıyor ve en az 40 yıldır faaliyette bulunuyordu. İşletme, 2015 yılında bölgede birden fazla işletmeye sahip Korsikalı bir çift tarafından satın alınarak yenilendi. İsviçre medyasında yer alan haberlere göre ise konuklar, çevrim içi değerlendirme platformlarında mekâna düşük puanlar verdi. Yorumlarda personelin kötü muamelesi, profesyonellik eksikliği ve yetersiz güvenlik önlemleri en sık dile getirilen şikâyetler arasında yer aldı.

## Kaynakça
Nahçıvan kültürü

**Nahçıvan kültürü**, **Kızılveng kültürü** veya **Boyalı Çömlek kültürü** olarak da bilinir, Orta Tunç Çağı'nda MÖ 3. ve 2. binyıllarda Azerbaycan'da ortaya çıkan kültürdür. Boyalı çömleklerin ana merkezleri arasında Anadolu'daki Nahçıvan ve Arpaçay Vadisi, Urmiye Gölü havzası ve Güney Kafkasya yer almaktadır. Azerbaycan'da bu kültür, I. Kültepe, II. Kültepe, Şahtahtı, Gizilburun, Nahcir, Şortepe, Garaçuk, II. Kazancı Kale ve diğer bölgelerden elde edilen arkeolojik materyaller temelinde incelenmiştir. Boyalı çömlek kültürü, O. Habibullayev, V. Bakhshaliyev, V. Aliyev ve A. Akbarov gibi Azerbaycanlı arkeologlar tarafından incelenmiştir. V. Bakhshaliyev'e göre, Nahçıvan'da bu kültüre ait seramik formlarının gelişimi, şehir devletlerinin ortaya çıkışıyla bağlantılıydı.

Son dönem araştırmalarında, Nahçıvan boyalı çömlek kültürünün Karaz kültürünün doğal ve aşamalı gelişiminin bir sonucu olduğu görüşü öne sürülmüştür.

## Tarihi
Azerbaycan'da boyalı çömlek kültürüne ait örneklerin ilk kez keşfedildiği yer, 1895 yılında Nahçıvan bölgesi olmuştur. Bu keşif, 18. yüzyılda yer alan Kızılveng mezarlığı çevresindeki arazi çalışmaları sırasında gerçekleştirilmiştirr. Nahçıvan'a 18 km uzaklıkta, Tazekent'in 3 km güneyinde, Aras Nehri'nin sol kıyısında, taş kutu mezarlardan basit ve boyalı kaplar da dahil olmak üzere çeşitli tarihi eşyalar ortaya çıkarılmıştır. Yüzbaşı N. Fyodorov, Arkeoloji Komisyonu adına Nahçıvan'da yürüttüğü kazılarda, M.Ö. 2. binyılın sonlarına tarihlenen boyalı çömleklerle donatılmış mezarlar tespit etmiştir.

Azerbaycan'daki boyalı kültürün nispeten kapsamlı bir şekilde incelenmesi Sovyet döneminde mümkün olmuştur. 1926'da, Kızılvenk mezarlığı, Nahçıvan'da A. Miller'in liderliğindeki Trans-Kafkas Bilimler Birliği tarafından araştırılmıştır. 1934'te, Şarur'daki Şortepe yerleşimi yakınlarında boyalı kaplara ait örnekler bulunmuş, 1960'lı yıllarda ise kazı çalışmaları genişletilerek II. Kültepe başta olmak üzere Kuruçay ve Kondelençay nehir havzaları araştırılmıştır. Ayrıca Karaköpektepe'de de boyalı çömlek parçaları ele geçirilmiştir.

## Kaynakça
Wang Yue (satranç oyuncusu)

**Wang Yue** (; d. 31 Mart 1987), Çinli satranç büyükustası. FIDE Dünya Sıralamasında ilk 10'a giren ilk Çinli oyuncudur.
Kosciuszko Millî Parkı

**Kosciuszko Millî Parkı** (), Avustralya'nın Yeni Güney Galler eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1 Ekim 1967 tarihinde kurulmuş olup 6.900&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Avustralya'nın en yüksek dağı olan Kosciuszko Dağı'nın bulunduğu alanı kapsamaktadır.

Parkın sınırları, engebeli dağlar ve vahşi doğanın bir karışımını içerir ve Alp iklimiyle karakterize edilir, bu da onu kayakçılar ve doğa yürüyüşçüleri arasında popüler kılar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Lamington Millî Parkı

**Lamington Millî Parkı** (), Avustralya'nın Queensland eyaletinde bulunan bir millî parktır. Temmuz 1915 tarihinde kurulmuş olup 206&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Doğu Avustralya'nın ılıman ormanlarının bazı kısımlarını ve tehlike altındaki kuşları koruma altına almaktadır. 

Park, 1986'da Dünya Mirası listesine dahil edilen Avustralya Gondvana Yağmur Ormanları'nın Kalkan Volkanları Grubu'nun bir parçasıdır. Yine doğal ortamı, yağmur ormanları, kuş türleri, asırlık ağaçları, şelaleleri, yürüyüş parkurları ve dağ manzaralarıyla bilinmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Azıh

**Azıh** () veya **Azokh** (), Azerbaycan'ın Hocavend Rayonu'nda, Dağlık Karabağ bölgesinde bulunan bir yerleşim yeridir. Köy, İşhançay () veya Ishkhanaget () nehri üzerinde, Azıh Mağarası'nın yakın çevresinde konumlanmaktadır. Yerleşim, Sovyetler Birliği'nin son döneminde ve 1989 yılı nüfus sayımı verilerine göre Ermeni nüfusun çoğunlukta olduğu bir demografik yapıya sahipti  Azıh, 1992–2020 yılları arasında fiilî olarak ayrılıkçı Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Hadrut Rayonu'na bağlı olarak yönetilmiştir.

## Etimoloji
"Azerbaycan Yer Adları Ansiklopedik Sözlüğü"ne göre, *Azıh* adı Eski Türkçeden türemiş olup "ayı ini" anlamına gelmektedir. Şahen Mkrtchyan'ın "Dağlık Karabağ'ın Tarihi-Mimari Anıtları" eserinde ise *Azokh* adının Ermenice  elimesinden geldiği ve "olgunlaşmamış üzüm" anlamını taşıdığı belirtilmektedir.

## Tarihi

Köyün yakınında bulunan Azıh Mağarası, tarih öncesi dönemlerde insan yerleşimine sahne olmuş, altı mağaradan oluşan bir mağara kompleksidir. Mağaranın Orta Paleolitik öneme tarihlenen en eski tabakalarında, yaklaşık 300.000 yıl öncesine tarihlendirilebilecek Neandertal fosil kalıntıları tespit edilmiştir.

Sovyetler Birliği döneminde köy, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içindeki Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Hadrut Rayonu'na bağlıydı. Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'ndan sonra köy, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Hadrut Rayonu'na bağlı olarak yönetilmiştir.

Köy, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı sırasında 9 Kasım 2020'de Azerbaycan'ın kontrolüne geçmiştir. The Guardian ve Der Spiegel gazetelerinde yer alan haberlerde, Azerbaycan güçlerinin köye yönelik operasyonlarının ardından Azokh'ta kalan 82 yaşındaki Ermeni sivil Yuri Asryan'ın öldürülmesine ilişkin olarak savaş suçu işlendiği iddia edilmiştir.

## Tarihi miras alanları
Azıh, çevresinde yer alan çok sayıda tarihî ve kültürel miras alanıyla dikkat çekmektedir. Bu alanlardan ikisi, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti tarafından taşınmaz kültürel miras alanı olarak tescil edilmiştir Tescilli alanlar arasında, köyün güneydoğusunda, köye 700 m uzaklıkta bulunan ve tarihi Taş Devri'ne kadar uzanan Azıh Mağarası ile  köye bir kilometre uzaklıkta bulunan 13. yüzyıldan kalma *Tsiltakhach* () köprüsü yer almaktadır. Ayrıca köyde iki kemer üzerine inşa edilmiş, 14 metre uzunluğunda ve 8 metre genişliğinde taş bir bina olan 17. yüzyıldan kalma *Surb Astvatsatsin* Kilisesi (, ) ve 10. ile 19. yüzyıllar arasına tarihlenen tarihi bir mezarlık da bulunmaktadır. Amarkhatun Manastırı, Tsitskar Kalesi ve Melik Sagam surları da köyün yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Zermihrîler

**Zermihrîler,** Sasani kralı I. Hüsrev'in saltanatından 785 yılına kadar Taberistan'ın dağlık bölgelerinin bir kısmına hükmetmiş yerel bir hanedandır.

Aile, kökenini İran'ın milli kahramanı demirci Kave'nin soyundan gelen ve Belâş ile I. Kubâd döneminde imparatorluğun önde gelen soylularından biri olan Sukhra adlı güçlü bir Karen lordundan aldığını iddia etmiştir. Geleneksel bir hikayeye göre, Sukhra'nın Karen ve Zermihr adında iki çocuğu oldu ve bu çocuklar, Türk göçebelerinin istilasına uğradığında I. Hüsrev'in imparatorluğunun doğu sınırlarını korumasına yardımcı oldular. Karin, Amul'un güneyinde toprakla ödüllendirildi ve İspahbadh unvanı verildi, böylece Taberistan Karen Hanedanı başladı. Zermihr ise Taberistan'ın bazı bölgeleriyle ödüllendirildi ve Marzban ve Masmughan unvanlarını aldı. Doğu Tabaristan esas olarak Karen Hanedanı, Zermihrîler ve Tomisha Marzbanı arasında bölünmüştür.

783 yılında Karen Hanedanı, Bâvendîler ve Zermihrîler ile birlikte Abbâsî Halifeliğine karşı ayaklandılar; ancak bu ittifak 785 yılında yenilgiye uğradı ve böylece Zermihrîler tarihten silindiler.

## Ayrıca bakınız
* Dâbûyîler
* İran'ın Yedi Büyük Hanedanı

## Kaynakça
* Rabino de Borgomale, *Les dynasties du Mazanderan*, Londres, 1928
Azerbaycan'da iklim değişikliği

İklim değişikliği, 21. yüzyılın başından beri Azerbaycan üzerinde belirgin etkiler yaratmıştır. Ülkede 2010 yılı itibarıyla ortalama sıcaklıkların, uzun dönem ortalamasına kıyasla yaklaşık 1,3 °C arttığı tespit edilmiştir Bu süreçte Hazar Denizi'nin su seviyesinde azalma gözlemlenmiş ve denizin küçülme eğilimi devam etmiştir. Azerbaycan, iklim değişikliğiyle mücadele ve küresel çevre politikaları kapsamında, COP29 olarak adlandırılan 2024 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na ev sahipliği yapmıştır.

## Tanım
Climate Trace verilerine dayanan tahminlere göre, Azerbaycan'da 2022 yılı itibarıyla sera gazı emisyonlarının yaklaşık 91 milyon ton CO2 eşdeğerine ulaştığı ve bu emisyonların %40'ından fazlasının fosil yakıt üretiminden kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Ülke ekonomisinde önemli bir yer tutan petrol ve doğalgaz sektörü, fosil gaz ihracatını da kapsamaktadır. Azerbaycan'dan yapılan ihracatın %90'ından fazlası petrol ve petrol türevli ürünlerden oluşmaktadır. Ayrıca Azerbaycan'ın Hazar Denizi altındaki kanıtlanmış ham petrol rezervlerinin 7 milyar varilin üzerinde olduğu belirtilmektedir.Enerji tüketiminin toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık %16'sını, ulaşım sektörünün ise yaklaşık %10'unu oluşturduğu tahmin edilmektedir.

Azerbaycan'da ortalama sıcaklıkların yaklaşık 1,3 °C artmasıyla birlikte, ekstrem hava olaylarının da artmaya başladığı gözlemlenmiştir. Hazar Denizi'nin su seviyesinin her yıl azaldığı rapor edilmektedir. Kafkasya'daki ormanların da bu iklimsel değişimlerden etkilendiği ifade edilmektedir. Kıyı bölgelerinde görülen ekolojik sorunların ise iklim değişikliği nedeniyle daha da derinleştiği belirtilmektedir.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Azerbaycan ekonomisi büyük ölçüde devlet kontrolü altında, petrole dayalı bir yapıya bürünmüştür. Petrol sektörü, ülke ekonomisine en büyük katkıyı sağlayan alan olup, küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ekonomik istikrar üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. İklim değişikliğine duyarlı olan pamuğun, Azerbaycan'da bu süreçten en fazla etkilenen tarım ürünleri arasında yer alması beklenmektedir. 2023 yılında Tarım Bakanı, ülkenin iklim dostu tarım uygulamalarına geçiş yönünde çalışmalar yürüttüğünü açıklamıştır. Balıkçılık faaliyetlerinin de iklimsel değişimlerden olumsuz etkilendiği bildirilmektedir. Uzun vadede atıl varlıkların ekonomik risk oluşturabileceği değerlendirilirken, aşırı sıcaklık artışları ve daha uzun süren sıtma mevsimleri nedeniyle sağlık harcamaları ile halk sağlığı üzerinde olumsuz etkilerin ortaya çıkabileceği öngörülmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan'da enerji

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Reports to the UNFCCC
* Other documents submitted to the UNFCCC
* Climate Laws - Laws, policies and litigation
Ku-ring-gai Chase Millî Parkı

**Ku-ring-gai Chase Millî Parkı** (), Avustralya'nın Yenü Güney Galler eyaletinde bulunan bir millî parktır. Aralık 1894 tarihinde kurulmuş olup  149,77&nbsp;km² bir alana sahiptir ve M1 Pasifik Otoyolu'nun doğusunda, Hawkesbury Nehri'nin güneyinde, Pittwater'ın batısında ve Mona Vale Yolu'nun kuzeyinde kalan araziyi kapsamaktadır.

Ku-ring-gai Chase, Hawkesbury Nehri ve Pittwater üzerindeki doğal güzellikleri, önemli bitki ve hayvan toplulukları, Aborjin yerleşim yerleri ve Avrupa'ya ait tarihi mekanlarıyla bilinen popüler bir turistik destinasyondur. Park genelinde piknik, tekne gezisi ve balıkçılık olanakları bulunmaktadır. Ku-ring-gai Chase'de birçok yürüyüş parkuru mevcuttur.

## Kaynakça

## Ek okuma

* History of Commodore Heights [site of West Head Lookout]:  CC-By-SA .
*  CC-By-SA .
*  CC-By-SA .

## Dış bağlantılar

*
Bolivyalılar

**Bolivyalılar** (), Bolivya vatandaşları, Bolivya ülkesiyle özdeşleşen kişilerdir. Bu bağlantı yerleşim, yasal, tarihsel veya kültürel olabilir. Çoğu Bolivyalı için bu bağlantıların birçoğu (veya tümü) mevcuttur ve topluca Bolivya vatandaşı olmalarının kaynağıdır.

## Etnik gruplar

## Kaynakça
Apolistalar

**Apolista**, Bolivya'nın batısında yaşayan yerli bir Güney Amerika halkıdır. Yerleşik çiftçiler, avcılar, toplayıcılar ve balıkçılardı. Arawakan dillerinden biri olan Apolista dilini konuşuyorlardı ve bu dil, nesli tükenme tehlikesi altında olmasa bile, ciddi şekilde tehlike altındadır. 1713'ten itibaren çeşitli misyonerlik yerleşimlerinde diğer uluslarla bir araya getirildiler ve geleneksel kültürlerini hızla kaybettiler. Bu nedenle gerçekçi bir nüfus sayımı günümüzde mümkün görünmemektedir.

## Kaynakça

*
Ayoreolar

**Ayoreo** (Ayoreode, Ayoréo, Ayoréode), Gran Chaco'da yaşayan bir yerli halktır. Bolivya ve Paraguay'ı kapsayan, Paraguay, Pilcomayo, Parapetí ve Grande Nehirleri ile çevrili bir alanda yaşarlar. Toplamda yaklaşık 5.600 Ayoreo insanı bulunmaktadır. Yaklaşık 3.000'i Bolivya'da, 2.600'ü ise Paraguay'da yaşamaktadır. Geleneksel olarak göçebe avcı-toplayıcı olan nüfusun büyük çoğunluğu, yirminci yüzyılda misyonerler tarafından yerleşik hale getirilmiştir. Temas kurulmamış az sayıdaki Ayoreo, ormansızlaşma ve toprak kaybı tehdidi altındadır.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* Bessire, Lucas B. (2008, Spring). Isolation. Cultural Survival Quarterly, 32, 38-45
* Bessire, Lucas B. (2014). *Behold the Black Caiman: A Chronicle of Ayoreo Life.* University of Chicago Press.
* Chiquenoi, M. S. (2013). The Ayoreo People. In P. Lambert and A. Nickson (Eds.), *The Paraguay Reader: History, Culture, Politics* (342-347). Durham; London: Duke University Press.
* 
* Glauser, B. (2011). Being indigenous: the concept of indigeneity, a conversation with two Ayoreo leaders. In S. Venkateswar and E. Hughes (Eds.), *The Politics of Indigeneity: dialogues and reflections on indigenous activism* (21-44). London; New York: Zed.
* Guillermoprieto, A. (2008, 07). Bolivia's New Order. National Geographic, 214, 88-95, 97-98, 100-103.
* Hindery, D. L. (2003). Multinational oil corporations in a neoliberal era: Enron, shell, and the political ecology of conflict over the cuiaba pipeline in Bolivia's chiquitania
* Infantas, A. (2012, December 18). Bolivia's Ayoreo Indians, Devoured by the City. IPS – Inter Press Service.
* 
* López-Entrambasaguas, O. M., Granero-Molina, J. and Fernández-Sola, C. (2013). An ethnographic study of HIV/AIDS among Ayoreo sex workers: cultural factors and risk perception. *Journal of Clinical Nursing*. 22(22-23), 3337–3348.
* Sciscioli, A. (2003). Paraguay: 'Those Who Live in the Land of the Peccary'. Global Information Network.
* 
* 
*  The site includes news, images, songs.
* 
* Unión de Nativos Ayoreo de Paraguay & Iniciativa Amotodie (2013). D. M Rubio and C. E. F. Calvo (Eds.), Indigenous People in Voluntary Isolation and Initial Contact.
*
Nasrîler (Sistan)

**Nasrîler**, *Sistan'ın Sonraki Saffârîleri* veya *Nimruz Malikleri* olarak da anılırlar; Gazneliler'in çöküşüyle oluşan güç boşluğunda ve Moğolların Orta Asya'yı istilasına kadar Sistan'ı yöneten İranlı bir Sünni hanedandı. Nasrîler, Saffârî Hanedanı'nın bir koluydu ve 1068'de Nimruz'da Nasrî Emirliği'nin kurulmasından 1225'te dağılmasına kadar geçen süre, Sistan'da Saffârî yönetiminin geçici bir yeniden canlanmasını temsil etmektedir.

Emirlik, Gazneliler döneminde Sistan Malik'i olan Taceddin I Abu'l-Fadl Nasr tarafından kuruldu. Nasrî melikleri, Selçuklular, Gurlular ve Harezmliler de dahil olmak üzere daha büyük komşu güçlerin hükümdarları veya vasalları olarak aralıklı olarak hüküm sürdüler. Moğol istilasının ardından İnaltigin Harezmi tarafından krallığın dağıtılmasından sonra, bölge Saffârîlerin üçüncü bir hanedanı olan Mihribânîler tarafından yönetildi.

## Nasrî melikler

## Nasrîlerin Şeceresi

## Ayrıca bakınız
* Saffârîler
* Mihribânîler
* İran Ara Bölümü
* Afganistan tarihi
* Sünni hanedanlar listesi

## Kaynakça
Ans Schut

**Johanna "Ans" Schut** (26 Kasım 1944, Apeldoorn - 7 Kasım 2025, Wenum-Wiesel), Hollandalı sürat patenci.

## Kaynakça

## Bibliyografi
* Bal, Rien and Van Dijk, Rob. *Schaatskampioenen, alles over het seizoen 68–69*. Amsterdam: N.V. Het Parool, 1969.
* Bijlsma, Hedman with Tom Dekkers; Arie van Erk; Gé du Maine; Hans Niezen; Nol Terwindt and Karel Verbeek. *Schaatsseizoen '96–'97: 25e Jaargang 1996–1997, statistische terugblik*. Assen, the Netherlands: Stichting Schaatsseizoen, 1997. ISSN 0922-9582.
* Eng, Trond. *All Time International Championships, Complete Results: 1889 – 2002*. Askim, Norway: WSSSA-Skøytenytt, 2002.
* Froger, Fred R. *Winnaars op de schaats, Een Parool Sportpocket*. Amsterdam: N.V. Het Parool, 1968.
* Koomen, Theo. *10 Jaar Topschaatsen*. Laren(NH), the Netherlands: Uitgeverij Luitingh, 1971. .
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1964*. Deventer, the Netherlands, 1964.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1965*. Deventer, the Netherlands, 1965.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1966, alles over het hardrijden op de schaats*. Amsterdam, Drukkerij Dico, 1966.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1967/68, alles over het hardrijden op de lange baan*. Amsterdam, Drukkerij Dico, 1967.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1968/69, alles over het hardrijden op de lange baan*. Amsterdam, Drukkerij Dico, 1968.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1969–'70, alles over het hardrijden op de lange baan*. Ede, the Netherlands, 1969.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1970–'71, alles over het hardrijden op de lange baan*. Nijmegen, the Netherlands, Schaatsjaarboek, 1970.
* Kleine, Jan. *Schaatsjaarboek 1971–'72, alles over het hardrijden op de lange baan*. Nijmegen, the Netherlands, Schaatsjaarboek, 1971.
* Maaskant, Piet. *Flitsende Ijzers, De geschiedenis van de schaatssport*. Zwolle, the Netherlands: La Rivière & Voorhoeve, 1967 (2nd revised and extended edition).
* Maaskant, Piet. *Heya, Heya! Het nieuwe boek van de Schaatssport*. Zwolle, the Netherlands: La Rivière & Voorhoeve, 1970.
* Peereboom, Klaas. *Van Jaap Eden tot Ard Schenk*. Baarn, the Netherlands: De Boekerij, 1972. .
* Teigen, Magne. *Komplette Resultater Internasjonale Mesterskap 1889 – 1989: Menn/Kvinner, Senior/Junior, allround/sprint*. Veggli, Norway: WSSSA-Skøytenytt, 1989.
* Van Eyle, Wim. *Een Eeuw Nederlandse Schaatssport*. Utrecht, the Netherlands: Uitgeverij Het Spectrum, 1982. .

## Dış bağlantılar
*
Hauroko Gölü

**Hauroko Gölü** (), Yeni Zelanda'nın Southland bölgesinde bulunan bir göldür. Göl, Fiordland Millî Parkı'nda bir dağ vadisinde Monowai ve Poteriteri göllerinin arasında yer almaktadır. 462 metre ile Yeni Zelanda'nın en derin gölüdür.

"Hauroko", Maoricede "rüzgarın uğultusu" veya "rüzgarın sesi" anlamına gelmektedir.

## Kaynakça
Chris Heister

**Chris Heister** (doğum adıyla **Gun Christina Heister**; d. 18 Eylül 1950, Östhammar, İsveç), İsveçli Ilımlı Partili politikacı ve eski Stockholm İl Meclisi muhalefet lideridir. 1991 yılında Riksdag'a seçildi ve 2002 yılına kadar görev yaptı. 1999-2003 yılları arasında partinin başkan yardımcılığını yapmıştır. 2002 yılında, Stockholm'da yerel siyasetinde kariyerine devam etmek için Riksdag'dan istifa etmiştir. Rikdag'da sağlık sözcüsü olarak görev yapan Heister, Stockholm İl Meclisi'nin ana işlevi olan sağlık konularında çalışma yapmaktadır.

Heister, 2008 yılında Västerbotten İlçesi'ne vali olarak atandı ve 2012'ye kadar ilçenin valisiydi. Ayrıca Heister, 1 Şubat 2012'den 31 Ağustos 2017'ye kadar Stockholm İlçesi valisi olarak görev yaptı.

## Kaynakça
Hacıkurbanoba

**Hacıkurbanoba** veya **Gadzhikurbanoba** ya da **Gadzhykurbanoba**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, Karakurtlu Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Hacıkazma

**Hacıkazma**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, Ahmedoba Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Manapouri Gölü

**Manapouri Gölü** (), Yeni Zelanda'nın Southland bölgesinde bulunan bir göldür. Göl, Fiordland Millî Parkı'nda yer almaktadır. 444 metre ile Yeni Zelanda'nın ikinci en derin gölüdür.

Manapouri Gölü, son Holosen döneminde buzullar tarafından oluşturulmuştur. Bölge, balıkçılığı ve yüksek su kalitesiyle bilinmektedir.

## Kaynakça
Candy Raymond

**Candida Raymond** (1950, Sidney - Aralık 2025, Sidney), Avustralyalı bir oyuncuydu.

## Hayatı
Raymond, 1950'de Sidney, Avustralya'da doğdu. St Ives Yüksek Okulu'nda ve Ulusal Drama Sanatları Enstitüsü'nde (NIDA) eğitim gördü. 1967'de başladığı oyunculuk kariyerini 2008 yılına kadar sürdürdü. 1970'ler ile 1980'lerin başlarında ülkesi Avustralya'da rol aldığı sinema ve televizyon yapımlarıyla dönemin gözde oyuncuları arasında yer aldı.

Yer aldığı Avustralya yapımı *Kanguru Skippy* (1969) ve *Riptide* (1969) adlı televizyon dizileriyle tanındı. Aynı zamanda 1960'ların sonlarından itibaren tiyatro oyunlarında sahneye çıktı.

John Hargreaves, Wendy Hughes, Grigor Taylor, Tim Burstall ile Bruce Beresford gibi oyuncu ve yönetmenlerle iş birlikleri oldu.

Yer aldığı diğer önemli yapımlar arasında; *Number 96*, *Class of '74*, *The Norman Gunston Show*, *The Sullivans*, *Alvin Rides Again*, *Don's Party*, *The Getting of Wisdom*, *Money Movers*, *The Journalist*, *Freedom*, *Monkey Grip*, *A Case of Honor*, *The Zodiac Girls*, *The Rocky Horror Show*, *Play It Again, Sam*, *Prisoner*,
*Shout! The Story of Johnny O'Keefe*, *The Great Bookie Robbery*,
*Breaking Up* ve *Not Quite Hollywood: The Wild, Untold Story of Ozploitation!* sayılabilir.
"En İyi Televizyon Oyuncusu" AACTA Ödülü'nün sahibi ve oyuncu Victoria Raymond'un kız kardeşi olan Raymond, 2025 yılının son günlerinde memleketi Sidney, Avustralya'da doğal nedenlerden 75 yaşında öldü.

## Filmografi

### Filmler

### Televizyon

## Tiyatro
**Killara 360 Revue* (1967)
**A Midsummer Night's Dream* (1970) - Yaşlı Tote
**Blood Wedding* (1970) - Yaşlı Tote
**Foursome* (1975) - Seymour
**The Rocky Horror Show* (1978)
**Sexual Perversity in Chicago* (1980) - Nimrod 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Candy Raymond at AusStage
* Candy Raymond at the British Film Institute
Rotorua Gölü

**Rotorua Gölü** (; ), Yeni Zelanda'nın Bay of Plenty bölgesinde bulunan bir göldür. Göl, Rotorua Kalderası'nda yer almakta olup Kuzey Adası'nın ikinci en büyük gölüdür. Rotorua kenti gölün kıyısında yer almaktadır.

Rotorua Gölü, çeşitli nehir ve derelerden gelen suyla beslenir. Utuhina gibi bazı nehirlerin suyu, Rotorua bölgesindeki termal aktivite nedeniyle gölden daha sıcaktır. Mokoia Adası, gölün ortasında yer almaktadır.

## Kaynakça
Hacılar, Haçmaz

**Hacılar**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, Kalağan Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça
Tel, Haçmaz

**Tel**, Azerbaycan'ın kuzeydoğu kesiminde, Haçmaz Reyonu'nda, Nabran köyü yakınlarında bulunan bir köydür. Köyün çevresi, doğal kaynak suları, ormanlar ve bozkırlardan oluşmaktadır. Turistik bir bölgedir. Köyün nüfusu 700'den fazladır. Köyün başlıca faaliyetleri tarım, çiftçilik ve bazı turizm hizmetleridir.

## Kaynakça

## Dış Bağlantılar
Yardımlı meteoriti

**Yardımlı meteoriti** və ya **Ərus meteoriti,** 24 Kasım 1959'da Azerbaycan'ın Yardımlı bölgesine düşen bir demir meteoritidir. SSCB topraklarına düşen üçüncü en büyük meteorittir. Kalıntıları yakındaki Erus köyünde keşfedilmiştir. Beş örnek dahil olmak üzere meteoritin toplam ağırlığı 150,29 kilogram olarak tahmin edilmektedir. Meteorit, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Jeoloji Enstitüsü'nde saklanmaktadır. Şamahı Astrofizik Rasathanesi müdürü Ayyub Guliyev'e göre, Yardımlı meteoriti Perseid meteor yağmurundan gelmiş olabilir.

Görgü tanıkları, parlak ateş topunun bulutların arasından güneybatıdan kuzeydoğuya doğru uçtuğunu gördüler. Yoğun sise rağmen, yaklaşık 2800 km²'lik bir alanda yarattığı yoğun aydınlatma 5-10 saniye sürmüştür. Bireysel parçaların düşüşüne, bir jet uçağı veya roketin çıkardığına benzer bir ıslık ve uğultu eşlik etti. Meteoritin kimyasal ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi Azerbaycanlı araştırmacı Mirali Kaşkay tarafından yürütüldü. Meteorit, büyük bir Widmanstetten yapısı ve anormal derecede düşük miktarda trityum içeriyor. Benzer trityum anomalileri daha önce diğer demir meteoritlerinde de bulunmuştur.

Amerikalı bilim insanlarının isteği üzerine Sovyet Meteorit Komitesi, meteorit örneklerini Kaliforniya Üniversitesi, Cambridge Astrofizik Gözlemevi ve Chicago Üniversitesi Nükleer Araştırma Enstitüsü'ne ve ayrıca CERN'e gönderdi. Örneklerden biri Fersman Mineraloji Müzesi'nde saklanmaktadır.

## Tek tek parçalar
Keşfedilme sırasına göre:

* 1. 11,3 kilogram (25 lb)
* 2. 5,7 kilogram (13 lb)
* 3. 5,93 kilogram (13,1 lb)
* 4. 0,36 kilogram (0,79 lb)
* 5. 127 kilogram (280 lb)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* SSCB Devlet Televizyonunda Yardımlı meteoritiyle ilgili röportaj 
* Yardımlı meteoriti — Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü
Doubtful Sound

**Doubtful Sound** (), Yeni Zelanda'nın Southland bölgesinde bulunan bir fiyorttur. Fiyort, Fiordland Millî Parkı'nda Milford Sound'ın yakınlarında yer almaktadır.

Doubtful Sound, Milford Sound'dan sonra Yeni Zelanda'nın en popüler ikinci turistik yeridir. Milford Sound'un aksine, Doubtful Sound'a yalnızca gemi turları ve tekne gezileri ile ulaşılabilmektedir. Fiyordun faunası arasında balinalar, yunuslar, foklar ve penguenler bulunur.

## Kaynakça
Ağaşirinoba

**Ağaşirinoba**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köy ve belediyedir. Köyün nüfusu 1.541'dir. Belediye, Ağaşirinoba, Kıraklı ve Manafoba köylerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Hamersley Dağları

**Hamersley Dağları** (), Avustralya'nın Batı Avustralya eyaletinde bulunan bir sıradağdır. Dağlar, eyaletin kuzeyinde Pilbara bölgesinde yer almaktadır. En yüksek zirvesi 1.249 metre yükseklikteki Meharry Dağı'dır.

Dağlar, yeryüzündeki en eski sıradağlardan biridir ve esas olarak yaklaşık 2,5 milyar yıl yaşında olan bantlı demir oluşumları da dahil olmak üzere antik kaya oluşumlarından oluşmaktadır.

Dağların adı 12 Haziran 1861'de kaşif Francis Thomas Gregory tarafından, kuzeybatıya yaptığı keşif gezisinin önde gelen destekçilerinden Edward Hamersley'in onuruna verilmiştir. Karijini Millî Parkı, bu dağlar boyunca uzanmaktadır.

## Kaynakça

## Ek okuma

* Marshall, Lloyd (1966) *New Iron Age in the Hamersleys* in the *Weekend News*, Sept. 3, 1966.
*
Ağyazı Buduk

**Ağyazı Buduk** (), Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köyün nüfusu 1,104'tür.

## Dış bağlantılar

*
The Pinnacles Çölü

**The Pinnacles Çölü**, Avustralya'nın Batı Avustralya eyaletide bulunan bir çöl ve kireçtaşı formasyonudur. Çöl, Nambung Millî Parkı'nda yer almaktadır.

Bölgede binlerce aşınmış sarı kireçtaşı sütunu bulunmaktadır. En yüksek zirvelerden bazıları, sarı kum tabanından 3,5 metreye kadar yüksekliğe ulaşmaktadır. Farklı oluşum türleri arasında, genişliğinden çok daha uzun olan ve sütunlara benzeyenler (bu nedenle "Zirveler" (Pinnacles) adını almıştır) ve sadece bir metre kadar yüksekliğe ve genişliğe sahip, kısa mezartaşlarına benzeyenler bulunmaktadır. Kireçtaşı tabakalarının oluşumu sırasında hakim rüzgarlardaki değişiklikler nedeniyle biriken kumun açısının aniden değiştiği birçok zirvede çapraz tabakalanma yapısı gözlemlenebilir. Mantara benzer tepelere sahip zirveler, kalsit kaplamanın altındaki kireçtaşı tabakasından daha sert olması durumunda oluşur. Nispeten daha yumuşak olan alt katmanlar, üst katmandan daha hızlı bir oranda aşınır ve zirvenin tepesinde daha fazla malzeme bırakır.

The Pinnacles Çölü, 1967'de koruma alanı ilan edilene kadar Avustralyalıların büyük çoğunluğu tarafından bilinmiyordu. Bu alan daha sonra 1994'te iki bitişik koruma alanı ile birleştirilerek Nambung Millî Parkı oluşturuldu.

## Kaynakça

## Ek okuma

* 

## Dış bağlantılar

* Official website - Department of Parks and Wildlife page for Nambung National Park
* Google Streetview - 360 degree interactive journey through the Pinnacles
* Pinnacles website  - Pinnacles WA Website
Ossa Dağı (Avustralya)

**Ossa Dağı** (), Avustralya'nın Tasmanya eyaletinde bulunan bir sıradağdır. Dağ, Orta Yaylalar bölgesinde Pelion Dağları ve Cradle Dağı-St Clair Gölü Millî Parkı'nda yer almaktadır. Tasmanya'nın en yüksek noktasıdır.

Dağ, Avrupalılar tarafından ilk olarak 1860'larda incelenmiş ve 1954'te eyaletin en yüksek noktası olduğu doğrulanmıştır. Bölgedeki çoğu zirve gibi, Jura dönemine ait dolerit ile kaplıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* State8 Tasmania Mount Ossa
Ahmedoba

**Ahmedoba** (), Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediyedir. Köyün nüfusu 1.548'dir. Belediye, Ahmedoba, Karacık, Hacıehmedoba ve Hacıkazma köylerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yardımlı (anlam ayrımı)

**Yardımlı** şu anlamlara gelebilir:

## Coğrafya

* Yardımlı, Azerbaycan'da şehir,
* Yardımlı (rayon), Azerbaycan'da rayon,
* Yardımlı meteoriti, 1959'da Azerbaycan'a düşen meteorit,
* Yardimli Şelalesi, Azerbaycan, Vilaşçay Nehri havzasında bir şelale,
* Yardımlı, Harran, Şanlıurfa ilinin Harran ilçesine bağlı bir mahalledir,

## Diğer
* Yardımlı GPS, Assisted GPS,
* Yardımlı ölüm, ölme yardımını ifâde eden genel bir terimdir.
St Clair Gölü (Tasmanya)

**St Clair Gölü** (), Avustralya'nın Tasmanya eyaletinde bulunan bir göldür. Göl, Orta Yaylalar'da yer almakta olup Cradle Dağı-St Clair Gölü Millî Parkı'nın güney ucunu oluşturmaktadır. 163 metre derinliği ile Avustralya'nın en derin gölüdür.

Göl, Narcissus Nehri, Cuvier Nehri ve Hamilton Deresi tarafından beslenir ve Derwent Nehri'nin başlangıç noktasını oluşturur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
*
*Lake St Clair Fishing Information & Map
Al Jardine

**Alan Charles Jardine** (d. 3 Eylül, 1942), Amerikalı müzisyen. The Beach Boys grubunun kurucularından ve ritim gitaristi olarak tanınır.

## Hayatı ve kariyeri
Alan Charles Jardine Lima, Ohio'da dünyaya geldi. Ailesi daha sonra San Francisco ve Kaliforniya'ya taşındı. Lise döneminde daha sonra beraber  Beach Boys'u kuracakları Brian Wilson ile tanışıp arkadaş oldular. Grup ilk kurulduğunda Jardine, folk müzik ile ilerlemek istiyordu ama diğer grup üyelerinin çoğunluk fikri rock n roll üzerine idi.

Grubun ritim gitaristi olarak bilinen Jardine grubun ilk kaydı olan 'de (1961) kontrbas çaldı. Ancak daha sonrasında grup içi anlaşmazlıklar sonucu gruptan ayrıldı ve yerince geçici süreliğine David Marks geçti. 1963'te gruba bas gitarist olarak geri katıldı ve Marks'ın Murry Wilson ile olan anlaşmazlıklarından dolayı ayrılmasından sonra ritim gitaristi oldu.

Brian Wilson, Aralık 1964'te geçirdiği mental rahatsızlıklardan ötürü grubun turnelerinden çekildikten sonra Jardine konserlerde ana vokalde büyük bir rol üstlendi ve grubun daha sonraki albümlerinde şarkı yazarlığı bile yaptı.

Jardine, 1998'te Carl Wilson kanserden öldükten sonra Beach Boys'dan ayrıldı ve 2012'deki yeniden birleşme turnesine kadar grupla bir araya gelmedi. O zamandan beri solo olarak müzik yapmaya ve konserler vermeye devam ediyor.

## Kaynakça
Sahiller, Haçmaz

**Sahiller** (), Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir kasabadır. Kasaba, Seyidlikendyeri Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça
Noel gelenekleri

**Noel gelenekleri**, Noel, Noel ve tatil sezonunda yapılan çeşitli geleneklerdir. Noel kutlamalarıyla ilişkili çeşitli adetler, dini uygulamalar, ritüeller ve folklorik öyküler içerir. Bu geleneklerin bazıları Hristiyan karakterine sahiptir. Diğer gelenekler ise daha çok uluslararası alanda kültürel veya seküler niteliktedir. 

## Noel gelenekleri

## Kaynakça
Seyidlikendyeri

**Seyidlikendyeri** (, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediye ve köydür. Köyün nüfusu 1.262'dir. Belediye, Seyidlikendyeri, Aslanoba, Aşağıoba, Huray ve Sahiller köylerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Derwent Nehri (Avustralya)

**Derwent Nehri** (; ), Avustralya'nın Tasmanya eyaletinde bulunan bir nehirdir. Nehir, Orta Yaylalar'da St Clair Gölü'nden başlayarak Hobart'ta Storm Körfezi üzerinden Tasman Denizi'ne dökülmektedir.

Tarihsel olarak, Derwent Nehri'nin kıyıları ormanlarla kaplıydı ve Tasmanya Aborjinleri tarafından sıkça ziyaret ediliyordu. Avrupalı yerleşimcilerin gelişiyle birlikte, bölge 20. yüzyılda tarımsal gelişmeye ve hidroelektrik üretimi için barajların inşasına tanık oldu.

Bugün, Derwent'in havza alanı tarım, ormancılık ve hidroelektrik üretimi ile karakterize edilmektedir. Sulama ve kentsel su temini için hayati bir su kaynağı olarak hizmet vermekte olup, özellikle Hobart'ın su ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılamaktadır. Nehir ayrıca, kıyılarında tekne gezintisi, balıkçılık ve eğlence gibi faaliyetleri destekleyerek rekreasyon için de çok önemlidir. Ek olarak, deniz taşımacılığını ve çeşitli endüstriyel faaliyetleri kolaylaştırarak Tasmanya ekonomisi ve yaşam tarzında merkezi bir rol oynamaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Derwent Estuary Program
* Upper Derwent Issues
* 
*
Alıckışlak

**Alıckışlak**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köyün nüfusu 532'dir.

## Dış bağlantılar

*
Mehsetî Gencevî

**Mahsati** ya da **Mahsati Gencevi** (12 Mayıs 1089, Gence – yaklaşık 1181, Gence); 12. yüzyılda yaşamış, Fars edebiyatın en seçkin kadın temsilcilerinden biri ve Sufi Ahilik tarikatının bir üyesiydi.

## Mahlas
"Mahsati" mahlasının kökeni hakkında birkaç rivayet bulunmaktadır:

* Bunlardan birine göre, Sultan Sencer ile yaptığı bir sohbet sırasında Menice, kendi çevresinde herkesten küçük ve görünmez olduğunu söyler. Sultan ise bu görüşe katılmayarak "to, meh-hasti" (yani "sen herkesten büyüksün") der. İnanışa göre bu ifade zamanla "Mahsati"ye dönüşerek onun mahlası olmuştur.
* Abbasgulu Ağa Bakıhanov'un *Gülistan-i İrem* adlı eserinin "Neticeler" bölümünde ileri sürdüğü varsayıma göre ise "Mahsati" kelimesi "mah" (ay) ve "siti" (hanım) sözcüklerinden oluşur ve "Büyük Hanım" anlamına gelir.

## UNESCO
2013 yılında UNESCO Genel Konferansı'nın 36. oturumunda, Mahsati Gencevi'nin doğumunun 900. yıl dönümünün dünya çapında kutlanması kararlaştırılmıştır.

## Edebi kişiliği
Kendisine atfedilen şiirlerin büyük çoğunluğu; temaları genellikle sevgilinin yokluğundan şikayet, sevgilinin ilgisizliği veya zulmü üzerine kurulu olan rubailerdir. Mahsati, açık saçık ve müstehcen dizeleriyle de tanınmıştır.

Mahsati, Valeh Dağıstani (ö. 1756) tarafından yaklaşık 1747 yılında Delhi'de kaleme alınan tezkirede belirgin bir şekilde yer almaktadır. Bu döneme gelindiğinde Mahsati, Fars dilinin ilk ve en önde gelen kadın şairi olarak kabul ediliyordu. Valeh, onun şiirleri üzerinde derinlemesine düşünmüş ve onu sadece bir kadın değil, önemli bir şair olarak görmüştür. Valeh, Mahsati'yi "bir hayat kadını ve Sultan Sencer'in sevgilisi" olarak tanımlayan bir hikâyeyi nakleder. Sultan Sencer'in onun fiziksel güzelliğine hayran olduğunu ancak şairlik yeteneğinden daha çok etkilendiğini belirten Valeh, şu ifadeleri kullanmıştır:"Onun tek bir rubaisi bin divana bedeldir. Bir rubaisi altı ay boyunca virdim olmuştu; öyle ki uykumda bile onu sayıklardım ve yanımda uyuyan herkes bunu duyup uyanırdı. Gerçekten de bu rubai, Hakani gibi bir şairin belki ömründe bir kez yazabileceği türden bir şiirdir ve bu sözlerin samimiyeti, işinin ehli her şair için aşikârdır:

*Seninle olan ahdimi çok zayıf gördüm ve onu bozmayı uygun buldum. Bana reva gördüğün tüm o zulümleri eninde sonunda yaptın ya; keşke bunları çok daha önceden bilseydim.*"

## Kaynakça
Karlı Nehir

**Karlı Nehir** (), Avustralya'nın güneybatısında bulunan bir nehirdir. Nehir, Yeni Güney Galler'de Avustralya Alpleri'nde Kosciuszko Dağı'ndan başlayarak Karlı Dağlar'nın doğu yamaçlarını sulayarak akmaya devam eder ve Victoria'daki Alp ve Karlı Nehir milli parklarından geçerek Bass Boğazı'na dökülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Snowy River Alliance
* Snowy Flow Response Monitoring and Modelling 
* Before & After Images of the Snowy River's decreased water flow
Hawkesbury Nehri

**Hawkesbury Nehri** (), Avustralya'nın Yeni Güney Galler eyaletinde bulunan bir nehirdir. Nehir, Nepean Nehri'nden başlayarak Sidney'in kuzeyinde Broken Körfezi'ne dökülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Satellite photo Hawkesbury River on Google Maps
*  The Hawkesbury Nepean Catchment Management Authority website
Ajdarbey Camii

**Ajdarbey Camii** (, ), bilinen adlarıyla **Mavi Camii**, **Gök Camii** ya da **İttifak Camii**, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir camidir. Mimarı Ziver bey Ahmedbeyov'dur.

## Tarihçesi
1912 yılında Mimar Ziver Bey Ahemdbeyov tarafından inşa edilen ve Azerbaycan'ın meşhur hayırseverlerinden Ajdar Bey Aşurbeyov tarafından masrafları karşılanan camidir. Azerbaycan'ın en önemli İslami merkezlerinden biridir. Müslümanları bir araya getirmesinden dolayı "Birlik Cami" olarak da bilinir.

Bakü'deki en eski ve en büyük camîlerden biridir. İnşa edildiği dönemde 400 kişilik bir kapasite ile yapılmış olsa da Sovyetler Birliği'nin dağılması üzerine artan cemaati barındırmakta zorlanması üzerine Kafkas Dinî Konseyi tarafından caminin genişletilmesi için proje başlatıldı. Proje tamamlandığında cami 2000 kişilik kapasiteye ulaşacaktır.

Cami halk arasında Mavi (Gök) Cami ve İttifak Cami olarak da adlandırılır.

## Tarihi
Rivayete göre Nabat Hanum Hocabeyin Kızı Aşurbeyli-Rzayeva, Taze Pîr Camini yaptırmaya başladığı zaman kardeşi Ajdar Bey inşaada yardım teklif etmiş. Aşurbeyli cevaben "Eğer böyle bir imkanın ve becerin varsa git kendin cami yap" diyerek yardımı reddetmesi üzerine Ajdar Bey 1905 yılında bu camiyi inşa etmeye karar vermiş ve caminin temelleri atılmış. Böylece kardeşin bir sözünden dolayı cami inşa edilmiştir.

## Sovyetler dönemi
Diğer ibadethaneler gibi Ejderbey Cami de Sovyetler döneminde yönetimin hedeflerinden biri olmuştur. 2. Dünya Savaşı sırasında cami ibadete kapatılarak başka amaçlarda kullanılmış, savaş sonrasında yerel halkın Kızıl Ordu'da görev almış Müslüman Tatar askerlerin ısrarı üzerine ibadete tekrardan açılmıştır.

## Durumu
2007 yılında Azerbaycan Hükûmeti'nin fonlaması ile cami avlusuna 4 bin m2 lik bir "Enderun" inşa edildi. 1000 kişilik cemaat kapasitesine sahip Enderun'un alt katında ise abdesthane bulunmaktadır. 2011 yılında açılışı yapılan Enderun'un açılışına İlhan Aliyev ve eşi Mihriban Arif Aliyeva da katılmıştır.

25 Kasım 2010 yılında İlhan Aliyev, caminin restorasyonu için kararname imzaladı. Ayrıca restorasyon çalışmalarının tamamlanması için Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 2010 devlet bütçesinde öngörülen Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Rezerv Fonu'ndan Bakü Şehir Yürütme Gücüne fon tahsis edilmesi gerektiği belirtti.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan'da İslam
* Azerbaycan'daki camiler listesi

## Dış bağlantılar

*
Bernie Moreno

**Bernardo Moreno** ( ; d. 14 Şubat 1967), Amerikalı siyasetçi ve 2025'ten beri Ohio'dan Amerika Birleşik Devletleri Senatosu üyesidir. Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Moreno, doğumundan kısa bir süre sonra ABD'ye göç edecek olan bir ailenin çocuğu olarak Kolombiya'da doğdu ve daha sonrasında Florida'da büyüdü. 

Michigan Üniversitesinde eğitim aldıktan sonra iş dünyasında kariyerine başladı. 2005 yılında Ohio'ya taşındı ve çoğunlukla Büyük Cleveland bölgesinde olmak üzere çeşitli otomobil bayisi işletti. 2010'ların sonlarında ise blok zinciri şirketlerinde yer aldı. Moreno, daha önce 2022'de Senato için aday oldu ancak Cumhuriyetçi ön seçimlerinden önce adaylıktan çekildi. 2024'te aday olarak üç dönem görev yapmış Demokrat Senatör Sherrod Brown'u mağlup etti. 3 Ocak 2025'te Ohio'nun kıdemsiz senatörü olarak göreve başladı. Bir hafta sonra, JD Vance'in ABD başkan yardımcısı olmak üzere ABD senatosundaki görevinden istifa etmesiyle Ohio'nun kıdemli senatörü haline geldi.

Moreno, Ohio'dan seçilen ilk Hispanik Amerikalı senatör oldu. Aynı zamanda, Demokrat Arizona Senatörü Ruben Gallego ile birlikte göreve başlayan ilk iki Kolombiyalı Amerikalı senatörden birisi oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Senatör Bernie Moreno resmî web sitesi
* Bernie Moreno kampanya web sitesi
* 
* VoteSmart'ta Bernie Moreno
Oroanna

**Oroanna**, antik İyonya bölgesinde yer alan bir kasabaydı. Şehrin ismi antik yazarların eserlerinde geçmemekle birlikte; varlığı, kitabeler (epigrafik buluntular) ve diğer kanıtlar aracılığıyla tespit edilmiştir.

Ünlü arkeolog ve epigraf Louis Robert, 1946 yılında, MÖ 188 yılına tarihlenen Delphi'deki vergi mültezimlerine ait bir mermer listeyi yayınladığında, o güne dek bilinmeyen bir şehrin varlığını fark eder. Vergi memurlarının her yıl düzenli bir coğrafi rota izlemesinden yola çıkan Robert, listede **"Oroannalılar"** (*Oroanneis*) ifadesinin Teos ve Kolophon şehirleri arasında yer aldığını saptar.

Robert'in notlarından yararlanan Ladislav Zgusta, bu gizemli şehri haritasında Smyrna (İzmir) ile Teos arasında doğru bir noktaya yerleştirmiştir.

Arkeolog Recep Meriç, İzmir ilinin Menderes ilçesine bağlı Küner Köyü civarında yaptığı yüzey araştırmasında *Oroanna* antik yerleşiminin bu köyün güneyindeki *Karatepe* olarak tespit etmiştir. Tepenin kuzey yamaçlarındaki yerleşim terasları, zirveyi çevreleyen surlardan yer yer kalan düzgün yontulmuş iri temel taşları, Akropol’deki büyük yapı temelleri, duvarlar, ev kalıntıları ve kaçak kazılar sırasında etrafa saçılmış arkaik dönem mimarisine ait malzemeler, bu tepenin çok eski bir yerleşim olduğunu gözler önüne sermekteydi.

## İsim Kökeni
"Oroanna" ismi Yunanca değildir ve Anadolu'nun kadim dillerinden **Luvice** kökenli olduğu düşünülmektedir. İsimle ilgili iki temel görüş öne çıkar:

# **"Ormanın Ana Tanrıçası":** Pers etkisiyle dönüşen "Anni/Anne" kelimesinden hareketle bu anlamı taşıyabilir (Artemis Anaitis tapımı ile ilişkilidir).
# **"Ana Tanrıça’nın Sunağı":** Luvice "Oro" (sunak) kelimesinden türetilerek, bölgedeki köklü **Ma (Ana Tanrıça)** kültüne işaret ediyor olabilir.

Kentin yerleşimi, günümüzde Türkiye'nin Asya yakasında, antik Kolofon şehrinin kuzeyinde yer almaktadır.

## Kaynaklar
Avustralya Alpleri

**Avustralya Alpleri** (), Avustralya'nın güneydoğusunda bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Büyük Suayırıcı sıra dağlarının bir parçası olup Avustralya anakarasında 2.000 metreyi aşan tek zirveleri içerir ve Avustralya anakarasında her yıl yoğun kar yağışının görüldüğü tek biyolojik bölgedir. En yüksek zirvesi aynı zamanda Avustralya'nın en yüksek dağı olan 2.228 metre yükseklikteki Kosciuszko Dağı'dır.

Avustralya Alpleri'nin %62'si millî parklar ve diğer koruma alanları oluşturur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Australian Alps National Parks official website (archived 18 July 2008)
Armudapadar

**Armudapadar**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediye ve köydür. Köyün nüfusu 1.838'dir. Belediye, Armudapadar ve Padar köylerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kutbüddin Muhammed

**Kutbüddin Muhammed**, şu anlamlara gelebilir:

* Kutbüddin Muhammed (Harezmşah hükümdarı) (ö. 1127)
* Kutbüddin Muhammed (Mihribânî emiri) (ö. 1346)
Bayoba

**Bayoba**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, Yergüç Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Aşağı Zeyid

**Aşağı Zeyid**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan belediye ve köydür. Köyün nüfusu 908'dir.

## Dış bağlantılar
*
Townsend Dağı

**Townsend Dağı** (), Avustralya'nın Yeni Güney Galler eyaletinde bulunan bir dağdır. Dağ, Karlı Dağlar'da yer almaktadır ve Ana Dağlar'ın bir parçasıdır. 2.209 metre yüksekliği ile Avustralya'nın ikinci en yüksek dağıdır.

## Kaynakça
Sergey Movsesyan

**Sergei Musheghi Movsesian** (; d. 3 Kasım 1978), Ermeni satranç büyükustası. 2011'de Ningbo'da düzenlenen Dünya Takımlar Satranç Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.
Barahum

**Barahum**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, UzunobaBelediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Okçuçay

**Okçuçay**, Araz Nehri'nin sol kollarından biri olan ve Azerbaycan ile Ermenistan topraklarından geçen bir akarsudur. Çay, Güney Kafkasya'nın önemli su kaynaklarından biri olup özellikle bölgesel ekoloji ve tarım açısından önem taşır.

## Coğrafya
Okçuçay'ın kaynağı, Zengezur Sıradağları'nda yer alan Kapıcı Dağı çevresindedir. Akarsu, dağlık alanlardan doğarak vadiler boyunca ilerler ve sonunda Araz Nehri'ne karışır. Çayın toplam uzunluğu yaklaşık 85 kilometre, havza alanı ise yaklaşık 1.140&nbsp;km²'dir.

## Hidroloji
Okçuçay'ın su rejimi büyük ölçüde kar erimeleri, yeraltı suları ve yağışlara bağlıdır. Yıl içerisindeki en yüksek debi genellikle ilkbahar ve yaz aylarında görülür. Kış aylarında ise akış miktarı belirgin şekilde azalır.

## Kullanım
Çay suları, geçtiği bölgelerde özellikle tarımsal sulama amacıyla kullanılmaktadır. Okçuçay, çevresindeki yerleşimlerin tarımsal faaliyetleri için tarihsel olarak önemli bir su kaynağı olmuştur.

## Çevresel durum
Okçuçay, özellikle yukarı havza kesimlerinde endüstriyel ve madencilik faaliyetleri nedeniyle çevresel baskı altındadır. Bazı bölümlerde ağır metal kirliliği ve evsel atıkların suya karışması nedeniyle su kalitesinin düştüğü belirtilmektedir. Bu durum, hem akarsu ekosistemi hem de aşağı havzadaki tarım alanları açısından risk oluşturmaktadır.

## Önemi
Okçuçay, Araz Nehri havzasının önemli yan kollarından biri olarak Güney Kafkasya'daki hidrolojik denge, biyoçeşitlilik ve sosyo-ekonomik faaliyetler açısından stratejik bir konuma sahiptir.

## Kaynakça
Tumas Dağı

**Tumas Dağı,** Azerbaycan'ın Cebrayıl rayon'unda bir dağdır. Aynı adlı köyde bulunmaktadır.  Cebrayıl şehrine 23&nbsp;km batısında, Karabağ Sıradağları'nın güneybatı ucunda kalır.

## Hakkında ve çevresi
Karabağ sıradağdaki eteğ'ine yer almaktadır. Eski adı Tumaslı'dı. Daha sonra köyü terk eden aileler Tumaslı Berde ve Şerur ilçeleri) Çaytumas (Gubadlı ilçesi) köylerini kurduktan sonra, dağdaki köy, birbirinle karşılamak için  olarak adlandırıldı. Cebrayıl'ın en yüksek yeri Tumas Dağı'dır.

## Tarihçe
Rus İmparatorluğu döneminde (1435-1917) Tumaslı köyü, Yelizavetopol valiliğin Cebrayıl bölgesine bağlıydı.

Sovyet işgalinden sonra köy, Azerbaycan SSC'nin Cebrayıl bölgesi'nin bölgesindeki aynı isimli köy sovyetinin bir parçası oldu . Köyde ortaokul, sekiz yıllık ve ilkokul, kütüphane ve hastane vardı.

10 Temmuz 1993 yılında Ermenistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri tarafından ele geçilirdi.

23 Ekim 2020 yılında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından tekrar alındı.

## Nüfus
Bu köy ve dağın nüfusu gösterilmiştir:

## Kaynaklar
Kabelo Dambe

**Kabelo Dambe** (d. 10 Mayıs 1990), Township Rollers takımında kaleci pozisyonunda görev yapan Botsvanalı millî futbolcudur. 

Profesyonel kariyerine 2006 yılında Township Rollers kulübünde başladı. 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*