IV. Gregorius

**Papa IV. Gregorius** (ö. 25 Ocak 844) Roma piskoposuydu ve Ekim 827'den ölümüne kadar Papalık Devleti'nin yöneticisidir. Papalık döneminde, İmparator Dindar Louis ile oğulları arasındaki anlaşmazlıklara papalık tarafından müdahale edilmesi dikkat çekicidir. Aynı zamanda 843 yılında Karolenj İmparatorluğu'nun dağılmasına da tanıklık etmiştir.

## Papalığa yükselişi
Ioannes adlı bir Romalı soylunun oğlu olan Gregorius, görünüşe göre enerjik ama yumuşak başlı bir din adamıydı ve öğrenimiyle tanınıyordu. Papa I. Paschalis'in papalık döneminde rahip olarak kutsanan Gregorius, Papa Valentinus'un 827'deki ölümünden sonra Roma'daki San Marco Bazilikası'nın kardinal rahibiydi. Selefi gibi Gregorius de soylular tarafından aday gösterilmişti ve seçmenler oy birliğiyle onun Roma piskoposu olmaya en layık kişi olduğu konusunda hemfikirdi. Onu, Aziz Kosmas ve Damianos Bazilikası'nda buldular ve protestolarına rağmen götürülüp Lateran Sarayı'na yerleştirildi ve ardından Ekim 827'de papa seçilmiş olarak tahta çıktı. Gregorius'un papalık makamına yükseltilmesinin, Papa II. Eugenius'un papalık döneminde başlayan Roma'daki yerel siyasi durumu kontrol etme girişimlerinin bir devamı olduğuna inanılıyor.

Gregorius'un kutsanması, İmparator I. Louis'in seçimini onayladığı haberini aldığı 29 Mart 828 tarihine kadar ertelendi. Bu gecikme, 824 Anayasası'nın, imparatorun seçimin geçerliliğinden emin olana kadar herhangi bir papanın kutsanmasını açıkça yasakladığını ısrarla savunan imparatorluk elçileri tarafından dayatıldı. İmparatorun, imparatorun onayını almadan kendini kutsamaya çalıştığı için Gregorius'u azarladığı söylenir. Gregorius imparatorluk üstünlüğünün bu taleplerine uydu ve 828 ve 829'da papa, belirtilmeyen görüşmeler için Louis'e elçiler gönderdi.

Ocak 829'da Gregorius, Roma kilisesinin yerel manastır arazisinin mülkiyeti konusunda Farfa Manastırı ile bir anlaşmazlığa düştü. Bir piskopos ve imparatorun temsilcisi tarafından yönetilen bir mahkemede ve Gregorius'un huzurunda, Farfalı Başrahip Ingoald, Frank imparatorlarının kendilerine toprakları verdiğini ve Papa Adrian I ve Leo III'ün toprakları yasadışı olarak ele geçirdiğini iddia etti. İmparatorluk temsilcisi manastır lehine bir karar verdi ve toprakların manastıra iade edilmesi gerektiğini söyledi. Gregorius kararı kabul etmeyi reddetse de, kararın bozulmasını sağladığına dair hiçbir kanıt yok.

## Karolenj kavgaları

817'de, I. Paschalis tarafından onaylanan resmi bir belgeyle Louis, imparatorluğu ilk evliliğinden olan üç oğlu lehine bölüştürdü: geleceğin imparatoru I. Lothar, I. Pepin ve II. Louis. Zamanla, Papalık'ın Karolenj imparatoruna olan bağımlılığı, Dindar Louis ve oğullarının kavgaları sonucunda gevşedi. Louis'in imparatorluğun bölünmesine ilişkin 817 tarihli anlaşmayı, 829 yılında en küçük oğlu II. Charles'a bir krallık atayarak iptal etme kararı, Gregorius tarafından Frank piskoposlarına yazılan bir mektupta eleştirildi. Ertesi yıl (Ekim 830), Louis ile oğulları arasındaki kısa bir isyan ve uzlaşmanın ardından Gregorius, Louis'in ikinci karısı Judith'in, peçe takmaya zorlandığı manastırdan serbest bırakılacağını ve Louis'e iade edileceğini ilan etti.

Baba ile oğullar arasındaki savaş 833 Paskalya'sında yeniden başladığında, Lothar, babası ile arasında uzlaşma sağlaması için Gregorius'a başvurdu. Roma'yı terk edip Lothar'a katılmak üzere yola çıkmaya ikna edildi; müdahalesinin barışı teşvik edeceği umuduyla ancak pratikte bu eylem, Gregorius'un Lothar'ı aktif olarak desteklediğine inanan Louis'i takip eden Frank piskoposlarını rahatsız etti. Gregorius'un niyetinden şüphelenen papaya itaat etmeyi reddettiler ve eğer papa onları aforoz ederse onu aforoz etmekle, hatta papalıktan indirmekle tehdit ettiler. Onların bu davranışlarından rahatsız olan Gregorius, papalığın imparatordan üstün olduğunu savunarak papalık üstünlüğünde ısrar etti. Şöyle dedi:
"Geldiğimi duyduğunuzda, bunun imparator ve halk için büyük bir kazanç olacağını düşünerek çok sevindiğinizi söylediniz; imparatorun daha önce size haber vermesi sizi engellememiş olsaydı, çağrıma uyacağınızı da eklediniz. Fakat Apostolik Makamından gelen bir emri, imparatordan gelen bir emirden daha az önemli saymamalıydınız. ... Piskoposlara ait olan ruhların yönetimi, sadece dünyevi olanla ilgilenen imparatorluk yönetiminden daha önemlidir. Benim sadece körü körüne aforoz etmeye geldiğimi iddia etmeniz utanmazcadır ve imparatorun istediği şekilde gelmiş olsaydım bana şerefli bir karşılama teklif etmeniz de aşağılayıcıdır. İmparatora ettiğim yeminlere gelince, imparatorun Kilise'nin ve krallığının birliğine ve barışına karşı yaptıklarını ona göstererek yalan yere yemin etmekten kaçınacağım. Piskoposlara gelince, barış adına gösterdiğim çabalara karşı çıkmaları, Kilise'nin başlangıcından beri tehdit ettikleri şeyin yapılmadığını göstermektedir." 

Bu iddiaya rağmen, Frank piskoposlarının büyük çoğunluğu, papanın krallığın iç işlerine karışmasının veya Frank din adamlarının bu konularda kendisini izlemesini beklemesinin hakkı olmadığını savunmuşlardır. Onların pozisyonu açıktı; tüm piskoposların eşitliği, papanın liderliğinden daha önemliydi.

Louis ve iki oğlunun orduları 24 Haziran 833'te Colmar yakınlarındaki Rotfeld'de karşılaştı. Oğulları Gregorius'u müzakerelerde bulunmak üzere Louis'in kampına gitmeye ikna ettiler ve Louis başlangıçta Gregorius'a saygılı davranmayı reddetti. Ancak Gregorius, Louis'i iyi niyetine ikna etmeyi başardı ve barışı sağlamak için Lothar'a geri döndü. Ancak Gregorius çok geçmeden Lothar tarafından aldatıldığını öğrendi. Gregorius'un imparatora dönmesi engellendi, Louis ise destekçileri tarafından terk edildi ve koşulsuz teslim olmaya zorlandı; Louis, Campus Mendacii'de tahttan indirildi ve aşağılandı ve Lothar imparator ilan edildi. Bu olayların ardından Gregorius Roma'ya döndü. Kardeşler arasındaki ikinci kavga sonucunda 834 yılında Louis tahta geri döndü; ancak konumu o kadar zayıflamıştı ki Lothar, İtalya Krallığı'nı elinde tuttu.

İmparator daha sonra Hamburg-Bremen Başpiskoposu Ansgar başkanlığındaki bir heyeti, Lothar tarafından Louis'in tahttan indirilmesine yol açan olaylar hakkında papaya sorular sormak üzere Gregorius'a gönderdi. Gregorius, niyetlerinin şerefli olduğuna ve Louis ile oğulları arasındaki anlaşmazlığa her zaman barışçıl bir çözüm bulmaya çalıştığına yemin etti. Gregorius'un sözünü kabul eden elçiler Louis'e geri döndüler. İmparatorluk siyasetine bulaşmada başarısız olduktan sonra Gregorius, papalık döneminin geri kalanında dikkatini büyük ölçüde kilise içi meselelerle ilgilenmeye vermiştir.

836 yılında Lothar, Lombardların kralı sıfatıyla Roma kilisesinin mülklerini yağmalamaya başladı. İmparator, Louis'e başvurduktan sonra konuyu araştırmak üzere bir imparatorluk elçisi gönderdi. Gregorius hasta olmasına rağmen, elçiye durumu bildirmeyi başardı ve Lothar'ın Kilise'ye yönelik saldırılarını ana hatlarıyla açıklayan bir mektubu imparatora götürmesini istedi; bu mektup, Lothar'ın birliklerinin Bologna'da geçmesiyle başarıldı. 840 yılında Louis'in ölümü ve Lothar'ın imparator olarak tahta çıkmasıyla Louis'in oğulları arasında yeniden savaş çıktı. Gregorius, kardeşler arasında çıkan çatışmada arabuluculuk yapma yönünde başarısız girişimlerde bulundu ve temsilcisi olarak Ravenna Başpiskoposu Giorgio'yu gönderdi. Troyeslu Prudentius'a göre Giorgio amacına ulaşmak için sadakatle çabaladı ancak Lothar'ın Giorgio'nun Lothar'ın kardeşlerini görmesine izin vermemesi nedeniyle başarısız oldu. Ancak Andreas Agnellus'a göre Giorgio, Lothar'a başpiskoposluğunun Roma'dan bağımsız olmasını sağlamak için rüşvet vermeye çalıştı ve Fontenoy Muharebesi'nde esir alındı. 843'te imzalanan Verdun Antlaşması ile Şarlman imparatorluğu dağıldı ve Lothar imparatorluk unvanını ve İtalya'nın kontrolünü elinde tuttu.

## İnşaat faaliyetleri ve dini konular
Gregorius, III. Leo'nun papalık döneminde hasar gören Aqua Traiana'yı onardı. 841'den bir süre sonra Gregorius, Ostia limanının bazı kısımlarını Sarazenlerin saldırılarına karşı yeniden inşa etti ve güçlendirdi ve adını *Gregoriopolis* olarak değiştirdi. Aynı dönemde Via Portuensis boyunca Galeria kolonisini yeniden kurdu ve aynı zamanda Roma'dan yaklaşık 11 mil uzaklıkta, Via Ostiensis boyunca Tiber Nehri'nin sol kıyısı boyunca Draco adında yeni bir koloni kurdu. Bu, bir papanın kendi topraklarında gerçekleştirdiği arazi geliştirmenin ilk açık örneğiydi.

Gregorius, Roma'nın mimari gelişimine katkıda bulunmuştur. 833 yılında Gregorius, Roma'daki Aziz Markus Bazilikası'nı tamamen yeniden inşa etti, duvarlarını Bizans tarzı mozaiklerle süsledi ve ayrıca onardığı veya yeniden inşa ettiği bir dizi başka kiliseyi de inşa etti. Aziz Petrus Bazilikası'nın atriyumunu yeniden inşa etti ve bazilikanın içindeki yeni dekore edilmiş şapelin içine Aziz Gregorius'un bedenini taşıdı ve Roma Katakompları'ndan Aziz Sebastian, Aziz Tiburtius ve Aziz Gorgonius'u taşıdı. Santa Maria in Trastevere kilisesinde sunak kurdu ve kilisenin yakınına bir manastır kurdu.

Gregorius'un papalık dönemi, Bizans İmparatorluğu'ndaki ikonoklazm tartışmasının sonunu getirdi Gregorius ise Ren Nehri'nin her iki yakasındaki Frank krallığında Azizler Bayramı'nın kutlanmasını teşvik etti. Gregorius ayrıca 832 yılında Ansgar'ı Hamburg-Bremen başpiskoposu olarak ataması ve Avrupa'nın kuzey ve doğu bölgelerine elçi olarak atanmasıyla da bilinir. 31 Mart 837'de Gregorius, Pallium'u Salzburg başpiskoposuna gönderdi; ayrıca 828'de Grado patriği Venerius'a, Istria piskoposları üzerinde yargı yetkisine sahip olma iddialarını desteklemek için bir tane daha gönderdi. Bir sinod, yetkiyi Aquileia patriği Maxentius'a verdiğinde, Venerius, kendisini destekleyen Gregorius'a başvurdu. Bu arada Kral Lothar, Istria piskoposlarını kendisine itaat etmeye zorlayan ve aynı zamanda Gregorius'un durma emirlerini görmezden gelen Maxentius'u destekledi. Gregorius ayrıca IV. Ioannes'in (Napoli piskoposu) adaylığını da destekledi.

Gregorius ayrıca 833 yılında Francia'ya yaptığı yolculuk sırasında Lothar taraftarları tarafından piskoposluğundan zorla çıkarılan Le Manslı Aldric'e karşı açılan davada hakemlik yapması için de çağrıldı. 8 Temmuz 833'te Gregorius, "Galya, Avrupa ve Almanya" piskoposlarına yazdığı mektupta, Aldric'in papaya başvurma hakkı olduğunu ve papa bir karar verene kadar hiç kimsenin ona karşı bir hüküm veremeyeceğini bildirdi. Ayrıca, Roma kilisesiyle birlik içinde kalmak için bu emrin yerine getirilmesi gerekiyordu. Mektup, Louis'in yeniden tahta çıkmasıyla birlikte Aldric'in bir süre daha piskoposlukta kalmasına olanak sağladı.

Gregorius ayrıca İmparator Louis'in temsilcisi Metzli Amalarius tarafından Metz'deki kilise ayinlerinde kullanılmak üzere bir antiphonary sağlaması için istendi, ancak Gregorius imparator için uygun bir antiphonary'sinin olmadığını itiraf etmek zorunda kaldı, zira Corbieli Wala'ya daha önce bir numara vermişti ve o da bunu Francia'ya götürmüştü.

25 Ocak 844'te IV. Gregorius ölmüş ve Aziz Petrus Bazilikası'na gömülmüştür. Yerine II. Sergius geçmiştir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Levillain, Philippe, *The Papacy: Gaius-Proxies*, Routledge (2002)
* Mann, Horace K., *The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. II: The Popes During the Carolingian Empire, 795-858* (1906)
* DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., *A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth* (1857)

## Dış bağlantılar
* Opera Omnia by Migne Patrologia Latina with analytical indexes