Frankfurt Antlaşması (1871)

**Frankfurt Antlaşması** (Fransızca: Traité de Francfort; Almanca: Friede von Frankfurt), 10 Mayıs 1871'de Frankfurt'da, Fransa-Prusya Savaşı'nın sonunda imzalanan bir barış antlaşmasıdır.

## Özet

Antlaşma şunları düzenledi:
Üçüncü Fransız Cumhuriyeti ile Alman İmparatorluğu arasındaki sınırı belirledi. Bu kapsamda, 1.694 Fransız köyü ve şehri Almanya'ya bırakıldı:

* Alsas: Fransız illerinden (departman) olan Bas-Rhin ve Haut-Rhin, ancak Belfort şehri ve çevresi hariç tutuldu.
* Loren: Moselle departmanının büyük kısmı, Meurthe departmanının üçte biri (Château-Salins ve Sarrebourg şehirleri dahil) ve Vosges departmanındaki Saales ile Schirmeck kantonları.

Alsas-Loren bölgesinde yaşayanlara, 1 Ekim 1872'ye kadar Fransız vatandaşlıklarını koruyarak göç etme ya da bölgede kalıp Alman vatandaşı olma seçeneği verildi.

Bazı bölgelerden Alman birliklerinin çekilmesi için bir çerçeve belirlendi.

Fransa'nın beş milyar franklık savaş tazminatını beş yıl içinde ödemesi düzenlendi.

Prusya Kralı I. Wilhelm’in Alman İmparatoru olarak kabulü tanındı.

Tazminat ödenene kadar Fransa'nın bazı bölgelerinde askeri işgalin devam etmesi kararlaştırıldı (Fransa tazminatı anlaşmadan daha kısa sürede ödedi).

Antlaşma ayrıca şu konuların şartlarını da belirledi:

* Alsas-Loren ile bağlantılı olarak kullanılabilir su yollarının kullanımı
* İki ülke arasındaki ticaret
* Savaş esirlerinin iadesi

## Sınırı etkileyen faktörler

### Strateji
Alman askeri, Almanya'nın korunması için Alsas bölgesinin, Vosges (dağ silsilesi) kadar olan kısmı ve Thionville (Diedenhofen) ile Metz arasındaki bölgenin kontrolünü savundu. En önemlisi, Alman askeri, Thionville ile Metz arasındaki güzergahın kontrolünü, Fransa ile olası bir gelecekteki savaşta en önemli kontrol alanı olarak gördü.

### Politikalar
Sınırda batıya doğru bir kayma olmasaydı, yeni imparatorluğun Fransa ile olan sınırı büyük ölçüde Baden ve Bavyera eyaletleri arasında bölünecekti. Bu eyaletlerin hükûmetleri, kapılarının önünde intikam almak isteyen bir Fransa olma ihtimali konusunda pek hevesli değillerdi. Ayrıca, bu durum, bu eyaletlerin sınırlarında önemli imparatorluk kuvvetlerinin konuşlandırılmasını gerektirecekti, bu da güney eyaletlerinin birleşme antlaşmasında elde ettikleri önemli özerkliği sürdürme yeteneklerini zayıflatabilirdi. Sınırdaki kayma, bu sorunları hafifletti.

### Milliyetçilik
Yeni politik sınır büyük ölçüde (tam olarak olmasa da) dil sınırını takip etti. Yeni İmparatorluk Toprağı (Reichsland) bölgesindeki nüfusun çoğunluğunun Cermen lehçelerini konuşması ve bu bölgenin daha önce Alman odaklı Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olması, son iki yüzyıl boyunca Fransa tarafından giderek elde edilene kadar, Berlin'in ilhakı milliyetçi temellerle savunmasına olanak sağladı. Ancak, Metz şehri gibi Fransızca konuşulan bölgelerin fethedilmesi Fransa'da büyük öfkeye yol açtı ve bu durum, Fransız rövanşizminin en önemli gerekçelerinden biri olarak kullanıldı.

### Ekonomi
Alsas-Loren'deki doğal kaynakların (demir cevheri ve kömür) Almanya'nın ilhak ettiği bölgeler için savaşında belirleyici bir rol oynamadığı görünmektedir. Askeri ilhak, Almanya'nın ana hedefiydi, aynı zamanda Alman halkının birleştirilmesi de amaçlanıyordu. Aynı zamanda, Fransa 1.447.000 hektar, 1.694 köy ve 1.597.000 nüfus kaybetti. Ayrıca, maden ve çelik potansiyelinin %20'sini kaybetti. 1862'deki Prusya ile yapılan ticaret antlaşması yenilenmedi, ancak Fransa, ticaret ve navigasyon için Almanya'ya en fazla ayrıcalıklı ülke statüsü sağladı. Fransa, Frankfurt Antlaşması'nın hükümlerini 1914 yılına kadar tamamen yerine getirecekti.

Fransa ayrıca, herhangi bir Alman kuvvetinin çekilmesinden önce (bu, Eylül 1873'te gerçekleşti), 5.000.000.000 frank altın ödemeyi tam olarak yapmak zorunda kaldı; bu ödeme, 1871'de bir milyar frankla başladı.

### Miras
Bu antlaşma, Fransa'nın Almanya'ya karşı politikasını önümüzdeki 40 yıl boyunca kutuplaştırdı. Alsas-Loren'in, "kayıp eyaletlerin" yeniden fethedilmesi, Fransız rövanşizmiyle karakterize edilen bir takıntı haline geldi ve bu, Fransa'nın I. Dünya Savaşı'na katılmasındaki en güçlü motivasyonlardan biri oldu.

1918'de, ABD Başkanı Woodrow Wilson, On Dört Madde konuşmasında bu bölgelerin Fransa'ya devrini 8. madde olarak savundu. Böylece, kendi kaderini tayin etme hakkına karşı çıkmış oldu. Alsas-Loren, 1919 Versay Antlaşması altında Fransa'ya geri döndü. Almanlar, Amerikalıların önerisi doğrultusunda teslim oldular.

## Kaynakça

* Hartshorne, Richard (Jan, 1950). "The Franco-German Boundary of 1871", World Politics, pp. 209–250.
* Eckhardt, C.C. (May, 1918). "The Alsace-Lorraine Question", The Scientific Monthly, Vol. 6, No. 5, pp. 431–443.