open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leyla Şıhlinskaya

**Leyla Şıhlinskaya** (12 Haziran 1947, Moskova SSCB), Azerbaycan sinema oyuncusu, balet ustası, koreograf ve pedagog; Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Sanatçısı (1998), sanatbilimi doktoru, SSCB Sinematograflar Birliği üyesi, 1990-1992 yılları arasında “Dyagilev" Bale Topluluğunun bale ustası.

### Hayatı
Leyla Ferruh kızı Şıhlinskaya Moskova'da doğmuştur. Koreografi okulunda, Rus Tiyatro Sanatları Enstitüsü (GİTİS) tiyatro bilimi fakültesinde öğrenim görmüştür. M. F. Ahundov adına Azerbaycan Devlet Opera ve Bale Tiyatrosu sahnesinde balerin olarak, 1990-1992 yıllarında “Dyagilev Bale” topluluğunda bale ustası olarak çalışmıştır. Pedagog ve koreograf olarak SSCB'nin jimnastik olimpiyat millî takımlarıyla görev yapmıştır. Uzun yıllar Moskova'daki Bolşoy Tiyatrosu Koreografi Okulu'nda öğretmenlik yapmıştır. Azerbaycan koreografisi ve bale sanatının tarihi ve gelişimi üzerine 100'den fazla bilimsel makalenin yazarıdır. 1992'den itibaren Moskova'da kendi kurduğu “Şeyla” deneysel bale yaratıcılık merkezinin sanat yönetmenidir. 1999 yılında “Leyla Şıhlinskaya Kliniği” nin kurucusu ve bir süre yöneticisi olmuştur.

Rus yapımı “Kırmızı ve Siyah” (1976, yönetmen Sergey Gerasimov) adlı çok bölümlü filmde Madam de Fervak rolünü canlandırmıştır.

Sanat bilimi adayı (1987), sanat bilimi doktoru, Emektar Sanatçı (1993) ve Halk Sanatçısıdır.

“Arşın Mal Alan” filminde (1965) Gülçehre'nin unutulmaz karakterini yaratmıştır.

Leyla Şıhlinskaya, Hasan Memmedov'un partneri olarak “Gün Geçti” adlı sinema filminde de rol almıştır.

Pedagog ve koreograf olarak SSCB'nin jimnastik dalındaki olimpiyat millî takımlarıyla çalışmıştır. Uzun yıllar Moskova'daki Bolşoy Tiyatrosu Koreografi Okulu'nda öğretmenlik yapmıştır. Leyla Şıhlinskaya, ayrıca Azerbaycan koreografisi ve bale sanatının tarihi ile gelişimi üzerine 100'den fazla bilimsel makalenin yazarıdır. 1992 yılından beri Moskova'da kendi kurduğu Şeyla Deneysel Bale Yaratıcılık Merkezi'nin sanat yönetmenidir.

Hayatı sanatla iç içe olmasına rağmen ailesinde hekimler çoğunluktaydı. Bu çevrede geçen çocukluk yılları, 1999 yılında onu Leyla Şıhlinskaya Kliniğini kurmaya yöneltmiş  ve bu sağlık kurumu Azerbaycan'daki ilk özel kliniklerden biri olmuştur.

1987 yılında sanat bilimi adayı, daha sonra ise sanat bilimi doktoru akademik derecelerine layık görülmüştür. 1993'te Azerbaycan Cumhuriyeti Emektar Sanatçısı, 1998'de ise Halk Sanatçısı unvanlarını almıştır.

### Oynadığı Filmler
Arşın Mal Alan (1965): Gülçehre

Bağ Mevsimi (1985) : Emine

Yerçekimi (1964): Nergiz

Dante'nin Yıldönümü (1978): Yakut

Dede Korkut (1975): Banuçiçek

Gün Geçti (1971): Esmer

Hatıralar Sahili (1972): Rena

Keder Penceresi (1986): Zeynep

Altın Kaz (1972): Şefika

Müslüm Magomayev Şarkı Söylüyor (1971): Tatyana Larina

Ömrün İlk Saati (1973): Azer'in Sevgilisi

Tanık Kız (1990): Leyla

## Kaynakça
Hacı Ferşad Efendi

**İbrahim Hakkı Ulusal** (bilinen adıyla **Hacı Ferşad Efendi**) (d. 1866, Çaykara - ö. 3 Eylül 1929, Çaykara), Karadeniz bölgesinin modern dönemdeki en önemli dini figürlerinden biri, müderris ve Nakşibendi-Halidi şeyhidir. Bölgede "Oflu Hoca" kavramının yerleşmesinde büyük payı olan alimler arasında gösterilir.

## Hayatı
1866 yılında Trabzon'un Çaykara ilçesine bağlı Holaysa (Yeşilalan) köyünde doğdu. Altı aylıkken babası Hasan Efendi'yi kaybetti ve annesi Zeynep Hanım tarafından yetiştirildi. İlk eğitimini Huşo Medresesi müderrisi Numanoğlu Numan Efendi'den aldı ve 13 yaşından itibaren İslami ilimlerde derinleşti.

### İrşad Faaliyetleri ve Eğitim
İstanbul'da Süleymaniye Medresesi'nde eğitimini sürdürürken Ahmed Ziyaüddin Gümüşhanevi ile tanışarak tasavvuf yoluna girdi. Daha sonra Rize, Güneyce'de Vardalı Şeyh Osman Niyazi Efendi'ye intisap ederek 1908'de halifesi oldu. Şeyhinin vefatı üzerine irşad görevini üstlendi. İstanbul'daki Gümüşhânevî Tekkesi'nde postnişinlik teklif edilse de bu görevi kabul etmeyerek köyünde müderrislik yapmayı tercih etti.

Özellikle kadınların eğitimi ve tasavvufi hayatı üzerine yaptığı yeniliklerle dikkat çekti. Hanım hocalara vekâlet vererek zikir toplantıları düzenlemelerini sağladı, bu durum dönemin bazı uleması tarafından eleştirilse de bölgede geniş kabul gördü.

### Millî Mücadele ve Siyasi Temasları
1916'daki Rus işgali sırasında öğrencileriyle birlikte milis kuvvetlerine katılarak 17 gün boyunca Baltacı Deresi savunmasında görev aldı. 1921'de işgal edilen kütüphanelerdeki kitapların geri alınması için Kâzım Karabekir ile yazışmalar yaptı.

Mustafa Kemal Atatürk ile 1924 (Trabzon ve Samsun) ve 1925 (Ankara) yıllarında çeşitli vesilelerle bir araya geldi. Kıyafet İnkılâbı sürecinde Ankara'da gerçekleşen görüşmede Atatürk ile aralarında geçen şapka ve dini hükümler üzerine olan diyalog, yerel tarihte cesur ve samimi bir fikir teatisi olarak kaydedilmiştir.

## Ölümü ve Mirası
3 Eylül 1929 tarihinde vefat eden Ferşad Efendi'nin kabri, Çaykara Yeşilalan köyündeki caminin yanındaki türbededir. Hayatı boyunca 300'den fazla öğrenciye icazet vermiştir. En önemli talebeleri arasında Çalekli Hacı Dursun Efendi, Mehmet Rüştü Aşıkkutlu ve Hasan Rami Yavuz bulunmaktadır. Soyadı Kanunu sonrası ailesi "Ulusal" soyadını almıştır.

## Kaynakça
Keykubad Camii

**Keykubad Camii**, Şirvanşahlar Sarayı kompleksinin üst avlusunda, saray binasının arkasında ve Seyyid Yahya Bakuvi Türbesi'nin karşısında yer alan bir camidir. Cami, banisi olan Şirvanşah I. Keykubad'ın (1317–1348) adıyla anılmaktadır.

Yapının tam inşa tarihi ve işlevi tartışmalıdır. Şamil Fetullayev, Keykubad Camii'nin daha eski bir yapının temelleri üzerine inşa edildiğini belirtmiştir. 1918 yılı olayları sırasında Ermeniler tarafından yakılarak büyük oranda tahrip edilmiştir.

## Tarihi
Yapının tam inşa tarihi ve işlevi tartışmalıdır. Şamil Fetullayev, Keykubad Camii'nin daha eski bir yapının temelleri üzerine inşa edildiğini belirtmiştir. 

Sadık Dadaşov ve Mikayil Hüseynov’un “*Bakının memarlıq abidələri*” adlı eserinde cami hakknında lu bilgiler verilmektedir: 

Kamil Ferhadoğlu ise "*İçərişəhər*" adlı kitabında "*Keykubad Camii, Derviş Türbesi'nin yanında ona bitişik bir cami-medrese yapısıydı*" ifadelerini kullanmaktadır.

Yapı, Seyyid Yahya Bakuvi tarafından bir medrese olarak da kullanılmıştır. Abbasgulu Bakıhanov, Bakuvi'nin burada ders verdiğini ve ibadet ettiğini, "*Onun ibadet ettiği hücre, çalıştığı mektep ve kabri orada - camidedir*" diye aktarmıştır. Araştırmacı Sara Aşurbeyli'ye göre, Keykubad, Şeyh İbrahim'in dedesi veya büyük dedesiydi. Şirvanşah Keykubad 1317–1343 yılları arasında hüküm sürmüştür.

Cami, 1918 olayları sırasında Ermeniler tarafından yakılarak büyük oranda tahrip edilmiştir.

## Mimarisi
Yapının güney kısmında Seyyid Yahya Bakuvi Türbesi yer almaktadır. Cami, dikdörtgen planlı bir harim ile onun önünde yer alan küçük bir koridordan oluşmaktaydı. Harimin ortasında kubbeyi taşıyan dört sütun bulunmaktaydı. Dikdörtgen plana sahip camiye bir son cemaat yeri ile taçkapı eklenmişti. Türbeye girişin yanında, harimin güney duvarında bir mihrap yer alıyordu.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan'daki Dünya Mirasları Listesi
* Azerbaycan'da tescilli dünya çapında öneme sahip mimari anıtların listesi
* Şirvan-Abşeron Mimarlık Okulu
* Baba Kuhi Bakuvi Mescidi

## Galeri

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

*
Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı

**Azerbaycan Cumhuriyeti Onurlu Sanatçısı**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde tiyatro, sinema ve müzik alanlarında büyük sanatsal başarılar elde etmiş sanatçılara verilen bir onursal unvandır. Bu unvan genellikle daha önce Azerbaycan Cumhuriyeti Emektar Sanatçısı veya Azerbaycan Cumhuriyeti Emektar Kültür ve Sanat Emekçisi unvanlarına layık görülmüş sanatçılara verilir.

1991 yılından beri toplamda 765 kişiye Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı ünvanı verilmiştir.

## Tarihçesi
Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı ünvanı ilk defa Ayaz Mutallibov döneminde verilmeye başlanmıştır. Günümüzde de verilmeye devam edilen ödül en fazla İlham Aliyev döneminde verilmiştir. (550 kişi) 

## Madalya ve Beratı

## Kaynakça
Haringvliet

**Haringvliet**, Hollanda'nın Güney Hollanda ilinde bulunan bir göldür. Göl, Kuzey Denizi'nin bir koyu olup Ren-Maas Deltası'nın önemli bir halicidir.

Haringvliet, 29 Ağustos 2000 tarihinde Ramsar alanı ilan edildi.

## Kaynakça
A Question of Balance

***A Question of Balance***, İngiliz progresif rock grubu grubu The Moody Blues'un altıncı stüdyo albümü. 7 Ağustos 1970 tarihinde Threshold Records tarafından yayımlanmıştır. Albüm Birleşik Krallık listelerinde birinci sıraya kadar yükselmiştir.

## Kayıt süreci
Albümün yazım ve kayıt süreci, grubun önceki dönemlerdeki zengin ve psikedelik tarzını bilinçli biçimde sadeleştirerek, şarkıları sahnede daha etkili bir şekilde icra edebilme arzusuyla şekillendi. Justin Hayward’a göre grup, kayıtların en başından itibaren canlı performansa kolayca uyarlanabilecek şarkılardan oluşan bir albüm yapmaya kararlıydı; bu nedenle aşırı overdub kullanımından kaçınılarak stüdyoda neredeyse canlı çalıyormuş hissi veren bir yaklaşım benimsendi. Daha az enstrüman kullanarak, aynı odada bir araya gelip çalınabilen şarkılar üretmek, Hayward’ın da belirttiği gibi, grup için oldukça ferahlatıcı bir geri dönüş niteliği taşıyordu. 

Bununla birlikte albüm, yalnızca müzikal bir sadeleşmeyi değil, aynı zamanda dünyayı sorgulama ve anlam arayışını merkeze alan tematik bir bütünlüğü de yansıtıyordu. Hayward, albümün ilk yüzünde soruların sorulduğunu, ikinci yüzünde ise bu sorulara yanıtlar aranmaya başlandığını ifade ederken, baterist Graeme Edge albüm başlığının da bu düşünceden doğduğunu ve insanın kendini koruyabilmesinin bir denge meselesi olduğunu vurgular. Mike Pinder ise albümü grubun zirve noktalarından biri olarak değerlendirir; bireysel gelişim, bilinç ve kendini ifade etme fikrinin müziğe doğrudan aktarılmasının A Question of Balance’ın özünü oluşturduğunu belirtir.

## Şarkı Listesi

## Personel
;The Moody Blues
* Justin Hayward - vokal, akustik gitar, elektronik gitar, mandolin
* John Lodge - vokal, bas gitar
* Ray Thomas - vokal, flüt, tef
* Graeme Edge - bateri, perküsyon geri vokal ("Don't You Feel Small")
* Mike Pinder - vokal, mellotron, moog synthesizer, piyano, klavsen, marakas, akustik gitar

;Prodüksiyon
*Tony Clarke - yapımcı  
*Derek Varnals - ses mühendisleri
*Adrian Martins - ses mühendisleri
*Robin Thompson - ses mühendisleri
*Phil Travers - kapak tasarımı
*David Rohl - fotoğrafçı
*Mike Goss - montaj
*David Rohl - montaj

## Müzik listeleri performansı
 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*"A Question Of Balance" at discogs
IJ (Amsterdam)

**IJ**, Hollanda'nın Kuzey Hollanda ilinde bulunan bir göl ve eski körfezdir. Göl, IJmeer ile Kuzey Denizi Kanalı arasında yer almakta olup Amsterdam'ın sahil şeridi olarak bilinmektedir.

IJ, Antwerp'te düzenlenen 1920 Yaz Olimpiyatları'nda ve Amsterdam'da düzenlenen 1928 Yaz Olimpiyatları'nda 
yelkenli yarışlarına ev sahipliği yaptı.

## Kaynakça
Ronaël Pierre-Gabriel

**Ronaël Julien Pierre-Gabriel** (d. 13 Haziran 1998), Fransız profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır.GNK Dinamo Zagreb'de forma giymektedir.

## Kariyer istatistikleri

## Dış bağlantılar
*
Lauwersmeer

**Lauwersmeer**, Hollanda'nın Groningen ve Frizya illerinde bulunan bir yapay göldür. Göl, 23 Mayıs 1969'da Lauwers Denizi olarak adlandırılan koy ile Wadden Denizi arasındaki setin kapatılmasıyla oluşmuştur. Özellikle kuş gözlemciliği için ünlüdür.

Lauwersmeer, 29 Ağustos 2000 tarihinde Ramsar alanı ilan edildi. Göl, Lauwersmeer Millî Parkı'nın bir parçasıdır.

## Kaynakça
Ketelmeer

**Ketelmeer**, Hollanda'nın Flevoland ve Overijssel illerinde bulunan bir göldür. Göl, Noordoostpolder ve Oostelijk Flevoland arasında yer almaktadır. Flevoland'ı Noordostpolder'dan ve Gelderland ile Utrecht illerinin eski topraklarından ayıran, kesintisiz bir su kütlesi olan sınır göllerinden biridir.

Lauwersmeer, 29 Ağustos 2000 tarihinde Ramsar alanı ilan edildi.

## Kaynakça
Veluwemeer

**Veluwemeer**, Hollanda'nın Flevoland ve Gelderland illerinde bulunan bir göldür. Göl, güneybatıdan kuzeydoğuya kadar uzanmaktadır. Harderwijk'in güneyinde göl, Wolderwijd adını alırken, Elburg'un kuzeyinde ise Drontermeer adını alır.

## Dış bağlantılar

* Aerial photo
2025 MN45

**2025 MN45**, 2 Mayıs 2025'te Vera C. Rubin Gözlemevi tarafından keşfedilen, 0,71 kilometre (0,44 mil) çapında, hızla dönen bir ana kuşak asteroitidir. 2026 yılı itibarıyla, 0,5&nbsp;km'den (0,31 mil) daha büyük çapa sahip herhangi bir asteroitin bilinen en kısa dönüş periyoduna sahiptir ve yaklaşık her 1,88 dakikada bir tam dönüş yapmaktadır. 2025 MN45'in aşırı dönüş hızı, onun bir moloz yığını olmadığını, bunun yerine merkezkaç kuvvetlerinin onu parçalamasını engelleyen katı kaya gibi güçlü bir malzemeden yapıldığını göstermektedir.

## Kaynakça
Ani Kuşatması (1124)

**Ani Kuşatması** (), Ağustos 1124'te Kral IV. Davit önderliğindeki Gürcü ordusunun, eski Ermeni başkenti Ani'yi ve kuzey Ermenistan'ı Müslüman emirlerden almasıdır.

## Tarih
Ani, 1064'te Alp Arslan tarafından ele geçirilmesinden beri Müslümanların kontrolü altındaydı ve Şeddâdîlere satılmasının ardından şehirde zorla İslamlaştırma gerçekleşti ve bu durum yerel Hristiyan nüfus arasında hoşnutsuzluğa yol açmıştı.

Ani şehri, bu dönemde Yakın Doğu'nun önemli bir ekonomik merkeziydi ve 1118'de babası Menuçehr bin Şavur'un yerine geçen Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr'e aitti. Dönemin Ermeni tarihçisi Vardan Areveltsi, Ebu'l Eşver'ı Hristiyanlara zulmetmek ve Ani'yi Selçuklu Kars emirine satmaya çalışmakla suçlamıştır. Ayrıca Ani Katedrali'nin kubbesine bir hilal yerleştirdi.

Bunun üzerine Ani'nin Ermenileri, Kral IV. Davit'e Ani'yi ele geçirmesi için başvurdular. Bu fırsatı değerlendiren IV. Davit, tüm ordularını toplayarak şehri ele geçirmek için 60.000 adamla Ermenistan'a girmiştir. Tek bir çatışma yaşanmadan, Ani'nin Ermeni nüfusu kapıları Gürcülere açmıştır. Gürcüler, emir Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr'i yakalayıp ailesiyle birlikte Abhazya'ya sürgün ettiler. Samuel Anetsi, "kan dökülerek tek bir can bile zarar görmedi" diye belirtiyor. Bölge daha sonra Meskhet soylularının, General Ebulet ve oğlu İvan'ın yönetimine bırakılmıştır.

Ermeni aileler (birçok mülksüzleştirilmiş soylu da dahil olmak üzere) daha sonra Gürcistan'ın iç kesimlerine yerleştiler ve kraliyet gücü onlar için Gori şehrini inşa etmiştir. Böylece Kuzey Ermenistan ilhak edilerek ve Gürcistan Krallığı'na dahil edilmiştir, bu da IV. Davit'in bölgedeki gücünü artırmıştır. Gürcistan'ın Kuzeydoğu Ermenistan'ı fethi, Güney Kafkasya'yı Türk tehdidine karşı güvence altına alma projesini nihayet tamamlamıştır. İlk kez, tüm Kafkasya kültürel, manevi ve siyasi olarak tek bir hükümdarın, yani Gürcistan'ın egemenliği altında birleşmiştir.

Kral IV. Davit, Ani Katedrali'ni daha sonra Hristiyan kullanımına geri döndürmüştür. Katedrali inşa eden Yunanların kraliçesi Katranide oraya gömülmüştür. Davit, Katolikos ve piskoposlarla birlikte ölen kişiye baktı ve mezarı üç kez "Sevin, kutsal kraliçe, çünkü Tanrı tahtını haksızların elinden kurtardı." diye bağırmıştır.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 
* 
*
*
* 
*
* 
*
Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr

**Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr**, Ani'nin  ile 1124 arası Şeddâdî emiridir.

Menuçehr bin Şavur'un oğlu ve halefi olan Ebu'l Eşver, dönemin Ermeni tarihçisi Vardan Areveltsi tarafından Hristiyanlara zulmetmek ve Ani'yi Kars Selçuklu emiri'ne satmaya çalışmakla suçlanmıştır. Yönetimi, 1124'te Ani Kuşatması'nda Gürcistan Kralı IV. Davit tarafından sona erdirilmiştir. Ebu'l Eşver, hayatının son günlerini Abhazya'da sürgünde Gürcülerin esiri olarak geçirmiştir, Ani ise IV. Davit tarafından generali Abulet'e verilmiştir. Ebu'l Eşver'in oğlu Fazl, 1125'te Ani'de Şeddâdî yönetimini yeniden başlatabilecekti.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*
Ouve-Wirquin

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Mavas Manastırı

**Mavas Manastırı**, Hocavend rayonundaki Gavahın köyü yakınlarında bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Yapı üzerinde yer alan inşa kitabesinde, manastırın 13. yüzyılda tesis edildiği kayıtlıdır.

## Tarihi
Manastır avlusunda bulunan bir kitabeye dayanarak, yapının 13. yüzyılda inşa edildiği belirlenmiştir.

## Mimari özellikler
Mavas Manastırı, topografik açıdan erişimi güç bir mevkide inşa edilmiş ve tahkimat duvarlarıyla güçlendirilerek savunma kabiliyeti artırılmış bir yapıdır. Bu stratejik konumu ve korunaklı mimarisi sebebiyle kompleks, yüzyıllar boyunca yerel halk için bir sığınak işlevi görmüş ve askeri bir garnizon (kale) vazifesi üstlenmiştir. Bir dönem sarp kayalıklar arasında uzanarak tüm kompleksi kuşatan tahkimat duvarlarından günümüze yalnızca temel seviyesindeki kalıntılar intikal edebilmiştir.

Günümüzde Mavas Manastırı'ndan geriye; üç nefli bir bazilika formu sergileyen ana kilise, yapıya bitişik narteks kalıntıları ve çeşitli sivil mimari örneklerine ait kalıntılar ulaşmıştır. Kilisenin naos (dua salonu) bölümü; estetik bir işçilik sunan kemerler, pilonlar ve apsislerin yanı sıra, ışığın kontrollü alımını sağlayan ve içe doğru genişleyen mazgal pencere açıklıklarıyla dikkat çekici bir mimari kompozisyon sunmaktadır. Bema (sunak) yükseltisinin altında yer alan dört adet mezar üzerindeki yüksek sanatsal değere sahip iki haç taşı (haçkar) ve bezemeli lahitler, iç mekânın ikonografik ve sanatsal kurgusunu tamamlayan temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Narteksin üst örtü yükü, duvar hattı boyunca konumlandırılan iki adet serbest pilon ile bunlara eşlik eden yarım pilonlar (payandalar) tarafından taşınmaktadır. Yapının ana ibadet mekânı olan dikdörtgen planlı naos, 4,8 x 8,1 metre boyutlarındadır. Kalıntılarına dayanarak, narteksin kare şeklinde olduğu belirlenmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
Şoşkaveng Manastırı

**Şoşkaveng Manastırı**, Azerbaycan'da, Hocalı rayonundaki Haçmaç köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır.

Kilisenin günümüze ulaşan inşaat kitabesinde anıtın 1651 yazında inşa edildiği belirtilmektedir. Araştırmalar, manastırın eski bir dini yapını bulunduğu yerde inşa edildiğini göstermektedir.

Dikdörtgen plan şemasına sahip olan ibadet mekanı, doğu yönünde konumlanan bir sunak apsisi ile sonlanmaktadır. Yapının üst örtüsü (tavan), iç mekanda yer alan iki adet pilon (taşıyıcı ayak) vasıtasıyla desteklenmektedir.

## Tarihi
Kilisenin günümüze ulaşan inşaat kitabesinde anıtın "*[[1651]] yazında ... ustalar Usep ve Georgi tarafından inşa edildiği*" belirtilmektedir. Kilise arşivinde, parşömen üzerine istinsah edilmiş iki kadim el yazması muhafaza edilmektedir; bunlardan ilki bir Mezmurlar Kitabı, diğeri ise İncil nüshasıdır.

Bölgede yapılan araştırmalar, manastır alanının erken Orta Çağ'dan beri dini bir komplekse ev sahipliği yaptığını göstermiştir Manastır sonraki yüzyıllarda ciddi hasar görmüş olsa da, 17. yüzyılda yeniden inşa edilmiştir. Kilisenin duvar örgüsünde, önceki evreye ait yapıdan temin edilen çok sayıda taş ile birlikte, devşirme malzeme olarak yeniden işlevlendirilen antik haç taşlarına yer verilmiştir.

## Mimari özellikler
Şoşkaveng Manastırı'nın bulunduğu konumdan Amaras ve Füzuli bölgelerine geniş bir görüş alanı hâkimdir. Tek nefli bazilika biçimindeki kilisenin boyutları 9,19x6,26 m'dir. Dikdörtgen plan şemasına sahip olan naosun (dua salonu) doğu aksında bir sunak apsisi konumlanmaktadır. Yapının üst örtüsü, iç mekânda serbest duran çift pilon (taşıyıcı ayak) vasıtasıyla desteklenmektedir. Kilisenin mimari programında; haç motifli bezemelerle tezyin edilmiş bir çan kulesi ile üç adet pencere açıklığı yer almaktadır. Yapının batı cephesinde ise nartekse açılan, ancak günümüze ulaşamamış olan bir giriş açıklığı tespit edilmiştir.

Yapının taşıyıcı ve geçiş elemanları olan pencere ile kapı açıklıklarında, kemerlerde ve pilonlarda düzgün kesme taş (ince yontu) tercih edilirken; diğer duvar yüzeylerinde mat tonlu kaba yonu taşlar kullanılmıştır. Ayrıca kilisenin çevresinde, mevcut dokuyu tamamlayan ve önceki yerleşime işaret eden çok sayıda yapı kalıntısı tespit edilmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
*
Kırmızı Taş Manastırı

**Kırmızı Taş Manastırı**, Kelbecer rayonundaki Çapar köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Bölgede bulunan kitabeler ve haç taşlarına dayanarak, yapıların 12.-13. yüzyıllara ait olduğu düşünülmektedir.

Manastır kompleksi; ana kilise, bir şapel (küçük kilise), narteks ve bir sovmea (yemekhane/refektuvar) birimlerinden teşekkül etmektedir. Yerleşkedeki binaların genelinde yapı malzemesi olarak işlenmemiş yerel nehir taşları tercih edilmiştir. Buna karşın; pencere ve kapı söveleri, yapı köşeleri ve diğer statik yük taşıyıcı unsurlarda düzgün yontulmuş kesme taş kullanımıyla malzeme hiyerarşisi sağlanmıştır.

## Tarihi
Bölgede tespit edilen epigrafik veriler ve haç taşları (haçkarlar) üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, yerleşkedeki yapıların 12. ve 13. yüzyıllar arasına tarihlendirilmesi gerektiği öngörülmektedir.

## Mimari özellikler

Kompleks, Çapar köyüne 8 km uzaklıkta yer almakta olup, büyük ve küçük bir kilisenin yanı sıra bir giriş holü ve bir şapelden oluşmaktadır. Kompleksin merkezindeki büyük kilise binasının kuzeyinde başka bir küçük kilise ve sovmea bulunmaktadır.

Ana kilise ile nef arasındaki boşlukta başka bir küçük binanın kalıntıları bulunmaktadır. Kilise ve nef, dikdörtgen planlı basit bir tek nefli bazilika biçimindedir. Ana kilisenin batı aksına eklemlenen narteks; kare plan şeması ve iç mekânda serbest bırakılmış pilonlar üzerine oturan haç tonozlu üst örtü sistemiyle, döneminin karakteristik mimari çözümlerini yansıtan özgün bir yapıdır.

Manastır bünyesindeki yapıların tamamında ana malzeme olarak işlenmemiş yerel nehir taşları kullanılmıştır. Buna karşın; pencere ve kapı söveleri, yapı köşeleri ve diğer statik yük taşıyıcı unsurlar, düzgün yontulmuş kesme taşlarla inşa edilerek strüktürel bir hiyerarşi oluşturulmuştur.

Kilise ve sovmea aynı mimari tarzda tasarlanmıştır. Söz konusu yapılar, mimari kurgu bakımından büyük oranda benzerlik göstermekle birlikte; birbirlerinden yalnızca naosun (dua salonu) boyutları ve giriş açıklıklarının aksiyel konumlanışı noktalarında ayrışmaktadırlar. Küçük kilise ve sovmea ortak bir avluyu paylaşmaktadır. Narteksin biri batıda, diğeri kuzeyde olmak üzere iki girişi vardır. Narteks, manastır mimarisindeki birincil işlevinin yanı sıra, keşişlerin defnedildiği bir nekropol alanı (mezar yeri) olarak da kullanılmıştır.

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
Menuçehr bin Şavur

**Menuçehr bin Şavur,**  1072'den 1118'e kadar Ani'nin Şeddâdî emiri ve bu önemli şehri yöneten hanedanın ilk üyesidir; şehir daha önce Ermeni kraliyet başkenti olmuştur.

Menuçehr bin Şavur, Selçuklu sultanı I. Melikşah'ın egemenliği altında hükümdarlığına başlamıştır. Hükümranlığı sırasında Ani, Selçukluların kıtlık ve askeri baskısına maruz kalmıştır. Menuçehr bin Şavur, bir cami, surlar, büyük bir hamam ve bir kervansaray da dahil olmak üzere çeşitli inşaat projelerini desteklemiştir. Ayrıca şair Esedî-i Tûsî'yi de himaye etmiştir. Yerine oğlu Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr geçmiştir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*
Çeraktar Manastırı

**Çerekdar Manastırı**, Ağdara rayonundaki Çerekdar köyünde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. İnşaat kitabesine göre, kompleksin ana kilisesi 1260 yılında inşa edilmiştir.

## Tarihi
Yapı üzerindeki inşa kitabesine dayanılarak, kompleksin ana kilisesinin 1260 yılında tesis edildiği anlaşılmaktadır. Mevcut binaların mimari ve planlama özelliklerine dair analizler ile epigrafik verilerin incelenmesi, kiliseyi çevreleyen yapıların farklı inşa evrelerine ait olduğunu ve zaman içerisinde eklemlenerek kompleksi oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Manastır yerleşkesinde yürütülen epigrafik çalışmalar kapsamında, S. Barkhudaryan tarafından toplam 11 adet yazıt tespit edilmiştir. Söz konusu kitabeler üzerinde yapılan paleografik incelemeler; yerleşkenin kronolojik gelişimini aydınlatan 1152, 1206, 1347 ve 1360 tarihlerini içermekte olup, manastırın 12. yüzyılın ortalarından 14. yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanan geniş bir zaman diliminde aktif bir dini ve idari merkez olarak kullanıldığını teyit etmektedir.

## Mimari özellikler
Manastırı oluşturan binaların çoğu günümüze kadar harabe halinde ulaşmıştır. Manastır bünyesindeki yapılarda kullanılan düzgün yontulmuş kesme taşlar ve bezemeli haç taşları, zaman içerisinde yerlerinden sökülerek çevre yerleşimlere taşınmıştır. Söz konusu mimari ve epigrafik elemanlar, bölgedeki sivil konutların inşasında devşirme malzeme (spolia) olarak kullanılmış, bu durum manastır kompleksinin özgün dokusunda ciddi bir tahribata yol açmıştır. Ancak kilise binası iyi korunmuş olup, narteks, yemekhane ve çan kulesinin bir kısmı muhafaza edilmiştir. Tüm bu binalar arasında çok sayıda haç, mezar taşı ve yazıt taşı bulunmaktadır.

Manastırın ana kilisesi, 7x3 metre boyutlarında, küçük ölçekli ve dikdörtgen plan şemasına sahip bir bazilikadır. Yapının üst örtüsü, dıştan kırma çatı (çift taraflı çatı) formuyla korunan bir beşik tonoz sisteminden oluşmaktadır. Kilisenin doğu tarafında dikdörtgen bir sunak bulunmaktadır. Kilisenin batı tarafındaki narteksin sadece bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Güney kısmının köşelerindeki yarım daire kuleler, narteksin de savunma sisteminin bir parçası olduğunu göstermektedir. Yemekhane binası kiliseye güneyden bitişiktir. Yemekhanenin kuzey duvarı ve doğu ve batı duvarlarının bazı kısımları korunmuştur.

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
*
Volendam

**Volendam,** Hollanda'nın Kuzey Hollanda eyaletinde yer alan Edam-Volendam belediyesine bağlı bir kasabadır. Geleneksel mimarisi, halk kıyafetleri, balıkçılık kültürü ve müzik mirasıyla ülkenin en tanınmış turistik yerleşimlerinden biridir.

## Tarih
Volendam'ın tarihi 14. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Yerleşim, başlangıçta Edam kentinin limanı olarak kurulmuştur. Zamanla Edam limanının dolmasıyla balıkçılar bu bölgeye yerleşmiş ve 'Volendam' adı ortaya çıkmıştır. Uzun yıllar boyunca Volendam halkının geçim kaynağı balıkçılık olmuştur. 19. ve 20. yüzyıllarda kasaba, ressamlar ve sanatçılar için bir çekim merkezi hâline gelmiş, turizm gelişmeye başlamıştır.

## Coğrafya
Volendam, Markermeer gölünün kıyısında yer alır. Düz bir arazi yapısına sahiptir ve tipik Hollanda kıyı yerleşimi özellikleri gösterir. Deniz seviyesine yakın konumu nedeniyle setler ve kıyı düzenlemeleri önemli bir yer tutar. Edam kentiyle bitişik konumdadır.

## Nüfus
2025 yılı itibarıyla Volendam'ın nüfusu yaklaşık 22.745 kişidir. Nüfusun büyük bir bölümü yerel Volendam topluluğuna mensuptur ve geleneksel yaşam tarzı, kültürel etkinlikler ve aile bağları hâlen güçlüdür.

## Kültür
Volendam, geleneksel Volendam kıyafetleri, ahşap evleri ve Palingsound adı verilen müzik türüyle tanınır.

## Gezilecek yerler
Volendam, kültürel ve tarihi açıdan zengin birçok noktaya ev sahipliği yapmaktadır:

Volendams Müzesi ve sigara bandı evciği

Palingsound Müzesi (Volendam'a özgü müzik türü)

De Dijk (tarihi sahil yolu)
Volendam Limanı

Het Doolhof (dar sokaklardan oluşan eski mahalle)

Sint-Vincentius Kilisesi

Stolphoevekerk – en eski ve en iyi korunmuş stolp kilisesi (Rijksmonument)

Hotel Spaander'ın tablo koleksiyonu

Coop. Visafslag St. Vincentius – tarihi balık mezatı (Rijksmonument)

1771 tarihli Trouwklok'a sahip ahşap çan kulesi (Rijksmonument)

## Galeri

Dosya:Otto_Piltz_Holländisches_Mädchen.jpg|Hollandalı kız, Otto Piltz (1908)
Dosya:Pushballwedstrijd.ogv|Volendam yakınlarındaki bir çayırda oynanan itme topu maçı. Seyirciler geleneksel kıyafetler giymiştir (1927).
Dosya:Kermis_Weeknummer_26-35_-_Open_Beelden_-_27404.ogv|1926 yılındaki panayırdan çeşitli görüntüler. Volendam halkı geleneksel kıyafetleriyle görülmektedir.
Dosya:Visafslag_St.Vincentius.JPG|Sint-Vincentius'taki balık müzayedesi.
Dosya:Costumes-Maroesjka-Heeze-1989.jpg|Çeşitli bölgelere ait geleneksel kostümler. Soldaki iki kostüm Volendam'a aittir.
Dosya:Wasdag_Weeknummer,_30-36_-_Open_Beelden_-_27256.ogv|1930 yılına ait bir haber filminden kare: Geleneksel kıyafetler giymiş Volendamlı kadınlar çamaşır yıkarken.


## Kaynakça
EG (dergi)

***EG***, satrançta oyun sonunun çeşitli yönlerini ele alan ve özellikle oyun sonu çalışmaları yayımlayan bir dergidir. “EG” kısaltması, İngilizce *End Game* (Oyun Sonu) ifadesinin baş harflerinden oluştuğu gibi, Latince *[[exempli gratia]]* (örneğin) deyimine de gönderme yapar. Birçok satranç dergisi oyun sonlarına ayrılmış bölümler içerse de, *EG* büyük ölçüde bu alana odaklanmasıyla öne çıkar.

## Tarihçe
Dergi, 16 Mart 1965'te kurulan ve İngiliz satranç oyun sonu çalışması kurgucuları ile bu alana ilgi duyanlardan oluşan bir topluluk olan The Chess Endgame Study Circle (Satranç Oyun Sonu Çalışma Grubu) tarafından kuruldu. Grubun on bir üyesi arasında Robert “Bob” Wade, Hugh Blandford ve John Roycroft da bulunmaktaydı. Roycroft, Temmuz 1965'ten 1991'e kadar derginin ilk 102 sayısının yayıncılığını üstlendi. Bu tarihten sonra Hollandalı kuruluş Alexander Rueb Vereniging voor Schaakeindspelstudie (ARVES) yayıncılığı devraldı; Roycroft ise baş editör olarak görevini sürdürdü.

Günümüzde derginin baş editörü Harold van der Heijden'dir. *EG*, temel olarak oyun sonu çalışmalarına odaklanmakla birlikte, bazı sayılarında pratik oyun sonlarına ilişkin makalelere de yer vermektedir. Derginin bir diğer önemli amacı, oyun sonu çalışması turnuvalarında verilen ödüllerin derlenmesi ve yeniden yayımlanmasıdır. Ekim 2019'da Alman oyun sonu uzmanı Karsten Müller, pratik oyunculara yönelik bir köşe yazısıyla derginin yayın kadrosuna katıldı.

## Kaynakça

* 

* 

## Konuyla ilgili yayınlar
* 

## Dış bağlantılar
* ARVES: ''EG'' PDF arşivi, cilt 1–190
* Gady Costeff: ''EG'' PDF arşivi, cilt 1–152 (ARVES'in izniyle)
Dünya Azerbaycanlıları Kongresi

**Dünya Azerbaycanlıları Kongresi** (), yurtdışında yaşayan Azerbaycanlılarla bağları daha da güçlendirmek, dünya Azerbaycanlıları arasında birlik ve beraberliği sağlamak, ayrıca Azerbaycan topluluklarının ve derneklerinin faaliyetlerini güçlendirmek ve koordine etmek için üst düzey bir etkinliktir.

## Tarih
Dünya Azerbaycanlıları Kongresi'nin toplanması için ilk girişim 1992'de gerçekleşmiştir. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın 24 Aralık 1992 tarihli kararına göre Dünya Azerbaycanlıları Kongresi'nin Bakü'de toplanması kararlaştırılmıştır. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Elbulfez Elçibey'in kararı ile Dünya Azerbaycanlıları Kongresi Düzenleme Komitesi kurulmuştur. Buna rağmen kongre gerçekleşmemiştir.

2001'de Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de Dünya Azerbaycanlılarının Birinci Kongresi düzenlenmiştir. Bu kongre, yurt dışında yaşayan Azerbaycanlıların ortak bir amaç olan "Azerbaycancılık" ideolojisi etrafında bütünleşmesinde önemli bir adımdı. Kongreye sadece etnik Azerbaycanlılar değil, aynı zamanda Azerbaycan diasporasının en aktif bölümünü temsil eden çok uluslu Azerbaycan'ın diğer birçok etnik grubunun delegeleri de katılmıştır. Kongrede Dünya Azerbaycanlıları Koordinasyon Konseyi üyeleri belirlenmiş ve Konsey Başkanlığına Haydar Aliyev seçilmiştir.

Dünya Azerbaycanlılarının İkinci Kongresi 16 Mart 2006 tarihinde yapılmıştır. Bu kongrede Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Dünya Azerbaycanlıları Koordinasyon Konseyi başkanlığına seçilmiştir.

Dünya Azerbaycanlılarının Üçüncü Kongresi 5 Temmuz 2011 tarihinde Bakü şehrinde yapılmıştır. 1.272 temsilci katılmıştır. Dünya Azerbaycanlılarının Üçüncü Kongresine katılanlar arasında Yahudiler, Ruslar, Ukraynalılar, Bulgarlar, Ahıska Türkleri ve Azerbaycan'da yaşayan ve yabancı ülkelerde daimi ikamet için ayrılan diğer halkların temsilcileri de vardı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Dünya Azerbaycanlıları Koordinasyon Konseyi başkanlığına yeniden seçilmiştir.

3 Haziran 2016'da Bakü Haydar Aliyev Merkezi'nde Dünya Azerbaycanlıları Dördüncü Kongresi'nin resmi açılış töreni yapılmıştır. Kongre delegeleri bir kez daha oybirliğiyle Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'i Dünya Azerbaycanlıları Koordinasyon Konseyi başkanlığına seçtiler. Koordinasyon konseyi kongrede 109 üye tarafından onaylanmıştır.

## Kaynakça
Askeran Rayonu (DKÖO)

**Askeran Rayonu** 8 Ağustos 1930 - 26 Kasım 1991 yıllarında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı (NKAO) içindeki bir idari birimiydi.

## Tarihi
15 Mayıs 1978 yılında Hankendi, Kerkicahan ve Askeranın dahil olduğu Askeran Rayonu yeniden düzenlendi. 1988'den 1990'a kadar Askeranın nüfusu 2135'ten 6000'e çıkarıldı. Bunlar çoğunlukla Orta Asya'dan (2000'den fazla Ahıska Türkleri) ve Ermenistan'dan (yaklaşık 2000) gelen göçmenlerden oluşuyordu. Nisan 1990'da Askeran şehir statüsü alarak bölgesel bir merkez haline geldi. Bölge, 1990 yıllarında, Birinci Karabağ Savaşı sırasında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kontrolü altına girdi. Askeran ili Azerbaycan'ın Ağdam bölgesinin topraklarının bir kısmında ve Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın eski Askeran bölgesinin topraklarında oluşturuldu. İkinci Karabağ Savaşı sonucunda Azerbaycan, bölgenin güney kesimindeki Moshkhmaat (Bakharly), Karabulak, Madatkend, Çanagçı, Demirciler ve Sighnagh köyleri olmak üzere çeşitli yerleşim yerlerini kontrol etmeye başlamıştır. 2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması'na göre geçici olarak Rus Barış Güçleri'nin kontrolüne devredildi. 2023 Dağlık Karabağ çatışmaları sonucunda 29 Eylül'de Azerbaycan yetkilileri bölgeni kontrol altına aldı.

## Kaynakça
Kuzey Denizi Kanalı

**Kuzey Denizi Kanalı** (), Hollanda'nın Kuzey Hollanda ilinde bulunan bir gemi kanalıdır. Kanal, 19. yüzyılın ortalarında deniz taşıtlarının Amsterdam limanına ulaşmasını sağlamak amacıyla inşa edilmiş olup 25&nbsp;km uzunluğundadır ve Amsterdam'da kapalı IJ Gölü'nde son bulur ve buradan da Amsterdam-Ren Kanalı'na bağlanır.

Kanalın Kuzey Denizi'ne drenajı, Avrupa'nın en büyük pompa istasyonuyla desteklenen IJmuiden deniz kilidi aracılığıyla yapılır. Bu sistem, Batı Hollanda'nın yeraltı suyu yönetimi için hayati öneme sahiptir.

## Kaynakça
Filament (3D Yazıcı)

**Filament (3D Yazıcı),** nesneleri katman katman oluşturmak için 3D yazıcılar tarafından kullanılan plastik veya diğer malzemelerden yapılmış bir tür ipliktir.

Değişik malzemelerden oluşan filamentler, yazıcı içinde eritilir ve tasarlanan modele göre katman katman üç boyutlu nesneler oluşturulur.

## Çeşitleri
*Polilaktik Asit (PLA): Bitkisel kaynaklardan üretilir ve çevre dostu, düşük sıcaklıkta eriyen bir malzeme olarak prototipleme ve konsept tasarımlarda tercih edilir. Baskı alma sıcaklığı 190&nbsp;°C – 220&nbsp;°C, yatak sıcaklığının 50&nbsp;°C – 70&nbsp;°C arasında olması gerekmektedir.
*Akrilonitril Bütadien Stiren (ABS): Darbelere dayanıklı olup sağlam uygulamalar için idealdir. Isı aralıkları PLA'ya göre daha yüksektir. Baskı alım sıcaklığı 230&nbsp;°C – 260&nbsp;°C, yatak sıcaklığı ise 80&nbsp;°C – 120&nbsp;°C arasında olmalıdır.
*Polietilen Tereftalat Glikol (PETG): Dengeli mekanik dayanıklılık ve ısı toleransı ile orta seviyede uygulamalar için uygundur. PETG genellikle en iyi 220&nbsp;°C ila 260&nbsp;°C sıcaklık aralığında basılır. Yatak sıcaklığı 65&nbsp;°C - 90&nbsp;°C arasında bir sıcaklıkta basılır.
*Termoplastik Poliüretan (TPU): Esnek ve elastik özellikler gerektiren ürünlerde, örneğin ayakkabı tabanları veya koruyucu kılıflarda kullanılır. Genellikle orta sıcaklıklarda 225&nbsp;°C - 250&nbsp;°C, yatak sıcaklığı ise, 40–60&nbsp;°C en çok önerilen sıcaklıktır.

Yukarıda en çok kullanılanları verilen filament çeşitliliği, üç boyutlu yazıcıların geniş bir kullanım alanına sahip olmasını sağlar ve çok sayıda endüstriyel ve hobi amaçlı uygulamaya imkan tanır.
Muharbi Kirjinov

**Muharbi Nurbiyeviç Kirjinov** (; 1 Ocak 1949 - 11 Ocak 2026), Çerkes asıllı Sovyet halterci.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kerkicahan

**Kerkicahan** - Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Karabağ ekonomik bölgesindeki Hankendi şehrine bağlı kasaba.

## Tarihi

Kerkicahan Karabağ hanı Panahali Han'ın oğlu Mehdigulu Han tarafından Hankendi yakınlarında kurulmuştur. Yerleşim yeri, kaynaklarda Karkijahan, Karkijan veya Kirkicjan olarak geçmektedir. Bu etnotoponimin adı, Karki kabilesinin adından ve "Karki kabilesinin ikametgahı" anlamına gelen -jan yer biçiminden oluşmaktadır.

1960'larda, Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın milliyetçi Ermeni yetkilileri, yerleşimi Hankendi (Stepanakert) şehrine dahil etti. Azerbaycanlıların yaşadığı bu eski köye, kentsel yerleşim statüsü verildi. 28 Aralık 1991'de Birinci Karabağ Savaşı sırasında Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi. İkinci Karabağ Savaşı sonucunda 10 Kasım 2020 yılında imzalanan 2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması'na göre geçici olarak Rus Barış Güçleri'nin kontrolüne devredildi. 19-20 Eylül 2023'te, Karabağ'da yürütülen yerel terörle mücadele operasyonlarının ardından Azerbaycan Ordusu Kerkicahan yerleşiminin kontrolünü ele geçirdi. 15 Ekim'de Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Hankendi şehrinin Kerkicahan yerleşimini ziyaret etti.

## Galeri

Dosya:Karkijahan, Azerbaijan.jpg
Dosya:Karkijahan, Azerbaijan 1.jpg
Dosya:Karkijahan, Azerbaijan 2.jpg


## Kaynakça
Diktatöre ölüm

**Diktatöre ölüm** (Farsça: مرگ بر دیکتاتور, *Merg ber Diktator*) İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı yaygın olarak kullanılan bir siyasi slogandır ve özellikle 2022 ve 2025-2026 protestoları sırasında İranlı protestocular tarafından sokaklarda, kamusal alanlarda veya duvarlara ve geçitlere yazılarak sıklıkla dile getirilmiştir.

Bu sloganın asıl hedefi, İran İslam Cumhuriyeti'nin mevcut Yüce Lideri Ali Hamaney'dir. Bu slogan, tarihsel olarak diğer ülkelerdeki diktatörlük ve monarşi rejimlerine karşı yapılan protestolarda da kullanılmıştır.

3 Kasım 2022'de, Kerec'de 2022 Mehsa Emini protestoları sırasında ölen bazı kurbanların ölümlerinin 40. günü anma törenlerinde, Beheşti Bulvarı'nda büyük kalabalıklar toplanarak "Hamenei bir katildir, yönetimi geçersizdir", "Diktatöre ölüm" ve "Özgürlük, Özgürlük, Özgürlük" gibi sloganlar attılar.

"Diktatöre ölüm" sloganı, diğer hükûmet karşıtı sloganlar arasında, yüksek enflasyon oranlarından ve büyük ölçüde değer kaybeden İran riyali para biriminden rahatsız olan çarşı esnafı gibi protestocular tarafından yaygın olarak kullanıldı.

## Kaynakça
Amsterdam-Ren Kanalı

**Amsterdam-Ren Kanalı** (), Hollanda'nın Kuzey Hollanda ve Utrecht illerinde bulunan bir gemi kanalıdır. Kanal, 1952 yılında inşa edilmiş olup 72&nbsp;km uzunluğundadır ve Amsterdam'ı Ren Nehri'ne bağlamaktadır.

Kanal, dünyanın en işlek kanallarından biridir. 2016 yılında kanaldan 91.495 gemi geçti ve toplam 77.172.454 ton kargo taşıdı. 

## Kaynakça
Hatip Sokak Çeşmesi

**Hatip** **Sokak Çeşmesi** veya **Sarı Selim Camii Hazire Çeşmesi**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve bitişiğindeki Sofu Beyazıt Camii'nin bahçe duvarı içinde kalmış bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihi
Üzerinde bir kitabesi bulunmadığından kim tarafından ve hangi tarihte inşa edildiği bilinmemektedir. Günümüzdeki sahibinin Ayşe Öksüz olduğu ifade edilen çeşmenin mimari özellikleri dolayısıyla 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başlarına tarihlenebileceği düşünülmektedir. Çeşmenin geçmiş dönemde onarım gördüğü ve özgün özelliklerini yitirdiği anlaşılmaktadır.

Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.

## Mimarisi
Kareye yakın planlı, kesme taş malzemeli, tek cepheli çeşmenin cephesinde içerisinde derin olmayan bir niş bulunan bir sivri kemer bulunmaktadır. Sivri kemer köşelerdeki iki taş blok üzerine oturmaktadır. Ayna taşı bulunmayan çeşmenin önündeki yalağın iki tarafında üzeri mermer kaplamalı oturma sekileri vardır. Geçmişte haznesinin üzeri düz örtülüyken yapılan bir onarım sonrasında arkaya doğru eğimli olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Çeşmenin yükselen yol seviyesi nedeniyle zemin kotu altında kalan yalak ve oturma sekilerinin etrafı kazılarak bir istinat duvarı yapılmıştır.

## Notlar


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Gemi kanalı

**Gemi kanalı**, bağlandığı okyanuslarda, denizlerde veya göllerde kullanılan gemileri barındırmak için özel olarak tasarlanmış bir kanaldır. Bu kanallar, nehir ve/veya kanal navigasyonu için özel olarak tasarlanmış mavnalar ve diğer gemileri taşımak amacıyla kullanılan mavna kanallarından farklıdır.

## Kaynakça
En iyi tepki

Oyun teorisinde **en iyi tepki**, diğer oyuncuların stratejilerini sabit kabul ederek bir oyuncu için en avantajlı stratejiyi (veya stratejileri) belirleyen sonucu ifade eder.

En iyi tepki kavramı, Nash dengesinin tanımlanmasında merkezi bir rol oynar.

## Kaynakça
Çözülmüş oyun

**Çözülmüş oyun**; her iki oyuncunun da kusursuz oynadığı varsayıldığında, herhangi bir konumdan itibaren oyunun sonucunun (kazanç, kayıp veya beraberlik) doğru biçimde öngörülebildiği oyun türüdür. Bu kavram genellikle soyut strateji oyunları için, özellikle de tam bilgiye dayalı ve şans unsuru barındırmayan oyunlar bağlamında kullanılır.
Beraberlik

**Beraberlik**, sporlarda ve oyunlarda tarafların aynı sonucu elde etmesi veya bir kazananın belirlenememesi durumunda ortaya çıkan sonuçtur. Beraberlik her spor veya oyunda mümkün değildir; yalnızca belirli kurallar çerçevesinde bazı branşlarda görülür.
Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı

**Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı** () 1942 yılında Tebriz'de kurulmuş bir örgüttür. Teşkilat üyelerinin başlıca talepleri, halkın yaşam koşullarının iyileştirilmesi, şiddet ve sömürünün sona erdirilmesi, eyalet encümenlerinin yeniden faaliyete geçirilmesi ve Azerbaycan'a kültürel özerklik tanınması yönündeydi.

## Tarihi
1941 yılının Ağustos–Eylül aylarında Birleşik Krallık ve SSCB birlikleri İran topraklarına girdi. Aynı yılın 17 Eylül'ünde Rıza Pehlevi tahttan feragat ederek ülkeyi terk etti. Bu gelişmenin ardından İran genelinde tutuklu bulunan siyasi mahkûmlar serbest bırakıldı ve farklı siyasal örgütlenmeler ortaya çıkmaya başladı. Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı, bu siyasal ortam içerisinde 1942 yılının Ocak ayında Tebriz'de kuruldu. Örgüt, İsrafil Kadiri, Hüseyin Rızvan, Ahmed İslami ve diğer bazı isimlerin etrafında toplanan grupların birleşmesi sonucunda teşekkül etti.

Teşkilatın programında halkın yaşam standartlarının yükseltilmesi, şiddet ve sömürünün ortadan kaldırılması, eyalet encümenlerinin yeniden kurulması, Azerbaycan'a kültürel özerklik verilmesi, kültürel ve eğitsel faaliyetlerin Azerbaycan Türkçesiyle yürütülmesi ve faşizm yanlısı güçlerin sınırlandırılması gibi talepler yer almaktaydı. Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı'nın yalnızca Tebriz örgütlenmesinde on binden fazla üyesi bulunuyordu. Sadık Padegan, Mir Rahim Vilayi, İsrafil Kadiri, Şevket Hanım Elmdust, A. Mizani, Memi Nünekârani ve Selim Hacızade örgütün Merkez Komitesi üyeleri arasında yer aldı.

Teşkilat üyelerinin büyük çoğunluğunu, büyük toprak sahipleri ve mülk sahipleri tarafından hakları ihlal edilen kesimler oluşturuyordu. Örgütün faaliyetleri hükûmet çevrelerinde rahatsızlık yarattığından, üyeler sürekli takibe ve baskıya maruz kaldı. Tebriz Jandarma Dairesi Başkanı'nın talimatıyla, teşkilatın önde gelen yöneticilerinden İsrafil Kadiri, Selim Hacızade ve diğer bazı kişiler tutuklandı. Etkin kadrolarından yoksun kalan Azerbaycan Emekçiler Teşkilatı, 1942 yılının sonbaharında faaliyetlerini sona erdirdi. Teşkilatın dağılmasının ardından üyelerinin büyük bir bölümü "Özgürlük Cephesi" adlı örgüte katıldı.

## Kaynakça
;Özel

;Genel

*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Azerbaycan-Cezayir ilişkileri

**Azerbaycan-Cezayir ilişkileri** Azerbaycan ve Cezayir arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

Her iki ülke de Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyesidir.

## Tarihçe
1970'ler ve 1980'lerde, petrol alanındaki Azerbaycanlı uzmanlar Cezayir'in petrokimya endüstrisinin gelişmesine yardımcı oldular. Cezayirli öğrenciler, Azerbaycan'daki yükseköğretim kurumlarında petrokimya alanında eğitim aldılar.

## Diplomatik ilişkiler
Cezayir, 26 Aralık 1991 tarihinde Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanıdı. Diplomatik ilişkiler 22 Nisan 1994 tarihinde kuruldu. 27 Haziran 2014 tarihinde, Cezayir'de Azerbaycan Büyükelçiliği kurulmasına ilişkin bir karar imzalandı. Büyükelçilik 2016 yılında faaliyete geçmiştir. Ocak 2015'te Cezayir Büyükelçiliği Azerbaycan'da açılmıştır.

Cezayir Parlamentosu'nda Azerbaycan ile ilişkiler çalışma grubu, Azerbaycan Ulusal Meclisi'nde ise Cezayir ile ilişkiler çalışma grubu faaliyet göstermektedir. Azerbaycan çalışma grubunun başkanı Mahir Abbaszade'dir.

1 Kasım 2022'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Arap Birliği'nin 31. Zirvesi'ne katılmak üzere Cezayir'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan-Ekvator Ginesi ilişkileri

**Azerbaycan-Ekvator Ginesi ilişkileri** Azerbaycan ve Ekvator Ginesi arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

İki ülke arasındaki işbirliği ağırlıklı olarak enerji, yatırım, ticaret, eğitim vb. madddelerden oluşur. Her iki ülkede de büyükelçi bulunmamaktadır. Ekvator Ginesi'nin büyükelçisi Moskova'da Azerbaycan'a akredite edilmiştir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ile Ekvator Ginesi arasındaki diplomatik ilişkiler ilk olarak 11 Kasım 2004 tarihinde kurulmuştur.

Ekim 2019'da Ekvator Ginesi Cumhurbaşkanı Teodoro Obiang Nguema Mbasogo Bağlantısızlar Hareketi üyesi devlet başkanlarının XVIII. zirvesine katılmak üzere Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

## Ekonomik işbirliği
BM Ticaret Ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre, 2011 yılında Azerbaycan'dan ihraç edilen alet, gereç ve çatal bıçak takımlarının hacmi 1,21 bin ABD doları olarak gerçekleşti.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, ülkeler arasındaki işbirliği *Bağlantısızlar Hareketi*, *Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu* (GECF) gibi uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütmektedir.

Aralık 2016'da Azerbaycan ve Ekvator Ginesi ile diğer OPEC üyesi olmayan ülkeler yıllık petrol üretimlerini azaltma konusunda anlaşmaya vardılar.

Kasım 2019'da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Gaz İhracatçı Ülkeler Forumu üyesi devlet başkanlarının beşinci zirvesi için Ekvator Ginesi'ne davet edildi.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan-Mali ilişkileri

**Azerbaycan-Mali ilişkileri** Azerbaycan ve Mali arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

İki ülke başlıca ekonomi, tarım, enerji ve eğitim gibi alanlarda işbirliği yapmaktadır.

## Diplomatik ilişkiler
26 Kasım 1996 tarihinde Azerbaycan ile Mali arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin Protokol imzalandı.

Mali'nin Azerbaycan'daki olağanüstü ve tam yetkili büyükelçisi Tiefing Konate'dir.

27 Şubat 2013 tarihli Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in emriyle, Tarık Aliyev Azerbaycan'ın Mali Büyükelçisi ve Tam Yetkili Temsilcisi olarak atandı.

## Üst düzey ziyaretler
23-26 Nisan 2013 tarihlerinde Bakü'de düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri Çalışma Bakanları'nın ikinci toplantısına katılmak üzere, Mali Çalışma ve Mesleki Eğitim Bakanı Dialo Deydia Mohamane Cattrena başkanlığındaki bir heyet Azerbaycan'ı ziyaret etti.

Mayıs 2017'de Mali Cumhurbaşkanı Ibrahim Boubacar Keita Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

## Ekonomik ilişkiler

BM Ticaret Ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre Azerbaycan'ın, 2016 yılında Mali'den ağaç, bitki, soğan, kök ve kesme çiçek ihracatı 130 ABD doları olarak gerçekleşti.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, iki ülke arasındaki işbirliği *İslam İşbirliği Teşkilatı*, *Birleşmiş Milletler* gibi çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça