Stateira (II. Artaserhas'ın karısı)

**Stateira** (; ö. y. MÖ 400) Ahameniş kraliçesi, Pers kralı II. Artaserhas'in eşi ve halefi III. Artaserhas'in annesidir.

## Hayatı
Stateira, Pers soylusu Hydarnes'in kızıdır. Pers Kralı II. Darius'un ve karısı Parisatis'in en büyük oğlu II. Artaserhas ile evlenmiştir. II. Darius muhtemelen Stateira'nın soyundan geldiği önemli bir soylu aileyle iyi ilişkiler kurmak istiyordu çünkü kardeşi Terituchmes, II. Darius'un kızı Amestris ile evlenmişti. Terituchmes, kraliyet gelinine göre üvey kız kardeşlerinden birini daha çok seviyordu ve bir isyan başlatmaya çalıştı. Bu nedenle, efsaneye göre, Parisatis, Hydarnes'in tüm çocuklarını öldürttü ve sadece kocasının isteği üzerine Stateira'nın hayatını bağışladı.

II. Artaserhas, babasının ölümünden sonra MÖ 404'te Pers tahtını devraldı. Çok sayıda cariyesine rağmen Stateira, onun tek yasal eşi gibi görünmektedir. Bir oğlu, tahtın varisi Artaserhas'ı ve muhtemelen başka çocukları da olmuştur. Kraliçenin annesi Parisatis ve Stateira, kral üzerinde kilit siyasi etki sahibi olmaya çalıştılar; bu yüzden kadınlar acımasız rakipler haline geldiler.

Stateira halk arasında çok popülerdi; bunun sebebi, arabasında giderken perdeleri açık bırakması ve sıradan insanlarla konuşmasıydı. Kocasının kardeşi Genç Kiros ile olan kavgasında kocasını destekledi ve sert dilli kayınvalidesi Parisatis'i eleştirdi, çünkü Parisatis, en sevdiği oğlu Kiros'un kardeşi II. Artaserhas'ten Pers tahtını alma girişiminde ona yardım etmişti. İki kadın arasındaki yoğun nefretin, Parisatis'i II. Artaserhas'i karısına zarar vermek için cariyeler edinmeye teşvik etmesine yol açtığı söyleniyor. Stateira ayrıca Pers sarayındaki kraliçe annenin zulümlerine karşı da alenen karşı çıktı. Örneğin, hadım Masabates'e yapılan acımasız muameleyi eleştirdi ve bu nedenle Parisatis ile olan çatışmasını yoğunlaştırdı.

Sonunda Parisatis, Stateira'yı öldürttü. Klasik kaynaklar bu eylemin farklı nedenlerini öne sürüyor. Bir rivayete göre, Parisatis, Tissafernis tarafından esir alınan Spartalı komutan Klearhos ve diğer generallerin hayatını kurtarmak istiyordu, ancak Stateira kocasını esirleri idam etmeye ikna etmeyi başarmıştı. Bu nedenle, Parisatis'in Stateira'yı zehirlediği düşünülüyor. Plütark, II. Artaserhas'in biyografisinde bu hikayeye inanmamaktadır. Başka bir rivayete göre, Parisatis, oğlunun sadece karısına gerçek aşk duyduğunu fark ettiği için gelinini öldürdü. Plütark, Parisatis'in suikastı Gigis adında sadık bir hizmetkarının yardımıyla gerçekleştirdiğini yazar. Zehirli bir bıçakla bir kuşu öyle bir şekilde kesti ki, hayvanın sadece yarısı zehirle karıştı. Bu yarısı, birlikte yemek yerken Stateira'ya servis edildi. Zehirli yemek, Stateira'nın acı verici ölümüne neden oldu.

## Mirası
* Yunan yazar Chariton'un (muhtemelen MS 1. veya 2. yüzyılda yaşamış) *Callirhoe* adlı romanında Stateira önemli bir rol oynar
* 1916'da keşfedilen 831 Stateira asteroidi, onun onuruna adlandırılmıştır.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Karl Fiehn: *Stateira 1)*. In: *[[Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft]]*. Vol. III A, 2 (1929), col. 2170–2171.
* *Stateira [1]*. In: *Der Neue Pauly*. Vol. 11 (2001), col. 920.
* William Greenwalt: *Statira I*. In: *Women in World History*. Vol. 14 (2002), p.&nbsp;745-746.