Babil Kronikleri

**Babil Kronikleri**, Babil tarihindeki önemli olayları kaydeden yaklaşık 45 tabletten oluşan genel hatları ile kronik olarak tanımlanmış bir dizidir.

Bunlar antik çağda tarihyazımının gelişmesinde ilk adımlardan birini temsil etmektedir. Babil Kronikleri, Babil çivi yazısıyla yazılmış olup Nabonassar'ın hükümdarlığından Part Dönemi'ne kadar (MÖ 8. ve 1. yüzyıllar arası) olan dönemi kapsamaktadır. Tabletler, büyük olasılıkla *[[Babil astronomi günlükleri|Astronomi Günlükleri'ni]]* kaynak olrak kullanmış Babilli astronomlar ("Keldaniler") tarafından oluşturulmuştur.

Tabletlerin hemen hemen hepsinin, 19. yüzyılda yapılmış kayıt dışı kazılar sonucu antika marketinden British Museum koleksiyonuna gelmiş kronikler olduğu tespit edilmiştir. Kroniklerden sadece üçünün kökeni belirtilmiştir.

Kronikler, günümüz Babil tarihinin büyük bölümleri için "ana anlatıyı" sağlar.

## Keşif ve yayın
Kroniklerin 19. yüzyılda Babil'de yapılan kazılar sonrasında British Museum'a taşındığı ve daha sonra onlarca yıl arşivlerde çözülemeden kaldığı dücünülmektedir. Yayımlanan ilk kronik, 1887'de Theophilus Pinches tarafından "Babil Kronikleri" başlığı altında yayımlanan BM 92502 (ABC1) idi. Bunu 1923'te Ninova'nın Düşüşü kroniği (ABC 3), 1924'te Sidney Smith'in Esarhaddon kroniği (ABC 14), Akitu kroniği (ABC 16), Nabonidus Kroniği (ABC 7) ve 1956'da Donald Wiseman'ın Nebuchadnezzar kroniği (ABC 5) de dahil olmak üzere dört tablet daha yayımlaması izlemiştir.

## Kronikler

### Numaralandırma sistemleri
Kroniklerin numaralandırmasında kullanılan kısaltmalar aşağıdaki kaynakları belirtir: 

ABC – A. K. Grayson, *Assyrian and Babylonian Chronicles* (1975)

CM - J-J. Glassner, *Chroniques Mésopotamiennes* (1993) (*Mesopotamiam Chronicles* 2004)

BCHP – R. J. van der Spek, I. L. Finkel, R. Pirngruber & K. Stevens, *Babylonian Chronicles of the Hellenistic Period* (2025)

BM – British Museum Numarası

### Liste

## Ayrıca bakınız
* Kitâb-ı Mukaddes arkeolojisindeki yazıtların listesi
* Antik Yakın Doğu kronolojisi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Leo Oppenheim'ın Nabonidus Kroniği İngilizce çevirisi için: J. B. Pritchard (ed.) *Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament* (= *ANET*; 1950, 1955, 1969).
* Kroniklerin standart sürümü: A. K. Grayson, *Assyrian and Babylonian Chronicles* (= *ABC*; 1975; ).
* *ABC*'nin yayınlanmasından sonra bulunmuş olan Kronik 25'in İngilizce çevirisi için: C. B. F. Walker "Babylonian Chronicle 25: A Chronicle of the Kassite and Isin Dynasties", in G. van Driel e.a. (eds.): *Zikir Šumim: Assyriological Studies Presented to F. R. Kraus on the Occasion of His Seventieth Birthday* (= *Fs. Kraus*; 1982).
* Grayson'un ''ABC'' 1'inin John Brinkman tarafından yapılan revizyonu için:  in: "The Babylonian Chronicle revisited" in T. Abusch, J. Huehnergard, P. Steinkeller (eds.): *Lingering over Words. Studies in Ancient Near Eastern literature in Honor of William L. Moran* (1990 Atlanta; ).
* İncil çalışmaları ile alakalı kronikler için: W. W. Hallo (ed.), *The Context of Scripture*, volume 1 (2003 Leiden and Boston; ). Bu yayın Weidner Kroniğini de içermektedir.
* J-J. Glassner, *Mesopotamian Chronicles* (= *CM*; 2004, ; Fransızca versiyonu 1993, ).
* A. Kuhrt, *The Persian Empire: A Corpus of Sources of the Achaemenid Period* (Routledge, 2007; ).
* Hellenistic dönem ile alakalı kronikler için: R. J. van der Spek, Irving L. Finkel, Reinhard Pirngruber & Kathryn Stevens, *Babylonian Chronographic Texts from the Hellenistic Period* (SBL Press, 2025; ISBN 978-1-62837-589-3).
* Babil Kroniği'nin geçmişin edebi bir yorumu olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair bir yorum için: C. Waerzeggers, "Writing History Under Empire: The Babylonian Chronicle Reconsidered", *Journal of Ancient Near Eastern History*, vol. 8, no. 1-2, 2021, pp.&nbsp;279–317.