Papalık tacı

**Papalık tacı**, 8. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar Katolik Kilisesi papaları tarafından takılan taçtır. En son 1963 yılında Papa VI. Paul tarafından ve sadece saltanatının başında kullanılmıştır.

Taca, çağlar boyunca onu süsleyen çeşitli çemberler ve diademler sebebiyle 14. yüzyılda aldığı üç katmanlı biçime triregnum veya üçlü taç da denir.

Papalık tacı, 1143'ten 1963'e kadar papalık taç giyme töreni sırasında papanın başına törenle takılırdı. Günümüze ulaşan papalık taçlarının hepsi üçlü formdadır ve en eskisi 1572 yılına aittir. Aziz Petrus'un iki çapraz anahtarıyla birleştirilmiş triregnum temsili, papalığın sembolü olarak kullanılır ve papalık belgeleri, binaları ve nişanları ile Vatikan Şehri bayrağında yer alır. Papalık tacının fiili kullanımı, taç giyme töreni düzenleyen son papa olan Papa VI. Paul döneminden bu yana azalmıştır. XVI. Benedictus'den itibaren papalar da armalarında papalık tacına yer vermeyi bırakmışlardır.

## Tarihçe
Papalık tacının kökeni konik frig başlığı ya da frigyumdur.

Papalık tacı için 8. ve 9. yüzyıllarda kullanılan isimler arasında camelaucum, pileus, phrygium ve pileum phrygium ifadeleri yer alır.

Tacın tabanındaki keten ya da altın kumaştan bir çember, metal bir taca dönüştürüldü ve yaklaşık 1300 yılında iki taç haline geldi. Bunlardan ilki 9. yüzyılda geleneksel beyaz papalık başlığının tabanında yer aldı. Papalar, Papalık Devletleri'nde geçici iktidarı üstlendiklerinde, taban tacı prenslerin taçlarına benzeyecek şekilde mücevherlerle süslendi. III. Innocentius, şu anda Museo di Roma'da bulunan Eski Aziz Petrus'tan bir mozaikte tacın ilk haliyle tasvir edilmektedir. Konik ve tek taçlı benzer bir taç, Fransa'da Pernes-les-Fontaines'de 13. yüzyıldan kalma fresklerde Papa IV. Clemens tarafından takılmış olarak görülmektedir.

İkinci tacın Papa VIII. Bonifacius tarafından, Tanrı'nın kendisini kralların ve krallıkların üzerine koyduğunu ilan ettiği için hem ruhani hem de geçici gücünü simgelemek üzere eklendiği söylenir. VIII. Bonifacius'un tacı, Arnolfo di Cambio tarafından yapılan heykellerinde ve mezarında iki taçla temsil edilmektedir.

Üçüncü taç Avignon Papalığı döneminde (1309-1378) papalık tacına eklenerek *triregnum* adı verilen form ortaya çıkmıştır.

Avignon Papalığı döneminden Papa V. Clemens'ten sonra, üç taçlı tacın çeşitli versiyonları, 1963'te Papa VI. Paul'a kadar Roma'da da papalar tarafından takılmıştır.

## Tasarım
Sıklıkla Papalık tacı olarak anılsa da, tarihsel olarak çok sayıda papalık tacı vardı ve halen 22 tanesi varlığını sürdürmektedir. Daha önceki papalık taçlarının birçoğu (özellikle Papa II. Julius ve Papa I. Sylvester'e atfedilen taçlar) işgalciler (özellikle 1798'de Berthier'in ordusu tarafından) veya bizzat papalar tarafından tahrip edilmiş, parçalanmış veya ele geçirilmiştir; Papa VII. Clemens, Kutsal Roma imparatoru V. Karl'ın işgalci ordusunun talep ettiği 400.000 düka fidyeyi toplamak için 1527'de tüm taçları ve papalık kıyafetlerini erittirmiştir.

Yirmiden fazla gümüş taç mevcuttur; bunlardan en eskisi, 1798'den günümüze kalan tek taç, 16. yüzyılda Papa XIII. Gregory için yapılmıştır. Roma Fransızların elindeyken 21 Mart 1800'de VII. Pius, Venedik'te sürgündeyken, Venedik kadınlarının mücevherlerini bağışladığı kağıttan bir taç giydi.

İspanya kraliçesi II. Isabella, I. Wilhelm, Avusturya imparatoru I. Franz Joseph ve Fransa imparatoru I. Napolyon dahil olmak üzere dünya liderleri veya devlet başkanları tarafından papalığa birçok taç bağışlanmıştır. Napolyon tarafından verilen taç, Roma'nın ele geçirilmesinden sonra tahrip edilen eski papalık taçlarının parçalarından yapılmış ve Napolyon'un imparatorluk taç giyme töreninin arifesinde İmparatoriçe Joséphine de Beauharnais ile kendi evliliğini kutlamak üzere VII. Pius'ye bir 'düğün hediyesi' olarak verilmiştir. Diğerleri ise yeni seçilen bir papaya, seçilmeden önce sahip olduğu makamdan ya da atanma veya seçilme yıldönümü vesilesiyle verilen hediyelerdi.

Bazı durumlarda, çeşitli şehirler kendi bölgelerinden gelen papalara sağladıkları taçların güzelliği, değeri ve büyüklüğü konusunda birbirlerini geçmeye çalışmışlardır. Örnekler arasında Papa XXIII. Ioannes ve VI. Paulus'a verilen taçlar yer almaktadır; bunlardan ilki XXIII. Ioannes'in kendi bölgesi tarafından, ikincisi ise Paul'ün önceki başpiskoposluk bölgesi olan Milano tarafından papalığa seçilmeleri üzerine verilmiştir.

Papalar belirli bir taçla sınırlandırılmamıştır: örneğin, fotoğraflarda Papa XXIII. Ioannes'in farklı vesilelerle 1959'da kendisine sunulan tacı, Papa IX. Pius'un 1877 tacını ve Papa XI. Pius'in 1922 tacını taktığı görülmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Papalık taçlarının listesi
* Papalar listesi
* Philippi Koleksiyonu
* Tiara

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Giuseppe de Novaes, ''Introduzione alle vite de' Sommi Pontefici'', vol. II, Dissertazione V, pp. 74–189
* Holy See Press Office information on the papal tiara
* Images of several papal tiaras