Gamar Almaszadeh

**Gamar Hacıağa kızı Almaszadeh** (10 Mart 19157 Nisan 2006) Sovyet ve Azerbaycanlı balerin ve bale eğitmeniydi. Müslüman dünyasının ilk balerini olarak kabul ediliyor.

## İlk yılları
Gamar Almaszadeh (lakabı Tamara), Bakü'de bir ayakkabıcı ve bir ebe olan Hajiaga ve Maryam Almaszadeh'in ailesinde doğdu. Çok genç yaşta bir arkadaşının bale hareketlerini izlediğinde bale ile ilgilenmeye başladı. Arkadaşının ikna etmesiyle özel bir stüdyoda (daha sonra Bakü Koreografi Okulu olarak yeniden organize edildi) bale derslerine kaydoldu. Gamar'ın annesi kızının yeni ilgisini onaylarken, muhafazakar bir Müslüman olan babası Hajiaga Almaszadeh, Gamar'ın derslerinin parasını ödemesi için onun spor salonuna gittiğine inandırılmak zorunda kaldı. Sır kısa sürede ortaya çıktı ve beklendiği gibi, Gamar'ın babası onun seçimini kabul etmedi. Ancak, daha sonra ünlü bir balerin olduğunda, kızının performanslarında gizlice ona yardım ettiği bildirildi.

## Kariyer

1930 yılında koreografi okulundan mezun olduktan sonra Gamar Almaszadeh, Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nda çalışmaya başladı. Babasının beklentilerini karşılamak için bir öğretmen kolejine de kaydoldu. 1932'de bale eğitimine devam etmek için Moskova'ya gitti, ancak Reinhold Glière'nin *Şah-Senem* operasında yardımcı bir rolde oynamak üzere seçildikten sonra kısa süre sonra Bakü'ye döndü. 1933'te, Saint Petersburg'da profesyonel bir bale okuluna kabul edildi ve burada Maria Romanova-Ulanova (dünyaca ünlü balerin Galina Ulanova'nın annesi) eğitmeni oldu. 1936'da eğitimini tamamladı ve bir kez daha Bakü'ye döndü. 1937'de Azerbaycan Devlet Filarmoni Derneği'ne bağlı Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu'nu kurdu. Besteci Uzeyir Hajibeyov'un rehberliğinde, halk dansı performanslarını filme almak ve belgelemek, topluluğunun repertuarını zenginleştirmek ve bunları büyük sahnede tanıtmak amacıyla Azerbaycan'ın çeşitli bölgelerine araştırma gezileri düzenledi. 1939'da ilk koreografi dersini verdi ve 1940'ta Afrasiyab Badalbeyli'nin "Giz Galasi" ("Kız Kulesi") adlı eserinde başrolde ilk büyük performansını sergiledi. Daha sonra Koreografi Okulu'nun başına geçti (öğrencilerinden biri de tanınmış Azerbaycanlı balerin Leyla Vakilova idi). Kariyeri boyunca Fransa, Hindistan ve Nepal'de turneler düzenledi. 1970 yılında Irak Kültür Bakanlığı tarafından Irak halk dansı kültürünü tanıtmak amacıyla Bağdat'a davet edildi ve Irak Ulusal Halk Dansları Grubu'nu kurdu. 1950'lerde baleden emekli oldu, ancak 1990'ların sonlarına kadar Koreografi Okulu'nda eğitmen olarak kaldı.

1931'de Afrasiyab Badalbeyli ile evlendi, ancak evlilik uzun sürmedi. Daha sonra Moskova'da tanıştığı bir Rus ile evlendi.

Almaszadeh 7 Nisan 2006'da Bakü'de vefat etti.

## Ek Bilgiler
*Gamar Almaszadeh'in küçük kız kardeşi Adila Almaszadeh de bale dersleri aldı ve profesyonel bale eğitimi almak için St. Petersburg'a gitti. Ancak, kuzey ikliminin sertliği Adila'nın sağlığını etkiledi (iklim değişikliğine karşı son derece hassastı) ve tüberkülozdan ölümüne yol açtı.
*1930'larda, dini bir fanatik tiyatrodan çıkarken Gamar Almaszadeh'e suikast girişiminde bulundu, ancak kurşun ayakkabısının sivri topuğuna isabet etti ve Gamar'ı yara almadan bıraktı.

## Yönettiği Oyunlar
* "Tarlan" Balesi (1940) — Koreografi Okulu
* "Kız Kulesi" Balesi (1940, 1958, 1977)
* "Gulshen" Balesi (1949, 1951, 1959)
* "Doktor Aybolit" Balesi (1949)
* "Bahçesaray Çeşmesi" Balesi (1951)
* "Yedi Güzel" Balesi (1952)
* "Kırmızı Haşhaş" Balesi (1954)
* "Uyuyan Güzel" Balesi (1955)
* "Laurencia" Balesi (1956)
* "Altın Anahtar" Balesi (1957)
* "Harlequinade" Balesi (1959)
* "Kara Kız" Balesi (1965)
* "Hasat" Süiti (1959)
* "Giselle" Balesi (1961)
* "Kuğu Gölü" Balesi (1963)
* "Şur" Balesi (1968)
* "Don" "Don Quixote" Balesi (1973) — L. Minkus'un bir eseri
* "Şenlik Dansı" Balesi (1973)

## Filmler
* "Dans Eden Turnalar" (1935)
* "Akşam Konseri" (1948)
* "Sevgili Halkıma" (1954)
* "Emek ve Güller" (1962)
* "Efsaneler Dünyasında" (1975)
* "Qəmər Almaszadə" (film)
* "Altın Fon'dan Seçmeler" (2001)
* "Ateşle Temas" (1972)
* "Cumhuriyetim Hakkındaki Gerçek" (1972)
* "Dünya Bir Penceredir: Qəmər Almaszadə" (GünAz TV'de yayınlandı, 2008)

## Performanslar
* Tao Hoa - R. Glière'in "Kırmızı Haşhaş" Balesinde (1931)
* Medora — A. Adam'ın "Le Corsaire" Balesi'nde (1936)
* Maria - B. Asafyev'in "Bahçesaray Çeşmesi" Balesinde (1939)
* Gülyanağ - A. Badalbeyli'nin "Kız Kulesi" Balesinde (1940)
* Raymonda - A. Glazunov'un "Raymonda" Balesinde (1943)
* Odette-Odile — P. Tchaikovsky'nin "Kuğu Gölü" Balesinde (1943)
* Kitri - L. Minkus'un "Don Kişot" Balesinde (1945)
* Masha - P. Tchaikovsky'nin "Fındıkkıran" Balesinde (1949)
* Gülşen — İçinde S. Hajibeyov'un "Gulshen" Balesi (1950)
* Ayshe — G. Garayev'in "Yedi Güzel" Balesi'nde (1952)

## Kaynakça

## Not listesi