Vladimir Efroimson

**Vladimir Pavlovich Efroimson** (21 Kasım 1908, Moskova - 21 Temmuz 1989, Moskova), Sovyetler Birliği'nin Stalinist döneminde genetikçilere yönelik zulme karşı mücadele etmek zorunda kalan bilim adamları arasında yer alan Nikolai Koltsov'un eski öğrencisi olan en önde gelen Sovyet genetikçilerinden biri. Mutasyonlar ve insan genetiği üzerinde çalıştı ve 1932'de insan genlerindeki spontan mutasyonların oranını tahmin eden ilk kişiler arasında yer aldı, ancak bu ilk olarak JBS Haldane tarafından yayınlandı.

## Hayatı ve kariyeri
Efroimson, bir bankacı ve bir hemşirenin oğlu olarak Moskova'daki Lubianka Apartmanı'nda doğdu. Seçkin iki dilli bir Alman okulunda okudu. 1925'te Moskova Devlet Üniversitesi Matematik ve Fizik Fakültesi Biyoloji bölümüne girdi ve burada Nikolai Koltsov'un yanında çalıştı. 1929'da nüfus genetiğinin kurucusu öğretmeni Sergei Chetverikov'a yapılan zulme karşı yaptığı konuşma nedeniyle üniversiteden atıldı. 1929-1931'de Efroimson, Tiflis'teki *Trans-Kafkasya İpek Solucanı Yetiştiriciliği Enstitüsü'nde* çalıştı. 1929-1931'de Moskova Radyasyon Enstitüsü'nde çalıştı. 1932'de altı bilimsel çalışma yayınladı ve insanlarda mutasyon oranının formülünü keşfetti. Aralık 1932'de "Özgür Felsefe Topluluğu"na katılımı nedeniyle tutuklandı. 1935'te Altay bölgesindeki çalışma kamplarından serbest bırakıldı. *Orta Asya İpek Böceği Yetiştiriciliği Enstitüsü'nde* çalışmaya başladı. Bir buçuk yıl içinde ipekböceği genetiğinde önemli keşifler yaptı. 1937'de iş verimsizliği bahanesiyle enstitüden atıldı ve yetiştirdiği saf ipekböcekleri öldürüldü ve SSCB Bilimler Akademisi tarafından yayınlanan *İpekböceği Genetiği* kitabının kopyaları yok edildi. 1939-1941'de Merefa'daki *Tüm Ukrayna İpekböceği İstasyonunda* çalıştı ve Kharkov Üniversitesi'nden Kandidat derecesini aldı (1941).

İkinci Dünya Savaşı sırasında Efroimson, Ağustos 1942'den Kasım 1945'e kadar savaş cephesinde epidemiyolog, sağlık görevlisi ve Almanca konuşan bir istihbarat üyesi olarak çalıştı. Görevlerinden dolayı askeri nişanlarla ödüllendirildi. Şubat 1945'te Ordusunun Askeri Konseyine, Alman kadınlarına toplu tecavüz de dahil olmak üzere Alman sivillere yönelik kabul edilemez aşırılıklar hakkında rapor verdi.

1946-1948'de Kharkov Üniversitesi'nde doçent olarak çalıştı ve Doktor nauk unvanını aldı (1947). Ağustos 1948'de, oradaki kötü şöhretli VASKhNIL oturumundan sonra Lysenkoistler bilimsel genetiği kaldırdılar. Efroimson'un doktora derecesi elinden alındı ve Theodosius Dobzhansky tarafından Trofim Lysenko'nun çalışmasının olumsuz bir eleştirisini Rusçaya tercüme ettiği için öğretmenlik görevinden atıldı. Efroimson ayrıca *Trofim Lysenko'nun Suç Faaliyetleri Üzerine* bir rapor da yazdı. 1949'da Efroimson *, [[Kızıl Ordu|Kızıl Ordu'ya]] karşı iftirasından* dolayı Gulag'da yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı (*Steplag'da* görev yaptı). Tutuklanmasının resmi nedeni, Alman sivillere yönelik şiddete ilişkin Şubat 1945'teki raporuydu, ancak gerçek neden muhtemelen Lysenko'ya yönelik eleştirisi olduğu düşünülmekte. 1956'da kamplardan serbest bırakıldıktan sonra SSCB Başsavcılığına *, Sovyetler Birliği'nde tarımın ve Sovyet biliminin uluslararası otoritesinin zayıflatılması* ve *tarımsal biyolojideki sözde yeniliklerin yol açtığı kayıplar hakkında* raporlar yazdı. 1956-1961'de Moskova *Yabancı Edebiyat Kütüphanesi'nde* kütüphaneci olarak çalıştı (1961); 1961'den beri Mechnikov Aşı ve Serum Enstitüsü'nde çalıştı. 1962'de doktora derecesi kendisine iade edildi. 1965'te prestijli Mendel madalyasını aldı. 1968'de Efroimson, Moskova Psikiyatri Enstitüsü'nün genetik bölümünün başına geçti. 1976-1989'da SSCB Bilimler Akademisi *Gelişim Biyolojisi Enstitüsü'nde* danışman olarak görev yaptı.

Efroimson'un ana çalışmaları, iyonlaştırıcı radyasyonun etkileri, karsinojenez ve radyasyon hastalığının mekanizması, bağışıklık mekanizması, nöropsikiyatrik genetik, insan patolojilerinin genetiği vb. dahil olmak üzere daha geniş genetik alanına ayrılmıştır. Genetik üzerine *Tıbbi Genetiğe Giriş* (1964) - Sovyetler Birliği'nde insan genetiğinin yeniden canlanmasını tetikleyen kitap ile ilk Rus monografisini yazan kişidir. Üç monografın ve 100'den fazla bilimsel makalenin yazarı ve genetiğin farklı konularıyla ilgili birçok kitabın editörüydü. Son yıllarda sosyal davranışın genetiği üzerinde çalıştı. Perestroyka'nın başlamasıyla birlikte bu alanlardaki sonuçları ölümünden sonra üç kitapta yayınlandı: *Genetics of Geniality*, *Pedagojik Genetics* (1998) ve *Genetics of Ethics and Aesthetic* (1995). *Fedakarlığın Kökeni* (Novy Mir, 1971) dahil birçok felsefi eserin yazarıdır. Efroimson, Rus biliminin yıllıklarına seçkin bir araştırmacı olarak girdi, ama aynı zamanda gerçeğin gözü kara bir savaşçısı, biyolojideki bilim karşıtı yönelimlerin uzlaşmaz bir rakibi, genetiğin ateşli bir savunucusu ve gerçek bir bilim insanının ahlaki standardı olarak bilinir.

Efoimson, 1938'de Maria Grigorievna Tsubina (1906-1976) ile evlendi ve Maria'nın kızının üvey babası oldu. Kendi çocuğu yoktu.

Vladimir Efroimson, Lyudmila Ulitskaya'nın *Kukotsky'nin Davası adlı* romanının baş kahramanlarından biri olan Ilya Goldberg'in bir prototipidir. (Booker-Open Rusya Edebiyat Ödülü, 2001)

Rus-Amerikalı şair Vladimir Efroimson (şair)  onun yeğenidir.

## Kaynakça

## Diğer kaynaklar

* 
*