BÜKOOP

## Tarihçe

### Kuruluş öncesi
BÜKOOP'un fikri, 2008-2009 yıllarında **KEÇİ** (Kentlilerin Çiftçilerle Dayanışma İnisiyatifi) adlı bir girişim kapsamında yürütülen tartışmalardan doğmuştur. KEÇİ; Çiftçi-SEN üyeleri, Tohum İzi Derneği, akademik personel, kampüs çalışanları ve dışarıdan aktivistleri bir araya getirmiştir.

### Kuruluş
BÜKOOP, 2009 yılı sonunda resmen tescil edilmiş ve 2010'da faaliyete geçmiştir. İlk ürünleri arasında zeytin, zeytinyağı, un ve peynir yer almış olup bunlar ağırlıklı olarak Kibele Ekolojik Kooperatifi'nden temin edilmiştir. İlk yılında internet tabanlı sipariş sistemiyle çalışan kooperatif, mali zorluklar nedeniyle gönüllü işletilen fiziksel bir satış noktasına geçiş yapmıştır. **Baraka** olarak adlandırılan bu mekân, hem depo hem de satış noktası olarak hizmet vermektedir.

Kooperatif, üretici ağını Kibele'nin ötesine genişleterek Elazığ, İzmir, Balıkesir ve Çanakkale gibi bölgelerden kooperatifler ve küçük çiftçilerle ortaklıklar kurmuştur.

## Yapı ve yönetim
BÜKOOP, hiyerarşik bir yapı olmaksızın yatay biçimde örgütlenmiştir. Kooperatif neredeyse tamamen gönüllüler tarafından yönetilmektedir. Kooperatif, üniversitenin öğretim üyeleri, idari personeli ve öğrencilerinden oluşan gönüllüler tarafından işletilmektedir. Yarı zamanlı bir muhasebeci dışında ücretli çalışan bulunmamaktadır.

Üyelik; öğrenci, akademisyen, idari personel ve mezunlar dahil olmak üzere Boğaziçi Üniversitesi mensuplarına açıktır. Tek seferlik 100 Türk lirası üyelik aidatı gerekmektedir.

### Faaliyet biçimi
Baraka, hafta içi öğle ve akşam yarımşar saatlik dilimlerde, cumartesi günleri ise daha uzun saatlerle hizmet vermektedir. Kooperatif, doğrudan kişisel etkileşimi ve "kooperatif ruhunu" korumak amacıyla bilinçli olarak çevrim içi satıştan kaçınmaktadır.

## İlkeleri

### Üretici kriterleri
BÜKOOP, genellikle küçük ölçekli ve örgütlü üreticilerle çalışmaktadır.

### Üretim sınıflandırması
Kooperatif, ürünleri üretim yöntemlerine göre sınıflandırmaktadır:

* **Organik Üretim** — devlet sertifikalı organik üretim
* **Endüstriyel/Konvansiyonel Üretim** — hibrit tohum ve kimyasal girdi kullanan üretim
* **Bilge Köylü Üretimi** — en çok tercih edilen kategori; yerel tohum, doğal gübre, geleneksel zararlı kontrolü ve kimyasal girdi kullanılmaması

### Katılımcı Sertifikasyon
BÜKOOP, üreticilere önemli mali yük getiren geleneksel organik sertifikasyon yerine **Katılımcı Sertifikasyon** geliştirmektedir. Bu modelde örgütlü üreticiler ve tüketiciler birbirlerini karşılıklı olarak denetlemekte, pahalı üçüncü taraf sertifikasyon süreçlerine alternatif olarak güvene dayalı bir doğrulama mekanizması oluşturmaktadır.

## Ürünler
BÜKOOP, baharat, bal, kuruyemiş, meyve, sebze, süt ürünleri, tahıl ve içecek kategorilerinde ürün sunmaktadır.

## Akademik çalışmalar
BÜKOOP, kooperatifin kurucuları arasında yer alan Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyeleri Özlem Öz ve Zühre Aksoy tarafından akademik araştırmalara konu edilmiştir. 2019 yılında *Food, Culture & Society* dergisinde yayımlanan makalelerinde BÜKOOP, alternatif gıda ağları kurmanın zorlukları bağlamında bir vaka çalışması olarak incelenmiştir.

2023 yılında Öz ve Aksoy, Routledge yayınevinden *Food Co-operatives in Turkey: Building Alternative Food Networks* başlıklı kitaplarını yayımlamışlardır. Kitap, BÜKOOP'u Hatay'daki Vakıflı üretici kooperatifiyle birlikte Türkiye'deki alternatif gıda ağı hareketinin vaka çalışmaları olarak ele almaktadır.

## Etki
BÜKOOP, İstanbul'da alternatif gıda dağıtımının ilk öncülerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Beşiktaş Kooperatifi başta olmak üzere benzer kooperatiflerin kurulmasına ilham kaynağı olmuştur.

## Ayrıca bakınız
* Boğaziçi Üniversitesi
* Tüketim kooperatifi
* Kampüs kooperatifi
* Tarlataban
* Alternatif gıda ağı
* Gıda egemenliği
* Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği
* Çiftçi-Sen
* Katılımcı Güvence Sistemi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 

* https://youtu.be/VGM7EQzTE2g?si=cQDr2vF7X8Of4DG- Medyascope TV. (2017, 13 Temmuz). Alternatif Ekonomi: Boğaziçi Mensupları Tüketim Kooperatifi (Konuklar: Pınar Ertör ve Erdem Eren) [Video]. YouTube.
* https://youtu.be/yKn_ji1AjKQ?si=xKUKgv4wNDzv6QwR TRT Radyo 1- Kelebek Etkisi. (2017, 7 Eylül). BÜKOOP Pınar Ertör- Özgenur Korlu Röportajı [Video]. YouTube.
* https://youtu.be/fjXW8SkHN3k?si=BzLF1YgBPFFAXuEv Mert Kaya. (2015, 3 Mart). Boğaziçi Öğrenci Kooperatifi Baraka Kantini [Video]. YouTube.
* https://www.youtube.com/watch?v=oboQS3DoJHg Bükoop. (2017, 5 Ekim). Bükoop ile Nasıl Tanıştın? [Video]. YouTube.
* https://youtu.be/6dhpnOtK9jw?si=H9ijTsN_AfTv9P0W Mekanda Adalet. (2019, 25 Ekim). BÜKOOP #UmutArşivi2019 [Video]. YouTube.
* https://www.youtube.com/live/j1aWDlTuXHs?si=3DJW06TQ0GMImqGV Emek ve Adalet Platformu. (2020, 2 Temmuz). #PerşembeSöyleşileri İstanbulda Kooperatif Halleri: BÜKOOP [Video]. YouTube.
* https://www.tandfonline.com/doi/ref/10.1080/15528014.2019.1596529?scroll=top Öz, Ö., & Aksoy, Z. (2019). Challenges of building alternatives: the experience of a consumer food co-operative in Istanbul. *Food, Culture & Society*, *22*(3), 299–315. 
* https://beyond.istanbul/2023/06/20/gida-ile-farkli-bir-iliskilenme-mumkun-mustereklestirme-pratigi-olarak-bukoop-deneyimi-2/ Saydam, Asya; Kadirbeyoğlu, Zeynep. (2019). "Gıda ile Farklı Bir İlişkilenme Mümkün: Müşterekleştirme Pratiği Olarak Bükoop Deneyimi". beyond.istanbul, (6), 144-150.