2025 Türkiye su krizi

**2025 Türkiye Su Krizi**, iklim değişikliği, devam eden kuraklıklar, su kaynaklarının kötü yönetimi ve kentsel yayılma sonucunda ortaya çıkan ciddi bir su kıtlığıdır. Kriz, ülkenin neredeyse tamamını etkilemiştir. Türkiye’de tarım, sanayi ve kent nüfusu gibi birçok sektörü etkileyen su yetersizliği yaşanmıştır. Yağışların azalması ve su rezervlerinin giderek azalmaya devam etmesiyle birlikte, Birleşmiş Milletler uzmanları Türkiye’nin %88’inin yakın gelecekte çölleşme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtmektedir.

## Arka Plan
Ülke uzun yıllardır su kıtlığıyla karşı karşıyadır, ancak 2025 yılı, son 50 yılın en şiddetli kuraklığı olarak kaydedilmiştir. Son otuz yıl ile karşılaştırıldığında yağış miktarı yaklaşık %27 oranında azalmış, ülkenin bazı bölgelerinde ise 2024 yılına kıyasla yağışlarda %71’e varan düşüş görülmüştür. Yağışlardaki bu azalma, Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerdeki barajların yanı sıra Tekirdağ, Konya Ovası ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki rezervuarların doluluk oranlarının %10’un altına düşmesine yol açmıştır.

Su krizi, yalnızca kentsel su kıtlığının ötesine geçerek tarımı, sulama sistemlerini ve enerji üretimini de etkilemektedir. Bu alanların tümü ciddi baskı altındayken, aynı zamanda ekosistemler parçalanmakta, sulak alanlar ve göller kuruyarak hayvanlar ile bitki örtüsünü tehlikeye sokmaktadır. Birleşmiş Milletler’in 2025 raporu, Türkiye topraklarının %88’inin 2030 yılına kadar çölleşme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştur. Rapora göre, radikal önlemler alınmadığı takdirde Türkiye ciddi çevresel tahribat, su ve gıda kıtlığı ile karşılaşacaktır.

## Etkenler
Konu ile ilgili yayınlanmış olan raporlara göre, Türkiye’deki yağış miktarı son 30 yılın ortalamasına kıyasla %27 oranında azalmıştır. Bu durum, küresel iklim değişiklikleri, sıcaklık artışı, buna bağlı olarak artan su buharlaşması ve artan su talebi ile ilişkilendirilmektedir. Özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerdeki hızla artan nüfus, ülkenin su kaynakları üzerinde ağır bir baskı oluşturmaktadır. Aynı şekilde, tarım ve sanayi sektörlerindeki su talebinin artışı da bu baskıyı pekiştirmektedir. Türkiye, su dağıtım şebekelerindeki kayıplar ve sızıntılar nedeniyle önemli miktarda su yitirmekte, bu da su kıtlığını daha da artırmaktadır.

Türkiye’de merkezi bir su yönetim sistemi bulunmamakta, çok sayıda kurum su kaynaklarını ayrı ayrı yönetmektedir. Bu durum, hükümetin etkin bir su yönetimi planlaması yapmasını güçleştirmektedir. Tekirdağ gibi kuzeybatı illerindeki rezervuarların tükenmesi sonucu su sıkıntısı yaşanmakta, bu da su kısıtlamaları ve su kotası uygulamaları ile birlikte artan rekabete yol açmaktadır.

## Kapsam
Türkiye’nin en büyük kenti olan İstanbul, süregelen bir su kıtlığı ile karşı karşıyadır. Eylül 2025 itibarıyla, kentin baraj doluluk oranı yalnızca %30 seviyesindedir; bu oran Nisan ayında %82 idi. Su seviyesindeki bu keskin düşüş, yağış eksikliği ve aşırı yaz sıcaklıkları nedeniyle meydana gelmiştir.

Kuzeybatı Türkiye’deki Tekirdağ ilinde yer alan Naip Barajı, yağışlarda %95’lik azalma sonucunda Ağustos 2025’te tamamen boşalmıştır. Yerel yetkililer, su ihtiyacını karşılayabilmek için acil önlemler alarak yeni kuyular açmış ve sulama suyunu yerleşim amaçlı kullanıma yönlendirmiştir.

Konya Havzası’nda, 21. yüzyılda şeker pancarı, mısır ve yonca gibi su tüketimi yüksek ürünlerin üretimindeki artış, yeraltı su seviyesinin yılda bir metreden fazla düşmesine yol açan başlıca etkenlerden biridir. Eylül ayına gelindiğinde, birçok ilin barajlarında su seviyesi kritik düzeylere inmiştir.

## Tarımsal ve Ekolojik Etkiler
Kuraklık, özellikle Orta ve Güney Türkiye’de olmak üzere, tarım üzerinde ciddi etkiler yaratmıştır. Ürün verimi azalmış, ayrıca son 60 yıl içinde ülke göllerinin %75’i yok olmuştur; bu durum çevresel tahribatı artırmaktadır. Kuruyan alanlar çölleşme tehlikesi altındadır.

Uzmanlara göre, mevcut durumun devam etmesi halinde Türkiye yakın gelecekte daha düşük hasatlar ve doğal yaşam üzerinde ciddi zararlar ile karşılaşacaktır. Kapsamlı reformlar ve iklim uyum stratejileri hayata geçirilmediği takdirde, Türkiye’nin 2050 yılına kadar su kıtlığı yaşayan bir ülke haline gelmesi beklenmektedir. Türkiye’nin başlıca tarım bölgesi olan Orta Anadolu, çölleşmeye karşı son derece hassas bir bölge olarak öne çıkmaktadır.

## Hükümetin Tepkisi
Recep Tayyip Erdoğan yönetimindeki hükümet su krizine yanıtı kapsamında, özellikle su şebekelerinin onarımının sürdüğü dönemlerde, acil su kısıtlaması önlemleri uygulamıştır.

Mart 2025’te, hükümet tarafından **Ulusal Su Verimliliği Girişimi** başlatılmıştır. Bu girişimin amacı, eğitim programları ve yeni tarife sistemleri aracılığıyla su tasarrufu sağlamaktır. Yeni uygulamaya göre, yüksek su tüketen kullanıcılar daha yüksek ücretlendirmeye tabi tutulurken, düşük tüketim yapanlar daha az ödeyecektir. Böylece halkın zorunlu olmayan su kullanımlarından, örneğin bahçe sulama ve araç yıkama gibi faaliyetlerden, kaçınması hedeflenmektedir.[

Eylül 2025’te, Türkiye Dünya Bankası desteğiyle 600 milyon dolarlık bir proje başlatmıştır. Projenin amacı, sel ve kuraklık yönetimini geliştirmektir. Bu kapsamda hükümet yeni altyapı tesisleri inşa etmeyi, doğa temelli çözümler uygulamayı, izleme sistemleri güçlendirmeyi ve erken uyarı sistemlerini devreye almayı hedeflemektedir.

## Kaynakça