Doğuştan frengi

**Doğuştan frengi**, tedavi edilmemiş sifiliz hastası olan bir annenin hamilelik sırasında enfeksiyonu bebeğine geçirmesiyle oluşan frengidir. Anne karnındaki bebekte zayıf büyüme, erken doğuma yol açan aşırı sıvı veya bebeğin kaybı olarak tespit edilebilir; ancak bazılarında hiçbir belirti görülmez. Özellikler oldukça değişkendir ve 2 yaşından önce veya sonra ortaya çıkıp çıkmadıklarına göre ikiye ayrılabilir. Genellikle yaşamın ilk birkaç haftasında hiçbir belirti görülmez; ancak bebekler küçük ve huzursuz olabilir. Belirtiler arasında ateş, döküntü, büyük karaciğer ve dalak, burun akıntısı veya kemik veya eklem ağrısı yer alır. Sarımsı cilt ve gözler, büyük bezler, zatürre, menenjit, genital bölgede siğil benzeri şişlikler, sağırlık veya körlük görülebilir. Tedavi edilmeyen ve hayatta kalan bebeklerde burun, alt bacaklar, alın, köprücük kemiği, çene veya elmacık kemiğinde deformiteler gelişebilmektedir. Delikli veya yüksek kemerli damak, eklem hastalığı ve zihinsel engellilik de diğer sonuçlarıdır. Hem erken hem de geç evrelerde nöbetler ve kranial sinir felçleri görülebilir.

Hastalığa, gebelik sırasında plasentayı geçerek veya doğumda sifilitik yarayla temas sonucu bebeği enfekte eden *[[Treponema pallidum]]* alt türü olan *pallidum* bakterisi sebep olur. Annenin göğsünde sifilitik yara olmadığı sürece emzirme döneminde bulaş gerçekleşmemektedir. Vakaların çoğu hamilelik sırasında yetersiz tarama ve tedavi sebebiyle oluşmaktadır. Bebekte döküntü ve burun akıntısı bulaşıcılığın yüksek olduğunu gösterir. Hastalık annede yapılan testler, kan testleri ve ultrason ile tanı koyulabilir. Bebek üzerinde yapılacak testler arasında kan, beyin omurilik sıvısı ve tıbbi görüntüleme yer alır. Bulgular düşük kırmızı kan, düşük trombosit, düşük şeker, idrarda protein veya düşük tiroid olarak sayılmaktadır. Plasenta büyük ve soluk görünebilir. Diğer tanı yöntemleri arasında HIV testi de yer almaktadır.

Önleme, annede frengiyi önlemek için güvenli seks ve gebelikte erken tarama ve tedavi ile sağlanır. Hastalığın erken döneminde hamile bir kadına verilen benzatin penisilin G'nin tek bir kas içi enjeksiyonu, bebeğinde konjenital sifiliz oluşumunu önleyebilmektedir. Şüpheli doğuştan frenginin tedavisi enjeksiyon yoluyla penisilin ile yapılır. Penisilin çeşidi olarak benzilpenisilin, prokain benzilpenisilin veya benzatin penisilin G. kullanılamkatadır. Penisilin bulunmadığı zamanlarda seftriakson kullanılabilir. Penisilin alerjisi varsa, duyarsızlaştırma seçeneği değerlendirilebilir.

Frengi her yıl yaklaşık bir milyon hamile kadını etkilemektedir. 2016 yılında, dünya çapında her 100.000 canlı doğumda yaklaşık 473 konjenital frengi vakası ve bu hastalıktan kaynaklanan 204.000 ölüm meydana geldi. 2016 yılında bildirilen 660.000 vakadan 143.000'i doğmamış bebeklerin ölümüyle, 61.000'i yeni doğan bebeklerin ölümüyle, 41.000'i düşük doğum ağırlıklı veya erken doğumla ve 109.000 küçük çocuğa doğuştan frengi teşhisi konmasıyla sonuçlandı. Bu vakaların yaklaşık %75'i Afrika ve Doğu Akdeniz bölgelerinde görüldü. Anne ve bebekte frengiyi önlemenin ve hastalığı tedavi etmenin maliyeti genellikle çok fazla değildir. İlk olarak on altıncı yüzyılda tanımlanan frengi için kan testleri 1906'da tanıtıldı ve daha sonra yayılmanın anneden kaynaklandığı kanıtlandı.

## Kaynakça