Erik (Kalmar Birliği kralı)

**Pomeranyalı Erik** (Lehçe: *Eryk Pomorski [Pomeranyalı Erik]* ) olarak bilinen **Erik** (1381 veya 1382 - 24 Eylül 1459), 1396'dan 1439'a kadar Kalmar Birliği'ni yönetti. Başlangıçta büyük teyzesi I. Margaret'in 1412'deki ölümüne kadar eş yöneticiydi. Erik, Norveç kralı (1389-1442) olarak **III. Erik**, Danimarka kralı (1396-1439) olarak **VII. Erik** ve İsveç kralı (1396–1434, 1436–1439) olarak **XIII. Erik** olarak bilinir. Erik sonuçta birliğin üç krallığından da tahttan indirildi, ancak 1449'da Pomeranya Dükalığı'nın bölümlerinden birini miras aldı ve orayı 1459'daki ölümüne kadar  dük olarak yönetti. *Pomeranyalı Erik,* onun İskandinavya'ya ait olmadığını belirtmeyi amaçlayan bir aşağılama ifadesiydi.

## Veraset arkaplanı
Erik, 1381 veya 1382'de Darłowo'da (eski adıyla Rügenwalde), Pomeranya, Polonya'da doğdu. Bogislaw doğumlu Erik, Pomeranya Dükü VII. Wartislaw ve Mecklenburg-Schwerin'li Maria'nın oğluydu.

Danimarka, Norveç ve İsveç krallıklarını yöneten I. Margaret, ülkesinin birlik ve barış içinde olmasını istedi ve ölümü durumunda gerekli düzenlemeleri yaptı. Varisi ve halefi olarak kız kardeşi Ingeborg'un torunu Bogislaw'ı seçti (c. 1365 - c. 1402).

1389'da Bogislaw, Kraliçe Margaret tarafından büyütülmek üzere Danimarka'ya getirildi. Adı daha İskandinavya benzeyen *Erik* olarak değiştirildi. 8 Eylül 1389'da Trondheim'daki Ting'de Norveç kralı olarak selamlandı. 1392'de Oslo'da Norveç kralı olarak taç giymiş olabilir, ancak bu tartışmalıdır.

Erik'in babası Wartislaw, Kasım 1394 ile 23 Şubat 1395 arasında öldü. Wartislaw öldüğünde tahtlarının tümü varisi olan Erik'e geçti.

1396'da Danimarka'da ve ardından İsveç'te kral ilan edildi. 17 Haziran 1397'de Kalmar katedralinde üç İskandinav ülkesinin kralı olarak taç giydi. Aynı zamanda, Kalmar Birliği (*Kalmarunionen*) olarak bilinen birliğin kurulduğunu ilan eden bir birlik anlaşması taslağı hazırlandı. Ancak Kraliçe Margaret, 1412'deki ölümüne kadar üç krallığın *fiili* hükümdarı olarak kaldı.

## Evliliği

1402'de Kraliçe Margaret, İngiltere kralı IV. Henry ile İngiltere Krallığı ile İskandinav birliği arasında bir ittifak olasılığı konusunda görüşmelere başladı. Teklif, Kral Erik'in Kral Henry'nin ikinci kızı İngiltere İngiltereli Philippa ile evleneceği ve Kral Henry'nin oğlu Galler Prensi ve gelecekteki V. Henry'nin Kral Erik'in kız kardeşi Pomeranyalı Catherine (c. 1390–1426) ile evleneceği çifte düğün içindi.

Çifte düğün gerçekleşmedi, ancak Kral Erik'in İngiltere kralı Philippa ile düğünü başarılı bir şekilde müzakere edildi. 26 Ekim 1406'da Lund'da 12 yaşındaki Philippa ile evlendi. Düğüne İngiltere ile tamamen savunma amaçlı bir ittifak eşlik etti. Philippa'nın 1430'daki ölümünün ardından, Kral Erik onun yerine, onun kraliyet metresi ve daha sonra morganatik eşi olan eski nedime Cecilia'yı getirdi. İlişki kamuya açık bir skandaldı ve kraliyet konseyinin Kral hakkındaki resmi şikayetlerinde bahsediliyordu.

## Hükümdarlığı

Kral Erik, saltanatının ilk döneminde, 1417'de Kopenhag'ı kraliyet mülkü haline getirdi ve böylece Danimarka'nın başkenti statüsünü güvence altına aldı. Ayrıca Roskilde Piskoposu'ndan Kopenhag Kalesi'nin haklarını da gasbetti ve bundan sonra kale onun tarafından işgal edildi.

Çağdaş kaynaklara göre Kral Erik zeki, ileri görüşlü, enerjik ve sağlam bir karakter olarak görünüyor. Aynı zamanda çekici ve iyi konuşan bir dünya adamı olduğu, 1420'lerdeki büyük Avrupa turnesinde de ortaya çıktı. Olumsuz olarak ise öfkeli bir öfkeye, diplomatik anlayıştan yoksunluğa ve inatçılığa varan bir inatçılığa sahip olduğu görülüyor. Kral Erik, geleceğin papası II. Pius tarafından "güzel bir vücut, kızılımsı sarı saçlar, kırmızı bir yüz ve uzun, dar bir boyun... tek başına, yardım almadan ve üzengilere dokunmadan ata atladı ve tüm kadınlar, özellikle de İmparatoriçe, aşka duyulan özlemden bir duyguyla ona çekildi." olarak tanımlamıştır.

1423'ten Mayıs 1425'e kadar Kral Erik, Kudüs'e hacca gitti. Oraya vardıktan sonra, Kutsal Toprakların Fransisken Custos'u tarafından Kutsal Kabir Şövalyesi lakabıyla anıldı ve daha sonra kendisi de aralarında Ivan Anz Frankopan'ın da bulunduğu hacı arkadaşlarına ünvanını verdi. Onun yokluğunda Kraliçe Philippa, Kopenhag'daki üç krallığın naibi olarak görev yaptı.

Kral Erik'in tek yönetiminin neredeyse tamamı, Schauenburg ve Holstein Kontları ile uzun süredir devam eden çatışmasından etkilendi. Kraliçe Margaret'in kazandığı Güney Yutland'ı (Schleswig) geri almaya çalıştı ama müzakereler yerine savaş politikasını seçti. Sonuç, yalnızca fetihlerle sonuçlanmayan, aynı zamanda zaten ele geçirdiği Güney Yutland bölgelerinin kaybına da yol açan yıkıcı bir savaştı. Bu savaş sırasında çok fazla enerji ve kararlılık gösterdi, ama aynı zamanda dikkate değer bir beceri eksikliği de gösterdi. 1424'te, Almanya kralı Sigismund'un Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Erik'i Güney Jutland'ın yasal hükümdarı olarak tanıyan kararı Holsteinlılar tarafından göz ardı edildi. Uzun savaş, Danimarka ekonomisinin yanı sıra kuzeyin birliğini de zorladı.

Belki de Kral Erik'in en geniş kapsamlı eylemi, 1429'da  kadar sürecek olan Ses Ücretlerini (*Øresundtolden*) uygulamaya koymasıydı. Bu, Sound'dan geçerek Baltık Denizi'ne girmek veya Baltık Denizi'nden çıkmak isteyen tüm gemilerin sağlam aidatlarının ödenmesinden oluşuyordu. Kral Erik, taleplerinin yerine getirilmesine yardımcı olmak için 1400'lerin başında Sound'un en dar noktasında güçlü bir kale olan Kronborg'i inşa etti. Bu, Sound'daki tüm yolları kontrol edilmesiyle sonuçlandı ve böylece krallığına, onu zengin kılan ve Elsinore kasabasını çiçek açan büyük ve istikrarlı bir gelir sağladı. Bu onun Danimarka ticaretine ve deniz gücüne olan ilgisini gösterdi, ama aynı zamanda diğer Baltık güçlerine, özellikle de savaştığı Hansa şehirlerine kalıcı olarak meydan okudu. 1426'dan 1435'e kadar Alman Hansa Birliği ve Holstein ile savaş halindeydi. Hanseat'ler ve Holsteinlılar 1428'de Kopenhag'a saldırdığında ve Kral Erik, Sorø Manastırı'nda şehirde bulunmadığı ve geri dönmediği için karısı Kraliçe Philippa, başkentin savunmasını yönetti.

1430'larda Kral'ın politikası çöktü. 1434'te İsveç'teki çiftçiler ve maden işçileri ulusal ve toplumsal bir isyan başlattılar ve bu isyan kısa süre sonra İsveç soyluları tarafından kralın gücünü zayıflatmak için kullanıldı. Engelbrekt isyanı (1434-1436) İsveçli asilzade Engelbrekt Engelbrektsson (c. 1390 - 4 Mayıs 1436) tarafından yönetildi. İsveçliler, ticareti etkileyen ve İsveç'in Schleswig, Holstein, Mecklenburg ve Pomeranya ile ihracatını aksatan Hansa Birliği (1426-35) ile yapılan savaştan etkilenmişti. İsyan, Kalmar Birliği'nin birliğinde erozyona neden oldu ve Danimarka kuvvetlerinin İsveç'ten geçici olarak sınır dışı edilmesine yol açtı. Norveç'te, 1436'daki sonraki isyan  (1400-1465) tarafından yönetildi. Oslo ve Akershus Kalesi'nin kuşatılmasıyla sonuçlandı, ancak ateşkesle sonuçlandı. 1438'de Doğu Norveç'te Hallvard Graatop liderliğinde yeni bir isyan patlak verdi, ancak bu isyan da bastırıldı.

Kral Erik, hem Holştaynlıların hem de Hansa Birliği'nin taleplerine boyun eğmek zorunda kaldı. Nisan 1435'te Hansa Birliği ve Holstein ile Vordingborg barışını imzaladı. Barış anlaşmasının şartlarına göre, Hansa şehirleri Ses Vergisinden muaf tutuldu ve Schleswig Dükalığı Holstein Kontuna devredildi.

## Darbe
Danimarka soyluları daha sonra onun yönetimine karşı çıkıp Pomeranya Dükü IX. Bogislaw'u Danimarka'nın bir sonraki kralı olarak seçmeyi onaylamayı reddettiğinde, Kral Erik buna yanıt olarak Danimarka'yı terk etti ve Gotland'daki Visborg Kalesi'nde kalıcı olarak ikamet etti ve bu da 1439'da Danimarka ve İsveç Ulusal Konseyleri tarafından yapılan darbe yoluyla onun tahttan indirilmesine yol açtı.

1440 yılında Kral Erik'in yerine, hem Danimarka hem de İsveç tahtları için seçilen yeğeni Bavyeralı Christopher geçti. Başlangıçta Norveçli Riksråd ona sadık kaldı ve onun Norveç kralı olarak kalmasını istedi. Eylül 1439'da Erik, Sigurd Jonsson'a *Drottsete* unvanını vermişti ve bu unvanla Norveç'i Kral adına yönetecekti. Ancak Kral Gotland'da tecrit edildiğinden, Norveç soyluları da 1440'ta bir darbe yoluyla Erik'i tahttan indirmek zorunda hissettiler ve Erik 1442'de Sigurd Jonsson'un *drottsete* olarak istifa etmesi ve Christopher'ın kral seçilmesiyle resmen tahttan indirildi.

1448'de Kral Christopher'ın ölümünde, bir sonraki hükümdar Erik'in akrabası Oldenburg'lu Christian (Erik'in önceki rakibi Oldenburg Kontu Theodoric'in oğlu) Danimarka tahtına geçerken, VIII. Karl İsveç tahtına geçti. Norveç tahtı için Karl ve Christian arasında bir rekabet çıktı. 1450'de Karl, Kral Christian lehine Norveç tahtından vazgeçmek zorunda kaldı.

## Pomeranya Dükü
Erik on yıl boyunca Gotland'da yaşadı ve burada Baltık'taki ticari ticarete karşı savaştı . 1449'dan 1459'a kadar Erik, Pomeranya Dükü olarak Bogislaw IX'un yerini aldı ve Pomeranya-Stolp Dükalığı'nın (Lehçe: Księstwo Słupskie) küçük bir bölümü olan Pomeranya- Rügenwalde'yi "Erik I" olarak yönetti. 1459'da Darłowo Kalesi'nde (Almanca: *Schloss Rügenwalde* ) öldü ve Pomeranya'daki Darłowo'daki St. Mary Kilisesi'ne gömüldü.

Kiel Burgermeister'ı Danimarka kralı III. Christian'a, Erik'in Kuzeybatı Geçidi'ni araştırmak için Didrik Pining ve Hans Pothorst'un ortak bir keşif gezisini teşvik ettiğini yazmıştır. Erik'in ölümünden sonraki yolculuğunun Grönland'a ulaştığı ve Eskimo halkları ile savaştığı iddia edilir.

## Ünvanlar ve stiller
Erik'in tam unvanı şuydu: "Danimarka, İsveç ve Norveç, Vendler ve Gotların kralı, Pomeranya Dükü ".

## Soy ağacı




## Notlar

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
*Albrectsen, Esben (1997) *Fællesskabet bliver til : 1380–1536* (Oslo : Universitetsforl.) 
*Christensen, Aksel E. (1908) *Kalmarunionen og nordisk politik 1319–1439* (Oslo: Gyldendal)    
*Haug, Eldbjørg (2000), *Margrete – den siste dronning i Sverreætten* (Oslo: Cappelen) 
*Haug, Eldbjørg (2006) *Provincia Nidrosiensis i dronning Margretes unions- og maktpolitikk* (Trondheim : Institutt for historie og klassiske fag) 
*Larsson, Lars-Olof (2003) *Kalmarunionens tid* (Stockholm: Prisma) 

## Dış bağlantılar

* The King Who Became a Pirate, Story by Anja Klemp Vilgaard  ·  Illustrations by Darya Malikova  ·  Edited by Shawna Kenney   ·  20 April 2020, narratively.com