open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Batenburg Kalesi, Hollanda

**Batenburg Kalesi,** Hollanda'nın Gelderland eyaletinde, Wijchen belediyesine bağlı Batenburg kasabasında bulunan bir kale harabesidir. Harabe, Batenburg'un kuzeyinde yer alan yapay toprak tepe üzerinde bulunmaktadır. Kale, 1794 yılında Fransızlar tarafından tahrip edilmiştir.

## Tarihçe
Batenburg Kalesi'nin tarihi 12. yüzyıla kadar uzanır; ilk yapı olarak muhtemelen bir tahta kule ile çevrilmiş bir yapay tepe üzerinde kurulmuştur. 1150 civarında bu kule yerini dörtgen bir taş kuleye bırakmıştır ve sonraki dönemde çevresine surlar inşa edilmiştir.

1315'te kale, Johanna van Batenburg'ın evliliğiyle Van Bronckhorst-Batenburg ailesinin mülkiyetine geçmiştir. Bu aile, Gelre ile Brabant arasındaki çatışmalarda kaledeki kontrolünü sürdürmeye çalışmıştır.

1500'de savunma surları yıkılmış, 1540 civarında yeniden inşa edilip duvarlara mergel taşıyla yatay çizgiler eklenmiştir. Bununla birlikte 16. yüzyılda üç yuvarlak kule ve bir kapı binası eklenmiştir. Yaklaşık 1600'de iç bölümlere yeni konut kanatları yapılmıştır.

18. yüzyılda kale, Bentheim-Steinfurt ailesinin eline geçmiş; II. Dünya Savaşı'ndan sonra Hollanda devleti tarafından el konmuştur. Kale 1794'te Fransız birlikleri tarafından yakılmış ve büyük kısmı tahrip edilmiştir.

## Mimari
Kalenin mimarisi Orta Çağ savunma yapıları özelliklerini taşır ve bir kısmı günümüzde açıkta duran harabeler hâlindedir. Bronckhorstertoren adı verilen batı kulesi, duvar kalıntıları ve kapı binasının bazı bölümleri hala görülebilir. Duvarlarda kırmızı tuğlalar ile sarı-beyaz mergel taşı bantları dikkati çeker.

Kale bir zamanlar geniş bir çevre sur oluşturmuş, iç yerleşim alanı ve savunma yapılarıyla donatılmıştır. Ancak yangın sonrası büyük kısımları tahrip olmuş ve sonraki yüzyıllarda devlet ve sivil toplum kuruluşları tarafından koruma altına alınmıştır.

## Günümüzde

Batenburg Kalesi bugün tatlı-tuzlu harabe olarak ziyaretçilerin gezebileceği bir tarihi mekan haline gelmiştir. Çevresindeki alan, yürüyüş ve doğa etkinlikleri için uygun parkurlar sunar; ayrıca eski kalenin kalıntıları, bölgenin tarihine ışık tutar.

Kaleye ve çevresine komşu alanlar, örneğin eski su seviyesi kontrol binası, işçi evleri ve yakınlardaki ördek tuzakları gibi yapılar da miras kapsamında korunmaktadır.

## Kaynakça
Wariʼ

**Pakaa Nova** olarak da bilinen **Wariʼ**, Brezilya'nın Rondônia eyaletindeki Amazon Ormanları'nda yedi köyde yaşayan bir yerli halktır. Warilerin  Avrupalı yerleşimcilerle ilk temasları, Mamoré Nehri'nin bir kolu olan Pakaa Nova Nehri kıyılarında gerçekleşti. Warilerin çoğu, Rodrigues Alves kasabası yakınlarındaki Sagarana Yerli Bölgesi'nde yaşamaktadır.

## Kaynakça
Akawaiolar

**Akawaiolar**, Roraima (Brezilya), Guyana ve Venezuela'da yaşayan bir yerli halktır. **Ingarikó** ve **Kapon** olarak adlandırılan, birbirine çok yakın akraba olan birkaç halktan biridir. Akawaio dili 5.000 ila 6.000 kişi tarafından konuşulmaktadır.

## Kaynakça
Macushiler

**Macushi** (*Makuusi*, ), Güney Guyana'nın sınır bölgelerinde, Brezilya'nın Roraima eyaletinin kuzeyinde ve Venezuela'nın doğu kesiminde yaşayan bir yerli halktır.

## Kaynakça
Patamonalar

**Patamonalar**, Guyana ve kuzey Brezilya'daki Pakaraima Dağları'na özgü bir Amerikan yerli halkıdır. Kapóng adlı bir Cariban dili konuşurlar ve sıklıkla Akawaio veya Ingariko olarak da anılırlar. Patamonalar, Kapon halkının bir alt grubu olarak kabul edilmektedir.

## Kaynakça
Karitianalar

**Karitiana** veya **Caritiana**, Brezilya'nın batısındaki Amazon bölgesinde yaşayan bir yerli halktır. 320 üyesi bulunan kabilenin lideri Renato Caritiana'dır. Tarım, balıkçılık ve avcılıkla geçinmektedirler. Dış dünyayla neredeyse hiç temas kurmazlar. Konuştukları dil olan Karitiâna dili, Brezilya'nın Arikém dillerinden biridir.

## Dış bağlantılar

* Karitiâna artwork, National Museum of the American Indian
* "In the Amazon, Giving Blood but Getting Nothing," *New York Times* article about Karitiana and DNA collection
Puruborálar

**Puruborá**, Brezilya'nın Rondônia eyaletinde yaşayan bir yerli halktır. Yaklaşık 200 kişiden oluşan bir toplum oluştururlar.

Puruborá halkı Aperoy köyünde yaşamaktadır.

## Kaynakça
Pemonlar

**Pemon** veya **Pemón** (Pemong), Venezuela, Brezilya ve Guyana topraklarında yaşayan bir yerli halktır. Pemon halkı, Arekuna, Kamarakoto ve Taurepang olmak üzere üç ana lehçe ve geleneğe ayrılmaktadır.

## Kaynakça
Sanumálar

**Sanema**, **Sanima** **Tsanuma**, **Guaika**, **Samatari**, **Samatali**, **Xamatari** ve **Chirichano** olarak da adlandırılan **Sanumá**, Brezilya ve Venezuela'da yaşayan bir yerli halktır. Yanomami ile akrabadırlar.

## Kaynakça
Yeꞌkuanalar

**Yeꞌkuana**, ayrıca **Yeꞌkwana, YeꞌKuana, Yekuana, Yequana, Yecuana, Dekuana, Maquiritare, Makiritare, Soꞌto** ve **Maiongong** olarak da adlandırılır, Venezuela'nın Bolivar ve Amazonas eyaletlerindeki Caura Nehri ve Orinoco Nehri bölgelerinde yaşayan, Cariban dilini konuşan tropikal yağmur ormanı kabilesidir. Brezilya'da ise Roraima eyaletinin kuzeydoğusunda yaşarlar. Venezuela'da Yeꞌkuanalar, eski düşmanları Sanumá (Yanomami alt grubu) ile birlikte yaşamaktadır.

## İleri okumalar

* David. M. Guss: "To Weave and Sing: Art, Symbol, and Narrative in the South American Rainforest" (University of California Press, 1990)
* Jean Liedoff: "The Continuum Concept: In Search of Happiness Lost" 
* Knab-Vispo, C. C. (2003). Ecological observations on heteropsis spp. (araceae) in southern Venezuela. Economic Botany, 57(3), 345–353.
Tapirapéler

**Tapirapé**, Avrupa'nın istilasına ve ardından gelen sömürgeleştirmeye rağmen kültürlerinin ve geleneklerinin büyük bir kısmını koruyarak hayatta kalmış bir Brezilya yerli halkıdır. Amazon yağmur ormanlarının derinliklerinde yaşayan Tapirapé halkı, 1910 yılına kadar Avrupalılarla doğrudan çok az temas kurmuştur. 1950'lere kadar aralıklı olarak bu temas sürmüştür.

## Kaynakça

* Baldus, Herbert (1970). *Tapirapé: tribe Tupí no Brazil central*. São Paulo: editora da universidade de São Paulo, companhia editora nacional. 1970.
* Wagley, Charles (1977). *Welcome of Tears: The Tapirapé Indians of Central Brazil*. Waveland Press 1983. ISBN&nbsp;.
Xambioálar

**Xambioá** (**Karajá do Norte**, **Ixybiowa** veya **Iraru Mahãndu** olarak da adlandırılır), Brezilya'nın Tocantins eyaletinde yaşayan bir yerli halktır. Günümüzdeki Karajá do Norte nüfusu 268 kişidir.

## Kaynakça
Neil Frank

**Neil Laverne Frank** (d. 11 Eylül 1931 –ö. 24 Aralık 2025), Amerikalı meteorolog ve yönetici.

## Hayatı
Frank, 11 Eylül 1931'de Wellington, Kansas'ta doğdu.
 Güneybatı Koleji ve Florida Eyalet Üniversitesi'nde eğitim gördü. 
Hem Coral Gables, Florida'daki Ulusal Kasırga Merkezi'nin (NHC) direktörü hemde Homestead, Florida'daki Homestead Hava Kuvvetleri Üssü'nde ABD Hava Kuvvetleri'nde meteorolog olarak görev yapmıştır. Kasırga tahminlerinin bilimsel ve bilgilendirici yönlerinin geliştirilmesinde etkili oldu. 2008'de Houston'daki KHOU-TV'nin baş meteoroloğu olarak köşesine çekildi. Pop müzik ikilisi Surfaces'ın kurucularından Amerikalı şarkıcı Forrest Frank'in dedesiydi.

Başarılarıyla 1989'da Teksas Basın Ödülleri "En İyi Havadurumu Sunucusu" Ödülü'nü ve 2004'te  Belo Firması William H. Seay Ödülü'nü almıştır.

Amerikan Meteoroloji Derneği konseyi (1989-1992) üyesi ve evli üç çocuk babası olan Frank, 24 Aralık 2025'te yaşamını sürdürdüğü Coral Gables, Florida'da doğal nedenlerden 94 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* National Hurricane Center
* KHOU-TV, Houston
Ali Habeşoğlu

**Ali Habeşoğlu** (d. 29 Temmuz 2004, Antakya, Hatay), santrfor pozisyonunda oynayan Türk profesyonel futbolcu. 1. Lig ekiplerinden Bodrum FK forması giymektedir.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Sanders T. Frank

**Dr. Sanders Thalheimer Frank,** (11 Mayıs 1938 &ndash; 14 Eylül 1997) Frank işaretini tanımlamasıyla tanınan, Yahudi kökenli Amerikalı bir göğüs hastalıkları uzmanıydı. Middletown, Connecticut'ta doğdu. Amherst College'den lisans (Bachelor of Arts-BA) derecesini aldı. 1963 yılında New York Tıp Fakültesi'nden mezun oldu ve MD (Tıp doktoru) ünvanını aldı.

1969 yılında, Binbaşı S.T. Frank ünvanıyla İngiltere'deki South Ruislip Hava Üssü'nde görev yaparken, ABD Askeri Cerrahlar Birliği tarafından romatoloji ve artrit alanındaki olağanüstü katkılarından dolayı Phillip Hench Ödülünü aldı.

Monterey Park, Kalifornia'daki Garfield Tıp Merkezi'nde solunum hastalıkları direktörü ve tıp alanında yardımcı klinik profesörü olarak çalıştı. 

14 Eylül 1997 yılında vefat etmiştir. Mezarı, Sina Dağı Anıt Parkı, Hollywood Tepeleri, Los Angeles, Kaliforniya'dadır.

## Önemli çalışmaları
Dr. Sanders T. Frank'ın seçilmiş çalışmalarına aşağıda yer verilmiştir:

* Frank S.T, Maloney T.R, Weg JG. Pulmonary alveolar proteinosis: report of two cases and comments on its pathogenesis. South Med J. 1969 Jul;62(7):867-70
* Frank S.T, Weg J.G, Harkleroad LE, Fitch RF. Pulmonary dysfunction in rheumatoid disease. Chest. 1973 Jan;63(1):27-34
* Frank S.T. Aural sign of coronary-artery disease. N Engl J Med. 1973 Aug 9;289(6):327-8
* Frank S.T. Ear-crease sign of coronary disease. N Engl J Med. 1977 Aug 4;297(5):282

## Kaynakça
Perry Bamonte

**Perry Archangelo Bamonte** (3 Eylül 1960, Londra – 24 Aralık 2025, Londra, İngiltere), İngiliz rock müzisyeni. 
## Hayatı
Bamonte, 3 Eylül 1960'ta Londra, İngiltere'de doğdu. 1984'te başladığı müzik kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. The Cure grubunun gitaristi ve orgcusu olarak öne çıktı. Ayrıca Love Amongst Ruin grubunda bas gitarist olarak yer aldı. Adı 2019'da  Rock and Roll Şöhretler Holü'ne dahil edilen müzisyen 24 Aralık 2025'te memleketi Londra, İngiltere'deki aile evinde Noel arefesinde geçirdiği kalp krizi nedeniyle 65 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* About Perry Bamonte
* Perry Bamonte at Pictures of You
* 
*
Alfil

**Alfil**, çapraz doğrultuda iki kare ilerleyebilen ve bu hareket sırasında diğer taşların üzerinden atlayabilen bir peri satranç taşıdır. Şatranjda, filin yerine kullanılır.

## Hareketi

Alfil, çapraz yönde iki kare hareket eder ve bu hareket sırasında aradaki taşların üzerinden atlayabilir. Rakip taşları da aynı şekilde alır.

## Kaynakça
Gülbahar Hatun Çeşmesi

**Gülbahar Hatun Çeşmesi**, **Hazneli Çeşme** veya **Suluklu Çeşme**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihi
Bir kitabesi bulunmadığından hangi tarihte ve kim tarafından inşa edildiği bilinmemekle birlikte Yılmaz Önge yapının 15. yüzyılda inşa edildiğini ve 17. yüzyılda tamir edildiğini ifade etmektedir. 

## Mimarisi
Kare planlı, kesme taş malzemeli, nişsiz çeşmenin yola bakan cephesinde mermer malzeme ile yapılmış ve ortası oyularak kadeh biçiminde işlenmiş bir suluk bulunmaktadır. Bu suluğun özgün olup olmadığı bilinmemektedir. Çeşmenin yalağı yol seviyesi altında kalmış, lülesi sökülmüştür ve harap durumdadır.

## Kaynakça


## Dış bağlantılar

* 
*
Neonteichos (Trakya)

**Neonteichos** ( - "Yeni Kale") ya da **Neon Teichos**, antik Trakya kıyısında yer alan müstahkem bir kasabadır. Bu yerleşimden hem Pseudo-Skylaks'ın Periplusu'nda hem de Ksenofon'un "*[[Anabasis]]*" adlı eserinde bahsedilmektedir.

Kentin konumu kesin olmamakla birlikte, geçici olarak Türkiye'nin Avrupa yakasında (Doğu Trakya) Tekirdağ ilinin Marmaraereğlisi ilçesine bağlı Yeniçiftlik mahallesi civarında olduğu tahmin edilmektedir.

## Kaynaklar
Tony McKenna

**Tony McKenna** (22 Ağustos 1939, Borrisokane, Tipperary Kontluğu – 24 Aralık 2025, Dublin, İrlanda), İrlandalı siyasetçi. 
## Hayatı
McKenna, 22 Ağustos 1939'da Borrisokane, Tipperary Kontluğu, İrlanda'da doğdu. Cumhuriyetçi Parti'den siyasete girerek İrlanda Senatosu'nda iki dönem (1987-1989) ve (1989-1993) döneminde senatör olarak yer almıştır.

McKenna, 24 Aralık 2025'te Dublin, İrlanda'da doğal nedenlerden 86 yaşında öldü.

## Kaynakça
Kulak kepçesi

**Kulak** **kepçesi,** başın dışında kalan ve görünen kulak kısmıdır. Ayrıca **pinna** (Latince 'kanat' veya 'yüzgeç' anlamına gelir, çoğul: **pinnae**) olarak da adlandırılır; ancak bu terim daha çok zoolojide kullanılır.

## Resim galerisi

File:Ear with earring.jpg|Sol insan kulak kepçesi.
File:Slide2COR.JPG|Dış kulak. Sağ kulak kepçesi. Yan görünüm.
File:Slide3COR.JPG|Dış kulak. Sağ kulak kepçesi. Yan görünüm.
File:Slide4COR.JPG|Dış kulak. Sağ kulak kepçesi. Yan görünüm.
File:Large, rounded, well-defined male ear.jpg|Erkek sağ kulak kepçesi.


## Ayrıca bakınız

* Frank işareti
* Pirsing
* Küpe

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* drtbalu otolaryngology online
*
Tragus (kulak)

**Tragus,** dış kulağın pinnasının önünde yer alan ve meatusun üzerinden geriye doğru uzanan küçük, sivri bir çıkıntıdır. Ayrıca kulağın girişinde çıkan kılların da adıdır. Adı, 'keçi' anlamına gelen  (), kelimesinden gelir ve alt yüzeyinin genel olarak bir keçi sakalına benzeyen bir kıl demetiyle kaplı olmasından bu adı alır. Yakındaki antitragus öne ve yukarı doğru uzanır.

Tragus geriye doğru baktığı için arkadan gelen sesleri toplamaya yardımcı olur. Bu sesler önden gelen seslere göre daha fazla gecikmeli gelir ve bu da beynin ön ve arka ses kaynaklarını algılamasına yardımcı olur.

Pozitif fistül testinde (kolesteatomdan iç kulağa bir fistülün varlığı için), tragusa uygulanan basınç, perilenfin (iç kulak) hareketini tetikleyerek vertigoya (baş dönmesine) veya göz sapmasına neden olur.

## Resim galerisi

File:Gray908.png|Sol kulağın yatay kesiti; kesitin üst yarısı.
File:Slide2COR.JPG|Dış kulak. Sağ kulak kepçesi. Yan görünüm.
File:Slide4COR.JPG|Dış kulak. Sağ kulak kepçesi. Yan görünüm.


## Ayrıca bakınız
*Kulak kepçesi
*Kulak
*Vertigo,
*Frank işareti

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Medline Plus görsel 1126
Archignat

**Archignat**, Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Allier ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2022 yılı itibarıyla 336'dır.
Langeland Adası

**Langeland Adası** ("Uzun Ada"), Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Büyük Kemer ve Kiel Körfezi ile Fyn ve Lolland adaları arasında yer almaktadır. İdari olarak Güney Danimarka bölgesinin Langeland belediyesine bağlıdır.

Ada tahıl üretimiyle tanınır ve rekreasyon ve sağlık turizmi bölgesi olarak bilinir. Bir köprüyle Siø üzerinden kuzeybatıdaki Fyn Adası ve Tåsinge Adası'na bağlanır. Lolland, Ærø ve Strynø adalarına feribot bağlantıları mevcuttur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Official tourist information site for Langeland
* Travel guide to Langeland
1973 Afgan darbesi

**1973 Afgan darbesi**, Afganlar tarafından **26 Saratan Darbesi** olarak da anılır () ve **26 Saratan 1352 Devrimi** olarak kendini ilan eden, 17 Temmuz 1973'te Ordu Generali ve prens Muhammed Davud Han tarafından kuzeni Kral Muhammed Zahir Şah'a karşı yapılmış ve Davud Han liderliğindeki tek partili sistem altında Afganistan Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

Davud Han, darbe için, Kral İtalya'nın Ischia kentinde iyileşmekteyken monarşiyi devirmek amacıyla, o zamanki Genelkurmay Başkanı General Abdülkerim Mustaghni ile birlikte Kâbil'deki güçlere liderlik etmiştir. Davud Han'a, Hava Kuvvetleri Albayı Abdül Kadir de dahil olmak üzere ADHP'nın Perşem fraksiyonundan ordu subayları ve memurlar yardımcı olmuşlardır. Davud ayrıca, Kâbil Uluslararası Havalimanı ve Bagram Hava Üssü konuşlanmış, Teğmen Abdülhamid Muhtaat ve Teğmen Paşagül Vadafar liderliğindeki hava kuvvetleri personelinin de desteğine sahipti, ancak şehir üzerinde askeri uçak uçurulmasına gerek duyulmadı. Yedi sadık polis memuru ve bir tank komutanı ile tank mürettebatının üç üyesi, o dönemde Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Konseyi personeli tarafından "iyi planlanmış ve hızla gerçekleştirilmiş bir darbe" olarak tanımlanan olayda öldürülmüştür.

Kral Zahir Şah misilleme yapmamaya karar verdi ve 24 Ağustos'ta resmen tahttan feragat ederek İtalya'da sürgünde kalmıştır. Böylece 1747'de Dürrânî İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana iki yüzyılı aşkın kraliyet yönetimi darbeyle sona ermiştir. Davud Han'ın kendisi de 1978'deki Sevr Devrimi'nde devrilecek ve idam edilmiştir.

## Notlar

## Kaynakça
Lyø Adası

**Lyø Adası**, Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Fyn Adası'nın güneyinde yer almaktadır. İdari olarak Güney Danimarka bölgesinin Faaborg-Midtfyn belediyesine bağlıdır.

## Kaynakça
II. Ramon Berenguer (Barselona kontu)

**II. Ramon Berenguer** (ö. 6 Aralık 1082), 1076'dan ölümüne dek Barselona kontluğu yapmış soylu. I. Ramon Berenguer'in oğludur.
Zakuski

**Zakuski** (), Rus mutfağında soğuk mezeler, ana yemekler ve atıştırmalıklar için kullanılan terimdir. Herhangi bir Rus bayram yemeğinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilirler ve genellikle günlük yemeklerin de bir bölümünü oluştururlar.

Genel zakuski seçenekleri arasında şarküteri ürünleri, kurutulmuş balıklar, karışık salatalar, holodets (et jölesi), pirojki, pancar, salatalık, lahana turşusu, mantar turşusu gibi çeşitli turşular, yumurta salatası, sert peynirler, havyar, kanepeler, açık sandviçler ve ekmekler yer alır.

## Kaynakça
Lolland Adası

**Lolland Adası**, Danimarka'da Kattegat Boğazı'nda bulunan bir adadır. Ada, Kattegat, Belts and Sund boğazları ile Langeland ve Sjælland adalarının arasında yer almaktadır. İdari olarak Sjælland bölgesinin Lolland ve Guldborgsund belediyelerine bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Map of Lolland and Falster
Hacer Hanım Çeşmesi

**Hacer Hanım Çeşmesi**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve Hacer Hanım tarafından 1912 tarihinde inşa ettirilen bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihi
Çeşmenin batı cephesinde bulunan iki satırlık kitabesinin okunuşunu aktaran Oral Onur'a göre Hicri 1328 (Miladi 1912) tarihinde Hacer Hanım tarafından yaptırılmıştır. Yol seviyesinin yükselmesi ve bitişiğindeki konut ile birlikte sıvanması nedeniyle özgün özelliklerini büyük ölçüde kaybetmiştir.

## Mimarisi
Kare planlı, düz hazne örtülü çeşme üzerinde bir süsleme unsuru bulunmamaktadır. Yanındaki konut duvarı ile bitişik halde olması nedeniyle yapının algılanması zorlaşmıştır. Yol seviyesinin yükselmesi nedeniyle yalağı zemin kotunun altında kalmıştır. Batı cephesinde üzerindeki sıva nedeniyle okunamamış iki satırlık inşa kitabesi bulunmaktadır.

## Kitabesi
Çeşmenin batı cephesindeki iki satırlık inşa kitabesine göre Hicri 1328 (Miladi 1912) tarihinde Hacer Hanım tarafından inşa ettirildiği anlaşılmaktadır.

### İnşa kitabesinin Oral Onur tarafından aktarılan transkripsiyonu:
*Sahibül hayrat ve hasenat*
*Hacer Hanım ruhuna*
*Sene 1328*


## Kaynakça


## Dış bağlantılar

* 
*
Açık sandviç

**Açık sandviç**, üzerine bir veya daha fazla yiyecek maddesi konulmuş tek bir dilim ekmek veya tosttur. Tipik kapalı sandviçe kıyasla ekmek dilimi sayısı yarı yarıya daha azdır ve iç dolgu yerine üst malzemeler içerir.

## Dış bağlantılar

* Dine with the Danes Video of Danish open-face sandwiches
* Czech Open sandwiches
* A History of Poland’s National Obsession with Open Sandwiches
Razelm Gölü

**Razelm Gölü** (), Romanya'nın Tulça ilinde bulunan bir göldür. Göl, Karadeniz kıyısında, Tuna Deltası'nın güneyinde yer almaktadır. Dünya Mirası Alanı'nın bir parçası olup Romanya'nın en büyük limanıdır.

Razelm adı bazen, diğer birkaç liman ve lagünle oluşturduğu kompleks için de kullanılır. Bu kompleks iki alt gruba ayrılabilir. Kuzey alt grubu, 3,1 km genişliğinde bir kanalla birbirine bağlı tatlı su gölü Razelm ve Golovița Gölü'nü içerirken, güney alt grubu tuz göllerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça
Sütgöl

**Sütgöl** (), Romanya'nın Köstence ilinde bulunan bir göldür. Göl, Karadeniz kıyısında, Tuna Deltası'nın güneyinde Köstence kentinin hemen kuzeyinde yer almaktadır. Ovidiu Adası, gölün batı tarafında bulunan küçük bir adadır.

## Kaynakça
Gray's Anatomy (anlam ayrımı)

***[[Gray's Anatomy]],*** Henry Gray ve Henry Carter tarafından yazılan, ilk baskısı (1858) yapılmış klasik bir insan anatomisi ders kitabıdır.

**Gray's Anatomy** şunlara atıfta bulunabilir:

* ''Gray's Anatomy'' (film), Spalding Gray tarafından yazılan 1996 yapımı film.
* *Gray's Anatomy: Selected Writings,* John N. Gray'in 2009 yılında yayımlanan kitabı.

## Ayrıca bakınız

* *[[Grey's Anatomy]]*, Amerikan televizyon dizisi
Arvid Lindblad

**Arvid Anand Olof Lindblad** (; d. 8 Ağustos 2007), Britanyalı yarış pilotudur ve son olarak Red Bull Junior Team'in bir parçası olarak Campos Racing için FIA Formula 2 Şampiyonası'nda yarışmıştır.

İsveçli bir baba ve Hint kökenli bir annenin çocuğu olarak Virginia Water'da doğup büyüyen Lindblad, yedi yaşında go kart yarışlarına başladı ve birçok ulusal ve kıtasal şampiyonluk kazandı. 2024-25 Formula E Dünya Şampiyonu Oliver Rowland'ın öğrencisi olan Lindblad, 15 yaşında junior formula yarışlarına geçti, 2022'den 2023'e kadar İtalyan F4'te yarıştı ve Prema ile sonuncusunda üçüncü oldu. Macau Grand Prix'sinde Formula 4'te şampiyon olduktan sonra, Lindblad 2024'te FIA Formula 3'e yükseldi, birçok zafer elde etti ve dördüncü oldu. Ardından M2 Competition ile Formula Regional Oceania Championship'te ilk şampiyonluğunu kazandı. Lindblad, 2025 sezonu için Campos ile FIA Formula 2'ye yükseldi ve Formula 2 tarihinin en genç şampiyonu oldu.

2021'den beri Red Bull Junior Takımı'nın bir üyesi olan Lindblad, 2026'da Racing Bulls ile Formula 1'de ilk kez yarışacaktır.

### Erken yaşam
Arvid Anand Olof Lindblad, 8 Ağustos 2007'de İngiltere'nin Surrey kentindeki Virginia Water'da doğdu. Babası Stefan Lindblad İsveçli, annesi Anita Lindblad (), ise Hint kökenlidir. Amil adında bir erkek kardeşi vardır. Lindblad, Virginia Water'da büyüdü ve Guildford'daki  Royal Grammar School'da eğitim gördü.

Lindblad, üç yaşında bir motocross motosikleti hediye edildiğinde ilk kez motor sporlarıyla ilgilenmeye başladı.

### Tamamlanmış Formula 1 sonuçları

## Kaynakça
Sinan Paşa Camii (Kahire)

**Sinan Paşa Camii** (), Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan bir camidir. Cami, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde Kahire valisi Koca Sinan Paşa tarafından inşa edilmiştir.

Cami inşa edildiğinde, yeri Nil Nehri'nin kıyısındaydı ve daha sonra batıya doğru kaydı.[1] Caminin mimarisi Memlük ve Osmanlı özelliklerini bir araya getirir. Osmanlı özellikleri arasında, bir bahçe içinde bağımsız konumu ve üç tarafı on bir sığ kubbeyle örtülü kare namaz salonunu çevreleyen galeri yer alır. Namaz salonunu örten kubbe, Kahire'deki en büyük taş kubbedir. Caminin güney köşesinde kalem şeklinde bir minare bulunmaktadır. Namaz salonunun üç giriş kapısı mukarnas ile süslenmiştir.

İç mekan Fadaviye Türbesi'nden etkilenmiştir. Kuzeydoğu tarafında ahşap bir müezzin mahfili bulunmaktadır.

Cami bir zamanlar üç hanlı bir kompleksin parçasıydı. Hamamı hala mevcuttur.

## Kaynakça
On Kemerli Köprü

**On Kemerli Köprü** () Ürdün'ün başkenti Amman'da bulunan ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde Hicaz Demiryolu'nun bir parçası olarak inşa edilmiş bir viyadüktür. Amman'ın en eski simge yapılarından biri olarak kabul edilir. 1904 yılında, Amman istasyonunun açılışıyla birlikte tamamlanan köprü, Birinci Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri’nin başarısız saldırısında başlıca hedeflerden biri oldu. 2022’de yapılan yapısal analiz, köprünün hâlâ yük taşıyabilecek durumda olduğunu ancak güçlü bir deprem karşısında hasar görme riski bulunduğunu ortaya koydu.

## Kaynakça
Alexander Onischuk

**Alexander Vasylovych Onischuk** (; d. 3 Eylül 1975), Sovyet asıllı Amerikalı satranç büyükustası. 2006'da ABD Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
Murad Paşa Camii (Bağdat)

**Murad Paşa Camii** (), Irak'ın başkenti Bağdat'ta bulunan bir camidir. Cami, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde Bağdat valisi Murad Paşa tarafından inşa edilmiş olup Er-Rusafe semtinde El-Meydan Meydanı'nda, Savunma Bakanlığı'nın karşısında ve eski bir kalenin yanında, El-Ahmediye Camii ile Özbek Camii arasında yer almaktadır.

Cami, erken Osmanlı dönemine aittir. Caminin minaresinin bazılarına göre Bağdat'taki en güzel minare olduğu düşünülmektedir.

## Tarihçe
Caminin inşasına 1566 yılında, o dönemde Bağdat valisi olan Murad Paşa tarafından başlandı. 1570 yılında tamamlanan camiye, Murad Paşa'nın adından dolayı "el-Muradiye" adı verildi. Açılış tarihinde bir kutlama düzenlendi. 1686 yılında Vali Ahmed Paşa Elbu Şanak, camiye bitişik hanı yeniledi ve cami hizmetleri için bir su borusu ekledi. Son olarak 1903 yılında yenilenen cami, günümüzde hala ayaktadır. Cami, mimarisi ve süslemeleri nedeniyle Bağdat halkı için bir gurur kaynağı olmuştur. 

Cami, bir miras olarak kabul edilir ve Bağdat'taki çoğu dini yapının ihmal edildiği bir dönemde, 2009 yılında restore edilmiştir.

## Mimarisi

Cami, geniş bir arazi üzerine tuğla ve sıva ile inşa edilmiş olup 1.125 metrekare alana sahiptir. Şapeli dikdörtgen şeklinde olup duvarları kalındır ve mihrabının yüksekliği 10 metredir. Bina, sivri kemerlerle birbirine bağlanan dört silindirik mermer sütun üzerine oturan yedi kubbe ile taçlandırılmıştır. Bu kubbelerin en büyüğü, şapelin üzerinde bulunan ve yarım küre şeklinde ve yassılaştırılmış olan merkezi kubbedir. Kubbenin içi, boynunun etrafında dönen Kur'an ayetleriyle, dışı ise mavi ve yeşil çini ile süslenmiştir. Diğer altı kubbe daha küçüktür. Caminin kubbesi, çevresinin Çin mimarisinin tırtıklı kenarına benzer şekilde tırtıklı olması nedeniyle genellikle "Çin Kubbesi" olarak adlandırılır. Yaz şapelinin kuzeybatı köşesinde, aynı zamanda süslenmiş olan minare bulunmaktadır. İçeride, bir sıra mukarnas üzerine oturan ve tepesinde yivli bir soğan biçimli çıkıntı bulunan havuza çıkan spiral bir merdiven bulunmaktadır. Minare, Osmanlı etkisi olmaksızın Abbâsî tarzında inşa edilmiş geleneksel bir Bağdat minaresidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Pataxólar

**Pataxólar**, Brezilya'nın Bahia eyaletinde yaşayan, yaklaşık 11.800 kişilik bir nüfusa sahip bir yerli halktır . Eskiden Pataxó dilini konuşuyorlardı, ancak şimdi Portekizce ve Patxohã adı verilen, Pataxó dilinin yeniden canlandırılmış bir versiyonunu konuşmaktadırlar.

## Kaynakça
Histilloz

**Histilloz**, **hiristilloz** veya **herise tatlısı**, irmiğin su, şeker, tereyağı, gıda boyası gibi diğer katkılarla hamur haline getirilip tepsiye konularak, buzdolabında 24 saat bekletilip dilimlenmesiyle elde edilen, Hatay yöresine ait bir Türk tatlısıdır. Tarihi oldukça eskilere dayanan histilloz, ılık veya soğuk yenilebilir. Yüksek kalorili olan bu tatlı, lif bakımından zengindir.

## Hazırlanışı
Tencereye şeker ve su ilave edilir, şeker eriyene kadar kaynatılır. Kaynayan şerbet irmiğin üzerine boşaltılarak iyice karıştırılır. İrmik 2'ye bölünür. 2 tane yarım çay bardağı suyun her birine farklı bir renk gıda boyası konularak eritilir ve 2'ye bölünen irmiğin her birine bir renk gıda boyası dökülür, iyice karıştırılır. Ortalama 40 cm genişliğinde dört kenarlı bir tepsi 1 kaşık tereyağı ile iyice yağlanır. Renkli irmik hamurunun biri tepsinin tabanına basılır, diğer renkteki hamur da onun üzerine yavaşça basılıp, düzeltilir. (2 rengin birbirine karışmamasına dikkat edilir). 
24 saat buzdolabında bekletilir. Sonra buzdolabından çıkartılıp, dilimlenip, servis yapılır. 

## Çeşitleri
Genellikle aynı malzemeden üretilen histilloz, yaygın olarak turuncu-pembe renklerden üretilir. Tercihen farklı renkleri de yapılmaktadır.

## Kaynakça
Tabajaralar

**Tabajaralar**, Portekiz sömürgeleştirmesinden önce ve sömürgeleştirme sırasında Brezilya'nın kuzeydoğusundaki Atlantik kıyısının en doğu kesiminde yaşayan Brezilya yerli halkıdır. Toprakları Ilha de Itamaracá'dan Paraíba Nehri'nin ağzına kadar uzanıyordu ve ayrıca Piauí'deki bazı bölgeleri de kapsıyordu. Günümüzde Ceará, Paraíba ve Piauí eyaletlerinde yaşamaktadırlar. İsim, Tupi-Guarani dilinde  anlamına gelir; *taba* köy, *jara* ise efendi demektir. 2017 itibarıyla nüfusları 1,000 kişidir.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Alencar, José de (2000) *Iracema*. Oxford University Press
Tapebalar

**Tapeba halkı**, Brezilya'nın Ceará eyaletindeki Nossa Senhora dos Prazeres de Caucaia köyü çevresindeki kabilelerin kalan nüfuslarından oluşan Brezilya yerli halkıdır. Anadili Portekizce olan bu halk, **Tapebano** ve **Perna-de-pau halkı** olarak da bilinir.

## Kaynakça
Awálar (Brezilya)

**Awá**, Brezilya'nın Amazon yağmur ormanlarında yaşayan bir yerli halktır. Yaklaşık 350 üyesi vardır ve bunların 100'ünün dış dünyayla hiçbir teması yoktur. Bölgelerindeki ağaç kesme çıkarlarıyla olan çatışmalar nedeniyle son derece tehlike altında oldukları kabul edilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Guajá – Instituto Socioambiental
* Awa: Earth's Most Threatened Tribe – Survival International
* Domeni Pugliesi
Canelalar

**Canela**, Brezilya'nın kuzeydoğusunda Canela dilini konuşan birden fazla yerli halktan oluşan bir gruptur. Tarihsel olarak bu tanım altında gruplandırılan halklar arasında Ramkokamekrálar, Apanyekralar ve Kenkateyeler de bulunmaktadır.

## Kaynakça
Potiguaralar

**Potiguara** (aynı zamanda **Potyguara** veya **Pitiguara**), Brezilya'da yaşayan bir yerli halktır. Potiguara halkı Paraíba'da, Marcação, Baía da Traição ve Rio Tinto belediyelerinde yaşamaktadır. Nüfusları 3 bölgede (*[[Yerli halk toprakları (Brezilya)|Terras Indígenas]]*) 26 köyde yaşayan yaklaşık on altı bin kişiden oluşmaktadır. Bu bölgeler Potiguara, Jacaré de São Domingos ve Potiguara de Monte-Mor'dur. Brezilyalı yazar José de Alencar'a göre isimleri *Potiguara*, *poty*, "karides" ve *uara*, "yiyen" kelimelerinden gelmektedir ve "karides yiyenler" anlamına gelmektedir.

## Kaynakça
Kiririler

**Kiriri halkı**, Brezilya'nın doğusunda yaşayan bir yerli halktır. İsimleri ayrıca Tupi dilinde "sessiz" veya "susuz" anlamına gelen *kyrirĩ* kelimesinden gelen **Cariri** veya **Kariri** olarak da yazılmaktadır.

## Kaynakça
Xukurular

**Xukuru** (**Xucuru**), Brezilya'nın Pernambuco eyaletinde yaşayan yaklaşık 8.500 kişilik bir nüfusa sahip bir yerli halktır.

Hohenthal (1954) tarafından halkı konu alan kapsamlı bir etnografi yazılmıştır.

## Kaynakça
Tingui-Botólar

**Tingui-Botó**, Brezilya'da yaşayan bir yerli halktır. **Wakoná** veya **Aconã** olarak da adlandırılırlar. 2020 yılında sayıları 407 kişiydi.

Tingui-Botólar, *[[Toré]]* dinini kabul etmektedir ve *ouricuri* ritüelini uygulamaktadır.

## Kaynakça
Natúlar

**Natúlar**, Brezilya'nın Kuzeydoğu Bölgesi'nde yaşayan yerli bir gruptu. Haklarında çok az bilgi bulunmaktadır; asıl yurtlarının nerede olduğu bile bilinmemektedir.

Natú dilinin izole bir dil olduğu düşünülmektedir. Dilin yalnızca 18 kelimesi bilinmektedir. Bu sayı, dilsel yakınlığını belirlemek için yetersizdir.

## Kaynakça
Avá-Canoeiro dili

**Avá** veya **Kano** olarak bilinen **Avá-Canoeiro**, Brezilya'nın Goiás eyaletide konuşulan küçük bir Tupi-Guaraní dilidir. Ayrıca iki lehçeye ayrılabilir: Tocantins Avá-Canoeiro ve Araguaia Avá-Canoeiro. Dilin tüm konuşmacıları tek dillidir.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Silva, Ariel Pheule do Couto (2015). *Elementos de fonología, morfossintaxe e sintaxe da língua Avá-Canoeiro do Tocantins*. Universidade Estadual de Campinas MA thesis.
* Borges, Mônica V. (2006). *Aspectos Fonológicos e Morfossintáticos da Língua Avá-Canoeiro (Tupi-Guarani)*. Universidade Estadual de Campinas.

## Dış bağlantılar
*
Abbâsî mimarisi

**Abbâsî mimarisi**, Abbâsî Halifeliği döneminde, özellikle Mezopotamya'daki (Irak) ana vatanında gelişen bir mimari akımdır. Abbâsî döneminin büyük değişimleri aynı zamanda siyasi, jeopolitik ve kültürel olarak nitelendirilebilir. Abbâsî dönemi, Emevîler'in yıkılması ve yerine Abbâsîlerin geçmesiyle başlar ve iktidar Mezopotamya bölgesine kayar. Sonuç olarak, klasik ve Bizans sanatsal ve kültürel standartlarının etkisi, yerel Mezopotamya modelleri ve Fars modelleri lehine yer değiştirmiştir. Abbâsîler, özellikle dekorasyonda kendilerine özgü stiller geliştirmişlerdir. Bu, esas olarak MS 750 ile 932 yılları arasındaki güç ve refah dönemlerinde gerçekleşmiştir.

Abbâsî mimarisi, daha geniş İslam mimarisinde önemli bir biçimlendirici aşama olmuştur. Erken halifeliğin büyük gücü ve birliği, minareler ve oyma alçı motifleri gibi mimari özelliklerin ve yeniliklerin, kontrolü altındaki geniş topraklara hızla yayılmasına olanak sağladı. Bu dönemdeki en önemli mimari faaliyetlerden biri, MS 762'de kurulan Bağdat'ın yuvarlak şehri ve 836'da kurulan Samarra gibi yeni başkentlerin veya idari merkezlerin inşasıydı (bu gelenek daha önceki Mezopotamya ve Pers hükümdarlarından da devam etti). Abbâsîler, inşaat için kerpiç ve fırınlanmış tuğlayı tercih ederek, yaklaşık 40 km alana yayılmış devasa saraylar ve anıtsal camilerden oluşan Samarra'da en açık şekilde görüldüğü gibi, nispeten düşük maliyetle devasa mimari komplekslerin inşa edilmesine olanak sağladı.

Abbâsî ler 870'ten sonra imparatorluklarının büyük bir bölümünün kontrolünü kaybetmiş olsalar da, mimarileri Irak, İran, Mısır ve Kuzey Afrika'daki halef devletler tarafından kopyalanmaya devam etti. Daha sonraki Abbâsî halifeleri Bağdat'la sınırlı kaldılar ve kamu mimari himayesinde daha az yer aldılar ve bunun yerine fiili siyasi gücü elinde bulunduran Selçuklular ve diğer yöneticiler bu alanda egemen oldular. Sonuç olarak, 11. ila 13. yüzyıllar arasında Abbâsîlerle ilişkilendirilen mimari biçimleri diğer hanedanlarla ilişkilendirilenlerden ayırt etmek zordu ve 12. ve 13. yüzyılların Abbâsî mimarisi esasen yerel Irak işçiliğiyle inşa edilmiş Selçuklu mimarisiydi. Kullanılan malzemelerin kırılganlığı ve çatışmaların yol açtığı yıkım nedeniyle Abbâsî sanatının ve mimarisinin büyük bir kısmı zamanla kayboldu. Halifeliğin kentsel kalbi olan Abbâsî dönemi Bağdatı'ndan çok az şey günümüze kadar ulaşmıştır.

## Kaynakça

;Bibliyografi

*
*
*
*
*
*
*
Kayabíler

**Kayabí** veya **Kaiabi,** Brezilya'nın kuzeyindeki Mato Grosso eyaletinde yaşayan bir yerli halktır. Ağırlıklı olarak Pará'nın güneyindeki Xingu Yerli Parkı ve Apiaká-Kayabi Kızılderili Bölgesi'nde yaşarlar. Xingu Yerli Parkı'nda yaklaşık 1300 Kayabí yaşamaktadır.

## Kaynakça
Falster Adası

**Falster Adası**, Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Sjælland ve Lolland adalarının arasında yer almaktadır. İdari olarak Güney Danimarka bölgesinin Guldborgsund belediyesine bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Map of Lolland and Falster
Fyn Adası

**Fyn Adası**, Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Yutland Yarımadası ile Sjælland ve Langeland adalarının arasında yer almaktadır. Sjælland ve Kuzey Yutland adalarının ardından Danimarka'nın üçüncü büyük adasıdır. İdari olarak Güney Danimarka bölgesine bağlıdır.

Fyn Adası, Büyük Kemer Köprüsü ile Sjælland Adası'na, Eski ve Yeni Küçük Kemer köprüleri ile Yutland Yarımadası'na bağlanmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Official tourist information site for Funen
Nambikwaralar

**Nambikwara** (**Nambikuára** olarak da adlandırılır), Brezilya'nın Amazon eyaletinde yaşayan bir yerli halktır. Günümüzde yaklaşık 1200 Nambikwara, Brezilya'nın Mato Grosso eyaletindeki Guaporé ve Juruena nehirleri kıyılarındaki yerli topraklarında yaşamaktadır. Köylerine Pan-Amerikan karayoluyla ulaşılabilmektedir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
* 
* 
*
Tatlar (İran)

**Tatlar** veya **İran Tatları** (Tatça: Irune Tâtun, ایرون تاتون) İran'nın kuzey bölgelerinde yaşayan bir İran halkıdır. Konuştukları dil Tatça olup bu dile en yakın diller Talışça ve Zazacadır. Tatlar Kuzey Horasan'dan Nahçıvan sınırına doğru Kuzey İran boyunca etnik anklavlar oluşturacak biçiminde yaşamaktadır ve dilleri Tatça bu bölge boyunca dil adacıkları şeklinde konuşulmaktadır. 

## Kaynakça
Nerola (Bitinya)

**Nerola**, **Nerolenos** ye da **Norela**, Roma döneminde yerleşim görmüş, antik Bitinya bölgesinin iç kesimlerinde yer almış bir kasabadır. Kentin adı antik yazarların eserlerinde geçmemekle birlikte, varlığı epigrafik (kitabeler) buluntular ve diğer kanıtlar ışığında çıkarılmaktadır.

Yerleşime ait sit alanı, günümüzde Kocaeli ilinin Derince ilçesine bağlı Çavuşlu köyünün Karakadılar mevkii yakınlarındadır.

## Kaynaklar
The Snapper

***The Snapper***, yönetmenliği Stephen Frears tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Colm Meaney, Tina Kellegher ve Ruth McCabe'in yer aldığı 1993 çıkışlı İrlanda yapımı film.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Fejø Adası

**Fejø Adası**, Danimarka'da Kattegat Boğazı'nda bulunan bir adadır. Ada, Lolland Adası'nın kuzeyinde yer almaktadır. İdari olarak Sjælland bölgesinin Lolland belediyesine bağlıdır.

## Kaynakça

* Tageo.com, "VESTSJAELLAND DENMARK Geography Population" (coordinates), 2007, webpage: Tageo-index.
* Tele.dk Denmark detailed road map, webpage: Tele-DK-Danmark.
Femø Adası

**Femø Adası**, Danimarka'da Kattegat Boğazı'nda bulunan bir adadır. Ada, Lolland Adası'nın kuzeyinde yer almaktadır. İdari olarak Sjælland bölgesinin Lolland belediyesine bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* kvindelejren  (in English)
* European Journal - Denmark: Teenage Life on a Remote Island
Chinese Physics C

***Chinese Physics C***, Çin Fizik Topluluğu adına IOP Publishing tarafından ayda bir yayımlanan ve parçacık fiziğiyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1977'de *High Energy Physics and Nuclear Physics* adıyla yayın hayatına başlamış ve 2008'de günümüzdeki adı almıştır.

## Dış bağlantılar
* IOP Publishing sayfası
* Çin Fizik Topluluğu sayfası
Progress of Theoretical and Experimental Physics

***Progress of Theoretical and Experimental Physics***, Japonya Fizik Topluluğu adına Oxford University Press tarafından ayda bir yayımlanan ve teorik fizikle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1946'da *Progress of Theoretical Physics* adıyla yayın hayatına başlamış ve Ocak 2013'te günümüzdeki adı almıştır.

## Dış bağlantılar
*
The European Physical Journal A

***European Physical Journal A***, Springer ve EDP Sciences tarafından ayda bir yayımlanan ve nükleer fizikle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1975'te *Zeitschrift für Physik A Hadrons and Nuclei* adıyla yayın hayatına başlamış ve 1998'de günümüzdeki adı almıştır.

## Dış bağlantılar
*
Heukelum

**Heukelum**, Hollanda'nın Gelderland ilinde, West Betuwe belediyesine bağlı bir köydür. 2021 yılı itibarıyla nüfusu yaklaşık 2.040 kişidir.

## Tarihçe
Heukelum, 11. yüzyıldan itibaren belgelerde adı geçen eski bir yerleşimdir. Orta Çağ'da Lek Irmağı kıyısında stratejik konumu sayesinde küçük bir ticaret merkezi hâline gelmiştir.

Köyün etrafındaki savunma yapıları ve kalıntılar, bölgenin tarih boyunca sık sık çatışmalara sahne olduğunu göstermektedir.

## Coğrafya
Heukelum, Linge Nehri kıyısında yer almakta olup rakımı yaklaşık 2 metredir. Köy, 2,11&nbsp;km²'lik küçük bir yüzölçümüne sahiptir.

## Ulaşım
Heukelum'a kara yolu bağlantısı N848 üzerinden sağlanmaktadır. En yakın tren istasyonu Leerdam'da yer almaktadır. Bölgeye düzenli otobüs hatları ile toplu taşıma hizmeti verilmektedir.

## Gezilecek yerler
* **Heukelum Kalesi (Huis te Heukelum)** – 13. yüzyıldan kalma bir şato olup günümüzde özel mülkiyettedir.  
* **Grote Kerk** – 15. yüzyılda inşa edilmiş ve halen köyün simgesi olan tarihî kilise.

## Kaynakça
Bahriye Kanunnâmesi (1701)

Kalyonculuğun geliştirilmesi ve Osmanlı denizciliğini organize edilmesi maksadıyla yapılan en mühim düzenleme 1701 tarihli Bahriye Kanunnamesidir. Kanunnâmenin hazırlanmasındaki esas rol Mezemorta Hüseyin Paşa'ya ait olup ilanı ve uygulanması Abdülfettâh Paşa'nın kaptanpaşalığı döneminde gerçekleşmiştir. Mezemorta Hüseyin Paşa Kaptanıderya olduğunda denizcilik teşkilâtının yapısının düzenlenmesini mühim görmüş ve özellikle kalyonları ön plana çıkarmak istemiştir. 1697-1702 senelerinde sadrazam yapan Amcazâde Hüseyin Paşa'nın Karlofça Antlaşması'nın akabinde bütün devlet teşkilâtında köklü bir yenilenmeyi gerek görmesi Mezemorta Hüseyin Paşa'nın da Osmanlı bahriyesinde yapmayı istediği düzenlemeleri uygulamasına olanak sağlamıştır. Bu kanunnâme ile deniz işlerinin denizcilikten yetişmiş olanlara verilmesi esas kabul edilmiş, ayrıca Osmanlı donanmasındaki kalyon sayısı en az kırk olarak belirlenmiş ve donanmada terfiler bir nizama bağlanmıştır.
 
## Kaynakça
Burt Blanca

**Norbert Arthur Blancke** (d. 6 Ağustos 1944, Neder-Over-Heembeek) Belçikalı rock and roll müzisyenidir. Blanca'nın şarkıları “Touche pas à mon rock'n'roll”, “Ma Guitare bleue”, “Le Train Ne Passe Plus Par Là”, “Le Locomotion” ve The Klaxons olarak “ClapClap Sound” ile tanınmıştır.

## Kaynakça
Chakkere

**Chakkere**, Hindistan'ın Karnataka eyaletinin, Channapatna Taluk, Ramanagara ilçesinde bulunan köy.

## Kaynakça
Mandø Adası

**Mandø Adası**, Danimarka'da Kattegat Boğazı'nda bulunan bir adadır. Ada, Yutland Yarımadası'nın batı kıyısında yer almaktadır. İdari olarak Orta Yutland bölgesinin Esbjerg belediyesine bağlıdır.

Mandø'ya, adayı anakaraya bağlayan yaklaşık dört kilometre uzunluğundaki asfaltlanmamış düz bir geçit üzerinden, yüksek gelgit zamanlarında karayoluyla ulaşmak neredeyse imkansızdır. Düşük gelgit zamanlarında ise geçiş mümkündür. Adanın etrafını saran geniş çamur düzlükleri ve gelgit bataklıkları, çok sayıda kuş ve diğer organizma için üreme alanları sağlar. Geçmiş yüzyıllarda, kıyı şeridinden oldukça geride olsa da, adanın çevresine birkaç büyük toprak set inşa edilmiştir. Bu yapay yapı, tahıl yetiştiriciliği ve koyun otlatması şeklinde geleneksel tarıma olanak sağlamıştır. Mandø teknik olarak bir halligen olsa da bu terimle yaygın olarak tanımlanan on Alman adasından çok farklıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Synopsis of Mandø Island
* From Vester Vedsted across the UNESCO World Heritage Wadden Sea to Mandø
* "The Danish island of Mandø becomes Denmark’s fourth International Dark Sky Place", DarkSky International (March 14, 2024)
Møn Adası

**Møn Adası**, Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Ada, Sjælland ve Falster adalarının arasında yer almaktadır. İdari olarak Sjælland bölgesinin Vordingborg belediyesine bağlıdır.

Møn Adası, beyaz tebeşir kayalıkları, kırsal alanları, kumlu plajları ve Stege pazar kasabasıyla Danimarka'nın en popüler turistik yerlerinden biridir. Haziran 2017'de UNESCO, adayı Danimarka'nın ilk biyosfer rezervi olarak ilan etti. Bölgenin manzaraları arasında ormanlık alanlar, otlaklar, çayırlar, sulak alanlar, kıyı bölgeleri, göletler ve dik tepeler yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Møn's Tourism Office
* Liselund Palace
* Maibritt Levinsen's extensive site on Møn
Ertholmene Adaları

**Ertholmene Adaları**, Danimarka'da Baltık Denizi'nde bulunan bir adadır. Adalar, Bornholm Adası'nın doğusunda yer almakta olup Danimarka'nın en doğu noktasını oluşturur. Christiansø ve Frederiksø adalarında yerleşim olup diğer Græsholm, Østerskær ve Tat adaları ise ıssızdır.

Tarihsel olarak önemli bir donanma üssü olan kale, 1855'te kapatıldı. O zamandan beri takımadalarda faal bir askeri altyapı bulunmamaktadır, ancak adaların sivil altyapısını, müzesini ve tarihi binalarını korumak için 25 ila 30 kişiyi istihdam eden Savunma Bakanlığı'nın resmi yönetimi altındadır. Bugün Ertholmene Adaları'nın ekonomisi neredeyse tamamen turizme dayanmaktadır ve her yıl on binlerce ziyaretçi ağırlamaktadır ve bunların büyük çoğunluğu yaz aylarında Bornholm'dan günübirlik geziler yapmaktadır. Takımadaların binaları ve doğası kanunla korunmaktadır ve ıssız adalara erişim kısıtlanmıştır.

## Kaynakça
Meyfâ Abdürrahman

**Meyfâ Abdürrahman el-Kıyâdî** (1951 - 3 Nisan 2021), Yemenli öykü yazarı ve gazeteci. Moskova da bulunan Gorky Enstitüsü'nde eğitim gördü ve 1982'de yüksek lisans derecesi aldı. Abdürrahman, Yemen'in sosyal ve politik gerçeklerini ele alan kısa öyküleriyle tanınmaktadır. İlk öykü koleksiyonu 1975'te, ikincisi ise 1983'te yayınlandı. Eserleri, 1988'de Salma Khadra Jayyusi'nin editörlüğünü üstlendiği The Literature of Modern Arabia (Modern Arap Edebiyatı) adlı antolojide İngilizceye çevirelerek yayınlandı.

Abdürrahman, Aden'deki Enformasyon Bakanlığı'nda çalıştı. Ayrıca en-Nidâ gibi Yemen dergilerine de katkıda bulunmuştur. 2010 yılında, en-Nidâ ve gazetecilerinin aralarında bulunduğu mahkeme kararı kapsamında Abdürrahman, üç ay ertelenmiş hapis cezasına çarptırılmıştır.

## Kaynakça
American Journal of Clinical Oncology

***American Journal of Clinical Oncology***, Lippincott Williams & Wilkins tarafından ayda bir yayımlanan ve onkolojiyle ilgili içerik barındıran akademik bir dergidir. 1978'de *Cancer Clinical Trials* adıyla yayın hayatına başlamış ve 1982'de günümüzdeki adı almıştır.

## Dış bağlantılar
*
Endelave Adası

**Endelave Adası**, Danimarka'da Kattegat Boğazı'nda bulunan bir adadır. Ada, Yutland Yarımadası ile Fyn ve Samsø adaları arasında yer almaktadır. İdari olarak Orta Yutland bölgesinin Horsens belediyesine bağlıdır.

Endelave ve çevresindeki sahil şeridi, hem yerel hem de uluslararası düzeyde birçok kuş türü için önem taşıdığından Horsens Fiyordu'nun bir parçası olarak Ramsar alanı olarak belirlenmiştir.

## Kaynakça
Oaxaca'nın yerli halkları

**Oaxaca yerlileri**, İspanyol sömürgeleştirmesinden önce Oaxaca'da yaşayan, modern Meksika'nın Oaxaca eyaletinin sakinlerinin yerli halklarıdır. MÖ 2000'den itibaren Oaxaca'nın eski bölgesinde çeşitli kültürler gelişti; bunlardan Zapotekler ve Mixtekler, karmaşık sosyal örgütlenmeleri ve gelişmiş sanatlarıyla belki de en gelişmiş olanlardı.

Ulusal Yerli Halkların Geliştirilmesi Komisyonu'na (CDI) göre, Oaxaca, nüfusunun %48'ini oluşturan yerli halk oranıyla Yucatán'dan sonra en yüksek yerli nüfusa sahip eyalettir. Resmi olarak kayıtlı 16 yerli topluluk bulunmaktadır ve bunların bazıları kendi içlerinde kültürel olarak çeşitlilik göstermektedir. Halkın çoğu sosyal olarak dışlanmış ve yoksulluk içinde yaşamaktadır.

## Dillerin konuşmacıları

2005 nüfus sayımına göre 16 grup ve bu grupların dillerini konuşan kişi sayıları şöyledir:
 
* Zapotek – 357,134
* Mikstek – 290,049
* Mazateka – 164,673
* Çinantek – 104,010
* Mikse – 103,089
* Chatino – 42,477
* Trique – 18,292
* Huave – 15,324
* Cuicateco – 12,128
* Zoque – 10,000 (est)
* Amuzgo – 4,819
* Oaxacan Chontal – 4,610
* Tacuate – 1,726
* Chochotec – 524
* Ixcateco – 207
* Popoloco – 61

Bunlardan 477.788'i İspanyolca dışındaki tek dilli kişilerdir. İnsanların çoğunluğu Oto-Mange ailesinin dillerini, ya Popolocan-Zapotecan kolunu ya da Amuzgo-Mixtecan kolunu konuşmaktadır.

## Kaynakça
Halligen

**Halligen** (), Almanya ve Danimarka'da koruyucu setleri olmayan küçük adalardır. Almanya'da Kuzey Frizya Adaları'nda, Schleswig-Holstein'ın Wadden Denizi kıyısında on halligen bulunmaktadır ve Danimarka'nın batı kıyısında kalan bir hallig (Langli) bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Gelgit adası

**Gelgit adası**, bir su kütlesi içinde yer alan, doğal bir kıstak veya insan yapımı bir geçit yoluyla anakaraya bağlı, gelgitin çekildiği zamanlarda su yüzüne çıkan ve gelgitin yükseldiği zamanlarda su altında kalan, böylece gelgit koşullarına bağlı olarak bir burun veya yarımada ile bir ada arasında geçiş yapan yükseltilmiş bir kara parçasıdır.

Gelgit adalarını çevreleyen gizem nedeniyle, birçok dini ibadet yerine ev sahipliği yapmıştır. Gelgit kanalının oluşturduğu doğal bariyer nedeniyle, gelgit adaları genellikle kalelerin de bulunduğu yerlerdir.
Amuzgolar

**Amuzgolar**, Meksika'nın yerli halklarından biridir. Ağırlıklı olarak Guerrero/Oaxaca sınırındaki bir bölgede, özellikle dört belediye çevresinde yaşarlar: Guerrero'daki Xochistlahuaca, Tlacoachistlahuaca ve Ometepec ile Oaxaca'daki San Pedro Amuzgos. Dilleri Mikstek dillerine benzer ve toprakları örtüşmektedir. Amuzgo bölgesi çok yoksuldur ve ekonomisi çoğunlukla geçimlik tarım ve Mario guado el sanatları üretimine bağlıdır.

Amuzgo halkı genellikle Meksika'nın Guerrero ve Oaxaca eyaletlerinin sınırını kapsayan ve kıyıya yakın 3.000 kilometrekarelik (1.200 mil kare) bir bölgede yaşamaktadır. Etnik Amuzgoların sayısı 50.000 civarında olabilir ve bunların yaklaşık yüzde sekseni Guerrero eyaletinde yaşamaktadır. Amuzgolar, Mikstekler ve Nahuaların yanı sıra mestizolar ve Afro-Meksikalılarla paylaştıkları, bölgelerindeki en büyük Yerli gruptur.

## Kaynakça
Chatinolar

**Chatinolar**, Meksika'nın yerli halklarından biridir. Chation toplulukları, Meksika'nın güney orta kesimindeki Oaxaca eyaletinin güneydoğu bölgesinde yer almaktadır. Ana dilleri olan Chatino dilini yaklaşık 23.000 kişi konuşmaktadır, ancak etnik Chatinoların sayısı çok daha fazla olabilir.

## Dış bağlantılar

*  Chatinos, Instituto Nacional Indigenista – Ethnographic description of the Chatino people
*
Sierra Popoluca

**Sierra Popoluca**, **Soteapanec**, **Soteapan Zoque** veya **Highland Popoluca** olarak da bilinir, Zoque dalının gelişmekte olan bir Mikse-Zoque dilidir. Meksika'nın Veracruz eyaletinin güney kesiminde yaşayan 35.050 kişi tarafından konuşulmaktadır (INALI, 2009). Sierra Popoluca'nın, her ikisi de ciddi tehlike altında olan Texistepec ve Ayapanec adlı iki kardeş dili bulunmaktadır.

## Kaynakça
Chocholar

**Chocholar** ya da **Çoçolar** (daha eskiden **Çokones**; Çoço: *Ngiwa*), Meksika'nın Oaxaca eyaletinde yaşayan bir yerli halktır.

## Kaynakça

*