Kemal Ahmedov

**Kamal Ahmedoğlu Ahmedov** (Azerbaycanlı ressam, Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı (1992).

## Hayatı
Kamal Ahmedov, 28 Şubat 1940'ta Bakü, İçerişehir'de doğdu. Babasının inşaat mühendisi olması nedeniyle Karabağ - Ağdam'a taşındılar. Babası, Kamali Ahmedov'un profesyonel öğretmenlerin ona iyi bir eğitim vereceği ve yeteneğini geliştireceği bir yetimhaneye gönderilmesinde ısrar etti. Yetimhane personeli Samad Vurgun ile bir görüşme sırasında, A. Kamal'ın şiirlerini etkileyici ve coşkulu bir şekilde okuması şairin dikkatini çekti.

Okul yıllarında bir sanat kulübüne katıldı ve 1964 yılında, akademik eğitim sistemini reddeden aşırı bireyselci ve asi doğasıyla ünlü olan bu genç adam, A. Azimzade adına Bakü Sanat Okulu'ndan mezun oldu. Öğretmenlerinden biri, Moskova'da sanat eğitimi alan ilk Azerbaycanlı kadın ressam Vajiha Samadova idi. Resimde gerçekçi geleneklerin ve akademik normların ilkeli bir destekçisi olmasına rağmen, Vajiha Kamal'ın çalışmalarına büyük hayranlık duyuyordu ve ona yardım etmeye çalıştı. Sovyet liderlerinin portrelerini çizmek istemediği için genç sanatçı eğitimini büyük zorluklarla tamamladı.

### Aile
Bir süre sonra sanatçının annesi tifüsten öldü ve yarım yıl sonra babası da vefat etti. Çocuklar Bakü'ye götürüldü ve çeşitli yetimhanelere yerleştirildi. Kız kardeşi iki yaşında öldü, erkek kardeşi bir süre sonra büyükannesi tarafından alındı ve A. Kamal on sekiz yaşına kadar Şuvalan'daki bir yetimhanede kaldı. 1980 yılında evlenen sanatçının Kamilla Ahmadova adında bir kızı oldu. O yıllarda bile sanatçı, eşini resmetmeye ve aile mutluluğunu yansıtan tablolar yaratmaya devam etti. Kamal Ahmad'ın "Aile" tablosu başyapıtlarından biri olarak kabul edilir. Bir yandan eserin dürüstlüğü, diğer yandan sanatçının hayal gücü hayranlık uyandırıcıdır. Kadifemsi gece, eserin kahramanlarını kucaklamış ve sanatçı onları deniz kıyısında, masada çay içerken resmetmiştir. Parlak ışık, nazik çayırı ve altın rengi kum şeridini gecenin karanlığından kurtarmaya çalışırken, aynı zamanda izleyiciye dönen, düşüncelere dalmış ve uzun uzun sohbet eden karakterleri de aydınlatır. Ön planda armut biçimli çay fincanlarıyla eğri bacaklı masayı aydınlatan bu yumuşak sarı ışık, sanatçının gözlerindeki hüznü yumuşatsa da, kadının endişeli bakışlarında bir kıvılcım gibi parlar; kocasının yüzündeki görünür huzur onu aldatamaz. Kaderin kaçınılmaz darbesi, kısa süreli huzur ve mutluluğu gölgede bırakıyor; kadın korkuyla zincirlenmiş, kızını acıdan korumak için onu sıkıca kucaklıyor. Kamal hâlâ yalnız, renkler paletinden süzülüyor, resim onun için hem güneşin hem de ayın yerini alıyor.

## Sattar Bahlulzadeh ile Tanışma
Büyük fırça ustası Sattar Bahlulzadeh ile tanışan A. Kamal, bu sanatçının yaşam tarzı ve fikirlerinden derinden etkilendi. Sattar Bahlulzadeh gibi o da Nizami ve Fuzuli'nin felsefesiyle ilgilendi, büyük düşünürlerden alıntılar yaptı ve ufuk çizgisi gibi hayali ve erişilemez gerçeği bulmayı hedefleyen gerçek bir derviş oluyor. Genç Kamal Ahmed ayrıca Azerbaycan avangardının kurucusu Cavad Mirjavadov'u da öğretmeni olarak kabul ediyor. Geleceğin yetenekli sanatçısı, kendi yolunu ararken bu iki sanatçının betimleme yöntemlerini anlamaya çalıştı.

Kamal Ahmed için, diğer Abşeronlu sanatçılar gibi, toprak ve sakinleri ana ilham kaynağıydı, ancak Kamal'ın Abşeron'u genellikle özlü, kısa ve sadeydi. Kamal uzun süre Abşeron'daki Goradil köyünde yaşadı ve eserler üretti. Yerel halk, harap bir evde yaşamasına izin verdi; evin kapısı, eski olmasına rağmen parlak renklerini korumuş bir halıyla değiştirilmişti ve elektrik olmadığı için Kamal geceleri küçük odasında beyaz bir yağ lambası yakmak zorundaydı. Kamal, o kuşağın çoğu sanatçısı gibi, Abşeron'daki eşsiz bir doğa rezervi olan Gobus'tan güçlü bir şekilde etkilenmiştir.

## Eserleri
Sovyet sosyal gerçekçilik okulunun dayatmalarına uymayı reddederek kendi sanat tarzını yarattı. Eserleri genellikle koyu renklerle ve siyah bir arka plan üzerinde sembollerle zenginleştirilmiştir. Resimlerinde tuhaf, fantastik kuşlar, köpekler, geyikler ve diğer hayvanlar yer alır. Çok figürlü resimler ve portreler, manzaralar ve natürmortlar, soyut kompozisyonlar sanatçının tipik eserleridir. Kamal Ahmed, 1968 yılında Sanatçılar Birliği üyesi seçildi. 1969 yılında Moskova'daki Tüm Birlik Sanat Sergisi'ne katıldı. Sanatçının ilk kişisel sergisi 1987 yılında Bakü'de düzenlendi. 1980'lerin sonlarından itibaren Kamal Ahmed'in eserleri ABD, İtalya, Türkiye, Polonya, Cezayir, Japonya ve Rusya'da sergilendi.

1989'da A. Kamal'ın İtalya'nın Varese kentinde Sovyet sanatçıların katıldığı bir grup sergisine katılımı, yaratıcı biyografisinde önemli bir olay oldu. Sanatçı, 1988'de Moskova'daki Tüm Birlik sergisinde İtalyan küratörler tarafından oraya davet edilmişti. Bu, SSCB Sanatçılar Birliği ile Varese'deki Villa Mirabello Belediye Müzesi (Musei Civici di Villa Mirabello) arasında sergilerin karşılıklı değişimi üzerine uzun vadeli bir ortak projeydi. Müze, SSCB'den dokuz sanatçının eserlerini sergiledi. Yurtdışına seyahat etme imkanından mahrum bırakılan ve ülkesinde hiçbir onursal unvan almayan muhalif sanatçı, hayran olduğu parlak sanatçıların vatanını görme fırsatı buldu.

### Eserleri
* "*Ağaç*" (1970);
* "*Söhbet*" (1979);
* "*İşığa doğru*" (1980);
* "*Otoportre*" (1980);
* "*Mirza Şafi ve Mirza Alakbar Sabir Pirosmani'yi ziyaret ediyor*" (1980);
* "*Kheyir və Şer*" (1986);
* "*Atın ay xiffəti*"; (1986);
* "*Aile*" (Ailə, 1987);
* "*Ay gecesi*" (1990);
* "*Kırmızı Kadın*" (Kırmızı Kadın, 1990);

* "*Kaçış*" (Xilas, 1991);

* "*Köpekler*" (1991);

* "*Leyli ve Mecnun*";

* "*Goradil'de Kanal*";

* "*Goradil Köyü*";

* "*Abşeron'da Bahar*";

* "*Abşeron'da Nevruz Bayramı*";
* "*Kompozisyon*";

* "*Lambalı Otoportre*" (1998);

* "*Sanatçının Atölyesinde*" (1990'lar);

* "*Çıplak*"

### Tamamlanmamış eser
* "Otoportre. Çarmıha Gerilme" Bu eser, A. Kemal'in tamamlayamadığı son eserdir - kendini başında dikenli taç bulunan İsa suretinde resmetmiştir. Bu, sanatçının aynadaki yansımasını resmettiği sıradan bir otoportre değildir. Sadece dışarıdan kendine bakmakla kalmaz, aynı zamanda ölümsüz ruhunun başka bir dünyadan işkence gören bedenini, son acısını izlediğini de gösterir.

## Ödüller
1988 yılında, Moskova'da düzenlenen uluslararası sanat sergisinde "Absheron Kadınları" adlı tablosuyla diploma ödülüne layık görüldü ve 1989 yılında "Salvador Dali'ye Saygı" adlı eseriyle Hazar Denizi Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Kazakistan, Rusya, Türkmenistan) 1. Bienali'nde Büyük Ödül kazandı. 1993 yılında, Bakü'de Nevruz bayramına adanmış "Sanatçı" serisiyle 1. derece ödülüne layık görüldü. Azerbaycan güzel sanatlarını yeni akımlarla zenginleştiren Kamal Ahmed, yaratıcı başarılarından dolayı 4 Mart 1992'de "Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı" unvanıyla onurlandırıldı.

## Kaynaklar