Antik Roma siyaseti

Antik Roma'nın **siyasi kurumlarına** dair çeşitli listeler aşağıda sunulmuştur. Listedeki her bir madde, ayrı bir makaleye bağlantıdır. Kategoriler şunları içermektedir: yasalar (5) ve yasama organları (7); devlet makamları (40) ve makam sahipleri (6 liste); siyasi fraksiyonlar (2 + 1 çatışma) ve toplumsal sınıflar (8). Ardından benzer yapıda hazırlanmış bir siyasi terimler sözlüğü (38 madde) gelir.
## Yasalar
* Roma hukuku
* Roma hukukunun yasa listesi()
* *[[12 Levha Kanunları]]*
* Digesta()
* Corpus Iuris Civilis

## Yasama Organları
* Roma Senatosu
* Roma Meclisleri()
* Curia
* Comitia curiata
* Comitia centuriata
* Comitia tributa
* Concilium plebis

## Devlet Makamları
* aedilis - Roma Cumhuriyeti'nde bir kamu görevi
* agentes in rebus - Geç Roma İmparatorluğu’nda haberleşme ve istihbarat hizmeti
* a rationibus - (İmparatorlukta) mali işlerden sorumlu baş görevli
* censor - Roma'da nüfus sayımından sorumlu magistratus
* comes - "Yoldaş" anlamında Latince kelime, Roma'dan itibaren saray unvanı
* comes palatinus - Roma’dan bu yana imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek görevli
* consul - Antik Roma'da en yüksek siyasi makam
* consularis - Konsül görevinde bulunmuş kişilere verilen unvan
* decemviri - Roma Cumhuriyeti'nde on kişilik komisyon
* diktatör - Roma Cumhuriyeti’nde olağanüstü yetkili yönetici
* dux - Roma'da askeri ya da sivil liderlik unvanı
* imparator - Roma İmparatorluğu’nun hükümdarı
* vali - Roma eyaletlerinde yönetici konumundaki kişi
* imperator - Askeri zafer sonrası verilen rütbe; sonradan imparator unvanı oldu
* legatus - Roma’da yüksek rütbeli askeri görevli
* legatus Augusti pro praetore - Roma İmparatorluğu’nda eyalet valisi
* lictor - Roma'da magistratuslara eşlik eden koruma görevlisi
* magistratus - Antik Roma’da seçilmiş yönetici
* officium - Latince "görev", "resmi makam" anlamında çok anlamlı terim
* pontifex maximus - Antik Roma'nın başrahibi
* praefectus - Antik Roma'da “prefect” olarak bilinen idari görevli
* praepositus sacri cubiculi - Bizans sarayında baş oda görevlisi
* praeses - Roma İmparatorluğu'nun geç döneminde eyalet valisi unvanı
* praetor - Roma Cumhuriyeti'nde adli işlerden sorumlu magistratus
* praetor peregrinus - Yabancılarla ilgili davalara bakan praetor
* primicerius - Antik Roma’da çeşitli kurullarda üst sırada bulunan görevli
* princeps - “İlk kişi”; cumhuriyetin son döneminde Augustus’un unvanı
* princeps senatus - Senato’nun itibar bakımından en üst sıradaki üyesi
* prokonsül - Cumhuriyet döneminde eyalet yöneten eski konsüller
* procurator - Roma İmparatorluğu'nda mali ve idari işler için atanan görevli
* promagistratus - Görev süresi uzatılmış ya da vekil magistratus
* quaestor - Roma’da mali işlerden sorumlu memur
* rationalis - İmparatorlukta mali işlerden sorumlu üst düzey görevli
* rector - Roma’da ve ortaçağ cumhuriyetlerinde siyasi yönetici
* rex - Roma Krallığı döneminin baş yöneticisi (kral)
* senatör - Antik Roma’nın siyasi meclisi olan Senato’nun üyesi
* tribün - Roma’da halk tarafından seçilen görevli (örneğin pleb tribünü)
* triumviri - Antik Roma'da üç kişilik komisyon
* vicarius - Latince “vekil” ya da “yardımcı” anlamında görevli
* vigintisexviri - Roma Cumhuriyeti’nde küçük kamu görevlerinden oluşan kurul

## Bireysel Görev Sahipleri Listeleri
* Roma Kralları listesi
* Roma konsülleri listesi
* Roma imparatorları listesi
* Principes senatus listesi
* Roma Britanyası Valileri

## Siyasi Fraksiyonlar

* Optimates
* Populares

(bakınız Sınıfların Çatışması (Roma))

## Toplumsal Sınıflar
* Asiller
* Patriciler
* Equites
* Plebler
* Proletarya
* Köleler

## Hukuk ve Siyaset Terimleri Sözlüğü
* aerarium - Antik Roma’da kamu hazinesi
* aequitas - Roma hukukunda hakkaniyet ilkesi
* auctoritas - Roma'da saygınlık ve manevi otorite; güç (imperium) ile karşılaştırılır
* civitas - Hukukla birleşmiş yurttaş topluluğu anlayışı
* Collegium - Antik Roma'da tüzel kişilik olarak hareket eden her türlü birlik ya da dernek
* consilium - Danışma kurulu ya da danışma meclisi
* consortium - Ortak hedef doğrultusunda bir araya gelen kişi ya da kurumlar birliği
* consuetudo - Hukuki örf, teamül ilkesi
* contractus - Sözleşme
* contractus litteris - Yazılı sözleşme türü
* curia - Toplantı ve karar alma meclisi
* cursus honorum - Antik Roma'da siyasetçilerin sırasıyla üstlendiği kamu görevleri hiyerarşisi
* decreta - Genellikle devlet başkanınca ilan edilen ferman veya bildiri
* delictum - Hukuka aykırı eylem, sivil haksızlık
* edicta - Yasaların ilanı, özellikle monarşik düzende kullanılır
* fiscus - Roma imparatorunun kişisel hazinesi
* fiducia - Güvene dayalı hukuki işlem ya da güven ilişkisi
* gravitas - Ciddiyet, vakar; Roma erdemlerinden biri
* imperium - Antik Roma'da yürütme, komuta ve yargı yetkisi
* iudex - Mahkeme işlemlerini yürüten görevli, yargıç
* ius - Yurttaşlık hakları ya da hukuki erdem
* lex - Yasa
* libertas - Özgürlük tanrıçası; aynı zamanda siyasi özgürlük kavramı
* mos maiorum - Ataların gelenek ve görenekleri
* munera - Roma aristokratlarınca finanse edilen kamu hizmetleri veya eğlenceler
* municipium - Antik Roma'da şehir ya da kasaba
* obligatio - Bir kişinin yerine getirmek zorunda olduğu hukuki yükümlülük
* palatinus - Roma’dan bu yana Avrupa’daki imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek düzey görevli
* patria - Vatan, atayurt
* pietas - Görev bilinci, dindarlık; Roma faziletlerinden biri
* potestas - Güç ya da yetki anlamına gelen Latince kelime
* responsa - Yazılı hukukî karar ve içtihatlar bütünü
* provincia - İtalya dışındaki büyük Roma yönetim bölgesi
* rasyo - Aynı türden iki sayının oranı, akıl yürütme anlamında da kullanılır
* senatus consultum - Roma Senatosu’nun aldığı karar
* stipulatio - Antik Roma hukukunda sözlü sözleşme biçimi
* Birinci Triumvirlik - Sezar, Pompeius ve Crassus arasında kurulan siyasi ittifak
* İkinci Triumvirlik - MÖ 43-32 yılları arasında kurulmuş ikinci üçlü siyasi ittifak

## Ayrıca bakınız
* Tarpeian Kayası - Antik Roma’da idamlar için kullanılan dik uçurum

## Notlar