Karadağ Havayolları

**Karadağ Havayolları (İngilizce; Montenegro Airlines);** (Karadağ dili; ) Karadağ'ın bayrak taşıyıcısı hava yoludur. Ana merkezi Podgorica'daydı. Tivat Havalimanı'nda bulunan ikinci üssü ile Podgorica Havalimanı'ndaki merkezinden Avrupa çapında tarifeli ve charter seferler yürütüyordu. Havayolu, COVID-19 salgını sırasında biriken ağır kayıplar nedeniyle 26 Aralık 2020'den itibaren tasfiye edildi.

Şubat 2021'de Karadağ hükûmeti yeni bir bayrak taşıyıcısı olan Air Montenegro'yu hizmete soktu.

## Tarihçe

### İlk yıllar
Havayolu, 24 Ekim 1994'te Yugoslavya Federal Cumhuriyeti hükûmeti tarafından kuruldu.İlk uçak olan Fokker 28 Mk4000 ("Lovćen" isimli), yaklaşık iki yıl sonra 1996'da satın alındı. İlk ticari uçuş 7 Mayıs 1997'de saat tam 10.30'da Podgorica ile İtalya'nın Bari kenti arasında gerçekleşti.

Nisan 2000'de Karadağ Havayolları Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği'ne (IATA) üye oldu. Haziran 2000'de beş Fokker 100 uçağından ilki Podgorica Havalimanı'na teslim edildi. Havayolu, 5 Mart 2003'te Amadeus CRS'ye katıldı. 2004 yılında Karadağ Havayolları pilotları bölgede IIIA sertifikasını alan ilk pilot oldu. Aynı yılın 2 Temmuz'unda havayolu milyonuncu yolcusunu taşıdı.

Karadağ'ın bağımsızlık referandumunun ardından Sırbistan, Karadağlı şirketler için uluslararası bir pazar haline geldi. Karadağ Havayolları, Yedinci Özgürlük politikasının eksikliği nedeniyle Sırbistan'dan Karadağ dışındaki ülkelere uluslararası uçuşlarını durdurmak zorunda kaldı. Bu sebeple gelir getiren Niş - Zürih hattını kaybetti. Bunu aşmak amacıyla Montenegro Havayolları, Sırbistan'da Master Airways adında ayrı bir havayolu şirketi kurdu. Ancak iddiaya göre Sırp Hükümeti'nin korumacı politikaları nedeniyle işletme lisansı reddedildi. Karadağ Havayolları filosunu ve uçuş ağını büyütmek amacıyla 23 Temmuz 2007'de 2 adet Embraer 195 siparişi verdi. Uçak GECAS'tan 8 yıllığına kiralandı. İki Embraer E-195'ten ilki 5 Haziran 2008'de Podgorica Havalimanı'na ulaştı. İlk Embraer'in teslimatını , Londra-Gatwick ve Milano-Malpensa Uluslararası Havaalanı'na düzenli uçuşların başlatılması izledi.

17 Nisan 2009'da El Al ve Karadağ Havayolları, El Al'ın hisselerin %30'unu satın almakla ilgilendiğini yineleyen ortak bir bildiri yayınladılar, ancak plan gerçekleşmedi. Havayolu devlete ait bir şirket olmaya devam etti ve hükûmetten mali ve korumacı destek alıdı.

### 2010'dan bu yana gelişmeler
Havayolunun ilk Embraer E-195 uçağının gelişinin ardından Karadağ Havayolları, Embraer'den kalan sipariş modelinin E-175 olarak değiştirmesini talep etti. Ancak yine de üçüncü E-195 teslim edildi. Kalan dördüncü sipariş de E-175 oldu. 6 Temmuz 2012'de yerel basında Karadağ Havayolları'nın dördüncü alacağı uçağıı bir kez daha değiştirdiği ve bu kez E-190LR modeli talep ettiği yer aldı. Uçak Mayıs 2014'te teslim edildi. Kasım 2014'te Montenegro Airlines her iki Fokker 100'ünü de satışa çıkardı. Ancak Haziran 2015 itibarıyla alıcı bulunamadı ve uçağın hurdaya çıkarılması planlandı.

### Tasfiye ve yeni şirket
Ağustos 2016'da Karadağ Havayolları'na ait hesapların, havayolunun ülkedeki havalimanlarının işletmecisine olan borçlarının ödenmesine ilişkin mahkeme kararına uymaması nedeniyle dondurulduğu bildirildi. Montenegro Airlines'ın şirkete 15 milyon ABD dolarından fazla borcu vardı.

Aralık 2020'de Karadağ Hükûmeti, kötü yönetim ve birkaç yıldır zararların biriktiğini belirterek önümüzdeki haftalarda şirketin kapatıldığını ve tasfiye edildiğini duyurdu. Kısa bir süre sonra havayolunun 26 Aralık 2020 tarihinden itibaren tüm uçuşlarını askıya alarak operasyonlarının sona ereceği açıklandı.

29 Aralık 2020'de Bakan Mladen Bojanić, Karadağ Havayollarının yeniden düzenleneceğini ve Karadağ'ın yeni bayrak taşıyıcı havayolu olarak yeni bir şirket olan **To Montenegro** (2 Karadağ) ile değiştirileceğini duyurdu.

2020'nin sonlarında, tartışmalı bir dini önder olan Miraš Dedeić gibi iktidardaki DPS partisine yakın bir dizi kişiye Karadağ Havayolları'nın uçuşları için ücretsiz bilet veya önemli indirim verildiği ortaya çıktı.

Nisan 2021'de Karadağ hükûmetinin *Air Montenegro'yu* ToMontenegro projesinin resmi adı yaptığı ve havayolunun Montenegro Havayolları'nın eski Embraer-195 uçağından ikisini kullanmaya başlayacağı bildirildi.

Haziran 2021'de Montenegro Airlines'ın eski yöneticileri, pilotları, uçuş mürettebatı ve diğer çalışanları alacakları için İflas İdaresi'ne 205 milyon ABD doları tutarında talep bildirdi.

## Kurumsal ilişkiler

### İş trendleri
Montenegro Airlines'ın mevcut iş ve faaliyet sonuçları (31 Aralık'ta sona eren yıl itibarıyla):

## Destinasyonlar
Kapandığı sırasında Karadağ Havayolları Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Rusya, Avusturya, Slovenya, Sırbistan, İsviçre ve Birleşik Krallık'ta 18 noktaya hizmet veriyordu.

### Kod paylaşımı anlaşmaları
Karadağ Havayolları aşağıdaki havayolları ile ortak uçuş anlaşmalarını sürdürmüştür:

* Air Serbia
* Etihad Havayolları 
* S7 Havayolları

## Filo

### Nihai filo
Kapatma sırasında Karadağ Havayolları filosu şu uçaklardan oluşuyordu:

### Geçmiş filo
Havayolu daha önce aşağıdaki uçağı işletiyordu:

## Olaylar ve kazalar

* 25 Ocak 2005 günü saat 23.00 civarında, Karadağ Havayolları'na ait Fokker 100 (YU-AOM), Podgorica'ya karlı koşullarda gece inişi sırasında pistin kenarından çıktı. Burun öne çöktü ve uçak durmadan önce yaklaşık 700 metre boyunca kaydı. Kazada iki yolcu, pilot ve yardımcı pilot hafif yaralandı.
* 7 Ocak 2008 günü saat 21.30 sıralarında Karadağ Havayolları'na ait Fokker 100 (4O-AOK) tipi bir yolcu uçağı Podgorica Havalimanı'na inerken vuruldu. Uçağın rutin incelemesi, uçağın kuyruğunda bir kurşun deliğinin bulunmasına yol açtı. Uçakta 20 yolcu bulunuyordu ancak olayda yaralanan olmadı. Olayın nedeni bilinmiyor; ancak raporlar, bunun Ortodoks Noeli kutlamaları sırasında silahların yanlışlıkla ateşlenmesinin bir sonucu olabileceğini gösteriyor.

## Kaynakça