Tahir Ekber

**Tahir Ekber** (tam adı: Tahir İsmailoğlu Ekberov; ) Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatçısı (2012) unvanı sahibi Azerbaycanlı bir besteci.

Tahir Ekber, çeşitli türlerde koro, senfonik ve oda müziği eserleri bestelemiştir. Teoloji temalı "Senfonik Renkler" ve "Amin" adlı eserleri, Azerbaycan profesyonel müziğinde yeni bir tür olarak kabul edilmektedir. Besteci, "Dardin alim", "Hech kusmeyn yeridirmi?", "Azerbaycan", "Azizim", "Heyfim keldi", "Qalardim", "Bir qiz bir oğlanındır" ve "Hazal Dansı" gibi onlarca şarkının yazarıdır.

## Yaşam
Tahir İsmailoğlu Ekberov, 20 Ocak 1946'da Bakü'de doğdu. 1960-1965 yılları arasında Dzerzhinsky Müzik Okulu'nun piyano bölümünde ve 1965-1969 yılları arasında Hamza Hekimzade Niyazi Taşkent Müzik Koleji'nin müzik teorisi bölümünde eğitim gördü. Ailesiyle birlikte Taşkent'e taşınan Tahir Ekber, orada düzenlenen bir toplantıda besteci-pedagog Profesör Boris Zeydman ile tanıştı. Çocukluğundan beri müziğe büyük ilgi gösteren Tahir Ekber, bestecinin dikkatini çekti ve Boris Zeydman genç bestecinin eserleriyle tanıştıktan sonra Tahir İsmailov'a kendi sınıfında eğitim görme teklifinde bulundu. Böylece Tahir Ekber, 1970 yılında Boris Zeydman'ın sınıfında, Muhtar Aşrafi Taşkent Devlet Konservatuvarı'nın kompozisyon bölümüne girdi. 1975 yılında konservatuvardan besteci-müzikolog olarak mezun oldu. Tahir Ekber, Boris Zeydman'ın son öğrencisiydi.

Tahir Ekber, 1980 yılında ailesiyle birlikte Bakü'ye taşındı ve aynı yıl Azerbaycan Devlet Radyo ve Televizyonu'nda müzik editörü olarak çalışmaya başladı. 1985 yılında SSCB Besteciler Birliği'ne kabul edildi. SSCB Besteciler Birliği'ne seçilmesine ilişkin değerlendirme Profesör Boris Zeydman tarafından yapılmıştır.

Tahir Ekber, Azerbaycan Besteciler Birliği üyesiydi.

Bestecinin 60. yıldönümü, 9 Kasım 2006'da Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi'nde Besteciler Birliği'nin sunumu ve Azerbaycan Kültür Bakanlığı'nın emriyle görkemli bir şekilde kutlandı.

2012 yılında, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in emriyle Tahir Ekber'a Azerbaycan Cumhuriyeti Onursal Sanatsever unvanı verildi.

18 Nisan 2016'da Azerbaycan Besteciler Birliği, Raşid Behbudov adına Azerbaycan Devlet Şarkı Tiyatrosu'nda 70. yıldönümüne adanmış yaratıcı bir akşam düzenledi.

### Ölüm
Tahir Ekber, uzun bir hastalığın ardından 2 Mart 2018'de vefat etti ve Gurd Kapisi Mezarlığı'na defnedildi.

## Yaratıcılık
Tahir Ekber'ın çalışmaları koro müziği, senfonik müzik ve oda müziğini kapsamaktadır. Besteci, eserlerinde halk müziği, dini temalar, vatanseverlik ve diğer güncel konuları ele almıştır. Azerbaycan profesyonel müziğinde bazı yeni türlerin ortaya çıkışı Tahir Ekber'ın adıyla ilişkilendirilir. Bu nedenle, "Senfonik Renkler" adlı eserinde, teoloji temalı "Amin" adlı eserinde ve bunun devamı niteliğindeki vokal müzik şiiri "Ey Rabbim"de, Üzeyir Hacıbeyli, Fikret Emirov ve Ramiz Mustafayev'in eserlerine özgü dini müzik geleneklerini sürdürmüş ve onlardan alıntı yapmadan Sufi ritüellerine özgü özel bir havaya sahip besteler yaratmıştır. Böylece, Azerbaycan müziğinde Sufi müzik türünün temelleri atılmıştır.

Tahir Ekber, eserlerinde Azerbaycan halk müziği geleneklerini kullanmış ve geliştirmiştir. Karmaşık müzik eseri "Senfonik Renkler" de yeni bir senfonik form olarak kabul edilir. Azerbaycan Halk Sanatçısı, tanınmış müzikolog-bilim insanı Ramiz Zohrabov, "Senfonik Renkler" türünün Azerbaycan profesyonel müzik literatürü için yeni bir tür olduğunu belirtmiştir. Bu eserde Tahir Ekber, muğam bölümleri arasında icra edilen her bir rengi bağımsız bir enstrümantal parça olarak değerlendirmiştir. Bu 6 renkten oluşan seride, her bir muğam renginin duygusal havasını ve ritmik özelliklerini ayrı ayrı vurgulamış ve aynı zamanda aralarında bir bağlantı kurarak tek bir senfonik eser yaratmaya çalışmıştır. Bu eser aynı zamanda bestecinin diploma çalışması olup "Lenin Komsomol" Ödülü'ne layık görülmüştür. Nataliya Yanov-Yanovskaya, bestecinin bu eserdeki çalışması hakkında şunları belirtmiştir: "Muğam serisinden bazı bölümleri alıp mantıksal olarak sırayla birleştirerek yeni bir form, tabir yerindeyse "ikincil" bir form yaratmayı amaçlıyor. Bu nedenle Tahir Ekber, ulusal bir örnektir."

## Kaynakça