open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wijdemeren

**Wijdemeren**, Hollanda'nın kuzeyinde, Kuzey Hollanda ilinde bulunan bir belediyedir. 1 Ocak 2002 tarihinde Loosdrecht, ’s-Graveland ve Nederhorst den Berg belediyelerinin birleşmesiyle kurulmuştur.

## Tarihçe
Wijdemeren, 2002 yılında üç eski belediyenin birleşmesiyle oluşturulmuştur. Bu birleşme, bölgedeki idari yapıyı sadeleştirmek ve hizmetlerin etkinliğini artırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Loosdrecht daha önce Utrecht iline bağlıydı, ancak birleşme sonrası Kuzey Hollanda iline dahil edilmiştir.

## Coğrafya
Wijdemeren, Gooi bölgesinin batı sınırında yer alır ve birçok göl ve sulak alan içerir. Belediye sınırları içinde Loosdrechtse Plassen, Spiegelplas ve Ankeveense Plassen gibi göller bulunmaktadır. Bu su kütleleri, bölgeyi su sporları ve rekreasyon açısından cazip kılmaktadır.

## Nüfus
Belediyede 2025 yılı itibari ile 24.662 kişi yaşamaktadır. Nüfus, küçük kasabalar ve köyler arasında dağılmış durumdadır. Nieuw-Loosdrecht ve Kortenhoef en yoğun nüfuslu yerleşimlerdir. Nüfus yoğunluğu, büyük şehir merkezlerine göre düşük olup kırsal karakterdedir.

## Komşu belediyeler
Wijdemeren, aşağıdaki belediyelerle komşudur:

## Kültür ve etkinlikler
Belediyede yıl boyunca çeşitli kültürel etkinlikler ve festivaller düzenlenmektedir. Özellikle yaz aylarında Loosdrechtse Plassen çevresinde su sporları ve müzik festivalleri popülerdir. Ayrıca, ’s-Graveland'da tarihi konaklar ve bahçeler ziyaretçilere açıktır.

## Gezilecek yerler
**Loosdrechtse Plassen**: Yelken, kano ve diğer su sporları için popüler bir göl bölgesi.

**Spiegelplas**: Dalış ve yüzme için uygun bir göl.

**Ankeveense Plassen**: Doğa yürüyüşleri ve kuş gözlemi için ideal bir alan.

**’s-Graveland**: Tarihi konaklar ve bahçelerle ünlü bir köy.

## Ekonomi
Wijdemeren'in ekonomisi ağırlıklı olarak turizm, tarım ve küçük ölçekli işletmelere dayalıdır. Loosdrechtse Plassen çevresindeki su sporları ve rekreasyon faaliyetleri, bölge ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.

## Ulaşım
Belediye içi ulaşım kara yolları ve bisiklet yolları ile sağlanır. Hilversum gibi yakın şehirlerle otobüs bağlantıları mevcuttur. Ayrıca, Loosdrechtse Plassen çevresinde su yolları da ulaşım için kullanılmaktadır.

## Kaynakça
Üşüyorum (şarkı)

**Üşüyorum**, Gökhan Özenin ilk stüdyo albümü *[[Özelsin]]*den bir şarkı. Albümden yayınlanan ilk ve tek parçadır. Şarkının sözlerini Hakkı Yalçın yazmıştır. Müziğini ise Gökhan Özen bestelemiştir. Şarkının düzenlemesini albümün müzik yönetmeni Feyyaz Kuruş yapmıştır. Türk pop müziğinin hit şarkılarından olan "Üşüyorum"un video klibi İstanbul'da üç farklı mekanda çekildi. 2000'lerin popüler slow şarkılarından birisidir.

## Şarkı hakkında
Şarkının sözlerini Hakkı Yalçın yazdı. Şarkının müziği Gökhan Özen bestelerken, düzenlemesini ise Feyyaz Kuruş yapmıştır. *[[Özelsin]]* adını verdiği ilk albümünün prodüktörlüğü Sedat Ayrancı'nın üstlendi. Albümden yayınlanan ilk ve tek parçadır. 4 dakika 21 saniyedir. Albümde altıncı yer almaktadır. Nakarat kısmı "Üşüyorum ödünç ver ellerini
Üşüyorum üstüme ser yüreğini, sağ yanım dertli, sol yanım ayaz, savur gönlüme yangının küllerini" sözlerinden oluşur. Albümden yayınlanan ilk ve tek video klip parçasıdır.

1999 yılının ikinci yarısında İstanbul'da bulunan Stüdyo Living Room'da kaydedildi. 16 Şubat 2001 tarihinde *Özelsin* adıyla yayınlanan albümde yer alan şarkı Türk pop müziğinin hit şarkıları arasına girdi. Gökhan Özen birçok konser ve televizyon programında şarkıyı seslendirdi. Neyde Ercan Irmak, akustik gitarda Erdinç Şenyaylar, yaylılarda Şenyaylar Yaylı Grubu, bas gitarda İsmail Soyberk ve perküsyonda Cengiz Ercümer'in yer aldığı parçanın mixini Murat Aytekin, masteingini ise Sadun Ersönmez yapmıştır.

## Video klip
Albümden yalnızca bir şarkıya resmi video klip çekilmiştir. Bu klip "Üşüyorum" adlı şarkıya aittir. Klip yönetmenliğini Kemal Başbuğ üstlenmiş olduğu klip 12 Mayıs 2000 tarihinde yayınlanmıştır.  Diğer parçalar için klip çekilmemesine rağmen, özellikle "Dayanamam", "Özel Kız" ve "Yüreğinden Uzaklarda" şarkıları radyolarda sık çalınarak benimsenmiş, hit şarkılar haline gelmiştir.

## Şarkı listesi
***Orijinal versiyon**
:6. "Üşüyorum" – 4.21

## Ekip
### Orijinal versiyon
;Kayıt
*Stüdyo Living Room

;Personel

* Vokal, besteci – Gökhan Özen
* Söz yazarı - Hakkı Yalçın
* Düzenleme, müzik yönetmeni - Feyyaz Kuruş
* Neyde Ercan Irmak
* Akustik gitar - Erdinç Şenyaylar
* Yaylılar - Şenyaylar Yaylı Grubu
* Bas gitar - İsmail Soyberk
* Perküsyon - Cengiz Ercümer
* Mix - Murat Aytekin
* Mastering - Sadun Ersönmez
* Yapımcı - Sedat Ayrancı
* Yapım - Kare Müzik

## Ayrıca bakınız
* Gökhan Özen diskografisi

## Kaynakça
Illustris projesi

**Illustris projesi**, galaksi oluşumunu ve evrenin büyük ölçekli yapısının evrimini incelemek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir kozmolojik simülasyon projesidir. 2013 yılında tamamlanan bu proje, modern sayısal yöntemler ve kapsamlı fiziksel modeller kullanılarak hayata geçirilmiştir. Illustris, yüksek çözünürlük, geniş hacim ve fiziksel gerçekçilik açısından dönemin en büyük ve en ayrıntılı evren simülasyonlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Proje kapsamında, evrenin yaklaşık 13 milyar yıllık evrim süreci bilgisayar ortamında modellenmiş ve galaksilerin oluşumu, gelişimi ile dağılımı detaylı biçimde incelenmiştir. Illustris simülasyonu, evrenin ilk dönemlerinden günümüze kadar geçen süreçte maddenin ve enerjinin nasıl organize olduğunu anlamak için önemli bir bilimsel araç olarak kullanılmaktadır.

Illustris projesi'nin sonuçları, galaksilerin yapısı, dağılımı ve evrenin büyük ölçekli özellikleri hakkında bilim insanlarına önemli veriler sağlamış; aynı zamanda gözlemsel astronomi ile teorik modellerin karşılaştırılmasına olanak tanımıştır.

Illustris projesi, evrenin büyük ölçekli yapısının ve galaksi oluşum süreçlerinin daha iyi anlaşılması amacıyla başlatılmıştır. Modern gözlemsel astronominin sağladığı verilerle teorik modellerin karşılaştırılabilmesi için, yüksek çözünürlüklü ve fiziksel olarak ayrıntılı kozmolojik simülasyonlara ihtiyaç duyulmuştur. Bu gereksinim doğrultusunda, farklı ülkelerden bilim insanlarının katılımıyla uluslararası bir iş birliği olarak Illustris projesi hayata geçirilmiştir.

Proje, özellikle galaksilerin oluşumu, evrimi ve dağılımı gibi karmaşık süreçlerin bilgisayar ortamında modellenmesini hedeflemiştir. Illustris, süperbilgisayarlar kullanılarak evrenin ilk anlarından günümüze kadar olan yaklaşık 13 milyar yıllık evrimi simüle edecek şekilde tasarlanmıştır. Bu sayede gözlemlerle uyumlu ve fiziksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmesi amaçlanmıştır. Illustris projesi, galaksi oluşumuna dair mevcut teorilerin test edilmesi ve geliştirilmesi için önemli bir kaynak olarak kabul edilmektedir.

## Dış bağlantılar
*https://www.illustris-project.org/

*https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/konular/uzay-teknolojisi?page=4

## Kaynakça
Erkan Aydın (futbolcu)

**Erkan Aydın** (d. 15 Ocak 1971, Rize), Türk eski futbolcudur. Forvet pozisyonunda oynamış olan Aydın, Yeni Salihlispor ve Zonguldakspor formalarıyla 1. Lig'de çıktığı 144 maçta 34 gol atmıştır. Vanspor formasıyla Süper Lig'de 6 maçta oynamıştır.

## Kaynakça
Erkan Aydın

**Erkan Aydın** şu anlamlara gelebilir:

* Erkan Aydın, Türk siyasetçi.
* Erkan Aydın, Türk futbolcu.
Fonyód (ilçe)

**Fonyód ilçesi** (), Macaristan'ın Somogy ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 645,44&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 33.785'tir. İlçenin merkezi Fonyód'dur.

## İdari bölümler
Fonyód ilçesi dört şehir ve 17 köy olmak üzere 21 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Balatonboglár
* Balatonlelle
* Fonyód
* Lengyeltóti
;Köyler

* Balatonfenyves
* Buzsák
* Gamás
* Gyugy
* Hács
* Karád
* Kisberény
* Látrány
* Ordacsehi
* Öreglak
* Pamuk
* Somogybabod
* Somogytúr
* Somogyvámos
* Somogyvár
* Szőlősgyörök
* Visz

## Kaynakça
Eschenbach, St. Gallen

**Eschenbach**, İsviçre'nin St. Gallen kantonuna bağlı See-Gaster bölgesinde yer alan bir belediyedir.

## Tarihçe
Eschenbach bölgesi tarih öncesi dönemlerden itibaren yerleşim görmüştür. Chastli bölgesinde Roma öncesi ve Roma dönemine ait kalıntılar, Balmenrain'de ise Hallstatt dönemine ait höyükler keşfedilmiştir. Eschenbach'ın adı ilk kez 775 yılında belgelenmiştir. Orta Çağ'da, 13. yüzyıldan itibaren Toggenburg Kontları tarafından yönetilmiştir. 1309 yılında kilise patronajı Rüti Manastırı'na devredilmiştir. Bölge 1798'e kadar Schwyz ve Glarus kantonlarının ortak yönetimi altındaydı. 1803'te St. Gallen kantonuna bağlanmıştır.

## Coğrafya
Belediye, 54.86&nbsp;km²'lik bir yüzölçümüne sahiptir. Komşu belediyeleri arasında Jona, Rüti (ZH), Schmerikon, Uznach ve Wald (ZH) yer alır.

## Nüfus
2011 yılı itibarıyla nüfusu 8.606'dır. 1 Ocak 2013 tarihinde Eschenbach, Goldingen ve St. Gallenkappel belediyeleriyle birleşerek bugünkü idari yapısını kazanmıştır.

## Yönetim
Belediyenin mevcut başkanı Josef Blöchlinger'dir. İsviçre'deki diğer belediyeler gibi, Eschenbach da bir belediye meclisi (yürütme) ve genel meclis (yasama) tarafından yönetilmektedir.

## Ekonomi
2007 itibarıyla işsizlik oranı %1.3’tür. 2005 yılında birincil sektörde 186 kişi, ikincil sektörde 1.640 kişi ve üçüncül sektörde 703 kişi çalışmaktadır. Toplamda 285 işletme kayıtlıdır.

## Hizmetler ve Belediye Tesisleri
Eschenbach'ta eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler alanında çeşitli kamu kurumları bulunmaktadır. 1950 yılından beri bölgede faaliyet gösteren “Oberer Seebezirk Sekundarschule” (Ortaokul), bölgesel önem taşımaktadır.

## Tarihi ve Turistik Yerler
* Kusterhaus: Dorfstrasse 13 adresinde yer alan ve tarihî bir mahkeme binası olarak kullanılan yapı.
* Fründsberg Kalıntıları: Goldingen bölgesinde bulunan, günümüzde görünmeyen bir Orta Çağ kalesinin kalıntılarıdır.
* St. Vinzentius Katolik Kilisesi: Barok mimarisiyle öne çıkan tarihî bir kilisedir.
* Kloster Eschenbach: 1290'da kurulan manastır 1588'den itibaren Sistersiyen tarikatına dahil olmuştur. Ayrıca İsviçre'nin en büyük güneş saatlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır.

## Kültür ve Etkinlikler
2025 yılında Eschenbach, kuruluşunun 1250. yıl dönümünü kutlamaktadır. Bu kapsamda "CUSTOR 2025 – Zeitenwenden" adlı açık hava tiyatro gösterileri ve yıl dönümü pazarı düzenlenmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmî belediye web sitesi
* Kloster Eschenbach web sitesi

## Kaynakça
Paks (ilçe)

**Paks ilçesi** (), Macaristan'ın Tolna ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 836,00&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 49.433'tür. İlçenin merkezi Paks'tır.

## İdari bölümler
Paks ilçesi iki şehir, bir kasaba ve 12 köy olmak üzere 15 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Dunaföldvár
* Paks
;Kasabalar
* Nagydorog
;Köyler

* Bikács
* Bölcske
* Dunaszentgyörgy
* Gerjen
* Györköny
* Kajdacs
* Madocsa
* Németkér
* Pálfa
* Pusztahencse
* Sárszentlőrinc
* Tengelic

## Kaynakça
Keszthely (ilçe)

**Keszthely ilçesi** (), Macaristan'ın Zala ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 535,93&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 49.421'dir. İlçenin merkezi Keszthely'dir.

## İdari bölümler
Keszthely ilçesi iki şehir, iki kasaba ve 26 köy olmak üzere 30 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Hévíz
* Keszthely
;Kasabalar
* Gyenesdiás
* Vonyarcvashegy
;Köyler

* Alsópáhok
* Balatongyörök
* Bókaháza
* Cserszegtomaj
* Dióskál
* Egeraracsa
* Esztergályhorváti
* Felsőpáhok
* Gétye
* Karmacs
* Ligetfalva
* Nemesbük
* Rezi
* Sármellék
* Szentgyörgyvár
* Vállus
* Várvölgy
* Vindornyafok
* Vindornyalak
* Vindornyaszőlős
* Zalaapáti
* Zalacsány
* Zalaköveskút
* Zalaszántó
* Zalaszentmárton
* Zalavár

## Kaynakça
Zirc (ilçe)

**Zirc ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 331,02&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 19.386'dır. İlçenin merkezi Zirc'dir.

## İdari bölümler
Zirc ilçesi bir şehir ve 14 köy olmak üzere 15 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Zirc
;Köyler

* Bakonybél
* Bakonynána
* Bakonyoszlop
* Bakonyszentkirály
* Borzavár
* Csesznek
* Csetény
* Dudar
* Lókút
* Nagyesztergár
* Olaszfalu
* Pénzesgyőr
* Porva
* Szápár

## Kaynakça
Roma Piskoposluğu

**Roma Piskoposluğu** (Latince: Dioecesis *Urbis seu Romana*; İtalyanca: *Diocesi di Roma*), aynı zamanda **Roma Vekili** olarak da adlandırılır, Roma Piskoposu ve dolayısıyla yüce papa ve dünya çapındaki Katolik Kilisesi'nin başı olan papanın doğrudan yargı yetkisi altındaki Katolik Kilisesi'nin Latin piskoposluğudur. Kutsal Makam olarak papalık, diplomatik ilişkileri olan egemen bir varlıktır ve Vatikan Şehri üzerinde (coğrafi olarak Roma şehri içinde yer alır) sivil yargı yetkisine sahiptir. Roma Piskoposluğu, İtalya'nın Lazio Kilise Bölgesi'ndeki bir kilise eyaleti olan Roma Eyaleti'nin metropol piskoposluğudur. Katolik geleneğine göre, Roma'nın ilk piskoposu birinci yüzyılda Aziz Petrus'tu.

Tarihsel olarak, birçok Roma doğumlu erkek -ve İtalyan yarımadasının başka yerlerinde doğan diğerleri- Roma piskoposu olarak görev yaptı. Ancak 1900'den beri, Roma'nın yalnızca bir Roma doğumlu piskoposu oldu, XII. Pius (1939–1958). Katolik geleneğine göre ilki olan Aziz Petrus ile başlayarak, tarih boyunca, İtalyan olmayanlar da Roma piskoposu olarak görev yaptı.

Roma Piskoposluğu İtalya'nın başpiskoposluğudur ve katedrali Laterano'daki Aziz Yuhanna Bazilikası'dır. İtalya'nın başpiskoposu papadır ve İtalyan piskoposlukları üzerinde onur önceliğine ve ayrıca Katolik geleneğine göre diğer tüm piskoposluklar üzerinde yargı yetkisi önceliğine sahiptir.

## Ayrıca bakınız

* Kutsal Makam
* Papalık ünvanları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  
* Official website of the Holy See
* Diocese of Rome – Catholic-hierarchy.org
* Papal See of Rome – GCatholic.org
Cumhuriyet Meydanı (Bandırma)

**Bandırma Cumhuriyet Meydanı**, Balıkesir'in Bandırma ilçesinde yer alan ve kentin en önemli kamusal alanlarından biridir. Meydan, Bandırma'nın Cumhuriyet dönemiyle birlikte gelişen kent kimliğinin ve toplumsal hafızasının simge noktalarından biri olarak öne çıkar. Bandırma'nın ana arterlerinden biri olan Cumhuriyet Caddesi üzerinde bulunan meydan, şehrin merkezi konumunda yer alır ve çevresinde idari, ticari ve kültürel yapılar bulunur.

Cumhuriyet Meydanı, Bandırma'nın Kurtuluş Savaşı sonrası yeniden yapılanma sürecinde kentin sosyal ve kültürel yaşamının merkezi haline gelmiştir. Bandırma'nın bir “Cumhuriyet şehri” olarak kimlik kazanmasında, meydanın ve adını taşıyan caddelerin önemli bir rolü vardır. Meydan, Atatürk Caddesi ve İsmet İnönü Caddesi gibi kentin diğer ana yolları ile birlikte Bandırma'nın tarihsel ve toplumsal belleğinde özel bir yere sahiptir. Bu caddeler ve meydan, Cumhuriyet'in kuruluşunda etkili olan olayların, şahısların ve değerlerin kent mekânında yaşatılmasına katkı sağlar.

Cumhuriyet Meydanı, yıl boyunca çeşitli kültürel etkinliklere, törenlere ve kutlamalara ev sahipliği yapar. Özellikle Cumhuriyet Bayramı, Zafer Bayramı ve Bandırma'nın kurtuluş günü gibi önemli günlerde meydan, resmi törenler ve halk kutlamaları için toplanma noktası olur. Ayrıca Bandırma Belediyesi tarafından düzenlenen kültür-sanat etkinlikleri, konserler ve festivallerde de meydan aktif olarak kullanılmaktadır. Meydanın yakın zamanda yapılan düzenlemeleriyle birlikte, yaya öncelikli bir alan olarak kent yaşamına daha fazla entegre edilmesi hedeflenmiştir.

## Kaynakça
Rota (papalık imzası)

***Rota***, papalık fermanları gibi belgeleri doğrulamak için papa tarafından kullanılan sembollerden biridir. İki eşmerkezli daire içine yazılmış bir haçtır. Papa IX. Leo bunu kullanan ilk papaydı.

Dört iç kadran şunları içerir: "*[[Petrus]]*", "*[[Pavlus|Paulus]]*", papanın adı ve papanın sıra numarası. Papa'nın imzası veya sloganı bazen eşmerkezli dairelerin arasına yazılır.

Bir *rota* aynı zamanda hükümdarlar tarafından belgelerin ve diplomaların onaylanması için de kullanılırdı.

## Ayrıca bakınız

* Signum manus
* Tuğra
* Helrtva

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Rota örnekleri
At yarışı bahisleri

**At yarışı bahisleri** veya **at bahisleri**, birçok hipodromda yaygın olarak oynanılan bir kumar türüdür. Modern anlamda at yarışı bahsi, 1600'lü yılların başlarında, I. James'in Büyük Britanya tahtında bulunduğu dönemde başlamıştır. Bahisçiler, yarışa katılan atların yarışı hangi sırada tamamlayacağı üzerine para yatırırlar.

Bahis oynamanın yasal olduğu yerlerde, çoğu hipodromda müşterek bahis sistemi uygulanır. Bu sistemde bahisçilerin yatırdığı paralar ortak bir havuzda toplanır ve belirli bir kesinti yapıldıktan sonra kazananlar arasında orantılı şekilde paylaştırılır. Müşterek bahis sistemi, yarışlara katılanlara ödül (ikramiye) sağlayan bir kaynak olmanın yanı sıra, önemli miktarda vergi geliri de üretir. Bu bağlamda, dünya genelinde 53 ülkede her yıl 100 milyar ABD dolarını aşkın tutarda bahis oynandığı bildirilmektedir.

Bazı ülkelerde (özellikle Birleşik Krallık, İrlanda ve Avustralya), müşterek bahisten farklı ve daha yaygın bir uygulama olarak, bahisçilere oran belirleyen özel bahis şirketleri hizmet vermektedir. Bu sistemde, söz konusu şirketler oranlar üzerinden fiilen bir piyasa oluşturur. Böylece bahisçiler, belirli bir zamanda bir at için sunulan oranı sabitleyerek o oran üzerinden bahis oynama imkânına sahip olurlar.

## Kaynakça
Tapolca (ilçe)

**Tapolca ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 540,30&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 34.256'dır. İlçenin merkezi Tapolca'dır.

## İdari bölümler
Tapolca ilçesi iki şehir, bir kasaba ve 30 köy olmak üzere 33 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Badacsonytomaj
* Tapolca
;Kasabalar
* Révfülöp
;Köyler

* Ábrahámhegy
* Badacsonytördemic
* Balatonederics
* Balatonhenye
* Balatonrendes
* Gyulakeszi
* Hegyesd
* Hegymagas
* Kapolcs
* Káptalantóti
* Kékkút
* Kisapáti
* Köveskál
* Kővágóörs
* Lesencefalu
* Lesenceistvánd
* Lesencetomaj
* Mindszentkálla
* Monostorapáti
* Nemesgulács
* Nemesvita
* Raposka
* Salföld
* Sáska
* Szentbékkálla
* Szigliget
* Taliándörögd
* Uzsa
* Vigántpetend
* Zalahaláp

## Kaynakça
Sümeg (ilçe)

**Sümeg ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 306,48&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 15.358'dir. İlçenin merkezi Sümeg'dir.

## İdari bölümler
Sümeg ilçesi bir şehir ve 20 köy olmak üzere 21 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Sümeg
;Köyler

* Bazsi
* Bodorfa
* Csabrendek
* Dabronc
* Gógánfa
* Gyepükaján
* Hetyefő
* Hosztót
* Káptalanfa
* Megyer
* Nemeshany
* Rigács
* Sümegprága
* Szentimrefalva
* Ukk
* Veszprémgalsa
* Zalaerdőd
* Zalagyömörő
* Zalameggyes
* Zalaszegvár

## Kaynakça
Dil edinim aygıtı

**Dil edinim aygıtı** (İngilizce: Language Acquisition Device, LAD) 1960’lı yıllarda linguist ve filozof Noam Chomsky tarafından dil edinimi araştırmaları kapsamında ortaya atılmış bir iddiadır. LAD kavramı, bir bebeğin dili edinmesini ve üretmesini sağlayan içgüdüsel bir zihinsel kapasite olduğu varsayımına dayanır. Bu kavram, dilin doğuştan geldiğini savunan nativist (doğuştancı) kuramın bir bileşenidir. Söz konusu kuram, insanların dili edinmeye yönelik doğuştan gelen bir içsel yetiye sahip olduklarını öne sürer.

LAD lehine öne sürülen temel argüman, “uyaran yetersizliği argümanı”dır (Poverty-of-the-Stimulus-Argument).

## Eleştiriler
LAD'a, insanların doğuştan bir dil edinim aygıtına sahip oldukları iddiasını destekleyecek yeterli nörobilimsel ya da dil edinimiyle ilgili verilerin bulunmadığıyla ilgili olarak çeşitli eleştiriler yöneltilmiştir.

Dil edinim aygıtı kavramı, çocukların dili edinme sürecinin evrensel ve aşamalı doğasını yeterince açıklayamaması nedeniyle eleştirilmiştir. Tüm çocuklarda gözlemlenen benzer evreler – agulama dönemi, tek sözcüklü dönem, ardından *"anne* *gel"* gibi basit sözcük birleşimleri ve nihayetinde karmaşık cümlelere geçiş – bu modelle doğrudan açıklanamaz. Bu tür bir gelişimin anlaşılabilmesi için, çocukların hipotez oluşturma süreçlerinde sistematik bir aşama süreci olması gerekir; ancak LAD modeli bu konuda herhangi bir açıklama sunmaz.

Chomsky’nin nativist (doğuştancı) yaklaşımı da genel olarak eleştiriye tabi tutulmaktadır. Zira dil bilgisinin doğuştan geldiğine dair bu kadar büyük bir iddia, yalnızca uyaran yetersizliği argümanına (poverty of the stimulus) dayandırılmakta ve bunun dışında ayrıntılı kanıtlarla desteklenmemektedir. Öte yandan, Jean Piaget gibi araştırmacıların geliştirdiği, dil edinimini açıklayan ve evrensel gramer ya da dil edinim aygıtı varsayımına ihtiyaç duymayan birçok alternatif kuram da bulunmaktadır.

## Kaynakça
Devecser (ilçe)

**Devecser ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 421,73&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 15.079'dur. İlçenin merkezi Devecser'dir.

## İdari bölümler
Devecser ilçesi bir şehir ve 27 köy olmak üzere 28 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Devecser
;Köyler

* Adorjánháza
* Apácatorna
* Borszörcsök
* Csögle
* Dabrony
* Doba
* Egeralja
* Iszkáz
* Kamond
* Karakószörcsök
* Kerta
* Kisberzseny
* Kiscsősz
* Kispirit
* Kisszőlős
* Kolontár
* Nagyalásony
* Nagypirit
* Noszlop
* Oroszi
* Pusztamiske
* Somlójenő
* Somlószőlős
* Somlóvásárhely
* Somlóvecse
* Tüskevár
* Vid

## Kaynakça
Grup içi kayırmacılık

**Grup içi kayırmacılık**, kişinin kendi grubundaki üyelerini grup dışı üyelere tercih etme örüntüsüdür. Bu, başkalarının değerlendirilmesinde, kaynakların tahsisinde ve diğer birçok şekilde ifade edilebilir.

Bu etki birçok psikolog tarafından araştırılmış ve grup çatışması ve önyargı ile ilgili birçok teoriyle ilişkilendirilmiştir. Fenomen öncelikle sosyal psikoloji açısından görülmektedir. Çalışmalar, grup içi kayırmacılığın kültürel grupların oluşumunun bir sonucu olarak ortaya çıktığını göstermiştir.

## Not listesi

## Kaynakça
Pápa (ilçe)

**Pápa ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 1.022,09&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 59.310'dur. İlçenin merkezi Pápa'dır.

## İdari bölümler
Pápa ilçesi bir şehir ve 48 köy olmak üzere 49 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Pápa
;Köyler

* Adásztevel
* Bakonyjákó
* Bakonykoppány
* Bakonypölöske
* Bakonyság
* Bakonyszentiván
* Bakonyszücs
* Bakonytamási
* Béb
* Békás
* Csót
* Dáka
* Döbrönte
* Egyházaskesző
* Ganna
* Gecse
* Gic
* Homokbödöge
* Kemeneshőgyész
* Kemenesszentpéter 
* Kup
* Külsővat
* Lovászpatona
* Magyargencs
* Malomsok
* Marcalgergelyi
* Marcaltő
* Mezőlak
* Mihályháza
* Nagyacsád
* Nagydém
* Nagygyimót
* Nagytevel
* Nemesgörzsöny
* Nemesszalók
* Németbánya
* Nóráp
* Nyárád
* Pápadereske
* Pápakovácsi
* Pápasalamon
* Pápateszér
* Takácsi
* Ugod
* Vanyola
* Várkesző
* Vaszar
* Vinár

## Kaynakça
Taahhüt tırmanışı

**Taahhüt tırmanışı**, bir bireyin veya grubun bir karar, eylem veya yatırımdan giderek daha olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalmasına rağmen, rotayı değiştirmek yerine davranışı sürdürdüğü bir insan davranış örüntüsüdür. Aktör, mantıksız olan ancak önceki karar ve eylemlerle uyumlu olan davranışları sürdürür.

Sosyolojide, bağlılığın mantıksız şekilde tırmanması veya bağlılık önyargısı benzer davranışları tanımlar. Bu fenomen ve bunların altında yatan duygu, "kötüye iyi para atmak" veya "Bir kuruş için, bir pound için" veya "Doğru kararı vermek için asla yanlış zaman değildir" veya "Kendinizi bir çukurda bulursanız, kazmayı bırakın" gibi atasözü imgelerinde yansıtılır.

## Örnekler
* Recep Tayyip Erdoğan'ın 2023 cumhurbaşkanlığı seçim kampanyası

## Kaynakça
Balatonfüred (ilçe)

**Balatonfüred ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 357,75&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 23.849'dur. İlçenin merkezi Balatonfüred'dir.

## İdari bölümler
Balatonfüred ilçesi bir şehir ve 21 köy olmak üzere 22 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Balatonfüred
;Köyler

* Alsóörs
* Aszófő
* Balatonakali
* Balatoncsicsó
* Balatonszepezd
* Balatonszőlős
* Balatonudvari
* Csopak
* Dörgicse
* Lovas
* Monoszló
* Óbudavár
* Örvényes
* Paloznak
* Pécsely
* Szentantalfa
* Szentjakabfa
* Tagyon
* Tihany
* Vászoly
* Zánka

## Kaynakça
Ajka (ilçe)

**Ajka ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 320,71&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 39.160'tır. İlçenin merkezi Ajka'dır.

## İdari bölümler
Ajka ilçesi bir şehir ve 10 köy olmak üzere 11 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Ajka
;Köyler

* Csehbánya
* Farkasgyepű
* Halimba
* Kislőd
* Magyarpolány
* Nyirád
* Öcs
* Szőc
* Úrkút
* Városlőd

## Kaynakça
Balatonalmádi (ilçe)

**Balatonalmádi ilçesi** (), Macaristan'ın Vesprim ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 239,75&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 24.330'dur. İlçenin merkezi Balatonalmádi'dir.

## İdari bölümler
Balatonalmádi ilçesi üç şehir ve sekiz köy olmak üzere 11 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Balatonalmádi
* Balatonfűzfő
* Balatonkenese
;Köyler
* Balatonakarattya
* Balatonfőkajár
* Csajág
* Felsőörs
* Királyszentistván
* Küngös
* Litér
* Papkeszi

## Kaynakça
Siófok (ilçe)

**Siófok ilçesi** (), Macaristan'ın Somogy ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 657,05&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 51.099'dur. İlçenin merkezi Siófok'tur.

## İdari bölümler
Siófok ilçesi üç şehir, bir kasaba ve 20 köy olmak üzere 24 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Balatonföldvár
* Siófok
* Zamárdi
;Kasabalar
* Balatonszárszó
;Köyler

* Ádánd
* Balatonendréd
* Balatonőszöd
* Balatonszabadi
* Balatonszemes
* Balatonvilágos
* Bálványos
* Kereki
* Kötcse
* Kőröshegy
* Nagyberény
* Nagycsepely
* Nyim
* Pusztaszemes
* Ságvár
* Siójut
* Som
* Szántód
* Szólád
* Teleki

## Kaynakça
Csurgó (ilçe)

**Csurgó ilçesi** (), Macaristan'ın Somogy ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 496,19&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 16.862'dir. İlçenin merkezi Csurgó'dur.

## İdari bölümler
Csurgó ilçesi bir şehir, bir kasaba ve 16 köy olmak üzere 18 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Csurgó
;Kasabalar
* Berzence
;Köyler

* Csurgónagymarton
* Gyékényes
* Iharos
* Iharosberény
* Inke
* Őrtilos
* Pogányszentpéter
* Porrog
* Porrogszentkirály
* Porrogszentpál
* Somogybükkösd
* Somogycsicsó
* Somogyudvarhely
* Szenta
* Zákány
* Zákányfalu

## Kaynakça
Umbraculum

**Umbraculum** (Latince: 'küçük gölgelik', "şemsiye"; İtalyanca: *ombrellone*, "büyük şemsiye", bazilikalarda**&nbsp;**&nbsp;ayrıca **conopaeum** olarak ifade edilir.) Papalık kıyafetlerinin ve nişanlarının tarihi bir parçasıdır ve bir zamanlar papaya gölge sağlamak için günlük olarak kullanılırdı.**&nbsp;**Pavilyon olarak da bilinen modern kullanımda umbraculum, Katolik Kilisesi'nin ve papanın kilise üzerindeki otoritesinin bir simgesidir. Çağdaş Kilise'de, dünyanın dört bir yanındaki tüm bazilikalarda, ana sunaklarının sağında belirgin bir şekilde yer alır. Papa bir bazilikayı ziyaret ettiğinde, umbraculum'u açılır.

Latince'den İtalyanca'ya çevrildiğinde *ombrellino* veya Türkçe'de şemsiye olarak bilinir. Papalığın geleneksel renkleri olan geniş, dönüşümlü altın ve kırmızı şeritlerle Baldaken tipi bir gölgelik şeklindedir, Bizans Papalığı ve öncesine bağlıdır (beyaz, Napolyon savaşlarından sonra papalık rengi olarak kullanılmaya başlanmıştır).

Roma'daki Santi Quattro Coronati kilisesinin San Silvestro oratoryumunda bulunan 1248 tarihli bir fresk dizisi, umbraculum'un geleneksel altın ve kırmızı renklerinde kamusal etkinliklerde papalık nişanı olarak kullanıldığını gösteriyor.

Umbraculum, Kutsal Makam'ın sede ''vacante'', yani iki papanın saltanatları arasındaki armasının bir parçasıdır. İlk olarak 1521'de basılan madeni paralarda bu şekilde bir hükümdarlıklar arası amblem olarak kullanılmıştır. Sede vacante sırasında Kutsal Makam'ın zamansal egemenliğini kullanan Kutsal Roma Kilisesi'nin camerlengo'su'nun arması da, üzerinde bir umbraculum bulunan çaprazda bir çift altın ve gümüş anahtarla süslenmiştir.

Umbraculum, papanın bir kiliseyi küçük bir bazilika seviyesine yükselttiğinde bahşettiği sembollerden biridir; diğeri ise tintinnabulum veya çandır. Büyük bir bazilikanın umbraculum'u altın ve kırmızı kadife kumaştan yapılırken, küçük bir bazilikanın umbraculum'u sarı ve kırmızı ipekten yapılır. Umbraculum ayrıca bir bazilikanın armasındaki kalkanın arkasında da temsil edilir. Ancak bu semboller 1989 Vatikan direktiflerinde belirtilmemiştir.

## Ayrıca bakınız

* Baldaken
* Kanopi

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
*

## Dış bağlantılar
*
*Procession with ''umbraculum'' by the collegiate chapter of the Basilica of Sts Peter and Paul in Gozo, Malta
*Vacancy of the Apostolic See, 2005 (Umbraculum used in context at Vatican website)
Barcs (ilçe)

**Barcs ilçesi** (), Macaristan'ın Somogy ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 696,47&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 23.793'tür. İlçenin merkezi Barcs'tır.

## İdari bölümler
Barcs ilçesi bir şehir ve 25 köy olmak üzere 26 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Barcs
;Köyler

* Babócsa
* Bélavár
* Bolhó
* Csokonyavisonta
* Darány
* Drávagárdony
* Drávatamási
* Heresznye
* Homokszentgyörgy
* Istvándi
* Kastélyosdombó
* Kálmáncsa
* Komlósd
* Lad
* Lakócsa
* Patosfa
* Péterhida
* Potony
* Rinyaújlak
* Rinyaújnép
* Somogyaracs
* Szentborbás
* Szulok
* Tótújfalu
* Vízvár

## Kaynakça
Tab (ilçe)

**Tab ilçesi** (), Macaristan'ın Somogy ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 427,24&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 12.797'dir. İlçenin merkezi Tab'dır.

## İdari bölümler
Tab ilçesi bir şehir ve 23 köy olmak üzere 24 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Tab
;Köyler

* Andocs
* Bábonymegyer
* Bedegkér
* Bonnya
* Fiad
* Kapoly
* Kánya
* Kára
* Kisbárapáti
* Lulla
* Miklósi
* Nágocs
* Sérsekszőlős
* Somogyacsa
* Somogydöröcske
* Somogyegres
* Somogymeggyes
* Szorosad
* Tengőd
* Torvaj
* Törökkoppány
* Zala
* Zics

## Kaynakça
Büyük karides

**Büyük karides**, dış iskelet ve on bacağı olan küçük su kabukluları için kullanılan yaygın bir isimdir. Tuzlu sulardan farklı olarak tatlı sularda daha fazla bulunur ve büyük yapılıdırlar. Büyük karidesler çiğken gri renktedir, pişince rengi pembeye dönmektedir.

## Kaynakça
İhmal önyargısı

**İhmal önyargısı**, insanların ihmali (eylemsizliği) eyleme tercih ettiği ve eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkan zararı, ihmalin bir sonucu olarak ortaya çıkan zarardan daha olumsuz değerlendirme eğiliminde olduğu bir olgudur. Bu, psikolojik atalet, işlem maliyetlerinin algılanması ve eylemlerin ihmallerden daha nedensel olduğu algısı gibi bir dizi süreçten dolayı ortaya çıkabilir.

## Örnekler ve uygulamalar
Taoizm, eylemsizliği gnomik olarak teşvik edebilir: "Yol'u izlerseniz her gün daha az şey yaparsınız. Hiçbir şey yapmayana kadar daha az ve daha az şey yaparsınız. Ve hiçbir şey yapmazsanız, yapılmamış hiçbir şey kalmaz."

Gerçek dünyadan başka bir örnek ise ebeveynlerin, aşının ölüme yol açma olasılığı, önlenen hastalıktan kaynaklanan ölüm olasılığından çok daha düşük olsa bile, çocuklarını ölüm olasılığı nedeniyle aşılatmamaya karar vermeleridir.

## Kaynakça
Telkine açıklık

**Telkine açıklık**, başkalarının telkinlerini kabul etmeye ve bunlara göre hareket etmeye meyilli olma niteliğidir. Bir kişi, bir senaryoyu veya anıyı hatırladığında, başkasının verdiği yanlış bilgilerle belirli anılardaki boşlukları doldurabilir. Telkin edilebilirlik, hatırlamayı çarpıtmak için ipuçları kullanır: özneye geçmiş bir olay hakkında ısrarla bir şeyler söylendiğinde, onun olaya ilişkin anısı tekrarlanan mesaja uyar.

Yoğun duygular yaşayan bir kişi fikirlere karşı daha açık olma eğilimindedir ve bu nedenle daha kolay telkin edilebilir. Genellikle telkine açıklık yaş arttıkça azalır. Ancak psikologlar, bireysel öz saygı ve iddialılık düzeylerinin bazı insanları diğerlerinden daha kolay telkine açık hale getirebileceğini bulmuşlardır; bu bulgu telkine açıklık spektrumu kavramına yol açmıştır.

## Örnekler
Telkine yatkınlık insanların günlük hayatlarında görülebilir:
*Çocuklara anne babaları tarafından iyi şarkıcı oldukları söyleniyor ve o günden sonra yetenekli olduklarına inanıyorlar, oysa anne babaları aslında onları yanlış bir şekilde cesaretlendiriyor.
*Bir öğretmen, Psikoloji öğrencilerini, "Tepkisellik, telkin veya yanlış bilgi yoluyla hafızanın çarpıtılmasıdır, değil mi?" diyerek kandırabilir. Sınıfın çoğunluğunun onunla aynı fikirde olması muhtemeldir çünkü o bir öğretmendir ve söyledikleri kulağa doğru gelir. Ancak, terim aslında yanlış bilgi etkisinin tanımıdır.
Ancak telkine açıklık aşırılıklara da yol açabilir ve olumsuz sonuçlar doğurabilir:
*Bir tanığın ifadesi, polisin veya avukatların görüşme sırasında yaptığı öneriler nedeniyle değişir ve bu da zaten belirsiz olan gözlemlerin çarpık anılara dönüşmesine neden olur.

## Hipnoz
Hipnotik telkine yatkınlık, hipnoza ve hipnotik telkine yanıt verme genel eğilimini yansıtan bireysel bir özelliktir. Hipnotik telkine yatkınlığın standartlaştırılmış ölçümleriyle yapılan araştırmalar, bu değişkende önemli bireysel farklılıklar olduğunu göstermiştir.

### Otonomi
Bireysel telkine açıklıktaki farklılıkların ilginçliği erken dönem Yunan filozoflarında bile ortaya çıkmıştır. Aristoteles'in kaygısız bir yaklaşımı vardı:

## Kaynakça
Bonyhád (ilçe)

**Bonyhád ilçesi** (), Macaristan'ın Tolna ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 476,77&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 31.567'dir. İlçenin merkezi Bonyhád'dır.

## İdari bölümler
Bonyhád ilçesi iki şehir ve 23 köy olmak üzere 25 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Bonyhád
* Nagymányok
;Köyler

* Aparhant
* Bátaapáti
* Bonyhádvarasd
* Cikó
* Felsőnána
* Grábóc
* Györe
* Izmény
* Kakasd
* Kéty
* Kisdorog
* Kismányok
* Kisvejke
* Lengyel
* Mórágy
* Mőcsény
* Mucsfa
* Murga
* Nagyvejke
* Tevel
* Váralja
* Závod
* Zomba

## Kaynakça
Dombóvár (ilçe)

**Dombóvár ilçesi** (), Macaristan'ın Tolna ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 509,02&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 32.331'dir. İlçenin merkezi Dombóvár'dır.

## İdari bölümler
Dombóvár ilçesi bir şehir ve 15 köy olmak üzere 16 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Dombóvár
;Köyler

* Attala
* Csibrák
* Csikóstőttős
* Dalmand
* Döbrököz
* Gyulaj
* Jágónak
* Kapospula
* Kaposszekcső
* Kocsola
* Kurd
* Lápafő
* Nak
* Szakcs
* Várong

## Kaynakça
Lenti (ilçe)

**Lenti ilçesi** (), Macaristan'ın Zala ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 624,12&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 19.789'dur. İlçenin merkezi Lenti'dir.

## İdari bölümler
Lenti ilçesi bir şehir ve 47 köy olmak üzere 30 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Lenti
;Köyler

* Alsószenterzsébet
* Baglad
* Barlahida
* Belsősárd
* Bödeháza
* Csesztreg
* Csömödér
* Dobri
* Felsőszenterzsébet
* Gáborjánháza
* Gosztola
* Hernyék
* Iklódbördőce
* Kálócfa
* Kányavár
* Kerkabarabás
* Kerkafalva
* Kerkakutas
* Kerkateskánd
* Kissziget
* Kozmadombja
* Külsősárd
* Lendvadedes
* Lendvajakabfa
* Lovászi
* Magyarföld
* Márokföld
* Mikekarácsonyfa
* Nemesnép
* Nova
* Ortaháza
* Páka
* Pórszombat
* Pördefölde
* Pusztaapáti
* Ramocsa
* Resznek
* Rédics
* Szécsisziget
* Szentgyörgyvölgy
* Szijártóháza
* Szilvágy
* Tormafölde
* Tornyiszentmiklós
* Zalabaksa
* Zalaszombatfa
* Zebecke

## Kaynakça
Letenye (ilçe)

**Letenye ilçesi** (), Macaristan'ın Zala ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 388,69&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 16.410'dur. İlçenin merkezi Letenye'dir.

## İdari bölümler
Letenye ilçesi bir şehir ve 26 köy olmak üzere 27 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Letenye
;Köyler

* Bánokszentgyörgy
* Bázakerettye
* Becsehely
* Borsfa
* Bucsuta
* Csörnyeföld
* Kerkaszentkirály
* Kiscsehi
* Kistolmács
* Lasztonya
* Lispeszentadorján
* Maróc
* Molnári
* Murarátka
* Muraszemenye
* Oltárc
* Petrivente
* Pusztamagyaród
* Semjénháza
* Szentliszló
* Szentmargitfalva
* Tótszentmárton 
* Tótszerdahely
* Valkonya
* Várfölde
* Zajk

## Kaynakça
New Day Rising

***New Day Rising***, Amerikalı punk rock grubu Hüsker Dü'nün üçüncü stüdyo albümü. 1985 yılında SST Records tarafından yayımlanmıştır.

## Müzik tarzı
Grubun bir önceki albümü Zen Arcade gibi, New Day Rising'de grubun ilk dönemlerindeki hızlı tempolu hardcore punk tarzından uzaklaşarak, daha yavaş tempolar ve melodilere yönelmesiyle bir grubun müzikal evrimini gözler önüne serdi. Gazeteci Andrew Earles’a göre, Zen Arcade albümünde yer alan pop odaklı parçaların etkisiyle, New Day Rising, bu tarz şarkıların albümün tamamına yayıldığı bir çalışma haline geldi. Earles özellikle önceki albümden "Chartered Trips", "Something I Learned Today" ve "First of the Last Calls" parçalarının bu albümün sound’unu etkilediğini belirtti.

Consequence of Sound'un yazarı Ryan Bray'e göre, “Zen Arcade'de melodinin hardcore ile aynı zeminde var olabilmesi için büyük adımlar atılmıştı. New Day Rising'de ise grubun sert tarzı ile pop rock arasında dengeyi bulduğu noktaydı.” Bob Mould, gitar kayıtlarını Ibanez Flying V gitar kullanarak yaptı.

## Şarkı Listesi

## Personel
;Hüsker Dü
* Bob Mould - vokal, gitar
* Greg Norton - bas gitar
* Grant Hart - vokal, bateri, piyano "Books About UFOs"

;Prodüksiyon
* Spot - yapımcı, ses mühendisi
* Hüsker Dü - yapımcı
* Steve Fjelstad - ses mühendisi
* Fake Name Graphx - kapak tasarımı

## Müzik listeleri performansı

## Bibliyografi
*

## Kaynakça
Batı Karpatlar

**Batı Karpatlar**, Karpat Dağları'nın batı kısmını oluşturan bir sıradağdır. Dağlar, Polonya ile Slovakya sınırı boyunca Doğu Karpatlar'ın Aşağı Beskidler sırasından Çekya'nın Moravya bölgesine ve Avusturya'nın Weinviertel'ine doğru uzanır. Güneyde Kuzey Macar Dağları kuzey Macaristan'ı kaplar. Batı Karpatlar'ın alanı yaklaşık 70.000 km²'dir. En yüksek rakım, Yüksek Tatra Dağları'nda bulunan Gerlachov Zirvesi'dir (2.655 m).

Batı Karpatlar'ın çevresinin çoğu vadilerle oldukça keskin bir şekilde tanımlanmıştır. Kuzeybatı ve kuzeyde, Bohemya Masifi'nden Dış Alt Karpatya ve Küçük Polonya Yaylası ile ayrılırlar ve batıda Moravya Geçidi Sudetlere uzanır. Güneyde dağ zinciri, Alpler, Dinar Alpleri ve Doğu Karpatlar'ın ana kütlesi arasında yer alan büyük bir ova olan Pannoniya Ovası'na doğru alçalır.

Batı Karpatlar ile Doğu Alpleri arasındaki sınır, Viyana Havzası, Devín Kapısı'ndaki Küçük Karpatlar'ın Hainburg Tepeleri ve Tuna Nehri'nin oyduğu bir boşluk tarafından oluşturulur. Dağlar doğuda ve kuzeydoğuda Doğu Slovak ve Sandomierz havzaları ile sınırlıdır, ancak daha az çarpıcıdır ve Doğu Karpatlar'a kadar devam eden yayla arazisinden geçer.

## Kaynakça
Zuidbroek, Groningen

**Zuidbroek**, Hollanda’nın kuzeyinde, Groningen ilinde yer alan bir köydür. Midden-Groningen belediyesine bağlıdır ve tarihsel olarak bir demiryolu merkezi olarak tanınır.

## Tarihçe
Zuidbroek, tarihsel belgelerde ilk kez 13. yüzyılda geçmektedir. Uzun yıllar bağımsız bir belediye olarak varlığını sürdürmüş, 1965 yılında Muntendam ile birleşmiş, 2018'de ise Midden-Groningen belediyesi sınırlarına katılmıştır.

## Coğrafya
Zuidbroek, Groningen ilinin doğusunda yer alır. Köy, tarım arazileriyle çevrilidir ve Winschoterdiep kanalına yakındır. Demiryolu hattı, yerleşimin kuzeyinden geçer.

## Kültür ve etkinlikler
Köyde düzenli olarak yerel festivaller, pazarlar ve kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Zuidbroek ayrıca önemli bir ulaşım tarihi mirasına sahiptir.

## Gezilecek yerler
* **Noord-Nederlands Spoorwegmuseum**: Eski tren istasyonu binasında yer alan demiryolu müzesi, bölgenin ulaşım tarihine ışık tutar.
* **Eski tren istasyonu binası**: 1865 yılında inşa edilmiştir ve günümüzde müze olarak işlev görmektedir.

## Ulaşım
Zuidbroek, Groningen-Winschoten demiryolu hattı üzerinde yer alır ve Zuidbroek Tren İstasyonu aktif şekilde hizmet vermektedir. Ayrıca bölgesel otobüs hatları köyü çevredeki kasaba ve şehirlere bağlamaktadır.

## Kaynakça
Zalaszentgrót (ilçe)

**Zalaszentgrót ilçesi** (), Macaristan'ın Zala ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 282,56&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 15.509'dur. İlçenin merkezi Zalaszentgrót'tur.

## İdari bölümler
Zalaszentgrót ilçesi bir şehir ve 19 köy olmak üzere 20 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Zalaszentgrót
;Köyler

* Batyk
* Döbröce
* Dötk
* Kallósd
* Kehidakustány
* Kisgörbő
* Kisvásárhely
* Mihályfa
* Nagygörbő
* Óhíd
* Pakod
* Sénye
* Sümegcsehi
* Szalapa
* Tekenye
* Türje
* Zalabér
* Zalaszentlászló
* Zalavég

## Kaynakça
2025 Dünya Halter Şampiyonası

**2025 [[Dünya Halter Şampiyonası]]**, 1-10 Ekim 2025 tarihleri arasında Norveç'in Førde kentinde düzenlenmiştir. Etkinlik sayısı erkekler ve kadınlarda ondan sekize düşürülmüştür.

İngiliz Milletler Topluluğu Halter Federasyonu'nu (CWF) temsil eden sporcular, 2026 yılında Glasgow'da düzenlenecek XXIII. İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'na katılma hakkı kazanmak için Dünya Şampiyonası'nda yarışırlar ve elde ettikleri sonuçlar dünya şampiyonluğu için resmi olarak geçerli sayılmamaktadır. Bunlar arasında İngiltere, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda, Britanya Krallığı'na bağlı bölgeler (Jersey, Guernsey ve Man Adası) ve Britanya Denizaşırı Toprakları yer almaktadır. Bu ülkeler, Britanya Halter Federasyonu'nun yetki alanına girmektedir, ancak IWF tarafından tanınmamaktadır. Belaruslu ve Rus sporcular, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline yönelik yaptırımlar nedeniyle şampiyonaya *Bireysel Tarafsız Sporcular* (AIN) adı altında katılmaktadır. IWF, haltercilerin kazandığı madalyaları resmi madalya sayısına dahil etmemektedir.

Türkiye'yi turnuvada kadınlarda 48 kiloda Gamze Altun, 53 kiloda Cansel Özkan, 63 kiloda Aysel Özkan, +87 kiloda Fatmagül Çevik; erkeklerde ise 65 kiloda Ferdi Hardal ve Muhammed Furkan Özbek, 71 Kiloda Kaan Kahriman ve Yusuf Fehmi Genç, 94 Kiloda Hakan Şükrü Kurnaz ve Emre Öztürk, 110 kiloda Muhammed Emin Burun temsil etmiştir.

## Turnuva programı

## Madalya tablosu
**Büyük** (Toplam sonuç) madalyalara göre sıralama

Tüm madalyaların sıralaması: **Büyük** (Toplam sonuç) ve **Küçük** (Koparma ve Silkme)

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

## Takım sıralaması

### Erkekler

### Kadınlar

## Katılımcı ülkeler
87 ülkeden toplam 477 halterci katılmıştır:

* (3)
* (2)
* (7)
* (5)
* (2)
* (4)
* (2)
* (4)
* (1)
* (1)
* (6)
* (6)
* (4)
* (13)
* (5)
* (11)
* (16)
* (9)
* (2)
* (2)
* (2)
* (6)
* (7)
* (3)
* (4)
* (5)
* (7)
* (5)
* (2)
* (8)
* (1)
* (8)
* (1)
* (2)
* (5)
* (11)
* (10)
* (8)
* (5)
* (3)
* (6)
* (13)
* (1)
* (4)
* (8)
* (1)
* (11)
* (3)
* (6)
* (1)
* (4)
* (3)
* (16)
* (1)
* (5)
* (1)
* (7)
* (1)
* (10)
* (1)
* (13)
* (1)
* (5)
* (5)
* (1)
* (5)
* (1)
* (1)
* (3)
* (1)
* (14)
* (10)
* (1)
* (1)
* (6)
* (2)
* (2)
* (11)
* (1)
* (9)
* (5)
* (16)
* (2)
* (1)
*  (10)
* İngiliz Milletler Topluluğu Halter Federasyonu (36)
* Halter Mülteci Takımı (3)

## Ayrıca bakınız
*Dünya Halter Şampiyonası'nda madalya kazananlar listesi (erkekler)
*Dünya Halter Şampiyonası'nda madalya kazananlar listesi (kadınlar)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası Halter Federasyonu internet sitesi
*Sonuç kitapçığı
Herodotos'un Makinesi

**Herodotos'un Makinesi**, Herodot tarafından tarif edilen bir makineydi. Herodot'a göre, bu buluş, antik Mısırlıların piramitleri inşa etmesini sağlamış ve işçilerin ağır yapı malzemelerini kaldırmasına olanak tanımıştır. Herodot'un, Mısır'da seyahat ederken bu cihazla karşılaştığına inanılır. Sınırlı referanslar ve gerçek bir şema olmaması nedeniyle, bu makine, antik Mısırlıların piramitleri nasıl inşa ettiği konusunda birçok tarihçinin teoriler üretmesine yol açmıştır.

## Mısır'da Herodot
Herodot'un bazı tarihsel anlatımlarını süslemiş – ya da tamamen uydurmuş – olduğundan şüphelenilse de, bilim insanları genellikle bu özel anlatımı kabul eder, çünkü Herodot Mısır hakkında başka açılardan makul anlatılar sunar; ayrıca, Herodot'un yaşadığı dönemde Halikarnas'ta yaşayan birinin Mısır'a güvenli ve kolay bir şekilde seyahat etmesi oldukça mümkündü. Yunan şehir devletleri ile Mısır Krallığı arasında ticaret vardı. Herodot'un Mısır'da yerel halkla bu konuda sohbet ettiği düşünülür.

### Herodot'un anlatımı
Herodot, bu süreci *[[Herodot Tarihi|Tarihler]]* adlı eserinde (2.125) anlatır:

## Leonardo'nun makinesi

Leonardo da Vinci'nin, Herodot'un anlatımına dayanarak bir makine eskizi yaptığına inanılır (Codex Atlanticus'un f.818v ve I. Madrid Kodeksi'nin f.29r sayfalarında). Gabriele Niccolai, Leonardo'nun makinesini şöyle tarif eder:

Daha sonraki tasvirler, da Vinci'nin Madrid Kodeksi'ndeki eskizlerine dayanır. Görsel tasvirler, Herodot'un makinesini kesin olarak temsil ettiğini iddia edemez.

## Ayrıca bakınız
*Mısır piramitlerinin inşası
**[[Herodot Tarihi|Tarihler]]*
*Şaduf – Antik Mısır'da tarımda kullanıldığı bilinen basit bir kaldırma aracı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Mak yong

***Mak Yong*** (Cavi alfabesiyle: **مق يوڠ;** Tayca: **มะโย่ง**), özellikle Malezya’nın kuzeyindeki Kelantan eyaletine özgü geleneksel bir dans-tiyatro biçimidir. İslam öncesi döneme, animist ve Hindu-Budist köklere dayandığı için, Malezya İslam Partisi tarafından yasaklanmıştır. 1980’lerde Mak Yong’un önde gelen icracılarından biri Cik Ning olmuştur. 2005 yılında UNESCO, Mak Yong tiyatrosunu “İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtları” arasında ilan etmiştir.

Her ne kadar geleneksel Malay danslarının çoğu Hindistan, Cava ve Güneydoğu Asya'nın diğer bölgelerinden etkilenmiş olsa da, Mak Yong'un şarkı ve müzik repertuvarı bölgeye özgü eşsiz nitelikler taşır. Mak Yong'da sahnelenen başlıca hikâyelerin büyük bölümü Kelantan-Patani mitolojisinden kaynaklanır. Malay-Tay sınır bölgesinin dışından gelen bazı anlatılar ise, anavatanlarında zamanla unutulmuş olsalar da Mak Yong repertuvarında yaşamaya devam etmiştir. Örneğin, kökeni Budist Jataka masallarına dayanan *Anak Raja Gondang* adlı hikâye, Hindistan'da artık neredeyse tamamen bilinmez hâle gelmiştir.

Bir Mak Yong gösterisi, *semah kumpung* adı verilen ritüel kapsamında ruhlara saygı sunulup adak takdim edilerek başlar. Ardından dans, oyunculuk ve doğaçlama diyaloglar sahnelenir. Hikâyeler genellikle birkaç geceye yayılan ve her biri yaklaşık üç saat süren bölümler hâlinde sunulur. Gösterinin başrolünde yer alan dansçıya *Pak Yong* denir ve bu karakter geleneksel olarak kral kostümü giyer. Kadroda ayrıca ikinci planda bir kraliçe, saray kadınları ve soytarılar yer alır. Geleneksel biçimde, tüm roller kadınlar tarafından oynanırken, yalnızca soytarı rollerini erkekler üstlenir. Gösteri sırasında *Jong Dongdang* adı verilen bir topluluk, bölümler arasında ve finalde şarkı söyleyip dans ederek anlatıya eşlik eder. Mak Yong orkestrası küçük ölçeklidir; başlıca çalgılar üç telli dikenli lavta (*rebab*), davul (*gendang*) ve bir çift gongdur. Bunlara zaman zaman flüt (*serunai*), *keduk* davulları ve küçük zil çiftleri (*kesi*) de eklenir.

Günümüzde hayatta olan usta Mak Yong icracılarının sayısı onu geçmemektedir. Sanatı canlandırmaya yönelik bazı girişimler olsa da, deneyimli sanatçılar kentsel kesimdeki dansçıların ticarileşmiş yorumlarıyla kırsal bölgelerdeki geleneksel icralar arasında belirgin farklar bulunduğunu belirtmektedir. Gençler arasında uzun ve zahmetli bir çıraklık sürecini göze alanların sayısı azaldığı için Mak Yong sanatı gün geçtikçe gerilemektedir.

## Kaynakça
Macar Kara Kuvvetleri

**Macar Kara Kuvvetleri** (), Macaristan Savunma Kuvvetleri'nin kara kuvvetleridir. Kara kuvvetleri, topçu, tank, zırhlı personel taşıyıcı, piyade savaş aracı ve yer desteği dahil olmak üzere kara faaliyetlerinden ve birliklerden sorumludur.

Macar Kara Kuvvetleri'nin öncülleri arasında Macar Kraliyet Kara Ordusu, Macar Kraliyet Ordusu ve Macar Halk Ordusu'nun kara kuvvetleri bileşenleri yer alır.

## Kaynakça
Motoo Kimura

(13 Kasım 1924 – 13 Kasım 1994), 1968'de moleküler evrimin nötral teorisini tanıtmasıyla tanınan bir Japon biyologdu. En etkili teorik popülasyon genetikçilerinden biri oldu. Genetikte, yararlı, zararlı veya nötr alellerin sabitlenme olasılığını hesaplamak için difüzyon denklemlerini yenilikçi bir şekilde kullanmasıyla hatırlanır. Ayrıca, teorik popülasyon genetiğini moleküler evrim verileriyle birleştirerek, genetik sürüklenmenin alel frekanslarını değiştiren ana kuvvet olduğu moleküler evrimin nötral teorisini geliştirdi. Kendisi de ünlü bir popülasyon genetikçisi olan James F. Crow, Kimura'yı modern sentezin büyük üçlüsü Ronald Fisher, J. B. S. Haldane ve Sewall Wright'ın ardından Gustave Malécot ile birlikte en büyük iki evrimsel genetikçiden biri olarak görmüştür.

## Kaynakça
Kuzey Macar Dağları

**Kuzey Macar Dağları** (), Macaristan'ın kuzey dağlık kısmını oluşturan sıradağlardır. Dağlar, Slovakya'nın bitişik kısımları olan Mátra-Slanec Bölgesi ile coğrafi bir birlik oluşturur. Batı Karpatlar'da ayrı bir jeomorfolojik alandır.

Dağlar, Macaristan'ın kuzeydoğu sınırı boyunca ve Tuna Bendi'nden Prešov kentine kadar geniş bantta Macaristan-Slovakya sınırının doğu kısımları boyunca uzanır.

## Kaynakça