2023-2024 Japonya bağış yolsuzluğu skandalı

**2023–2024 Japonya bağış yolsuzluğu skandalı**, Kasım 2023'te Japonya Liberal Demokrat Partisi'nin (LDP) muhafazakar politik grupları olan Seiwa Seisaku Kenkyūkai ve Shisuikai'nin yardım kampanyası fonlarını kötüye kullanmalarıyla gündeme geldi. Skandal, bu politik grupların 600 milyon ¥'den (Aralık 2023 kurları ile ~3,9 milyon $) fazla kampanya fonunu ayırarak yasadışı kara para fonlarında sakladığının ortaya çıkmasıyla gün yüzüne çıktı. Bu durum, LDP'nin geleceği ve Japonya'daki siyasi hakimiyeti konusunda tartışmalara neden oldu.

18-19 Ocak 2024 tarihlerinde Liberal Demokrat Parti'nin üç fraksiyonu olan Seiwa Seisaku Kenkyūkai, Kochikai ve Shisuikai, savaş kabinesi oluşması amacıyla dağılma niyetlerini açıkladı. Aralarında Yasutada Ōno ve Yaichi Tanigawa'nın da bulunduğu bir dizi Liberal Demokrat Parti milletvekili hakkında dava açıldı, her iki milletvekili suçlamaların ardından partiden istifa ettiler.

## Arka plan

Liberal Demokrat Parti, 1955 yılında kurulduğundan bu yana Japonya siyasetinde baskın bir siyasal güç olmuştur. Halk arasında 1955 Sistemi olarak adlandırılan LDP'nin bu hakimiyeti sadece iki kez kesintiye uğradı: 1993 ile 1994 yılları arasında yolsuzluk skandalları ve Japonya varlık fiyat balonunun sona ermesi sonucu ve 2009 ile 2012 yılları arasında Kayıp On Yıl boyunca devam eden ekonomik kriz sonucu olarak.  LDP her iki seferden de toparlanarak çıktı: 1994'te Japonya Sosyalist Partisi ile koalisyon kurarak  ve bundan bir yıl önce meydana gelen Fukuşima nükleer kazasının ardından 2012'de güçlenerek çıkış yaptı.

LDP, birçok fraksiyona-siyasal gruba sahip olup, 2012'den bu yana sağcı Seiwa Seisaku Kenkyūkai (Seiwakai veya Abe fraksiyonu olarak da bilinir) tarafından domine edilmektedir. Seiwakai daha önce Şinzo Abe tarafından yönetiliyordu ve Abe'nin 2020'de Başbakanlıktan istifasının ardından da Abe'nin etkisi devam etti.  Başbakan Fumio Kishida ise, Seiwakai ile rekabet eden liberal Kōchikai grubunun bir üyesiydi. Diğer gruplar arasında Toshihiro Nikai liderliğindeki Shisuikai veya Nikai grubu, Tarō Asō'nun liderlik ettiği Shikōkai ve Toshimitsu Motegi'nin başında olduğu Heisei Kenkyūkai yer almakta.
 
2022'de Şinzo Abe'ye düzenlenen suikast sonrasında, Birleşme Kilisesi'nin (Moon tarikatı) siyasi etkisinin boyutları gün yüzüne çıkınca Liberal Demokrat Parti'nin (LDP) popülaritesi ciddi şekilde zedelendi. Kishida, bu dini hareketle bağlantılı bakanları kabinesinden temizleyip halkın desteğini yeniden kazanmak için 10 Ağustos 2022'de kabinesini yeniden yapılandırdı. Ancak, kiliseyle bağlantılı kabine üyeleri üzerindeki kamuoyu denetimi devam etti ve Mainichi Shimbun gazetesinin yaptığı anketlere göre, Kishida hükûmetine olan destek %16 daha azaldı.

Halkın tepkileri sürerken, Kishida 13 Eylül 2023'te kabinesini yeniden düzenleme kararı alıp değişim vadetti. The Japan Times, yeni kabinede dikkati çeken unsurlardan birinin, kadınların resmi pozisyonlarda göreceli olarak fazla yer alması olduğunu belirtti. Ayrıca, Liberal Demokrat Parti içinde 2024'te yapılacak liderlik seçimleri öncesinde üst düzey pozisyonlarda farklı grupların temsilcilerinin de bulunması önemli bir gelişme olarak nitelendirildi. Heisei Kenkyūkai lideri Motegi'nin Liberal Demokrat Parti Genel Sekreteri olarak atanması, Kishida'yı eleştirme yetkisini sınırlamaya yönelik bir adım olarak yorumlanırken, Shikōkai üyesi Taro Kono'nun Ulusal Nüfus cüzdanı veri ihlaliyle ilgili tartışmalara rağmen Dijital Dönüşüm Bakanı olarak görevine devam etmesi dikkat çekti. Önemli Seiwakai üyeleri Kōichi Hagiuda ve Hirokazu Matsuno kabinedeki pozisyonlarını korurken, Shikōkai lideri Asō da aynı şekilde görevine devam etti.

## Skandal

8 Aralık 2023'te Başbakan Kishida, LDP'nin diğer üyeleriyle birlikte Ulusal Meclis oturumu sırasında muhalefet milletvekilleri tarafından sorgulandı. İlk kamuoyu iddialarına göre, Seiwakai'den birkaç Meclis üyesi, Japonya'nın seçim finansmanı ve seçim yasalarını ihlal ederek en az 100 milyon ¥ bağış toplamış ve bu parayı gizli fonlarda saklamıştı. Kishida, meclis oturumu sırasında skandalın incelendiğini belirterek LDP'nin bağış toplamayı durdurmasını istedi. Skandalla ilişkilendirilen ilk isim Baş Kabine Sekreteri Hirokazu Matsuno oldu. İddialara göre, beş yıllık bir süre zarfında bağışlardan elde edilen 10 milyon yen'den fazla parayı bir kara para fonuna aktarmıştı. Matsuno, skandal hakkında yorum yapmayı reddetti ve olayın polis tarafından soruşturulduğunu, Seiwakai'nin hesaplarının incelendiğini söyledi.

13 Aralık 2023'te, büyüyen skandalın ortasında kalan Kishida, kabinesinden dört bakanın görevden alındığını duyurdu. Bu isimler Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı Yasutoshi Nishimura, İçişleri ve İletişim Bakanı Junji Suzuki ve Tarım Bakanı Ichiro Miyashita şeklinde sıralandı. Ayrıca, Savunma Bakan Yardımcısı Hiroyuki Miyazawa da görevden alındı. Görevden alınan yetkililerin hepsi LDP'de Seiwakai siyasi grubunun-fraksiyonunun üyesiydi, Matsuno'nun yerine geçen Yoshimasa Hayashi ise Kōchikai fraksiyonu üyesiydi.

Seiwakai bakanlarının görevden alındığı gün, muhalefetteki Japonya Anayasal Demokrat Partisi, Kishida'nın kabinesine karşı güvensizlik önergesi sundu. Ancak bu önerge, Liberal Demokrat Parti'nin Meclis hakimiyeti sayesinde reddedildi. CDPJ ve Japon Komünist Partisi milletvekilleri, hükûmetin skandala karşı yaklaşımını eleştirdi. CDPJ lideri Kenta Izumi, LDP'nin "kendi kendini temizleme yeteneğinden" yoksun olduğunu belirtti. JCP lideri Kazuo Shii ise durumu "dipsiz, ciddi bir sorun" olarak değerlendirdi. Miyazawa ise görevden alınmasının ardından (LDP'li) Seiwakai fraksiyonu liderliğinin kendisine 2020 ile 2022 arasında alınan bağışların "bildirilmemesinin sorun olmadığını" söylediğini ve bu nedenle uygulamanın yasal olduğunu varsaydığını ifade etti.

Ulusal Polis Teşkilatı'nın (NPA), LDP'li fraksiyonlardan Seiwakai ve Shisuikai merkezlerine ay sonuna doğru yaptığı baskınlarla skandal daha da büyüdü. NPA, altı Liberal Demokrat Partisi (LDP) siyasi grubundan-fraksiyondan beşinin, bağış fonlarının uygunsuz kullanımı nedeniyle mercek altında olduğunu açıkladı. Skandalla bağlantısı olmayan Kishida, bu konuyla ilgili detayların kamuoyuna duyurulmasının ardından (kendi fraksiyonu olan) Kochikai'den ayrılma kararı aldı. Ayrıca, yolsuzlukla mücadele ve yasal reformlar konusunda dinamik adımlar atacağına dair vaatlerde bulundu.

7 Ocak 2024'te skandalla ilişkili ilk tutuklamalar gerçekleşti ve eski Eğitim Bakan Yardımcısı Yoshitaka Ikeda ile yardımcısı Kazuhiro Kakinuma, Seiwakai'nin 2018-2022 yılları arasında topladığı 48 milyon yen'lik meblağı bildirmeyip gizlemekle suçlandı. Ulusal Polis Ajansı (NPA), delillerin yok edilme ihtimalini bu tutuklamaların gerekçesi olarak gösterdi. Tutuklamalarla ilgili bilgilerin kamuoyuna açıklanmasının ardından Ikeda, Liberal Demokrat Parti'den ihraç edildi.
 
## Sonrası
Skandalın patlamasından sonra, 13 Aralık 2023 itibarıyla Kishida'nın oy oranları %23'e düşerek, LDP'nin 2012'de iktidara geri dönüşünden bu yana, herhangi bir Başbakan'ın aldığı en düşük seviyeye indi.  22 Aralık'ta ise Kishida'nın güvenoyu %17'ye geriledi. Mainichi Shimbun'un 18 Aralık 2023 tarihli anketine göre, katılımcıların %79'u Kishida'nın Başbakan olarak performansını beğenmiyordu. Bu oran, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana Japonya'da görülen en düşük güvenoyu oranı. Ankette ayrıca LDP'ye desteğin, CDPJ'ye çıkan %14'lük oy oranının da %17 ile üzerinde, tüm partiler arasında en yüksek seviyede kalmaya devam ettiğini gösterdi.

18 Ocak 2024'te Kishida, skandalın bir sonucu olarak Kōchikai grubunu lağvetme niyetini açıkladı. Ertesi gün, 19 Ocak'ta, Shisuikai ve Seiwa Seisaku Kenkyūkai fraksiyonları feshedildiklerini duyurdular.

LDP'nin kaybedeceğine dair öngörüler sonunda gerçekleşti: Skandallar nedeniyle kamuoyundaki hoşnutsuzluk, LDP'nin tarihindeki en kötü ikinci seçim sonucunu almasına yol açtı. LDP, Komeito ile birlikte 2024 genel seçimlerinde Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu kaybetti. Seçmen katılımı %53,84 olarak gerçekleşti; bu oran 2021'deki önceki seçime göre yaklaşık iki puan düştü ve savaş sonrası dönemdeki en düşük üçüncü oran olarak kaydedildi.

## Kaynakça