Büyük ikame komplo teorisi

**Yer değiştirme teorisi** veya **büyük yer değiştirme teorisi** olarak da bilinen **Büyük İkame**, (Fransızca: *grand remplacement*) (İngilizce: Great Replacement) literatüre Fransız yazar Renaud Camus tarafından kazandırılmış olup çürütülmüş, beyaz milliyetçisi, aşırı-sağ komplo teorisidir. Camus'un teorisi, "ikame yanlısı" elitlerin yardakçılığı veya iş birliği ile büyük göçler, demografik büyüme ve beyaz Avrupalıların düşük doğum oranı ile etnik olarak Fransız ve beyaz Avrupalı nüfusların yerini —özellikle Müslüman çoğunluklu ülkelerden—  beyaz olmayan nüfusların almasını ifade etmektedir. O zamandan beri, başta ABD olmak üzere diğer ulusal bağlamlarda benzer iddialar ileri sürülmüştür. Ana akım akademisyenler, demografik istatistiklerin yanlış anlaşılmasından kaynaklanan ve bilimsel olmayan, ırkçı bir dünya görüşüne dayanan "ikameci" elitlerin komplosuna ilişkin bu iddiaları reddettiler.

Benzer temalar 19. yüzyılın sonlarından bu yana çeşitli aşırı-sağcı teorileri tanımlarken bu terim Camus tarafından *Le Grand Remplacement* adlı 2011 çıkışlı kitabında popüler hâle getirilmiştir. Kitap, Fransa'daki müslümanların varlığını, tehlikeyle ve Fransız kültürü ile medeniyetinin yok edilmesiyle ilişkilendirmektedir. Camus ve diğer komplo teorisyenleri, Avrupa'daki son demografik değişiklikleri, Fransa Hükümeti, Avrupa Birliği veya Birleşmiş Milletler içindeki küresel ve liberal elitlerin ("ikameciler") geliştirdiği kasıtlı politikalara bağlamaktadır; bunu "yer değiştirerek soykırım" olarak tanımladılar.

Bu komplo teorisi, Avrupa'da destek bulmuştur ve Batı'nın diğer bölgelerindeki göçmen-karşıtı ve beyaz milliyetçisi hareketler arasında popüler hale gelmiştir; bu teorinin birçok destekçisi “göçmenlerin, beyaz nüfusu kendi ülkelerinde azınlık haline getirmek, hatta yerli nüfusu yok etmek amacıyla beyazların çoğunlukta olduğu ülkelere akın ettiklerini” savunmaktadır. Bu teori, antisemitik söylemlerin İslamofobi ile değiştirilmesi dışında, daha geniş kapsamlı beyaz soykırımı komplo teorisi ile uyumludur (ve bunun bir parçasıdır). Bu yer değiştirme, basit ve her şeyi kapsayan sloganların kullanımıyla birlikte, pan-Avrupa bağlamında daha geniş bir çekiciliğin nedenlerinden biri olarak gösterilmiştir, ancak bu kavram birçok beyaz milliyetçi harekette, özellikle (ama sadece değil) Amerika Birleşik Devletleri'nde antisemitizme dayalı olmaya devam etmektedir.

Camus, beyaz milliyetçisi şiddeti alenen kınamasına rağmen akademisyenler, beyaz olmayan göçmenleri beyaz nüfusa yönelik varoluşsal bir tehdit olarak tasvir etmesinde Camus'un şiddet çağrılarının örtülü olduğunu ileri sürdüler. 2019 Christchurch camisi saldırısı, 2019 El Paso saldırısı, 2022 Buffalo saldırısı ve 2023 Jacksonville saldırısı dahil olmak üzere birçok aşırı-sağcı terörist, "Büyük ikame" teorisine atıf yapmışlardır. Charlie Kirk, Tucker Carlson ve Laura Ingraham dahil olmak üzere Amerikalı muhafazakar medya kişilikleri ikame fikirlerini benimsemişlerdir.

## Arka plan
Renaud Camus, 2010 ve 2011 yılında yayınladığı iki kitapta, önceki on yılda halk arasındaki artan göçmen-karşıtı söylemlerin bağlamı üzerine komplo teorisini geliştirmiştir. Avrupa, 2000-2010'lu yıllarda İslamcı terör saldırılarını tecrübe etti ve 2015-2016 yıllarında bir göçmen krizi yaşadı. Bu durum gerilimleri tırmandırdı ve kamuoyunu Camus'un komplo teorisini kabul etmeye hazırladı. İkincisi olarak, bir veya iki nesil gibi kısa bir sürede gerçekleşeceği söylenen bir nüfus değişimi tasvir ettiğinden göçmen krizi Camus'un fikirlerinin yayılmasına özellikle elverişliydi, terör saldırıları ise bu dünya görüşünü paylaşanların arasında göçmenlerin varoluşsal bir tehdit olarak algılanmasını hızlandırdı.

Camus'un Avrupa kültürü ve medeniyetinin gelecekteki çöküşü teması, 2010'larda yayınlanan birkaç çok satan kitapta da görüldüğü gibi, dönemin Avrupalı entelektüelleri arasında görülen “kültürel karamsarlık” ve İslam karşıtı eğilimle de paralellik göstermektedir. Bu kitaplar: Thilo Sarrazin'in *Germany Abolishes Itself* (2010), Éric Zemmour'un *The French Suicide* (2014) ve Michel Houellebecq'in *Submission* (2015)

## Renaud Camus'un konsepti

"Büyük ikame" komplo teorisi, ilk olarak Fransız yazar Renaud Camus tarafından 2010 yılındaki *L'Abécédaire de l'in-nocence* ("Abecedarium of no-harm") adlı kitabında ve sonraki yıldaki aynı adı taşıyan *Le Grand Remplacement (introduction au remplacisme global)*  adlı kitabında geliştirilmiştir. Camus, *Grand Remplacement* adının “neredeyse tesadüfen, belki de 18. yüzyılda Akadyalıların Grand Dérangement'ına bilinçsizce atıfta bulunarak [ona] ilham geldiğini” iddia etmiştir. Camus, daha sonraki kitabının başlığına Bertolt Brecht'in hiciv şiiri Die Lösung'dan bir alıntı seçmiştir: Halkının güvenini kaybetmiş bir hükûmetin yapabileceği en kolay şey, yeni bir halk seçmektir.

Camus'a göre, “Büyük İkame” “sanayileşme”, ‘ruhaniyetsizleşme' (sekülarizasyon) ve “kültürel yozlaşma”  tarafından beslenmiştir; materyalist toplum ve küreselleşme, “ulusal, etnik veya kültürel özgüllüğü olmayan, değiştirilebilir bir insan” yaratmıştır, ki Camus bunu “küresel değiştiricilik” olarak adlandırmaktadır. Camus, “büyük ikame”nin bir tanıma ihtiyaç duymadığını, çünkü bu terimin onun görüşüne göre bir ‘kavram' değil daha çok bir “fenomen” olduğunu iddia etmektedir.

Camus'un teorisinde, yerli Fransız halkı (“yerine geçilenler”) demografik olarak, “yerine geçen [halklar]” olarak adlandırılan, çoğunlukla Afrika veya Orta Doğu'dan gelen beyaz olmayan nüfuslar tarafından, “ikameci güç” tarafından teşvik edilen bir “nüfus göçü” süreciyle yerinden edildiği şeklinde tanımlanmaktadır.

Camus, Nazi işgali altındaki Fransa dönemiyle (1940-1945) ilgili terim ve kavramları sıklıkla kullanır. Örneğin, Avrupa'da yaşayan Avrupa kökenli olmayan insanları “sömürgeciler” veya ‘işgalciler' olarak nitelendirir ve “ikameci elitler” olarak adlandırdığı kesimi “işbirlikçi” olarak reddeder. Camus, 2017 yılında, İkinci Dünya Savaşı Ulusal Direniş Konseyi'ne (1943-1945) açık bir gönderme yaparak "Avrupa Direniş Ulusal Konseyi" (National Council of European Resistance) adlı bir örgüt kurdu. Nazizme karşı Fransız Direnişi ile yapılan bu benzetme, Camus'un “işgalciler, yani göçmenler” olarak nitelendirdiği kesime karşı nefret, doğrudan eylem ve hatta şiddet çağrısı olarak tanımlanmıştır. Camus ayrıca Büyük İkame'yi ve Avrupa halklarının sözde “ikame yoluyla soykırımı”nı Holokost ile karşılaştırmıştır.

### İddia edilen etkiler

Camus, 2011 tarihli kitabı The Great Replacement'ın son sözünde iki nüfuzlu kişiden alıntı yapar. Bu iki alıntı: İngiliz siyasetçi Enoch Powell'ın 1968 tarihli “Kan Nehirleri” (Rivers of Blood) konuşmasında ifade ettiği, gelecekteki ırk ilişkilerine dair kıyametçi vizyonu ve Fransız yazar Jean Raspail'in 1973 tarihli romanı The Camp of the Saints'te, Üçüncü Dünya'dan gelen göçmenlerin ezici “tsunami”sinin Batı'nın çöküşünü nasıl tetiklediğini anlattığı tasviridir.

Camus ayrıca 2016 yılında The Spectator dergisine verdiği röportajda, “Büyük İkame”yi anlamanın anahtarının 2002 yılında yayınlanan *Du Sens* adlı kitabında bulunabileceğini belirtmiştir. Bu kitapta, Charles Maurras'ın “yasal” ve “gerçek ülke” arasındaki ayrıma benzer bir kratilizmle, ‘Fransa' ve “Fransız” kelimelerinin yasal bir gerçeklikten ziyade doğal ve fiziksel bir gerçeklikle eşdeğer olduğunu yazdı. Aynı röportajda Camus, komplo teorisini 1996 yılında, Güney Fransa'daki Hérault departmanı hakkında bir rehber kitap düzenlerken hayal etmeye başladığını belirtti: “Aniden fark ettim ki, çok eski köylerde [...] nüfus da tamamen değişmişti [...] işte o zaman böyle yazmaya başladım.”

## Benzer fikirler

### Beyaz soykırımı komplo teorisi
Kendi özellikleri ve kavramlarına rağmen “Büyük İkame” daha büyük ve daha eski bir “beyaz soykırımı” komplo teorisinin bir parçasıdır. Bu teori, ABD'de neo-Nazi David Lane tarafından 1995 yılında yayınlanan Beyaz Soykırımı Manifestosu'nda (*White Genocide Manifesto*) popüler hale getirilmiştir. Lane, bu manifestoda Batı ülkelerindeki hükûmetlerin beyazları “nesli tükenmiş türler” haline getirmeyi amaçladığını iddia etmiştir. Akademisyenler, bu temayı ilk ortaya atan kişi olmasa da Camus'un “Büyük İkame” terimini bir slogan ve kavram olarak icat ettiği ve sonunda 2010'larda bu terimin ün kazanmasına yol açtığı konusunda genel olarak hemfikirdir.

Düşmanca bir elit kesimin rehberliğinde “ikame” fikri, özellikle Édouard Drumont'un antisemitik en çok satan La France juive (1886) adlı eserinde, Yahudilerin ırk karışımı yoluyla Avrupa'yı yok etme komplosu kurduklarını öne süren İkinci Dünya Savaşı öncesi antisemitik komplo teorilerine kadar uzanabilir. Bu benzerlik üzerine yorum yapan tarihçi Nicolas Lebourg ve siyaset bilimci Jean-Yves Camus, Renaud Camus'un katkısının antisemitik unsurları Müslümanlar ve Avrupalılar arasındaki medeniyetler çatışmasıyla değiştirmek olduğunu öne sürmektedir. Ayrıca 19. yüzyılın sonlarında, emperyalist politikacılar Fransa'nın düşük doğum oranı ile Asya ülkelerinin yüksek doğum oranlarını olumsuz bir şekilde karşılaştırırken Péril jaune (Sarı Tehlike) kavramını kullanmışlardır. Bu iddiadan, göçmen işçi Asyalıların yakında Fransa'yı “istila edeceği” yönünde yapay, kültürel bir korku doğdu. Bu tehlikeye ancak Fransız kadınların doğurganlığının artırılmasıyla başarılı bir şekilde karşı konulabileceği düşünülüyordu. Böylece Fransa, Asya'dan gelecek göçmen akınını engelleyecek kadar yeterli sayıda askere sahip olacaktı. Maurice Barrès'in o dönemdeki milliyetçi yazıları da “Büyük İkame”nin ideolojik kökeninde yer almaktadır. Barrès, hem 1889 hem de 1900'de, göç ve doğum oranındaki düşüşün birleşik etkisiyle Fransa'da yerli nüfusun ikame edilmesinin gerçekleştiğini savunmuştur.

Akademisyenler ayrıca, savaş sonrası dönemin Avrupa'daki neo-faşist ve neo-Nazi düşünürleri, özellikle Maurice Bardèche, René Binet ve Gaston-Armand Amaudruz ile 1960'lardan itibaren Fransız Nouvelle Droite tarafından ortaya atılan kavramlarla modern bir benzerlik olduğunu vurgulamaktadır. İngiliz yazar Bat Ye'or'un 2005 yılında aynı adlı kitabında yayınladığı, bununla ilişkili ve daha yeni bir komplo teorisi olan “Avrabiya”, Camus'un “Büyük İkame” teorisine ilham kaynağı olarak sıklıkla gösterilmektedir. Avrabiya teorisi de, hem Fransız hem de Arap güçlerinin liderliğindeki küreselci oluşumların, Müslümanların göç ve yüksek doğum oranları yoluyla kıtayı ele geçirerek Avrupa'yı İslamlaştırmak için komplo kurduklarını öne sürmektedir. Avrabiya, göçmenleri işgalciler veya yozlaşmış siyasi elitler tarafından kıtaya davet edilen beşinci kol olarak tasvir etmektedir.

## Analiz

### Demografik istatistikler
İkinci Dünya Savaşı sonrası göçün etkisiyle Fransa'nın etnik demografisi değişmiş olsa da, akademisyenler genel olarak “büyük ikame” iddialarını, göç istatistiklerinin abartılması ve bilimsel olmayan, ırkçı ön yargılara dayandığını öne sürerek reddetmişlerdir. Coğrafyacı Landis MacKellar, Camus'un “üçüncü ve dördüncü nesil ‘göçmenlerin' bir şekilde Fransız olmadıkları” varsayımına dayanan tezini eleştirmiştir. Araştırmacılar, Fransa'nın Müslüman nüfusunu 2017 yılında %8,8 ile %12,5 arasında, 2001 yılında ise %1'in altında olarak tahmin etmişlerdir, bu da MacKellar'a göre bir “ikame” olasılığını düşük kılmaktadır.

### Irksal çağrışımlar
Akademisyen Andrew Fergus Wilson'ın sözleriyle, İslamofobik Büyük İkame teorisi, paralel antisemitik beyaz soykırımı komplo teorisinden ayırt edilebilirken, “aynı referans terimlerini paylaşırlar ve her ikisi de David Lane'in sözde ‘14 words' ile ideolojik olarak uyumludur. 2021 yılında, Anti-Defamation League, “birçok beyaz üstünlükçü, özellikle de Amerika Birleşik Devletleri'ndekiler, beyaz olmayanların ABD'ye göçünü Yahudilere yükledikleri için” Büyük İkame teorisinin giderek antisemitizmle ilişkilendirildiğini ve beyaz soykırımı komplo teorisiyle birleştirildiğini yazdı. Akademisyen Kathleen Belew, Büyük İkame teorisinin “düşman seçerken fırsatçılığa izin verdiğini” ancak “aynı zamanda, dışarıdaki düşman ne olursa olsun, içerideki şeyi [yani beyaz ırkın korunması ve doğum oranını] korumak olan temel motivasyon mantığını izlediğini” savunmuştur.

Avustralyalı tarihçi A. Dirk Moses'a göre, büyük yer değiştirme teorisi, yerli halkların ortadan kaldırılması ve yerleşimci toplumlar tarafından yer değiştirilmesini içeren yerleşimci-sömürgeci projeleri hayata geçiren Avrupalıların, bunun tersinin kendilerine de olabileceğinden korktukları bir tür psikolojik yansıtma biçimidir.

Alman söylemlerinde, Avusturyalı siyaset bilimci Rainer Bauböck, komplo teorisyenlerinin “nüfus ikamesi” veya ‘değişim' (Bevölkerungsaustausch) terimlerini kullanmasını sorguladı. Ruth Wodak'ın sloganın tarihsel bağlamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki analizini kullanan Bauböck, komplo teorisinin Nazi ideolojisi Umvolkung'un (“etnik dönüşüm”) yeniden ortaya çıkışı olduğu sonucuna varmıştır.

### Popülerlik

Camus'un ifadelerindeki basitlik ve her şeyi kapsayan sloganların kullanımı — “bir halkınız var ve bir nesil içinde farklı bir halkınız oluyor” — ve orijinal neo-Nazi “beyaz soykırımı” komplo teorisinden antisemitizmi çıkarması, Avrupa'da “Büyük İkame”nin popülaritesine katkıda bulunduğu şeklinde yorumlanmıştır.

Ifop'un Aralık 2018'de yürüttüğü bir ankette Fransızların %25'i bu komplo teorisine katılıyor; yanıt verenlerin %46'sı kendilerini "Sarı Yelekliler" (Sarı Yelekli protestocular) olarak tanımladı. Harris Interactive tarafından Ekim 2021'de yapılan başka bir ankette, Fransızların %61'i “Büyük İkame”nin Fransa'da gerçekleşeceğine inanıyordu; ankete katılanların %67'si bu konuda endişeliydi.

Bu teori, Fransa dışındaki aşırı sağcı ve beyaz milliyetçi çevrelerde de etkili hale gelmiştir. Bu komplo teorisi, Kanadalı aşırı sağcı siyasi aktivist Lauren Southern tarafından Temmuz 2017'de yayınlanan aynı adlı bir YouTube videosunda da alıntılanmıştır.Southern'ın videosu 2020 yılında 686.000'den fazla izlenme sayısına ulaştı ve bu komplo teorisinin yaygınlaşmasına katkıda bulunduğu kabul ediliyor. Karşı cihatçı Norveçli blog yazarı Fjordman da bu teorinin yayılmasına katkıda bulunmuştur. Bu teori, aşırı sağcı Falun Gong ile bağlantılı bir gazete olan The Epoch Times'ın Almanca baskısı tarafından da desteklenmiştir.

"Gates of Vienna", "Politically Incorrect" ve "Fdesouche" gibi önde gelen aşırı sağcı web siteleri, blog yazarlarına “Büyük İkame” teorisini yaymak ve popülerleştirmek için bir platform sağlamıştır. Bu teorinin başlıca destekçileri arasında, gevşek bir şekilde birbirine bağlı beyaz milliyetçi hareketlerden oluşan geniş bir ağ, özellikle Avrupa'daki Kimlikçi hareket (Identitarian movement) ve Almanya'daki PEGIDA gibi diğer gruplar da bulunmaktadır.

## Siyasi etkiler

### Avrupa

#### Fransa
Büyük İkame (Fransızca: *Grand Remplacement*) komplo teorisi söyleminin Avrupa'da yaygınlaşmasının büyük bir kısmı, bu söylemin Fransız ulusal söylemlerinde ve medyasında yaygın olmasından kaynaklanmaktadır. Fransa'daki milliyetçi sağcı gruplar, yerli Fransız nüfusunun “İslamla değiştirilmesi” sürecinin devam ettiğini iddia ederek Fransa'daki Müslümanların varlığını potansiyel tehlike ve Fransız kültürü ile medeniyetinin yok olmasıyla ilişkilendiriyorlar.

2011 yılında Marine Le Pen, Fransa'nın “düşmanlarının” ülkeye ahlaki ve ekonomik bir savaş açtığını, görünüşte “nüfusumuzun organize bir şekilde değiştirilmesi yoluyla ülkeyi batırmak” için olduğunu iddia ederek bu teoriyi gündeme getirdi. 2013 yılında, tarihçi Dominique Venner'in Notre-Dame de Paris'te intihar etmesi ve “halkımızın ikame edilmesinin suçunu" özetleyen bir not bırakması, aşırı sağcı Iliade Enstitüsü'nün Büyük İkame adlı ana ideolojik ilkesine ilham verdiği bildirildi. Komplo teorisine atıfta bulunan Marine Le Pen, Venner'i kamuoyunda överek onun “son hareketi, son derece politik bir hareket olarak, Fransız halkını uyandırmaya çalıştığını” iddia etti.

2015 yılında Guillaume Faye, Stockholm'daki İsveç Ordusu Müzesi'nde bir konuşma yaptı ve bu konuşmada, Avrupalılara karşı sözde Büyük İkame'yi gerçekleştirmek için üç toplumsal unsurun kullanıldığını iddia etti: kürtaj, eşcinsellik ve göç. Müslümanların doğum oranlarını demografik bir silah olarak kullanarak beyazların yerini aldığını iddia etti.

2017 yılının Haziran ayında, BuzzFeed News tarafından yapılan bir araştırma, milletvekili seçimleri öncesinde üç Ulusal Birlik adayının komplo teorisine inandığını ortaya çıkardı. Bunlar arasında, Büyük İkame'nin Fransa'da çoktan başladığını iddia eden Senatör Stéphane Ravier'in kişisel asistanı da vardı. Ravier'in asistanı, “Beyaz soykırımına hayır deyin” başlığıyla sarışın bir kızın fotoğrafını yayınlayarak “Ulusal Birlik ya da istila” yazarak bu kavramı siyasi olarak daha da güçlendirdi.

Eylül 2018'de Fréjus'da düzenlenen bir toplantıda Marine Le Pen, Büyük İkame söylemini yineledi. Fransa'dan bahsederken, “insanlık tarihinde, Fransız toplumunun ”seyreltme veya ikame yoluyla ortadan kalkmasına, kültürünün ve yaşam tarzının yok olmasına“ neden olacak ”geri dönüşü olmayan bir dalgalanma“ düzenleyen bir toplum görmedik” dedi. Christchurch cami saldırılarının ardından Le Pen, bu teoriyi bilmediğini yalanlayarak inkâr etti.

Le Pen ailesinin genç üyesi olan eski Ulusal Meclis milletvekili Marion Maréchal da bu teorinin savunucularından biridir. Mart 2019'da ABD'ye yaptığı bir gezide Maréchal, “Fransa'nın İslam ülkesi olmasını istemiyorum” diyerek bu teoriyi gündeme getirdi. Büyük İkame'nin "saçma olmadığı" konusunda ısrar ederek, görünüşe göre 2040 yılına kadar azınlık olma tehlikesiyle karşı karşıya olan "yerli Fransız" halkının artık "ülkelerini geri" istediğini açıkladı.

Maréchal'ın teyzesi/halası olan Ulusal Birlik'in görevdeki başkanı Marine Le Pen, Büyük İkame teorisinden büyük ölçüde etkilenmiştir. Frankfurter Allgemeine Zeitung, komplo teorisinin yaratıcısı Renaud Camus'u Le Pen'in “fısıldayıcısı” olarak tanımlamıştır. Mayıs 2019'da, Ulusal Birlik sözcüsü Jordan Bardella'nın, Nathalie Loiseau ile televizyonda yayınlanan bir tartışma programında, Fransa'nın Afrika'dan gelen göçün demografik bombasından “musluğu kapatması” gerektiğini savunduktan sonra bu komplo teorisini kullandığı bildirilmiştir.

2019 yılının Haziran ayında, gazeteci ve yazar Éric Zemmour, Kosova Savaşı ile karşılaştırarak bu kavramı öne sürdü ve “1900 yılında Kosova'da %90 Sırp ve %10 Müslüman vardı, 1990 yılında ise %90 Müslüman ve %10 Sırp vardı, ardından savaş çıktı ve Kosova bağımsızlığını kazandı” dedi. The French Suicide kitabının yazarı Zemmour, “birkaç on yıl içinde ülkemizin tarihi nüfusunun, büyük çoğunluğu Avrupalı olmayan göçmenler tarafından kademeli olarak ikame edilmesini" defalarca dile getirdi. Aynı ayın ilerleyen günlerinde Marion Maréchal, Zemmour'a katılarak Balkan bölgesi ile ilgili Büyük İkame'yi gündeme getirdi ve “Fransa'mın Kosova'ya dönüşmesini istemiyorum” dedi. Fransa'nın değişen demografik yapısının “bizi tehdit ettiğini” ve bunun giderek daha açık hale geldiğini belirtti. Zemmour, 2022'de cumhurbaşkanlığı seçimlerine aday oldu ve kampanyası boyunca bu teoriyi yoğun bir şekilde desteklemeye devam etti. Seçimlerin ilk turunda %7,07 oy alarak dördüncü sırada yer aldı.

#### Avusturya

Identitarian (Kimlikçi) hareketinin Avusturya kolu Identitäre Bewegung Österreich (IBÖ), sözde tersine çevrilmesi gereken bir “büyük değişim” veya nüfus değişimi gerekçesiyle bu teoriyi savunmaktadır. Nisan 2019'da, 2019 Avrupa Parlamentosu seçiminde partisi FPÖ için kampanya yapan Heinz-Christian Strache, bu komplo teorisini desteklemiştir. Avusturya'daki "nüfus yer değişimi"nin gerçek tehdit olduğunu iddia etti, "Ülkemizde azınlık olmak istemiyoruz" diye de belirtti. Ayrıca bu teoriyi destekleyen vatandaş Martin Sellner, Strache'nin büyük ikameyi siyasi olarak kullanmasını tebrik etti.

#### Belçika
Eylül 2018'de aşırıcı Flaman gençlik örgütü olan Schild & Vrienden'in, bu komplo teorisini desteklediği rapor edildi. Örgüt, Avrupa'nın yerli nüfusunun göçmenler ile değiştirildiğini iddia etti; tüm göçün sona erdirilmesini, beyaz olmayanların zorla sınır dışı edilmesini ve etnik devletlerin kurulmasını teklif etti. Ertesi ay, VRT, örgütün gizli sohbet kanallarında büyük ikameyi nasıl konuştuğunu ve Flaman etnik kimliğini yüceltmek için bu komplo teorisini nasıl kullandığını ayrıntılı olarak anlattı.

Mart 2019'da, Vlaams Belang partisinin Flaman milliyetçisi üyesi Dries Van Langenhove, Belçika'da Flaman halkının “yerine başka bir halkın geçtiğini” defalarca dile getirerek sosyal medyada büyük ikame teorisini destekleyen iddialar yayınladı.

#### Danimarka
Büyük İkame, (Danca: *Store Udskiftning*) komplo teorisinin kullanımı, Danimarka'nın sağ siyasi söyleminde yaygın hale gelmiştir. Nisan 2019'da, büyük ikame ile yakından ilişkilendirilen Stram Kurs Genel Başkanı Rasmus Paludan, 2040 yılında etnik Dan halkının, Danimarka'da Müslümanlar ve torunları tarafından sayı üstünlüğünü kaybedip azınlık haline geleceğini iddia etti. 2019 Avrupa Parlamentosu seçimleri için yapılan bir tartışma sırasında Paludan, bu kavramı Müslüman göçünü yasaklama ve ülkedeki tüm Müslümanları sınır dışı etme önerisini haklı çıkarmak için kullandı. Le Monde gazetesi bunu Paludan'ın “büyük ikame teorisini telkin etmesi” olarak nitelendirdi.

2019 yılının Haziran ayında, Pia Kjærsgaard (Danimarka Halk Partisi) Danimarka Parlamentosu Başkanı olarak görev yaparken bu komplo teorisini gündeme getirdi. Müslüman toplulukların Sosyal Demokratlar için “kırmızıya oy verin” şeklinde teşvik edildiği iddia edildikten sonra Kjærsgaard, “Ne olacak? Danimarka halkının yerini başka bir halk mı alacak?” diye sordu.

#### Finlandiya
Aşırı-sağcı Finns Partisi vekilleri ve bakanları yazılarında “büyük ikame” (Fince: Väestönvaihto) ifadesini kullanmışlardır. Finns Partisi Parlamento Başkanı Jussi Halla-aho ve parti lideri ve Başbakan Yardımcısı Riikka Purra da bu teoriyi desteklemiştir. Halla-aho, “büyük ikamenin gerçekleşmediğini, hızlı olmayacağını ve devam etmesine izin verildiği sürece devam etmeyeceğini söylemek dürüstçe değildir” demiştir. Riikka Purra ise “Her halükarda, ben de büyük ikame terimini kullanıyorum çünkü bu aktif olarak sürdürüldüğü sürece durum budur” diye yazmıştır. “Göç politikası aktif olduğu ve göçü teşvik ettiği sürece Fin nüfusu başka bir nüfusla değiştirilecektir.” Ekim 2023'te dört erkek terör amaçlı suçlardan mahkum edildi. Savcıya göre, sanıklar, hükümetin ve Yahudi halkının yerli nüfusu ikame etmek için komplo kurduğu fikriyle hareket etmişlerdi. Polis, saldırının potansiyel hedeflerinin siyasi karar vericiler olduğunu söyledi.

#### Almanya
Eski SPD'li siyasetçi Thilo Sarrazin'in, büyük ikamenin en etkili destekçilerinden biri olduğu bildirildi. Bu konu hakkında birkaç kitap yayımlamıştır. Örneğin: *Germany Abolishes Itself* yüksek tirajlıdır. Sarrazin, Almanya'da çok fazla göçmen olduğunu ve göçmenlerin Almanlar'dan daha az IQ'su olduğunu ileri sürdü. Almanya'nın demografik yapısı ile ilgili olarak, yüz yıl içinde etnik Almanların sayısının 25 milyona, 200 yıl içinde sekiz milyona ve 300 yıl içinde üç milyona düşeceğini iddia etmiştir.

Mayıs 2016'da Almanya için Alternatif (Almanca:*Alternative für Deutschland*, AfD) Genel Başkan yardımcısı Beatrix von Storch kitlesel nüfus değişimi (“*Massenaustausch der Bevölkerung*”) planlarının uzun zamandır yapıldığını iddia ederken bu teoriyi anımsatan bir dil kullandı.

Nisan 2017'de, AfD'nin liderliğini üstlenmeden birkaç ay önce, Alexander Gauland mültecilerin aile birleşimi konusuyla ilgili bir basın açıklaması yayınladı ve bu açıklamada “Almanya'da nüfus değişimi tüm hızıyla devam ediyor” iddiasında bulundu. Ekim 2018'de, Beatrix von Storch'un öncülüğünde, Bundestag üyesi Petr Bystron, Küresel Göç Mutabakatı'nin Almanya'da sistematik bir nüfus değişikliği yaratma komplosunun bir parçası olduğunu söyledi.

Mart 2019'da *[[Vice Germany]]*, AfD milletvekili Harald Laatsch'ın, “Büyük İkame” teorisiyle bağlantılı olarak Christchurch cami saldırılarını haklı göstermeye ve suçlamaya çalıştığını, saldırganın eylemlerinin göçmenlerin “aşırı nüfus artışı” ve onlara karşı “iklim koruma” çabalarından kaynaklandığını iddia ederek bildirdi. Laatsch ayrıca, “iklim paniği yayıcıları” olarak nitelendirdiği iklim hareketinin katliamda “ortak sorumluluğu” olduğunu iddia etti ve aktivist Greta Thunberg'i özellikle hedef aldı.

Benzer şekilde, sağcı yayıncı Martin Lichtmesz, Anders Behring Breivik'in 2011 tarihli manifestosunun, “beyaz soykırım” anlatısının Avrabiya varyantına atıfta bulunmasının ya da Brenton Tarrant'ın 2019 tarihli *The Great Replacement* manifestosunun bu teoriyle herhangi bir bağlantısı olduğunu reddetti. Lichtmesz, bunun aslında bir komplo teorisi olmadığını iddia ederek hem Breivik hem de Tarrant'ın gerçek bir fenomene tepki gösterdiğini, insanların “Büyük Değişimi”nin “tarihsel olarak benzersiz bir deneyimi” olduğunu söyledi.

#### Macaristan
Başbakan Viktor Orbán ve partisi Fidesz, birkaç yıl boyunca Macaristan'da bu komplo teorisi ile ilişkilendirildi. *[[The Sydney Morning Herald]],* Orbán'ın Büyük İkameye olan inancını ve bunu desteklemesini, Avrupa'nın modern sağ siyasetinin merkezinde yer alan bir unsur olarak ayrıntılı bir şekilde ele aldı. Aralık 2018'de, "Avrupa'nın Hristiyan kimliği"nin kurtarılması gerektiğini iddia etti ve Avrupa'ya seyahat eden mültecileri "Müslüman işgalciler" olarak yaftaladı. Bir konuşmasında, Orbán şunu savundu: "Eğer gelecekte Avrupa'nın, Avrupa dışı insanlar tarafından nüfusu doldurulursa ve biz bunu bir gerçek ve doğal olarak görürsek, o zaman nüfusun değiştirilmesine, yani Avrupa nüfusunun değiştirildiği bir sürece fiilen rıza göstermiş olacağız".

Ayrıca şunu belirtmiştir: “Avrupa'nın her yerinde çocuk sayısı giderek azalıyor ve Batı'nın buna verdiği cevap göç.” Sonuç olarak, “Biz Macarlar farklı bir düşünce yapısına sahibiz. Sadece sayı değil, Macar çocukları istiyoruz.” "ThinkProgress", bu yorumları teorinin bir versiyonunu destekleyen yorumlar olarak nitelendirdi. Nisan 2019'da "Radio New Zealand", Orban'ın geniş Macar aileler için vergileri düşürme planlarının büyük ikame korkusuyla bağlantılı olabileceğine dair bir analiz yayınladı.

#### İzlanda
2025 yılında, Merkez Parti (Centre Party) Milletvekili Snorri Másson, büyük ikame teorisinin "istatistiksel gerçek" olduğunu iddia etmiştir.

#### İrlanda
2019 yılında yayınlanan ve beyaz bir İrlandalı kadın ile Afro-Brezilyalı partneri ve melez ırk oğullarını bulunduran bir Lidl reklamı, eski gazeteci Gemma O'Doherty tarafından “Büyük İkame” girişiminin bir parçası olarak hedef alındı. Çevrim içi tacize uğradıktan sonra aile İrlanda'yı terk etme kararı aldı. “Büyük İkame” terimi, İrlanda'da da sığınmacıları barındırmak için kullanılan doğrudan yardım merkezlerine karşı çıkmak için kullanılmıştır.

2020 yılında yazdığı yazısında Richard Downes, "Bazı yeni milliyetçiler, burada yaşayan ve hayatlarını sürdüren İrlandalı olmayanların sayısındaki artışı modern bir Avrupa ülkesinin normal bir parçası olarak görmek yerine bunu İrlanda'yı yabancılarla doldurmak için yapılan bir komplo olarak görüyorlar. Birçoğu için bu komplonun arkasında İrlanda hükümeti, STK'lar, AB ve BM de yer alıyor. Bu kuruluşların İrlandalıları yurt dışından gelen kahverengi ve siyah tenli insanlarla değiştirmek istediklerini düşünüyorlar." demiştir.

“Büyük ikame” terimi, RTÉ News'in 2020 yılında doğan ilk üç bebeği, Polonyalı, Siyah ve Hint annelerden doğan bebekleri haber yaparken de kullanıldı; gazeteci Fergus Finlay, “Kaba hakaretler umurumda değil, ancak bu nefret tohumları ekicilerin, tek suçları ten rengi veya dinleri olan insanlara karşı başkalarını nefrete ve şiddete teşvik ettiklerinde yargılanmaları gerektiğine gerçekten inanıyorum” dedi.Ve şunları ekledi: "Devletin, ifade özgürlüğü adı altında istedikleri her şeyi söyleyebileceklerini düşünen bu acımasız ideologlara karşı neden henüz harekete geçmediğini anlamakta zorlanıyorum. Şu anda sayıları az olabilir ve yüzeysel olarak sadece deli gibi görünebilirler ancak daha önce de benzer durumlarla karşılaştık. Siyasi hareketler, diğerlerine duyulan nefret üzerine kurulmuştur ve bunların neden olduğu zararı biliyoruz."

Garda Commissioner (ulusal polis şefi) Drew Harris, 2020 yılında aşırı sağcı gruplar hakkında konuşarak, “büyük ikame teorisine inanan İrlandalı grupların” “önemli devlet kurumlarını ve altyapısını bozma planları olduğunu” söyledi. Bunlar arasında Dublin Limanı, Dublin'deki Grafton Street gibi yüksek profilli alışveriş bölgeleri, Dáil Éireann ve devlet daireleri yer alıyordu.

Hermann Kelly ve Derek Blighe gibi 2022-2023 İrlanda göçmen karşıtı protestolarına katılan bazı katılımcılar, büyük ikame teorisini desteklemekte ve göçmen akınını bir “istila” ve “plantasyon” olarak nitelemektedir.

2024 yılında, Red C tarafından yapılan bir ankette, katılımcıların %22'si, iktidarın beyazları beyaz olmayan göçmenlerle değiştirdiğini ve seçilmiş yetkililerin itaatkar seçmenler kazanmak için daha fazla göçmen istediklerine inandığını ortaya koydu. Bu, büyük ikame teorisiyle bağlantılıdır.

#### İtalya

Şu anki İtalya Başbakanı Giorgio Meloni, Büyük ikame ideolojisini desteklemiştir. İtalya Başbakan yardımcısı Matteo Salvini (2018-2019) tekrar tekrar büyük ikame temasını benimsemiştir. Mayıs 2016'da, göreve seçilmesinden iki yıl önce, Sky TG24 ile yaptığı röportajda İtalya'da “etnik değiştirme sürecinin devam ettiğini” iddia etti. “Çiftlik köleleri” olarak adlandırdığı işçileri ithal ettikleri için isimsiz, iyi finanse edilen kuruluşları suçlayarak İtalyanlara yönelik “kârlı bir soykırım girişimi” olduğunu belirtti.

Nisan 2023'te Tarım, Gıda ve Orman Bakanı Francesco Lollobrigida bir sendika konferansında “İtalyanlar daha az çocuk sahibi oluyor, böylece onları başkalarıyla değiştiriyoruz. Doğumlara yardım etmeye evet, etnik değiştirmeye hayır diyoruz. İlerleme yolu bu değil” dedi.

#### Hollanda
Nisan 2015'te, yayıncılık sitesi GeenStijl'de yazan İslam uzmanı Hans Jansen, Büyük İkame söylemini kullanarak, Avrupa Birliği'nin yönetici elitleri arasında Avrupalıların “iyi olmadıkları ve daha iyileriyle değiştirilebilecekleri” konusunda ortak bir fikir birliği olduğu gerçeğinin “tartışmasız” olduğunu öne sürdü. Mayıs 2015'te, Özgürlük Partisi (PVV) Hollanda milletvekili Martin Bosma, "Minority in their own land" (Kendi ülkesinde azınlık) adlı kitabını yayınladı. Komplo teorisine atıfta bulunan Bosma, görünüşte “ırkçılık sonrası çokkültürlü kurtuluş devleti”ne yol açan, giderek büyüyen “yeni bir göçmen nüfusu” hakkında yazdı.

Mart 2017'de, sağcı Demokrasi Forumu (FvD) partisinin lideri Thierry Baudet, “ulusal nefret” konulu bir konuşmasında, ülkenin güya elit kesiminin Hollanda nüfusunu kasıtlı olarak “homeopatik olarak seyrelttiğini” iddia ederek bu teoriyi destekledi. Etnik Hollandalıları “dünyanın tüm insanlarıyla” ırksal olarak karıştırmak için bir komplo olduğunu ve böylece “bir daha asla Hollandalı olmayacağını” söyledi.

Ocak 2018'de, PVV temsilcisi Martin Bosma, Rotterdam'da düzenlenen bir PVV gösterisinde Renaud Camus ile görüştükten ve desteğini Twitter'da paylaştıktan sonra, Büyük İkame teorisini ve bu teorinin en önemli savunucularından birini desteklediğini açıkladı. Protestonun yapıldığı gün Camus ile görüşmek üzere Hollanda'ya gelen Flaman ayrılıkçısı Vlaams Belang partisinin önde gelen üyelerinden Filip Dewinter, Camus'u medyaya “vizyoner bir adam” olarak tanıttı.

Hollanda'da Özgürlük Partisi'nden Geert Wilders, Avrupa'da Büyük İkame kavramını desteklemektedir. Ekim 2018'de Wilders, Hollanda'nın “Batılı olmayan İslam ülkelerinden gelen kitlesel göçle değiştirildiğini” ve Rotterdam'ın “Avrabiya'nın limanı” olduğunu iddia ederek komplo teorisini gündeme getirdi. Wilders, yarım yüzyıl içinde çoğunluğu Müslüman olan 77 milyon göçmenin Avrupa'ya girmeye çalışacağını ve durdurulmadıkları takdirde beyaz Avrupalıların yok olacaklarını iddia etti. 2019'da The New York Times, Camus'un demografik temelli alarmist teorilerinin Wilders ve Özgürlük Partisi'nin yerli halkı destekleyen kampanyasına nasıl katkıda bulunduğunu yazdı.

Eylül 2018'de Hollandalı yazar Paul Scheffer, Büyük İkame ve bunun siyasi gelişmelerini analiz ederek Demokrasi Forumu ve Özgürlük Partisi'nin komplo teorisi merceğinden Hollanda'nın demografisiyle ilgili politika oluşturduğunu öne sürdü.

#### İspanya
Aşırı-sağ Vox partisi, bu teoriyi, İspanyolların göçmenlere kıyasla düşük doğum oranlarını söylev olarak kullandığı şeklinde tanımlanmıştır. *El Diario*'dan gazeteci Antonio Maestre'ye göre bu ideoloji Vox ile İspanyolca konuşanların yerini almasından korkan bazı aşırı Katalan milliyetçileri arasında ortak bir görüş olarak paylaşılmaktadır.

#### Birleşik Krallık
Cambridge Üniversitesi'nin Kasım 2018 tarihli araştırmasına göre, Brexit seçmenlerinin %31'i komplo teorisine inanmakta olup Brexit'e karşı çıkan Britanyalıların ise %6'sı inanmaktadır.

Temmuz 2019'da solcu İngiliz müzisyen ve aktivist Billy Bragg, şarkıcı-söz yazarı Morrissey'i bu teoriyi desteklemekle suçlayan bir basın açıklaması yayınladı. Bragg, “Morrissey'in, Christchurch camisi saldırısındaki katilin ilham kaynağı olan bu fikrin yayılmasına yardımcı olduğu şüphesizdir” dedi.

2024 Birleşik Krallık genel seçimleri öncesinde, Londra'da beyaz olmayan insanların bulunduğu ve "Burası İran değil" başlıklı videolar sosyal medyada yayıldı. Hope not Hate araştırmacısı Patrik Hermansson, videoları, izleyicileri komplo teorisine açıkça atıfta bulunmadan yönlendiren dil ve görseller kullandıkları için, satır arasına gizlenmiş mesaj kullanımının en iyi örnekleri olarak nitelendirdi. Dedi ki, [Videolar] tehlikeli çünkü genellikle denetimden kaçınırlar ve gerçekliği sunma biçimlerinde tarafsız görünerek kabul edilebilir gibi görünürler”.

#### Türkiye
Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, teorinin Türk versiyonunu kullanmaktadır. Kemal Kılıçdaroğlu'nun 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmaması halinde Türkiye'nin "Göçmenistan" olacağını savunmuştur.

### Kuzey Amerika

#### Kanada
Kanadalı YouTuber Lauren Southern, bu komplo teorisini büyütmeye yardımcı oldu. 2017'de Southern, Büyük ikame için bir video yayınladı ve video silinmeden önce kanalında yarım milyondan fazla izlenme aldı. 2018 Toronto belediyesi adayı Faith Goldy, açıkça ikame teorisini benimsedi. 2019'da, Yeni Zelanda Christchurch'teki Christchurch camisi saldırısından sonra *Vice* Goldy'yi, tetikçinin Büyük İkame manifestosunda bulunan doğum oranı düşüklükleri ve beyazların ikame edilmesi fikirlerini düzenli olarak savunmakla suçladı. Beyaz milliyetçisi Paul Fromm, 1967 öncesindeki Kanada ulusal bayrağı olan Kanada Kırmızı Bayrağı'nı benimsediğinde, onu “gerçek Kanada'nın bayrağı, 1965 göçmenlik politikalarıyla getirilen hain Avrupa'yı değiştirme planlarından önceki Avrupa Kanada'nın bayrağı” olarak nitelendirdi.

Haziran 2019'da köşe yazarı Lindsay Shephard, Batı'da "beyazların azınlık hale geldiğini" iddia edip iddiasını "nüfus ikamesi" olarak tanımlamıştır. Kanada milletvekili Colin Fraser, Avam Kamarası adalet komitesinde bu kavramı kınamadığı için Shephard'ı eleştirdi. Nathaniel Erskine-Smith ise Shepherd'ı bu komplo teorisini açıkça benimsemekle suçladı.

Siyaset yorumcusu Mathieu Bock-Côté, siyasi ideolojileriyle Büyük İkame teorisini (Fransızca: Grand Remplacement) ana akım medyada sık sık yaygınlaştırmasıyla tanınır.

#### ABD

ABD'de büyük ikame, ırksal azınlıkların geleneksel beyaz Amerikalı nüfusun yerini aldığı ve milletin kontrolünü ele geçirdiği, beyaz milliyetçisi aşırı-sağcı komplo teorisinin Amerikan versiyonudur. Teorinin versiyonları ABD'deki Cumhuriyetçi Parti'de "sıradan hale geldi" ve siyasi tartışmalarda büyük sorun haline gelmiştir. Ayrıca katliamlar da dahil olmak üzere şiddetli tepkileri de tetikledi. Avrupa'daki büyük ikame teorisine benzer olup kökenleri 1900 civarındaki Amerikan nativizmine dayanmaktadır. Erika Lee'ye göre, 1894 yılında Göçmenlik Kısıtlama Birliği'nin eski Yankee üst sınıf kurucuları, “Anglo-Sakson geleneklerinin, halklarının ve kültürünün Güney ve Doğu Avrupa'dan gelen ırksal olarak aşağı yabancıların akını altında boğulduğuna” inanıyorlardı.

Yahoo! News ve YouGov'un Mayıs 2022 tarihli anketine göre 2020 ABD Başkanlık Seçimleri'nde Donald Trump'a oy verenlerin %61'i, "bu ülkedeki bir grup insanın, Amerika'da doğanların yerine, kendi siyasi görüşlerini paylaşan göçmenleri ve beyaz olmayan insanları yerleştirmeye çalıştığına" inanmaktadır.

### Okyanusya

#### Avustralya
Avustralya'daki medya, Queensland Senatörü Fraser Anning'ten ve büyük ikame komplo teorisine desteğinden bahsetti. Nisan 2019'da Reuters, Anning'in Müslümanların "bizi çok hızlı bir şekilde geride bırakacağını" öne sürerek ikame teorisini nasıl genişlettiğini bildirmişti. Mayıs 2019'da Anning, eğer beyaz Avustralyalıların "etno-kültürel kimliğini" korumazlarsa  "hızla azınlık haline" geleceğini iddia etti.

#### Yeni Zelanda
Aşırı-sağ neo-Nazi gençlik grubu Action Zealandia, Yeni Zelanda'daki Avrupalı kimliğinin ekonomik nedenlerle gelen beyaz olmayan göç nedeniyle tehlike altında olduğunu iddia ederek büyük ikame komplo teorisini desteklemiştir. İlaveten, grup sözde-tarihsel fikir olan yerel Māori halkından önce beyaz insanların Yeni Zelanda'ya yerleştiği fikrini desteklemiştir. Gazeteci Marc Daalder'e göre Action Zealandia, 2019 Christchurch camisi saldırısının ardından faaliyetlerini durdurmuş olan aşırı-sağcı grup Dominion hareketinin ardılıdır.

### Asya

#### Hindistan
1920'lerin başlarında ortaya çıkan Hindu milliyetçisi fikir akımı ve iktidardaki BJP'nin ideolojisi olan Hindutva destekçileri, Hindu'ların Müslümanlar tarafından demografik olarak ortadan kaldırlacağı korkularını sıklıkla körüklemiştir. Müslümanların, diğer Hint topluluklarına kıyasla daha yüksek doğum oranları olduğunu ve zorunlu din değişimlerinin Hinduların sayısının azalttığını iddia ettiler. 2022'de, Hindu milliyetçisi Yati Narsinghanand, nefret söylemi sebebiyle tutuklandı ve 2029'da Müslüman başbakan tehlikesi hakkında konuştu, bunun ölümlere ve zorla Hindu'ların din değiştirmesine yol açacağını söyledi. Hint parlamentosunun üyeleri ve Hint televizyon kanalları, Hindu'lara demografik tehdit iddialarını yaygınlaştırmışlardır. Hindistan'ın önceki Hindistan Seçim Komisyonu başkanı S.Y. Quraishi, BJP'nin iktidara geldiği 2014 genel seçimlerinden beri, Hindu çoğunluğa yönelik tehdit korkusunun arttığını söyledi.

#### Malezya
Malezya'daki aşırı sağcı muhafazakarlar, çoğunluğu Tamil kökenli olan, yerel Hint topluluklarının, Malezya'da şu anda çoğunluğu oluşturan Malay Müslümanlarını yerini alabileceklerinden endişe duyduklarını ifade ettiler. Bu korkular, Sri Lanka İç Savaşı, Hindu Hakları Eylem Gücü'nün faaliyetlerine karşı tepkiler ve Hindistan'daki Hindu milliyetçiliği nedeniyle daha da arttı. Siyasi aktörler, Malezya'nın en önemli yerinde oy kazanmak ve Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin onaylanmasına karşı muhalefeti harekete geçirmek için bunu istismar ettiler.

### Afrika

#### Tunus
Şubat 2023'te Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, Tunus'a Afrikalı göçü hakkında yorumda bulundu ve ülkeyi "safkan Afrikalı" hale getirmek amacıyla demografik düzeni değiştirdiklerini söyledi. Bu, seçmenlerin dikkatini hükümetin politik başarısızlıklarından uzaklaştırma girişimi olduğu iddia edilen büyük ikame komplo teorisinin Tunus (veya Arap) versiyonu olarak yorumlandı.

## Beyaz milliyetçi terörizm üzerindeki etkisi

### Şiddete çağrı iması
Camus'un Avrupalı olmayan göçmenleri ve onların çocuklarını tanımlamak için “sömürgeciler” ve ‘işgalciler’ gibi güçlü terimler kullanması, dolaylı olarak şiddete çağrı olarak nitelendirilmiştir. Jean-Yves Camus gibi akademisyenler, “Büyük İkame” komplo teorisinin, beyaz olmayan göçmenlerin zorla sınır dışı edilmesini ifade eden “geri göç” kavramıyla büyük benzerlik gösterdiğini savunmuştur. Camus, 2019 yılında Avrupa Parlamentosu seçimleri için siyasi gündemini tanımlamak üzere “Avrupa'yı terk etmeyeceğiz, Afrika'yı Avrupa'dan kovacağız” diye yazmıştır. Ayrıca, geri göçü ifade etmek için “Büyük Geri Dönüş” gibi başka bir örtmece terim de kullanmıştır.

Tarihçi Nicolas Bancel ve Pascal Blanchard ile sosyolog Ahmed Boubeker'e göre, “iç savaşın ilanı, ‘büyük ikame’ teorisinde örtük olarak yer almaktadır [...] Bu tez aşırıdır ve herkesin anlayabileceği kadar basittir, çünkü ulusun ırksal tanımını geçerli kılar.” Camus'un ikinci veya üçüncü nesil göçmenleri “artık göç etmiyorlar, onlar Fransız” şeklinde tanımlamasına şüpheyle yaklaşan demograf Hervé Le Bras, onların Fransa'da beşinci kol veya “iç düşman” olarak nitelendirilmesine de eleştirel yaklaşmaktadır.

### İlham alan saldırılar
Beyaz ırkın yok olma korkusu ve özellikle de yer değiştirme teorisi, 2018, 2019 ve 2022 yılları arasında katliamların faili olarak suçlanan birçok kişi tarafından dile getirilmiştir. Camus, kendi felsefesinin şiddet içermeyen bir felsefe olduğunu belirtse de, Southern Poverty Law Center'dan Heidi Beirich gibi analistler, beyaz soykırımı fikrinin Amerikan beyaz üstünlükçülerini “şüphesiz etkilediğini” ve potansiyel olarak şiddete yol açabileceğini söylüyorlar.

Ekim 2018'de, bir silahlı saldırgan, Pennsylvania eyaletinin Pittsburgh kentindeki Tree of Life sinagoguna düzenlediği saldırıda 11 kişiyi öldürdü ve 6 kişiyi yaraladı. Saldırgan, Yahudilerin beyaz ırka karşı bir komplo kapsamında kasıtlı olarak beyaz olmayan göçmenleri Amerika Birleşik Devletleri'ne getirdiğine inanıyordu.

15 Mart 2019'da Yeni Zelanda'nın Christchurch kentindeki Al Noor Camisi ve Linwood İslam Merkezi'nde 51 kişinin ölümüne ve 49 kişinin yaralanmasına neden olan katliamın sorumlusu Avustralyalı terörist Brenton Harrison Tarrant, manifestosuna Camus'un kitabına atıfta bulunarak “Büyük İkame” adını verdi. Buna karşılık Camus, şiddeti kınarken beyaz olmayan nüfusun artmasına yönelik bir “karşı isyan” arzusunu yeniden teyit etti.

2019 yılında Stratejik Diyalog Enstitüsü tarafından yapılan bir araştırma, Christchurch saldırılarından önceki ayda sosyal medyada Büyük İkame ile ilgili 24.000'den fazla paylaşım olduğunu gösterirken, Nisan 2012'de bu sayı sadece 3.431 idi. Bu terimin kullanımı, Christchurch cami saldırısının ardından Nisan 2019'da zirveye ulaştı.

2019 El Paso saldırısının şüphelisi Patrick Crusius, saldırıdan dakikalar önce “Büyük İkame”ye atıfta bulunan ve “Christchurch saldırganına” destek veren “Rahatsız Edici Gerçek” (*The Inconvenient Truth)* başlıklı bir manifesto yayınladı. Manifesto, saldırının gerekçesi olarak “Teksas'ın Hispanik istilası”nın “kültürel ve etnik değişim”e yol açtığını (Reconquista'ya atıfta bulunarak) belirtiyordu.

2022 Buffalo saldırısında suçlanan şüpheli, saldırıdan önce yayınladığı manifestoda Büyük İkame'yi listelemişti. Şüpheli kendini faşist, beyaz üstünlükçü ve antisemit olarak tanımlamıştı.

## Destekçiler
* Elon Musk
* Charlie Kirk
* Tucker Carlson
* Davor Domazet-Lošo
* Mark Finchem
* Matt Gaetz
* Jussi Halla-aho
* Laura Ingraham
* Ron Johnson
* Hermann Kelly
* Steve King
* Giorgia Meloni, İtalya Başbakanı
* Robert Ménard
* Jean Messiha
* Viktor Orbán, Macaristan Başbakanı
* Riikka Purra
* Wendy Rogers
* Lauren Southern
* John Waters, İrlandalı yazar
* Éric Zemmour
* Kays Saïd, Tunus Başkanı
* Paul Golding
* Michel Houellebecq

## Ayrıca bakınız

* Karşı-cihat – Müslüman karşıtı aşırı-sağ hareket
* Çöküş – Bir şeyin kötüye gittiği inancı
* Demografik mühendislik– Bir bölgenin etnik dengesini değiştirmeye yönelik kasıtlı çabalar
* Avrabiya– Aşırı-sağ İslamofobik komplo teorisi
* Kalergi Planı komplo teorisi – Aşırı-sağ antisemitik komplo teorisi
* Aşk Cihadı komplo teorisi– İslamofobik komplo teorisi
* Irk intiharı – 20. Yüzyılın başlarındaki öjenikçilerin teorisi
* Reconquista (Güneybatı ABD) – Meksika milliyetçilerinin, ABD'den kaybedilen bölgelerini geri almaya çalışan irredantist görüşü
* The Protocols of the Elders of Zion – 1903 çıkışlı antisemitik metin
* *The Rising Tide of Color Against White World-Supremacy* – Lothrop Stoddard tarafından yazılan kitap
* Beyazların demografik çöküşü – Beyazların toplam nüfusa oranla nüfusunun azalması
* Sarı Tehlike (Yellow Peril) – Irkçı renk metaforu

## Kaynakça