open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pelusium Muharebesi (MÖ 373)

**Pelusium Muharebesi (MÖ 373)** veya **Mendes Muharebesi,** Pers kralı II. Artaserhas'in Mısır'ı Pers egemenliğine geri döndürme amacıyla başlattığı saldırıdan sonra gerçekleşmiştir. Sefer başarısız olmuş ve Perslerin ve Yunan paralı askerlerinin yenilgisiyle sonuçlanmıştır.

## Arka plan
MÖ 525'te, II. Kambises önderliğindeki bir Pers ordusu Mısır'ı işgal etmiştir. Bu ordu Memfis'e girmeyi başardı, ancak Mısır'ın tamamını kontrol altına alamamıştır. Bu nedenle II. Kambises, Siva Vahası'nı işgal etmek için ordularını göndermiştir. Bu ordu, Kambises'in Kayıp Ordusu olarak bilindi. Kambises ayrıca Yukarı Mısır ve Nubia'nın büyük bir bölümünü de işgal edememiştir. Zamanla Persler, Mısır'ın fiilen bir Pers satraplığı haline gelmesiyle birlikte, nüfuslu bölgelerin çoğunu kontrol altına almıştır. Bu durum, Mısır prensi Amyrtaios önderliğindeki bir Mısır ayaklanmasının bağımsızlığı elde etmeyi başardığı MÖ 404 yılına kadar sürmüştür. Ancak yerli yöneticiler genellikle zayıftı ve bu da kraliyet prensleri arasında anlaşmazlıklara yol açmıştır. I. Nektanebo, Yirmi Dokuzuncu Hanedan'ın son kralından (II. Neferit) Mısır tahtını almayı başardıktan sonra Otuzuncu Hanedan'ın ilk kralı oldu. Bu arada, Persler Mısır'ı yeniden fethetmeye çalıştılar. MÖ 385'te ve tekrar MÖ 383'te Mısır'ı işgal etmeye çalıştılar, ancak başarısız oldular. Pers Kralı Artaserhas, Mısır'daki kraliyet ailesi üyeleri arasındaki karışıklığın farkındaydı ve bu nedenle Mısır'ı Pers egemenliğine geri döndürmeyi amaçlayan başka bir işgal planladı. Bu planın bir parçası olarak Artaserhas, Atinalılarla bir barış antlaşması imzaladı. Bu antlaşma uyarınca Mısır değerli bir müttefikini kaybetti.

Kral Artaserhas Atinalılarla barış antlaşmasını tamamladıktan sonra, Persler Fenike limanlarında ve Akka'da, aralarında birçok Yunan paralı askerin de bulunduğu 500 gemiden oluşan büyük bir filo topladılar. MÖ 373'te, Atinalı general İfikratis ve Pers satrapı Farnabazos'un önderliğindeki 220.000 askerden oluşan Pers kuvveti daha sonra Gazze'ye doğru yelken açıp yürüdü.

## Muharebe
Persler Gazze'den Pelusium'a (Port Said) doğru ilerleyerek şehre saldırdılar. Ancak Mısırlılar şehri savunmayı başardılar. Nektanebo'nun emriyle Nil'in Pelusium kolunda inşa edilen tahkimatlar, düşman filosunu Nil'de yukarı doğru ilerlemek için başka bir yol aramaya zorlamıştır. Sonunda filo, daha az savunulan Mendesian kolundan yukarı çıkmayı başardı. Ancak İfikratis ve Farnabazos arasında ortaya çıkan karşılıklı güvensizlik, düşmanın Memphis'e ulaşmasını engelledi. Bunun üzerine I. Nektanebo, yıllık Nil taşkınlarından yararlanarak karşı saldırıya geçti. Nil'in taşması ve Mısırlı savunmacıların topraklarını savunma kararlılığı, Pers ve Yunan kuvvetlerinin hareketini engelledi ve bu kuvvetler yenilgiye uğrayarak Mısır'dan çekildiler.

## Kaynakça
Karaçorlular

**Karaçorlular** (**Karaçor halkı**), Azerbaycan'da yaşayan boylardan biridir. "Gence-Karabağ Eyaleti Müfessel Defteri" başta olmak üzere, Pierre Oberlin, Mihrdad İzedi ve Gıyaseddin Geybullayev gibi pek çok kaynak, Karaçorluları aslen Horasan kökenli bir Kürt grubu olarak tanımlamaktadır. Bununla birlikte Ahmet Caferoğlu, Karaçorluları İran Türklerinden bir halk olarak kabul etmiştir. Azerbaycan kaynaklarına göre Karaçorlular, Hazarların bir kolu olarak kabul edilmektedir. Bu görüşün dayanağı, Arap kaynaklarında Hazarların iki ana kola ayrılmış olarak zikredilmesidir: Beyaz Hazarlar ve Kara Hazarlar. Kara Hazarların, muhtemelen siyah saçlarından dolayı, "karaçur" adıyla da anıldıkları ileri sürülmektedir.

Karaçorlular, İran'ın Doğu Azerbaycan, Erdebil ve Batı Azerbaycan eyaletlerinde yaşamaktadır. Karaçorlular, Kökenleri, Doğu Azerbaycan eyaletindeki Karadağ bölgesi ile Batı Azerbaycan ve Erdebil eyaletlerindeki Şahseven boylarına dayanmaktadır. Yerleşim alanları ağırlıklı olarak Kafkasya'nın Zengezur bölgesinde yoğunlaşmaktadır.

Türkiye'nin Tokat ilinin Zile ilçesinde de Kürt Karaçorlu aileleri yaşamaktadır.

## Tarihi

### Karadağ
Türkmençay Antlaşması'na kadar Karaçorlu halkı Karabağ'da yaşamaktaydı. Jouannin'e göre, 1809 yılında Azerbaycan ve Karabağ'da, Kura ve Aras nehirleri arasında yaşamaktaydılar. 1805 ve 1806 yıllarında Kaçarları ziyaret eden Amédée Jaubert Karaçorlu halkını, Karabağ'da yaşayan en önemli Türkçe konuşan kabilelerden biri olarak tanımlamaktadır.

İran askeri kayıtlarına göre, 1960'lı yıllarda Karaçorlu halkının yönetici hanedanı, yaklaşık yüz yıl önce Caferkulu Han Emir Tumar tarafından kurulmuştur. Caferkulu Han Emir Tumar'ın tek oğlu olan Surhay Han Emir Tumar'ın kendisinden önce ölmesi üzerine, halkın idaresi torununa geçmiştir. Rahidel Han'ın (1840–1841) hükümdarlığı döneminde, halk, şaha sundukları hizmetler karşılığında vergiden muaf tutulmuştur.

1868 yılında Rahidel Han, *sartip* (*tuğgeneral*) rütbesine terfi ettirilmiş, yirmi yıl sonra ise iki madalya ile ödüllendirilmiştir. Bu dönemde Karaçorlu halkı, Karadağ bölgesinin en kalabalık topluluğu olup yaklaşık 4.000 haneden oluşmaktaydı. Sheil ise 1849 yılında, Karaçorlu halkının 2.500 çadırdan oluştuğunu kaydetmektedir.

Bununla birlikte, Muzaffereddin Şah'ın saltanatı sırasında Karaçorlu halkı çeşitli isyanlara karışmış; bu gelişmelerin ardından topluluğun önemli bir kısmı Miyanduab, Meraga, Erdebil ve Halhal bölgelerine dağılmıştır.

### Horasan
Kaçar devletinde Karaçor adını taşıyan birçok boy bulunmaktaydı. Jouannin, Karaçorların önemli bir kısmının Horasan ve diğer illerde yaşadığını iddia etmektedir. İran'ın merkezinde de küçük bir Karaçor topluluğu yaşamaktaydı. Hem Sheil'in hem de Kayhan'ın kitaplarında bu topluluklardan bahsedilmektedir. Kayhan'a göre sayıları 120 haneydi ve yazlık otlakları Elburz Dağları'nda, kışlık karargahları ise Harvar bölgesindeydi. Horasan'ın Kuçan bölgesinde yaşayan Karaçorlar, 18. yüzyılın ilk yarısında birçok isyana karışmışlardı.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* 
* 
* 
*
Gence-Karabağ Eyaleti Müfessel Defteri

**Gence-Karabağ Eyaleti Müfessel Defteri** (), Osmanlı İmparatorluğu döneminde Gence-Karabağ Eyaleti'ndeki gelir kaynaklarını belirlemek ve vergileri sistematik bir şekilde toplamak amacıyla oluşturulmuş istatistiksel bilgiler içeren bir belgedir.

## Hakkında
Osmanlı İmparatorluğu'nun 1725'te Gence-Karabağ bölgesini ele geçirmesinin ardından, vergi tahsilatını düzenlemek amacıyla 1727'de hazırlanan "Gence-Karabağ Eyaleti Müfessel Defteri"nde, bölgedeki köylerde yaşayan nüfusun sayısı ile bu kişilerin isimleri, milliyetleri ve dini mensubiyetleri ayrıntılı biçimde kaydedilmiştir. Kanunla başlayan defterde, bölgesel-idari birimler ile bunlara bağlı yerleşim yerlerinde vergi ödemekle yükümlü olanların adları, baba adları, medeni halleri ve bazı durumlarda, özellikle şehir sakinleri için, meslekleri kaydedildikten sonra; öncelikle ektikleri ve yetiştirdikleri tahıllardan alınan aynî verginin miktarı ve akçe cinsinden değeri, ardından bahçeler, arı kovanları, faal değirmenler, hayvanlar ve benzeri unsurlar üzerinden alınan vergilerin tutarları kayda geçirilmiştir.

Her yıl, eyaletin yıllık gelirine dair sunduğu bilgiler merkezi devlet dairesinde kontrol edilmekte; herhangi bir sebeple bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, Sadrazam başkanlığında toplanan Divan'ın kararına istinaden, durumun incelenmesi için eyalet beylerbeyine "emir", "hüküm" ve benzeri yazılar gönderilmekteydi. Sebebin daha ciddi olarak görüldüğü durumlarda ise, meseleye bizzat sultan müdahale etmekteydi.

### Teknik bilgiler
İki nüshası bulunan bu defterler, ait oldukları ilde ve İstanbul'daki devlet dairesinde saklanmıştır. Şu anda tek nüshası İstanbul'daki Devlet Arşivleri Başkanlığı Arşivi'nde (No. 903) saklanmaktadır. Boyutları 34x12 cm olup; yazı türleri nesih, siyakat ve kırma siyakattir. 632 sayfalık bu defterin 214, 296, 355, 520 ve 540. sayfaları boştur. Gence-Karabağ Eyaleti'nin büyüklüğüne rağmen bu defter; diğer eyalet defterlerinin derlenme sürecinden daha kısa bir sürede, 1725 ile 1727 yılları arasında hazırlanmıştır.

1727 yılında hazırlanan "Gence-Karabağ Eyaleti Müfessel Defteri", Gence-Karabağ bölgesinin idari-bölgesel bölünmesi hakkında eksiksiz bilgi sağlayan tek belgedir.

## Kaynakça
Jan van Aken

**Jan Paul van Aken** (d. 1 Mayıs 1961), Alman biyolog ve siyasetçidir. Ekim 2024'ten bu yana Sol Parti eş genel başkanıdır. 2025 yılından bu yana da Bundestag üyesidir daha önce 2009 ile 2017 yılları arasında da aynı görevde bulunmuştur.

Van Aken, Bundestag'da Dışişleri Komitesi ile Silahsızlanma, Silah Kontrolü ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Alt Komitesi üyesidir. 2009 seçimlerinde Sol Parti'nin Hamburg eyalet listesinden aday gösterilerek 17. Bundestag'a girmiştir. 2009–2011 yılları arasında Sol Parti meclis grubunda başkan yardımcılığı yapmıştır.

## Hayatı ve politik kariyeri

Van Aken, 1982 yılında Abitur'u tamamladıktan sonra Hamburg Üniversitesi'nde biyoloji öğrenimi gördü. 1989'da biyoloji alanında Diplom derecesini aldı, 1993'te doktora eğitimini tamamladı. Hamburg Üniversitesi'nde araştırmacı olarak çalıştı. 1997-2009 yılları arasında çevre örgütü Greenpeace'te genetik mühendisliği konusunda uzman olarak görev yaptı.

2004-2006 yılları arasında Birleşmiş Milletler bünyesinde biyolojik silah denetçisi olarak çalıştı. Biyolojik savaş ajanlarına yönelik çalışmaları kapsamında 1999'da Güneş Işığı  Projesi çerçevesinde bu silahların yasaklanmasını savundu ve 2003'te benzer amaçlara sahip bir araştırma enstitüsünün kurulmasına katkıda bulundu. BM görevi sonrasında Hamburg'a döndü, Sol Parti'ye katıldı ve üç yıl sonra 2009 federal seçimlerinde Hamburg'da partinin liste başı adayı oldu.

Nisan 2013'te Lüneburg Bölge Mahkemesi tarafından, nükleer atık taşımalarına karşı demiryollarının sabote edilmesini savunan *Castor, schottern* kampanyasına imza attığı gerekçesiyle "suç işlemeye alenen tahrik" suçundan 2.250 Euro para cezasına çarptırıldı.

2009-2011 yılları arasında Bundestag'da Sol Parti meclis grubunda başkan yardımcılığı yaptı, 2012'den itibaren partinin dış politika sözcüsü olarak görev aldı. 2017 yılında milletvekilliğinden ayrıldı.

Milletvekilliğinden ayrıldıktan sonra Cenevre'de Rosa Luxemburg Vakfı'nın küresel sağlık programında görev yaptı. Bu dönemde ailesiyle birlikte iki yıl Yafa'da yaşadı.

Ekim 2024'ten bu yana Ines Schwerdtner ile birlikte Sol Parti'nin eş başkanıdır.

2025 federal seçimlerinde Heidi Reichinnek ile birlikte partinin eş başbakan adayı oldu. Bu seçimde Sol Parti Bundestag'daki sandalye sayısını 39'dan 64'e yükselterek 25 ek sandalye kazandı.

## Siyasi görüşleri

Van Aken, Friedrich Merz'in (CDU) göç politikasına ilişkin, birden fazla vatandaşlığa sahip kişilerin Alman vatandaşlığını kazandıktan sonra birden fazla suç işlemeleri halinde  vatandaşlıktan çıkarma uygulanmasını öngören önerisini ırkçı olarak nitelendirmiştir. Söz konusu uygulama, yürürlüğe girmesi hâlinde Almanya Federal Cumhuriyeti Temel Yasası'nda anayasa değişikliği yapılmasını gerektirmektedir.

## Kaynakça
2026 Migros grevi

**2026 Migros grevi**, 23 Ocak 2026'da Migros’un Türkiye genelindeki depo ve lojistik merkezlerinde çalışan işçilerin DGD-SEN önderliğinde başlattığı grev ve protestolardır. Eylemler, İstanbul, İzmir, Adana ve Antalya başta olmak üzere birçok ilde düzenlendi. Migros depo işçilerinin başlattığı grev, farklı market zincirlerine de sıçradı. Eylemlerin sonunda sendika, zam talebi büyük karşılandığı belirtti.

## Arka plan
2022 yılında Migros işçilerinin yaptığı grevde Migros marketlerin sahibi Tuncay Özilhan'ın evinin önünde yapılan protestoda 100'e yakın işçi gözaltına alındı. 2026 yılı başında Migros depo işçilerine yüzde 28 zam teklif edilmiş ancak bu zam enflasyon karşısında yetersiz bulundu. İşçiler maaşların artar gibi görünmesine rağmen vergi dilimleri nedeniyle kısa sürede geri alındığı belirttiler. İşçiler, vergi kesintilerinin patron tarafından ödenmesini, maaşlara en az yüzde 50 zam yapılmasını, işten çıkarılanların işe iadesini, taşeron uygulamasına son verilmesini ve banka promosyonunun patron tarafından kesilmeyip tam ödenmesini talep ederek greve başladı. 

## Grevler
23 Ocak'ta DGD-SEN (Depo, Liman, Tersane ve Deniz İşçileri Sendikası) öncülüğünde grev başladı. Migros işçileri İstanbul, İzmir, Adana, Antalya, Mersin, Bursa, Kocaeli, Erzurum ve Diyarbakır'da bulunan toplam 14 depoda iş bıraktı.

141 işçiye işten atıldığına dair SMS mesajı geldi. DGD-SEN ise, e-Devlet ve SGK sistemlerinde herhangi bir resmi işten çıkış kaydının görünmediği, bunun direnişi dağıtmak ve korkutmak için atılmış bir adım olduğunu belirtti. İşten atılma mesajı alan işçiler lojmanlarına geldiklerinde lojmanlara alınmadılar.

DGD-SEN Genel Başkanı Neslihan Acar, Migros'u boykot etme çağrısında bulundu.

Grev, BİM depo işçilerine de sıçradı.

## Sonuç
Eylemler sonucu taşeron olarak çalışan 7 bin 875 işçi kadroya alındı.

Grev 23 gün sonra sona erdi, işten atılan 303 işçi için özgür ayrılma hakkı tanındı. DGD-SEN, 23 günlük eylemleri için şu açıklamayı yaptı:

## Tepkiler
Türkiye Komünist Partisi ve Türkiye İşçi Partisi greve destek verdi.

Özgür Özel de mitinginde greve destek verdi.

## Kaynakça
Azerbaycan dilinin lehçeleri

**Azerbaycan dilinin lehçeleri,** ağırlıklı olarak tarihi Azerbaycan topraklarında yaşayan etnik Azerbaycanlılar tarafından konuşulan kompakt bir lehçe kümesidir. 2015 yılı itibarıyla Azerbaycan dilini konuşanların sayısı 30 milyondan fazladır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Rıdvan Bey Kasabası

**Rıdvan Bey Kasabası** (), Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan bir kapalıçarşıdır. Bab Züveyla kapısının hemen güneyinde ve tarihi surlarla çevrili kent merkezinin hemen dışında yer almaktadır. Kurucusu Rıdvan Bey'in bu bölgede bir dizi inşaata başlamasıyla yaklaşık 1650 yılına dayanmaktadır. Kahire'de günümüze ulaşan tek tarihi kapalı pazar caddesidir. Günümüzde ayrıca Çadırcılar Sokağı veya el-Hayamiye olarak da bilinir ve hayamiye olarak bilinen dekoratif tekstillerin satışına adanmış son büyük pazardır.

## Tarihçe
Çarşı, 1631'den 1656'ya kadar Mısır siyasetine hakim olan Memlûk beyi Rıdvan Bey tarafından inşa edilmiştir.

Rıdvan Bey, 1629'dan 1647'ye kadar bölgede bir dizi inşaat gerçekleştirdi. Rıdvan Bey, sadece yeni bir kapalıçarşı değil, aynı zamanda bir vikale (kervansaray), bir rab', bir veya iki zaviye, bir sebil ve mekteb, iki küçük cami ve kendi sarayını da kurdu. Bu çeşitli unsurlar az çok birbirine bağlıydı ve büyük bir kompleks oluşturuyordu. Caroline Williams, kapalı çarşının tarihini yaklaşık 1650 yılına tarihlendiriyor. Radwan Bey'in projelerinde yeni inşaat alanları boyunca caddenin bazı bölümleri genişletildi ve düzeltildi. Kompleksin bir diğer unsuru olan birleşik sabil ve maktab, vakıf belgelerine göre 1650 yılına tarihlenmekteydi ve büyük olasılıkla kompleksin inşa edilen son kısmıydı.

Zamanla Rıdvan Bey'in orijinal geliştirmesinin birçok unsuru ortadan kaybolmuş veya üzerlerine yapılar inşa edilmiş olsa da, kapalı çarşı nispeten iyi korunmuş ve tarihi Kahire'deki amaca yönelik inşa edilmiş ticari ve ekonomik binaların en etkileyici örneklerinden biri olarak kalmıştır. Çarşının sokak cephelerini restore etmek için 2002 ve 2004 yılları arasında çarşıda restorasyon çalışmaları yapılmıştır.

## Mimarisi
Rıdvan Bey tarafından inşa edilen tüm kompleks, ana cadde boyunca yaklaşık 150 metre uzanıyordu. Bu caddenin yaklaşık 50 metre veya daha fazlası, ışıklıklarla delinmiş ahşap bir çatı ile kaplıydı. Caddenin her iki tarafında, binanın zemin katı taştan inşa edilmiş olup, caddeye bakan dükkanlar için geniş bölmeler veya alanlar içerirken, üst kat ahşaptan inşa edilmiş ve düzenli aralıklarla kalın ahşap konsollarla desteklenerek caddenin üzerine daha fazla çıkıntı yapması sağlanmıştır. Bu üst katlar, zanaatkarların veya diğerlerinin yaşayabileceği daireler sağlıyordu.

Rıdvan Bey'in konağının bazı kısımları, kapalı çarşının güney ucunda, caddenin batı tarafında da hala durmaktadır. Burada, bir zamanlar sarayın bir parçası olan bir avluya açılan taş bir portal bulunmaktadır. Burada bazı meşrebiye pencereleri ve güney tarafında, bir zamanlar evin avlusuna bakan bir makad veya ikinci kat revakı görülebilir. Maq'ad'ın duvarları boyunca bazı dekoratif mermerler hala mevcuttur.

## Kaynakça

## Ek okuma

*
Askeri Hizmetler Madalyası

2009"Askeri Hizmetlerden Dolayı" Madalyası (Azerbaycan Türkçesi "Hərbi Xidmətlərə Görə" medalı) Azerbaycan'ın askeri madalyalarından biridir. İlk kez 10 Kasım 1992'de ihdas edilmiş ve tüzüğü 6 Aralık 1993'te onaylanmıştır. 

### Tüzüğü
Askerî Hizmetler Madalyası, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 10 Kasım 1992 tarihli ve 370 sayılı Kanunu ile ihdas edilmiştir.

Askerî Hizmetler Madalyasının tüzüğü, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 6 Aralık 1993 tarihli ve 759 sayılı Kanunu ile onaylanmıştır. Tüzüğe göre madalya, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin askerî personeline aşağıdaki hususlara göre verilir:

* Hizmet görevlerini ve askerî birliğe verilen görevleri yerine getirirken gösterdikleri üstün gayrete göre.
* Devlet sınırlarının korunmasındaki hizmetlerine göre.

Askerî Hizmetler Madalyası, göğsün sol tarafına takılır; Azerbaycan Cumhuriyeti'nin diğer nişan ve madalyaları bulunması hâlinde Terakki Madalyası'ndan sonra taşınır.

### Tasviri
Askerî Hizmetler Madalyasının tasviri üç farklı biçimde verilmiş olsa da, ilk versiyonu hiç kimseye verilmemiştir.

İlk tasvir, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 6 Aralık 1993 tarihli ve 759 sayılı Kanunu ile onaylanmıştır. Söz konusu tüzükte madalyanın tasviri şu şekilde belirtilmiştir:Madalyanın ikinci tasviri, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 6 Şubat 1998 tarihli ve 429-IQD sayılı Kanunu ile onaylanmıştır. Söz konusu tasvirde şu ifadeye yer verilmektedir:Madalyanın üçüncü ve halen yürürlükte olan tasviri, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 30 Eylül 2013 tarihli ve 728-IVQD sayılı Kanunu ile onaylanmıştır. Madalyanın tasviri aşağıdaki şekilde verilmiştir:

## Resimler

## Kaynakça
Bab Züveyla

**Bab Züveyla** (), Mısır'ın başkenti Kahire'de bulunan bir şehir kapısıdır. Kapı, 1092 yılında Fâtımî veziri Bedr el-Cemâli tarafından inşa edilmiş olup Tarihî Kahire'nin şehir surlarında kalan üç kapıdan biridir. Üzerindeki iki minare kulesi ise, bitişiğindeki Sultan el-Muayyad Camii'nin inşası sırasında 1415 ile 1422 yılları arasında eklenmiştir. Günümüzde Kahire'nin en önemli simgelerinden biri olarak kalmaktadır.

## Tarihçe
Kapı, 1092 yılında Fâtımî veziri Bedr el-Cemâli tarafından eski kapının yerine inşa edilmiştir. Eski kapı, Mısır'ı ordusuyla fetheden Fâtımî komutanı Cevher el-Sıkıli tarafından yaptırılmıştı. Ordusunda Züveyla Berberi aşiretinden askerler de bulunuyordu. Züveyla aşiretinin askerleri, şehir surlarının güney kapısını korumakla görevliydi ve kapı, onların adından dolayı Bab Züveyla olarak adlandırıldı. Kapının minareleri, Memlûk sultanı Kutuz'un yakınlarda inşa etirdiği bir camiye 1415 yılında yapılmıştır.

Kapı, burada yapılan infazlarla ünlü oldu. İdam edilenler genellikle kapıda sergilenirdi. Örneğin, Mısır'ın son Memlûk sultanı II. Tomanbay, Mısır'ın Osmanlılar tarafından fethinden sonra bu kapıda asıldı.


Dosya:الدرب الاحمر بوابة زويلة.jpg|Kapının kemerli geçidi
Dosya:Bab Zuweila 2019-11-02q.JPG|Kapının burçlarının yan taraflarına oyulmuş, çok loblu dekoratif kemerlerden biri.
Dosya:Bab Zuwayla DSCF7697.jpg|Kapının kubbeli geçidi
Dosya:Bab Zuwayla DSCF9308.jpg|Kapı geçidinin doğu tarafındaki niş
Dosya:Bab Zuwayla DSCF9297.jpg|Kapı geçidinin batı tarafındaki açıklık
Dosya:Bab Zuwayla DSCF9751.jpg|Batı burcunun içindeki salon ve sergi alanı
Dosya:Bab Zuwayla DSCF9993.jpg|Kapının üzerindeki platform ve revak
Dosya:Bab Zuweila 2019-11-02m.jpg|Kapının üzerindeki minarelerden birinin detayı


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Rusya Federasyonu Devlet Arşivi

**Rusya Federasyonu Devlet Arşivi** (Kısaltma: GA RF, Gosarhiv Rossii veya GARF; Rusça: Государственный архив Российской Федерации - ГА РФ, Госархив России) Rusya Federasyonu Hükûmeti'nin 28 Nisan 1992 tarihli ve 809 sayılı kararnamesiyle kurulmuş olan devlet arşividir.

## Koleksiyon
Rusya Federasyonu Devlet Arşivi, ülkenin en büyük federal arşivi konumundadır. Arşivde 19. yüzyıl ile 21. yüzyıl arası Rusya tarihine ait yaklaşık 7 milyon dosya muhafaza edilmektedir. Günümüzde arşiv, Rusya Federasyonu'nun üst düzey yasama ve yürütme organlarından gelen belgelerle zenginleştirilmeye devam etmektedir.

## Tarihçe
Rusya Federasyonu Devlet Arşivi, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) dönemine ait aşağıdaki arşivlerin ardılıdır:

* **28.04.1992'den itibaren:** Rusya Federasyonu Devlet Arşivi (GA RF) / Rus. Государственный архив Российской Федерации (ГА РФ)
* **1961-28.04.1992:** SSCB Yüksek Devlet Erki ve Kamu Yönetimi Organları Ekim Devrimi Merkez Devlet Arşivi (TsGAOR SSSR) **/** Rus. Центральный государственный архив Октябрьской революции, высших органов государственной власти и органов государственного управления СССР (ЦГАОР СССР)
* **1957-28.04.1992** - RSFSR Merkez Devlet Arşivi (TsGA RSFSR) / Rus. Центральный государственный архив РСФСР (ЦГА РСФСР)
* **1941-1961** - Moskova Merkez Devlet Tarih Arşivi (TsGİAM) / Rus. Центральный государственный исторический архив в г. Москве (ЦГИАМ)
* **1941-1961** - SSCB Ekim Devrimi ve Sosyalist İnşa Merkez Devlet Arşivi (TsGAORiSS SSSR / TsGAOR SSSR) / Rus. Центральный государственный архив Октябрьской революции и социалистического строительства СССР (ЦГАОРиСС СССР / ЦГАОР СССР)
* **1938-1941** - Ekim Devrimi Merkez Devlet Arşivi (TsGAOR) / Rus. Центральный государственный архив Октябрьской революции (ЦГАОР)
* **1931-1938** - Ekim Devrimi Merkez Arşivi (TsAOR) / Rus. Центральный архив Октябрьской революции (ЦАОР)
* **1925-1931** - Ekim Devrimi Arşivi (AOR) / Rus. Архив Октябрьской революции (АОР)
* **1920-1925** - RSFSR Devlet Arşivi (GA RSFSR) / Rus. Государственный архив РСФCР (ГА РСФСР)

## Ayrıca bakınız

* Rusya Federal Arşiv Ajansı (Rosarhiv)
* Rusya Devlet Tarih Arşivi (RGİA)
* Rusya Devlet Eski Kayıtlar Arşivi (RGADA)
* Rusya Devlet Askerî Tarih Arşivi (RGVİA)
* Rusya Devlet Uzak Doğu Tarih Arşivi (RGİA DV)

## Kaynakça
Meşrebiye

**Meşrebiye** (), Mısır ve bazı diğer Arap ülkelerinde binaların üst katlarında bulunan, oyma ahşap kafesle çevrili, bazen vitray ile zenginleştirilmiş, çıkıntılı bir cumba penceresi türüdür. İslam dünyasında ve ötesinde geleneksel mimarinin karakteristik bir unsurudur. Geleneksel olarak rüzgarı yakalamak ve pasif soğutma için kullanılmıştır. Buharlaşmalı soğutma sağlamak için içine su dolu kaplar ve leğenler yerleştirilebilmektedir. En yaygın olarak binanın cadde tarafında kullanılır, ancak iç kısımda, sahın tarafında da kullanılabilir. Meşrebiye terimi bazen tahtabuşta gibi başka yerlerdeki benzer kafesler için de kullanılır. Hint jalisine benzer.

Orta Çağ'dan beri kullanılan bu mimari tarz, Osmanlı döneminde zirveye ulaşmış, ancak 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın ilk yarısında gerilemiştir. Bununla birlikte, sürdürülebilir mimariye olan ilgi, meşrebiye ve diğer yerel mimari unsurlarının yeniden canlanmasına katkıda bulunmuştur.

## Kaynakça

## Ek okuma

* 
* Ching, Francis D. K. (1995) *A Visual Dictionary of Architecture* Van Nostrand Reinhold, NY

## Dış bağlantılar

* Glossary and Useful Terms in Islamic art and architecture
* John Feeney, ''The magic of the mashrabiyas'', 1974, Saudi Aramco World
* "Moucharaby". (Encyclopædia Britannica).
* Mashrabiya, A Day of Art and Adventure. touregypt.net.
* “3D Visual Tour” of Bayt Al-Suhaymi
2013 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası

**2013 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası**, CEV tarafından düzenlenen Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nın 28. turnuvasıdır. 6 Eylül 2013 - 14 Eylül 2013 tarihleri arasında Almanya ve İsviçre'de düzenlenmiştir.

## Format
Turnuva iki farklı aşamada oynandı. İlk aşamada, on altı takım, her biri dört takımdan oluşan dört gruba ayrıldı. Her grupta, takımların grup pozisyonlarını belirlemek için tek devreli lig usulü oynandı (aşağıdaki kriterlere göre). Her grubun en iyi üç takımı (toplam 12 takım) ikinci aşamaya yükseldi; grup birincileri çeyrek finallere, ikinci ve üçüncü sıradaki takımlar ise play-off'lara yükseldi.

**Grup sıralama kriterleri**; 
**1** - Kazanılan maç sayısı. 
**2** - Puan (Maç sonucu 3-0 veya 3-1 ise, kazanan takıma 3 puan, kaybeden takıma 0 puan verilir. Maç sonucu 3-2 ise, kazanan takıma 2 puan, kaybeden takıma 1 puan verilir). 
**3** - Set oranı. 
**4** - Sayı oranı. 
**5** - Beraberlik durumunda takımlar arasındaki maçın sonucu.

Turnuvanın ikinci aşaması, kazananların bir sonraki tura yükseldiği tek eleme usulünden oluştu. Öncelikle, grup birincileri ile çeyrek finallerde karşılaşacak takımları belirlemek için (gruplarda ikinci ve üçüncü olan takımların yer aldığı) play-off maçları oynandı. Play-off karşılaşmalarını kazanan takımlar ile grup birincileri arasında çeyrek finaller, ardından yarı finaller, üçüncülük maçı ve final oynandı.

## Gruplar

## Salonlar

## Grup Aşaması

### A Grubu
***Salon:** Gerry Weber Stadion, Halle, Almanya

**Kaynak:**CEV



### B Grubu
***Salon:** Hallenstadion, Zürih, İsviçre

**Kaynak:**CEV



### C Grubu
***Salon:** EnergieVerbund Arena, Dresden, Almanya

**Kaynak:**CEV



### D Grubu
***Salon:** Sport- und Kongresshalle, Schwerin, Almanya

**Kaynak:**CEV



## Final Turları
***Salon:**
:Gerry Weber Stadion, Halle, Almanya
:Hallenstadion, Zürih, İsviçre
:Max-Schmeling-Halle, Berlin, Almanya

### Play-off


### Çeyrek Final


### Yarı Final


### Üçüncülük


### Final


## Final sıralaması



## Ödüller

## Kaynakça

## Dış Bağlantılar

* 
* todor66.com
Köseç Balaban Çeşmesi

**Köseç Balaban Çeşmesi**, **Köse Balaban Çeşmesi** veya **Kevseç Balaban Çeşmesi**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve 1544 yılında inşa edilmiş bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihi
Üzerindeki kitabesine göre Hicri 951 (Miladi 1544) tarihinde inşa ettirilen çeşme Edirne'de günümüze ulaşabilmiş en eski çeşmelerden biridir. Çeşmenin son yıllarda onarım gördüğü, taşlarının temizlendiği ve cephelerinin kireçle boyandığı ifade edilmiştir. Yakın bir zamana kadar içinin bir ev olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.***' 

[[Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu#Koruma Bölge Kurulları|Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu]]'nun 04.07.2003 tarih ve 7697 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.

== Mimarisi ==
Kare planlı, tek cepheli, [[kesme taş]] malzemeli, [[Mimar Sinan]] stili piramidal taş çatılı çeşmenin tüm cepheleri sade bir kompozisyona sahiptir. Batı cephesinde özgün olmadığı anlaşılan bir [[yalak]] ve bunun üzerinde yerinden sökülmüş [[ayna taşı]] bölümü bulunmaktadır. Çeşme saçağının altında [[mermer]] malzemeli iki satır halinde yazılmış bir kitabesi vardır. Doğu cephesindeki hazne örtüsü üzerinde günümüzde demir malzemeli bir kapakla kapatılmış bir gözetleme deliği bulunmaktadır.

== Kitabesi ==
Çeşmenin batı cephesinde bulunan iki satırlık inşa kitabesinde inşa tarihi belirtilmemiş, [[ebced hesabı]]yla çeşmenin [[Hicrî takvim|Hicri]] 951 ([[Milâdî takvim|Miladi]] 1544) yılına tarihlendiği ifade edilmiştir.***'

**İnşa kitabesinin Oral Onur tarafından aktarılan transkripsiyonu:***İn âb-ı revan âmed*
*Tarihi hoş âmed*



## Notlar


## Kaynakça


## Dış bağlantılar

*
I. Kleombrotos

**I. Kleombrotos** (; ö. 6 Temmuz MÖ 371), MÖ 380'den MÖ 371'e kadar hüküm süren Agiad Hanedanı'ndan Sparta kralıdır. Kleombrotos'un erken yaşamı hakkında çok az şey bilinmektedir. Pausanias'ın oğlu olan Kleombrotos, MÖ 380'de kardeşi I. Agesipolis'in ölümünden sonra Sparta kralı oldu ve Leuctra Muharebesi'nde Epaminondos komutasındaki Thebanlara karşı Sparta-Peloponezya müttefik ordusuna liderlik etti. Ölümü ve ordusunun tamamen yenilgiye uğraması, antik Yunanistan'da Sparta'nın egemenliğinin sonunu getirmiştir. Kleombrotos'un yerine oğlu II. Agesipolis geçmiştir. Diğer oğlu ise II. Cleomenes'tir.

Birçok tarihçi, diğer kral II. Agisilaos'un aksine, Kleombrotos'un Teb yanlısı eğilimlere sahip olduğunu belirtir. Çağdaşları tarafından Leuctra'daki aşağılayıcı yenilgiden düşmana karşı taraflı olmakla suçlanmıştır, ancak bazı modern tarihçiler onun aslında Teb yanlısı olduğuna inanmamaktadır. Thermopylae Muharebesi'nde Leonidas'tan sonra savaşta ölen ilk Spartalı kraldır.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
*J. K. Anderson, Military Theory and Practice in the Age of Xenophon, Londra, 1970
*Ksenofon, "*Hellenika*"
Goodwood Hız Festivali

**Goodwood Hız Festivali** (), her yıl Haziran sonu veya Temmuz başında Batı Sussex'teki Goodwood House'da düzenlenen, modern ve tarihi motor sporları araçlarının katıldığı bir tepe tırmanışı ve diğer etkinlikleri içeren yıllık bir motorsporları festivalidir. Etkinlik, Formula 1 sezonuyla çakışmayacak şekilde planlanmıştır ve bu sayede hayranlar F1 araçlarının yanı sıra motorsporları tarihinden otomobil ve motosikletleri de katılmaktadır.

1993 yılında başlayan festivalin ilk yıllarında, hafta sonu boyunca on binlerce kişi katıldı. 2014 yılı itibarıyla, düzenlendiği üç günün her birinde yaklaşık 100.000 kişilik bir izleyici çekti. 2003 yılında 158.000 kişi ile rekor kırılırken, daha sonra sadece önceden biletle giriş politikası yürürlüğe girmesiyle katılım daha sonra 150.000 ile sınırlandırıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Can't Take My Eyes Off You

"**Can't Take My Eyes Off You**", Bob Crewe ve Bob Gaudio tarafından yazılan ve Four Seasons grubu üyesi Frankie Valli tarafından kaydedilip tekli olarak yayınlanan 1967 çıkışlı bir şarkıdır. Şarkı, altın plak kazandı ve ''Billboard'' Hot 100 listesinde bir hafta boyunca 2 numaraya yükseldi; bu da onu, 1975'te "My Eyes Adored You" şarkısıyla 1 numaraya ulaşana kadar Valli'nin en büyük solo hiti yaptı. 

"Can't Take My Eyes Off You" farklı düzenlemelerle pek çok sanatçı tarafından kaydedildi ve bu versiyonların birçoğu çeşitli ülkelerde listelere girdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Şarkı sözleri
*
2021 Kıbrıs Cumhuriyeti yasama seçimleri

**2021 Kıbrıs Cumhuriyeti yasama seçimleri**, Kıbrıs'ta Temsilciler Meclisi'nin 80 sandalyesinden 56'sını belirlemek için 30 Mayıs 2021 tarihinde yapılmıştır.

## Seçim sistemi

Kıbrıs Temsilciler Meclisi'nin 80 üyesi, her birine nüfuslarına göre sandalye sayısı tahsis edilen altı çok üyeli seçim çevresinden seçilmektedir. Bu sandalyelerin 56'sı Kıbrıslı Rumlar, 24'ü ise Kıbrıslı Türkler için ayrılmıştır. Ancak 1964 yılından bu yana Kıbrıslı Türklere ayrılan sandalyeler fiilen doldurulmadığından, Temsilciler Meclisi 1980'lerdeki genişlemeden bu yana de facto 56 sandalyeyle faaliyet göstermektedir. Her seçim çevresi, Kıbrıs'ın altı ilçesine karşılık gelmektedir.

Seçimler, açık liste nispi temsil sistemiyle yapılmaktadır. Seçmenler önce bir partiye oy vermekte, ardından kendi seçim çevrelerinde mevcut her dört sandalye için partilerinin aday listesinde yer alan bir adaya tercih oyu kullanabilmektedir. Parti liderleri veya ittifak listelerinin başındaki adayların seçilebilmesi için tercih oyu alması zorunlu değildir.

Sandalyeler Hare kotası yöntemiyle dağıtılmakta; artan sandalyeler ise en az bir sandalye kazanan listeler ya da oyların en az %3,6'sını alan partiler arasında paylaştırılmaktadır.

2021 seçimleri için seçim çevrelerine göre sandalye dağılımı aşağıdaki gibidir:

## Partiler

{| class="wikitable" style="text-align:left"
! colspan="2" | Parti
! İdeoloji
! Lider
|-
| bgcolor="#1F5AA5" |
| Demokratik Seferberlik
| Liberal muhafazakârlık
| Averof Neofitu
|-
| bgcolor="#B22222" |
| Emekçi Halkın İlerici Partisi (AKEL)
| Komünizm, Marksizm-Leninizm, Kıbrısçılık
| Andros Kiprianu
|-
| bgcolor="#F39C12" |
| DİKO
| Kıbrıs Rum milliyetçiliği, Merkezcilik
| Nikolas Papadopulos
|-
| bgcolor="#2E8B57" |
| Sosyal Demokrasi Hareketi (EDEK)
| Kıbrıs Rum milliyetçiliği, Sosyal demokrasi
| Marinos Sizopoulos
|-
| bgcolor="#2ECC71" |
| Ekolojistler Hareketi - Vatandaş İşbirliği (KOSP)
| Yeşil siyaset, Sosyal demokrasi
| Charalambos Theopemptou
|-
| bgcolor="#0033A0" |
| Ulusal Halk Cephesi (ELAM)
| Aşırı milliyetçilik
| Christos Christou
|-
| bgcolor="#7FBF7F" |
| Yurttaşlar İttifakı (SYPOL)
| Popülizm, Sosyal demokrasi
| Giorgos Lillikas
|-
| bgcolor="#004B91" |
| Dayanışma Hareketi (KA)
| Ulusal muhafazakârlık, Avrupa şüpheciliği
| Eleni Theocharous
|-
| bgcolor="#00B5E2" |
| Demokratik Uyum (DIPA)
| Merkezcilik
| Marios Garoyan
|-
| bgcolor="#442464" |
| Değişim Kuşağı (GA)
| Sosyal liberalizm, Merkezcilik
| Anna Theologou
|-

## Kaynakça
Asia'h Epperson

**Asia'h Epperson** (d. 20 Ağustos 1988), Amerikalı aktris ve şarkıcı.

## Hayatı
Epperson, 20 Ağustos 1988'de Asia'h Epperson doğum adıyla Joplin, Missouri'de doğdu. Joplin Yüksek Okulu'ndan mezun oldu. 2000'de oyunculuğa ve müziğe başladı. Yer aldığı; *Straight Outta Compton* (2015) adlı sinema filmi ve *American Idol* (2002), *Murder in the First* (2014) ve *Greenleaf* (2016) adlı televizyon yapımlarıyla öne çıktı.  
## Özel yaşamı
Bir erkek ve birde kız kardeşi bulunan sanatçı aynı zamanda lisanslı masaj terapistidir. Dini inanç olarak Hristiyan'lığı benimsemiştir.

## Filmografi

### Sinema
* 2015: *Straight Outta Compton*

### TV dizileri
* 2002: *American Idol*
* 2014: *Murder in the First*
* 2015: *EW/Road to Ether*
* 2016: *Greenleaf*
* 2017: *Leimert Park*

### TV filmleri
* 2017: *Unconcealed*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gilbert

## Kişiler
* Gilbert Arenas
* Gilbert Ryle
* Gilbert Simondon
* Gilbert Stork
* Gilbert Stuart

## Diğer
* Gilbert (film)
* Gilbert (birim)
Jens Hjertø-Dahl

**Jens Hjertø-Dahl** (d. 31 Ekim 2005) Norveçli profesyonel futbolcudur. Eliteserien takımı Tromsø'de orta saha pozisyonunda oynamaktadır.

## Kulüp kariyeri
Hjertø-Dahl, 2011'de Tromsø altyapısında futbola başladı. Takımıyla ilk resmî maçına 13 Mayıs 2023'te HamKam karşısında çıkarken Sakarias Opsahl'ın yerine oyuna dâhil oldu. İlk iki golünü ise kupadaki Hammerfest maçında attı.

31 Ekim'de, takımıyla dört yıllık sözleşme imzaladı. Eliteserien'deki ilk golünü Mayıs 2024'te Rosenborg maçı attı.

## Millî takım kariyeri
Hjertø-Dahl, ilk kez Norveç 16 yaş altı takımında oynadı. Ayrıca 18 yaş altı takımının kaptanlığını yaptı.

19 yaş altı takımının UEFA 19 Yaş Altı Euro 2024 kadrosuna alınsa da Tromsø'nün Eliteserien maçları sebebiyle kadrodan çekildi.

## Oyun tarzı
Hjertø-Dahl, oyun tarzında Paul Pogba, Sergio Busquets ve Ivan Rakitić'ten etkilendiğini belirtmiştir.

2023'te Norveç 18 yaş altı millî takımı teknik direktörü Luís Pimenta, Hjertø-Dahl'ı özellikle fiziği ve top kontrolü açısından övmüş, onu aynı zamanda "geleceğin lideri" olarak nitelendirmiştir.

CIES Football Observatory, Eylül 2024'te Hjertø-Dahl'ı göreceli tecrübe düzeylerine dayanarak 20 yaş altındaki en iyi 100 oyuncu arasında göstermiştir.

## Kariyer istatistikleri

## Başarıları
**Bireysel**
*Eliteserien Ayın Genç Oyuncusu: Haziran/Temmuz 2025, Kasım 2025

## Kaynakça
Marco Bülow

**Marco Bülow** (14 Haziran 1971, Dortmund – 29 Ocak 2026, Dortmund, Almanya), Alman gazeteci, yazar ve siyasetçi. 

## Hayatı
Bülow, 14 Haziran 1971'de Dortmund, Kuzey Ren-Vestfalya, Batı Almanya'da doğdu. Dortmund Teknik Üniversitesi'nde eğitim gördü.

Die PARTEI ve Sosyal Demokrat Parti bünyesinde siyasete girerek 2002-2021 yılları arasında Dortmund I seçin bölgesini temsilen Alman Federal Meclisi'nde delege olarak yer aldı.

Eşinden ayrılmış ve iki çocuk sahibi olan Bülow, 29 Ocak 2026'da memleketi Dortmund, Almanya'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 54 yaşında öldü.

## Kitapları
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  
* Bundestag biography 
*
João Canijo

**João Canijo** (10 Aralık 1957, Porto – 29 Ocak 2026, Vila Viçosa, Portekiz), Portekizli film yönetmeni ve senarist. 
## Hayatı
Canijo, 10 Aralık 1957'de Porto, Portekiz'de doğdu. Porto Üniversitesi'nde öğrenim gördü. 1984'te başladığı yönetmenlik kariyerini 2026 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Yönetmenliğini üstlendiği *Get a Life/ Ganhar a Vida* (2001) adlı film; 2001 Cannes Film Festivali'nde "Bir Bakış" bölümünde gösterildi. Yine yönettiği 2011 yapımı *Kanımın Kanı* adlı film 85. Akademi Ödülleri'nde "En İyi Yabancı Film" dalında Portekiz adına aday olarak gösterilsede finak listesine dahil edilmedi.

Aynı zamanda 2023 yapımı *Bad Living* adlı filmle 73. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Gümüş Ayı Jüri Ödülü'nü kazandı.

Ayrıca  Wim Wenders'ın *The State of Things* (1982) ve Werner Schroeter'in *The Rose King* (1986) filmlerinde yardımcı yönetmen olarak çalıştı. Ayrıldığı eşi Margarida Marinho'dan bir çocuk sahibi olan Canijo, 29 Ocak 2026'da Vila Viçosa, Portekiz'de doğal nedenlerden 68 yaşında öldü.

## Filmografi
* *Três Menos Eu* (1988)
* *Filha da Mãe* (1989)
* *Alentejo Sem Lei* (1990)
* *Sapatos Pretos* (1998)
* *Ganhar a Vida* (2000)
* *Noite Escura* (2004)
* *Mal Nascida* (2007)
* *Fantasia lusitana* (2010)
* *Trabalho de actriz, trabalho de actor* (2011)
* *Sangre do meu sangue* (2011)
* *Obrigação* (2012)
* *É o Amor* (2013)
* *Um Dia de Cada Vez* (2015)
* *Fátima* (2017)
* *Diário das Beiras* (2017)
* *Fojos* (2020)
* *Mal vivir* (2023)
* *Vivir mal* (2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Breg Nehri

**Breg Nehri**, Karaorman kaynaklı olan ve Almanya'nın Baden-Württemberg kentinden geçen 46 kilometre uzunluğunda bir nehirdir. Breg nehri, Brigach Nehri ile birleşerek Tuna Nehri'ni oluşturan nehirlerden birisidir. Tuna Nehri'nin ana koludur. 

## Kaynakça
Tankerness Lordu Jim Wallace

**Tankerness Baronu James Robert Wallace**, "PC", "KC", "FRSE" (d. 25 Ağustos 1954 &ndash; ö.29 Ocak 2026), İskoçyalı hukukçu ve siyasetçi. 
## Hayatı
Wallace, 25 Ağustos 1954'te Annan, Dumfries and Galloway, İskoçya'da doğdu. Annan Akademisi, Cambridge Downing Koleji ve Edinburgh Üniversitesi'nde eğitim gördü. Liberal Demoktrat Parti bünyesinde siyasete girerek 1987-2016 yılları arasında; İskoçya Başbakanı, İskoçya Başbakan Yardımcısı, İskoçya Baş Savcısı, Lordlar Kamarası Üyesi, Lordlar Kamarası Başkanı, İskoçya Parlamentosu'nda delege, Adalet Bakanı, Girişimcilik ve Yaşam Boyu Öğrenme Bakanı ve Birleşik Krallık Parlamentosu'nda delege gibi önemli siyasi görevlerde bulundu. Aynı zamanda üyesi olduğu parti bünyesinde üst düzey pozisyonlarda yer aldı. Siyaset dışında İskoçya Kilisesi'nin önemli isimlerinden olup Kirkwall, Orkney'de yer alan Aziz Magnus Katedrali'ne sıklıkla gidiyordu. Ayrıca Ulusal Kiliseler Vakfı'nın Başkan Yardımcısıydı. Hizmetleriyle 2007'de Heriot-Watt Üniversitesi'nden Fahri Doktora alırken 2018'de Edinburgh Kraliyet Cemiyeti Üyeliği'ne seçildi.

Eşi Rosemary Fraser'dan iki kızı bulunan Wallace, 29 Ocak 2026'da Edinburgh, İskoçya'da geçirdiği cerrahi operasyona bağlı komplikasyonlar nedeniyle 71 yaşında hayatını kaybetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* rulers.org
MÖ 371 Büyük Kuyruklu Yıldızı

**MÖ 372-371 Büyük Kuyruklu Yıldızı** (bazen **Aristoteles Kuyruklu Yıldızı olarak** da anılır), Aristoteles, Eforos ve Kallisthenes tarafından gözlemlenen bir kuyruklu yıldızdır. Eforos, kuyruklu yıldızın iki parçaya ayrıldığını bildirmiştir; bunlardan daha büyük bir parçanın muhtemelen MS 1106'da X/1106 C1, olarak geri döndüğü düşünülmektedir ve daha küçük bir parça da vardır. Dünya'dan görülebildiği sırada, geceleri dolunayla karşılaştırılabilir gölgeler oluşturduğu söylenmiştir. Büyük Kuyruklu Yıldızın, Kreutz güneş tırpanı ailesinin kaynağı olabileceği düşünülmektedir.

## Gözlemler
Kuyruklu yıldızın uzun, parlak ve kırmızımsı renkte bir kuyruk ile gece gökyüzündeki herhangi bir yıldızdan daha parlak bir çekirdeğe sahip olduğu bildirilmiştir.

Aristoteles, Meteorologica'nın 1. Kitabında yazmıştır.

Kayıp bir kaynağa atıfta bulunarak Diodoros şunları yazmıştır:

## Kehanet üzerindeki etkisi
Diodorus, kuyruklu yıldızın bazılarının Spartalıların çöküşünü önceden haber verdiğine inandığını yazmıştır ve doğası hakkındaki tartışmayı anlatmıştır.

## Tarih konusunda anlaşmazlık
Kuyruklu yıldızın bazen MÖ 372-371 yerine MÖ 373-372 yılları arasında görüldüğü kaydedilmiştir. Seneca daha sonra kuyruklu yıldızın görülmesinin Buris ve Helice'nin yıkımıyla aynı zamana denk geldiğini yazmıştır ve bu da MÖ 373-372 tarihini düşündürmektedir.

Çoğu kaynak bunun MÖ 372-371 yıllarında meydana geldiğini belirtmektedir. Göran Henriksson şöyle yazmaktadır:

## Diğer kuyruklu yıldızlarla ilişkisi

Alman astronom Heinrich Kreutz, birkaç güneş teğet geçen kuyruklu yıldızın yörüngelerinin ilişkili olduğunu ve muhtemelen yüzlerce yıl önce büyük bir güneş teğet geçen kuyruklu yıldızın parçalanması sonucu oluştuğunu iddia etmiştir. Kreutz Güneş Teğet Geçenleri olarak bilinen bu grup, X/1106 C1 ve İkeya seki kuyruklu yıldızı da dahil olmak üzere şimdiye kadar gözlemlenen en parlak kuyruklu yıldızlardan bazılarını üretmiştir. Aristoteles'in kuyruklu yıldızı, tüm grubun atası olabilir.  Eğer tüm Kreutz güneş teğet geçenlerinin kaynağıysa, en az 120&nbsp;km çapında bir çekirdeğe sahip olması gerekir.

Yaygın olarak kabul edilmemesine rağmen kuyruklu yıldızın Encke Kuyruklu Yıldızı olduğu tahmin edenler vardır.

## Seneca'nın Eforos'a karşı argümanları
Eski Yunanların kuyruklu yıldızların gök cisimlerinin kaynağı olduğuna dair inancına dayanarak, Seneca, Eforos'un raporuna meydan okumuştur.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 

## Dış bağlantılar

*Sungrazer project website 
*SEDS Kreutz group page
*''Meteorology'', translated by E. W. Webster (Alternate at mit.edu)
* HDR Astrophotography: Simulations Atlas of Past Comets (Antiquity to 1699) by Nicolas Lefaudeux
True Love (film, 1989)

***True Love***, yönetmenliği Nancy Savoca tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Annabella Sciorra ve Ron Eldard'ın yer aldığı 1989 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Özel Tüm Kuvvetler Ordusu

**Özel Tüm Kuvvetler Ordusu** (Azerbaycan Türkçesi: Əlahiddə Ümumqoşun Ordu): Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ndeki özel statülü bir birimidir.

## Tarihçesi
7 Eylül 1991 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin mevcut durumdan kurtarılması, topraklarının Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nden korunması ve halkın yağma ile katliamlardan korunması amacıyla, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisi Başkanı Haydar Aliyev'in girişimi ve liderliğinde Devlet Savunma Komitesi kuruldu. Haydar Aliyev'in 20 Eylül 1991 tarihli kararnamesi ile Teğmen Elman Abbas oğlu Abbasov Devlet Savunma Komitesi Başkanı olarak atandı.

15 Eylül 1992 tarihinde ise Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti topraklarında, ilk milli ordu birliklerinden biri olan 705 numaralı Özel Güçlendirilmiş Motorlu Piyade Tugayı oluşturuldu. 705 numaralı Tugay başarılı bir muharebe geçmişine sahip olup, 21 Mayıs 1995 tarihinde motorlu piyade tümeni statüsünü kazandı. 8 Aralık 1998'de bu motorlu piyade tümeni temel alınarak 5. Ordu Kolordusu kuruldu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 18 Aralık 2013 tarihli “Azerbaycan Savunma Bakanlığı Hakkında Tüzüğün Onaylanması” kararnamesine göre, 5. Ordu Kolordusu temel alınarak Özel Tüm Kuvvetler Ordusu oluşturuldu.

## Sağlık Tesisleri
10 Mayıs 2021'de Nahçıvan Garnizon Hastanesi hizmete açıldı. 2013'ten itibaren Özel Tüm Kuvvetler Ordusu'na bağlı olan Nahçıvan Garnizon Hastanesi için inşa edilen yeni bina 5 katlıdır. Modern tıbbi donanımla donatılan 290 yatak kapasiteli hastane, 1 ana servis, 11 yataklı servis ve 13 yardımcı bölümden oluşmaktadır.

## Komutan Listesi
}
|
|}

## Şehitler
Özel Tüm Kuvvetler Ordusu'nun personelinden 79 asker, 2020 yılının Eylül–Kasım aylarında gerçekleşen Karabağ Savaşı sırasında Füzuli–Hocavend–Şuşa hattında yapılan askerî operasyonlarda şehit oldu. Şehit olan personelden 14'ü subay, 4'ü teğmen, 4'ü çavuş ve 57'si erdi.

Şehit olanlar arasında Özel Tüm Kuvvetler Ordusu Özel Tayinli Biriminin komutanı Anar Aliyev ve aynı birimin komutan yardımcısı Nihad Babayev de yer almaktadır.

Şehit olan 39 kişiden 2'si Vatan Savaşı Kahramanı unvanı ile, 6'sı Azerbaycan Bayrağı Nişanı ile, 25'i 3. derece Vatana Hizmet Nişanıile, 39'u Anavatan Uğruna Madalyası ile, 4'ü Yiğitlik Madalyası ile, 16'sı Askeri Hizmetler Madalyası ile, 39'u Hocavend'in Kurtuluşu Madalyası ile, 30'u Füzuli'nin Kurtuluşu Madalyası ile ve 32'si Şuşa'nın Kurtuluşu Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

## Kaynakça
Şuşa (anlam ayrımı)

**Şuşa** bu anlamlara gelebilir:

## İdari birimler
* Şuşa — Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Şuşa ilçesinin idari bölgesel biriminde bir şehir.
* Şuşa (rayon) — Azerbaycan Cumhuriyeti'de ilçe.
* Şuşi (il) — eski Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin illerinden biri. 
* Şuşa Rayonu (DKÖO) — Eski Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'nin bir parçası olan Azerbaycan'ın ilçelerinden biri.
* Şuşa uyezdi — Rusya İmperatorluğunda şehir.

## Olaylar
* Şuşa Muharebesi (2020) 
* Şuşa Muharebesi (1992) 
* Şuşa Katliamı 
* Şuşa Beyannamesi 
* Ebu Şuşa katliamı 

## Yapılar
* Şuşa Kalesi 
* Şuşa Müzikal Drama Tiyatrosu 
* Şuşa Yerel Tarih Müzesi 
* Şuşa Devlet Sanat Galerisi 
* Şuşa Devlet Tarih ve Mimari Koruma Alanı 
* Şuşa Mağarası 
* Şuşa Halı Müzesi 
* Şuşa Cezaevi 
* Füzuli–Şuşa Otoyolu 

## Diğer
* Şuşa (gazete)
Pamela Guest

**Pamela Guest** (doğum adı: **Pamela Ann Seamon**; d. 5 Ağustos 1950, Grand Rapids, Michigan), Amerikalı aktris ve yönetmen.
## Hayatı
Guest, 5 Ağustos 1950'de Grand Rapids, Michigan'da doğdu. Lee Strasberg Tiyatro ve Film Okulu ve Michigan Üniversitesi'nden eğitim gördü. 1976'da oyunculuğa başladı. Rol aldığı; *Blue Velvet* (1986), *Nuts* (1987), *Married* (2014) ve *Cleopatra Backstage* (2015) adlı yapımlarla tanındı. Marlon Brando, Donald Cammell, Julia Roberts, Elliott Kastner, Benjamin Bratt, Robert Redford ve Morgan Freeman gibi usta isimlerle çalıştı.

İki evliliğinden üç çocuk sahibidir.
## Filmografisi
*2025: *Let's Call the Whole Thing Off*
*2022: *Turning Point*
*2015: *Cleopatra Backstage*
*2013: *Smokin*'
*2010: *The Chosen One*
*2009: *Californication*
*2008: *Life*
*2004: *Alone in the Wilderness*
*2001: *ER*
*2000: *Take Me Home: The John Denver Story*
*1994: *Polis Akademisi 7: Moskova Görevi*
*1993: *Wind Dancer*
*1990: *The Assassin*
*1988: *Deadly Intent*
*1987:	*Çetin Ceviz*
*1987: *Dehşetin Gözü*
*1986: *Beverly Hills Macerası*
*1985-1986: *Amazing Stories*
*1982: *Uçak 2*
*1980: *Gridlock*
*1977: *I Never Promised You a Rose Garden*
*1976: *Son Patron*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* IMDb profili
Laetitia Bégué

**Laetitia Bégué** (30 Eylül 1980, Monako), Fransız-Monakolu artistik jimnastikçi. 1994 yılında Fransa Jimnastik Şampiyonası'nı kazandı.

## Kaynakça,
Appie Groen

**Albert "Appie" Geert Groen** (7 Eylül 1901 - 29 Şubat 1964), forvet olarak oynayan Hollandalı millî futbolcuydu. 1922'den 1926'ya kadar Hollanda millî takımında beş kez forma giydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Şeki lehçesi

&nbsp;**Şeki lehçesi**, veya eskiden **Nuha lehçesi** olarak bilinen lehçe, Azericenin lehçelerinden biridir.

## Tarihi
Azerice lehçelerinin ve şivelerinin oluşumu, Azerbaycan hanlıklarının ve sultanlıklarının kurulduğu 18. yüzyıla kadar uzansa da, bu süreçte Nuha lehçesi kendine has özellikleriyle öne çıkmaktadır. Oleg Mudrak tarafından gerçekleştirilen diller arası benzerlik analizi ile morfoloji ve tarihsel fonetiğe dayalı glottokronoloji yöntemlerine göre; Nuha lehçesinin genel Azericeden ayrışma süreci, Emir Timur dönemine (~1360) kadar uzanmaktadır.

Şeki lehçesi, bazı karakteristik özelliklerinde güney lehçesinin kadim izlerini barındırmaktadır. Bu durum, Azerbaycan'ın güney bölgelerinden gelen nüfusun bölgeye yerleşmesiyle sonuçlanan tarihsel göçlerden kaynaklanmaktadır. Ayrıca, Karabağ'dan Şeki'ye göç ederek yerli halkla bütünleşen nüfusun da lehçenin şekillenmesinde önemli bir katkısı bulunmaktadır.

## Sınıflandırma
Filoloji doktoru Mammadaga Shiraliyev, Şeki lehçesini tarihsel-coğrafi ilkelere dayanarak Kuzey lehçeleri grubuna dahil etmektedir:

* III. Kuzey grubu:

:* 1. Şeki lehçesi
:* 2. Zakatala-Kah şivesi

Almanya doğumlu Altaylı akademisyen ve Türkolog Gerhard Dörfer, Nuha lehçesini Kuzey grubunda listelemektedir:

* III. Kuzey grubu:
:* 1. Zakatala lehçesi
:* 2. Nuha lehçesi
:* 3. Kutkaşen lehçesi

İsveçli dilçi və türkoloq Lars Yohanson Nuxa dialektini Şimal qrupu dialektlərinə aid edir:

* I. Kuzey grubu lehçeleri (çoğunlukla Azerbaycan'da konuşulmaktadır)
:* 3. Kuzey alt grubu lehçeleri
::* — Zakatala lehçesi
::* — Nuha lehçesi
::* — Kutkaşen lehçesi

## Gürcüceden ödünç alınan kelimeler

* cincar — küçük, Gürcücede de aynı anlamda kullanılır;
* mangal — orak, eski Gürcücede orağa mangal denirdi;
* Akhshebi bir yer adıdır, Gürcücede axo ekim yeri anlamına gelir, eb ise çoğul ekidir.

## Notlar




## Kaynakça