Ahmed Cabari

**Ahmed el-Cabari** (; 1960 - 14 Kasım 2012), **Ebu Muhammed** olarak da bilinir, Hamas'ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın üst düzey bir lideri ve ikinci komutanıydı. Hamas'ın Gazze Şeridi'ni ele geçirdiği Hamas'ın Gazze Şeridi'ni ele geçirmesi operasyonunun başındaki isim olarak tanındı ve İsrailli asker Gilad Şalit'in yakalanmasıyla sonuçlanan 2006 Hamas sınır ötesi baskınına komuta etti.

Cabari, Gazze İslam Üniversitesi'ndeyken İsrail'e karşı silahlı mücadele'yi savunan bir Filistin örgütü olan El Fetih'e katıldı. 1982 yılında İsrail yetkilileri tarafından tutuklandı ve 13 yıl hapis yattı. Serbest bırakıldıktan sonra El Fetih'in İslamcı rakibi Hamas'ın militan kanadına katıldı ve Kfar Darom'da bir otobüsün bombalanması olayına karıştığına düşünüldü, ardından 1998'de Filistin Yönetimi'nin Önleyici Güvenlik Gücü tarafından tutuklandı ve ertesi yıl serbest bırakıldı. Cabari, 2002 yılında Muhammed Deyf, İsrail hava saldırısında ağır yaralanınca Hamas'ın askeri kanadının operasyonel başkanı oldu. Cabari bu pozisyonda aynı zamanda Hamas'ın siyasi liderliğinde üst düzey bir yetkiliydi ve “şehitlere ve mahkumlara” yardım etmeyi amaçlayan Nur Derneği'nin kurucusuydu.

İsrail Hava Kuvvetleri ve Şin Bet 14 Kasım 2012'de Savunma Sütunu Operasyonu'un bir parçası olarak hedefe yönelik hassas bir hava saldırısı düzenledi ve Cabari bir arabada seyahat ederken öldürüldü. *[[Haaretz]]* analisti Reuven Pedatzur'a göre onu tasfiye etme kararı, İsrail ordusunun ateşkes aramak yerine Hamas'a saldırma kararından kaynaklandı. Cabari, 2008'de yaşanan Gazze Savaşı'ndan bu yana Gazze'de öldürülen en üst düzey Hamas yetkilisiydi.

## İlk yılları ve eğitim
Cabari 1960 yılında Gazze'nin Şucaiyye bölgesinde yaşayan aktivist bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi, Gazze'deki İslam Üniversitesi'nden tarih derecesiyle mezun oldu. 1982'de Cabari, laik Filistinli militan örgüt Fetih'in bir üyesiyken İsrailli yetkililer tarafından tutuklandı ve hapsedildi. El-Arabiye'ya göre, 13 yıl hapis yattıktan sonra Fetih'ten ayrıldı ve Hamas'ın o sırada hapiste olan bazı kurucularıyla, yani Abdülaziz er-Rantisi, Nizar Rayyan ve Salah Şehade ile görüştükten sonra Hamas'a katıldı.

## Hamas
Serbest bırakıldıktan sonra 1995 yılında Hamas'ın askeri kanadında komutan olarak görev yapmaya başladı. Ayrıca hareketin hayır kurumlarıyla ilgileniyor ve para toplama ile askeri faaliyetler arasındaki koordinasyondan sorumluydu. 1990'ların ortasında Cabari, İsrail vatandaşlarına yönelik intihar saldırılarının planlanmasında doğrudan yer aldı. Daha sonra, Gazze Şeridi'ndeki bu askeri faaliyetlere katılımı nedeniyle Cabari, Kfar Darom otobüs saldırısı'ndaki rolü iddiasıyla Ekim 1998'de Filistin Yönetimi'nin Önleyici Güvenlik Gücü tarafından tutuklandı. 1999 yılının sonlarında serbest bırakıldı. Serbest bırakıldıktan sonra askeri kanadın komutanları olan Salah Şehade ve Muhamed Aldahef'in askerî eylemlerin geliştirilmesinden sorumlu yardımcısı oldu. Dolayısıyla, Birinci İntifada sırasında Hamas'ın üst düzey askeri liderliğinin ve ilk İntifada hücresinin bir parçasıydı.

26 Eylül 2002'de bir İsrail hava saldırısında Hamas'ın başlıca silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın lideri Muhammed Deyf'in yaralanmasının ardından Cebari, İkinci İntifada'nın (2000-2007 yılları arasında İsrail'e karşı yürütülen silahlı Filistin ayaklanması) zirvesinde askeri kanadın komutanı ve operasyonel başkanı oldu. Ancak Deif örgütün resmi başkanı olarak kaldı. Hamas'ın siyasi lideri Ayman Taha'ya göre, Cebari'nin El Kassam Tugayları'nın günlük operasyonlarını devralmasından bu yana Hamas'ın silahlı kanadı giderek daha profesyonel hale geldi. İntifada süresince İsrail'e karşı, intihar saldırıları da dahil olmak üzere, yüzlerce İsrailli sivil ve askerin ölümüyle sonuçlanan birçok saldırıyı yönetti.

17 Ağustos 2004'te Cebari'nin en büyük oğlu Muhammed, kardeşi ve üç kuzeni, İsrail'in Cebari'nin Gazze'deki evine düzenlediği hava saldırısında kendisine karşı düzenlenen bir suikast girişiminde öldürüldü. Saldırıdan yara almadan kurtuldu. 2005 yılında Reuters ile yaptığı bir röportajda “Cihad ve direnişin” “vatanı kurtarmanın tek yolu olduğunu, müzakere ve pazarlık olmadığını” belirtti.

Cabari, 2006 yılında Gazze Şeridi dışında Filistinli militanlar tarafından kaçırılan Gilad Şalit'in esaretini denetlemekten sorumluydu; diğer iki asker öldürüldü. İsrail hükûmetine göre Cabari, Hamas'ın Gazze Şeridi'ni Haziran 2007'de El Fetih liderliğindeki Filistin Yönetimi'nden devralmasında başrol oynadı.

İsrail'in Aralık 2008'de Gazze Şeridi'ne yönelik Dökme Kurşun Operasyonu sırasında, Cabari'nin evinin bir hava saldırısında yıkıldığı iddia edildi, ancak olayı çevreleyen koşullar belirsiz ve sonuçsuzdu. Hamas'ta uzun yıllar süren askeri faaliyetlerin ardından Cebari örgüt içindeki etkili liderlerden biri haline geldi. Eylül 2010'da Cabari, İsrail-Filistin barış görüşmelerini raydan çıkarmak için İsrail'e yönelik saldırıları artırma tehdidinde bulundu: “İnancın, silahların ve füzelerin, tünellerin ve komandoların gücüyle Filistin için zafere ulaşacağız ve Gazze'deki işgali de sona erdireceğiz."

Ekim 2011'de 1.027 Filistinli mahkûm karşılığında Şalit'in İsrail'e geri verilmesini öngören bir mahkûmlarin değişimini düzenlendiğinde, Cebari Şalit'e Mısır ile Refah Geçidi'ne kadar şahsen eşlik etti ve nadiren kamuoyunun önüne çıktı. Yakın bir sırdaş olan Ebu Hudaifa, Cebari'nin “görevi sonuna kadar en ince ayrıntısına kadar tek başına takip ettiğini” belirtti. *[[El-Hayat]]* gazetesine verdiği bir röportajda Caberi, esir takasının ilk bölümünde serbest bırakılan 477 mahkûmun çoğunun 569 İsraillinin ölümünden sorumlu olduğunu doğruladı. Nisan 2012'de Cabari Hamas'ın siyasi bürosuna seçildi.

Cabari ayrıca, rakip militan grupların roket ve füze ateşlemesini kısıtlamayı da içeren ateşkeslerin Filistin tarafında uygulanmasında da etkili oldu. Yukarıda belirtilen faaliyetlerine ek olarak, Cabari grubun siyasi liderliğinin bir üyesi olarak görev yaptı. Ayrıca 'şehitlere ve mahkûmlara' yardım etmek için bir dernek olan Nur'u kurdu.

Gilad Shalit'in serbest bırakılması için Hamas'la müzakerelere yardımcı olan ancak Cabari'yle doğrudan konuşmayan Gershon Baskin'e göre Cabari, İsrail'le çatışmaların devam etmesinin hem Hamas'a hem de Gazze Şeridi halkına zarar verdiğini anlamış ve Hamas'ın İsrail'e yönelik roket ve füze saldırılarını önlemek için birçok kez çok çalışmıştı. Hamas'ın bu tür saldırıları gerçekleştiğinde, İsrail'i gruba karşı askerî eylemde bulunmaktan caydırmak için kasıtlı olarak ateşleniyordu. Baskin ayrıca Cabari'nin “bir melek ya da dürüst bir barış adamı değil, ölmek için sırada olduğunu” söyledi. Baskin ayrıca Cabari'nin suikasttan sadece birkaç saat önce İsrail ile uzun vadeli bir ateşkes veya ateşkes anlaşması taslağı aldığını iddia etti.

Elhanan Miller, *[[The Times of Israel]]* gazetesinde şöyle yazıyor: “Geçen yıl kaçırılan İsrailli asker Gilad Şalit'in serbest bırakılması için yapılan müzakerelerde kilit rol oynadığını söyleyen Baskin, Şalit görüşmeleri sırasında birkaç kez talep etmesine rağmen Cabari'nin kendisiyle görüşmediğini söyledi. Cabari ile Hamas yetkilisi ve sözcüsü Gazi Hamad aracılığıyla iletişim kurduğunu belirterek 'Cabari asla bir İsrailli ile doğrudan temas kurmaz' dedi." Benjamin Kerstein “The Times of Israel ”de Baskin'in iddialarının büyük olasılıkla doğru olmadığını, çünkü İsrail'in Baskin gibi birini önemli barış görüşmelerine dahil etmeyeceğini yazdı.

## Ölüm

Cabari kişisel güvenliği konusunda son derece ihtiyatlıydı, çok nadiren kamuoyu önüne çıkıyordu ve telefon taşımıyordu. Mesajlarını diğer Hamas liderlerine iletmek için her zaman kuryeler kullanırdı. Bu adımlar herhangi bir suikast girişiminden kaçınmak için atılmıştı çünkü bu tür beş saldırıdan yara almadan kurtulmuştu.

Ancak 14 Kasım 2012'de Gazze Şehri'ndeki Ömer Muhtar Caddesi'nde araba kullanırken bir İsrail insansız hava aracı saldırısı sonucu öldürüldü. 52 yaşındaydı. Kendisiyle birlikte seyahat eden koruması Muhammed El Hams da öldürüldü. Ahmed Cabari suikastı, Gazze'deki militanların İsrail'in güneyine yönelik üç gündür devam eden roket atışlarının ardından gerçekleşti. Bu roket saldırıları, İsrail'in Savunma Sütunu Operasyonu adlı saldırısının resmi başlangıcı olan Cabari suikastının İsrail tarafından belirtilen sebebiydi. Suikast, Şin Bet ve IAF tarafından düzenlenen ortak bir operasyondu, operasyonun başlamasından önce günlerdir devam eden İsrail'e yönelik ayrım gözetmeyen Filistin roket saldırılarının devam etmesine ve ardından Operation Pillar of Defense adı verilen dört günlük bir süre boyunca Gazze'deki hedeflere yönelik İsrail karşı saldırılarına yol açtı.

Cabari, 15 Kasım 2012 tarihinde toprağa verildi. *[[Al Jazeera English]]* muhabiri Rula Amin'e göre Cabari Gazze halkı tarafından “bir kahraman olarak görülüyordu”. Şifa Hastanesi'da başlayan cenaze törenine binlerce kişi katıldı, evinin önünden geçtikten sonra yas duaları için Gazze Ulu Camii'ne ulaştı. Tören, Cabari'nin gömüldüğü şehrin kuzeyindeki Şeyh Rıdvan mezarlığında sona erdi.

## Kişisel hayatı
Cabari'nin iki eşi ve altı çocuğu vardı. Cabari'nin en büyük oğlu Muhammed, 2004 yılında İsrail'in düzenlediği bir hava saldırısında hayatını kaybetti. Mohamed, Salah Şehade'nin kızıyla evliydi.

## Kaynakça