Allan Lichtman

**Allan Jay Lichtman** (; d. 4 Nisan 1947) Amerikalı tarihçi. 1973'ten beri Washington, D.C.'deki Amerikan Üniversitesi'nde ders vermektedir.

Lichtman, The Keys to the White House sistemini 1981 yılında Sovyet vatandaşı sismolog Vladimir Keilis-Borok ile birlikte oluşturmuştur. Sistem, görevdeki partinin başkan adayının bir sonraki seçimi kazanacağını ya da kaybedeceğini tahmin etmek için 13 doğru/yanlış kriteri kullanmaktadır. Sistem ve Lichtman'ın buna dayalı tahminleri medyada geniş yer buldu. Lichtman, sistemi kullanarak 1984'ten 2020'ye kadar seçimlerin sonucunu yüksek bir doğruluk derecesiyle tahmin etmesiyle tanınıyor.

Lichtman 2006 yılında Maryland'den ABD Senatosu üyeliği için aday olmuş ve Demokrat Parti'de yapılan ön seçimi altıncı sırada tamamlamıştır. 2017 yılında, Donald Trump'ın azledilmesi için çeşitli argümanlar ortaya koyan *The Case for Impeachment* adlı kitabını yayınlamıştır.

## Erken dönem yaşamı ve eğitimi
Lichtman, New York'ta Brooklyn'in Brownsville mahallesinde doğdu. Stuyvesant Lisesi'nden mezun oldu. Yahudi bir ailenin çocuğudur. Lisans derecesini 1967 yılında Brandeis Üniversitesi'nden tarih alanında alan Lichtman, *Phi Beta Kappa* ve *magna cum laude* dereceleriyle mezun olurken aynı zamanda atletizm ve güreş koşuları da yapmıştır. Lichtman, 1973 yılında Harvard Üniversitesi'nden yine tarih alanında *Graduate Prize Fellow* olarak doktorasını almıştır.

Atletizm sporcusu olarak Lichtman, 1979 yılında USATF Masters Outdoor Şampiyonası'nda 30-35 yaş kategorisinde 3000 metre engelli koşu şampiyonluğunu kendi yaş grubundaki tek yarışmacı olarak kazandı. Ayrıca o yıl 1500 metrede koşarak 6. oldu. 2024 yılında *[[The New York Times]]* ile birlikte, ABD başkanlık tahmin metodolojisini açıklarken master atletizm yarışmasında koşmayı canlandıran bir video hazırladı.

## Kariyeri
### Öğretmenlik

Lichtman, 1973 yılında Amerikan Üniversitesi'nde ders vermeye başlamış ve 1980 yılında profesör olmuştur. 1992-93 akademik yılı için Yılın Akademisyeni/Öğretmeni ödülüne layık görülmüştür.

1980'lerin başında, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nde misafir profesör olarak Kaliforniya'da yaşarken, Lichtman Tic Tac Dough adlı yarışma programında 17 bölüm boyunca yer aldı. Programda 100.000 dolar kazandı.

### Yazarlık ve yorumculuk
Lichtman, CNN, MSNBC ve Fox News gibi yayın kuruluşları ve televizyon kanalları için yorumculuk görevlerinde bulunmuştur.  En çok *[[The Thirteen Keys to the Presidency]]* ve *[[The Keys to the White House]]* adlı kitaplarında sunduğu “anahtarlar” sistemiyle tanınmaktadır. Bu sistem, Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı seçiminin, başkanlığı elinde bulunduran partinin adayı tarafından kazanılıp kazanılmayacağını tahmin etmek için 13 tarihsel faktör kullanmaktadır.

Lichtman 2016'da Donald Trump'ın kazanacağı yönündeki “cesur” tahminiyle dikkatleri üzerine çekmişti; bazı eleştirmenler Trump'ın toplam oy sayılarında ikinci olması nedeniyle bu tahminin yanlış olduğunu söylese de Lichtman kimin başkan olacağı tahmini yaptığını ve doğru tahmin yaptığını söyledi.  Medyada 2016 yılı için yaptığı doğru tahminle geniş yankı uyandırmıştır.

Anahtarlar, jeofizikçi Vladimir Keilis-Borok'un çalışmalarından uyarlanan istatistiksel yöntemler ve depremleri tahmin etmek için kanıtlanmamış yöntemler kullanılarak 1860'tan 1980'e kadar başkanlık seçim sonuçlarıyla olan korelasyonlarına göre seçilmiştir.

Lichtman, 2000 seçimleri sırasında Florida'daki oy verme usulsüzlüklerine ilişkin soruşturmada ABD Sivil Haklar Komisyonu'na yardımcı olmuş ve oy verme sorunlarına ilişkin istatistiksel analizini sunmuştur. “Oy pusulası ret oranlarında büyük ırksal eşitsizlikler olduğu” sonucuna varmıştır.

Lichtman ve Richard Breitman 2013 yılında Franklin D. Roosevelt'i, siyasi kısıtlamalara rağmen İkinci Dünya Savaşı sırasında Yahudilere yardım etmek için önemli çaba sarf eden, ülke içi öncelikleri ve antisemitik tepki korkusunu dengeleyen pragmatik bir lider olarak tasvir eden *[[FDR and the Jews]]* adlı kitabı yazmıştır. Lichtman ve Breitman bu kitapla 2013 Ulusal Yahudi Kitap Ödülü'nü almıştır.

Lichtman 2017 yılında *[[The Case for Impeachment]]* adlı kitabında Donald Trump'ın azledilmesi için çeşitli argümanlar ortaya koymuştur. *[[Financial Times]]* kitaba olumlu bir eleştiri yazmıştır: “Lichtman'ın güçlü kitabı Trump soruşturmalarının henüz başında olduğumuzu hatırlatıyor.” ''The'' ''Washington Post'' gazetesi kitabı “tüm tartışmanın ortaya çıkışını görmek çarpıcı” olarak nitelendirdi. *New York Journal of Books*, “eğer bu yönetimin yarattığı her şeyle boğuşmaya çalışan bir Kongre üyesiyseniz” yorumuyla bu kitabı bir kaynak olarak tavsiye etti. *[[The Hill]]* ise şöyle yazdı: “Lichtman yılın en önemli kitabını yazmış olabilir.” CBC News'in görüşlerine başvurduğu hukuk akademisyenleri, Lichtman'ın azil öngörüsünün Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Temsilciler Meclisi'nde pek olası olmadığını söyledi. Ancak daha sonra Demokratların kontrolündeki Temsilciler Meclisi 18 Aralık 2019'da Trump'ı azletti ve Senato 5 Şubat 2020'de Trump'ı akladı.

2020 yılında Lichtman, ABD'deki silah şiddeti salgınını çözmenin tek yolunun İkinci Değişikliği yürürlükten kaldırmak olduğunu savunduğu *Repeal the Second Amendment* adlı kitabını yayınladı.

Lichtman, 2023 itibarıyla YouTube kanalında *Lichtman Live* adı verilen haftalık canlı yayınlara ev sahipliği yapmaktadır.

### 2024 başkanlık seçimleri
2024'te yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti temsilcileri, üyeleri, seçmenleri ve destekçileri tarafından Başkan Joe Biden'a “şansı daha yüksek” başka bir aday lehine yarıştan çekilmesi yönünde yapılan çağrıların arttığı bir dönemde Lichtman bu talebi “aptalca, yıkıcı bir kaçış” olarak nitelendirdi ve “uzmanları ve medyayı” Demokratları kaybedecekleri bir seçime “zorlamakla” suçladı. Biden'ın istifasını isteyenlerin seçim sonuçlarını tahmin etme konusunda “sıfır sicile” sahip olduklarını da sözlerine ekledi. 21 Temmuz 2024'te Biden yarıştan çekildiğini ancak görev süresinin geri kalanında görev yapacağını açıkladı. Başkan Yardımcısı Kamala Harris bir sonraki ay Demokratların başkan adayı olarak gösterildi. Lichtman 5 Eylül'de Harris'in seçimi kazanacağı tahmininde bulundu.

## Ödülleri
Lichtman, Amerikan Üniversitesi'nden çok sayıda ödül almıştır. En önemli ödülleri arasında, 2011 yılında Seçkin Tarih Profesörü ve 1992-93 yılları için okuldaki en yüksek fakülte ödülü olan Üstün Akademisyen / Öğretmen seçildiği ödülleri yer almaktadır. Diğer onur ödülleri şunlardır:
* Sherman Fairchild Seçkin Misafir Akademisyen Ödülü, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü, 1980-81
* En İyi Konuşmacı Ödülü, Uluslararası Platform Derneği Ulusal Kongresi, 1983, 1984, 1987
* Teaching Company tarafından Amerika'nın “Süper Yıldız Öğretmenleri”nden biri olarak seçildi
* Üstün Başarılı Akademisyen/Öğretmen, 1992-93
* Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği Ödülü, *White Protestant Nation, the Rise of the American Conservative Movement*, 2008
* Amerikan Üniversitesi'nde Seçkin Tarih Profesörü, 2011
* Richard Breitman ile birlikte yazdığı “FDR and the Jews” ile 2013 Ulusal Yahudi Kitap Ödülü'nü kazandı

## Eserleri
* *Historians and the Living Past: The Theory and Practice of Historical Study* (Arlington Heights, Ill.: Harlan Davidson, Inc., 1978; Valerie French ile)
* *Ecological Inference* (With Laura Irwin Langbein, Sage Series In Quantitative Applications In The Social Sciences, 1978)
* *Your Family History: How to Use Oral History, Personal Family Archives, and Public Documents to Discover Your Heritage* (New York: Random House, 1978)
* *Prejudice and the Old Politics: The Presidential Election of 1928* (Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1979; Lexington Books, 2000)
* *Kin and Communities: Families In America* (Düzenleyen Joan Challinor, Washington, D.C.: Smithsonian Yayınları, 1979)
* *The Thirteen Keys to the Presidency* (Lanham: Madison Books, 1990, With Ken Decell) 
* *[[The Keys to the White House]]*, 1996 Edition (Lanham: Madison Books, 1996; yeniden basım, Lexington Books Baskısı, 2000) 
* *White Protestant Nation: The Rise of the American Conservative Movement*, (Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği Ödülü kurgusal olmayan dalda finalist, 2008) Grove/Atlantic Yayınları. 
* *FDR & the Jews*, (Co-authored with Richard Breitman. Harvard Üniversitesi Yayınevi, 2013)
* *[[The Case for Impeachment]]*, HarperCollins, 2017, 
* *The Embattled Vote in America*, Harvard Üniversitesi Yayınevi, 2018.
**Repeal the Second Amendment: The Case for a Safer America*, St. Martin's Yayınları, 2020, 
* *Thirteen Cracks: Repairing American Democracy after Trump*, Rowman & Littlefield, 2021, 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
*