Balaken Ulu Camii

**Balaken Ulu Camii** veya **Minareli Camii**, Azerbaycan'ın Balakan şehrinde bulunan bir cami ve tarihi ve mimari anıttır. Caminin inşası on yıl sürmüş ve 1877 yılında tamamlanmıştır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile milli öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Tarihi
Balakan Ulu Camii, Balaken şehrinde Muhammed Esadov Caddesi üzerinde yer almaktadır. Cami üzerindeki kitabeye göre, caminin inşaatına 1867 yılında başlanmış ve inşaatı 1877 yılında tamamlanmıştır. Anıtın kuzeybatı cephesinde dört farklı yerde Arapça kitabeler yer almaktadır. Kitabelerde caminin yapımına öncülük eden kişi, yapım tarihi, baş mimar ve caminin yapımı için gerekli araziyi sağlayan kişi hakkında bilgiler yer almaktadır.

Cami girişinin sol üst köşesinde adı yazılı olan Gazi Muhammed Debir, 19. yüzyılda bu bölgede yaşamış ünlü bir din adamıydı. Bahsi geçen diğer kişi olan Üstat Ömer Ilısulu, döneminin ünlü bir mimarı olup Büyük Köprü ile diğer bazı tarihi anıtların da mimarlığını yapmıştır.

Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği tarafından işgalinin ardından, 1928 yılında resmi olarak dine karşı bir mücadele politikası başlatılmıştır. Aralık 1928'de, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, birçok cami, kilise ve sinagogun dini işlevine son vererek, bu yapıları işçi ve halk kulüpleri olarak faaliyet gösteren Sovyet kültür-eğitim kurumlarının kullanımına devretmiştir. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami bulunmaktayken, bu sayı 1927'de 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te 17'ye düşmüştür. Balakan Ulu Camii de bu dönemde ibadete kapatılmış ve binası depo olarak kullanılmıştır. Cami 1947'de yeniden ibadete açılmııştır. Camide 1955, 1980 ve 1996 yıllarında tadilat çalışmaları yapılmıştır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile milli öneme sahip taşınmaz, tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Kitabeleri
Cami girişinin sağ tarafındaki bir nehir taşına sülüs yazısıyla yazılmış ikinci kitabede şunlar yazmaktadır: 

Cami girişinin sol üst köşesindeki dikdörtgen bir kitabede şunlar yazmaktadır:Çerçevenin kenarlarındaki bir kitabede şunlar yazmaktadır:

## Mimarisi
Cami binası nehir taşından, minaresi ise pişmiş tuğladan yapılmıştır. Cami yapımında kireç ve yumurta sarısı kullanılmıştır. Caminin planı içten ve dıştan dikdörtgen olup, alanı 1025 metrekaredir. Minare, 44 metre yüksekliğinde olup caminin ana binasından ayrı olarak inşa edilmiştir. Sekizgen minare, çiçek motifleriyle süslenmiş olup yukarı doğru daralmaktadır. Bu özelliği, minareyi çeşitli etkilere karşı daha dayanıklı hale getirmektedir.

Avlu alanı 3000 metrekare, iç mekan alanı ise 40x23 metredir. Caminin yerden tavana kadar olan yüksekliği 8 metredir. Giriş kapılarının önünde, altı sütun ve yedi kemerden oluşan bir balkon bulunmaktadır. Namaz salonunda ise 12 sütun, 26 kemer ve 16 pencere yer almaktadır. Sütunlar pişmiş tuğlalardan yapılmıştır. Caminin üç giriş kapısı bulunmaktadır. Her giriş kapısının üzerinde kitabeler yer almaktadır. Caminin minberi ahşaptan yapılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Qafqazın ən hündür minarəli məscidi / Baku TV