William Labov

**William David Labov**, , varyasyoncu toplumdilbilim disiplininin kurucusu olarak kabul edilen Amerikalı bir dilbilimciydi. Toplumdilbilimin “metodolojisinin büyük bir kısmını yaratan son derece özgün ve etkili bir figür” ve “20. ve 21. yüzyılların en etkili dilbilimcilerinden biri” olarak tanımlanmıştır.

Labov, Philadelphia'daki Pensilvanya Üniversitesinde profesörlük yapmaktaydı. Toplumdilbilim, dil değişimi ve diyalektoloji alanlarında çalışmalar yaptı. 2015'te emekli oldu ancak 2024 yılındaki ölümüne dek yayınlarına devam etti.

## Erken yılları ve eğitimi
Labov, New Jersey'deki Passaic kasabasında doğdu ve 12 yaşında taşındığı Rutherford'da, Fort Lee'de büyüdü. Labov'un dediğine göre doğumunu yapan doktor William Carlos Williams'dır. Harvard Üniversitesinde, İngilizce, felsefe ve kimya okumuştur.

## Kariyeri
1949,'ta Harvard'dan mezun olduktan sonra Labov, 1961 yılına kadar ailesinin şirketinde endüstriyel kimyager olarak çalıştı. Ardından dilbilime dönen Labov, 1963'te yüksek lisans tezinin Martha's Vineyard adasındaki lehçe değişimi üzerine yazdı ve bu tezini Linguistic Society of America'ya sundu. Doktora derecesini 1964 yılında Uriel Weinreich'in danışmanlığıyla Columbia Üniversitesinden aldı. 1964 yılından 1970 yılına kadar Columbia Üniversitesinde doktor öğretim üyesi olarak, Pensilvanya Üniversitesinde 1971 yılında doçent olarak, ardından da profesör olarak çalıştı. 1976'da üniversitenin Dilbilim Laboratuvarının direktörlüğü görevini üstlendi.

## Dilbilim araştırmaları
Labov'un New York'taki İngilizce varyasyonlarını araştırdığı, *The Social Stratification of English in New York City* *(1960)*  başlıklı çalışması sosyal diyalektoloji çalışmalarında etkili oldu. 1960'ların sonunda ve 70'lerin başında Afrikalı Amerikan Yerel İngilizcesinin (AAVE) dilbilimsel özelliklerini araştırdığı çalışmaları da alanda etkili oldu. Labov, AAVE'nin kusurlu ve standart altı görülmemesi gerektiğini, İngilizcenin kendi gramer kurallarına sahip bir varyasyonu olarak kabul edilmesi gerektiğini savundu.

Kendisi ayrıca gönderimsel belirsizlik alanında da çalışmalar yaptı. Sıradan insanların kendi hayatlarının anlatı hikayelerini nasıl yapılandırdığına dair çalışmalarıyla öne çıktı. Derslerinin birçoğu sosyal hizmete dayalıydı, öğrenciler genç çocuklara ders vermeye yardımcı olmak için Batı Philadelphia'ya giderken, aynı zamanda AAVE gibi farklı lehçelerden dilbilimsel özelliklerini öğreniyorlardı.

İlerleyen yıllarda Labov, İngilizcenin fonolojisindeki değişimleri çalıştı. *Atlas of North American English* başlıklı eserinde kendisi ve eserin diğer yazarları, günümüz Kuzey Amerikasında İngilizcenin geçirdiği üç farklı değişimi keşfetti.

Labov'un öğrencileri arasında dilbilimde kayda değer çalışmalar yapmış olan Charles Boberg, Anne H. Charity Hudley, Penelope Eckert, Gregory Guy, Robert A. Leonard, Geoffrey Nunberg, Shana Poplack ve John R. Rickford gibi isimler yer alır. Labov'un metotları ayrıca 1972'de Peter Trudgill'in Norwich İngilizcesi çalışmasında ve K. M. Petyt'in Batı Yorkshire İngilizcesi çalışmasında kullanılmıştır. İngiltere'deki akademik tatilindeyken, J. K. Chambers, Trudgill'in *Sociolinguistic Patterns* başlıklı kitabının yıpranmış bir kopyasını okuduktan kısa bir süre sonra teorik dilbilim çalışmalarını bırakıp bir toplumdilbilimci olmuştur.

Labov'un önemli çalışmaları arasında *The Study of Nonstandard English* (1969), *Language in the Inner City: Studies in Black English Vernacular* (1972), *Sociolinguistic Patterns* (1972), *Principles of Linguistic Change* (vol.I Internal Factors, 1994; vol.II Social Factors, 2001, vol.III Cognitive and Cultural factors, 2010), ve Sharon Ash ve Charles Boberg ile yazmış olduğu *The Atlas of North American English* (2006) bulunmaktadır.

Franklin Enstitüsü, 2013 yılında Labov'a Bilgisayar ve Bilişsel Bilim alanında "dil verilerinin titiz analiziyle dilbilimsel varyasyonun ve değişimin bilişsel temelini oluşturduğu ve önemli sosyal ve kültürel etkileri olan standart olmayan lehçelerin incelenmesindeki katkıları için" Benjamin Franklin Madalyası vermiştir.

## Özel hayatı ve ölümü
Labov'un Teresa Gnasso Labov ile gerçekliştirdiği ilk evliliğinden Susannah Page, Sarah Labov, Simon Labov, Joanna Labov ve Jessie Labov isminde 5 çocuğu vardır. 1993'te başka bir toplumdilbilimci olan Gillian Sankoff ile evlenmiş, Rebbeca Labov ve Alice Goffman adında iki çocukları olmuştur. Sosyolog Alice Goffman, (Sankoff'un ölmüş eşi Erving Goffman'den olan kızı) Labov tarafından evlat edinilmiştir.

Labov, Parkinson hastalığından ötürü Philadelphia'daki evinde 17 Aralık 2024 tarihinde 97 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* William Labov'un websitesi
* Journal of English Linguistics'teki röportaj
* Toplumdilbilim: William Labov ile bir röportaj