Halk Kurtuluş Ordusu (Kolombiya)

**Halk Kurtuluş Ordusu** (İspanyolca: **Ejército Popular de Liberación**, **EPL**), 1967'de kurulmuş Kolombiyalı bir anti-revizyonist Marksist-Leninist gerilla grubudur. Eski üyelerinin çoğu 1991'de terhis oldu ve Esperanza, Paz y Libertad'ı (Umut, Barış, Özgürlük) partisini kurmuştur, ancak daha önce Megateo tarafından yönetilen ve "Los Pelusos" olarak bilinen muhalif bir grup faaliyetlerini sürdürüyor. 22 Haziran 1994'te, Kolombiya Komünist Partisi (M-L) Birinci Sekreteri ve Halk Kurtuluş Ordusu (Ejército Popular de Liberación, EPL) Başkomutanı Francisco Caraballo, karısı, oğlu ve diğer birkaç EPL üyesi ile birlikte tutuklanmıştır. Halk Kurtuluş Ordusu'nun (EPL) son grubunun lideri, takma adı "Megateo" olan Víctor Ramon Navarro Cervano, 2015 yılında Norte de Santander bölgesinde düzenlenen bir askerî ve polis operasyonunda öldürülmüştür. 15 Aralık 2016'da Megateo'nun halefi Guillermo León Aguirre, diğer adıyla “David León” Medellín'de yakalanmıştır. David León'un yakalanmasından 40 gün sonra, halefi "Caracho" lakaplı Jade Navarro Barbaso'nun cesedi, ortadan kaybolmasının ardından hâlâ bulunamamıştır.

2017 yılı itibarıyla grubun yalnızca 132 üyeye sahip olduğu ve Norte de Santander bölgesinde yer alan Catatumbo'nun yalnızca 10 belediyesinde varlığı olduğu tahmin ediliyordu. Ayrıca kendilerini EPL üyesi olarak tanımlayan bazı kişilerin aslında Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) muhalifi olduğu da bildirilmiştir.

## Kökenleri
EPL, 1967'de ana Kolombiya Komünist Partisi'nin bir kolu olan ve Sovyetler Birliği'nin ideolojik eğilimlerine karşı çıkan Kolombiya Komünist Partisi (Marksist-Leninist) PCC (ml) tarafından kurulmuştur.

Yeni parti aynı yıl EPL'yi kurmuştur ve şehir merkezlerine karşı gelecekteki bir saldırıyı başlatmak için sosyalist devrimi kırsal kesimde kırsal bir tabandan teşvik etme stratejisini uygulamıştır; burada kentsel hücreleri yerleştirmeye çalışırken aynı zamanda sabotaj da yapmıştır.

## Tarihsel Gelişimi
EPL'nin ilk askerî operasyonları 1960'ların sonlarında Karayipler'deki Córdoba Departmanında gerçekleşmiştir. 1970'lerde iç anlaşmazlıklar ve bazı kilit liderlerin ölümü, EPL'nin operasyonel yeteneklerini zayıflatmıştır.

EPL'nin çabaları başlangıçta başarısız olmuştur; grubun ana liderlerinden bazıları 1970'lerdeki askerî operasyonlarda öldürülmüştür ve görünüşe göre daha büyük gerilla örgütleri (FARC, 19 Nisan Hareketi ve ELN) kadar entelektüel sempati veya üye kazanmamıştır. Hatta grup 1980'de Ortodoks Maoizm'i bırakıp Hocaizm'i tercih edeceğini açıkladıktan sonra bile bu böyle devam etmiştir. Adını 1975'te ölen bir komutandan alan Pedro León Arboleda Hareketi adında küçük bir parçalanmış grup 1979'da kurulmuştu.

EPL, hükûmetle müzakereleri başlatan ve sürdüren diğer birkaç gerilla grubuyla birlikte 1984'te ateşkes ilan etmiştir. Grubun lideri Ernesto Rojas'ın 1985 yılında öldürülmesi, EPL'nin ateşkesi resmî olarak bozmasına yol açmıştır. Resmî Kolombiya Komünist Partisi'nin aksine, Maoist PCC(ml)'nin o dönemde Kolombiya'da resmî yasal statüsü yoktu.

Resmî devlet silahlı kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen askerî operasyonlar ve özel paramiliter grupların EPL militanlarına ve onun siyasi destekçilerine karşı eylemleri, grubu zayıflatmıştı ve yapısı içinde iç bölünmelere neden olacaktı.

## Kısmi Terhis
1991 yılına gelindiğinde EPL, başkan César Gaviria'nın yönetimiyle barış görüşmelerine yeniden katılmıştı ve gerilla grubuna bağlı, hem silahlı hem de silahsız üyeler de dahil olmak üzere yaklaşık 2000 kişi terhis edilmiştir.

Francisco Caraballo komutasındaki daha küçük, muhalif bir grup, bazen kendisine "Ejército Popular de Liberación - Línea Disidente" (Halk Kurtuluş Ordusu - Muhalif Hat) adını veriyor, terhis edilmesine karşı çıkmıştır, savaşmakta ısrar etmişti ve terhis olmamıştır. Caraballo sonunda 1994 yılında Kolombiyalı yetkililer tarafından yakalanmıştır ve grubu daha küçük ölçekte gerilla operasyonlarına devam etmiştir.

Terhis edilen gerillaların çoğu, özellikle Antioquia ve Córdoba bölgelerindeki Urabá bölgesi çevresinde işçilerin ve işçi sendikalarının çıkarlarını savunduğunu iddia eden bir siyasi parti olan Esperanza, Paz y Libertad'ı (Umut, Barış ve Özgürlük) kurmuştur.

Ancak Antropoloji Profesörü Lesley Gill'e göre, "EPL'nin pek çok üyesi taraf değiştirdi ve diğer gerillaları ve onların destekçilerini BCB'ye (paramiliter güçlere) maruz bırakmıştı. Sonuç olarak, bu davranış panik duygusu yaratmıştı, çünkü çoğu insan onlarla aile ya da mahalle bağları, iş anlaşması, okul, arkadaşlık ya da romantizm yoluyla ya da sadece merhaba dedikleri için onlarla bir tür etkileşime girmişti. Çok az kişi olası maruziyetten kurtulmuştu". FARC, sağcı paramiliter birimlerle çalışan eski EPL üyelerinin bu bağlamda onlara karşı bir baskı kampanyası başlatmıştır. FARC, geri kalan EPL muhalifleri ve Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN), Esperanza, Paz y Libertad ve terhis edilmiş tüm EPL'yi "hain" ve paramiliter işbirlikçi olarak değerlendirmiştir ve eski EPL üyelerine yönelik bir dizi saldırı ve suikast girişimi başlatmıştır. Görünüşe göre eski EPL üyelerinden bazıları, bireysel olarak ve iddiaya göre, yeni siyasi partinin desteği olmadan, FARC'ye ve eski yoldaşlarına karşı paramiliter operasyonlara katılacaklardı. 1998'de İnsan Hakları İzleme Örgütü, FARC'ın 1991'den bu yana bir dizi eski EPL üyesini öldürmeye başladığını bildirmiştir: "Müfettişler, FARC'nin, affedilen EPL gerillaları ve onların oluşturduğu Esperanza siyasi partisinde algılanan siyasi rakipleri katletmeye başladığı yıl olarak 1991'i işaret ediyor. FARC ve onun şehirli milislerinin, 1991'den 1995'e kadar Esperanza üyelerinin ve affedilen EPL gerillalarının 104 cinayetinden sorumlu olduğuna inanılıyordu. 1999 tarihli bir raporda, Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu (IACHR) da FARC'yi Esperanza, Paz y Libertad üyeleri veya sempatizanlarına karşı yapılan bir dizi katliamdan sorumlu tutmuştur. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Caraballo'nun EPL grubunun nispeten daha az sayıda ölümden sorumlu olduğuna inanıyordu: "Esperanza'ya göre, 1991 ile 1995 yılı sonu arasında grubun 348 üyesi ve affedilen EPL gerillası öldürülmüştü. Bu sayıdan 61'inin Caraballo'nun komutası altındaki EPL tarafından öldürüldüğüne inanıyorlar."

Güvenlik güçlerinin operasyonel sabitlerine rağmen grubun Norte de Santander bölgesinde hâlâ varlığı bulunuyor. En son ve en önemli olaylardan biri, Norte de Santander Departmanı, La Playa de Belén'de gerçekleşmiştir; iki kişi ölmüştü ve iki kişi yakalanmıştır; hepsinin Libardo Mora Toro de Los Pelusos cephesine ait olduğu belirtilmiştir ve EPL'ye karşı çıkmıştır.

## Ciddi Operasyon
**Ciddi Operasyon** (İspanyolca: Operación Solemne), Kolombiya Silahlı Kuvvetleri'nin o zamanki EPL lideri Ramón Navarro Serrano ile diğer dört gerilla savaşçısını öldürdüğü ortak bir askerî operasyondu. Askerî operasyon Kolombiya Hava Kuvvetleri, Kolombiya Ulusal Ordusu ve Ulusal Polis tarafından gerçekleştirilmişti.

## Tartışma
EPL operasyonlarının kısmen adam kaçırma, gasp, sığır baskınları, kara para aklama ve yasa dışı uyuşturucu dağıtımı yoluyla finanse edildiği iddia ediliyor.

## İsmin Kullanımı
14 Mart 2018'de Insight Crime, bazı FARC muhaliflerinin EPL'nin adını kullandığını ortaya çıkarmıştır.