Gülçehre Hoca

**Gülçehre Hoca** (; ; d. 1973 Urumçi, Çin), 2001'den beri Özgür Asya Radyosu'nda çalışan Uygur-Amerikalı gazeteci. Kasım 2019'da Hoca, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde devam eden insan hakları krizine ilişkin haberciliği nedeniyle Magnitski İnsan Hakları Ödülü'nü aldı ve 2020'de Uluslararası Kadın Medya Vakfı'nın Gazetecilikte Cesaret Ödülü'nü aldı. ve vakfın En Etkili 500 Müslüman listesi arasında yer aldı.

## Erken yaşamı ve kariyeri
Hoca, 1973 yılında Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin merkezi Urumçi'de doğdu. Babası, Sincan Bölge Müzesi'nin arkeoloji bölümünün başkanı olarak görev yapan tanınmış bir yazar ve arkeolog olup yazıları Uygur dili ve tarihi üzerine yoğunlaştı ve arkeolojik çalışmaları Tarım Havzası'nda bulunan mumyalar üzerine saha çalışmalarını içeriyordu. Hoca'nın annesi hem farmakoloji profesörü hem de eczacı olarak çalışıyordu. Kendisinden bir buçuk yaş küçük bir erkek kardeşi bulunmaktadır. Büyükbabası geleneksel Uygur müziğinin tanınmış bir bestecisiydi.

Hoca, çocukken etnik Uygurlar tarafından yönetilen Uygur dili okullarına gitti. Sincan Normal Üniversitesi'nden mezun olup Uygur dili ve edebiyatı alanında lisans diplomasına sahiptir.

Hoca, üniversiteden mezun olduktan sonra Çin'deki ilk Uygur dilindeki çocuk televizyon programının sunucusu oldu ve rolü sayesinde Sincan'da tanındı. Hoca, Sincan Televizyonu ve Çin Merkez Televizyonu da dahil olmak üzere Çin devlet medya kuruluşlarında çalıştı. Hoca, Çin devlet medyasındaki çalışmalarından ve Uygur halkına yönelik muamelesinden, Çin anakarasında büyütülmek üzere evlerinden ve köylerinden alınan Uygur çocuklarını ziyaret edip haber yaptıktan sonra rahatsız olmaya başladı. 2001 yılında Avusturya'da tatildeyken ilk kez internete girdi ve Uygur aktivistlerin Çin dışındaki faaliyetlerini öğrendi. Viyana'dayken, Çin devlet medyası için yaptığı çalışmalardan utanan Hoca, Çin'e dönmemeye karar verdi ve aynı yılın Ekim ayında Amerika Birleşik Devletleri'ne göç ederek Özgür Asya Radyosu'nda çalışmaya başladı ve Çin hükûmetinin Uygur halkına uyguladığı baskıyı haber yaptı.

Hoca, 2017 yılında Çin hükûmeti tarafından terörist olmakla suçlandı ve En Çok Arananlar listesine alındı. Kardeşi de bu sırada tutuklanarak Hoca'nın ihbarı üzerine Sincan toplama kamplarından birine yerleştirildi. 28 Ocak 2018'de Sincan'da ailesini ziyaret ederken tutuklanan ve "terörist faaliyetler" ile suçlanan Ömürbek Eli ile bir röportaj yayınladı. Eli, Sincan toplama kamplarından birinde tutuldu ve daha sonra serbest bırakıldı. Üç gün sonra 31 Ocak'ta Hoca'nın ailesinden yirmi beş kişi Sincan'daki yerel polis karakollarına çağrıldı ve Hoca ile bağlantıları nedeniyle gözaltına alındı. Nisan 2021'de Hoja'nın annesi ve erkek kardeşinin normal hayatlar sürdüklerini iddia ettikleri ve Hoca'nın haberciliğini eleştirdikleri videolar yayınlandı. Hoca bunun zorla ifade olduğuna inandığını açıkladı.

Hoca, 27 Mart 2019'da Sincan toplama kamplarında tutulan aile üyeleri olan kişilerin temsilcisi olarak ABD Dışişleri Bakanı Michael Pompeo ile görüştü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Inside China’s Re-education Camps (interview with *[[Foreign Policy]]*, 2018)
* Gulchehra Hoja: "They’re destroying all my memory" (Women in the World, 2019)
* China’s Uighurs, With Gulchehra Hoja (interview with Council on Foreign Relations, 2020)