Çöl Kolordusu (Birleşik Krallık)

**Çöl Kolordusu** (*Desert Column*), I. Dünya Savaşı’nda Britanya İmparatorluğu’na bağlı bir hecinsüvar kolordusudur; 22 Aralık 1916’dan itibaren Sina ve Filistin Cephesi’nde harekât icra etmiştir. Kolordu, Korgeneral Philip W. Chetwode komutasında olup Doğu Kuvveti’nin bir parçasıydı. İkinci Gazze Muharebesi’nden sonra Chetwode Doğu Kuvveti’nin komutasını devraldığında, Harry Chauvel kolordu komutanı oldu ve kolordunun üç tümenlik bir yapıya genişlemesini yönetti.

Chetwode, 7 Aralık 1916’da kolordu komutanlığına atanmıştı. Kolordu, 42. (Doğu Lancashire) Tümeni, 52. (Lowland) Tümeni, Anzak Süvari Tümeni ve İmparatorluk Deve Tugayı’na bağlı on sekiz bölükten (bunların altısı yeomanri idi) müteşekkildi. Bu tümenler, Ağustos 1916’daki Romani Muharebesi’ne iştirak etmiş ve Sina Yarımadası boyunca ilerlemişlerdi. Chetwode, 22 Aralık 1916’da El Ariş’e gelerek görevine başlamıştır. Ertesi gün Magdabe Muharebesi kazanılmış, 9 Ocak 1917’de Rafa Muharebesi de Çöl Kolordusu’nun zaferiyle sonuçlanmıştır. Ancak Mart ve Nisan 1917’de, Birinci ve İkinci Gazze Muharebeleri sırasında iki yenilgi yaşanmıştır.

1917 yılının ortalarında General Edmund Allenby’nin Mısır Seferi Kuvveti’nin komutasını devralması üzerine, Çöl Kolordusu yeniden teşkilâtlandırılarak Çöl Atlı Kolordusu adını almış ve komutası Korgeneral Chauvel’e verilmiştir.

## Aralık 1916
Çöl Kolordusu Karargâhı El Ariş (Korgeneral Sir Philip Chetwode)  
:42. (Doğu Lancashire) Tümeni  
::125. (Lancashire Fusiliers) Tugayı  
::126. (Doğu Lancashire) Tugayı  
::127. (Manchester) Tugayı  
:52. (Lowland) Tümeni (Tümgeneral W.E.B. Smith)  
::155. (Güney İskoç) Tugayı  
::156. (İskoç Tüfekçileri) Tugayı  
::157. (Highland Hafif Piyade) Tugayı  
:Anzak Süvari Tümeni (Tümgeneral Harry Chauvel)  
::1. Hafif Süvari Tugayı  
::2. Hafif Süvari Tugayı  
::3. Hafif Süvari Tugayı  
::Yeni Zelanda Süvari Tümeni Tugayı  
:İmparatorluk Deve Tugayı  
  

:Kraliyet Hava Kuvvetleri 5. Kanat, Mustabig’de konuşlu (Albay W.G.H Salmond)  
::No. 14 (Britanya) Filosu  
::(No. 17 Filosu)  
::No. 1 Filosu Avustralya Hava Kuvvetleri / No. 67 (Avustralya) Filosu 

## Muharebe Düzeni 9 Ocak 1917

Çöl Kolordusu (Korgeneral Chetwode)  
:Anzak Süvari Tümeni (Tümgeneral Chauvel)  
::1. Hafif Süvari Tugayı (Tuğgeneral C. F. Cox)  
::3. Hafif Süvari Tugayı (Tuğgeneral J. R. Royston)  
::Yeni Zelanda Süvari Tümeni Tugayı (Tuğgeneral E. W. C. Chaytor)  
::İnverness, Leicestershire ve Somerset Bölgesel Kraliyet Atlı Topçu bataryaları  
:İmparatorluk Deve Tugayı  
::1. (Avustralya) Taburu  
::2. (Britanya) Taburu  
::3. (Avustralya) Taburu  
::4. (Avustralya ve Yeni Zelanda) Taburu  
::Hong Kong ve Singapur Dağ Bataryası  
:5. Atlı Yeomanry Tugayı  
::Onurlu Topçu Kolu (18-pounder) Bataryası  
:No. 7 Hafif Otomobil Birliği (makineli tüfekle donatılmış altı Ford otomobili)  
:No. 1 Filosu Avustralya Hava Kuvvetleri  
:No. 14 Filosu Kraliyet Hava Kuvvetleri 

## Muharebe Düzeni Mart 1917

:Çöl Kolordusu (Korgeneral P. Chetwode)

:53. (Gal) Tümeni (Tümgeneral A.G. Dallas)  
::158. (Kuzey Galler) Tugayı (Tuğgeneral H. A. Vernon)  
:::1/5. (Flintshire) Taburu, Kraliyet Gal Fusiliers  
:::1/6. (Caernarvonshire & Anglesey) Taburu, Kraliyet Gal Fusiliers  
:::1/7. (Montgomery) Taburu, Kraliyet Gal Fusiliers  
:::1/1. Taburu, Herefordshire Alayı  
:::158. Tugay Makineli Tüfek Bölüğü  
::159. (Cheshire) Tugayı (Tuğgeneral N. Money)  
:::1/4. Taburu, Cheshire Alayı  
:::1/7. Taburu, Cheshire Alayı  
:::1/4. Taburu, Gal Alayı  
:::1/5. Taburu, Gal Alayı  
:::159. Tugay Makineli Tüfek Bölüğü  
::160. (Galler Sınır) Tugayı (Tuğgeneral V. L. N. Pearson)  
:::2/4. Taburu, Queen’s Kraliyet Alayı (Batı Surrey)  
:::1/4. Taburu, Kraliyet Sussex Alayı  
:::2/4. Taburu, Kraliyet Batı Kent Alayı  
:::2/10. Taburu, Middlesex Alayı  
:::160. Tugay Makineli Tüfek Bölüğü

::Anzak Süvari Tümeni (Tümgeneral H. G. Chauvel)  
:::2. Avustralya Hafif Süvari Tugayı (Tuğgeneral G. de L. Ryrie)  
::::5., 6., 7. Avustralya Hafif Süvari Alayları  
:::Yeni Zelanda Süvari Tugayı (Tuğgeneral E. W. C. Chaytor)  
::::Auckland, Canterbury ve Wellington Süvari Alayları  
:::22. Süvari Tugayı (Tuğgeneral F. A. B. Fryer)  
::::Stafford, 1/1. Lincolnshire Yeomanry, Sherwood Rangers Yeomanry / East Riding Yeomanry

::İmparatorluk Süvari Tümeni (Tümgeneral H. W. Hodgson)  
:::3. Avustralya Hafif Süvari Tugayı (Tuğgeneral L. C. Wilson)  
::::8., 9., 10. Avustralya Hafif Süvari Alayları  
:::5. Süvari Tugayı (Tuğgeneral Percy Desmond FitzGerald)  
:::6. Süvari Tugayı (Tuğgeneral C. A. C. Godwin)  
::::Kraliçe’nin Dorset Yeomanry’si, Buckinghamshire Yeomanry ve Berkshire Yeomanry

Topçu  
:Anzak Süvari Tümeni 4 Batarya RHA, her biri 4 adet 18-pounder = 16 top  
:İmparatorluk Süvari Tümeni 4 Batarya RHA, her biri 4 adet 18-pounder = 16 top  
:İmparatorluk Deve Tugayı 1 Deve Yük Bataryası, 6 adet 2.75 inç = 6 top  
:53. (Gal) Tümeni (3 Tugay RFA, 12 adet 18-pounder = 24 top) her bataryadan yalnızca 4’ü = 16 top; 4 adet 4.5 inç obüs = 8 obüs  
:54. (Doğu Anglia) Tümeni (3 Tugay RFA, 12 adet 18-pounder = 24 top) her bataryadan yalnızca 4’ü = 16 top; 4 adet 4.5 inç obüs = 8 obüs  
:Ordu Birlikleri (3 Batarya, 4 adet 60-pounder = 12 top) yalnızca bir kısım = 6 top 

## Muharebe Düzeni Nisan 1917
Genel Karargâh Başkomutanı Korgeneral (geçici Orgeneral) A. J. Murray  
Doğu Kuvveti Komutanı Tümgeneral (geçici Korgeneral) C. M. Dobell  
Genelkurmay Tuğgenerali Brevet Yarbay (geçici Tuğgeneral) G. P. Dawnay

Çöl Kolordusu  
Komutanı Tümgeneral (geçici Korgeneral) P. W. Chetwode  
:Anzak Süvari Tümeni Komutanı Albay (geçici Tümgeneral) H. G. Chauvel  
::1. Avustralya Hafif Süvari Tugayı [Anzak Süvari Tümeni] Komutanı Yarbay C. F. Cox  
:::1. Hafif Süvari Alayı  
:::2. Hafif Süvari Alayı  
:::3. Hafif Süvari Alayı  
:::1. Avustralya Hafif Süvari Muhabere Birliği  
:::1. Avustralya Makineli Tüfek Bölüğü  
::2. Avustralya Hafif Süvari Tugayı Komutanı Albay (geçici Tuğgeneral) G. de L. Ryrie  
:::5. Hafif Süvari Alayı  
:::6. Hafif Süvari Alayı  
:::7. Hafif Süvari Alayı  
:::2. Avustralya Hafif Süvari Muhabere Birliği  
:::2. Avustralya Makineli Tüfek Bölüğü  
::Yeni Zelanda Süvari Tugayı Komutanı Tuğgeneral E. W. C. Chaytor  
:::Auckland Süvari Alayı  
:::Canterbury Süvari Alayı  
:::Wellington Süvari Alayı  
:::Yeni Zelanda Süvari Muhabere Birliği  
:::Yeni Zelanda Makineli Tüfek Bölüğü  
::22. Süvari Tugayı Komutanı Albay (geçici Tuğgeneral) F. A. B. Fryer  
:::1/1. Lincolnshire Yeomanry  
:::1/1. Staffordshire Yeomanry  
:::1/1. East Riding Yeomanry  
:::22. Süvari Tugayı Muhabere Birliği  
:::18. Makineli Tüfek Bölüğü  
:Tümen Birlikleri Nisan 1916 muharebe düzeniyle aynı, şu farklarla: 
::Bataryalar tugaylara bağlı değil  
::Süvari Tümeni Mühimmat Kolonu eklendi  
::26 ve 27 numaralı Avustralya İkmal Birlikleri, Hafif Süvari İkmal Kolonu’nun yerini aldı  
::1/1. Kuzey Midlands Süvari Tugayı Sıhhiye Bölüğü, 3. Hafif Süvari Sıhhiye Bölüğü’nün yerini aldı

:İmparatorluk Süvari Tümeni Komutanı Albay (geçici Tümgeneral) H. W. Hodgson  
::3. Hafif Süvari Tugayı Komutanı Albay (geçici Tuğgeneral) J. R. Royston  
:::8. Hafif Süvari Alayı  
:::9. Hafif Süvari Alayı  
:::10. Hafif Süvari Alayı  
:::3. Avustralya Hafif Süvari Muhabere Birliği  
:::3. Avustralya Makineli Tüfek Bölüğü  
::4. Hafif Süvari Tugayı Komutanı Yarbay (geçici Tuğgeneral) J. B. Meredith  
:::4. Hafif Süvari Alayı  
:::11. Hafif Süvari Alayı  
:::12. Hafif Süvari Alayı  
:::4. Avustralya Hafif Süvari Muhabere Birliği  
:::4. Avustralya Makineli Tüfek Bölüğü  
::5. Süvari Tugayı Komutanı Albay (geçici Tuğgeneral) E. A. Wiggin  
:::1/1. Warwick Yeomanry  
:::1/1. Gloucester Yeomanry  
:::1/1. Worcester Yeomanry  
:::5. Süvari Tugayı Muhabere Birliği  
:::16. Makineli Tüfek Bölüğü  
::6. Süvari Tugayı Komutanı Yarbay (geçici Tuğgeneral) T. M. S. Pitt  
:::1/1. Buckinghamshire Yeomanry  
:::1/1. Berkshire Yeomanry  
:::1/1. Dorsetshire Yeomanry  
:::6. Tugay Muhabere Birliği  
:::17. Makineli Tüfek Bölüğü

:Tümen Birlikleri  
::Topçu  
:::1/1. Nottinghamshire ve 1/1. Berkshire Bataryaları RHA  
:::"A" ve "B" Bataryaları, H.A.C. 
:::Süvari Tümeni Mühimmat Kolonu  
::Mühendisler  
:::İmparatorluk Süvari Tümeni Saha Bölüğü  
::Muhabere Hizmeti  
:::İmparatorluk Süvari Tümeni Muhabere Bölüğü  
::ASC (tanımlanmamış)  
::Sağlık Birlikleri  
:::3. ve 4. Hafif Süvari, 1/1. ve 1/2. Güney Midlands Süvari Tugayları Sıhhiye Bölükleri.

## Notlar

## Kaynakça

#### Dipnot

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*