Okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığı

**Okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığı** (***Carcharhinus longimanus***), tropik ve ılık ılıman denizlerde yaşayan büyük bir pelajik gereksinimli köpekbalığıdır. Uzun, beyaz uçlu, yuvarlak yüzgeçleri olan tıknaz bir gövdeye sahiptir. Türleri tipik olarak yalnızdır, ancak beslenme durumda çok sayıda bir araya ɡelebilirler.

Yavaş hareket etmesine rağmen, beyaz yüzgeçli köpekbalığı fırsatçı, saldırgan ve tehlikeli olduğu söylenmektedir. IUCN Kırmızı Listesi, türün neslinin tehlike altında olduğunu kabul etmektedir. Son araştırmalar, yüzgeçleri ve etleri için avlandıkları için sayılarının hızla azaldığını gösteriyor. Diğer köpekbalığı türlerinde olduğu gibi, beyaz yüzgeçli köpekbalığı da tüm yaşam alanı boyunca giderek artan balıkçıların baskısıyla karşı karşıyadır.

## Taksonomi
Okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığı, 1831 yılında ona *Carcharhinus maou* adını veren doğa bilimci René-Primevère Lesson tarafından tanımlandı. Daha sonra 1861'de Kübalı Felipe Poey tarafından *Squalus longimanus* ismiyle tanımlandı. *Pterolamiops longimanus* adı da kullanılmıştır. Okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığına birçok ad verilir: **Kahverengi Milbert'in kum çubuğu köpekbalığı**, **kahverengi köpekbalığı**, **gemi enkazı köpekbalığı**, **nigano köpekbalığı**, **okyanus beyaz uçlu balina avcısı** ve **beyaz yüzgeçli köpekbalığı**

Uluslararası Zooloji İsimlendirme Komisyonu'nun kurallarına göre, genel olarak ilk yayınlanan açıklama önceliklidir; bu nedenle okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığının geçerli bilimsel adı *Carcharhinus maou* olmalıdır. Ancak Lesson'un adı o kadar uzun süre unutuldu ki *Carcharhinus longimanus* ismi geniş çapta kabul görmeye devam etti.

## Dağılımı ve yaşam alanı
Dünya çapında 45°K ve 43°G enlemleri arasında bulunur. Sıcaklığın  C'nin üzerinde olduğu derin, açık okyanuslarda yaşar.  üzerindeki su sıcaklıklarını tercih eder. Okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığı bir zamanlar son derece geniş bir alana yayılmıştı ve hâlâ dünya çapında geniş bir bantta yaşamaktadır; ancak son araştırmalar sayılarının büyük ölçüde azaldığını göstermektedir.

Köpekbalığı zamanının çoğunu okyanusun üst katmanında ( derinliğe kadar) geçirir ve açık denizdeki, derin okyanus bölgelerinde ɡezmeyi tercih eder. Bazen karaya yakın yerlerde, yalnızca  kadar sığ sularda bulunur.

## Tanım
*C. longimanus'un* ayırt edici özelliği uzun, kanat benzeri göğüs ve sırt yüzgeçleridir. Yüzgeçler diğer köpekbalığı türlerinin çoğundan önemli ölçüde daha büyüktür ve dikkat çekici bir şekilde yuvarlaktır. Köpekbalığının burnu yuvarlaktır ve gözleri güzel zarlarla daireseldir.

## Davranış
Okyanus beyaz yüzgeçlisi tipik olarak yalnız yaşar, ancak yiyeceğin bol olduğu yerlerde toplandıkları da gözlemlenmiştir. Gündüz ve gece yüzer. Okyanus beyaz yüzgeçlisi genellikle yalnızdır ve yavaş hareket eder ve açık suda su sütununun tepesine yakın bir yerde gezinme eğilimindedir. Yaz aylarında, su yüzeyi daha sıcak olduğunda, okyanus beyaz yüzgeçlileri daha hızlı ve daha derin derinliklerde yüzmeye eğilimlidir. Sudan çıktıkları da gözlenmiştir

Bu tür esas olarak kalamar gibi pelajik kafadanbacaklılarla ve neşter balığı, kürek balığı, barracuda, kriko, mahi-mahi, marlin, ton balığı ve uskumru gibi balıklarla beslenir. Bununla birlikte, beslenirken çok daha çeşitli ve daha az seçici olabilir; iplik yüzgeçleri, vatozlar, deniz kaplumbağaları, deniz kuşları, karındanbacaklılar, kabuklular ve deniz memelisi leşleri yediği bilinmektedir.

Malta palamudları, lambukalar ve remoralar bu köpekbalıklarını takip edebilir. Hawaii açıklarında çekilen bir bireyin derisindeki enayi yara izleri şeklindeki kanıtlar, türün dev kalamarla savaşacak kadar derine dalabildiğini gösteriyor. 16. yüzyıla kadar, köpekbalıkları denizciler tarafından "deniz köpekleri" ve gemi takip eden en yaygın köpekbalığı olan okyanus beyaz uçlu köpekbalıkları olarak biliniyordu. Okyanus beyaz yüzgeçlileri, büyük kemikli balıkların bolluğu nedeniyle kıştan ilkbahara kadar Bahamalar'ın Cat Adası açıklarında yoğun olarak toplanırlar.

## Yaşam döngüsü

Çiftleşme ve doğum, kuzeybatı Atlantik Okyanusu ve güneybatı Hint Okyanusu'nda yaz başında gerçekleşiyor gibi görünüyor, ancak Pasifik'te yakalanan dişilerin yıl boyunca embriyolarla bulunması, orada daha uzun bir çiftleşme sezonunun olduğunu gösteriyor.

## Koruma durumu

2019 itibarıyla, IUCN Kırmızı Listesi, okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalıklarını neslinin tehlike altında olduğunu, sayılarının yaşadıkları her okyanus bölgesinde azaldığını belirtmiştir. Toplamda küresel çapta nüfusları bilinmemekle birlikte, "üç nesil boyunca (61,2 yıl) yaklaşık yüzde 98 oranında azaldığı tahmin edilmektedir.

3 Ocak 2013 tarihinden itibaren beyaz yüzgeçli köpekbalığı, 1953 Yaban Hayatı Yasası kapsamında Yeni Zelanda karasularında tamamen korunmaktadır. Yeni Zelanda Koruma Bakanlığı, okyanus beyaz yüzgeçli köpekbalığını Yeni Zelanda Tehdit Sınıflandırma Sistemi kapsamında "Güvenli Denizaşırı" niteleyicisiyle "Göçmen" olarak sınıflandırdı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Oceanic Whitetip Shark ''Carcharhinus longimanus'' at marinebio.org
*