Gazze'deki insani kriz (2023-günümüz)

Gazze Savaşı, **Gazze Şeridi'nde bir insani kriz** başlattı ve İsrail işgali, Gazze'nin savaş öncesi 2,2 milyonluk nüfusunun yaklaşık 1,9 milyonunu yerinden etti. 
## Soykırım
Gazze Sağlık Bakanlığı'na göre, İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgalinin başlamasından bu yana, Temmuz 2025 itibarıyla Gazze'de 60.000'den fazla Filistinli öldürüldü. *[[The Lancet]]*'te yayınlanan bir araştırma, Haziran 2024 itibarıyla Gazze'de travmatik yaralanmalardan kaynaklanan ölümlerin 64.260 olduğunu tahmin ederken, "dolaylı" ölümler de dahil edildiğinde potansiyel olarak daha büyük bir ölüm sayısına dikkat çekti. Mayıs 2025 itibarıyla, travmatik yaralanmalardan kaynaklanan ölümler için karşılaştırılabilir bir rakam 93.000 olurdu. Gazze'de 146.000'den fazla Filistinli savaşta yaralandı. Gazze Sağlık Bakanlığı siviller ile savaşçılar arasında ayrım yapmaz; İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü, İsrail'in 17.000'den fazla militanı öldürdüğünü söylerken Hamas, Nisan 2024'te savaşçılarının yüzde 20'sinden fazlasını veya yaklaşık 6.000'ini kaybetmediğini söyledi. Associated Press'in Nisan 2024'e kadar Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine ilişkin analizi, kadınların ve çocukların tespit edilen tüm ölülerin yüzde 54'ünü oluşturduğunu buldu ; bu istatistik genellikle sivil kayıpların bir vekili olarak kullanılır.  Uluslararası Af Örgütü ve B'Tselem gibi çeşitli insan hakları örgütleri, çeşitli soykırım çalışmaları ve uluslararası hukuk bilimcileri ve diğer uzmanlar, Gazze'de bir soykırım gerçekleştiğini söylüyor, ancak bazıları buna itiraz ediyor.

## Sağlık hizmetlerinin çöküşü
Gazze insani krizi, hem gıda kıtlığı hem de sağlık hizmetlerinin çöküşünü içeriyor. Savaşın başında İsrail, Gazze Şeridi'ndeki ablukasını sıkılaştırdı ve bu da yakıt, gıda, ilaç, su ve temel tıbbi malzemelerde önemli kıtlıklara yol açtı. Bu kuşatma, elektrik bulunabilirliğinde %90'lık bir düşüşe neden oldu, hastanelerin elektrik kaynaklarını, kanalizasyon tesislerini etkiledi ve içme suyu sağlayan tuzdan arındırma tesislerini kapattı. İsrail hava saldırılarının yoğun bombardımanı, Gazze'nin altyapısına feci zararlar vererek krizi daha da derinleştirdi. Mart 2025 başlarında İsrail, Gazze'ye giden tüm gıda ve yardım malzemelerini tamamen ablukaya aldı ve bu abluka, ABD merkezli tartışmalı bir kuruluş olan Gazze İnsani Yardım Vakfı'nın sınırlı dağıtımıyla ancak Mayıs ayı sonlarında sona erdi. O zamandan beri, birçok kişi gıda temin etmeye çalışırken öldürüldü veya yaralandı. Tahminler, nüfusun %100'ünün "yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği" yaşadığını ve Temmuz 2025 itibarıyla yaklaşık %20'sinin felaket düzeyinde gıda güvensizliği yaşadığını gösteriyor.

## Kıtlık
Bir grup BM uzmanına göre, Temmuz 2024 itibarıyla İsrail'in "hedefli açlık kampanyası" tüm Gazze Şeridi'ne yayılmış ve çocukların ölümüne neden olmuştur. Aynı ayda, Kuzey Gazze'de tespit edilen çocukluk çağı yetersiz beslenme vakaları Mayıs 2024'e kıyasla %300 artmıştır. Eylül 2024'te, Uluslararası Mülteciler Örgütü, gıda koşullarının Mayıs ayından bu yana "kötüleştiği" konusunda uyarıda bulunarak, "Kıtlık koşullarının bir kez daha tırmanma riski hala devam ediyor." dedi. Dünya Gıda Programı (WFP), Ekim 2024'te bir milyon insanın açlık riski altında olduğu konusunda uyarıda bulundu. Tahminler, nüfusun %100'ünün "yüksek düzeyde akut gıda güvensizliği" yaşadığını ve Temmuz 2025 itibarıyla yaklaşık %20'sinin felaket düzeylerinde olduğunu gösteriyor. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail'in yardım girişine getirdiği kısıtlamaların açlığı bir savaş silahı olarak kullanabileceğini ve bunun da bir savaş suçu teşkil edeceğini belirtti. Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu da İsrail'in açlığı bir savaş yöntemi olarak kullandığını tespit etti.

## Yardımların yağmalaması
İsrail, Gazze Şeridi'nde Tarabin kabilesinden bir Bedevi ve uyuşturucu kaçakçılığından mahkûmiyeti olan yerel bir çete lideri olan Yasir Ebu Şebab'ın kurduğu Hamas karşıtı silahlı grup olan Halk Kuvvetleri'ne destek sağlamaktadır. Halk Kuvvetleri, Gazze savaşı sırasında zayıflamış Hamas'ın bıraktığı güç boşluğunda Refah'ta iktidara alanı bulabildi. Halk Güçleri, Mısır-Gazze sınırına yakın toprakları ve yardım yollarını kontrol ediyor ve Gazze Şeridi'ne giren insani yardımları yağmalamakla suçlanıyorlar. Halk Kuvvetleri ve İsrail Savunma Kuvvetleri, Gazze İnsani Yardım Vakfı yardım merkezinde yardım arayan çok sayıda Gazzeliyi vurarak öldürmekle suçlandı   İsrailli yetkililer, Gazze Şeridi'ndeki Hamas karşıtı unsurları ve aşiretleri silahlandırma ve destekleme programının bir parçası olarak Halk Kuvvetleri'ne silah gönderdiklerini kabul ettiler. Ebu Şebab, İsrail ile işbirliğini kabul etti Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nden bir üye, Ebu Şebab'ın grubunun çoğunluğunun "Sina'da veya Gazze'de hüküm giymiş katiller, hırsızlar, işbirlikçiler, uyuşturucu satıcıları veya DAİŞ üyelerinden" oluştuğunu belirtti. Yasir Ebu Şebab, 4 Aralık 2025'te Hamas tarafından öldürüldü.

## Kaynakça