Paropamisadae

**Paropamisadae** veya **Parapamisadae** ( ) günümüz Afganistan ve Pakistan'ında bulunan Makedonya İmparatorluğu'nun bir satraplığıydı ve büyük ölçüde Ahameniş eyaleti **Parupraesanna** ile aynı zamana denk geliyordu. Sattagydia (Bannu havzası), Gandhara (Kâbil, Peşaver ve Taksila) ve Oddiyana (Svat Vadisi) bölgelerinden oluşuyordu.  Paruparaesanna I. Darius'un Behistun Yazıtı'nın Akadca ve Elamca dillerindeki versiyonlarında geçmektedir, oysa Eski Farsça versiyonunda **Gandāra** olarak adlandırılmaktadır.  Tüm satraplık daha sonra I. Seleukos tarafından Seleukos-Maurya savaşında Maurya Zaferi'nin ardından imzalanan antlaşmanın ardından Chandragupta Maurya'ya devredildi.

## İsim
*Paropamisadae*, Grekçe *Paropamisádai* () isminin Latince şeklidir, bu da Eski Farsçada "Hindukuş'un Ötesinde" anlamına gelen *Para-uparisaina* kelimesinden türetilmiştir; burada Hindukuş, *Uparisaina* ("kartaldan daha yüksek") olarak anılır.

Yunanca ve Latince'de "Paropamisus" (, *Paropamisós*) Hindukuş anlamına gelmeye başladı.

Birçok Yunan ve Latin kaynağında, özellikle de krallıklarının Asya'nın 9. Haritası'na dahil edildiği Batlamyus'un *[[Coğrafya El Kitabı|Coğrafyası'nın]]* baskılarında, insanların ve bölgenin adları **Paropanisadae** ve **Paropanisus** olarak verilmiştir. Ayrıca daha az sıklıkla *Parapamisadae* ve *Parapamīsus* ( *Parapámisos*), *Paropamīsii*, vb olarak da görünmüşlerdir.

Bu isim aynı zamanda yakınlardaki bir nehre, muhtemelen Obi nehri içinde kullanılmıştır. Selseleh-ye Safīd Kūh sıradağları aynı zamanda *Paropamisus* veya *Paropamisus Dağları* olarak da adlandırılır.

## Coğrafya ve halklar

Strabon bölgeyi şöyle anlatıyor:

Bölge Arahosia'nın kuzeyinde, Hindukuş ve Pamir Dağları'na kadar uzanıyor ve doğuda İndus Nehri ile sınırlanıyordu. Esas olarak Kabil bölgesi, Gandhara ve Swat ve Çitral gibi kuzey bölgelerini içeriyordu.

Paropamisadae'yi oluşturan uluslar Cabolitae (), kuzeyde modern Kâbil yakınlarında; kuzeybatıda Parsiler (Πάρσιοι), kuzeybatıda Ambautae () doğuda ve Par(g)yetae () güneyde, Arachosia'da da bulunanlar olarak kaydedilmiştir. Ülkenin başlıca şehirleri Ortospana () veya Carura (Κάρουρα), muhtemelen Kabil ile özdeşleştirilebilir, Gauzaca (Γαύζακα), muhtemelen modern Ghazni, Capissa (Καπίσσα), günümüzün Kapisa'sı ve Parsii'nin başkenti Parsia (Παρσία) şeklindedir.

## Tarih
Antik Budist metinlerinde, Kamboja'daki Mahajanapada krallığı, Paropamisus topraklarını kapsıyor ve Keşmir'in güneybatısında Rajauri'ye kadar uzanıyordu. Bölge, MÖ 6. yüzyılın sonlarında, II. Kiros veya I. Darius döneminde Ahameniş İmparatorluğu kontrolüne girmiştir.

MÖ 320'lerde Büyük İskender, tüm Ahameniş İmparatorluğu'nu fethederek Helenistik Dönem'i başlatmıştır. Yunanca Παροπαμισάδαι veya Παροπαμισσός adı, Yunan edebiyatında İskender'in ve MÖ 3. yüzyıldan 1. yüzyıla kadar Grek-Baktriya Krallığı ile Hint-Grek Krallığı krallarının fetihlerini tanımlamak için yaygın olarak kullanılmıştır.

İskender'in MÖ 323'teki ölümünden sonra bölge Seleukos İmparatorluğu'nun kontrolüne geçmiş ve bu imparatorluk MÖ 305'te bölgeyi Hindistan'ın Maurya Hanedanlığı'na vermiştir. MÖ 185'te Mauryaların yıkılmasından sonra, Kral Demetrius I yönetimindeki Greko-Baktriyalılar, Paropamisus da dahil olmak üzere eski Maurya İmparatorluğu'nun kuzeybatı bölgelerini ilhak etmiş ve burası Euthydemid Hint-Yunan Krallığı'nın bir parçası olmuştur. Eucratidians, I. Menander'in ölümünden kısa bir süre sonra bölgeyi ele geçirmiş, ancak MÖ 125 civarında Yüeçilere kaybetmişlerdir.

## Ayrıca bakınız
* Hint-Grek Krallığı
* Grek-Baktriya Krallığı

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 
* *The Greeks in Bactria and India* by W.W. Tarn, Cambridge University Press

## Dış bağlantılar
* Ptolemy's section on the Paropanisadae in English translation
* John Watson McCrindle's ''Ancient India as Described in Ptolemy''