open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aabenraa

**Aabenraa** (), Danimarka'nın Güney Danimarka bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Yüzölçümü 941&nbsp;km² olan belediyenin nüfusu 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla 58.621'dir.

Aabenraa, Danimarka'daki Alman azınlığın en önemli merkezidir. I. Dünya Savaşı'ndan önce Almanya'ya bağlı olup bu tarihten sonra sonra Kuzey Schleswig'in geri kalanıyla birlikte Danimarka'ya bağlandı.

## Kardeş şehirler
*  Kaltenkirchen, Almanya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Assens

**Assens**, Danimarka'nın Güney Danimarka bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Yüzölçümü 513&nbsp;km² olan belediyenin nüfusu 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla 40.469'dur.

## Kardeş şehirler
Assens'in aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır.
*  Ljusdal, İsveç
*  Oeversee, Almanya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Varde

**Varde**, Danimarka'nın Güney Danimarka bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Belediye, Yutland'ın batı kıyısında ve Varde Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.256&nbsp;km² olan belediyenin nüfusu 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla 49.410'dur.

Eski bir pazar ortamına sahip olan kent, Kuzey Denizi kıyısındaki plajlara kısa bir mesafededir. Bu özellikleri onu turistik bir yer haline getirir. Varde'nin yaşı kesin olarak bilinmemekle birlikte, MS 1107'den itibaren yazılı kaynaklarda adı geçmektedir ve bu nedenle Orta Çağ'ın başlarında kurulduğu düşünülmektedir.

## Kardeş şehirler
*  San Mateo, ABD (17 Kasım 1969'dan beri)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vejen

**Vejen**, Danimarka'nın Güney Danimarka bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Yüzölçümü 817&nbsp;km² olan belediyenin nüfusu 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla 42.702'dir.

Vejen, Vejen Sanat Müzesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Kentin ekonomisi gıda endüstrisine dayanmaktadır. Vejen'e Vejen Tren İstasyonu hizmet vermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Juergen Elitim

**Juergen Elitim** (d. 13 Temmuz 1999), Kolombiyalı profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. Ekstraklasa ekiplerinden Legia Warszawa'da forma giymektedir.
Marc Navarro

**Marc Navarro** (d. 2 Temmuz 1995), İspanyol profesyonel futbolcudur. Defans mevkiinde görev almaktadır. Ekstraklasa ekiplerinden Arka Gdynia'da forma giymektedir.

## Başarıları
;Arka Gdynia
* I liga: 2024–25
Bobisgeri

**Bobisgeri** (Gürcüce: ბობისგერი), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Şenkaya ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür. Yerleşim alanı Zümrüt (Pertusi) köyünün sınırları içinde bulunmaktadır.

## Tarihçe

Bobisgeri köyünün bulunduğu Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen ve Gürcüce yazıtları tespit edilmiş olan Bobisgeri Kilisesi  de bu dönemden kalmıştı.

Bobisgeri köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Oltu sancağının Kop (Kvabi) nahiyesine bağlı köylerden biriydi. “Bobizger” olarak kaydedilmiş olan köy bu tarihte tamamen boşalmıştı. Osmanlı-Gürcü savaşı sırasında köy terk edilmiş veya sonradan boşaltılmış olabilir.

Bobisgeri köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Ancak, 1886 Rus nüfus tespitinde Pertusi Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Nusungi nahiyesinin köylerinden biri olarak kaydedildiği halde, Bobisgeri ayrı bir köy olarak yer almamıştır.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında, Bobisgeri köyünde Ermenilerin yaşadığını yazmıştır. Rus idaresinin, tıpkı Pertusi köyünde olduğu gibi, Bobisgeri köyüne geç dönemde Ermenileri yerleştirilmiş olduğu bu tespitten anlaşılmaktadır. Bobisgeri Kilisesi'ndeki Gürcüce yazıtlar ise, Osmanlı dönemi öncesinde buranın bir Gürcü köyü olduğunu göstermektedir. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Bobisgeri köyü Pertusi köyünün aşağısında, alçak bir alanda yer alıyor ve yazın burada kimse yaşamıyordu. Nitekim Bobisgeri Kilisesi de Pertusi köyünün 4 kilometre kuzeyinde bulunuyordu.

Bobisgeri köyü tamamen ortadan kalkmış, geriye sadece buradaki kiliseden kalıntılar kalmıştır. Bu eski yerleşimin bulunduğu yer günümüzde “Bobuzgir” olarak adlandırılmaktadır.

## Kaynakça
Charcot-Marie-Tooth hastalığı

**Charcot-Marie-Tooth hastalığı** (**CMT**), periferik sinirleri etkileyen bir grup hastalık. Belirtisi bacaklarda başlayıp zamanla kolları da kapsayan kademeli olarak artan kas güçsüzlüğüdür. Bu hastalıktan her iki cins de etkielnmektedir. Belirtilerin başlangıcı genellikle kişide 10'lu veya 20'li yaşlarda görülür. İnsanların yaklaşık %25'i ağrı yaşar ve bu kişilerin bazılarında uyuşma da görülebilmektedir.

Hastalık, çeşitli genetik mutasyonlar sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Çoğunluka kromozom 17'deki PMP22 ile ilgili sorunlardan kaynaklanır. Otozomal dominant, X'e bağlı veya otozomal resesif olabilir. Kalıtsal bir motor ve duyusal nöropati olarak sınıflandırılır. Tanı, sinir iletim çalışması, genetik test, sinir biyopsisi ve sinir görüntüleme ile koyulabilmektedir.

Tedavi için, fizik tedavi, ortez cihazları ve egzersiz programlarını içerebilen destekleyici bakımlar uygulanmaktadır. Ayak, kalça veya omurga sorunlarını iyileştirmek için ameliyat tercih edilebilir. Hastalık genellikle beklenen yaşam süresini etkilemese de, zamanla kötüleşerek günlük yaşam aktivitelerini etkileyebilir.

Yaklaşık 2.500 kişiden 1'ini etkileyen Charcot-Marie-Tooth hastalığı, en yaygın kalıtsal nöromüsküler bozukluktur. Erkeklerde kadınlardan daha sık görlmektedir. Bu durum ilk olarak 1886 yılında Jean-Martin Charcot, Pierre Marie ve Howard Henry Tooth tarafından tanımlanmıştır.

## Kaynakça
Luis Perea (1997 doğumlu futbolcu)

**Luis Perea** (d. 25 Ağustos 1997), İspanyol profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. Ekstraklasa ekiplerinden Arka Gdynia'da forma giymektedir.

## Başarıları
;Osasuna
* Segunda División: 2018–19
;Leganés
* Segunda División: 2023–24
Morelos (belediye), Meksika

**Morelos**, Meksika'nın Meksika eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi San Bartolo Morelos şehrindedir.

## Kaynakça
Naucalpan

**Naucalpan** aşağıdaki anlamlara gelebilir;

* Naucalpan de Juárez
* Naucalpan de Juárez (belediye)
Nextlalpan (belediye)

**Nextlalpan**, Meksika'nın Meksika eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Santa Ana Nextlalpan şehrindedir.

## Kaynakça
Santa Ana Nextlalpan

****, Meksika'nın Meksika eyaletinde bulunan Nextlalpan Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
183 (sayı)

**183** (**yüz seksen üç**), bir sayı. Doğal sayı sisteminde 182'den sonra gelir ve 184'ten önce yer alır.
182 (sayı)

**182** (**yüz seksen iki**), bir sayı. Doğal sayı sisteminde 181'den sonra gelir ve 183'ten önce yer alır.
Ciudad Nicolás Romero

****, Meksika'nın Meksika eyaletinde bulunan Nicolás Romero Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Christ Inao Oulaï

**Christ Ravynel Inao Oulaï** (d. 6 Nisan 2006), Orta saha pozisyonunda oynayan Fildişi Sahilli millî futbolcudur. Süper Lig takımlarından Trabzonspor forması giymektedir.

## Kulüp kariyeri
**<big>Bastia</big>**

Oulai, gelişimini tamamladığı JMG Akademisi'nin gençlik akademisine 12 yaşında katıldı. 6 Temmuz 2024'te Fransız Ligue 2 kulübü Bastia'ya transfer oldu. 16 Kasım 2024'te Bastia ile FC Freymingon'a karşı 4-0'lık Coupe de France galibiyetinde A takımda ilk maçına çıktı.

### Trabzonspor
20 Ağustos 2025 tarihinde Süper Lig takımı Trabzonspor ile 5 yıllık sözleşme imzaladı. Ligue 2 takımı Bastia'dan 5.5 milyon Euro bedelle transfer etmiştir. Ayrıca futbolcunun ileride başka bir kulübe transfer olması halinde elde edilecek bonservis gelirinin, Bastia’ya ödenen miktarlar düşüldükten sonra kalan kısmının yüzde 20’si Fransız kulübüne aktarılacaktır.

Trabzonspor formasıyla ilk maçına 27 Eylül 2025 tarihinde Fatih Karagümrük ile oynanan maçta çıktı. 3 Ekim 2025 tarihinde oynanan ve 4-0'lık Trabzonspor galibiyetiyle tamamlanan Kayserispor maçında ilk asistini Felipe Augusto'ya yaptı. 25 Ekim 2025 tarihinde oynanan Eyüpspor maçında Trabzonspor formasıyla ilk golünü kaydetti ve attığı gol haftanın aynı zamanda ekim ayının golü seçildi. 14 Aralık 2025 tarihinde oynanan Beşiktaş derbisinde 1 gol 1 asist katkısı sağladı.

## Millî takım kariyeri
5 Kasım 2025 tarihinde kariyerinde ilk kez Fildişi Sahili millî takımına davet edildi. İlk kez millî takım forması giyecek olan Oulai şu açıklamaları yaptı: *Sahada gerçek bir savaşçıyım. Risk almaktan asla korkmam. Millî takıma seçildiğim için çok mutluyum. Ülkeme hizmet etmek ve değerlerime değer katmak için her şeyimi vereceğim* dedi.

18 Kasım 2025 tarihinde Fildişi Sahili millî takımı ile ilk maçına Umman'a karşı oynanan hazırlık maçında çıktı ve 90 dakika sahada kaldı. 2025 Afrika Uluslar Kupası için Fildişi Sahili millî takımı'na davet edildi. 28 Aralık 2025 tarihinde, Afrika Uluslar Kupası'nda Kamerun'a karşı oynanan maçın 70. dakikasında Seko Fofana'nın yerine oyuna dahil oldu ve millî takımda ilk resmi maçına çıktı. 31 Aralık 2025 tarihinde oynanan Gabon maçında ilk 11'de başladı ve maçın oyuncusu seçildi.

## İstatistikleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Max Dowman

**Max Robert Dowman** (d. 31 Aralık 2009, Chelmsford) on numara ve sağ kanat mevkiilerinde oynayan İngiliz fubolcudur. Premier League takımlarından Arsenal'da forma giymektedir. 

İlk maçına 23 Ağustos 2025 tarihinde Leeds United'a karşı 5-0 kazanılan maçta çıktı. Bu maçta Premier Lig tarihinde penaltı kazandıran en genç oyuncu ve forma giyen en genç ikinci oyuncu oldu. 14 Mart 2026 tarihinde Everton'a karşı 2-0 kazandıkları maçta takımının 2. golünü kaydederek kariyerindeki ilk golünü atmış, aynı zamanda Premier Lig tarihinde gol atan en genç futbolcu olmuştur.
Dombaycıoğlu Hanı

**Dombaycıoğlu Hanı**, Manisa ilinin Akhisar ilçesinde bulunan Osmanlı dönemi ticaret yapısıdır. 1823 yılında Dombaycıoğlu Mehmet Ağa tarafından yaptırılmış, 1963'te tescillenmiş ve 1980 yılında kültür varlığı olarak koruma altına alınmıştır. 1995'ten itibaren odaları kiraya verilerek kullanılmaya devam eden han, zamanla bakımsızlık nedeniyle kısmen yıkılsa da, Akhisar Ticaret Borsası'nın girişimleriyle restore edilmiştir. Restorasyon için yaklaşık 2 milyon TL harcanmış, günümüzde handa borsa üyelerinin toplantı yapabileceği yedi oda ve dokuz dükkân yer almıştır.

## Tarihçe
Dombaycıoğlu Hanı, Osmanlı döneminde Akhisar'daki ticari faaliyetlerin yoğunlaşmasına paralel olarak 1823 yılında Dombaycıoğlu Mehmet Ağa tarafından inşa edilmiştir. Yapı, tüccarların konaklaması, hayvanların barındırılması ve malların depolanması amacıyla kullanılmıştır. Kent merkezinde Sarı Ahmet Paşa Külliyesi'ne ait olan Paşa Hanı'ndan sonra günümüze ulaşan ikinci şehir içi handır.

Han, Osmanlı döneminde kente gelen seyyah ve tüccarlara hizmet etmiş; zemin katındaki kahvehane ve dükkânlar yerel halkın da uğrak noktası olmuştur. 19. yüzyılda Akhisar'da artan ticaret hacmi içinde önemini korumuş, çevresindeki geleneksel çarşı dokusuyla bütünleşmiştir.

## Mimari
Dombaycıoğlu Hanı, Anadolu şehir içi han tipolojisinin özelliklerini taşımaktadır. Yapı, orta avlu etrafında dizilmiş odalar ile çevrilidir. Bu odalar geçmişte tüccarların konaklamasına, malların depolanmasına ve hayvanların barındırılmasına hizmet etmiştir. Zemin katta dükkânlar ve kahvehaneler, üst katlarda ise konaklama odaları bulunmaktadır.

Yapı kuzey ve batı kanadında bulunan bazı odalar hem avludan hem de sokaktan erişilebilecek şekilde düzenlenmiştir. Bu özellik, hanın hem içe dönük, hem de dışa açık kullanım biçimlerine uyarlanabilmesini sağlamıştır. Cephe düzeninde dönemin mimari özelliklerini yansıtan taş ve tuğla malzeme tercih edilmiştir. Hanın mimari gelişiminde farklı yapı tekniklerinin katmanlaşması gözlenmekte, bu da yapıyı tarihî belge değeri taşıyan bir eser konumuna getirmektedir.

Han, farklı dönemlerde çeşitli müdahaleler görmüştür. Yapının cephe açıklıklarının değiştirilmesi ve ek yapıların eklenmesi, özgün mekânsal düzenin kısmen bozulmasına yol açmıştır.  Bu nedenle han, kentsel sit alanı kapsamında koruma altına alınmıştır.

2011 yılında onaylanan Koruma Amaçlı İmar Planı çerçevesinde Merkez Çarşı ile birlikte değerlendirilmiş ve hanın restorasyonuna yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir. 2016 yılında Akhisar Ticaret Borsası'nın katkılarıyla 2 milyon TL'lik bir bütçe ayrılarak yapı restore edilmeye başlanmıştır. Restorasyonun ardından han, toplantı salonları ve ticaret birimleriyle yeniden işlevlendirilmiş; yedi oda ve dokuz dükkânın yer aldığı yapı, dönemin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun katılımıyla 13 Mart 2018 tarihinde yeniden açılmıştır.

## Kaynakça
;Özel

;Genel

*

## Dış bağlantılar
* 
*
Myles Lewis-Skelly

**Myles Lewis-Skelly** (d. 26 Eylül 2006), Arsenal takımında  pozisyonunda görev yapan Danimarkalı Hill futbolcudur. Profesyonel kariyerine Arsenal kulübünde başladı.**Myles Lewis-Skelly** (d. 26 Eylül 2006, Londra) sol bek mevkiinde oynayan İngiliz futbolcudur. Premier League takımlarından Arsenal'da forma giymektedir. İlk maçına 22 Eylül 2024 tarihinde Manchester City'e karşı 2-2 berabere kaldıkları maçta çıkmıştır. 2024 yılında U19 Avrupa Şampiyona'sı için milli takıma çağrıldı ve çıktığı 3 maçta 1 asist kaydetti.

## Kariyer istatistikleri
*22 Eylül 2024 itibarıyla*

## Kaynakça
Volkan Vural

**Volkan Vural**, (d. 29 Aralık 1941), Türk diplomat.

Ankara Koleji ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti'nin İran İslam Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği ardından Rusya Federasyonu, Federal Almanya ve Birleşmiş Milletler nezdindeki Büyükelçisi olarak görev almıştır. 2000-2003 yılları arasında ise, Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği'nin Kurucu Genel Sekreteri olmuştur. Ardından 2003-2006 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin İspanya Krallığı ile Andorra Prensliği nezdindeki Büyükelçilik görevini tamamlamasının ardından, 29 Aralık 2006 tarihinde Dışişleri Bakanlığı'ndan emekli olmuştur. Volkan Vural, 2015 yılına kadar TÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Dışişleri Komisyonu Başkanı olarak da görev yapmıştır. Mart 2007 tarihinden itibaren Doğan Holding Yönetim Kurulu Başkan Danışmanı olarak görev yapmaktadır.

2001-2002 yılları arasında Ulaştırma ve Altyapı Bakanı olarak görev yapmış Oktay Vural'ın amcasının oğludur.

## Yapıtları
* 

## Kaynakça
Ocuilan (belediye)

**Ocuilan**, Meksika'nın Meksika eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Ocuilan de Arteaga şehrindedir.

## Kaynakça
2007 Okçuluk Dünya Kupası

**2007 Okçuluk Dünya Kupası**, Dünya Okçuluk Federasyonu tarafından her yıl düzenlenen Okçuluk Dünya Kupası'nın 2. organizasyonudur.  
Turnuva dört ayaktan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinde yapılan finalden oluşmuştur.

## Takvim

## Sonuçlar

### Klasik yay
#### Erkekler bireysel

#### Kadınlar bireysel

#### Erkekler takım

#### Kadınlar takım

### Makaralı yay
#### Erkekler bireysel

#### Kadınlar bireysel

#### Erkekler takım

#### Kadınlar takım

## Madalya tablosu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Okçuluk Federasyonu resmî sitesi
184 (sayı)

**184** (**yüz seksen dört**), bir sayı. Doğal sayı sisteminde 183'ten sonra gelir ve 185'ten önce yer alır.
185 (sayı)

**185** (**yüz seksen beş**), bir sayı. Doğal sayı sisteminde 184'ten sonra gelir ve 186'dan önce yer alır.
MÖ 330'lar

**MÖ 330'lar**, 1 Ocak MÖ 329 günü başlayıp 31 Aralık MÖ 330 günü sona eren onyıldır.

## Kaynakça
Mesta, Yunanistan

**Mesta**, Yunanistan’ın Kuzey Ege bölgesinde, Sakız (Chios) Adası’nın güneybatısında yer alan geleneksel bir yerleşimdir. Yerleşim, Sakız (Chios) kentinin yaklaşık 35 kilometre güneybatısında, kıyıya 4 kilometre uzaklıkta ve 120 metre rakımda kurulmuştur. İdari olarak Sakız Belediyesi’ne ve Mastichochoria belediye birimine bağlıdır. Mesta, ayrıca güneybatı Sakız’ın önemli limanına ev sahipliği yapan Limenas köyünü de kapsayan bir topluluğun merkezidir.

Köy, ada ekonomisinde tarihsel ve kültürel açıdan büyük önem taşıyan Mastik Köyleri (Mastichochoria) grubuna dahildir. Bu köyler, özellikle damla sakızı (*mastiha*) üretimiyle tanınmakta olup, bu üretim geleneği UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde yer almaktadır.

Mesta, mimari özellikleriyle dikkate değer bir köydür. Ortaçağ döneminde savunma amacıyla inşa edilen köy, günümüzde de büyük ölçüde korunmuş kale-köy (kastropoliteia) yapısıyla öne çıkar. Dar sokakları, taş evleri ve kapalı geçitleriyle, Bizans ve Ceneviz hâkimiyetlerinin izlerini yansıtmaktadır.

Mesta, savunma amaçlı olarak birbirine bitişik inşa edilen evleriyle dikkat çeker. Gri renkli evlerin kapı ve pencereleri yalnızca köyün iç kısmına, yani duvarın iç tarafına bakacak şekilde yapılmıştır. Dış duvarlar ise, köşelerinde küçük kuleler bulunan bitişik mazgallarla güçlendirilmiş ve iki ya da üç noktada yer alan kapılarla donatılmıştır. Geçmiş dönemlerde Mesta’nın merkezinde, köyün savunma sisteminin temel unsurlarından biri olan savunma kulesi bulunmaktaydı. Ortaçağ kale-köy yerleşimlerinde yaygın görülen bu yapı, bir tür akropol işlevi üstlenmiş ve saldırı anlarında köy halkına sığınak sağlamıştır. Kuleye erişim, güvenlik amacıyla kullanılan hareketli bir köprü aracılığıyla mümkün olmuş; bu düzenek, dış tehditlere karşı ek koruma mekanizması görevi görmüştür. Bu yerleşim düzeni, köyün etrafında bütüncül bir koruma duvarı oluşturmuş ve köyün tarih boyunca korsan saldırılarına karşı dayanıklılığını sağlamıştır. Bu özellik, Mesta’yı Sakız Adası’ndaki en iyi korunmuş ortaçağ kale-köylerinden biri haline getirmiştir.

Yerleşimde yaşayan halk, 14. yüzyıldan itibaren şekillenmiş kültürel geleneklerini günümüzde de sürdürmektedir. En önemli geleneksel etkinlik, her yıl karnaval kutlamaları sırasında gerçekleştirilen “Ağa Yargılamaları”dır. Bu uygulama, Osmanlı dönemi yargılamalarının satirik bir yeniden canlandırması niteliğini taşımakta ve toplumsal hafızada köyün tarihsel deneyimlerini sembolik biçimde yaşatmaktadır.

## Kaynakça
Musaab Nazzal al-Ali

**Musaab Nazzal al-Ali,** 29 Mart 2025'ten bu yana Suriye geçici hükümetinde Sağlık Bakanı olarak görev yapan Suriyeli-Alman bir beyin cerrahıdır. 1985 yılında Deyrizor Valiliği'ne bağlı Al-Tayyaneh köyünde doğan al-Ali, tıp kariyeri ve Suriye iç savaşının ilk yıllarında muhalefetteki rolüyle tanınmaktadır.

## Erken yaşamı ve eğitimi
Musaab Nazzal al-Ali, 1985 yılında Deyrizor Valiliği’ne bağlı Al-Tayyaneh köyünde doğdu. 2009 yılında El-Baath Üniversitesi’nden tıp diploması ile mezun oldu ve Şam Üniversitesi’nde beyin cerrahisi alanında uzmanlaştı. al-Ali’nin tıp kariyeri, siyasi faaliyetleri nedeniyle 2011’de tutuklanmasıyla önemli aksaklıklar yaşadı. Suriye’den ayrıldıktan sonra eğitimine Almanya’da devam etti ve burada beyin ve sinir cerrahisi alanındaki uzmanlığını tamamlayarak danışman oldu.

## Kariyeri
al-Ali’nin tıp kariyeri hem Suriye hem de Almanya’da devam etti; 2014’ten itibaren Almanya’daki hastanelerde çalıştı. Klinik çalışmalarının yanı sıra, Suriye İç Savaşı sırasında insani çabalarda da rol oynadı. Sahra hastanelerinin kurulmasına yardımcı oldu ve etkilenen bölgelerde kritik sağlık hizmetleri sağladı. Ayrıca yerel tıp ekiplerini özellikle savaşla ilişkili travmaların tedavisinde eğitti ve muhalefetin kontrolündeki bölgelerde sağlık hizmetlerinin sunulmasına katkıda bulundu.

Suriye diasporasının aktif bir üyesi olan al-Ali, Almanya’da Suriye Derneği’ni ortak kurarak, Suriye içinde kalkınma projelerini hayata geçirmeyi ve tıbbi uzmanlığı ihtiyaç sahiplerine ulaştırmayı amaçladı.

## Suriye Sağlık Bakanlığı Dönemi (29 Mart 2025-günümüz)
29 Mart 2025’te al-Ali, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın liderliğindeki geçici hükümette Suriye Sağlık Bakanı olarak atandı. Ataması, Suriye sağlık sisteminin yıllarca süren savaş nedeniyle altyapı yıkımı, tıbbi malzeme eksiklikleri ve zayıflamış sağlık personeli gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu bir döneme denk geldi. Sağlık Bakanı olarak al-Ali, sağlık altyapısını yeniden inşa etmeye, temel tıbbi malzemeleri sağlamaya ve sağlık hizmetlerine halkın güvenini yeniden kazandırmaya odaklanma sözü verdi.

al-Ali, sağlık sistemini rehabilite etmek için Suriye diasporası ve uluslararası tıbbi kuruluşlarla iş birliği yapılmasının önemini vurguladı. Yönetimi, temel sağlık hizmetlerinin sunulması, hastane tesislerinin iyileştirilmesi ve ülkede gerekli ilaçların temin edilmesini sağlamak için çeşitli girişimler üzerinde çalışıyor.

Göreve başladıktan kısa bir süre sonra al-Ali, Almanya’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi ve ülkede yaşayan Suriyeli doktorlarla bir araya geldi. Toplantının amacı, Suriye’nin sağlık sektörünü destekleme mekanizmalarını araştırmak ve yurtdışındaki tıp profesyonelleriyle iş birliğini genişletmekti. Görüşmeler, diaspora içindeki Suriyeli doktorların uzmanlığından yararlanarak ulusal sağlık sistemini geliştirmeye odaklandı.

## Kişisel hayatı
al-Ali, Deyrizor Valiliği’nin doğu kırsalında yer alan Al-Tayyaneh kasabasında doğdu. Suriye’de tıp eğitimini tamamladıktan sonra eğitimine devam etmek için Almanya’ya taşındı.

Alman vatandaşlığına sahiptir.

## Kaynakça
Vremya (dergi)

***Vremya*** (Rusça: *Вре́мя*, Türkçe: *Zaman*), Fyodor Dostoyevski’nin kardeşi Mihail Dostoyevski editörlüğünde yayımlanan aylık dergidir. Fyodor Dostoyevski, eski bir mahkûm olduğu için resmî olarak editörlük yapamıyor, bu nedenle derginin sorumlu müdürlüğü kardeşi Mihail’in üzerine kaydediliyordu.

## Yayın tarihi
Dergi Mart 1861’de yayımlanmaya başladı. Dostoyevski’nin *[[Ölüler Evinden Anılar]]* adlı romanı ilk kez *Vremya*’da basıldı. Romanın aylık bölümler hâlinde yayımlanması, dergiye büyük bir popülerlik ve mali başarı kazandırdı.

*Vremya* aynı zamanda Edgar Allan Poe’nun üç kısa öyküsünün — "Gammaz Yürek", "Kara Kedi" ve "Şeytan Çan Kulesinde" — Rusçaya ilk kez çevrilip yayımlandığı dergidir. Aynı sayıda Dostoyevski de Poe’nun üslubundan izler taşıyan anonim bir otobiyografik öykü olan *Manzum ve Mensur Petersburg Düşleri*ni yayımladı. Ancak Poe’nun öykülerine yazdığı önsözde, Poe’nun şiirlerinde Alman romantik E. T. A. Hoffmann’ın şiirlerinde bulduğu idealist saflık ve güzelliğin eksik olduğunu ileri sürdü.

Fyodor Dostoyevski’nin diğer bazı yapıtları da *Vremya*’da yayımlandı; bunlar arasında *[[Ezilenler]]*, *[[Tatsız Bir Olay]]* ve *[[Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları]]* yer alır.

Dergi, Nikolay Strahov’un Rusya-Polonya ilişkileri ve Ocak Ayaklanması üzerine kaleme aldığı bir makale nedeniyle hükümet tarafından Mayıs 1863’te yasaklandı.

## Kaynakça
Jacky Le Menn

**Jacky Le Menn** (17 Mart 1941 – 13 Temmuz 2025), Fransız siyasetçi. 
## Hayatı
Le Menn, 17 Mart 1941'de Rive-de-Gier, Loire, Fransa'da doğdu. Siyasete girmeden önce Saint-Malo Hastane Merkezi'nin yöneticiliğini üstlendi. Ardından Sosyalist Parti'den siyasete girerek Bretonya Bölge Meclisi'nde delege (1986-1992), Ille-et-Vilaine Genel Meclisi'nde delege (1998-2011) ve Ille-et-Vilaine'yi temsilen Fransa Senatörü (2008-2014) olarak görev yaptı. Le Menn, 13 Temmuz 2025'te Saint-Malo, Bretonya, Fransa'da doğal nedenlerden 84 yaşında öldü.
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Page on the Senate website
Whitewater tartışması

**Whitewater tartışması**, **Whitewater skandalı** ya da kısaca **Whitewater**, 1990'larda Başkan Bill Clinton ve First Lady Hillary Clinton ile ortakları Jim ve Susan McDougal'a ait bir emlak şirketi olan Whitewater Development Corporation'ı çevreleyen bir Amerikan siyasi tartışmasıdır.

1979'da Clinton, Arkansas valisiyken, Clinton ailesi ve McDougals Arkansas yakınlarındaki White Nehri kıyısındaki arazilere tatil amaçlı konut inşa etmek amacıyla Whitewater Development Corporation'ı kurdular. Şirket başarılı olamadı. 1989'da, Jim McDougal'ın sahibi olduğu bir tasarruf ve kredi kuruluşu olan Madison Guaranty, ulusal tasarruf ve kredi krizinin ortasında çöktü. Whitewater, 8 Mart 1992'de New York Times'ın Clinton'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanlığı seçim kampanyası sırasında Whitewater hakkında haber yapmasıyla kamuoyunun dikkatini çekti.

Ne Bill ne de Hillary Clinton, şirketteki rolleri veya çok sayıda soruşturma sırasındaki davranışları nedeniyle yargılanmadı. Üç ayrı bağımsız soruşturma, onları Whitewater olayına karışan diğer kişilerin suç teşkil eden davranışlarıyla ilişkilendirecek yeterli kanıt bulamadı. Ancak McDougal ailesi; Clinton'ın Arkansas valisi olarak halefi Jim Guy Tucker ve skandala karışan diğer on iki kişi kırktan fazla mali suçtan hüküm giydi. Başkan Clinton, Başkanlık görevinden ayrılmadan önce Susan McDougal'ı affetti; Jim McDougal 1998'de öldü.

## Kaynakça
Incubus (mitoloji)

**Incubus** (çoğul: Incubi), uyuyan kadınlarla cinsel ilişkiye girmeye çalışan insan şekline sahip folklorik erkek şeytandır.Kadın formuna ise Sukkubus denilmektedir. Birçok kültürde buna benzer örnekler mevcuttur.

Ortaçağ Avrupasında, bazıları inkubus ile birleşmenin cadıların, iblislerin ve deforme olmuş insan yavrularının doğmasına neden olacağına inanıyordu. Efsanevi büyücü Merlin'in babasının bir incubus olduğu söylenirdi. Walter Stephens, Demon Lovers adlı kitabında, bazı geleneklere göre incubus veya succubus ile tekrarlanan cinsel aktivitenin sağlığın bozulmasına, zihinsel durumun bozulmasına ve hatta ölüme neden olabileceğini yazmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Batibat
* Hristiyan şeytanbilimi
* Şeytanların sınıflandırılması
* Şeytanbilim
* Ateşli yılanlar
* Gancanagh
* Krampus
* Kurgusal şeytanlar listesi
* Teolojik şeytanlar listesi
* Gece terörü
* Hristiyan şeytanbiliminde cinsellik
* Succubus

## Kaynakça
Storting milletvekilleri listesi (1989-1993)

**1989-1993 dönemi Storting milletvekilleri listesi**, 1989 Norveç genel seçimleri sonucu, ülkedeki 19 seçim bölgesinden 165 sandalyeli Norveç Parlamentosuna giren kişileri listeler.

## Milletvekilleri
Pimpichaya Kokram

**Pimpichaya Kokram** (; d. 16 Haziran 1998 Buriram, Tayland), Tay voleybolcu. Vandoeuvre Nancy ve Tayland millî takımında takımında pasör çaprazı pozisyonunda oynamaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Michael O’Flaherty

**Michael O’Flaherty** (d. 5 Mart 1959, Galway, İrlanda), İrlandalı hukukçu, akademisyen, diplomat ve insan hakları uzmanıdır. 1 Nisan 2024 tarihinden itibaren Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri olarak yapmaktadır.

## Eğitim ve akademik kariyer
İlk ve orta öğrenimini Galway’de Scoil Iognaid Gaillimh, Willow Park Preparatory School ve Dublin’deki Blackrock College'da tamamladı. 1977-1980 yıllarında&nbsp;İrlanda Ulusal Üniversitesi'nde (University College Dublin) hukuk alanında lisans eğitimi aldı. 1980-1983 yıllarında İrlanda Hukuk Derneği'nde (Dublin) mahkeme avukatı olarak çalıştı. 1983-1984'te Roma'da, Pontifical Gregorian Üniversitesi'nde teoloji ve felsefe eğitimi aldı. 1984-1987 yıllarında Roma'da, Pontifical Gregorian Üniversitesi'nde ilahiyat lisans eğitimi aldı. 1987'de Katolik rahip olarak atanan O'Flaherty, 1992'de insan hakları çalışmalarına katılmak için rahipliği bıraktı. 1992-1993 yıllarında Hollanda'da Amsterdam Üniversitesi, Amsterdam Uluslararası İlişkiler Okulu'nda uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans yaptı. 1993 yılında Amsterdam Üniversitesi'nde insan hakları alanında yüksek lisans derecesi aldı. Daha sonra Nottingham Üniversitesi ve İrlanda Milli Üniversitesi, Galway'de İnsan Hakları Hukuku profesörü olarak görev yaptı. Halen Maynooth Üniversitesi ve University College Dublin'de onursal (adjunct) profesörlük unvanına sahiptir.

## Siyasi kariyer

### Birleşmiş Milletler ve uluslararası görevler
O'Flaherty, 1990’lardan itibaren Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde çeşitli insan hakları görevlerinde bulunmuştur. Sierra Leone ve Bosna-Hersek’te saha çalışmaları yönetmiş, UNICEF’in Innocenti Çocuk Hakları Araştırma Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olarak görev yapmıştır. Ayrıca BM İnsan Hakları Komitesi üyesi ve sonrasında başkan yardımcısı olarak görev yapmış, ifade özgürlüğüyle ilgili önemli belgelerin hazırlanmasına katkıda bulunmuştur.

### Uluslararası görevler ve liderlik

* 2011–2013: Kuzey İrlanda İnsan Hakları Komisyonu Başkomiseri
* 2004–2012: BM İnsan Hakları Komitesi üyesi ve başkan yardımcısı
* 2015–2023: Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı (FRA) Direktörü
* 2024 yılında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından İnsan Hakları Komiseri olarak seçilen O’Flaherty, 1 Nisan'da göreve başlamış ve bu görevi altı yıl boyunca, yenilenemez olarak üstlenmiştir.

### Diğer faaliyetler ve katkılar
Uluslararası insan hakları hukuku, ifade özgürlüğü, azınlık hakları ve cinsel yönelim hakları alanlarında çok sayıda kitap ve makale yayımlamıştır. BM İnsan Hakları Komitesi’nin Medya ve İfade Özgürlüğü (ICCPR Madde 19) Genel Yorumu’nun baş raportörü olmuştur. 2006’da cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğiyle ilgili uluslararası insan hakları standartlarını belirleyen Yogyakarta İlkeleri’nin baş yazarlarındandır. Çeşitli hükümet ve sivil toplum kuruluşlarının danışma kurullarında görev almıştır.

## Kaynakça
Bird Açılışı

**Bird Açılışı** veya **Hollanda Saldırısı**, aşağıdaki hamleyle başlayan bir satranç açılışıdır:

: 1. 

Chessgames.com veritabanına göre, beyazın olası yirmi ilk hamlesi arasında popülerlik açısından yedinci sırada yer almaktadır. Satranç Açılışları Ansiklopedisi'nde A02-A03 kodu altında sınıflandırılmıştır.

## Kaynakça
Benko Açılışı

**Benko Açılışı** veya **Macar Açılışı**, aşağıdaki hamleyle başlayan bir satranç açılışıdır:

: 1. 

Chessgames.com veritabanına göre, beyazın olası yirmi ilk hamlesi arasında popülerlik açısından beşinci sırada yer almaktadır. Genellikle ardından 2.Fg2 gelir ve fil fianchetto konumuna yerleştirilir.

## Kaynakça
Aleksandr Mitta

**Alexander Naumoviç Mitta** (; 28 Mart 1933 – 14 Temmuz 2025), Sovyet-Rus film yönetmeni, senarist ve aktör.

## Hayatı
Mitta, 28 Mart 1933'te Alexander Naumoviç Rabinoviç doğum adıyla Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Gerasimov Sinema ve Televizyon Enstitüsü'nden mezun oldu. 1955'te başladığı sinema kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Önceleri bazı mizah dergilerinde çizer olarak çalıştı.
En çok yönetmenliğini üstlendiği; *Shine, Shine, My Star* (1969) ve *Air Crew* (1979) adlı yapımlarla akıllarda kaldı. Çalışmalarından dolayı Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında Rusya'da çok sayıda ödül aldı.

Aynı zamanda 1980 yılında düzenlenen 30. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde jürileri arasında yer aldı.

Ayrıca 2014'te ülkesi Rusya'nın Kırım'ı işgal etmesini desteklesede bunun ülkedeki mevcut diğer sorunları gizlemek için yapılan bir operasyon olduğunu belirtti.

2000'li yıllarda bir film okulu açan Mitta, 14 Temmuz 2025'te memleketi Moskova, Rusya'da böbrek kanseri nedeniyle 92 yaşında öldü.

## Filmografi
### Yönetmen
*1961: *My Friend, Kolka!*
*1962: *No Fear, No Blame*
*1965: *They're Calling, Open the Door*
*1969: *Shine, Shine, My Star*
*1972: *Dot, Dot, Comma...*
*1974: *Moscow, My Love*
*1976: *How Czar Peter the Great Married Off His Moor*
*1979: *Air Crew*
*1982: *The Story of Voyages*
*1988: *A Step*
*1991: *Lost in Siberia*
*2000: *The Border. Taiga Romance*
*2002: *Red-hot Saturday*
*2004: *Swan Paradise*
*2013: *Chagall — Malevich*

### Oyuncu
*1967: *July Rain* rolü: Vladik
*1998: *Trial by Fire* rolü: Kaptan II
*2010: *The House of the Sun* rolü: sergi ziyaretçisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  
* 
* Biographies in Russian: https://web.archive.org/web/20071009052703/http://www.old.close-up.ru/?r_service=persons&r_page=show&r_id=446, http://slovari.yandex.ru/art.xml?art=krugosvet/krugosvet/5/1007922.htm.
Roseann Bentley

**Roseann Bentley** (22 Nisan 1936 – 14 Temmuz 2025), Amerikalı siyasetçi. 
## Hayatı
Bentley, 22 Nisan 1936'da Springfield, Missouri'de doğdu. Missouri Üniversitesi'nde eğitim  gördü. Cumhuriyetçi Parti'den siyasete girerek Missouri 30. Bölge'yi temsilen 1995 ile 2003 yılları arasında Missouri Senatörü olarak görev aldı. Aynı zamanda 2004-2016 yılları arasında yılında Greene County Kent Komisyonu'nda yer aldı.

Bentley, 14 Temmuz 2025'te memleketi Springfield, Missouri'de doğal nedenlerden 89 yaşında öldü.
## Kaynakça
Eileen Fulton

**Eileen Fulton** ya da **Margaret Elizabeth McLarty** (13 Eylül 1933 &ndash; 14 Temmuz 2025), Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve yazar. 
## Hayatı
Fulton, 13 Eylül 1933'te Asheville, Kuzey Karolina'da doğdu. Greensboro Koleji'nde eğitim gördü. 1960'ta başladığı oyunculuk kariyerini 2024 yılına kadar sürdürdü. En çok; 1960-2010 yılları arasında aralıksız Lisa Grimaldi rolüne hayat verdiği CBS yapımı TV pembe dizisi *As the World Turns* ile akıllarda kalmıştır. Yer aldığı diğer bazı önemli yapım arasında; *Nero Wolfe* (1959), *Naked City* (1962), *The Signs of the Cross* (2004) ve *The Life Zone* (2011) sayılabilir. Oyunculuk alanındaki başarılarıyla "En İyi Kadın Oyuncu" Pembe Dizi Digest Ödülü'nü (1991) ve "Yaşamboyu Başarı" Gündüz Kuşağı Emmy Ödülü'nü (2004) almıştır.

Üç defa evlenen Fulton, 14 Temmuz 2025'te memleketi Asheville, Kuzey Karolina'daki aile evinde kalp yetmezliği nedeniyle 91 yaşında vefat etti.
## Filmografi
### Televizyon
* *Our Private World* (1965) rolü: Lisa Miller
* *Armstrong Circle Theatre* (1962)
* *Naked City* (1962) rolü: Janie Daggett 
* *As the World Turns* (1960-1964, 1966-1983, 1984-2010) rolü: Lisa Miller 
* *Nero Wolfe* (1959) 
### Sinema
* *The Life Zone* (2011) rolü: Katherine Wise
* *The Drum Beats Twice* (2008) rolü: Sayın Carreck
* *Rose Woes and Joe's* (2005)
* *Tinsel Town* (2005) rolü: Joyce Singleton 
* *The Signs of the Cross* (2004) rolü: Betty Donahue
* *Girl of the Night* (1960) rolü: Lisa Mae Bailey
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
* Interview with Eileen Fulton for the Archive of American Television
Our American Cousin

**Our American Cousin**, İngiliz oyun yazarı Tom Taylor tarafından 1858’de yazılan üç perdelik bir komedi oyunudur. Eser, özellikle Abraham Lincoln’ün 14 Nisan 1865’te Ford's Theatre’da bu oyunu izlerken John Wilkes Booth tarafından öldürülmesi nedeniyle tarihe geçmiştir.

## Konu
Oyun, Amerikalı köylü **Asa Trenchard**’ın İngiltere’deki zengin aristokrat akrabalarının malikanesine yaptığı ziyareti konu alır. Asa kaba saba ve görgüsüz görünse de dürüst ve pratik zekâlıdır. İngiliz akrabaları ise soylu ama ikiyüzlüdür. Oyun, Yeni Dünya’nın (Amerika) samimiyeti ve içtenliği ile Eski Dünya’nın (İngiltere) aristokrat yapmacıklığı arasındaki karşıtlığı komedi yoluyla işler.

## Karakterler

* **Asa Trenchard** – Oyunun başkahramanı, kaba saba ama dürüst Amerikalı.
* **Lord Dundreary** – Oyunun en popüler karakteri; saf, şaşkın ve komik bir İngiliz lordu. Döneminde o kadar popüler olmuştur ki “*Dundrearyisms*” adı verilen saçma, komik sözler halk arasında yayılmıştır.
* **Florence Trenchard** – İngiliz aileden bir genç kız.
* **Sir Edward Trenchard** – Aristokrat aile büyüğü.
* **Mrs. Mountchessington** ve **Augusta** – Snop ve çıkarcı İngiliz tipleri.

## Tarihçe
Oyun ilk kez 15 Ekim 1858’de, Laura Keene's Theatre’da sahnelendi. Daha sonra İngiltere ve Kanada’da da oynandı. Ancak en büyük başarısını Amerika Birleşik Devletleri’nde elde etti.  Oyun, binlerce seyirciye ulaşmış olsa da günümüzde edebi yönünden çok tarihsel bağlamıyla anılmaktadır.  Türkiye’de sahnelenmiş olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

## Abraham Lincoln Suikastı ile Bağlantısı
14 Nisan 1865’te Başkan Abraham Lincoln, eşi Mary Todd Lincoln, Binbaşı Henry Rathbone ve Clara Harris ile birlikte Washington, D.C.’deki Ford's Theatre’da *Our American Cousin*’ı izliyordu. Oyunun üçüncü perdesinde John Wilkes Booth, Lincoln’ü başından vurdu. Lincoln ertesi sabah yaşamını yitirdi. Bu nedenle oyun, tarihe “Lincoln’un öldürüldüğü eser” olarak geçti. Ford’s Theatre, yeniden açıldığında bu oyunun bir daha asla sahnelenmeyeceğini ilan etmiştir.

## Opera Uyarlaması
2008 yılında besteci **Eric Sawyer**, *Our American Cousin* adlı bir opera bestelemiş ve Massachusetts’te sahnelemiştir. Bu uyarlama, yalnızca oyunu değil aynı zamanda Lincoln suikastını da dramatik biçimde işlemektedir.

## Günümüzde
Eser günümüzde neredeyse hiç sahnelenmemektedir. Amerikan tiyatrosu tarihinin bir parçası olarak akademik çalışmalarda ve Lincoln dönemi araştırmalarında anılmaktadır.

## Kaynakça
* Ford’s Theatre – Why Ford’s Doesn’t Produce Our American Cousin
* National Park Service – Ford’s Theatre
Ilkka Mesikämmen

**Ilkka Tapani Mesikämmen** (15 Mart 1943 – 13 Temmuz 2025), Fin profesyonel buz hokeyi oyuncusu. 
## Hayatı
Mesikämmen, 15 Mart 1943'te Turku, Finlandiya'da doğdu. Aktif spor kariyerini Liiga'da yer alan TPS ve Ässät buz hokeyi takımlarında sürdürdü. Aynı zamanda 1964 Kış Olimpiyatları'nda Finlandiya milli buz hokeyi takımı bünyesinde erkekler turnuvasında mücadele etti. Hizmetleriyle adı 1988'de Finlandiya Buz Hokeyi Şeref Holü'ne dahil edildi. Mesikämmen, 13 Temmuz 2025'te Helsinki, Finlandiya'da doğal nedenlerden 82 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Finnish Hockey Hall of Fame bio
María Candelaria

***Maria Candelaria***, yönetmenliği ve senaristliği Emilio Fernández tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Dolores del Río, Pedro Armendáriz, Alberto Galán, Miguel Inclán ve Julio Ahuet'in yer aldığı 1943 çıkışlı Meksika yapımı sinema filmi. Film, 1. Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülünü kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çevrimiçi pazaryeri

**Çevrimiçi pazaryeri**, çevrimiçi alışverişin yapıldığı bir platformdur. Web sitesi, uygulama yazılımı, mobil uygulama türlerinde bulunur. Çevrimiçi pazaryerleri, çok kanallı e-ticaretin temel türüdür. Farklı satıcılar bu platformda kendi ürün ve hizmetlerini müşterilere sunarlar.

Çevrimiçi bir pazaryerinde, tüketici işlemleri pazaryeri operatörü tarafından işlenir. Ardından katılımcı perakendeciler veya toptancılar tarafından ürün direkt veya üçüncü taraf kargo şirketleri aracılığı ile müşteriye teslim edilir. Platformda müşteri isteğine bağlı ürün iadesi ve para iadesi de yapılabilir.

Amazon, eBay, Shopee, Flipkart, AliExpress, iHerb, Etsy, Mercado Libre, Wildberries, Zalando, Otto Group, JD.com, Temu, Trendyol, dünya çapında en ünlü pazaryeri platformlarıdır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Bütüncül kanal
* Mobil ticaret
* Dijital dağıtım
* Çevrimiçi bakkal
* Paket teslimi
* Yemek teslimi
* Mobil ödeme
* Stoksuz satış
Mobil ticaret

**Mmobil ticaret** veya **m-ticaret**,  mobil cihaz kullanılarak yapılan ticari hizmetlere verilen genel addır. İşlem web sitesi ve mobil uygulama ile yapılabilir. Elektronik ticaret'in alt dalıdır. Mobil ticaret terimi ilk olarak 1997 yılında Kevin Duffey tarafından Küresel Mobil Ticaret Forumu'nda ortaya atıldı. 1997 yılında, Finlandiya'nın başkenti Helsinki sokaklarına SMS yoluyla içecek satan iki Coca-Cola otomatı kuruldu. Aynı dönemde, Finlandiya'nın Merita Bankası müşterilerine mobil bankacılık hizmetleri de sunuldu.

1998 yılında, Finlandiyalı mobil operatör Radionlinja'nın zil sesi satan ticari bir hizmet başlatmasıyla, dijital içeriklerin cep telefonu üzerinden satışı mümkün hale geldi.

Tahminlere göre dünya genelinde mobil ticaretten elde edilen gelir 2025 yılında yaklaşık 2,5 trilyon ABD dolarına ulaştı.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Çevrimiçi pazaryeri
* Çevrimiçi alışveriş
* Dijital dağıtım
* Mobil teknoloji
* Mobil pazarlama
* Mobil ödeme
* Stoksuz satış
Alos

**Alos** veya **Alosi** (Gürcüce: ალოსი veya ალოისი), tarihsel Tao bölgesindeki köylerden biridir. Günümüzde Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı Atlı (eski adı Ori) köyünün bir mahallesidir.

## Tarihçe

Alos veya Alosi köyünün bulunduğu Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Alos veya Alosi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde "Aldkos" (الدكوس) şeklinde yazılmıştır. Bu defterdeki kayda göre Alos veya "Aldkos" köyü, Ardanuç livasının Tavusker (Taoskari) nahiyesine bağlıydı. Hicri 1123 (1711/1712) tarihinde köyün hasılası 23.500 akçe idi ve burası Mahmud adında birine zeamet olarak verilmişti.

Alos veya Alosi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus sayımında Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda 8 hanede 20 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu söylenebilir.

Alos veya Alosi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Alos (Алосъ) şeklinde kaydettiği köy, bu sırada Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Tavusker nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 17'si erkek ve 18'i kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak kaydedilmiş olan 35 kişiden oluşuyordu.

Alos veya Alosi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde sehven Abos (آبوس) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Daha sonraki nüfus sayımlarında ayrı bir köy olarak geçmemiş olması, bu tarihten kısa bir süre sonra Ori (Atlı) köyünde bir mahalle olarak bağlandığını göstermektedir. Bu yerleşim günümüzde de "Alos" adıyla Atlı köyünün bir mahallesi olup köyün merkezinin kuzeyinde bulunmaktadır.

## Kaynakça
Ali Rıza Hatemi

**Ali Rıza Hatemi** (d. 1980, İran), İranlı-Kanadalı film yönetmeni, senarist ve akademisyendir. 2025 çıkışlı *[[Öldürdüğün Şeyler]]* filmi ile tanınmaktadır; film 98. Akademi Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film dalında Kanada'nın Oscar adayı olarak seçilmiştir.

## Hayatı ve kariyeri
1980 yılında İran'da doğan Hatemi, İran ve Malezya'da film ve reklam sektöründe çalıştıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Güzel Sanatlar alanında yüksek lisans yaptı. Çalışmaları hafıza, dil ve travma konularını ele almakta ve farklı disiplinlerin kesişim noktalarında yer almaktadır.

İlk uzun metrajlı filmi *[[Oblivion Verses]]* (2017), 74. Venedik Uluslararası Film Festivali'nin Orizzonti bölümünde gösterime girdi. Senaryo geliştirme desteğini 2011'de Hubert Bals Fonu'ndan alan film, festivalde En İyi Senaryo (Orizzonti), FIPRESCI En İyi İlk Film Ödülü ve Interfilm Dinlerarası Diyaloğu Teşvik Ödülü'nü kazandı.

2023 yılında Ali Asgari ile birlikte *[[Terrestrial Verses]]* filmini yönetti. Film, 2023 Cannes Film Festivali'nde "Belirli Bir Bakış" bölümünde prömiyer yaptı ve aynı zamanda 2024 Uluslararası Rotterdam Film Festivali'ne de seçildi.

*[[Öldürdüğün Şeyler]]* (2025), Sundance Film Festivali'nde "Dünya Sineması Dramatik Yarışması"nda prömiyer yaptı ve birincilik ödülünü kazandı. Film, aynı yıl Kanada'nın Oscar adayı olarak belirlendi.
Khatami, Toronto Metropolitan Üniversitesi'nde film alanında doçent olarak görev yapmaktadır.

## Filmografisi
**[[Oblivion Verses]]* - 2017
**[[Terrestrial Verses]]* - 2023
**[[Öldürdüğün Şeyler]]* - 2025

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Seminifer tübül

**Seminifer tübüller**, testislerin içinde yer alan ve spermatogenezin gerçekleştiği ince tübüllerdir. Seminifer tübüllerin kıvrımlı ve düz yapılı olmak üzere iki tipi vardır.

## Ayrıca bakınız
* Testis
* Spermatogenez

## Kaynakça
Yatir Ormanı

**Yatir Ormanı** (, Ya'ar Yatir), İsrail'de Necef Çölü'nün kenarında yer alan bir ormandır. 30&nbsp;km2'lik bir alanı kaplayan orman, İsrail'deki en büyük dikili ormandır. Orman (İsrail'deki diğer ormanların çoğu gibi) Yahudi Ulusal Fonu tarafından dikilmiş olup, fon tarafından genişletilmeye devam edilmektedir.

## Tarih

İlk ağaçlar, Yosef Weitz'in girişimiyle 1964 yılında Yahudi Ulusal Fonu tarafından dikilmiştir. Adını antik Leviler kenti Yatir'den almıştır.

Dört milyondan fazla ağaç dikildi; bunların çoğu Halep çamı ve Akdeniz servisi gibi iğne yapraklı ağaçların yanı sıra, Atlantik menengici, ılgın, hünnap, keçiboynuzu, zeytin, incir, okaliptüs ve akasya gibi geniş yapraklı ağaçların yanı sıra üzüm b
bağları ve çeşitli çalılar da dikildi. Yatir Ormanı, birçok uzmanın karamsarlığına rağmen, kuzey Necef'in kurak manzarasını değiştirdi. Beerşeba'nın kuzeydoğusundaki tepelerde çölleşmeyi durduran önemli bir ekolojik araç olduğu kanıtlandı.

Orman, yıllık ortalama 300–350&nbsp;mm yağış alan ve düşük nem oranına sahip yarı kurak bir bölgede, nispeten yüksek bir rakımda (deniz seviyesinden 400–850 m yükseklikte) yer almaktadır. Zemin sert kireç kayaları ve yumuşak tebeşir kayalarından oluşmaktadır.

1991 yılında işaretlenen İsrail Ulusal Yürüyüş Parkuru, ormanın içinden geçmektedir. Yatir Ormanı, Meitar'ın güneyinde ve Arad'ın kuzeyindeki parkurda yer almaktadır.

## Ekoloji araştırması

Weizmann Bilim Enstitüsü'nden Prof. Dan Yakir yönetiminde ve Sde Boker'deki Çöl Araştırma Enstitüsü ile iş birliği içinde Yatir Ormanında yürütülen çalışmalar, ağaçların havadaki karbondioksiti hapsettiğini göstermiştir. Çölde dikilen ağaçların sağladığı gölge, seyrek yağışların buharlaşmasını da azaltmıştır.

Yatir Ormanı aynı zamanda, karasal ekosistemler ile atmosfer arasındaki karbondioksit, su buharı ve enerji alışverişini ölçmek için kullanılan küresel bir mikrometeoroloji kuleleri ağı olan NASA projesi FLUXNET'in de bir parçasıdır.

Arava Çevre Çalışmaları Enstitüsü, Yatir Ormanı çevresinde yetiştirilen hurma ve üzüm gibi ürünlere odaklanan bir araştırma yürütmektedir. Araştırma, kurak ve tuzlu bölgelere yeni ürünler getirmeyi amaçlayan bir projenin parçasıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Deprem fırtınası

**Deprem fırtınası**, bir bölgede kısa süre içinde çok sayıda depremin meydana gelmesidir. Deprem fırtınası, büyük bir depremin habercisi olabileceği gibi, bağımsız bir sismik aktivite olarak da gerçekleşebilir.

## Ayrıca bakınız
* Deprem

## Kaynakça
Dunst Açılışı

**Dunst Açılışı** veya **Van Geet Açılışı**, aşağıdaki hamleyle başlayan bir satranç açılışıdır:

: 1. 

Chessgames.com veritabanına göre, beyazın olası yirmi ilk hamlesi arasında popülerlik açısından sekizinci sırada yer almaktadır.

## Kaynakça
Jean-Jacques Burnel

**Jean-Jacques Burnel**; (d. 21 Şubat 1952, Londra), Fransız asıllı İngiliz müzisyen, şarkıcı ve söz yazarı. Punk rock grubu The Stranglers'ın vokalisti, bas gitaristi ve kurucularındandır.

## Diskografi
### The Stranglers
**[[Rattus Norvegicus (albüm)|Rattus Norvegicus]]* (1977)
**[[No More Heroes (albüm)|No More Heroes]]* (1977)
**[[Black and White]]* (1978)
**[[The Raven (The Stranglers albümü)|The Raven]]* (1979)
**[[The Gospel According to the Meninblack]]* (1981)
**[[La folie (albüm)|La Folie]]* (1981)
**[[Feline (The Stranglers albümü)|Feline]]* (1983)
**[[Aural Sculpture]]* (1984)
**[[Dreamtime (The Stranglers albümü)|Dreamtime]]* (1986)
**[[10 (The Stranglers albümü)|10]]* (1990)
**[[Stranglers in the Night]]* (1992)
**[[About Time (The Stranglers albümü)|About Time]]* (1995)
**[[Written in Red]]* (1997)
**[[Coup de Grace (The Stranglers albümü)|Coup de Grace]]* (1998)
**[[Norfolk Coast (albüm)|Norfolk Coast]]* (2004)
**[[Suite XVI]]* (2006)
**[[Giants (The Stranglers albümü)|Giants]]* (2012)
**[[Dark Matters (The Stranglers albümü)|Dark Matters]]* (2021)

## Kaynakça

## Bibliyografi
* Buckley, David. *No Mercy – The Authorised and Uncensored Biography of The Stranglers*. London. Hodder and Stoughton. 1997. 
* Cornwell, Hugh, *A Multitude of Sins*. London. Harper Collins Publishers, 2004. 
* Cornwell, Hugh and Drury, Jim. *The Stranglers – Song by Song*. London. Sanctuary Publishing Ltd. 2001 
* Boile, Anthony, Strangler In The Light. Coursegood 2023.  

## Dış bağlantılar
* 
*Ode to Joy: Issue 4; The Burning Up Times PDF: free online publication devoted to JJ Burnel's 1979 debut album, ''Euroman Cometh''. 30 years on, JJ Burnel and John Ellis are interviewed, alongside fans' live Eurotour reviews and exclusive images
* JJ Burnel & Stranglers interviews, news and reviews at www.strangled.co.uk
Fulda Nehri

**Fulda** () Almanya'nın Hessen ve Aşağı Saksonya eyaletine bağlı bir nehirdir. Weser'in iki kolundan biridir (diğeri Werra'dır). Fulda Nehri 220,4 kilometre (137,0 mil) uzunluğundadır.

Nehir, Hessen'deki Rhön Dağları'ndaki Wasserkuppe'den doğar. Buradan kuzeydoğuya doğru akar, batıda Knüll Dağları ve doğuda Seulingswald ile çevrilidir. Bebra yakınlarında ise kuzeybatıya doğru yön değiştirir.

Eder Nehri'ne katıldıktan sonra Kassel'e kadar kuzeye doğru düz bir şekilde akar, ardından kuzeydoğuya doğru yön değiştirir; doğuda Kaufungen Ormanı, kuzeybatıda ise Reinhardswald Ormanı'nın başlangıcı bulunur. Nehrin kuzey ucu, Aşağı Saksonya'nın Hannoversch Münden kentinde Werra Nehri ile birleşerek Weser Nehri'ni oluşturur.

Fulda Nehri kıyısındaki şehirler şunlardır:

* Gersfeld
* Fulda
* Bad Hersfeld
* Bebra
* Rotenburg an der Fulda
* Melsungen
* Kassel

## Ayrıca bakınız

* Weser
* Açlık taşı

## Kaynakça