Yetersiz sermaye

**Yetersiz sermaye**, işletme bilimi ve şirketler hukukunda bir sermaye şirketinin işletme büyüklüğü ve ticari faaliyetiyle karşılaştırıldığında öz kaynağının yetersiz olması durumudur.

## Genel bakış
Yetersiz sermaye kavramı, şirketler hukukunda doktrin ve içtihat tarafından kullanılmakla birlikte işletme bilimi kaynaklı bir olgudur. Bir sermaye şirketinde yetersiz sermayelendirme bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde hareket noktası öz kaynaktır. Bu öz kaynak; işletme büyüklüğü, satış gelirleri veya iş hacmiyle karşılaştırılır. Öz kaynak, işletmeye ilişkin ekonomik göstergelerle kıyaslandığında düşük kalıyorsa yetersiz sermayeden söz edilir. Kavram, şirketin sermayesinin düşük olduğu anlamına gelmez. Şirketin yaptığı işin büyüklüğüne ve üstlendiği ticari risklere göre alacaklılara güvence oluşturacak kadar öz kaynağa sahip olup olmadığına ilişkindir. Bu nedenle yetersiz sermaye sadece bilanço tekniğine ilişkin bir sorun değil, aynı zamanda sınırlı sorumluluğun ekonomik dayanağıyla bağlantılı bir mesele olarak değerlendirilir.

## İşletme bilimi
Bir işletmenin faaliyet alanı ve büyüklüğüne göre sermaye düzeyi için ölçüt belirleyebilecek açık ve kesin işletme bilimi ilkeleri mevcut değildir. Aynı şekilde öz kaynak ile yabancı kaynak arasındaki ilişkiye dair genel kurallar da bulunmamaktadır. İktisat literatüründe genel olarak kabul edildiği üzere şirketlerin ne kadar borçlanabileceği konusunda herkes için geçerli kesin bir üst sınır yoktur. Böyle bir sınır ne ekonomik teoriyle kesin olarak belirlenebilir ne de gerçek verilerden çıkarılabilir. Alman doktrininde de bir GmbH'nin faaliyetlerini sürdürebilmesi için ne kadar öz kaynağa veya finansmana sahip olması gerektiğini gösteren kesin ve herkes için geçerli kurallar bugüne kadar belirlenememiştir.

Yetersiz sermaye bir finansal risktir ve ya daha şirket kurulurken öz kaynak ile iş hacmi arasında bir oransızlık bulunmasıyla ya da daha sonra işletmenin faaliyet hacminin büyümesine karşın buna uygun yeni öz kaynak tahsis edilmemesiyle ortaya çıkar. Bu durum, şirketin ticari faaliyetten kaynaklanan riskleri kendi bünyesinde karşılayabilecek mali temelden yoksun kalmasına yol açabilir. Sonuçları kısa vadede likidite darboğazları, orta vadede ise şirketin gerekli yenileme ve geliştirme harcamalarını yapamaması nedeniyle verimlilik kaybı olabilir.

Yalnızca yatırımlar (maddi yatırımlar ve maddi olmayan yatırımlar) dikkate alındığında, ideal durumda finansman (F) ile yatırım (I) arasında şu denge bulunur:

F = I

Buna karşılık yetersiz sermaye şu durumda söz konusudur:

F 

Bu durumda yatırımlar, öz kaynak ya da yabancı kaynak yoluyla tamamen karşılanmamaktadır.

## Hukuki sorunlar
Yetersiz sermaye kavramı işletme bilimi kökenli olmakla birlikte hukuki bir kavramdır. Bir şirketin sermayesi, esas sözleşmede öngörülen amacı gerçekleştirmek için yeterli değilse şirketin yetersiz sermayenin mevcudiyeti kabul edilir. Ortaklar, şirket için gerekli sermayeyi koymadıkları için şirketin öz kaynağı yapılan işin gerektirdiği finansman ihtiyacını karşılayamaz ve şirket faaliyetlerini sağlıklı şekilde finanse edemez. Bu mesele, özellikle sermaye şirketlerinde tüzel kişiliğe sahip olan şirketin malvarlığı ile ortakların kendi malvarlığı arasındaki ayrım ve sınırlı sorumluluk ilkesi bakımından önem taşır. Şirketin faaliyet hacmine ve üstlendiği ticari risklere rağmen yetersiz öz kaynakla donatılması, alacaklıların güvenebileceği malvarlığı temelini zayıflatır. Bu nedenle yetersiz sermaye, bazı hukuk düzenlerinde tüzel kişiliğin veya sınırlı sorumluluğun kötüye kullanılması tartışmalarıyla bağlantılı olarak ele alınır. Bununla birlikte sırf öz kaynağın yetersiz olması tek başına her durumda doğrudan ortakların sorumluluğuna yol açmaz. Belirleyici olan, somut olayda şirket yapısının ve sınırlı sorumluluk ilkesinin amacına aykırı biçimde kullanılıp kullanılmadığıdır.

### Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması

## Kaynakça