Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü

**Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü**, 1930 yılında, Türkiye, Tekirdağ'da, filoksera zararlısından kaynaklı yok olan bağların, Amerikan asma anaçları ile değiştirilmesi için kurulmuştur. Anaç üretiminde başarılı olan enstitü zamanla araştırma çalışmalarına ağırlık vermiş, günümüzde bağcılık ve bahçecilik konusunda yörede bulunan yetiştiricilere (İstanbul, Bilecik, Balıkesir, Tekirdağ, Sakarya, Kırklareli, Kocaeli, Edirne, Çanakkale, Bursa, Yalova) üretim, araştırma ve eğitim hizmetleri vermektedir.

## Tarihçe

Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü, 1930 yılında Türkiye'de Tekirdağ ilinin Süleymanpaşa ilçesinde kurulmuştur. Cumhuriyetin ilk yıllarında Osmanlı İmparatorluğu'ndan devralınan asmaların sıklıkla karşılaştığı bir çeşit asma bitinin sebep olduğu fileoksera için çözüm üretilmesi amacıyla kurulmuştur.

Büyük Fransız Şarap Hastalığı, 19. yüzyılın ortalarında Fransa'daki birçok üzüm bağını yok eden ve şarap endüstrisini mahveden ciddi bir hastalıktı.  Kuzey Amerika'da ortaya çıkan ve 1850'lerin sonlarında Atlantik'in ötesine taşınan bir yaprak biti tarafından meydana geldi. Hastalık tüm kıta Avrupa'sında etkili oldu. Kıbrıs adası ve bazı Yunan adaları hariç Anadolu'ya kadar ulaştı.

Birçok başarısız denemeden sonra Fransız şarap üreticisi Leo Laliman ve Gaston Bazille, her ikisi de *[[Vitis vinifera|vinifera]]* asmalarının aşılama yoluyla yaprak bitlerine dayanıklı Amerikan asmalarıyla aşılanması durumunda sorunun çözülebileceği olasılığını öne sürdüler. Aşılama yöntemi test edildi ve başarılı olduğu kanıtlandı.

Cumhuriyetin ilk yıllarında, bu filoksera zararlısına karşı zarar görmüş asmaların Amerikan anaçlarla aşılanması için Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü kuruldu.

1958 yılında Enstitü, anaç üretimi yanı sıra akademik araştırma çalışmalarına başlamıştır.

1964 yılından 1968 yılına kadar Papazkarası üzüm çeşidi baz alınarak kimyasal gübre denemeleri yapılmış ve ideal karışım elde edilmiştir. Aynı yıl budama ve sulama konusunda denemeler yapılmıştır.

1973 yılında birçok anaç üzüm çeşidinde kalite ve verim artışına gidildi.

Enstitü 1979 yılından itibaren ziraat fakülteleri gibi diğer kuruluşlarla işbirliğine giderek geniş anlamda bağcılıkta sorunların giderilmesi için çalışmalara başlamıştır.

1980'li yıllarda birçok şaraplık üzüm çeşidinin veriminde artış sağlanmıştır.

1999 yılında melezleme yoluyla mildiyö ve külleme hastalıklarına dayanıklı üzüm çeşitleri elde edilmiştir.

Enstitü 1976 yılından bu yana 23 farklı üzüm çeşidi geliştirmiştir.

2020 yılından bu yana melezleme yoluyla 50 farklı üzüm çeşidi aday olarak izlemeye alınmıştır. Çeşitler 3-4 yıl kadar daha izlenecek ve verimli ve hastalığa dayanıklı olan çeşitler için tescil edilme süreci başlatılacaktır.

Günümüzde enstitüde çalışma grupları kurulmuş ve otonom robot tasarımından şarapçılıkta kullanılan mayalara kadar çok geniş bir alanda birçok proje yürütülmektedir.

## Görevleri
Enstitünün görevleri aşağıda verilmiştir:

* Yeni çeşitlerin geliştirilmesi
* Üretim ve hasat süreçlerinin kontrolü ve verim kayıpları konusunda araştırma yapmak.
* Sofralık, şaraplık üzüm ve kuru üzüm çeşitleri için ülke çapında veri tabanı oluşturmak.
* Bağcılıkta biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirlik konusunda çalışmalar yapmak.
* Geliştirilen yeni çeşitlerin tescil edilmesi.
* Talep eden fidancılara nitelikli materyal sağlamak.
* Bağcılık hastalıkları ve zararlıları hakkında çalışmalar yapmak.
* Bağcılıkta sulama teknikleri geliştirmek.
* Bitki besin maddeleri ve gübreleri geliştirmek.
* Bağ fizyolojisi ve terroir konusunda araştırmalar yapmak.
* Bitkinin tohumdan çıkıp tekrar tohum verecek hale gelene kadar geçen sürenin izlenmesi, oluşabilecek arızaların önceden tespit edilmesi.  olarak sayılabilir.

## Üretim

Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü'nde "Tekirbağ" markası altında üzüm suyu, pekmez, koruk suyu, üzüm sirkesi, salamura üzüm yaprağı, kuru üzüm,  üzüm çekirdek unu, üzüm çekirdeği ve üzüm çekirdek yağı gibi ürünler üretilip satışa sunulmaktadır.

Enstitüde gen bankasında 1459 üzüm çeşidi/genotipi koruma altında olup, her yılın Ocak ayından başlamak üzere seçilmiş asma fidanı satışları yapılmaktadır.

## Geliştirilen asma çeşitleri
Aşağıdaki üzüm çeşitleri enstitü tarafından geliştirilerek milli çeşit listesine kaydettirilmiştir:

* Trakya ilkeren (1991)
* Tekirdağ çekirdeksizi, sofralık mor üzüm
* Barış, sofralık beyaz üzüm
* 2B-56 (Reçel üzümü) sofralık kırmızı üzüm
* Cengizbey, sofralık kırmızı üzüm
* Güz üzümü
* Özer karası, kırmızı üzüm
* Tekirdağ misketi, beyaz üzüm
* Tekirdağ sultanı
* Bozbey
* Emirali
* Güz gülü, pembe üzüm
* Gönül çelen
* Özer beyazı
* Kebeli
* Gürnil
* Süleymanpaşa beyazı
* Karamenüş
* Yayla

## Viticulture Studies
Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü'nün bilimsel yayın organıdır. Dergi yılda iki kez yayınlanmakta olup uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir dergidir. VIS, uluslararası düzeyde bilgi paylaşımını ve yayılımını artırmayı hedeflemektedir.

Bağcılık Çalışmaları Dergisi, asma fizyolojisi ve biyolojisi, moleküler biyoloji, ıslah, genetik kaynaklar, hastalık ve zararlı yönetimi, bağcılık ekonomisi, üzüm ürünlerinin işlenmesi ve hasat sonrası fizyolojisi, bağ mekanizasyonu, bağda toprak-su yönetimi ve beslenmesi, şarapçılık ve ilgili alanlarla ilgili orijinal bilimsel makaleler ve eleştirel incelemeler yayınlamaktadır.

## Türkiye Asma (Vitis) Genetik Kaynakları Veri Tabanı
2021 yılında, Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü'nce kurulan Türkiye'nin ilk ve en büyük asma tarla gen bankası 2024 yılı itibarıyla 1459 üzüm çeşidi/genotipi içermektedir. Bu proje ile ampelografik karakterizasyonun yanı sıra bir yaprak herbaryumu da oluşturulmuştur. Elde edilen tüm veriler veri tabanına kayıt edilerek 2021 yılı itibari ile web sayfasında yayınlanmaya başlanmıştır.

## Süleymanpaşa Bağbozumu Şenliği
2012 yılından bu yana, Süleymanpaşa Belediyesi ile işbirliğine gidilerek "Süleymanpaşa Bağbozumu Şenliği" düzenlenmektedir. 2025 yılında 13'üncüsü düzünlenecek şenlik kapsamında halk oyunları gösterisi ve bağbozumu yapılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
* Önoloji
* Bağcılık

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi web sitesi
* Viticulture Studies, Vitikültür hakkında bilimsel makalelerin yayınlandığı web sitesi
* Vitis veri tabanı, Türkiye Asma Gen Bankası