open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yeraltı (dizi, 2026)

***Yeraltı***, Medyapım imzalı, yönetmenliğini Murat Öztürk'ün üstlendiği, senaryosunu ise Berna Aruz'un kaleme aldığı, ilk bölümü 28 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan aksiyon, suç ve dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Başrollerini Deniz Can Aktaş, Uraz Kaygılaroğlu, Devrim Özkan, Sümeyye Aydoğan, Burak Sevinç ve Mehmet Yılmaz Ak paylaşmaktadır.

## Konusu
Ailesinin katilini öldürerek intikamını alan Haydar Ali (Deniz Can Aktaş), cezaevine düştüğünde kendini Türkiye'nin en tehlikeli yeraltı kartellerinden birinin ortasında bulur. Ancak asıl ölümcül yüzleşme üç yıl sonra özgürlüğüne kavuştuğunda başlar: Haydar Ali'nin hâlâ unutamadığı kadın, artık onun en yakınındaki adamın karısıdır.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler

## Yayın takvimi

## Bölümler

## Uluslararası yayın

## Şarkılar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* NOW'ın resmi sitesinde Yeraltı
* 
* 
* 
* 
*
2015-16 Kup Srbije

**2015-16 Kup Srbije**, Sırbistan futbolunda kupa turnuvasının 10. organizasyonu. 2 Eylül 2015'te ön eleme turu maçlarıyla başlayıp, 11 Mayıs 2016'daki final maçıyla tamamlandı. Finalde karşılaştığı Javor Ivanjica'yı 2-0 mağlup eden Partizan, Sırbistan Kupası'nı tarihinde dördüncü kez kazanmayı başardı.

## Ön eleme turu

## Son 32

## Son 16

## Çeyrek final

## Yarı final

;İlk maçlar

;İkinci maçlar

## Final

## Dış bağlantılar
* Resmî site
Rusya Devlet Tarih Arşivi

**Rusya Devlet Tarih Arşivi** **(RGİA)** (Rusça: Российский государственный исторический архив, РГИА), Rusya'nın St. Petersburg şehrinde bulunan Avrupa'nın en büyük arşivi, dünyanın ise en büyük arşivlerinden biridir.

## Koleksiyon

Arşivde 7 milyondan fazla kayıt bulunmaktadır ve bunların 6,5 milyonu Rus İmparatorluğu (18. yüzyıl sonu - 20. yüzyıl başları) tarihine ait belgelerdir.

## Tarihçe

1941 yılından itibaren *[[Sankt-Peterburg|Leningrad]] Merkez Devlet Tarih Arşivi (TsGİAL)*, 1961 yılından itibaren ise *[[Sovyetler Birliği|SSCB]] Merkez Devlet Tarih Arşivi* *(TsGİA* *SSSR)* olarak faaliyet göstermiştir. 1992 yılından itibaren bugünkü adını almıştır: *Rusya Devlet Tarih Arşivi (RGİA)*

## Ayrıca bakınız
* Rusya Devlet Eski Kayıtlar Arşivi (RGADA)
* Rusya Federasyonu Devlet Arşivi (GA RF)
* Rusya Devlet Askerî Tarih Arşivi (RGVİA)
* Rusya Devlet Uzak Doğu Tarih Arşivi (RGİA DV)

## Kaynakça
Lechaio

**Lechaio** ( ) Yunanistan'ın Korintya bölgesindeki Assos-Lechaio belediyesine bağlı bir köydür. Korint Körfezi kıyısında yer almaktadır, Korint'in 8 km batısında; Kiato'nun 12 km güneydoğusunda yer almaktadır. Yunanistan Ulusal Karayolu kasabadan geçmektedir. Pire-Patra demiryolu üzerinde bir tren istasyonu bulunmaktaydı, ancak bu hatta yolcu seferleri 2009 yılında durdurulmuştur.

## Tarihi nüfus

## Tarih
Antik **Lechaeum,** Antik Korint'in limanlarından birisidi. Korint'e iki güçlü surla bağlıydı. MÖ 390'daki Lechaeum Muharebesi'nde, Spartalı bir mora (alay), İfikratis liderliğindeki Atinalılar tarafından Lechaeum'da yenilgiye uğratılmıştır.

Bu küçük havaalanı, II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından güneydoğu Akdeniz bölgesinin kontrolü için askeri bir hava üssü olarak inşa edilmiştir. Havaalanının altındaki tüneller, Alman ordusu tarafından büyük miktarda silah ve çok sayıda petrol varili depolanması için kullanılıyordu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Early Christian Basilica of Lechaion
*Corinthian Monuments - Lechaion Road
*Lechaion Road 
* Lechaio (in German)
Lemerigce

**Lemerigce**, Vanuatu'ya özgü bir yerli dildir. Avustronezya dil ailesine mensuptur. Tehlike durumu UNESCO tarafından nesli tükenmekte olan diller arasında sınıflandırılmıştır.

## Sınıflandırma
Lemerigce, Avustronezya dil ailesinin Malaya-Polinezya dilleri koluna bağlıdır ve Doğu Malaya-Polinezya dilleri içinde sınıflandırılır.

## Günümüzde Lemerigce
Lemerigce günümüzde Vanuatu'nun kuzeyindeki Vanua Lava Adası'nda konuşulmaktadır. Dil üzerine yapılan saha çalışmalarına göre Lemerigce, dilbilimci Alexandre François'in verilerine dayanarak yalnızca iki kişi tarafından aktif olarak konuşulmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Vanuatu dilleri
* Nesli tükenmekte olan diller
* Avustronezya dilleri

## Dış bağlantılar
* Pangloss Collection – Lemerig

## Kaynakça
Papravent Camii

**Papravent Camii**, Azerbaycan'ın Ağdam rayonundaki Papravent köyünde yer alan bir camidir.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 numaralı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında

### Tarihi
Papravent Camii, 18. yüzyılda Papravent köyünde inşa edilmiştir.

Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği tarafından işgalinin ardından, 1928 yılında resmi olarak dine karşı bir mücadele politikası başlatılmıştır. Aralık 1928'de, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, birçok cami, kilise ve sinagogun dini işlevine son vererek, bu yapıları işçi ve halk kulüpleri olarak faaliyet gösteren Sovyet kültür-eğitim kurumlarının kullanımına devretmiştir. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami bulunmaktayken, bu sayı 1927'de 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te 17'ye düşmüştür. Bu süre zarfında Papravent Camii de ibadete kapatılmıştır.

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında, Ağdam rayonu 1993 yılında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir. İşgalin ardından, yerleşim alanları dahil olmak üzere bölgedeki tarihî ve mimarî anıtlar tahrip edilmiştir. Yalnızca Ağdam rayonunda bulunan 135 tarihi anıttan 75'inin yıkıldığı tespit edilmiştir. Bu dönemde Papravent köyü ve Papravent Camii de yıkılmıştır

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

27 Eylül 2020'de İkinci Dağlık Karabağ Savaşı başlamıştır. 10 Kasım 2020'de imzalanan ve İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nı sona erdiren Karabağ Ateşkes Antlaşması'na göre, Ağdam rayonu ve Papravent köyü 20 Kasım'da Azerbaycan'ın kontrolüne devredilmiştir.

### Mimarisi
Tamamen yerel kireç taşından inşa edilen cami, üç kemerli bir revak ve bir ibadet salonundan oluşmaktadır. Minaresi bulunmamaktadır. Revak kemerleri, orantılı bir biçimde tasarlanmış ince yapılı çift taş sütun dizisi üzerine oturmaktadır. Yapının tavan örtüsü tonoz tekniğiyle geçilmiş, ana ibadet alanı ise kare olarak inşa edilmiştir. İç mekanda tavan yapısı, merkezi bir kubbe formuyla tamamlanarak mekansal derinlik sağlanmıştır. Kubbe, karakteristik bir biçimde çift eğimli bir yapı ile örtülerek korunaklı hale getirilmiştir. Caminin duvarlarının kalınlığı 1,15 metredir. Genel ölçüleri 9,2 m x 12,54 metredir.

## Kaynakça
Zencan Ulu Camii

**Zencan Ulu Camii** (; ), **Seyyid Camii** () ya da **Sultan Camii** olarak da bilinir, İran'ın Zencan eyaletinin Zencan şehristanına bağlı Zencan şehrinde bulunan bir ulu cami ve medresedir. Cami, şehrin eski bölümünde yer almaktadır ve Kaçar Hanedanı döneminde, 1826 yılında inşa edilmiştir.

Cami, İran Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Teşkilatı tarafından, 30 Nisan 1963 tarihinde İran Ulusal Kültürel Miras Listesi'ne dahil edilerek yasal koruma altına alınmıştır.

## Mimari
Cami ve medrese, 1826 yılında Kaçar Hanedanı döneminde inşa edilmiş olup, ilk olarak Seyyid Camii adıyla anılmıştır. Cami, Feth Ali Şah'ın çocuklarından biri olan Abdullah Mirza Dara tarafından inşa edilmiştir. Zanjan çarşısının yakınında yer almaktadır. Caminin minaresi 1959 yılında yıkılmıştır.

Caminin doğusunda ve batısında birbirine paralel on altı oda bulunmaktadır. Güneye bakan kısımlarda ise ilahiyat öğrencileri için konut olarak kullanılan yüksek odalar yer almaktadır. Bu odaların tavanları, zeminden 5 metre (16 ft) yükseklikteki çapraz kemerlerle sanatsal bir şekilde süslenmiştir. Bölümlerin tavanları güzelce tonozlanmış ve kemerlidir. Odalar ayrıca Kaçar dönemine ait çini işlemeleriyle süslenmiştir. Caminin mimari kurgusunda, her biri bağımsız birer mihraba sahip olan üç ayrı şebistan (gece namazı kılınan geniş iç mekan) bulunmaktadır. Caminin kubbesi dikkat çekicidir. Cami, geniş avlusunun çevresinde konumlanmış, toplam dört eyvanlı plan şemasına sahiptir. Konut odalarının tavanları tonozlu ve kemerli olup, sanatsal çini bezemeleriyle süslenmiştir.

## Resim galerisi

Dosya:Jemeh_mosque.jpg
Dosya:Jameh_Mosque_of_Zanjan.jpg
Dosya:Jameh_Mosque_of_Zanjan_-_Hojreh.jpg
Dosya:Jameh_Mosque_of_Zanjan_-_18_February_2018_19.jpg
Dosya:Jameh_Mosque_of_Zanjan_-_18_February_2018_18.jpg


## Ayrıca bakınız

* İran'da Şii İslam
* İran'daki camiler listesi

## Kaynakça
Kebele Ulu Camii

**Kebele Ulu Camii** (; , Azerbaycan'ın Kebele şehrinde bulunan, 19. ve 20. yüzyıllara ait bir cami ve tarihi bir mimari anıttır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 numaralı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında

### İlk yılları
Ulu Cami'nin inşası 1898'de başlamıştır. Cami, Kebele şehrinde, yerel halkın yardımıyla ve Mimar Selim tarafından inşa edilmiştir. Caminin yapımında pişmiş tuğlalar, nehir taşları ve ormandan kesilen ağaçlar kullanılmıştır. Caminin iç mekanında kullanılan ahşap malzeme ile yapının çatısı, Hacı Zeynalabdin Tağıyev tarafından cami inşasına destek amacıyla gönderilmiştir. Kebeleli Hacı Muhammed, caminin inşası için gerekli mali kaynakların toplanmasına katkıda bulunmuş; Transkafkasya Din Adamları Ofisi de inşa sürecine sınırlı ölçüde maddi destek sağlamıştır. Caminin iç alanı 42 × 20 metre ölçülerindedir. Yapıda kubbe bulunmamakta olup, minaresi yuvarlak planlı ve pişmiş tuğladan inşa edilmiştir. Minarenin üst örtüsü beyaz demir sacdan yapılmış sekizgen bir külahla sonlandırılmıştır. Caminin çatısı da beyaz demir sac ile kaplanmıştır. Cami, 1906 yılında halkın kullanımına açılmıştır.

### Sovyet dönemi
Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği tarafından işgalinin ardından, 1928 yılında resmi olarak dine karşı bir mücadele politikası başlatılmıştır. Aralık 1928'de, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, birçok cami, kilise ve sinagogun dini işlevine son vererek, bu yapıları işçi ve halk kulüpleri olarak faaliyet gösteren Sovyet kültür-eğitim kurumlarının kullanımına devretmiştir. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami bulunmaktayken, bu sayı 1927'de 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te 17'ye düşmüştür. Bu dönemde Kebele Ulu Camii de ibadete kapatılmıştır. Caminin tüm mallarına el konulmuş ve binadaki dini ve bilimsel yayınlar yakılmıştır. Cami binasında bir süre mahkeme oturumları gerçekleştirilmiş, daha sonra yapı bir kulüp olarak kullanılmıştır. 1983-1985 yılları arasında Azerbaycan SSC Kültür Bakanlığı Bilimsel ve Restorasyon Üretim Dairesi camide onarım ve restorasyon çalışmaları yürütmüştür. Restorasyonun ardından binada Kebele Bölgesi Tarih ve Yerel Kültür Müzesi faaliyet göstermeye başlamıştır.

### Azerbaycan'ın bağımsızlığının ardından
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

2004 yılında cami binası boşaltılmış ve büyük bir tadilattan geçmiştir. 2005 yılında ise halka yeniden açılmıştır.

Cami bünyesinde, devlet tarafından resmî olarak kayıt altına alınmış bir dinî cemaat faaliyet göstermektedir.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan'da İslam
* Azerbaycan'daki camilerin listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Kabala Cuma Camii / Hazar TV
Uğultulu Tepeler (film, 2026)

***Uğultulu Tepeler*** veya özgün adıyla ***Wuthering Heights***, Emerald Fennell tarafından yazılan ve yönetilen, Emily Brontë'nin 1847 tarihli *[[Uğultulu Tepeler]]* romanından esinlenilmiş bir romantik drama filmidir. Filmde Margot Robbie ve Jacob Elordi sırasıyla Catherine Earnshaw ve Heathcliff rollerini üstlenirken; Hong Chau, Shazad Latif, Alison Oliver, Martin Clunes ve Ewan Mitchell de yardımcı rollerde yer almaktadır. *Uğultulu Tepeler,* Warner Bros. Pictures tarafından 13 Şubat 2026'da gösterime sunulmuştur.

## Yapım

### Geliştirme ve oyuncu seçimi
Temmuz 2024'te film yapımcısı Emerald Fennell, *[[Uğultulu Tepeler]]* romanının uyarlamasını yazıp yöneteceğini duyurdu. Eylül 2024'te Margot Robbie Catherine Earnshaw; Jacob Elordi ise Heathcliff rollerine seçildi. Robbie ayrıca kendi şirketi LuckyChap Entertainment ve finansör MRC ile birlikte filmin yapımcılığını da üstlendi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Kızılhacılı Camii

**Kızılhacılı Camii**, Azerbaycan'ın Gence şehrinde yer alan bir camidir ve tarihi ve mimari anıttır. 1877 yılında inşa edilmiştir.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 numaralı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Hakkında

### Tarihi
Kızılhacılı Camii, 1877 yılında Gence'nin Kızılhacılı Mahallesi'nde yerel halkın maddi desteğiyle inşa edilmiştir. Şehir sakinleri, camiyi "Şabanlı Camii" olarak da adlandırmaktadır. Bu adlandırmanın, bölgede yaşamış bir kabile ya da kabile liderinin ismiyle ilişkili olduğuna inanılmaktadır. Ayrıca, bu adın, yapının inşasını gerçekleştiren ya da başlatan kişinin ismiyle bağlantılı olabileceği de varsayılmaktadır.

Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği tarafından işgalinin ardından, 1928 yılında resmi olarak dine karşı bir mücadele politikası başlatılmıştır. Aralık 1928'de, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, birçok cami, kilise ve sinagogun dini işlevine son vererek, bu yapıları işçi ve halk kulüpleri olarak faaliyet gösteren Sovyet kültür-eğitim kurumlarının kullanımına devretmiştir. 917'de Azerbaycan'da 3.000 cami bulunmaktayken, bu sayı 1927'de 1.700, 1928'de 1.369 ve 1933'te 17'ye düşmüştür. Kızılhacılı Camii de bu dönemde faaliyetlerini durdurmuştur. Yapı, farklı zamanlarda bir ateizm kulübü ve depo olarak kullanılmıştır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

Binada bir dönem çocuk diş kliniği hizmet vermiştir. Günümüzde, Gence Şehir Kütüphanesi'nin 22 numaralı şubesi cami binasında faaliyet göstermektedir.

### Mimarisi
Cami, Gence için geleneksel olan kırmızı tuğladan inşa edilmiştir. Binanın bir kubbesi bulunmaktadır; kubbeyi örten demirler üçgen şeklindedir ve tepesinde bir alem ve hilal bulunmaktadır. Kapının yanındaki duvarda çift kemerli bir niş yer almakta olup, bu nişlerin formunu yineleyen bir pencere üst kısımda konumlanmıştır. Kapıdan girildiğinde, küçük bir koridorun ardından kare planlı bir ibadet salonuna ulaşılmaktadır. Caminin iç mekanı geçle (alçı-kireç karışımı) ile sıvanmıştır. Yapı içerisinde herhangi bir kitabe ya da mihrap bulunmamaktadır. Mihrabın, binanın bir dönem ateizm kulübü olarak kullanıldığı süreçte tahrip edildiği değerlendirilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Ozan Camii
* Şah Abbas Camii
* Şahsevenler Camii

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Gəncə adlı salnamə - Qızılhacılı məhəlləsi / Kəpəz TV
Kırıklı Camii

**Kırıklı Camii**, Gence'nin Kırıklı Mahallesi'nde bulunan bir camidir. Cami, 1650 yılında inşa edilmiş olup bazı kaynaklarda yapım tarihi 18. yüzyıl olarak da verilmektedir. Sovyet işgalinden sonra faaliyetleri durdurulmuş olmakla birlikte, günümüzde yeniden cami olarak hizmet vermektedir.

## Hakkında
Cami, Gence'nin Kırıklı Mahallesi'nde bulunmaktadır. 16. yüzyılda Osmanlı birliklerinin Gence'yi ele geçirmesinin ardından Kırıklı boyunun bir dönem şehri terk ettiği kabul edilmektedir. Ancak 17. yüzyılın ortalarında, yerlerinden edildikleri şehre geri dönerek burada yeni bir mahalle kurdukları anlaşılmaktadır.

Kırıhlı Camii 1650 yılında inşa edilmiştir. 1980'lerde, Hacı Kasım'ı bağışlarıyla restore edilmiştir. Bazı kaynaklara göre cami 18. yüzyılda inşa edilmiştir. Caminin avlusunda minare, iç kısmında ise mihrap bulunmamaktadır. Caminin harimi dairesel planlı olup, temeli nehir taşı ve kil harcı kullanılarak oluşturulmuştur. Duvarlar beyaz kil ve tuğladan inşa edilmiştir. Cami, bir ibadet mekanı ile buna bitişik iki ek odadan oluşmaktadır. Anıtın eski kapılarında, dönemin cami mimarisinde yaygın olarak görülen çift kemer düzenlemesi bulunmaktadır. Yapı dıştan dikdörtgen planlıdır. İç mekanda minbersiz bir hücre yer almaktadır. İbadethanenin girişinde, beyaz zemin üzerine Arap alfabesiyle mavi renkte yazılmış bir yazıt bulunmakta olup, bu yazılar Kur'an surelerinden ayetler içermektedir. Yapının kubbesi üzerinde ise biri büyük, ikisi küçük olmak üzere üç hilal motifi yer almaktadır. Sovyet işgalinden sonra bir süre yeşil eczane (*yaşıl aptek*) olarak kullanışmıştır. 2003 ve 2018 yıllarında restore edilerek cami olarak faaliyetlerine yeniden başlamıştır.

Cami, pişmiş tuğladan inşa edilmiştir; çatısı ve kubbesi demir sacla kaplanmıştır. Ana girişten içeri girildiğinde bir koridor bulunmakta olup, bu koridorun sağında ve solunda yardımcı mekanlar yer almaktadır. Namaz salonu 17 × 18 metre ölçülerindedir ve zeminden kubbeye kadar olan yüksekliği 12 metredir. Yapının zemini ahşap olup, iç duvarları kum-çimento harcıyla sıvanmıştır. Duvar kalınlığı 1,20 metreye ulaşmaktadır. Mihrap, giriş kapısının karşısındaki duvarda konumlanmış olup kemerli bir forma sahiptir.

## Ayrıca bakınız

* Ozan Camii
* Şah Abbas Camii
* Şahsevenlar Camii

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Gəncədə “Qırıxlı məscidi”nin tarixi / ATV
Rusya Devlet Uzak Doğu Tarih Arşivi

**Rusya Devlet Uzak Doğu Tarih Arşivi (RGİA DV)** (Rusça: Российский государственный исторический архив Дальнего Востока, РГИА ДВ) Rusya'nın Vladivostok şehrinde bulunan bir arşivdir.

## Koleksiyon

Arşivde, 18. yüzyıl - 20. yüzyılın ortalarına kadar Rusya'nın Uzak Doğu bölgelerinin tarihine ait 500 binden fazla belge bulunmaktadır. Bunlar ağırlıklı olarak günümüz Zabaykalski, Kamçatka, Primorski ve Habarovsk bölgeleri (kray), Amur, Sahalin ve Magadan bölgeleri (oblast), Yahudi Özerk Bölgesi ve Saha-Yakutistan Cumhuriyeti'nde faaliyet göstermiş olan çeşitli kurum ve kuruluşlara ait belgelerdir. Belgeler aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesindeki komşu ülkelerin tarihini de yansıtmaktadır.

## Tarihçe

Arşiv, 1943 tarihinde *[[Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti|RSFSR]] Devlet Uzak Doğu Arşivi* (Rusça: Центральный государственный архив РСФСР Дальнего Востока) adıyla Tomsk şehrinde kurulmuştur. 1992 yılında günümüzdeki adını almıştır: *Rusya Devlet Uzak Doğu Tarih Arşivi (RGİA DV)*. 1994-2013 yılları arasında Vladivostok şehrine nakledilmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Rusya Devlet Eski Kayıtlar Arşivi (RGADA)
* Rusya Federasyonu Devlet Arşivi (GA RF)
* Rusya Devlet Askerî Tarih Arşivi (RGVİA)
* Rusya Devlet Tarih Arşivi (RGİA)

## Kaynakça
Tazekent Demiryolu İstasyonu

**Tazekent Tren İstasyonu**, Azerbaycan'ın Ağdam rayonundaki Tazekent köyü yakınlarında, Baş Gervend köyünün idari sınırları içinde ve Ağdam rayonundaki Ahmetağalı Belediyesi sınırları dahilinde, Bakü-Hankendi demiryolu hattı üzerinde Koçarli Tren İstasyonu'na 21 km mesafede bulunan bir tren istasyonudur.

## Tarihi
1908'de Yevlah-Berde-Ağdam-Hankendi-Şuşa dar hatlı demiryolu hattının inşaatına başlanmıştır, ancak I. Dünya Savaşı nedeniyle çalışmalar tamamlanamamıştır.

1942 yılında hizmete giren Yevlah–Ağdam–Stepanakert dar hatlı demiryolu hattı üzerinde, Baş Gervend köyü yakınlarında bir yük platformu olarak işletilmiştir.

Yevlah-Berde-Ağdam demiryolu hattı, 1967 yılında mevcut dar hatlı demir yolu yatağı üzerinde işletmeye açılmıştır. Terter'deki Koçarlı istasyonunun ardından Ağdam'daki Tazekent Demiryolu İstasyonu resmen hizmete girmiştir. Tazekent Demiryolu İstasyonu, Ağdam istasyonuyla aynı gün, 1968'de hizmete girmiştir.

Dağlık Karabağ sorunu ve 1993'te Ağdam şehrinin işgali nedeniyle temas hattında kalmış ve işletilemez hale gelmiştir.

Azerbaycan'ın İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'ndaki zaferi sonucunda, Ağdam rayonu, 2020 Karabağ Ateşkes Antlaşması uyarınca 20 Kasım 2020'de Azerbaycan'a iade edilmiştir.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 24 Kasım 2020 tarihli Kararnamesi doğrultusunda, Berde-Ağdam demiryolu hattının tasarım ve inşaat çalışmalarına başlanmıştır. Bu kapsamda, Tazekent Demiryolu İstasyonu'nun tasarımı da eski istasyonun bulunduğu konumdan biraz daha uzakta yer alan yeni bir alanda başlatılmıştır.

26 Kasım 2025 tarihinde, yeni ithal edilen FLIRT yolcu treniyle Berde–Ağdam demiryolu hattının incelenmesi amacıyla bir deneme seferi gerçekleştirildiği bildirilmiştir. 10 Mayıs 2025'te, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla Berde-Ağdam demiryolu hattı ve Ağdam Demiryolu ve Otobüs Terminali Kompleksi hizmete açılmıştır.

23 Mayıs 2025 tarihinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Hikmet Hacıyev, Kurtarılmış Toprakların Restorasyonu ve Yeniden İnşası Koordinasyon Karargâhı () üyeleriyle birlikte trenle Ağdam'dan Bakü'ye seyahat etmiştir.

Tamamen restore edilerek 2025 yılında tekrar hizmete açılmıştır.

## Kaynakça
Kilisik Heykeli

Kilisik heykeli ya da Adıyaman-Kilisik heykeli, androjeni özellikler taşıyan anıtsal bir kireçtaşı figürdür. 1965 yılında, Toros Dağları eteklerinde, Adıyaman yakınlarında yer alan Kâhta ilçesine bağlı Çıraklık köyünün Kilisik mezrasında bulunmuştur. Buluntu yeri, Nevali Çori’nin yaklaşık 30 km kuzeyindedir. Heykel günümüzde Adıyaman Müzesi’nde sergilenmektedir.

Heykelin günümüze ulaşan yüksekliği 80 cm’dir ve Çanak Çömleksiz Neolitik B dönemine, muhtemelen MÖ 7500–7000 yıllarına tarihlenmektedir. Taban kısmı kırık durumdadır; heykelin tamamının, Göbekli Tepe ve Nevali Çori’deki diğer T biçimli dikilitaşlar gibi yaklaşık 3 metre yüksekliğinde olmuş olabileceği düşünülmektedir.

Heykel, yanlarında kollar bulunan ve Göbekli Tepe ile Nevali Çori gibi yerleşimlerde ortaya çıkarılan “T” biçimli stelalarla; ayrıca Göbekli Tepe, Nevalı Çori, Karahan Tepe ve Şanlıurfa-Yeni Mahalle gibi “Taş Tepeler” yerleşmelerinde bulunan heykellerle benzer özellikler göstermektedir.

Kollar ön tarafta birleşmekte, parmakları belirgin biçimde işlenmiş eller, bir penis üzerinde konumlanmaktadır ya da küçük bir insan figürü —muhtemelen bir çocuk— kabartması üzerinde yer almaktadır. Bu “çocuk” figürünün altında, bir vajinayı simgeleyebileceği düşünülen bir delik bulunmaktadır. Bu nedenle heykelin, doğum yapan bir kadını ya da bir tanrıçayı temsil ediyor olabileceği ileri sürülmüştür. Yüz hatlarının bir kısmı seçilebilmektedir; bunlar arasında uzun ve geniş bir burun da yer alır.

Heykel gerçekten bir kadın ve çocuğu tasvir ediyorsa, bu durum Nevali Çori ve Göbekli Tepe’de bulunan bazı totem benzeri heykellerle karşılaştırılabilir. Bununla birlikte, heykelin fallik bir sembolizm taşıdığı ve alt kısımdaki deliğe bir fallusun yerleştirilmiş olabileceği de öne sürülmüştür.

Bu heykel, “T” biçimli stelaların antropomorfik (insan biçimli) olduğunu ve muhtemelen fallik anlamlar da taşıdığını destekler niteliktedir. Bu özellikler, aralarında binlerce yıl olmasına rağmen, özellikle Koptos kolosları olmak üzere Mısır tanrısı Min’in heykelleriyle benzerlik göstermektedir.

## Kaynaklar

## Notlar
Hurşit Ağayeva

**Hurşit Hasan Bey Kızı Ağayeva** (; 7 Nisan 1906, Bakü – 3 Aralık 1953, Bakü), Azerbaycanlı ilk kadın müzikolog, piyanist ve Azerbaycan SSC Onursal Sanat Çalışanı (1943) idi.

## Biography
Hurşit Ağayeva, 1906 yılında Bakü'de, Azerbaycan'ın önde gelen siyaset ve devlet adamı Hasan Bey Ağayev'in ailesinde dünyaya gelmiştir.

Hasan Bey, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu'nun ilk Başkan Yardımcısıydı. Hurşit'in annesi Hatice Ağayeva öğretmendi ve 1901'de açılan İmparatoriçe Aleksandra Rus-Müslüman Kız Mektebi'nde çalışıyordu.

1919'da Ağayeva, Bakü'de orta öğrenimine başladı. İlk müzik eğitimini, Azerbaycan Müzik Teknik Okulu'nun (şimdiki Azerbaycan Millî Konservatuvarı bünyesinde Müzik Koleji) Piyano Bölümü'nde aldı. 1930 yılında, Moskova Müzik Öğretmenleri Mesleki Gelişim Enstitüsü'nde eğitim almak üzere Moskova'ya gitti. 1935 yılında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'ndan mezun oldu. 1940'tan ölümüne kadar Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda müzik tarihi dersleri verdi. 1944'ten 1946'ya kadar konservatuvarın Bilimsel İşlerden Sorumlu Rektör Yardımcısı olarak görev yaptı.

Hurşit Ağayeva, Üzeyir Hacıbeyov'a adanmış ilk monografinin yazarıdır ve bu monografi onun ölümünden sonra 1955'te yayımlanmıştır. Azerbaycan müziği üzerine pek çok makale yazan Ağhayeva, "*19. Yüzyıl Azerbaycan'ında Müzik Kültürünün Kaynakları*" başlıklı önemli bir araştırma kaleme almıştır. Ölümü nedeniyle tamamlanamayan bu çalışma, günümüzde de önemini korumaktadır.

Ağayeva, ayrıca müzik teorisi ve tarihi üzerine ders kitaplarını Rusçadan Azericeye çevirmiştir.

## Kaynakça
Polestar 2

**Polestar 2**, Polestar tarafından 2020 yılından bu yana üretilen bataryalı elektrikli küçük sınıf lüks otomobil modelidir. Araç, ilk olarak Şubat 2019'da internette tanıtılmış olup Polestar markasının ikinci aracıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
1. Bölge (Karayolları Genel Müdürlüğü)

**Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge**,
Marmara Bölgesi'nde İstanbul, Tekirdağ, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Kocaeli ve Sakarya illeri arasındaki yol yapım, bakım, onarım ve ulaşım çalışmalarından sorumlu Karayolları Genel Müdürlüğü idari amirliğidir. 

Bölge müdürlüğü sorumluluğunda, 2043&nbsp;km'si devlet yolu, 1147&nbsp;km'si il yolu ve 792 km'si otoyol olmak üzere toplam 3982 km yol ve Bölge sınırları içerisine kayıtlı toplam 3.500.000 araç bulunmaktadır.

## Kaynakça
Talış (bölge)

**Talış** (, ; ), Hazar Denizi'nin güneybatı kıyısında yer alan bir bölgedir. Bölgeye yerleşen ve Talış dilini konuşan yerli Talış halkının anavatanıdır. Coğrafi yapısı ve dili, Talış bölgesini komşularından ayırmaktadır.

Talış toprakları, modern Azerbaycan ve İran toprakları içinde yer almaktadır. İran'ın Gilan eyaletindeki Elburz Dağları'nı aşan Sefīd-Rūd Nehri'nden kuzeye doğru Azerbaycan Cumhuriyeti'nin güneyindeki Aras Nehri'ne kadar uzanmaktadır.

Bölgenin ve Talış halkının merkezi Lenkeran'dır (). Talış bölgesindeki nüfusun çoğunluğunu etnik olarak Talışlar oluşturmaktadır.

## Adı ve etimolojisi

Bu isim ilk olarak *Alexander Romance*'ın Ermenice çevirisinde "Tʿalis̲h̲" şeklinde geçmektedir. İsmin Farsça çoğul hali ise "Talishan" () şeklinde telaffuz edilmektedir.

Bölge ayrıca *Talışistan* ya da *Taliştan* olarak da bilinmektedir.

## Tarihi

İlhanlılar döneminde, Gilan İspahbadları, Gilan ve Mugan sınırlarında, bir kale ve çevresindeki köylerden oluşan bir prenslik kurmuştur. Daha sonraki dönemlerde, bölgedeki yerel yönetimi elinde bulunduran han, Lenkeran'da ikamet etmeye başlamış ve egemenliğini Pers hükümdarlarının otoritesine bağlı olarak sürdürmüştür. Rus İmparatoru Büyük Petro (), bölgeyi ilk olarak 1722-1732 yılları arasında işgal etmiş ve daha sonra Safevi İmparatorluğu'na geri vermiştir. Bölge, 1796'da ve Rus-İran Savaşı (1804-1813) sırasında Rus İmparatorluğu tarafından yeniden işgal edilmiştir. 1813'te Lenkeran'ın ele geçirilmesinden sonra bölgenin büyük bir kısmı Rusya tarafından ilhak edilmiş; küçük bir kısmı ise Kaçar Devleti'ne bırakılmıştır. 24 Ekim 1813 tarihli Gülistan Antlaşması ile Rus İmparatorluğu, Talış'ın Astara Çayı'nın kuzeyinde kalan büyük kısmını ele geçirmiştir. Savaşın ardından, Mir Mustafa Han'ın gücünü zayıflatmak amacıyla, Fethali Şah, Talış'ın İran'daki kısmını 5 yerel aileye (Karganrud, Asalem, Talış-Dulab, Şandarmin, Masal) paylaştırmış ve Talış Hamsesi'ni kurmuştur.

## Notlar

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## İleri okumalar

* 
* TALYSH MUHAN REPUBLIC
* AZERBAIJAN AUTHORITIES MUST RELEASE TALYSH ACTIVISTS
* *James B. Minahan.* Encyclopedia of Stateless Nations: Ethnic and National Groups around the world. – Santa Barbara, California: ABC-CLIO, LLC, 2016. – p.&nbsp;409. – .
* The government in exile supports the struggle in Azerbaijan = Regering in ballingschap ondersteunt strijd in Azerbeidzjan. // Vluchtelingen Dag krant. – Netherlands, 20.06.2019. – p.&nbsp;4.
* Victor Schnirelmann. Wars of memory: myths, identity and politics in Transcaucasia / Reviewer: L.B. Alaev. – M.: Akademkniga, 2003 – p.&nbsp;118 – .
* *Привольный А. А.* Над Муганью зарево Октября. – Азернешр. – Баку, 1967. – С. 92–93.— С. 199.
* Талыши//Талышские народные предания и сказки. Ереван, Кавказский центр иранистики, 2005, стр. 3–6
* *Исмаилов Э. Э.* Генеалогия Талышинских-Талышхановых. – Б., 2001. – С. 10. – 82 с. – .
* Обозрение российских владений за Кавказом в статистическом, этнографическом, топографическом и финансовом отношениях. – СПб., 1836. – Т. 3. – С. 175–176.
* The trial of the Talysh leader (chronology)
Sona Ahundova-Karayeva

**Sona İskender Kızı Ahundova-Karayeva** (; 16 Ekim 1898 – 19 Ekim 1971), Azerbaycanlı bir şairdi ve Azerbaycan'da yüksek öğrenim gören ilk kadınlardan biriydi. Besteci Kara Karayev ve doktor Mursal Karayev'in annesiydi.

## İlk yılları ve eğitimi
Sona İskender kız Ahundova, 16 Ekim 1898'de Bakü'de doğdu. Babası, Kraków Jagiellon Üniversitesi mezunu İskender Mirza Abdülhüseyn Beyoğlu Ahundov; annesi ise döneminin eğitimli ve aydın kadınlarından biri olan Züleyha Bayramalibeyova idi.

Ahundova, 13 yaşında ailesi tarafından Bakü Belediyesi'ne bağlı bir kız okuluna gönderildi. Bu okuldan mezun olduktan sonra, eğitimine Aziz Nina Okulu'nun Bakü şubesinde devam etti. Daha sonra Ahundova piyano eğitimi aldı.

Ahundova, henüz okul yıllarında şiire ilgi duymaya başladı. Şefika Hanım'ın yardımıyla Mirza Alekber Sabir'in şiirlerini temin ederek okudu; ayrıca "Molla Nasreddin" dergisinde yayımlanan hiciv şiirleri, makaleler ve karikatürleri de takip etti.

Sona Ahundova-Garayeva 19 Ekim 1971'de öldü.

## Eserleri
Ahundova'nın en ünlü şiirlerinden biri olan "Vatan", 1974 yılında yayımlanan "Azerbaycan'ın Aşıkları ve Şairleri" kitabında yer almıştır.

Sona Hanım'ın şiirleri üzerine yapılan eleştiriler, "Seda", "Işık", "Kaspi", "Zaqafqazskaya rech" ve diğer gazetelerde yayımlanmıştır. Ahundova, ilk kadın gazetesi olan Işık ile işbirliği yapmış ve şiirlerini burada düzenli olarak yayımlamıştır.

## Kişisel hayatı
Ahundova, tanınmış doktor ve saygın bir bilim insanı olan Abulfaz Karayev ile evlenmiş, bu evlilikten Gara ve Mursal Garayev adlı iki oğlu olmuştur. Kara Karayev, dünyaca ünlü bir besteci olurken; Mursal Karayev ise tanınmış bir doktor olarak kariyerini sürdürmüştür.

## Mirası
16 Ekim 2018 tarihinde Azerbaycan Yazarlar Birliği, Ahundova-Karayeva'nın 120. doğum yıldönümüne ithafen Kara Karayev Ev Müzesi'nde Azerice, İngilizce ve Rusça dillerinde yayımlanan *Sona Akhundova-Garayeva: Bir Anma Kitabı* adlı eseri sergilemiştir.

## Kaynakça
Adamo Nagalo

**Adamo Nagalo** (d. 22 Eylül 2002, Fildişi Sahili), Fildişili millî futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. Eredivisie ekiplerinden PSV'den kiralık olarak Süper Lig takımı Konyaspor forması giymektedir.

## Kulüp kariyeri
### Konyaspor (Kiralık)
30 Ocak 2026 tarihinde Süper Lig takımı Konyaspor ile sezon sonunakadar kiralık sözleşme imzaladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Asalem Kırsal Bahşı

**Asalem Kırsal Bahşı** (), İran'ın kuzeybatısındaki Gilan eyaletinin Talış şehristanının Asalem bahşında yer alan bir kırsal bölgedir. Asalem şehrinden yönetilmektedir.

## Demografisi

### Nüfus
2006 Ulusal Nüfus Sayımı sırasında, kırsal bölgenin nüfusu 4.765 hanede toplam 20.226 kişi olarak kaydedilmiştir. 2011 yılında yapılan nüfus sayımına göre, bölgedeki 4.638 hanede toplam 16.117 kişi kaydedilmiştir. 2016 nüfus sayımına göre kırsal bölgenin nüfusu 5.146 hanede 16.442 kişi olarak kaydedilmiştir. 29 köyü arasında en kalabalık olanı 2.360 kişiyle Bala Deh'dir.

## Kaynakça
Asalem

**Asalem** (), İran'ın kuzeybatısındaki Gilan eyaletinin Talış şehristanına bağlı Asalem bahşının başkenti ve bir şehridir. Şehir aynı zamanda Asalem Kırsal Bahşı'nın idari merkezi olarak da hizmet vermektedir. Asalem köyü 2000 yılında şehre dönüştürülmüştür.

## Demografisi

### Dil
Asalemi lehçesi, şehrin dilsel yapısını oluşturan Talışçanın bir varyantıdır.

### Nüfus
2006 Ulusal Nüfus Sayımı sırasında şehrin nüfusu 827 hanede 3.347 kişi olarak kaydedilmiştir. 2011 yılında yapılan nüfus sayımında 2.809 hanede 10.040 kişi kaydedilmiştir. 2016 nüfus sayımında ise şehrin nüfusu 3.271 hanede 10.720 kişi olarak kaydedilmiştir.

## Notlar

## Kaynakça
Polestar 4

**Polestar 4**, Polestar tarafından 2020 yılından bu yana üretilen bataryalı elektrikli kompakt lüks crossover SUV modelidir. Araç, ilk olarak Nisan 2023'te Şanghay Otomobil Fuarı'nda tanıtılmış olup Geely'nin Polestar platformunu kullanan üçüncü aracıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kamer Beyim Şeyda

**Kamer Şeyda** (, ; 1881–1933), Azerbaycanlı bir şair ve oyun yazarıydı.

## Biyografisi
Kamer Şeyda, 1881 yılında Şuşa'da Ata Han Abrahanov (1827-1885) ve Büyük Hanım Cavanşir'in (? - yaklaşık 1910) kızı olarak Gamarnisa adıyla doğmuştur. Gamarnisa küçük bir çocukken babası Ata Han vefat edince ağabeyi Muhammed'in yanına yerleşmiştir. Muhammed, onun için evde bir öğretmen görevlendirmiş ve daha sonra ortaöğretim için Şuşa Okulu'na devam etmesini teşvik etmiştir. Genç bir kızken bir şiir meclisinde (Meclis-i Üns), yeteneğini fark eden şair Hurşidbanu Natevan'a tanıtılmıştır. Natevan ona "Şeyda" takma adını vermiş, Gamarnisa da bu adı benimsemiştir. Natevan'ın şiirleri Şeyda üzerinde güçlü bir etki bırakmıştır.

Şeyda, Sadık Bey Vezirov ile evlenmiştir. Bu evlilikten altı çocukları olmuştur: oğulları Bahadır Bey ve Nadir Bey ile kızları Leyla Hanım, Sanuber Hanım, Hamide Hanım ve Antiga Hanım.

Şeyda 1933 yılında Bakü'de vefat etmişitir. Şeyda'nın ölümünden sonra geriye birçok el yazması eser bıraktığı aktarılsa da, bunlardan sadece birkaçı günümüze ulaşabilmiştir.

## Eserleri
Bir şair olan Şeyda özellikle gazelleriyle tanınmıştır. Azerbaycan'daki geniş bir şiir ağının parçası olan Şeyda yazar Ziba Erdebili ile fikir ve şiir alışverişinde bulunmuştur.

Şeyda ayrıca oyunlar da yazmıştır. 1918'de yazdığı "*Zulüm Seli*" () adlı eserinin el yazması ve *Agan Canı* adlı gazelinin bir kopyası Azerbaycan Millî İlimler Akademisi El Yazmaları Enstitüsü'nde muhafaza edilmektedir.

## Mirası
Şeyda ve Meclisi-Üns grubundaki diğer kadın şairler, 2018 yılında Azerbaycanlı kadınları onurlandıran bir proje için ilham kaynağı olarak seçilmiştir. Bu sergi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 100. yıl dönümü kutlamaları kapsamında düzenlenmiştir.

## Kaynakça
Müttefikler Savaşı

**Sosyal Savaş** veya **Müttefikler Savaşı** şu anlamlara da gelebilir:

* Müttefikler Savaşı (MÖ 357-355), İkinci Atina İmparatorluğu ile Sakız, Rodos, Kos ve Bizantion'un arasında yaşanan savaş
* Müttefikler Savaşı (MÖ 220-217), Güney Yunan devletleri arasındaki savaş
* Müttefikler Savaşı (MÖ 91-87), veya İtalyan Savaşı veya Marsik Savaşı, Roma Cumhuriyeti ile çeşitli İtalyan şehirleri arasında yapılan 
* *[[The Social War]]*, Simon Mohler Landis'in 1872 tarihli bir romanı
Hamamlı, Doğu Azerbaycan

**Hamamlı** (Azerbaycan Türkşesi: Hamamlı, *حماملی*; Farsca: حماملو) — Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde yerleşen köydür.

2011 nüfus sayımına göre, nüfusu 135 kişidir. Nüfusun çoğunluğu Azerbaycan Türkleridir.

## Tarihi
Köyün tarihi 1. binyıla aittir.

## Kültür

### Dil
Köyde konuşulan dil Azerbaycan Türkçesidir.

### Halıcılık
Orta Çağ'dan günümüze dek bir halıcılık merkezi olarak büyük ün kazandı. Günümüzde, Hamamlı'nın portföyü dünyanın en popüler ve Avrupa'dan Amerika'ya birçok müşteriye sahiptir. Modern Hamamlı Halıları çeşitli tasarım ve boyalarla gelir. İranlı atkılarını dünya çapında satan Hamamlı tacirleri, İranlı illerden Avrupa ve Amerikan tüketicileri için İstanbul pazarlarına da mal göndermişlerdir.

### Yemek ve tatlılar
Hamamlı çorbası Hamamlı'da pişirilen özel bir yemektir.

## Turizm
Hamamlı köyünün tarihi, en önemli turistik yerlerden biridir;

## Sanayi
Hamamlı, İran'ın en önemli sanayi köylerinden biridir. Bu köyün ürünleri İçme Suyu, Mercimek, Nohut ve diğer pek çok ürün olabilir. Bu ürünlerin çoğu yabancı ülkelere sadır oluyor.

## Kaynaklar ve edebiyat

# Hamamlı tarihi. 2 ciltte. Tebriz.
# Məhəmmədzadə. M. İran Kəndləri. Tehran, 1918.
# Qaradağ Bölgəsi. Tebriz, 1993.

## Kaynakça
* İran köylerinin bilgileri
Brian O'Shea

**Brian O'Shea** (9 Aralık 1944, Waterford – 28 Ocak 2026, Waterford, İrlanda), İrlandalı eğitimci ve siyasetçi.

## Hayatı
O'Shea, 9 Aralık 1944'te Waterford, İrlanda'da doğdu. Mount Sion İlk Öğrenim Okulu ve Dublin Aziz Patrick Koleji'nde eğitim gördü. Siyasete girmeden önce eğitimci olarak çalıştı. Ardından İşçi Partisi'nden siyasete girerek önce yerelde 1979-1993 yılları arasında; Tramore Belediye Meclisi, Waterford Şehir Meclisi ve Waterford İlçe Meclisi'nde delege olarak görev aldı.

Aynı zamanda İrlanda Senatörü (1987-1989), İrlanda Parlamentosu'nda delege (1989-2011), Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanı (1993-1994), Sağlık Bakanı (1994-1994) ve İşçi Partisi Başkanı (2007-2012) olarak hazır bulundu.

Eileen Walsh ile olan evliliğinden altı çocuk sahibi olan O'Shea, 28 Ocak 2026'da Waterford, İrlanda'da doğal nedenlerden 81 yaşında öldü.

## Kaynakça
Shirley Raines

**Shirley Raines** (d. 29 Aralık 1967 – ö. 27 Ocak 2026), Amerikalı girişimci ve insan hakları aktivisti.

## Hayatı
Raines, 29 Aralık 1967'de Compton, Kaliforniya'da doğdu. 1990'da başladığı aktivizm çalışmalarını 2026 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Skid Row, Los Angeles'ta binlerce evsiz insana tıbbi hizmetler, yiyecek, giyim, hijyen ve güvenlik malzemeleri sağlayan kâr amacı gütmeyen Beauty 2 The Streetz adlı yardım kuruluşunun kurucusuydu. 

Yadım çalışmalarıyla CNN Yılın Kahramanı Ödülü'nü (2021) ve "En İyi Sosyal Medya Fenomeni" dalında NAACP İmaj Ödülü'nü (2025) aldı.
 

Altı çocuk sahibi olan Raines, 27 Ocak 2026'da Las Vegas, Nevada'da göğüs kanseri nedeniyle 58 yaşında öldü.
 Vefatı sosyal medyadan ve kurucusu olduğu yardım kuruluşu tarafından kamuoyuna duyuruldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Beauty 2 The Streetz website
*
Pakistan International Airlines

**Pakistan Uluslararası Havayolları** (**PIA**), Pakistan'ın ulusal havayolu şirketidir. Ana merkezi Karaçi'deki Cinnah Uluslararası Havalimanı olan havayolu, ayrıca Lahor'daki Allâme İkbal Uluslararası Havalimanı ve İslamabad Uluslararası Havalimanı'ndaki ikincil merkezlerinden de faaliyet göstermektedir. PIA, 2025'teki özelleştirilmesine kadar Pakistan Hükûmeti Havacılık Sekreterliği'nin idari kontrolü altındaydı.
Gence Erkek Gymnasiumu

**Gence Erkek Gymnasiumu** (Azerice: Gəncə kişi gimnaziyası, Rusça: Гянджинская мужская гимназия) veya **Yelizavetpol Erkek Gymnasiumu** (Azerice: Yelizavetpol kişi gimnaziyası, Rusça: Елизаветпольская мужская гимназия), 1881–1920 yılları arasında Yelizavetpol (bugünkü Gence) şehrinde faaliyet göstermiş, yalnızca erkek öğrencilere eğitim veren bir gymnasiumdu. Günümüzde bu binada Azerbaycan Devlet Ziraat Üniversitesi'nin Tarım ve Yönetim Fakültesi bulunmaktadır.

## Tarihi
Üç katlı okul binası 1848 yılında Gotik üslupta inşa edilmiştir. Klasik tipteki gymnasium, 1870 yılında Yelizavetpol Uyezd Okulu'nun temeli üzerine kurulmuş, 1881'de "Erkek Gymnasiumu" olarak eğitim vermeye başlamıştır.

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin (ADC) bağımsızlığını ilan etmesinden sonra okulun adı "Gence Erkek Gymnasiumu" olarak değiştirilmiştir. 1919 yılında okulda Almanca, Fransızca, Türkçe, Ermenice, Latince ve Lehçe dilleri üzerine kurslar açılmıştır. ADC döneminde okuldaki Müslüman öğrenci sayısı önemli ölçüde artmış, aynı yıl hazırlık sınıflarında paralel bölümler açılmıştır.

Gymnasium 1920 yılında kapatılmıştır. 1920–1930 yılları arasında binada orta düzeyde teknik meslek okulu faaliyet göstermiştir. 1931 yılında bina Ziraat Enstitüsü'ne devredilmiş ve Tarımsal Ekonomi Fakültesi binası olmuştur. Günümüzde ise burada Azerbaycan Devlet Ziraat Üniversitesi Tarım ve Yönetim Fakültesi bulunmaktadır.

Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı'nın 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine 3838 nolu olarak dahil edilmiştir.

Azerbaycanlı yetkililer, binanın 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nda Ermeni bombardımanı sonucu hasar gördüğünü belirtmektedir.&#x5B;**&#x5D;

## Mezunları
Gymnasiumun mezunları arasında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk Başbakanı ve İçişleri Bakanı Fetali Han Hoyski, İçişleri Bakanı Halil Bey Hasmemmedov, Maliye Bakanı Nesib Bey Yusufbeyli, Çalışma ve Adalet Bakanı ile Posta ve Telgraf Bakanı Aslan Bey Safikürdski, Gence Genel Valisi ve Sağlık Bakanı Hudadat Bey Refibeyli, Meclis Başkan Yardımcısı Hasan Bey Ağayev, Rusya-Azerbaycan devlet adamı Adil Han Ziyadkanov ve diğer pek çok önemli şahsiyet gibi Azerbaycan tarihinin önemli isimleri bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan'daki yerel öneme sahip mimari anıtların listesi

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Müttefikler Savaşı (MÖ 357-355)

**Sosyal Savaş** veya **Müttefikler Savaşı**, MÖ 357 ile MÖ 355 yılları arasında İkinci Atina Birliği'nin önderliğindeki Atina ile Sakız, Rodos, Kos ve Bizantion şehir devletleri arasında yapılmıştır.

## Kökenleri
Atina'nın İkinci Atina Birliği üzerindeki giderek artan baskın tutumundan bıkan Sakız, Rodos, Kos ve Bizantion, demokratik hükûmetlerini devirerek birlikten ayrıldılar. Atinalı generaller Hares ve Habrias'a Atina donanmasının komutanlığı verildi.

## Savaş
MÖ 357 yılının yaz ortasında Habrias'ın filosu yenildi ve Chios adasına yapılan saldırıda öldürüldü.

MÖ 356'da isyan eden müttefikler, Atina'ya sadık Limni ve İmbros adalarını yağmaladılar, ancak Samos'u kuşatabilmelerinin tek nedeni, kentin klerukhlar tarafından savunuluyor olmasıydı.

Atina filosunun komutası tam yetkiyle Hares'e verildi ve Bizantion'a karşı operasyonlar için Çanakkale Boğazı'na çekildi. Generaller Timoteos, İfikratis ve oğlu Menesthefs ona yardım etmek üzere gönderildi.

Embata Muharebesi'nde Timotheos ve İfikratis, şiddetli rüzgar nedeniyle savaşa girmeyi reddettiler, ancak Hares savaşa girdi ve gemilerinin çoğunu kaybetti. Timotheos ve İfikratis, Hares tarafından suçlanarak yargılandılar; ancak sadece Timotheos para cezasına çarptırıldı ve kaçtı.

### II. Filip'in müdahalesi
İskender'in babası Makedonya Kralı II. Filip, savaşı Ege bölgesindeki Makedonya krallığının çıkarlarını daha da ilerletmek için bir fırsat olarak kullandı. MÖ 357'de Filip, Pangaion Dağı'ndaki altın ve gümüş madenlerinin ve ona giden yolun yanı sıra kerestenin de deposu olan Amfipolis'i ele geçirerek Makedonya'nın ekonomik ve siyasi geleceğini güvence altına aldı. Amfipolis'i gizlice Atinalılara değerli Pydna limanı karşılığında teklif etti; Atinalılar kabul edince, hem Pydna hem de Potidea kış boyunca fethedildi ve işgal edildi; ancak Filip, Amfipolis'i teslim etmedi. Ayrıca Odris'den Crenides şehrini aldı ve adını Filippi  olarak değiştirdi.

### Savaşın sonu
Hares'in savaş çabaları için paraya ihtiyacı vardı, ancak bunu memleketinden istemeyi hoş karşılamadı; bu nedenle, kısmen paralı askerlerinin de zorlamasıyla, Hellespontin Frigya'nın isyancı satrapı Artabazos'un hizmetine girdi. Atinalılar başlangıçta bu işbirliğini onayladılar, ancak Pers kralı III. Artaserhas'ın, savaşta rakiplerini desteklemeye başlayacağı tehdidinden korkarak, işbirliğinin sonlandırılması emrini verdiler.

Dahası, Atina'nın Pers İmparatorluğu yakınlarındaki faaliyetlerinin artması sonucu, MÖ 356'da Persler Atina'dan Küçük Asya'dan çekilmesini istedi ve savaş tehdidinde bulundu. MÖ 355'te, başka bir savaşa hazır olmayan Atina, müttefiklerinin bağımsızlığını tanıyarak bu talebe uyarak geri çekildi.

## Konuyla ilgili yayınlar
*
*
*
*
*
Spider One

**Michael David Cummings** (d. 25 Ağustos 1968) daha çok **Spider One** olarak bilinen Amerikalı plak yapımcısı, söz yazarı, şarkıcı ve yönetmendir. 

Spider One, Rob Zombie'nin erkek kardeşidir. İkisi arasında kişisel ve müzikal rekabetin olduğuna inanılsa da Spider One aralarında rekabet olmadığını belirtmiştir. 1991'de Powerman 5000 grubunu kurdu ve grubun vokalisti, lideri ve tek sürekli üyesi oldu. 2011'de MTV'de 1 sezon süren Death Valley dizisini oluşturdu. 2024'te Little Bites filmini yazdı ve yönetti.

## Diskografi

### Albümleri

* 1995: The Blood-Splat Rating System

* 1999: Tonight the Stars Revolt!

* 2001: Anyone for Doomsday

* 2003: Transform

* 2006: Destroy What You Enjoy

* 2011: Copiers, Clones & Replicants

* 2014: Builders of the Future

* 2017: New Wave

* 2020: The Noble Rot

* 2024: Abandon Ship

### EP'leri

* 1993: A Private Little War

* 1994: True Force

## Filmografisi

* 1996: Beverly Hills, 90210...Kendisi

* 2011: Death Valley...Yapımcı

* 2022: Allegoria...Yönetmen/Senarist

* 2023: Bury the Bride...Yönetmen/Senarist

* 2024: Little Bites...Yönetmen/Senarist

## Kaynakça
Kirsty Duncan

**Kirsty Ellen Duncan** "PC" (d. 31 Ekim 1966 –ö. 26 Ocak 2026), Kanadalı eğitimci, akademisyen ve siyasetçi.

## Hayatı
Duncan, 31 Ekim 1966'da Etobicoke, Ontario, Kanada'da doğdu. Kipling Koleji Enstitüsü, Toronto Üniversitesi ve Edinburgh Üniversitesi'nde eğitim gördü.
Mezunu olduğu Toronto Üniversitesi dahil olmak üzere Windsor Üniversitesi, Rotman İşletme Okulu AIC Kurumsal Vatandaşlık Enstitüsü ile Royal Roads Üniversitesi'nde uzun yıllar eğitimci ve akademisyen olarak çalıştı. Aynı zamanda 2007'de Nobel Ödülü kazanan Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nde de görev yapmıştır.
 
Ayrıca 2003'te *1918 Gribinin Peşinde: Bir Bilim İnsanının Katil Virüs Arayışı*, 2008'de *Çevre ve Sağlık: Ortak Geleceğimizi Korumak* ve 2024'te Kanada Bilim Yazarları ve İletişimcileri Derneği Kitap Ödülü'nü kazanan *Dışlanma Etkisi: Bilim Kız Çocuklarını ve Kadınları Nasıl Cesaret Kırıyor ve Bununla Nasıl Baş Edilmeli?* adlı kitapları yayınladı. 

Akademik çalışmaları dışında Liberal Parti bünyesinde siyasete girerek; Kanada Parlamentosu'nda delege (2008-2025), Spor ve Engelliler Bakanı (2018), Bilim ve Spor Bakanı (2015-2019) ve Avam Kamarası Başkan Yardımcısı (2017-2019) olarak hazır bulundu.

Hizmetleriyle 2018'de Edinburgh Üniversitesi'nin verdiği Fahri Doktora'yı alırken 2023'te "OncoDaily" tarafından Onkoloji alanındaki "En Etkili 100 Kadın" arasında gösterildi.
Eski Liberal Partili siyasetçi Sven Spengemann ile evli olan Duncan, 26 Ocak 2026'da memleketi Etobicoke, Ontario, Kanada'da kanser nedeniyle 59 yaşında öldü. Ölümünün eski Kanada Başbakanı Justin Trudeau dahil olmak üzere birçok siyasi ve tanınmış kişi tarafından saygıyla anıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Kirsty Duncan – Parliament of Canada biography
*
Chameleon Street

***Chameleon Street***, yönetmenliği Wendell B. Harris Jr. tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Wendell B. Harris Jr., Timothy Alvaro ve Renauld Bailleux'nun yer aldığı 1989 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bryan Loren

**Bryan Loren Hudson** yada **The Wiz**  (d. 5 Mayıs 1966 –ö. 28 Ocak 2026), Amerikalı şarkıcı-söz yazarı ve albüm yapımcısı.

## Hayatı
Loren, 5 Mayıs 1966'da Long Island, New York'ta doğdu. 1981'de başladığı müzik kariyerini 2026 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Özellikle tuşlu çalgılardaki ustalığı nedeniyle "The Wiz" sahne adını aldı. İlk albümünü kendi adıyla *Bryan Loren* olarak 1984'te piyasaya sürdü. "Lollipop Luv" adlı tekliyle iyi bir çıkış yaparak R&B listelerinde 23. sıraya kadar yükseldi.
Bu çalışmayı 1992'de yayınladığı ikinci ve son albümü *Music From The New World* takip etti. Aynı zamanda *[[Simpsonlar]]* çizgi filminin bazı içerik müziklerini hazırladı. Ayrıca; Fat Larry's Band, Cashmere, Michael Jackson ve Whitney Houston gibi sanatçılar iş birlikleri oldu. 
Loren, 28 Ocak 2026'da memleketi New York Şehri, New York'ta geçirdiği kalp krizi nedeniyle 59 yaşında öldü. Ölümü dostları ve aile üyeleri tarafından teyit edildi.

## Diskografi
**Stüdyo albümleri**
* *Bryan Loren* (1984)
* *Music from the New World* (1992)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Tom Six

**Tom Six** (d. 29 Ağustos 1973) Hollandalı film yapımcısı, yönetmen, senarist ve oyuncudur.
Six, Human Centipede Serisiyle tanınır ve kardeşi Ilona ile birlikte Six Entertainment adında bir film şirketi kurmuştur. Ayrıca bir reality show olan Big Brother'ın orijinal yönetmenlerinden biriydi.

## Kariyer
Six, Six Entertainment'ı kurduktan sonra Gay in Amsterdam, Honeyz ve I Love Dries filmlerini yazdı ve yönetti. 

Six 2009 yılında The Human Centipede (First Sequence) filmini yazdı ve yönetti. Bu sayede küresel çapta başarı elde etti. Bu, Six'in The Human Centipede Serisinin devam filmi The Human Centipede 2 (Full Sequence) üzerinde çalışabilmesine fırsat verdi. Birleşik Krallık'ta BBFC, The Human Centipede 2 (Full Sequence) filmine 18 yaş sınırı koymayı reddetti. Daha sonra Six, 2 dakika 37 saniye çıkarılmış bir kurgu sundu ve film 18 yaş sınırı alabildi.

The Human Centipede serisinin son filmi The Human Centipede 3 (Final Sequence) 22 Mayıs 2015'te vizyona girdi. Film eleştirmenler tarafından beğenilmedi. Six bu seriden sonra The Onania Club üzerinde çalıştı fakat film henüz dağıtılmadı. 

## Filmografi
### Yönetmen, Senarist ve Yapımcı Olarak

### Oyuncu Olarak

## Kaynakça