Güney Suriye Taarruzu (2024)

29 Kasım 2024'ten itibaren güney Suriyeli muhalif gruplar, ülkenin Ürdün sınırı boyunca Güney Suriye'deki Dera İli ve Es-Süveyda İli'ne saldırı başlattı. Taarruz kamuoyuna Kuzeybatı Suriye taarruzu ile koordineli bir çaba olarak Şam'a doğru çok cepheli bir ilerleme uygulamak için duyuruldu. Suriye Silahlı Kuvvetleri Şam'ı takviye etmek için Dera şehri çevresindeki mevzilerinden çekildi.

## Arka plan
Temmuz 2018'den bu yana Dera, Rusya'nın arabuluculuğundaki çözüm anlaşması sonrasında resmî olarak hükûmetin kontrolü altındaydı. Bununla birlikte, özellikle Dera el-Beled ve batı kırsal bölgelerinde olmak üzere bölgedeki tam hükûmet otoritesi tartışmalı olmaya devam etti.

## Hazırlıklar
Kuzeybatı Suriye Saldırısı'nın başlamasının ardından, ülkenin güneyindeki Suriyeli isyancı güçler “Doğu Bölgesi Havran Devrimcileri ve Özgür Adamları ”na atfedilen bir duyuru yayınlayarak kuzeydeki muhalif gruplarla askeri faaliyetleri koordine etme planlarını açıkladılar. İsyancı gruplar, hem kuzey hem de güney muhalefet güçlerinin eşzamanlı baskısıyla özellikle Şam'ı hedef alan bir hilal taktiği planı uygulamayı amaçlıyordu. Merkezi Dera vilayetinde bulunan güneyli muhalif hareket, birden fazla grubun yer aldığı koordineli bir askeri çerçeve oluşturdu. Yerel medya kuruluşu Daraa 24, bölgedeki hükûmet askeri tesislerine ve kontrol noktalarına yönelik hedefli operasyon planlarını bildirdi.

29 Kasım 2024'ten itibaren isyancı gruplar, özellikle Dera ve Es-Süveyda vilayetlerine odaklanarak güney bölgesindeki Suriye hükûmeti tesislerine karşı operasyonlar başlattı. Bu faaliyetler öncelikle askeri kontrol noktaları ve güvenlik aygıtı pozisyonları da dahil olmak üzere hükûmetin güvenlik altyapısını hedef aldı. Dera'nın kuzeyindeki Inhil'de muhalif güçler Devlet Güvenlik Merkezi'ni kuşatma altına aldı. Eş zamanlı faaliyetler arasında Süveyda'daki Hava Kuvvetleri İstihbarat tesisini hedef alan bir roket saldırısı da yer aldı.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SİHG) göre, kimliği belirsiz savaşçılar Süveyda vilayetinin doğu bölgesindeki Ümm Şema kasabası yakınlarında hükûmete bağlı Suriye Silahlı Kuvvetleri (SSK) askerî personeline ateş açarak Tartuslu bir SAF üsteğmeninin ölümüne ve iki askerin yaralanmasına neden oldu. SOHR'a göre 30 Kasım'da bir başka SAF üsteğmeni ve üç Bedevi kabile üyesi muhalif savaşçılar tarafından vurularak öldürüldü. SOHR ayrıca Dera'nın batısındaki Tafas'ta yerel bir silahlı grup komutanının açılan ateş sonucu öldürüldüğünü, bir diğerinin ise yaralandığını söyledi.

30 Kasım 2024 tarihinde Suriye Silahlı Kuvvetleri, Suriye'nin güneyindeki stratejik bir şehir olan Dera'ya önemli bir askeri sevkiyat gerçekleştirdi. Askeri yönetim, konuşlandırmanın devam eden ulusal güvenlik operasyonlarının bir parçası olduğunu ve özellikle güney Suriye topraklarında faaliyet gösteren militan örgütlerle ilgili endişeleri gidermeyi amaçladığını doğruladı. Suriye Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığı operasyonla ilgili resmi bir açıklama yayınladı ve silahlı kuvvetlerin bölgedeki “terörist oluşumlarla” mücadele etmek için karşı tepkiler verdiğini duyurdu.

## Taarruz
6 Aralık 2024'te Dera İlindeki Gabagib, El-Cize, El-Gariye eş-Şarkiye, İnhil, Barka, Casim, Nemir ve Simlin dahil olmak üzere birçok kasaba ve Nasib Sınır Kapısı yerel güçlerin kontrolü altına girdi. Ayrıca, Busra el-Harir, Nevva ve Mehacce ve Ürdün sınır bölgesinin tamamı da dahil olmak üzere daha fazla şehir tamamen muhaliflerin kontrolüne geçti.

Muhalifler, Dera vilayetindeki en büyük ikinci hükûmet askeri üssü olan 52. Tugay'ın kontrolünü, üs ve yakınlardaki el-Hirak kasabasında rejim güçleriyle ateş teatisinde bulunduktan sonra ele geçirdiklerini iddia etti. Günün sonunda isyancılar, iç savaşın başlamasından bu yana ilk kez Izra'nın yanı sıra Dera kentini de tamamen ele geçirmeyi başardı.

Süveyda'da protestocular, merkezi hapishane, Baas Partisi şubesinin merkezi, polis merkezi ve birçok askeri kontrol noktası dahil olmak üzere güvenlik ve askeri bölgeleri ele geçirerek şehri tamamen kontrol altına almayı başardı. Aynı gün, ayrı olaylarda dört sivil öldürüldü.

İsyancılar 7 Aralık günü Sanamayn hariç Dera İli'nin %90'ını ele geçirmiş ve hükûmet yanlısı güçlere Şam'a doğru güvenli geçiş sağlamıştır. Aynı sabahın ilerleyen saatlerinde, hükûmet yanlısı güçlerin Şam'a doğru çekilmesinin ardından isyancılar Kuneytire İli'ni de ele geçirdi. O gün, İsrail ordusu BMAGG'nın bir saldırıyı püskürtmesine yardım etti.

Bir HTŞ komutanı, El Sanamayn'ı ele geçirdikten sonra güçlerinin Şam'ın güney kapısına 20 kilometreden daha az bir mesafede olduğunu belirtti. Suriye devlet medyası Şam'dan Dera'ya doğru balistik füze fırlatıldığını bildirdi.

7 Aralık 2024'te Dera'da altı sivil, SAO bombardımanı sonucu öldürüldü.

## Sonrası
Şam'ın düşüşünün ardından İSK, 1974'ten bu yana ilk kez Golan Tepeleri'nde ilave askeri varlığa sahip bir tampon bölge oluşturdu. İSK, Hermon Dağı'nın Suriye tarafında da pozisyon aldı.

11 Aralık'ta HTŞ lideri Ebu Muhammed el-Cevlani, Güney Suriye Taarruzundaki isyancılarla bir araya geldi.

## Tepkiler

*  Ürdün Suriye'nin güneyindeki askeri olaylara tepki olarak Nasib Sınır Kapısını kapattı.
*  İsrail Tümen 201'i takviye etti ve Golan Tepeleri'ne ilave birlikler konuşlandırdı.
* Eski Dera Omari Camii vaizi ve dini lider Şeyh Ahmed es-Sayasne, muhaliflerin askerî harekâtını, hükûmet güçleri ve İran bağlantılı milislerin eylemlerine karşı gerekli bir yanıt olarak destekledi.

## Kaynakça