Vicarius Filii Dei

***Vicarius Filii Dei***, (Latince: *Tanrı'nın Oğlu'nun [[Vekil (din)|Vekili]]* veya Temsilcisi), Katolik Kilisesi tarafından ilk Papa olarak kabul edilen Aziz Petrus'a atıfta bulunmak için ilk kez sahte orta çağ *[[Konstantin Bağışı]]*'nda kullanılan bir ifadedir.

## İfadenin kökenleri ve kullanımları
*Vicarius Filii Dei* ifadesinin bilinen en eski örneği, M.S. sekizinci ve dokuzuncu yüzyıllar arasına tarihlenen *[[Konstantin Bağışı]]*'nda yer almaktadır:*It et cuncto populo Romanae gloriae imperij subiacenti, ut sicut in terris vicarius filii Dei esse videtur constitutus etiam et pontifices*

Johann Peter Kirsch, "belgenin [yani Konstantin'in Bağışı] son zamanlardaki eleştirel araştırmacıların birçoğunun, belgenin Roma'da düzenlendiğini ve sahteciliğin bir din adamına atfedildiğini, başlıca argümanlarının ise içsel bir argüman olduğunu" belirtmektedir: Bu sahte belge, papalar ve Kutsal Katolik Roma Kilisesi lehine düzenlenmiştir, dolayısıyla Mesih Kilisesi'nin kendisinin, açıkça ifade edilen bir amaç uğruna yapılmış bir sahtecilikte başlıca çıkarı olması gerekir".

Ancak, "Sahtekârın bir Frenk tebaası olduğu görüşünde olan Grauert, Hergenröther'in görüşünü paylaşıyor; yani sahtekârın aklında yeni Batı İmparatorluğu'nu Doğu Romalıların saldırılarından korumak vardı. Bu nedenle, yeni kurulan imparatorluğun meşruiyetini tesis etmek onun için son derece önemliydi ve bu amaç, belgenin papanın yükselişiyle ilgili iddia ettiği her şey tarafından özellikle destekleniyordu."

Bağışın daha sonra sahte olduğu anlaşılsa da, başlangıçta sahteciliği keşfeden ihbarcı Laurentius Valla'nın çalışması *[[Index Librorum Prohibitorum]]* tarafından örtbas edildi.

Gratianus, "Decretum" adlı eserinde Distinctio 96, bölüm 14'e bu ifadeyi dahil etti. Bu başlık ayrıca bazı Yunan kanon koleksiyonlarında da yer aldı. Sahtecilikten (Konstantin'in Bağışı) türetilmiş olmasına ve bazıları bunun dogmatik veya kanonik bir otorite taşımadığını söylemiş olmasına rağmen, Protestanlar Gratianus'un Decretal Distinctio 19, Bölüm 6'da yasaklanan ağırlığa ve otoriteye dikkat çekti; bu bölümde kararname mektuplarının kanonik yazıtların bir parçası olarak sayıldığı belirtiliyordu. Geçmişte de yüzlerce yıl boyunca bu şekilde kullanılmıştı.

### Belgelenmiş Kullanım

Birçok papa bu ifadeyi kullanmış ve belgelerinde alıntılamıştır; bunlardan bazıları şunlardır:

* Papa IX. Leo, *Terra Pax Hominibus*'unda, 1054
* Papa IV. Nicolaus, *Tatar Caydonius*'a yazdığı mektupta, 1289 
* Papa XXII. Ioannes, *Licet juxta doctrinam*'ında, 1327
* Papa XXII. Ioannes*,* *Bulla Sabbatina*'sında, 1322
* Papa VI. Paulus, *Rivi Muniensis*'inde*,* 1965 ve *Bafianae*'sinde*,* 1968

#### Hukukçular
Katolik belgeleri, *Summa de potestate ecclesiastica* adlı eserinde kanonik hukukçu Augustinus Triumphus'unkiler de dahil olmak üzere bu ifadeyi kullandı. İspanyol hukukçu ve kilise hukukçusu Venedikli avukat Alphonsus Alvarez Guerrero gibi diğerleri *Thesaurus Christianae Religiones* *(1559)* adlı eserinde bu ifadeyi kullanmıştır. Venedikli hukuk danışmanı ve yazar (16. yüzyıl) *Giovanni Battista Ziletti* (1577) de bu ifadeyi *Consiliorum Seu Responsorum, Ad Causas Criminales, Recens Editorum* adlı eserinde kullanmıştır.

#### Kardinaller ve Piskoposlar
1561'de Dominikan Tarikatından ve İspanyol ilahiyatçı Juan de Torquemada, bu ifadeyi anıtsal *Summa de Ecclesia*'sında kullandı. 1581 yılında Antonino (Floransa Başpiskoposu) *Summa Theologicae* kitabının 3. cildinde bu ifadeyi aktarır ve bunu papaya atfeder. Kardinal Henry Edward Manning, papaya atıfta bulunmak için eşdeğeri "Tanrının Oğlu'nun Vekili" ifadesini kullandı. Wilibald Heiss (1755) "Papaların her türden muhaliflere karşı haklı çıkarılması" adlı eserinde *Vindiciae Summorum Pontificum adversus omnis generis Advarios (* 1755) bu unvanı kullanmıştır. Cizvit Vincent Houdry de bu unvanı *Bibliotheca Concionatoria Complectens Panegyricas Orationes Sanctorum* adlı çalışmasında kullanmış ve burada II. Innocentius'un antipapa II. Anaclectus'a karşı kazandığı zaferi anlatmıştır.

#### Kilise Antolojisi
*Polyanthea Sacrorum'da* Giovanni Paolo Paravicini ve ayrıca Laurentius Brancati*, Epitome Canonum Omnium'da* papalık isimlerini veya otorite iddialarını sıraladılar ve "Papa Est Vicarius Filii Dei Sicut Petris" "Papa, Peter gibi Vicarius Filii Dei'dir" dediler. Wolfgang Frölich 1790 tarihli çalışmasında (*Peter Kimdir) Quis est Petrus seu qualis Petri Primatus?: Liber theologico-canonico catholicus,* Peter'ın halefini "Christi Filii Dei Vicarius" ifadesiyle tanımladı. Fransız ilmihal *Catéchisme de persévérance*, aynı zamanda "vicaire du Fils de Dieu" başlığının Fransızca versiyonunu da kullandı. İtalyan Fransisken kanonist Lucius Ferraris de bu unvanı *Prompta Bibliotheca Canonica, Juridica, Moralis*'te kullandı. İlahiyatçı D'Utrecht de *Défense de L'Eglise Romaine et des Souverains Pontifes* adlı eserinde bu başlığı kullanmıştır.

### Papalık unvanı?

Protestan yazar Andreas Helwig, *Vicarius Filii De*i'nin Papaların kendileri tarafından kullanılan resmi bir unvan olmaktan ziyade, tarihi *Vicarius Christi* unvanının genişletilmiş hali olduğunu öne sürdü. Bu yorum, Fransız Devrimi zamanına kadar yaygınlaşmadı. Daha sonraki bazı Protestan figürler, *Vicarius Filii Dei'nin* Papa'nın resmi unvanı olduğunu ileri sürdüler ve bazıları bu unvanın papalık tacında ve/veya mitresinde göründüğünü söyledi. Balthasar Hoffman gibi Protestanlığa geçen bazı Katolikler de, unvanın XVI. Gregorius'nin 1845 tacına 100 elmasla kazınmış olduğuna tanıklık ettiler.

Katolik apologetics Patrick Madrid, Protestan iddialarına, *Vicarius Filii Dei*'nin hiçbir zaman resmi bir Papalık unvanı olmadığını iddia ederek yanıt veriyor. Katolikler, Papalık Tacı'nda "Vicarius Filii Dei"nin yazıldığı iddialarına, Papa IX. Pius'un 1866'daki saltanatı sırasında Uriah Smith'in iddiasını ortaya attığı sırada kullanılmakta olanlar da dahil olmak üzere, hâlâ var olan 20'den fazla papalık tacının basit bir incelemesinin, hiçbirinde bu yazının bulunmadığını ve 1798'de işgalci Fransız birlikleri tarafından tahrip edilen daha önceki papalık taçlarından herhangi birinde bu yazının bulunduğuna dair herhangi bir kanıt olmadığını göstererek yanıt veriyor. Ancak, bir Katolik yayını olan Our Sunday Visitor, unvanın bir taç üzerine yazıldığını kabul etti. Katolik bilgin, Amerika Katolik Üniversitesi'nde emekli profesör olan Dr. Johannes Quasten (1900–1987), "Vicarius Filii Dei unvanı ve vicarius christi unvanı, papanın unvanı olarak çok yaygındır" demiştir.

## Protestan görüşü
Bazı köktendinci Protestanlar, *Vicarius Filii Dei'nin* Roma Piskoposu'na uygulanabileceği görüşündedirler.

### Tartışmanın kökenleri
Bu konuda Protestan bir yazarın en eski kaydı, 1612 tarihli Profesör Andreas Helwig'e aittir. *Antichristus Romanus* adlı eserinde, İbranice, Yunanca ve Latince on beş unvan almış ve bu dillerdeki İzopsefi ilkesini kullanarak sayısal karşılıklarını hesaplamış ve Vahiy Kitabı'nda bahsedilen 666 sayısına ulaşmıştır. Tüm bu unvanlar arasından, "Kardinal Bellarmine'in o zamana kadar talep ettiği tüm koşulları" karşıladığı gerekçesiyle *Vicarius Filii Dei'yi* seçmeyi tercih etmiştir.

Helwig'in kriterleri şu şekildeydi:

# gerekli sayıyı üretmelidir
# Papalık emrine uymak zorundadır
# düşmanlar tarafından kullanılan aşağılık bir isim olmamalı, Deccal'in kendisi tarafından kabul edilebilir olmalıdır
# övünebileceği bir şey olmalı.

Helwig, sözde unvanın Papaların kullandığı resmi bir unvan olmaktan ziyade, tarihi *Vicarius Christi* unvanının genişletilmiş hali olduğunu öne sürdü. Ayrıca, unvanın taç veya mitrelerde görünmesi hakkında hiçbir şey söylemedi. Helwig'in yorumu, Fransız Devrimi zamanına kadar yaygın bir yorum haline gelmedi. Daha sonraki bazı Protestan figürler, *Vicarius Filii Dei'nin* Roma Katolik Papası'nın resmi unvanı olduğunu doğrudan iddia ettiler, bazıları ise bu unvanın papalık tacı ve/veya mitresinde göründüğünü iddia ettiler.

Bazı Protestanlar Papa'yı Deccal olarak görürler. Bu görüş Helwig zamanında yaygındı ve hâlâ bazı Protestan kiliselerinin, örneğin İtirafçı Lütercilik  ve 1689 Londra Baptist İtirafı gibi kiliselerin inanç itirafının bir parçasıdır.

### Tarihsel Yedinci Gün Adventist görüşleri
1866'da Uriah Smith, Yedinci Gün Adventist Kilisesi'ne bu yorumu öneren ilk kişiydi.*&nbsp;The United States in the Light of Prophecy adlı* eserinde şöyle yazmıştır: "Papa, papalık tacının üzerinde mücevherli harflerle şu unvanı taşır: *<nowiki/>'Vicarius Filii Dei*', 'Tanrı'nın Oğlu'nun Vekili'; bu unvanın sayısal değeri yalnızca altı yüz altmış altıdır. Bu noktada gördüğümüz en makul varsayım, söz konusu sayıyı burada bulmamızdır. Bu, canavarın, papalığın sayısıdır; adının sayısıdır, çünkü bunu kendine özgü bir unvan olarak benimser; bir adamın sayısıdır, çünkü onu taşıyan kişi 'günah adamı'dır."

Uriah Smith, *Daniel ve Vahiy Üzerine Düşünceler'in* çeşitli baskılarında kendi yorumunu sürdürdü ve bu da kilisede etkili oldu.

Kasım 1948'de, Yedinci Gün Adventistlerinin din adamı, kilisenin *[[Ministry (dergi)|Ministry]]* dergisinin editörü ve kilise tarihçisi olan Le Roy Froom, mezhebin bazı evangelistlerinin, papalık tacına Latince *"Vicarius Filii Dei"* sözcüklerinin yazıldığı iddiasını sürdürdüğü yanlış kullanımını düzeltmek için bir makale yazdı.Her papanın, diğer tüm hükümdarlar gibi, kendi tacı, yani papalık tacı vardır. Dolayısıyla, tüm papalar tarafından ortak giyilen tek bir taç yoktur. Dahası, yıllar içinde farklı kişiler tarafından yapılmış bu çeşitli taçların kişisel incelemesi ve çok daha fazlasının resimlerinin incelenmesi, üzerinde Vicarius Filii Dei yazısı bulunan bir taç ortaya çıkarmayı başaramamıştır... Gerçeğin habercileri olarak, gerçeği doğru bir şekilde ilan etmeliyiz. Hiçbir uydurma, gerçeği sunmamızı asla gölgelememelidir. Üçlü mesajın [Vahiy 14'teki Üç Meleğin Mesajları] mevcut gerçeği, mantıksal çekiciliği bakımından o kadar ezici ve iddiaları bakımından o kadar kaçınılmazdır ki, onu desteklemek için hiçbir şüpheli kanıta veya resme ihtiyaç duymaz. 

Froom ayrıca 1948 tarihli makalesinde, önde gelen bir Adventist'in papalık taçlarının fotoğraflarını çekmek için Roma'ya gittiğini, ancak "fotoğraflarda üç tacın hiçbirinin önünde veya arkasında herhangi bir yazı bulunmadığını" belirtti. Daha sonra, kehanetlerle ilgili standart bir Adventist metnini resimlemek isteyen bir Adventist sanatçı, çekilen fotoğraftaki üç tacın her birine "Vicarius", "Filii" ve "Dei" kelimelerini ekledi. Resmini, İncil kehanetleriyle ilgili standart bir kilise metninde yayınlanması için sundu; resim, kitapta görsel bir kanıt değil, bir örnek olarak kullanılacaktı. Ancak, bir Adventist yayınevi ve Adventist Genel Konferansı resmi teslim aldığında, "yanıltıcı ve aldatıcı olduğu gerekçesiyle kesin bir dille reddettiler ve kullanılmasına izin vermediler. Froom, 1948 tarihli makalesini şu sözlerle sonlandırdı: "Gerçeğin, onu desteklemek veya desteklemek için uydurmaya ihtiyacı yoktur. Doğası gereği herhangi bir manipülasyon veya ikiyüzlülüğe izin vermez. Herhangi bir sahtekarlığa ortak olma lüksümüz yoktur. Kendi ruhlarımız üzerindeki refleksif etki yeterli bir caydırıcı olmalıdır. Bir alıntıyı veya resmi yalnızca kulağa etkileyici geldiği veya göründüğü için asla kullanmamalıyız. Gerçeğe saygı göstermeli ve her koşulda delilleri ele alırken dürüstlük ilkesine titizlikle uymalıyız."

Ancak, eşdeğer "Vicarius Christi" unvanının, 18 Haziran 1871'de Belçika Kralı'nın Kraliyet Sarayı'ndaki hanımlar tarafından Papa IX. Pius'a verilen ve Gent'li Jean Baptist Bethune tarafından tasarlanan Belçika Tacı'na yazıldığı bilinmektedir. Adventistler, Levililer 24:18'de Vulgata'daki *Vicarium* yerine geçen sözcük ile Yunanca metindeki ἀντί "yaşam için yaşam" yerine geçen sözcük arasındaki ilişki nedeniyle alternatif "Vicarius Christi"nin Vicarius Filii Dei'den daha iyi olmadığını öne sürmüşlerdir.*&nbsp;*Bu nedenle *Vicarius Christi'nin* "Deccal" anlamına geldiğini öne sürmüşlerdir.

### Katolik tepkisi
Katolik savunucu Patrick Madrid, Protestan iddialarına, "Vicarius Filii Dei"nin hiçbir zaman resmi bir Papalık unvanı olmadığını iddia ederek yanıt veriyor. Ayrıca, bir Papalık unvanı olsa bile, bunun Papa'yı Canavar'ın numarasıyla ilişkilendirmek için yeterli olmayacağını, örneğin Ellen Gould White'ın adının da aynı numarayı elde etmek için benzer şekilde değiştirilebileceğini savunuyor (E **LL** en Go **VLD VV** h **I** te 50+50+5+50+500+5+5+1=666). Papalık Tacı'nda "Vicarius Filii Dei"nin yazılmadığı iddialarına, Papa IX. Pius'un 1866'daki saltanatı sırasında Uriah Smith'in iddiasını ortaya attığı sırada kullanılanlar da dahil olmak üzere, halen var olan 20'den fazla papalık tacından herhangi birine bakmanın, bunlardan hiçbirinin böyle bir yazıya sahip olmadığını açıkça gösterdiğini ve 1798'de işgalci Fransız birlikleri tarafından tahrip edilen daha önceki papalık taçlarından herhangi birinde böyle bir yazının olduğuna dair herhangi bir kanıt olmadığını belirterek cevap veriyor.

Adventist Samuele Bacchiocchi, bu iddialara, "666 sayısını isimlerin harflerinin sayısal değerlerine dayanarak yorumlamanın saçma sonuçlar verebileceğini" belirterek yanıt verdi. Ayrıca, Konstantin Bağışı'nın, "bu sahte belgenin altı yüzyıl boyunca 10 papa tarafından yalnızca tüm kiliseler üzerindeki dini üstünlüklerini değil, aynı zamanda İtalya'nın çoğunu da içeren Papalık Devletleri olarak bilinen devlet üzerindeki siyasi egemenliklerini de iddia etmek için kullanıldığı" noktasına kadar doğru kabul edildiğini belirtiyor. Ayrıca, "Vicarius Filii Dei" unvanının papanın resmi unvanı olarak kabul edildiğini de belirtiyor.

## Ayrıca bakınız

* Kronogram
* Papalık efsaneleri
* Konstantin Bağışı
* Mesih'in vekili

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Bruinsma, Reinder. (1994). Seventh-day Adventist Attitudes Toward Roman Catholicism 1844–1965, Berrien Springs, Michigan. .
* Heim, Bruno (1978). Heraldry in the Catholic Church: Its Origins, Customs and Laws, Gerrards Cross, Eng.: Van Duren. .
* Noonan, James-Charles. (1996). The Church Visible: The Ceremonial Life and Protocol of the Roman Catholic Church, New York: Viking. .
* Smith, Uriah (1881). Thoughts, Critical and Practical on the Book of Revelation, Battle Creek, Mich.
* Froom, Le Roy (1948). "Dubious Pictures of the Tiara." The Ministry, vol.10, no.21. November, 1948.
* Smithe, Jefferson (1902). Roman Catholic Ritual, London.