Azerbaycan'da yenilenebilir enerji

Azerbaycan'ın GSYİH'sının üçte ikisini gaz ve petrol oluşturur ve bu da onu dünyanın en çok fosil yakıta bağımlı on ekonomisinden biri yapar. Azerbaycan'da bazı yenilenebilir enerji projeleri bulunuyor. Bunlar arasında hidroelektrik, rüzgar, güneş ve biyokütle enerji santralleri yer alıyor.

Ülkenin mevcut kurulu yenilenebilir enerji kapasitesi 4,5 MW'tır. Azerbaycan, ilk büyük güneş enerjisi santralinin kurulumuna 2023 yılında başladı. Azerbaycan hükûmeti, toplam elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payını 2030 yılına kadar %30'a çıkarmayı hedefliyor.

Yenilenebilir enerjiye yatırım ve üretimi hızlandırmak için Azerbaycan aşağıdaki vergi teşviklerini sunuyor:

* Konut tüketicileri tarafından özel elektrik üretiminden elde edilen gelirin (150&nbsp;kW'a kadar kapasite sınırına sahip yenilenebilir enerji kaynaklarından) vergiden muafiyeti;
* Kamu-Özel Ortaklığı veya Enerji Satın Alma Anlaşmalarına dayalı yenilenebilir enerji üreticilerinin 30 yıla kadar olan karlarının gelir vergisinden (kişisel gelir vergisi ve kurumlar vergisi) muafiyeti;
* Kamu-Özel Ortaklığı veya Enerji Satın Alma Anlaşmaları esasında, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen kapasite gereksiniminden az olmamak kaydıyla, 30 yıla kadar yenilenebilir enerji üretimi için kullanılan makine, teknolojik ekipman ve cihazların ithalatında KDV ve gümrük vergileri;
* Kamu-Özel Ortaklığı veya Enerji Satın Alma Anlaşmaları esasında, 30 yıla kadar yenilenebilir enerji üretimi amacıyla kullanılan gayrimenkuller için emlak vergisi, gelir vergisinden (kişisel gelir vergisi ve kurumlar vergisi) muaftır;
* Kamu-Özel Ortaklığı veya Enerji Satın Alma Anlaşmaları esasında, 30 yıla kadar yenilenebilir enerji üretim projeleri tarafından kullanılan araziler için arazi vergisi, gelir vergisinden (kişisel gelir vergisi ve kurumlar vergisi) muaftır;

## Azerbaycan'da Yenilenebilir Enerji Kaynakları
Azerbaycan'ın yenilenebilir enerji kaynakları hidroelektrik, rüzgar, güneş ve biyokütle enerji santralleridir. Bunlar birlikte 2018 yılında 1,48 milyar kilovat-saat (kWh) enerji üretti ve bu da toplam 17,2 milyar kWh'lik üretimin neredeyse %9'unu oluşturdu.

### Güneş Enerjisi
20 MW ve üzeri Güneş Enerjisi Santralleri şunları içerir:
*Garadagh Güneş Enerjisi Santrali – 230 MW
*Nahçıvan Güneş Enerjisi Santrali – 20 MW

### Yel Değirmenleri
Azerbaycan, coğrafi konumu nedeniyle yel değirmenlerinin mükemmel bir uyum sağlayabileceği ülkelerden biridir. Özellikle Abşeron Yarımadası, Hazar Denizi kıyı şeridi ve Hazar Denizi'nin kuzeybatı kesimindeki adalar, Azerbaycan'ın batısındaki Gence-Daşkesan bölgesi ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Şarur-Culfa bölgesi elverişli alanlardır. 1999 yılında Japonya'nın Tomen Şirketi, Azerbaycan Enerji ve Elektrik Mühendisliği Bilimsel Araştırma Enstitüsü ile birlikte Abşeron'a 30 ve 40 metrelik iki kule kurdu; yıllık ortalama rüzgar hızı 7,9-8,1 m/sn olarak belirlendi ve Qobustan bölgesinde toplam 30 MWt kapasiteli rüzgar türbinlerinin kurulumuna ilişkin fizibilite çalışması hazırlandı.

### Hidroelektrik Enerji

Hidroelektrik kaynağından elektrik üretimi 1990 yılından beri artırılmaktadır. Hidroelektrik santrallerinin üretim gücündeki payı şu anda Cumhuriyetin toplam enerji sisteminde %17,8'dir. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin enerji sistemi ile Cumhuriyetin ana enerji sistemi arasında bir bağlantı yoktu; bu nedenle Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde orta, küçük ve mikro hidroelektrik santrallerinin kurulması gerekiyordu.

## Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Devlet Ajansı

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Devlet Ajansı, alternatif ve yenilenebilir enerji alanındaki yönetim sistemini iyileştirmek amacıyla 1 Şubat 2013 tarihli Azerbaycan Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile kurulmuştur.

Devlet Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ajansı Tüzüğü, Devlet Başkanı Kararnamesi ile 1 Şubat 2013 tarihinde onaylanmıştır.

## Yıllık rapor
2014 yılında, ülkede tüm yenilenebilir enerji kaynaklarından 1480,0 milyon kWh elektrik üretilmiştir. Tahmini hesaplamalara göre bu, 298,5 bin ton mazot veya 429,2 milyon m³ doğal gaz tasarrufu ile birlikte, atmosfere 919.400 ton veya 763.900 ton karbondioksit () salınımını önlemektedir.

2015 yılında, tüm alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarından 1816,0 milyon kilovat/saat elektrik üretildi (bir önceki yıla göre %21,5 daha fazla) ve termal enerjinin %6315,3'ü (bir önceki yıla göre %15,9 daha fazla) kullanıldı. Bu durum,Ortalama olarak 464,7 milyon m³ doğal gaz tasarrufu sağlar ve atmosfere 827,2 bin ton karbondioksit (CO₂) salınımını önler (Azerbaycan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından 18 Ocak 2006 tarihinde onaylanan “Termal etkiyle atmosfere yayılan gaz miktarının hesaplanması yöntemi” esas alınarak hesaplanmıştır)

Önceden toplanan resmi istatistik ve ekonomik verilere göre, 2016 yılında, ülkedeki tüm kaynaklardan üretilen toplam 23.073,9 milyon kilovat/saat elektriğin %9,3'ünü oluşturan 2.141,9 milyon kilovat/saat elektrik, alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilmiştir. Önceki yıla kıyasla toplam elektrik üretimi %100,8 oranında artarken, Devlet Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ajansı'nın üretimi %117,1 oranında gerçekleşti. Devlet Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ajansı'nda 4212,4 Gcal termal enerji üretildi; bu da önceki yıla göre %2,0'lık bir artış anlamına geliyor. Devlet Alternatif ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Ajansı'nın verimli kullanımı, 548,7 milyon m³ doğal gaz tasarrufu ve atmosfere 976,7 bin ton karbondioksit (CO₂) salınımının önlenmesiyle sonuçlanmıştır (Azerbaycan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından 18 Ocak 2006 tarihinde onaylanan “Termal etkiyle atmosfere yayılan gaz miktarının hesaplanması yöntemi” esas alınarak hesaplanmıştır) 

## Kaynakça