Celanese

**Celanese Corporation**, eskiden **Hoechst Celanese** olarak bilinirdi, merkezi Irving, Teksas'ta bulunan bir Amerikan teknoloji ve özel malzemeler şirketidir. Celanese Fortune 500 şirketidir. Şirket, yılda yaklaşık 1,95 milyon ton üreterek dünya çapındaki asetik asitin önde gelen üreticisidir ve küresel üretimin yaklaşık %25'ini temsil etmektedir. Celanese ayrıca dünyanın en büyük vinil asetat monomeri (VAM) üreticisidir.
Celanese, 11 ülkede, çoğunlukla Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da 25 üretim tesisi ve altı araştırma merkezi işletmektedir. Şirket, dünyanın en büyük üç asetik asit tesisinin sahibi ve işletmecisidir: biri Pasadena, Teksas'taki Clear Lake bölgesinde, biri Singapur'daki Jurong Adası'nda ve üçüncüsü Çin'in Nankin kentindedir.

## Tarihçe
1918'de American Cellulose & Chemical Manufacturing Company (Amcelle olarak bilinir) İsviçreli kimyager Camille Dreyfus tarafından New York'da kuruldu.

American Cellulose and Chemical Manufacturing Co. Ltd'nin Cumberland, Maryland'deki tesisi, I. Dünya Savaşı sırasında uçak imalatı için daha ucuz kumaş üretmek amacıyla kuruldu. Tesisin yeri, Zeplin saldırılarına karşı koruma sağlamak için iç kesimlerde seçildi. Ayrıca, Potomac Nehri'ndeki hazır bir su kaynağına yakındı ve kömür kaynaklarına ve demir yolu hatlarına kolay erişim sağlıyordu. Bir dizi gecikmeden sonra, üretim 1924 Noel Günü'nde ipeğe alternatif olarak tasarlanan bir dizi selüloz asetat ticari kumaş ve iplikle başladı. Tesis 1983'te kapatıldı, ve daha sonra yıkılarak yeni bir eyalet hapishanesi için yer açıldı.

Şirket, asetat iplik veya suni ipek kumaşlarının temizlik ve bakımının kolaylığını teşvik etmek amacıyla 1925 yılında “selüloz” ve “kolaylık” kelimelerinin birleşimi olan “Celanese” kelimesini tanıtmıştı. 1927 yılında resmen bu ismi alarak Celanese Corporation of America adını aldılar.

### II. Dünya Savaşı'ndan sonra
Celanese, 1947'de Meksika'nın Jalisco eyaletindeki Ocotlán yakınlarındaki tesisinde asetat elyaf üretmeye başladı. Tesis 2019'da kapatıldı

1958 yılına gelindiğinde Celanese'nin 13 yerli fabrikası, üç araştırma ve geliştirme merkezi, yaklaşık 30 ürün grubu ve yaklaşık 13.000 çalışanı vardı.

Celanese, 1959 yılında 20. yüzyıl Amerikalı mimar Edward Durell Stone'dan şirketin yeni malzemelerini ve tarzlarını sergileyecek olan Connecticut, New Canaan'da örnek ev "Celanese Evi"ni inşa etmesini istedi.

Celanese, 1982'de İngiliz kimya firması Imperial Chemical Industries'in operasyonlarını satın aldı. Buna, 2004'ten beri Invista'nın parçası olan Salisbury, Kuzey Karolina'daki Fiber Industries Incorporated tesisi de dahildi.

1983'te Celanese, itfaiyecilerin teçhizatında ve astronot uzay kıyafetlerinde kullanılan yüksek performanslı koruyucu giysiler üretmek için kullanılan polibenzimidazol (PBI) malzemesini üretmek için Rock Hill, Güney Karolina'de 20 milyon dolarlık bir tesis inşa etti.

Celanese, 1986 yılında ilaç sektöründeki faaliyetlerini Celgene adıyla ayırdı.

1987 yılında Celanese Corporation, Hoechst tarafından satın alındı ve Amerikan yan kuruluşu American Hoechst ile birleşerek Hoechst Celanese Corporation'ı oluşturdu.

1998'de 2,7 milyar dolarlık bir anlaşmayla Hoechst Celanese, Trevira bölümünü Houston merkezli KoSa, Koch Industries, IMASAB S.A. ve Grupo Xtra'nın (ikisi de Meksika'dan) ortak girişimi olan bir konsorsiyuma sattı. Yine 1998'de Hoechst, endüstriyel kimyasal operasyonlarının çoğunu Celanese AG adlı yeni bir şirkette birleştirdi.

Hoechst, 1999 yılında Celanese AG'yi halka açık bir Alman şirketi olarak ayırdı ve sırasıyla Frankfurt ve New York borsalarında "CZZ" ve "CZ" isimleriyle çapraz listelendi.

## Ürünler

### Asetil ara maddeleri
Asetil ara maddeleri, asetik asit, asetik anhidrit ve vinil asetat gibi temel kimyasallardan oluşan bir ürün yelpazesine sahip Celanese'nin en büyük segmentidir. Asetil ara maddeleri ve endüstriyel uzmanlıkların müşterileri, polimerizasyon için kimya, boya ve kaplamalar, inşaat ve yapıştırıcı endüstrilerindedir.

### Gelişmiş mühendislik malzemeleri
Gelişmiş mühendislik malzemeleri, otomotiv, elektronik, telekomünikasyon ve tıbbi endüstrilerdeki müşterilere plastik polimerler sunmaktadır. Başlıca ürünler arasında yakıt sistemi bileşenleri (Celanese'nin mühendislik polimer işletmesi olan Ticona tarafından sağlanan), konveyör bantları, elektronik, güvenlik sistemleri, emisyon filtrasyonu ve sıvı işleme için mühendislik plastikleri yer almaktadır. Polimer üretimi, 2016 yılında İtalya'da SO.F.TER Group, Forlì'nin satın alınmasıyla iyileştirilmiştir.

### Tüketici spesiyaliteleri
Gıda bileşenleri işletmesi Nutrinova, yüksek yoğunluklu tatlandırıcı Sunett'i (asesülfam K), koruyucu Nutrinova'yı, potasyum sorbat'ı ve sorbik asit'i ve diğer gıda bileşenlerini üretir. Başlıca son kullanım pazarları arasında içecekler, şekerlemeler, fırınlanmış ürünler ve süt ürünleri yer alır. 2021 yılında Celanese, FoodTalks'un Küresel En İyi 20 Gıda Koruyucu Şirketi listesinde 7. sırada yer aldı.

Celanese, dünyanın en büyük selüloz asetat üreticilerinden biridir. Asetat ürünleri öncelikle sigara filtrelerinde ve ayrıca moda giyim ve astar üretiminde kullanılır. Celanese ayrıca, ev ve endüstriyel kompostlama koşullarında biyolojik olarak parçalanabilir ve kompostlanabilir olduğu sertifikalı odun hamuru bazlı Clarifoil selüloz asetat filmi de üretmektedir.

### Endüstriyel uzmanlıklar
Endüstriyel uzmanlıklar, asetil ara maddelerinden elde edilen hammaddei kullanarak, polivinil asetat emülsiyonları gibi polimer ve emülsiyonlar ve etilen vinil asetat gibi özel kimyasallar üretir. Başlıca son kullanım pazarları arasında polivinil alkol üreticileri, kağıt, harç ve alçı, tekstil, boya, kaplama ve yapıştırıcı üreticileri yer alır.

### Gelişmiş yakıt teknolojisi
TCX Teknolojisi, Celanese tarafından geliştirilen ve pazarlanan ve Kasım 2010'da başlatılan hidrokarbon bazlı bir etanol üretim sürecidir. Celanese araştırmacıları, ülkelerin petrol ve gaz ithalat ihtiyacını azaltmalarına yardımcı olacak yakıt yaratmak için TCX Teknolojisini geliştirdiler.

Celanese, Çin'de bir veya iki tesis ve Teksas'ta bir tesis inşa etmek için 700 milyon dolar yatırım yapmayı planlıyor ve bu tesisler TCX bazlı etanol üretecektir.

## Kaynakça