2024 Noto depremi

**2024 Noto depremi**, 1 Ocak 2024'te merkez üssü Japonya'nın Ishikawa prefektörlüğü'nün Noto Yarımadası'nda bulunan Suzu şehrinin 7&nbsp;km (4.3 mil) kuzeybatısı olan, 7.5 M<sub>w</sub> büyüklüğünde meydana gelen deprem. Japonya yerel saati ile  16.10'da meydana gelen sarsıntı sonucu Japonya Denizi boyunca 6.58 m'ye varan tsunami meydana meydana geldi.

Deprem sonucunda 241 kişi öldü, 1286 kişi yaralandı ve 19 kişi kayboldu. Ishikawa eyalet valiliği yaptığı açıklamada, 12 bin 443 binanın hasar gördüğü, 19 bini aşkın kişinin tahliye noktalarında konakladığını ve altyapı hasarı nedeniyle 55 bin 500 hanede su kesintisi yaşandığını belirtti.

## Tektonik ortam

Noto Yarımadası'nın kuzeydoğu ucu üç yıldır deprem sürüsüne maruz kalıyor; deprem, Mayıs 2023'te meydana gelen Mw 6,3 olayını geride bırakarak bu sürüdeki en büyük olaydır. Deprem, 1983'ten bu yana Japonya Denizi bölgesini vuran en güçlü depremdi.

Japonya, Pasifik, Filipin Denizi, Okhotsk ve Amurya Levhaları arasındaki yakınsak bir sınır üzerinde yer almaktadır. Ada yayının doğu ve güneydoğu kıyıları boyunca, Pasifik ve Filipin Denizi Levhalarının batması sırasıyla Japonya Çukuru ve Nankai Çukuru'nda meydana geldi. Honshu'nun Japonya Denizi sınırındaki batı kıyısı, kuzey-güney doğrultulu yakınsak bir sınırdır. Amurian ve Okhotsk Plakaları arasındaki bu sınırın, doğuya doğru eğimli bindirme faylarından oluşan, başlangıç aşamasındaki bir dalma zonu olduğu düşünülmektedir. Bölgede Pliyosenin sonundan beri yakınsak tektonikler meydana gelmektedir.

## Deprem

Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu, deprem için moment büyüklüğünün 7,5 olduğunu ve odak derinliğinin 10&nbsp;km (6,2 mil) olduğunu bildirdi. Japonya Meteoroloji Ajansı (MJMA) 7,6 büyüklüğünde bir büyüklük kaydetti. Ana şokun odak mekanizması, Okhotsk Plakası ile Amurian Plakası arasındaki yakınsak sınır boyunca meydana gelen, kuzeybatı veya güneydoğuya eğimli kuzeydoğu gidişli bir düzlem boyunca sığ ters faylanmaya karşılık geliyordu. Ana şoktan dört dakika önce 5,7 büyüklüğünde bir öncü deprem, dokuz dakika sonra ise 6,2 büyüklüğünde bir artçı sarsıntı meydana geldi. Ana şoktan sonraki iki saat içinde merkez üssü yakınında büyüklüğü 5,0 ve üzerinde en az yedi deprem kaydedildi.

USGS tarafından yayınlanan sonlu bir fay modeline göre, deprem kırığı, güneydoğuya eğimli bir fay boyunca Noto Yarımadası'nın güneydoğusundan Sado Adası'na kadar yaklaşık 200&nbsp;km (120 mil) kadar uzanıyordu. En büyük kayma bölgeleri merkez üssünün kuzeydoğu ve güneybatısında meydana geldi. İkinci yama, yarımadanın altında 3,67&nbsp;m (12,0&nbsp;ft) ile en büyük yer değiştirmeyi üretti. Yarımada ile Sado Adası arasında bir kayma bölgesi daha oluştu, 1,86 m'ye (6&nbsp;ft 1 inç) kadar kayma üretir. Fay muhtemelen deniz tabanına doğru kırılmıştır.

## Tsunami

Japonya'nın Hokkaido'dan Nagasaki Eyaletine kadar batı kıyısının büyük bir kısmı, depremin ardından derhal tsunami uyarısı altına alındı; Ishikawa, Niigata, Toyama ve Yamagata eyaletlerinde tahliye emirleri yayınlandı. 2011 Tōhoku depreminden bu yana ilk kez büyük bir tsunami uyarısını tetikledi. Kamu yayıncısı (NHK), 5 metrelik (16&nbsp;ft) tsunami dalgalarının beklenebileceğini söyledi. Pasifik Tsunami Uyarı Merkezi, merkez üssünün 300&nbsp;km (190 mil) yakınında tehlikeli tsunami dalgalarının mümkün olduğunu söyledi. Tahliye emirleri 51.000 kişiyi etkiledi, tahliye edilenlerin 1.000'i yalnızca Ishikawa Eyaletindeki Wajima'daki Japonya Hava Öz Savunma Kuvvetleri üssüne kaçtı.

İlk dalgaların 16.21 civarında ulaştığı ve 1,2 metreyi (3&nbsp;ft 11 inç) aşan tsunami dalgalarının Wajima'yı vurduğu bildirildi. 80&nbsp;cm (31 inç) büyüklüğünde bir tsunami Toyama Eyaleti ve Yamagata Eyaleti Sakata'yı vururken, Kashiwazaki, Toyooka, Tsuruga, Tobishima, Sado Adası ve Kanazawa'da 40&nbsp;cm (16 inç) büyüklüğünde bir tsunami kaydedildi. Toyama şehrinde 0,5 m'lik (1&nbsp;ft 8 inç) bir dalga rapor edildi. Hokkaido'da Setana'da 20&nbsp;cm'ye (7,9 inç) kadar dalgalar rapor edilirken Okushiri Adası'nda 20&nbsp;cm'ye (7,9 inç) kadar dalgalar rapor edildi.

## Kaynakça