Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluşu için Başkanlık Konseyi

**Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluşu için Başkanlık Konseyi,** 14 Ekim 2025'teki darbenin hemen ardından Madagaskar Silahlı Kuvvetleri birimi CAPSAT tarafından kurulan Madagaskar'ın fiilî yönetim organıdır. Konsey, Albay Michael Randrianirina tarafından yönetilmekte olup, kendisi de Madagaskar cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır. Şu anda silahlı kuvvetler ve ulusal jandarma subaylarından oluşan konseyin ilk kararnamesinde sivillerin de muhtemelen dâhil edileceği belirtilmiştir.

## Arka plan

### Protestolar ve iktidarın ele geçirilmesi
Madagaskar'da sık sık yaşanan elektrik ve su kesintileri nedeniyle haftalarca süren protestoların ardından, CAPSAT liderliğindeki Madagaskar Silahlı Kuvvetleri, dönemin cumhurbaşkanı Andry Rajoelina'nın protestocuları bastırma emrine karşı gelmeye başladı ve silahlı kuvvetlerin diğer üyelerini ve Ulusal Jandarma'yı da protestocuları destekleme yönünde harekete geçmeye çağırdı. 12 Ekim sabahına kadar CAPSAT, başkent Antananarivo'yu az bir direnişle kısmen ele geçirdi ve Silahlı Kuvvetlerin tüm komuta kademelerinin ele geçirildiğini ilan etti.

Antananarivo'nun kısmen ele geçirilmesinin ve Rajoelina'nın Fransa'ya kaçmasının ardından, General Demosthene Pikulas Madagaskar Silahlı Kuvvetleri'nin yeni genelkurmay başkanı olarak atandı. 14 Ekim'de Iavoloha Sarayı silahlı kuvvetlerin eline geçti ve kısa süre sonra Yüksek Anayasa Mahkemesi tarafından Albay Michael Randrianirina ülkenin geçici lideri olarak atandı ve Ulusal Meclis hariç tüm ulusal kurumları feshetme yönünde ilk başkanlık talimatını verdi. Randrianirina iki yıl içinde seçim yapılacağını ve ordudan, paramiliter jandarmadan ve ulusal polisten subaylardan oluşan bir komitenin ülkeyi yöneteceğini söyledi. Yakınlarda toplanan gazetecilere ve protestoculara hitaben “ Anayasa askıya alındı. Yeni bir demokratik düzen kurmak için iki yıl içinde bir referandum düzenleyeceğiz.” açıklamasını yaptı.

15 Ekim'de Madagaskar devlet televizyonu, Randrianirina'nın 17 Ekim'de Anayasa Mahkemesi oturumu sırasında "Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluşu Başkanı" olarak göreve başlayacağını duyurdu. Randrianirina, planlandığı gibi söz konusu tarihte yemin etti.

### Liderlik
20 Ekim 2025'te Randrianirina, iş insanı Herintsalama Rajaonarivelo'yu general Ruphin Zafisambo'nun yerine ülkenin başbakanı olarak atadı. 25 Ekim'de yeni hükûmet, çifte vatandaşlığa karşı yasaları gerekçe göstererek önceki cumhurbaşkanı Rajoelina'nın Madagaskar vatandaşlığını iptal etti. 10 Kasım'da *[[Sky News]]'e* verdiği bir röportajda, "yeniden yapılanma ve toparlanma" döneminin ardından 18 ila 24 ay içinde seçim yapılacağını ve Z kuşağının ve daha geniş nüfusun değişim istediğini söyledi. 9 Mart 2026'da Randrianirina, birkaç kabine üyesini ve başbakan Rajaonarivelo'yu görevden aldı. 15 Mart 2026'da Mamitiana Rajaonarison'u başbakan olarak atadı.

### 24 aylık geçiş planı
10 Aralık 2025'te, ülkenin Beşinci Cumhuriyeti'ni kurmayı amaçlayan anayasal reformları görüşmek üzere Madagaskar Ulusal İstişare Meclisi başkentte resmen başlatıldı. Yeniden Kuruluştan Sorumlu Devlet Bakanı Hanitriniaina Razafimanantsoa'ya göre, istişare altı ay sürecek.

28 Şubat 2026'da Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluşu için Başkanlık Konseyi, 2026-2027 yılları arasında 24 aylık bir geçiş dönemini özetleyen ulusal Yeniden Kuruluş'u yayınladı. Mart 2026'dan Ocak 2027'ye kadar sürecek ilk aşamada, kurumsal reform konusunda vatandaşların öneri ve fikirlerini toplamak için ülke çapında istişareler gerçekleştirilecek. Haziran 2026'dan Mayıs 2027'ye kadar yetkililer, uluslararası standartlara uygun bir anayasa veya referandum oylaması ve başkanlık seçimi için hazırlık yapmak üzere yasal ve yapısal çerçeveyi gözden geçirecekler. Ocak ve Nisan 2027 arasında, seçmenlerin onayına sunulacak olan Beşinci Cumhuriyet anayasası taslağı hazırlanacak. Tüm bu süreçlerin ardından Eylül 2027'de başkanlık seçimi yapılması planlanıyor. Mayıs-Aralık 2027 tarihleri arasında, Yeniden Kuruluş, seçilen seçim modeline bağlı olarak anayasa referandumunu ve ardından başkanlık ve bölgesel seçimleri düzenleyecektir.

## Kaynakça