Temmuz 2021 Bulgaristan parlamento seçimi

Nisan 2021 seçimlerinin ardından hiçbir partinin hükûmet kuramaması veya kurmak istememesi üzerine Bulgaristan'da 11 Temmuz 2021 tarihinde erken parlamento seçimleri yapıldı. Müzisyen ve televizyon sunucusu Slavi Trifonov liderliğindeki popülist parti Böyle Bir Halk Var (ITN), muhafazakar GERB ve Demokratik Güçler Birliği partilerinden oluşan koalisyona karşı az farkla en fazla sandalyeyi kazandı. Diğer dört parti (solcu Bulgaristan için Koalisyon, liberal ittifak Demokratik Bulgaristan, liberal Türk azınlık hakları partisi Hak ve Özgürlükler Hareketi ve yolsuzluk karşıtı Ayağa Kalkın! Mafya Dışarı!) 240 üyeli Parlamento'da diğer sandalyeleri kazandı.

ITN'in başarısı öncelikle genç seçmenler tarafından desteklendi. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) seçimleri “rekabetçi” ve “temel özgürlüklere genel olarak saygı gösterildiği” şeklinde değerlendirmiştir. 6 Eylül'de BSP'nin hükûmeti kurma görevini son kez geri vermesi, parlamentonun feshedileceği ve 2021'de üçüncü bir parlamento seçiminin resmen yapılacağı anlamına geliyor. Cumhurbaşkanı Radev 11 Eylül'de yaptığı açıklamada 14 Kasım'da Bulgaristan tarihinde ilk kez '2'si 1 arada' seçim yapılacağını ve seçmenlerin cumhurbaşkanı ve parlamento için oy kullanabileceğini duyurdu. Bu karar 'hazine masraflarından ve seçmenlerin zamanından tasarruf etmek için' alındı.

## Arka plan

Nisan ayında yapılan bir önceki seçimde iktidardaki GERB partisi 75 sandalye, Böyle Bir Halk Var (ITN) 51 sandalye, Bulgaristan için Koalisyon 43 sandalye, Hak ve Özgürlükler Hareketi 30 sandalye, Demokratik Bulgaristan 27 sandalye ve Ayağa Kalkın! Mafya Dışarı! 14 sandalye kazandı. GERB lideri Boyko Borisov ve Böyle Bir Halk Var (ITN) lideri Slavi Trifonov'un hükûmet kuramamasının ardından BSP, yolsuzlukla mücadele eden üç partinin (ITN, Demokratik Bulgaristan ve ISMV (Ayağa Kalkın! Mafya Dışarı!)) kendileriyle çalışmak istememesi nedeniyle hükûmet kurma görevini reddedeceklerini açıkladı.

## Seçim sistemi
Ulusal Meclis'in 240 üyesi, büyüklükleri 4 ila 16 sandalye arasında değişen 31 çok üyeli seçim bölgesinden açık listeli nispi temsil sistemi ile seçilmektedir. Seçim barajı partiler için %4'tür ve sandalyeler en büyük artık yöntemine göre dağıtılır.

## Siyasi partiler ve koalisyonlar
### Mecliste temsil edilen partiler

## Seçim kampanyaları
Borisov, Nisan ayında yapılacak seçimler öncesinde Rodop Dağları'ndaki küçük köylerde seçim mitingleri düzenleyerek partisinin kırsal kesimdeki oy oranını artırmaya çalıştı. Nisan seçimleri ülkenin kırsal ve kentsel bölgeleri arasında net bir ayrım olduğunu gösterdi; kasabalar yerleşik partileri tercih ederken Sofya ve diğer şehirler ağırlıklı olarak ITN dahil yeni muhalefet partilerine gitti. Muhabirler bu eğilimlerin Temmuz seçimlerini de etkileyeceğini tahmin ediyordu.

## Seçim sonuçları
Böyle Bir Halk Var en çok oyu alarak GERB-SDS'nin yaklaşık 15.000 oy önüne geçti. GERB ya da GERB liderliğindeki bir koalisyon, partinin kurulduğu 2006 yılından bu yana ilk kez en çok oyu ya da sandalyeyi kazanamadı. Diğer dört parti (Bulgaristan için BSP, Demokratik Bulgaristan, Hak ve Özgürlükler Hareketi ve Ayağa Kalkın! Mafya Dışarı!) partileri de sandalye kazandı. Böyle Bir Halk Var, Z kuşağının %37,4'ü ve 30-39 yaş arası seçmenlerin %30,9'u partiyi destekleyerek genç seçmenler arasında iyi bir performans sergilemiştir. GERB-SDS 40-69 yaş arası seçmenlerden yüksek destek alırken, Bulgaristan için BSP 70 yaş üstü seçmenlerden yüksek destek aldı.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'ndan uluslararası gözlemciler seçimlerde özgürlüklere saygı gösterildiğini belirttiler.

## Sonrası
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tarafından yapılan açıklamada “Bulgaristan'daki erken parlamento seçimleri çekişmeli geçmiş ve temel özgürlüklere genel olarak saygı gösterilmiştir. Kampanya ortamına eski iktidar partisi ile geçici hükûmet arasındaki karşılıklı yolsuzluk suçlamaları ve kolluk kuvvetlerinin oy satın almayı engelleme çabaları hâkim olmuştur.”

Seçimler, yeni kurulan Böyle Bir Halk Var (ITN) partisinin iktidardaki GERB partisine karşı az farkla zaferiyle sonuçlandı. Ancak ITN, Ulusal Meclis'teki 240 sandalyeden sadece 65'ini kazanabildi. Seçimlerin ardından ITN bir azınlık hükûmeti kurmayı denemeyi tercih etti ve potansiyel ortakların (DB, IBG-NI & BSP) desteğini almak için onlarla görüşmelere başladı. Ancak bu girişimler başarısızlıkla sonuçlandı ve sonuç olarak ITN 10 Ağustos'ta önerdikleri kabineyi geri çektiklerini açıklayarak üçüncü bir seçimi daha olası hale getirdi. ITN lideri Slavi Trifonov bir video açıklamasında “Bu yeni seçimler anlamına geliyor” dedi. Ardından kabine kurma yetkisi GERB'e verildi. Bir önceki başbakan Boyko Borisov'un partisi GERB, daha önce yaptığı açıklamada “hükûmet kurmaya çalışmayacağını” söylemişti. BSP, senaryonun tekerrür etmesi halinde mevcut bakanlar kurulunun kalıcı hale gelmesini önereceğini söyledi. IBG-NI da hükûmet kurma görevi verilmesi halinde bir çözüm üretebileceğine olan inancını dile getirdi. Trifonov daha sonra kabine öneren diğer partileri desteklemeyeceğini açıkladı. Parlamento 2 Eylül'de Bulgaristan'da cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun 14 Kasım'da yapılacağını ve aynı ay içinde bir erken parlamento seçimi düzenleneceğini açıkladı. 6 Eylül'de BSP hükûmeti kurma görevini son kez geri verdi, bu da parlamentonun feshedileceği ve 2021'de üçüncü bir parlamento seçiminin resmen yapılacağı anlamına geliyordu. Cumhurbaşkanı Rumen Radev 11 Eylül'de yaptığı açıklamada 14 Kasım'da Bulgaristan tarihinde ilk defa seçmenlerin hem cumhurbaşkanı hem de parlamento için oy kullanabilecekleri 2'si 1 arada seçimlerin yapılacağını duyurdu. Bu karar “hazine masraflarından ve seçmenlerin zamanından tasarruf etmek için” alındı.

## Kaynakça