Kapitalist Gerçekçilik (sanat)

"**Kapitalist Gerçekçilik**" terimi, özellikle Batı Almanya'da, 1950'ler ve 1960'lardaki Pop Art'tan 1980'ler ve 1990'ların meta sanatına kadar meta temelli sanatı tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu biçimde kullanıldığında, "sosyalist gerçekçilik" terimi üzerinde bir kelime oyunudur. Bir alternatif olarak, Batı'daki çağdaş şirket kapitalizminin ideolojik estetik yönünü tarif etmek için de kullanılmıştır.

## Sanatta
Daha önce kanıtlanmış olmasına rağmen, "kapitalist gerçekçilik" ifadesi ilk kez 1963'te Düsseldorf'ta  ve Gerhard Richter, Sigmar Polke, Wolf Vostell ve  çalışmalarının yer aldığı *Kapitalist Gerçekçilik Gösterisi* sanat sergisinin adında kullanıldı. Serginin katılımcıları, kısmen Amerikalı Pop sanatçılarının eserlerinden etkilenen stratejilerle, Almanya'nın büyüyen tüketim kültürü ve medyaya doymuş toplumunun tasvirlerine odaklanmışlardı.

## Sigmar Polke
Kapitalist gerçekçilik, 1963 yılında sanatçı Sigmar Polke tarafından kurulan bir Alman sanat hareketidir. Polke, gündelik tüketim nesnelerini resmederken popüler basında sıkça rastlanan reklam ve tanıtımı benimsemiştir. Çoğunlukla alaycı ve eleştirel toplumsal ve siyasi imalar içeren Kapitalist Gerçekçilik akımı, geleneksel Pop Art'tan daha açık bir şekilde siyasi olarak kabul edilir.

## Michael Schudson
1980'lerin ortalarında Michael Schudson, reklamcılıktaki ana akım uygulamaları tanımlamak için "kapitalist gerçekçilik" terimini kullandı. Schudson'ın " Advertising: The Uneasy Persuasion" başlıklı makalesinde reklamcılığın mesaj ve çağrılarını Sovyetler Birliği'nin Sosyalist Gerçekçiliğinde yer alan ifadelerle karşılaştırıyor. Ona göre reklamcılığın gerçekçiliği, sosyal, kamusal başarıdan ziyade özel tüketime dayalı bir yaşam tarzını teşvik ediyor.

## Mark Fisher
Bir sonraki terim 2009'da Mark Fisher'ın *[[Kapitalist Gerçekçilik|Kapitalist Gerçekçilik: Alternatif Yok mu?]]* kitabının yayınlanmasıyla ortaya çıktı. Fisher, "kapitalist gerçekçilik" teriminin, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından hakim hale gelen kapitalist sisteme karşı görünür alternatiflerin bulunmadığı mevcut küresel siyasi tabloyu en iyi şekilde açıkladığını savunmaktadır. Argümanı, kapitalizm ve piyasa mantığının yönetimin tüm boyutlarına uygulandığı neoliberalizm ve hükûmetin yeni şekillerine bir cevap ve eleştiri niteliğindedir.

Bu ideoloji, "kapitalizmin yalnızca uygulanabilir tek siyasi ve iktisadi sistem olduğunu değil, aynı zamanda artık tutarlı bir alternatifini hayal etmenin bile imkansız olduğunu düşünen geniş bir algıya" atıfta bulunmaktadır.

Felsefi bir kavram olarak kapitalist gerçekçilik, Althusserci düşünce anlayışından etkilenmiştir. Fisher, kapitalist bir yapı içinde alternatif toplumsal yapı biçimlerinin tasavvur edilebileceği bir alan bulunmadığını öne sürmekte ve genç kuşakların alternatifleri tanımakla bile ilgilenmediklerini eklemektedir. Yazar, 2008 ekonomik krizinin bu durumu daha da kötüleştirdiğini öne sürmektedir. Mevcut modele alternatifler arama arzusunu tetiklemekten ziyade, kriz mevcut sistem içinde düzenlemeler yapılması gerektiği fikrini pekiştirmiştir. Kriz, kapitalizmi temellerinden sarsmak yerine, halk arasında kapitalizmin gerekliliğini teyit etmiştir..Anladığım kadarıyla kapitalist gerçekçilik sanatla ya da reklamcılığın işlev gördüğü yarı-propagandacı yolla sınırlandırılamaz. Bu daha çok, sadece kültürel üretimi değil, aynı zamanda iş ve eğitimin düzenlenişini de koşullandıran ve düşünce ve eylemi kısıtlayan bir tür görünmez engel olarak hareket eden yaygın bir atmosfere benzerdir.Fisher, "kapitalist realizmin, toplumdaki sağlık ve eğitim de dahil olmak üzere her şeyin bir ticarethane olarak yönetilmesi gerektiğinin aşikar olduğu bir 'ticaret ontolojisini' başarıyla yerleştirdiğini" savunuyor.

Fisher'ın eserinin yayınlanmasının akabinde, bu terim diğer edebiyat eleştirmenlerince de benimsenmiştir.

Bu terim ayrıca Japon akademisyen Yoshifusa Ichii tarafından, Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve paydaşlarının, Japon devletiyle birlikte, kapitalist kârları, devlet gücünü ve ulusal seferberliği daha da genişletmek için Tokyo'daki 2020 Yaz Olimpiyatları'ndan ve COVID-19 pandemisinden yararlanma şeklini karakterize etmek amacıyla da kullanılmıştır. Ishii, Fisher'in kapitalist gerçekçiliğini Jules Boykoff'un " kutlama kapitalizmi" ile harmanlayarak "Olimpiyatların kutlama kapitalizminin, savaş zamanı ulusal seferberlik sloganlarını yankılayan "yeni bir yaşam tarzının" biyopolitiğini çağırırken bir yandan da sermaye akışını en üst seviyeye çıkartan bir istisna durumu oluşturarak kapitalist gerçekçiliği güçlendirdiğini" açıklıyor.

## Ayrıca bakınız

* Sermaye
* Sosyalist gerçekçilik
* Toplumsal gerçekçilik
* Kapitalist Gerçekçilik
* Pop sanatı

## Kaynakça