541132 Leleākūhonua

**541132 Leleākūhonua** (geçici adlandırması ****) Güneş Sistemi'nin en dış kısmında bulunan bir aşırı Neptün ötesi nesne ve sednoiddir. İlk olarak 13 Ekim 2015'te Hawaii'de bulunan Mauna Kea Gözlemevi'nde gözlemlenmiştir. Cadılar Bayramı tarihine yakın bir tarihte keşfedilmiş olması ve geçici adlandırması olan 'de yer alan harflere dayanarak, kaşifleri tarafından gayri resmi olarak "Goblin" olarak adlandırılmış ve daha sonra yörüngesini Pasifik altın yağmur kuşunun uçuşuna benzemesi sebebiyle Leleākūhonua adını almıştır.  ve 'ten sonra keşfedilen üçüncü sednoiddir ve yaklaşık  çapındadır.

## Keşif
Leleākūhonua ilk olarak 13 Ekim 2015'te Mauna Kea Gözlemevi'nde , Amerikalı gök bilimciler David Tholen, Chad Trujillo ve Scott Sheppard tarafından Kuiper Kuşağı'nın ötesinde bulunan nesnelere yönelik olarak yürütülen astronomik araştırmalar sırasında gözlemlenmiştir. Resmi olmayan ilk keşfi 1 Ekim 2018'de kamuoyuna duyurulmuştur. Araştırmada iki ana teleskop kullanılmıştır. Bunlar, Kuzey yarımküre için Hawaii'deki Mauna Kea Gözlemevi'ndeki Hyper Suprime Kamerasıyla birlikte 8,2 metrelik Subaru Teleskobu ve Güney yarımküre için Şili'de bulunan Cerro Tololo Gözlemevinde bulunan 4 metrelik Blanco Teleskobu ile Karanlık Enerji Kamerası'dır. Nesnenin yörüngesini belirlemek amacıyla yapılan takip gözlemleri için gök bilimciler Magellan ve Lowell Discovery teleskoplarını kullanmaktadır. Araştırmanın diğer keşifleri arasında ,  ve  adlı cisimler yer almaktadır.

## Yörünge ve sınıflandırma
Leleākūhonua, Güneş'in etrafında, Güneş'e yaklaşık 65 ila 2000 AU arasında değişen bir mesafede bulunan ve kabaca her 32.000 yılda bir (yarı büyük eksen yaklaşık 1000 &ndash; 1200&nbsp;AU) tekrarlanan yörüngesinde hareket etmektedir. Yörüngesinin ekliptiğe göre 0,94'lük çok yüksek bir dışmerkezliği ve  derecelik bir yörünge eğikliği vardır. Yarı büyük eksen değerinin büyüklüğüne göre tanımlanan aşırı Neptün ötesi nesneler ile  ve  ("Biden")'ten sonra keşfedilen üçüncü cisim olarak sednoidler grupları içinde yer almaktadır.

### Yörüngesinin etkileri
Diğer uzak Neptün ötesi nesnelerde de görülen benzer yörüngelerin yanı sıra, Leleākūhonua'nın yörüngesi, dış Güneş Sistemi'nde varsayımsal bir Dokuzuncu Gezegenin bulunduğuna ilişkin iddiaları desteklemekte ancak kanıtlamamaktadır.

Nesne, Nisan 2024 itibarıyla Plüton'un şu anki konumundan yaklaşık iki buçuk kat daha ötede, Güneş'ten 76,4 AU uzaklıkta bulunmaktadır. Günberi (Güneş'e en yakın yaklaşma) noktasına 2078 yılında ulaşması öngörülmektedir. Tıpkı Sedna'da olduğu gibi, uzun periyotlu yörüngesinin iç kısmında olmamış olsaydı bulunmasının imkansız olduğu kabul edilmektedir. Bu durum, günümüz teknolojik yöntemleriyle tespit edilemeyecek kadar uzakta pek çok benzer cisim olabileceğini düşündürmektedir. Leleākūhonua'nın keşfinin ardından Sheppard ve arkadaşları, bunun   büyük, toplam kütlesi , yani yaklaşık Plüton kütlesinde (Ay'ın kütlesinin bir kısmı, ancak asteroit kuşağının kütlesinin birkaç katı) yaklaşık 2 milyon iç Oort bulutu cismi popülasyonuna işaret ettiği sonucuna varmışlardır.

## Numaralandırma ve adlandırma
Bu küçük gezegen, 10 Ekim 2019'da Küçük Gezegen Merkezi tarafından numaralandırılmıştır. (). Haziran 2020'de resmi olarak Leleākūhonua adını almıştır. Bu isim Hawaii dili programı A Hua He Inoa'daki öğrenciler tarafından önerilmiştir. Nesne, öğrencilere Alaska'dan Hawaii'ye göç eden *kolea* veya Pasifik altın yağmurcunun göçleri göz önüne alınarak adlandırılmıştır. İngilizce açıklamada, ismin "*yörüngeyi göçmen kuşların uçuşuyla karşılaştırdığını ve Dünya'ya yakın olma özlemini çağrıştırdığını*" belirtilmiştir. Hawaii dilinde; "*Güneşin etrafında dönen bir yolda ilerleyen bir kuş gibi, sonsuza kadar evine doğru rüzgardan esen rüzgarı arar*." olarak ifade edilmiştir.

## Fiziksel özellikleri
Leleākūhonua'nın boyutu, albedo varsayımına bağlıdır. Daha karanlık bir nesne ise o zaman daha büyük olması gerektiği; daha yüksek bir albedo değeri bulunuyorsa daha küçük bir cisim olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Soluk nesnenin büyüklüğü 24,64 olup, bu değer Plüton'un daha küçük uydularının görsel parlaklıklarıyla karşılaştırılabilir. Başlangıçta cismin 0,15'lik bir albedo varsayımı altında  çapında olduğu tahmin edilmiş; ancak 20 Ekim 2018'de Penticton, Kanada'da yapılan tek-akorlu yıldız tutulum gözlemleri 0,21'lik daha yüksek bir albedo varsayımıyla 'den daha küçük bir çapı olabileceğini ortaya atmıştır.

## Görselleştirmeler

File:2015_TG387_hoverview.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2015_TG387_hoverview.png|Leleākūhonua'dan görüldüğü şekliyle Güneş Sistemi'nin simüle edilmiş görüntüsü, büyük gezegenlerin yörüngelerini ve diğer aşırı Neptün ötesi nesnelerin konumlarını göstermektedir.
File:2015_TG387-sky-retropath.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2015_TG387-sky-retropath.png|Leleākūhonua'nın Dünya'dan görünümü, γ Pegasi yakınındaki mevcut konumu ile her yıl ters yönlü döngüleri gösteriyor.


## Ayrıca bakınız

* Neptün ötesi cisim
* Sednoid
* Güneş Sistemi'ndeki cisimlerin listesi

## Kaynakça
 

## Dış bağlantılar

* List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects, *Minor Planet Center*
* 
*