Steinen, Baden-Württemberg

**Steinen**, Almanya'da Baden-Württemberg eyaletinin Lörrach (Landkreis) ilçesinde bir köy belediyesidir. Wiese nehri üzerinde yer alan belediye, Basel'in 15&nbsp;km kuzeydoğusunda ve Lörrach'ın 6&nbsp;km kuzeydoğusunda bulunmaktadır.

## Coğrafya

Steinen belediyesi tamamıyla Güney Kara Orman’ın Wiesental vadisinin ön kısmında yer alır. Belediye, kuzey-güney ekseninde uzanan Steinenbach vadisiyle coğrafi bir kavşak oluşturur. Toplamda belediye, kuzey-güneyde en geniş noktasında 14 kilometreye uzanır ve vadinin 319 metre yüksekliğindeki seviyesinden kuzeydeki Wambacher Wasen’e kadar olan yükseklik farkı 600 metreyi aşar.

### Komşu belediyeler
Belediyenin kuzeyinde Malsburg-Marzell, kuzeydoğusunda Kleines Wiesental belediyesi, doğusunda Schopfheim kasabası ve Maulburg belediyesi, güneyinde Rheinfelden (Baden) kasabası ve batısında ise ilçe başkenti Lörrach ile Kandern kasabası bulunmaktadır.

### Belediye yapısı
Steinen belediyesi, toplam 26 köy, mezra, çiftlik ve evden oluşan Endenburg, Hägelberg, Höllstein, Hüsingen, Schlächtenhaus, Steinen ve Weitenau olmak üzere yedi bölgeden oluşmaktadır. Bölgelerin sınırları, aynı isimli eski toplulukların sınırlarıyla aynıdır. Resmi isimleri, belediye adıyla başlayıp ilgili ilçenin adıyla biten ve tire ile bağlanan bir biçimdedir. İlçeler aynı zamanda Baden-Württemberg belediye kanunu anlamında yerleşim yerleri oluşturmaktadır. Höllstein ve Steinen bölgeleri dışında, Baden-Württemberg belediye yönetmeliği anlamında kendi yerel konseyi ve başkanı köy muhtarı olan yerleşim yerleri bulunmaktadır.

## Tarihi

### 18. yüzyıla kadar
Steinen ve bazı ilçelerinin ilk söz edilmesi 12. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Steinen ve Schlächtenhaus köyleri arasında yer alan eski Weitenau manastırı, ilk olarak 1100 yılında belgelere geçmiştir. Steinen köyü ise ilk kez 1113 yılında Saint Blaise Manastırı'nın bir belgesinde ("Staina" olarak) anılmıştır; bu belgede **Noble Walcho von Waldeck**, oradaki ve diğer yerlerdeki mallarını Saint Blaise Manastırı'na bağışlamıştır. Yine 1113 yılında bir belgede "Walcho von Staina" adında bir tanık olarak yer almaktadır; muhtemelen bu kişi **Walcho von Waldeck** ile aynı kişidir. Bununla birlikte, Aleman kabirleri gibi arkeolojik buluntular daha eski yerleşimlere işaret etmektedir.

13. yüzyılda, ya Rotenberg lordlarının yan dalı olan Rötteln soylularına ya da Hachberg markizlerine aitti ve Saint Blaise mülkleri çevresine atandı. Her durumda, kale o dönemde Rotenberg'e aitti.

Bölgede çarpıcı bir ekonomik yükseliş, 14. ve 15. yüzyıllarda kırmızı renkli kumtaşı yataklarının işletilmesiyle yaşandı. 1388 ve 1469 yıllarında Basel piskoposu, 1356 Basel depreminde yıkılan Basel Minster'inin yeniden inşası için taş ocaklarını satın almıştı.

1503 yılında **Hachberg-Sausenberg** Margraviate'nin tamamının bulunduğu bölgenin kontrolü Baden Margraviate'ine devredildi ve **Oberamt Rötteln**'e verildi. Steinen'a 1602 yılında pazar hakları tanındı. 1776'da bir sığır ve bakkal pazarına kavuştu ve daha sonra da haftalık bir pazara dönüştü.

Yoğun iki kırsal yolun (Wiesental vadisinden Schopfheim'a giden yol ve Steinen üzerinden Hüsingen, Inzlingen ve Lörrach'a giden eski Roma yolu) üzerindeki konumu nedeniyle köy sık sık savaştan etkilendi. Köy özellikle 1676, 1678 ve 25 Ağustos 1689'da Fransızlar tarafından yağmalandı.

18. yüzyıldan itibaren Steinen, Schopfheim ve Lörrach arasında küçük bir merkez olarak Saint Blasian otoritesinin merkezi haline gelmeye başladı; bu durum, büyük sayıda zanaatkârın ortaya çıkması, orta sınıf evlerinin inşa edilmesi ve 1760'tan beri döşenen sokaklarda kendini gösterdi.

Nisan 1848'deki Baden Devrimi sırasında Hecker'ciler, Scheideck Muharebesi'ne giderken Steinen'den geçti. Oradaki yenilginin ardından gerilla birliklerinin bir kısmı Steinen yakınlarında toplandı ve **Joseph Weißhaar** liderliğindeki başka bir devrimci birlikle birleşti. Federal birlikler kısa süre sonra devrimcileri dağıttı ve onları İsviçre sınırına doğru sürükledi.

### 19. yüzyıl
19. yüzyılda kötü durumda olan yolları ve ilkel evleriyle eski ve fakir bir tarım köyü olan Steinen, yapısını değiştirdi. Buna Wiesental ve Steinen'deki tekstil endüstrisinin başlaması neden oldu. Tekstil endüstrisi Steinen'de evlerde çalışma şeklinde 1816'da zaten başlamıştı ve *Merian & Köchlin*'in ilk el tezgâhı fabrikası birçok yerliye iş sağladı. İlk fabrikaların inşa edilmesiyle, eski markizlik tarım köyü, yaklaşık 20 yıl sonra "*Basler Herren*" tarafından endüstriyel hale getirildi. Bunlar arasında *Colonel Geigy* ve "Baskılı kumaşların kralı" *Direktör Peter Köchlin* vardı. 1836'da Basel'li Albay Wilhelm Geigy-Lichtenhahn, 7392 ilikle ve 40 mekanik dokuma tezgâhı olan *Mechanische Spinnerei und Weberei Steinen*'i (Mekanik eğirme ve dokuma fabrikası) kurdu.

Ekonomik yükseliş ve Wiesental kasabalarında kurulan tekstil şirketleri, genellikle kötü durumda olan yollarda daha fazla çekim hayvanı taşıma ve sürme ihtiyacı doğurdu. Bu nedenle, yeni kurulan fabrikaların sahipleri (özellikle İsveçli Albay Wilhelm Geigy), Wiesental Demiryolu'nun inşa edilmesi için kampanya yürüttü. Yaklaşık iki yıllık inşaatın ardından, Steinen, 10 Mayıs 1862'de **Wiesentalbanh**'ın açılmasıyla demiryolu ağına bağlandı.

1899'da yeni bir eğirme fabrikası çalıştırmak üzere bir elektrik güç ve ışık merkezi oluşturulduğunda, şirket belediye başkanlığına sokak aydınlatması ve ev ışıklarının kurulumunu da üstlenmeyi teklif etti: Eski gaz lambaları söküldü ve Steinen elektriklendirildi.

### 20. yüzyıl
İki dünya savaşı nüfus üzerinde derin yaralar açtı: 1935 yılında, Freiburglu mimar Hans Geiges'in planlarına göre, St. Peter Kilisesi'nin eski kilise bahçesine, I. Dünya Savaşı'nda ölen Steinenli askerleri anmak için bir anıt kompleksi inşa edildi. Düşenlerin isimleri burada sekiz kumtaşı levhaya yazılmıştır. II. Dünya Savaşı'nın ardından anıt, 13 anma levhası daha eklenerek genişletilmek zorunda kaldı.

Mimari açıdan bakıldığında, Steinen II. Dünya Savaşı'ndan nispeten zarar görmeden kurtuldu, ta ki 1849 yılına kadar eski savcı Scheffelt'in ikametgâhı olan ve daha sonra eski belediye binasına ev sahipliği yapan "Kramer House", 16 Aralık 1944'te bombalama sonucu tamamen yok edilinceye kadar. Eisenbahnstraße'deki eski yerinde şimdi kasap dükkânı Hug bulunmaktadır.

Steinen, 14. yüzyılda Höllstein, Hüsingen ve Hägelberg köyleriyle birlikte bir  oluşturmuştur. Weitenau, 1 Ocak 1974'te Steinen'e dahil edilmiştir. Endenburg ise 1 Ekim 1974'te katılmıştır. Bugünkü belediye, 1 Ocak 1975'te Steinen, Hägelberg, Höllstein, Hüsingen ve Schlächtenhaus belediyelerinin birleştirilmesiyle yeniden oluşturulmuştur. Bu belediye reformu, Steinen'ı Lörrach ilçesindeki yüz ölçümü bakımından altıncı büyük belediye haline getirmiştir.

## Kaynakça