FIFA International Soccer

***FIFA International Soccer***, EA Canada'nın Extended Play Productions ekibi tarafından geliştirilen ve EA Sports tarafından yayımlanan, 1993 çıkışlı bir futbol video oyunudur. Oyun, Aralık 1993'te Sega Mega Drive/Genesis konsolu için piyasaya sürülmüş, 1994'te ise birçok farklı sisteme uyarlanmıştır. Bu oyun, ''FIFA'' serisinin ilk oyunudur.

Oyun, çıktığı dönemde eleştirmenlerden olumlu yorumlar almıştır; futbolcuların detaylı animasyonları, seyirci ses efektleri ve genel sunum takdir toplamıştır. Ancak oyunun çalışma hızı ve oyuncu komutlarına verdiği tepkideki gecikmeler başlıca eksiklikler olarak görülmüştür. Oyunun 3DO sürümüne, diğer sürümlere kıyasla daha ayrıntılı grafikler ve çoklu kamera açıları gibi yenilikler eklenmiştir. Satış açısından da başarı yakalayan oyun, özellikle Mega Drive sürümüyle, 1993'te Birleşik Krallık'ta en çok satan ev konsolu oyunu olmuştur. Daha sonra Goldstar 3DO için kutuya dâhil edilen bir oyun olarak sunulmuş ve *[[FIFA Soccer 95]]* adlı bir devam oyununa öncülük etmiştir.

## Oynanış

*FIFA International Soccer,* futbol sporunu simüle etmektedir. Özellikle millî takım maçlarına odaklanmaktadır. Oyun, o dönemin diğer futbol oyunlarından (örneğin kuşbakışı görünüş kullanan *[[Tehkan World Cup]]* ve *[[Sensible Soccer]]* veya tepeden bakış açısı kullanan *[[Kick Off (seri)|Kick Off]]*) farklı olarak izometrik bir bakış açısı kullanmaktadır. Oyuncu, takımındaki 11 futbolcudan birini kontrol eder ve komut vererek oyuncu değiştirebilir. Oyun, aynı anda dört oyuncuya kadar insan kontrolünü destekler; her oyuncu farklı bir futbolcuyu kontrol edebilir. Oyuncular aynı takımda veya rakip takımlarda da yer alabilmektedir. Kalan futbolcular ise bilgisayar tarafından kontrol edilir.

*Exhibition*, *Tournament*, *Playoffs* ve *League* adlı dört farklı oyun modu mevcuttur. *Exhibition* modunda tek maç yapılır. *Tournament* modu, FIFA Dünya Kupası ve UEFA Avrupa Şampiyonası formatına benzer. Oyuncu, seçtiği takımı üç grup maçından başlayarak eleme aşamasına kadar götürmeye çalışır. Toplamda yedi maç yapılır. *Playoffs* modu, grup aşamasını atlayarak doğrudan ilk eleme turundan başlar. *League* modu ise oyuncunun çift devreli lig usulü turnuvada mücadele etmesini sağlar.

Oyun toplamda 48 millî takım ve EA All Stars adında özel bir takım içerir. Her takımda 20 oyuncu bulunmaktadır. Oyuncular gerçekte var olmayan, kurgusal karakterlerdir (bazı oyuncular örneğin İngiltere'den Tim Ansell ya da İtalya'dan Joe Della-Savia, oyunun geliştirme ekibinde yer alan kişilerin adlarını taşır). Tüm oyuncular görünüm olarak birbirine benzese de bazı takımların oyuncuları daha koyu tenlidir. PC CD-ROM sürümünde Tony Gubba tarafından yapılan maç anlatımı da mevcuttur.

Geliştiricilerin gözünden kaçan bir detay sebebiyle, gol atmak oldukça kolay hale gelir: Rakip kaleci topu elinde tutarken bir oyuncunuzu onun önüne yerleştirirseniz, kaleci topu uzaklaştırmak için vurduğunda doğrudan sizin oyuncunuza çarpar ve bu da size kolay bir gol fırsatı sunar.

## Oynanabilen millî takımlar
Oyunda 48 millî takım yer almaktadır:

**AFC**
* 
* 
* 
* 
* 
**CAF**
* 
* 
* 
* 
* 
**CONCACAF**
* 
* 
* 
**CONMEBOL**
* 
* 
* 
* 
* 
**OFC**
* 
* 
**UEFA**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Geliştirme
Electronic Arts (EA), spor oyunları pazarına ilk kez 1988'de Amerikan futbolu oyunu *[[Madden NFL|John Madden Football]]* ile giriş yaptı. Bu oyunun güncellenmiş sürümleriyle birlikte golf ve buz hokeyi oyunları da, EASN (Electronic Arts Sports Network) markası altında yayımlandı. EA'in Avrupa kolu, Avrupa pazarına hitap edecek bir spor oyunu fikri üzerine araştırma yaptı ve en yüksek satış potansiyelinin futbol oyununda olduğunu öngördü. EA'in ABD ofisi projeye onay verdi ve EA'in Kanada stüdyolarında Bruce McMillan liderliğinde on kişilik bir ekip çalışmalara başladı. Geliştirme süreci, Sega Mega Drive/Genesis için yaklaşık $50.000-100.000 gibi bir bütçeyle başladı ve oyunun geçici adı *EA Soccer* olarak belirlendi. O dönemin futbol oyunu piyasasında lider konumda olan *[[Sensible Soccer]] ve [[Kick Off (seri)|Kick Off]]*, yukarıdan bakış açısıyla oynanıyordu. EA'in Birleşik Krallık ekibi bu oyunları inceledi ancak kendilerini farklı kılacak bir şey yapmaları gerektiğini düşündü ve izometrik bir bakış açısı ekleyerek "daha gerçekçi bir deneyim yaratma" kararı aldı.

EA Sports'un diğer oyunları, liglerden resmî lisanslara sahipti ve bunun sonucunda gerçek takım adları, oyuncular ve stadyumlar oyuna dâhil edilebiliyordu. Benzer bir durumun futbol oyunu için de geçerli olması amacıyla EA, futbolun dünya yönetim organı olan FIFA ile beş yıllık bir lisans anlaşması imzaladı. Ancak anlaşmanın detaylarına bakıldığında, EA'in ödediği telif ücretlerinin "önemsiz" denecek kadar az olduğu görüldü. Bunun nedeni ise lisansın, takım adlarını, logoları, oyuncu isimlerini, görsellerini veya stadyumları içermemesiydi. Bu nedenle oyunda yalnızca ülke isimleri ve bayraklarıyla tanımlanan millî takımlar yer aldı ve oyuncu isimleri uydurularak oluşturuldu. Bazı geliştiriciler kendi isimlerini oyuna eklemişti. 1994 FIFA Dünya Kupası'nın lisans hakkı, US Gold isimli firmadaydı ve bu firmanın oyunu 1994 yaz turnuvasına yetişmesi için ilkbaharda çıkacaktı. Bu sebeple EA, oyunun satışta rekabet edebilmesi için çıkış tarihini 1993 Noel dönemi olarak öne çekmeye karar verdi.

EA, FIFA lisansının tanınırlığının az olabileceğinden endişelenerek oyunu bu bölgede Team USA Soccer adıyla piyasaya sürmeyi önerdi. Ancak bu kararın satışları olumsuz etkileyeceği korkusuyla bundan vazgeçildi ve oyun, FIFA International Soccer adıyla tüm dünyada yayımlanacaktı. Bu, ellerinde kalacak stokları farklı pazarlara yönlendirme imkânı da sunuyordu. Oyunun geliştirilmesi Kasım 1993'te tamamlandı.

Haziran 1995'te Atari Corporation, EA ile bir anlaşma yaparak bazı EA oyunlarını Atari Jaguar CD platformuna taşıma kararı aldı. *FIFA International Soccer* da bu oyunlar arasındaydı, ancak Atari Jaguar platformunun ticarî başarısızlığı ve olumsuz eleştirilmesi nedeniyle bu sürüm hiçbir zaman piyasaya sürülmedi.

## Değerlendirme

### Satışlar
EA, başlangıçta oyunun Avrupa'da yaklaşık 300.000 kopya satmasını bekliyordu. Ancak Sega Mega Drive sürümünün piyasaya sürülmesinin ardından satışlar beklentilerin üzerine çıktı. Birleşik Krallık'ta oyun, Aralık ayının son iki haftasında 400.000 kopya satarak 1993'ün en çok satan beşinci ev konsolu oyunu oldu. İlk dört haftada toplam 500.000'den fazla kopya sattı. Oyun, 1994'ün başlarına kadar Birleşik Krallık konsol listelerinde birinci sırada kalmayı başardı.

Amerika Birleşik Devletleri'nde ise oyun, Haziran 1994'te Super NES satış listelerinin zirvesine yerleşti.

### Eleştiriler

*FIFA International Soccer*, basından çoğunlukla olumlu yorumlar aldı. Orijinal Mega Drive sürümünü inceleyen *[[Edge (dergi)|Edge]]* dergisi, seyirci seslerinin sahadaki oyuna tepkisini, izometrik görünümle birlikte oyuncuların görsel detayları ve animasyonlarını övdü. Bu açıdan oyunun, yukarıdan bakışlı oyunlara kıyasla daha yavaş olduğunu vurguladılar ve bunu daha çok bir simülasyon olarak tanımladılar. *[[Mean Machines Sega]]*, oyunu "şimdiye kadarki en iyi futbol oyunu" olarak tanımladı; "mükemmel" buldukları sunumu ve "tam anlamıyla inanılmaz" olarak gördükleri animasyonu övdü. Sadece oyuncu komutlarına tepki süresindeki ufak gecikmeler ve ekran saati grafiğinin olmaması gibi küçük eleştiriler getirdiler ve %94 puan verdiler. *[[Computer Gaming World]]*, Haziran 1994 sayısında "*Bu* inanılmaz. *FIFA*... sporun son derece eksiksiz bir simülasyonu" yorumunu yaptı. Dergi, "Başka hiçbir oyunda pas verirken bu kadar yüksek hassasiyetle isabet sağlamak mümkün değil" diyerek oyuncuların konumlarına göre hücum ya da savunma pozisyonları almasını da övdü.

*[[Next Generation (dergi)|Next Generation]]*, oyunun Super NES versiyonunu inceledi ve beş üzerinden dört yıldız verdi. "Super NES için *FIFA International Soccer* harika bir oyun. Son derece hızlı aksiyonu, keskin grafikleri ve mantıklı oynanışıyla bu oyun bir kazanan," değerlendirmesine bulundu. *GamePro*, SNES sürümüne olumlu bir inceleme yaparak "güçlü ve çeşitli oynanışıyla bu, SNES için en gerçekçi futbol oyunu" yorumunu yaptı. Ayrıca oyunun grafiklerini, animasyonlarını, dijitalleştirilmiş taraftar tezahüratlarını ve her beceri seviyesindeki oyuncuya hitap etmesini övdüler. Daha sonra Sega CD sürümünün, Genesis ve SNES versiyonlarıyla neredeyse aynı olduğunu, sadece birkaç tam hareketli video klibi içerdiğini belirttiler ancak "önceki sürümler zaten mükemmele yakın olduğu için bu bir problem değil" yorumunda bulundular.

*Next Generation*, oyunun 3DO versiyonunu inceledi ve bu sürümün orijinal Genesis versiyonu ve diğer portlardan oldukça farklı olduğunu belirtti. Özellikle birden fazla kamera açısı, dönen kamera efekti ve daha detaylı grafiklerin eklenmiş olmasını vurguladılar. Oyunu, 3DO konsolu için "öldürücü uygulama, grafik gösteri atı" olarak tanımladılar ve oyuna en yüksek derece olan beş yıldız verdiler. *GamePro* da benzer şekilde, "FIFA 3DO, kartuş pazarından doğrudan aktarılan basit bir oyun değil" yorumunda bulundu. Özellikle son derece ayrıntılı grafikleri, birden fazla kamera görünümü, gerçekçi oynanışı ve altı oyuncu desteğini övdüler.

Amiga portunu inceleyen çoğu yayın, oyunun görsel görünümünü olumlu buldu. *[[Amiga Power]]*, *[[CU Amiga]]* ve *[[The One (dergi)|The One]]* dergileri, oyunu oynayabilmek için sık sık disket değiştirme gerekliliğini bir dezavantaj olarak belirtti. Mega Drive kolundaki bulunan üç düğmeden, çoğu Amiga oyun çubuğunda bulunan tek düğmeye uyum sağlamak için yapılan kontrol değişikliklerine verilen tepkiler karışıktı. *[[Amiga Format]]*, gol atma amacıyla düğmeye basıldığında, "bazen top filelerle buluşuyor; bazen de kaleciye pas veriyormuşsunuz gibi oluyor" yorumunu yaptı. *Amiga Power*, düğmeye basmanın sonucunu rastgele olarak tanımladı. Ancak *The One*, kontrol sistemini  "harika - hatta Mega Drive'a kıyasla kontrol etmek daha kolay" diyerek övdü.

### Başarıları
1996'da *Next Generation* dergisi, Genesis ve 3DO sürümlerini "Tüm Zamanların En İyi 100 Oyunu" listesinde 71. sıraya yerleştirdi. Dergi, bu oyunun "3DO'nun bir yıl süren hayal kırıklığı yaratan oyunlardan sonra platforma hayat verdiğini" ve "EA'in gerileyen spor oyun serisine hayat verdiğini" yazdı. Özellikle 3DO versiyonundaki yakınlaşan kamera açılarını ve altı oyuncuya kadar destek sunmasını öne çıkan özellikler olarak gösterdiler. *[[VideoGames & Computer Entertainment|VideoGames]]* dergisi ise oyunu 1994'ün En İyi 3DO Oyunu ödülüne layık gördü. Total! dergisi, 1995'te oyunu "En İyi 100 SNES Oyunu" listesinde 18. sıraya koydu. Oyunun izometrik grafikleriyle daha gerçekçi iyi animasyonlu görseller sunduğunu belirtti ve ses efektlerini övgüyle değerlendirdi. Flux dergisi ise 1995'te, 3DO versiyonunu En İyi 100 Video Oyunu listesinde 53. sıraya yerleştirdi ve "oyuncu tarafından kontrol edilebilen kamera açıları, FIFA 3DO'yu şüphesiz şimdiye kadarki en gelişmiş spor oyunu yapıyor" yorumunda bulundu.

## Mirası
Oyunun devamı olan *[[FIFA Soccer 95]]*, Temmuz 1994'te yalnızca Mega Drive/Genesis için piyasaya sürüldü. Bu, ''FIFA'' serisinin başlangıcı oldu ve o zamandan beri her yıl ana seriye yeni bir oyun çıkarıldı. Buna ek olarak, belli turnuvalara dayalı yan oyunlar da yayımlandı. Seri, 2010'da toplam 100 milyon satış rakamını aştı ve EA'in *FIFA* ismini kullanma lisansı 2022'ye kadar sürdü. Sega Genesis sürümü, altıncı nesil konsollar için çıkan *[[FIFA 06]]* sürümüne ekstra oyun olarak dâhil edildi ve bu versiyon sıklıkla ***FIFA 94*** olarak adlandırıldı.

## Kaynakça