Güneş Sistemi astronomisinin zaman çizelgesi

Aşağıda, Güneş Sistemi astronomisi ve biliminin bir zaman çizelgesi verilmiştir. Bu çizelge, Güneş Sistemi'nin bir parçası olarak Dünya hakkında gezegensel ölçekteki bilgilere dair ilerlemeleri de içermektedir.

## Doğrudan gözlem

## Antik Çağ

* **MÖ 2. binyıl** - Ammi-Şaduqa Venüs tableti, Venüs gezegeninin hareketlerinin gözlemlerinin bir listesini içeren, MÖ 7. yüzyıldan kalma bir kopyası günümüze ulaşmıştır. Şu anda bilinen en eski gezegensel tablodur.
* **MÖ 2. binyıl** - Babil astronomları, iç gezegenler Merkür ve Venüs'ü ve dış gezegenler Mars, Jüpiter ve Satürn'ü tanımlamıştır; bu gezegenler, teleskobun erken modern dönemde icadına kadar bilinen tek gezegenler olarak kalacaktı.
* **Geç MÖ 2. binyıl** - Çinli astronomlar, Zhong Kang'ın hükümdarlığı sırasında bir güneş tutulmasını kaydeder, bu olay "Belgeler Kitabı"nda *Yin'e Karşı Cezalandırıcı Sefer* adlı belgenin bir parçasıdır.
* **Geç MÖ 2. binyıl** - Çinliler, Jüpiter'in gökyüzündeki bir devrini tamamlaması için geçen yaklaşık yıllara (11,86) dayanan 12 hayvanlı takvimden oluşan zaman döngüsünü oluşturur.
* **MÖ 1200 civarı** - En eski Babil yıldız katalogları.
* **MÖ 1100 civarı** - Çinliler, ilkbahar ekinoksunu ilk kez belirler.
* **MÖ 750 civarı** - Nebunezar'ın hükümdarlığı sırasında (MÖ 747-733), Babil astronomi günlüklerinde bu dönemde uğursuz olayların sistematik kayıtları başlaması, Ay tutulmalarının tekrarlayan 18 yıllık bir döngüsünün keşfine olanak sağlar.
* **MÖ 776** - Çinliler, en güvenilir güneş tutulması kaydını yapar.
* **MÖ 687** - Çinliler, bilinen en eski meteor yağmuru kaydını yapar.
* **MÖ 7. yüzyıl** - Mısırlı astronomların güneş tutulmasını tahmin ettikleri iddia edilir.
* **MÖ 613** - Bir kuyruklu yıldız (muhtemelen Halley Kuyruklu Yıldızı) Çinliler tarafından "*[[Bahar ve Güz Yıllıkları]]*"nda kaydedilir.
* **MÖ 586** - Miletli Thales'in güneş tutulmasını tahmin ettiği iddia edilir.
* **MÖ 560 civarı** - Anaksimandros, dünyayı silindirik bir model olarak tasarlayan ilk kişidir. Bu modelde, Dünya uzayda serbestçe yüzer ve üç eşmerkezli çarkla çevrilidir; en yakında yıldızlar ve gezegenler, ortada Ay ve en uzakta Güneş bulunur. Bunların hepsi her tekerlekteki "deliklerden görülen ateş" gibi tasvir edilmiştir. Anaksimandros, gök mekaniği fikrini geliştirerek gezegenlerin ilahi varlıklar olduğu düşüncesinden uzaklaşmıştır.
* **MÖ 475 civarı** - Parmenides, Dünya'nın yuvarlak olduğunu ve evrenin merkezinde bulunduğunu ilan eden ilk Yunan olarak kabul edilir. Ayrıca Hesperus (akşam yıldızı) ve Fosforus (sabah yıldızı) olarak bilinen Venüs'ün kimliğini tespit eden ilk kişi olarak bilinir. Ay ışığının güneş ışığının bir yansıması olduğunu iddia eden ilk kişi olduğuna inanılır.
* **MÖ 450 civarı** - Anaksagoras, Ay'ın yansıtılmış güneş ışığıyla parladığını gösterir. Ay'ın evrelerinin, Ay küresinin Güneş tarafından farklı açılarda aydınlatılmasıyla meydana geldiğini savunur. Ayrıca tutulmaların doğru bir açıklamasını yaparak, Ay'ın kayalık olduğunu, dolayısıyla opak olduğunu ve Dünya'ya Güneş'ten daha yakın olduğunu belirtir.
* **MÖ 400 civarı** - Filolaos ve diğer Pisagorcular, Dünya ve Güneş'in görünmeyen bir "Merkez Ateş" etrafında döndüğü, Ay ve gezegenlerin ise Dünya'nın etrafında döndüğü bir model önerir. 10 sayısı ile ilgili felsefi kaygılar nedeniyle, "Karşı Dünya" olarak adlandırılan onuncu bir "gizli cisim" de eklerler.
* **MÖ 360 civarı** - Platon, "Timeos" adlı eserinde, evrenin tercih edilen şeklinin daireler ve küreler olduğunu ve Dünya'nın merkezde olduğunu iddia eder. Bu daireler gök cisimlerinin yörüngeleridir ve her biri için büyüklükleri değişir. Göksel küreleri, Dünya'dan artan bir sıra ile düzenler: Ay, Güneş, Venüs, Merkür, Mars, Jüpiter, Satürn ve sabit yıldızlar.
* **MÖ 360 civarı** - Knidoslu Ödoksus, ilk kez tamamen geometrik-matematiksel bir yermerkezli model önerir.
* **MÖ 350 civarı** - Aristoteles, ay tutulmalarını ve diğer gözlemleri kullanarak Dünya'nın yuvarlak olduğunu savunur. Ayrıca göksel küreler fikrini ve dış uzayın "esîr" ile dolu olduğunu öne sürer.
* **MÖ 330 civarı** - Heraklides Pontikus, Dünya'nın batıdan doğuya doğru her 24 saatte bir kendi ekseni etrafında döndüğünü öneren ilk Yunandır. Kilikyalı Simplikios, Heraklides'in gezegenlerin düzensiz hareketlerinin Dünya hareket ederken Güneş'in sabit kalmasıyla açıklanabileceğini önerdiğini söyler ancak bu ifadeler tartışmalıdır.
* **MÖ 280 civarı** - Sisamlı Aristarkus, Güneş merkezli bir kozmos olasılığına dair ilk kesin tartışmayı sunar ve Ay'ın Dünya'nın gölgesindeki büyüklüğünü kullanarak Ay'ın yörünge yarıçapını 60 Dünya yarıçapı ve fiziksel yarıçapını Dünya'nın üçte biri olarak tahmin eder. Ayrıca, Güneş'e olan mesafeyi ölçmek için hatalı bir girişimde bulunur.
* **MÖ 250 civarı** - Arşimet, "Kum Hesaplayıcısı" adlı eserinde Güneş merkezli evrenin çapını yaklaşık olarak 1014 stadia (modern birimlerle yaklaşık 2 ışık yılı, , ) olarak hesaplar.
* **MÖ 210 civarı** - Pergeli Apollonius, gezegenlerin geri hareketinin iki açıklaması (yermerkezli bir model varsayarak) arasındaki eşdeğerliliği gösterir; biri dışmerkez, diğeri dönme çemberi ve ilmekleri kullanır.
* **MÖ 200 civarı** - Eratosthenes, Dünya'nın yarıçapını yaklaşık  olarak belirler.
* **MÖ 150 civarı** - Strabon'a göre Seleukialı Seleukos, gelgitlerin Ay'ın çekiminden kaynaklandığını ve gelgitlerin yüksekliğinin Ay'ın Güneş'e göre konumuna bağlı olduğunu belirten ilk kişidir.
* **MÖ 150 civarı** - Hipparkos, paralaks kullanarak Ay'ın Dünya'ya olan mesafesini yaklaşık  olarak belirler.
* **MÖ 134 civarı** - Hipparkos, ekinoksların devinmesini keşfeder.
* **MÖ 87 civarı** - Bilinen en eski bilgisayar olan Antikitera düzeneği yapılır. Güneş ve Ay tutulmalarını doğru bir şekilde tahmin etmek ve gezegenlerle Güneş'in hareketlerini izlemek için tasarlanmış son derece karmaşık bir astronomik bilgisayardır.
* **MÖ 28** - Çin tarih kitabı "Han Kitabı", güneş lekesiyle ilgili bilinen en eski tarihlenmiş kaydı yapar.
* **MS 150 civarı** - Batlamyus, *[[Almagest]]* adlı eserini tamamlayarak dönemin astronomik bilgisini sistematikleştirdi etti ve Batı'da yermerkezli modelin sağlam bir şekilde yerleşmesini sağladı. Almagest, gezegenlerin, yıldızların (bulutsular, süpernovalar ve galaksiler de dahil, o dönemde yıldız olarak kabul edilen bazı cisimler) ve diğer gök cisimlerinin konumlarını ve yapılarını belirlemek için karmaşık ve hassas yöntemler sundu. Eser, yaklaşık 850 maddeden oluşan ve kendisinden önce gelen başka bir kataloğa dayanır ve 1.022 yıldızlık bir katalog da dahil olmak üzere, birçok takımyıldız, kuyruklu yıldız ve diğer astronomik olayları içerir. Uzun ve eski bir astrolojik geleneği takip eden Batlamyus, göksel küreleri şu sıraya göre düzenledi: Ay, Merkür, Venüs, Güneş, Mars, Jüpiter, Satürn ve sabit yıldızlar.

## Orta Çağ

## 16. yüzyıl

## 17. yüzyıl

## 18. yüzyıl

## 19. yüzyıl

## 1900-1957

## 1958-1976

## 1977-2000

## 2001-günümüz

## Kaynakça