open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hidilyn Diaz

**Hidilyn Francisco Diaz-Naranjo** (d. 20 Şubat 1991, Zamboanga City), Filipinli haltercidir. 2020 Yaz Olimpiyatları’nda kadınlar 55 kg kategorisinde altın madalya kazanarak Filipinler tarihindeki ilk Olimpiyat şampiyonu olmuştur.

## Kariyeri
Diaz, 2008 Yaz Olimpiyatları’na katılarak Olimpiyat deneyimi kazandı, 2012 Yaz Olimpiyatları’nda yarıştı. 2016 Yaz Olimpiyatları’nda kadınlar 53 kg kategorisinde toplam 200 kg kaldırarak gümüş madalya kazandı.  

2021’de düzenlenen 2020 Yaz Olimpiyatları’nda 55 kg sıklette 97 kg koparma ve 127 kg silkme ile toplam 224 kg kaldırarak altın madalya kazandı. Bu sonuçla Filipinler’in Olimpiyat tarihindeki ilk altın madalyasını elde etti.

2022’de Dünya Halter Şampiyonası’nda gümüş madalya, 2018 Asya Oyunları’nda gümüş madalya ve Güneydoğu Asya Oyunları’nda birçok kez altın madalya kazandı.  

## Önemli sonuçları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Olympics.com'da Hidilyn Diaz
* Uluslararası Halter Federasyonu profili
Inagawa

**Inagawa** (), Japonya'nın Hyōgo prefektörlüğünde bulunan bir kasabadır. Kasaba, prefektörlüğün güneydoğusunda yer almakta olup Keihanshin metropoliten alanının bir parçasıdır. Yüzölçümü 90,33&nbsp;km² olan kasabanın nüfusu 1 Kasım 2022 tarihi itibarı ile 29.579'dur.

Inagawa, Osaka ve Kobe'nin bir banliyö kenti olarak hizmet vermektedir. Kasabaya Nose Electric Railway'in Nissei Hattı hizmet vermektedir.

## Kardeş şehirler
*  Ballarat, Avustralya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Sayō

**Sayō** (), Japonya'nın Hyōgo prefektörlüğünde bulunan bir kasabadır. Kasaba, prefektörlüğün batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 307,44&nbsp;km² olan kasabanın nüfusu 31 Mart 2022 tarihi itibarı ile 15.701'dir.

Sayō'nun ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve ormancılığa dayanmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Takarazuka Revüsü

**Takarazuka Revüsü** (), Japonya merkezli bir kadın müzikal tiyatro topluluğudur. 1913 yılında Ichizō Kobayashi tarafından kurulmuş olup Takarazuka merkezlidir. Kadınlar, filmlerden, romanlardan, shōjo mangalarından ve Japon halk masallarından uyarlanan müzikal ve hikâyelerin gösterişli Broadway tarzı prodüksiyonlarında her rolü canlandırmaktadır. Takarazuka Revue Company, Hankyu Railway şirketinin tamamen sahip olduğu bir yan kuruluş olup topluluğun tüm üyeleri Takarazuka Revüsü bünyesinde çalışmaktadır.

## Kaynakça

## Ek okuma

* 
* The Politics of Androgyny in Japan: Sexuality and Subversion in the Theater and Beyond Jennifer Robertson American Ethnologist, Vol. 19, No. 3 (Aug., 1992), pp. 419-442.

## Dış bağlantılar

* 
* The Takarazuka Revue—A 1996 article originally published in *Polare* magazine
* The Takarazuka Concise Madame Butterfly, tr. by K. and L. Selden, introduced by A. Groos in *Japan Focus* 14, 14, 7 (July 2016)
Wang Zhouyu

**Wang Zhouyu** (; d. 13 Mayıs 1994) Çinli haltercidir. 2020 Yaz Olimpiyatları’nda Tokyo’da kadınlar 87 kg kategorisinde altın madalya kazanmıştır.

2018’de Dünya Halter Şampiyonası’nda şampiyon olmuştur.

## Önemli sonuçları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası Halter Federasyonu sayfasında Wang Zhouyu
* Olympedia.org sayfasında Wang Zhouyu
Ali Davudi

**Ali Davudi** (; d. 22 Mart 1999, Tahran) İranlı haltercidir.  

## Kariyeri
2016 Yıldızlar Dünya Şampiyonası’nda +94&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı.

Ağustos 2024’te 2024 Yaz Olimpiyatları’nda +102&nbsp;kg kategorisinde dördüncü oldu.

## Önemli sonuçları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası Halter Federasyonu sayfasında Ali Davudi
* Olympics.com sayfasında Ali Davudi
* Olympedia.org sayfasında Ali Davudi
Megadeth (albüm)

**Megadeth**, Amerikalı thrash metal grubu Megadeth'in on yedinci ve son stüdyo albümüdür. 2026'da yayınlanmıştır. Dave Mustaine ve Chris Rakestraw tarafından yapımcılığı üstlenilen albüm, Ağustos 2025'te duyuruldu. Bu albüm, gitarist Teemu Mäntysaari ile kaydedilen tek Megadeth albümü ve 2009'daki ''Endgame'''den bu yana basçı James LoMenzo'nun yer aldığı ilk albüm oldu. Albümün çıkış parçası “Tipping Point” olmak üzere sırasıyla; "I Don't Care", "Let There Be Shred" ve "Puppet Parade" adlı dört single yayımlandı. Grubun Billboard 200'de bir numaraya ulaşan ilk albümüdür.

## Kayıt süreci ve yayım
2024 Aralık ayında Dave Mustaine, sosyal medya platformu X'de albümün prodüksiyonunun yapımcı Chris Rakestraw ile birlikte devam ettiğini duyurdu. O sırada tatil sezonu nedeniyle grubun diğer tüm üyeleri stüdyodan uzaktaydı; ancak Mustaine ve Teemu Mäntysaari uzaktan yeni müzik üzerinde çalışıyordu. Albüm, Mäntysaari'nin bir Megadeth stüdyo albümünde ilk kez yer alacağı çalışma oldu. Mustaine, grubun üyelerinin Noel'den birkaç hafta sonra albümü kaydetmek için stüdyoda buluşacağını söyledi. 2025 yılının Haziran ayına gelindiğinde albüm neredeyse tamamlanmıştı ve Mustaine, vokal kaydettiği başka bir sosyal medya gönderisi paylaştı. 

Albüm 14 Ağustos 2025'te, grubun maskotu Vic Rattlehead'in yer aldığı bir sosyal medya fragmanı ve Mustaine'den gelen bir basın bülteniyle resmî olarak duyuruldu. Her ikisinde de bu albümün grubun son albümü olacağı belirtildi. Albümün 2026'da yayımlanması planlandığı ve veda turne yıl boyunca devam edeceği açıklandı. Albüm isimsiz duyurulmuş olsa da, grup kapak görselini açıkladı; bu görselde yanmakta olan bir Vic Rattlehead tasvir edildi. 

Albümün çıkış parçası “Tipping Point”, 25 Eylül 2025 tarihinde 30 saniyelik bir müzik klibi tanıtımıyla birlikte duyuruldu. Single, müzik videosu ile birlikte 3 Ekim'de yayımlandı. 14 Kasım tarihinde albümün ikinci single "I Don't Care" yayımlandı. 19 Aralık tarihinde üçüncü single "Let There Be Shred" yayımlandı. Bir ay sonra, 19 Ocak 2026 tarihinde de dördüncü single "Puppet Parade" yayımlandı. 

27 Ekim 2025 tarihinde "I Don't Care", "Hey God?", "Let There Be Shred" ve "Puppet Parade" olmak üzere dört yeni şarkının adı açıklandı. Bu açıklamadan iki gün sonra "Another Bad Day", "Made to Kill", "Obey the Call", "I Am War" ve "The Last Note" adlı beş yeni şarkının albümde yer alacağı açıklandı. Albüme on parçanın yanı sıra iki de bonus parça olacağı, bunlardan birinin Mustaine'nin Metallica'da yer aldığı dönemde yazdığı "Ride the Lightning" şarkısının cover'ı ve albümün yalnızca Target mağazalarından satın alınan versiyonunda bulunacak olan "Bloodlust" adlı şarkının yer alacağı duyuruldu. Albüm 23 Ocak'ta yayımlandı, iTunes listelerine birinci sıradan giriş yaptı. 1 Şubat tarihinde Billboard 200 listesinde bir numara oldu.  

## Şarkı listesi

## Albümde yer alan müzisyenler

* Dave Mustaine – gitar, vokal, yapımcı, ses mühendisi
* Teemu Mäntysaari – gitar
* Jame LoMenzo – bas gitar, geri vokaller
* Dirk Verbeuren – davul

### Katkıda bulunan müzisyenler

* Brandon Ray – geri vokaller

## Kaynakça
Antik Libya

**Antik Libya**, (Berberi: *Libu,* Yunanca: Λιβύη romanize: *Libyē*) Demir Çağı ve Klasik Antik Çağ boyunca, Nil Nehri'nin hemen batısındaki Kuzey Afrika bölgesini (Günümüzde Libya, Tunus, Cezayir ve Fas) ifade ediyordu; o dönemde yalnızca bölgenin doğu kısmını temsil eden modern Libya ile karıştırılmamalıdır. Antik Libya, antik dünyanın üç bölümünden biriydi (Libya, Asya, Avrupa). Bölge ayrıca, Girit'in güneyinde, Kirene ve İskenderiye arasında kalan Akdeniz'in bir parçası olan Libya Denizi veya *Mare Libycum* olarak adlandırılan Akdeniz'in bir bölümüne de sahipti.

Yunan ve Roma coğrafyacıları Libya ile Asya arasındaki sınır çizgisini Nil'e yerleştirdiler çünkü Akdeniz'in güneyinde ve Nil'in batısında kalan tüm bölge dilsel olarak homojendi ve Berberi dili Kuzey Afrika'nın her yerinde Atlantik kıyısına kadar kullanılıyordu ve ayrıca ırksal olarak Libya halkı (Berberiler) tarafından kullanılıyordu. Bölge Roma döneminde dört ana bölgeye ayrılmıştı: Mauretanya, Numidya, Afrika ve orijinal adını koruyan Libya. Buna karşılık, Sahraaltı Afrika bölgeleri Etiyopya olarak biliniyordu. Çok daha sonra Afrika adı yalnızca Roma Afrika Eyaleti yerine tüm kıtaya yayıldı.

## Ayrıca bakınız

* Kuzey Afrika tarihi
* Berberiler
* Libya Denizi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* What Happened to the Ancient Libyans?, Chasing Sources across the Sahara from Herodotus to Ibn Khaldun by Richard L. Smith.
* Bunson, Margaret. "Libya." Encyclopedia of Ancient Egypt. New York: Facts on File, Inc., 1991
* Who Lived in Africa before the Roman Conquest?
Ivan Král

**Ivan Král** (12 Mayıs 1948, Prag - 2 Şubat 2020, Ann Arbor), Çek-Amerikan müzisyen, besteci, şarkıcı, söz yazarı, müzik yapımcısı ve film yönetmeni.

## Diskografi

### Solo albümleri
* *Native* (1992)
* *Nostalgia* (1995)
* *Looking Back* (1996)
* *Native: His Native Complete* (1996)
* *Alias* (1997) 
* *Modré z nebe* (1997)
* *Prohlédnutí / Clear Eyes* (1998)
* *Dancing Reboot* (1999)
* *Živě, dětským domovům* (1999)
* *Best of Ivan Kral* (2001)
* *Cabriolet* (2001)
* *Photoalbum* (2002)
* *Erotická revue* (2003)
* *Bang Bang!* (2005)
* *Always* (2014)
* *Colors* (2018)
* *Smile* (2020)
* *Later Years* (2020)

### Patti Smith Group
* *[[Horses (albüm)|Horses]]* (1975)
* *[[Radio Ethiopia]]* (1976)
* *[[Easter (Patti Smith Group albümü)|Easter]]* (1978)
* *[[Set Free (EP)|Set Free]]* (1978)
* *[[Wave (Patti Smith Group albümü)|Wave]]* (1979)

### Iggy Pop
* *[[Soldier (albüm)|Soldier]]* (1980)
* *[[Party (Iggy Pop albümü)|Party]]* (1981)

### John Waite
* *[[Ignition (John Waite albümü)|Ignition]]* (1982)
* *[[No Brakes]]* (1984)
* *[[Mask of Smiles]]* (1985)

### Téléphone
* *[[Dure Limite]]* (1982)

### John Cale
* *Even Cowgirls Get the Blues* (1987)

## Filmografi
* *Night Lunch* (1975)
* *The Blank Generation* (1976)
* *Iggy and the Stooges: Live at Academy of Music New York City* (2011)

## Bibliyografi
* VEDRAL, Honza, 2019. *Neuvěřitelný Ivan Král*. Prague: Slovart, spol. s r.o. ISBN 978-80-7529-819-5

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Man Esad

**Man Esad** (; d. 20 Kasım 1993, Hama) Suriyeli haltercidir. +109&nbsp;kg kategorisinde yarışmaktadır. 2020 Tokyo Olimpiyatları’nda erkekler +109&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazanarak ülkesine tarihi bir madalya kazandırmıştır. Ayrıca Dünya ve Asya şampiyonalarında da madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
2010 yılında metandienon nedeniyle iki yıllık doping cezası aldı.

2016 Yaz Olimpiyatları’nda +105 kg’da yer aldı ve 15. oldu.  
2018 Asya Oyunları’nda beşinci oldu.  
2020 Tokyo Olimpiyatları’nda toplam 424&nbsp;kg ile bronz madalya kazandı. Bu, Suriye’nin oyunlardaki ilk madalyası oldu.  

2022’de Oran’daki Akdeniz Oyunları’nda silkmede altın, koparmada gümüş madalya aldı.  

2024’te Taşkent’te yapılan Asya Halter Şampiyonası’nda kariyerinin ilk Asya şampiyonluğunu kazandı. Aynı yıl 2024 Yaz Olimpiyatları Paris’te beşinci oldu.

## Önemli sonuçları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası Halter Federasyonu sayfasında Man Esad
* Olympics.com sayfasında Man Esad
* Olympedia.org sayfasında Man Esad
Tokushima Üniversitesi

**Tokushima Üniversitesi** (, *Tokushima Daigaku*) Japonya'nın Tokushima kentinde bulunan bir ulusal üniversitedir. Altı fakülte, üç araştırma bölümü ve yedi eğitim bölümünden oluşan üniversite, 1949 yılında sanat, bilim, tıp ve mühendislik alanlarında eğitim vermek amacıyla Japonya'daki altı büyük okulun bir araya gelmesiyle kurulmuştur. 2014 Nobel Fizik Ödülü sahibi Shuji Nakamura, Tokushima Üniversitesinden mezun olmuştur.

## Kaynakça
Ladoga Garı

**Ladoga Garı** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir tren istasyonudur. Gar, 2003 yılında inşa edilmiş olup Krasnogvardeyski rayonunda yer almaktadır ve kuzey ve doğuya yönelik tren seferlerine hizmet vermektedir.

Garın inşası 1980'lerden beri planlandıysa da 2001-2003 yılları arasında inşa edilmiştir ve Varşova Garı'nın yerini almıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vitebsk Garı

**Vitebsk Garı** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir tren istasyonudur. Gar, 1837 yılında inşa edilmiş olup Admiralteyski rayonunda yer almaktadır ve güneye yönelik tren seferlerine hizmet vermektedir.

## Kaynakça

## Ek okuma

* Богданов И.А. *Витебский вокзал и Царскосельская железная дорога*. // Новый журнал. 2002. No. 2. Pages 157-192.

## Dış bağlantılar

* Views of the Vitebsk Station: exterior
* Views of the Vitebsk Station: interior
Varşova Garı

**Varşova Garı** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan eski bir tren istasyonudur. Gar, 1853 yılında inşa edilmiş olup Admiralteyski rayonunda yer almaktadır. Gar, 2001 yılında kapanmış olup yerini Ladoga Garı'na bıraktı. 2001-2017 yılları arasında da Rusya Demiryolu Müzesi binası olarak hizmet verdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Station site with many images
* Report on a visit to the Varshavsky station
1865 Midilli depremi

**1865 Midilli Depremi**, 23 Temmuz 1865 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu egemenliğindeki Midilli adasının kuzeyinde meydana gelen, önemli hasara ve can kaybına yol açan bir depremdir.

## Deprem
Deprem, 23 Temmuz 1865'te, yerel saatle 21:30 sularında meydana gelmiştir. Büyüklüğü çeşitli kaynaklarda 6.7 ile 7.0 M arasında bildirilmektedir. Depremin şiddeti ise Mercalli şiddet ölçeği'ne göre IX (*Yıkıcı*) olarak kaydedilmiştir. Ana şokun ardından artçı sarsıntılar devam etmiştir. Deprem, adanın kuzey kesiminde, özellikle Molivos ve çevresinde büyük yıkıma yol açmıştır. Sarsıntı, Ayvalık gibi komşu bölgelerde de hissedilmiş, ancak bu bölgelerde hafif hasara neden olmuştur.

## Hasar ve kayıplar
Deprem, özellikle adanın kuzeyindeki yerleşim birimlerinde büyük hasara yol açmıştır. Mamas Burnu'ndan Ahyronas'a kadar olan bölge, depremden en çok etkilenen yer olmuştur.

Dönemin kayıtlarına göre, Molivos (o zamanki adıyla Mithymna) kasabası neredeyse tamamen yıkılmıştır. Yaklaşık 100 evin yıkıldığı ve yüzlerce insanın hayatını kaybettiği bildirilmiştir. Bazı kaynaklar, kasabanın 6.000-7.000 olan nüfusundan yüzlerce kişinin enkaz altında kalarak can verdiğini belirtmektedir.

Osmanlı arşiv belgelerine göre, depremde Molova Kalesi'nin bazı duvarları da hasar görmüştür. 22 Ağustos 1865 tarihli bir belgede, Cezayir-i Bahr-i Sefid Valiliği'ne gönderilen yazıda, deprem nedeniyle kalede meydana gelen hasardan bahsedilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Türkiye'deki depremler listesi

## Not listesi

## Kaynakça
Büyük Koro Sinagogu

**Büyük Koro Sinagogu** (; ), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir sinagogdur. 1888 yılında inşa edilmiş olup kent merkezinde Admiralteyski rayonunda Lermontovski Bulvarı üzerinde yer almaktadır ve Avrupa'nın üçüncü büyük sinagogudur.

Sinagog, 2001 yılından bu yana Rusya Kültür Mirası Sicilinde yer alan, federal öneme sahip tescilli bir simge yapı ve mimari anıttır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Petersburg's Oldest Historic Synagogue Reopens"
* The Jewish Virtual History Tour: Russia
* Grand Choral Synagogue (Saint Petersburg)
Azize Katerina Kilisesi (Sankt-Peterburg)

**Azize Katerina Kilisesi** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir Roma Katolik kilisesidir. Kilise, 7 Ekim 1783 tarihinde inşa edilmiş olup Rusya'nın en eski Katolik kilisesidir ve Nevski Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Adını İskenderiyeli Katerina'dan almaktadır.

## Tarihçe
Kilise, 1738-1783 yılları arasında inşa edilmiş ve İmparatoriçe II. Katerina döneminde tamamlanmıştır. Kilise, Polonyalıların yanı sıra İtalyan, Fransız, Litvanyalı ve Almanlar dahil olmak üzere başkentte yaşayan ağırlıklı olarak Roma Katoliklerine hizmet vermiştir. Kilise, Fransiskenler tarafından yönetilmiş, I. Pavel döneminde Cizvitlerin yönetimine geçmiş ve Dominikenler tarafından sürgün edildikten sonra da Cizvitler tarafından yönetilmiştir. 1798'de, son Polonya kralı II. Stanisław August Poniatowski buraya gömülmüştür (daha sonra naaşı Polonya'ya nakledilmiştir). Çar I. Aleksandr'ın emriyle, Dresden Muharebesi'nde ağır yaralanan ve Louny'de ölen General Jean-Victor Moreau, 1813'te buraya gömülmüştür.

Kilise, 1917'den sonra Katoliklere yönelik baskılara rağmen açık kalsa da Sovyetler Birliği döneminde 1938'de diğer birçok kilise gibi kapatıldı. Kilise binası büyük bir bakımsızlıktan harap olmuş ve 1970 yılında filarmoni salonu olarak yeniden inşa edilmiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra kilise 1990'larda yeniden restore edildi ve 2003'te açıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Azize Katerina Ermeni Kilisesi

**Azize Katerina Ermeni Kilisesi** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir Ermeni Apostolik kilisesidir. Kilise, 18 Şubat 1870 tarihinde açılmış olup Rusya'nın en eski Ermeni kiliselerinden biridir ve Nevski Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Adını İskenderiyeli Katerina'dan almaktadır.

## Kaynakça

## Ek okuma

* 

## Dış bağlantılar

*
Çeşme Kilisesi

**Çeşme Sarayı'ndaki Vaftizci Yahya'nın Doğuşu Kilisesi** () veya kısaca **Çeşme Kilisesi** (Чесменская церковь), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir Rus Ortodoks kilisesidir. Kilise, 1780 yılında İmparatoriçe II. Katerina'nın emriyle 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rusya'nın Ege Denizi'ndeki Çeşme Deniz Muharebesi'nde Türk kuvvetlerine karşı kazandığı 1770 zaferinin yıldönümünü anmak amacıyla inşa edilmiş olup Çeşme Sarayı'nın bitişiğine yer almaktadır.

Kilise ve Çeşme Sarayı, Sankt-Peterburg bölgesindeki en eski Neogotik yapılardır. Bazıları tarafından Sankt-Peterburg'un en etkileyici kilisesi olarak kabul edilen yapı, Rus kilise mimarisinde çok erken Neogotik etkisinin nadir bir örneğidir.

## Kaynakça
Narbonne Kuşatması (436)

**Narbonne Kuşatması**, Akitanya’daki Vizigot foederati ile Batı Roma İmparatorluğu arasında gerçekleşen bir çatışmaydı.

## Tarihi
Kuşatma 436 yılının sonlarında başlamış ve 437 yılına kadar sürmüştür. Bu sırada Roma *[[Magister militum|Magister Militum]]*’u Litorius, Hunlardan oluşan bir kuvvet ve Galya Saha Ordusu ile birlikte bölgeye gelmiştir. Litorius, Vizigotları hazırlıksız yakalayarak ordularını düzenli bir muharebe hattı kuramadan bozguna uğratmıştır. Akitanyalı Prosper’in aktardığına göre, şehirdeki açlığı hafifletmek amacıyla Litorius’un ordusundaki her askere Narbonne halkı için iki ölçek buğday taşıma emri verilmiştir.

## Kaynakça
Tsarskoye Selo Lisesi

**İmparatorluk Tsarskoye Selo Lisesi** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan eski bir lisedir. 31 Ekim 1811 tarihinde İmparator I. Aleksandr tarafından kurulmuş olup Tsarskoye Selo'da yer almaktaydı ve Rus İmparatorluğu'nda imparatorluk hizmetinde önemli görevler üstlenecek olan en iyi ailelerin gençlerini eğitmek amacıyla kurulmuş bir eğitim kurumuydu.

Tsarskoye Selo Lisesi, 33 yıllık faaliyeti boyunca 286 mezun vermiştir. Bunlardan en ünlüleri, Aleksandr Puşkin, Aleksandr Gorçakov, Anton Delvig, Wilhelm Küchelbecker, Nikolay de Giers, Dmitriy Tolstoy, Yakov Grot, Nikolay Danilevski, Aleksey Lobanov-Rostovski, Fyodor Şçerbatskoy ve Mihail Saltıkov-Şçedrin'dir.

Tsarskoye Selo Lisesi, Ekim Devrimi'nden sonra Mayıs 1918'de Halk Komiserleri Konseyi'nin kararı ile kapatıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* The Imperial Lyceum - from Tsarskoye Selo in 1910
* Pushkin and the Lyceum (in Russian)
Paj Birliği

**Paj Birliği** (), Rus İmparatorluğu'nda soyluların ve üst düzey subayların oğullarını askerlik hizmetine hazırlayan bir askerî akademiydi.  1759 yılında kurulmuş olup 1810 yılında Vorontsov Sarayı'na taşındı.

Devrim öncesi Rusya'da genel olarak Paj Birliği olarak anılan okul, geleceğin subaylarını tüm kollara yetiştiren (yaklaşık yirmi okuldan) tek askerî akademiydi. Diğerleri ise süvari, piyade, topçu, mühendis, Kazak, topografya bilimleri vb. için uzmanlık eğitimine ayrılmıştı.

Şubat Devrimi'nden sonra 1917 yılında Paj Birliği lağvedildi. Paj Birliği ve diğer imparatorluk askeri akademilerinin günümüzdeki muadili Suvorov Askeri Okulları olarak adlandırılabilir, ancak bunlar 1943'te kurulmuşlardır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Russian Imperial Corps of Pages. An Online Exhibition Catalog // Rare Book & Manuscript Library (RBML) of Columbia University
Rimowa

**Rimowa**, genellikle RIMOWA olarak yazılır, 1898 yılında Almanya'nın Köln kentinde kurulan bir bavul üreticisidir.

2016 yılında RIMOWA, LVMH ile birleşerek gruba katılan ilk Alman şirketi olmuştur. Rimowa, 2017 yılından bu yana Alexandre Arnault tarafından yönetilmektedir.

Rimowa'nın genel merkezi ve üretim tesisi 120 yıldır Köln'de bulunmaktadır.

RIMOWA bavulları, karakteristik paralel alüminyum yuvalarıyla bilinir.

RIMOWA bavulları, kalitesi, hafifliği, dayanıklılığı ve makineler yerine insanlar tarafından gerçekleştirilen üretim süreci nedeniyle çeşitli ünlüler tarafından da tercih edilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Rimowa resmi sayfası
Hedda (film, 2025)

***Hedda***, yönetmenliği Nia DaCosta tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Tessa Thompson, Imogen Poots, Tom Bateman, Nicholas Pinnock ve Nina Hoss'ın yer aldığı 2025 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Heksamilion Surları

**Heksamilion Surları** (Yunanca: Ἑξαμίλιον Τείχος, Hexamilion Teichos), Bizans İmparatorluğu tarafından Korint Kıstağı üzerinde inşa edilen büyük bir savunma hattıdır. Adını yaklaşık altı Roma miline (yaklaşık 7&nbsp;km) ulaşan uzunluğundan alır. Mora Yarımadası'nı kuzeyden gelebilecek istilalara karşı korumak için yapılmış ve Bizans'ın son dönemine kadar defalarca onarılıp güçlendirilmiştir.

## Tarihçe

Heksamilion Surları ilk kez Bizans İmparatoru II. Theodosius döneminde (MS 408–450) inşa edildi. Amaç, kuzeyden gelen barbar saldırılarını engellemek ve Mora Yarımadası'nı savunmaktı. Zamanla harap olan surlar, Orta Bizans döneminde de çeşitli onarımlar gördü. 14. yüzyılda Mora Despotluğu'nun kurulmasıyla birlikte surlar yeniden önem kazandı. 1415 yılında Bizans İmparatoru II. Manuel Palaiologos tarafından kapsamlı bir şekilde onarıldı ve güçlendirildi.
   
### Savaşlar
•	1423: Osmanlı padişahı II. Murad'ın ordusu surları yıktı ve Mora'ya girdi.
	•	1446: Osmanlı ordusu Heksamilion'u yeniden aşarak büyük bir sefer düzenledi.
	•	1460: II. Mehmed'in Mora Seferi sırasında surlar tamamen yıkıldı. Bu olayın ardından Mora Osmanlı hâkimiyetine geçti ve Heksamilion'un askeri önemi kalmadı.
Şamhi Kalesi

**Şamhi Kalesi** (), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Şamhi olan Özdere mahallesinde, Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir.

## Tarihçe

Şamhi Kalesi'nin bulunduğu Tao bölgesi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Şamhi Kalesi de bu dönemde Osmanlıların eline geçmiştir. Özdere'nin Yukarı mahallesinde bulunan kale, ulaşımı zor olan kayalık bir tepede bulunmaktadır. Bu yapı ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır.

## Mimari

Şamhi Kalesi, bir kaya üzerinde kaba yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Özdere merkezinin 1,3 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Deniz seviyesinden 2.040 metre yükseklikteki kale (25×12 m) küçük bir yapıdır. Sur duvarları, kalenin üzerinde bulunduğu kayanın kıyı hatlarını izler. Kaleden günümüze kalan duvarların yüksekliği 6 metreyi bulur. Günümüze ayrıca iki katlı kale kapısı ve bir adet kule ulaşmıştır. Kalenin ortasında büyük bir su sarnıcı bulunmaktadır. Birkaç pencere açıklığı bulunan kule içinde de küçük bir su sarnıcı tespit edilmiştir.

## Kaynakça
Images (film)

***Images***, yönetmenliği Robert Altman tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Susannah York, René Auberjonois, Marcel Bozzuffi ve Cathryn Harrison'ın yer aldığı 1972 çıkışlı Birleşik Krallık-ABD ortak yapımı sinema filmi. Susannah York filmde gösterdiği performansla 1972 Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tilimsan Cheddası

**Tilimsan Cheddası** (; ), geleneksel bir Cezayir elbisesidir. Aslen Tilimsan şehrine aittir, ancak ülkenin batısında, özellikle Vahran ve Mostaganem'de de giyilir. Yerel zanaatkarlığın bir ürünü olan bu elbise, Tilimsan'daki gelinler tarafından düğün törenlerinde giyilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* ''Tlemcen'in düğün kostümü geleneğiyle ilgili ayinler ve usta zanaatkârlar'', insanlık mirasının mirası
Hasan Cemil Paşa

**Hasan Cemil Paşa** ya da doğum adıyla **Edmond Léopold Edouard de Lobel** (d. 20 Kasım 1838, Oudenaarde – ö. 1901), Belçikalı yüzbaşı ve sonradan Osmanlı ferîkidir.

## Hayatı

### Belçika'daki yaşamı
20 Kasım 1838'de Belçika'nın Doğu Flandre bölgesindeki Oudenaarde kasabasında doğdu. Babası Napoléon Emanuel Ferdinand de Lobel (ö. 29 Haziran 1851), annesi ise Virginie Hassan'dır (d. 1816). Gençliğinde Belçika ordusuna katıldı. 27 Şubat 1863'te Sint-Joost-ten-Node'de teğmenken, Pauline Marceline Marguerite Alting Siberg ile evlendi. Siberg'den ayrılmasının akabinde, 14 Kasım 1872'de Lahey'de Jeanne Caroline Delbeek ile evlendi; 5 Ağustos 1876'da Brüksel'de ayrıldılar.

1877'de Belçika ordusunda yüzbaşıyken, Osmanlı İmparatorluğu'na taşınmaya kararlaştı.

### Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı
1877'de Osmanlı İmparatorluğu'na varan Edmond de Lobel, 93 Harbi'nde savaşmak üzere Osmanlı ordusuna katıldı. Harp sırasında önemli hizmetlerde bulundu (örneğin, Varna'yı Rus saldırılarına karşı güçlendirdi). Çatışmaların ardından Sultan II. Abdülhamid'in yâverlerinden birisi oldu. Müslümanlığa geçerek "Hasan Cemil" ismini aldı. Birkaç yıl sonra Yıldız Sarayı Tâmirhânesi Nâzırı yapıldı, Osmâniye Nişanı gibi ödüllerle taltif edildi. Çok geçmeden ferîk yapılıp, ilk 1887'de oluşturulan Yıldız Sarayı'ndaki fabrikaların genel müdürlük görevini üstlendi.

Hasan Cemil Paşa, oldukça fazla izdivaç edip ayrılmıştır. 1898'in başlarında, İstanbul'da evlendiği Fransız Estelle Giraud, Paşa'nın kendisinden boşanmasının hemen arkasından karma (ticâret) mahkemesinde tazminat dâvâsı açtı. Osmanlı hukûku ile yargılanmak istemeyen Paşa, dâvâyı Belçika'nın Konsolosluk Mahkemesi'ne aktarılmasını talep eder. Osmanlı vatandaşı olmadığını, Belçika tebaasına mensubiyetini sürdürdüğünü, dilediği vakit Osmanlı'yı terk edebildiğini ve oğlu Fâtih Mehmed'in Belçika vatandaşı olduğunu söyledi. Ne var ki Belçika Dışişleri Bakanlığı duruma müdâhalede bulunarak; Osmanlı'ya kesin surette yerleştiğini, Müslümanlığı kabul ettiğini ve bu nedenlerle Sultan'a bağlı olduğunu ileri sürerek taleplerini reddetmiştir. Neticede dâvâ, Paşa'nın aleyhine sonuçlandı.

Hasan Cemil Paşa, 1901'de 62-63 yaşlarında öldü.

## Kaynakça
Sirnach

**Sirnach**, İsviçre'nin Thurgau kantonunda, Münchwilen idari bölgesine bağlı bir belediyedir.

## Tarihçe
Sirnach adı ilk kez 790 yılında belgelerde geçmiştir. Ortaçağ döneminde bölge; Konstanz Piskoposluğu, Sankt Gallen Manastırı ve Fischingen Manastırı ile yakın ilişki içerisindeydi. 19. yüzyılda St. Gallen – Winterthur demiryolu hattının açılmasıyla Sirnach ekonomik olarak büyümeye başlamış, tekstil ve mobilya üretimi bölge ekonomisinde öne çıkmıştır.  
20. yüzyılda küçük sanayi işletmeleri, tekstil makineleri üretimi ve hizmet sektörleri yerel ekonominin temelini oluşturmuştur.

## Coğrafya ve ulaşım
Sirnach, Thurgau kantonunun iç kesimlerinde yer alır ve belediye sınırları yaklaşık 12,38&nbsp;km²’dir. Arazi tarım alanları, ormanlık bölgeler ve yerleşim alanlarından oluşur.

Sirnach, St. Gallen–Winterthur demiryolu hattı üzerinde yer alır ve kendi tren istasyonuna sahiptir (**Bahnhof Sirnach**). Bölgesel tren hatları sayesinde Wil, Frauenfeld, St. Gallen ve Winterthur yönlerine düzenli ulaşım sağlanmaktadır.  
Ayrıca karayolu ağı üzerinden de çevredeki belediyelere kolay erişim imkânı bulunur.

## Yönetim
Belediye yönetimi bir Belediye Meclisi ve bir Belediye Başkanı tarafından yürütülür. Güncel başkanlık ve yönetim bilgileri Sirnach Belediyesi’nin resmi sitesinde yayımlanmaktadır.

## Ekonomi
Sirnach uzun yıllar boyunca tekstil, mobilya ve küçük ölçekli sanayi üretimiyle tanınmıştır. Günümüzde belediye ekonomisi ağırlıklı olarak hizmet sektörü, yerel işletmeler ve tarımsal üretimden oluşmaktadır.

## Kültür ve turizm
Belediye sınırları içinde küçük parklar, yürüyüş rotaları ve bahçecilik işletmeleri bulunur. Yerel festivaller, okul etkinlikleri ve kültürel organizasyonlar Sirnach’ın toplumsal yaşamına renk katmaktadır.  
Ziyaretçiler için Sirnach ve çevresindeki doğal alanlar, yerel üreticiler ve atölyeler ilgi çekici destinasyonlar arasındadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sirnach Belediyesi resmi sitesi
* Bürgergemeinde Sirnach – Tarihçe
* geo.admin.ch – İsviçre harita ve sınır sistemi
* SBB – İsviçre Federal Demiryolları
* Luftbilderschweiz – Hava fotoğraf arşivi
* Tripadvisor – Sirnach ziyaretçi bilgileri
Büyük Himalayalar

**Büyük Himalayalar** (**İç Himalayalar** veya **Himadri** olarak da bilinir), Himalayalar'ın dört paralel alt sıradağından biridir. Sürekli karla kaplıdır. Rakım olarak çok yüksektir ve Kuzey Pakistan'dan başlayarak Hindistan'ın Arunaçal Pradeş eyaletine kadar yaklaşık 2.300 km (1.400 mil) boyunca uzanır, Çin, Hindistan, Nepal ve Bhutan'dan geçer. Alt sıradağların ortalama yüksekliği 6.100 m'dir (20.000 ft) ve aralarında sekizbinliklerin ve dünyanın en yüksek zirvesi olan Everest Dağı'nın da bulunduğu dünyanın en yüksek zirvelerinin birçoğunu barındırır. Sıradağ çoğunlukla donmuş topraklı granit kayalardan oluşur ve Gangotri, Khumbu ve Satopanth Buzulları da dahil olmak üzere birçok buzuldan oluşur.

## Kaynakça
Keşmir Vadisi

**Keşmir Vadisi**, Hindistan yönetimindeki Cemmu ve Keşmir'inkuzeyinde yer alan bir vadidir. Vadi, güneybatıda Pir Panjal Sıradağları ve kuzeydoğuda Büyük Himalaya Sıradağları ile sınırlanan Himalayalar ile çevrilidir. Yaklaşık  uzunluğunda ve  genişliğindedir ve içinden Celum Nehri akmaktadır. 

## Kaynakça
Keşmirliler

**Keşmirliler**, Keşmirce konuşan ve Hindistan yönetimindeki Cemmu ve Keşmir'de yaşayan Keşmir Vadisi kökenli Hint-Aryan etnolinguistik bir gruptur.

## Kaynakça
John M. Goshko

**John M. Goshko** (29 Temmuz 1933 - 23 Mart 2014), *[[The Washington Post]]* gazetesinde çalışmış Amerikalı gazetecidir.

## Erken yaşam
Goshko, 29 Temmuz 1933'te Lynn, Massachusetts'te doğdu. 1955'te University of Pennsylvania'dan İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında lisans derecesi aldı. 1975'te Washington, DC'ye döndü ve 2000 yılında emekli oldu. Aynı yıl Maria Moors Cabot Ödülünü de kazandı.

## Kişisel yaşam ve ölüm
Goshko, Linda Levitt ile evlendi. Çiftin dört çocuğu oldu.

Goshko, 23 Mart 2014'te Washington, DC'de öldü

## Kaynakça
Pencap lehçeleri ve dilleri

**Pencap lehçeleri ve dilleri** veya **Büyük Pencapça**, Pakistan ve Hindistan'ın Pencap bölgesinde konuşulan ve farklı derecelerde resmi tanıma sahip bir dizi lehçe ve Hint-Aryan dilidir. Bazen *Büyük Pencapça* makro dili olarak anılırlar. Pencapça ayrıca birden fazla standart çeşidi olan çok merkezli bir dil olarak da düşünülebilir.

## Kaynakça
Majhiler

**Majhiler** Pencaplıların bir alt grubudur ve Pakistan ile Hindistan arasındaki Pencap'ın Majha bölgesi kökenli insanlar için bir denonim olarak kullanılır. Anadil olarak Pencapça'nın Majhi lehçesini konuşurlar. 

## Notlar

## Kaynakça
Şahmukhi

**Şahmukhi** (, , ), ağırlıklı olarak Pakistan'ın Pencap eyaletinde konuşulan Pencap dilleri için kullanılan Fars-Arap alfabesinden geliştirilen sağdan sola ebced tabanlı bir yazıdır. Genellikle Nestâlik kaligrafi el yazısıyla yazılır, aynı zamanda Farsça ve Urduca için de kullanılır. Şahmukhi, Pencapça için kullanılan iki standart yazıdan biridir, diğeri ise ağırlıklı olarak Hindistan'ın Pencap eyaletinde kullanılan Gurmukhi'dir. Şahmukhi sağdan sola yazılır ve bazı ek harflerle birlikte 36 ana harfe sahiptir.

## Kaynakça
Majhi lehçesi

**Majhi** (Şahmukhi:  ; Gurmukhi: ), aynı zamanda **Orta Pencapça** olarak da bilinir, Pencap dilinin en yaygın konuşulan lehçesidir. Günümüzde Pakistan ve Hindistan sınırları içerisinde yer alan Pencap bölgesinin Majha bölgesinde yerel olarak konuşulmaktadır.

Lehçeyi ana dili konuşanlar Majhiler adıyla anılırlar.

## Kaynakça
Pencaplılar

**Pencaplılar** (Pencapça:  ; ਪੰਜਾਬੀ ), Pencap bölgesi ile bağlantılı, kuzeybatı Hindistan ve doğu Pakistan bölgelerinde yaşayan bir Hint-Aryan etnolinguistik gruptur. Genellikle her iki tarafta da Standart Pencapça veya çeşitli Pencap lehçelerini konuşurlar.

Pencap nüfusunun çoğunluğu İslam'a bağlıdır; önemli azınlıklar Sihizm ve Hinduizmi, daha küçük azınlıklar ise Hristiyanlığı benimsemektedir. Ancak, dini demografi, sırasıyla Pakistan ve Hindistan tarafından bakıldığında önemli ölçüde farklılık göstermektedir; Pakistan'daki Pencap nüfusunun %95'inden fazlası Müslüman, küçük bir azınlık Hristiyan ve Hindu ve daha da küçük bir azınlık Sih'tir. Hindistan'ın Pencap eyaletinin nüfusunun %57'sinden fazlası Sih ve %38'inden fazlası Hindu'dur; küçük bir azınlık ise Müslüman ve Hristiyan'dır.

Topluluğun etnonimi, Hint yarımadasının kuzeybatı kesimindeki coğrafi bölgeyi tanımlamak için Farsçadaki *Pencap* (Beş nehir) teriminden türetilmiştir; burada beş nehir Beas, Çenab, Celum, Ravi ve Satlec, İndus Nehri'ne akar.

## Kaynakça
Alman takımlarının Avrupa kupaları tarihi

Alman futbol kulüpleri UEFA ülkeler sıralamasında dördüncü sırada yer almakta ve UEFA Şampiyonlar Ligi'nde dört kulüp, UEFA Avrupa Ligi'nde iki kulüp ve UEFA Konferans Ligi'nde bir kulüp tarafından temsil edilmektedir. Son birkaç yılda Alman futbolu yükselişte olup, bu durum 2012-13 UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde iki Alman kulübünün de yer almasından da anlaşılmaktadır. Alman futbolu tüm Avrupa'da ilgi görmektedir. Kulüplerin çoğu finansal olarak iyi durumdadır ve stadyumlardaki seyirci sayısı artmaktadır.

Avrupa kupalarının ilk yıllarında Almanya, Batı Almanya ve Doğu Almanya olmak üzere ikiye ayrılmıştı, dolayısıyla başlangıçta Alman futbolu iki ülke ve iki farklı şampiyonlukla, Bundesliga ve DDR-Oberliga ile temsil edilimekteydi. Ekim 1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesinden sonra, Bundesliga tüm Almanya'nın en büyük ligi haline gelmiştir. Batı Alman futbol kulüpleri, Rot-Weiss Essen'in Avrupa Kupası müsabakalarına katıldığı 1955-56 sezonundan bu yana Avrupa futbol müsabakalarına katılmaktadır. Doğu Alman futbol kulüpleri ise iki yıl sonra, Erzgebirge Aue'nin Şampiyon Kulüpler Kupası'na katıldığı 1957-58 sezonundan bu yana Avrupa futbol müsabakalarına katılmaktadır.

## Finaller ve kupalar

### Şampiyonlar Ligi / Şampiyon Kulüpler Kupası

### Avrupa Ligi / UEFA Kupası

### UEFA Kupa Galipleri Kupası

### UEFA Süper Kupası

### Dünya çapında kupalar

#### Kıtalararası Kupa

#### FIFA Kulüpler Dünya Kupası

### UEFA Şampiyonlar Ligi / Şampiyon Kulüpler Kupası
;Almanya'nın birleşmesinden sonra

### UEFA Avrupa Ligi / UEFA Kupası
;Almanya'nın birleşmesinden sonra

### UEFA Konferans Ligi

## Kaynakça
Fergani kaftanı

**Fergani kaftanı** veya **gandoura**, Cezayir'in Konstantin kentine özgü, ayrıntılı işlemelerle süslenmiş geleneksel uzun kadife bir elbisedir. It is made from black or burgundy velvet and features elaborate golden embroidery. It is also worn in Tizi Ouzou, where it is typically made using cotton.   Siyah veya bordo kadifeden yapılır ve ayrıntılı altın işlemelere sahiptir. Ayrıca, Tizi Ouzou'da genellikle pamuk kullanılarak yapılarak da giyilir.

Elbise, UNESCO tarafından Cezayir işlemeleri olan *[[majboud]]*, melhfa ve Tilimsan düğün kıyafetiyle birlikte Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer almaktadır.

## Kaynakça
Batuhan Çelik

**Batuhan Çelik** (d. 12 Ocak 2005, İstanbul), forvet pozisyonunda oynayan Türk profesyonel futbolcu. İstanbul Başakşehir'den kiralık olarak 1. Lig ekiplerinden Ümraniyespor forması giymektedir.
Melhfa

**Melhfa** (**Toungou**, **Tassaghnist**, **Laffaya** veya **Dampé** olarak da bilinir), Afrika'nın Sahel ve Sahra bölgelerinde yaygın olarak kullanılan geleneksel bir kumaştır. Melhfa, genellikle 4,5 metreye 1,6 metre ölçülerinde, kullanıcının başına ve vücuduna ustaca sarılan uzun dikdörtgen bir kumaştır.

Geleneksel olarak bölgenin sert hava koşullarından korunmak için kullanılan bu giysi, genellikle pamuk gibi doğal kumaşlardan yapılır.

Elbise, UNESCO tarafından Cezayir işlemeleri olan *[[majboud]]*, Fergani kaftanı ve Tilimsan düğün kıyafetiyle birlikte Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer almaktadır.

## Kaynakça
Mağrip mutfağı

**Mağrip mutfağı**, Afrika'nın Akdeniz kıyısındaki en kuzeybatı kesiminde yer alan ve Cezayir, Libya, Moritanya, Fas ve Tunus ülkelerinden oluşan Mağrip bölgesinin mutfağıdır. Bölgenin bilinen yemekleri arasında *[[kuskus]]*, *[[pastilla]]*, *[[tajine]]* ve *[[arap şakşukası|şakşuka]]* bulunur.

## Kökenleri

Kuzey Afrika'nın batı bölgesi olan Mağrip mutfağı, Cezayir, Fas, Tunus ve Libya mutfaklarını içerir ve genel itibarıyla Arap, Berberi ve Akdeniz mutfaklarının bir karışımıdır; ayrıca Osmanlı ve Avrupa mutfaklarından da tarihi etkiler taşır. Cezayir, Tunus, Libya ve Fas mutfakları da sırasıyla Fransız ve İtalyan mutfaklarından etkilenmiştir.

## Kaynakça
Fas mutfağı

**Fas mutfağı** (), yüzyıllar boyunca birçok kültür ve milletle etkileşim ve alışverişlerle beslenen Fas mutfağıdır. Fas mutfağı genellikle Arap, Berberi, Endülüs, Akdeniz ve Afrika mutfaklarının bir karışımıdır ve minimal düzeyde Avrupa (Fransız ve İspanyol) etkileri görülür. Geleneksel ortak yeme alışkanlıkları ve törensel çay servisi sosyal toplantıların merkezinde yer alır. Mağrip mutfağının geri kalanı gibi, Fas mutfağı da Afrika'nın geri kalanından ziyade Orta Doğu mutfağıyla daha çok ortak noktaya sahiptir.

## Kaynakça
Arap şakşukası

**Arap şakşukası** (), domates, zeytinyağı, biber, soğan ve sarımsak sosunda haşlanmış yumurtadan yapılan ve genellikle kimyon, kırmızı biber ve acı biberle baharatlanan bir Mağrip yemeğidir. Şakşuka, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da popüler bir yemektir.

## Kaynakça
Chokweler

**Çokweler**, **Kioko**, **Bajokwe**, **Chibokwe**, **Kibokwe**, **Ciokwe**, **Cokwe** veya **Badjok** gibi birçok başka isimle de bilinir, Orta ve Güney Afrika'da yaşayan bir Bantu etnik grubudur. Öncelikle Angola'da, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin güneybatı kesimlerinde (Kinşasa'dan Lualaba'ya) ve Zambiya'nın kuzeybatı kesimlerinde yaşarlar.

## Kaynakça
Lusona

**Sona** (tekil: **lusona**) çizim, doğu Angola, kuzeybatı Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin komşu bölgelerinde bilinen bir ideografik gelenektir ve esas olarak Chokwe ve Luchazi halkları tarafından uygulanmaktadır. Bu ideogramlar, atasözlerini, masalları, oyunları, bilmeceleri ve hayvanları hatırlamaya ve bilgi aktarmaya yardımcı olan hafıza araçları olarak işlev görmektedir.

## Kaynakça

### Özel

### Genel
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Herzen Üniversitesi

**Rusya A. İ. Herzen Devlet Pedagoji Üniversitesi** (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir üniversitedir. 13 Mayıs 1797 tarihinde kurulmuş olup adını Rus yazar ve filozof Aleksandr Herzen'den almaktadır.

20 fakülte ve 100'den fazla bölümüyle Rusya'nın en büyük üniversitelerinden biridir. Bünyesinde Üniversite Öncesi Eğitim Enstitüsü, Sürekli Mesleki Gelişim Enstitüsü ve Pedagojik Araştırma Merkezi bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Urewe

**Urewe** kültürü, Afrika Demir Çağı boyunca Afrika'nın Victoria Gölü bölgesinde ve çevresinde gelişmiş ve yayılmış bir kültürdür. Kültürün en eski tarihli eserleri Tanzanya'nın Kagera Bölgesi'nde bulunmakta olup batıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin Kivu bölgesinden, doğuda Nyanza ve Kenya'nın Batı illerine, kuzeyde Uganda, Ruanda ve Burundi'den güneyde Güney Afrika'ya kadar uzanmaktadır. Urewe kültürüne ait alanlar MÖ 5. yüzyıldan MS 6. yüzyıla kadar olan Erken Demir Çağı'na kadar uzanmaktadır. Urewe halkı kesinlikle ortadan kaybolmamıştır ve kurumsal yaşamın sürekliliği hiçbir zaman tamamen bozulmamıştır. Erken Demir Çağı çanak-çömlek ve eritme fırınları ile ilgili en çarpıcı şeylerden biri, bunların bazılarının yerel halkın hâlâ kraliyet ailesiyle ilişkilendirdiği yerlerde keşfedilmiş olmasıdır ve daha da önemlisi dilin sürekliliğidir.

## Kaynakça
Proto-Bantu dili

**Proto-Bantu**, Güney Bantoid dillerinin bir alt grubu olan Bantu dillerinin yeniden yapılandırılmış ortak atasıdır. Başlangıçta Batı/Orta Afrika'da, günümzde Kamerun olan bölgede konuşulduğu düşünülmektedir. Yaklaşık 6.000 yıl önce, Bantu genişlemesi güneye ve doğuya doğru başladığında Proto-Güney Bantoid'den ayrılmıştır. Dillerin yayılma şekli hakkında iki teori ortaya atılmıştır: biri, Bantu konuşan insanların önce Kongo bölgesine taşındığı ve daha sonra bir kolun ayrılarak Doğu Afrika'ya taşındığıdır; diğeri iki grubun en baştan ayrıldığı, birinin Kongo bölgesine, diğerinin ise Doğu Afrika'ya taşındığıdır.

## Kaynakça
Berberi mutfağı

**Berberi mutfağı** (), tek ve standart bir mutfak çerçevesinden yoksun olsa da, çeşitli geleneksel yemekleri kapsar ve Kuzey Afrika'nın farklı bölgelerindeki sayısız lezzetten etkilenir. Tutarlı bir Berber mutfağı yoktur ve çeşitli etkilere maruz kalmıştır. Berberilerin yemek tercihleri, yerel gıda bulunabilirliği ve kişisel bütçeler tarafından şekillendirilmiştir. Berberiler, diğer Müslümanlarla aynı beslenme kurallarına ve hijyen gerekliliklerine uyarlar. Ken Albala, "Yemekleri tipik Berberi yemekleri olarak tanımlamak imkansızdır; en iyi ihtimalle, Berberi ailelerinin farklı bölgelerde yediklerinin örnekleridir" demiştir.

Berberi mutfağı, Kuzey Afrika ve Batı Afrika'da (Moritanya) bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Bu nedenle, her yemeğin Kuzey Afrika'daki belirli bölgeye göre kendine özgü ve benzersiz bir kimliği ve tadı vardır ve bazı yemeklerin bin yıldan daha eski olduğu tahmin edilmektedir. Orta Atlas çevresindeki Henifre bölgesindeki Zayanes, dikkate değer bir sadeliğe sahip bir mutfağa sahiptir. Temel olarak mısır, arpa, koyun sütü, keçi peyniri, tereyağı, bal, et ve av etine dayanır.

## Ayrıca bakınız

* Cezayir mutfağı
* Fas mutfağı
* Tunus mutfağı
* Libya mutfağı
* Moritanya mutfağı
* Berberi kültürü

## Kaynakça
İTMO Üniversitesi

**ITMO Üniversitesi** (Bilgi Teknolojileri, Mekanik ve Optik Üniversitesi) (), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir araştırma üniversitesidir. 26 Mart 1900 tarihinde kurulmuş olup Rusya'nın ulusal araştırma üniversitelerinden biridir.

ITMO Üniversitesi'nin araştırma öncelikleri bilgi ve fotonik teknolojilerine odaklanmıştır. Üniversite, dört ana okul, 14 fakülte ve bir dizi enstitü ve araştırma merkezinden oluşmaktadır. 2020 itibarıyla toplam öğrenci sayısı 12.500'ün üzerinde olup, 2.450'si yabancı uyrukludur. Üniversite, 2014 yılında 800'den fazla doktora öğrencisi de dahil olmak üzere 1.163 öğretim görevlisi istihdam etmiştir. Birçok öğretim üyesi ve araştırmacı, Rusya'nın en yüksek devlet ödülü olan "onurlu bilim insanı" unvanını ve unvanını almıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Bantu genişlemesi

**Bantu genişlemesi** (**Bantu yayılımı** olarak da adlandırılır), orijinal Proto-Bantu konuşan grubun Batı - Orta Afrika'daki orijinal bir merkezden Orta Afrika, Doğu Afrika ve Güney Afrika'ya doğru başlattığı bir göç dalgasıydı. Bu süreçte, Proto-Bantu konuşan yerleşimciler karşılaştıkları önceden var olan avcı-toplayıcı ve çoban gruplarını özümsedi, yerlerinden etti ve muhtemelen bazı durumlarda onların yerlerini aldı.

Bu yayılmaya dair dilbilimsel kanıtlar mevcuttur; Ekvator altı Afrika'da konuşulan dillerin çoğu birbirine dikkat çekici derecede benzerdir ve bu da orijinal konuşmacılarının yakın zamanda ortak bir kültürel kökene sahip olduğunu düşündürmektedir. Atlantik-Kongo dil ailesinin bir kolunu oluşturan Bantu dillerinin dilsel çekirdeği, Kamerun'un güney bölgelerinde yer almaktadır. Genetik kanıtlar ayrıca, Orta Afrika'dan büyük bir insan göçü olduğunu ve yerel hakların farklı düzeylerde karıştığını göstermektedir.

Genişlemenin yaklaşık 6.000 ila 1.500 yıl önce (yaklaşık MÖ 4.000 - MS 500) gerçekleştiğine inanılmaktaadır. Dilbilimsel analizler, genişlemenin iki yönde ilerlediğini gösteriyor: Birincisi ("Batı Akıntısı" olarak adlandırılır) güneye doğru Atlantik kıyısı boyunca veya Kongo yağmur ormanlarından geçen nehirleri takip ederek ilerlemiş ve MÖ 500 civarında Angola'nın merkezine ulaşmıştır. İkincisi ("Doğu Akıntısı" olarak adlandırılır) ormanın kuzey kıyısı boyunca veya Ubangi Nehri boyunca doğuya ilerlemiş ve MÖ 500 civarında Victoria Gölü'nün batısına ulaşmıştır. Oradan, biri Batı Akıntısı ile yeniden gruplaşmak için batıya yönelen ve diğeri Doğu ve Güney Afrika'ya dağılan iki gruba ayrılmışlardır. Genişleme muhtemelen MS 300 gibi erken bir tarihte Güney Afrika'ya ulaşmıştır.

## Kaynakça
Mbunda dili

**Mbunda**, Angola ve Zambiya'ya özgü bir Bantu dilidir. Katavola, Yauma, Nkangala, Mbalango, Sango, Ciyengele ("Shamuka") ve Ndundu gibi birkaç lehçesi vardır ve bunların hepsi birbiriyle yakından ilişkilidir. 1980'de okullarda öğretimi kolaylaştırmak ve kullanımını teşvik etmek amacıyla yazım kurallarının ilk aşaması için *Instituto de Línguas Nacionais* (Ulusal Diller Enstitüsü) tarafından seçilen altı dilden biriydi.

## Kaynakça
Mbundalar

**Mbunda** veya **Vambunda** (tekil *Kambunda*), Bantu göçleri sırasında kuzeyden güneydoğu Angola'ya ve son olarak günümüz Zambiyası'nın bir parçası olan Barotseland'a gelen bir Bantu halkıdır. Merkezleri günümüzde Angola'nın güneydoğusunda, Moxico'daki Lunguevungu nehrinden Cuando Cubango bölgesine kadardır.

Vambunda, her biri kendi lehçesini konuşan bir dizi alt gruptan oluşur: hepsi güneydoğu Angola'da yaşıyan Mbunda Mathzi ( *Katavola* ), Yauma, Nkangala, Mbalango, Sango, Shamuka (*Chiyengele*) ve Ndundu.

## Kaynakça
Luchazi

**Luchazi** (Lucazi, *Chiluchazi*), Angola ve Zambiya'da konuşulan bir Bantu dilidir. Luchazi, Ngangelaların başlıca dilidir. Ngangela, 18. yüzyılda Vimbundu tüccarları ve misyonerleri tarafından doğu-orta Angola bölgesini işgal eden kabileleri tanımlamak için ortaya atılan bir terimdir.

## Kaynakça
Ganguela

**Ganguela** (telaffuzu: gang'ela) veya **Nganguela**, Angola'da yaşayan küçük bir etnik grubun adıdır; ancak sömürge dönemlerinden bu yana bu terim Bié Platosu'nun doğusundaki bir dizi halk için kullanılmıştır. Nganguela'nın kendisine ek olarak, bu etnografik kategori Lwena (Luena), Luvale, Mbunda, Lwimbi, Camachi ve diğer toplulukları da kapsar. Luchazi, Nkangala ve Nyemba'yı içeren Ngangela-Nyemba alt ailesinin dillerini konuşurlar.

## Kaynakça
Sondani Muharebesi

**Sondani Muharebesi**, 528 yılında Malwa Kralı Yaşodarma ve Gupta İmparatorluğu hükümdarı Narasimhagupta önderliğindeki Hint hükümdarların oluşturduğu bir konfederasyon ile Alkon Hun kralı Mihirakula arasında gerçekleşen büyük bir askerî çatışmaydı.

## Arka plan
Toramana komutasındaki Alkon Hunları, Hint yarımadasını işgal etti. Hunlar, yıkıcı akınlarıyla Gupta İmparatorluğu'nu büyük ölçüde zayıflattı. Toramana, Hindistan'da yaklaşık 20 yıl geçirdikten sonra, Malwa'nın Aulikara hanedanından bir Hint kralı tarafından yenilgiye uğratıldı. 1983 yılında keşfedilen Rīsthal taş levha yazıtına göre, Kral Prakashadharma 515 yılında Toramana'yı yendi. Böylece Birinci Hun Savaşı, Hunların yenilgisiyle sona erdi ve orduları Mahasaptsindhu bölgesine çekildi.

Toramana'nın en büyük oğlu ve halefi Mihirakula, Hindistan'ı yeniden işgal etti. O, babasından daha acımasızdı ve daha fazla yıkıma neden oldu. Malwa hükümdarı ve Kral Prakashadharma'nın oğlu Yashodharman, Hunları yenmek için diğer Hint hükümdarlarıyla ittifak kurdu.

## Sonuç
Yashodharman liderliğindeki ve muhtemelen Gupta Kralı Narasimhagupta tarafından da desteklenen Hint hükümdarları konfederasyonu, 528 yılında Sondani'de Hun ordularını kesin bir şekilde mağlup etti. Bu durum 542 yılına kadar Hunların Pencap ve kuzey Hindistan'daki topraklarının kaybına neden oldu.

## Kaynakça
V. Aleksandros

**[[Makedonya (antik krallık)|Makedonyalı]] V. Aleksandros** (Yunanca :  **[[Makedonya (antik krallık)|Μακεδών]]** ; ö. MÖ 294 sonları) Kassandros ile Büyük İskender'in üvey kız kardeşi olan Thessaloniki'nin ikinci oğludur. MÖ 297 sonbaharından 294 sonbaharına kadar kardeşi I. Antipatros ile birlikte Makedonya kralı olarak hüküm sürmüştür.

Antipatros annelerini öldürüp onu iktidardan uzaklaştırdığında, Aleksandros tahtını geri almak için Pirus ve I. Dimitrios'den yardım istemiştir. Pyrrhus'a, ittifakının bedeli olarak Makedonya kıyılarındaki toprakları, Ambrakya, Acarnania ve Amfilohya eyaletleriyle birlikte vadetmiştir. Plütark'a göre Dimitrios, Pyrrhus emekli olduktan sonra ve Aleksandros ile Antipatros arasındaki meseleler halledildikten sonra gelmiştir. Dimitrios artık istenmeyen bir ziyaretçiydi ve Plütark, Aleksandros'un onu tüm dışsal nezaketle karşılamasına rağmen, onu bir ziyafette öldürme planı yaptığını, ancak bu planın Dimitrios'un önlemleri nedeniyle engellendiğini söyler. Ertesi gün Dimitrios ayrıldı ve Aleksandros Teselya'ya kadar ona eşlik etti. Burada, Larisa'da, İskender Dimitrios ile akşam yemeğine gitti ve yanında hiçbir muhafız getirmeden, kendisine eşlik eden arkadaşlarıyla birlikte suikasta kurban gitti. Aleksandros ve kardeşi, I. Perdikkas'ın soyundan gelen Makedonya'nın son krallarıydı.

## Kaynakça