Londra Antlaşması (1839)

**1839 Londra Antlaşması**, 19 Nisan 1839 tarihinde Avrupa'nın başlıca güçleri olan Hollanda Birleşik Krallığı ve Belçika Krallığı arasında imzalanmıştır. Hollanda'nın imzalamayı reddettiği 1831 tarihli On Sekiz Madde Antlaşması'nın doğrudan bir devamı niteliğindeydi ve Avrupa uyumunu sürdürmeyi amaçlayan 1838-1839 Londra Konferansındaki müzakerelerin bir sonucuydu.

Antlaşma uyarınca Avrupalı güçler Belçika'nın bağımsızlığını ve tarafsızlığını tanımış ve garanti altına almış ve Lüksemburg'un Almanca konuşulan kısmının tam bağımsızlığını tesis etmiştir. Madde VII Belçika'nın sürekli olarak tarafsız kalmasını gerektiriyordu. Almanya'nın 1914'teki işgalinin ardından Belçika tarafsızlık politikasını terk etti (1936'dan 1940'a kadar kısa ve başarısız bir yeniden başlama dışında).

## Arka plan

Belçika, 1815'ten beri Birleşik Hollanda Krallığı'nın gönülsüz bir parçasıydı. Belçikalılar 1830 yılında ayrılıp bağımsız bir Belçika Krallığı kurdular. Ezici çoğunluğu Katolik olan nüfus, Hollanda kralının Protestanlığı kayırmasını kabullenemezken, Fransızca konuşanlar kralın Fransızcayı küçümsemesinden rahatsız olmuş, orta sınıflar ise kamu dairelerinin Hollandalıların tekelinde olmasına itiraz etmişti. Liberaller Kral I. Willem'ın yönetimini despotik olarak görürken, işçi sınıfları arasında yüksek düzeyde işsizlik ve endüstriyel huzursuzluk vardı.

Küçük çaplı çatışmaları - 600 kadar gönüllünün ölümü Brüksel'deki Place des Martyrs'de anılmaktadır - 1831'de uluslararası bir anlaşma izledi. Ancak bu anlaşma 1831 sonbaharında ülkeyi istila eden Hollandalılar tarafından kabul edilmedi ve Belçika ile Hollanda'nın bir ateşkes üzerinde anlaşabilmesi için bir Fransız ordusunun 1832'de Anvers'i yeniden ele geçirmesi gerekti. Birkaç yıl sonra Hollanda, 1831 anlaşmasını kabul etmekle, sadece ateşkesin devamından daha fazla toprak kazanacağını fark etti. Belçika hükûmeti, Fransa'nın da desteğiyle, çözüm şartlarının geç uygulanmasını protesto etti, ancak İngiltere Hollanda'nın talebini kabul etti ve 1839'da Hollanda, Londra Antlaşması ile Belçika'nın bağımsızlığını kabul etti (ve tartışmalı bölgeleri geri aldı). Aynı zamanda, büyük güçlerin hepsi Belçika'nın Hollanda'dan bağımsızlığını garanti altına aldı.

## Toprak sonuçları
Antlaşmayla, 1830'dan beri fiilen bağımsız olan Hollanda'nın güney illeri uluslararası alanda Belçika Krallığı olarak tanınırken, Limburg İli de Belçika ve Hollanda olarak ikiye bölündü.

Lüksemburg Büyük Dükalığı, Hollanda ile kişisel bir birlik içindeydi ve aynı zamanda Alman Konfederasyonu'nun bir üyesiydi. Antlaşma, Büyük Dükalık'ı ikiye böldü. Topraklarının üçte ikisini Belçika'nın yeni Lüksemburg iline kaptırdı. Bölünme, orijinal toprakların üçte birini kapsayan ve orijinal nüfusun yarısının yaşadığı, Kral-Büyük Dük I. Willem (ve daha sonra II. Willem ve III. Willem) yönetiminde Hollanda ile kişisel birlik içinde olan bir büyük dükalık bıraktı. Bu düzenleme, 1839 anlaşmasına atıfla 'İkinci Londra Anlaşması' olarak bilinen 1867 Londra Anlaşması ile teyit edilmiş ve Kral-Büyük Dük III. Willem'in 23 Kasım 1890'daki ölümüne kadar sürmüştür.

## Belçika'nın tarafsızlığı

Belçika'nın fiili bağımsızlığı, 1830'larda Hollanda'ya karşı dokuz yıl süren aralıklı çatışmalarla kurulmuştu. Londra Antlaşması'nın ortak imzacıları bağımsız Belçika Krallığı'nı tanıdılar. Avrupa'nın beş büyük gücü de (Avusturya, Fransa, Prusya, Rusya ve Birleşik Krallık) Belçika'nın tarafsızlığını garanti altına almayı taahhüt etti.

Antlaşma, Avrupa uluslararası hukukunun temel taşı haline gelen temel bir "yasa koyucu" antlaşmaydı; özellikle I. Dünya Savaşı'nın nedenlerinde önemliydi. 31 Temmuz 1914'te Belçika Ordusu'nun seferber edilmesi emredildi ve Belçika Kralı; Almanya, İngiltere ve Fransa'nın ülkesinin tarafsızlığını savunmakla yasal olarak yükümlü olduğu gerçeğine Avrupa'nın dikkatini çekti. Alman İmparatorluğu, antlaşmaya rağmen Ağustos 1914'te Belçika'yı istila ettiğinde, cevapsız kalan bir ültimatomun ardından İngiltere 4 Ağustos'ta savaş ilan etti. İngiliz Büyükelçisi'nin, Belçika'nın tarafsızlığını ihlal ettiği gerekçesiyle İngiltere'nin Almanya ile savaşa gireceğini bildirmesi üzerine Alman Şansölyesi Theobald von Bethmann Hollweg, İngiltere ve Almanya'nın sadece bir "kağıt parçası" yüzünden savaşa gireceklerine inanamadığını söyledi.

Christopher Clark, İngiliz kabinesinin 29 Temmuz 1914'te, 1839 antlaşmasının imzacısı olarak Belçika'nın sınırlarını garanti altına almanın, Almanya'nın Belçika'yı işgaline askerî güçle karşı çıkma zorunluluğu getirmediğine karar verdiğine işaret etmektedir. Isabel V. Hull'a göre:

## Demir Ren

Londra Antlaşması ayrıca Belçika'ya Alman Ruhr'una çıkış olarak Hollanda toprakları üzerinden demiryolu veya kanal yoluyla geçiş hakkını garanti etmiştir. Bu hak, Daimi Hakemlik Mahkemesinin 24 Mayıs 2005 tarihli kararında, Belçika ile Hollanda arasında demiryolu hattı konusunda çıkan bir anlaşmazlıkta yeniden teyit edilmiştir.

2004 yılında Belçika Demir Ren demiryolunun yeniden açılmasını talep etti. Bu talep, Anvers limanı ile Alman Ruhr Bölgesi arasında artan mal taşımacılığının bir sonucuydu. Avrupa'nın artan mal trafiğine ilişkin modal değişim politikasının bir parçası olarak, demiryolu hatları ve su yolları üzerinden yapılan taşımacılık artık karayolu taşımacılığına tercih edilmekteydi. Belçika'nın talebi 1839 tarihli antlaşmaya ve 1873 tarihli Demir Ren Antlaşması'na dayanıyordu. Bir dizi başarısız müzakerenin ardından Belçika ve Hollanda hükûmetleri konuyu Daimi Hakemlik Mahkemesine götürmeyi ve mahkemenin kararına saygı göstermeyi kabul etti.

24 Mayıs 2005 tarihli bir kararda mahkeme, hem Belçika'nın 1839 tarihli durdurma anlaşması kapsamındaki haklarını hem de Hollanda'nın De Meinweg Ulusal Parkı doğa koruma alanının bir bölümüne ilişkin kaygılarını kabul etmiştir. Mahkeme, 1839 anlaşmasının hala geçerli olduğunu ve Belçika'ya Demir Ren'i kullanma ve modernize etme hakkı verdiğini belirtti. Ancak, Belçika hattın modernizasyonunu finanse etmekle yükümlü olurken, Hollanda da güzergahın onarım ve bakımını finanse etmek zorundaydı. Her iki ülke de doğa koruma alanının altından geçecek bir tünelin masraflarını paylaşacaktı.

## Medyada
* *[[A Scrap of Paper]]*, Fatty Arbuckle'ın komedi türündeki kısa filmi

## Ayrıca bakınız
* Londra Antlaşması
* Schlieffen Planı

## Notlar


## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* Omond. G. W. T. "The Question of the Netherlands in 1829–1830," *Transactions of the Royal Historical Society* (1919) pp.&nbsp;150–171 
* Schroeder, Paul W. *The Transformation of European Politics, 1763–1848* (1994) pp.&nbsp;716–18
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Antlaşmanın Fransızca orijinal metni ve 1915 İngilizce çevirisi