Amerika'yı Seviyorum, Amerika da Beni

***Amerika'yı Seviyorum, Amerika da Beni*** () diğer adıyla ***Coyote***, Alman kavramsal sanatçı Joseph Beuys tarafından 1974 yılında gerçekleştirilen bir performans sanatıdır.

## Tanımlama
Mayıs 1974'te Alman kavramsal sanatçı Joseph Beuys uçakla New York'taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı'na geldi ve hasta olmamasına rağmen hemen ambulansa bindirildi ve asistanları onu keçe bir battaniyeye sarılmış vaziyette sedye ile  SoHo'daki René Block Galerisi'ne götürdü. Beuys, galeride art arda üç gün boyunca, günde sekiz saat olmak üzere, canlı bir kır kurdu ile birlikte yalnız kaldı.

Boş durumdaki René Block Galerisi'nin bir köşesine bir saman yatağı yerleştirildi. Kır kurdu için her zaman açık tutulan bir el feneri ve sürekli dolu bir su kabı bulunduruldu. Beuys, onun karakteristik aksesuarları olan keçe battaniyeler, baston ve eldiven kullandı. Buna ek olarak, her gün The Wall Street Journal gazetesinin elli kopyası sergi alanına getirildi. Beuys, deri eldivenler fırlatmak, bastonla jestler yapmak ve bastonu dışarıda kalacak şekilde kendini bir çoban gibi örtmek gibi simgesel hareketleri tekrar ederek hayvanla bağ kurmaya çalıştı. Kurt ilk önce doğal davrandı, keçe battaniyelerden birisini çekiştirerek parçaladı ve gazetelerin üzerine işedi. Beuys zaman zaman bir üçgen çalgı çaldı, ardından görünmeyen bir galeri görevlisi tarafından türbin seslerinden oluşan bir bant kaydı çalındı. Beuys, kır kurdunu taklit ederek; kurt dolaştığında o da dolaştı, dinlendiğinde ise o da dinlendi. Bir süre sonra Beuys'un kurda sabitlediği bakışlarıyla tehditkar olmayan davranışlarını tekrarlaması üzerine, kurt giderek sakinleşti ve Beuys'un varlığına alıştı. Dönüşüm eğiliminden çok etkilenen Beuys, daha sonra yaptığı açıklamada; "Kendimi izole etmek, yalıtmak istedi. Amerika'da o kurttan başka hiçbir şeyi görmek istemedim." ifadelerini kullandı.

Performansın sonunda Beuys, hâlâ keçeye sarılı durumdayken, geldiği şekilde Almanya'ya geri döndü. Beuys'un işbirlikçisi ve seyahat arkadaşı Caroline Tisdall, performansı siyah beyaz fotoğraflar ve videolarla belgeledi.

## Kültürel ve mitolojik arka plan
Bu performansın gerçekleştiği dönemde, Beuys zaten provokatif bir Alman görsel sanatçı olarak tanınıyordu; mitolojikleştirilmiş kişisel tarihine dayanan malzemeler—keçe ve hayvansal yağ—kullanıyordu: Düşen bir savaş pilotu olarak, bir Tatar kabilesinden bir kişi Beuys'u bu malzemelerle izole ederek iyileştirmişti. *I Like America and America Likes Me* performası sırasında Beuys'in kendini sardığı keçe, onun için hem terapötik hem de şamanik bir semboldü. Bu performans gibi “sosyal heykelleri” aracılığıyla toplumsal psikolojik yaraları iyileştirmeyi amaçlıyordu.

Bu dönemde Beuys, Amerika Birleşik Devletleri'nin Vietnam Savaşı'na katılımı ve ırksal bölünmeler ve baskılar nedeniyle bölünmüş olduğunu görüyordu ve performansının, yerli ve Avrupalı zekâ arasındaki ayrılığı ele almasını istiyordu; Avrupalı zekâ daha materyalist, mekanikçi ve pozitivist idi. Yerli Amerikalıların dönüşüm ve kurnazlık sembolü olan kurdu seçmesi, insanlara hayatta kalmayı öğreten prometheusvari öğretmenin yerli yaratılış mitini çağrıştırıyordu. Yerleşimciler kurtları yok edilmesi gereken saldırgan bir yırtıcı olarak görürken, Beuys için kurt Amerika'nın ruhunu simgeliyordu. Beuys, bu yüzden Amerika'nın travmasını atlatmak için kır kurdu yüzleşmesi gerektiğine inanıyordu.

Bu, Beuys'un Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı ilk seyahatti. ABD'nin Vietnam Savaşına katılımı gerekçesiyle birçok daveti reddeden sanatçı, ülkenin savaştan çekilmesi üzerine seyahat etmeyi kabul etti.

Performansın başlığı olan, *Amerika'yı Seviyorum, Amerika da Beni*, 7-Up gazozunun reklam sloganı olan *"Sen onu seviyorsun, o da seni seviyor"* (You like it. It likes you)'u çağrıştırmaktadır. Eser, aynı zamanda *Coyote* (Çakal) olarak da bilinir. Bunun yanında, Beuys  ABD'nin Vietnam'a askeri müdahalesine karşı çıktığı, modernliğin ve kapitalizmin başarısızlıklarından kaygılandığı için bu çalışmasına verdiği başlıkla bilinçli olarak bir ironi yaptı.

## Karşılama ve sergileme geçmişi
Performansın dersini *Artsy*, Amerikan toplumsal travmasının yalnızca doğrudan iletişim yoluyla iyileştirilebileceği şeklinde yorumladı. Ayrıca, Amerikanlaşmayı temsil eden “eritme potası” metaforunu çağrıştıran eserin başlığının, Beuys'in Amerika'da gözlemlediği bölünmelerle tezat oluşturduğunu yazdı.

Performanstan kalan fotoğraflar Edinburgh Festivali'nde sergilenmiş ve geleceğin sanatçısı Jimmy Boyle üzerinde derin bir etki bırakmıştır. Küratör RoseLee Goldberg da fotoğrafları şiirsel bulmuş, ancak performansın videosunu izlediğinde çakalın üzüntüsünü görerek düşüncesi değişmiştir. Performanstan kalan nesneler daha sonra Ronald Feldman Galerisi'nde düzenlenen “*Neues vom Coyoten*” (“Çakaldan Haberler”) sergisinde sergilenmiştir.

## Kaynakça