402. Piyade Tümeni (SSCB)

402. Azerbaycan Piyade Tümeni**,** II. Dünya Savaşı sırasında Azerbaycan SSC'de kurulan ve SSCB Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı bir askerî birliktir.

### Tarihçesi

#### Kuruluşu
Tümen, Halk Savunma Komiserliği'nin 11 Ağustos 1941 tarihli direktifi esas alınarak oluşturulmuştur. Askerî birliğin kuruluş tarihi 15 Eylül olarak belirlenmiştir.

26 Ağustos 1941'de Transkafkasya Cephesi komutanı 402. Piyade Tümeni'nin kurulmasına ilişkin bir direktif imzaladı. 28 Ağustos'ta tümenin oluşumu Azerbaycan SSC'deki Hankendi (o zamanki Stepanakert) şehrinde başladı. İran'a gitmeden önce tümenin personeli:

* Subaylar: 1295 kişi
* Astsubaylar: 1088 kişi
* Er: 8104 kişi

Tümen 9400 askerden oluşuyordu. Personelin %90'ı Azerbaycan vatandaşıydı. Tümen 4095 tüfek, 1330 makineli tüfek, 197 hafif makineli tüfek, 40 makineli tüfek, 205 tanksavar tüfeği, 295 top, 197 havan topu, 83 araç ve diğer askeri teçhizat ve araçlarla donatılmıştı.

### Kadro

* 833. Piyade Alayı
* 838. Piyade Alayı
* 840. Piyade Alayı
* 960. Topçu Alayı
* 184. Müstakil Tanksavar (Kendinden Tahrikli Topçu) Tümeni
* 188. Uçaksavar Taburu (11.12.1942 tarihine kadar)
* 672. Havan Taburu (30.11.1942 tarihine kadar)
* 459. Keşif Bölüğü
* 678. Müstakil İstihkam Taburu
* 848. Müstakil İletişim Taburu (697. Bağımsız İletişim Bölüğü)
* 482. Tıbbi Tabur
* 475. Müstakil Kimyasal Savunma Bölüğü
* 512. Motorlu Taşıma Birimi
* 247. Sahra Fırını
* 822. Tümen Veteriner Tıp İstasyonu
* 1456. Saha Posta İstasyonu
* Devlet Bankası, Bölge 304. Bilet Gişesi

### Muharebe Tarihi
Ekim 1941'den Nisan 1942'ye kadar, Sovyet-İngiliz ve Sovyet-İran anlaşmaları uyarınca "güney güzergahı" üzerinden silah tedarikinin sağlanması amacıyla, tümen İran işgaline katıldı. Mayıs 1942'de Tümen Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne nakledildi. Eylül 1942'de, tümenin 840. Piyade Alayı, Transkafkasya Cephesi komutanı Orgeneral I.V. Tulenyev tarafından denetlendi. Denetim, tümenin askeri operasyonlara hazır olduğunu gösterdi. 24 Eylül 1942'de 44. Ordu karargahı, tümen içinde 3 günlük tatbikatlar düzenledi. Bu tatbikatlar, askerî birliğin askeri ve politik olarak hazır olduğunu ve muharebelere başarıyla katılabileceğini gösterdi.

4 Ekim 1942'de Tümen, Transkafkasya Cephesi'nin 44. Ordusu'nun 9. Piyade Kolordusu'na dahil edildi ve Gudermes'e konuşlandırıldı. 3-27 Ekim 1942 tarihleri arasında Terek Nehri'nin sağ kıyısında konuşlandı ve Grozni'nin savunmasına katıldı. 30 Kasım 1942'de 402. Azerbaycan Piyade Tümeni, 114. Tümen, 416. Azerbaycan Piyade Tümeni ve 5. Don Kazak Süvari Kolordusu ile birlikte genel bir taarruza geçti. Zayıf topçu desteğine rağmen, tümen 34&nbsp;km ilerlemeyi başardı. Yüzbaşı M. Aliyev ve Kıdemli Teğmen B. Rasulov komutasındaki 833. Piyade Alayının 3. Taburu, Almanları 123rakımlı tepeden çıkarmayı başardı; Teğmen A. Hajiyev komutasındaki 8. Piyade Alayı ise 115,6 rakımlı tepeyi ele geçirdi. Ancak, destek eksikliği nedeniyle 402. Tümenin birçok bölümü Almanlar tarafından kuşatıldı ve çatışmayla kuşatmadan kurtulmak zorunda kaldı.

Naydenovskaya Rosha ve Yigma bölgelerinde, ayrı birlikler düşman birlikleri tarafından kuşatıldı ve şiddetli direnişin ardından tümenin bir kısmı öldürüldü. Bir kısmı da esir alındı. 839. Piyade Alayı komutanı Binbaşı Bayramov da öldürüldü. 5 Aralık sabahı, Binbaşı M. Abdullayev komutasındaki 840. Alayın iki piyade taburu, Almanları 123 rakımlı tepeden tekrar püskürttü, ancak 6 Aralık'ta Alman tanklarına karşı koyamadılar ve 123 rakımlı tepeyi terk etmek zorunda kaldılar. O sırada, Binbaşı A. Abbasov komutasındaki 833. Alayın bazı birlikleri, Mozdok'un kuzeydoğusunda, Iskerskaya-Kapustino-Novolenyev-Mayorsk hattında savunma pozisyonu aldı. Almanlar, savunma bariyerini aşmak için 100'e yakın zırhlı araç çekti. Savaş sırasında Almanlar, 36 zırhlı araç kaybederek geri çekildi. Bu muharebedeki başarılarından dolayı 833. Piyade Alayı'ndan 75 asker ve subaya nişan ve madalya verildi.

9 Aralık'ta, taarruza devam etmek için tümenin emrine 15 tank verildi. Bundan sonra, tümenin birlikleri12 km daha ilerledi. Bu süre zarfında 402. Tümen, Otrashnikovo, Staro-Bukhirovo, Shirkutovskoye, Khokhlatsky, Smirnovka, Poti-Onin, Yigma ve Naydenovsky yerleşlelerini kurtardı. 12 Aralık'ta, 402. Tümen, şiddetli çatışmaların ardından Mozdok şehrini Alman birliklerinden temizledi. 12 Aralık itibarıyla tümenin personelinin sadece yarısı, 4.000 kadar asker kalmıştı. 44. Ordu Askeri konseyinin kararıyla, askerî birliğin personelinin 416. Piyade Tümeninin kadrosunu tamamlamak için kullanılmasına karar verildi. Tümenin liderliği ve karargâahı, tümeni tamamlamak için Grozni'ye gönderildi. O zamandan itibaren 402. Piyade Tümeni, Transkafkasya Cephesi'nin yedek kuvvetlerinde kaldı ve esasen eğitim gören bir Azerbaycan milli tümeni haline geldi.

### Tümen Komutanları

* Albay Volkovich Timofey İvanoviç: 08.15.1941 - 22.02.1942
* Albay Ali Naci Hüseyinov: 02.23.1942 - 12.09.1942
* Albay Syzranov Dmitry Mihayloviç: 12.10.1942 - 12.19.1942
* Albay (16 Haziran 1943'ten itibaren Tümgerenal) Karakoz Mark Trofimovich 20.12.1942 - 25.04.1944)
* Tümgenerak Abdullah oğlu Aliyarbeyov Tarlan: 26.04.1944 - 13.03.1945)
* Albay Hacıbaba Memmed oğlu Zeynalov 03.14.1945 - 05.09/.1945

### Öne Çıkan Askerler

* Binbaşı A. Abbasov
* Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Mammad Mammadov
* Teğmen A. Dadashev
* Teğmen B. Rasulov
* Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Marrahamov

### Ayrıca Bakınız

* 77. Dağ Tümeni (2. Kuruluşu)
* 416. Piyade Tümeni