Antipapa III. Clemens

**Ravennalı Guibert** veya Wibert (8 Eylül 1100) VII. Gregorius'a muhalefet ederek 1080 yılında papa seçilen ve **III. Clemens** adını alan İtalyan bir piskopos ve Ravenna başpiskoposudur. Gregorius, Avrupa monarşilerinin dinsel atamaları kontrol etme yönündeki geleneksel iddialarına karşı çıkan kilise hareketinin lideriydi ve bu, Kutsal Roma İmparatoru'nun önderlik ettiği monarşik hakların destekçileri tarafından karşı çıkılıyordu. Bu durum Tayin İhtilafı olarak bilinen çatışmaya yol açmıştır. Gregorius'un Kutsal Roma İmparatoru IV. Heinrich'i aforoz edip imparator olarak kendisine rakip bir adayı desteklemesi birçok kişi tarafından çok ileri gittiği düşünüldü ve 1080 yılında imparatorluk yanlısı Brixen Sinodu Gregorius'un görevden alınarak yerine Guibert'in papa olarak atanmasını kararlaştırdı.

Mart 1084'te Roma'da Papa III. Clemens olarak kutsanan Papa, özellikle papalık döneminin ilk yarısında Roma'da ve diğer yerlerde önemli bir takipçi kitlesine sahipti ve imparatorluk karşıtı çizgideki dört ardışık papaya karşı hüküm sürdü: VII. Gregorius, III. Victor, II. Urbanus ve II. Paschalis. 1100 yılında Civita Castellana'da ölümünden ve gömülmesinden sonra yerel olarak mucize yaratan bir aziz olarak anıldı, ancak II. Paschalis ve imparatorluk karşıtı hizip kısa süre sonra onu, kalıntılarının Tiber'e çıkarılması ve atılması da dahil olmak üzere *[[Damnatio memoriae]]* tabi tuttu. Roma Katolik Kilisesi tarafından bir antipapa olarak kabul edilir.

## Erken dönem
Muhtemelen 1020 ile 1030 yılları arasında Correggio'nun asil ailesinde doğmuştur. Canossa margravleri ile ailevi bağları vardı. Bir din adamı olan kendisi, 1058 yılında İmparatoriçe Agnes tarafından İtalya'nın İmparatorluk şansölyeliğine atanmış ve bu görevi 1063 yılına kadar sürdürmüştür. 1058'de II. Nicolaus'ın seçimine katıldı; ancak 1061'de Nicolaus'un ölümü üzerine Guibert imparatorluk hizbi tarafını tutarak II. Alexander'a karşı Parmalı Cadalous'u Antipapa II. Honorius olarak seçti. Lorraine Dükü Godfrey'in, Köln Başpiskoposu II. Anno'nun ve özellikle Petrus Damianus'un aktif desteği sayesinde Alexander kısa sürede Almanya'da ve İmparatoriçe Agnes tarafından tanındı; bu durum Guibert'in 1063'te şansölyelikten alınmasının nedeni olabilir.

Guibert görünüşe göre Alman sarayındaki bağlantılarını sürdürmeye devam etmiştir, zira 1072'de İmparator IV. Heinrich onu boşta olan Ravenna piskoposluğunun başpiskoposu olarak atamıştır. Papa II. Alexander bu atamayı onaylamaktan çekinse de, Hildebrand tarafından belki de bir barış uzlaşısı olarak bunu yapmaya ikna edildi. Guibert daha sonra papaya ve haleflerine bağlılık yemini etti ve 1073'te Ravenna'ya yerleşti.

## Papa Gregorius ile kavgalar
Papa II. Alexander'ın ölümünden kısa bir süre sonra Hildebrand, 29 Nisan 1073'te Papa VII. Gregorius adıyla tahta çıkarak bir sonraki papa ilan edildi. Guibert, Papa Gregorius'un Mart 1074'te Roma'da düzenlediği ilk Oruç Sinodları'na katıldı ve burada din adamlarının simoni (dinsel görevleri satın alma) yapmlarına ve ahlaksızlığına ve laiklerin atanmasına karşı önemli yasalar çıkarıldı. İmparatorluk tarafından atanan Alman piskoposları imparatorluğun en önemli görevlileriydi ve toprak prenslerinin ihtiraslarını dengelemenin bir yoluydu.

Guibert kısa sürede Gregoryen reformlarına karşı en görünür muhalefet liderlerinden biri olarak ortaya çıkmıştır. Gregorius'un ilk Büyük Perhiz Sinodlarına katılan Guibert, 1075'teki bir sonraki Büyük Perhiz Sinoduna katılmayı reddetti; ancak katılma çağrısına uyması için yemin etmesi gerekiyordu. Guibert, İtalya Şansölyesi olarak görev yaptığı İmparatorluk Sarayı'na karşı çıkan Gregorius'a karşı sempati duymuyordu. Guibert, yokluğuyla VII. Gregorius'a karşı muhalefetini gösterdi ve Gregorius, sinoda katılmayı reddettiği için onu uzaklaştırdı.

Aynı yıl İmparator IV. Heinrich, Gregorius ile açık çatışmaya başladı. Ocak 1076'da Worms sinodunda Gregorius'untahttan indirilmesi yönünde bir karar alındı ve bu karara Transalpin İtalya'nın imparatorluk yanlısı piskoposları da katıldı. Bunlar arasında Guibert de olmalı, çünkü Gregorius VII'nin 1076'daki Oruç Sinodunda Alpler ötesi piskoposlara karşı verdiği aforoz ve yasaklama kararında o da yer alıyordu.

Kısa bir süre sonra, Nisan 1076'da imparatorluk Transalpine partisinin piskoposları ve başrahipleri Guibert başkanlığında Pavia'da toplandılar ve VII. Gregorius'un aforoz edildiğini ilan ettiler; Heinrich'in alaycı kişisel mektubunu taşıyan bir haberci, Pavius'un cevabıyla birlikte papaya gönderildi. Heinrich'in 1076 Worms Sinodunun eylemine yanıt olarak Gregorius, IV. Heinrich'i aforoz etti. Gregorius, Şubat 1078'deki Oruç Sinodunda Guibert'i ve onunla birlikte başlıca suç ortağı Milano Başpiskoposu Tebaldo'yu aforoz etti.

## İmparatorluk Muhalefeti Papası Olarak Hüküm Sürmesi
Sonraki dört yıl boyunca İmparator ve Papa uzlaştılar ancak daha sonra yeniden kavga ettiler ve Alman soyluları arasında çıkan bir isyanla karşı karşıya kalan İmparator Heinrich, Papa Gregorius'u görevden almakla tehdit etti. Tehditlerini gerçekleştiren Heinrich, Haziran 1080'de Alman ve Transpadine taraftarlarını Brixen'de bir Sinod'a çağırdı ve bu Sinod, Papa VII. Gregorius'u görevden almayı amaçlayan yeni bir kararname hazırladı ve Heinrich'in kendisi de bu kararı imzaladı ve ardından Sinod'un görevden alınmış saydığı Papa Gregorius'a karşı aforoz edilmiş Ravenna Başpiskoposu Guibert'i papa seçti; Guibert, III. Clemens adını aldı. Heinrich, Guibert'i papa olarak tanıdı ve onu Roma'ya götüreceğine ve orada imparatorluk tacını onun elinden alacağına yemin etti.

İsyankar soyluların lideri olan Swabialı Rudolph'un 1080'deki Mersburg Muharebesi'nde ölümcül şekilde yaralanmasıyla Heinrich, tüm güçlerini Gregorius'a karşı yoğunlaştırabildi. 1081'de Roma'ya yürüdü ancak şehre girmeyi başaramadı ve bunu ancak 1084'te başardı.

Heinrich, 21 Mart 1084'te Roma'ya girdi ve şehrin büyük bölümünü ele geçirmeyi başardı. Gregorius, Castel Sant'Angelo'ya sığındı. 24 Mart'ta Guibert, Aziz Yuhanna Laterano kilisesinde III. Clemens adıyla papa olarak tahta çıktı ve 31 Mart'ta St. Peter'da IV. Heinrich'i İmparator olarak taçlandırdı.

Ancak Gregorius'un müttefiki olan Puglia ve Calabria Dükü Robert Guiscard'ın Norman ordusunun yaklaştığı haberi üzerine Heinrich ve Guibert Roma'yı terk ettiler ve Gregorius'a destek veren Toskanalı Matilda'nın intikamını almak için Heinrich, Matilda'nın Toskana'daki mallarını yağmaladı. Guibert, başpiskoposluk unvanını hâlâ elinde tuttuğu Ravenna'ya çekildi. IV. Heinrich'in İtalya'dan çekilmesinden sonra etkisi büyük ölçüde Ravenna ve Kuzey İtalya'nın birkaç bölgesinde yoğunlaştı, ancak Roma'da da bir miktar desteğini korudu.

Gregorius serbest bırakıldı, ancak halkın Norman müttefiklerinin aşırılıklarından öfkelenmesi nedeniyle Roma'yı terk etmek zorunda kaldı. 1084'te Monte Cassino'ya ve daha sonra deniz kıyısındaki Salerno kalesine çekildi ve ertesi yıl 25 Mayıs 1085'te burada öldü.

Alman piskoposluğu bölünmüş durumdaydı. VII. Gregorius'un partisinin piskoposları Quedlinburg'da Guibert'i kınayıp mahkûm ettikleri bir Sinod düzenlerken, Heinrich'in taraftarları 1085'te Mainz'da Gregorius'un tahttan indirilmesini ve Guibert'in tahta yükseltilmesini onayladıkları rakip bir Sinod düzenlediler. Bu çatışma Gregorius'un ölümünden sonra bile devam etti ve onun halefleri olan III. Victor, II. Urbanus ve II. Paschalis'in tüm saltanatları boyunca Guibert, Heinrich ve partisi tarafından papa olarak kabul edilmeye devam etti.

Roma'daki Kilise'nin kritik konumu nedeniyle uzun bir süre boş kalan tahta seçilen III. Victor, 3 Mayıs 1087'de San Pietro'da taç giymesinden sekiz gün sonra Guibert taraftarları önünde Roma'dan kaçmak zorunda kalmıştır. İkinci grup ise Kontes Matilda'nın birlikleri tarafından saldırıya uğramış ve Pantheon'a yerleşmişlerdir. Ancak imparatorun tehditleri üzerine Victor bir kez daha kaçmak zorunda kalmıştır.

Sonraki papa II. Urban (1088-1099), papalık döneminin ilk yarısının çoğunu Güney İtalya ve Fransa'da sürgünde geçirmiştir. 1093'ün sonlarında Frangipane ailesinin yardımıyla Roma'da bir dayanak noktası elde etmeyi başarmış ve oradaki gücünü giderek artırmıştır.

1089'da III. Clemens Roma'ya geri döndü ve Haziran ayında Heinrich'e karşı çıkarılan aforoz kararını geçersiz ilan eden bir Sinod topladı ve imparatorluk karşıtı partinin Papası II. Urban'ın destekçilerine karşı çeşitli suçlamalar yöneltildi. Ancak doksanlı yılların ortalarına doğru gücü ve otoritesi azalmaya başladı. Roma kentinin büyük bir kısmı, Fransa Kralı'nın kardeşi Kont Hugues de Vermandois komutasındaki bir ordu tarafından ele geçirildi. Guibert'in partisi yalnızca Sant' Angelo Şatosu'nu elinde tuttu ve bu da 1098'de Vermandois'in eline geçti.

1099'da II. Paschal'ın (1099-1118) tahta çıkması üzerine Roma'nın tekrar efendisi olma umuduyla Albano'ya doğru yola çıkmış ancak Norman birlikleri onu geri çekilmeye zorlamıştır. Civita Castellana'ya ulaşmış ve 8 Eylül 1100'de orada ölmüştür. Takipçileri, Guibert'in halefini, artık kanonik kabul edilen anti-emperyalist çizgideki papalar için ciddi bir tehdit oluşturmayan Anti-Papa Theodoric'i seçmişlerdir.

## Kaynakça

*
*
* 

## Dış bağlantılar
* Tommaso di Carpegna Falconieri, "Popes Through the Looking Glass, or ''"Ceci n'est pas un pape"''," ''Reti Medievali Rivista'' 13/1 (2012).
* Umberto Longo, "A Saint of Damned Memory.  Clement III, (Anti)Pope," ''Reti Medievali Rivista'', 13/1 (2012).
* Kai-Michael Sprenger, "The Tiara in the Tiber. An Essay on the damnatio in memoria of Clement III (1084–1100) and Rome’s River as a Place of Oblivion and Memory," ''Reti Medievali Rivista'', 13/1 (2012).