Küçük Kardeşler Tarikatı

**Küçük Kardeşler Tarikatı** (ayrıca **Ordo Fratrum Minorum** **Minor Friars**, **Fransiskenler**, **Fransisken Tarikatı, Küçük Rahipler Tarikatı** veya **Serafik Tarikatı** olarak da bilinir; kısaltması: **OFM**), 1209 yılında Assisili Francesco tarafından kurulan dilenci bir Katolik dini tarikatıdır. Tarikat, kurucusunun ve Assisili Clare, Padualı Anthony ve Macaristanlı Elizabeth gibi başlıca ortaklarının ve takipçilerinin öğretilerine ve manevi disiplinlerine bağlıdır. Küçük Kardeşler (Friars) Tarikatı, Fransisken hareketi içindeki çağdaş İlk tarikatların en büyüğüdür.

Küçük kardeş kavramı, Latince "Minorum" kelimesinden gelmektedir. Burada ifade edilmek istenen, toplumun en alt kesimindeki insanlardır. Toplum içinde yaşayanlar arasında bir sınıflandırma varsa, bu kast sistemi içinde en alt kastta yer alan kişileri ifade etmektedir.

Francis vaaz vermeye 1207 civarında başladı ve 1209'da Papa III. Innocentius'tan emrinin onayını almak için Roma'ya gitti. Papa tarafından onaylanan orijinal Aziz Francis Kuralı, mülk sahibi olmayı yasaklıyor ve tarikat üyelerinin vaaz verirken yiyecek dilenmesini gerektiriyordu. Bu kemer sıkma politikası, İsa Mesih'in hayatını ve hizmetini taklit etmek içindi. Fransiskenler, kilise mülklerinde konaklarken sokaklarda yürüyerek seyahat ediyor ve vaaz veriyorlardı. Üyelerden beklenen aşırı yoksulluk, Kuralın 1223'teki son revizyonunda gevşetildi. Üyelerden beklenen uyum derecesi, tarikat içinde önemli bir çatışma kaynağı olmaya devam etti ve çok sayıda ayrılığa yol açtı.

Friars Minor Tarikatı, daha önce **Observant** (Gözlemci) kolu olarak bilinirdi (kısaltması: **OFM Obs.),** Katolik Kilisesi içindeki üç Fransisken İlk Tarikatından biridir, diğerleri Kapusenler (kısaltması: OFM Cap.) ve Conventuallardır (kısaltması: OFM Conv). Friars Minor Tarikatı, mevcut haliyle, Papa XIII. Leo tarafından 1897'de tamamlanan birkaç küçük Fransisken tarikatının (örn. Alcantarines, Recollects, Reformanti, vb.) birleşmesinin sonucudur. Kapusen ve Conventual, Katolik Kilisesi içinde Aziz Francis Kuralı'nı farklı vurgularla gözlemleyerek ayrı dini kurumlar olmaya devam etmektedir. Fransiskenler bazen alışkanlıkları nedeniyle **minorites** veya **greyfriars** olarak anılırlar. Polonya ve Litvanya'da, Sienalı Bernardino'dan sonra **Bernardines** olarak bilinirler, ancak terim başka yerlerde daha çok Sistersiyenleri ifade eder.

## İsim ve demografik bilgiler
*Ayrıca bakınız: [[Protestanlıkta Fransiskenler]] ve [[Fransisken maneviyatı]]*

"Küçük Kardeşler Tarikatı" genellikle sadece "**Fransiskenler**" olarak adlandırılır. Bu Tarikat, kökenini Assisili Francis'e dayandıran bir dilenci dini tarikatıdır. Resmî Latince adları *Ordo Fratrum Minorum'dur.* Bu, Francis'in kardeşliğine verdiği addır. Minör (serfler, ikinci sınıf vatandaşlar) arasında doğmuş olan Francis, dönüşümünden önce sosyal merdivende maiorum'a (soylular, birinci sınıf vatandaşlar) yükselmeyi arzuluyordu. Dönüşümden sonra kardeşliğinin adı (İkinci Sınıf Kardeşler Tarikatı), toplumda sınıfı veya vatandaşlığı olmayanlar adına toplumsal durumunu takdir etmeye başladığını gösterir.

Friars Minor'un modern organizasyonu, her biri kendi Genel Bakanı (Başkanı) ve belirli bir yönetim türü altında kendi başına bir dini tarikat olarak kabul edilen birkaç ayrı aile veya gruptan oluşur. Hepsi St Francis Kuralı olarak bilinen bir düzenlemeler bütününe göre yaşarlar. Bunlar şunlardır:

### Küçük Rahipler Tarikatı
"Gözlemciler" olarak bilinen Küçük Rahipler Tarikatı, en yaygın olarak sadece **Fransisken rahipleri** olarak adlandırılır, resmi adı: "Friars Minor" (OFM). *2013 [[Annuario Pontificio]]'ya* göre*,* OFM'de 2.212 cemaat; 14.123 üye; 9.735 rahip bulunmaktadır.

### Küçük Kapuçin Rahipleri Tarikatı
Küçük Kapuçin Rahipleri Tarikatı veya sadece **Kapuçinler**, resmi adı: "Friars Minor Capuchin" (OFM Cap). 1.633 cemaat; 10.786 üyesi; 7.057 rahibi vardır.

### Manastır Fransiskenleri
Manastır Fransiskenleri veya **Minoritler**, resmi adı: "Friars Minor Conventual" (OFM Conv). 667 cemaat; 4.289 üyesi; 2.921 rahibi vardır.

### Üçüncü Derece Aziz Francis Tarikatı
Üçüncü Aziz Francis Tarikatı (TOR): 176 topluluk; 870 üye; 576 rahip bulunmaktadır.

## Tarihçe
*Ayrıca bakınız: [[Fransiskenler]] § [[Fransiskenler#Kuruluş ve ilk faaliyetler|Tarih]]*

### Başlangıç

Francis'in 1209'da duyduğu Mt 10:9'daki bir vaaz onda öyle bir etki bıraktı ki, kendini tamamen apostolik yoksulluk hayatına adamaya karar verdi. Kaba bir giysiye bürünmüş, yalınayak ve Evanjelik öğretisine göre, asa veya kese olmadan tövbe vaaz etmeye başladı.

Dilenci tarikatları uzun zamandır piskoposun yargı yetkisinden muaf tutulmuşlardı ve (laik din adamlarından farklı olarak) manastırlarıyla bağlantılı kiliselerde vaaz verme ve itirafları dinleme konusunda sınırsız bir özgürlüğe sahiptiler. Bu, din adamlarının iki bölümü arasında bitmeyen sürtüşmelere ve açık kavgalara yol açmıştı. Bu sorun Trento Konsili tarafından kesin olarak çözüldü.

### Ayrı cemaatler
14. yüzyıldaki sayısız anlaşmazlığın ortasında, Beguine ve Fraticelli'nin sapkın partilerinden bahsetmeye bile gerek yok, neredeyse mezheplerden oluşan bir dizi ayrı cemaat ortaya çıktı; bunlardan bazıları tarikat içinde hem münzevi hem de rahip ilkelerine göre gelişti.

* Clareni veya Clarenini, Franciscan Celestines'in Boniface VIII tarafından bastırılmasının ardından Angelo da Clareno tarafından Ancona sınırındaki Clareno nehri üzerinde kurulan bir münzevi derneğidir. Diğer birkaç küçük cemaat gibi, 1568'de Papa Pius V yönetiminde genel Gözlemciler topluluğuyla birleşmek zorunda kalmıştır.
* Manastır rahiplerinin (Martinianistler veya "Observantes sub ministris") yönetimi altında yaşayan yarı-Observantist kardeşler, örneğin daha sonra Boniface de Ceva'nın esas olarak Fransa ve Almanya'daki reform girişimlerinde önderlik ettiği erkek Colletanlar;
* 1426 yılında İspanyol *[[Philip de Berbegal]]* tarafından kurulan ve küçük başlığa *(cappuciola*) verdikleri özel önemle öne çıkan reformcu cemaat;
* Neutri, 1463 civarında İtalya'da ortaya çıkan bir reformcu gruptur. Bunlar, Conventualler ile Observantistler arasında bir orta yol bulmaya çalışmışlar, ancak papa onları düzenli Observantistlerle veya Common Life'takilerle birleşmeye zorlayana kadar her ikisinin de liderlerine itaat etmeyi reddetmişlerdir;
* Caperolani, 1470 civarında Kuzey İtalya'da Peter Caperolo tarafından kurulan, ancak kurucusunun 1481'deki ölümüyle dağılan bir cemaattir;

### Mülkiyet kuralı

Toplulukta, mülkiyetle ilgili kuralın yorumlanması konusunda bir görüş ayrılığı gelişti. Gözlemciler, rahiplerin bireysel veya toplumsal olarak herhangi bir mülke sahip olamayacakları konusunda katı bir yorum benimsediler. Bunun tam ve koşulsuz olarak uygulanması, tarikatın büyük ölçüde genişlemesi, öğrenim arayışı ve kasabalardaki büyük manastırların birikmiş mülkü nedeniyle uygulanamaz hale geldi. Tüm bağışlanan sadakaların, talep üzerine dağıtım yapacak olan Kutsal Makam tarafından atanan koruyucular tarafından tutulmasını öngören düzenlemeler hazırlandı. Observantizm'e veya kuralın katı bir şekilde uygulanmasına aykırı olarak, diğer dini tarikatlarda olduğu gibi mal, gelir ve mülkiyet ortaklığı anlamında Konventualizm'i tanıtan XXII. John'du. Papa Martin V, 23 Ağustos 1430 tarihli Brief *Ad statum'da*, Konventuallerin diğer tüm tarikatlar gibi mülk sahibi olmalarına izin verdi.

### Kollar arasında birleşme girişimi
Tarikatın iki ana kolu arasında bir birlik için projeler sadece Constance Konseyi tarafından değil, aynı zamanda birkaç papa tarafından da ortaya atıldı, ancak olumlu bir sonuç alınamadı. Papa V. Martin'in talimatıyla, Capistranolu John, yeniden birleşmenin temeli olarak hizmet edecek tüzükler hazırladı ve bunlar aslında 1430'da Assisi'de genel bir bölüm tarafından kabul edildi; ancak Manastır evlerinin çoğunluğu bunları kabul etmeyi reddetti ve bunlar etkisiz kaldı.

Aynı şekilde başarısız olan, her iki orijinal dilenci tarikatına çok sayıda ayrıcalık bahşeden, ancak tam da bu gerçekle Observants'ın gözünden düşen ve yeniden birleşme planlarında başarısız olan Fransisken Papa IV. Sixtus'un girişimleriydi. II. Julius, daha küçük kollardan bazılarını ortadan kaldırmayı başardı, ancak iki büyük partinin bölünmesine dokunmadı. Bu bölünme, sonunda, Beşinci Lateran Konseyi'nin reform hareketiyle bağlantılı olarak 1517'de Roma'da düzenlenen genel bir bölümün birleşmenin imkansızlığını bir kez daha ilan etmesinden sonra X. Leo tarafından yasallaştırıldı. X. Leo, 11 Temmuz 1516'da 31 Mayıs 1517'deki Pentekost bayramında Roma'da toplanmak üzere genel bir bölüm topladı. Bu bölüm, tüm reform edilmiş cemaatleri bastırdı ve onları Observants'a ekledi; daha sonra Observants'ı bağımsız bir tarikat ilan etti ve onları Conventuals'tan tamamen ayırdı. Gayrimenkul sahibi olmaya ve sabit gelirlerden yararlanmaya izin veren Konventüellerin daha az katı ilkeleri hoşgörülebilir olarak kabul edilirken, Gözlemciler, bu usus moderatus'un aksine, kendi usus arctuslarına veya yoksullarına sıkı sıkıya bağlı kalıyorlardı.

### Birleşme
Fransisken Kuralını harfiyen takip eden tüm gruplar, Observants'a bağlandı ve Tarikat'ın Genel Bakanını seçme hakkı, tarikatın mührüyle birlikte, Observants altında birleşen gruba verildi. Bu grup, kurucunun kuralına daha sıkı bir şekilde bağlı kaldığı için, Conventuallara karşı belirli bir üstünlük iddia etmesine izin verildi. Observant general (şimdi altı yıllığına, ömür boyu değil, seçildi) "Aziz Francis'in Tüm Tarikatı'nın Genel Bakanı" unvanını miras aldı ve "Küçük Rahipler Manastırı'nın Üstat-Generali" olarak bilinen Conventuallar için bir başkanın seçimini onaylama hakkı verildi, ancak bu ayrıcalık pratikte hiçbir zaman yürürlüğe girmedi.

1875'te Kulturkampf, çoğunluğu Kuzey Amerika'ya yerleşen Alman Fransiskenlerin çoğunu kovdu.

## Giyim ve Fransızca adı Cordeliers

Giyilen cübbeler renk ve diğer bazı ayrıntılarda kademeli olarak değişti. İlk başta gri veya orta kahverengi olan rengi artık koyu kahverengi. Bol kollu bir elbiseden oluşan elbise, on beşinci yüzyıldan beri yetmiş onluklu Seraphic Tespihi'nin asılı olduğu beyaz bir kordonla sınırlandırılmıştır. Ayakkabılar sandaletlerle değiştirilir. Boyun çevresinde ve omuzların üzerinden başlık sarkmaktadır.

Fransa'da Fransiskenlerden "Cordeliers" olarak bahsetme alışkanlığının Yedinci Haçlı Seferi'ne kadar uzandığı söylenir; o zamanlar Louis IX, Sarazenleri takip eden özellikle gayretli rahiplerin kim olduğunu sormuş ve onlara *"de cordes liés"* (kordonla bağlı) denmişti. Haçlılar Fransa'ya döndüklerinde, bu isim dilin bir parçası haline geldi.

## Önemli isimler

### Azizler ve Kutsanmışlar

Parantez içinde belirtilen kutlama tarihine göre düzenlenmiştir.

#### Kanonlaştırılmış

* Assisili Francesco, ( – 3 Ekim 1226) *Serafik Patrik* veya *Serafik Baba*, mistik, misyoner ve kurucu:
** (4 Ekim - Ana Bayram)
** (17 Eylül - Stigmata'nın anılması);
* Sezzeli Charles, (19 Ekim 1613 – 6 Ocak 1670);
* Tommaso da Cori, (4 Haziran 1655 - 11 Ocak 1729)
* Carbiolu Berard, ö. 1220, dört arkadaşıyla birlikte idam edildi, Peter, Otho, Accursius ve Adjutus, *Serafik Protomartyrs* (16 Ocak);
* Japonya'nın 26 şehidi, aralarında Fransisken misyonerler Philip of Jesus, Francisco Blanco ve Gonzalo Garcia'nın da bulunduğu, 1597'de ölenler, Nagasaki'de şehit edildi (5 Şubat);
* Haçlı John Joseph, ö. 1734 (5 Mart);
* Benedict the Moor, ö. 1589 (3 Nisan);
* Saint Joseph de Betancourtlu Peter, ö. 1667 (25 Nisan);
* Frei Galvão, ö. 1822, Brezilya doğumlu ilk aziz (11 Mayıs);
* Peter Regalda, ö. 1456 (13 Mayıs);
* Paschal Baylon, ö. 1592 (17 Mayıs);
* Corteli Theophilus, ö. 1740 (19 Mayıs);
* Sienalı Bernardino, ö. 1444 (20 Mayıs);
* Padualı Anthony, ö. 1231 (13 Haziran);
* Nicholas Pieck, Godfried Coart ve Anthony of Weert ve Gorkum'un diğer 8 Şehidi, ö. 1572, (9 Temmuz);
* Bonaventure, ö. 1274, erken dönem Fransisken bilgini ve *Serafik Doktor* olarak bilinen Kilise Doktoru (15 Temmuz);
* Lipnicalı Szymon, ( – 18 Temmuz 1482);
* Francis Solanus, ö. 1610, *Güney Amerika'nın Havarisi* (24 Temmuz);
* Toulouselu Louis, ö. 1297, Toulouse Piskoposu (19 Ağustos);
* Junipero Serra Ferrer (24 Kasım 1713 – 28 Ağustos 1784), *Kaliforniya Havarisi* (28 Ağustos);
* Pacifico di San Severino (Carlo Antonio Divini) (1 Mart 1653 – 24 Eylül 1721);
* Alcantaralı Peter, ö. 1562 (19 Ekim);
* Capistranolu John, ö. 1456 (23 Ekim);
* Diego de Alcalá (Diego de San Nicolas) ( - 12 Kasım 1463);
* Nicholas Tavelic, ö. 1391 (14 Kasım);
* Port Mauriceli Leonard, ö. 1751 (26 Kasım);
* Marchesli James (Monteprandone), ö. 1476 (28 Kasım);
* Umile Pirozzo da Bisignano (Luca Antonio Pirozzo) ( – 26 Kasım 1637).

#### Kutsanmış

* Gabriele Allegra, (26 Aralık 1907 - 26 Ocak 1976);
* Pordenonelu Odoric, ö. 1331 (3 Şubat);
* Angelo Tancredi, ö. 1258, Assisili Aziz Francis'in (13 Şubat) yoldaşlarından biri;
* Prag'ın Kutsanmış Şehitleri, ö. 1611 (15 Şubat);
* Tommaso da Cori, (4 Haziran 1655 - 11 Ocak 1729);
* Johannes Laurentius Weiss ve arkadaşları, ö. 1716, Etiyopya'nın Gondar kentinde şehit edildi (4 Mart);
* Salvador de Horta, ( – 18 Mart 1567);
* Parmalı John, ö. 1289 (20 Mart);
* Tolentinolu Thomas, ö. 1321, Uzak Hindistan'da şehit edildi (9 Nisan);
* Angelo Carletti di Chivasso, d. 1495 (12 Nisan);
* Andrés Hibernón Real, d. 1602 (18 Nisan);
* Ascolili Conrad, ö. 1290 (19 Nisan);
* Assisili Giles, ö. 1262 (23 Nisan), Assisili Francis'in ilk yoldaşı;
* Pisalı Agnellus, d. 1236, (8 Mayıs);
* Fabrianolu Francis, ö. 1322 (14 Mayıs);
* John Forest, ö. 1538  (22 Mayıs), Londra'daki Smithfield'da şehit edildi;
* Juan de Prado, d. 1631 (24 Mayıs), Marakeş'te şehit edildi;
* Ceredanolu Pacificus, d. 1482 (5 Haziran);
* Bernard of Quintavalle, ö. 1241 (10 Temmuz), Assisili Aziz Francis'in ilk takipçisi;
* Frédéric Janssoone, ö. 1916 (5 Ağustos);
* La Vernalı John, dc1325 (9 Ağustos);
* Portekizli Amadeus, ö. 1482 (12 Ağustos);
* Sarteanolu Albert Berdini, ö. 1450 (15 Ağustos), *Vaizlerin Kralı*;
* Luis Sotelo ve Ludovicus Sasada, d. 1624 (25 Ağustos), Ōmura, Nagazaki'de şehit edildi;
* Perugialı John ve Sassoferratolu Peter, ö. 1231 (3 Eylül), İspanya'daki Valensiya'da şehit edildi;
* Matelicalı Gentil, 7 Eylül 1340'ta öldü, İran'daki Tebriz'de şehit edildi;
* Apollinaris Franco, Birinci ve Üçüncü Tarikat'ın otuz dokuz yoldaşıyla birlikte, ö. 1617–32, Japonya'da şehit edildi;
* Feltreli Bernardine, ö. 1494 (28 Eylül);
* John Duns Scotus, ö. 1308 (8 Kasım), Orta Çağ filozofu ve ilahiyatçısı;
* Kardeş Leo, ö. 1258 (15 Kasım), Assisili Aziz Francis'in en gözde yoldaşlarından biri;
* Offidalı Conrad, ö. 1306 (19 Aralık);
* Nicolás Factor, d. 1583 (23 Aralık).

#### Muhterem veya Tanrı'nın Hizmetkarı Rahipler

* Assisili Juniper, ö. 1258 (29 Ocak);
* Assisili Sylvester, ö. 1240 (6 Mart);
* Antonio Margil, d. 1726 (8 Ağustos);
* Francesco Gonzaga, ö. 1620;
* Celanolu Thomas, ö. 1265.

### Misyonerler

#### Çin, Moğolistan, Hindistan ve Uzak Doğu'da

* Bohemyalı Stephen (ö. 1247)
* Rubrucklu William (ö. bilinmiyor, 13. yüzyılın sonu)
* Montecorvinolu John (ö. 1328)
* İrlandalı James (ö. 1330)
* Juan de Plasencia (ö. 1590)
* Martín Ignacio de Loyola (ö. 1606)
* Melchor Oyanguren de Santa Inés (ö. 1747)
* Mei Zhanchun, şehit (ö. 1923)
* Salesius Lemmens (ö. 1942)
* Cyrillus Jarre (ö. 1952)

#### Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da

* Arceli Illuminatus (ö. )
* Tolentinolu Angelo (ö. bilinmiyor, 1289'dan sonra)
* Monteluponeli Mark (ö. bilinmiyor, 1292'den sonra)
* Pietro da Macerata (ö. 1307)
* Angelo da Clareno (ö. 1337)
* Francesco Suriano (ö. bilinmiyor, 1512'den sonra)
* Elzear Horn (ö. 1744)
* Frediano Giannini (ö. 1939)
* Alberto Gori (ö. 1970)
* Jean Mohamed Ben Abdeljlil (ö. 1979)
* Francesco Patton (1963 doğumlu)

#### Kuzey Amerika'da

* Denis Jamet (ö. 1625)
* Nicolas Viel (ö. 1625)
* Joseph Le Caron (ö. 1632)
* Gabriel Sagard (ö. 1636)
* Jean Dolbeau (ö. 1652)
* Zenobius Üyesi (dc1687)
* Chrestien Le Clercq (ö. belirsiz, 1691'den sonra)
* Louis Hennepin (ö. 1704)
* José María de Zalvidea (ö. 1846)
* John Dalton (ö. 1869)
* Maglianolu Pamfilo (ö. 1876)
* Anselm Weber (ö. 1921)
* Anton Docher (ö. 1928)

#### Güney ve Orta Amerika'da

* Juan de Tecto (ö. 1526)
* Juan Juárez (ö. 1528)
* Martín de Valencia, Meksika'daki Oniki Havarinin lideri (ö. 1534)
* Antonio de Ciudad Rodrigo (ö. belirsiz, c.1540)
* Francisco de Soto (ö. 1563)
* Toribio de Benavente (ö. 1565)
* Pedro de Aguado (ö. belirsiz, c.1589-1608)
* Alonso de San Buenaventura (ö. 1594)
* Francisco Pareja (ö. 1628)
* Martín de Arvide, şehit (ö. 1630 veya 32, 27 Şubat)
* Alonso de Benavides (ö. 1635)
* Juan Coronel (ö. 1651)
* Tomás Manso (ö. 1659)
* Alonso de Posada (ö. bilinmiyor, 17. yüzyıl sonu 18. yüzyıl başı)
* Francisco de Ayeta (ö. belirsiz, c.1689-1690)
* Antonio de Olivares (ö. 1722)
* Isidro de Espinosa (ö. 1755)
* Luis Jayme (ö. 1775)
* Juan Crespí, Junipero Serra'nın arkadaşı (ö. 1782)
* Francisco Palóu, San Francisco'nun kurucusu (ö. 1789)
* Juan de Santa Gertrudis (ö. 1799)
* Fermín de Lasuén, Kaliforniya'daki Santa Barbara ve Santa Cruz'un kurucusu (ö. 1803)
* José Francisco de Paula Señan (ö. 1823)
* Francisco García Diego ve Moreno (ö. 1846)
* José González Rubio (ö. 1875)
* Odorico D'Andrea (ö. 1990)
* Mariano Gagnon (ö. 2017)

#### Sahra Altı Afrika'da

* Giacomo Bini (ö. 2014)
* Tadeusz Kusy (ö. 2024)

#### Güney Pasifik'te

* Patrick Geoghegan (ö. 1864)
* Laurence Sheil (ö. 1872)
* Ottavio Barsanti (ö. 1884)
* Charles Horan (ö. 1900)

### Piskoposlar

#### Piskoposlar

* John Pecham (ö. 1292)
* Bonaventura Secusio (ö. 1618)
* Francesco Gonzaga (ö. 1620)
* Domenico Giordani (ö. 1640)
* Dionysius O'Driscoll (ö. 1650)
* Teofilo Testa (ö. 1695)
* Fernando Cardinos (ö. 1794)
* Michael Anthony Fleming (ö. 1850)
* Enrico Carfagnini (ö. 1904)
* Nicolás Armentia Ugarte (ö. 1909)
* Rémy-Louis Leprêtre (ö. 1961)
* Settimio Ferrazzetta (ö. 1999)
* Benedict D. Coscia (ö. 2008)
* Michael Lenihan (1951 doğumlu)
* Francis Xavier Yu Soo-il (1945 doğumlu)

#### Kardinaller

* Pastör de Sarrats (ö. 1356)
* Fortanerius Vassalli (ö. 1361)
* Guillaume Farinier (ö. 1361)
* Viterbolu Marcus (ö. 1369)
* Frignanolu Thomas (ö. 1381)
* Hélie de Bourdeilles (ö. 1484)
* Francisco Jiménez de Cisneros (ö. 1517)
* Cristoforo Numai (ö. 1528)
* Francisco de Quiñones (ö. 1540)
* Lorenzo Cozza (ö. 1729)
* Cirilo de Alameda y Brea (ö. 1872)
* Juan Landázuri Ricketts (ö. 1997)
* Bernardino Echeverría Ruiz (ö. 2000)
* Aloisio Lorscheider
* László Paskai (ö. 2015)
* Alexandre José Maria dos Santos (ö. 2021)
* Carlos Amigo Vallejo (ö. 2022)
* Cláudio Hummes (ö. 2022)
* Wilfrid Napier (1941 doğumlu)
* Leonardo Ulrich Steiner (1950 doğumlu)
* Pierbattista Pizzaballa (1965 doğumlu)

#### Papalar

* Papa IV. Nicholas (ö. 1292)
* Papa Sixtus IV (ö. 1484)
* Papa V. Sixtus (ö. 1590)

### Bilginler

#### Antropologlar

* Niccolò da Poggibonsi (ö. bilinmiyor, 14. yüzyılın sonları.)
* Pedro Simon (ö. 1628)
* José Arlegui (ö. 1750)
* Gerónimo Boscana (ö. 1831)

#### Tarihçiler

* Stadeli Albert (ö. 1260)
* Thomas Tuscus (ö. 1282)
* Salimbene di Adam (ö . 1290)
* Paolino Veneto (ö. 1344)
* Giovanni Giocondo (ö. 1515)
* Henricus Sedulius (ö. 1621)
* Patrick Fleming (ö. 1631)
* Aodh Buidhe Mac ve Bhaird (ö. 1635)
* Luke Wadding (ö. 1657)
* John Colgan (ö. 1658)
* Diogo das Chagas (ö. 1661)
* Martin Valvekens (ö. 1682)
* Francis Harold (ö. 1685)
* Anthony Parkinson (ö. 1728)
* Maglianolu Pamfilo (ö. 1876)
* Maynard Geiger (ö. 1977)

#### Filozoflar ve ilahiyatçılar

* Favershamlı Haymo (ö. 1244)
* Halesli İskender (ö. 1245)
* Rupellalı John (ö. 1245)
* La Rochelleli John (ö. 1245)
* Digneli Hugh (ö. 1285)
* Aquaspartalı Matthew (ö. 1289)
* John Pecham (ö. 1292)
* Middletonlu Richard (ö. )
* John Marchesinus (ö. bilinmiyor, 14. yüzyılın başları)
* Petrus Aureoli (ö. 1322)
* Francis Mayron (ö. 1327)
* Ockhamlı William (ö. 1347)
* Lyralı Nicholas (ö. 1349)
* Aquilalı Petrus (ö. 1361)
* Sarrantlı Arnald (ö. 1382 veya sonrası)
* Francesc Eiximenis (ö. 1409)
* Robert Colman (ö. 1428)
* Robert de Finingham (ö. 1460)
* Nicolas d'Orbellis (ö. 1475)
* François Rabelais (ö. 1553)
* Jean Benedicti
* François Feuardent (ö. 1610)
* John Barnewall (ö. 1650)
* Francis Bermingham (ö. 1652'den sonra)
* Juan Bautista
* John Punch (ö. 1661)
* Pedro d'Alva y Astorga (ö. 1667)
* Mathias Hauzeur (ö. 1676)
* Peter Valesius Walsh (ö. 1688)
* Bonaventure Baronu (ö. 1696)
* Herman Van Breda (ö. 1974)

#### Bilim insanları, bilgeler ve matematikçiler

* Pedro Gallego (ö. 1276)
* Roger Bacon, modern deneysel bilimin temel babası (ö. )
* Vitello (ö. belirsiz, 1280 veya 1314)
* Juan Gil de Zamora (ö. 1320)
* Ockhamlı William (ö. 1347)
* Giovanni di Casali (ö. 1374'ten sonra)
* Berthold Schwarz (ö. bilinmiyor, 14. yüzyılın sonu)
* Luca Pacioli (ö. 1517)
* Juan Bermudo, matematikçi, besteci ve müzisyen (ö. 1565)
* Vincenzo Coronelli (ö. 1718)
* José Torrubia (ö. 1761)

### Manevi yazarlar

* Bonaventure, erken dönem Fransisken bilgini, aziz (15 Temmuz Bayramı) ve Kilise Doktoru (ö. 1274)
* Celanolu Thomas (ö. 1265)
* Halesli Thomas (ö. bilinmiyor, 13. yüzyıl sonu)
* Ugolino Brunforte (ö. 1409)
* Francesc Eiximenis (ö. 1409)
* António das Chagas (ö. 1682)
* Pál Bajai, 18. yüzyıl rahibi ve yazarı
* Richard Rohr (1943 doğumlu)

## Ayrıca bakınız

* Fransiskenler
* Assisili Francesco
* Assisili Francesco Bazilikası
* Padovalı Antonio
* Elisabeth von Thüringen
* Katolik Kilisesi
* Katolik Kilisesi Hiyerarşisi
* Kapusenler
* Sistersiyenler
* Annuario Pontificio
* Papa III. Innocentius

## Kaynakça