Inland Empire (film)

***Inland Empire***, David Lynch'in yazdığı, yönettiği, kurguladığı ve müziklerini bestelediği, aynı zamanda Mary Sweeney ile birlikte yapımcılığını üstlendiği 2006 yapımı bir filmdir. Filmde Laura Dern, sözde lanetli bir film yapımında canlandırdığı bir karakterin kişiliğini üstlenmeye başlayan ve parçalı ve kabus gibi olayların ortaya çıkmasına neden olan bir Hollywood oyuncusunu canlandırıyor. Türü çeşitli şekillerde yorumlanan film, drama, deneysel, fantastik, gizem, neo-noir, psikolojik gerilim ve sürreal olarak sınıflandırılmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Polonya ortak yapımı olan *Inland Empire*, adını Kaliforniya'daki bir metropol bölgesinden alıyor. Film, ağırlıklı olarak Los Angeles ve Łódź'da çekilerek üç yıllık bir süreçte tamamlandı. Bu süreç Lynch için birçok ilki beraberinde getirdi: Film, tamamlanmış bir senaryo olmadan, büyük ölçüde sahne sahne geliştirilerek çekildi ve tamamı Lynch tarafından düşük çözünürlüklü dijital video ile elde taşınabilir bir Sony DCR-VX1000 video kamera kullanılarak filme alındı.

Oyuncu kadrosunda Laura Dern, Justin Theroux, Harry Dean Stanton ve Grace Zabriskie gibi David Lynch'in sık sık birlikte çalıştığı isimlerin yanı sıra Jeremy Irons, Karolina Gruszka, Peter J. Lucas, Krzysztof Majchrzak ve Julia Ormond da yer alıyor. Ayrıca Terry Crews, Laura Harring, Nastassja Kinski, Diane Ladd, William H. Macy ve Mary Steenburgen gibi oyuncular da kısa rollerde karşımıza çıkıyor. Harring, Naomi Watts ve Scott Coffey'nin sesleri, karakterlerin Lynch'in kısa çevrimiçi korku dizisi *[[Rabbits (dizi)|Rabbits]]*'ten (2002) bölümler izlediği sahnelerde de duyuluyor. Film müziğinde Beck, Dave Brubeck, Kroke, Krzysztof Penderecki ve Nina Simone gibi çeşitli müzisyenler yer alıyor.

*Inland Empire* filmi 63. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde gösterime girdi ve Lynch burada Yaşam Boyu Başarı Altın Aslanı ödülüne layık görüldü. Lynch, Dern'in En İyi Kadın Oyuncu Oscar'ı adaylığı şansını artırmak için Hollywood Bulvarı'nda canlı bir inek ile Dern'in büyük bir posterinin önünde otururken insanlarla sohbet etti. Film, yaklaşık 3 milyon dolarlık bir bütçeyle 4.4 milyon dolar hasılat elde etti. Cahiers du cinéma tarafından 2007'nin en iyi ikinci filmi seçildi ve Sight and Sound'un on yılın filmleri ve The Guardian'ın on yılın en az değer gören 10 filmi listesinde yer aldı. Film, 2022'de Lynch ve Janus Films tarafından yeniden düzenlendi. *Inland Empire*, 2025'te ölen Lynch'in son filmi oldu.

## Konu
### Giriş
Çatırtılı bir vinil plak, "Tarihin en uzun soluklu radyo oyunu Axxon N."nin "eski bir otelde gri bir kış gününe" geçtiğini duyurur. Otel odasında, Kayıp Kız—genç bir Polonyalı fahişe—bir müşteriyle tatsız bir karşılaşma yaşar. Yüzü bulanıktır. Karşılaşmadan sonra yüzü netleşir. Televizyonu açar ve kanalları değiştirir; insan biçimli tavşanlar hakkında bir programa geçmeden önce, yaşlı bir Doğu Avrupalı kadının bir konağa yaklaştığını görür. Ağlamaya başlar.

### Olay örgüsü
Los Angeles'ta, oyuncu Nikki Grace, iki insanın aşk yaşadığı romantik bir drama olan "On High in Blue Tomorrows" filmindeki başrol için yaptığı seçmelerin sonuçlarını beklemektedir. Televizyon ekranından tanıdığı yaşlı kadın malikanesini ziyaret eder. Nikki'ye film hakkında sorular sorar ve ardından "eski bir hikaye" anlatır: Bir çocuk dünyaya açılan kapıdan geçer ve bu da onu takip eden bir kötülüğün doğmasına neden olan bir yansımaya yol açar. Sonra bu hikayenin bir varyasyonunu anlatır: Bir kız pazar yerinde kaybolur - "sanki yarı doğmuş gibi" - ve pazar yerinin arkasındaki sokak saraya giden yoldur. Kadın, Nikki'nin rolü alacağından emindir ve Nikki'nin aksini iddia etmesine rağmen, olay örgüsünün cinayet içerdiğinde ısrar eder.

Ertesi gün, Nikki rolü aldığını öğrenir. Polonyalı kocası Piotrek uzaktan izlerken arkadaşlarıyla kutlama yapar. Erkek başrolü oynayan Devon, geçmişte film çekimlerinde yaşadığı ilişkiler nedeniyle Nikki ile birlikte olmaması konusunda uyarılır. Piotrek, Devon'ı "yanlış eylemlerin" "karanlık sonuçları" konusunda uyarır.

İlk prova, setteki bir kargaşadan dolayı kesintiye uğrar. Devon olayı araştırır ancak hiçbir şey bulamaz. Sarsılan yönetmen, çektikleri filmin aslında bitmemiş bir Alman filmi olan 47'nin yeniden çekimi olduğunu itiraf eder; bu film de sözde lanetli bir Polonya halk masalına dayanmaktadır. Geçmişte iki başrol oyuncusunun "hikayenin içinde" öldürülmüş bulunmasının ardından yapım durdurulmuştur.

Sue ve Billy karakterleri arasındaki ilk birkaç romantik sahneyi çektikten sonra, Nikki film senaryosu ile gerçek hayatı ayırt etmekte zorlanmaya başlar. Senaryoda olduğu gibi, Nikki Devon ile romantik bir ilişkiye başlar. Devon'la gerçek hayatta sevişirken, yaşadıklarını çektikleri filmin senaryosuyla karşılaştırır.

Nikki bir ara sokağa girer ve "Axxon N." adlı bir kapıdan geçer. Bu kapı, *On High in Blue Tomorrows* setine götürür, ancak aynı zamanda onu zamanda geriye de götürür. Nikki, ilk prova sırasında Devon'ın araştırdığı kargaşanın kendisi olduğunu fark eder. Kaçıp bir dekorun içine girer ve bu dekor gerçek bir eve dönüşür. Evin içinde Nikki, kocasının yatağa gittiğini görür. Ondan saklanmak için bir dolaba girer ve bu dolap onu bir grup fahişenin yaşadığı bir oturma odasına ışınlar.

### Bilinç akışı
Bu noktada, anlatı çeşitli olay örgülerine ve sahnelere ayrılır; kronolojik sıra ve karakterler arasındaki ayrım belirsizleşir veya izleyicinin kurduğu çağrışımlara bırakılır.

* Nikki, Hollywood Bulvarı'nda müşteri arayan fahişelerle karşılaşır ve "Ben bir fahişeyim" der;

* Bir kadın bir polise birini öldürmek için hipnotize edildiğini söyler ve karnına tornavida saplandığını gösterir;

* 1930'larda Polonya'nın Łódź şehrinde fahişeler pezevenklerle etkileşim halindedir;

* Nikki, kocası "Smithy" (Piotrek'i canlandıran aynı oyuncu tarafından oynanıyor) ile fiziksel şiddet içeren bir evlilik içinde sıkışıp kalmıştır. Muhtemelen Güney Kaliforniya'nın Inland Empire bölgesinde bulunan, Polonyalı erkeklerin periyodik olarak ziyaret ettiği bir işçi sınıfı evinde yaşarlar;

* Filmde Sue, Billy'nin ailesinin önünde onunla yüzleşir ve aşkını itiraf eder. Billy'nin karısı Doris (tornavidalı kadınla aynı oyuncu tarafından canlandırılıyor) onu defalarca tokatlar;

* Bir gece kulübünün üstündeki bir odada, Nikki/Sue gözlüklü bir adama çocukluğunda cinsel istismara uğradığını ve kocasının Polonya'dan gelen gezici bir sirke av bekçisi olarak katıldığını anlatır. Ayrıca sirkte çalışan ve sonra ortadan kaybolan bir hipnotizör olan Phantom'dan da bahseder;

* Tornavidalı kadın, Hayalet'in onu Sue'yu öldürmesi için hipnotize ettiğini hatırlar.

* Yaşlı kadınla ilk karşılaşmayı hatırlatan ikinci bir ziyaretçi (Mary Steenburgen tarafından canlandırılıyor), Nikki/Sue'ya ailelerinin Crimp adında bir komşuya borcu olduğunu söyler. Nikki/Sue, Crimp ile (Hayalet'i canlandıran aynı oyuncu tarafından canlandırılıyor) rahatsız edici bir karşılaşma yaşar.

Hayalet tarafından takip edildiğini hisseden Nikki/Sue, yanına bir tornavida alır. Hollywood Bulvarı'nda hem kendini hem de Doris'i görür ve gece kulübünün üstündeki polisle buluşur. Polisin yanından ayrılırken Doris Nikki/Sue'yu kendi tornavidasıyla bıçaklar. Nikki/Sue, üç evsiz insanın yanında bir otobüs durağında yere yığılır. Evsiz bir kadın, arkadaşı Niko ve evcil maymunu hakkında türlü türlü garip hikayeler anlatır. Bir diğeri, Sue'nun yüzünün önünde çakmak tutar ve Sue ölür. Bir vinç çekimi, Nikki'nin filmin son sahnesini çektiğini gösterir.

### Son
Şaşkınlık içinde Nikki, setten uzaklaşıp yakındaki bir sinemaya girer ve orada sadece "On High in Blue Tomorrows" filmini değil, gerçek zamanlı olarak gerçekleşen olayları da görür. Gözlüklü adamı yukarı kata kadar takip eder ve "Axxon N" yazılı bir daireye girer. Hayaletle karşılaşan Nikki, onu vurur. Hayalet, ölmeden önce Nikki'nin yüzüne benzeyen grotesk bir figüre dönüşür. Nikki, televizyonda tavşanların bulunduğu 47 numaralı odaya kaçar -ancak onları göremez- ve orada Kayıp Kız ile karşılaşır. İki kadın öpüşür ve sarılır, Nikki ardından kaybolur. Kayıp Kız otelden kaçarak Smithy'nin evine gider ve orada kocası ve oğluyla mutlu bir şekilde kucaklaşır. Nikki ise malikanesine geri döner.

Film, fahişeler topluluğunun, daha önce bahsedilen tek bacaklı kadının, Niko ve evcil maymununun ve diğerlerinin katıldığı bir kutlamayla sona erer. Kadınlar Nina Simone'un "Sinner Man" şarkısı eşliğinde dans ederken, bir oduncu kütük keser.

## Oyuncular

## Kaynakça