Marengo Harekâtı

**Marengo harekâtı** (4 Nisan - 15 Haziran 1800), General der Kavallerie Michael von Melas liderliğindeki bir Habsburg Avusturya ordusunun, Tümen Generali (GD) André Masséna komutasındaki savunan İtalya Fransız Ordusuna ve Birinci Konsolos Napolyon Bonapart komutasındaki işgalci Fransız Yedek Ordusuna karşı savaştığını gördü. Nisan ayının başlarında Melas, sayıca az olan İtalya Ordusunu bölen başarılı bir saldırı başlattı ve Massena'nın güçlerinin şehirde sıkışıp kalmasıyla Cenova Kuşatması'nı başlattı. Mayıs ortasında Bonapart, Yedek Orduyu Büyük St. Bernard Geçidi'nden Aosta Vadisi'ne götürdü. Bonapart'ın güçleri, Bard Kalesi'nde ciddi bir gecikmeyle karşılaştıktan sonra Mayıs ayı sonuna doğru Po Ovasına girdi. Torino'da Melas, Cenova'ya giden doğrudan yolu kapattı, ancak Bonapart'ın güçleri bunun yerine Milano'yu ele geçirdi ve Melas'ın ordusu ile Avusturya arasındaki ikmal hatlarını kesmeye başladı. Uzun bir kuşatmanın ardından Massena nihayet Haziran başında Cenova'yı teslim etti, ancak o zamana kadar Melas'ın güçleri kuzeybatı İtalya'da izole edilmişti. Melas, 14 Haziran 1800'de Marengo Muharebesi'nde tuzaktan kurtulmaya çalıştı ve Bonapart'ın ordusunu çok zayıf yayması nedeniyle neredeyse başarılı oldu. Ancak geç gelen birlikler Avusturyalıları mağlup etti ve Bonapart, müzakere edilen ateşkesin bedeli olarak Melas'ı kuzeybatı İtalya'yı boşaltmaya zorladı.

## Harekâtın nedenleri (1799)
1799'un başlarında, Fransız Direktuvarı İtalya'ya iki ordu konuşlandırdı. GD Jacques MacDonald liderliğindeki Napoli Ordusu, 32.010 adamla Roma ve Napoli'yi işgal etti. GD Barthélemy Louis Joseph Schérer komutasındaki İtalya Ordusu kuzey İtalya'yı savundu. Mart ayında Direktuvar, Schérer'e Toskana Büyük Dükalığı'nı işgal etmek ve yağmalamak için 6.400 kişilik bir tümeni ayırmasını emretti. Bu, Schérer'in saha ordusunda çeşitli işgal güçlerini saymazsak yalnızca 43,000 adamla kalmasına neden oldu. FML Paul Kray komutasındaki Avusturya ordusu 50.700 kişiden oluşuyordu ancak Feldmareşal Alexander Suvorov komutasındaki 24.551 kişilik Rus ordusu yaklaşıyordu. 26 Mart'taki kararsız Verona Muharebesi'ni 5 Nisan 1799'daki Magnano Muharebesi izledi. Magnano'da muzaffer Avusturyalılar 5.228 kayıp bildirdi, ancak Fransız kayıpları daha ağırdı. Mantua'yı savunmak için 12.000 adam bırakan Schérer, Fransız ordusu Adda Nehri'ne ulaşana kadar durmayan panik dolu bir geri çekilme başlattı.

Schérer'in yerine GD Jean Victor Marie Moreau getirildi ancak Fransızlar 27-28 Nisan 1799'da Cassano Muharebesi'nde mağlup edildi. Büyük yenilgiler dizisi 17-20 Haziran'daki Trebbia Muharebesi, 28 Temmuz'daki Mantua'nın teslim olması, 15 Ağustos'taki Novi Muharebesi ve 4 Kasım'daki Genola Muharebesi ile devam etti. 1799'un sonunda, Fransa'nın İtalya üzerindeki hakimiyeti, Bonapart'ın ordunun komutasını devraldığı Mart 1796'daki düzeyine neredeyse azalmıştı. Kötü beslenen ve tedarik edilen Fransız ordusu, Cenova ve İtalyan Rivierası'na sarıldı. Ordu komutanı GD Jean-Étienne Championnet Cenova'yı terk etmek istedi, ancak Direktuvar buna izin vermeyi inatla reddetti. Championnet 9 Ocak 1800'de hastalıktan öldü ve sonunda yerini André Masséna aldı.

9 Ekim 1799'da GD Napolyon Bonapart Mısır'dan Fransa'ya döndü. "Zayıf ve yozlaşmış" Fransız Direktuvarı pek sevilmiyordu. Bonapart derhal Direktuvarı devirmek için bir komploya girdi. 18 Brumaire Darbesi (9 Kasım 1799) başarılı oldu ve 25 Aralık'ta Bonapart, diktatörlük yetkisine sahip olduğu Birinci Konsül oldu. 25 Ocak 1800'de Bonapart, GD Louis-Alexandre Berthier'e Dijon'da 60,000 kişilik bir Yedek Ordu toplamasını emretti. Düşman casuslarını kandırmak için, bazı ikinci sınıf birlikler Dijon'a gelmeye başlarken, birinci sınıf birlikler başka yerlerde toplanmaya başladı. Avusturya hükümeti bu hileye tamamen kandı ve Yedek Ordu'nun ciddi bir tehdit oluşturduğunu fark etmedi.

## İzlem (Strateji)

1800'de Rus İmparatorluğu İkinci Koalisyon'dan çekilmişti. Avusturyalılar güney Almanya'daki Swabia'yı ve kuzey İtalya'yı elinde tutuyordu. Fransızlar İsviçre'yi elinde tuttuğu için, Almanya ve İtalya'daki Avusturya orduları birbirleriyle iletişim kurmakta zorluk çekiyordu. Bu arada, Fransızlar İsviçre'yi kullanarak kuvvetleri bir cepheden diğerine kolayca kaydırabiliyordu. Ren Nehri boyunca, GD Jean Victor Marie Moreau, mevcut en iyi birliklerden oluşan 120,000 kişilik bir Fransız ordusuna liderlik ediyordu. Ren Nehri'nin doğu yakasında Moreau'nun karşısında, Paul Kray'in ( Feldzeugmeister'e terfi etti) komuta ettiği neredeyse aynı güçte bir Avusturya ordusu vardı. İtalya'da Michael von Melas, 86,000 piyade ve 14,000 süvari olmak üzere 100,000 kişilik bir orduya komuta ediyordu. André Masséna'nın İtalya Ordusu, GD Jean-de-Dieu Soult (19,790 adam), GD Louis-Gabriel Suchet (15,607 adam) ve GD Louis Marie Turreau (8,000 adam) komutasındaki üç kolorduya bölünmüştü. 14,000 hasta asker hastanelerde olmasına  rağmen, aktif görev için sadece 36,000 adam sahaya sürdü.

Avusturya Aulic Konsülü, Melas'ın Cenova'yı ele geçirip Var Nehri'ni geçerek Toulon'u kuşatmasını planladı. Bu, Moreau'nun kendi ordusundan takviye göndermesine neden olacaktı. Moreau zayıfladığında, Kray Ren Nehri'ni geçip Belfort Geçidi'nden Fransa'yı işgal edecekti. İki saldırı arasında kalan İsviçre, Avusturya'ya kolayca düşecekti ve sonra Melas, Rhône vadisine doğru yürüyecekti. Büyük Britanya Krallığı, Avusturya'nın Cenova'yı ele geçirmesine yardım etmeyi ve Avusturya'nın Provence'ı işgalinde kullanılmak üzere Minorka'da bir ordu kurmayı taahhüt etti. İlk başta Bonapart, Yedek Ordu'yu kullanarak Swabia'da Kray'ın ordusuna karşı bir kuşatma manevrası yapmayı planladı. Ancak Moreau, Bonapart'ın stratejisine işbirliği yapmayı inatla reddetti. Bu nedenle Bonapart, Moreau'yu kendi operasyonlarını yürütmek üzere terk etti ve bunun yerine Yedek Ordu'yu İtalya'ya göndermeye karar verdi. Bonapart, Moreau'nun GD Claude Lecourbe'nin 25,000 kişilik kolordusuna Almanya'dan İsviçre üzerinden İtalya seferine katılmasını ayarladı.

## Kaynakça

### Alıntı yapılan kitaplar
* 
*
* 
* 
*