Cuba libre

**Cuba libre** veya basitçe **Rom ve Kola**, (Türkçesi: Özgür Küba) kola, rom ve birçok tarifte buzlu limon suyundan oluşan bir highball kokteylidir. Geleneksel olarak, kola bileşeni Coca-Cola (Coke)'dır ve alkol Bacardi gibi hafif bir romdur; ancak içecek çeşitli rom ve kola markalarıyla yapılabilir ve limon suyu isteğe bağlı olarak eklenebilir.

Kokteyl, ülkenin İspanya-Amerika Savaşı'nda bağımsızlığını kazanmasının ardından 20. yüzyılın başlarında Küba'da ortaya çıktı. Daha sonra Küba, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde popüler oldu. Basit tarifi ve ucuz, her yerde bulunan malzemeleri onu dünyanın en popüler alkollü içeceklerinden biri haline getirdi. İçki eleştirmenleri genellikle içeceği vasat olarak değerlendirir, ancak tarihi önemi nedeniyle dikkat çekmiştir.

## Tarihçe
İçecek 1900'lerin başında Küba'da yaratıldı, ancak kökenleri kesin değildir. Şişelenmiş Coca-Cola'nın ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nden Küba'ya ithal edildiği 1900'den kısa bir süre sonra popüler hale geldi. Kökeni, 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı'ndan sonra Küba'daki yoğun ABD varlığıyla ilişkilendirilir; içeceğin geleneksel adı olan "Cuba libre" (Özgür Küba), Küba bağımsızlık hareketinin sloganıydı. Cuba libre'nin bazen İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında yaratıldığı söylenir. Ancak bu, Coca-Cola'nın 1900'de Küba'ya ilk dağıtımından öncedir. "Cuba libre" adlı bir içecek gerçekten de 1898'de biliniyordu, ancak gerçekte bu su ve esmer şeker karışımıydı.

Bacardi reklam yöneticisi Fausto Rodriguez, içki ilk kez döküldüğünde orada olduğunu iddia etti ve 1965'te bu yönde noter tasdikli bir beyanname verdi. Rodriguez'e göre bu olay, 1900 yılının Ağustos ayında, Havana'da ABD Ordusu Haberleşme Kolordusu'nun bir üyesi için çalışan 14 yaşındaki bir kurye iken gerçekleşti. Bir gün yerel bir barda, Rodriguez'in işvereni Bacardi romunu Coca-Cola ile karıştırılmış olarak sipariş etti. Bu, yakınlardaki bir grup Amerikan askerinin ilgisini çekti ve kendilerine birer tur sipariş ederek popüler yeni bir içkinin doğmasına yol açtı. Bacardi, Rodriguez'in beyannamesini 1966'da ''Life'' dergisindeki bir reklamda yayınladı. Ancak Rodriguez'in bir Bacardi yöneticisi olarak statüsü, bazı yorumcuların hikâyesinin doğruluğundan şüphe etmesine yol açtı. Başka bir hikâye, içeceğin ilk olarak 1902'de Havana'daki El Floridita restoranında Küba bağımsızlığının yıldönümünü kutlamak için yaratıldığını belirtiyor.

İçecek, Küba'da temel bir içecek haline geldi ve içeriğindeki maddelerin yaygınlığı nedeniyle popülerlik kazandı. Havana, 19. yüzyılda buzlu içecekleriyle tanınıyordu çünkü daha soğuk bölgelerden bol miktarda buz gönderilen birkaç sıcak iklim şehrinden biriydi. Bacardi ve diğer Küba romları da, çok sayıda yabancı turist ve yatırımcının ülkeye gelmesiyle ve alkol ihracatı için yeni fırsatlar yaratılmasıyla birlikte patlama yaşadı. Bacardi gibi hafif romlar, iyi karıştığı düşünüldüğü için kokteyller için tercih edildi. Coca-Cola, ilk kez 1886'da şişelendiğinden beri Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın bir karıştırıcıydı ve 1900'de ilk kez ihraç edildikten sonra birçok ülkede her yerde bulunan bir içecek haline geldi.

Rom ve Kola, Küba'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne hızla yayıldı. 20. yüzyılın başlarında kokteyl, Coca-Cola'nın kendisi gibi, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde en popüler olanıydı. 1922'den 1933'e kadar süren Yasak Dönemi'nde Coca-Cola, düşük kaliteli romların ve diğer likörlerin tadını gizlemek için tercih edilen bir karıştırıcı haline geldi. 1921'de HL Mencken, şaka yollu, otomobil radyatörlerinden boşaltılan denatüre alkol ile karıştırılmış Coca-Cola'dan oluşan "jump stiddy" adlı bir Güney Carolina çeşidinden söz etti. Yasak Dönemi'nden sonra, rom ve kola kuzey ve batı ABD'de ve hem üst düzey, hem de alt düzey çevrelerde yaygınlaştı.

Cuba libre, II. Dünya Savaşı sırasında yeni bir popülerlik seviyesine ulaştı. 1940'tan başlayarak, Amerika Birleşik Devletleri, Alman Donanmasına karşı savunma yapmak için İngiliz Batı Hint Adaları'nda bir dizi karakol kurdu. Amerikan varlığı, Amerikan askerleri ve yerel halkın birbirlerinin ürünlerine karşı zevk geliştirmesiyle kültürler arası talep yarattı. Özellikle, Amerikan askerî personeli ucuzluğu nedeniyle Karayip romuna yöneldi, Coca-Cola ise şirketin onu orduyla birlikte göndermesi sayesinde adalarda özellikle yaygınlaştı. Amerika Birleşik Devletleri içinde, hükûmetin endüstriyel alkol için koyduğu kotalar, Amerikan damıtıcılarının yerli içki üretimini azalttıkça, ithal rom giderek daha popüler hale geldi.

1943'te Lord Invader'ın *Calypso* şarkısı "Rum and Coca-Cola", Trinidad'da bu içeceğe daha fazla ilgi çekti. Şarkı, Lionel Belasco'nun 1904 tarihli "L'Année Passée" bestesinin, Trinidad'daki Amerikan askerlerinin yerel kızlarla oynaşması ve rom ve kola içmesi hakkında yeni sözlerle uyarlanmış haliydi. Komedyen Morey Amsterdam, "Rum and Coca-Cola"yı kopyaladı ve Andrews Sisters'a kendi eseri olarak lisansladı. Andrews Sisters'ın versiyonu 1945'te büyük bir hit oldu ve özellikle orduda rom ve kola'nın popülerliğini daha da artırdı. Lord Invader ve Belasco'nun bestesinin sahipleri, Amsterdam'a şarkının hakları için dava açtılar ve başarılı oldular.

1959'daki Küba Devrimi sırasında Bacardi, Porto Riko'ya kaçtı. Ertesi yıl, ABD, Küba ürünlerinin ithalatını yasaklayan bir ambargo koydu, Küba da aynı şekilde Amerikan ürünlerinin ithalatını yasakladı. ABD'de Küba yapımı rom bulunmadığı ve Coca-Cola'nın Küba'da büyük ölçüde bulunmadığı için, her iki ülkede de geleneksel içerikleriyle rom ve kola yapmak zorlaştı.

## Popülerlik ve kabul
Rom ve kola çok popülerdir; Bacardi, dünyanın en popüler ikinci alkollü içeceği olduğunu söylüyor. Popülaritesi, ana bileşenlerinin her yerde bulunması ve düşük maliyetinden ve yapımının çok kolay olmasından kaynaklanmaktadır. Herhangi bir miktarda veya tarzda romla yapılabildiği için hazırlanması kolaydır ve tarifin dışına çıkılması zordur.

İçki eleştirmenleri genellikle kokteyl hakkında düşük bir görüşe sahiptir. Yazar Wayne Curtis buna "ilham verici bir tatsızlık içeceği" derken, *[[The Washington Post]]*'tan Jason Wilson buna "tembel bir insanın içeceği" demiştir. *[[Slate]]'ten* Troy Patterson buna "klasik vasat Karayip-Amerikan highball'u " demiştir ve "özellikle iyi olmamasına rağmen klasik haline gelmiştir".

Charles A. Coulombe, Cuba libre'yi tarihsel olarak önemli bir içecek olarak değerlendirir ve bunun "değişen bir dünya düzeninin güçlü bir sembolü - eski sömürge imparatorluklarının içkisi olan rom ile modern Amerikan küresel kapitalizminin simgesi olan Coca-Cola'nın evliliği" olduğunu yazar. Ayrıca, hem rom hem de Coca-Cola Karayip malzemelerinden yapılır ve Avrupa ve Amerika ticaretiyle küresel emtia haline gelmiştir. Coulombe'a göre, içecek "modern dünyanın tarihsel unsurlarını mükemmel bir şekilde yansıtıyor gibi görünüyor".

## Tarif ve varyasyonlar

Tarifler ölçüler ve ek malzemeler açısından biraz farklılık gösterir, ancak ana malzemeler her zaman rom ve koladır. Uluslararası Barmenler Derneği tarifi; buz üzerinde 5 santilitre beyaz rom, 12 cl kola ve 1 cl taze limon suyu gerektirir, şeklindedir. Ancak, herhangi bir miktar ve oranda rom ve kola kullanılabilir. Ek olarak, beyaz rom geleneksel olsa da, koyu romlar ve diğer çeşitler de yaygındır.

Coca-Cola, içecekteki geleneksel koladır, öyle ki müşteriler nadiren başka bir şey sipariş eder. Bu, içeceğin Küba'daki kökenine dayanır ve Pepsi ve Chero-Cola'nın iflasının ardından Coca-Cola'nın birincil kola markası olarak ortaya çıktığı ve dolayısıyla alkollü içeceklerde tercih edilen kola karıştırıcısı olduğu 1920'lerde sağlamlaştırılmıştır. Pepsi'nin kokteyl pazarına girme girişimleri, özellikle "Rum and Coca-Cola" şarkısının halkın hayal gücünde bu ilişkiyi sağlamlaştırmasından sonra başarısız olmuştur.

Bununla birlikte, bazen farklı kolalar kullanılır. Küba'da, Coca-Cola 1960 ABD ambargosundan beri ithal edilmediğinden, Cuba librede yerli TuKola kullanılır. Diğer yaygın varyantlar Meksika Kolası (yüksek fruktozlu mısır şurubu yerine baston şekeri kullanır), Moxie, Diyet Kola (Cuba Lite veya rom ve Diyet) ve Dr. Pepper'ı (Captain Morgan baharatlı rom içeren Kaptan ve Biber) gerektirir.

Geleneksel olarak içeceğe limon eklenir, ancak özellikle sipariş sadece "rom ve kola" olduğunda genellikle dahil edilmez. Bazı erken tarifler limon suyunun karıştırılmasını isterken; diğerleri sadece süsleme olarak limon ekledi. Diğer erken tarifler cin ve bitter gibi ek malzemeler istedi. Bazı kaynaklar, limonun bir içeceğin gerçek bir Cuba libre olması için olmazsa olmaz olduğunu düşünür ve bunu sadece rom ve koladan ayırırlar. Ancak, limon sıklıkla "rom ve kola" siparişlerine bile dahil edilir.

Eskitilmiş añejo romu kullanıldığında, içkiye bazen *[[Cubata]] denir*, bu isim İspanya'da herhangi bir Cuba libre için gayriresmi olarak da kullanılır. Daha eski tariflerden esinlenen bazı modern tarifler, bitter gibi ek malzemeler içerir. Daha fazla malzeme içeren daha ayrıntılı çeşitler arasında tereyağlı patlamış mısırla tatlandırılmış ve kola ile karıştırılmış rom kullanan *sinema highball* yer alır. Bir diğeri ise açık ve koyu rom, kola ve narenciye suyunun yanı sıra Pernod absinthe ve narenciye suyu içeren Mandeville kokteylidir.

## Ayrıca bakınız

* Bourbon ve Coke, buorbon ve koladan yapılan benzer bir kokteyldir
* Pisco ve koladan yapılan benzer bir kokteyl olan Piscola
* Kokteyller listesi
* Rom (içki)
* Kola

## Kaynakça