John Martinis

**John Matthew Martinis** (d. 1958) Amerikalı fizikçi ve Kaliforniya Üniversitesi emeritus profesörüdür.

Martinis, John Clarke ve Michel Devoret ile birlikte bir elektrik devresinde makroskopik kuantum mekanik tünellemesinin ve enerji kuantizasyonunun olabileceğine dair birlikte yaptıkları çalışmalardan dolayı 2025 Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

## Eğitimi
Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'den mezun olan Martinis, 1980'de fizik ana dalı ile lisans (BSc) ve 1987'de fizik alanında doktora (PhD) derecesi aldı.

Doktora çalışmaları sırasında, makroskopik bir değişkenin, bir Josephson tünel eklemi üzerindeki faz farkının kuantum davranışını araştırdı. Doktora danışmanı John Clarke'dı. Bu süre zarfında, o zamanlar bir doktora sonrası araştırmacı olan Michel Devoret ile işbirliği yaptı.

1985'te Clarke, Devoret ve Martinis, bir Josephson ekleminin kuantum davranışını gösteren mikrodalga darbelerinin analizlerini sundular. Bu çalışma, daha sonra süperiletken kuantum hesaplamanın temelini oluşturacaktı.

## Kariyeri
İlk doktora sonrası çalışması için Fransa, Saclay'daki Atom Enerjisi Komiserliği'ne (Commissariat à l'Energie Atomique) katıldı ve ardından Boulder'daki Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nde (NIST) Elektromanyetik Teknoloji bölümünde, süperiletken kuantum girişim cihazı (SQUID) amplifikatörleri üzerinde çalıştı. NIST'teyken, elektrotermal geri beslemeli bir süperiletken geçiş kenarı sensörlü mikrokalorimetre kullanarak X-ışını tespiti tekniği geliştirdi.

2002'den beri, ilk kuantum bilgisayarı yapma amacıyla Josephson-Eklem kübitleri üzerinde çalışmaktadır.

2004'te, 2017'ye kadar deneysel fizikte Worster Kürsüsü'nü elinde tuttuğu Kaliforniya Üniversitesi, Santa Barbara'ya taşındı. 2014'te Martinis ve ekibi, ilk kullanışlı kuantum bilgisayarı inşa etmeleri için Google tarafından milyonlarca dolarlık bir anlaşmayla işe alındı.

2014'te, Google Quantum A.I. Lab, Martinis ve ekibini, süperiletken kübitler kullanarak bir kuantum bilgisayarı inşa etmek için milyonlarca dolarlık bir anlaşmayla işe aldığını duyurdu.

23 Ekim 2019'da Martinis ve ekibi, "Programlanabilir bir süperiletken işlemci kullanarak kuantum üstünlüğü" başlıklı bir makaleyi Nature'da yayınladı ve bu makalede 53-kübitlik bir kuantum bilgisayar kullanarak ilk kez kuantum üstünlüğünü nasıl başardıklarını sundular. Nisan 2020'de Martinis, bir danışmanlık rolüne atandıktan sonra Google'dan istifa etti.

29 Eylül 2020'de, Martinis'in Avustralya'ya taşınıp Profesör Michelle Simmons tarafından kurulan bir startup olan Silicon Quantum Computing'e katıldığı açıklandı.

2022'de, "yarı iletken endüstrisinin, yüksek kaliteli kübitlerin geniş ölçekli üretimini mümkün kılarak pratik bir kuantum bilgisayar yaratmanın anahtarını elinde tuttuğu" önermesine dayanarak Qolab şirketini kurdu. Ocak 2025 itibarıyla şirketin Baş teknoloji yöneticisi'dir (CTO).

## Ödülleri
2014'te, Fritz London Anma Ödülü'nü Michel Devoret ve Robert J. Schoelkopf ile paylaştı.

2021'de, Kuantum Mekaniğindeki Temel Konular ve Uygulamaları Üzerine Araştırma için John Stewart Bell Ödülü'nü aldı.

2025'te, doktora danışmanı John Clarke ve Devoret ile birlikte, bir elektrik devresinde makroskopik kuantum mekanik tünelleme ve enerji kuantizasyonunun keşfinden dolayı Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar