Gazze Savaşı kronolojisi (24 Kasım 2023-11 Ocak 2024)

Gazze savaşının bu zaman çizelgesi, 24 Kasım 2023-11 Ocak 2024 arası olan olayları kapsamaktadır.

Katar arabuluculuğunda truce 24 Kasım'da İsrail saatiyle sabah 7.00'den itibaren yürürlüğe girmesinin ardından Gazze Şeridi'ndeki aktif çatışmalar durdu ve İsrail'in elindeki Filistinli siyasi tutukluların bir kısmının serbest bırakılması karşılığında exchange Hamas tarafından İsrailli ve yabancı rehinelerin bir kısmı serbest bırakıldı. Ateşkes dört günlük bir süre için ilan edilmişti, ancak daha uzun bir süre için uzatıldı.

24-30 Kasım tarihleri arasında Hamas rehineleri, İsrail de mahkûmları serbest bıraktı. 27 Kasım'da Katar, İsrail ile Hamas arasında ateşkesin iki gün uzatılması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu. Hem İsrail hem de Hamas 28 Kasım'da birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Dakikalar sonra sona ermesi beklenen ateşkes bir gün daha uzatılırken, 30 Kasım'da Hamas iki rehineyi daha serbest bıraktı.

Ateşkes 1 Aralık sabahı sona ererken, hem İsrail hem de Hamas uzatma konusunda anlaşamadıkları için diğer tarafı suçladı. New York Times'a göre, anlaşmazlık "askerlere karşı sivillerin nasıl tanımlanacağı ve İsrail'in rehinelere karşılık kaç Filistinli mahkûmu serbest bırakacağı" konularında yoğunlaştı. Bir Hamas yetkilisi, takastan sonra geriye kalan tek rehinenin "işgal ordusunda görev yapan askerler ve siviller" olduğunu söyledi ve "tüm esirlerimiz serbest bırakılana ve ateşkes sağlanana kadar" onları takas etmeyi reddetti. ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Kirby, "Hamas'ın Kızılhaç'ın rehinelere erişimine izin vermeyi kabul ettiğini", ancak bunun "gerçekleşmediğini ve hala gerçekleşmediğini" söyledi.

İsrail, Gazze'de kesin tahliyeleri emretmek için bir ızgara sistemi benimsedi, çevrimiçi bir harita yayınladı ve bağlantı için QR kodu içeren broşürler attı. Haritalar, elektrik ve internet bağlantısının olmaması nedeniyle erişimin zor olması ve kafa karışıklığı ya da paniğe yol açması nedeniyle eleştirildi. Bazı tahliye talimatları belirsiz veya çelişkili olmuştur, ve İsrail insanlara tahliye etmelerini söylediği bölgeleri vurdu.

Uzmanlar, İsrail'in sivillere yönelik uyarılarının etkisiz kalması ve Gazze'de herhangi bir yerin güvenli olup olmadığının belirsiz olması nedeniyle savaşın yürütülmesinde önemli değişiklikler görmediklerini söyledi. Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard bir basın açıklamasında "ABD yapımı silahların geniş ailelerin toplu katliamlarını kolaylaştırdığını" söyledi. Af Örgütü, saldırıların yapıldığı yerlerde askeri hedeflere ya da evlerde yaşayanların Hamas'la bağlantılı olduğuna dair herhangi bir kanıt bulamadı ve bu da grubun hava saldırılarının olası savaş suçu olarak soruşturulmasını talep etmesine yol açtı. Gazze'nin kuzeyindeki Al-Nasr Çocuk Hastanesi'nin yoğun bakım ünitesinde, hastanenin zorla tahliye edilmesinden iki hafta sonra çürümüş birkaç bebek bulundu. ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, İsrail'in Filistinli sivilleri korumak için çalışmaması halinde "taktiksel bir zaferin stratejik bir yenilgiyle" değiştirilmesine karşı uyardı. ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in ABD'nin sivilleri koruma çağrılarına kulak verip vermediğini kesin olarak değerlendirmek için çok erken olduğunu söyledi.

IDF, birliklerinin Han Yunus, Jabalia ve Shejaiya merkezlerine ulaştığını ve Gazze'nin kara işgalinin başlamasından bu yana en "yoğun çatışmaların" yaşandığını bildirdi. Yoğun bombardıman Filistinli sivilleri daha da güneye Refah'a itti.

7 Aralık'ta İsrail 7 Aralık'taki toplu gözaltılar ile Gazze Şeridi'nde 150 kişiyi gözaltına aldı ve 10 Aralık'ta onlarca kişi daha gözaltına alındı. İsrail'e göre, gözaltılar Hamas militanlarının toplu olarak teslim olmasının ardından gerçekleşti. "New York Times", Hamas savaşçılarının teslim olduğu iddiasının, sosyal medyada "iç çamaşırlarına kadar soyulmuş, yerde oturan veya diz çökmüş, bazıları bağlı ve gözleri bağlı erkeklerin" video ve fotoğraflarının görülmesinin ardından ortaya atıldığını bildirdi. *The Guardian* görüntülerde görülen kişiler arasında sivil olarak tanımlanan kişiler olduğunu ve bunların arasında bir gazetecinin de bulunduğunu bildirdi. ICRC görüntülerden endişe duyduğunu ve "gözaltına alınan herkese uluslararası insancıl hukuka uygun olarak insanlık ve onurla muamele edilmesinin önemini" kuvvetle vurguladığını açıkladı. "BBC", silahların görünürde teslim edildiği bir videonun, bir adamın silahları "teslim edip etmediğinin" veya sadece talimat verildiği gibi hareket ettirip ettirmediğinin belirsiz olduğunu, olayın gerçek bir teslim olma eyleminden ziyade kamera için yapıldığını ve gösterilen kişilerin Hamas veya 7 Ekim saldırısı ile herhangi bir ilişkisi olup olmadığının bilinmediğini bildirdi. *Haaretz*, İsrailli güvenlik yetkililerinin videoda gösterilen kişilerin yaklaşık %10-15'inin Hamas'la bağlantılı olduğuna inandığını ve İsrail'in kamuoyundaki iddialarına rağmen bunun Hamas birimleri tarafından "kitlesel bir teslimiyet" olmadığını bildirdi.

8 ve 9 Aralık tarihlerinde IDF, askerlerinin Şecaiye'deki iki okulun yakınında ve içinde savaşçılarla çatıştığını söylediği görüntüleri yayınladı. IDF'ye göre, savaşçılar ayrıca okullardan birinden yakındaki bir camiye giden bir tünel keşfetti. Ayrıca El-Ezher Üniversitesi kampüsünde bulunduğunu iddia ettiği silahların ve 1&nbsp;km uzaklıktaki bir okula giden bir tünel şaftının görüntülerini yayınladı. İsrail ordusu, 18 Ekim'de Gazze Şeridi'nde siviller için insani bölge ilan edilmesinden bu yana Gazze'den İsrail'e 116 roket atıldığını ve bunlardan 38'inin Gazze'ye düştüğünü açıkladı.

Pentagon 9 Aralık'ta Biden yönetiminin acil durum yetkisini kullanarak kongre izni olmaksızın İsrail'e yaklaşık 14.000 tank mühimmatı satışına izin verdiğini açıkladı. 2024 girişinde Gazze, Tel Aviv'e füze saldırısı yaptı.

## Kaynakça