open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ramlila

**Ramlila** veya **Ramleela** (; kelimenin tam anlamıyla ' Rama'nın lila'sı veya oyunu'), eski Hindu destanı *[[Ramayana|Ramayana'ya]]* veya buna dayalı ikincil eserler (örneğin Ramcharitmanas) temel alınarak Rama’nın yaşamını dramatik şekilde halk arasında yeniden canlandıran bir tiyatro geleneğidir. Özellikle Hindistan'da Navaratri adlı yıllık sonbahar festivali sırasında sahnelenen Hindu tanrısı Rama ile ilgili binlerce dramatik oyun ve dans etkinliğini ifade eder. Efsanevi iyi ile kötünün savaşı canlandırıldıktan sonra, Ramlila kutlamaları Vijayadashami (Dussehra) gecesi etkinliklerinde doruğa ulaşır. Bu sırada, Ravana gibi devasa ve korkunç kötü figürlerin (rakshasa yani şeytan) yakılması gerçekleşir ve genellikle bu gösteri havai fişeklerle renklendirilir.

## Kaynakça
Kuzey Hint-Aryan dilleri

**Kuzey Hint-Aryan dilleri**, aynı zamanda **Pahāṛi dilleri** olarak da bilinir, Himalayaların alt kesimlerinde, doğuda Nepal'den başlayarak Hindistan'ın Cemmu ve Keşmir, Uttarakhand, Himaçel Pradeş ve Pencap eyaletlerine kadar konuşulan bir Hint-Aryan dil grubudur.

## Kaynakça
Garhvalı dili

**Garhvalı** (), Orta Pahari alt grubuna ait bir Hint-Aryan dilidir. Esas olarak, Hindistan Himalayaları'ndaki Uttarakhand eyaletinin Garhwal bölgesinde yaşayan  milyondan fazla Garhvalı tarafından konuşulmaktadır.

Garhvalı'nın birçok bölgesel lehçesi vardır. Tehlike altındaki bir dil değildir (*[[Ethnologue|Ethnologue'a]]* göre "canlı" bir dildir), ancak UNESCO'nun *[[Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası|Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası'nda]]* "savunmasız" olarak sınıflandırılmıştır; bu da dilin sürekli koruma çalışmalarına ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

## Kaynakça
Garhvalılar

**Garhvalılar**, Orta Pahari dili olan Garhvalı'yı konuşan ve Hindistan'ın Uttarakhand eyaletinin Garhwal bölümüne özgü bir Hint-Aryan etnolinguistik grubudur.

## Kaynakça
Vedik ilahi

Vedaların (*Śruti*) sözlü geleneği, Vedik mantraların okunma ya da ezberden söylenme biçimlerini ifade eden çeşitli **patha**lardan (okuma tarzlarından) oluşur. Bu **Vedik ilahi** gelenekleri, çoğu zaman dünyadaki en eski kesintisiz sözlü gelenek olarak kabul edilir. Vedik metinlerin (samhitaların) bugüne ulaşan biçimlerinin kesinleşmesi, Homeros'un yaşadığı döneme —yani Demir Çağı'nın başlarına, yaklaşık MÖ 800 yılına— tarihlenir.

UNESCO, 7 Kasım 2008'de Vedik ilahi geleneğini İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Mirasının Başyapıtlarından biri olarak ilan etti.

## Kaynakça
Abdullah Sabri Karter

**Abdullah Sabri Karter** ya da diğer adıyla **Abdullah Sabri Efendi** (1 Temmuz 1867 - 21 Temmuz 1939) Türk şair, yazar ve siyasetçidir. Meclis-i Mebûsan 4. dönem Bursa mebusudur.

## Hayatı ve kariyeri
1 Temmuz 1867 tarihinde Bursa'da dünyaya geldi. İlkokulu ve ortaokulu İstanbul'da okudu. 1889 senesinde Mülkiye Mektebini bitirdi. Bolu ve Gelibolu'da müdürlük ve öğretmenlik görevlerinde bulundu. 1893'te Sivas vilayetinde maiyet memurluğuna getirildi.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Darende ve Hamidiye ilçelerinde kaymakam vekilliği yaptı. 1895 ve 1896 seneleri arasında *Sivas Vilayet Gazetesi*'nde başyazarlık pozisyonunda bulundu. Daha sonra kaymakam olarak Alucra, Tonus, Nif, Yakova ve Adalar'da görev yaptı. 1908 senesinde Elbasan sancağında mutasarrıflık yaptı. Ardından Meclis-i Mebusan'ın 4. döneminde Bursa mebusu seçildi. Balkan Savaşı'na kadar görevini sürdürdü. Daha sonra Kırşehir sancağı mutasarrıflığına atandı.

1917 senesinde Eskişehir Sancağı Ermeni Mallarını Tasfiye Komisyonu Reisliği yaptı. Aksaray ve Edirne'de de mutasarrıflık yaptı. 1923'te Aksaray'a 1924'te Edirne'ye, 1926 senesinde Mersin'e vali olarak atandı. Soyadı Kanununun çıkmasıyla birlikte Karter soyadını seçti. 21 Temmuz 1939 tarihinde öldü. Mezarı Büyükada Kabristanındadır.

## Eserleri

* Manzum Osmanlı Tarihi
* İmdad
* Çiftçim Diyor ki 
* Aksaray Dağarcığı

## Kaynakça
Ramman (festival)

**Ramman**, Hindistan'ın Garhval bölgesinde gerçekleştirilen bir dini festival ve ritüel tiyatrosudur. Garhvalı halkının bölgedeki birçok köyde kutladığı bir festivaldir. Jak Ramman gibi birçok Ramman olmasına rağmen, en popülerlerinden biri Hindistan'ın Uttarakhand eyaletindeki Chamoli bölgesindeki Painkhanda Vadisi'ndeki Saloor Dungra köyündeki maskeli Ramman'dır.

Maskeli Ramman, Saloor-Dungra köyüne özgüdür ve Himalayalar bölgesinin başka hiçbir yerinde bir benzeri icra edilmemektedir. Festival ve aynı adı taşıyan sanat formu, köy tapınağının avlusunda köy tanrısı Bhumiyal Devta'ya bir adak olarak düzenlenmektedir.

UNESCO, 2009 yılında Ramman'ı İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'nde listelemiştir.

## Kaynakça
Brahmi yazı sistemleri

**Brahmi yazı sistemleri**, **Hint yazı sistemleri** olarak da bilinir, bir abugida yazı sistemi ailesidir. Eski Hindistan'ın Brahmi alfabesinden türemiştir ve Güney, Doğu ve Güneydoğu Asya'daki çeşitli dil ailelerinde çeşitli diller tarafından kullanılır: Hint-Aryan, Dravid, Tibet-Birman, Moğol, Avustroasya, Avustronezya ve Tay. Ayrıca Japon *[[Kana|kana'sının]]* sözlük düzeninin (*gojūon*) kaynağıydılar.
Dosya:Asokan_brahmi_pillar_edict.jpg|alt=A fragment of Ashoka's 6th pillar edict, in Brahmi, the ancestor of all Brahmic scripts| Tüm Brahmi yazı sistemlerinin atası olan Brahmi dilinde, Aşoka'nın 6. sütun fermanının bir parçası
Dosya:Brahmic_script_travel_from_India.png|alt=Spread of Brahmic family of scripts (and Kharosthi) from the subcontinent.| Brahmi yazı ailesinin (ve Kharosthi'nin) alt kıtadan yayılması.


## Kaynakça
Meitei yazısı

**Meitei yazısı** (), aynı zamanda **Kanglei yazısı** () veya ilk üç harfinden dolayı **Kok Sam Lai yazısı** (), Brahmi yazı ailesinden Meitei dilini yazmak için kullanılan bir abugidadır. Meitei dili, Manipur ve Assam'ın resmi dili ve Hindistan'ın 22 resmi dilinden biridir. İlk olarak MS 6. yüzyıl sikkeleri üzerindeki gravürlerden ve bakır levha yazıtlarından bilinmektedir. Bu, Ulusal Sahitya Akademisi'nin çeşitli yayınlarıyla da doğrulanmıştır. 18. yüzyılda Bengal alfabesiyle değiştirilene kadar kullanılmıştır. Birkaç el yazması günümüze ulaşmıştır. 20. yüzyılda yeniden canlandırılmış ve tekrar kullanılmaya başlanmıştır. 2021 Manipur Resmi Dili (Değişiklik) Yasası uyarınca, Manipur Hükûmeti, 2021'den itibaren Bengalce-Assam alfabesinin yanı sıra Meitei'yi de kullanmaya başlamıştır.

## Kaynakça
Şarada yazısı

**Śāradā** (ayrıca **Sarada** veya **Şarada** olarak da yazılır) yazısı, Brahmi yazı ailesine ait bir Abugida yazı sistemidir. 8. ve 12. yüzyıllar arasında Hint Yarımadası'nın kuzeybatı kesimlerinde (Keşmir ve komşu bölgelerde) Sanskritçe ve Keşmirce yazmak için kullanılmaktaydı. Başlangıçta vadide ortaya çıkmış bir Brahminik imza yazısı olmasına rağmen, kuzeybatı Hint Yarımadası'nda daha yaygındı. Daha sonra Keşmir ile sınırlı kaldı ve günümüzde dini amaçlar için Keşmir Pandit topluluğu dışında nadiren kullanılmaktadır.

## Kaynakça
Gupta yazısı

**Gupta yazısı** (bazen **Gupta Brahmi yazısı** veya **Geç Brahmi yazısı** olarak da anılır), Sanskritçe yazmak için kullanılan bir yazı sistemi idi. Maddi refah ve büyük dini ve bilimsel gelişmelerin yaşandığı bir dönem olan Hindistan alt kıtasındaki Gupta İmparatorluğu ile ilişkilendirilmektedir. Gupta yazısı Brāhmī'den türemiştir ve Śāradā ve Siddhaṃ yazılarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu yazılar, Devanāgarī (19. yüzyıldan beri Sanskritçe yazmak için kullanılan en yaygın yazı), Pencapça için Gurmukhī yazısı, Oriya yazısı, Bengal-Assam yazısı ve Tibet yazısı dahil olmak üzere en önemli Hint yazılarının çoğunun ortaya çıkmasına neden olmuştur.

## Kaynakça

## İleri okumalar
* Carl Faulmann (1835–1894), Das Buch der Schrift, Druck und Verlag der Kaiserlichen Hof-und Staatsdruckerei, 1880

## Dış bağlantılar
* The Gupta Alphabet
* AncientScripts.com entry on the Gupta Script
* Ye, Shao-Yong. (2009). *[http://www.fanfoyan.com/resour/pale/buddhapalita.pdf An eastern variety of the post-Gupta script: Akṣara List of the Manuscripts of the Mūlamadhyamakakārikā and Buddhapālita's Commentary (ca. 550–650 CE)]*. Research Institute of Sanskrit Manuscripts & Buddhist Literature, Peking University.
4K (albüm)

***4K***, Sinan Akçıl'ın ikinci EP'sidir. 5 Aralık 2025 tarihinde 4K Music ve DMC etiketiyle yayımlandı.

## Şarkı listesi

## Yayımlanma tarihleri

## Kaynakça
Nevar Hinduizmi

**Nevar Hinduizmi,** Nepal'deki Nevar halkının benimsediği bir Hinduizm biçimidir. Nevar Hinduizmi, Kaula veya Vamachara kavramlarına dayanmaktadır.

## Kaynakça
Nevarlar

**Nevarlar** (; , endonimi: **Newa**; , Pracalit yazısı: ), ya da **Nepami**, öncelikli olarak Nepal'in Katmandu Vadisi ve çevresindeki bölgelerde yaşayan bir topluluktur. Nevarlar, öncelikli olarak Hint-Aryan ve Tibet-Birmanya etnik kökenlerine sahip, ortak bir dil olan Nepal Bhasa'yı konuşanve ağırlıklı olarak Nevar Hinduizmi ve Nevar Budizmi'ni uygulayan belirgin bir dil ve kültür grubudur. Nevarlar, Himalaya eteklerinde başka hiçbir yerde görülmeyen bir iş bölümü ve gelişmiş bir kentsel medeniyet geliştirmişlerdir. Nevarlar, asırlık gelenek ve uygulamalarını sürdürmüş ve Nepal'in dininin, kültürünün ve medeniyetinin gerçek koruyucuları olarak hizmet vermişlerdir. Nevarlar, kültür, sanat ve edebiyata, ticarete, tarıma ve mutfağa katkılarıyla tanınırlar. Günümüzde, UNDP tarafından yayınlanan yıllık İnsani Gelişme Endeksi'nde, Nepal'in ekonomik ve sosyal açıdan en gelişmiş topluluğu olarak yer almaktadırlar. 2021 Nepal nüfus sayımına göre Nevarlar, toplam nüfusun %4,6'sını oluşturan 1.341.363 kişilik nüfusuyla Nepal'in 8. en büyük etnik grubu olarak sıralanmaktadır.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Bista, Dor Bahadur (2004). *People of Nepal.* Kathmandu: Ratna Pustak Bhandar.
* Encyclopædia Britannica (2011). *[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/412809/Newar Newar]*.
* Kayastha, Chhatra Bahadur (2003). *Nepal Sanskriti: Samanyajnan*. Nepal Sanskriti. ISBN&nbsp;.
* Toffin, Gérard, "Newar Society", Kathmandu, Socia Science Baha/Himal Books, 2009.
* 
* Scofield, John. *Kathmandu's Remarkable Newars*, in *[[National Geographic]]*, February 1979.
* Vajracharya, Gautama V. *[http://www.asianart.com/articles/circle/index.html Elements of Newar Buddhist Art:Circle of Bliss]* – a review article.

## Dış bağlantılar
* A Window to Newar Culture (archived)
*  (archived)
* Art of Newar Buddhism (archived)
* Rashtriya Janajati Bikas Samiti (archived)
* An authentic source of information on Madhyapur Thimi, a rich Newar town Archived 14 July 2006 at the Wayback Machine
* Importance Of Wine In Newar Culture
* Journal of Newar Studies
* Newa Bigyan Journal of Newar Studies (archived)
* Newah Organization of America
* Newah Site Pasa Puchah Guthi, United Kingdom
* Amar Chitrakar (archived)
* Chitrakars
* Newars, new and old French scholar Gérard Toffin's work on Newars
* Newar Society: City, Village and Periphery. By Gérard Toffin's book review
Pracalit yazısı

**Neva**, **Nevar**, **Nevari** veya **Nepal lipi** olarak da bilinen **Prachalit**, Brahmi yazısından türeyen Brahmi yazı ailesinin bir parçası olan Nepal yazı sistemlerinden geliştirilen bir abugida yazısı türüdür. Nepal Bhasa, Maithili, Sanskritçe ve Pali yazmak için kullanılır. Sikkim hükûmetinin bülteni *olan Sikkim Herald* (Nevari baskısı) da dahil olmak üzere çeşitli yayınlar hala bu yazıyla yayınlanmaktadır.

## Kaynakça
Nepal yazı sistemleri

**Nepal yazı sistemleri** (Nepal Lipi: 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮 𑐁𑐏𑐮, Devanagari: नेपाल आखल), Nepal Mandalası'nda tarihsel olarak yerli Nevar halkı tarafından öncelikle Nepal Bhasa'yı yazmak için kullanılan bir alfabetik yazı sistemleri ailesidir. Ayrıca Sanskritçe ve Pali dillerini yazıya dökmek için de kullanılır. Ayrıca Parbatiya (Khas) dilini yazmak için de kullanıldığı yönünde bazı iddialar da vardır.

Bu yazılar 10. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar yaygın olarak kullanılmıştır, ancak o zamandan beri büyük ölçüde yerini Devanagari olarak bilinen modern yazı sistemine bırakmıştır. Eski yazılardan, Nepal Lipi dilinde yazılmış yaklaşık 50.000 el yazması arşivlenmiştir.

## Galeri

Dosya:Invitation_card.jpg|alt=Invitation card.| Davetiye.
Dosya:Thaunkanhay_magazine_cover_1951.jpg|alt=Thaunkanhe monthly.|Aylık *Thaunkanhe*.
Dosya:Sandhya_times_scan.jpg|alt=Sandhya Times daily.|Günlük *Sandhya Times* .
Dosya:Nepal_lipi_inscription_1952.jpg|alt=Copper inscription from 1952 AD.|1952 yılına ait bakır yazıt.
Dosya:Pratap_inscription.jpg|alt=Stone inscription from 1654 AD.|1654 yılına ait taş yazıt.
Dosya:Ajima_temple_1877ad.jpg|alt=Embossed lettering from 1877 AD.|1877 yılından kalma kabartmalı yazı.
Dosya:Manuscript_ns989.jpg|alt=Sanskrit Buddhist manuscript in Nepal script from 1869 AD.|MS 1869'dan kalma Nepal yazısıyla yazılmış Sanskritçe Budist el yazması.
Dosya:Nb_exercise_book.jpg|alt=Table of Prachalit Nepal script.|Prachalit Nepal yazısı tablosu.
Dosya:Bhupatindra_Malla's_signature.jpg|alt=An inscription from Bhaktapur in the Pracalit script dated February 1711 AD.| Bhaktapur'da Pracalit yazısıyla yazılmış, Şubat 1711 tarihli bir yazıt.


## Kaynakça
Bana Aitsin

**Bana Aitsin**, Sinan Akçıl'ın *[[4K (albüm)|4K]]* EP'sinin çıkış şarkısıdır. 31 Ekim 2025 tarihinde 4K Music ve DMC etiketiyle yayımlandı. Şarkının söz, müziği ve tüm aranjeleri Sinan Akçıl'a aittir. Şarkının klibi AMIRAL yönetmenliğinde çekildi.

**DURU** ismi, Sinan Akçıl'ın düet yaptığı kişinin kendi adı değildir. Keşfettiği kişiye sesi de duru olduğu için Sinan Akçıl'ın verdiği bir isimdir. Ve bir süre de bu kişinin adını açıklamayacağını belirtmiştir.

## Albümdeki sıraları

## Yayımlanma tarihleri

## Kaynakça
Nevar dili

**Nevar dili** ( ), Nepal'in Katmandu Vadisi ve çevresindeki bölgelerden oluşan Nepal Mandalası'nın yerli halkı olan Nevar halkı tarafından konuşulan bir Çin-Tibet dilidir. Dil, Nepal'de resmi olarak **Nepal Bhasa** olarak bilinir ve bu isim tarihsel olarak dil için kullanılmıştır. "**Nevari**" terimi de bu dili ifade etmek için kullanılır, ancak Hintçe *-i* eki bazı Nevar konuşanları tarafından uygunsuz kabul edilir.

## Notlar

## Kaynakça

### Bibliyografya

* 
* 
* 
* 
*
Nepal Mandalası

**Nepal Mandalası** (), Nepal'in farklı bölgelere ayrılmış antik coğrafi bölümüdür. Üç ana bölümden oluşur: "Purwanchal" (Doğu Bölgesi), "Madhyamanchal" (Orta Bölge) ve "Pashchimanchal" (Batı Bölgesi). Günümüzde merkezi Nepal'de bulunan kültürel, dini ve siyasi sınırlarla işaretlenmiştir. Katmandu Vadisi ve çevresindeki alanlardan oluşur. Nepal Mandalası'ndaki yerli Newarların yönetimi, Gorkha Krallığı tarafından fethi ve Şah hanedanının 1768'de yükselişiyle sona erdi.

## Kaynakça
Tirhuta yazısı

**Tirhuta yazısı**, **Mithilakshar** veya **Maithili yazısı** olarak da bilinir, tarihsel olarak Mithila bölgesinde yaklaşık 35 milyon insan tarafından konuşulan bir Hint-Aryan dili olan Maithili'yi yazmak için kullanılan bir yazı sistemidir. Maithili ve Bengalce yazıları birbirine çok benzerdir. Maithili, Bengalce, Assamca, Necari, Oriya ve Tibetçe aynı yazı ailesinin bir parçasıdır.

## Kaynakça
Nandinagari

**Nandināgarī**, MS 7. yüzyılda ortaya çıkan Nāgarī yazısından türetilen bir Brahmi yazısıdır. Nandināgarī ve varyantları, Orta Dekken bölgesinde ve Güney Hindistan'da kullanılmıştır. Nandināgarī ile yazılmış çok sayıda Sanskritçe el yazması keşfedilmiştir ancak henüz çevrilmemiştir. Hinduizm'in Dvaita Vedanta okulunun Madhvacharya'sının keşfedilen el yazmalarından bazıları Nandināgarī yazısıyla yazılmıştır.

Hindistan'ın diğer bölgelerinde yaygın olan Devanāgarī'nin kardeş yazısıdır.

## Kaynakça
Nāgarī yazısı

**Nāgarī yazısı**, Devanagari, Nandinagari ve diğer varyantların atasıdır ve ilk olarak Prakrit ve Sanskritçe yazmak için kullanılmıştır. Terim bazen Devanagari yazısının eşanlamlısı olarak kullanılır. MS birinci binyılda yaygın olarak kullanılmıştır.

Nāgarī yazısının kökleri antik Brahmi yazı ailesine dayanmaktadır. Nāgarī yazısı MS 7. yüzyılda düzenli olarak kullanılmaya başlanmış ve milattan sonraki ilk bin yılın sonuna doğru tamamen Devanagari ve Nandinagari yazılarına evrilmiştir.

## Kaynakça
Siddhaṃ yazısı

****** (**Kutila** olarak da bilinir), 6. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar Hindistan'da kullanılan bir Hint yazısıdır. Daha sonraki gelişmiş biçimiyle **Siddhamātṛkā** olarak da bilinen Siddham, Gupta yazısından türetilen ve Nāgarī, Doğu Nagari, Tirhuta, Oriya ve Nepal yazılarının atası olan bir ortaçağ Brahmi abugidasıdır. Siddham yazısı, Hint Budistleri tarafından yaygın olarak kullanılıyordu ve günümüzde Doğu Asyalı Budistler tarafından özellikle mantralar, çekirdek heceler ve dharaniler yazmak için kullanılmaya devam etmektedir.

## Kaynakça
Kalinga yazısı

**Kalinga yazısı** veya **Güney Nagari**, günümüzde Hindistan'ın Orissa bölgesinde kullanılan bir Brahmi yazısıdır. Özellikle Kalinga krallığının yazıtlarında Oriya dilini yazmak için kullanılmıştır. Kalinga krallığı, Erken Doğu Ganga Hanedanı yönetimi altındaydı. 12. yüzyılda, Doğu Ganga hükümdarı Anantavarman Chodaganga'nın Somavamshi Hanedanı'nı yenmesi ve ardından Trikalinga'nın (antik Odra'nın üç bölgesi - Kalinga, Utkala ve Dakshina Koshala) yeniden birleşmesiyle Kalinga yazısı, modern Oriya yazısının atası Siddhaṃ yazısından türetilen Proto-Oriya yazısıyla değiştirildi.

## Kaynakça
Assamlılar

**Assamlılar**, çeşitli zamanlarda milliyetçi veya mikro-milliyetçi olarak tanımlanan sosyo - etnik dilsel bir kimliğe sahiptir bir etnik gruptur. Genellikle Assam diliyle, en doğudaki Hint-Aryan diliyle ilişkilendirilir ve çoğunlukla Assam'ın Brahmaputra Vadisi bölgesinde yaşarlar; bu bölgenin yerlileridir ve vadinin nüfusunun yaklaşık %56'sını oluştururlar. Terimin kullanımı dilin veya halkın adından önce gelir. "Assamlı" terimi kullanılmaya başlanmadan önce Assam halkı için de geriye dönük olarak kullanılmıştır. Yüzyıllar süren Avustroasya, Tibet-Birmanya, Hint-Aryan ve Tay topluluklarının asimilasyonundan sonra oluşan etnik olarak çeşitli bir gruptur ve bir kabile-kast sürekliliği oluştururlar. Tüm Assam halkı Hindu değildir ve sayıları yaklaşık 42 lakh (4,200,000) olan etnik Assam Müslümanları bu kimliğin önemli bir bölümünü oluşturur. Assam'daki Assam dili konuşanların toplam nüfusu yaklaşık 15,09 milyondur ve bu sayı *2011 Dil sayımına* göre eyalet nüfusunun %48,38'ini oluşturmaktadır.

## Kaynakça
Bengalce-Assamca yazı sistemi

**Bengalce–Assamca yazı sistemi**, **Bengal-Assam yazısı**, bazen **Doğu Nagri** olarak da bilinir, doğu Brahmi yazısıdır ve günümüzde öncelikle Doğu Güney Asya'da konuşulan Bengalce ve Assam dili için kullanılır. Odia ve Trihuta yazılarının da ortak atası olan Gaudi yazısından evrilmiştir. Bengaliler tarafından genellikle *Bengali yazısı* ve Assamlılar tarafından *Assam yazısı* olarak anılırken, akademik söylemde bazen *Doğu-Nāgarī* olarak adlandırılır. Hindistan Cumhuriyeti'nin 22 resmi dilinden üçü - Bengali, Assamca ve Meitei - yazıda genellikle bu yazıyı kullanır; Bengalce ayrıca Bangladeş'in resmi ve ulusal dilidir.

## Notlar

## Kaynakça
Ejderha Dövmeli Kız (anlam ayrımı)

**[[Ejderha Dövmeli Kız]]**, İsveçli yazar Stieg Larsson tarafından yazılmış bir psikolojik gerilim romanıdır.

**Ejderha Dövmeli Kız** şu anlamlara da gelebilir:

* Ejderha Dövmeli Kız (film, 2009)
* Ejderha Dövmeli Kız (film, 2011)
Sakae, Nagano

**Sakae** (), Japonya'nın Nagano prefektörlüğünde bulunan bir köydür. Köy, prefektörlüğün kuzeydoğusunda Chikuma Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 271,66&nbsp;km² olan köyün nüfusu 1 Nisan 2019 tarihi itibarı ile 1.828'dir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Gaudi yazısı

**Proto-BAM yazısı**, **Proto-BAMO yazısı**, **Proto-Assam yazısı**, **Proto-Bengal yazısı**, **Proto-Oriya yazısı** ve **Proto-Maithili yazısı** olarak da bilinen **Gaudi yazısı** (Gāuṛi lipi), Brahmi yazı ailesindeki bir abugidadır. On dördüncü yüzyıla gelindiğinde, Gaudi yazısı farklılaşmaya başlamış ve yavaş yavaş Bengalce-Assam (Doğu Nagari), Odia, ve Maithili yazısına dönüşmüştür.

## Notlar

## Kaynakça
Oriya yazısı

**Oriya yazısı** (, ayrıca ), esas olarak Oriya dilini yazmak için kullanılan bir Brahma yazısıdır. Daha az ölçüde Sanskritçe ve diğer bölgesel dilleri yazmak için de kullanılır. Hindistan Cumhuriyeti'nin resmi yazı sistemlerinden biridir. Doğu Hindistan'da kullanılan Siddhaṃ yazısının bir çeşidinden 1000 yıldan fazla bir sürede geliştirilmiştir. Oriya'da, karakteristik üst çizgi, palmiye yaprağı el yazmalarının ve Batı ve Güney bölgelerindeki komşu yazıların etkisiyle belirgin bir yuvarlak şemsiye şekline dönüşmüştür.

Doğu Hindistan'da, Siddhaṃ yazısının bir türevi, sonunda Bengalce-Assamca yazılar, Tirhuta yazısı ve Oriya yazısı haline gelen bir grup yazı sistemi ortaya çıkardı; Oriya'da, kanca karakteristik bir şemsiye haline geldi. Kalinga yazısında Oriya dilinin bilinen en eski örneği 1051'den kalmadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Unicode Standardı: Bölüm 9 – Güney ve Güneydoğu Asya Yazıtları (PDF)
* Odia alfabesi – Omniglot'tan
Higashi, Kumamoto

**Higashi** (), Japonya'nın Kumamoto kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin doğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 50,19&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 189.216'dır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Érik Marchand

**Érik Marchand** (2 Ekim 1955, Paris – 30 Ekim 2025, Caransebeș, Romanya), Fransız şanson şarkıcısı ve müzisyeni. 
## Hayatı
Marchand, 2 Ekim 1955'te Paris, Fransa'da aslen Breton kökenli bir ailenin çocuğu olarak doğdu. 1970'lerin başında Manuel Kerjean, Marcel Guilloux ve Yann-Fañch Kemener gibi hocalardan müzik eğitimi aldıktan sonra Breton klarnetini ("treujenn gaol") en iyi icra eden şanson müzisyenleri arasına girdi.

Özellikle müzik çalışmalarında hocalarından Manuel Kerjean'dan ilham aldı. Aile köklerinin geldiği Bretonya'nın dilini öğrendi. Aynı zamanda Breton geleneksel müziği ve ağıt türünde çalışmalar seslendirdi. Yann-Fañch Kemener, Gilbert Bourdin, Gwerz müzik grubu, Thierry Robin ve Christian Dautel gibi müzisyenlerle iş birlikleri yaptı. Başarılı müzik çalışmalarıyla 1976'da Altın Böcek Ödülü'nü ve 2016'da Sanat ve Edebiyat Nişanı'nı aldı.

Marchand, 30 Ekim 2025'te geçirdiği kalp krizi nedeniyle bulunduğu Romanya'da 70 yaşında öldü.

## Diskografi
*1982 : * Chants à danser de Haute-Bretagne*, Gilbert Bourdin ve Christian Dautel ile, Dastum
*1985 : * Gwerz, nouvelle musique de Bretagne*, Dastum/Gwerz
*1985 : * Chants à répondre de Haute-Bretagne*, Gilbert Bourdin ve Christian Dautel ile, Le Chasse-Marée
*1988 : Gwerz : * Au-delà*, Escalibur. Charles Cros Akademi Büyük Ödülü 1988
*1989 : * Gwerz Penmarc’h*, Cabestan ile, Le Chasse-Marée
*1990 : * An henchoù treuz, chants du Centre-Bretagne*, Thierry Robin, AMTA/Ocora, Charles Cros Akademi Büyük Ödülü 1990
*1991 : Erik Marchand Üçlüsü : * An tri Breur*, Silex, ffff Télérama
*1991 : *Musique têtue* Klarnet Beşlisi ile, Silex, ffff Télérama
*1993 : * Gwerz live*, Gwerz Pladenn
*1993 : * Bazh du * Klarnet Beşlisi ile, Silex. Diapason d’Or
*1993 : Erik Marchand ve le Taraf de Caransebes : * Sag an tan ell*, Silex. Charles Cros Akademi Büyük Ödülü 1995 ha ffff Télérama
*1997 : Fresu, Pellen, Marchand Üçlüsü : * Condaghes*, Silex, Choc de la Musique
*1998 : Erik Marchand ve le Taraf de Caransebes : * Dor*, BMG, ffff Télérama, Choc de la Musique, R 10 de Répertoires
*2001 : * Kan*, gant l’ensemble de Mallakaster d’Albanie, Le Tenore de Santu Predu (Sardaigne), Fransy Gonzales-Calvo (Galice) ha Bassey Koné (Mali), fff Télérama
*2003 : * La Route de la Rose*, Attitudes
*2003 : * Le Requiem d’Anna Ac’hmatova *
*2003: *Ephéméra* Jacques Pellen Naïve
*2004: *PRUNA* Erik Marchand ve Balkanlar Harmonia Mundi 2741260
*2013: *Ukronia*

## Ödülleri
* Sanat ve Edebiyat Nişanı (2016)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Valeriya Trifonova

**Valeria Trifonova** (; d. 11 Haziran 2002), Rus güreşçidir. Serbest stilde 72–76&nbsp;kg kategorilerinde mücadele etmektedir. U23 Dünya Şampiyonası’nda iki kez madalya kazanmış, ayrıca Rusya şampiyonalarında da podyuma çıkmıştır.

## Kariyeri
Trifonova güreşe 2015 yılında başladı ve 70&nbsp;kg kategorisinde düzenlenen Rusya Okullar Arası Şampiyonası’nı kazandı.  
2017 yılında Rusya Yıldızlar Şampiyonu oldu ve Avrupa Yıldızlar Güreş Şampiyonası’nda beşinci sırayı elde etti.

2020 yılında Rusya Gençler Güreş Şampiyonası’nda 68&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı.  
2021 ve 2022 yıllarında düzenlenen U21 Rusya Şampiyonası’nda bronz madalya elde etti.

2023 yılında Rusya Öğrenci Şampiyonu oldu ve aynı yıl Rusya Kadınlar Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.  
Ayrıca Yekaterinburg’da düzenlenen Uluslararası Üniversite Sporları Festivali'nde altın madalya kazandı.

2024 yılında U23 Rusya Şampiyonu olan Trifonova, aynı yıl Arnavutluk’ta düzenlenen 2024 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.  
2025 yılında Bratislava’da yapılan Avrupa Güreş Şampiyonası’nda çeyrek finalde elendi.  
Haziran 2025'te Rusya Kadınlar Güreş Şampiyonası 2025'nda finale yükselerek gümüş madalya kazandı; finalde Kristina Şumova'ya yenildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Valeria Trifonova – United World Wrestling profili
* IAT veritabanı bilgisi
Priya Malik

**Priya Malik** (d. 2005, Nidani, Haryana), Hint güreşçidir. Serbest stilde 76&nbsp;kg kategorisinde yarışmaktadır. Malik, genç yaşına rağmen U17, U20 ve U23 düzeylerinde hem dünya hem Asya şampiyonalarında birçok madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Priya Malik, 2021 yılında Budapeşte’de düzenlenen Dünya U17 Güreş Şampiyonası’nda 73&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazanarak uluslararası arenada dikkat çekti.  
2022 yılında Roma’da yapılan U17 Dünya Şampiyonası’nda bir kez daha altın madalya elde etti. Aynı yıl Sofya’da düzenlenen Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda 76&nbsp;kg kategorisinde gümüş madalya kazandı.

2023 yılında Amman’da düzenlenen Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda dünya şampiyonu olarak altın madalya kazandı. Aynı yıl Astana’da gerçekleştirilen 2023 Asya Güreş Şampiyonası’nda 76&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya elde etti.

2024 yılında Amman’da yapılan Asya U23 Güreş Şampiyonası’nda altın madalya kazandı.

2025 yılında ise Vietnam’ın Vung Tau kentinde düzenlenen aynı turnuvada unvanını koruyarak üst üste ikinci kez Asya U23 şampiyonu oldu. Ayrıca 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda (Novi Sad) bronz madalya kazanarak kariyerinde üçüncü dünya madalyasını elde etti. Aynı yıl Budapeşte’de düzenlenen Polyák Imre & Varga János Anı Turnuvası’nda da gümüş madalya aldı.

## Erken yaşamı
Priya Malik, Haryana eyaletinin Jind bölgesine bağlı Nidani köyünde doğdu. Babası Jayabhagwan Nidani, Hindistan ordusunda görev yapmış bir askerdir. 2017 yılında kızının spor kariyerine destek olmak için ordudan ayrılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* United World Wrestling profili
* IAT veritabanı profili
İzidor Greyver

**İzidor Greyver Paşa** ya da doğum adıyla **Isidore Greiwer** (; d. 2 Şubat 1863, İstanbul – ö. 1938, İstanbul), Aşkenaz Yahudisi asıllı Osmanlı mirlivası, saray hekimi, askerî doktoru ve cerrahıdır.

## Hayatı
İzidor Greyver, 2 Şubat 1863'te İstanbul'da Aşkenaz Yahudisi  bir âileye doğdu. Doğum adı Isidore Greiwer'dir (איזידאָר גרײַװער). Babası Polonya'nın Kraków şehrinden, annesi ise Erdelliydi. Sırasıyla Alman Lisesi, Robert Lisesi ve Mekteb-i Sultânî'de öğrenim gördü. 1879'da Haydarpaşa'daki Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne'ye kaydoldu. 1885'te mezun olduğunda, yüzbaşı ve askerî doktor sıfatlarıyla kısa süre Osmanlı ordusunda bulundu. Ardından eğitimini sürdürmek için Paris'e gitti, tanınmış cerrahlar Jules-Émile Péan ve Jean Casimir Félix Guyon taraflarından eğitildi.

İstanbul'a döndüğünde Haydarpaşa Numûne Hastânesi'nde genç doktorlara cerrahî eğitimler verdi. Özel İstanbul İtalyan ve Haseki Kadın Hastâneleri'nde çalıştı, çokça takdir edildi. Birkaç yıl sonra II. Abdülhamid'in özel hekimi yapıldı; bu işlevini 1909'a kadar yürüttü. 1898'de inşâ edilen Balat Or-Ahayim Hastânesi'nin kuruluşunda emeği geçmiştir.

İzidor Greyver, 1938'de İstanbul'da 64-65 yaşlarında öldü. Sermet Muhtar Alus, annesini ağır bir hastalıktan kurtaran Greyver'i şöyle anlatır: "İri yarı, kalıplı, sakallı, Herkül gibi adam. Öyle bir boy ki parmaklarının üzerine kendini kaldırmadan toka edemezsin".

## Kaynakça

### Özel

### Genel
*

### Notlar
Veronika Vilk

**Veronika Vilk** (d. 10 Haziran 2006), Hırvat güreşçidir. Serbest stilde 72&nbsp;kg kategorisinde yarışmaktadır. 2025 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası ve 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazanmıştır. Ayrıca 2023 yılında U17 Dünya ve Avrupa şampiyonu olarak bu unvanları kazanan ilk Hırvat kadın güreşçi olmuştur.

## Kariyeri
Vilk, uluslararası arenada ilk kez 2021 yılında Sofya’da düzenlenen Avrupa U15 Güreş Şampiyonası’nda mücadele etti ve iki galibiyet alarak beşinci sırayı elde etti.

2022 Dünya U17 Güreş Şampiyonası’nda (Roma) 69&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazandı. Bu, Hırvat kadın güreş tarihi boyunca dünya çapında kazanılan ilk madalya oldu.

Haziran 2023’te Tiran’da yapılan 2023 Avrupa U17 Güreş Şampiyonası’nda altın madalya kazandı. Litvanya, Macaristan, Sırbistan ve Türkiye’den rakiplerini tuşla yenerek Avrupa şampiyonu oldu.  
İki ay sonra, İstanbul’da düzenlenen 2023 Dünya U17 Güreş Şampiyonası’nda Hindistanlı rakibi Srishti’yi finalde yalnızca 55 saniyede tuş ederek dünya şampiyonluğuna ulaştı.

2025 yılında U23 kategorisine yükselen Vilk, Tiran’da düzenlenen Avrupa U23 Güreş Şampiyonası ve Novi Sad’daki Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.

## Kişisel yaşamı
Vilk güreşe memleketi Slatina’da Mario Petrak yönetiminde başladı. Günümüzde Podravka kulübünde Ivan Lončarić yönetiminde antrenman yapmaktadır. Nenad Žugaj ise Hırvatistan kadın millî takımının başantrenörüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Veronika Vilk – United World Wrestling profili
* IAT veritabanı profili
Mahiro Yoshitake

**Mahiro Yoshitake** (; d. 28 Şubat 2002), Japon güreşçidir. Serbest stilde 65–72&nbsp;kg kategorilerinde mücadele etmektedir.  
Yoshitake, 2024 Asya Güreş Şampiyonası’nda 65&nbsp;kg kategorisinde altın, 2023 Asya Güreş Şampiyonası’nda ise gümüş madalya kazanmıştır.  
Ayrıca 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazanmış ve 2022 Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda dünya şampiyonu olmuştur.

## Kariyeri
Yoshitake, 2022 yılında Bulgaristan’ın Sofya kentinde düzenlenen Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda 65&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazanarak gençler dünya şampiyonu oldu.  
2023 Asya Güreş Şampiyonası’nda Astana’da gümüş madalya elde eden Yoshitake, ertesi yıl Bişkek’te yapılan 2024 Asya Güreş Şampiyonası’nda aynı sıklette altın madalya kazandı.  
2025 yılında U23 seviyesine yükselerek Novi Sad’da düzenlenen Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 72&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Mahiro Yoshitake – United World Wrestling profili
Yelizaveta Petlyakova

**Yelizaveta Romanovna Petlyakova** (; d. 5 Aralık 2003, Lipetsk), Rus güreşçidir. Serbest stilde 65-68&nbsp;kg kategorilerinde mücadele etmektedir. 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda (Novi Sad) ve 2024 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nda (Bakü) altın madalya kazanmıştır. Ayrıca 2021 ve 2023 şampiyonalarında gümüş madalya elde etmiştir.

## Kariyeri
Petlyakova, güreşe doğduğu şehir Lipetsk'te başlamıştır. İlk antrenörü Sergey Yakovlev'dir. 2017 yılından itibaren Sankt-Peterburg'da yaşamaktadır ve UOR #1/KŞVSM kulübünde Dmitry Gercheglo ile Sergey Yakovlev yönetiminde antrenman yapmaktadır.

2021 yılında Dortmund'da düzenlenen Avrupa U20 Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya, Ufa'da gerçekleştirilen Dünya U20 Güreş Şampiyonası'nda ise gümüş madalya kazandı. 2023 yılında Amman'daki Dünya U20 Güreş Şampiyonası'nda da ikinci olarak gümüş madalya elde etti.  

2024 yılında Bakü'de düzenlenen Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nda Ukraynalı Manola Skobelskaya'yı finalde mağlup ederek altın madalya kazandı. 2025 yılında Novi Sad'da düzenlenen Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda 65&nbsp;kg kategorisinde dünya şampiyonu oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yelizaveta Petlyakova – United World Wrestling profili
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi
Carla Jaume

**Carla Jaume Soler** (d. 2 Şubat 2004, Palma de Mallorca), İspanyol serbest güreşçidir. İki kez İspanya şampiyonu olmuş, 2024 Dünya Gençler Şampiyonası’nda gümüş, 2025 Avrupa U23 Şampiyonası’nda bronz madalya kazanmıştır.

## Biyografi
Carla Jaume, Palma de Mallorca’da doğup büyüdü. 11 yaşında güreşe başladı ve halen antrenörü Francisco Javier Sanchez ile çalışmaktadır.

## Kariyeri
2024 yılında İspanya Şampiyonası’nda kadınlar 53&nbsp;kg kategorisinde ilk ulusal şampiyonluğunu kazandı. Finalde Valencia’dan Pau Gimeno Franco’yu mağlup etti.  
Aynı yıl Temmuz ayında Sırbistan’ın Novi Sad kentinde düzenlenen Avrupa U20 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya elde etti.  
Eylül 2024’te Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda finale çıkarak İspanya tarihinde dünya gençler ikinciliği kazanan ilk kadın güreşçi oldu.  

Mart 2025’te Arnavutluk’un Tiran kentinde yapılan Avrupa U23 Güreş Şampiyonası’nda 53&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazandı. Aynı yıl Ekim ayında Novi Sad’da düzenlenen Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bir kez daha bronz madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Carla Jaume Soler 
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Carla Jaume Soler
Yaynelis Sanz

**Yaynelis Sanz** (d. 14 Mart 2002, Media Luna, Granma) Kübalı serbest güreşçidir. Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda iki kez (2022 ve 2025) altın madalya kazanmıştır. Ayrıca Dünya U23 Güreş Şampiyonası (2025) bronz madalyalıdır ve Panamerikan Gençlik Oyunları’nda (2021 ve 2025) iki kez şampiyon olmuştur.

## Kariyeri
Yaynelis Sanz, Granma eyaletine bağlı Media Luna’da doğdu ve küçük yaşta güreşe başladı.

2021 yılında Cali ve Valle del Cauca’da düzenlenen Panamerikan Gençlik Oyunları’nda 57&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı. Aynı yıl Panamerikan Gençler Şampiyonası’nda üçüncü oldu.

2022’de Acapulco’da yapılan Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda 57&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı. Aynı yıl Belgrad’daki Dünya Şampiyonası’nda 55&nbsp;kg’da yarıştı, ancak ilk turda elendi.

İstanbul’da düzenlenen 2024 Dünya Güreş Olimpiyat Elemeleri Turnuvası’na katıldı fakat Paris 2024 Olimpiyatları için kota alamadı.

2025 yılında kariyerinin en başarılı dönemlerinden birini yaşadı. Monterrey’deki Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda ikinci kez şampiyon olurken, Novi Sad’da düzenlenen Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı. Aynı yıl Queretaro’da yapılan Panamerikan U23 Güreş Şampiyonası’nda altın madalya elde etti ve Asunción’daki Gençlik Oyunları’nda bir kez daha birinciliğe ulaştı. Aynı yıl 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar 57&nbsp;kg kategorisinde beşinci sırada yer aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yaynelis Sanz Verdecia – United World Wrestling profili
* The-Sports.org profili
Ruka Natami

**Ruka Natami** (; d. 29 Haziran 2002, Osaka), Japon güreşçidir. Serbest stilde 57–59&nbsp;kg kategorilerinde yarışmaktadır.

## Kariyeri
Natami, 2022 yılında Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda gençler dünya şampiyonu, 2019 yılında ise yıldızlar dünya şampiyonu olmuştur. 2022 yılında düzenlenen Kadınlar Serbest Güreş Dünya Kupası’nda Japonya’yı temsil etmiş ve sıkletinde altıncı olmuştur.

2025 yılında Novi Sad’da düzenlenen Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 59&nbsp;kg kategorisinde altın madalya, 2024 yılında Tiran’da yapılan şampiyonada ise 57&nbsp;kg kategorisinde gümüş madalya kazanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Ruka Natami – United World Wrestling profili
* IAT veritabanı sayfası
Audrey Jimenez

**Audrey Jimenez** (d. 18 Aralık 2005, Tucson, Arizona), Amerikalı serbest güreş ve folkstyle güreş sporcusudur. 2025 Panamerikan Güreş Şampiyonası'nda altın madalya sahibidir.

## Kariyeri
Tucson’da doğan Jimenez, Sunnyside Lisesi’nde eğitim gördü. Dört kez Arizona eyalet birincisi olarak şampiyonluk kazandı; son şampiyonluğunu ise erkekler kategorisinde  sıkletinde elde ederek eyalet tarihinde bunu başaran ilk kadın güreşçi oldu. Mezuniyetinin ardından Lehigh Üniversitesi adına güreşmek üzere taahhütte bulundu.

Jimenez, 2019 yılında Panamerikan U15 Güreş Şampiyonası’nda 39&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı.  
2022 ve 2023 yıllarında düzenlenen Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda 50&nbsp;kg’da gümüş madalya elde etti. Ayrıca 2023 Tiran U23 Dünya Şampiyonası’nda da ikinci oldu.

2024 yılında Acapulco’da düzenlenen 2024 Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.

Jimenez, 2025 yılında Monterrey’de yapılan 2025 Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda 50&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazandı.  
Ağustos ayında Samokov’da düzenlenen Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda yine gümüş madalya kazandı. Aynı yıl Eylül ayında Dünya Şampiyonası’nda ilk kez büyükler kategorisinde mücadele etti, ancak son 16 turunda Emanuela Liuzzi’ye yenilerek elendi.  
Ekim ayında Novi Sad’da yapılan Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 50&nbsp;kg kategorisinde ikinci olarak bir kez daha gümüş madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Audrey Jimenez 
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Audrey Jimenez
Tolga Özbek

**Tolga Özbek**, Türk güreşçidir. Serbest stilde 61 kiloda mücadele eden sporcu, Ankara ASKİ kulübü bünyesinde ve millî takım adına müsabakalara katılmaktadır.

## Kariyeri
Tolga Özbek, genç yaşlardan itibaren uluslararası arenada yer almaktadır. 2018 yılında Avrupa U15 Güreş Şampiyonası’nda 41 kg kategorisinde bronz madalya kazanmıştır. 2019’da Avrupa Yıldızlar Güreş Şampiyonası ve Dünya Yıldızlar Güreş Şampiyonası’nda 45 kg’da bronz madalya elde etmiştir. 

2023 yılında Romanya’nın Bükreş kentinde düzenlenen 2023 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası’nda 57 kg kategorisinde gümüş madalya kazanmıştır. Aynı yıl Avrupa U20 Güreş Şampiyonası’nda 57 kg’da bronz madalya almıştır. 2024 yılında Avrupa U20 Güreş Şampiyonası’nda 61 kg’da bronz kazanmış ve Dünya U20 Güreş Şampiyonası’nda beşinci sırada yer almıştır.  

2025 yılında 2025 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası’nda ve 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 61 kiloda bronz madalya kazanmıştır.

2026 yılının Mart ayında Sırbistan'da düzenlenen 2026 Avrupa U23 Güreş Şampiyonası'nda erkekler serbest stil 61 kiloda mücadele eden Tolga Özbek, ilk turda Belaruslu Belarus rakibi Herbert Akapian'ı 8-3, çeyrek finalde Rusya adına yarışan Anzor Mazhidov'u 14-5 yenerek yarı finale çıktı. Yarı finalde Ermeni Levik Mikayelyan'a 10-3 yenildi. Üçüncülük maçında Moldovalı rakibi Vasile Marcu'e 2-1 yenerek bronz madalya kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Tolga Özbek 
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Tolga Özbek
Sujeet Kalkal

**Sujeet Kalkal** (d. 5 Kasım 2002, Sonipat), Hint serbest güreşçidir.

## Kişisel yaşamı
Sujeet Kalkal, babası ve aynı zamanda antrenörü olan Dayanand Kalkal tarafından yetiştirilmiştir. Sporcu, ayak bileği sakatlığını atlatarak fiziksel gücünü ve hücum tekniklerini geliştirmiştir. Kalkal’ın güçlü savunma yeteneği ve minderdeki hareketliliği, Bajrang Punia’nın ardından 65&nbsp;kg kategorisinde önemli bir boşluğu doldurmasını sağlamıştır.

## Kariyeri
Kalkal, 2022 yılında U23 Asya Güreş Şampiyonası’nda 65&nbsp;kg kategorisinde altın madalya kazanarak uluslararası arenada adını duyurdu. 2024 yılında Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 70&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya elde etti.

2025 yılında Lucknow’da düzenlenen Dünya Güreş Şampiyonası seçmelerinde 65&nbsp;kg kategorisinde yerini aldı. Anuj’u 10-0 ve Vishal Kaliraman’ı 8-4 yenerek güçlü bir performans sergiledi.

Kalkal, 2023 yılındaki bir Dünya Ranking Series turnuvasında Amerikalı güreşçi John Michael Diakomihalis’i 8-2 mağlup ederek dikkat çekti.

Ayrıca 2023 Asya Oyunları öncesinde Bajrang Punia’ya doğrudan katılım hakkı verilmesini eleştirerek seçme süreçlerinde adalet çağrısında bulunmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Sujeet Kalkal  
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Sujeet Kalkal
Neha Sharma (güreşçi)

**Neha Sharma** (d. 8 Eylül 2005), Hindistan adına uluslararası arenada yarışan Hint serbest güreşçidir.  

## Kariyeri
2023 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar 55&nbsp;kg kategorisinde beşinci olmuştur.  

Sharma, 2025 Asya Güreş Şampiyonası’nda yedinci olmuştur. U23 kategorisinde birçok madalya kazanmış; 2023 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda gümüş, 2024 Dünya U23 Güreş Şampiyonası ve 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya elde etmiştir. Ayrıca 2025 Asya U23 Güreş Şampiyonası’nda Vũng Tàu’da gümüş madalya kazanmış ve aynı yıl Asya Gençler Şampiyonu olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Neha Sharma
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Neha Sharma
Sarika Malik

**Sarika Malik** (d. 2005), uluslararası arenada Hindistan'ı temsil eden Hint serbest güreşçidir.

## Kariyeri
2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda kadınlar 59&nbsp;kg kategorisinde 13. olmuştur.

Sırbistan'ın Novi Sad kentinde düzenlenen 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası'nda 59&nbsp;kg kategorisinde gümüş madalya kazanmıştır. Ayrıca 2024 Asya Gençler Güreş Şampiyonası'nda ikinci, 2022 Asya Gençler Güreş Şampiyonası'nda ise üçüncü olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Sarika Malik
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Sarika Malik
Jesurun Rak-Sakyi

**Jesurun Rak-Sakyi** (d. 5 Ekim 2002), Premier League ekiplerinden Crystal Palace'tan kiralık olarak Süper Lig takımı Çaykur Rizespor forması giymektedir. kanat pozisyonunda görev yapan İngiliz futbolcudur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Amory Andrich

**Amory Andrich** (d. 30 Ocak 2003), Almanya adına yarışan Alman serbest güreşçidir.

## Kariyeri
Olivia Andrich, 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda kadınlar 55&nbsp;kg kategorisinde mücadele ederek genel sıralamada 15. oldu. Aynı yıl 2025 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda Bükreş'te düzenlenen turnuvada yedinci sırayı elde etti.

2019 yılında Bakü'de düzenlenen Avrupa Gençlik Olimpiyat Festivali'nde 57&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazandı. 2025 yılında ise U23 Dünya Şampiyonası (Novi Sad) ve U23 Avrupa Şampiyonası'nda (Tiran) bronz madalya elde etti.

Daha önce 2022 yılında Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası'nda altın, 2023'te ise bronz madalya kazandı. Ayrıca 2019 Avrupa Yıldızlar Güreş Şampiyonası'nda gümüş madalya elde etti.

Andrich, Almanya şampiyonalarında da başarılı sonuçlar elde etti; 2022'de ülke şampiyonu, 2024'te ise ikincilik elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Olivia Andrich  
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Olivia Andrich
Vaghe stelle dell'Orsa

***Vaghe stelle dell'Orsa***, yönetmenliği Luchino Visconti tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Claudia Cardinale, Jean Sorel ve Michael Craig'in yer aldığı 1965 çıkışlı İtalya-Fransa ortak yapımı sinema filmi. Film, 26. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Altın Aslan ödülünü kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Mikveh İsrail

**Mikveh İsraill** veya **Mikveh Israel** (), İsrail'in orta kesiminde, Tel Aviv Bölgesi'nde yer alan bir gençlik köyü ve yatılı okuldur. 1870 yılında kurulmuştur. Günümüzdeki İsrail topraklarında kurulan ilk Yahudi tarım okulu olmasının yanı sıra, Kudüs dışında Osmanlı İmparatorluğu egemenliği altında kurulan ilk modern Yahudi yerleşimi olarak da kabul edilir. Bu yönüyle, bölge tarihine yeni bir dönemin başlangıcı olarak anılır.

## Kaynakça
Nishu Dahiya

**Nishu Dahiya** (d. 2003), Hindistan adına yarışan Hint serbest güreşçidir.

## Kariyeri
2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar 55&nbsp;kg kategorisinde mücadele eden Dahiya, turnuvayı dokuzuncu sırada tamamladı.  

Aynı yıl düzenlenen 2025 Asya Güreş Şampiyonası’nda beşinci sırada yer aldı ve 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda Novi Sad’da bronz madalya kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Nishu Dahiya  
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Nishu Dahiya
Aryna Martynava

**Aryna Martynava** (, d. 28 Şubat 2003), uluslararası arenada Belarus adına yarışan serbest güreşçidir.

## Kariyeri
Martynava, 2023 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar 57&nbsp;kg kategorisinde 12. olmuştur.  

Sırbistan’ın Novi Sad kentinde düzenlenen 2025 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda 57&nbsp;kg’da gümüş, Arnavutluk’un Tiran kentindeki 2023 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda ise 55&nbsp;kg’da bronz madalya kazanmıştır. 2025 yılında Avrupa U23 Güreş Şampiyonası’nda 57&nbsp;kg kategorisinde Avrupa şampiyonu olmuştur.

Martynava, 2023 yılında gençler dünya şampiyonu olmuş, 2021 Gençler Dünya Şampiyonası’nda ikinci olmuştur. Ayrıca 2021’de düzenlenen yıldızlar dünya ve Avrupa şampiyonalarında bronz madalya elde etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Aryna Martynava
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Aryna Martynava
19 Eylül Stadyumu

**19 Eylül Stadyumu**, Ordu'nun Altınordu ilçesinde bulunan 52 Orduspor ve Orduspor 1967 kulüplerinin ev sahipliğini yapmaktadır. Yeni Ordu Stadyumu adıyla 2021 yılında hizmete girmiş, Atatürk'ün 19 Eylül tarihinde Ordu'ya olan ziyareti ve eski Stadyumun da aynı isimde olması sebebiyle ismi 19 Eylül Stadyumu olarak değiştirilmiştir.

Durugöl Mahallesinde 90 bin metrekare alan üzerine kuruludur. Stadyum 16.768 seyirci kapasitesine sahiptir.

## Kaynakça
Sanamahizm

**Sanamahizm** , Meiteizm olarak da bilinir , veya Lainingthouism , Kuzeydoğu Hindistan'daki Manipur'daki Meitei halkının etnik bir dinidir. Çok tanrılı bir dindir ve adını Meitei inancının en önemli tanrılarından biri olan Lainingthou Sanamahi'den almıştır. Sanamahi, yüce tanrı Sidaba Mapu'nun ve yüce tanrıça Leimarel Sidabi'nin en büyük oğludur. Geleneksel olarak, dinden bağımsız olarak her Meitei hanesi Sanamahi ve Leimarel Sidabi'ye tapar. Sanamahiizm'in dini bir lideri yoktur, ancak ana dini faaliyetleri denetleyen ve rahip ve rahibelerin davranışları da dahil olmak üzere dinin tüm işlerini yöneten Maru Loishang adlı bir organı vardır. Maru Loishang ayrıca dini anlaşmazlıklar için bir mahkeme görevi görür. Maru Loishang'a bağlı üç ana bölüm vardır: Amaiba Loishang, Pena Asheiba Loishang ve Amaibi Loishang. Bu bölümler, MS 662'de Manipur Kralı Meidingu Hongnemyoi Khunjao Naothingkhong'un saltanatından beri varlığını sürdürmektedir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
Tildrakizumab

**Tildrakizumab**, diğerlerinin yanı sıra **Ilumya** marka adı altında satılan, plak sedef hastalığını tedavi etmek için kullanılan bir monoklonal antikor. Birleşik Krallık'ta kullanımı yalnızca diğer tedavilere yanıt vermeyen şiddetli hastalıkta önerilmektedir. Deri altına enjeksiyon yoluyla verilir.

Yaygın yan etkileri sırt ağrısı, baş ağrısı, enfeksiyon ve mide bulantısıdır. Diğer yan etkileri ise anjiyoödem ve enjeksiyon bölgesinde ağrıdır. Hamilelik öncesi ve hamilelik sırasındaki aylarda kullanılması önerilmez. Bir sitokin olan interlökin-23'ü (IL-23) bloke ederek çalışır.

Tildrakizumab, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da tıbbi kullanım için 2018 yılında onaylandı. Birleşik Krallık'ta 2021 itibarıyla doz başına NHS'ye maliyeti yaklaşık 3.250 £'dur. Bu miktarın ABD'deki maliyeti yaklaşık 15.300 ABD dolarıdır.

## Kaynakça
Erkin Bayram

**Erkin Bayram** (1958-21 Mayıs 2001), Kıbrıs Türk asıllı Yeni Zelandalı ekonomist. Yeni Zelanda, Otago Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nde ders vermiştir.

Lefkoşa doğumlu olan Bayram, İngiltere'de Colchester'daki Essex Üniversitesi'nde eğitim görmüş ve 1980 yılında Ekonomi alanında lisans (onur derecesi) derecesi almıştır. Essex'ten ayrılarak Hull Üniversitesi'ne geçmiş ve 1982 yılında ekonometri alanında yüksek lisans derecesi almıştır. Ardından, danışmanı John McCombie ile birlikte "SSCB ve Doğu Avrupa'da Ölçek Getirileri, Teknik İlerleme ve Endüstriyel Büyüme: Ampirik Bir Çalışma, 1961-75" (*Returns to Scale, Technical Progress and Industrial Growth in the USSR and Eastern Europe: An Empirical Study, 1961–75*) başlıklı doktora tezi üzerinde çalışmaya başlamıştır. 1986 yılında doktora derecesini almış ve ertesi yıl Otago Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak atanmıştır. 1991 yılında, sadece dört yıl sonra ve 33 yaşındayken profesörlüğe yükselmiştir.

Bayram, 21 Mayıs 2001'de 43 yaşında Dunedin'de hayatını kaybetti. Ölümüne kadar 60'tan fazla makale ve 4 kitap yayınlamıştı. Otago Üniversitesi Ekonomi Bölümü, Bayram'ın onuruna her yıl bir lisans ödülü vermektedir.

## Eserleri
Bayram'ın iki temel ilgi alanı, toplam üretim fonksiyonlarının teorik olarak belirlenmesi ve tahmini ile Thirlwall'ın ekonomik büyüme yasasının test edilmesiydi.

Ayrıca uygulamalı ekonometri, ekonometrik teori ve enflasyon ve çalışma ekonomisi alanlarında da çalıştı. Ayrıca spor ekonomisi, özellikle kriket ve lakrosla ilgilendi ve bu alanda bazı makaleler yayınladı.

Bairam ayrıca ekonomi bölümlerinin araştırma sıralamalarının hesaplanması üzerinde çalıştı. Bu konuyla ilgili bir makaleyi *Journal of Economic Literature* dergisinde yayınladı.

## Kaynakça