Rüstem'in Yedi Görevi

**Rüstem'in Yedi Görevi** ( Yedi Görev, İran'ın en büyük kahramanlarından Rüstem tarafından gerçekleştirilen bir dizi eylemdi. Hikaye, Firdevsî tarafından Şehnâme adlı destansı şiirinde yeniden anlatıldı. Yedi Görev, Rüstem'in üstlendiği yedi zorlu işti ve çoğu durumda ona sadece sadık ve zeki atı Rahş eşlik ediyordu; ancak iki görevde ona şampiyon Ulâd da eşlik etmişti.

## Heft Hân
Geleneksel anlatıya göre, hikaye Keykâvus'un Mâzenderan seferinin başarısızlıkla sonuçlanması ve ordusunun Devler tarafından esir alınmasıyla başlar. Rüstem, orduyu kurtarmayı üstlenir ve yedi görevi yerine getirerek amacına ulaşır. Yedi görevin geleneksel sırası şöyledir:

### 1. Görev: Aslan
Rüstem sazlıkların arasında uykuya dalar. Kısa bir süre sonra, vahşi bir aslan ortaya çıkar ve atı Rahş'a acımasızca saldırır; ancak Rahş, zor durumda olmasına rağmen, vahşi hayvanı dişleri ve toynaklarıyla öldürmeyi başarır. Gürültüyle uyanan Rüstem, önünde ölü aslanı ve yaralı Rahş'ı görünce, sevgili atını iyileştirmek için acele eder, ardından tekrar biner ve Mazanderan'a doğru yoluna devam eder.

### 2. Görev: Susuzluk
Rüstem, su bulunmayan bir çöle girer. Hem at hem de binici susuzluktan perişan olurlar ve bu yüzden Rüstem Tanrı'ya dua eder. Kavurucu güneşin altında bunalırken, Rüstem yanından geçen bir koyun görür ve onu iyiliğin habercisi olarak selamlar. Ayağa kalkıp kılıcını eline alarak hayvanı takip eder ve bir su kaynağına ulaşır. Orada, varlığını sürdürmesini sağlayan bu nimet için Tanrı'ya içtenlikle şükranlarını sunar.

### 3. Görev: Ejderha
Gece yarısı ormandan korkunç bir yılan ejderhası çıkar; Rahş uyuyan efendisine yaklaşır, kişner ve yere öylesine öfkeyle vurur ki onu uyandırmayı başarır. Rüstem etrafına bakar, ama ejderha çoktan kaybolduğu için hiçbir şey göremez, homurdanır ve tekrar uykuya dalar. Ejderha ikinci kez görünür ve sadık at bir kez daha efendisini uyandırmayı başarır. Rüstem eskisinden daha da öfkelidir; ama bu anda, Rahş'ı bu kadar korkutan canavarı görmesine yetecek kadar ışık ona ilahi bir şekilde verilir. Rüstem daha sonra ejderhayı öldürür.

### 4. Görev: Baştan Çıkarıcı Kadın
Rüstem, tekrar atına binerek büyülü diyarlarda yolculuğuna devam eder. Akşam vakti, berrak akarsularla serinleyen güzel bir açıklığa gelir. Burada, büyük bir sürprizle, yanında ekmek ve tuzla birlikte, kızarmış bir geyik bulur. Gizemli ziyafete oturur, ancak sesini duyduğunda ziyafet ortadan kaybolur. Ardından bir tanbur ve bir şişe şarap görür: tanburu alıp çalmaya başlar ve kendi gezintileri ve en çok sevdiği maceralar hakkında doğaçlama bir şarkı söyler. Şarkı, peri ziyafetinden sorumlu olan büyüleyici büyücünün kulağına ulaşır ve büyücü aniden ortaya çıkarak yanına oturur. Rüstem, Mazanderan çölü gibi misafirperver olmayan bir yerde kendisine yiyecek, şarap ve müzik sağlandığı için şükran duası eder ve büyücünün aslında kılık değiştirmiş bir iblis olduğunu fark etmeden, Tanrı adına eline bir kadeh şarap verir; ancak Yaratıcı'nın adı geçince, baştan çıkarıcı kadın gerçek formuna, yani kara bir iblis formuna geri dönmek zorunda kalır. Bunu gören Rüstem, onu kementiyle sıkıca tutar, ardından kılıcını çekip ikiye böler.

Bu çalışma, on üçüncü yüzyıl Arthur efsanesinin Vulgate döngüsü ve Lancelot-Grail olarak bilinen metninin Kutsal Kâse arayışı bölümünde Sir Perceval'in ayartılmasını içeren bir bölüme belirgin bir benzerlik göstermektedir. Bu benzerlik, Farsça metinden Avrupa metnine malzeme ödünç alınmasından kaynaklanıyor olabilir. Bu tür ödünç almalar daha önce bazı Arthur efsanelerinde tespit edilmiştir - özellikle Wolfram von Eschenbach'ın *Parzival'inde* ve Albrecht von Scharfenberg'in *Jungerer Titurel'inde*, Kutsal Kase tapınağının tasviri Taht-ı Süleyman'ı güçlü bir şekilde anımsatmaktadır.

### 5. Görev: Şeytanlar
Rüstem, iblislerin mağaralarını anlatan Mâzenderan şampiyonu Ulâd Dev'i yeniyor.

### 6. Görev: Kralı kurtarmak
Rüstem, Mazanderan şehrine girer, iblislerin büyüsü yüzünden hâlâ kör olan kral Keykâvus'u serbest bırakır ve Erjenk Dev'i öldürür.

### 7. Görev: Beyaz Şeytan
Rüstem, Beyaz Şeytan Dev-i-Sepid'i devirip öldürür. Beyaz Şeytan'ın kalbinin kanı Keykâvus'un görme yeteneğini geri kazandırır. Rüstem ayrıca Mâzenderan'ın (Mâzenderan eyaletiyle karıştırılmamalıdır) büyücü kralını da öldürür ve Şah eşliğinde İstahr'a döner.

## Galeri

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Abolqasem Ferdowsi, Dick Davis trans. (2006), *Shahnameh: The Persian Book of Kings* , modern English translation (abridged), current standard
* Warner, Arthur and Edmond Warner, (translators) The Shahnama of Firdausi, 9 vols. (London: Keegan Paul, 1905–1925) (complete English verse translation)
* Shirzad Aghaee, *Nam-e kasan va ja'i-ha dar Shahnama-ye Ferdousi* (Personalities and Places in the Shahnama of Ferdousi, Nyköping, Sweden, 1993. ()
* Jalal Khāleghi Motlagh, Editor, *The Shahnameh*, to be published in 8 volumes (ca. 500 pages each), consisting of six volumes of text and two volumes of explanatory notes. See: Center for Iranian Studies, Columbia University.