Louisa Vesterager Jespersen ve Maren Ueland Cinayetleri

17 Aralık 2018'de, 24 yaşındaki Danimarkalı kadın **Louisa Vesterager Jespersen** ve 28 yaşındaki Norveçli kadın **Maren Ueland'ın** cesetleri, Fas'ın Atlas Dağları'ndaki Imlil köyü yakınındaki Tubkal Dağı'nın eteklerinde başları kesilmiş halde bulundu.

Cinayetlerle ilgili olarak Fas Polisi tarafından toplam 18 kişi tutuklandı. Cinayetler, birkaç şüphelinin Jespersen'in başını keserken Irak ve Şam İslam Devleti'ne bağlılık yemini ettikleri bir videonun internette yayınlanmasının ardından Fas başsavcısı tarafından bir terör eylemi olarak tanımlandı.

## Arka plan

Louisa Vesterager Jespersen (1994 doğumlu) Danimarka'nın Ikast kentinde büyüdü. Vestre Okulu'na gitti ve 2013'te 'da öğrenci oldu. Arjantin, Peru ve Norveç gibi çeşitli ülkelere seyahat ediyordu. Jespersen, 2017 ve 2018 yıllarında Fjällräven Kutup keşif gezisine katılmak için başvuruda bulundu.

Maren Ueland'ın (1990 doğumlu) memleketi Norveç'in Bryne şehridir.

Jespersen ve Ueland, Güneydoğu Norveç Üniversitesi'nde öğrenciydiler ve burada tur rehberi olmak için açık hava rekreasyonu ve doğa rehberliği eğitimi aldılar. Jespersen'in annesine göre ikili, yürüyüş yapmak ve "tecrübeleri kovalamak" amacıyla 9 Aralık'ta turist olarak Fas'a gelmişti. İki kadın Atlas Dağları'ndaki Imlil'e gitmeden önce ilk olarak Marakeş'e geldi. Imlil köyü, Kuzey Afrika'nın en yüksek zirvesi olan Tubkal'ın zirvesine çıkmak için ana üs olarak gezginler arasında meşhurdur.

Dört saldırgan, saldırılardan önce sosyal medyada bir video paylaşarak IŞİD terör örgütüne biat etmiş ve " Haçlı ittifakının savaş uçaklarının yarattığı yıkım"dan bahsetmişti. Saldırganlardan biri, "Nerede olursanız olun Allah düşmanlarıyla savaşmaya devam edin, hiçbir mazeretiniz yok ve bilin ki biz sizin destekçiniziz, aramızda müttefikleriniz var." diye belirtmişti 

İsveç Savunma Üniversitesi araştırmacısı Magnus Ranstorp'a göre teröristlerin turistlere saldırması yeni bir olgu değil ve bu tür saldırıların gerçekleştiği ülkeyi istikrarsızlaştırmayı amaçlıyor.

Fas genellikle turistler için güvenli bir destinasyon olarak görülse de, son terör saldırısı 2011 yılında meydana geldi; Marakeş'teki bir restorana düzenlenen bombalı saldırıda 17 kişi öldü, 1600'den fazla kişi Suriye İç Savaşı'nda IŞİD'e katılmak için Fas'tan seyahat etti. Faslı yetkililer ilk etapta IŞİD'e katılan kişileri görmezden geldi ancak daha sonra bu kişilerin Fas'a dönüp terör suçu işleyebileceklerini fark etti. Sonuç olarak, ** (BCIJ) kuruldu.

Danimarka Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü'ndeki bir araştırmacıya göre, "Faslı yetkililerin cihatçı durumu iyi kontrol ettiği ve Avrupalı ve ABD'li yetkililerle işbirliği yaptığı görülüyor". Fas sınırları dışında gerçekleşen terörizm anlamına gelen "diaspora terörü"nde Faslılar aşırı temsil ediliyor; örneğin, 2017 Londra Köprüsü saldırısının arkasında iki Faslı vardı; 2017 Barselona terör saldırılarında bir Faslı, minibüsünü La Rambla'da yayaların üzerine sürerek insanları öldürdü ve ertesi gün 2017 Turku saldırısı'nda başka bir Faslı, saldırıda iki kadını öldürdü ve diğer 8 kurbanı da yaraladı.

## Cinayetler ve soruşturma

17 Aralık 2018 sabahı, bir çift Fransız yürüyüşçü, Imlil'i Tubkal Dağı'na bağlayan bir patikanın yakınında kurbanların başları kesilmiş cesetlerine ve çadırlarına rastladı. Olayın ardından Abderrahim Khayali adlı şüpheli, polisin kurbanların çadırında şüphelinin bıraktığı kimliği bulması üzerine kısa sürede yakalandı. Diğer üç şüpheli, Abdessamad Ejjoud, Rachid Afatti ve Younes Ouaziyad daha sonra yakınlardaki Marakeş şehrinde sabah trafiğinin yoğun olduğu saatlerde otobüse binerken polis tarafından yakalandı. 3 zanlı, üzerinde bıçaklı silahlarla yakalandı. Abdessamad Ejjoud'un grubun lideri olduğu varsayılıyor ve dört adam, cinayetlerden bir hafta önce IŞİD'e bağlılık sözü verdikleri bir video çekmişti.

Katiller, yabancıları aramak için Imlil bölgesine gitmeye ve iki sırt çantalı gezgini hedef almaya karar vermeden önce, güvenlik hizmetlerine veya yabancı turistlere yönelik bir terör eylemi gerçekleştirmeyi kabul etmişlerdi. Cinayet videosunda saldırganların "Allah'ın düşmanları" ve "Hajin'deki kardeşlerimizin intikamı" diye bağırdığı duyuluyor.

Fas polisi daha sonra şüphelilerle bağlantısı olduğuna inanılan kişileri de tutukladı.

### Yargılama
Toplamda 24 kişi Fas'ın Rabat yakınlarındaki Sela'da yargılandı. Suçlananlardan 23 şüpheli Marakeşli Faslı, biri ise İsviçreli-İspanyol kökenli Müslüman olmuş bir kişi idi. Bunlardan üçü cinayetle, diğer 23'ü ise çeşitli terör suçlamalarıyla suçlandı.

Mayıs 2019'da şüphelilerden biri kadınlardan birini öldürdüğünü itiraf etti. Daha önce Suriye'de İslam Devleti'ne katılmaya teşebbüs ettiği için hapse atılmıştı ve 2015'te serbest bırakıldı.

Temmuz 2019'da şüphelilerden üçüne idam cezası verildi ve avukatları buna itiraz edeceğini söyledi.

#### Temyiz
31 Ekim 2019'da hükümlülerden üçünün idam cezası Salé'deki terörle mücadele mahkemesi tarafından onandı. Toplamda cinayetlerle bağlantısı olan veya cihatçı hücre üyesi olan 24 şüpheliye ceza verildi.

Baş şüpheli Abdessamad Ejjoud 25 yaşındaydı ve cinayeti kayda alan iki suç ortağı Younes Ouaziyad (27) ve Rachid Afatti (33) ile birlikte cinayeti organize etti. Dördüncü şüpheli Abderrahim Khayali'nin cezası ise ömür boyu hapisten ölüm cezasına çıkarıldı. Khayali dağa yapılan keşif gezisinin bir parçasıydı ancak cinayetlerden önce gruptan ayrıldı. Mahkeme, sanıklardan 19'unun 5 yıldan 30 yıla kadar hapis cezasını onadı, bir cezayı da 15 yıldan 20 yıla çıkardı. Ejjoud, ne yasalara ne de insan haklarına inanmadığı için idam cezası istemek için cezadan önce konuşma şansını kullandı. Ouaziyad ve Afatti Kuran'dan ayetler okudular.

Mahkeme, ilk duruşmada olduğu gibi dört baş şüphelinin Maren Ueland'ın ebeveynlerine 190 bin euro ödemesine karar verdi.

Fas'ta idam cezası hâlâ yürürlükte. Uygulamada 1993'ten bu yana hiçbir idam gerçekleşmedi.

2023 yılı itibarıyla şüpheliler halen infaz edilmeyi beklemektedir. Abderrahmane Khayali, 28 Şubat 2023'te bir pencereye tutturduğu elbisesinden aldığı bir bez parçasıyla kendini asarak intihar etti; Khayali Vecde'deki yerel hapishanede infazı bekliyordu.

## Cenazeler
Kurbanların kalıntıları 21 Aralık 2018'de Danimarka'nın Kopenhag kentine götürüldü 

Jespersen'in cenazesi 12 Ocak'ta memleketi Danimarka'nın Ikast kasabasında düzenlendi. Danimarka Başbakanı Lars Løkke Rasmussen cenazeye katıldı.

Ueland, 21 Ocak'ta Norveç'in Jæren kentinde toprağa verildi. Törene Norveç Sağlık Bakanı Bent Høie ve Fas Büyükelçisi Lamia Radi katıldı.

## Sonrası
Fas'ta saldırı haberi geniş çapta öfke ve kınamayla karşılandı. Olay uluslararası basında geniş yer buldu. Kurbanların memleketlerindeki tepkiler şok ve öfke doluydu. Ailesine ve sevdiklerine destek olmak için Ueland'ın memleketi Bryne'de halka açık bir meşaleli nöbet düzenlendi.

Kurbanlar için nöbetler Fas'ın Rabat kentinde, Norveç ve Danimarka büyükelçiliklerinde, Marakeş ve Imlil'de de anma törenleri düzenlendi.

Biri cinayeti gösteren diğeri ise şüphelilerin IŞİD'e biat ederken kendilerini kayda aldıkları iki video sosyal medyada yayınlandı. Faslı yetkililer ve Norveç Ulusal Kriminal Soruşturma Servisi ajanları videoların gerçek olduğunu söyledi.

## Ayrıca bakınız

* Kayla Mueller – IŞİD tarafından kaçırılan ve daha sonra öldürülen Amerikalı aktivist ve yardım görevlisi.

## Kaynakça

## İleri okumalar

*