open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joni Ernst

**Joni Kay Ernst** (; d. 1 Temmuz 1970), Amerikalı siyasetçi, emekli asker ve 2015'ten beri Iowa'dan Amerika Birleşik Devletleri Senatosu üyesidir. Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Ernst, 1993-2015 yılları arasında ABD Ordusu'nda görev yaptı ve yarbay rütbesiyle emekli oldu. Irak Savaşı sırasında Kuveyt'te 1168. Ulaştırma Bölüğü'ne ve daha sonra Iowa'da 185. Muharebe Lojistik Destek Taburu'na komuta etti.

Ernst, 2011-2014 yılları arasında Iowa Eyalet Senatosunda görev yaptı ve Ocak 2005'ten 5 Ocak 2011'e kadar Montgomery County denetçisi olarak çalıştı. 2014'te ABD Senatosu seçimlerini kazandı ve 2020'de ikinci dönemi için yeniden seçildi. 2023-2025 yılları arasında Senato Cumhuriyetçi Politika Komitesi başkanı olarak Senatodaki dördüncü en rütbeli Cumhuriyetçi oldu. Senatodaki görev süresi boyunca Medicare, Medicaid ve Sosyal Güvenlik programlarının reforme edilmesini savundu. Donald Trump yönetimi sırasında, Trump'ın Çin ile yürüttüğü ticaret savaşı konusunda kaygılarını dile getirdi ve bir şahin bir siyasetçi olarak, Trump'ın dış politikasının bazı yönlerini eleştirdi. Trump'ın Çevre Koruma Ajansı yöneticiliği için aday gösterdiği her iki ismi de desteklemesine rağmen, ABD'nin yenilenebilir yakıt standardına bağlılıkları konusunda kaygılarını dile getirdi.

2 Eylül 2025'te Ernst, 2026'da yeniden seçilmek için aday olmayacağını açıkladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Senatör Joni Ernst resmî web sitesi
* Joni Ernst kampanya web sitesi
* 
* VoteSmart'ta Joni Ernst
Nahçıvanlı

**Nahçıvanlı** (eskiden **Nahçıvanik** olarak biliniyordu), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Hocalı rayonunu Nahçıvanlı Kırsal İdari Bölgesi'nde bulunan bir köydür.  Bir dağ yamacında yer almaktadır. Oykonimi "Nahçıvan'dan gelenler" anlamına gelmektedir.

## Tarihi
Nahçıvanlı, bir zamanlar Nahçıvan'dan göç eden aileler tarafından kurulmuştur. Köyün adı, 18. yüzyılın ortalarına ait bir kaynakta, Yukarı Karabağ'ın Çelabert bölgesinde Nahçıvanik olarak geçmektedir.

20. yüzyılın başlarında, bu köy üzerinde Ermeni militanlar ile Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri arasında askeri çatışmalar yaşandı.

1992'den 2020'ye kadar Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin işgali altındaydı. Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin 29 Aralık 1992 tarihli ve 428 numaralı kararıyla, Hocalı bölgesindeki Nahçıvanik köyünün adı Nahçıvanlı köyü olarak değiştirildi.

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sonuçlarına dayanarak imzalanan 10 Kasım 2020 tarihli üçlü bildiri uyarınca, Nahçıvanlı köyü Rus barış güçlerinin kontrolüne bırakıldı. 19-20 Eylül 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen Dağlık Karabağ çatışmaları sonucunda Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerinin kontrolüne bırakıldı.

## Nüfus

Dağlık-Karabağ'daki *de facto* rejim tarafından 2005 yılında yapılan nüfus sayımına göre, Nahçıvanlı köyünün nüfusu 211 olarak kaydedilmiştir.

## Kaynakça
Pircemal

**Pircemal**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Hocalı rayonunun Nahçıvanlı idari bölgesinde bulunan bir köydür.

## Tarihi
Köy, Ermeniler tarafından **Vardadzor** olarak adlandırmaktaydı.

Pircemal Köyü bitişiğinde bulunan bir tepenin yamacında yer almaktadır. Yerleşim, eski Beylegan'dan göç eden aileler tarafından kurulmuştur.

1992'den 2020'ye kadar Ermeni Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal altındaydı. İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sonuçlarına dayanarak imzalanan 10 Kasım 2020 tarihli üçlü bildiri uyarınca, Pircemal Köyü Rus Barış Güçlerinin kontrolüne geçti. 19-20 Eylül 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen Dağlık Karabağ çatışmaları sonucunda Azerbaycan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetlerinin kontrolüne geçti.

## Tarihi miras alanları
Köy ve çevresindeki tarihi miras alanları arasında 17./18. yüzyıldan kalma bir türbe, 18./19. yüzyıldan kalma bir mezarlık ve 19. yüzyıldan kalma Surb Astvatsatsin Kilisesi (, ) bulunmaktadır.

## Toponimi
19. yüzyılın ikinci yarısına ait bilgilere göre, köy başlangıçta Beylegan (aslen Bilagan) rayonundan gelen ailelerin yerleşmesi sonucu kurulmuştur. 1828'den sonra Ermeniler de köye yerleşmiştir.

Köyün adı, geçmişte bölgede yaşamış olan Pircemal rahibinin adıyla ilişkilidir.

## Nüfus

2005 yılında Dağlık-Karabağ'da yapılan nüfus sayımına göre Pircemal köyünün gerçek nüfusu 155 iken, kayıtlı nüfusu 193'tür.

## Ayrıca bakınız

* Hocalı Katliamı

## Kaynakça
İnder

**İnder ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Atırav ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 12.740&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 32.830'dur. İlçenin merkezi İnderbor'dur.

## Kaynakça
Buhara Kervansarayı

**Buhara Kervansarayı**, Bakü'deki İçerişehir'de yer alan, 15. yüzyıla tarihlenen tarihi ve mimari bir anıt olan kervansaraydır.

## Tanımı

Kervansaray, 15. yüzyılın sonunda İçerişehir'in ticaret aksı üzerinde inşa edilmiştir. Kare planlı, taçkapılı yapının avlusu sekizgen formundadır ve yapının etrafı revaklar ve özel hücre odalarla çevrilmiştir. Kervansaray tek katlıdır, ancak bir alt katının toprak altında kaldığı düşünülmektedir. Avlunun ortasında, diğer tüm Doğu kervansaraylarında olduğu gibi bir havuz bulunmaktadır.

Araştırmalara göre yapı, 15. yüzyılda Orta Asya'dan Bakü'ye gelen tüccarlar tarafından inşa edilmiştir. Yapı, ismini Özbekistan'da bulunan Buhara kentinden alınmıştır.

1964 yılında yapılan restorasyon çalışmaları sonucunda kervansaray, muhdes yapılardan arındırılmıştır. Arkeolojik kazılarda kervansarayın altından, Bakü'yü besleyen seramik borulu eski bir su hattı ortaya çıkarılmıştır.

Günümüzde, devlet başkanı kararnamesine dayanılarak yapıda restorasyon çalışmaları sürdürülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hermaville

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Ochras

**Ochras**, Antoninus Yol Rehberi'nde (Latince: *Itinerarium Antonini Augusti*) adı geçen bir antik Kapadokya kasabasıdır. *Antonine Itinerary* (Roma imparatorluk yol rehberi), Ochras'ı Orta Anadolu'yu doğuya bağlayan ana güzergah üzerinde bir durak olarak kaydeder. Batlamyus (Ptolemy), Kapadokya'nın *Chammanene* bölgesinde, Kızılırmak (Halys) ile Erciyes Dağı (, *Argaeus*) arasında **[[Odogra]]** veya **Odoga** isimli bir yerden bahseder. İngiliz sözlükbilimci William Smith, *Odogra* ile *Ochras*'ın muhtemelen aynı yer olabileceğini ileri sürmüştür; ancak modern akademisyenler bu iki yerleşimin aynı olduğu görüşünü kabul etmemektedir.

Günümüzde bu antik yerleşimin konumu, geçici olarak Nevşehir ilinin Avanos ilçesine bağlı Altınpınar ile Karacauşağı köyleri arasında lokalize edilmektedir.

## Kaynaklar
Jacob Aagaard

**Jacob Aagaard** (d. 31 Temmuz 1973), Danimarkalı satranç büyükustası. 2007'de Britanya Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
Tuti Bike

**Tuti Bike** (), Kuba Hanlığı hanı Fethali Han'ın karısı, Kaytak hükümdarı, devlet adamı Emir Hamza'nın kız kardeşidir.

## Hayatı

### İlk yılları
1751 yılında Derbent'te, maiyet komutanı Hanmuhammed'in ailesine doğdu. "Büyük" Usmi Ahmed Han'ın torunu ve Emir Hamza'nın kız kardeşiydi.

Tarihsel kaynaklarda "Tuti Bike" adı çoğunlukla hitap şekli olarak kullanılmış ve tarihe de bu şekilde geçmiştir. Gerçek adı Ümmü Gülsüm olmasına rağmen, kaynakların büyük çoğunluğunda Tuti Bike olarak anılmaktadır. Bazı belgelerde "Ümmühan Bike" (yani "hanın annesi") ifadesi de bulunmaktadır.

"Tuti Bike" takma adı Farsça ve Türkçe dillerinin etkisiyle oluşmuştur: "Tuti" Farsçada "bülbül" ve daha geniş anlamda "tatlı dilli, çekici" anlamına gelmektedir; "Bike" ise Türkçede "bey hanımı", "soylu kadın" anlamına gelmektedir. Dolayısıyla takma ad, "tatlı dilli kadın" veya "tatlı dilliliğiyle tanınan bir soylunun (han) hanımı" anlamına gelmektedir.

### Derbent'in müdafaası
Fethali Han, Gavduşan Muharebesi'nde yenilgiye uğrayıp Salyan'a çekildikten sonra, Emir Hamza, kocası yokken şehri yöneten kız kardeşi Tuti Bike'nin elinden Derbent'i hileyle ele geçirmeye çalıştı. Şehir surlarına yaklaşan Emir Hamza, Tuti Bike'ye Fatali Han'ın savaşta öldüğünü ve "cenazesini" getirdiğini bildiren bir mesaj iletti. Ancak Tuti Bike, bu girişimin amacını kısa sürede fark etti. Bunun üzerine surlara çıkarak topların ateşlenmesi talimatını verdi ve gönderdiği süvari birlikleriyle Emir Hamza kuvvetlerinin Müşkür  yönüne çekilmesini sağladı. Tuti Bike, savunma faaliyetlerini bizzat şehir surlarından yönetti.

Şehri sonuna kadar savundu ve 9 ay boyunca düşmanın Derbent'e yaklaşmasına izin vermedi. Fethali Han Derbent'e döndükten sonra şehrin kontrolünü yeniden ele geçirmeyi başardı.

### Ölüm ve defni

1786 yılında öldü ve Derbent'teki Kırklar Mezarlığı'nda sekizgen bir mozoleye defnedildi.

## Ailesi
1766'da Kuba Hanı Fethali Han ile evlendi. Bu evlilikten iki çocuğu oldu:

* Ahmed Han - Kuba Hanlığı'nın VII. Hanı.
* Hanbike Hanım (veya Hakk Bike) - 1777'de doğdu. 1800'de Bakü Hanı II. Mirza Muhammed Han ile evlendi. Çocukları olmadı. Hanbike Hanum 1806'da vefat etti.

## Hatırası

* Derbent şehrinde bulunan ve 18. yüzyılın sonlarına tarihlenen mimari bir anıt olan "Tuti Bike Türbesi" (aynı zamanda "Derbent Hanlarının Türbesi" olarak da bilinir), 1788 yılında Kuba Hanı Fethali Han tarafından karısı Tuti Bike'nin anısına yaptırılmıştır.
* Kuba şehrinin merkezi caddelerinden birine Tuti Bike'nin adı verilmiştir.
* 1947 yılında, Yönetmen Yefim Dzhigan tarafından Bakü Film Stüdyosu'nda "Fethali Han" adlı bir film çekildi. Filmde "Tuti Bike" karakterini Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı Leyla Badirbeyli canlandırdı.
* Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Sanatçısı Altay Hajiyev, "Halkımızın Yıldızları" adlı serisinde "Tuti Bike" adlı bir tablo yaptı.
* ANAS Dilbilim Enstitüsü, genç bilim insanlarının yetiştirilmesindeki hizmetleri ve bilimin gelişimine katkıları nedeniyle bir dizi bilim insanına "Tuti Bike" ödülünü vermiştir.

## Kaynakça
Abay (ilçe, Abay)

**Abay ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Abay ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 20.100&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 14.054'tür. İlçenin merkezi Karaul'dur.

## Kaynakça
Akgöl (ilçe)

**Akgöl ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Akmola ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 9.343&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 24.344'tür. İlçenin merkezi Akgöl'dür.

## Kaynakça
Alga (ilçe)

**Alga ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Aktöbe ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 7.440&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 43.354'tür. İlçenin merkezi Alga'dır.

## Kaynakça
Balkaş (ilçe)

**Balkaş ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Almatı ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 37.510&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 28.813'tür. İlçenin merkezi Bakanas'tır.

## Kaynakça
Stabilizatör (kimya)

]]Endüstriyel kimya]]da, **stabilizatör**, bozunmayı önlemek için kullanılan bir kimyasaldır. Her şeyden önce, ısı ve ışık stabilizatörleri, güvenli işlemeyi sağladıkları ve ürünleri yaşlanmaya ve hava koşullarına karşı korudukları için plastik ve kauçuk malzemelere eklenir. Örneğin en önemli plastiklerden biri olan polivinil klorür (PVC), stabilizatörler olmadan mümkün olmazdı.

## Kaynakça
2026 Süper Kupa

**2026 Süper Kupa** ya da sponsorlu adıyla **2026 Turkcell Süper Kupa**, 2025-26 Süper Lig şampiyonu ve ikincisi ile 2025-26 Türkiye Kupası kazananı ve finalistin katılacağı, dörtlü final şeklinde oynanacak 53. Süper Kupa organizasyonudur.
Aksuat (ilçe)

**Aksuat ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Abay ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 14.800&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 19.734'tür. İlçenin merkezi Aksuat'tır.

Aksuat ilçesi 23 Mayıs 1997 tarihinde bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Tarbagatay ilçesine bağlansa da 4 Mayıs 2022 tarihinde yeni bir kararname ile bu ilçeden ayrılarak tekrar ayrı bir ilçe haline getirildi.

## Kaynakça
He-Man ve Kainatın Efendileri

***He-Man ve Kainatın Efendileri*** ABD yapımı çizgi dizi. 1983-1985 yılları arasında iki sezonda tam olarak 130 bölüm çekildi. Popüler oyuncak serisinden uyarlanan yapımda "Eternia" gezegeninde yaşayan Prens Adam ("He-Man") ile saray çevresindeki dostlarının kötülüğün simgesi İskeletor ve adamlarıyla mücadelesi konu edilmiştir. "He-Man ve Kainatın Efendileri" olarak Dünya'nın birçok yerindeki televizyon kanallarında yayınlanmıştır. Türkiye'de ise TRT ve Star TV kanallarında ekranlara gelmiştir.

## Ana karakterler
* Prens Adam / He-Man
* Titrek / Atılgan
* Teela
* General Duncan
* Orko
* Kral Randor
* Kraliçe Marlena
* İskeletor
* Kötü Lyn
* Hayvan Adam
* Demir Çene
* Büyücü
## Dış bağlantılar
*He-Man and the Masters of the Universe on YouTube
*
*''He-Man and the Masters of the Universe'' at Don Markstein's Toonopedia. Archived from the original on January 27, 2016.
*Masters of the Universe  on Hulu
Tuti Bike Türbesi

**Tuti Bike Türbesi** *veya* **Derbent Hanları Türbesi**, Derbent şehrinde bulunan ve 18. yüzyılın sonlarına tarihlenen bir mimari anıttır. Türbe, 1788 yılında Kuba Hanı Fethali Han tarafından karısı Tuti Bike'nin anısına yaptırılmıştır.

## Tarihi
Tuti Bike, Derbent'in savunmasındaki kahramanlığıyla hatırlanan bir kadın hükümdardı. 1774'te üvey kardeşi Kaytak usmisi Emir Hamza şehri ele geçirmeye çalıştı, ancak Tuti Bike şehri halkıyla birlikte savundu. Şehir kuşatma altındayken askeri kararlar aldı ve halkın moralini yükseltmek için adımlar attı.

Tuti Bike'nin 1786'daki ölümünden sonra, Derbent'in kuzeyinde yer alan Kırklar Mezarlığı'nda Tuti Bike'nin adına bu türbe inşa edildi. Tuti Bike ile birlikte oğlu Ahmed Han (1791), Fethali Han'ın ikinci evliliğinden olan oğlu Hasan Han (1803) ve Hasan Han'ın karısı Nur Cihan Han (1841) türbenin içine gömüldü. Daha sonra Hasan Han'ın türbesi kazılarak kemikleri Kerbela'ya götürüldü.

## Mimari özellikler
Türbe, orta kısmında ok şeklinde bir taş kubbe ile örtülmüş sekizgen bir yapıdan oluşmaktadır. Mimari anıt, konumu, dış görünümü ve inşa tekniği açısından Derbent mimarlık okulunun tipik örneklerinden biridir. Kubbe 1940 yılında çökmüş, ancak 1975 yılında restore edilmiştir. İçeride sekizgen bir salon ve dört adet sandık şeklinde mezar taşı bulunmaktadır. Cephe, yapısı, kullanılan malzemeleri ve kompozisyonu açısından dikkat çekicidir. Anıtın cephesi, iyi yontulmuş taş bloklardan inşa edilmiş olup, yüzeyi hafif ok şeklinde nişlerle süslenmiştir. İnşaatta ana yapı malzemesi olarak büyük boyutlu, iyi yontulmuş kaya taşı kullanılmıştır. Taş blokların boyutu yaklaşık 40 x 50 cm'dir. Binanın içi sıvalıdır ve zemini rakuşnik (kabuklu kireç taşı) levhalardan yapılmıştır. Yaklaşık 1 metre yüksekliğindeki kürsülük kısmı, oyma süslemeli taş panellerle dekore edilmiştir. Türbenin büyük kenarlarının genişliği 6,2 metre, küçük kenarlarının genişliği ise 2,9 metredir. Orta kısım eksenel bir kubbe ile örtülüdür. Kubbenin iç çapı 4,6 metredir.

Türbe, şehrin Kırk Kapı olarak adlandırılan kale kapılarının 500 metre kuzeyinde, Kırklar Mezarlığı'nda bulunmaktadır.

## Koruma
Türbe Derbent Şehri Tarihi-Mimari ve Sanat Müzesi Koruma Alanı'nda yer alan yapılardan birisidir ve UNESCO'nun 5 Temmuz 2003 tarihli kararıyla Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.

## Kaynakça
Mesna

**Mesna**, ticari adıyla **Mesnex**, Siklofosfamid veya İfosfamid kullanan hastalar için hemorajik sistit riskini azaltmak için kullanılan bir ilaçtır. Organosülfür yapıda bir bileşiktir. Oral ya da damar içine enjeksiyon yoluyla uygulanır.

Yaygın yan etkileri genellikle mide bulantısı, kusma, kaşıntı, egzama ve ateştir. Gebe kadınlarda kullanımının bebek açısından güvenli olduğu düşünülmektedir. Ancak kullanımı yeterince veriyle araştırılmamıştır.

İlaç, DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde bulunmaktadır.

## Kaynakça
Gülce Güçtekin

**Gülce Güçtekin** (d. 10 Ekim 2002), Sultanlar Ligi takımlarından Fenerbahçe'de libero olarak oynayan Türk voleybolcu. 

## Kariyeri
*  Fenerbahçe Opet (2020-2021)
*  Sarıyer Belediyespor (2021-2022)
*  Wisconsin Üniversitesi (2022-2025)
*  Tennessee Üniversitesi (2025-2026)
*  Fenerbahçe (2026-*günümüz*)

## Başarıları

### Mîlli takım
* 2020 Genç Kızlar Avrupa Voleybol Şampiyonası -  Şampiyonluk
* 2022 Kadınlar U21 Avrupa Voleybol Şampiyonası -  Üçüncülük

### Bireysel Başarıları
* 2020 Genç Kızlar Avrupa Voleybol Şampiyonası - En İyi Libero
* 2022 Kadınlar U21 Avrupa Voleybol Şampiyonası - En İyi Libero

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Gülce Güçtekin - *sultanlar.volleystation.com*
* Gülce Güçtekin - *tvf-web.dataproject.com*
Astrahan (ilçe)

**Astrahan ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Akmola ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 7.372&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 19.949'dur. İlçenin merkezi Astrahanka'dır.

## Kaynakça
Ahmed Han (Kuba Hanı)

**Ahmed Han** (احمد خان) Kuba Hanlığı'nın yedinci hanıydı.

## İlk yılları
Ahmad Han, 1769 yılında Kuba'da doğdu. Kuba Hanı Fethali Han ile Tuti Bike'nin en büyük oğluydu.

## Hükümdarlığı
1789'da Fethali Han'ın ölümünden sonra hanlığa yükseldi. Tarihsel kaynaklar, Ahmed Han'ın babasının aksine devlet yönetiminde çok deneyimli olmadığını belirtmektedir. Bakıhanov, *Gulustani-Iram* adlı eserinde şöyle yazmaktadır: "*Fethali Han'ın en büyük oğlu Ahmed Han, devlet yönetiminin sorumluluğunu devraldı. Ancak gençliğinin verdiği hırs ve yönetim gururu nedeniyle deneyimsizdi ve ülke idaresine ilişkin konularda yeterli bilgiye sahip değildi.*"

Fethali Han'ın saltanatının son yıllarında, Kuba Hanlığı ile ilişkileri düzelmiş olan Şeki Hanlığı ile çatışma yeniden şiddetlendi ve Muhammed Hasan Han, Ahmed Han'a karşı ayaklandı. Ahmed Han'a karşı tek başına savaşmanın zorluğunu anlayan Şeki Han, bu savaşta Şamahı halkını kullanmaya karar verdi. Osmanlı topraklarında bulunan eski Şamahı Hanı Muhammed Said'in oğulları Asker Bey ve Kasım Bey ile Ağa Han'ın oğlu Mustafa Bey, Fethali Han'ın ölümünü duyunca önce Karabağ'a, oradan da Şamahı'ya döndüler. Muhammed Hasan Han onları silahlandırdı ve bir zamanlar Yeni Şamahı'nın hükümdarı olan Hacı Muhammedali Han'ın oğlu Manaf Bey de onlara katılarak Şamahı'ya saldırdı.

Ahmed Han bu gelişmeler karşısında direniş gösteremeyerek Kuba'ya çekildi. Muhammed Hasan Han, Şamahı'daki savaş beylerinin otoritesini yeniden tesis etti ve Yeni Şamahı'nın yönetimini Manaf Bey'e verdi. Ancak bir hafta sonra, komutanlar Yeni Şamahı'yı ele geçirerek zayıf ve etkisiz bir yönetim sergilediği gerekçesiyle Manaf Bey'i öldürdüler. Bunun üzerine Muhammed Said Han'ın oğlu Asker Bey, Şamahı Hanı ilan edildi. Ağa Han'ın oğlu Mustafa Bey ise Elvend yakınlarında Kotev adı verilen bir yerde yerleşti.

1791 yılında Kuba Hanı Ahmed Han ile akrabası olan Bakü Hanı II. Mirza Muhammed Han arasındaki ilişkiler gerginleşti. Bu durumdan yararlanan Muhammedgulu Ağa, Ahmed Han'a haraç vereceği vaadinde bulunarak onu kendi tarafına çekmeyi başardı. Ahmed Han, Salyan'a gönderilmek üzere olduğu gerekçesiyle Bakü'ye askerî kuvvet sevk etti. Muhammedgulu Ağa, gizlice Bakü'ye girerek kısa süreli bir çatışmanın ardından iktidarı ele geçirdi. Tahttan indirilen II. Mirza Muhammed Han ise Kuba'ya gönderildi.

Ancak Bakü'de hâkimiyetini pekiştiren Muhammedgulu Ağa, Ahmed Han'a verdiği haraç sözünü yerine getirmeyi reddetti. Bakıhanov'un aktardığına göre Ahmed Han, bu durumdan duyduğu pişmanlıkla II. Mirza Muhammed Han'ı yeniden iktidara getirmeye çalışmış, ancak bunda başarılı olamamıştır.

1791 yılında Ahmed Han Kuba'da öldü. Salyan valisi olan 13 yaşındaki ağabeyi Şeyhali Ağa, Kuba'ya giderek tahta çıktı ve 7 yaşındaki kardeşi Hasan Ağa'yı Salyan valisi olarak atadı.

## Ailesi
Ahmad Han, 1786 yılında Tarğu'daki Şavhal Muhammed'in kızı Kiçi Bike ile evlendi. Bu evlilikten çocukları olmadı.

## Kaynakça
Dede Korkut (film)

**Dede Korkut**, (Azerice: *Dədə Qorqud*), 1975 yapımı, dram ve melodram unsurları içeren iki bölümlük Sovyet epik filmidir. "Azerbaycanfilm" stüdyosu tarafından üretilen film, Oğuz destanı "Dede Korkut Kitabı"ndan yola çıkılarak çekilmiştir. Anar Rızayev, tarafından senaryosu yazılan filmin yönetmenlik koltuğunda Tofig Tağızade oturmaktadır.

## Konu
Filmin merkezinde halk ve onun mukadderatı yer almaktadır. Yapımda; halkın kaderi, tarihsel süreçteki rolü, köklü geçmişi, gelenek ve görenekleri ele alınır.Dede Korkut (Hasan Memmedov), sayısız insan felaketine ve sonu gelmez savaşlara tanıklık etmiş, insanları bu çileli topraklarda özgürce çalışmaya ve üretmeye çağıran bilge bir ihtiyardır. Eser, savaş meydanlarını bereketli tarım alanlarına dönüştürme tavsiyesiyle sona erer: *"Toprak korunmuyorsa ekilmeye değmez; eğer ekilmiyorsa, o zaman korunmasına da değmez."* Film boyunca vatana sevgi, dostluk, kardeşlik ve sadakat gibi yüce duygular ön plana çıkarılır.

## Film Hakkında

* Film, oyuncu Ferhat Yusufov'un sinemadaki ilk çalışmasıdır.
* Yapım, dünya edebiyat hazinesinin nadir incilerinden sayılan ve Azerbaycan halkının geçmişini öven "Dede Korkut Kitabı" destanının motiflerinden yola çıkılarak çekilmiştir.
* Film, Anar'ın aynı adlı uzun öyküsünden (povest) uyarlanmıştır.
* Sinema filmi destanın tamamını kapsamaz; temel olarak destandaki iki boy (hikâye) kullanılmıştır.
* *"Dede Korkut"*, Azerbaycan'da üretilen ilk iki bölümlük (seri) filmdir.
* Aslında filmin iki bölüm olarak çekilmesi önceden planlanmamıştır. Ancak çekimler tamamlandıktan sonra eldeki materyalin oldukça fazla olması nedeniyle, yapımın iki bölümlük bir film olarak sunulmasına karar verilmiştir.
* Film, 1. kategoriye (Sovyet sinema sınıflandırmasında yüksek kalite düzeyi) layık görülmüştür.
* Filmde birbirleriyle nişanlanan Tural ve Günel karakterlerini canlandıran oyuncular, gerçek hayatta kardeşlerdi.
* Film, 2010 yılında dijital olarak restore edilmiştir.

## Dağıtım
1975'de Azerbaycan SSC'de çekilen film, 2 yıl sonra 1977'de ise *"Свет погасших костров"* (Sönmüş Ocakların Işığı) ismiyle Rusça'ya çevrilmiş ve başta Rusya SFSC olmak üzere Sovyetler Birliğinde gösterime girmiştir.

## Oyuncular
Hasan Memmedov - Dede Korkut

Haşim Kadoyev - Kazan Han

Rasim Balayev - Beyrek

Givi Tokhadze - Alp Aruz

Hamlet Gurbanov - Kıpçak Melik

Leyla Şıklinskaya - Banu Çiçek

Şefika Memmedova - Burla Hatun

İnara Kuliyeva - Selcan 

Elçin Memmedov - Karaca Çoban

Ferhad Yusifov - Tural

Dinare Yusifova - Günel

Ali Hakverdiyev - Yalıncık

Gündüz Abbasov - Beybura

## Kaynakça
Birjan sal

**Birjan sal ilçesi** (; ; 2017'ye kadar **Enbekşilder**), Kazakistan'ın Akmola ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 11.000&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 13.240'tır. İlçenin merkezi Stepnyak'tır.

## Kaynakça
Burabay

**Burabay ilçesi** (; ; 2009'a kadar **Şçuçinsk**), Kazakistan'ın Akmola ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 5.942&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 71.405'tir. İlçenin merkezi Şçuçinsk'tir.

## Kaynakça
Beşkaragay (ilçe)

**Beşkaragay ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Abay ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 11.390&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 17.866'dir. İlçenin merkezi Beşkaragay'dır.

## Kaynakça
Zenatha Coleman

**Zenatha Coleman** (d. 25 Eylül 1993, Keetmanshoop), orta saha ve forvet mevkilerinde görev yapan Namibyalı kadın millî futbolcudur. Günümüzde Doğan Türk Birliği takımında forma giymektedir.

## Kariyeri
Profesyonel futbolculuk kariyerine JS Academy kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Gintra Universitetas, Zaragoza CFF, Valencia, Sevilla kulüplerinde oynadı. 2022'de Fenerbahçe ile Türkiye'ye transfer olan oyuncu 2024'te Beylerbeyi ile anlaştı. Türkiye'de geçirdiği dört sezonda %50 gol oranı tutturan Coleman, 2025-26 sezonu başında Doğan Türk Birliği'ne imza attı.

Aynı zamanda 2010 yılından 2025'te bırakana değin Namibya millî takımında forma giydi ve 2014 Kadınlar Afrika Uluslar Kupası'nda oynadı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
*
Kurçatov, Kazakistan

**Kurçatov** (), Kazakistan'ın Abay ilinde bulunan bir şehirdir. Şehir, İrtiş Nehri güney kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 134,9&nbsp;km² olan kentin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 10.458'dir.

Sovyet nükleer fizikçi İgor Kurçatov'un adını taşıyan kent, bir zamanlar bitişiğindeki Semipalatinsk Deneme Alanı'nın operasyon merkeziydi. Nükleer testlerin sona ermesi ve test alanının kapatılmasıyla kentin nüfusu ciddi bir şekilde azaldı. En parlak döneminde Kurçatov, **Semipalatinsk-21** adıyla Sovyetler Birliği'nin en gizli ve kısıtlı yerlerinden biri olan kapalı şehirdi. Kurçatov'daki nükleer tesisler, ülkenin Ulusal Nükleer Merkezi'nin bir bölümü olan Kazakistan Atom Enerjisi Enstitüsü tarafından yönetilmektedir.

Kurçatov'u batıda Pavlodar ve Astana'ya, doğuda ise 130 km uzaklıktaki Semey'e bağlayan bir demiryolu hattı bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
El-Ahkâmü’s-Sultâniyye

**El‑Ahkâmü's‑Sultâniyye** (*Arapça*: **الأحكام السلطانية**) klasik İslâm devlet anlayışı ve siyaset hukuku alanında yazılmış en önemli eserlerden biridir. Eser, Abbâsî dönemi Şâfiî fakihi **[[Maverdi|Ebu’l‑Hasan Ali bin Muhammad el‑Mâverdî]]** tarafından hazırlanmıştır.

## Tarih ve Bağlam
Eser 5. yüzyıl Hicrî (11. yüzyıl Miladi) civarında kaleme alınmıştır. Mâverdî, dönemin siyasi mücadeleleri ve özellikle Abbâsî halifeliğinin otorite kaybı karşısında, devlet yönetimi ve hilâfetle ilgili hükümlerin Kur’ân ve Sünnet temelinde nasıl olması gerektiğini sistematik şekilde ortaya koymayı amaçlamıştır.

## İçerik
Kitap, klasik İslâm siyaset ve kamu hukuku konularını kapsamlı biçimde işler. Eserin ana teorik hattı şu başlıkları içerir:

* **[[Hilâfet|İmâmet (Halifelik)]]** ve yönetim makamının seçimi, şartları ve vasıfları,
* **Devlet görev ve makamlarının hukukî çerçevesi** (vezir, vali, kadı vb.),
* **Askerî, mali ve adlî yapılar**,
* **[[Zekât]], [[hac]], [[cizye]] gibi kamu hizmetleri** ve
* **Ceza ve kamu düzeni ile ilgili hükümler**. Kitap, bu yönüyle hem Abbasî devlet mekanizmasının işleyişini somut biçimde yansıtır hem de İslâm siyaset fıkhının klasik çerçevesini ortaya koyar.

## Eserin önemi
El‑Ahkâmü's‑Sultâniyye, hem medrese literatüründe hem de İslâm siyaset düşüncesinin klasik eserleri arasında merkezî bir yere sahiptir. Birçok modern akademik çalışmada İslâm'da devlet, kamu hukuku ve liderlik anlayışının temel referansı olarak ele alınır.

## Kaynakça

* 
* 
*
Kosşı

**Kosşı** (), Kazakistan'ın Akmola ilinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Kazakistan Yaylaları'da başkent Astana'nın hemen güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 88,29&nbsp;km² olan kentin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 51.664'tür.

## Tarihçe
Kosşı'nın bulunduğu bölge, en son 1890'larda Rus İmparatorluğu'nun kolonizasyon politikaları altında yerleşime açılmış olsa da, çok daha uzun bir süredir yerleşim yeri olmuştur. Taytöbe'de, Tasmola kültürüne ait bir kurgan 2002 yılında kısmen kazılmıştır ve Taytöbe yer adı, Grigori Potanin tarafından derlenen ve Kobılandı Toktarbayoğlu'nu içeren bir halk efsanesinde de geçmektedir.

Kosşı köyü, 23 Nisan 1926'da bölgedeki yedi ailenin Kosşı köylü birliğine katılması ve yerleşim yerlerine bu adı vermesiyle kurulmuştur.

Astana'nın Kazakistan'ın başkenti yapılmasının ardından, Kosşı yeni başkentin yakınlarında daha düşük emlak fiyatları arayan göçmenlerin akınına uğradı. 27 Temmuz 2021'de, Kosşı ve Taytöbe köylerini de kapsayan Kosşı kırsal yerleşimi, ile bağlı bir şehir haline getirildi ve Tselinograd ilçesinden ayrıldı.

## Ekonomi
Kosşı'nın işgücünün büyük çoğunluğu çalışmak için Astana'ya gidip gelmektedir. Kent hızla büyümeye devam ederken, inşaat ve ilgili imalat faaliyetleri yerel ekonominin omurgasını oluşturur. Yerel kum ve çakıl yatakları da inşaat sektöründe kullanılmak üzere çıkarılır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
El Salvador İç Savaşı

**El Salvador İç Savaşı** (), Amerika Birleşik Devletleri tarafından desteklenen El Salvador hükûmeti ile Küba (Fidel Castro döneminde) ve Sovyetler Birliği tarafından desteklenen, solcu gerilla gruplarının koalisyonu olan Farabundo Martí Ulusal Kurtuluş Cephesi (FMLN) arasında yaşanan ve 12 yıl süren bir iç savaştır. 15 Ekim 1979'daki darbe ve ardından hükûmetin darbe karşıtı göstericileri öldürmesi, yaygın olarak savaşın başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Savaş resmen, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, 16 Ocak 1992'de Meksiko'da Chapultepec Barış Anlaşmaları'nın imzalanmasıyla sona ermiştir.

Birleşmiş Milletler (BM), savaşın 1979-1992 yılları arasında 75.000'den fazla kişinin ölümüne ve yaklaşık 8.000 kişinin kaybolmasına yol açtığını bildirmektedir. Özellikle devlet güvenlik güçleri ve paramiliter ölüm mangaları tarafından FMLN sempatizanı olduğundan şüphelenilen kişilere yönelik kaçırma, işkence ve cinayet gibi insan hakları ihlalleri son derece yaygındı.

El Salvador hükûmeti, Soğuk Savaş bağlamında ABD'nin müttefiki olarak görülüyordu. Jimmy Carter ve Ronald Reagan yönetimleri sırasında ABD, El Salvador hükûmetine ekonomik yardım sağladı. Ayrıca orduya önemli ölçüde eğitim ve teçhizat desteği verdi. Mayıs 1983'e gelindiğinde, Amerikalı askerî subayların El Salvadorlu Yüksek Komuta kademesi içinde çalıştığı ve önemli stratejik ve taktik kararlar aldığı bildiriliyordu. ABD hükûmeti, isyancıların Sovyetler Birliği tarafından desteklendiği gerekçesiyle El Salvador hükûmetine verdiği kapsamlı desteğin haklı olduğunu düşünüyordu.

Salvador hükûmeti tarafından uygulanan karşı-gerilla taktikleri çoğu zaman sivilleri hedef alıyordu. Genel olarak BM, iç savaş sırasında işlenen vahşetlerin %5'inden FMLN gerillalarının, %85'inden ise Salvadorlu güvenlik güçlerinin sorumlu olduğunu tahmin etmektedir. Bu döneme ait suçların yargılanması, 1993'teki af yasası nedeniyle uzun süre engellenmiştir. Ancak 2016'da El Salvador Yüksek Adalet Mahkemesi, *Incostitucionalidad 44-2013/145-2013* davasında bu yasanın anayasaya aykırı olduğuna hükmetmiş ve El Salvador hükûmetinin savaş suçlusu olduğundan şüphelenilen kişileri yargılayabileceğine karar vermiştir.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*El Salvador'daki huzursuzluk - Dean Peter Krogh Dış İlişkiler Dijital Arşivleri
*Uppsala Çatışma Veri Programı'nda El Salvador
Henry B. Eyring

**Henry Bennion Eyring** (d. 31 Mayıs 1933), Amerikalı bir eğitim yöneticisi, yazar ve dinî liderdir. İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin (LDS Kilisesi) Birinci Başkanlığı'nda, Dallin H. Oaks'un birinci danışmanı olarak görev yapmaktadır.

Eyring, daha önce kilise başkanlarının ölümünden önce Birinci Başkanlık'ta üç farklı kilise başkanına danışmanlık yapmıştır: 14 Ocak 2018 – 27 Eylül 2025 tarihleri arasında Russell M. Nelson'ın ikinci danışmanı, 3 Şubat 2008 – 2 Ocak 2018 tarihleri arasında Thomas S. Monson'ın birinci danışmanı, 6 Ekim 2007 – 27 Ocak 2008 tarihleri arasında ise Gordon B. Hinckley'nin ikinci danışmanı olarak görev almıştır.

Kilisede kıdem bakımından en kıdemli ikinci havari konumunda bulunan Eyring, Oniki Havariler Kurulu Başkanıdır; Dieter F. Uchtdorf ise kurulun başkan vekili olarak görev yapmaktadır.

## Kaynakça
Nidal Čelik

**Nidal Čelik** (; d. 17 Temmuz 2006), Bosnalı profesyonel futbolcudur. Ligue 1 takımı Lens'te stoper pozisyonunda oynamaktadır.

Čelik, profesyonel futbol kariyerine Sarajevo'da başladı ve 2025'te Lens'e transfer oldu.

## Kulüp kariyeri

### Sarajevo
Čelik, 2017'de Sarajevo altyapısına katıldı. Temmuz 2022'de ilk profesyonel sözleşmesini imzaladı. İlk maçına 27 Eylül 2023'te, Bosna-Hersek Kupası'nda Sloga Uskoplje karşısında çıktığında 17 yaşındaydı. İki ay sonra, ligdeki ilk maçına GOŠK Gabela karşısında çıktı.

Haziran 2024'te kulübüyle üç yıllık yeni bir sözleşme imzaladı.

Kasım 2024'te takımın kaptanlığına getirildi.

### Lens
Şubat 2025'te, €2,5 milyon bonservis bedeli karşılığında Lens'e transfer oldu. Kulüple 2029 yazına kadar süren bir sözleşme imzaladı.

## Millî takım kariyeri
Čelik, Bosna-Hersek'in tüm yaş kategorilerinde forma giydi.

Kasım 2024'te, Almanya ve Hollanda ile yapılacak olan 2024-25 UEFA Uluslar A Ligi maçları için ilk kez A millî takıma çağrıldı.

## Kariyer istatistikleri

### Kulüp

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
*
2025-26 UEFA Kadınlar Avrupa Kupası

**2025-26 UEFA Kadınlar Avrupa Kupası**, UEFA tarafından düzenlenen, Avrupa'nın ikinci seviye kadın kulüp futbolu turnuvası olan UEFA Kadınlar Avrupa Kupası'nın ilk sezonudur. Turnuva, doğrudan eleme formatında oynanmakta ve final dâhil tüm turlar, çift ayaklı maçlar üzerinden gerçekleştirilmektedir.

Turnuvayı kazanan takım, 2026-27 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nde Şampiyonlar Yolu'nun üçüncü eleme turuna otomatik olarak katılma hakkı elde etmektedir.

## Katılacak takımların belirlenmesi
Ülkelerin takım sayılarının belirlenmesi için UEFA kadınlar ülke katsayılarına dayalı federasyon sıralaması kullanılmaktadır. Buna göre:
*8-13 ve 18-24. sıraya kadar olan ülkelerden (Rusya hariç) birer takım.
*2025-26 Kadınlar Şampiyonlar Ligi eleme turlarında elenen 31 takım.

Bir federasyonun takım gönderebilmesi için on birer kişilik kadınlar yerel ligine sahip olması gerekir. 2019-20 sezonu itibarıyla, UEFA üyesi 55 federasyondan 52'si kadınlar yerel ligi düzenlemektedir; istisnalar Andorra (İspanya'da 1 kulüp), Lihtenştayn (İsviçre'de 3 kulüp) ve San Marino'dur (İtalya'da 1 kulüp).

### Ülke sıralaması
2025-26 UEFA Kadınlar Avrupa Kupası için federasyonlara verilecek kontenjanlar, 2024 UEFA kadınlar federasyon katsayılarına göre belirlenmiştir. Bu katsayılar, 2019-20 ile 2023-24 sezonları arasındaki Avrupa kupalarındaki performansları dikkate alır.

Federasyon katsayılarına dayalı kontenjan dağılımına ek olarak, bazı federasyonlar aşağıda belirtildiği şekilde Avrupa Kupası'na fazladan takım gönderebilir:
* - UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nden gelen takımlar

### Takımların dağılımı

### Takımlar
Parantez içindeki etiketler, her takımın hangi şekilde ve hangi turdan turnuvaya katıldığını gösterir:
*2., 3.: Bir önceki sezon ligde alınan sıralama
*ŞL: Kadınlar Şampiyonlar Ligi'nden gelen takımlar
**ŞY/LY Q3: Üçüncü eleme turundan gelen takımlar (Şampiyonlar/Lig Yolu)
**CH/LY Q2: İkinci eleme turundaki kısa turnuvadan gelen takımlar (Şampiyonlar/Lig Yolu)
***FN: Kısa turnuva finalisti
***ÜÇ: Kısa turnuva üçüncüsü

**Notlar**

## Turnuva takvimi
Turnuvanın takvimi aşağıdaki gibidir.

## Eleme turları

### Birinci eleme turu

### İkinci eleme turu

## Eleme aşaması

### Eşleşmeler

### Son 16

### Çeyrek final

### Yarı final

### Final

## İstatistikler
İstatistikler, eleme turları ve play-off turunu kapsamamaktadır.

### Gol kraliçeliği

## Ayrıca bakınız
*2025-26 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi
*2025-26 UEFA Şampiyonlar Ligi
*2025-26 UEFA Avrupa Ligi
*2025-26 UEFA Konferans Ligi
*2025 UEFA Süper Kupası
*2025-26 UEFA Gençlik Ligi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yanka Kanevçeva

**Yustiniana Apostolova Kanevçeva** (; evlilik sonrası **Gercikova** (Герджикова); 11 Haziran 1878-3 Mart 1920), İç Makedon Devrimci Örgütü üyesi Bulgar devrimci ve isyancı.

## Biyografi
Yanka Kanevçeva 1878'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Ohri kasabasında doğdu. Daha sonra ailesi Sofya'ya taşındı ve burada liseden mezun oldu ve Sofya Üniversitesi'nde felsefe eğitimine devam etti.

Kanevçeva, İMORO'ya katıldı ve Makedonya'nın Veles şehrinden Lyuba Kuppeva ve daha sonra Klement Şapkarev'in eşi olacak Amalia Pricianova ile birlikte, Strugalı öğretmen Slavka Puşkarova liderliğindeki kadın devrimci gruba katıldı. Bu grup, örgüt için bağış toplama faaliyetlerinde bulundu. Gotse Delçev tarafından desteklendi. 1900 yılında Delçev, Gyorçe Petrov ve Boris Sarafov ile birlikte İvan Geşov'un oğlu Nikola Geşov'un kaçırılmasını planladı, ancak Geşov ailesi Paris'e gittiği için bu plandan vazgeçildi.

Delçev'in ölümünden sonra Kanevçeva, Mihail Gerchikov ile evlendi. Bu evlilikten Magdalene adında bir kızı oldu. Magdalene 1920 yılında tüberkülozdan öldü.

Kanevçeva'nın Filibe'de veya Sofya'da ya da diğer verilere göre İsviçre'de hayatını kaybettiği düşünülmektedir..

## Kaynakça

## Bibliyografi

* 
* 
*
Avrupa Kadınlar Futsal Şampiyonası

**Avrupa Kadınlar Futsal Şampiyonası**, UEFA tarafından düzenlenen kadın millî futsal turnuvasıdır.

İki yılda bir düzenlenme planıyla başlayan turnuvanın ilk final turnuvası Şubat 2019'da dört takımın katılımıyla gerçekleşti. Başlangıçta 2021'de yapılması planlanan ikinci turnuva, COVID-19 pandemisi nedeniyle 2022'ye ertelendi. 

2023'ten itibaren, yeni kurulan FIFA Futsal Kadınlar Dünya Kupası'na yer açmak için turnuva dört yılda bir düzenlenme sistemine geçti.

İspanya, ilk üç turnuvayı kazanarak en başarılı takım oldu.

## Sonuçlar

## Ülkelerin performansları

## Katılım detayları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Angola-Azerbaycan ilişkileri

**Angola-Azerbaycan ilişkileri** Angola ve Azerbaycan arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ile Angola arasındaki diplomatik ilişkiler ilk olarak 1 Aralık 1994 tarihinde kurulmuştur.

## Ekonomik işbirliği
Birleşmiş Milletler Emtia Ticaret İstatistikleri Veritabanı (UN COMTRADE) istatistiklerine göre, 2014 yılında Azerbaycan'dan Angola'ya mutfak eşyaları, demir ve çelik ürünleri ile ev eşyalarının ihracat hacmi 330 ABD doları olarak gerçekleşti.

UN COMTRADE verilerine göre, 2017 yılında Azerbaycan'dan Angola'ya tekstil ürünleri ihracatı 2,2 bin ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

İşbirliği, petrol ve gaz sektörünün yanı sıra su temini, enerji ve tarım alanlarında da yürütülmektedir.

## Kültürel ilişkiler
İki ülke eğitim alanında işbirliği yapmaktadır. Öğrenci değişim programları yıllık olarak düzenlenmektedir.

5-12 Mayıs 2013 tarihleri arasında, ADA Üniversitesi öğrencileri "Capstone" projesi kapsamında Angola ve Güney Afrika, Namibya, Botsvana ve diğer komşu ülkeleri ziyaret ettiler.

25 Mayıs 2023 tarihinde, Luanda'da düzenlenen Afrika Günü Festivali'nde, Angola halkına Azerbaycan kültürünü tanıtmak amacıyla bir Azerbaycan köşesi düzenlendi.

## Benzer madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan-Burkina Faso ilişkileri

**Azerbaycan-Burkina Faso ilişkileri** Burkina Faso ve Azerbaycan arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ile Burkina Faso arasında diplomatik ilişkiler ilk kez 31 Mayıs 2004 tarihinde kurulmuştur. 28 Mayıs 2004 tarihinde, iki ülkenin hükûmetleri diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin bir protokol imzalamıştır.

## Ekonomik işbirliği
Burkina Faso'nun Azerbaycan'a yaptığı başlıca ihracat kalemi enerji ürünleridir.

Birleşmiş Milletler istatistiklerine göre, Burkina Faso'nun 2019 yılında Azerbaycan'a yaptığı ihracat 3.644 ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

## Uluslararası işbirliği
Azerbaycan ve Burkina Faso arasındaki uluslararası alanda işbirliği, İslam İşbirliği Teşkilatı, UNESCO ve Afrika Birliği gibi çeşitli kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir.

## İnsani yardım
2011-2012 yıllarında, Azerbaycan Uluslararası Kalkınma Ajansı (AIDA) Burkina Faso'ya devam eden gıda krizini aşması için 50.000 ABD doları tutarında mali yardım sağladı.

## Ortak projeler
3-8 Aralık 2012 tarihleri arasında, Azerbaycan Uluslararası Kalkınma Ajansı (AIDA) ve İslam Kalkınma Bankası arasında eşit ortaklık çerçevesinde, Burkina Faso'nun başkenti Ouagadougou'da "önlenebilir körlüğü önleme" kampanyası başlatıldı. Kampanya sırasında, yerel halk katarakt ameliyatı oldu. Ayrıca, Burkina Faso'dan beş göz doktoruna eğitim verildi. Benzer bir kampanya 2013 yılının Mayıs ayında tekrar başlatıldı.

SOCAR'ın katılımıyla bir dizi bölgesel ve uluslararası proje hayata geçirilmiştir.

2016 yılında, Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR Trading ile Burkina Faso petrol şirketi SONABHY arasında Burkina Faso'ya petrol ürünleri tedariki için çeşitli ticari anlaşmalar imzalanmıştır.

## Benzer madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Hilltown Küçükyalı

**Hilltown Küçükyalı**, İstanbul'un Maltepe ilçesi, Küçükyalı Merkez mahallesinde 2017 yılından beri aktif hizmet veren ve Rönesans Holding tarafından işletilen bir Alışveriş merkezidir. 2.397 araç kapasiteli bir otoparkı mevcuttur. Alışveriş merkezinde yaklaşık 2.000 m² büyüklüğünde bir eğlence alanı yer almakta olup, bu alanda 9 salonlu Paribu Cineverse sinemaları ile Power Jump, Hilltown Seyirlik Sahne ve Playtown bulunmaktadır. Ayrıca Türkiye'nin hayvan dostu alışveriş merkezlerinden biridir.

## Ulaşım
M4 hattının (Kadıköy - Sabiha Gökçen Havalimanı) Küçükyalı durağının 2. çıkışına yaklaşık 350 metre yürüme mesafesinde yer almaktadır.

Ayrıca 16A, 16S, 16U, 17L, 130A, 130Ş, 251, 19FB, 500T ve E-10 otobüs hatları ile Hilltown Küçükyalı Alışveriş Merkezi'ne ulaşım sağlanabilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* https://hilltownkucukyali.comResmî site
Ukrayna ve kitle imha silahları

Ukrayna, 1922-1991 yılları arasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) bir cumhuriyeti olarak var olmuş ve bir dönem topraklarında Sovyet nükleer silahları ile bunların taşıma sistemlerine ev sahipliği yapmıştır. Eski Sovyetler Birliği, nükleer programını yalnızca dört cumhuriyetine yaymıştı: Belarus, Kazakistan, Rusya ve Ukrayna. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Ukrayna, her biri altı savaş başlığı taşıyan yaklaşık 130 adet UR-100N kıtalararası balistik füze (KABF), her biri on savaş başlığı taşıyan 46 adet RT-23 Molodets KABF, ayrıca 33 ağır bombardıman uçağı devraldı. Bunun sonucunda Ukrayna topraklarında toplamda yaklaşık 1.700 nükleer savaş başlığı bulunuyordu. Bu durum Ukrayna'yı, dünyadaki üçüncü en büyük nükleer güç konumuna getirdi (Kazakistan'dan yaklaşık 300 savaş başlığı fazla, ABD'den 6,5 kat daha az, Rusya'dan ise 10 kat daha az) Ayrıca eski Sovyet nükleer silahlarının, taşıma sistemlerinin ve bunların tasarım ile üretimine dair önemli bilginin yaklaşık üçte birine sahipti. Ancak bu silahların tamamı Ukrayna topraklarında bulunmasına rağmen, Ukrayna'nın fiilî kontrolü altında değildi.

1994'te, bu silahların sökülmesi için Rusya'ya devredilmesini kabul etti ve karşılığında ekonomik tazminat ile Rusya, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'tan, mevcut sınırları içinde Ukrayna'nın bağımsızlığına ve egemenliğine saygı gösterileceğine dair güvence alarak Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na (NPT) taraf oldu. Yaklaşık yirmi yıl sonra ise, anlaşmanın taraflarından biri olan Rusya, 2014'te Ukrayna'yı işgal etti ve 2022'den itibaren de işgali yeniden ve daha geniş çapta sürdürdü.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Kostenko, Y., & D'Anieri, P. (2021). *Ukraine's Nuclear Disarmament: A History* (S. Krasynska, L. Wolanskyj, & O. Jennings, Trans.). Cambridge: Harvard Ukrainian Research Institute.

## Dış bağlantılar
* Ukrayna Krizi, onlarca yıllık nükleer silah anlaşmalarını sarsıyor
* Ukrayna, Sovyetler Birliği'nden ayrılma yönünde oy kullandı - Bağımsızlık: Seçmenlerin %90'ından fazlası Kremlin'den tarihsel kopuşu onayladı. Seçilmiş başkan, ülkenin nükleer cephaneliği üzerinde kolektif komuta çağrısı yaptı.
* Rusya, Ukrayna ve Sovyetler Birliği'nin dağılması
* Güvenlik Garantileri Memorandumları, 1994
* Kievli milletvekili: "Ukrayna nükleer silahlara geri dönmek zorunda kalabilir"
* Ukrayna Krizi, onlarca yıllık nükleer silah anlaşmalarını sarsıyor
* Kırım'ın askerileştirilmesinin Pan-Avrupa düzeyinde bir tehdit olarak değerlendirilmesi ve NATO'nun tepkisi - 3. baskı
Türkiye ve kitle imha silahları

Amerika Birleşik Devletleri, 1959'dan beri Türkiye'ye nükleer silah konuşlandırmıştır. 2025 itibarıyla, İncirlik Hava Üssü'nde yaklaşık 20 ila 30 adet B61 tipi nükleer bomba bulunduğu tahmin edilmektedir.

## Nükleer silahlar
1962 Küba Füze Krizi sırasında, Sovyetler açısından kilit meselelerden biri, 1961'de NATO ülkeleri olan Türkiye ve İtalya'ya PGM-19 Jupiter uzun menzilli balistik füzelerinin konuşlandırılmasıydı. Krizin çözümünün bir parçası olarak Amerika Birleşik Devletleri, *Operation Pot Pie II* adlı askerî operasyon kapsamında bu füzeleri Türkiye'den gizlice kaldırmayı kabul etti.

Soğuk Savaş'ın 1991'de sona ermesinin ardından, ABD silahları Erhaç Hava Üssü ve Eskişehir Hava Üssü'nden kaldırıldı. 1995'te ise silahlar Akıncı Hava Üssü ve Balıkesir Hava Üssü'nden çıkarıldı; ancak bu üslerdeki nükleer silah depolama kasaları "bakım/koruma statüsünde" tutulmaya devam etti. 1995'ten bu yana, Türkiye'de bulunan tek ABD nükleer silahları İncirlik Hava Üssü'nde depolanmaktadır. 2025 itibarıyla, burada 20-30 adet B61 nükleer bombası bulunduğu tahmin edilmektedir. Bir kriz durumunda bu silahların, ABD tarafından işletilen bir hava üssüne hava yoluyla taşınması ya da Türk Hava Kuvvetleri'ne ait F-16C/D savaş uçaklarıyla acil teslim edilmesi gerekecektir.

Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı döneminde, özellikle 15 Temmuz Darbe Girişimi ve Suriye İç Savaşı'na Türkiye'nin müdahalesi sonrasında, ABD yetkilileri Türkiye'deki tüm nükleer silahların kaldırılması konusunu kendi içlerinde tartışmışlardır.

## Kimyasal silahlar
Türkiye, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni 1993'te imzalamış, 1997'de onaylamıştır.

## Biyolojik silahlar
Türkiye, Biyolojik Silahlar Sözleşmesi'ni 1972'de imzalamış, 1974'te onaylamıştır.

## Kaynakça
Nurol Yörük 4x4

**Nurol Yörük 4x4**, Nurol Makina tarafından üretilen Türk yapımı bir taktik tekerlekli zırhlı araçtır. Araç başta Türk Kara Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarına yönelik olmakla birlikte çeşitli görevler için birden fazla konfigürasyona sahiptir.

## Özellikler
YÖRÜK 4x4, V şeklinde monokok gövde yapısına sahip 4×4 taktik tekerlekli hafif zırhlı araçtır.

### Genel özellikler
Kaynakça:
* Azami 11 kişiye kadar personel taşıma kapasitesi
* Run-flat (patlak gider) lastik
* Araca entegre redresör
* Hidrolik takviyeli direksiyon sistemi
* Hazır telsiz altyapısı
* Araç içi barut gazı tahliye fanları
* Sağ ve sol el kullanımına uygun ateş destek açıklıkları (mazgallar)
* Manuel veya uzaktan kontrollü çoklu silah sistemlerinin entegre edilebildiği yapı.
* Artırılabilir balistik koruma seviyesi (modüler zırh yaklaşımı).

### Opsiyonel donanım

* Merkezi lastik şişirme sistemi
* Araç içi ve dışı konuşma sistemi
* Ön/arka kamera sistemi
* Gündüz/gece görüş sistemleri
* Kurtarma vinci
* Sis havanları / sis mühimmatı fırlatıcıları
* Araç içerisinden kontrollü projektör ve anons sistemleri
* 360° sürücü görüş geliştirme sistemi
* Askerî GPS ve araç takip sistemi
* İnfilak bastırma ve yangın söndürme sistemi; personel, gövde, teker üstü ve motor bölmesi için otomatik yangın söndürme
* KBRN (Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer) koruma sistemi
* Karartma sistemi
* Elektrohidrolik arka kapı
* Patlamaya ve delinmeye karşı önlem alınmış yakıt tankı
* Soğuk iklim koşulları için yakıt ön ısıtma sistemi ve motor ön ısıtma sistemi

### Arazi kabiliyeti

## Konfigürasyon

### Zırhlı Muharebe Aracı
Zırhlı Muharebe Aracı Konfigürasyonu, sürücü, araç komutanı ve nişancı dâhil olmak üzere toplam dokuz kişilik taşıma kapasitesiyle tasarlanmıştır.

### NMS 2.75''’’ Füze Aracı''
Bu konfigürasyonda araca 2.75 inç lazer güdümlü 2 fırlatıcı halinde 8 Cirit füzesi entegre edilmiştir. Sistem hafif zırhlı veya zırhsız hedeflere karşı sabit ya da hareketli durumlarda kullanılabilmektedir.

### Hava Savunma Aracı
Bu konfigürasyonda araca ASELSAN üretimi LLS (Lazer Silah Sistemi) entegre edilmiştir. Sistemde 20 kW bir lazer silahı ve diğer kısa menzilli hava savunma füzesi ve namlu bulunmaktadır.

### Anti-Tank Füze Aracı
Bu konfigürasyonda araca ASELSAN tasarımı SARP 120/M uzaktan komutalı stabilize silah ve füze sistemi entegre edilmiştir. Sistemde atışa hazır 4 tanksavar füzesiyle 12.7 ve 7.62 makineli tüfek bulunmaktadır.

### Keşif ve Gözlem Aracı
Bu konfigürasyonda çeşitli görsel ve akustik pasif tespit sistemleri ile uzun menzilli keşif ve gözlem yapılmaktadır.

### Zırhlı SWAT Aracı
Bu konfigürasyon SWAT timleri için taktik oturma düzeni ve entegre iletişim sistemine sahiptir.

### Tek Kabinli Pikap Aracı
Bu konfigürasyon zorlu arazi şartlarında kullanılmak üzere pikap tarzında tasarlanmıştır.

### Çift Kabinli Pikap Aracı
Bu konfigürasyon zorlu arazi şartlarında kullanılmak üzere çift kabinli pikap tarzında tasarlanmıştır.

### Radar Aracı
Bu konfigürasyonda araca ASELSAN üretimi MAR-D radarı entegre edilmiştir

## Kullanıcılar

*
*
*
*
*
*
*

## Kaynakça
Elif Su Eriçek

**Elif Su Eriçek** (d. 16 Aralık 2002), Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi takımlarından Bolu Belediyespor'da smaçör olarak oynayan Türk voleybolcu. Daha önce Galatasaray, Beşiktaş ve Çukurova Belediyespor'da oynadı.

## Kariyeri
*  Galatasaray HD Sigorta (2018-2021)
*  Beşiktaş (2021-2022)
*  Çukurova Belediyespor (2022-2023)
*  Galatasaray Daikin (2023-2024)
*  Bolu Belediyespor (2024-2025)

## Başarıları

### Mîlli takım
* 2020 Genç Kızlar Avrupa Voleybol Şampiyonası -  Şampiyonluk

### Bireysel Başarıları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Elif Su Eriçek - *tvf-web.dataproject.com*