Baş damıtıcı

**Baş damıtıcı** veya **Usta damıtıcı** (İngilizce: **Master distiller**), genellikle damıtma uzmanı veya modern damıtımevlerindeki kilit lider veya sahibi için kullanılan bir unvandır. Unvanın sabit bir tanımı yoktur ve farklı şirketlerde farklı anlamlara gelebilir. Damıtma zanaatı tarih boyunca yüzyıllardır var olmasına rağmen, "baş damıtıcı" terimi, ilk kez bir kişinin damıtma zanaatını yıllarca uygulayıp mükemmelleştirdikten sonra kazandığı damıtma uzmanlığını ve bilgisini belirtmek için kullanıldığı 1800'lere kadar uzanmaktadır. Daha yakın zamanda, terim çok daha geniş bir anlama sahiptir ve bazen şirketlerini yöneten, ancak damıtma evlerinde kullanılan damıtma tariflerini ve süreçlerini aktif olarak oluşturmayan sahipler ve şirket liderleri için kullanılır.

## Tarihçe
İçecekleri fermente etme ve damıtma zanaatı yüzyıllar öncesine dayanır, ancak gerçek "usta damıtıcı" terimi neredeyse o kadar uzun süredir ortalıkta değildir.*[[English Cyclopaedia|The English Cyclopaedia]]'nın* (Sanatlar ve Bilimler bölümü) 1867 baskısı, terimin orijinal anlamının net bir tanımını sunar:"İstediği sıklıkta tüm sıvıların özgül ağırlığını test eder; çok sayıda borunun boyanmasını ister, bazıları siyah, bazıları kırmızı, bazıları mavi ve bazıları beyaz olsun, böylece hangisinin şıra nakli için, hangisinin yıkama için, hangisinin ilk içki için ve hangisinin bitmiş içki için olduğunu bilsin; her bir aparatın her bir parçasına erişebilmesi için merdivenlerin ve geçitlerin yardımını ister. Kısacası, baş damıtıcı tüm işlemlerde o kadar sıkı bir şekilde kontrol edilir ki, büyük bir işten kaynaklanan büyük kar beklentisi dışında hiçbir şey bir üreticiyi bu tür zincirleri takmaya ikna etmez."

—&hairsp; Charles Knight, *[[English Cyclopaedia|The English Cyclopaedia]]*, sayfa 565Başlangıçta, usta damıtıcı, ABD'de hem Yasaklama'dan önce hem de sonra bourbon viskisiyle ilgili olarak en yaygın kullanılan terimdi ve tarihsel kullanımı tipik olarak yalnızca damıtma zanaatında gerçekten ustalaşmış olanlarla sınırlıydı. Özellikle, Kentucky bourbon üreticilerinin genellikle "damıtıcı", "baş damıtıcı" ve "usta damıtıcı"dan oluşan bir hiyerarşisi vardı.

## Ortak sorumluluklar
Bilimsel katılım düzeyi değişebilse de, usta damıtıcılar genellikle damıtımevlerinde üretilen içkilerin üretimini denetler ve nihai ürünlerden ve kalitelerinden sorumludurlar. Bir zamanlar usta damıtıcıların sadece yıllarca süren uygulamalı deneyimlerle, çoğunlukla çırak olarak öğrenmeleri yaygındı, ancak artık birçok damıtıcı - usta damıtıcı olarak etiketlenmeyenler bile - kimya, biyoloji, mikrobiyoloji, gıda bilimi veya gerçek damıtma alanlarında derecelerle ilgili akademik geçmişlere sahiptir.

En azından, usta damıtıcı ünvanına sahip olanlar genellikle bir tür ilgili deneyime ve damıtma süreci boyunca personeli yönetmek ve gıda güvenliğini denetlemek için gerekli becerilere sahiptir. Ayrıca, halkla ve basınla iletişim kurmak için gereken halkla ilişkiler becerilerine de sıklıkla sahiptirler.

Bir damıtıcı ustasının tam sorumlulukları şirkete bağlı olarak değişecektir ancak yaygın iş görevleri şunlardır:

### Ürün geliştirme
Geleneksel tanıma uyan ve mevcut içkilerin üretimine ve yenilerinin yaratılmasına aktif olarak katılan modern bir usta damıtıcı, genellikle kimya ve maya fizyolojisi alanında bir geçmişe ve yılların damıtma deneyimine sahiptir. Ancak bazıları, resmi bir eğitim veya öğretim olmadan zanaatlarında ustalaşmayı öğrenir, bunun yerine onları iş başında eğiten akıl hocalarından öğrenirler. Yöntem ne olursa olsun, farklı viski türleri için çeşitli tahıllar veya rom için şeker kamışı gibi ham temel malzemeleri nasıl alacaklarını ve çok belirli istenen özelliklere sahip içkiler üretmek üzere tasarlanmış fermantasyon yıkamaları yaratmayı öğrenirler.

Damıtma sürecinin farklı noktalarında üretilen içkinin kalitesi değişir ve farklı özellikleri vardır. Damıtılmış içkide baş, göbek ve kuyrukları ayırmak için "kesimler" yapmak, genellikle usta damıtıcılar tarafından denetlenen sürecin önemli bir parçasıdır. Ayrıca, ahşap fıçılar gibi yaşlandırma için kap türünü seçerler ve karıştırma, filtreleme, renklendirme ve şişeleme hakkında kararlar alırlar.

Usta damıtıcılar maltlama, fermantasyon, olgunlaştırma ve harmanlama konusunda tarif bazlı kararları ekiplerindeki diğer uzmanlara emanet etseler bile, genellikle nihai ürünün kalitesinden sorumludurlar. Genellikle ham maddeleri kendileri temin ederler ve tüm partilerde tutarlı kalite ve lezzeti sağlamak için kalite kontrolünde tadımcılarla birlikte çalışırlar. Ayrıca, damıtımevinin yaşlanma gerektiren ürünler için uzun vadeli depolama için uygun tesisleri ve ekipmanları koruduğundan emin olmak zorundadırlar.

### Pazarlama
Usta damıtıcılar genellikle yeni ve mevcut ürünler için pazarlama kampanyalarının geliştirilmesine ve finansman girişimlerine katılırlar. Damıtımevi tarafından üretilen içkilerin değerini en üst düzeye çıkarma hedefiyle, genellikle pazarlama ekiplerinin ve tadımcıların görüşlerini ürün geliştirme aşamalarına dahil ederler.

Ek olarak, usta damıtıcılar genellikle damıtımevinin "yüzü" olarak hizmet eder, yani genellikle tadımlarda, ürün lansman etkinliklerinde, ticaret fuarlarında ve diğer önemli etkinliklerde halkla ve basınla etkileşime giren tanınan kişilerdir. Müşterilerden toptancılara ve hatta bazen diğer damıtımevlerine kadar herkesle çalışarak ürünleri tanıtırlar ve memnun müşterilerden oluşan sadık bir takipçi kitlesi kazanırlar.

### Yöneticilik
Personeli yönetmenin yanı sıra, usta damıtıcılar genellikle finans işlerini yönetmek ve dağıtım sistemlerini organize etmek de dahil olmak üzere damıtımevinin günlük operasyonlarını yönetmekten sorumludur. Damıtma sürecinde farklı düzeylerde katılımları olabilir ancak genellikle en azından damıtma ekibini yönetir ve damıtımevi işlevleri (mayşeleme ve fermente etme gibi) ve muhasebe gibi idari işlevler de dahil olmak üzere çeşitli görevler için personel eğitimi ve gelişimini planlarlar. Ekibin her zaman gıda güvenliği standartlarını karşılamasını sağlamak da önemli bir sorumluluktur.

### İdari
İdari düzeyde, usta damıtıcılar bazen tüm içkilerin hükümet kuralları ve standartlarına uygun kalmasını sağlamak için düzenleyici evrak işlerinden sorumludur. İzlenen bilgiler, hammaddeler, ekipman ve nihai ürün özellikleriyle ilgili ayrıntıları içerir. Usta damıtıcılar, damıtma sürecinin her aşamasını kendileri kaydeder veya bu görevi başka birine atar. Tüm kalite ve gıda güvenliği yönergelerini karşılayan ürünler yaratmak için doğru prosedürlerin takip edilmesini sağlamak için ayrıntılı kayıtlar gereklidir.

## Popüler kültürde
2019 yılında Discovery Channel (Warner Brothers'a ait) *Moonshiners: Master Distillers* &nbsp;adlı gerçekliğe dayalı bir yarışma programı yayınladı*.* Program şu anda 2023'te 5. sezonundadır.

## Eğitim
Çeşitli okullar ve enstitüler damıtma öğretmek için programlar sunar. Ek olarak, bazı damıtma tesisleri genellikle iş başında eğitimle birleştirilmiş eğitim programları sunar.

## Önemli isimler

Jeff Arnett, Jack Daniel Damıtımevi tarihindeki yedinci Baş Damıtıcıdır ve bu pozisyonda 2008'den beri görev yapmaktadır. 2017 yılında Whisky Magazine tarafından "Yılın Baş Damıtıcısı" olarak onurlandırılmıştır.

Don Facundo Bacardi Masso – İspanyol doğumlu, Bacardi romunun isim babası, Küba'ya göç etti ve 1800'lerin başında kardeşleriyle birlikte bir genel mağaza açtı. 1862'de Bacardi küçük bir damıtımevi satın aldı ve Jose Leon Boutellier ile birlikte dünyanın ilk beyaz romunu yapmak için kullanılan kömürle yumuşatma damıtma tekniğini yaratmak için çalıştı.

James B. Beam – Beam ailesi iki yüzyıldan uzun süredir Kentucky'de burbon damıtıyor. Jim Beam markasının isim babası olan James Beauregard Beam, Yasak Dönemi'nden sonra şirketi yeniden canlandırdı.

Joseph L. Beam – Kentucky Beam ailesinin bir diğer üyesi olan Joseph, Yasak Dönemi sona erdikten sonra Ed Shapira ile birlikte kurduğu Heaven Hill Distillery şirketinin baş damıtıcısıydı. Şirketin markalarının çoğu, Evan Williams, Elijah Craig ve JW Dant gibi önemli yerel damıtıcıların adını taşıyor. 

John Brannick – 1872'den başlayarak uzun yıllar Dublin Viski Damıtım Şirketi'nin kurucu ortağı ve baş damıtıcısı olan Brannick, 1887'de Banagher Damıtım Şirketi'ni yeniden açmak üzere ayrılmadan önce şirket için DWD Viskisi üretti.

Vanessa Braxton – New York Yasama Meclisi tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde ulusal çapta dağıtılan bir votkanın ilk kadın Afrikalı-Amerikalı usta damıtıcısı ve harmanlayıcısı ilan edildi. Braxton bugün 2013 yılında kurduğu Black Momma Vodka'nın sahibi ve işletmecisidir.

Elijah Craig – Craig, başlangıçta Virginia'nın bir parçası olan doğu Kentucky bölgesindeki bir Baptist rahibiydi. Aynı zamanda bir viski damıtıcısı olan Craig, Elijah Craig etiketlerinin çoğuna bu notu ekleyen üretici Heaven Hill Distillery tarafından "Burbon'un Babası" olarak etiketlendi.

Don Jose Antonio de Cuervo – Jose Cuervo tekilasının isim babası, 1758 yılında İspanya kralından mavi agave bitkileri yetiştirmek için arazi hibesi aldı. Jose Cuervo, 2009 yılında 250. yaşını kutladı.

Jack Daniel – Nearest Green'den damıtma sanatını öğrendikten sonra Daniel, Green'in yanında kendi damıtma fabrikasını kurdu. Günümüzde en çok satan Jack Daniel's Old No. 7 viskisi, Jack Daniel adını taşıyan birkaç viskiden biridir.

JW Dant – 1830'larda bourbon damıtıcısı JW Dant, burbonu damıtmak için bakır imbikler yerine içi oyulmuş kütükler kullandı. Günümüzde JW Dant, ucuz bir fiyat noktasına sahip çavdar bazlı bir burbondur.

Marianne Barnes Eaves – Daha önce Kentucky, Frankfort'taki Castle & Key Damıtımevi'nde baş damıtıcı olarak çalışan Eaves, 2016 yılında Yasaklama'dan bu yana eyaletteki ilk kadın burbon baş damıtıcısı oldu.

William Grant – Glenfiddich İskoç viskisinin ana şirketi olan William Grant & Sons'ın İskoç kurucusu, orijinal damıtım evini 1886'da dokuz çocuğundan beşinin yardımıyla kendi elleriyle inşa etti.

Nathan "Nearest" Green – Jack Daniel's viskisinin gerçek ilk damıtıcısı bir asırdan uzun süre tanınmadı, ancak Jack Daniel's'ın sahibi Brown-Forman, Mayıs 2017'de eski bir köle olan Afro-Amerikan genç Green'i, Jack Daniel'ın akıl hocası olarak resmen tanıdı. Green'in adını taşıyan iki yeni viski – Uncle Nearest 1856 eskitilmiş viski ve Uncle Nearest 1856 gümüş viski – aynı yıl piyasaya sürüldü.

John Jameson – İskoç doğumlu Jameson, sahiplerinin kuzeni Margaret Haig ile evlendikten sonra Dublin'deki Bow Street Damıtımevinin yönetimini devraldı. Jameson Irish Whiskey, onun himayesinde damıtımevinde yaratıldı.

Elmer T. Lee, tek fıçı burbon olarak pazarlanan ilk modern burbon markası olan Blanton's'ı piyasaya sürmesiyle ünlü Buffalo Trace Damıtımevi'nde usta bir damıtıcıydı.

Albay James E. Pepper – Pepper, ailesinin viskisi Old Pepper hakkındaki gösterişliliği ve cesur iddialarıyla tanınıyordu. Ayrıca ailesinin damıtımevinin dünyanın en büyüğü ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en eskisi olduğunu iddia ediyordu. 

Benjamin Prichard – Prichard, 1800'lerin başında Davidson County, Tennessee'de viski damıtıyordu.1997'de, torunu Phil Prichard, ailenin Kelso, Tennessee'deki damıtma işini canlandırdı. Günümüzde Prichard's, Tennessee viskilerine ek olarak rom ve likör de damıtıyor.

Jimmy Russell – Wild Turkey'de baş damıtıcı olarak Russel, onlarca yıllık uygulamalı damıtma deneyimine sahiptir. Oğlu Eddie Russell da 2015 yılında şirkette baş damıtıcı oldu.

Jim Rutledge — Four Roses'da 20 yıldan fazla süredir usta damıtıcıdır.

Don Cenobio Sauza – Genellikle "Tekilanın Babası" olarak anılan Sauza, en iyi lezzeti üreten bitki olarak mavi agave'ye karar vermeden önce farklı bitki çeşitleriyle deneyler yaptı. Bu, nihayetinde tekila yapmak için bu tür agave bitkisinin münhasıran kullanılmasına yol açtı.

Charles Tanqueray – Tanqueray, Londra cin damıtım fabrikasını 1830 yılında Bloomsberg bölgesinde kurdu. 2016 itibarıyla, Tanqueray cininin en büyük pazarı Amerika Birleşik Devletleri'ydi.

Evan Williams – Bir Galli göçmen ve Louisville, Kentucky'nin ilk iskele ustası olan Williams, 1700'lerin sonlarında Kentucky'de damıtmaya başladı. Siyah etiketli Evan Williams şişesi, 1783'te Kentucky'nin ilk damıtıcısı olduğunu iddia ediyor.

## Ayrıca bakınız
* Baş harmancı

## Kaynakça