Ocak 2025 Güney Kaliforniya orman yangınları

2025 yılının 7 Ocak Salı günü başlayan bir dizi yıkıcı orman yangını, Los Angeles metropol alanı ve çevresindeki bölgeleri etkisi altına almıştır. Yangınlar, çok düşük nem oranı, kurak koşullar ve bazı yerlerde saatte 160&nbsp;km'ye (100 mil/saat; 45&nbsp;m/s) ulaşan kasırga kuvvetindeki Santa Ana rüzgârları nedeniyle daha da şiddetlenmiştir. 12 Ocak itibarıyla, yangınlar 16'dan fazla kişinin ölümüne, yaklaşık 180.000 kişinin tahliye edilmesine ve 12.401'den fazla yapının yıkılmasına veya hasar görmesine neden olmuştur. Hasarın büyük kısmı, en büyük iki yangın olan *Palisades Yangını* ve *Eaton Yangını* nedeniyle gerçekleşmiştir.

## Arka plan
Bu rüzgar fırtınası ve yangın tehlikesi önceden öngörülmüştü. 2 Ocak’ta, Ulusal Yangın Merkezi (National Interagency Fire Center), Güney Kaliforniya’daki koşulların “normalin üzerinde ciddi yangın potansiyeli” barındırdığını belirtti. Aynı gün, Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS), şiddetli yangın ihtimaline dikkat çeken bir *Yangın Hava İzleme* uyarısı yayınladı.

3 Ocak’ta Fırtına Tahmin Merkezi (SPC), 8 Ocak’ta yangın hava koşulları açısından kritik risk olduğunu öngördü. 7 Ocak’ta ise, bölgedeki ilk kritik yangın hava günü itibarıyla, SPC 8 Ocak için “aşırı kritik” yangın riski uyarısı yaptı. 9 Ocak’tan itibaren Güney Kaliforniya için kritik yangın hava riskine yönelik uyarılar devam etti.

Los Angeles ve Ventura ilçeleri için NWS, “özellikle tehlikeli bir durum” anlamına gelen *kırmızı bayrak uyarısı* yayınladı. Bu uyarı, kuvvetli rüzgarlar ve düşük nem nedeniyle yangınların hızla büyüyebileceğine dikkat çekti. Güney Kaliforniya, 2024 yazının sonlarından itibaren giderek kuraklaştı. Bu durum, El Niño–Güney Salınımı (ENSO) etkisiyle El Niño’dan La Niña’ya geçişin yaşanmasından kaynaklandı. Ocak 2025 itibarıyla, zayıf bir La Niña durumu hakimdi. Aralık 2024’ün sonlarında, Los Angeles County’nin büyük bir kısmı orta düzeyde kuraklık statüsüne girdi ve kuruyan bitki örtüsü, geleneksel olarak bölgenin yağışlı mevsimi olan dönemde yangın riskini artırdı.

## Orman yangınları
10 Ocak itibarıyla, bölgede dört büyük yangın etkili olmaya devam etmektedir. Şiddetli rüzgarların ve uzun süren kuraklık koşullarının neden olduğu kuru bitki örtüsü, yangınların hızla yayılmasına sebep oldu. Ayrıca, havada taşınan kıvılcımlar, yangınların uzaktaki bölgelere sıçramasına neden oldu.

### Palisades Yangını
Palisades Yangını, Los Angeles’taki Pacific Palisades mahallesi yakınlarında başladı ve hızla 5.000 dönümlük (20&nbsp;km²) bir alana yayıldı. Yetkililer, California State Route 1 boyunca ve çevredeki bölgelerde zorunlu tahliye emirleri verdi. Westwood Rekreasyon Merkezi, acil durum barınağı olarak hizmet vermeye başladı.

Gün ortasında itfaiye ekipleri, kuvvetli rüzgarların yangının dakikada “üç futbol sahası büyüklüğünde” bir alanı kaplamasına neden olduğunu bildirdi. Santa Monica'nın San Vicente Bulvarı’nın kuzeyinde yaşayanlar için derhal tahliye emirleri yayınlandı. 8 Ocak’ta, saat 12:12’de Malibu Belediyesi, tüm kalan sakinlere kontrol altına alınamayan yangın nedeniyle bölgeyi tahliye etmelerini tavsiye etti. Los Angeles’ın Brentwood mahallesi sakinleri için de tahliye emirleri verildi.

Malibu’da bir refah kontrolü sırasında, yanmış bir evde insan cesetleri bulundu. 9 Ocak sabahı itibarıyla yangın, 17.234 dönümlük (69,74&nbsp;km²) bir alanı kül etti. 10 Ocak’ta tahliye emirleri, San Fernando Vadisi'ndeki Tarzana ve Encino bölgelerini de kapsayacak şekilde genişletildi.

### Eaton Yangını

7 Ocak saat 18:15’ten kısa bir süre sonra, Altadena-Pasadena bölgesindeki Eaton Kanyonu’nda bir çalı yangını olduğu bildirildi. *Eaton Yangını* olarak adlandırılan bu yangın, başlangıçta 20 dönümlük (8,1 ha; 0,031&nbsp;mi²; 0,081&nbsp;km²) bir alanı kapsıyordu. *Pasadena Now*’a göre, kanyonun yakınındaki sakinler acil servislere, bir elektrik kulesinin alevler içinde olduğunu söylediler.

Saat 19:12 itibarıyla, yangın en az 200 dönümlük (81 ha; 0,31 mi²; 0,81 km²) bir alana yayıldı. Los Angeles County İtfaiyesi Kaptanı Sheila Kelliher, rüzgarların yangının hızla büyümeye devam etmesine neden olacağını belirtti. Altı saat içinde Eaton Yangını, 1.000 dönümlük (400 ha; 1,6 mi²; 4,0 km²) bir alana ulaştı. *The Terraces at Park Marino* adlı bir huzurevinde bulunan 95 yaşlı vatandaş tahliye edildi; görüntülerde birçok kişinin tekerlekli sandalyede olduğu ve yalnızca sabahlıklarıyla dışarı çıkarıldığı görüldü.

Tahliyeler daha sonra Pasadena’nın yanı sıra kuzey Sierra Madre ve Arcadia bölgelerine genişletildi. *Hastings Ranch* bölgesinde bulunan *AltaMed Tıp Merkezi* ve birkaç konut "alevler içinde kaldı." 8 Ocak sabahı saat 10:36 itibarıyla yangın, 10.600 dönümlük (4.300 ha; 16,6&nbsp;mi²; 43&nbsp;km²) bir alana yayılmıştı. Gün ortasında yangın, Pasadena’nın yerleşim bölgelerine ilerlemeye başladı. Tüm ''La Cañada Flintridge'' sakinlerine tahliye emri verildi.

Yangında en az beş kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. 9 Ocak öğleden sonra, Eaton Yangını *Mount Wilson* bölgesine yaklaşmaya başladı.

### Hurst Yangını
7 Ocak saat 22:10’da Los Angeles İtfaiyesi, Sylmar’ın kuzeyinde 50 dönümlük (20 ha; 0,078&nbsp;mi²; 0,20&nbsp;km²) bir çalı yangını başladığını bildirdi. *Hurst Yangını* adı verilen bu yangının “hızla yayıldığı” ifade edildi ve Foothill Freeway’in kuzeyinde, Roxford Street ile Golden State Freeway–Antelope Valley Freeway ayrımı arasındaki tüm bölgeler için acil tahliye emirleri verildi.

8 Ocak saat 01:47’de, Kaliforniya Ormancılık ve Yangından Korunma Departmanı (Cal Fire), yangının 500 dönümlük (200 ha; 0,78&nbsp;mi²; 2,0&nbsp;km²) bir alana yayıldığını duyurdu. Aynı gün saat 21:40’ta, Hurst Yangını’nın 855 dönümlük (346 ha; 1,336&nbsp;mi²; 3,46&nbsp;km²) bir alana ulaştığı bildirildi.

9 Ocak saat 15:56’da, yangının %10 oranında kontrol altına alındığı açıklandı. Saat 20:19 itibarıyla, kontrol çalışmaları üç katına çıkarıldı ve yangın %37 oranında kontrol altına alındı. Ertesi gün yangının %70’i kontrol altına alınmıştı.

### Kenneth Yangını

*Kenneth Yangını*, 9 Ocak saat 14:30’da Los Angeles’ın West Hills semtinde, Victory Bulvarı yakınındaki bir patika girişinde başladı. Yangın hızla büyüyerek 50 dönümlük (20 ha; 0,078&nbsp;mi²; 0,20&nbsp;km²) bir alana yayıldı. Los Angeles ve Ventura ilçelerinden destek talep edildi.

Vanowen Street’ten Burbank Bulvarı’na kadar ve County Lane Road’dan Valley Circle Bulvarı’na kadar olan bölgeler için zorunlu tahliye emirleri verildi. Ayrıca, Valley Circle’ın doğusundaki alanlar ve Oak Park’ın bazı bölgeleri için tahliye uyarıları yapıldı.

Saat 17:30 itibarıyla yangın en az 960 dönümlük (390 ha; 1,50&nbsp;mi²; 3,9&nbsp;km²) bir alana ulaştı ve Calabasas ile Hidden Hills banliyölerine yaklaşmaya başladı. Kısa bir süre sonra, Vali Newsom, bölgeye 900 ek itfaiyeci gönderilmesini onayladı. Yangının sebebi araştırılmaktadır. Bazı siviller, yangın çıkarmaya çalıştığını düşündükleri bir adamı gözaltına alıp LAPD’ye teslim etti. Ancak polis, kundaklama şüphesiyle onu tutuklamak için yeterli delil bulunmadığını belirtti.

Yangın, 12 Ocak’ta tamamen kontrol altına alındı. Bu süreçte 1.052 dönümlük (426 ha; 1,644&nbsp;mi²; 4,26&nbsp;km²) bir alan yandı.

Kenneth Yangını ile ilgili tahliye uyarısı, yanlışlıkla tüm Los Angeles County için yayınlandı ve kablosuz acil durum uyarısı olarak bölgedeki cep telefonlarına gönderildi. İlçe Yöneticisi Janice Hahn, uyarının kazara yapıldığını ve hemen ardından düzeltici bir mesaj gönderildiğini doğruladı. 10 Ocak’ta Los Angeles County, Genasys kullanımını askıya aldı ve CalOES sistemine geçti.

## Tepkiler
Los Angeles Belediye Meclisi Üyesi Traci Park, yangınları “Tüm Los Angeles için yıkıcı bir kayıp” olarak nitelendirdi. Kaliforniya valisi Gavin Newsom, halkı tahliye emirlerine uymaya çağırdı ve yaklaşan Trump yönetimine “Burada siyaset yapmaya gelmedim” diyerek, Başkan Joe Biden ile federal yangın yardımı almak için iletişime geçtiğini ve “Siyaset yok, tereddüt yok, ayak öpme yok” dediğini belirtti. 179.000’den fazla kişi tahliye emirleri kapsamında bulunuyor. Newsom ayrıca Washington, D.C.’de Jimmy Carter’ın anma törenine katılmayı planladığı seyahatini iptal etti.

Başkan Joe Biden da Los Angeles bölgesindeki yangınları takip etmeye odaklanmak için İtalya'ya yapacağı seyahati iptal etti. Ayrıca Palisades Yangını’nı bastırmak için gerekli olan her türlü federal yardımı sağlayacağını açıkladı. Bunun yanı sıra, Başkan Yardımcısı Kamala Harris, halkı yerel yetkililerin talimatlarına uymaya davet etti. Harris de Singapur, Bahreyn ve Almanya’ya yapmayı planladığı seyahatini iptal etti.

Sosyal medya kullanıcıları, Los Angeles şehir yetkililerini ve Su ve Enerji Departmanı’nı (DWP), yangın sırasında şehirde yeterli su kaynağı ve akışı sağlayamadıkları için eleştirdi. Gayrimenkul geliştiricisi, eski DWP Komiseri ve 2022 Los Angeles belediye başkanlığı seçimlerinde ikinci olan Rick Caruso, Belediye Başkanı Karen Bass’i ve Los Angeles’ın yetersiz itfaiye altyapısını eleştirerek, “İtfaiyeciler orada [mahallede], ama yapabilecekleri hiçbir şey yok” dedi.

Eyalet ve yerel yetkililer, su dağıtımı veya tedarik sorunlarının bu problemleri yaratmadığını, bunun yerine su sisteminin tasarım kapasitesini aşan bir talep yaşandığını savundu. Los Angeles şehrinin suyunun yaklaşık %40’ı kuzey Kaliforniya ile bağlantılı eyalet kontrollü projelerden geliyor ve güney Kaliforniya’daki rezervuarların ortalamanın üzerinde seviyelerde olduğu bildirildi.

Los Angeles Belediye Başkanı Karen Bass’in, Başkan Joe Biden’ın Santa Monica’yı ziyaret ederek yangın hasarını incelemesi sırasında şehirde bulunmaması eleştirilere neden oldu. Eleştiriler arasında, eski Obama yönetimi sözcüsü Tommy Vietor’un açıklamaları da yer aldı. Yangınlar başladığında Bass, Gana’da Başkan John Mahama'nın yemin törenine katılan bir delegasyonun parçasıydı. Bass, gezisini erken bitirerek 8 Ocak’ta Los Angeles’a döndü.

*[[Los Angeles Times]]*'ın sahibi Patrick Soon-Shiong, Bass’i itfaiye departmanının yıllık bütçesinden 17,6 milyon dolar kesmekle eleştirdi. Soon-Shiong, ciddi yangın tehlikesi koşullarının önceden bilindiğini ve Pacific Palisades’deki yangın musluklarında basınç eksikliği olduğunu belirtti. Ancak *Politico*, Soon-Shiong’un iddialarının yanlış olduğunu ve bütçenin hazırlanması sırasında itfaiye departmanıyla yeni bir sözleşme taslağı üzerinde çalışıldığını açıkladı. Ek fonların ayrı bir fonda tutulduğu ve sözleşmenin Aralık ayında sonuçlandırıldığı belirtildi. Ayrıca, Bass’in Soon-Shiong’un açıklamalarıyla ilgili olarak resmi bir itirazda bulunmadığı, bu nedenle yanlış bilginin Çarşamba günü boyunca internette yayılmasına neden olduğu ifade edildi. Los Angeles Şehir Konseyi üyesi Bob Blumenfield, itfaiye departmanının bütçesinin aslında 50 milyon dolardan fazla artırıldığını söyledi. Şehir mali analiz uzmanları, itfaiye departmanının işletme bütçesinin bir önceki mali yıla kıyasla %7’den fazla arttığını belirtti.

Başkan seçilen Donald Trump, Vali Gavin Newsom'u, "değersiz bir balık olan smelt'i korumak amacıyla bir ‘su restorasyon bildirgesini’ imzalamayı reddetmekle" suçladı. Newsom’un basın ofisi, böyle bir bildirgenin var olmadığını ve bunun "tamamen uydurma" olduğunu açıkladı.

9 Ocak’ta gazeteciler, Belediye Başkanı Bass’e bütçe kesintileriyle ilgili soru sorduğunda, Bass, "Durumu etkileyebilecek hiçbir kesinti yapılmadı" dedi. 10 Ocak 2025’te Vali Newsom, Başkan Joe Biden’a, yangınlarla ilgili "yanlış bilgi ve dezenformasyonun kasırga gibi yayıldığını" ve ülkenin bu konuda harekete geçmesi gerektiğini ifade etti. 11 Ocak’ta Newsom, yangınlar öncesinde ve sırasında Kaliforniya’nın politikaları ve yönetimiyle ilgili yanlış bilgileri düzeltmek amacıyla web sitesinde *CaliforniaFireFacts.com* adlı bir sayfa başlattı. Newsom, "sözde liderleri ve partizan medya kuruluşlarını", "kendi siyasi kazançları için ülkeyi bölmekle" ve yangın mağdurlarına stres yaratmakla suçladı.

12 Ocak’ta *Pod Save America* podcast’inde yapılan bir röportajda Newsom, yangına müdahale sırasında bazı yangın musluklarının neden susuz kaldığını araştırmak üzere bir soruşturma başlattığını açıkladı ve Los Angeles yetkililerinden bu konuda "farklı cevaplar" aldığını ifade etti.

Birçok drone kullanıcısı, yangınlar ve zarar gören mahallelerin fotoğraf ve videolarını çekmek için yetkisiz hava sahasında uçtukları için sert eleştiriler aldı. Eleştiriler, diğer drone operatörleri ve fotoğrafçılar tarafından yapıldı ve birçok kişi, drone fotoğraflarının altına yorumlar yazarak operatörleri itfaiye çalışmalarını engelledikleri için kınadı. Yangın sırasında drone ile fotoğraf veya video çeken bazı kişiler, sosyal medya hesaplarını silmek zorunda kaldı.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Los Angeles’tan gelen görüntülerin, orman yangınlarıyla mücadele eden Avustralyalılar için şok edici olduğunu belirtti ve bu durumun iklim değişikliğinin yangın sezonları üzerindeki etkisini açıkça gösterdiğini söyledi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* CAL YANGINI – aktif orman yangınları listesi