Solidarizm

**Solidarizm**, toplumun farklı kesimleri arasında dayanışma, iş birliği ve karşılıklı sorumluluk ilkelerini temel alan bir siyasi ideoloji ve toplumsal teoridir. En temel özelliği, sınıf çatışmasını reddetmesi ve bunun yerine sınıflar arası uzlaşma ile iş birliğini teşvik etmesidir. Solidarizm, hem kapitalizmin bireycilik anlayışına hem de sosyalizmin sınıf mücadelesi vurgusuna eleştirel yaklaşır. Bu nedenle, genellikle üçüncü yol (*third way*) yaklaşımları arasında değerlendirilir.

Bazı temel özellikleri şunlardır:

* Toplumsal bütünlük ve ortak iyilik ilkesini önceleyen bir sistemdir.
* Bireylerin yalnızca hakları değil, topluma karşı sorumlulukları olduğu vurgulanır.
* Devlet, işçi ve işveren gibi toplumsal kesimler arasında uyum ve koordinasyon sağlamada aracı olarak görülür.
* Katı piyasa kurallarının ya da merkezi planlamanın tek başına yeterli olmadığı; bunun yerine, ahlaki ve sosyal ilkelerle desteklenen bir ekonomik model önerilir.

## Tarihsel gelişim
### Fransız solidarizmi
Solidarizm kavramı ilk kez Fransa'da Léon Bourgeois tarafından, Émile Durkheim'ın sosyolojik teorilerinden esinlenerek geliştirildi. Üçüncü Fransa Cumhuriyeti döneminde etkili olan bu düşünce, toplumsal sorumluluk ve dayanışma ilkelerini vurguluyordu.

### Hristiyan solidarizmi
Alman din adamı Heinrich Pesch (1854-1926), Katolik sosyal öğretisini temel alan bir solidarizm anlayışı geliştirdi. Bu görüş, 1931'de yayınlanan *[[Quadragesimo anno]]* adlı papalık genelgesinde etkisini gösterdi.

## Siyasi tezahürler
### İsveç modeli
İsveç'te solidarizm, sendikalar ve işverenlerin birlikte belirlediği ücret politikalarını ifade eder. Bu model tam istihdam ve ücret eşitliğini hedefler.

### Fransız aşırı sağı
Jean-Pierre Stirbois ve Michel Collinot liderliğindeki Fransız Solidarist Hareketi, hem komünizme hem de kapitalizme karşı "üçüncü pozisyon"u savundu.

### Rus solidarizmi
Beyaz Ordu mensubu göçmenler tarafından kurulan Rus Solidaristler Birliği (NTS), komünizme karşı Hristiyan temelli bir alternatif sundu.

## Güncel biçimler
### Amerikan Dayanışma Partisi
Amerikan Dayanışma Partisi, solidarist ilkeleri benimseyen bir Hristiyan demokrasi partisidir.

## Düşünürler ve eserler

* Rudolf Diesel - 1903'te yazdığı kitapta solidarist bir ekonomik model önerdi

1903 yılında yayımlanan kitabında, Rudolf Diesel kendi geliştirdiği politik ve ekonomik modeli "solidarizm" olarak tanımlamıştır. Bu model, bireysel çıkarlar ile toplumsal çıkarların dengelendiği, dayanışmacı bir ekonomik sistemi savunur. Diesel’in solidarist modeli, özellikle işçi ve işverenlerin ortak çıkarlarını gözeten bir yapı öngörür.

* Edward Bellamy - Ütopyacı eserlerinde "dayanışma dini" kavramını işledi

Edward Bellamy, ütopyacı romanı "Looking Backward"da ve çeşitli makalelerinde "dayanışma dini" (religion of solidarity) kavramını işlemiştir. Bellamy, bireysel kimliğin ötesine geçen, kolektif bir "büyük benlik" ve toplumsal dayanışma fikrini merkeze alır. Ona göre, gerçek ahlakın özü bencillikten vazgeçmek ve toplumsal birliğe hizmet etmektir. "Looking Backward" ve "The Religion of Solidarity" adlı eserlerinde bu fikirler ayrıntılı şekilde işlenmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Anomi
* Katolik sosyal öğretisi
* Kooperatifçilik
* Dağıtımcılık
* Toplumsal uyum
* Sosyal adalet
* Dayanışma ekonomisi
* Üçüncü yol

## Kaynakça