Yapay Zekâ Yasası

**Yapay Zekâ Yasası** (**[[İngilizce]]: Artificial Intelligence Act**), Avrupa Birliği'nin yapay zekâya (AI) ilişkin düzenlemesidir.

Avrupa Birliği'nde (AB) yapay zekâ için ortak bir düzenleyici ve yasal çerçeve oluşturur. Avrupa Komisyonu tarafından 21 Nisan 2021'de önerildi, ve ardından 13 Mart 2024'te Avrupa Parlamentosu'nda kabul edildi, 21 Mayıs 2024'te Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylandı. Kanun, ulusal işbirliğini teşvik etmek ve düzenlemeye uyumu sağlamak için Avrupa Yapay Zekâ Kurulunu oluşturmaktadır. AB'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği gibi, Kanun da, AB içinde kullanıcıları varsa, AB dışından sağlayıcılara bölge dışı olarak uygulanabilir.

Çok çeşitli sektörlerdeki her türlü yapay zekâyı kapsar; istisnalar arasında yalnızca askeri, ulusal güvenlik, araştırma ve profesyonel olmayan amaçlarla kullanılan yapay zekâ sistemleri yer alır. Ürün düzenlemesinin bir parçası olarak, bireylere haklar vermeyecek, ancak yapay zekâ sistemleri sağlayıcılarını ve yapay zekâyı profesyonel bağlamda kullanan kuruluşları düzenleyecektir. Taslak Kanun, genel amaçlı yetenekleri ana çerçeveye uymayan ChatGPT gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin popülaritesinin artmasının ardından revize edildi. Sistemik etkiye sahip güçlü, üretken yapay zekâ sistemleri için daha kısıtlayıcı düzenlemeler planlanıyor.

Kanun, yapay zekâ uygulamalarını zarar verme risklerine göre sınıflandırıyor Dört seviye (kabul edilemez, yüksek, sınırlı, minimum) artı genel amaçlı yapay zekâ için ek bir kategori vardır. Kabul edilemez risk taşıyan uygulamalar yasaklanmıştır. Yüksek riskli uygulamaların güvenlik, şeffaflık ve kalite yükümlülüklerine uyması ve uygunluk değerlendirmelerinden geçmesi gerekir Sınırlı riskli uygulamaların yalnızca şeffaflık yükümlülükleri vardır ve minimum risk teşkil edenler düzenlemeye tabi değildir. Genel amaçlı yapay zekâ için, yüksek riskler olduğunda ek değerlendirmelerle birlikte şeffaflık gereklilikleri uygulanır.

## Yasal prosedür
Şubat 2020'de Avrupa Komisyonu "Yapay Zekâ Üzerine Beyaz Kitap - Mükemmellik ve güvene Avrupa yaklaşımı"nı yayınladı. Ekim 2020'de Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi'nde AB liderleri arasında tartışmalar yaşandı. 21 Nisan 2021'de Yapay Zekâ Yasası Komisyon tarafından resmi olarak önerildi. 6 Aralık 2022'de Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ile müzakerelerin başlamasına izin veren genel yönelimi kabul etti. Üç gün süren "maraton" görüşmelerin ardından 9 Aralık 2023'te AB Konseyi ve Parlamentosu bir anlaşmaya vardı.

Kanun, 13 Mart 2024'te Avrupa Parlamentosu'nda ezici çoğunlukla kabul edildi ve 21 Mayıs 2024'te AB Konseyi tarafından onaylandı. Mayıs ayında yasama dönemi sonunda *[[Avrupa Birliği Resmî Gazetesi|Resmî Gazete]]*de yayımlandıktan 20 gün sonra yürürlüğe girdi. Yürürlüğe girdikten sonra, uygulama türüne bağlı olarak uygulanabilir hale gelmesinde bir gecikme olacaktır Bu gecikme, "kabul edilemez riskli" yapay zekâ sistemlerine yönelik yasaklar için 6 ay, uygulama kuralları için 9 ay, genel amaçlı yapay zekâ sistemleri için 12 ay, "yüksek riskli" yapay zekâ sistemlerine ilişkin bazı yükümlülükler için 36 ay ve "yüksek riskli" yapay zekâ sistemlerine ilişkin yasaklar için 24 aydır.

## Ayrıca bakınız
* Yapay zekâ etiği

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yapay Zekâ Yasası
* Avrupa Parlamentosu ve Konseyi EUR-Lex'te Yapay Zekâ (Yapay Zekâ Yasası) ile ilgili Uyumlaştırılmış Kurallar Belirleyen Yönetmelik Teklifi
* EUR-Lex'te Prosedür 2021/0106/COD
*  ilişkin [Prosedür 2021/0106(COD)](https://oeil.secure.europarl.europa.eu/oeil/popups/ficheprocedure.do?lang=en&reference=2021/0106(COD))