open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lyrnai

**Lyrnai** veya **Lyrna** (), antik Likya'da, Helenistik dönemde yerleşim görmüş, denizden içeride bir kasabadır. Adı, antik yazarlar arasında geçmemekle birlikte, yazıtbilimsel kanıtlardan bilinmektedir.

''Stadiasmus Patarensis'' adlı antik yol rehberine göre, Lyrnai Oktapolis toprakları içinde yer alıyordu ve Kalynda'dan gelen bir yolun varış noktasıydı.

Sit alanına ait tam konum net olmamakla birlikte Muğla ilinin Dalaman ilçesine bağlı Narlı köyünün güneyinde *Çukurhisar* mevkii yakınlarında olduğu varsayılmaktaydı, ancak kesin konumu, Likya'daki yol ağı üzerine 2021 yılında gerçekleştirilen yüzey araştırmaları sırasında, Muğla'nın Dalaman ilçesine bağlı Kayadibi köyündeki *Asar Tepe*'nin yamacında, bilimsel açıdan büyük önem taşıyan bir yazıtın keşfiyle ortaya çıkmıştır. Paleografik özelliklerine ve içeriğine göre **M.Ö. 1. yüzyıla tarihlendirilen** bu yazıt, uzun süredir tartışmalı olan **Lyrnai antik kentinin konumunun** Kayadibi köyü olduğunu kesin olarak doğrulamaktadır.

Yazıtın içeriği, **Loandan Tanrıları'na** veya onların kutsal alanına bağışta bulunan bir hayırsever hakkında bilgi vermektedir. Hayırseverin adı ve bağışının detayları, yazıtın kayıp üst bölümünde yer alıyordu. Yazıtta yer alan hükümlere göre, bu kararın bir kopyasının **Lyrnai'deki Zeus Tapınağı'na**, diğerinin ise **[[Hippoukome]]'deki Loandan Tanrıları'na ait kutsal alana** yerleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Ayrıca, onurlandırılan kişinin bir heykelinin de bu kutsal alana dikilmesi kararı alınmıştır.

Kararın, yazıta işlenmek ve yerleştirilmek üzere elçiler aracılığıyla Hippokome halkına teslim edilmesi ve heykel ile yazıt için gerekli finansmanın Hippoukome yetkililerine ödenmesi belirtilmektedir.

## Kaynakça
Bahçe (alan)

**Bahçe**, bir veya daha fazla binanın hemen bitişiğindeki bir arazi alanıdır. Kapalı veya açık olabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Arka bahçe
* Ön bahçe
* Avlu
Ocak 2017'de ölenler

## Ocak 2017
### 1
* Talat Tunçalp, 102, Türk olimpik bisikletçi
* Tony Atkinson, 73, Britanyalı akademisyen ve ekonomist
* Hilarion Capucci, 95, Suriyeli katolik başpiskopos
* Karl Gerstner, 87, İsviçreli grafik tasarımcı
* Mel Lopez, 82, Filipinli bürokrat ve siyasetçi
* George Miller, 88, İskoç kriketçi

### 2
* John Berger, 91, İngiliz yazar ve sanat eleştirmeni

### 7
* Refik Erduran, 89, Türk oyun yazarı, yayımcı ve gazeteci
* Osman Bayezid Osmanoğlu, 93, Osmanlı Hanedanı'nın reisi
* Lech Trzeciakowski, 86, Polonyalı tarihçi

### 8
* Haşimi Rafsancani, 83, İranlı devlet adamı ve İran İslam Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı

### 10
* Tony Rosato, 63, Kanadalı oyuncu, komedyen ve seslendirme sanatçısı

### 11
* James Ferguson-Lees, 88, Britanyalı kuş bilimcisi

### 13
* Yaşar Yücel, 83, Türk tarihçi, akademisyen ve yazar

### 14
* Zhou Youguang, 111, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci
* Eldar Kuliev, 66, Sovyet film yönetmeni ve senarist

### 15
* Kozo Kinomoto, 68, Japon futbolcu

### 16
* Amin Nasir, 49, Singapurlu eski millî futbolcu ve teknik direktör

### 17
* Daniel Vischer, 67, İsviçreli siyasetçi

### 18
* Red Adams, 96, Amerikalı beyzbolcu

### 19
* Miguel Ferrer, 62, Amerikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı

### 21
* Ayberk Atilla, 71, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu
* Vahit Melih Halefoğlu, 98, Türk diplomat ve dışişleri bakanı
* Marc Baecke, 61, Belçikalı futbolcu
* Biruta Baumane, 95, Letonyalı ressam
* Veljo Tormis, 87, Estonyalı besteci
* John Watkiss, 56, İngiliz ressam
* Marianne Westman, 89, İsveçli seramik tasarımcısı

### 22
* Andy Marte, 34, Dominikli beyzbolcu
* Cristina Adela Foisor, 50, Rumen satranç oyuncusu
* İlhan Cavcav, 82, Türk iş insanı ve spor yöneticisi
* Pietro Bottaccioli, 89, İtalyan piskopos ve din adamı
* Merete Armand, 62, Norveçli oyuncu

### 23
* Bimba Bosé, 42, İspanyol model, tasarımcı, şarkıcı ve aktris
* Dmytro Grabovskyy, 32, Ukraynalı bisiklet yarışçısı

### 25
* John Hurt, 77, İngiliz film-dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı
* Mary Tyler Moore, 81, Amerikalı Oyuncu

### 26
* Ramdas Agarwal, 80, Hint siyasetçi

### 27
* Brunhilde Pomsel, 106, Alman radyocu ve haber muhabiri

### 28
* Engin Cezzar, 82, Türk yönetmen, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
* Alyaksandr Tsihanoviç, 65, Beyaz Rus şarkıcı
* Mehmet Türker, 73, Türk gazeteci ve yazar
* Ion Ungureanu, 82, Moldovalı oyuncu ve siyasetçi

### 30
* Dore Ashton, 89, Amerikalı akademisyen, yazar, sanat tarihçisi ve eleştirmeni

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Ocak 2017'de ölenler listesi
Rüstem Baba Çeşmesi

**Rüstem Baba Çeşmesi** veya **Küçük Hasan Dede Çeşmesi,** Edirne ili Keşan ilçesi Erikli köyü sınırları içerisinde bulunan bir çeşmedir. İsmini yakınında bulunan Rüstem Baba Dergahı'ndan almaktadır.

## Tarihi
Çeşme üzerindeki kitabeden Hicri 1239 (Miladi 1823-24) tarihlerinde Küçük Hasan Dede tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Bağımsız planlı yatay bir plan tipine sahip dikdörtgen bir çeşmedir. Farklı dönemlerde onarılmıştır.

## Mimarisi
Kesme taştan inşa edilmiş, uzun bir yalağı bulunan çeşme dikdörtgen planlı ve tek cephelidir. Cephesindeki niş üzerinde bir kitabesi bulunmaktadır. Yalak kısmı ve gövdesi yer yer çimento sıva ile sıvanmıştır. Cephesindeki üç dilimli kemerin üst kısmının ortasında çarkıfelek, yan taraflarında ise gülbezek motifleri bulunmaktadır.

## Kitabesi
Çeşme cephesindeki kemerin merkezinde daha evvel çıkarılmaya çalışıldığı anlaşılan celî tâlik hatla yazılmış dört satırlık bir kitabe bulunmaktadır.
**Kitabenin transkripsiyonu:***Zehî âb-ı musaffâ kim içenler katresin cânâ*
*Hayât-ı câvidân bulsun kudûret görmesün aslâ*
*Yediler geldiler sırran dediler işbu târîhî*
*Hasaneyn aşkına kıldı Küçük Hasan Dede icrâ*
*1239*


## Kaynakça
Türkiye adına Olimpiyatlara katılan erkek artistik jimnastikçiler listesi

Aleko Mulos, 1908 Yaz Olimpiyatları’nda jimnastikte yarışarak Olimpiyat Oyunları’na katılan ilk Türk erkek sporcu olmuştur. Türkiye, ilk kez 2024 Yaz Olimpiyatları’nda Paris’te takım hâlinde jimnastikte yer aldı. Daha önce yalnızca bireysel sporcular 2016 Yaz Olimpiyatları ve 2020 Yaz Olimpiyatları’nda yarışmıştı.

2020 Tokyo Olimpiyatları’nda Ferhat Arıcan, paralel barlarda bronz madalya kazanarak Türkiye adına jimnastikte Olimpiyat madalyası alan ilk erkek sporcu oldu.

## Jimnastikçiler

### Yaz Olimpiyatları

### Gençlik Olimpiyatları

## Madalya sahipleri

## Kaynakça
MÖ 4. binyıl

**MÖ 4. binyıl**, Gregoryen takvimine göre  MÖ 4000'den MÖ 3001'e kadar süren bir dönemdir ve MÖ 40. yüzyıldan MÖ 31. yüzyıla kadar uzanır.

## Yüzyıllar
*MÖ 40. yüzyıl
*MÖ 39. yüzyıl
*MÖ 38. yüzyıl
*MÖ 37. yüzyıl
*MÖ 36. yüzyıl
*MÖ 35. yüzyıl
*MÖ 34. yüzyıl
*MÖ 33. yüzyıl
*MÖ 32. yüzyıl
*MÖ 31. yüzyıl
2025-26 Coppa Italia

**2025-26 Coppa Italia (sponsorluk anlaşması gereği Coppa Italia Frecciarossa)**, İtalya futbolunun en üst düzey kupası olan Coppa Italia'nın 79. sezonudur. Turnuvaya 44 takım katılmaktadır.

Turnuvanın son şampiyonu, finalde Milan'ı 1-0 yenen Bologna olmuştur. Bologna bu şampiyonlukla toplamda üçüncü şampiyonluğunu kazanmış ve ayrıca 51 yıl sonra ulusal şampiyonluk kazanmıştır.

## Turnuva formatı ve katılım
Takımlar yarışmaya aşağıdaki gibi çeşitli aşamalardan katıldı:
* **İlk aşama** (tek maçlı fikstür)
** Öneleme turu: Serie C'den 4 takım ve Serie B'den 4 takım turnuvaya katılır.
** İlk tur: İlk tur maçlarını kazanan 4 takıma, 16 Serie B takımı ve 12 Serie A takımı katılır.
** İkinci tur: İlk turu kazanan 16 takımdan oluşur.
* **İkinci aşama**
** Son 16 turu (tek maç): İkinci turu kazanan 8 takıma, bir önceki sezon Serie A'yı ilk 8'de bitiren kulüpler katılır.
** Çeyrek final (tek maç): Son 16 turunu kazanan 8 takımdan oluşur.
** Yarı final (çift maç): Çeyrek final maçlarını kazanan 4 takımdan oluşur.
** Final (tek maç): Yarı finali kazanan takımlardan oluşur.

## Turnuva tarihleri

## Katılımcı takımlar

## İlk aşama
### Öneleme turu
Serie B'den ve Serie C'den sekiz takım bu turda mücadele etmiş ve dört kazanan birinci tura yükselmiştir.

### İlk tur

### İkinci tur

## İkinci aşama
### Turnuva ağacı

### Son 16 turu
Son 16 turu maçları, ikinci turdan gelen sekiz takım ile 2024-25 Serie A'yı ilk sekizde bitiren takımlar arasında oynanacaktır. Serie A'dan gelen takımlar seri başı olacaktır.

### Çeyrek final

### Yarı final
Çeyrek finalden yükselen takımlar arasında iki ayaklı olarak oynanacaktır.
#### Özet

|}

#### Detaylar

----

### Fİnal

## Kaynakça
Akira Hokuto

**Akira Hokuto** asıl adıyla **Hisako Uno**; (, Hokuto Akira, d. 13 Temmuz 1967; Yoshikawa) Japon profesyonel güreşçi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Biography of Hisako Uno Sasaki by Brian Westcott 
* Akira Hokuto Official Blog
Dünya Spor Atları Yetiştirme Federasyonu

**Dünya Spor Atları Yetiştirme Federasyonu**, (İngilizce: **World Breeding Federation for Sport Horses** kısaca **WBFSH**), spor atı yetiştirme kayıtlarının çatı kuruluşudur. Spor atı yetiştirme kuruluşlarını Uluslararası Binicilik Federasyonu (FEI) ile bir araya getirir. FEI, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tanınan Olimpik binicilik sporları federasyonudur. WBFSH, uluslararası sporlarda yarışan atların resmi sıralamalarını yayınlar ve aynı zamanda yetiştirme kuruluşlarını da sıralar. WBFSH, 1992'den beri, dresaj, engel atlama ve yarışma sporlarındaki en umut verici genç atlar arasında düzenlenen uluslararası düzeyde bir yarışma olan Spor Atları Dünya Yetiştirme Şampiyonası'nı düzenlemektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* World Breeding Federation for Sport Horses - Official WBFSH website
*
Karaki Hüseyin Çelebi Camii

**Karaki Hüseyin Çelebi Camii** ya da diğer adıyla **Salkım Söğüt Camii**, İstanbul'un Fatih ilçesinin Hocapaşa mahallesinde bulunan bir camidir.

1871'de inşa edilmiştir ancak geçmişinin İstanbul'un Yıldırım Bayezid tarafından kuşatıldığı devre dayandığı ve Yıldırım Beyazid tarafından yapıldığı söylenir. Bayezid, İstanbul kuşatmasını kaldırırken şehre iki mescit yapılmasını şart koşmuştu. Burada geçmişte bulunan tarihî mescidin, o iki mescitten birisi olduğu ve adının, mescidin idaresi için İstanbul'da kalan Karaki doğumlu Kadılık görevinde bulunmuş Hüseyin Çelebi'den geldiği düşünülür.

Tarihî yapı, Hocapaşa yangınında büyük hasar gördü. 1871 tarihinde yıkıldı; Devai Nazırı Mümtaz Ebubekir tarafından yerine bugünkü cami yaptırıldı. 1938'de tramvay yolu geçirilirken caddeye taşmakta olan minaresi içeriye alındı. Yapının dış kaplaması ise 1960'larda yapıldı. Camii yapısal olarak kesme taş duvarlıdır. Camii'nin tavanı çürümesinin sebebiyle beton bir şekilde yenilenmiştir.

## İsimlendirme
Cami, "Salkım Söğüt Camii” olarak da bilinir. Adı, "Karaki", "Karaköy", "Karakadı", "Kara Kedi" gibi çok çeşitli şekillerde yazılmıştır. Ekrem Hakkı Ayverdi'ye göre bu caminin asıl adı "*Kara Kadî*" olmalıdır.

## Görseller

Dosya:Karaki Hüseyin Çelebi Camii, 1939.jpg|Karaki Hüseyin Çelebi Camii, 1939
Dosya:Karaki Hüseyin Çelebi Camii‘nin girişi 2025.jpg|Camii'nin girişinde bulunan yazı
Dosya:Karaki Hüseyin Çelebi Camii‘nin içi.jpg|Camii'nin alt katından içerisi
Dosya:20250816 Karaki Hüseyin Çelebi Camii 02.jpg|Camii'nin üst katından içerisi
Dosya:Karaki Hüseyin Çelebi Camii 1.jpg|Camii'nin içerisinde bulunan motif


## Not listesi

## Kaynakça
Lysimachea (Misya)

**Lysimachia** veya **Lysimachea** () veya **Lysimacheia** (Λυσιμάχεια) antik Misya'da bulunan küçük bir kasabadır. Sadece Yaşlı Plinius tarafından bahsedilen bu kasaba, aslında onun zamanında da varlığını sürdürmüyordu.

Antik Lysimachia yerleşiminin, günümüzde İzmir ilinin Dikili ilçesine bağlı Merdivenli köyünün batısında olabileceği düşünülmektedir.

Kentin adından hareketle, muhtemelen Hellenistik Çağ’da, MÖ 4. yüzyılın sonlarında ya da MÖ 3. yüzyılın başlarında Lysimakhos tarafından kurulduğu ya da yeniden adlandırıldığı düşünülmektedir. Kent sakinleri için **Lysimakheus** () etnonimi (yani “*Lysimakheialı*”) kullanılmıştır.

## Kaynakça
Rojin Kabaiş'in ölümü

**Rojin Kabaiş'in ölümü**, Van ilinin Tuşba ilçesine bağlı Mollakasım mahallesinin Van Gölü kıyısında Rojin Kabaiş'in cansız bedeninin bulunmasıyla ortaya çıkan olaydır.
## Olayın seyri

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Çocuk Gelişimi Bölümü birinci sınıf öğrencisi olan Kabaiş, eğitimi için Diyarbakır'dan Van'a gitti. Van'da, 27 Eylül'de kaybolduğu bildirildi. 18 günlük sürenin arama sonucunda Rojin Kabaiş'in cesedi, 15 Ekim 2024 tarihinde Van Gölü'nün Molla Kasım Köyü sahilinde bulundu. Ailesi, Rojin'in intihar ettiği veya suda boğulduğu iddialarını reddetti.

Cenaze üzerinde Van Adli Tıp Kurumu'nda yapılan ilk incelemede; vücudunda kesici veya ateşli silah yarasına rastlanmadığı ve kemik kırığı bulunmadığı tespit edildi. Ancak boyun, diz ve kol bölgelerinde renk değişiklikleri gözlemlendi. Kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla kan, idrar ve iç organ örnekleri İstanbul Adli Tıp Kurumu'na gönderildi.

6 Kasım 2024 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda, "iki farklı erkeğe ait DNA örneklerinin tespit edilmesine rağmen örneklerden şüpheli bir bulgu tespit edilmediği" açıklaması yapıldı.

DEM Parti tarafından verilen “Rojin Kabaiş’in cinayeti araştırılsın” önergesi, 15 Ekim 2025 tarihinde TBMM Genel Kurulu’nda AKP ve MHP oylarıyla reddedildi.
## Protestolar
Eskişehirde Rojin Kabaiş'in anısına yapılan duvar yazısına saldırı gerçekleştirildi. Yazıda yer alan "Rojin'e ne oldu?" ifadesi ve Rojin'in portresi karalandı ve yanına Türk bayrağı çizildi.

## Kaynakça
Nisan 2017'de ölenler

## Nisan 2017
### 1
* Yevgeni Yevtuşenko, 84, Sovyet şair

### 2
* Hakan Oruçkaptan, 58, Türk beyin ve sinir cerrahisi uzmanı

### 6
* Stan Anslow, 86, İngiliz futbolcu

### 10
* Bab Christensen, 89, Norveçli aktris

### 11
* J. Geils, 71, Amerikan şarkıcı-şarkı yazarı ve gitarist

### 12
* Sheila Abdus-Salaam, 65, Amerikalı yargıç ve hukukçu

### 14
* Henry Hillman, 99, Amerikalı milyarder iş insanı, yatırımcı, sivil lider ve hayırsever
* Girish Chandra Saxena, 89, Hint bürokrat

### 15
* Emma Morano, 118, İtalyan kadın (Ölümüne kadar "Yaşayan En Yaşlı Kişi" unvanı sahibi)

### 19
* Bülent Kayabaş, 72, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı

### 22
* Witold Pyrkosz, 91, Polonyalı aktördür

### 23
* Erdoğan Teziç, 81, Türk hukukçu ve akademisyen
* Kathleen Crowley, 88, Amerikalı oyuncu

### 24
* Robert M. Pirsig, 89, Amerikalı yazar ve filozof

### 26
* Jonathan Demme, 73, Amerikalı yönetmen

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Nisan 2017'de ölenler listesi
Mayıs 2017'de ölenler

## Mayıs 2017
### 2
* Çetin Birmek, 84, Türk bürokrat

### 11
* İbrahim Erkal, 51, Türk şarkıcı, söz yazarı, besteci ve oyuncu

### 18
* Chris Cornell, 53, Amerikalı müzisyen ve vokalist
* Payidar Tüfekçioğlu, 55, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı

### 22
* Dina Merrill, 94, Amerikalı oyuncu

### 23
* Akif Emre, 60, Türk gazeteci ve yazar
* Roger Moore, 90, İngiliz sinema oyuncusu

### 25
* Ali Tanrıyar, 103, Türk hekim, siyasetçi ve spor adamı

### 26
* Zbigniew Brzezinski, 89, Amerikalı politikacı

### 30
* Molly Peters, 75, İngiliz oyuncu

### 13
* Aydoğan Aydın, 51, Türk asker

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Mayıs 2017'de ölenler listesi
Haziran 2017'de ölenler

## Haziran 2017
### 1
* Tankred Dorst, 92, Alman oyun yazarı, öykücü ve çevirmen
* J. B. Dauda, 75, Sierra Leoneli siyasetçi ve ekonomist

### 5
* Cheick Tiote, 31, Fildişi Sahilli futbolcu

### 6
* Adnan Kaşıkçı, 82, Suudi iş insanı

### 8
* Rıdvan Ege, 92, Türk akademisyen ve genel cerrahi uzmanı

### 9
* Adam West, 89, Amerikalı oyuncu
* Doğan Heper, 80, Türk gazeteci ve köşe yazarı

### 15
* İbrahim Ebuleyş, 80, Mısırlı iş insanı

### 16
* Helmut Kohl, 87, Almanya Başbakanı

### 19
* Otto Warmbier, 23, Amerikalı üniversite öğrencisi
* Ivan Dias, 81, Hint kardinal

### 20
* Ayşe Aral, 46, Türk gazeteci, köşe yazarı ve TV sunucusu

### 27
* Peter Ludwig Berger, 88, Amerikalı sosyolog ve teolog

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Haziran 2017'de ölenler listesi
Temmuz 2017'de ölenler

## Temmuz 2017
### 4
* Hakan Balamir, 72, Türk sinema oyuncusu

### 26
* Galip Tekin, 59, Türk çizgi romancı

### 11
* Fikret Hakan, 83, Türk oyuncu

### 13
* Liu Xiaobo, 62, Çinli insan hakları savunucusu ve Nobel Barış Ödülü sahibi

### 15
* Martin Landau, 89, Amerikalı oyuncu

### 19
* Harun Kolçak, 62, Türk pop şarkıcısı
* María Amuchástegui, 64, Arjantinli televizyoncu

### 20
* Chester Bennington, 41, Amerikalı rock şarkıcısı ve Linkin Park solisti
* Sezer Sezin, 88, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu

### 23
* Mehmet Nuri Nas, 48, Türk Ziraat Mühendisi ve akademisyen

### 31
* Sam Shepard, 74, Amerikalı oyun yazarı ve aktör

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Temmuz 2017'de ölenler listesi
Ağustos 2017'de ölenler

## Ağustos 2017
### 1
* Mariann Mayberry, 52, Amerikalı oyuncu

### 3
* Robert Hardy, 92, İngiliz aktör

### 4
* Yavuz Özışık, 75, Türk piyanist ve müzisyen

### 5
* İrina Berejna, 37, Ukraynalı siyasetçi

### 8
* Arlene Gottfried, 67, Amerikalı fotoğrafçı
* Arleta, 72, Yunan müzisyen

### 11
* Eren Bülbül, 15, Türk çocuk (Türk Emniyet Güçleri ile PKK üyeleri arasındaki çatışmada ölen)

### 13
* Kuzey Vargın, 77, Türk sinema oyuncusu

### 20
* Jerry Lewis, 91, Amerikalı aktör, komedyen ve şarkıcı

### 22
* Bülent Uluer, 67, Türk politik eylemci, politikacı ve eski Devrimci Gençlik (Dev-Genç) Genel Başkanı
* Feyyaz Berker, 92, Türk iş insanı ve Tekfen Holding'in kurucusu
* Şükrü Kızılot, 59, Türk akademisyen ve gazeteci

### 25
* Mesut Mertcan, 71, Türk sunucu ve haberci

### 26
* Muzaffer İzgü, 84, Türk yazar ve öğretmen

### 27
* Vatan Şaşmaz, 42, Türk oyuncu, sunucu ve yazar
* Maurice Rigobert Marie-Sainte, 89, Martinikli piskopos

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Ağustos 2017'de ölenler listesi
Eylül 2017'de ölenler

## Eylül 2017
### 1
* Emin Özdemir, 86, Türk akademisyen, dil bilimci ve edebiyat araştırmacısı

### 2
* Marge Calhoun, 91, Amerikalı sörfçü

### 3
* Doğan Yurdakul, 71, Türk gazeteci ve yazar

### 6
* Kate Millett, 83, Amerikalı feminist yazar ve heykeltıraş
* Şerif Mardin, 90, Türk sosyolog ve siyaset bilimci

### 7
* Türkân Akyol, 89, Türk tıp doktoru, akademisyen ve siyasetçi

### 8
* Onur Şenli, 77, Türk şair ve söz yazarı

### 10
* Harry Landers, 96, Amerikalı oyuncu

### 25
* Abdulkadir Yüksel, 55, Türk eczacı ve siyasetçi
* Anatoliy Gromıko, 85, Sovyet-Rus bilim insanı ve diplomat

### 27
* Hugh Hefner, 91, Amerikalı iş insanı ve Playboy dergisinin sahibi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Eylül 2017'de ölenler listesi
Mart 2017'de ölenler

## Mart 2017
### 1
* Taarak Mehta, 88, Hint oyun ve köşe yazarı, mizahçı

### 2
* Thomas "Tommy" Gemmell, 74, İskoç eski millî futbolcu ve teknik direktör
* David Rubinger, 93, İsrailli fotoğraf sanatçısı

### 3
* Raymond Kopa, 86, Fransız futbolcudur
* René Garcia Préval, 74, Haitili agronomist ve siyasetçi

### 6
* Robert Jolin Osborne, 85, Amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı ve sinema tarihçisi

### 7
* Lynne Irene Stewart, 78, Amerikalı kadın savunma avukatı

### 11
* Emre Saltık, 57, Türk bağlama sanatçısı
* Muhammed Micarul Kayes, 57, Bangladeşli bürokrat ve diplomat

### 15
* Ali Murat Daryal, 86, Türk İlahiyat profesörü

### 17
* Derek Walcott, 87, Saint Lucialı şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi

### 18
* Chuck Berry, 91, Amerikalı müzisyen

### 20
* David Rockefeller, 102, Amerikalı bankacı ve iş insanı

### 21
* Tayfun Talipoğlu, 55, Türk gazeteci

### 23
* Lola Albright, 93, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı

### 25
* Giorgio Capitani, 90, İtalyan film yönetmeni ve senarist
* Piers Dixon, 89, İngiliz politikacı

### 27
* Zaida Catalán, 37, İsveçli siyasetçi

### 31
* Halit Akçatepe, 79, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Mart 2017'de ölenler listesi
Şubat 2017'de ölenler

## Şubat 2017
### 1
* Étienne Tshisekedi, 85, Demokratik Kongolu siyasetçi
* Cor van der Hoeven, 96, Hollandalı millî futbolcu
* Stig Grybe, 89, İsveçli aktör ve komedyen
* Lars-Erik Berenett, 7, İsveçli ünlü bir aktördür
* Desmond Carrington, 91, Britanyalı oyuncu, radyocu ve sunucu
* Sandy Gandhi, 59, Avustralyalı komedyen ve köşe yazarı

### 3
* Zoya Bulgakova, 103, Sovyet Rus tiyatro oyuncusu

### 6
* Enver Öktem, 60, Türk sendikacı ve siyasetçi

### 7
* Svend Asmussen, 101, Danimarkalı caz müzisyeni

### 8
* Zeynep Işık, 49, Türk keman sanatçısı

### 9
* Wiesław Adamski, 70, Polonyalı heykeltıraş

### 13
* Kim Jong-nam, 46, Kuzey Koreli asker, siyasetçi ve Kuzey Kore eski lideri Kim Jong-il'in en büyük oğlu

### 19
* Danuta Szaflarska, 102, Polonyalı oyuncu
* Marilyn B. Young, 80, Amerikalı tarihçi ve akademisyen

### 21
* Melih Gülgen, 71, Türk sinema yönetmeni, senarist ve yapımcı

### 22
* Kenneth Arrow, 96, Amerikalı iktisatçı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi

### 25
* Bill Paxton, 62, Amerikalı aktör ve film yönetmeni

### 26
* Preben Hertoft, 89, Danimarkalı psikiyatrist ve profesör

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Şubat 2017'de ölenler listesi
Ekim 2017'de ölenler

## Ekim 2017
### 3
* Celal Talabani, 84, Iraklı Kürt siyasetçi ve Irak'ın 6. Cumhurbaşkanı

### 16
* Daphne Caruana Galizia, 53, Maltalı gazeteci ve blogger

### 18
* Firuz Kanatlı, 85, Türk iş insanı ve Eti Şirketler Grubu'nun kurucusu

### 21
* Gilbert Stork, 96, Amerikalı bilim insanı

### 22
* Fernand Picot, 87, Fransız eski bisiklet sporcusu

### 29
* Metin Ersoy, 86, Türk müzisyen ve şarkıcı

### 30
* Judy Martz, 74, Amerikalı bürokrat, iş insanı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Ekim 2017'de ölenler listesi
Kasım 2017'de ölenler

## Kasım 2017
### 1
* Brad Bufanda, 34, Amerikalı oyuncu

### 9
* Mehmet Baturalp, 81, Türk eski millî basketbolcu ve antrenör
* Shyla Stylez, 35, Kanadalı porno yıldızı
* Chuck Mosley, 58, Amerikalı şarkıcı

### 14
* İsmet Iraz, 81, Türk taekwondocu

### 15
* Lil Peep, 21, Amerikalı söz yazarı, rapçi ve model

### 18
* Naim Süleymanoğlu, 50, Türk halterci

### 29
* Slobodan Praljak, 72, Bosnalı Hırvat general

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Kasım 2017'de ölenler listesi
Koçahevi Kilisesi

**Koçahevi Kilisesi** veya **Keçek Kilisesi** (Gürcüce: ქოჩახევის ეკლესია veya ქეჩეკის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı Sülünkaya köyünün sınırları içinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kilisesidir.

## Tarihçe

Koçahevi Kilisesi'nin bulunduğu  Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından tamamen ele geçirmiştir. Yapı, 2016 yılında yılında Gürcü araştırmacılar tarafından tespit edilmiş, Sülünkaya köyünün geç dönemdeki eski adına istinaden kilise Keçeki Kilisesi olarak adlandırılmıştır. Oysa Sülünkaya köyü 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile daha geç dönemdeki cebe defterinde (1694-1732) Koçahev (كوچاخو) olarak geçer. Bu yer adı, "zencefil deresi" anlamındaki Gürcüce Koçahevi'den (კოჭახევი) değişime uğramış olabilir. Koçahevi Kilisesi günümüze yarı yıkık halde ulaşmıştır.

## Mimari

Koçahevi Kilisesi, Sülünkaya köyünün yerleşim alanının 1,7 kilometre kuzeyinde, bir sırtta yer alır. Dikdörtgen planlı ve tek nefli yapı, dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Nitekim kabaca yontulmuş orta irilikteki yüzey taşlarının bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Kilisenin çatısı çökmüş, duvarları büyük ölçüde yıkılmıştır. Giriş kapısı güneyde bulunan kilisesin batı de doğuda birer küçük penceresi bulunmaktadır. Ancak bu pencereler büyük ölçüde tahrip olmuştur. Sunak bölümündeki iki niş bugüne ulaşmıştır.

## Kaynakça
Aralık 2017'de ölenler

## Aralık 2017
### 2
* Necdet Levent, 94, Türk besteci

### 4
* Ali Abdullah Salih, 75, Yemenli asker, siyasetçi ve Yemen Cumhuriyeti'nin Devlet Başkanı

### 5
* August Ames, 23, Kanadalı porno yıldızı

### 6
* Johnny Hallyday, 74, Fransız rock müzik bestecisi, söz yazarı ve oyuncu

### 7
* Süleyman Dilbirliği, 91, Türk asker (d. 1926)

### 11
* Mustafa Kemal Uzun, 58, Türk oyuncu ve film yönetmeni

### 13
* Ali Kızıltuğ, 74, Türk halk ozanı
* Yurizan Beltran, 31, Amerikalı porno yıldızı
* Mustafa Akgül, 69, Türk akademisyen ve aktivist

### 14
* Tamio Ōki, 89, Japon aktör, seslendirme sanatçısı ve öykü anlatıcısı

### 15
* Ali Tekintüre, 64, Türk müzisyen, söz yazarı ve şair

### 18
* Kim Jonghyun, 27, Güney Koreli şarkıcı

### 21
* Bruce McCandless II, 80, Amerikalı astronot

### 26
* Shahnon Ahmad, 84, Malezyalı yazar, siyasetçi
* Asa Lanova, 84, İsviçreli kadın bale dansçısı ve yazar
* Cemal Külahlı, 87, Türk siyasetçi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
IMDb'deki Aralık 2017'de ölenler listesi
Çanakkale, Mağusa

**Çanakkale** veya **Ayluka** () Mağusa'nın bir mahallesidir. Mahalle, şehir merkezinin batısında olup idari olarak Derinya'ya, Güvercinlik'e ve Tuzla'ya sınırdır. Eskiden karma nüfuslu olan mahallenin Türkçe adı 1958'de verilmiştir.

1974 yılındaki Kıbrıs Harekatı neticesinde şehrin geri kalanı ile birlikte Türk askeri kontrolüne giren Çanakkale mahallesi daha sonra ikiye bölünerek şehir merkezine yakın olan bölgesinde Baykal mahallesi oluşturulmuştur.

Mahalle sınırları içerisinde Ayluka Göleti bulunmaktadır. Bu gölet Kıbrıs'ın önemli sulak alanlarından biridir. Göletten çıkan su, Varoşa'nın güneyindeki Aziz Memnon mahallesine gönderilirdi.

1974'ten önce mahallede Ayluka İlerleme Derneği adında kültürel ve sportif faaliyetde bulunan bir organizasyon ve TOİ Ayluka adında bölgenin tek futbol klubü bulunmaktaydı.

Çanakkale'nin ayrıca Evanjelist Luka adına yapılmış bir kilisesi bulunmaktaydı. 19. yüzyıldan kalma bu kilise 1970'lerin başında yıkılarak yenisinin yapımına başlanmıştı; ancak Mağusa'nın Türk askeri kontrolüne girmesi dolayısıyla bu inşaat yarım kaldı. 2022 yılı itibarıyla söz konusu kilise halen harap durumdadır.

## Kaynakça
Lysimachia (Trakya)

**Lysimachia** (), Trakya Hersonese'sinin (bugünkü Gelibolu Yarımadası) kuzeybatı ucunda, yarımadanın ana karaya bağlandığı kısımda yer alan önemli bir Helenistik Yunan kentidir.

Yerleşim yeri, günümüzde Türkiye'nin Trakya bölümünde, Melas Körfezi'nden (bugünkü Saros Körfezi) çok uzakta olmayan bir konumda, Çanakkale ilinin Gelibolu ilçesine bağlı Bolayır köyü yakınlarında yer almaktadır.

## Tarih
Kent, M.Ö. 309 yılında, Lysimakhos'un rakipleriyle savaşa hazırlandığı dönemde kendisi tarafından inşa edilmiştir. Yeni kurulan kent, Sestos'tan kuzeye ve Trakya'nın ana karasına giden yolu kontrol etmesi sayesinde stratejik bir konuma sahipti. Şehrine nüfus sağlamak amacıyla Lysimakhos, yakınındaki tarihçi Hieronymus'un doğum yeri olan Kardiya kentini yıkmış ve buranın halkını, yarımadadaki diğer kentlerden gelen insanlarla birlikte buraya yerleştirmiştir. Lysimakhos'un burayı krallığının başkenti yaptığına şüphe yoktur ve kent hızla büyük bir ihtişam ve refaha ulaşmış olmalıdır.

Lysimakhos'un ölümünden sonra kent, Seleukos egemenliğine girdi ve Seleukos Callinicus ile Ptolemaios Euergetes arasındaki savaşlar sırasında Seleukosların elinden Ptolemaiosların eline geçti. Kentin nasıl özgürleştiği belirsizdir; ancak her halükarda Etolya Birliği ile karşılıklı yurttaşlık (Sympoliteia) ilişkisi kurdu.

### Büyük Felaketler ve Yeniden İnşa Denemeleri

* **Deprem:** M.Ö. 287'de kent, Romalı tarihçi Iustinus'un (17.1.1–3) bildirdiğine göre şiddetli bir depremle ciddi hasar gördü.
* **Galya Saldırısı:** M.Ö. 277'de, Lysimakhia yakınlarında Makedonya kralı II. Antigonos Gonatas, Galyalıları mağlup etti. Ancak Etolyalılar kente gerekli korumayı sağlayamadıkları için, M.Ö. 197'de Romalıların Makedonya Kralı V. Filippos'e karşı yaptığı savaş sırasında Trakyalılar tarafından tekrar yıkıldı.
* **Yeniden İnşa:** Seleukos kralı III. Antiohos (Büyük Antiochus) kenti restore etti, dağılmış ve köleleştirilmiş ahalisini topladı ve cömert vaatlerle her yerden kolonistler çekti. Ancak bu yeniden inşa çabası başarısız oldu ve Roma egemenliği altında kent giderek daha da çöküşe geçti.

*Lysimachia*'dan eski adıyla son kez, Ammianus Marcellinus'un bir metninde bahsedilmektedir. Bizans İmparatoru Justinianus (527–565) burayı restore ederek güçlü surlarla çevirmiştir ve bu tarihten sonra kentten yalnızca **Hexamilion** (Yunanca "*altı mil*") adıyla söz edilmiştir.

## Kaynakça

## Notlar
Paulette Jiles

**Paulette Kay Jiles** (bilinen adlarıyla: **Paulette K. Jiles** ya da **Paulette Jiles-Johnson**; 4 Nisan 1943 – 8 Temmuz 2025), Amerikalı şair, anı yazarı ve romancı.

## Hayatı
Jiles, 4 Nisan 1943'te Salem, Missouri'de doğdu. Missouri-Kansas Şehri Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1968'de başladığı yazarlık kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. En çok; 2016'da kendisine Ulusal Kitap Ödülü finalistliğini getiren *News of the World* adlı romanıyla tanındı. 1969'da Toronto, Kanada'ya yerleşerek buradaki Kanada Yayın Kurumunda görev aldı. Ardından Ontario ile Quebec'in en kuzeyindeki yer alan bölge yerlileriyle beraber yerel dilde yayın yapan radyo istasyonlarının kurulmasına ön ayak oldu. Bu dönemde Ontario ve diğer yerlerdeki Anishinaabeg yerlileri tarafından konuşulan Ojibwe dilini öğrendi.

Jim Johnson ile evlendikten sonra 1991'de San Antonio, Teksas'a yerleşti. Arkasından Meksika'da kalmakta dahil olmak üzere birkaç yıl farklı yerlerde yaşadıktan sonra çift 1995'te bir ev satın alarak San Antonio, Teksas'ın tarihi bölgesine temelli yerleştiler. 2003'te eşinden ayrıldıktan sonra San Antonio'nun yaklaşık 128&nbsp;km batısında Utopia, Teksas yakınlarında 36 dönümlük (14,6 hektar) bir çiftlikte kalan yaşamını sürdürdü.

Jim Johnson ile evlenip ayrılan Jiles, Haziran 2025'ten itibaren mücadele ettiği karaciğer yetmezliği nedeniyle 8 Temmuz 2025'te San Antonio, Teksas'taki San Antonio Hastanesi'nde tedavi görürken 82 yaşında öldü.

## Seçme çalışmaları
* *Waterloo Express* (1973)
* *Celestial Navigation* (1984, Genel Valilik Edebiyat Ödülü, Pat Lowther Ödülü ve Gerald Lampert Ödülü; kazandı)
* *The Golden Hawks ("Where We Live")* (1985)
* *Sitting in the Club Car Drinking Rum and Karma Kola* (1986, Ethel Wilson Kurgu Ödülü; adaylık)
* *The Late Great Human Road Show* (1986, Kanada Kitap Roman Ödülü; adaylık)
* *The Jesse James Poems* (1988)
* *Blackwater* (1988)
* *Song to the Rising Sun* (1989)
* *Cousins* (1992)
* *Flying Lesson: Selected Poems* (1995)
* *North Spirit: Sojourns Among the Cree and Ojibway Nations and Their Star Maps* (1995)
* *Enemy Women* (2002, Rogers Yazarlar Vakfı Kurgu Ödülü, kazandı)
* *Stormy Weather* (2007)
* *The Color of Lightning* (2009)
* *Lighthouse Island* (2013)
* *News of the World* (2016, Ulusal Kitap Ödülü; finalist)
* *Simon the Fiddler* (2020)
* *Chenneville: A Novel of Murder, Loss, and Vengeance* (2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Paulette Jiles's blog.
*
Suso Díaz

**Suso Díaz** ya da **Xesús Díaz** (8 Eylül 1944, Ferrol – 8 Temmuz 2025, A Coruña), İspanyol sendikacı ve siyasetçi.

## Hayatı
Díaz, 8 Eylül 1944'te Ferrol, İspanya'da doğdu. Henüz 14 yaşındayken Astano Tersaneleri'nde (günümüzde: "Navantia Fene") çalışmaya başladıktan sonra burada sendikal işçi hareketleriyle tanıştı. 1962'de ilk grevine katıldı sonrasında Franco diktatörlüğü yönetimi döneminde gizli İşçi Komisyonları ile İspanya Komünist Partisi'ne katılması nedeniyle gözaltına alınıp bir süre hapiste yattı. 1978'de sendikaların yasallaşmasıyla Galiçya İşçi Komisyonları'nın yönetimine girdi. 1992 ile 2000 yılları arasında Komisyondaki Genel sekreterlik görevi esnasında 10 Mart Vakfı'nın kurulmasına ön ayak olmuş ve 10 Mart gününün ise *Galiçya İşçi Sınıfı Günü* olarak tanınıp kutlanmasını sağladı.

Hizmetleriyle 10 Mart Ödülü'nü (2010) ve Luís Tilve Vakfı Ödülü'nü (2023) aldı. Son olarak Tarihi Hafıza Kurtarma Komisyonu ile SOS Halk Sağlığı Komisyonu'nda görev almış ve 2023 ile 2024 yıllarında düzenlenen oylamalarda Sumar Koalisyonu adaylarına sembolik destek vermiştir.

Siyasetçi Yolanda Díaz'ın babası olan Díaz, 8 Temmuz 2025'te A Coruña, İspanya'da kanser nedeniyle 80 yaşında öldü.

## Kaynakça
Obsesión

**

**Obsesión** Dominikli-Amerikalı [[bachata]] grubu [[Aventura]] ve şarkıcı [[Judy Santos]]'un bir şarkısıdır. İkinci stüdyo albümleri [[We Broke the Rules]]'da (2002) yer alır ve aynı albüm için bir [[İngilizce]] versiyonu da yapılmıştır. Şarkı birçok ülkede başarılı olmuş ve birçok uluslararası listede zirveye yerleşmiştir. Fransa'da şarkı, [[Fransız Singles Chart]]'ta yedi hafta bir numarada kalmış ve Ağustos 2014 itibarıyla 21. yüzyılın en çok satan 19. single'ı olmuş ve Fransa'da 565.000 kopya satmıştır. 2004 yılında, şarkının bir radyo remiksi, yalnızca İtalya'da yayınlanan [[Love & Hate]] albümünün özel bir edisyonuna dahil edilmiştir.**

2004 yılında şarkı 3rd Wish ve Baby Bash tarafından yeniden yorumlanmış ve Mintman tarafından prodüktörlüğü üstlenilmiştir. Bu versiyon orijinal versiyondan daha az başarılı olsa da İsviçre'de yedi, Almanya'da beş, Avusturya'da iki ve Fransa'da 12 numaraya ulaşmıştır. Daha sonra 2005 yılında, Meksika asıllı Amerikalı şarkıcı Frankie J, Baby Basha'nın vokallerinin de yer aldığı "Obsession (No Es Amor)" adlı şarkının İngilizce ve daha soul bir versiyonunu yarattı. Bu versiyon, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya ve Yeni Zelanda'da başarılı oldu ve üç ülkede de ilk beşe girdi.

## Listeler

## Kaynakça
Hiatal herni

**Hiatal herni**, karın organlarının (tipik olarak mide) diyaframdan göğüs kafesinin orta bölmesine kaydığı bir fıtık türüdür. Bu, ağızda asit tadı veya mide ekşimesi gibi semptomlarla birlikte gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) veya laringofaringeal reflü (LPR) sorunlarına sebep olabilir. Yutma güçlüğü ve göğüs ağrıları diğer belirtileridir. Komplikasyonlar arasında demir eksikliği anemisi, volvulus veya bağırsak tıkanıklığı yer alır.

En yaygın risk faktörleri obezite ve yaşlılıktır. Büyük travma, skolyoz ve bazı ameliyat türleri hastalığın oluşmasında rol oynayabilirler. Mide gövdesinin yukarı doğru hareket ettiği kayan fıtık ve karın organlarından birinin yemek borusunun yanına hareket ettiği paraözofageal fıtık olamk üzere hastalık iki ana türe sahiptir. Endoskopi veya tıbbi görüntüleme ile tanı koyulmaktadır. Endoskopi genellikle yalnızca endişe verici semptomlar mevcut olduğunda, semptomlar tedaviye dirençli olduğunda veya kişi 50 yaşın üzerinde olduğunda gereklidir.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki insanların %10 ila %80'i bu hastalığa maruz kalmaktadır. Kadınlar görülme oranı erkeklerden daha yaygındır. Durum yaşla birlikte daha yaygın hale gelir. Hiatal herniler ilk olarak 1853 yılında rapor edilmiş ve ilk olarak 1900 yılında röntgen kullanılarak teşhis edilmiştir.

## Kaynakça
't Haantje, Rijswijk

**<nowiki/>'t Haantje**, Hollanda'nın Güney Hollanda ilinde, Rijswijk belediyesine bağlı küçük bir mahalledir. Yerleşim, Lahey (’s-Gravenhage) ve Voorburg'un sınırına yakın konumlanmıştır.

## Tarihçe
't Haantje, tarihsel olarak tarım ve kırsal yaşamla bağlantılı bir yerleşimdir. 20. yüzyıldan itibaren Lahey ve Rijswijk'in kentsel gelişimi sonucu, kırsal karakterini büyük ölçüde kaybederek daha çok şehirleşmenin etkisi altında kalmıştır.

## Coğrafya
Yerleşim, Rijswijk'in güneydoğusunda, Lahey ve Voorburg'un kesişiminde, ulaşım yollarına yakın bir noktada bulunur. Çevresi büyük ölçüde kentsel alanlarla çevrilidir, ancak küçük ölçekli yerleşim dokusu halen izlenebilir.

## Nüfus
't Haantje bağımsız bir istatistiksel birim olarak değerlendirilmese de, nüfusu oldukça küçüktür ve Rijswijk belediyesi nüfusuna dahil edilmektedir.

## Gezilecek yerler
Mahalle sınırları içinde öne çıkan bir turistik yapı bulunmamaktadır. Ancak kısa mesafede bulunan Lahey şehir merkezi, Voorburg'un tarihi yapıları ve Rijswijk'in parkları ziyaret edilebilecek noktalardır.

## Kaynakça
James Carter Cathcart

**James Carter Cathcart** ya da **Jimmy Zoppi** (8 Mart 1954 – 8 Temmuz 2025), Amerikalı seslendirme sanatçısı, yönetmen, müzisyen ve şarkıcı.

## Hayatı
Cathcart, 8 Mart 1954'te Michigan City, Indiana'da doğdu. 1979'da başladığı müzik ve dublaj kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Okul yıllarında "The Laughing Dogs" aldı müzik grubuyla 1979-80 yılları arasında Columbia Plakçılık bünyesinde iki albüm yayınladı. En çok; *[[Pokémon]]* çizgi dizisinde sesiyle hayat verdiği; Gary Oak, James, Miyav ve Profesör Oak gibi karakterlerle öne çıktı.

Katkı sağladığı diğer yapımlar arasında; *ABC Weekend Special*, *Sonic X*, *Yu-Gi-Oh! Duel Monsters*, *One Piece*, *Kirby: Right Back at Ya!*, *[[Ninja Kaplumbağalar]]*, *Mission Odyssey* ve *Shadow the Hedgehog* yer almaktadır.

Martha Jacobi ile evli üç çocuk sahibi olan Cathcart, 2023'ten bu yana mücadele ettiği gırtlak kanseri nedeniyle 8 Temmuz 2025'te New York Şehri, New York'ta tedavi gördüğü bir hastanede 71 yaşında vefat etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Anjioödem

**Anjiyoödem,** derinin alt tabakasının ve hemen altındaki dokunun veya mukoza zarlarının şiştiği bir alandır. Şişlik yüz, dil, gırtlak, karın veya kol ve bacaklarda meydana gelebilir. Genellikle üst deride şişlik oluşturan kurdeşenler meydana getirir.

Hastalığın altındaki nedenler çoğunlukla histamin veya bradikinindir. Histaminle ilgili etkiler, böcek ısırıkları, yiyecekler veya ilaçlar gibi etkenlere karşı alerjik reaksiyondan kaynaklanır. Bradikinin ile ilgili etkiler, C1 esteraz inhibitörü eksikliği olarak bilinen kalıtsal bir sorun, anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri olarak bilinen ilaçlar veya lenfoproliferatif bir bozukluk nedeniyle ortaya çıkabilir.

Hava yolunu koruma yöntemleri için entübasyon veya krikotiroidotomi uygulanır. Histaminle ilişkili anjiyoödem antihistaminikler, kortikosteroidler ve epinefrin ile tedavi edilebilir. Bradikininle ilişkili hastalığı olanlarda C1 esteraz inhibitörü, ekallantid veya ikatibant kullanılabilir. Bunun yerine taze dondurulmuş plazma kullanılabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde hastalık her yıl yaklaşık 100.000 kişiyi etkilemektedir.

## Kaynakça
Charles Baskerville

**Charles Baskerville** (18 Temmuz 1870 - 28 Ocak 1922), Amerikalı bir kimyager. Toryumdan ayrıldığı iddia edilen iki yeni elementin keşfini duyurdu. Karolinyum ve berzelyumun daha sonra toryumla aynı olduğu tespit edildi.

Baskerville, kariyeri boyunca 190 makale, 8 kitap ve 16 patent yayınladı. Amerikan Kimya Derneği toplantılarının en sürekli katılımcılarından biriydi. Aynı zamanda Londra Kimya Derneği Üyesi, Kimya Endüstrisi Derneği, Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü, Amerikan Elektrokimya Derneği, Washington ve New York Bilim Akademileri, Franklin Enstitüsü ve Amerikan Bilim İlerlemesi Derneği üyesiydi. Oğlu Charles Baskerville, Jr. başarılı bir ressamdır.

## Kaynakça
Betel cevizi çiğnemek

**Betel cevizi çiğneme,** areka fındıklarının (betel fındıkları) genellikle söndürülmüş kireç (kalsiyum hidroksit) ve betel yapraklarıyla birlikte çiğnendiği bir uygulamadır. Uyarıcı olarak kullanılır, örneğin farkındalığı veya konsantrasyonu artırmak için; ancak insanlarda tıbbi kullanım için onaylanmamıştır. Bağımlılık yapar ve ağızda kırmızı renk değişikliğine, diş çürümesine ve ağız kanserine neden olabilir. Ayrıca kalp hastalığı, siroz ve yemek borusu kanseri de dahil olmak üzere diğer kanserlere de yol açabilir. Çiğnendikten sonra genellikle tükürülür ve bu da halkın gözünde çirkin bir görüntü olarak kabul edilen kırmızı lekelere neden olur.

Betel cevizi dünya çapında yaklaşık 600 milyon kişi tarafından çiğnenmektedir (nüfusun %15'i). Her iki cinsiyette de kullanımı yaygındır. Kafein, alkol ve nikotinden sonra en sık kullanılan dördüncü sarhoş edici maddedir. Asya-Pasifik bölgesinde yaygın oalrak tercih edilen bir uygulamadır. Güneydoğu Asya'dan geldiği ve Filipinler'deki Duyong Mağarası'ndaki bir mezar çukurundan elde edilen kanıtlara göre, yaklaşık 4.600 yıl öncesine tarihlenmektedir.

## Kaynakça
Yeniden beslenme sendromu

**Yeniden beslenme sendromu**, uzun süreli açlıktan sonra beslenmenin yeniden başlamasıyla ortaya çıkabilen bir durumdur. Ayrıca total parenteral beslenme şeklinde beslenmeyle de ortaya çıkabilir. Düşük fosfat, düşük magnezyum, düşük potasyum ve düşük tiamin ile sonuçlanabilir. Bu durum halsizlik, nefes almada azalma, koordinasyon bozukluğu, kafa karışıklığı, nöbetler ve kalp aritmilerine yol açabilir.

Risk faktörleri arasında yeme bozuklukları, alkolizm, ameliyat sonrası, kronik yetersiz beslenme, bariatrik cerrahi ve inflamatuar bağırsak hastalığı yer alır. Hastada kilo kayıpları hafif hastalıkta %10 ila %20 oranında azalma, orta şiddette hastalıkta %20 ila %30 oranında azalma ve şiddetli hastalıkta %30'dan fazla olarak görülür.

Tedavi, kalorilerin kademeli olarak yeniden verilmesiyle yapılır. İlk 24 saatte 10 ila 20 kcal/kg veya kişinin enerji ihtiyacının yarısından fazla olmamak üzere tavsiye edilir. Tiamin takviyeleri erken dönemde verilmelidir. Genellikle potasyum, fosfat, kalsiyum ve magnezyum takviyeleri de önerilmektedir. Elektrolitler başlangıçta her 12 saatte bir ölçülmelidir.

Durumun modern tanımları II. Dünya Savaşı'na dayanmaktadır. Ayrıca, tarih boyunca kıtlık sonrası yemek yiyen insanların öldüğüne dair çok sayıda önceki tanımlamaya rastlanmıştır.

## Kaynakça
Grigory Levenfish

**Grigory Yakovlevich Levenfish** (;  - 9 Şubat 1961), Sovyet satranç büyükustası. 1934 ve 1937'de SSCB Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
Parke-Davis

**Parke-Davis**, ilaç şirketi Pfizer'ın bir yan kuruluşudur. Parke, Davis & Co. artık bağımsız bir şirket olmasa da, bir zamanlar Amerika'nın en eski ve en büyük ilaç üreticisiydi ve tıp tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Parke-Davis, 1970 yılında Warner-Lambert tarafından satın alınmış, Lambert ise 2000 yılında Pfizer tarafından satın alınmıştır.

## Tarihçe

Parke, Davis and Company, Detroit, Michigan'da bir doktor ve eczacı olan Samuel P. Duffield tarafından kuruldu. 1860 yılında Duffield, Gratiot ve Woodward Caddelerinin köşesinde küçük bir eczanenin sahibiydi. Duffield, Hoffman anodini ve cıvalı merhem de dahil olmak üzere çeşitli farmasötik preparatlar üretiyordu, ancak işletmenin faaliyetleri onu bunaltıyordu.

Duffield ve Hervey Coke Parke, Ekim 1866'da bir ortaklık kurdu ve George S. Davis, 1867'de üçüncü ortak oldu. Parke, iş fırsatları arayan bir iş adamıydı ve Davis ise satış becerilerine sahip hırslı bir adamdı. Duffield, sağlık sorunları ve tıp pratiğine olan ilgisi nedeniyle 1869'da ortaklıktan çekildi. Ortaklık, 1871'de Parke, Davis veya Parke-Davis adını aldı ve 1875'te resmen Parke, Davis & Company adıyla kuruldu.

Şirket, 1871'de Orta ve Güney Amerika ile Batı Hint Adaları'na tıbbi bitkiler aramak için keşif gezileri gönderdi. Şirket, Pasifik Kuzeybatısı'ndaki Yerli Amerikalılar'dan Cascara adlı müshil ilacı üretti.

Bir zamanlar dünyanın en büyük ilaç şirketi olan şirket, ilk modern ilaç laboratuvarını kurması ve yeni ilaçların klinik deneylerini gerçekleştirmek için ilk sistematik yöntemleri geliştirmesiyle tanınır. Parke-Davis Araştırma Laboratuvarı, Ulusal Tarihi Eserler Listesi'nde yer alan Parke-Davis and Company İlaç Şirketi Fabrikası'dır.

1912'de Parke-Davis eczacısı Wilbur Scoville, çeşitli acı biberlerin "acılığını" veya "acılığını" ölçmek için günümüzde Scoville ölçeği olarak standartlaştırılan "Scoville Organoleptik Testi"ni geliştirdi.

1950'lerde Parke-Davis, Jonas Salk'ı aşı adjuvanları konusunda danışman olarak işe aldı. Parke-Davis aynı zamanda çocuk felci aşısının üretiminde de yer aldı. Salk, Parke-Davis'i üretim protokollerini tam olarak takip etmeye ikna etmek için büyük çaba sarf etti. Parke-Davis, yaklaşık altı ay boyunca saha denemeleri için aşı üretme konusunda özel sözleşmeye sahipti, ancak Şubat 1954'te Ulusal Çocuk Felci Önleme Vakfı sözleşmeyi bozdu ve aşı üretimini diğer şirketlere de açtı.

Parke-Davis, Detroitli illüstratör Robert Thom'dan "Resimlerle Eczacılık Tarihi" serisi için 40 illüstrasyon üretmesini istedi. Her baskı, tasvir edilen sahneyi ve tarihteki yerini açıklayan bir tarih makalesiyle birlikte geldi. 1957'de başlatılan seri, Wisconsin Üniversitesi Eczacılık Tarihi Enstitüsü ile iş birliği içinde geliştirildi. Eczacılar, sanat eserlerini mağazalarında sergilemeye teşvik edildi. Thom ayrıca tıp tarihi üzerine de benzer bir seri hazırladı.

## Kaynakça
Adolph Strecker

**Adolph Strecker** (21 Ekim 1822 - 7 Kasım 1871) esas olarak amino asitler üzerindeki çalışmalarıyla tanınan bir Alman kimyacı.

## Hayatı
Strecker, Darmstadt'ta, Hessen grandükü için çalışan bir arşivci olan Friedrich Ludwig Strecker ve Henriette Amalie Johannette Koch'un oğlu olarak doğdu. Adolph Strecker, 1838'de daha yüksek Gewerbeschule'ye geçene kadar Darmstadt'ta okudu. 1840'ta abitur derecesini aldıktan sonra Strecker, Justus Liebig'in profesör olduğu Giessen Üniversitesi'nde fen bilimleri okumaya başladı. Ağustos 1842'de doktora derecesini aldı ve Darmstadt'taki bir Realschule'de ders vermeye başladı. Liebig için çalışma teklifini reddetti, ancak 1846'da bir başkasını kabul etti ve Giessen Üniversitesi'nde Liebig'in özel asistanı oldu. Strecker, 1848'de habilitasyon eğitimini tamamladı ve üniversitede öğretim görevlisi oldu.

Strecker, Giessen'de bulunduğu süre boyunca hem organik hem de inorganik kimyadaki çok çeşitli problemleri araştırdı. Örnek olarak gümüş ve karbonun molekül kütleleri, laktik asidin reaksiyonları, hippurik asidin nitrik asitle ayrışması ve kobalt ve nikelin ayrılması verilebilir.

Strecker, Berlin Üniversitesi'nde bir pozisyon için Giessen'den ayrılmak istedi, ancak Norveç'teki Christiania Üniversitesi'nde açık bir pozisyon olduğunu duyunca başvuruda bulundu ve 1851'de orada profesör oldu. Norveç'teyken Strecker, organometalik kimyadan doğal ürünlere kadar geniş bir yelpazedeki konuları kapsayan organik kimyaya odaklandı.

Strecker, 1860'ta Christian Gottlob Gmelin'in ölümü üzerine Norveç'ten ayrılarak onun Tübingen Üniversitesi'ndeki pozisyonunu kabul etti. Orada guanin, ksantin, kafein ve teobromin ile sağlığına ciddi şekilde zarar veren çok zehirli talyum oksitler üzerine araştırmalar yaptı. 1870'te Würzburg Üniversitesi'ne geçti, ancak ilk dönemi 1870-1871 Fransa-Prusya Savaşı nedeniyle kesintiye uğradı. Savaş sırasında subay olan Strecker, savaştan sonra üniversiteye geri döndü ve son dönemine burada başladı. 1871 yazında Bavyera eyaletinin Berchtesgaden kentinde bir tatile çıktı, ancak sağlığı bozulmaya başladı. Strecker, Würzburg'da öldü ve Hauptfriedhof'a gömüldü.

## Strecker reaksiyonu

Strecker amino asit sentezi, alfa amino asit oluşturmak için potasyum siyanür, amonyum klorür ve bir aldehitin reaksiyonunu içerir. Reaksiyon ayrıca amonyak, hidrojen siyanür ve bir aldehit ile de yapılabilir.

Tepkime maddelerinin göreceli basitliği nedeniyle Strecker sentezi, hem yaşamın kökenini hem de meteorik amino asitleri inceleyenler tarafından başvurulan bir yöntemdir.

## Kaynakça
Medya Hanedanı

**Medyan Hanedanı**, antik Yunan tarihçisi Herodot'a göre, Medya Devleti altında 150 yıl hüküm süren dört kraldan oluşan bir hanedandır. Herodot'un hikâyesi doğruysa, Medler, İran'ın büyük bir bölümünü ve Doğu Anadolu'yu kapsayan güçlü bir imparatorluk olan Medya Devleti'ni yönetecek dört kralın ilki olan Deioces adlı bir adam tarafından birleştirildi.

## Kronoloji
Herodot'un önerdiği kronolojiyi kullanarak, Medya krallarının saltanatının varsayımsal bir zaman çizelgesi oluşturulabilir. (Bu kronolojide İskit yönetiminin belirli tarihlerinin bulunmadığını unutulmamalıdır.)

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
Camille Chabrié

**Camille Chabrié** (24 Ekim 1860, Paris - 4 Şubat 1928,Paris), Fransız kimyager. 

## Kariyeri
Chabrié, fizik bilimleri alanında lisans, tıp doktorası ve Paris Tıp Fakültesi'nde kimya asistanlığı yaptı. Daha sonra Tıp Fakültesi'nde laboratuvar başkanı, ardından Paris Fen Fakültesi'nde profesör ve daha sonra Paris Ulusal Kimya Okulu (*École nationale supérieure de chimie de Paris*) adını alacak olan Uygulamalı Kimya Enstitüsü'nün (*Institut de chimie appliquée*) müdürü oldu. Günümüzde floropolimerlerin üretiminde kullanılan bir monomer olan Tetrafloroetileni 1890'da bulmuştur.

1884: Tıp Fakültesi'nde kimya asistanı.
1890: Tıp Fakültesi'nde kimya laboratuvarı başkanı.
1890-1898: Sorbonne'da ücretsiz uygulamalı kimya dersi açma yetkisi.
1896: Paris'teki Fen Fakültesi laboratuvarında inorganik kimya bölümü başkanı.
1897: Uygulamalı Kimya Enstitüsü laboratuvarlarının müdür yardımcısı.
1901: Fen Fakültesi'nde uygulamalı kimya öğretim görevlisi.
1904: Paris'teki École des Hautes Études Commerciales'de profesör.
1907: Uygulamalı Kimya Enstitüsü'nde çalışma direktörü.
1909: Paris'teki Fen Fakültesi'nde kimya profesörü.
1909: Paris Üniversitesi'nde kimya öğretim direktörü.

### Yayınları
*Le vingtième anniversaire de l'Institut de chimie appliquée de l'Université de Paris: introduction à la leçon d'ouverture du cours de chimie appliquée*, 1916.
*Notice sur les titres et travaux scientifiques de Camille Chabrié*, 1912.
*Traité de chimie appliquée, tome premier*, 1905.
*Programme d'un cours de chimie industrielle*, 1898.
*Notice sur les titres et travaux scientifiques de Camille Chabrié*, 1898.
*Les phénomènes chimiques de l'ossification (essai de chimie anatomique)*, 1895.
*Les phénomènes chimiques de l'ossification*, 1895.
*Sur la synthèse de quelques composés séléniés dans la série aromatique*, 1889.
*Conférences faites au laboratoire de [[Charles Friedel]]*, 1889.

## Kaynakça