Dimyat Kuşatması (1218-1219)

**Dimyat Kuşatması**, 1218-1219 yılları arasında, Haçlıların Mısır'ın liman kenti Dimyat'a saldırdığı Beşinci Haçlı Seferi'nin bir parçasıdır. Eyyûbî sultanı Kamil bin Adil'in kontrolündeki şehir, 1218'de kuşatılmış ve 1219'da Haçlılar'ın eline geçmiştir.

Beşinci Haçlı Seferi'nin başlangıcında, bir kuvvetin Nil nehrinin ağzında bulunan Dimyat'ı almaya çalışması kararlaştırıldı. Haçlılar daha sonra bu şehri, Akka ve Süveyş'ten Kudüs'e yapılacak kıskaçlı saldırının güney kısmı için bir başlangıç noktası olarak kullanmayı planladılar. Bölgenin kontrol edilmesi aynı zamanda haçlı seferinin devamını finanse edecek zenginlik sağlayacak ve Müslüman filosunun tehdidini azaltacaktır. 1221'de Haçlı kuvvetlerinin şehri teslim etmesi ve Mısır'ı boşaltmasıyla Dimyat kaybedildi.

## Hazırlık
Mart 1218'de Beşinci Haçlı Seferi'nin Haçlı gemileri Akka limanına doğru yola çıkmışlardır. Mayıs ayı sonlarında Dimyat'ı kuşatmak için görevlendirilen kuvvetler yola çıktı. İlk gemiler 27 Mayıs'ta geldi, ancak ana liderler fırtınalar ve ileri hazırlıklar nedeniyle gecikti. Haçlı gücü, Tapınak Şövalyeleri ve Hospitalier Şövalyeleri gruplarını, Frizya ve İtalya'dan gelen filoları ve çok sayıda başka askeri liderin komutasında toplanan birlikleri içeriyordu.

## Kuşatma

### Varış
İlk Haçlı gemilerinin Dimyat'a varması üzerine, Simon III, Saarbrücken Kontu, kalan gemilerin gelişine kadar geçici lider olarak seçildi. Onun komutası altında kuvvet, 29 Mayıs'ta "herhangi bir kan kaybı olmadan" bir çıkarma alanı kurdu. Aynı günün ilerleyen saatlerinde geri kalan gemiler geldi.

### Dimyat'ın kulesi
Haçlıların ilk hedefi, Dimyat kalesini koruyan ve zincirin bir ucunu limana demirleyen savunma nehir kulesini ele geçirmekti. Ancak kuleye yaklaşımlar doğudaki büyük demir zincir ve batıdaki nehrin sığ derinliği nedeniyle sınırlıydı. Kuleye yönelik saldırılar 24 Haziran'da başladı ancak defalarca başarısız oldu. Sonuç olarak, Haçlılar, bazen Paderborn'lu tarihçi Oliver'a atfedilen yeni bir tür deniz kuşatma silahı yarattılar; iki gemi birbirine bağlandı ve dört direk ve yelken tersanesi inşa edildi, üstüne bir kuşatma kulesi ve merdiven inşa edildi. Daha sonra yapı, düşman saldırılarından korunmak için hayvan derisinden bir katmanla kaplandı. 24 Ağustos'ta motor kuleye getirildi; Ertesi gün kuledeki adamlar teslim oldu. Bu olağanüstü kuşatma makinesinin kullanılması, Haçlıların kuleyi ele geçirmesine ve filonun kaleye saldırmasının yolunu açmasına yardımcı oldu.

### Dimyat şehri
Dimyat şehri 3 sur, 28 kule ve bir hendekle iyi bir şekilde güçlendirilmişti.

Nehir kulesi ele geçirildikten sonra Haçlı filosu, şehre nehirden saldırarak kara kuvvetlerine destek vermeye çalıştı. Ancak Kamil bin Adil nehri batık gemilerle kapattı ve haçlılar, gemilerinin şehri çevreleyebilmesi için eski bir kanalı temizlemek için zaman harcamak zorunda kaldılar. Kuşatma, kışın gelmesi, fırtınalar, hastalıklar ve liderlik anlaşmazlıkları nedeniyle daha da yavaşladı.

Eylül ayında, Albano Piskoposu ve Apostolik Makam Elçisi Kardinal Pelagius, Haçlı kampına geldi ve Kilise'nin laik bir liderden daha fazla otoriteye sahip olduğunu iddia ederek Kudüs Kralı John of Brienne'nin emrine karşı çıktı. Zorluklarına ek olarak, 1218 yılının Kasım ayının sonlarında, bir fırtına Haçlı gemilerinden birkaçını mahvedip, malzemeleri yok etti.

Ancak 25 Şubat 1219'da Haçlılar hoş bir haber aldılar. Sultan Kamil bin Adil, şehrin yakınındaki nehir kıyısını düşman kuvvetleri tarafından işgal edilmeden bırakarak geri çekilmişti. Haçlılar hızla ilerleyerek Tinnis şehrini işgal ettiler ve bahar ve yazı Müslüman birliklerle savaşarak değişen başarılarla geçirdiler. 29 Ağustos'ta Haçlılar düşman kampına geniş çaplı bir saldırı girişiminde bulundular, ancak hızla dağıldılar ve Sultan'ın karşı saldırısı oldukça başarılı oldu.

Kısa süre sonra geçici bir ateşkes sağlandı ve Sultan tarafından barış şartları teklif edildi. Koşullar Haçlılar için oldukça uygundu; Müslüman liderler Kudüs şehrini ve krallığını, Kutsal Haç'ı ve Mısır ve Şam'daki tüm Hristiyan esirleri teslim etmeyi kabul etmişler, yalnızca Kerek ve Montreal kalelerini ellerinde tutacaklardı. Hatta Kudüs'ün duvarlarının onarılması için fon sağlamayı bile kabul ettiler. Kral Jean, Fransız ve Alman birliklerinin desteklediği barış şartlarının kabul edilmesini savundu. Öte yandan Tapınakçılar, Hospitalier ve İtalyanlar tarafından desteklenen Kardinal Pelagius buna karşı çıktı. Sonunda şartlar reddedildi ve çatışma devam etti.

Kasım 1219'un başlarında Haçlılar, Dimyat şehrini neredeyse korumasız buldular. Duvarlara girdikten sonra kasabanın hastalık ve malzeme eksikliği nedeniyle harap olduğunu gördüler. Kesin sayılar belirsizdir, ancak kuşatmanın başlamasından önce 60.000-80.000 nüfustan 10.000'den azı hayatta kalmıştı; bazı kaynaklar 3.000 kadar az kişinin kaldığını söyler.

## Sonrası
Kuşatmanın tamamlanmasının ardından Dimyat şehri iki yıl daha Haçlı kuvvetlerinin elinde kalmıştır. Bu süre zarfında Dimyat Camii katedrale dönüştürülmüştür. Arınma Bayramı olan 2 Şubat 1220'de Kardinal Pelagius, binayı Meryem Ana Katedrali olarak kutsamıştır.

Temmuz 1221'de Dimyat ve Beşinci Haçlı Seferi kaybedildi. Haçlı kuvvetleri şehri teslim ederek, Mısır'ı boşalttılar.

## Mevcut Haçlıların listesi

*VI. Adolf, Berg kontu
*Alamanno da Costa
*Aymar de Lairon
*Erard II of Chacenay
*Gillis Berthout
*Guérin de Montaigu
*Guido I Embriaco
*Guillaume de Chartres
*Hugh IX of Lusignan
*Jacques de Vitry
*John de Lacy, Earl of Lincoln
*Milo IV du Puiset
*Peire de Montagut
*Ranulf de Blondeville, Earl of Chester
*Raoul of Mérencourt
*Renaud de Pons
*Robert of Courçon
*Robert Fitzwalter
*Saer de Quincy, Earl of Winchester
*Simone Doria
*Walter III of Caesarea
*William III, Count of Jülich
*Odarique de Michelet

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Cassidy-Welch, Megan. "'O Damietta': War Memory and Crusade in Thirteenth-Century Egypt." *Journal of Medieval History* 40, no. 3 (June 2, 2014): 346–60. Accessed April 26, 2018. doi:10.1080/03044181.2014.91783.
* Madden, Thomas F. *The New Concise History of the Crusades.* Lanham, Md: Rowman & Littlefield, 2006. 
* Sterling, Douglas. "Crusader Siege in the Nile Delta." *Military History* 22, no. 5 (August 2005): 46-52
* Sterling, Douglas. "The Siege of Damietta: Seapower in the Fifth Crusade 1217-1221 A.D." In *Crusaders, Condottieri, and Cannon: Medieval Warfare in Societies around the Mediterranean*, edited by Donald J. Kagay and L. J. Andrew Villalon, 101–29. Boston: Brill, 2003.
* Oliver of Paderborn. *The Capture of Damietta*. Translated by John J. Gavigan. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1948.