Michael Randrianirina

Albay **Michael Randrianirina** (d. 23 Ağustos 1973), Madagaskarlı bir subay ve politikacıdır. 2025 Madagaskar darbesinde Yüksek Anayasa Mahkemesi tarafından onaylandıktan sonra, 14 Ekim 2025 tarihinden itibaren Madagaskar'ın sekizinci cumhurbaşkanı ve Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluşu için Cumhurbaşkanlığı Konseyi başkanı olarak görev yapmaktadır.

Daha önce 2016'dan 2018'e kadar Androy valisi olarak görev yapmış, daha sonra üst düzey askeri komutan ve CAPSAT biriminin başkanı olarak görev yapmıştır.

## Siyasi ve askerî kariyer
Randrianirina, Antsirabe Askeri Akademisinde askeri eğitim aldı. Randrianirina, Hery Rajaonarimampianina'nın cumhurbaşkanlığı döneminde 2016 ile 2018 yılları arasında Androy bölgesinin valisi olarak görev yaptı. Ardından Temmuz 2022'ye kadar Toliara'da piyade tabur komutanı olarak görev yaptı. Daha sonra seçkin CAPSAT biriminin başına geçti.

### 2023 tutuklaması
Randrianirina, giderek Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina'nın açık sözlü bir eleştirmeni haline geldi. 27 Kasım 2023'te isyan suçlamasıyla "aceleyle tutuklandı" ve "askerî isyan kışkırtmak ve darbe girişiminde bulunmak"la suçlandı. Aynı gün mahkemeye çıkarıldı ve hemen Tsiafahy Hapishanesine gönderildi. Devlet güvenliğine saldırı suçundan ertelenmiş hapis cezası aldıktan sonra Şubat 2024'te serbest bırakıldı ve CAPSAT'a geri döndü.

## 2025 siyasi krizi
25 Eylül 2025'te, özellikle başkent Antananarivo'da olmak üzere ülke genelinde sıkça yaşanan elektrik ve su kesintileri nedeniyle Madagaskar'ın dört bir yanında protestolar patlak verdi. Protestocuları sakinleştirmek için Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina, Başbakan Christian Ntsay'ı görevden aldı; ancak bu, protestocuların tepkisini yatıştırmaya yetmedi.

### Darbe

12 Ekim 2025 sabahı, Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina, protestoculara katılan CAPSAT birimlerinin iktidarı ele geçirme girişiminde bulunduğunu duyurdu. Uyarı, birkaç askeri personelin kışladan ayrılıp protestoculara katıldığı görülünce ilk kez verildi. Randrianirina, bir darbe gerçekleştiğini reddederek, sadece "halkın çağrısına cevap verdiklerini" söyledi.

12 Ekim'de, eski başbakan Ntsay ve Rajoelina'nın danışmanlarından biri olan Mamy Ravatomanga, özel bir uçakla Mauritius'a geldi. Mauritius hükûmeti, bu gelişten "memnun olmadığını" açıkladı. Bir hükümet sözcüsü, Rajoelina'nın hala ülkede olduğunu ve ulusal meseleleri yönettiğini söyledi. 13 Ekim akşamı ulusa sesleneceği planlanıyordu, ancak *[[Reuters]]*, Rajoelina'nın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir anlaşma yaptıktan sonra 12 Ekim'de Madagaskar'ın kuzeydoğusundaki Sainte Marie Havaalanı'ndan kalkan bir Fransız askeri uçağıyla ülkeyi terk ettiğini bildirdi. 13 Ekim'de Rajoelina, Madagaskar Cumhurbaşkanlığının resmi Facebook sayfasından bir video açıklaması yayınlayarak, "bir grup askeri personel ve politikacı" tarafından kendisine suikast girişiminde bulunulduktan sonra, gizli bir güvenli yere tahliye edildiğini duyurdu. 14 Ekim'de Rajoelina, Meclis ve Senato başkanlarıyla istişare ettikten sonra, kendisine karşı azil işlemlerini başlatmayı planlayan Ulusal Meclisi fesheden bir kararname yayınladı. Bu karar, 60 gün içinde seçimlerin yapılmasına olanak tanıyacaktı. Rajoelina'nın emirlerine rağmen, Ulusal Meclis 130 lehte oy ve bir boş oy ile azil işlemini sürdürdü.

CAPSAT'ın başkanı iken Randrianirina, 2025 Madagaskar protestoları sırasında görevdeki Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina'ya karşı 2025 Madagaskar darbesine katıldı ve askerlere "halkı baskı altında tutmayı reddetmeleri, sorumluluk almaları ve üzerlerine düşen görevi yerine getirmeleri" çağrısında bulundu. 13 Mayıs Meydanı'nda Randrianirina, cumhurbaşkanı ve başbakanın istifasını talep etti.

## Cumhurbaşkanlığı
Rajoelina ülkeden kaçtıktan sonra, 14 Ekim 2025'te CAPSAT Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı ele geçirdi ve Randrianirina'yı geçici cumhurbaşkanı ilan etti. Randrianirina, Ulusal Meclis dışındaki tüm kurumların feshini onayladı. Açıklamasında şunları söyledi: "Aşağıdaki kurumlar askıya alınmıştır: Senato, Yüksek Anayasa Mahkemesi, Bağımsız Ulusal Seçim Komisyonu, Yüksek Adalet Divanı ve İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğünü Savunma Yüksek Konseyi." İki yıl içinde seçim yapılacağını vaat etti ve ülkeyi yönetmek için ordudan, paramiliter jandarmadan ve ulusal polisten oluşan bir komite kuracaklarını söyledi. O gün Yüksek Anayasa Mahkemesi tarafından, Cumhuriyet'in Yeniden Kuruluşu için Cumhurbaşkanlığı Konseyi başkanı olarak Madagaskar'ın geçici cumhurbaşkanlığı görevini resmi olarak üstlenmesi istendi.

15 Ekim'de Madagaskar devlet televizyonu, Randrianirina'nın 17 Ekim'de Anayasa Mahkemesi oturumu sırasında "Madagaskar Cumhuriyeti'nin Yeniden Kuruluş Başkanı" olarak göreve başlayacağını duyurdu. Randrianirina planlandığı gibi o tarihte yemin etti. Yüksek Anayasa Mahkemesindeki göreve başlama konuşmasında Randrianirina, bunun Madagaskar için "tarihi bir dönüm noktası" olduğunu söyledi ve "geçmişten kopma" ve "ülkenin tarihinde yeni bir sayfa açma" kararlılığını dile getirdi. Randrianirina, Z kuşağı protestocularına teşekkür etti. İlk üç önceliğinin su ve elektrik şirketi Jirama'nın soruşturulması, pirinç tarımı ve başbakan ile hükümetin atanması olacağını belirtti.

20 Ekim'de Randrianirina, iş adamı Herintsalama Rajaonarivelo'yu ülkenin başbakanı olarak atadı ve Rajaonarivelo, General Ruphin Zafisambo'nun yerine geçti.

## Kişisel yaşam
Randrianirina, Ambovombe Androy'un güneydoğusunda bulunan Sevohipoty köyünden gelmektedir. Madagaskar Lüteriyen Kilisesi üyesidir. Elisa Randrianirina ile evlidir.

## Kaynakça