Iga-Kōka ittifakı

Japonya'nın Sengoku Dönemi'nde komşu Iga vilayeti ve Kōka İlçesi'nin ilgili bölgelerindeki ninja ailelerinin kendi kendini yöneten askerî konfederasyonları olan Iga ''ikki'' ve Kōka ''ikki'', dış askerî tehditlere karşı karşılıklı savunma için sık sık ittifak kurdular. İttifak ilk olarak 1487 yılında Magari Muharebesi'nde doğrulanmıştır. Yaklaşık tarihi 1560 olan ve Iga'ya atfedilen bir anayasal belge, Iga ve Kōka arasındaki ittifakı resmîleştirmiştir. İttifakın yönetimi, anayasal belgede belirtildiği gibi iki *ikki* sınırı boyunca buluşacak olan Iga'dan 10 ve Kōka'dan 12 askerî komiserden (*bugyo*) oluşuyordu. İki *ikki* arasındaki ittifak, Kōka'nın 27 Mart 1574'te Oda Nobunaga'nın kuvvetlerine teslim olmasıyla fiilen sona ermiştir.

## Arka plan

Japonya'da 15. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar Iga vilayeti 300-500 kadar küçük mülk ve 700 kale içerirken, güneydeki Ōmi vilayetinde yer alan Kōka'da 53 kadar klan bulunmaktaydı. 15. yüzyılın başlarında her iki bölge de anarşi içindeydi, çok sayıda mülk ve aile sürekli olarak hem bölge içinde hem de bölgeler arasında düşük seviyeli, küçük ölçekli kan davaları ve çekişmelerle uğraşıyordu. Iga'da çatışmalar en azından 13. yüzyılın sonlarından beri sürekliydi. Haydutlar da sık sık yerel manastırlara baskınlar düzenliyordu. Eşkıyalığa ek olarak, 14. yüzyılda bölgede patlak veren aralıksız savaşların yarattığı sürekli dış tehditler, askerî yönetimle görevli köylü sınıfından askerî yetkililer olan yerel *[[jizamurai]]*ların bir araya gelerek vilayette barış ve düzeni sağlamak için özel savaş, casusluk ve gerilla savaşı becerileri geliştirmelerini gerektirmiştir. 1477'de Iga vilayeti, şogun tarafından atanan ve *shugo* olarak bilinen askerî valilerin otoritesini reddetmesiyle biliniyordu ve yaklaşık 1500'de bir *ikki* "birlik"i oluşturmuşlardı. Kōka da benzer bir birlik oluşturmuştu. Iga ve Kōka tarafından 1580'lerin sonu ve 1600'lerin başında kurulan ordular geriye dönük olarak *shinobi*, özellikle de *shinobi-mono* terimiyle anılmaya başlandı ve daha sonra ninjalar olarak bilinmeye devam etti.

Iga'da *shugo*nun yerini alan yerel bir *daimyo* (askerî aristokrasiden bir savaş lordu) yerine liderlik *jizamurai*lar arasında bölünmüş olarak kalmıştır. Iga ''ikki'' esasen vilayet çapında bir sō olarak işlev görmüştür. Sō, Avrupa Orta Çağ komününe benzer şekilde karşılıklı yardım ve askerî savunma için bir araya gelmiş münferit köylerdi. Tipik olarak, Iga da dâhil olmak üzere sō liderliği, *kokujin* ("*jizamurai*" için alternatif bir terim), *dogō* (köylüler) ve daha küçük çiftçilerden oluşuyordu.

Kōka'da *jizamurai*lar, Iga'dakine benzer bir *ikki* modelinde örgütlenmiş ve yüksek rütbeli aileler, teknik olarak köylü sınıfından olmalarına rağmen, bölgenin baronları olarak hareket etmiştir. Bölgedeki 53 klan, Kōka konfederasyonunun ileri gelenleri olarak hüküm sürmüştür. Bunlar, Kōka Konfederasyonu'nun yönetim meclisi ve tarihsel ifadesi olan *Kōka-gun Chūsō*yu (Kōka İlçesi Genel Meclisi) oluşturuyordu. Meclisteki bu ailelerin her biri bir *sō*yu yönetiyordu. Bu bölgeler daha sonra bazen kendileri daha üst düzey *sō*ların bir parçasıydı ve tüm bu *sō*lar daha sonra Kōka *ikki* olan kapsayıcı *sō*yu oluşturuyordu.

## Yönetim
*[[Daimyo]]*lardan, özellikle de iki *ikki*nin çevresindeki bölgelerden gelen dış istila tehlikesi, *jizamurai*ların oluşturduğu konfedere sosyal düzene tehdit oluşturuyordu. Iga'daki aileler otoritelerini sağlamlaştırmak için hemen kuzeydeki Kōka'ya ulaşarak bir ittifak kurdular. 1487'ye gelindiğinde iki konfederasyon askerî operasyonlara ortaklaşa katılıyordu. 1552-1568 yılları arasında bir noktada, tarihçiler tarafından Iga'ya atfedilen bir anayasal belge ittifakı resmîleştirdi. İttifakı yönetmek için, her *ikki*den *bugyō* (askerî komiserler), Iga'dan 10 ve Kōka'dan 12 kişi, iki bölgenin sınırında toplanarak strateji ve her iki *ikki* için önemli olan diğer önemli meseleleri tartıştıkları "alan toplantıları" yapacaklardı. Rus ekonomist Vladimir V. Maltsev, vilayetler arasındaki ittifakın aralarındaki yüzyıllardır süren kan davasını sona erdirdiğini ve böylece oldukça kârlı bir paralı asker pazarından ortaklaşa kâr etmelerini sağladığını varsaymaktadır.

## Tarih ve ortak askerî seferler
### Magari Muharebesi

Iga ve Kōka arasındaki ilk belgelenmiş ortak operasyonlar 1487 yılında, Iga ve Kōka ninjalarının Magari köyündeki (bugün Rittō, Shiga) eylemleri nedeniyle önemli bir ün kazandıkları zamandı. Kōka *shugo*su (askerî vali) Rokkaku Takayori, komşularının topraklarına agresif bir şekilde baskın yapıyordu. Bu yağmalara karşılık olarak şogun Ashikaga Yoshihisa, Takayori'ye saldırdı. Magari'de Iga ve Kōka ninjaları Takayori'nin yanında savaştı. Iga ve Kōka birlikleri gerilla savaşı, vur-kaç taktikleri ve gece saldırılarıyla Yoshihisa'nın ordusuna saldırdı. Yoshihisa bu sefer sırasında yaralandı ve bu yaralar iki yıl sonra hastalıktan ölmesine katkıda bulunmuş olabilir. Kōka'da çatışmaya katılan 53 ninja ailesi Takayori tarafından resmen "Kōka 53" olarak tanındı ve bu ailelerden 21'ine hizmetlerinden dolayı hizmetkârlık ve soyadı taşıma ve kılıç sahibi olma izni de dâhil olmak üzere özel takdir verildi.

### 1500'lü yıllarda ortak eylemler
1500'lerin ortalarına gelindiğinde, Iga ve Kōka'dan ninjaların hizmetleri yüksek talep görüyordu ve en az 37 çevre bölge tarafından kullanılıyordu. 15 Aralık 1541'de Kyoto'daki şogun, Iga valisine bir mektup göndererek, vilayetin Japonya'nın başkenti Yamashiro vilayetindeki Kasagi Kalesi kuşatmasında komşu Yamato vilayetinden Tsutsui Junshō'ya yardım etmesini istedi. 23 Aralık 1541 sabahı, Iga ve Kōka'dan 70'le 80 arası ninja ajanı kaleye sızdı, yerleşimi ateşe verdi ve birinci ve ikinci baileyleri ele geçirdi. İki gün sonra, Kasagi'deki ordular dışarı çıktı ve yenildi, ardından ninjalar dağıldı.

Fujibayashi ailesinin bir üyesi tarafından 1676'da derlenen erken Edo Dönemi'nde ait bir belge olan *Bansenshūkai*, 1558'de Iga'dan bir ninja komutanı olan Tateoka Doshun'un Sawayama Kalesi'ne karşı Iga ve Kōka askerlerinden oluşan birleşik bir güce liderlik ettiğine dair bir olay olduğunu iddia etmektedir. Ancak tarihçi Stephen Turnbull'a göre bu anlatı hatalarla doludur ve *Bansenshūkai*den alınmayan anlatılarda Tateoka Doshun değil, ninjalardan bile bahsedilmemektedir. Anlatıya göre Rokkaku Yoshikata isyancı olduğu iddia edilen Dodo Oki-no-Kami Kuranosuke'ye karşı sefer düzenliyordu ve onu kuşattı. Günlerce süren başarısız kuşatmadan sonra Yoshikata ona yardım etmek için görevlendirildi. Doshun, 44 Iga ninjası ve 4 Kōka ninjasından oluşan ve Doshun'un Dodo'nun *[[Mon (simge)|mon]]*unun (aile arması) kopyalarıyla yaptığı fenerleri taşıyan bir ekibe liderlik etti. Karşı koymadan kalenin kapılarından içeri girdiler ve ardından kaleyi ateşe verdiler. Başarıyla kaçtılar ve ardından yayılan panikte Yoshikata kaleyi ele geçirmeyi başardı. Turnbull'a göre, anlatılanların aksine, Dodo aslında Rokkaku'nun düşmanları olan Azai boyunun bir hizmetkârıydı ve Yoshikata 1559'da Kuzey Omi vilayetini işgal ettiğinde, Dodo'ya Azai Nagamasa tarafından Sawayama'yı tutması emredildi. Öte yandan tarihçi ve seyahat yazarı John Man, bu olayı ninjaların ününe ve kiralık olarak hizmet vermelerine bir örnek olarak göstermektedir.

### Resmîleştirilmiş ittifak
Yaklaşık 1560 tarihinde, Iga ve Kōka arasındaki ittifak anayasal bir belgeyle resmîleştirilmiştir. Belgenin tam olarak ne kadar süreyle geçerli olduğu ve köylerde ne kadar geniş çapta uygulandığı bilinmediği gibi, kaynağı ya da ortaya çıkış tarihi de bilinmemektedir. Yamanaka ailesi tarafından Kōka'da muhafaza edilmiş ancak tarihçi Ishida Yoshihito tarafından Iga'ya atfedilmiştir çünkü "kendi kendini yöneten bir birlik" -*sokoku ikki*- Iga'nın kendisini adlandırdığı şeydir. Belgedeki referanslara dayanarak, Yoshihito 1552 ile 1568 yılları arasında oluşturulduğu sonucuna varmıştır.

### Nobunaga'ya direniş

1568 yılında, orta Japonya'da yükselen bir güç olan Oda Nobunaga, Ashikaga Yoshiaki adına onu şogun olarak atamak üzere Kyoto'ya gitti. Güney Ōmi vilayetindeki Rokkaku klanı Miyoshi klanıyla ittifak kurdu ve Miyoshi'nin Kyoto'da kurduğu Yoshiaki'nin yeğeni ve rakibi Ashikaga Yoshihide'yi destekledi. Rokkaku Yoshitaka ve oğulları Kannonji Kalesi'nin işgali sırasında Nobunaga tarafından yenilgiye uğratıldıktan sonra önce Kōka'ya sonra da Kōya Dağı'na kaçtılar. Oradan Iga ve Kōka ninja güçlerinin yardımıyla Nobunaga'ya karşı bir gerilla savaşı düzenlediler. Bu ittifakın yarattığı tehlike, Nobunaga'nın güney Ōmi'deki kontrolünü güvensiz hâle getirdi ve 1570'te Nobunaga, Kanegasaki Kuşatması'ndan Kyoto'ya geri çekilirken güney Ōmi'den geçen daha doğrudan rota yerine Biwa Gölü'nün kuzeybatı kıyısı boyunca ilerlemek zorunda kaldı.

Iga ve Kōka'dan *jizamurai*lar, Heso köyünü ve Moriyama'nın güney yaklaşımlarını ateşe vermek de dâhil olmak üzere Nobunaga'ya karşı baskınlarda Yoshitaka ve oğullarına yardım etti. 6 Temmuz 1570'te bu ittifak güçleri Yasugawa nehri boyunca ilerlerken Nobunaga'nın generalleri Shibata Katsuie ve Sakuma Morimasa liderliğindeki bir ordu onları Ochikubo köyünde durdurdu. İttifak yenildi ve Iga ve Kōka *ikki*lerinden samuray olduğu belirtilen 780 ninja, baba ve oğul Mikumo Takanose ve Mikumo Mizuhara ile birlikte öldürüldü. Tarihçi Stephen Turnbull, 780 kaybın Iga ve Kōka için çok büyük olması gerektiğini tahmin etmektedir, çünkü orduları muhtemelen çok büyük değildi ve gerçekten de Oda Nobunaga'nın Edo döneminin başlarına tarihlenen ve Nobunaga'nın ordusundan bir savaşçı tarafından derlenen bir kaydı olan *Shinchō Kōki*, sonraki üç yıl boyunca bu ittifaka hiçbir atıfta bulunmamaktadır.

Aynı dönemde, Iga ya da Kōka'dan paralı ninja olduğu tahmin edilen Sugitani Zenjūbō adlı bir keşiş Nobunaga'ya suikast girişiminde başarısız olmuştur. Turnbull, Zenjūbō'nun Nobunaga'ya iki el ateş ettiğini ve her ikisinin de Nobunaga'nın zırhı tarafından engellendiğini belirtmektedir. Buna karşılık John Man, Kōka Şehri'nde yerel bir sakinle yaptığı röportajı aktarır ve sakinin Kōka'dan olduğu konusunda ısrar ettiği keşişin sadece bir atış denediğini ve bu atışın Nobunaga'yı kıl payı ıskalayarak sağ kolundan geçtiğini iddia eder. Zenjūbō üç yıl sonra idam edilmiştir.

1573'te Şogun Yoshiaki, Nobunaga'nın üzerinde tuttuğu gücü engellemeye çalıştı ve Rokkaku klanı ve Kōka ve Iga *ikki*leri ile ittifak kurdu. Yoshiaki, Biwa Gölü'nün yanında bir kale inşa etmeye başladı. Nobunaga saldırdığında kale henüz tamamlanmamıştı ve Kōka ve Iga birliklerinden oluşan garnizon küçüktü. Savunmacılar kaçarak merhamet diledi ve Nobunaga hemen kaleyi yıktı. Aynı yıl Iga ve Kōka'dan okçular, Honshu'nun birçok bölgesinde toprakları bulunan Jōdo Shinshū'ya bağlı isyancı bir konfederasyon olan *Ikkō-ikki*ye, İkinci Nagashima Kuşatması'ndan geri çekilirken Nobunaga'ya karşı saldırıda yardımcı oldu. Yoshiaki, Nobunaga'ya karşı direnişini sürdürdü ancak 1573 yazının sonlarında yenildi ve teslim olmak zorunda kaldı.

### Dağılması
Iga-Kōka ittifakı, ittifakın Oda'ya karşı Rokkaku ve Ashikaga Yoshiaki'nin yanında yer almasının ardından Oda Nobunaga'nın 1574 yılında Kōka'yı teslim olmaya zorlamasıyla sona ermiştir. Yamanaka ailesi tarafından korunan bir belgeye göre, 27 Mart 1574'te Kōka *jizamurai*larının kalıntıları Nobunaga'ya teslim oldu. Nobunaga 1581'de Iga'yı yok ettiğinde, Nobunaga'nın kuvvetleri arasında Kōka birliklerinden bahsedilmektedir, bu da artık eski müttefikine karşı çıkmak zorunda olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel

*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*