Azerbaycan-Türk Devletleri Teşkilatı ilişkileri

**[[Azerbaycan]] ile [[Türk Devletleri Teşkilatı]]  ilişkileri** 2009'dan günümüze kadar devam etmektedir. Örgütün kuruluş tarihi (3 Ekim 2009) dikkate alındığında, Azerbaycan konseyin kurucu üyesi olarak ilişkilerini sürdürmektedir.

## Ticaret, yatırım ve ekonomi
Üye devletler arasındaki ekonomik ilişkiler, Türk Konseyi'nin işbirliğine önem verdiği ve iyileştirmeler sağlamak için çeşitli toplantılar ve faaliyetler düzenlediği ana alan olarak kabul edilmektedir. 2011 yılında Astana'da düzenlenen İlk Ekonomi Bakanları Toplantısı'na göre, üye devletlerdeki yatırım koşullarını iyileştirmek ve ekonominin çeşitlendirilmesini teşvik etmek amacıyla Girişimcilik Çalışma Grupları oluşturulmuştur. Bu toplantı temelinde, üye ülkelerden çok sayıda iş adamının katıldığı bir dizi İş Forumu düzenlenmiştir. 2014 yılının Ekim ayında, 19-20 Haziran 2014 tarihlerinde Issık-Göl'de düzenlenen Dördüncü Türk Dili Konuşan Ülkeler Ekonomi Bakanları Toplantısı'nın ardından, Azerbaycan'ın Nahçıvan kentinde Üçüncü İş Forumu gerçekleştirildi.

## Ulaştırma ve gümrük
9 Kasım 2017 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Türk Konseyi ICT Bakanları İkinci Toplantısı çerçevesinde, Azerbaycan Ulaştırma, İletişim ve Yüksek Teknolojiler Bakanı Ramin Guluzade, e-ticaret cirosunun artırılması için elektronik imzanın karşılıklı tanınmasına yönelik tedbirlerin uygulanması konusunda bir girişimde bulundu. Toplantı, Türk Konseyi Genel Sekreteri Ramil Hasanov ve Ahmet Arslan'ın açıklamalarıyla devam etti. Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Abdysamat Sagymbayev Kırgızistan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Komitesi Bakan Yardımcısı Vitaliy Yaroshenko Kazakistan BİT Bakanlığı İletişim, Bilgi ve Kitle İletişim Araçları Başkan Yardımcısı.

16 Ağustos 2013 tarihinde, Türk Konseyi'nin Üçüncü Zirvesi, Kebele'de oldu . Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Sapardurdy Toyliyev gibi kurucu ülkelerin cumhurbaşkanlarının katılımıyla gerçekleştirildi. Zirvenin ana konusu "Ulaşım ve Bağlantı" idi. Zirve, "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Üçüncü Zirvesi Bildirgesi"nin imzalanmasıyla sona erdi. Ancak zirve sırasında "Türk Konseyi üye ülkeleri dışişleri bakanlıkları arasında işbirliği protokolü" imzalandı.

Azerbaycan, enerji güvenliği alanında komşu üye devletlerle işbirliği yapmakta ve Kazakistan ve Türkmenistan ile Hazar Denizi'nde faaliyet göstermektedir. Ana ihracat rotaları Türkiye'den geçmektedir. Temmuz 2013'te Bakü'de ilk Ulaştırma Bakanları Toplantısı düzenlendi. Toplantı kapsamında, üye devletler ile Hazar ve Karadeniz limanlarından geçen Merkezi Ulaştırma Koridoru üzerinden entegre bir ulaşım ağı oluşturmak için ana konular ele alındı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Beşinci Zirvesi'nde yaptığı konuşmaya göre, Azerbaycan komşu ülkelerle, Kazakistan ve Türkmenistan gibi Türk Dili Konuşan Ülkelerle işbirliği yapıyor ve yatırımlar gerçekleştiriyor. Aliyev, Azerbaycan'ın bu ülkeler için bir transit ülke olarak rolünü vurguladı. Ayrıca, Bakü'de 25 milyon ton yük kapasiteli yeni bir Uluslararası Deniz Ticaret Limanı'nın inşasına başlanması ve Bakü-Tiflis-Kars demiryolu Kazakistan ve Azerbaycan'dan geçerek Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayacak.

## Kültür ve sanat
Türk Kültürü ve Mirası Vakfı, 2012 yılında Bişkek'te düzenlenen İkinci Türk Konseyi Zirvesi'nde Azerbaycan'ın girişimiyle kuruldu. Vakıf, 2015 yılında uluslararası kuruluş olarak faaliyetlerine başladı. Örgütün merkezi Bakü'de bulunmaktadır. 27 Eylül'de Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türk Konseyi, Gence'nin 2016 Avrupa Gençlik Başkenti seçilmesine adanmış bir gençlik festivali düzenledi.

## Siyaset ve güvenlik

Nahçıvan anlaşmasını dikkate alarak, Dışişleri Bakanları Konseyi yıllık zirvelerden bir gün önce bir araya gelerek siyaset ve güvenlik alanındaki konuları tartışır ve aktif olarak katılım sağlar. 2013 yılından bu yana üye devletler güvenlik konularında istişareler düzenlemektedir. Üye devletlerin Dışişleri Bakan Yardımcılarının Birinci ve İkinci toplantıları sırasıyla Bakü ve Astana'da düzenlenmiştir. Bu toplantılarda tartışılan ana konular, Ermenistan – Azerbaycan Dağlık Karabağ sorunu, Afganistan'ın İstanbul süreci ve uluslararası terörizm ile mücadele gibi bölgesel ve uluslararası güvenlik sorunlarını kapsamaktadır. Eylül 2015'te Astana'da düzenlenen Beşinci Türk Konseyi Zirvesi çerçevesinde, valiler Dağlık Karabağ çatışmasına ilişkin paragrafı içeren bildiriyi kabul etmişlerdir: "Azerbaycan'ın egemenliği, toprak bütünlüğü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının dokunulmazlığı temelinde Ermenistan-Azerbaycan Dağlık Karabağ çatışmasının önemini yineleriz".

### Uluslararası Konferans "Jeopolitik Değişikliklerin Türk Konseyi'nin Geleceğine Etkisi"
Stratejik Araştırmalar Merkezi, 10 Kasım 2017 tarihinde Bakü'de "Jeopolitik Değişikliklerin Türk Konseyi'nin Geleceğine Etkisi" başlıklı bir konferans düzenledi. Konferansa Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Dış Politika Dairesi Başkanı Arastu Habibbayli, Azerbaycan Stratejik Araştırmalar Merkezi Direktörü Farhad Mammedov, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Ramil Hasanov, Türkiye Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Bölüm Başkanı Fatma Cigdem Tenker Koksal, Kazakistan Cumhurbaşkanı Stratejik Araştırmalar Enstitüsü İcra Direktör Yardımcısı Kazbek Issayev ve Kırgızistan Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden Nuradil Baidoletov yer aldı.

### Yedinci Türk Konseyi Zirvesi
15 Ekim 2019 tarihinde Bakü'de, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Kazakistan eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan Cumhurbaşkanı Shavkat Mirziyoyev, konuk olarak Türkmenistan Başbakan Yardımcısı Purli Agamyradov, gözlemci olarak Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Türk işbirliği kurumlarının başkanları katıldı. Katılımcılar, Türk Konseyi'nin kurulmasına ilişkin Nahçıvan Anlaşması'nın onuncu yıldönümünü ve Özbekistan'ın tam üye olarak örgüte katılmasını kutladılar. Nursultan Nazarbayev'e Türk Konseyi Onursal Başkanı unvanı verildi. Zirvenin sonunda, devlet başkanları Bakü Deklarasyonu'nu imzaladılar. Ayrıca, Konsey başkanlığı resmi olarak Azerbaycan'a geçti.

### 2020 Dağlık Karabağ çatışmaları
2020 yılında, Eylül ayında başlayan çatışma sırasında, Türk Konseyi Genel Sekreteri Bağdad Amreyev Ermenistan'a karşı Azerbaycan'a desteğini açıkladı.

## Kaynakça