Bahar 1945 İtalya taarruzu

**Bahar 1945 İtalya taarruzu,** (Kod adı: **Grapeshot Operasyonu)** İkinci Dünya Savaşı'nın son aşamalarındaki İtalyan Harekatı sırasında Müttefiklerin son saldırısıydı. 15. Müttefik Ordu Grubu'nun Lombard Ovası'na saldırısı 6 Nisan 1945'te başladı ve 2 Mayıs'ta İtalya'daki Alman kuvvetlerinin teslim olmasıyla sona erdi.

Müttefikler Gotik Hat üzerindeki son büyük saldırılarını Ağustos 1944'te İngiliz Sekizinci Ordusu'nunAdriyatik'in kıyı düzlüğüne saldırmasıyla ve ABD Beşinci Ordusu'nun merkezi Apenin Dağları olan Gotik Hat üzerinden saldırmasıyla başlatmışlardı. Her ne kadar müthiş Gotik Hat savunmasını aşmayı başarsalar da Müttefikler, kış havası daha fazla girişimi imkansız hale getirmeden önce Po Vadisi'ne girmeyi başaramadılar. Müttefik ileri birlikleri 1944 kışının geri kalanını zor koşullarda geçirirken, 1945'te bir bahar saldırısı için hazırlıklar yapılıyordu.

Washington DC'deki İngiliz Misyonu'nun başkanı Feldmareşal Sir John Dill 5 Kasım'da öldüğünde, yerine Mareşal Sir Henry Maitland Wilson atandı. Mareşal rütbesine terfi ettirilen General Harold Alexander, 12 Aralık'ta Akdeniz Müttefik Yüksek Komutanı olarak Wilson'ın yerini aldı. Clark, Alexander'ın yerine İtalya'daki Müttefik kuvvetlerinin komutanı oldu ve 15. Ordu Grubu olarak yeniden adlandırıldı, ancak terfi etmedi. Anzio Muharebesi'nden ve Roma'nın Alsace'ye kadar ele geçirilmesinden itibaren ABD VI Kolordu'nun komutanı Korgeneral Lucian Truscott, Dragoon Operasyonu sırasında Güney Fransa'ya çıktı ve Beşinci Ordu'nun komutasını devralmak için İtalya'ya döndü.

23 Mart'ta Albert Kesselring, General Mareşal Gerd von Rundstedt'in yerine Batı Başkomutanı olarak atandı. Heinrich von Vietinghoff, Kesselring'in yerine Baltık'tan döndü ve LXXVI Panzer Kolordusu'nun deneyimli komutanı Traugott Herr, 10. Ordu'nun başına geçti. Geçici olarak 10'uncu Ordu'ya komuta eden Joachim Lemelsen, 14'üncü Ordu'nun komutanlığına geri döndü.

Müttefiklerin insan gücü sıkıntısı Ekim 1944'te de devam etti. 4. Hint Piyade Tümeni Yunanistan'a gönderilmişti ve onları Kasım ayında İngiliz 4. Piyade Tümeni ve İngiliz 46. Piyade Tümeni'nin 139. Tugayı takip etmişti. Tümenin geri kalanı Aralık ayında 3. Yunan Dağ Tugayı ile birlikte onu takip etti. Ocak 1945'in başlarında İngiliz 1. Piyade Tümeni Filistin'e gönderildi ve ayın sonunda I Kanada Kolordusu ve İngiliz 5. Piyade Tümeni'ne kuzeybatı Avrupa'ya gitme emri verildi. Bu, şu anda Korgeneral Richard McCreery tarafından komuta edilen Sekizinci Ordu'yu yedi tümene indirdi. Diğer iki İngiliz tümeni onları kuzeybatı Avrupa'ya kadar takip edecekti, ancak Alexander onları İtalya'da tuttu.

ABD Beşinci Ordusu, Eylül ve Kasım 1944 arasında 1. Brezilya Tümeni ile ve Ocak 1945'te uzman ABD 10. Dağ Tümeni ile takviye edilmişti. Müttefik gücü İtalyan Ortak Savaşan Ordusu'ndan İngilizler tarafından donatılan ve eğitilen 4 İtalyan gönüllü grubu dahil, 17 tümen ve sekiz bağımsız tugaydan oluşuyordu bu 20 tümenin biraz altına eşdeğerdi. 15. Ordu Grubunun gücü 1.334.000 adamdı, Sekizinci Ordunun fiili gücü 632.980 adamdı ve Beşinci Ordunun 266.883 gücü vardı.

9 Nisan itibarıyla, İtalya'daki Mihver, yaklaşık 349.000 Alman ve 45.000 İtalyan askerinden oluşan 21 çok daha zayıf Alman tümenine ve dört İtalyan Ulusal Cumhuriyet Ordusu (ENR) tümenine sahipti. İletişim hatlarında 91.000 Alman askeri daha vardı ve Almanlar yaklaşık 100.000 İtalyan polisine komuta ediyordu.  İtalyan tümenlerinden üçü, Fransa'ya bakan batı kanadını koruyan Rodolfo Graziani komutasındaki Ligurya Ordusu'na tahsis edildi. Son olarak dördüncü tümen, saldırıya uğrama olasılığının daha az olduğu düşünülen bir bölgede 14. Ordu ile birlikteydi.

Nisan ayının ilk haftasında, Alman rezervlerini ana saldırılardan uzaklaştırmak için Müttefik cephesinin aşırı sağ ve soluna dikkat dağıtıcı saldırılar başlatıldı. Kızartma Operasyonu, 2. Komando Tugayı ve tanklar tarafından Comacchio Gölü sınırındaki karadaki kıstağı ele geçirmek ve gölün kuzey tarafındaki Garibaldi Limanı'nı ele geçirmek için yapılan bir saldırıydı. Diğer ulaşım altyapısının hasar görmesi, Mihver kuvvetlerini ikmal için deniz, kanal ve nehir yollarını kullanmaya zorladı. Bu süre zarfında Mihver gemileri, Bowler Operasyonu gibi bombalama baskınlarında saldırıya uğruyordu.

Ana taarruzun hazırlıkları 6 Nisan'da Senioro savunmasının ağır topçu bombardımanıyla başladı. 9 Nisan öğleden sonra erken saatlerde 825 ağır bombardıman uçağı, Senio'nun arkasındaki destek bölgesine parçalanma bombaları attı, ardından orta ve avcı bombardıman uçakları geldi. 15:20'den 19:10'a kadar, her biri 30 dakika süren, aralarına avcı bombardıman uçaklarının saldırıları serpiştirilmiş beş ağır topçu ateşi ateşlendi. Yeni Zelanda operasyonlarını desteklemek için 28 Churchill Crocodiles ve 127 Wasp alev makinesi aracı cepheye konuşlandırıldı. 8. Hint Piyade Tümeni, 2. Yeni Zelanda Tümeni ve 3. Karpat Tümeni alacakaranlıkta saldırdı. Çatışmada 8. Hint Piyade Tümeni tarafından kazanılan iki Victoria Haçı vardı. Santerno'ya  ulaşmışlardı. ötesinde, 11 Nisan'da şafak vakti. Yeni Zelandalılar 10 Nisan akşam karanlığında Santerno'ya ulaşmışlardı ve 11 Nisan şafak vakti geçiş yapmayı başardılar. Polonyalılar da 11 Nisan gecesi Santerno'yu kapatmıştı.

12 Nisan sabahı geç saatlerde, bütün gece süren bir saldırının ardından, Santerno'nun uzak tarafında 8. Hint Piyade Tümeni kuruldu ve 78. Piyade Tümeni, Argenta'ya saldırı yapmak için geçişine başladı. Bu arada, 56. Piyade Tümeni'nin bir parçası olan 24. Muhafız Tugayı, Argenta Geçidi'nin sağındaki sudan amfibi bir kanat saldırısı başlatmıştı. Bir yer edinmiş olmalarına rağmen 14 Nisan gecesi hâlâ Fossa Marina'daki mevzilerde bekletiliyorlardı. 78. Piyade Tümeni de aynı gün Bastia'daki Reno Nehri üzerinde tutuldu.

Beşinci Ordu, 2.000 ağır bombardıman uçağı ve 2.000 silahla bombardımanın yanı sıra soldaki IV. Kolordu'nun saldırılarının ardından 14 Nisan'da saldırıya başladı. Bunu, 15 Nisan gecesi, II. Kolordu'nun 6. Güney Afrika Zırhlı Tümeni ve 88. Piyade Tümeni ile saldırarak 64 ve 65. Karayolu ile 65. Karayolu boyunca 91. ve 34. Piyade Tümenleri arasından Bologna'ya doğru ilerlemesi izledi 

Kararlı bir Alman savunmasına karşı ilerleme yavaştı, ancak sonuçta Müttefiklerin üstün ateş gücü ve Alman rezervlerinin eksikliği, Müttefiklerin dağ savunmasını aşmasına ve Po vadisindeki düzlüklere ulaşmasına izin verdi. 10. Dağ Tümeni, sağdan Bologna'yı atlayıp kuzeye doğru ilerlemeye yönlendirildi ve II. Kolordu'yu Bologna ile başa çıkmak için bıraktı ve sağlarından ilerleyen Sekizinci Ordu birimleriyle birlikte.

19 Nisan'a gelindiğinde, Sekizinci Ordu cephesinde, Argenta Gap zorlandı ve 6. Zırhlı Tümen, ilerleyen 78. Piyade Tümeni'nin sol kanadından serbest bırakılarak Reno nehri hattı boyunca kuzeybatıya doğru Bondeno'ya doğru sola doğru sallandı ve bağlantı kuruldu. Bologna'yı savunan Alman ordularının kuşatılmasını tamamlamak için Beşinci Ordu ile birlikte hareket etti.

Aynı gün, İtalyan direniş hareketinin komutasındaki Kuzey İtalya İtalyan Ulusal Kurtuluş Komitesi genel bir ayaklanma emrini verdi; Sonraki günlerde Torino ve Cenova ayrıca Kuzey İtalya'daki diğer birçok kasabada, İtalyan partizan ile Alman ve RSI güçleri arasında çatışmalar çıktı ve Alman kuvvetleri Milano'dan çekilmeye hazırlandı. Alman savunması tüm cephelerde güçlü ve etkili olmaya devam etti ancak Bondeno 23 Nisan'da yakalandı. 6. Zırhlı Tümen, ertesi gün Finalde yaklaşık 8&nbsp;km  10. Dağ Tümeni ile bağlantı kurdu. Bondeno'dan Panaro nehri boyunca yukarı yönde. Bologna'ya 21 Nisan sabahı II. Polonya Kolordusu'nun 3. Karpat Piyade Tümeni ve  tarafından girildi. İtalyan Ortak Savaşan Ordusu'nun Savaş Grubu, Route 9 hattında ilerliyor, onu iki saat sonra güneyden II. ABD Kolordusu takip ediyor. 24 Nisan'da Parma ve Reggio Emilia partizanlar tarafından kurtarıldı.

Müttefik kuvvetler Po'yu geçerken, sol kanattan Brezilya Tümeni, 34. Piyade Tümeni ve IV. Kolordu'nun 1. Zırhlı Tümeni, olası kaçış yollarını kapatmak için 9. Otoyol hattı boyunca batı ve kuzeybatıya Piacenza'ya ve Po Garda Gölü üzerinden Avusturya ve İsviçre'ye itildi. 27 Nisan'da 1. Zırhlı Tümen, 25 Nisan'da partizanlar tarafından kurtarılan Milano'ya girdi ve IV. Kolordu komutanı Willis D. Crittenberger, 30 Nisan'da şehre girdi. Torino da beş gün süren çatışmaların ardından 25 Nisan'da partizan güçleri tarafından kurtarıldı. 27 Nisan'da General Günther Meinhold 14.000 askerini Cenova'daki partizanlara teslim etti. Milano'nun güneyinde, Collecchio-Fornovo'da Brezilya Tümeni, 28 Nisan'da 13.500 esir alarak Ulusal Cumhuriyet Ordusu'nun son birimleriyle birlikte iki Alman tümeninin kalan etkililerini sıkıştırdı. Müttefiklerin aşırı sağ kanadında, azalan direnişle karşılaşan V Kolordu, Venedik Hattını geçerek 29 Nisan'ın erken saatlerinde Padua'ya girdi ve partizanların 5.000 kişilik Alman garnizonunu kilitlediğini gördü.

## Ayrıca bakınız

* İkinci Dünya Savaşı'nın Akdeniz ve Orta Doğu askeri sahaları
* İtalya Cephesi (II. Dünya Savaşı)
* Caserta'nın teslim olması
* II. Dünya Savaşı'nda Avrupa Cephesi

## Kaynakça