Kutsal Makam arması

**Kutsal Makam arması**, Kutsal Makam'ın ve dolayısıyla daha geniş Katolik Kilisesi'nin resmi amblemi olarak kullanılan iki çapraz anahtar ve bir taçtan oluşur. Bu tasarımın kökenleri 14. yüzyıldan gelmektedir. Bir altın ve bir gümüş anahtarın birleşimi, daha sonraki bir gelişmedir.

Kutsal Makam'ın arması bir amblem olarak 1996 yılında Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'ne kaydedildi. Kalkanı olmayan bu arma, Kutsal Makam pasaportlarının ön kapağında yer almaktadır.

## Kökenleri
Kilise armacılığı, 12. yüzyılın sonuna doğru İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya'da yaygınlaşan genel armacılıkla aynı zamanda gelişti. Kilise armacılığı ilk olarak neredeyse tamamı kesecik şeklinde olan mühürlerde ortaya çıktı.

Papa IX. Gregorius, 1228'de İmparator II. Frederich'e karşı savaş açtığında, San Germano'lu Richard, papalık birliklerini "anahtar işareti taşıyanlar" (*clavigeros hostes* veya *clavesignati*) olarak tanımlamıştı. Anahtarlar, sancaklarında yer alıyor ve göğüslerinin üzerine giydikleri giysilere dikiliyordu. Bu nedenle çatışmaya "Anahtarlar Savaşı" adı verildi.

### Anahtarlar
Kutsal Makam'ın armalarının en eskisi, "saltire gümüşünden ve gulesten (altın rengi) iki anahtar" olarak tanımlayan Froissart'ın 1353 tarihli Günlüklerinde bulunur.  Froissart'ın tanımlamasına göre 14. yüzyılın başından itibaren, Kutsal Makam'ın armaları, çoğunlukla çapraz altın bir anahtar ve çapraz gümüş bir anahtarla, bazen iki altın anahtar veya daha az sıklıkla iki gümüş anahtar olmak üzere iki çapraz anahtardan oluşmuştur.

Altın anahtarın ve gümüş anahtarın çapraz olarak yerleştirildiği uygulama yavaş yavaş yaygınlaştı, ve ancak Papa II. Pius döneminden itibaren kesin olarak kabul gördü. "Çapraz altın anahtarın, gümüşten yapılmış bir anahtarın üzerine çapraz olarak yerleştirilmesi uygulaması, II. Pius döneminden (1458–64) önce kesin olarak ortaya çıkmadı".

1952–1953 yıllarında İngiliz Heraldik Derneği, Kutsal Makam'ın armasını "Gules bir anahtar *veya* [(heraldik terminolojide "altın" veya "sarı")] bir anahtarın üstünde çapraz *gümüş* [(heraldik terminolojide "gümüş" veya "beyaz")] her iki taraf yukarı doğru, yaylar bir kordonla birleşmiş veya kalkanın üstünde bir taç, üç taç veya [("altın")], mitre gümüş [("gümüş")]" olarak adlandırdı. Başpiskopos Bruno Heim, 1978 tarihli *Katolik Kilisesi'nde Heraldik adlı* kitabında aynı düzenlemeyi açıklamıştır.

### ''Sede vacante''

Altın anahtar, *[[sede vacante]]* armasında da çapraz bir şekilde yerleştirilmiştir; taç, bir papanın yokluğunu belirtmek ve Kutsal Roma Kilisesi'nin Camerlengo'su'nun Kutsal Makam'ın dünyevi işleri üzerindeki geçici yönetimini belirtmek için Papalık Devletleri'nin armasını temsil ettiği bilinen bir *[[umbraculum]]* (şemsiye) ile yer değiştirmiştir.

### Taç
Froissart'a ve Galbreath'in "*Insegne e simboli: araldica pubblica e privata medievale e moderna"*'ya göre 14. yüzyılının sonuna doğru, papalık tacı Kutsal Makam'ın arması içine dahil edildi. Claudio Ceresa ise, benimsenmesinin bilinen en eski kanıtının, V. Martinus'un (1417–1431) papalık döneminden bir sonraki yüzyıla dayandığını söylüyor.

## Papalık Devletleri ve Vatikan Şehri

Papalık arması ile yönettiği toprakların arması arasındaki ayrımın geçmişi en azından 16. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Galbreath şöyle der: "16. yüzyıldan itibaren, Papalık'ın bu üçüncü arması - *biri altın, diğeri gümüş, altınla bağlanmış, gümüş bir taçla taçlandırılmış, çaprazlanmış bir çift anahtardan oluşan Gules arması* olabilir - Papalık'ı Papalık Devletlerinden ayrı olarak temsil ettiği kabul edilir." Bu ifade Heim tarafından onaylanarak alıntılanmıştır.

Papalık Devletleri'nin armaları, taç yerine umbraculum'un (Papa'nın dünyevi güçlerinin simgesi) bulunması bakımından farklıydı ve İtalya'daki Napolyon Krallığı'nın (1805-1814) kraliyet armasının ilk çeyreği (kalkanın dört eşit parçaya bölünmesi ve her parçaya bir sembol yerleştirilmesi) olarak kabul edildi.

## Arma üzerine yorumlar
Claudio Ceresa, papalık tacının altındaki çapraz anahtarların bilinen en eski tasvirinin, halefi IV. Eugenius'un (1431-1447) bunu bir gümüş sikkenin tasarımına eklediği V. Martinus'un (1417-1431) papalık döneminden kalma olduğunu söylüyor. Galbreath ve *Insegne e simboli: araldica pubblica e privata medievale e moderna,* bunun bir önceki yüzyıldan kalma olduğunu söylüyor.

### Anahtarlar
Anahtarlar, İsa Mesih'in Petrus'a verdiği şu vaade atıfta bulunur: "Sana göklerin krallığının anahtarlarını emanet ediyorum. Yeryüzünde bağladığını söylediğin her şey göklerde de bağlanmış olacak; yeryüzünde çözdüğünü söylediğin her şey göklerde de çözülmüş olacak" (Matta 16:19). Bunlar, Katolik Kilisesi'nin Mesih'in Aziz Petrus ve haleflerine verdiğine inandığı gücün bir simgesidir. Altın anahtar, gücün göğe ulaştığını, gümüş anahtar ise yeryüzündeki tüm inananlara uzandığını gösterir; iç içe geçmiş olmaları, gücün iki yönü arasındaki bağlantıyı gösterir ve anahtarın saplarının tabanda olması, gücün papanın elinde olduğunu simgeler.

### Taç
Papalık tacının fiziken kullanımı I. Ioannes Paulus ve halefleri tarafından durdurulmuş olsa da, bu bir papalık arması sembolü olarak kalmaya devam etmektedir. Papa'nın başlığına 1130'da Papalık Devletleri üzerindeki egemenliği simgelemek için bir taç eklendi. 1301'de, o dönemde Fransa Kralı IV. Philippe ile çatışma halinde olan VIII. Bonifacius, manevi otoritesinin herhangi bir sivil güçten üstün olduğunu belirtmek için ikinci bir taç ekledi. 1342'de XII. Benedictus, papalık dini otoritesinin dindar olmayan hükümdarlarınkinden üstünlüğünü simgelemek için üçüncü bir taç ekledi. Üç tacın orijinal önemi zamanla kayboldu ve bunun yerine papanın rahip, yönetici ve öğretmen olarak yetkilerini temsil etmeye başladılar.

## Resmi sürümler

File:Emblem of the Holy See usual.svg|Vatikan web sitesinde gösterilene benzer armanın renkli sanatsal çizimi
File:Vatican Library Logo.svg|Vatikan Kütüphanesi ve Vatikan Devleti web sitesinde sergilenen armanın renklendirilmemiş versiyonu
File:Emblem of the Papacy SE.svg|Kutsal Makam'ın Birleşmiş Milletler web sitesindeki Daimi Gözlem Misyonu'nda sergilenen armanın bir çeşidi
File:Emblem of the Holy See (vatican.va).svg|Kutsal Makam'ın amblemi, Mayıs 2025'ten bu yana resmi Kutsal Makam web sitesinde sergileniyor


## Ayrıca bakınız

* Vatikan Şehri arması
* Vatikan bayrağı
* Vatikan pasaportu

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Donald L. Galbreath: *Papal Heraldry*. Cambridge, 1930; Heffer and Sons.
* Bruno Bernhard Heim: *Heraldry in the Catholic Church: Its Origins, Customs and Laws*. Gerrards Cross: Van Duren, 1978.
* Baron du Roure de Paulin: *L'Héraldique Ecclésiastique*. Paris, 1911; H. Daragon.

## Dış bağlantılar

* Secretariat of State – Coat of Arms of the Holy See
* Holy See Press Office – Coat of Arms of the Holy See
* A renaissance of Catholic heraldry (1945–1980) – The Heraldry Society