Tamilla Musayeva

**Tamilla Hashim Gizi Musayeva** (      ) — Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi A. Bakikhanov Tarih Enstitüsü "Azerbaycan Kültürü Tarihi" Bölümü Başkanı, Tarih Doktoru, Profesör, Onursal Bilim İnsanı (2005), Devlet Ödülü Sahibi (1984).

## Hayat
Tamilla Haşim Gizi Musayeva, 31 Aralık 1931'de Bakü'de doğdu ve 1939-1949 yılları arasında Bakü'deki 46 numaralı okulda eğitim gördü. O yıl okuldan mezun olduktan sonra Azerbaycan Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi'ne girdi ve 1954 yılında onur derecesiyle mezun oldu. O zamandan ölümüne kadar Tarih Enstitüsü'nde bilimsel araştırmalarla meşgul oldu. Tamilla Musayeva , Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Bilimler Akademisi Tarih Enstitüsü'nün "Azerbaycan'ın Modern Tarihi" bölümünde kıdemli araştırmacı olarak çalıştı. Ölüm anında ise "Azerbaycan Kültürü Tarihi" bölümünün başkanlığını yürütüyordu.

### Akademik unvan ve bilimsel isim
Tamilla Musayeva, dört monografi de dahil olmak üzere 100'den fazla bilimsel çalışmanın yazarıdır. 1962 yılında "Birinci Beş Yıllık Plan Döneminde (1928-1932) Azerbaycan'da Kamu Eğitiminin Geliştirilmesi Mücadelesi" konulu doktora tezini savundu. Aralık 1980'de doktora tezini tamamladı. Mart 1980'de yayımlanan "Azerbaycan'da Devrim ve Kamu Eğitimi (1920'ler-1940'larda Azerbaycan'da Kamu Eğitiminin Gelişme Tarihi Üzerine Denemeler)" adlı monografisi, doktora tezi olarak savunmaya sunuldu. Bu monografi için Tarih Bilimleri Doktoru unvanı verildi.

### Diplomalar ve Ödüller
Tamilla Musayeva, 1984 yılında "Azerbaycan'da Devrim ve Halk Eğitimi" adlı monografisi nedeniyle Azerbaycan SSR Devlet Ödülü'nün fahri sahibi unvanına layık görüldü. 31 Ocak 1992 tarihli SSCB Bakanlar Kurulu bünyesindeki Tüm Birlik Akademik Konseyi kararıyla "Vatan Tarihi" uzmanlık dalında Profesör unvanını aldı . Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 4 Temmuz 2005 tarihli 878 numaralı emriyle T. Musayeva'ya Onursal Bilim İnsanı unvanı verildi.

### Araştırma alanları

Tamilla Musayeva'nın bilimsel araştırmalarının ana yönlerinden biri, Azerbaycan'da 1920'ler-1940'lar arasındaki kamu eğitiminin gelişim tarihini, bu sistemin oluşumunu ve cumhuriyet çalışanlarının genel eğitim düzeyini yükseltmedeki rolünü incelemek olmuştur. Azerbaycan'da kamu eğitiminin gelişim tarihinin bilimsel olarak temellendirilmiş dönemlendirilmesi, ana aşamalarının belirlenmesi, kamu eğitiminin oluşumunun özgün özelliklerinin analizi ve halkımızın izlediği tarihi yolun özelliklerinin incelenmesi, T. Musayeva'nın Azerbaycan tarih yazımına yaptığı değerli katkılardır.

T. Musayeva, Azerbaycan'da okuma yazma bilmemeyle mücadele gibi son derece önemli bir sorunun çözümüne yönelik çalışmalar yapan ilk isimlerden biriydi. Bu mücadelenin biçimlerini ve yöntemlerini, beş yıllık süreçte yaygın olarak kullanılan kültürel yürüyüşler ve kültürel bayrak yarışları gibi yöntemlerini, halk kitlelerinin bu mücadeledeki katılımını ve rolünü ve Azerbaycan koşullarındaki özgün özelliklerini inceledi. Bu konunun incelenmesi uluslararası alanda büyük önem taşıyordu. Dolayısıyla, Azerbaycan'ın deneyimi, cumhuriyetteki çözüm biçimleri ve yöntemleri, bugün Müslüman dünyasındaki okuma yazma bilmeme sorununu ortadan kaldırma deneyiminde başarıyla uygulanabilir.

T. Musayeva, 1920'den itibaren cumhuriyet eğitim çalışanlarının kongre ve istişarelerinin materyallerini ilk kez inceleyip bilimsel dolaşıma sokmuş, Azerbaycan'da yeni kamu eğitimi ilkelerinin incelenmesinde önde gelen öğretmenlerin ve eğitimcilerin faaliyetlerinin bilimsel analizini yapmış ve ilk yükseköğretim kurumlarının kurulması ve gelişmesi ile bunların yeni Azerbaycanlı aydınların yetiştirilmesindeki rolünü kapsamlı bir şekilde incelemeye çalışmıştır.

Azerbaycanlı kadınların eğitim ve öğretimi, özgürlük ve eşitliğe giden karmaşık yollarının incelenmesi ve cumhuriyetin sosyo-politik ve ekonomik yaşamına dahil edilmeleri, bilim insanının bilimsel araştırmalarının konusudur. İlk kez Azerbaycan ve Güney Kafkasya'daki tarafsız kadın kongreleri ve konferanslarının materyallerini ortaya koyarak, bu kongre ve konferansların kadınların özgürleşme sürecindeki rolünü göstermiştir.

## Kaynakça