Endurance (gemi, 1912)

***Endurance***, Sir Ernest Shackleton'ın 1914-1917 İmparatorluk Trans-Antarktika Seferi için 27 kişilik mürettebatıyla Antarktika'ya yelken açtığı üç direkli bir barka yelkenliydi. Gemi, başlangıçta *Polaris* olarak adlandırılmış, Norveç'in Sandefjord kentindeki Framnæs tersanesinde inşa edilmiş ve 1912'de denize indirilmişti. Komisyoncularından biri olan Belçikalı Adrien de Gerlache iflas edince, kalan komisyoncu gemiyi tersanenin ücretinden daha düşük bir fiyata sattı - ancak Lars Christensen *Polaris*'in sahibi olduğundan herhangi bir zorluk yaşanmadı. Gemi, Shackleton tarafından Ocak 1914'te ilk seferi olacak olan keşif görevi için satın alındı. Bir yıl sonra buzullar arasında sıkışıp kaldı ve sonunda 21 Kasım 1915'te Antarktika açıklarındaki Weddell Denizi'nde battı. Mürettebatın tamamı geminin batışından sağ kurtuldu ve sonrasında 1916'da Fil Adası'na ulaşıldı. Buradan Shackleton, gemi kaptanı Frank Worsley ve dört arkadaşının giderek getirdikleri yardımla kurtuldular.

*Endurance'ın* enkazı, batmasından yaklaşık 107 yıl sonra 5 Mart 2022'de Endurance22 arama ekibi tarafından keşfedildi.  derinlikte yer alan enkaz "koruma altındadır". Batık, Antarktika Antlaşması Sistemi kapsamında korunan bir tarihi alan ve anıt olarak belirlenmiştir.

## Tasarım ve inşaat
Ole Aanderud Larsen tarafından tasarlanan *Endurance*, Norveç'in Sandefjord şehrindeki Framnæs tersanesinde inşa edildi. İnşası, işe aldığı tüm adamların sadece yetenekli gemi yapımcıları değil, aynı zamanda balina avlama veya fok avlama gemilerinde denizcilik deneyimine sahip olmaları konusunda ısrarcı olmasıyla tanınan usta ahşap gemi yapımcısı Christian Jacobsen'in gözetiminde yapıldı. İnşasının her detayı, maksimum dayanıklılık sağlamak için titizlikle planlandı: örneğin, maksimum güç için her birleşme yeri ve bağlantı çapraz olarak desteklendi.

Gemi, 17 Aralık 1912'de denize indirildi ve başlangıçta Kuzey Yıldızı'ndan esinlenerek *Polaris* olarak adlandırıldı.  uzunluğunda,  genişliğinde ve 350 groston olarak ölçüldü. Başlangıçtaki amacı, buzla mücadele edebilen bir buharlı yat olarak Arktik'te küçük turist ve av partileri için lüks konaklama sağlamaktı. Denize indirildiğinde 10 yolcu kabini, geniş bir yemek salonu ve mutfak (iki aşçı için konaklama yeri olan), bir sigara odası, yolcuların fotoğraf geliştirmelerine olanak tanıyan bir karanlık oda, elektrikli aydınlatma ve hatta küçük bir banyosu vardı.

Gövdesi dışarıdan benzer büyüklükteki diğer herhangi bir gemiye benziyor olsa da, aslında öyle değildi. Çok sağlam bir yapıyla kutup koşulları için tasarlanmıştı. Omurga elemanları, üst üste yerleştirilmiş dört adet masif meşe parçadan oluşuyordu ve toplamda  kalınlığa ulaşıyordu. Yan tarafları ise  ile  kalınlığındaydı, normalden iki kat daha fazla çerçeveye ve çift kalınlıktaki çerçevelere sahipti. 30 inç (760&nbsp;mm) kalınlığa kadar meşe ve Norveç köknarından yapılmış kalaslarla inşa edilmiş ve olağanüstü güçlü ve ağır bir ağaç olan yeşil yürek ağacıyla kaplanmıştı. Buzla doğrudan yüzleşmek üzere tasarlanan pruvasına özel bir önem verilmişti. Her bir ahşap, doğal şeklinin geminin tasarımının eğrisini takip etmesi için seçilmiş tek bir meşe ağacından yapılmıştı. Bir araya getirildiğinde, bu parçaların kalınlığı  idi.

Üç direğinden ön direği kare yelken, ana direk ile mizana direği ise hem baş hem de kıç yelkenle donatılmıştı, bu da onu bir barka yapıyordu. *Endurance*'ın yelkenlerinin yanı sıra  'lik kömürle çalışan bir buhar motoru vardı, bu da geminin   varan hızlara çıkabilmesini sağlıyordu.

1912'de denize indirildiği zaman *Endurance*, muhtemelen Fridtjof Nansen ve daha sonra Roald Amundsen tarafından kullanılan gemi *[[Fram]]* hariç, şimdiye kadar inşa edilmiş en güçlü ahşap gemiydi. Gemiler arasında önemli bir fark vardı. *Fram* çanak tabanlıydı, bu da buz etrafını sardığında geminin sıkışıp yukarı ve dışarı doğru itileceği ve sıkıştıran buzun basıncına maruz kalmayacağı anlamına geliyordu. Öte yandan *Endurance*, ne yoğun buz kütlelerinin içine hapsolmamak için tasarlanmıştı ve ne de bu nedenle bir sıkışmadan yukarı çıkmak için. Keşif gezisinde bunun yerine, basıncı hafifletmek için buz çatlayana kadar kütleler tarafından ezilmeye direnme eğiliminde olduğu gözlemlendi.

## Shackleton tarafından satın alınması
*Polaris* başlangıçta Belçikalı kâşif Adrien de Gerlache ve Norveçli hayırsever Lars Christensen için inşa edilmişti. Mali sorunlar, Gerlache'ın ortaklıktan çekilmesine yol açtı, bu da Christensen'i Framnæs tersanesine gemiyi teslim etmek ve donatmak için son ödemeleri yapamaz duruma düşürdü. Bir yıldan fazla bir süre boyunca Christensen gemiyi satmak için uğraştı. Ancak, buz üzerinde gidebilen bir yolcu taşıma gemisi olarak benzersiz tasarımı, depolar için nispeten az alanı ve kargo ambarı olmaması nedeniyle balina veya fok avcılığı endüstrileri için işe yaramaz hale getiriyordu. Bu arada, özel bir buharlı yat olmak için de çok büyük, yavaş ve konforsuzdu. Sonuç olarak, Christensen, Ocak 1914'te gemiyi Ernest Shackleton'a 14.000 sterline satmaktan memnundu, bu da Christensen için, geminin toplam inşa maliyetlerini bir yana bırakın, Framnæs'e olan ödenmemiş borçları bile zar zor karşıladığı için önemli bir kayıp anlamına geliyordu. Yazar Alfred Lansing, "Shackleton gibi bir kâşifin planlarını ilerletmek için zararı karşılamaktan memnun olduğunu" bildiriyor. Shackleton'ın o sırada parası yoktu, ancak Christensen gemiyi satın alması için istekliydi ve depozitoyu kendisi ödedi. Shackleton gemiyi satın aldıktan sonra, Shackleton ailesinin sloganı olan  ("Dayanıklılıkla fethederiz")'e atfen gemi *Endurance* olarak yeniden adlandırıldı. Geminin başlangıçta Mayıs ortasına kadar hazır olması planlanıyordu, ancak tamamlanması bir ay gecikti.

Shackleton gemiyi Norveç'ten Londra'ya götürdü. 1914 baharında Millwall Rıhtımı'na ulaştı ve Shackleton orada Temmuz sonuna kadar ekipman, depo, finansman desteği ve mürettebat topladı. Ara güverte bir kargo ambarına dönüştürüldü ve mürettebat baş güvertede konaklama alanı oluşturdu. Karanlık oda, kazan dairesinin arkasında kalmaya devam etti. Yenilemede geminin beyaz ve yaldızlı boyadan siyaha boyanması da yapıldı. Geminin kıç tarafında orijinal ismine atıfta bulunan büyük beş köşeli yıldızı da korudu.

Yeni teçhizatı arasında üç adet gemi botu da yer aldı. İkisi  boyunda olan kıçtan takma kürekli tekneler, balina avcılığı endüstrisinden ikinci el olarak satın alınmıştı. Üçüncüsü, *Endurance*'ın yeni kaptanı Frank Worsley tarafından hazırlanan spesifikasyonlara göre keşif gezisi için inşa edilmiş,  boyunda çift uçlu kürekli bir balina teknesiydi. *Endurance*, yenilenmesinin hemen ardından, Almanya'nın Rusya'ya savaş ilan ettiği gün olan 1 Ağustos 1914'te Plymouth'a doğru kısa bir kıyı yolculuğuna başladı.

Shackleton *Endurance'a* mürettebat bulmak için *The Times gazetesine* şöyle bir ilan vermişti:

*Endurance*'ın satın alınmasından önceki 16 yıl içinde Antarktika Dairesi'ne yapılan yolculuklar neredeyse tamamen başarılıydı ve sadece 30 yıllık balina avcısı *Antarctic* adlı bir gemi buz içinde ezilmişti. Buzun tüm dalgaları durdurduğu bir denizde amaca yönelik inşa edilmiş bir gemiye çok az zarar gelebileceği düşünülerek, *Endurance* yolculuğu için sigortalanan ilk gemi oldu. Önceki tüm örneklerin sigortası, buza doğru yolculuklarından önceki son limanda sona eriyordu. Lloyd's of London ve Indemnity Marine Insurance Company, *Endurance*'ı 15.000 £ değerinde sigortaladı.

## Yolculuk
İlk seferine çıkan *Endurance*, 8 Ağustos 1914'te Plymouth'dan ayrıldı ve Worsley'in komutası altında Arjantin'in başkenti Buenos Aires'e doğru yola çıktı. Shackleton, keşif gezisinin organizasyonunu tamamlamak ve son dakika bağış toplama çalışmalarını yürütmek için İngiltere'de kaldı. Bu *Endurance*'ın yenilenmesinin ardından gerçekleştirdiği ilk büyük deneme yolculuğu olarak tanımlanmıştı. Buz için inşa edilmiş gövdesi, mürettebatının çoğu tarafından açık okyanus için fazla yuvarlak olarak değerlendirildi.

Shackleton başka bir gemiyle Buenos Aires'e gitti ve *Endurance*'ın birkaç gün ardından keşif gezisine yetişti. 26 Ekim 1914'te *Endurance*, Buenos Aires'ten son durağı olacak olan Güney Georgia adasındaki Grytviken balina avcılığı istasyonuna doğru yelken açtı. 5 Kasım'da istasyona ulaştı. 5 Aralık 1914'te Grytviken'den ayrılarak Weddell Denizi'nin güney kesimlerine doğru yola çıktı.

Güney Georgia'dan ayrıldıktan iki gün sonra *Endurance* kutuplardaki buz kütleleriyle karşılaştı ve ilerlemesi oldukça yavaşladı. Haftalarca *Endurance*, günde ortalama  mesafeden daha az yol alarak ilerlemeye çalıştı. 15 Ocak 1915'te *Endurance* Vahsel Koyu'ndaki varış noktasına  kadar yaklaşmıştı. Ertesi sabah, yoğun buz kütleleri ile karşılaştı ve öğleden sonra bir fırtına çıktı. Bu koşullar altında daha fazla ilerleme kaydedilemeyeceği kısa sürede anlaşıldı ve *Endurance* büyük bir buzdağının altına sığındı. İzleyen iki günü *Endurance*, buzdağının koruyucu koruması altında ileri geri hareket ederek geçirdi. 18 Ocak'ta fırtına hafiflemeye başlayınca *Endurance,* motoru yavaş çalıştırarak üst yelkeni açtı. Buz kütleleri dağılmıştı. İlerleme yavaş yavaş başladı ancak, saatler sonra *Endurance* bir kez daha buz kütleleriyle çevrelendi. Buzların içinden yararak ilerlemeye karar verildi ve saat 17:00'de *Endurance* buz kütlesine girdi. Bu seferki buz daha önce karşılaştıklarından farklıydı ve gemi kısa sürede kalın ama yumuşak bir buzun arasına girdi ve buzlar tarafından tamamen kuşatıldı. Fırtına şiddetini artırarak altı gün daha kuzey yönünden karaya doğru esmeye devam etti. 24 Ocak tarihine gelindiğinde rüzgâr Weddell Denizi'ndeki buzları tamamen karaya doğru sıkıştırmıştı ve *Endurance* her yönde göz alabildiğince buzla kaplı bir alandaydı. Yapılabilecek tek şey, buzun basıncını azaltıp açılmasını sağlayacak güney fırtınasının diğer yöne doğru esmesini beklemekti.

24 Ocak sabahının erken saatlerinde, geminin önündeki buzda  genişliğinde bir yarık oluştu. Başlangıçta  genişlikte ve 1 mil (1,6&nbsp;km) uzunlukta olan yarık, ertesi gün sabahın ortasına kadar 0,25 mil (0,40&nbsp;km) genişliğine ulaştı ve *Endurance*'daki adamlara buzun kırıldığına dair umut verdi. Ancak kopma gemiye asla ulaşmadı ve üç saat boyunca tam yelken ve tam motor hızıyla seyretmesine rağmen gemi yerinden kıpırdamadı. Sonraki günlerde mürettebat, güneyden esen fırtınanın buz üzerindeki baskıyı azaltmasını bekledi, ancak rüzgar umut edilen güney/güneybatı yönüne dönse de hafif ve düzensiz esmeye devam etti. Mevsim normallerinin altında  civarında seyreden sıcaklık ayrıca buzların dağılmasını engelliyordu. Buzda zaman zaman kırılmalar görülse de, hiçbiri gemiye ulaşmadı ve hepsi birkaç saat içinde tekrar kapandı.

14 Şubat günü  genişliğinde açık bir su kanalı geminin önündeydi ve şafak vakti *Endurance*'ın  'den daha kalın olmayan yumuşak, taze bir buz havuzu içerisinde yer alıyordu, ancak havuz  kalınlığında katı buz kütlesiyle çevriliydi ki bu da açığa giden yolu tıkamaktaydı. Mürettebatın bir günlük sürekli çalışması,  uzunluğunda temiz bir kanalın açılmasını sağladı. Bu çalışma ertesi güne (15 Şubat) kadar devam etti ve buhar yükseltilerek *Endurance*'ın, kanaldan geçebilmesi için mümkün olduğunca yumuşak buzlu havuzda bekletildi. Gemi ardışık denemeler için kıç tarafına doğru giderken, yolu temizlemek amacıyla, ağırlığı 20 ton civarında olduğu tahmin edilen gevşemiş buz bloklarına pruvadan halatlar bağlandı. Ancak havuz, geminin başarılı bir şekilde yolunu açması için yeterli ivmeyi kazanamayacak kadar küçüktü ve gün sonunda buzlar tekrar donmaya başladı. Saat 15:00'te *Endurance* buzun içinde  mesafe gitmişti ve temiz suya ulaşması için  daha gitmesi gerekiyordu. Shackleton, kömür ve insan gücü tüketiminin fazlalığına ve gemiye zarar verme riskinin çok büyük olduğuna karar vererek seferi durdurur.

### Sürüklenme

Bu hayal kırıklığının ardından *Endurance*'ın kazanları söndürüldü ve gemi doğal olarak serbest kalıncaya dek buzla birlikte sürüklenmeye bırakıldı. 17 Şubat, gece yarısı güneş ufkun altına inerek Antarktika yazının sonunu gösterdi. 24 Şubat'ta gemideki düzenli nöbetler iptal edildi ve *Endurance* artık bir kıyı istasyonu gibi işlev görmeye başladı. Gemi yavaşça güneye doğru sürükleniyordu ve Vahsel Körfezi'ndeki amaçlanan varış noktasına  uzaklıktaydı. Ancak gemi ile kıyı arasındaki buzlu arazi, kara seferi için gerekli olacak malzeme ve erzakları taşıyarak seyahat etmek için çok zorluydu.

Mart ayına gelindiğinde, yapılan navigasyon gözlemleri geminin (ve onu çevreleyen buz kütlesinin) hala hareket ettiğini, ancak şimdi batı-kuzeybatıya doğru sallanarak sürüklenme hızının arttığını ve Mart ayının başı ile güneşin ufkun altına indiği ve karanlık Antarktika kışının başladığı 2 Mayıs tarihleri arasında  hareket ettiğini gösterdi.

14 Temmuz 1915'te *Endurance*, saatte  rüzgar hızları,  barometre okuması ve  'ye düşen sıcaklıklarla güneybatıdan esen bir fırtınaya yakalandı. Kar fırtınası 16 Temmuz'a kadar devam etti. Bu durum, buz kütlesini daha küçük, ayrı ayrı buz parçalarına ayırdı; bu parçaların her biri hava koşullarının etkisiyle yarı bağımsız olarak hareket etmeye başlarken, aynı zamanda Weddell Denizi'nin kuzeyindeki suları temizledi. Bu, güneye doğru esen rüzgarın üzerinden esmesi için uzun bir alan sağladı ve daha sonra da kırılan buzun, ayrı ayrı parçalar farklı yönlerde hareket ederken kendi kendine yığılmasına neden oldu. Bu durum, buz alanında yoğun lokal basınç bölgelerine neden oldu. Buz, gemideki kişiler tarafından bir sonraki gün boyunca duyulabilen kırılma ve çarpışma sesleriyle "çalışmaya" başladı. Buzdaki kırılmalar tespit edildi, ancak hiçbiri *Endurance*'ı tutan buza yaklaşmadı.

Temmuz ayında gemi  daha kuzeye sürüklendi. 1 Ağustos sabahı, gemiyi tutan buz kütlesinden bir basınç dalgası geçti, 400 tonluk *Endurance*'ı yukarıya doğru kaldırdı ve yaklaşık altı ay sonra ilk kez tekrar yüzerek bir su birikintisine düşmeden önce gemiyi keskin bir şekilde iskele tarafına yatırdı. Kırık buz parçaları geminin etrafında her taraftan kapandı, *Endurance*'ı diğer buz levhalarına karşı şiddetli bir şekilde ileri, geri ve yanlara doğru sarstı. Çeyrek saatten fazla bir süre sonra, kıçtan gelen bir kuvvet geminin pruvasını buz kütlesinin üzerine iterek gövdeyi basınçtan kurtardı ve iskele tarafına beş derecelik bir yatışla durdu. Gece boyunca esen bir fırtına, buz kütlesini daha da rahatsız etti, onu gövdenin sancak tarafına doğru sürükledi ve su tahliye deliklerinin seviyesine ulaşana kadar 45 derecelik bir açıyla bir buz tabakasını yukarı doğru zorladı. Geçtiğimiz birkaç günün çilesine rağmen gemi hasar görmeden kaldı.

29 Ağustos'ta iki basınç dalgası gemiye çarptı, ancak herhangi bir sorun yaşanmadı. 31 Ağustos akşamı, yavaş yavaş artan bir basınç *Endurance*'ı sardı, bu da gövdesinin ve ahşaplarının sürekli olarak gıcırdamasına ve titremesine neden oldu. Gemi etrafındaki buz, gece boyunca hareket etti ve kırıldı, gövdenin iskele tarafına çarptı. 30 Eylül öğleden sonrasına kadar her şey yine sakindi; o zamana kadar günde on saat güneş ışığı ve ara sıra donma noktasının üzerindeki sıcaklık ölçümleriyle baharın belirtileri görülüyordu. Büyük bir buz kütlesi *Endurance*'ın iskele pruvasına doğru sürüklendi ve ardından geminin o tarafını, sancak bordasında birikmiş buz ve kar yığınına karşı sıkıştırdı. Geminin yapısı, zorlanma altında inledi ve sarsıldı. Marangoz Harry McNish, üst güverteyi destekleyen masif meşe kirişlerinin *"bir kamış parçası gibi*" gözle görülür şekilde büküldüğünü belirtti. Güvertede, geminin direkleri, omurgadaki basma noktaları bozulduğu için ileri geri savruluyordu. Bu rahatsız edici belirtilere rağmen Worsley, geminin yapısının gücünün, gövdeye yığılırken buzun kendisinin kırılmasına neden olduğunu belirtti - "tıpkı daha fazla dayanamayacakmış gibi göründüğü anda, muhtemelen bir milyon ton veya daha fazla ağırlığa sahip devasa buz kütlesi, küçük gemimize çatlayarak... boyun eğiyor ve böylece basıncı hafifletiyor. Gemimizin buz içindeki davranışı muhteşemdi. Kuşkusuz, şimdiye kadar inşa edilmiş en iyi küçük ahşap gemi." Buna rağmen, geminin güverteleri bu çilenin ardından kalıcı olarak büküldü.

### Son yıkım

Ekim ayına gelindiğinde sıcaklıkların neredeyse  dereceye kadar çıktığı kaydedildi ve buzun açılma belirtileri daha da arttı. 14 Ekim'de geminin sancak tarafını tutan buz kütlesi parçalandı ve *Endurance* dokuz ay sonra ilk kez açık su havuzunda yüzmeye başladı.

16 Ekim'de Shackleton, geminin buzdaki herhangi bir açıklıktan yararlanabilmesi için buharın yükseltilmesini emretti. Buzdan eritilen tatlı suyun kazanlara doldurulması yaklaşık dört saat sürdü, ancak daha sonra bağlantı parçalarından birinde sızıntı tespit edildi ve bunların dışarı pompalanıp onarılması ve ardından yeniden doldurulması gerekti. Ertesi gün geminin önünde açık deniz görüldü. Yalnızca bir kazan yakılmıştı ve motoru kullanmak için yeterli buhar gücü yoktu, bu nedenle tüm yelkenler açılarak gemiyi gevşeyen buz kütlesine doğru zorlamaya çalışıldı, ancak başarılı olunamadı.

18 Ekim öğleden sonra geç saatlerde, *Endurance*'ın etrafındaki buz bir kez daha kapandı. Sadece beş saniye içinde gemi iskeleye doğru 20 derece eğildi ve gövde 30 derecelik bir açıda durana kadar devam etti; iskele küpeştesi yığının üzerinde duruyordu ve o taraftaki kurtarma tekneleri mataforalarında asılıyken neredeyse buza değiyorlardı. Bu pozisyonda dört saat geçirdikten sonra buzlar dağıldı ve gemi düz bir omurgaya kavuştu. 

Ayın geri kalanında buz nispeten hareketsizdi. 20 Ekim'de tekrar buhar çıkarıldı ve motorlar test edildi. 22 Ekim'de sıcaklık  dereceden keskin bir şekilde  derece düştü ve rüzgar güneybatıdan kuzeydoğuya doğru yöneldi. Ertesi gün, buzda basınç sırtlarının oluştuğu ve geminin yakınında hareket ettiği gözlemlendi.

24 Ekim'de hasarlı gemi, onu her iki buz kütlesi arasında sıkıştıran daha fazla basınç dalgasıyla sarsıldı. Büyük bir buz kütlesi kıça çarparak kıç direğini gövde kaplamasından ayırdı. Aynı sıralarda, pruva kaplaması da hasar gördü ve bu durum, makine dairesinde ve ön ambarında eşzamanlı su baskınına neden oldu. Hem taşınabilir manuel pompaları kullanarak hem de ana sintine pompalarını çalıştırmak için buhar gücü üretmelerine rağmen su seviyesi yükselmeye devam etti. Ana insan gücüyle çalışan güverte pompaları çalışmadı, çünkü girişleri donmuştu ve yalnızca kömür bunkerlerinin içinden pompa borularına kaynar su kovaları dökülerek ve ardından giriş vanası üzerinde bir üfleçle gezdirilerek düzeltilebildi. McNish, hasarlı kıç alanını kapatmak için şaft tünelinde bir batardo inşa ederken, mürettebatın ana pompada 15 dakika çalışıp 15 dakika dinlenebileceği nöbetleri düzenlendi. 28 saatlik sürekli çalışmanın ardından su girişi ancak durdurulabildi - gemi hala kötü bir şekilde su altındaydı. Akşam saat 9:00'da Shackleton, kurtarma teknelerinin, malzemelerin ve temel ekipmanların etraftaki buz üzerine taşınması emrini verdi. Makine dairesindeki ayak plakaları buz nedeniyle yukarıya doğru açıldı ve bölme sıkıştığı için artık yerlerine oturmayacaktı. Geminin iskele tarafındaki kaplaması 6 inç'e (15&nbsp;cm) kadar içeri doğru bükülüyordu.

Sabah  ile akşam  arasındaki sıcaklıklarda, Shackleton 27 Ekim'de saat 17:00 civarında gemiyi terk etme emri verdi. Terk edilme anındaki konum 69° 05'G, 51° 30'B idi. Ertesi gün boyunca, daha fazla malzeme ve erzak kurtarmak için gemiye geri ekipler gönderildi. *Endurance*'ın tüm iskele tarafının içeri doğru itilip sıkıştırıldığını ve buzun pruva ve kıç bölümlerini tamamen doldurduğunu gördüler; altı kabinden sadece biri buz parçaları tarafından delinmemişti. Shackleton, geminin tüm kıç tarafının "akordeon gibi ezildiğini", ön motor motorunun mutfağa itildiğini ve güvertede istiflenmiş benzin bidonlarının güverte binası duvarından yarıya kadar koğuşa itildiğini yazdı. Geminin Mavi Sancağı, Shackleton'ın sözleriyle "renkleri gönderde batması" için mizana direğine çekildi.

Botları ve malzemeleri kızaklarla karadan çekme yönündeki başarısız bir girişimin ardından Shackleton, çabanın çok yoğun olduğunu ve ekibin buz onları kuzeye taşıyıp kırılana kadar buzda kamp yapmak zorunda kalacağını fark etti. Kalan eşyaları kurtarmak için, hala direkleri ve arma takımları sağlam olan ve pruvası dışında tamamı buzun altında olan *Endurance*'a daha fazla ekip gönderildi. O zamana kadar, terk edildikten iki gün sonra, gemi baş üstüne kadar batmıştı. Erzakın büyük bir kısmı, su altında kalan alt güvertede bırakılmıştı. Onları geri almanın tek yolu, yer yer bir fitten fazla kalınlığa sahip olan ve kendisi de üç fit su altında bulunan ana güverteyi kesmekti. Bir delik açıldıktan sonra bazı sandıklar ve kutular yüzdü, diğerleri ise bir kancayla alındı. Toplamda, batık gemiden yaklaşık 3,5 ton malzeme kurtarıldı.

8 Kasım'da, Shackleton daha fazla kurtarma çalışması yapmak için gemiye geri döndüğünde, ekip hala *Endurance*'ın kalıntılarından  daha az bir mesafede kamp yapıyordu. O zamana kadar gemi buza 18 inç (46&nbsp;cm) daha batmıştı ve üst güverte neredeyse buzla aynı seviyedeydi. Geminin içi neredeyse tamamen sıkışmış buz ve karla doluydu, bu da daha fazla çalışmayı imkansız hale getiriyordu.

13 Kasım'da yeni bir basınç dalgası buz kütlesini hareketlendirdi. Pruva en sonunda ezilirken, öndeki üst direk ve tepe direkleri devrildi. Bu anlar, keşif seferinin fotoğrafçısı Frank Hurley tarafından filme alındı. Ana direk tabanına yakın bir yerden çatladı ve kısa bir süre sonra ana direk ile mizana direği kırılıp birlikte devrildiler. Bu anlar da Hurley tarafından filme alınmıştır. 

21 Kasım'ın geç saatlerinde, başka bir basınç dalgası vururken kalan enkazın hareketi fark edildi. Bir dakika içinde, buz kütleleri bir araya gelirken *Endurance*'ın kıç tarafı buzdan kurtarıldı ve ardından basınç geçip ayrıldıklarında tüm enkaz okyanusa gömüldü. *Endurance*'ın battığı noktayı çevreleyen buz, enkazın izini silerek hemen tekrar bir araya geldi. Worsley, konumu 68°39′30″ G, 52°26′30″ B olarak kaydetti, ancak o sırada bir sekstant görüşü elde edememişti ve konumu ertesi gün öğlen Ocean Kampı'nın konumuna dayandırmıştı.

## Sonrası
Mürettebat, buz kütlesinin onları çeşitli adalardan birine yaklaştıracağı umuduyla buzda kamp yapmaya devam etti. Nisan 1916'da, *Endurance*'ın üç cankurtaran botunu kullanarak ilerlediler ve sonunda Fil Adası'na ulaştılar. Ada uzak ve nadiren ziyaret edildiği için Shackleton, yardım aranması gerektiğine karar verdi. 24 Nisan'da kendisi, Worsley ve dört kişi ile birlikte, *James Caird* adlı bir camkurtaran botuyla Güney Georgia'ya doğru bir yolculuğa başladılar. Güney Georgia'ya ulaştıktan sonra Shackleton, Fil Adası'nda kalanlar için bir kurtarma operasyonu düzenlemeye çalıştı. Shackleton ve Worsley, onlara ulaşmak için buzdan geçemeyen farklı gemilerle üç yolculuk yaptılar. Dördüncü deneme, (Şili hükûmeti tarafından ödünç verilen) *Yelcho* adlı gemi ile başarılı oldu ve Fil Adası'nda kalan mürettebatın yirmi iki üyesinin tamamı, Shackleton'ın James Caird ile ayrılmasından 128 gün sonra, 30 Ağustos 1916'da güvenli bir şekilde kurtarıldı. Adamların sahilden fiili olarak kurtarılması, buzun tekrar kapanmasından önce mümkün olduğunca hızlı bir şekilde yapıldı. Ancak, bu acele içinde bile, seferin tüm kayıtlarını ve fotoğraflarını toplamak için özen gösterildi, çünkü bunlar Shackleton'ın başarısız seferin masraflarını karşılaması için tek umuduydu.

## Enkaz
1998'de Fil Adası'nın güneybatı tarafındaki Stinker Point'te bulunan enkazın, gemiden kalan yüzer malzemeler olduğu yanlış bir şekilde tespit edildi. Aslında, 1877'de batan Connecticut fok avlama gemisi *Charles Shearer*'a aitti. 2001 yılında, enkaz avcısı David Mearns, *Endurance*'ın enkazını bulmak için başarısız bir keşif gezisi planladı. 2003 yılına gelindiğinde, iki rakip grup enkazı bulmak için bir keşif gezisi planlıyordu, ancak o dönemde hiçbir keşif gezisi düzenlenmedi.

2010 yılında Mearns, enkazı aramak için yeni bir plan açıkladı. Plan, National Geographic Society tarafından desteklendi, ancak tahmini 10 milyon ABD Doları tutarındaki maliyetin dengesi için sponsorluk bulmaya bağlıydı. 2013 yılında, Londra Doğa Tarihi Müzesi'nden Adrian Glover tarafından yapılan bir çalışma, Antarktika Kutup Çevresi Akıntısı'nın, tahta delici "gemi kurtlarını" uzak tutarak enkazı deniz tabanında koruyabileceğini doğru bir şekilde öne sürdü. Enkazı bulmak ve muhtemelen fotoğraflamak için uzun menzilli otonom su altı araçları (AUV'ler) kullanarak bir Weddell Denizi Seferi, 2018-2019 Antarktika yazında devam ediyordu. Araştırmacıların AUV'si buza yenik düştüğünde bu sefer başarısız oldu.

Lars Bergman ve Robin Stuart, Yeni Zelanda'nın Christchurch kentindeki Canterbury Müzesi'nde bulunan kaptan Frank Worsley'nin orijinal seyir defterlerini inceleyip onun seyir yöntemlerini yakından öğrendikten sonra, enkazın seyir defterinde verilen konuma göre en olası konumunun bir analizini yayınladılar.

Uzmanlar, enkazın yaklaşık  derinlikte düz bir arazide, büyük tortu birikimi ve çok az veya hiç erozyon olmadan yattığını tahmin ettiler. Scott Polar Araştırma Enstitüsü'nden Julian Dowdeswell'e göre, deniz tabanındaki bilinen koşullar, *Endurance*'ın hasar görmemesi gerektiğini ve büyük olasılıkla 1915'te buz kütlesinde battığı zamankiyle aynı durumda olacağını gösteriyordu. Ayrıca, *Endurance*'ı bulmaya yönelik gelecekteki girişimlerin, Larsen buz sahanlıklarının erimesini ve geri çekilmesini incelemek için başlatılan 2019'daki gibi, bölgedeki diğer ana bilimsel keşif gezilerine "ekler" olacağını belirtti.

Temmuz 2021'de Falkland Deniz Mirası Vakfı, Saab dalgıç teknolojisini kullanarak 2022'nin başlarında başlatılacak olan *Endurance*'ın enkazını aramak üzere oluşturulacak yeni bir keşif gezisi olan Endurance22'yi duyurdu. Bulunursa enkaz rahatsız edilmeyecek, bunun yerine 3 boyutlu olarak taranacaktı.

7 Şubat 2022'de Lars Bergman, David Mearns ve Robin Stuart, daha önce Temmuz 2021'de Journal of Navigation'a sunulan *Endurance*'ın navigasyonu üzerine yazdıkları makalenin bir ön baskısını yayınladılar. Makale, modern ay efemerisleri ve yıldız konumları katalogları kullanılarak, keşif gezisinin fizikçisi Frank Worsley ve Reginald W. James tarafından yapılan orijinal ay örtülmesi zamanlamalarının yeniden analizine dayanıyordu; bu, yazarların *Endurance*'ın tahmini batma konumunu hassaslaştırmasına olanak sağladı. Yazarlara göre, en son makaleleri "Endurance'ın en olası batma konumunu belirlemek için daha eksiksiz, doğru ve güvenilir bir temel"dir. David Mearns, analizleri üzerine 2022 EGR Taylor Konferansı'nı verdi ve son makale 21 Şubat 2023'te çevrimiçi olarak yayınlandı. Bergman, Mearns ve Stuart, Kraliyet Navigasyon Enstitüsü tarafından "*Endurance*'ın enkazının başarılı bir şekilde bulunmasına yol açan öncü veri analizi ve modellemeleri takdir edilerek" özel bir Başarı Sertifikası ile ödüllendirildi.

### Keşif

*Endurance*'ın enkazı 5 Mart 2022'de keşfedildi. Endurance22, 9 Mart 2022 tarihli bir basın açıklamasında, enkazı Weddell Denizi'nde  derinlikte bulduklarını duyurdu. Enkazın konumu başlangıçta Worsley'in orijinal olarak hesapladığı konumun yaklaşık  güneyinde olarak tanımlanmış olsa da, gerçek konumun daha sonra 68°44′21″ G, 52°19′47″ B koordinatları olduğu ortaya çıktı. Bu da günlükte verilen konumun  Güneyinde,  Doğusunda (toplam  mesafede) olduğu anlamına geliyordu. Seferin keşif direktörü Mensun Bound, Worsley'in navigasyon becerilerinin keşif gezisinin enkazı bulmasına yardımcı olduğunu söyledi; tarihi "ayrıntılı kayıtları paha biçilemezdi". Ek olarak, Weddell Denizi'ni yıl boyunca kaplayan ve tarihsel olarak su altı keşfini neredeyse imkansız hale getirecek kadar kalın olan deniz buzu, uzay uydusu kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1970'lerden bu yana Antarktika çevresindeki en düşük seviyelerde olduğu da kaydedildi.

Güney Afrika araştırma gemisi *S. A. Agulhas II*'deki keşif yapanlar, enkazın oldukça iyi durumda olduğunu ve ultra yüksek çözünürlüklü 3D tarama da dahil olmak üzere kapsamlı bir şekilde filme aldıklarını ve fotoğrafladıklarını söylediler. Kıç tarafındaki *Endurance* adı hala açıkça okunabiliyordu. Ekibin sözüne uygun olarak, gemi Antarktika Antlaşması Sistemi'nde belirtildiği gibi korunan tarihi bir alan ve anıt tanımına girdiğinden, enkazın veya içeriğinin hiçbir parçasını kurtarmadılar. Enkaz etrafındaki yasal koruma çemberi 500 metreden 1.500 metreye çıkarıldı.

*Endurance*'ın aranması ve keşfi, seferin eğitim ortağı *Reach the World*'ün çabaları sayesinde dünyanın dört bir yanındaki öğrenciler tarafından takip edilebildi. *Reach the World*, canlı yayınlar yaptı, eğitim kaynakları oluşturdu, ve seferden önce, sırasında ve sonra düzenli aralıklarla bilgilendirme güncellemeleri yayınladı.

## Mürettebat
*Endurance*'ın son yolculuğundaki mürettebatı, aşağıda listelenen Sir Ernest Shackleton da dahil olmak üzere toplam 28 kişiden oluşuyordu. Yanlarında, dişi olarak bilinen ancak aslında erkek bir gemi kedisi olan Mrs. Chippy ve başlangıçta altmış dokuz kızak köpeği ve sefer sırasında doğan ek yavru köpekler de vardı. *Endurance* buz kütlesine sıkışıp yok edildikten sonra Shackleton, Mrs. Chippy ve bazı genç köpeklerin hayatta kalamayacağına karar verdi ve vurularak öldürülmelerini emretmişti.

## Miras
İngiliz Kraliyet Donanması'nın iki Antarktika devriye gemisine, Shackleton'ın gemisinin onuruna *Endurance* adı verilmiştir. İlki olan *HMS Endurance*, Mayıs 1956'da denize indirildi ve bir süre sonra A171 borda numarası verildi; 1986 yılına kadar bir buz devriye ve hidrografik araştırma gemisi olarak hizmet verdi. İkinci *HMS Endurance* ise 1991'de Norveç'ten satın alındı ve orada *MV Polar Circle* adını taşıyordu. Başlangıçta o adı koruduktan sonra, buzkıran olarak hizmet veren *Endurance* olarak yeniden adlandırıldı. SpaceX Crew Dragon Endurance'a kısmen geminin onuruna bu isim verildi. 2021'de Lindblad Expeditions, National Geographic ile işbirliği içinde, Shackleton'ın yolculuğunun onuruna *Endurance* adını taşıyan bir kutup yolcu gemisini hizmete soktu.

Danimarka merkezli oyuncak firması LEGO, 29 Kasım 2024'te Black Friday için *Endurance*'a dayalı bir oyuncak seti yayınladı.

## Ayrıca bakınız

* Kahramanlık Çağı, 1897–1922'den Antarktika keşif gemilerinin listesi

## Notlar ve alıntılar

### Notlar

### Alıntılar

## Kaynakça

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

*