Psikanalitik yapılandırmacılık

**Psikanalitik Yapılandırmacılık**, bireyin öğrenme sürecini yalnızca bilişsel gelişimle değil, aynı zamanda içsel psikodinamik süreçlerle açıklayan bir öğrenme kuramıdır. Bu yaklaşımın öncülerinden biri olan Susan Sutherland Isaacs, çocukların zihinsel gelişiminde psikanaliz ve oyunun merkezi bir rol oynadığını savunmuştur. Isaacs'e göre çocuklar, duygusal çatışmalarını oyun yoluyla ifade eder ve bu ifade süreci, öğrenmenin temel yapıtaşlarından biridir. Böylece öğrenme yalnızca çevresel uyaranlara verilen tepki değil, aynı zamanda bireyin içsel dünyasıyla yüzleşme sürecidir.

Bu yaklaşım, Sigmund Freud ve özellikle Melanie Klein'ın kuramlarından esinlenerek, çocukların oyun yoluyla bilinçdışı çatışmalarını dışa vurduklarını ileri sürer. Isaacs, çocukların öğrenmesini etkileyen temel faktörün onların içsel arzuları, kaygıları ve aile içi deneyimleri olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle psikanalitik yapılandırmacılıkta, eğitimin yalnızca dışsal davranışlara değil, içsel psikolojik gelişime de duyarlı olması gerektiği vurgulanır. Öğrencinin davranışı kadar hayal dünyası, sembolleri kullanma biçimi ve duygusal tepkileri de öğrenme sürecinin bir parçası olarak değerlendirilir.

Psikanalitik yapılandırmacılığa göre, öğrenmenin gerçekleşmesi için çocuğun kendisini güvende hissettiği bir ortam gereklidir. Isaacs'in Malting House School'da uyguladığı modelde, çocuklara özgürlük tanınmış, öğretmenler rehberlik rolünü üstlenmiştir. Bu bağlamda öğretmenin görevi, çocuğun içsel çatışmalarını tanıyarak ona anlamlı öğrenme yaşantıları sunmaktır. Duygusal gelişim, çocuğun bilişsel gelişimi kadar önemlidir ve öğrenme ancak bu iki alanın dengelenmesiyle sağlıklı şekilde gerçekleşebilir.

Bu kuramda oyun, çocuğun içsel dünyasını dışa vurduğu, deneyimlediği çatışmaları yeniden yapılandırdığı bir mecra olarak kabul edilir. Oyun sırasında çocuk, hem sosyal hem bireysel anlamda karmaşık duyguları deneyimler; bu deneyim onun düşünme, ilişki kurma ve anlamlandırma becerilerini geliştirir. Bu nedenle psikanalitik yapılandırmacılık, özellikle erken çocukluk eğitimi alanında hem pedagojik hem terapötik bir araç olarak önem kazanmıştır.

## Sınıf uygulamaları ve kuramsal derinlik
Psikanalitik yapılandırmacılığın sınıf içi uygulamalarında, öğretmenin çocukların oyunlarını gözlemlemesi ve bu oyunlar aracılığıyla onların içsel ihtiyaçlarını tanıması önemlidir. Isaacs'e göre, öğretmenler çocukların oyunlarını sadece eğlence olarak değil, onların içsel dünyalarına açılan bir pencere olarak görmelidir. Oyunlar sırasında sergilenen davranışlar, çocukların öğrenme engelleri, kaygıları ve motivasyon kaynakları hakkında ipuçları sunar.

Bu yaklaşıma dayalı sınıflarda, yapılandırılmış öğretim planlarının yanı sıra, çocukların serbest zaman etkinliklerine de büyük önem verilir. Özellikle serbest oyun alanları, öğrencilerin kendilerini ifade etmeleri ve psiko-sosyal gelişimlerini tamamlamaları için teşvik edilir. Sınıf ortamı, çocukların özgürce keşfedebileceği, duygularını yansıtacağı ve sosyal bağlar kurabileceği şekilde düzenlenmelidir. Bu ortamda öğretmen, geleneksel anlamda bir bilgi aktarıcıdan çok, terapötik gözlemci ve rehber rolünü üstlenir.

Isaacs'in önerdiği gibi, öğretmenler öğrencilerle olan ilişkilerinde güven, kabul ve empati temelinde bir iletişim kurmalıdır. Bu iletişim, öğrencinin kendi iç dünyasını anlamasını ve yapılandırmasını kolaylaştırır. Ayrıca duygusal gelişime paralel olarak gelişen bilişsel süreçler desteklenir ve böylece öğrenme çok boyutlu bir hâl alır. Öğrencilerin yaşadığı duygusal çatışmalar ve kaygılar, oyun ve anlatım yoluyla çalışıldığında öğrenme engelleri önemli ölçüde aşılabilir.

Bu yaklaşım, modern eğitim psikolojisinde nadiren tek başına kullanılsa da, erken çocukluk eğitiminde ve özel eğitim alanlarında hâlâ önemli bir kuramsal dayanak olarak varlığını sürdürmektedir. Özellikle duygusal zorluklar yaşayan ya da travma geçmişi olan çocuklarla yapılan çalışmalarda, psikanalitik yapılandırmacı yaklaşım, öğretmenin duyarlılığını ve çocuğun güvenli bağ kurma kapasitesini artırmak adına etkili bir araç sunar.

## İlgili kuramcılar

* Susan Sutherland Isaacs
* Melanie Klein
* Sigmund Freud

## Ayrıca bakınız

* Yapılandırmacılık
* Erken çocukluk eğitimi
* Oyun yoluyla öğrenme
* Oyunlar ve öğrenme
* Sosyal duygusal gelişim
* Psikanaliz
* Serbest oyun

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Britannica: Susan Isaacs (İngilizce)
*  (İngilizce)