1961 Formula 1 sezonu

**1961 Formula 1 sezonu**, FIA tarafından düzenlenen Formula 1 motor sporlarının 15. sezonu, Dünya Sürücüler Şampiyonası'nın 12. sezonu ve Formula 1 Dünya Markalar Şampiyonası'nın ise 4. sezonudur. Dünya Şampiyonası, 14 Mayıs ile 8 Ekim 1961 tarihleri arasında gerçekleştirilen sekiz yarıştan oluşmuştur. Ayrıca sezon kapsamında yirmi beş adet şampiyona dışı yarış yapılmıştır.

Ferrari adına yarışan Phil Hill, takım arkadaşı ve rakibi Wolfgang von Trips'in sezonun sondan bir önceki yarışı olan İtalya Grand Prix'sinde hayatını kaybetmesinin ardından kariyerinin ilk ve tek Sürücüler Şampiyonası'nı kazandı. Hill, Amerika doğumlu ilk ve günümüze kadarki tek şampiyon oldu ( şampiyonu Mario Andretti Amerikalı olsa da İtalya'da doğmuştu). Ferrari Formula 1'deki ilk Üreticiler Şampiyonluğu'nu kazandı.

Yeni düzenlemeler yalnızca 1.500 cc maksimum kapasiteli doğal emişli motorlara izin veriyordu ve 1957'den 1960'a kadar kullanılan Formula 2 motor kurallarını kabul ediyordu. İngiliz takımları, değişikliğin sezon başlamadan kısa bir süre önce duyurulması nedeniyle sezonu boykot etmekle tehdit etti ancak herhangi bir boykot yapılmadı. Enzo Ferrari de ilk başta karşı çıksa da ilk ortadan motorlu aracı olan 156 "Sharknose"u tasarlayarak sekiz şampiyonluk yarışından beşini kazandı.

Wolfgang von Trips'in yanı sıra bu sezon iki F1 pilotu daha hayatını kaybetti: Modena Autodrome'daki bir test sırasında İtalyan Giulio Cabianca ve şampiyona dışı Silver City Trophy yarışında Britanyalı Shane Summers yaptıkları kazalar sonucu öldü.

## Takımlar ve sürücüler
1961 sezonunda aşağıdaki takımlar ve pilotlar yarıştı. Bütün takımlar Dunlop lastiklerini kullandı.

### Takım ve sürücü değişiklikleri

* Porsche, Jo Bonnier ve Dan Gurney ile ilk tam sezonuna giriş yaptı.
* BRM, gelecek şampiyon Graham Hill'in yanına Tony Brooks ile anlaştı. Geçmiş senelerde kendi motorlarını üreten takım bu seneki kural değişiklikleri nedeniyle bir Coventry Climax ünitesi satın aldı. Team Lotus ve Cooper ile aynı olan motora rağmen bu takımlarla performans açısından farklı bir sezon geçirdiler.
* John Surtees, Lotus fabrika takımından ayrılarak Reg Parnell'e Brooks'un yerine geçti. Lotus, Surtees'in yerine birini almadı ve faaliyetlerini iki araca düşürdü.
* 'ta sadece birer yarışta mücadele eden Aston Martin ve Vanwall bu sezon öncesi faaliyetlerini sonlandırdı.
* Maserati fabrika takımını 1958'de geri çekmişti ancak bazı takımlar 1948 üretimi 250F şasilerini kullanmaya devam ediyordu. Bu yıl itibarıyla takım sadece motor tedarikçiliği yapmaya başladı.

#### Sezon ortası değişiklikleri

* Lotus pilotu Innes Ireland, Monako Grand Prix'de geçirdiği kaza nedeniyle yaralandığı için Hollanda Grand Prix'de yerini Trevor Taylor aldı. Taylor,  sezonunun tamamında Ireland'ın yerini alacaktı.
* Geçen sene Monako Grand Prix'de ağır bir kaza geçiren BRP pilotu Cliff Allison, bu sefer Belçika Grand Prix antrenmanlarında bir kaza geçirdi. Pist dışına savrulan ve ters dönen aracının içinde Allison'ın dizleri ve leğen kemiği kırıldı. Yerine Lucien Bianchi ve Masten Gregory getirildi. Takım arkadaşları Henry Taylor da Britanya Grand Prix'de geçirdiği kazanın ardından tek koltuklu yarış serilerini bırakarak ralliye geçiş yaptı. Onun yerine de Olivier Gendebien getirildi.
* Ferrari pilotu Wolfgang von Trips, İtalya Grand Prix'de Jim Clark ile çarpıştı. Aracı pist dışına savruldu, kendisi araçtan fırladı ve kendisiyle birlikte on beş seyirci hayatını kaybetti. Ferrari, sezon sonuna kadar yarışlardan çekilse de her iki şampiyonada da şampiyonluğu elde etti.

## Takvim

### Takvim değişiklikleri

* Fas Grand Prix 29 Ekim için planlanmıştı ancak mali sebeplerle üst üste üçüncü kez iptal edildi.
* Arjantin Grand Prix, Juan Manuel Fangio ile Jose Froilan Gonzalez'in emekli olması, halkın ilgi göstermemesi ve ülkedeki siyasi karışıklıkların güvenlik endişeleri doğurması nedenleriyle (devlet başkanı Juan Perón 1955'ten beri sürgündeydi) iptal edildi.
* Portekiz Grand Prix takvimden çıktı.
* Britanya Grand Prix, iki pist arasındaki paylaşım anlaşması nedeniyle Silverstone'dan Aintree'ye döndü..
* Almanya Grand Prix, 'da AVUS'ta yapıldıktan ve  yarışı F2 yarışı olarak yapıldıktan sonra bu sezon için Nürburgring'e geri döndü.
* Birleşik Devletler Grand Prix'nin, yarışa altı hafta kala seyirci sayısının azlığı ödül miktarı nedenleriyle Riverside International Raceway'den Watkins Glen'e taşınmasına karar verildi.

## Kural değişiklikleri

### Teknik düzenlemeler
F1 yönetimi 1957-60 arası kullanılan F2 motor düzenlemelerini uyarlayarak yalnızca 1.500 cc maksimum kapasiteli doğal emişli motorlara izin verdi.

* Minimum kapasite ise  olarak belirlendi.
* Minimum ağırlık başta  olarak belirlenmişti ancak sonra 'ye düşürüldü.
* Araca yarış sırasında kayganlaştırıcı (yağ, su) eklemek yasaklandı.
* Tekerleklerin gövde ile kapanması yasaklandı.

### Güvenlik düzenlemeleri
Güvenlik tedbiri olarak bazı teknik yenilikler zorunlu hale getirildi.

* Denge çubuklarının sürücülerin omuzlarından daha geniş olması ancak başlarından daha yukarı ya da ileri çıkmasının yasaklanması kararlaştırıldı.
* Sürücü koltuğa oturduğunda direksiyonundan başlatabildiği otomatik marş motorları getirildi.
* Yangına önlem olarak ana elektrik şalteri getirildi.
* Ön tekerleklerde bağımsız işletilebilen çift frenleme sisteme getirildi, böylece bir fren sorunu oluşması halinde ön frenlerin aracı yavaşlatabilmesi sağlandı.
* Emniyet kemerini takmak halen isteğe bağlı olsa da bazı emniyet kemeri bağlantıları getirildi.
* Yakıt tankı doldurucularının gövde panelinden dışarı çıkamaması ve yakıt ikmali sırasında dışarı hava çıkabilmesi için yeterince geniş olmaları sağlandı.

### Sportif düzenlemeler
Yarış galibine verilen puan sekizden dokuza çıkarıldı.

## Sonuçlar ve puan durumu

### Grand Prix

### Puanlama sistemi
Yarışı ilk altıda tamamlayan pilotlara puan verildi. Şampiyonaya sadece en iyi beş sonuç dahil edildi.

Üreticiler klasmanında her yarışta en iyi sonucu alan sürücünün puanı dikkate alındı ancak sürücüler şampiyonasındaki değişikliklere rağmen önceki sezonun puanlama sistemi korundu. Ek olarak, sürücüler klasmanında olduğu gibi sadece en iyi beş sonuç dikkate alındı.

Parantezsiz sayılar şampiyona puanlarını, parantez içindeki sayılar ise toplam kazanılan puanları göstermektedir. Puanlar aşağıdaki sisteme göre verildi:

### Sürücüler Şampiyonası

* Sadece en iyi beş sonuç şampiyonaya dahil edildi. Parantezsiz numaralar şampiyona puanları, parantezli numaralar toplam puanları gösterir.
* *Eğik* yazılanlar en hızlı turu gösterir
* **Kalın** pol pozisyonunu gösterir

### F1 Üreticileri Uluslararası Kupası sıralaması

* Sadece en iyi beş sonuç şampiyonaya dahil edildi. Parantezsiz numaralar şampiyona puanları, parantezli numaralar toplam puanları gösterir.
* **Kalın** sonuçlar şampiyonaya sayılan puanlardır.

### Şampiyona dışı yarışlar
Aşağıdaki yarışlar da 1961'de yapıldı ancak şampiyona kapsamına sayılmadı.

Pembe yazılanlar Intercontinental Formula yarışlarını gösterir. Mavi yazılanlar ise Intercontinental Formula ile birleşik F1 yarışlarını gösterir.

## Dış bağlantılar

* Cahier Arşivi'nde 1961 sezonuna ait fotoğraflar

## Kaynakça