Gladys West

**Gladys Mae West** (evlenmeden önceki soyadı **Brown**; 27 Ekim 1930 - 17 Ocak 2026), Amerikalı matematikçidir. Dünyanın şeklinin matematiksel modellemesine yaptığı katkılar ve daha sonra Küresel Konumlandırma Sistemi'ne (GPS) dahil edilen uydu jeodezisi modellerinin geliştirilmesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. West, 2018'de Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri Onur Listesi'ne alındı. West, uydu jeodezi modellerinin geliştirilmesinden dolayı Webby Yaşam Boyu Başarı Ödülü ile ödüllendirilmiştir.

## Erken dönem yaşamı ve eğitimi
Gladys Mae Brown, Richmond'un güneyinde kırsal bir bölge olan Dinwiddie County'de Sutherland, Virginia'da doğdu. Ailesi ortakçılardan oluşan bir toplulukta yaşayan Afro-Amerikan bir çiftçi ailesiydi. Çocukluğunun büyük bir kısmını ailesinin küçük çiftliğinde çalışarak geçirdi. Çiftlikte çalışmanın yanı sıra annesi bir tütün fabrikasında, babası ise demiryolunda çalışıyordu. West, eğitimi farklı bir hayata giden yol olarak gördü.

West'in lisesinde, mezun olan her sınıftan ilk iki öğrenci, bir tarihsel olarak siyahi devlet üniversitesi olan Virginia State College'a (şimdiki Virginia Eyalet Üniversitesi) tam burslu olarak kabul edilirdi. West 1948 yılında okul birincisi olarak mezun oldu ve burs kazandı. VSU'da West, üniversitede çoğunlukla erkekler tarafından çalışılan bir konu olan matematik okumayı seçti. Ayrıca Alpha Kappa Alpha kız öğrenci birliğine katıldı. West 1952 yılında matematik alanında Bachelor of Science derecesiyle mezun oldu, ve ardından Waverly, Virginia'da iki yıl boyunca matematik ve fen dersleri verdi. West, Matematik Yüksek Lisansı derecesini tamamlamak için VSU'ya geri döndü ve 1955 yılında mezun oldu. Daha sonra Martinsville, Virginia'da başka bir öğretmenlik pozisyonuna başladı.

## Kariyeri

West, 1956 yılında Dahlgren, Virginia'daki Donanma Deneme Sahası'nda (şimdiki Naval Surface Warfare Center, "Deniz Yüzey Harp Merkezi") çalışmak üzere işe alındı. Burada işe alınan ikinci siyahi kadın ve sadece dört siyahi çalışandan biriydi. West, Dahlgren bölümü'nde bilgisayar programcısı ve uydu veri analizi için işleme sistemleri proje yöneticisiydi. Aynı zamanda West, Oklahoma Üniversitesi'nden Kamu Yönetimi Yüksek Lisansı derecesi almıştır.

1960'ların başında West, Plüton'un Neptün'e göre hareketinin düzenliliğini kanıtlayan ödüllü bir çalışmaya katıldı. Daha sonra West, NASA'nın Geodetic Earth Orbiting programından gelen uydu altimetre verilerini analiz etmeye ve Dünya'nın şeklinin modellerini oluşturmaya başladı. Seasat için proje yöneticisi oldu. Okyanusları uzaktan algılama yapabilen ilk uydu olan radar altimetri projesi. West'in çalışması ekibinin işlem süresini yarıya indirdi ve takdirname için önerildi.

West, 1970'lerin ortalarından 1980'lere kadar bir IBM 7030 Stretch bilgisayarını Dünya'nın şekli için giderek daha hassas hesaplamalar yapmak üzere programladı; *[[geoid]]* olarak bilinen ek dalgalanmalara sahip bir elipsoid. Doğru bir jeopotansiyel modeli oluşturmak için West'in yerçekimi, gelgit ve Dünya'nın şeklini bozan diğer kuvvetlerdeki değişimleri hesaba katmak için karmaşık algoritmalar kullanması gerekiyordu.

1986 yılında West, Naval Surface Weapons Center (NSWC) tarafından hazırlanan 51 sayfalık bir teknik rapor olan *Geosat Uydu Radar Altimetresi için Veri İşleme Sistemi Özellikleri*ni ("Data Processing System Specifications for the Geosat Satellite Radar Altimeter") yayınladı. Bu raporda uydu jeodezisi'nin önemli bileşenleri olan jeoit yüksekliği ve dikey sapmanın doğruluğunun nasıl artırılacağı açıklanmıştır. Bu, 12 Mart 1984'te yörüngeye giren Geosat uydusu üzerindeki radyo altimetresinden gelen verilerin işlenmesiyle başarılmıştır.

West, Dahlgren'de 42 yıl çalışmış ve 1998 yılında emekli olmuştur. 2000 yılında uzaktan eğitim yoluyla Virginia Tech'de Kamu Yönetimi alanında PhD yapmıştır.

## Mirası

West'in GPS teknolojisine yaptığı hayati katkılar, kız öğrenci birliğinin Alpha Kappa Alpha bir üyesinin West'in bir mezunlar etkinliği için sunduğu kısa biyografiyi okumasıyla fark edildi.

West, Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri'ne kabul edildi Hava Kuvvetleri Uzay Komutanlığı (AFSPC-Air Force Space Command) tarafından verilen en yüksek onurlardan biri olan Onur Listesi'ne 2018 yılında girmiştir. AFSPC basın açıklamasında, Margot Lee Shetterly tarafından yazılan ve *[[Gizli Sayılar|Hidden Figures]]* filmine uyarlanan 2016 yılında yayımlanan kitabına atıfta bulunularak, "elektronik sistemlerden önceki dönemde ABD ordusu için hesaplama yapan ekibin 'Gizli Rakamlar' bölümünden biri" olarak selamlandı. Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division komutanı Yüzbaşı Godfrey Weekes, West'in GPS'in geliştirilmesinde oynadığı rolü anlattı: "Rütbeleri yükseldi, uydu jeodezisi üzerinde çalıştı ve GPS'in doğruluğuna ve uydu verilerinin ölçülmesine katkıda bulundu. Gladys West kariyerine... 1956'da başladığında, muhtemelen çalışmalarının dünyayı on yıllar boyunca etkileyeceğini bilmiyordu." West, "Her gün çalışırken, 'Bunun dünya üzerinde nasıl bir etkisi olacak' diye düşünmezsiniz. 'Bunu doğru yapmalıyım' diye düşünürsünüz."

Virginia Eyalet Üniversitesi mezunu olan West, 2018 yılında Tarihi Siyahi Kolejler ve Üniversiteler Ödülleri'nde "Yılın Kadın Mezunu" ödülünü kazandı.

West, BBC tarafından 2018'in 100 Kadın programının bir parçası olarak seçildi. 2021'de Birleşik Krallık Kraliyet Mühendislik Akademisi tarafından en yüksek bireysel onur olan Prens Philip Madalyası ile ödüllendirildi.

## Kişisel yaşamı
West, kocası Ira ile kendisinin de matematikçi olarak çalıştığı Naval Surface Warfare Center Dahlgren Division'da tanıştı. O dönemde sadece dört siyahi çalışandan ikisi onlardı. 1957 yılında evlendiler. Üç çocukları (Carolyn, David ve Michael) ve yedi torunları vardır. , West King George County, Virginia'da yaşamaktadır.

West, işe alınmadan önce, başlangıçta konumu ve mülakat zorunluluğu nedeniyle işi reddetti. West'in arabası yoktu ve Dahlgren'i haritada bulamıyordu ve ırkından dolayı mülakattan sonra kendisini reddedeceklerine inanıyordu, bu yüzden diğer başvurulardan haber almayı beklemeye karar verdi. Ancak Dahlgren onunla tekrar iletişime geçerek mülakata gerek kalmadan işi teklif etti. İş, öğretmenlik pozisyonunun iki katı maaş teklif ediyordu. Sadece nitelikleri nedeniyle işe alınması ve sonunda ailesini geçindirmesine yardımcı olacak bir maaş alması, o dönemde siyahi bir kadın için nadir rastlanan bir durumdu.

1954 yılında Yüksek Mahkeme, ''Brown vs. Board of Education'' konusunda dönüm noktası niteliğinde bir karar vererek, devlet okullarında ırk ayrımını tesis eden Amerikan eyalet yasalarının anayasaya aykırı olduğuna hükmetmişti. Ancak, Yüksek Mahkeme hangi eyaletlerin yeni karara uygun olarak ırk ayrımcılığını yeniden tesis etmesi gerektiğini belirtmediği için Virginia'da ayrımcılık devam etmekteydi. Ku Klux Klan gibi gruplar hâlâ yaygındı ve güneydeki bir eyalette kırsal bir mahalleye taşınma ihtimali evli olmayan siyahi bir kadın için ürkütücüydü.

Üste çalıştığı dönemde Sivil Haklar hareketi tamamen devam ediyordu. Hareketi desteklemesine rağmen, bir devlet çalışanı olduğu için protestolara katılamıyordu. Üste evli insanların yaşadığı Boomtown'da, sivil haklar konularını tartışan siyahi kadınlardan oluşan bir kulübün parçasıydı.

West, kariyeri boyunca Afrikalı Amerikalılara yönelik ırkçılık nedeniyle pek çok zorlukla karşılaştı. Bunun en önemli örneklerinden biri, beyaz iş arkadaşları övgü ve ek ayrıcalıklara sahipken, West'in çalışırken takdir görmemesiydi. Biyografisi, seyahat ve teşhir içeren projelerin kendisine verilmemesinden duyduğu hayal kırıklığını açıkça ortaya koymaktadır.

West, GNSS tabanlı navigasyon sistemleri yerine kağıt haritaları kullanmayı tercih etmeye devam ediyor ve şöyle diyor: "Ben iş yapan, uygulamalı bir insanım. Yolu görebiliyorsam, nereye döndüğünü ve nereye gittiğini görebiliyorsam, daha emin oluyorum."

## Yayınları
* 
* 
* 
* 

## Ayrıca bakınız
*Irene Fischer
*STEM alanlarındaki Afro-Amerikan kadınlar listesi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili okumalar
*