2. Makabeler

**2. Makabeler**, veya **2. Makabiler** yada** İkinci Makabiler Kitabı** olarak bilinir, Kral IV. Antiohos döneminde Yahudilere yapılan zulmü ve ona karşı başlatılan Makabi İsyanı'nı anlatan deuterokanonik bir kitaptır. MÖ 161'de Makabilerin lideri Yehuda Makabi tarafından Seleukos İmparatorluğu generali Nikanor'un yenilgisiyle son bulur.

2. Makabeler, aslen Helenistik Mısır'da yaşayan bilinmeyen bir diaspora Yahudisi tarafından (bazı kaynaklarda Kireneli Yason olarak geçer) Koini Grekçesi ile yazılmıştır. Muhtemelen MÖ 150 ile 100 yılları arasında yazılmıştır. 1. Makabeler kitabıyla birlikte Makabiler Ayaklanması hakkında en önemli kaynaklardan biridir. Eser, 1. Makabiler'in devamı değil, Makabi Ayaklanması'nın tarihsel olaylarının kendi başına bağımsız bir yorumudur. Tarihi hem 1. Makabiler'den önce başlar hem de biter; Seleukos yetkilisi Heliodorus'un MÖ 178'de İkinci Tapınağı vergilendirmeye çalışmasıyla başlayan ve MÖ 161'deki Adasa Muharebesi'yle sona eren bir olayla başlar. Bazı akademisyenler kitabın Ferisi geleneğinden etkilendiğine, ölüler için dua ve ölülerin dirilişinin onaylandığı bölümler içerdiğine inanmaktadır.

Kitap, diğer Makabiler Kitapları gibi, Yahudi kutsal metinlerinin önemli bir Yunanca koleksiyonu olan Septuaginta'ya dahil edildi. Hemen İbraniceye çevrilmedi veya Masoretik İbranice kanonu Tanah'a dahil edilmedi. Yaratılışından sonraki iki yüzyıl boyunca Yunanca konuşan Yahudiler tarafından muhtemelen okunmuş olsa da, daha sonraki Yahudiler eseri kanonik veya önemli bulmadılar. İlk Hıristiyanlar esere saygı gösterdi ve Eski Ahit'in deuterokanonik bir eseri olarak dahil edildi. Katolik, Doğu Ortodoks ve Oryantal Ortodoks Hıristiyanlar eseri hala deuterokanonik olarak kabul eder; Protestan Hıristiyanlar 2. Makabeler'i kanonik olarak görmezler, ancak birçoğu 2. Makabiler'i, eğitim amacıyla yararlı olan kanonik olmayan kitaplar olan Kitab-ı Mukaddes apokriflerinin bir parçası olarak dahil eder.

## İçerik
2. Makkabiler 15 bölümden oluşur.

* : Mısırlı Yahudilere iki mektup.
* : Epitomist'in önsözü.
* : Heliodorus, Kudüs Tapınağı hazinesine vergi koymaya çalışır, ancak geri püskürtülür. (~MÖ 178)
* : Kudüs Tapınağı'nın Başrahibi III. Onias'ın yerine kardeşi Yason geçer; Yason'ın yerine de yozlaşmış Menelaus geçer; III. Onias öldürülür. (~MÖ 175-170)
* : Yason, Menelaos'u devirmeye çalışır. Kral IV. Antiochus, Mısır'daki Altıncı Suriye Savaşı'nın ikinci seferinden döner, Yason'ın destekçilerini yener, Kudüs'ü yağmalayıp Tapınak hazinesini yağmalar ve algılanan isyana misilleme olarak yerel Yahudileri öldürüp köleleştirir. Jason sürgüne zorlanır. (MÖ 168)
* : Tapınak, senkretik bir Yunan-Yahudi ibadethanesine dönüştürülür. IV. Antiochus, sünnet, koşerlik ve Şabat gibi geleneksel Yahudi uygulamalarını yasaklayan kararnameler yayınlar. Kâtip Eleazar, domuz eti yemeyi reddettiği için işkence görüp öldürülür. (MÖ 168-167)
* : Kadının ve yedi oğlunun IV. Antiochus tarafından işkence edilerek şehit edilmesi.
* : Makabi İsyanı'nın başlangıcı. Yehuda Makabi, Emmaus Savaşı'nda Nikanor, Gorgias ve Dorymenes'in oğlu Ptolemaios'u yener. (~MÖ 166-165)
* : IV. Antiochus, Tanrı tarafından hastalanır. Geç de olsa tövbe eder ve Pers topraklarında ölmeden önce barışı sağlamaya çalışan bir mektup yazar. Yehuda, Kudüs'ü fetheder, Tapınağı temizler ve Hanuka bayramını ilan eder. (~MÖ 164)
* : Lysias naip olur. Vali Ptolemy Macron, Yahudilerle barışı sağlamaya çalışır, ancak Yahudi karşıtı soylular tarafından engellenir ve intihar eder. Makabiler, Amonlu Timoteos ve diğerlerine karşı ücra bölgelerde sefere çıkar. (~MÖ 163)
* : Lysias, Yahudiye'ye bir askeri sefer düzenler. Yehuda, onu Beth Zur Muharebesi'nde yener. Lysias ve Roma Cumhuriyeti ile yapılan müzakereleri ayrıntılarıyla anlatan dört belge. (MÖ 160'lar civarı)
* : Timothy, Gorgias ve diğerlerine karşı uzak bölgelerdeki seferlerin daha fazla anlatımı. (~MÖ 163)
* : Lysias, sevilmeyen Başrahip Menelaus'un idamını emreder. Yehuda, Lysias'ın seferini küçük zaferlerle altüst eder. Lysias, gaspçı Filip'le yüzleşmek üzere Antakya'nın başkentine döner. (~MÖ 163-162, muhtemelen 1. Makabiler'de anlatılan Beyt Zekeriya Muharebesi'ne yakın bir zamanda)
* : I. Dimitrios Kral olur. Menelaus'un yerine Başrahip olarak atanan Alcimus, I. Dimitrios tarafından onaylanır. Nikanor, Yahudiye valisi olarak atanır. Nikanor ve Yehuda barış görüşmelerine başlar, ancak Alcimus krala şikayette bulunarak bu görüşmeleri engeller; Yehuda'nın tutuklanması emredilir. Nikanor, Tapınağı yıkmakla tehdit eder. Bir rüya görümünde, III. Onias ve peygamber Yeremya, Yehuda'ya ilahi bir altın kılıç verir. Adasa Savaşı'nda Yehuda, Nikanor'u yener ve öldürerek Tapınağın kutsallığını korur. Nikanor Bayramı kutlanır. (MÖ 161 civarı)
* : Epitomist'in sonsözü.

## Ayrıca bakınız

* Yıkımın iğrençliği
* Yıkımın oğlu
* 1. Makabeler
* Makkabiler
* Yehuda Makkabi
* Yedi oğlu olan kadın

## Notlar

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar
*Borchardt, Francis. 2016. "Reading Aid: 2 Maccabees and the History of Jason of Cyrene Reconsidered." *Journal for the Study of Judaism* 47, no. 1: 71–87.
*Coetzer, Eugene. 2016. "Heroes and Villains in 2 Maccabees 8:1–36: A Rhetorical Analysis." *Old Testament Essays*: 419–33.
*Doran, Robert. 1981. *Temple Propaganda: The Purpose and Character of 2 Maccabees.* Catholic Biblical Quarterly Monograph Series 12. Washington, DC: Catholic Biblical Association.
*Habicht, C. 1976. "Royal Documents in II Maccabees." *Harvard Studies in Classical Philology* 80: 1–18.
*Janowitz, Naomi. 2017. *The Family Romance of Martyrdom In Second Maccabees.* New York: Routledge.
*Kosmin, P. 2016. "Indigenous Revolts in 2 Maccabees: The Persian Version." *Classical Philology* 111, no. 1: 32–53.
*Stewart, Tyler A. 2017. "Jewish Paideia: Greek Education in the Letter of Aristeas and 2 Maccabees." Journal for the Study of Judaism 48, no. 2: 182–202.
*Trotter, Jonathan R. 2017. "2 Maccabees 10:1–8: Who Wrote It and Where Does It Belong?" *Journal of Biblical Literature* 136, no. 1: 117–30.

## Dış bağlantılar

* NRSV text of 2 Maccabees: , , 
* 
*