Ters yüz sınıf

**Ters yüz sınıf** (*), bir öğretim stratejisi ve [[harmanlanmış öğrenme]]nin bir türüdür. Amaç, öğrencilerin metinleri ve temel içerikleri evde çalışması ve ders saatlerinde öğretmen rehberliğinde canlı problem çözme ile etkin öğrenmeye zaman ayırmasıdır. Bu pedagojik yaklaşım, geleneksel olarak ev ödevi sayılan etkinlikleri sınıf içine taşır. Ters yüz sınıfta öğrenciler [[E-öğrenme|çevrimiçi]] ders videoları izleyebilir, çevrimiçi tartışmalara katılabilir ya da araştırmalarını evde yürütür. Sınıf içinde ise öğretmenin rehberliğiyle kavramlarla etkin biçimde çalışırlar.

Geleneksel sınıfta öğretmen, dersin lideri ve bilginin başlıca aktarıcısıdır. Sorulara yanıt verir, öğrenciler yönlendirme ve dönüt için doğrudan öğretmene başvurur. Birçok geleneksel model, dersin bağımsız ya da küçük gruplarla uygulama etkinliklerine ayrıldığı anlatım ağırlıklı sunumlara dayanır ve sınıf tartışmalarında akışı çoğu kez öğretmen belirler. Bu öğretim tarzında öğrenciler genellikle ders saatleri dışında ders kitabı okumak ya da problem setleriyle alıştırma yapmak gibi görevleri üstlenir.

Ters yüz sınıf, öğretimi kasıtlı olarak öğrenci merkezli bir modele kaydırır. Öğrenciler yeni konuya çoğu zaman okul dışında giriş yapar, sınıf içi zaman ise konuların daha derinlemesine keşfi ve anlamlı öğrenme fırsatlarına ayrılır. İçerik sunumu öğretmenin ya da üçüncü tarafların hazırladığı video dersleri içerebilir. Bunun yanında çevrimiçi işbirlikçi tartışmalar, sayısal araştırmalar ve metin okumaları da kullanılabilir. Video dersler için ideal süre kaynaklarda genellikle sekiz ile on iki dakika arası verilir.

Ters yüz sınıfta sınıf içi etkinlikler de yeniden tanımlanır. Bu dersler, öğrenciyi içeriğe çeken etkin öğrenme uygulamalarını ya da daha geleneksel alıştırmaları kapsayabilir. Etkinlikler arasında [[Matematik manipülatifleri]] ve yeni matematik teknolojileri, ayrıntılı laboratuvar deneyleri, birincil belge çözümlemesi, münazara ve konuşma sunumları, güncel olay tartışmaları, akran değerlendirmesi, projeye dayalı öğrenme ve beceri geliştirme sayılabilir. Bu tür etkin öğrenme, [[Farklılaştırılmış öğretim|yüksek düzeyde farklılaştırmayı]] mümkün kılar. Böylece sınıfta daha çok zaman [[Üst düzey düşünme becerileri]]ne ayrılabilir. Öğrenciler güçlük derecesi yüksek sorunları ele alır, gruplar hâlinde çalışır, araştırma yapar ve bilgiyi öğretmen ile akranlarının desteğiyle yapılandırır.

Ters yüz sınıfta öğretmen ile öğrenci etkileşimi daha kişiselleşmiş ve daha az didaktiktir. Öğrenciler, öğrenmeleri üzerinde etkin rol alır ve kendi öğrenmelerine ilişkin değerlendirmelere katılır.

== Tarihçe ==
SSCB Pedagoji Bilimleri Akademisi üyesi [[Militsa Nechkina]], 1984 yılında ters yüz sınıf modelini önerdi. 1980'ler ve 1990'larda Rusya'da bazı öğretmenler bu stratejiyi denedi. Nechkina, “öğrencilerin, buna göre yazılmış ders kitabını bağımsız okuyarak yeni şeyleri çıkarması, sonra okulda öğretmeniyle tartışıp ortak bir sonuca varması” gerektiğini yazdı.

1993'te Alison King, sınıf zamanının bilgi aktarmaktan çok anlam inşası için kullanılmasının önemini vurgulayan "From Sage on the Stage to Guide on the Side" başlıklı makalesini yayımladı. King doğrudan “ters yüz” kavramını tanımlamasa da aktif öğrenme için alan açan bu yaklaşım modele zemin hazırladı.

Harvard profesörü [[Eric Mazur]], [[Akran eğitimi|akran öğretimi]] adını verdiği stratejiyle ters yüz öğretimi etkileyen önemli katkılar sundu. 1997'de yöntemi ayrıntılandıran *Peer Instruction: A User's Manual* kitabını yayımladı. Bilgi aktarımını sınıf dışına, anlamlandırmayı sınıf içine taşıyan yaklaşım, Mazur'un öğrencileri koçlamasına olanak tanıdı.

Lage, Platt ve Treglia, 2000 tarihli “Inverting the Classroom: A Gateway to Creating an Inclusive Learning Environment” makalesinde, sınıf içi zamanı çeşitlenen [[Öğrenme stili|öğrenme stilleri]]nin gereksinimlerine göre kullanmayı tartıştı. Wisconsin-Madison Üniversitesi, büyük bir bilgisayar bilimi dersinde anlatımı eşlenik slaytlarla birlikte akış videolarıyla değiştirerek bu modeli denedi. 1990'ların sonlarında J. Wesley Baker benzer fikirlerle [[Cedarville Üniversitesi]]'nde deneyler yaptı ve 2000'de “classroom flip” terimini kullanan bir bildiri sundu.

2007'de Kaw ve Hess, tek bir konu için dört öğretim kipini karşılaştırdı ve çevrim içi modüllerin yüz yüze anlatımla birleştirildiği kipte öğrenci başarısı ve doyumunun daha yüksek olduğunu buldu.

[[Salman Khan (eğitimci)|Salman Khan]] 2004'te kuzenine video dersler kaydetmeye başladı ve daha sonra [[Khan Academy]]'yi kurdu. Bu videolar bazen ters yüz sınıfla ilişkilendirilse de yaklaşım yalnızca videolardan ibaret değildir.

Wisconsin Enhanced Learning İşbirliği, ters yüz ve harmanlanmış öğrenmeye odaklanan iki merkez kurdu. Bu mekânlarda teknoloji ve işbirliğine uygun [[Öğrenme ortamı|öğrenme alanları]] bulunur.

Öğrenci direncini azaltmak için Clark, Kaw ve Braga Gomes, ters yüz sınıflarda ders öncesi hazırlıkta uyarlanabilir öğrenmeyi kullandı. Bu yaklaşım, öğrenci süresini azaltıp ustalık düzeyini güvenceye aldığı için modeli daha kabul edilebilir kıldı.

COVID-19 döneminde, özellikle gelişmekte olan ülkelerde çevrim içi öğretimde melez ters yüz sınıf stratejisinin önemi de vurgulandı.

=== Uygulamada ===
Woodland Park Lisesi'nden Jonathan Bergmann ve Aaron Sams, 2007'de derslerini kaydedip çevrim içi yayımlayarak ters yüz öğretimi lisede uygulamaya başladı. Tek bir doğru yöntemin olmadığını, okul ve öğretim stillerinin çeşitlendiğini vurguladılar. “Ters yüz ustalık” modelini geliştirdiler ve *Flip Your Classroom* kitabında ayrıntılandırdılar.

2011'de Michigan'daki [[Clintondale Lisesi]] tüm sınıfları ters yüz modele dönüştürdü. Okul müdürü Greg Green, aynı içerik ve ödevlerle biri ters yüz, diğeri geleneksel iki sınıfı karşılaştırdı. Yirmi hafta sonunda ters yüz sınıf öğrencileri daha iyi performans gösterdi. Önceki dönemde başarısız olanların oranı yüzde 13 iken ters yüz sınıflarda C+ altı not görülmedi. Bir sonraki yıl 9. sınıfta model yaygınlaşınca okulun başarısızlık oranı yüzde 30'dan yüzde 10'a düştü. Standart test sonuçları 2012'de yükseldi, ardından geriledi.

İstanbul'daki [[MEF Üniversitesi]], ters yüz sınıf modelini tüm üniversiteye yaygın biçimde benimsediğini belirtir.

Yükseköğretimde modelin uygulanmasına yönelik ilgi sürmektedir. [[Graz Üniversitesi]]'nde yapılan bir çalışmada, dersler videoya alınarak dönem boyu erişime açıldı ve videoları daha çok kullanan öğrencilerin daha iyi performans gösterdiği raporlandı.

27 Haziran 2016'da [[Jonathan Bergmann]], Errol St. Clair Smith liderliğinde Flipped Learning Global Initiative'i başlattı. 26 Ocak 2018'de dünya genelinde okullara tutarlı eğitim ve destek sunmak üzere Uluslararası Fakülte duyuruldu.

== Öğrenci algıları ==
Öğrenciler bu öğrenme biçimini deneyimledikten sonra ters yüz sınıfa daha olumlu yaklaşabilir. Örneğin bir eczacılık dersinde 19 öğrencinin yalnızca yüzde 34,6'sı başlangıçta modeli tercih ederken ders sonunda bu oran yüzde 89,5'e yükseldi. Bununla birlikte öğrenciler, kendi kendine öğrenme sorumluluğu, iş yükünün artması ve grup etkinliklerinin getirdiği belirsizlik gibi konularda başlangıçta kaygı duyabilir.

Ters yüz sınıfın bileşenleri arasında video koleksiyonları, sayısal sunumlar, öğrenci tartışmaları ve öğretmen öğrenci çevrim içi iletişimi sayılabilir. Aynı çalışmada öğrencilerin yüzde 92,59'unun genel olarak modeli benimsediği, yüzde 59,26'sının videoları kabul edilebilir bulduğu ve tüm öğrencilerin öğrenme kılavuzunu gerekli gördüğü rapor edilmiştir.

== Yararlar ==
Ters yüz sınıfa atfedilen yararlar arasında şunlar öne çıkar:
# Sözlü, görsel, işitsel, uygulamalı ve [[problem çözme]] gibi farklı öğrenme biçimlerine yer verir.
# Uygulamaya dayalı etkinliklerle öğrencinin derinlemesine katılımını teşvik eder.
# Uzakta olan ya da kampüse erişimde güçlük yaşayan öğrenciler için temel bilgilere erişim sağlar.
# Öğrenci öğrenci ve öğrenci öğretmen etkileşimini güçlendirir.
# Öğrenci merkezlidir ve öğrencinin genel başarısını önceleyen bir yapı sunar.
# Ezbere dayalı kısa süreli öğrenmeyi azaltıp kavramsal anlama ve kalıcılığı teşvik eder.
# Videolar sırasında ortaya çıkan sorular sınıf içi etkinlikler için ham madde sağlar ve odaklanmayı artırabilir.
# Bazı uygulamalarda öğrencilerin görevi tamamlama kararlılığı ve ilerleme farkındalığı artmıştır.

== Sınırlamalar ve eleştiriler ==
Eleştiriler hem öğrenciler hem öğretmenler için bazı sonuçlara işaret eder.

=== Öğrenci yeterliği ve erişim ===
[[Dijital bölünme]] nedeniyle tüm öğrencilerin evde bilgisayar ya da video izleme olanağı yoktur. Bu durum bazı aileler için ek baskı doğurabilir. Ayrıca kendi kendine öğrenme sorumluluğu gelişmemiş öğrenciler akranlarının gerisine düşebilir.

=== Ekran süresi ===
Bazı eğitimciler, özellikle videolara dayalı uygulamalarda ergenlerin ekran başında geçirdiği sürenin daha da arttığını savunur.

=== Pasif öğrenme riski ===
İçeriğin videolarla sunulduğu modeller, [[doğrudan öğretim]]e benzer güçlüklere sahip olabilir ve evde video izlemek de [[pasif öğrenme]] sayılabilir.

=== Hazırlık yükü ===
Öğretmenler için başlangıçta hazırlık süresi artabilir. Nitelikli video üretimi ek emek ve kimi zaman ek bütçe gerektirir.

=== Değişkenlik ===
Elde edilen kazanımlar sınıftan sınıfa değişebilir. Araştırma gövdesi her öğretmen için uygulanabilir katı kılavuzlar üretmek için henüz yeterli değildir. K 12 düzeyinde artışların daha belirgin olduğu, bazı alanlarda ise etkilerin sınırlı kaldığı gözlenmiştir. Yabancı dil eğitiminde düşük yeterlik düzeyindeki öğrenciler için etkinin daha sınırlı olduğuna dair bulgular vardır.

=== Etkin öğrenme ve modeller ===
2022'de ters yüz sınıflara ilişkin meta çözümlemelerin gözden geçirildiği bir çalışma, birçok uygulamada yalnızca anlatımın yer değiştirdiğini ve etkin öğrenmeye yeterince yer verilmediğini belirtti. Eleştirileri gidermek için “Fail, Flip, Fix, and Feed” adlı daha somut bir model önerildi. Öğrencilerin etkin öğrenmeye direnci ise hâlen bir konu başlığıdır.

=== Etkililik ===
Bir [[rastgele kontrollü çalışma]], ters yüz sınıf ile [[doğrudan öğretim]] arasında sınav puanları bakımından anlamlı fark bulmadı.

== Örnekler ==
* *'Tıp** dersinde, konuya ilişkin kısa videolar dersten önce izletilmiş, ders saati vaka temelli uygulamalara ayrılmıştır. Gerekli durumlarda kısa sınav ya da ön ödevler kullanılmıştır.
* **Üniversite düzeyi İngilizce okuma** dersinde videolar, slaytlar ve çevrim içi kaynaklarla ders öncesi hazırlık yapılmış, sınıf zamanı tartışma ve çözümlemeye ayrılmıştır.
* **Fizik** dersinde ders öncesi videolar ve kısa sınavlar kullanılmış, sınıfta grup tartışmaları ve simülasyonlar yapılmıştır.
* **Kimya** dersinde videolar [[Moodle]] ve [[YouTube]] üzerinden paylaşılmış, sınıfta bağımsız problem çözme ve laboratuvar çalışmaları yürütülmüştür. Bazı üniteler ters yüz edilirken bazıları geleneksel anlatımla sürdürülmüştür.
* **Sayısal yöntemler** dersinde [[Güney Florida Üniversitesi]]'nde YouTube videoları, açık ders kitabı ve [[Öğrenme yönetim sistemi|LMS]] ile ön hazırlık yapılmış, sınıfta kavram soruları ve alıştırmalar uygulanmıştır. Kısmen uyarlanabilir dersler de kullanılmıştır.
* **Programlama''' dersinde öğrenciler ders öncesi video ve öz değerlendirme testleriyle hazırlandı. Sınıf zamanı etkin öğrenme etkinliklerine ayrıldı ve öğrenci geri bildirimleri genellikle olumluydu.

## Diğer yaklaşımlarla birlikte
Ters yüz sınıf, Akran eğitimi, Ustalık öğrenmesi, Uyarlanabilir öğrenme, Oyunlaştırma, işbirliğine dayalı öğrenme, kapsayıcı eğitim, mikro geri bildirim döngüleri ve tekrarlı gözden geçirme ile birleştirilebilir.

### Ters yüz ustalık
Geleneksel okullarda her konu için tüm öğrencilere sabit bir süre ayrılır. Ters yüz ustalık sınıfları, Ustalık öğrenmesi modelini uygular ve her öğrencinin bir sonraki konuya geçmeden önce o konuyu yeterlik düzeyinde öğrenmesini ister. Model, öğretmenin materyal ve desteği sağlamasına, öğrencinin ise hedefler belirleyip zamanını yönetmesine olanak tanır. Testler farklı soru havuzlarından üretilebilir ve öğrenciler ustalığı farklı yollarla gösterebilir.

## Ayrıca bakınız
* Education 3.0
* Yapboz tekniği
* Kanıta dayalı eğitim
* Otodidakt
* Öğreterek öğrenme
* Kitlesel açık çevrimiçi ders
* Döngü modeli
* Eğitim yazılımı

## Kaynakça