Han Xin

Han Xin (Çince: 韓信; pinyin: Hán Xìn; ö. MÖ 196), Qin Hanedanı'nın çöküşünü takip eden Chu-Han Çekişmesi döneminde (MÖ 206-202) Liu Bang'ın önde gelen generallerinden biriydi. Askeri dehası ve stratejik yeteneğiyle tanınan Han Xin, Liu Bang'ın Xiang Yu karşısında zafer kazanmasında ve Han Hanedanı'nın kuruluşunda kilit bir rol oynamıştır. Genellikle Çin tarihinin en büyük askeri stratejistlerinden biri olarak kabul edilir ve "Askeri Aziz" (兵仙) unvanıyla anılır.

## Erken Yaşam ve Kariyer
Han Xin'in erken yaşamı hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Fakir bir aileden geldiği ve bir zamanlar yiyecek arayışında olduğu bilinmektedir. Gençliğinde bile, Sun Tzu'nun Savaş Sanatı gibi klasik askeri metinleri tutkuyla incelediği ve stratejiye büyük bir ilgi duyduğu söylenir. Xiang Yu'nun ordusunda kısa bir süre hizmet verdiği ancak yeteneklerinin yeterince takdir edilmediği rivayet edilir.

## Liu Bang ile Tanışma ve Yükselişi
Han Xin'in kariyerindeki dönüm noktası, Liu Bang'ın hizmetine girmesiyle yaşandı. Başlangıçta Liu Bang da Han Xin'in gerçek potansiyelini fark edememişti. Ancak Liu Bang'ın baş danışmanı Xiao He, Han Xin'in eşsiz yeteneğini ve askeri dehasını hızla kavramıştı. Bir gün Han Xin, Liu Bang'ın kampından ayrılmaya karar verdiğinde, Xiao He onu at sırtında bizzat takip ederek geri getirdi. Liu Bang'a Han Xin'in sadece yetenekli bir general değil, aynı zamanda imparatorluğun kaderini değiştirebilecek stratejik bir dahi olduğunu ikna etti. Xiao He'nin ısrarı üzerine Liu Bang, Han Xin'i başgeneral olarak atadı ve ona ordunun kontrolünü verdi. Bu atama, Liu Bang'ın rakipleri üzerinde üstünlük kurmasında belirleyici oldu. Chu-Han Çekişmesindeki Rolü Han Xin, Chu-Han Çekişmesi boyunca bir dizi parlak askeri kampanya yürüttü: **Guanzhong'un Fethi:** Liu Bang'ın Guanzhong'u (Qin'in eski başkenti bölgesi) Xiang Yu'dan geri almasında önemli rol oynadı. Gizli yolları kullanarak Xiang Yu'nun beklemediği bir anda saldırdı ve bölgeyi hızla ele geçirdi. **Wei Krallığı'nın İstilası:** MÖ 205'te Han Xin, Wei Krallığı'nı ustaca bir manevrayla ele geçirdi. Wei Nehri'ni kuşatarak düşmanın dikkatini başka yöne çekti ve ardından ordusunu nehrin sığ bir noktasından geçirerek düşmanı şaşırttı. **Dai ve Zhao Krallıklarının Fethi:** Han Xin'in en ünlü zaferlerinden biri, MÖ 204'te Jingxing Muharebesi'nde Zhao ordusuna karşı kazandığı zaferdir. Bu muharebede, sayıca üstün olan Zhao ordusuna karşı "ölümüne savaş" (背水一战) taktiğini uyguladı. Ordusunu bir nehrin arkasına konuşlandırarak kaçış yollarını kesti ve askerlerini ölümüne savaşmaya teşvik etti. Aynı zamanda, küçük bir süvari birliğini Zhao kampına sızdırarak sancaklarını ele geçirdi ve Zhao ordusunu paniğe sevk etti. Bu taktik, askeri stratejide bir şaheser olarak kabul edilir. **Qi Krallığı'nın İstilası:** MÖ 203'te Han Xin, Qi Krallığı'nı fethetmek için gönderildi. Ancak Qi Kralı Tian Guang, Xiang Yu'nun desteğiyle direniyordu. Han Xin, Xiang Yu'nun generali Long Ju'yu yendi ve Qi'yi ele geçirdi. Bu zafer, Xiang Yu'yu büyük ölçüde zayıflattı ve Liu Bang'ın zaferine giden yolu açtı.

## Gaixia Muharebesi ve Han Hanedanı'nın Kuruluşu
Chu-Han Çekişmesinin son ve belirleyici muharebesi olan Gaixia Muharebesi'nde (MÖ 202), Han Xin kilit bir rol oynadı. Liu Bang, Xiang Yu'yu kuşatmak için Han Xin, Peng Yue ve Ying Bu gibi generallerini bir araya getirdi. Han Xin'in birlikleri, Xiang Yu'nun ana kuvvetlerini kuşatarak onu çaresiz bir duruma düşürdü. Bu muharebe, Xiang Yu'nun nihai yenilgisiyle sonuçlandı ve Batı Han Hanedanı'nın kuruluşuna yol açtı.

## Düşüşü ve Ölümü
Han Xin'in askeri dehası, Liu Bang'ın imparatorluğunu kurmasına yardımcı olsa da, onun olağanüstü yetenekleri ve nüfuzu, Liu Bang'ın eşi İmparatoriçe Lü Zhi'nin ve baş danışman Xiao He'nin gözünde bir tehdit olarak algılandı. Han Xin'in, zaman zaman bağımsız kararlar alması ve kendi krallığını kurma arzusu taşıdığı yönündeki söylentiler, İmparator Liu Bang'ın güvenini sarsmıştı. MÖ 196 yılında, İmparatoriçe Lü Zhi, Xiao He ile birlikte Han Xin'i tuzağa düşürmek için bir komplo kurdu. İmparator Liu Bang, Chen Xi'nin isyanını bastırmak için uzaktayken, İmparatoriçe Lü Zhi, Han Xin'i başkente çağırarak kendisini ziyaret etmesini emretti. Han Xin, Xiao He'nin de ona katılmasını tavsiye etmesi üzerine şüphelenmeden saraya gitti. Ancak saraya vardığında tuzağa düşürüldü ve öldürüldü. Tarihçiler, Han Xin'in ölümünü genellikle "tavşanın ölümüyle köpeğin de kaynatılması" (狡兔死，走狗烹) atasözüyle açıklarlar; yani av bittiğinde avcının işe yaramaz hale gelen köpekleri öldürmesi gibi, Han Xin de imparatorluğun kurulmasından sonra bir tehdit olarak görülerek ortadan kaldırılmıştır.

## Mirası
Han Xin, Çin askeri tarihinde stratejinin ve taktiğin dehası olarak kabul edilir. Onun "ölümüne savaş" gibi taktikleri, sonraki generasyonlara ilham kaynağı olmuştur. Savaş Sanatı üzerine yazdığı eserlerin günümüze ulaştığına dair bazı iddialar bulunsa da, bu eserlerin gerçekliği tartışmalıdır. Yine de, Han Xin'in askeri yetenekleri ve Chu-Han Çekişmesi'ndeki belirleyici rolü, onu Çin tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri yapmaktadır. Hikâyeleri ve askeri başarıları, Çin kültürü ve edebiyatında sıkça anılan temalar haline gelmiştir.

## Kaynakça