Rima Pipoyan

**Rima Pipoyan** (Ermenice : Ԍִ֫ס Ԋֵָֺ֫րրր, d. 2 Haziran 1988) Ermeni koreograf, yönetmen, dansçı ve dans öğretmenidir. Ermenistan'da modern bale ve çağdaş dansın öncülerinden biri olarak kabul edilir. 2017 yılında Ermenistan'da çağdaş dans ve modern balenin gelişimini desteklemeyi amaçlayan "Koreografi geliştirme" eğitim ve kültür vakfını kurdu. 2020 yılından bu yana Erivan Devlet Koreografi Koleji'nde Modern Dans Bölüm Başkanı olarak görev yapmaktadır. Departman onun inisiyatifiyle oluşturuldu. Pipoyan koreografik çalışmalarını İtalya, İspanya, Sırbistan, Hırvatistan, Rusya, Belarus, Almanya, Polonya, Moldova, Gürcistan, Belçika, Portekiz vb. ülkelerde sundu.

## Biyografi

### Eğitim
Pipoyan sanatsal kariyerine bale dansçısı olarak başladı. 1997 yılında Erivan Devlet Koreografi Koleji'nin Klasik Dans Bölümü'ne kaydoldu. Koreografi kolejinde öğrenci olan Rima  koreografik çalışmalarında dansçı olarak yer aldı. 2006 yılında dans öğretmeni olarak kolejden onur derecesiyle mezun oldu.

Pipoyan kariyerine koreograf olarak 16 yaşında başladı. 2005 yılında Erivan Devlet Tiyatro ve Sinematografi Enstitüsü'ne kaydoldu. Burada Ermeni bale dansçısı, bale ustası ve RSFSR Halk Sanatçısı Vilen Galstyan'ın küratörlüğünde koreografi eğitimi aldı. 2010 yılında Enstitü'den koreografi alanında onur derecesiyle mezun oldu. Enstitüdeki eğitimi sırasında (2005–2010) Pipoyan dışında farklı alanlardan, farklı geçmişlere sahip aktörler, dansçılar, film yapımcıları veya şarkıcılar ile çalışmalar yaptı. O zamanlar zaten birçok tiyatrodan teklif alıyordu. Pipoyan öğrenci olduğundan dövüş sanatlarını da öğrenmeye başladı. Özellikle de gelecekte koreografik tarzını etkileyecek olan Çin wushu'sunu öğrendi.

Pipoyan 2015 yılında Güney Kafkasya Çağdaş Dans ve Deneysel Sanat Festivali'nin desteği ve Ermenistan Kültür Bakanlığı'nın desteğiyle, Ermenistan Ulusal Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nda "Günahkar Tutkular" repertuvarlı modern bale gösterisini sahneledi. LV Beethoven'ın senfonileri üzerine gerçekleştirilen modern bale performansı Prenses Tarakanova'nın hayat hikayesine dayanıyordu. Balenin librettosu Pipoyan tarafından yazıldı ve Prenses Tarakanova karakteri Ermenistan'ın Onur Sanatçısı ve Ermeni Ulusal Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nun baş bale dansçısı Maria Divanyan tarafından canlandırıldı.

2010'dan 2012'ye kadar Pipoyan, Erivan Devlet Tiyatro ve Sinematografi Enstitüsü'nde yüksek lisans eğitimi aldı. Koreograf olarak Yüksek Lisans derecesiyle onur diploması aldı. Yüksek lisans tezi modern dansın kökenleri, öncüleri, özellikleri ve profesyonel dans kurumlarında modern dansı öğrenmenin önemi üzerineydi.Pipoyan ayrıca, Akram Khan, Candoco Dance Company, Jochen Heckmann, Denise Lampart, "The LaborGras" topluluğu, Romain Guion ve Spellbound contemporary gibi dünyanın dört bir yanındaki koreograflardan, dansçılardan ve dans topluluklarından ustalık dersleri ve atölye çalışmaları alarak dans konusundaki bilgisini zenginleştirdi.

### Öğretim deneyimi
2007–2009 Pipoyan, Anania Shirakatsy Lisesi'nde klasik dans öğretmeni olarak çalıştı.

2008–2016 yılları arasında klasik dans, karakteristik ve tarihi danslar dersleri verdi. 2016 yılından itibaren Erivan Devlet Koreografi Koleji'nde koreografi dersleri vermeye başladı.

2010–2013 yıllarında Pipoyan, Shant TV kanalında *So You Think You Can Dance* adlı TV programı programında jüri üyesi ve koreograf olarak yer aldı. Amerikan prodüksiyonunun Ermeni versiyonu olan gösteri programının 3 sezonu boyunca Pipoyan, koreograf olarak 30'dan fazla dans sahnesi yarattı.

2011–2012 Pipoyan, Erivan Devlet Koreografi Tiyatrosu'nda koreograf ve dansçı olarak çalıştı.

2012–2019 yılları arasında mezun olduğu Erivan Devlet Tiyatro ve Sinematografi Enstitüsü'nde dans dersleri verdi ve Koreografi Yönetmenliği kursunun küratörlüğünü yaptı.

2017 yılında "Koreografi geliştirme" eğitim ve kültür vakfını kurdu. Vakfın amacı Ermenistan'da koreografi, çağdaş dans ve modern balenin gelişimini desteklemek ve yeni ortaya çıkan koreografları, yönetmenleri, dansçıları ve dans öğretmenlerini kendi yaratıcılıklarını geliştirmeye teşvik etmek idi.

2018'den itibaren Ermenistan Devlet Pedagoji Üniversitesi Koreografik Pedagoji Kürsüsü'nde Modern Dans eğitmenliği yapmaktadır.

2020 yılından bu yana Erivan Devlet Koreografi Koleji Modern Dans Bölümü başkanlığını yürütmektedir. Departman onun girişimiyle kurulmuştur.

### Profesyonel dönem
Pipoyan, koreografik çalışmalarını ve sahne performanslarını yurt dışında temsil etmeyi başaran ilk Ermeni kökenli koreograflardan biridir. 2013 yılından bu yana Pipoyan'ın koreografik çalışmaları farklı dans festivalleri ve yarışmalarında yer almaya başladı. Koreograf ve dansçı olarak yabancı ülkelerden davetler ve ortak teklifler almaya başladı.

2013 yılında Tiflis'te düzenlenen Güney Kafkasya Çağdaş Dans ve Deneysel Sanat Festivali'nden bir dans gösterisi sergilemek üzere davet aldı. Festival, İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı ve "Değişim Platformu" tarafından başlatıldı ve organize edildi. Festival çerçevesinde Pipoyan, Dante Alighieri'nin "Yeni Hayat" adlı eserinden *Çeşitlemeler*'e dayanan "La Vita Nuova" modern dans performansı yarattı. Eserin müziği Philip Glass'a aittir. Gösterinin dünya prömiyeri 2013 yılında Tiflis'teki "Royal District" tiyatrosunda yapıldı.

2007 yılında ilk uzun metrajlı modern bale performansını, "*That's by falling that we rise*" (tr; Düşerek yükseliriz) adlı eserini sahneledi. 2010 yılında Pipoyan, Komitas, Avet Terteryan ve Sharakan adlı Ermeni Orta Çağ kutsal şarkılarının müziği üzerine, Orta Çağ Ermenistan'ının çeşitli temalarını temsil eden diploma tezi olan ikinci uzun metrajlı modern bale performansı "Ortaçağ görüntüleri"ni ortaya koydu. Gösterinin koreografik dili çok renkliydi. İçerikte Pipoyan'ın eski Ermeni kitaplarından aldığı Ermeni minyatürlerinde tasvir edilen bale, modern dans, dövüş sanatları ve Ermeni ortaçağ jestleri, pozisyonları ve hareketlerinin karışımı vardı.

2016–2017'de Pipoyan, Berlin Sanat Akademisi'nde (Almanca: Akademie der Künste) koreograf olarak çalışması için burs aldı. Pipoyan, Berlin'de misafir sanatçı olarak çalıştığı yıl boyunca ressamlar, besteciler, mimarlar, tasarımcılar vb. çeşitli sanatçılarla işbirliği yaptı ve dansçı ve koreograf olarak yer aldığı akademide "açık kapılar" adlı sunum günleri düzenledi. Buradaki çalışmalarının neticesinde "Hey, Kitty!" adlı filme imza attı. Film Anna Frank'ın günlüğüne dayanan bir performans çalışmasıydı. Berlin'de 2017'deki galasının ardından   performans Ermenistan, Hırvatistan, İtalya ve Moldova'da sahnelendi.

Pipoyan'ın kendi yorumladığı "*Karar Vermeden Önce Kadın*" adlı solo performansı 2018 yılında yapıldı ve 10'a yakın Avrupa ülkesinin 30'dan fazla şehrinde sahnelendi. Solo performans, Almanya'da Stuttgart Solo Dans Yarışması, Yunanistan'da Unit Motives uluslararası festivali, Polonya'da Gdansk uluslararası Solo Dans Festivali, Cortoindanza uluslararası Dans festivali gibi festival ve yarışmalarda sunulmuştur. Ayrıca Portekiz'de Quinzena De Dança de Almada, Kanarya Adaları, İspanya'da 23.Masdanza uluslararası çağdaş dans festivali, Belarus'ta Vitebsk uluslararası koreografi festivali, Cagliari, Sardinya, İtalya'da "Cortoindanza Logos 2019" uluslararası festivali, Eupen, Belçika'da TanzArt Festivali, 2019 Venedik Bienali'nde, Erivan, Ermenistan'daki Highfest Uluslararası performans sanatları festivali performansın sergilendiği diğer festivallerdir. "*Karar vermeden önce kadın*"daki dansı tutarlı ve ince ayarlı olarak tanımlandı. Ayrıca dünyadaki herkesin uyguladığı tekniklerden çok farklı olduğu yanında enerjisi ve gücü vurgulandı.

Pipoyan, 2019 yılında Venedik Bienali'ne dünyanın dört bir yanından 7 profesyonel dansçıyla dans gösterisi sergilemek üzere davet edilen üç genç koreograf arasında yer aldı. Pipoyan, "*Kolej Bienali Koreografları*" projesi kapsamında Venedik'teki sanatsal misafirliği sırasında, Venedik'teki Teatro Piccolo Arsenale'de "What if" dans gösterisinin dünya prömiyerini sahneledi.

2020 yılında Creative Ermenistan tarafından koreograf  kimliğine dayanarak "*Doğu-Batı Sakinleri*" ödülü sahibi oldu.

2020 yılında Rima Pipoyan öncülüğünde Erivan Devlet Koreografi Koleji'nde Modern Dans bölümü açıldı.

2021 yılında Rima Pipoyan'ın girişimiyle Ermenistan ile Ukrayna arasında yeni bir dans işbirliği projesi başlatıldı. Projenin hayata geçirilmesindeki ana fikir, Ermenistan ile Ukrayna arasında uzun ömürlü ve güvenilir bir kültürel ortaklık oluşturmaktı. Projenin uygulanması sırasında Devlet Koreografi Koleji'nin klasik dans bölümü ve Ermeni halk bölümü öğrencileri için on veya daha fazla ustalık sınıfı düzenlendi. Ukrayna dans dersleri, Kiev Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu bale solisti Vladyslav Bondar tarafından verildi. Projenin öne çıkanlarından biri de Rima Pipoyan'ın "*Ben, Benliğim Olmayan ve Ben*" adlı dans gösterisinin yaratılmasıydı.

2022 yılında Rima, Internationale Maifestspiele Wiesbaden'e de davet edilen koreografik çalışması "Ben, Benliğim ve Ben" ile *Aerowaves* koreografı oldu.

## Koreografik çalışmalar

## Ödüller

## Dış bağlantılar

* 
* Top 10 of Creative Armenia: December 2019
* The winners of the IFMC 2018 festival in Vitebsk
* IFMC-2018: first prize for the first time goes to Armenia
* 2020 East-West Residents
* Declaraciones de la rueda de prensa con los participantes de 23MasDanza
* Review 'Me, My non-Self and I'
* Maifestspiele Wiesbaden 'Me, My non-Self and I'
* BETA Publica "Woman Before Decision Making"
* YEL by Rima Pipoyan is really powerful
## Kaynakça