Tullamore Dew

**Tullamore Dew**, çoğu markalamada **Tullamore DEW** olarak gösterilir (genellikle renk ve yazı tipi boyutu kullanılarak noktalar önemsizleştirilir), William Grant & Sons tarafından üretilen bir İrlanda viskisi markasıdır. 2020 itibarıyla yıllık 1.500.000 kasadan fazla satışla dünya çapında en çok satan ikinci İrlanda viskisi markasıdır.

Viski ilk olarak İrlanda'nın Offaly Bölgesi'ndeki Tullamore'da, 1829'da kurulan eski Tullamore Damıtımevi'nde üretildi. Adı, markanın yaratıcısı Daniel Edmund Williams'ın (1848-1921) baş harflerinden türetilmiştir. Williams, orijinal damıtımevinin genel müdürü ve daha sonra sahibiydi. 1954'te orijinal damıtımevi kapandı ve viski stokları azaldığından marka 1960'larda başka bir İrlandalı damıtımevi olan John Powers & Son'a satıldı ve üretim 1970'lerde üç büyük İrlandalı damıtımevinin birleşmesinin ardından Cork Bölgesi'ndeki Midleton Damıtımevi'ne devredildi.

2010 yılında marka, Tullamore'un dış mahallelerinde yeni bir damıtımevi inşa eden William Grant & Sons tarafından satın alındı. Yeni damıtımevi 2014 yılında açıldı ve viski üretimini altmış yıllık bir aradan sonra kasabaya geri getirdi.

2012 yılında, daha önce orijinal damıtım tesisine ait olan yenilenmiş bir gümrüklü depoda bir ziyaretçi merkezi açıldı. Merkez, 50 dakikadan 5 saate kadar değişen sürelerde rehberli turlar ve eğitimli tadımlar sunuyor.

## Tarihçe

Tullamore DEW'un kökenleri, Michael Molloy tarafından Tullamore'da bir damıtımevinin kurulduğu 1829 yılına kadar uzanmaktadır. Ölümünden sonra damıtımevi sonunda yeğeni Bernard Daly'ye geçti ve daha sonra Daniel E. Williams'ı damıtımevinin Genel Müdürü olarak atadı. Damıtımevi başlangıçta Daly's Whiskey olarak adlandırıldı ve çoğunlukla İngiltere ve Avustralya'ya satıldı. 1893'te Williams, Tullamore kasabasına elektrik getirilmesine yardımcı oldu ve kasabaya ilk telefonu kurdu. Williams, damıtımevinin yanı sıra çay, tohum ve çeşitli tahıllar da ithal etti. Williams'ın dikkatli gözetimi altında damıtımevi genişledi ve gelişti, Williams'ın ölümünün ardından ailesi damıtımevinin sahibi oldu ve viskiye baş harflerini (DEW), Tullamore DEW. ekledi.

1954 yılında, o dönemde İrlanda'daki birçok damıtımevi gibi, Yasaklama, İngiliz-İrlanda Ticaret Savaşı ve İrlanda Özgür Devleti tarafından getirilen yüksek vergiler gibi bir dizi faktör nedeniyle satışların düşmesiyle üretim durduruldu.

1960'larda viski stokları azaldığında, damıtımevini yeniden açmak yerine sahipleri markayı Dublin damıtımevi John Powers & Son'a satmayı tercih ettiler. 1966'da John Powers & Son, Irish Distillers'ı kurmak için iki İrlanda damıtımeviyle birleşti. 1970'lerde Irish Distillers mevcut damıtımevlerini kapattı ve üretimi County Cork, Midleton'da inşa edilen yeni bir damıtımevinde birleştirdi.

1994 yılında, o zamanlar uluslararası odaklarını Jameson İrlanda viskisinin tanıtımına yoğunlaştıran Irish Distillers, markayı C&C Group'a sattı. Daha sonra, C&C Group, 2010 yılında William Grant & Sons tarafından 300 milyon € karşılığında satın alınan tüm likör ve içki işini (Tullamore DEW dahil) elden çıkardı. Bu noktada, Tullamore DEW hala Midleton Distillery'de lisans altında üretiliyordu. Bu nedenle, markanın genişlemesi Midleton'dan viski bulunabilirliğine bağlı olduğundan ve önemli bir büyüme öngörüldüğünden, William Grant & Sons dış kaynaklı üretime bağımlı kalmak yerine Tullamore'da yeni bir damıtımevi inşa etmeyi tercih etti.

Damıtımevinin inşası aşamalı olarak gerçekleştirilecek. Birinci aşama 2014 yılında tamamlandı ve bu aşamada viski üretimi altmış yıl sonra ilk kez Tullamore'a geri döndü. Yeni damıtımevi hem malt hem de pot imbik viski üretme kapasitesine sahip. Ancak, henüz tahıl viskisi üretimine olanak sağlayacak bir sütun imbik damıtımı kurulu değil. Bu nedenle, Tullamore DEW üç çeşit İrlanda viskisinin bir karışımı olduğundan, karışımın tahıl viski bileşeni ikinci aşama tamamlanana kadar Midleton'dan tedarik edilmeye devam edecek.

2015 yılı itibarıyla viski yılda yaklaşık 950.000 kasa satılıyor (bu miktar 2005'ten bu yana iki katına çıktı).

## Ürünler

2023 itibarıyla Tullamore DEW markası altında yedi çeşit viski satılıyor:

* Tullamore D.E.W. Original Irish Whiskey (%40 ABV , %80 Proof); üçlü damıtılmış imbik ve maltın, ayrıca tahıl viskisinin bir karışımı; eski bourbon ve şeri fıçılarında olgunlaştırılmış
* Tullamore D.E.W. 12 Year Old Special Reserve (ABV %40, Proof %80): sütun imbik ve malt içeriğiyle harmanlanır; eski burbon ve şeri fıçılarında 12-15 yıl boyunca olgunlaştırılır
* Tullamore D.E.W. 14 Year Old Single Malt (ABV %41,3, Proof %82,6): üçlü damıtılmış, burbon, porto , Madeira ve Oloroso şeri fıçılarında tamamlanmış
* Tullamore D.E.W. 18 Year Old Single Malt (ABV %41,3, Proof %82,6): eski burbon fıçılarında 18 yıl olgunlaştırıldı ve eski Oloroso şeri fıçılarında, eski porto ve eski Madeira fıçılarında bitiş verilmiş
* Tullamore D.E.W. Old Bonded Warehouse Release (%46 ABV, %92 Alkol): 2012'de eski bir gümrük antreposunda bir ziyaretçi merkezinin açılışını kutlamak için piyasaya sürülen bir viskidir (bu nedenle adı buradan gelir), yalnızca ziyaretçi merkezinde mevcuttur; Oloroso fıçılarında olgunlaştırılır
* Tullamore DEW Cider Cask Finish (ABV %40, Proof %80): elma şarabı fıçılarında bitiş verilmiştir; Haziran 2015'te havalimanı perakende satış noktalarında satışa sunulmuştur. İddiaya göre elma şarabı fıçılarında bitiş verilen ilk İrlanda viskisidir. Tullamore DEW viskisi, birkaç ay boyunca preslenmiş fermente elmaların saklandığı fıçılarda üç ay boyunca bitiş verilir.
* Tullamore D.E.W. XO Caribbean Rum Cask Finish (43% ABV, 86 Proof): Orijinal üçlü damıtılmış, pot still, malt ve tahıl İrlanda viskisi, daha önce Demerara romunun kendine özgü tropikal meyve ve sıcak baharat aromalarını vermek için yıllandırılmasında kullanılan ilk dolum XO rom fıçılarında tamamlandı.

Geçmiş sürümler şunları içerir:

* Tullamore D.E.W. 10 Year Old Single Malt (%40 ABV, %80 Proof): eski burbon, Oloroso, Port ve Madeira fıçılarında olgunlaştırılmış tek malt
* Tullamore D.E.W. 12 Year Old Sherry Cask Finished Limited Release (ABV %46, 92 Proof)
* Tullamore D.E.W. Phoenix Limited Edition (ABV %55, 110 Proof): Tullamore kasabasını neredeyse yakan 1785'teki bir sıcak hava balonu kazasından adını almıştır; sütun pot damıtma içeriğine sahip bir karışımdır; Oloroso şeri fıçılarında olgunlaştırılmıştır; başlangıçta seyahat perakendesinde mevcuttur
* Tullamore D.E.W. 15 Year Old Trilogy Small Batch (ABV %40, Proof %80): bir karışım; eski burbon, Oloroso ve rom fıçılarında yıllandırılmış
* Tullamore D.E.W. Collector's Edition (%43 ABV, %86 Proof), üç kez damıtılmış ve Karayip rom fıçılarında tamamlanmış

## Popüler kültürde

* Tullamore Dew, Stieg Larsson'un Millennium *[[roman]]* serisinin baş karakteri Lisbeth Salander'in tercih ettiği viskidir.
* Halk şarkıcısı Dave Van Ronk, ilk dönemlerinde sahnede yanında bulunan Tullamore DEW'un kendine özgü taş sürahisiyle sık sık sahneye çıkıyordu.
* Hunter S. Thompson, daha sonra *[[The Proud Highway]]'de* toplanan ilk mektuplarında Tullamore Dew'dan sık sık söz eder.
* Tullamore Dew, Kevin Hearne'in The Iron Druid Chronicles adlı eserinde dul MacDonagh'ın tercih ettiği viskidir.

## Kaynakça