Jura şarabı

**Jura şarabı,** Jura *[[Fransa'nın illeri|bölgesinde]]* üretilen Fransız şarabıdır. Burgonya ve İsviçre arasında yer alan bu serin iklim şarap bölgesi, Burgonya ve İsviçre şaraplarına benzer şaraplar üretir. Jura şarapları, en ünlüsü, Şeri'ye benzer bir işlemle yapılan ve flor benzeri bir maya türü altında geliştirilen *[[vin jaune]]* olan, kendine özgü ve sıra dışı şaraplardır. Bu, yerel Savagnin üzüm çeşidinden yapılır. Diğer üzüm çeşitleri arasında Poulsard, Trousseau ve Chardonnay bulunur. Jura'da bulunan diğer şarap stilleri arasında Chardonnay, Poulsard ve Savagnin'den yapılan bir *[[Kuru üzüm şarabı#Fransa|vin de paille]]*, hafif olgunlaşmamış Chardonnay üzümlerinden yapılan köpüklü bir ***Crémant du Jura''' ve'' [[Fermantasyon (şarap)|fermantasyonu]] durdurmak için [[Posa brendisi]] eklenerek yapılan ***Macvin du Jura*** olarak bilinen bir ''[[vin de liqueur]]'' bulunur. Ünlü [[Fransızlar|Fransız]] [[kimyager]] ve [[biyolog]] [[Louis Pasteur]], Jura bölgesinde doğup büyüdü ve [[Arbois]] yakınlarında bir [[Bağ (tarım)|üzüm bağına]] sahipti.


== İklim ve coğrafya ==
[[Jura, Fransa|Jura]]'nın iklimi [[Burgonya]] ile birçok benzerliğe sahip [[Karasal iklim|karasal]] bir iklimdir ancak özellikle kış aylarında daha agresif bir şekilde soğuk olabilir. Üzümlerin olgunluk seviyeleri, bölgedeki şarap üreticileri için her zaman bir endişe kaynağıdır ve [[hasat]] zamanları mümkün olan en yüksek şeker seviyelerine ulaşmak için mümkün olduğunca uzun süre (genellikle Ekim ayının sonlarına kadar) ertelenir. Sonbahar donu tehdidini azaltmaya yardımcı olmak için [[Asma|üzüm asmaları]] genellikle [[Jules Guyot|Guyot sistemine]] göre eğitilir.

Bölgenin üzüm bağlarının çoğu, [[Bresse]] bölgesinin [[ova]]ları ile [[Jura Dağları]] arasında 250-400 metre (800-1.300 [[fit]]) [[rakım]]larda bulunur. [[Lons-le-Saunier]] ve [[Arbois]] kasabaları şarap bölgesindeki başlıca şehirlerdir. Üzüm bağı toprakları, daha alçak düz arazilerde çoğunlukla kilden, daha yüksek rakımlarda ise daha çok [[kireç taşı]] bazlı topraklardan oluşur. [[Marn]] yatakları bölgeye dağılmış durumdadır ve bölgenin en saygın üzüm bağlarından bazıları bu alanlarda bulunur. Birçok üzüm bağı eğimi oldukça diktir ve bu da [[Erozyon|toprak erozyonu]] sorunlarına yol açar.

== Şarap bölgeleri ==

* '''Arbois''', [[Fransa]]'nın [[Jura, Fransa|Jura]] şarap bölgesinde [[Arbois]] kasabası civarında şaraplar için bir ''[[Appellation d'origine contrôlée|Appellation d'Origine Contrôlée]]'dir''. [[Fransa]]'da atfedilen ilk kontrollü isim 1936'daydı. Kırmızı ve roze [[Poulsard]]'dan (yerel olarak Ploussard olarak stilize edilir), [[Trousseau]] ve [[Pinot noir]] üzümlerinden ve beyaz şaraplar [[Chardonnay]] ve [[Savagnin]] üretilebilir.
* '''Château-Chalon AOC,''' [[Château-Chalon]] köyü civarında üretilen şaraplar için bir ''[[Appellation d'origine contrôlée|Appellation d'Origine Contrôlée'<nowiki/>]]''dir. Bu appellation kullanılarak yalnızca [[Savagnin]] üzümünden ''[[vin jaune]]'' ("sarı şarap") tarzında üretilen beyaz şaraplar yapılabilir. Ancak, Château-Chalon şarapları açıkça ''vin jaune'' olarak etiketlenmemiştir. Şarap, uzun ömürlülüğü ve onlarca yıl yıllandırılabilme özelliğiyle bilinir.
* '''Crémant du Jura''', [[köpüklü şarap]]lar için bir ''[[Appellation d'origine contrôlée|Appellation d'Origine Contrôlée]]''<nowiki/>'dir. Beyaz ve [[roze]] [[köpüklü şarap]]lar üretilebilir. Beyaz şaraplar en az %70 [[Chardonnay]], [[Pinot noir|Pinot Noir]] ve [[Trousseau]] olmalı, kalan %30 ise üreticiye bırakılmalıdır. [[Roze|Roze şarap]]lar en az %50 [[Pinot noir|Pinot Noir]], [[Trousseau]] veya [[Poulsard]] olmalıdır. Bölgenin [[Savagnin]] gibi diğer üzüm çeşitleri de bazen harmanlanır. [[Appellation d'origine contrôlée|AOC]] yalnızca 1995'e dayansa da üretim yöntemi 1700'lerin sonlarına dayanmaktadır. AOC standardı, üzümlerin elle toplanmasını, üzümlerin [[oksitlenme]]sine izin veren delikli kasalarda taşınmasını ve preslemede üzüm salkımlarının kullanılmasını zorunlu kılar. Daha yakın zamanda birçok [[Organik tarım|organik]] ve [[Biyodinamik tarım|biyodinamik]] üretici, [[Chardonnay]]'den yapılan yüksek kaliteli [[Sek (alkol)|brut]] nature veya brut zero ifadeleri üretti.
* '''Côtes du Jura,''' ''1937 yılında [[Appellation d'origine contrôlée|Appellation d'Origine Contrôlée]]'' oldu. [[Poulsard]], [[Trousseau]] ve [[Pinot noir]] üzümlerinden kırmızı ve roze şaraplar, [[Chardonnay]] ve [[Savagnin]] üzümlerinden ise beyaz şaraplar üretiyor.
* '''L'Étoile'<nowiki/>'', ****[[Chardonnay]], [[Savagnin]] ve [[Poulsard]] *üzümlerinden şarap üreten bir Appellation d'Origine Contrôlée***<nowiki/>***'dir. Şarap 4 *[[Belediye|komünde]] üretilir: [[L'Étoile]], [[Plainoiseau]], [[Quintigny]] ve [[Saint-Didier, Jura|Saint-Didier]].* (Adın kökeni hakkında iki yaygın efsane vardır, "yıldız" anlamına gelir. Bir köken hikayesi, adı köyü çevreleyen beş tepeye atfeder. İkincisi, adı toprakta bol miktarda bulunan pentakrittir*.*
* **Macvin du Jura***, *geç hasat vin du Jura'yı marc du Jura ile zenginleştirerek üreten bir Appellation d'Origine Contrôlée'dir. 14 Kasım 1991'de AOC unvanını aldı. Bu, böyle bir unvan alan üçüncü vin de liqueur olan en son Jura AOC'dir. Macvin, on dördüncü yüzyıldan beri üretimdedir. Beş izin verilen üzüm çeşidinden yapılır ve Poulsard, Trousseau ve Pinot noir'dan üretildiğinde kırmızı veya roze, Chardonnay veya Savagnin'den üretildiğinde beyaz olabilir. Üzümler, şeker içeriklerinin en yüksek olduğu mevsimin sonlarında hasat edilir. Üzüm şırasının fermente olmasına izin verilir ancak daha sonra Marc du Jura, posa bazlı eau-de-vie, her iki şıraya bir litre oranında eklenir. Bu, fermantasyonu durdurur ve geride kalan şekeri bırakır. Macvin genellikle aperatif olarak kullanılır ancak kalan tatlı onu mükemmel bir tatlı şarap yapar.

## Üzüm çeşitleri

Bölgenin başlıca üzümleri Chardonnay (yerel olarak Melon d'Arbois, Melon a Queue Rouge ve Gamay Blanc olarak bilinir), Savagnin (yerel olarak Naturé olarak bilinir), Poulsard, Pinot noir ve Trousseau'dur. Chardonnay ve Pinot noir kırpıntıları Orta Çağ'da bölgeye Burgonya'dan getirilmiş ve Jura'nın şarapçılık tarihinin çoğunda yaygın olan yaklaşık 40 üzüm çeşidi olduğu için sınırlı bir ölçüde kullanılmıştır. 20. yüzyılın sonlarına doğru her iki üzüm de popülerlik kazanmaya başladı, özellikle de şu anda tüm Jura ekimlerinin yaklaşık %45'ini oluşturan ve iyi şeker seviyeleri ve erken olgunlaşması nedeniyle değer verilen Chardonnay asması.

Pinot noir, çeşitli şarap stilleri yapmak veya soluk Poulsard üzümünün rengini koyulaştırmak için bir karışım olarak kullanılır. Poulsard, Arbois-Pupillin bölgesinde tek başına turuncu bir mercan rengi tonuyla karakterize edilen bir roze yapar. Poulsard üzümü ayrıca vin de paille için birincil üzümlerden biridir. Trousseau üzümü, üzümün koyu renkli, yoğun aromalı bir şaraba olgunlaşması için ihtiyaç duyduğu ek ısıyı sağlayabilen Arbois yakınlarındaki çakıllı bağlarda en iyi performansı gösterir. Beyaz Savagnin üzümü, muhtemelen ilişkili olan Traminer ve Gewürztraminer ile bazı benzerliklere sahiptir. Üzüm, bölge genelindeki tüm beyaz Jura şarap stillerinde izin verilirken, esas olarak uzun süre yıllandırılabilen fındıksı, dolgun gövdeli bir şarap ürettiği vin jaune'da bulunur. Savagnin, bir şarabın vin jaune adını taşımasına izin verilen tek çeşittir.

### Vin jaune
Jura'nın en ünlü ve ayırt edilebilir şarabı, genellikle şeriye benzetilen vin jaune'dur. İzin verilen tek üzüm çeşidi Savagnin'dir. Fermantasyondan sonra şarap, altı yıl veya daha uzun süre Burgonya olgunlaştırma fıçılarında saklanır. Fıçılar tepesine kadar doldurulur ancak buharlaşma fıçıdaki sıvının hacmini azaltır ve fıçı tepesinde bir hava cebi oluşturur. Bu süre zarfında şarap oksitlenir ve Jerez bölgesi flor suşuna benzer ancak aynı olmayan bir maya tabakası oluşturur. Şarap daha sonra 62 santilitrelik imzalı bir klavelin şarap şişesinde şişelenir. Vin jaune, içmeden önce genellikle boşaltma gerektiren yoğun aromalı bir şaraptır.

## Şarap yapımı

Serin iklim nedeniyle, Jura bölgesinde şaptalizasyona izin verilir ve bazen olgunlaşmamış rekoltelerdeki düşük şeker seviyelerini telafi etmek için bir zorunluluktur. Bölgedeki beyaz şarapların çoğu piyasaya sürülmeden önce birkaç ay meşe fıçılarda olgunlaştırılırken, kırmızı şaraplar genellikle paslanmaz çelik tanklarda olgunlaştırılır ve erken şişelenir. Jura'daki üreticiler arasında Gaspard Feuillet, Chateau Béthanie, Domaine Berthet-Bondet, Frédéric Lornet ve Henri Maire yer almaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Fransız şarabı
* Kuru üzüm şarabı

## Kaynakça