II. Erdevân

**II. Erdevân** (ayrıca **II. Artabanos** veya **II. Ardawan** olarak da yazılır;  *Ardawān*), eski bilim adamlarında yanlışlıkla **III. Erdevân** olarak bilinen, bir yıllık arayla MS 12'den 38/41'e kadar Part İmparatorluğu'nun Krallarının Kralıdır. I. Vonones'in  () yeğeni ve halefiydi. Babası Dahae prensi, annesi ise Part Kralı Krallar IV. Fraates'in () kızıdır.

Erdevân, Part tacına yükselmeden önce, daha sonra Roma'nın desteklediği Part kralı I. Vonones'e karşı saldırıları için üs görevi görecek olan Medya Atropatena'nın kralı olarak hüküm sürmüştü. Erdevân sonunda Ermenistan'a kaçıp oranın kralı olan I. Vonones'i yendi. Erdevân'ın I. Vonones'in yerine oğlunu getirme çabaları Romalılar tarafından engellendi ve sonunda Partlarla III. Artaşes'i Ermenistan'ın yeni kralı olarak atamak ve I. Vonones'e verdikleri destekten vazgeçmek için bir anlaşmaya vardılar.

## İsim
** Yunanca *Artábanos* kelimesinin Latince şeklidir (), kendisi Eski Farsça **Arta-bānu'dan* ("Arta'nın ihtişamı"). Part ve Orta Farsça varyantı *Ardawān'du* ( ).

## Medya Atropatene'nin geçmişi ve krallığı
Erdevân, Arşak kraliyet ailesinin yönetici kolundan değildi; babası bir Dahae prensiydi ve büyük olasılıkla eski Part hükümdarı II. Mitridates'in () soyundan geliyordu, annesi ise görevdeki Part Kralı Krallar IV. Fraates'in () kızıdır. MÖ 30-25 yılları arasında doğan Erdevân, Orta Asya'daki Dahae'ler arasında büyüdü. Yetişkinliğe ulaştığında, IV. Fraates'in hükümdarlığının sonlarında veya onun oğlu ve halefi V. Fraates'in () hükümdarlığı sırasında Medya Atropatena'nın hükümdarı oldu. Erdevân'un Medya Atropatena krallığına yükselişinin ardındaki sebep belirsizdir. Krallık, Erdevân'ın Part kralı I. Vonones'e (-) karşı taht için savaştığında karargahı olmuştur. Aslen Roma'da ikamet eden I. Vonones, Karin ve Suren klanlarının liderliğindeki bir grup tarafından Part tahtına oturtulmuştu. Onun yönetimi Romalılar tarafından desteklenmiştir. Ancak Part soyluları, Roma'da kaldığı süre boyunca Romalılaşan I. Vonones tarafından hızla yabancılaştırıldı. Bu, Erdevân'ın yıllarca süren savaşlardan sonra, Ermenistan'a kaçan ve oranın kralı olan I. Vonones'i nihayet yenme şansını artırdı.

## Hükümdarlığı
Artık Part İmparatorluğu'nun hükümdarı olan Erdevân, I. Vonones'i Ermeni tahtından indirip yerine kendi oğlunu atamaya çalıştı. Bu girişime, bunun kendi çıkarlarına tehlike teşkil ettiğini düşünen Romalılar hemen karşı çıktı. Sonuç olarak, Roma imparatoru Tiberius () bunun olmasını önlemek için üvey oğlu Germanicus'u gönderdi. Ancak Romalı general Partlardan hiçbir direnişle karşılaşmadı. Bunun yerine Germanicus, Erdevân ile III. Artaşes'i Ermenistan'ın yeni kralı olarak atamak ve I. Vonones'e olan desteğinden vazgeçmek için bir anlaşmaya vardı. Böylece Romalılar Erdevân'ı meşru Part hükümdarı olarak kabul ettiler. Erdevân ve Germanicus, iki imparatorluk arasındaki dostluk ilişkisini pekiştirmek amacıyla MS 18 yılında Fırat Nehri'ndeki bir adada buluştu.

Romalılar I. Vonones'i Kilikya'ya taşıdılar ve ertesi yıl kaçmaya çalıştıktan sonra burada öldürüldü. Onun ölümü ve Erdevân'ın artık tartışmasız hakimiyeti, Part soylularını böldü, çünkü hepsi Arsakes ailesinin yeni bir kolunun imparatorluğu ele geçirmesini desteklemiyordu. MS 19/20'de Sistan, Drangiana ve Arachosia'nın Gondophares adlı Part satrapı Erdevân'tan bağımsızlığını ilan etti ve Hint-Part krallığı kurdu. Yeni bulduğu bağımsızlığını göstererek "Kralların Büyük Kralı" ve "*[[Autokrator]]*" unvanlarını aldı.  Yine de Erdevân ve Gondophares büyük olasılıkla Hint-Part krallığı Arsakeslerin işlerine karışmayacağı konusunda bir anlaşmaya vardılar.

Erdevân sonraki yıllarını otoritesini artırarak geçirdi. Kuzeydoğuda ise Harezm'de yeni bir hanedan kurulması yönündeki çabalarını kazanarak ülke tarihinde yeni bir dönem başlatmıştır. Erdevân büyük ihtimalle yüzyıllardır Part egemenliğinin bir parçası olan Batı Baktriya'da da faaliyet gösteriyordu.

MS 35'te Erdevân yeniden Ermenistan'ı fethetmeye ve oğlu I. Arşak'ı Ermenistan'ın kralı yapmaya çalıştı. Roma ile bir savaş kaçınılmaz görünüyordu. Part kodamanları arasında II. Erdevân'a düşman olan grup, IV. Fraates'in soyundan gelen bir kral için Tiberius'a başvurdu. Tiberius, IV. Fraates'in torunu III. Tiridatis'i gönderdi ve Yaşlı Lucius Vitellius'a (Roma imparatoru Vitellius'un babası) Doğu'daki Roma otoritesini yeniden kurmasını emretti. Çok hünerli askeri ve diplomatik operasyonlarla Vitellius tamamen başarılı oldu. II. Erdevân, takipçileri tarafından terk edildi ve Doğu'ya kaçtı.

Kral ilan edilen III. Tiridatis, Part tahtının kontrolünü elinde tutamadı çünkü tebaasına Romalıların bir tebaası gibi göründü. Bu arada II. Erdevân, Hyrkania'dan güçlü bir İskit (Dahae) yardımcı ordusuyla döndü ve Partlar tarafından bir kez daha kabul edildi. III. Tiridatis, Seleukia'dan ayrıldı ve Suriye'ye kaçtı. II. Erdevân, Roma'yla savaşacak kadar güçlü değildi. Bu nedenle MS 37'de Vitellius ile Ermenistan'a yönelik tüm iddialarından vazgeçtiği bir anlaşma imzaladı. Kısa bir süre sonra II. Erdevân yeniden tahttan indirildi ve Cinnamus kral ilan edildi. II. Erdevân, tebaası Kral İzates bar Monobaz'a sığındı. İzates, görüşmelerle ve tam bir af vaadiyle Partları II. Erdevân'ı bir kez daha tahta çıkarmaya ikna etti. Kısa bir süre sonra II. Erdevân öldü ve yerine, saltanatı babasınınkinden daha çalkantılı olan oğlu I. Vardanes geçti.

II. Erdevân'in dört oğlu vardı: I. Arsakes, Orodes, I. Vardanes, Erdevân ve II. Gotarzes evlatlık bir oğlu.

## Sâbiîler
Sâbiîler, hükümdarlığı sırasında Kudüs'teki zulümden kaçmalarına ve Medya'ya yerleşmelerine yardım eden, büyük ihtimalle II. Erdevân olan Erdevân (Sâbiîce: *Ardban*) adında bir krala itibar ederler. Bir Sâbiî metni olan *[[Haran Gawaita]]* kitabında kendisinden bahsedilmektedir.

## Notlar

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 
* 
*  
*  
* 
* 
* .
* 
*  (2 volumes)
* .
*  
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* .
* .
* 

## Konuyla ilgili yayınlar
*