Lihtenştayn Sarayı (Kampa Adası, Prag)

**Lihtenştayn Sarayı** (**),** Çekya'nın başkenti Prag'ın merkezinden geçen Vltava nehri üzerindeki Kampa Adası'nda bulunan ve Prag'da eskiden Lihtenştayn Prens Ailesi'ne ait olan iki saraydan biridir.

Şu anda devlete ait olan saray, önemli devlet ziyaretlerinin yanı sıra çeşitli kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapmak için kullanılıyor. 1964'ten beri kültürel bir anıt olarak korunmaktadır.

## Tarihi
1555 yılında bugünkü sarayın yerinde geniş bir bahçe içinde iki ahşap ev bulunuyordu. Binalar muhtemelen Otuz Yıl Savaşları sırasında İsveç'in Eski Kent'i kuşatması sırasında ortadan kayboldu. 1660 yılında Jan de la Cron bahçeyi satın aldı ve burada bir konut inşa etti. Yeğeni ve varisi Františka Blandina, 1684 yılında Kaiserštejn'den František Helfried ile evlendi ve mülkü evliliğe çeyiz olarak getirdi. 1697-1698 yıllarında František Helfried von Kaiserstein burada barok bir saray inşa ettirdi. Mimar Giovanni Battista Alliprandi sarayı (muhtemelen Fransız mimar Jean Baptiste Mathey'in konseptine dayanarak) altı kenarlı bir kat planı üzerinde tasarladı; baskın özellik, Vltava'nın yukarısındaki köşelerde soğan şeklinde çardaklara sahip iki kuleydi. Sarayın Vltava Nehri'nin tam kıyısındaki konumu, küçük bir iskeleyle biten bir tekne tünelinin su seviyesinde saraya çıkmasını mümkün kıldı. Sarayda çeşmelerin bulunduğu bir bahçe ve karanfillerin yetiştirildiği bir sera (bugünkü Kampa halka açık parkının yerinde) vardı. Kaiserstein ailesi, sarayı Zubří'den Ferdinand Adam Kustoš'a sattıkları 1726 yılına kadar sarayın sahibiydi.

Saray, 1741'de soylu bir Çek ailesinin ferdi olan Kolovratlı Barbora Krakovská tarafından açık artırmada satın alındı. Kolovratlar döneminde 1813'ten sonra bahçeye mitolojik heykeller dikildi. Saray, 1831 yılında Lihtenştaynlı Jan Josef'e satılana kadar Kolovratlarda kaldı. Jan Josef, Vltava'nın üzerindeki iki kuleyi kaldırttı ve ailesinin armasının bir kopyasını, bugün hala orada olan giriş kapısının üzerine yerleştirdi.

1864 yılında saray (no. 506-III), fırının ve komşu Sova değirmeninin tanınmış sahipleri František ve Marie Odkolk tarafından satın alındı. O zamanlar saray nispeten bakımsız bir durumdaydı, bu nedenle Odkolk bir yenileme başlattı. Binayı başka bir kata yükseltti ve orijinal barok cephenin yerini, pencereleri etrafında kendine özgü çerçeveleri bulunan neoklasik bir cephe aldı. Sarayın Vltava nehri tarafında birinci kata iki balkon eklendi. Bu değişiklikler inşaatçı František Srnec tarafından, muhtemelen Ignác Ullman'ın projesine göre veya mimar Josef Schulz'un katılımıyla yapılmıştır.

Prag Politeknik'in (Çek ve Alman bölgelerine) bölünmesinden sonra, Prag Alman Teknik Üniversitesi (Deutsches Polytechnisches Institut Prag) kısa süreliğine burada yer aldı ve Eylül 1873'ten itibaren bina, Prag ikinci Alman Realschule tarafından kiralandı. 1897'de František Odkolek şirketinin sahipleri (değirmendeki yangından sonra) sarayı Prag Belediyesi'ne sattı ve belediye, Alman gayrimenkulünün 1903'te yeni bir binaya taşınmasına kadar Mala Strana, No. 621'de bulunan sarayı okula kiralamaya devam etti.

1902'de Belediye İhtiyarları Konseyi. Prag Belediyesi 506-III numaralı belediye binasının yapılmasına karar verdi. Kampa adasında (eski adıyla Odkolk'un evi), 1 Haziran 1902'den itibaren yıllık 20.000 K kira ve yan ücretler karşılığında c. k. Erar'a (devlet idaresi) kiralanacaktı ki, Valinin bina yetkilileri burada bulunuyordu. 1924-1934 yılları arasında iç mekanlarda kapsamlı adaptasyon çalışmaları yapıldı ve bu sırada Vltava'dan gelen su tüneli de kaldırıldı.

1940-1945 yıllarında NSDAP'ın bölgesel liderliği bu sarayda konuşlanmıştı. İşte o tarihlerde bahçenin çitleri yıkıldı ve yerine Hitler Gençliği için bir eğitim alanı oluşturuldu. 1945'ten sonra Kampa'da bir şehir parkı oluşturuldu ve Devlet İnşaat Komitesi veya Devlet Planlama Komisyonu gibi çeşitli devlet kurumları sarayda dönüşümlü olarak yer aldı. 1964 yılında saray taşınmaz bir kültür anıtı haline geldi.

1978 yılında saray Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti Hükûmet Başkanlığının mülkü oldu. O dönemde bina bakımsız durumdaydı. Hatta doğu cephesinin tamamının Vltava Nehri'ne doğru kayma riski bile vardı. Bu nedenle, mimar Kamil Fuchs ve Jarmila Ledinská'nın projesine göre 1982-1991 yıllarında gerçekleştirilen topyekün bir yeniden yapılanmaya başlandı. İlk olarak, temellerin kapsamlı bir rehabilitasyonu gerçekleştirildi ve bu, sarayın bir yer altı katı kadar genişletilmesini mümkün kıldı. Önce resmi kullanımlar için yenilenen iç mekanlar daha sonra büyük devlet ziyaretleri için lüks dairelere dönüştürüldü. Mesela İspanyol Kralı Juan Carlos ve eşi Sofia (1995), İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth (1996), Prens Charles (2010), Norveç Kralı V. Harald ve eşi Sonya (1997) veya Japon İmparatoru Akihito ve İmparatoriçe Michiko(2002) gibi önemli ve seçkin misafirler burada ağırlandı.

Sarayın zemin katı 2002 yılında yaşanan bir sel felaketi nedeniyle harap olunca ve pahalı bir yeniden inşa çalışması yapılması gerekmişti.

Sarayın zemin kat binaları aynı zamanda iş toplantıları, profesyonel seminerler ve konferanslar için de kullanılmaktadır. Ocak 2020'den bu yana izleme katında TV Prima'nın Partinin siyasi tartışma programını canlı olarak yayınladığı bir televizyon stüdyosu bulunmaktadır.

Daha merkezi bir konuma sahip olan Mala Strana Meydanı'ndaki diğer Lihtenştayn Sarayı "Lichtenštejnský palác", Malostranské náměstí'deki Lihtenştayn Sarayı olup günümüzde bir müzik konservatuvarı ve konser mekanı olarak bilinir.

## Galeri

Dosya:Lichtenštejnský palác na Kampě čelo.JPG|Kampa Adası'ndaki saray
Dosya:U Sovových mlýnů, Lichtenštejnský palác.jpg|Yan cephesi
Dosya:Lichtenštejnský palác na Kampě z nábřeží 4.jpg|Vltava nehrinden cephesi
Dosya:Czech-2013-Prague-Lichtenstein Palace.jpg|Vltava nehrinden görünümü
Dosya:Socha v zahradě.jpg|Saray bahçesinden güney tarafı


## Kaynakça

## Literatür

* Kolář Michal, Lichtenštejnský palác, vyd. Úřad vlády České republiky, Praha 2010