IV. Knud

**IV. Knud** ( - 10 Temmuz 1086), daha sonra **Kutsal Knud** (veya **Aziz Knud** (*Sankt Knud*)), 1080'den 1086'ya kadar Danimarka Kralıdır. Knud, Danimarka monarşisini güçlendirmeye çalışan, Roma Katolik Kilisesi'ni özveriyle destekleyen ve İngiliz tahtına dair planları olan hırslı bir kraldı. 1086'da isyancılar tarafından öldürülmüş, kanonlaştırılan ilk Danimarka kralı olmuştur. 1101'de Roma Katolik Kilisesi tarafından Danimarka'nın koruyucu azizi olarak tanınmıştır.

## Hayatı
Knud  yılında, II. Svend Estridsson'un bilinmeyen bir metresinden olan birçok oğlundan biri olarak doğmuştur. İlk olarak Svend'in İngiltere'ye yaptığı 1069 baskınının bir üyesi olarak kaydedilmiş ve *[[Anglosakson Kroniği]], * Knud'un 1075'te İngiltere'ye yapılan başka bir baskının liderlerinden biri olduğunu yazmıştır. Danimarka filosu 1075'te İngiltere'den dönerken Flandre Kontluğu'nda durmuştur. İngiltere Kralı I. William'a olan düşmanlığı nedeniyle Flanders, Danimarkalılar için doğal bir müttefikti. Skald Kálfr Mánason'a göre Sember ve Ester'e de başarılı seferler düzenlemiştir.

Svend öldüğünde, Knud'un kardeşi III. Harald kral seçildi ve Knud, İsveç'e sürgüne gittiğinde muhtemelen Harald'a karşı aktif muhalefette yer aldı. 17 Nisan 1080'de Harald öldü ve onun yerine Danimarka tahtına geçti. Tahta çıktığında Flanders Kontu I. Robert'in kızı Adela ile evlendi. Charles adında 1084 doğumlu bir oğulları ve ölümünden kısa bir süre önce (yaklaşık 1085/86) doğan ikiz kızları Cæcilia (daha sonra Erik Jarl ile evlendi) ve Ingerid (daha sonra Şişman Folke ile evlendi) vardı. Ingerid'in soyundan gelen Bjelbo Hanesi, İsveç ve Norveç tahtına çıkacaktı ve IV. Knud'un kanı Danimarka Kralı II. Olaf'ın şahsında Danimarka tahtına geri dönecekti.

### Danimarka Kralı
Knud kısa sürede son derece hırslı ve dindar bir kral olduğunu kanıtladı. Kilisenin otoritesini artırdı ve kilise tatillerinin sıkı bir şekilde gözlemlenmesini talep etti. Dalby, Odense, Roskilde ve Viborg'daki kiliselere ve özellikle Lund'a büyük hediyeler verdi. Her zaman Kilise'nin savunucusu olarak ondalıkların toplanmasını zorunlu kılmaya çalıştı. Kiliseyi büyütmesi güçlü bir müttefik yaratmaya hizmet etti ve bu müttefik de Knud'un iktidar konumunu destekledi.

Mayıs 1085'te Knud, yapım aşamasında olan Lund Katedrali'ne Skåne, Sjælland ve Amager'de geniş araziler veren bir bağış mektubu yazdı. Aynı zamanda Lund Katedral Okulu'nu kurdu. Knud, araziyi büyük ölçüde kanun kaçağı tebaaların affına karşılık olarak toplamıştı. Lund'daki din adamları toprak üzerinde geniş ayrıcalıklara sahip oldular ve oradaki köylülere vergi ve ceza uygulayabildiler. Ancak Knud, kanun kaçaklarını affetme, savaş *çağrısına* cevap vermeyen vatandaşlara para cezası uygulama ve maiyeti için ulaşım talep etme yönündeki evrensel kraliyet haklarını saklı tuttu.

Onun saltanatı, soyluları bastırarak ve kanunun sözünü yerine getirerek Danimarka'da kraliyet gücünü artırmaya yönelik güçlü girişimlerle damgasını vurdu. Knud, ortak arazinin mülkiyetini, gemi enkazlarından elde edilen malları alma hakkını ve yabancıların ve akrabasız halkın mallarını miras alma hakkını kendisine talep eden fermanlar yayınladı. Ayrıca serbest bırakılan kölelerin yanı sıra yabancı din adamları ve tüccarları da koruyacak yasalar çıkardı. Bu politikalar, bir kralın bu tür yetkilere sahip olmasına ve günlük yaşamlarına müdahale etmesine alışkın olmayan tebaası arasında hoşnutsuzluğa yol açtı.

### İngiltere'ye yönelik girişimin iptali
Ancak Knud'un hırsları tamamen ülke içi değildi. 1035'e kadar İngiltere, Danimarka ve Norveç'i yöneten Büyük Knud 'un yeğeni olan Knud, İngiltere tacının haklı olarak kendisine ait olduğunu düşünüyordu ve İngiltere Kralı I. William'ı gaspçı olarak görüyordu. 1085 yılında, kayınpederi Kont Robert ve Norveçli III. Olaf'ın desteğiyle Knud, İngiltere'yi işgal etmeyi planladı ve filosunu Limfjord'un *leding'e* çağırdı. Knud, Schleswig'de hem Danimarka hem de Flanders'ın düşmanca ilişkiler içinde olduğu Kutsal Roma İmparatoru IV. Heinrich'in potansiyel tehdidiyle meşgul olduğundan filo asla yelken açmadı. Knud, düşmanı Rudolf of Rheinfelden'in Danimarka'ya sığındığı Heinrich'in istilasından korkuyordu.

Çoğunlukla hasat mevsimi için evde olmaları gereken köylülerden oluşan filonun savaşçıları, beklemekten yoruldular ve davalarını savunmak için Knud'un kardeşi Olaf'ı (daha sonra Danimarka'nın Olaf I'i) seçtiler. Bu, Olaf'ı tutuklayıp Flanders'a gönderen Knud'un şüphesini artırdı. *Liderlik* sonunda dağıldı ve köylüler hasatlarıyla ilgilendiler, ancak Knud bir yıl içinde yeniden toplanmayı planladı.

### Ölüm
Filo yeniden toplanamadan, 1086'nın başlarında Knud'un kaldığı Vendsyssel'de bir köylü isyanı patlak verdi. Knud önce Schleswig'e ve sonunda Odense'ye kaçtı. 10 Temmuz 1086'da Knud ve adamları Odense'deki ahşap St. Alban Manastırı'na sığındılar. İsyancılar kiliseye baskın düzenlediler ve Knud'u kardeşi Benedict ve on yedi takipçisiyle birlikte sunağın önünde öldürdüler. Canterbury'li tarihçi Ælnoth'a göre Knud, kanattan bir mızrak darbesi sonrasında öldü. Onun yerine Danimarka Kralı I. Olaf olarak Olaf geçti.

## Kanonlaştırma

Şehitliği ve Kiliseyi savunması nedeniyle Knud kısa sürede bir aziz olarak görülmeye başlandı. Olaf'ın hükümdarlığı döneminde Danimarka, Knud'un saygısızca öldürülmesinin ilahi bir cezası olarak görülen mahsul kıtlığından muzdaripti. Kısa süre sonra mezarında mucizelerin gerçekleştiği bildirildi ve Olaf'ın hükümdarlığı sırasında onun aziz sayılması zaten aranıyordu.

19 Nisan 1101'de Danimarka Kralı I. Erik'in elçileri tarafından ikna edilen Papa II. Paschalis, ortaya çıkan "Knud kültünü" doğruladı ve Kral IV. Knud aziz ilan edildi. Kanonlaştırılan ilk Danimarkalıdır. 10 Temmuz, Katolik Kilisesi tarafından bayram günü olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, İsveç ve Finlandiya'da tarihsel olarak kısmen, gerçekte yeğeni Knud Lavard'ın ölümünün anısına kutlanan St. Knut Günü ile ilişkilendirilir.

1300 yılında, kendisinin ve kardeşi Benedict'in kalıntıları, onun onuruna inşa edilen ve kalıntılarının sergilendiği Sankt Knud Katedrali'ne defnedildi.

## Miras
Knud'un hükümdarlığı zamanlar boyunca farklı yorumlandı; tebaasına zulmeden şiddet yanlısı bir kraldan, Roma Katolik Kilisesi'ni özveriyle destekleyen ve kendi şahsına bakılmaksızın adalet için savaşan katı ama adil bir yöneticiye. Hiçbir zaman Danimarka'da tam anlamıyla popüler bir aziz olmadı, ancak onun azizliği Danimarka monarşisine ilahi bir meşruiyet havası vermiştir. Knud'u öldüren isyanın nedeni bilinmiyor, ancak Chronicon Roskildense'de belirtildiği gibi 1085'teki *liderliği* bozan köylülere verilen para cezalarından veya güçlü ondalık politikasının bir sonucu olduğu tahmin ediliyor.

Lund Katedrali'ne yaptığı bağışın belgesi, Danimarka'daki en eski kapsamlı metindi ve Danimarka'nın Viking Çağı sonrası toplumuna dair geniş bilgiler sağlıyordu. Bağış, II. Svend Estridsson'un isteğine göre Danimarka Lund Başpiskoposluğu'nun kurulmasını amaçlıyor olabilir ve bu nihayet 1104'te gerçekleşti. Knud'un oğlu Carl, 1119'dan 1127'ye kadar Flanders Kontu oldu ve İyi Charles olarak hüküm sürdü. Babası gibi Charles da bir kilisede isyancılar tarafından öldürüldü (1127'de Bruges'de ) ve daha sonra Katolik kilisesi tarafından aziz ilan edildi. Kopenhag Üniversitesi Orta Çağ Tarihi Öğretim Görevlisi Niels Lund'a göre Knud'un İngiltere'yi başarısız işgali "Viking Çağı'nın sonunu işaret ediyordu."

2008 yılında Knud'un röntgen bilgisayarlı tomografisi çekildi ve bu onun sağ elini kullandığını ve ince bir yapıya sahip olduğunu gösterdi. Ayrıca ölüm nedeninin, Ælnoth'un açıklamasını geçersiz kılarak, karın yoluyla kuyruk sokumuna bir darbe olarak belirtilmesiydi. Birden fazla düşmana karşı savaştığını gösteren herhangi bir yarası yoktu, bu da onun ölümle mücadele etmeden yüzleştiğini söyleyen bir anlatımı destekliyor gibi görülebilir.

## Popüler kültür
İspanya'nın bazı bölgelerinde, Knud'un bayram gününün, esrarı yasallaştırma hareketi için alaycı bir "tatil" haline geldiği rivayet edilir ve tesadüfen aynı zamanda esrar sigarasının da karşılığı olan Canuto adının İspanyolca versiyonunu benimsemiştir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

**The Oxford Illustrated History of the Vikings*. Ed., Peter Sawyer. Oxford University Press, New York, 1997. Chapter Seven: "The Danish Empire and the End of the Viking Age" by Niels Lund. The quote is from page 181.
**The Oxford Dictionary of Saints*. Ed David High Farmer. Oxford University Press, 2004. See the entry on St Canute.