Piaggio Aerospace

**Baykar Piaggio Aerospace S.p.A.**, eski adıyla Piaggio Aero Industries, merkezi İtalya'nın Villanova d'Albenga kentinde bulunan çok uluslu bir havacılık şirketidir. Şirket uçak, uçak motorları, havacılık bileşenleri ve havacılık yapıları tasarlar, geliştirir, üretir ve bakımını yapar.

1884 yılında **Rinaldo Piaggio S.p.A.** olarak kurulan şirket, motorlu taşıt üreticisi Piaggio ile aynı kökene sahiptir ve ilk uçağını 1915 yılında üretmiş olan dünyanın en eski uçak üreticilerinden biridir. Şirketin tesisleri İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yeniden inşa edildi ve Piaggio P.136 deniz uçağı, Piaggio P.149 eğitim uçağı ve Piaggio P.166 yardımcı nakliye uçağı gibi birkaç orijinal tasarım, savaş sonrası dönemin ilk yirmi yılında piyasaya sürüldü. 1960'larda Piaggio jet motorları da üretmeye başladı. 1966'da şirket, havacılık odaklı **Piaggio Aero** ve motorlu scooter üreticisi Vespa olmak üzere ikiye ayrıldı.

1980'lerde Piaggio, yeni nesil bir iş uçağı olan Piaggio P.180 Avanti'yi geliştirdi. 1990'ların sonlarında Piaggio, iflasının ardından köklü değişikliklere uğradı. Şirket, Büyük Durgunluk ve iş uçağı pazarındaki düşüşten olumsuz etkilendi. 2018'in sonlarında şirket, iflas ettiğini açıkladıktan sonra haciz sürecine girdi. Şirket, West Palm Beach, Florida'te bulunan Piaggio America adlı Amerika Birleşik Devletleri'nde bir yan kuruluşa sahiptir. 2021'de Piaggio America, Chapter 11, Title 11, United States Code için başvuruda bulundu.

27 Aralık 2024 tarihinde Baykar Teknoloji tarafından satın alındı ve şirketin adı Baykar Piaggio Aerospace S.p.A. olarak değiştirildi.

## Tarihçe
### Piaggio'nun yönetimi

Rinaldo Piaggio S.p.Adımpany, 1884 yılında İtalya'nın Cenova kentindeki Sestri Ponente'de kuruldu. Başlangıçta şirket, yüzyılın başında okyanus gemilerinin donanımı ve gelişen İtalyan demir yolu altyapısı için haddeleme malzemesi üretimiyle ilgileniyordu. Bu endüstrilerden elde ettiği finansal kazançlarla Rinaldo Piaggio, 1906 yılında Finale Marina veya Finalmarina'da büyük bir fabrika inşa edebildi. Şirket 1915 yılında **Officine Aeronautiche Francesco Oneto**'yu satın aldı ve havacılık endüstrisi için malzeme üretmeye başladı.

1920'ler şirketin tarihinde özellikle çalkantılı ve etkili bir dönemdi; Piaggio Aero, Piaggio'nun havacılık sektörünün geliştirilmesinde önemli rol oynayan iki yeni havacılık mühendisi Giovanni Pegna ve Giuseppe Gabrielli'yi işe aldı. Giovanni Pegna ve Gabrielli, havacılık sorunlarına çok sayıda teknik çözüm üretmek için birlikte çalıştılar; Aerodinamik araştırmalarını desteklemek için, 1928'de Piaggio yeni bir rüzgar tüneli tamamladı.

1938'de Senatör Rinaldo Piaggio 71 yaşında öldü ve böylece Rinaldo Piaggio dönemi sona erdi. Aynı yıl, firma ilk dört motorlu uçağı olan yeni Piaggio P.108 ağır bombardıman uçağının yapımını tamamladı.

1948'de Piaggio, İtalya Hava Kuvvetleri ve diğer çeşitli operatörler tarafından, çoğunlukla irtibat/deniz taşımacılığı kapasitesiyle işletilen çift motorlu bir deniz uçağı olan Piaggio P.136'yı piyasaya sürdü. Şirket ayrıca temel uçak eğitimine olan talebin artmasından da faydalandı; 1953'te Alman Hava Kuvvetleri 265 Piaggio P.149 eğitim uçağı sipariş etti. 1957'ye gelindiğinde Piaggio, dünya çapında askeri müşteriler ve sivil personel için pazarlanan ve üretilen çift motorlu hafif nakliye uçağı olan Piaggio P.166'yı da geliştirmişti.

### Piaggio ve Douglas Aircraft Company arasındaki ortak girişimi

1960 yılında Piaggio, Rolls-Royce Viper turbojet motoru için bir üretim lisansı aldı; kısa bir süre sonra firma jet motorları üretmeye başladı. Dört yıl sonra, ilk jet motorlu uçağı olan Piaggio PD.808 bussiness uçağını üretti.

### Havacılık ve motosiklet bölümlerinin ayrılması

1960'larda, hem motosiklet hem de havacılık üretimi olan şirket, 1964 yılında iki bölümün resmen iki ayırdı: havacılık üretimi Armando (ve daha sonra kurucunun isim babası torunu Rinaldo) ile Sestri Ponente tesisinde Industrie Aeronautiche e Meccaniche Rinaldo Piaggio adı altında devam ederken, Enrico Piaggio ile Vespa, Pontedera tesisinde üretildi.

### Kriz ve iflas

Ancak şirket 90'lı yıllarında, İş jeti ve özel jet pazarındaki güçlü rekabet nedeniyle krize girdi ve ardından iflasa sürükledi.

### Tuşav'ın yönetimi
1990'ların sonlarında, Piaggio'nun sahibi olduğu firma iflasının ardından birden fazla köklü değişikliğe uğradı. Kasım 1998'de, Türk holding şirketi Tushav'ın Piaggio'nun kontrolünü ele geçirdiği duyuruldu; kısa bir süre sonra şirket **Piaggio Aero Industries** olarak yeniden markalandı. Sonraki yıllarda, şirketteki giderek artan büyük bir hisse, Josè Di Mase ve Piero Ferrari liderliğindeki bir girişimci grubu tarafından satın alındı. 2000 yılında Tushav, Piaggio Aero Industries'deki hissesinden vazgeçmeye karar verdi; kuruluş bir zamanlar şirkette %51'lik kontrol hissesine sahipti, ancak bu hisse, Piaggio'yu satın alan yeni İtalyan yatırımcılar lehine azaldı.

### Ferrari ve Di Mase'nin yönetimi
Şirket 2000 yılında Piero Ferrari ve Di Mase'nin kontrolü ve yönetimi altındaydı ve Avanti'nin başarısı ve 2005 yılında Avanti II'nin sertifikasyonu ile 90'ların krizinden kurtuldu. New Jersey'li bir şirket olan Avantair'in yaklaşık 200 milyon avro değerindeki 36 P.180 Avanti II siparişi ile şirket krizden çıktı ve yönetici uçakları üretiminde lider oldu.

2006 yılında Mubadala Development Company, Piaggio Aero Industries S.p.A.'da %35 hisse satın aldı; Mubadala, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Abu Dabi Emirliği Hükûmeti'nin tamamen sahip olduğu bir yatırım aracıdır. İki yıl sonra, Hint çokuluslu şirket Tata Group, Piaggio Aero Industries'de üçte bir hisse satın alarak Piero Ferrari, Di Mase ailesi ve Mubadala Development Company ile birlikte birincil hissedarlardan biri oldu. Satın almanın bir parçası olarak Tata, yönetim kurulundaki dokuz koltuktan üçünü ve yönetim komitesindeki üç koltuktan birini atama hakkını elde etti.

2006'da Piaggio, yaygın olarak Piaggio P1XX olarak adlandırılan yeni bir çift motorlu jet geliştiriyordu; ancak, Ağustos 2010'da şirket üretim aşamasını ertelemeye karar verdiğini duyurdu. Bu, kesin bir sonlandırma anlamına gelmiyordu; projenin askıya alınmasından sonraki yıllarda Piaggio, programın olası lansmanı konusunda kamuoyunda spekülasyon yaptı.

Şirket, Büyük Durgunluk'tan olumsuz etkilendi; olay, iş uçakları pazarında bir düşüşe neden oldu; bildirildiğine göre, P.180 Avanti'nin teslimatları 2008'deki 30 uçaktan 2018'e kadar yılda sadece dörde düştü. Piaggio, bu düşüşteki pazara odaklanmak yerine, özel görevler sektörüne yönelmeye karar verdi ve P.180 Avanti'nin insansız uzun ömürlü istihbarat, gözetleme ve keşif türevi olan Piaggio-Selex P.1HH Hammerhead'i geliştirdi. Platform ayrıca, aynı zaman diliminde deniz devriye uçağına ve ek özel amaçlara uyarlandı. Bu programlara paralel olarak şirket, 2013 yılında genişletilmiş menzilli bir model sunarak temel P.180 Avanti'de iyileştirmeler yapmaya devam etti.[15][16] 2013 yılında Mubadala ve Tata, Piaggio Aero Industries'e ek 190 milyon € enjekte ederek toplam hisselerini %85,5'e çıkardı.

### Mubadala yönetimi

Yeni Avanti EVO Mayıs 2014'te tanıtıldı. Ekim 2014'te Piaggio Aero, adını Piaggio Aerospace olarak değiştirdi.  Kasım 2014'te yeni Villanova d'Albenga tesisi İtalya Başbakanı Matteo Renzi ve Savunma Bakanı Roberta Pinotti'nin huzurunda açıldı.

2015 yılında Mubadla Development Company, Piero Ferrari'den hisselerin son %1,95'ini aldıktan sonra Piaggio'nun tam kontrolünü üstlenerek sermaye hisselerinin %100'ünü satın aldı.

3 Aralık 2018'de Piaggio Aerospace iflas ettiğini açıkladıktan sonra haciz altına alındı. Şirketin yeniden yapılandırma planı, sahibi Mubadala'nın 255 milyon avro enjekte edip banka borcunu geri satın almasından bir yıldan kısa bir süre sonra başarısız oldu.

### İtalyan hükümeti tarafından atanan olağanüstü komisyon üyelerinin yönetimi

Aralık 2018'de şirket, Vincenzo Nicastro'nun Olağanüstü Komiser olarak atanmasıyla olağanüstü haciz sürecine girdi. Aynı durum daha sonra bağlı kuruluşu Piaggio Aviation için de geçerli oldu. 1 Mart 2023'te imzalanan İtalyan İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı'nın iki farklı kararnamesine göre, Grup şu anda üç Olağanüstü Komiser tarafından yönetiliyor: yukarıda belirtilen Vincenzo Nicastro, Davide Rossetti (koordinatör) ve Carmelo Cosentino (endüstri ve havacılık uzmanı).

Şubat 2020'de Piaggio Aerospace'in satışa çıkarıldığı duyuruldu.

Komisyon üyelerinin olağanüstü yönetimi sırasında şirket yeniden yapılandırılır ve 2022 yılında 2021 mali yılını yaklaşık 152 milyon avro ciro, yaklaşık 500 milyon avroluk sipariş portföyü ve yaklaşık 180 milyon avroluk yeni siparişlerle kapatır.

### Baykar Yönetimi

27 Aralık 2024 tarihinde Baykar Teknoloji tarafından satın alındı. Baykar'dan yapılan açıklamaya göre, İtalya İşletmeler ve Made in Italy Bakanlığı ülkenin havacılık devi firması Piaggio Aerospace'in Baykar'a satışına onay verdi. Dünyanın en büyük silahlı insansız hava aracı (SİHA) şirketi olan Baykar, İtalya'nın 1884 yılında kurulan köklü havacılık firması Piaggio Aerospace'i satın almak için düzenlenen ihalede en iyi teklifi veren firma oldu. Baykar çekişmeli bir sürece sahne olan ihaleyi farklı ülkelerden teklif veren rakiplerini geride bırakarak kazandı.

Baykar Teknoloji Genel Müdürü Haluk Bayraktar Twitter'dan yaptığı açıklamada; *"Baykar olarak 140 yıllık köklü bir mirasa sahip Piaggio Aerospace’i bünyemize katarak Türk havacılık sanayisinin gücünü Avrupa’ya taşıyoruz. Bu stratejik adımla üretim kapasitemizi güçlendirirken tarihi bir markayı geleceğe taşımanın sorumluluğunu üstleniyoruz."* dedi. 30 Haziran 2025 tarihinde Piaggio Aerospace yapılan açıklmada, *"Piaggio Aerospace markası altında faaliyet gösteren ve olağanüstü yönetim altında bulunan iki şirket olan Piaggio Aero Industries ve Piaggio Aviation'ın iş komplekslerinin Türk havacılık şirketi [[Baykar Teknoloji|Baykar]]'a devri, bugün İşletmeler ve İtalyan Ürünleri Bakanlığı'nda resmi olarak tamamlandı."* denildi.

## Operasyonlar

### Tesisler
2010'larda Piaggio Aero, Cenova'nın yaklaşık 70 kilometre batısındaki Villanova d'Albenga'da yeni ve modern bir üretim tesisi inşa etti. Yalın üretim teknolojilerinin ilkeleri etrafında tasarlanan bu tesis, optimize edilmiş bir iş akışı ve üretim kapasitesi yoluyla üretim verimliliğinde artışlar sağladı.

### Uçak motorları
Piaggio'nun çalışmalarının büyük bir kısmı uçak motorları sektöründe olmuştur; şirket, uçak motorları da üreten ve bakımını yapan tek uçak üreticisi olduğunu iddia etmiştir.

## Uçak modelleri

* Piaggio P.1 (tek motorlu, alçak kanatlı, tek kişilik, Tek kanatlı uçak) (1922)
* Piaggio P.2 (tek motorlu, alçak kanatlı, tek kişilik Tek kanatlı Avcı uçağı Prototip) (1923)
* Piaggio P.3 (dört motorlu, Çift kanatlı gece bombardıman uçağı Prototip) (1923)
* Piaggio P.6 (keşif Deniz uçağı) (1927)
* Piaggio P.7 (ayrıca Piaggio-Pegna P.c.7 olarak da bilinen, 1929 Schneider Kupası deniz uçağı yarışı için yüksek kanatlı yarış uçağı; uçulmamış) (1929)
* Piaggio P.8 (tek motorlu, Şemsiye kanatlı tek kişilik keşif Deniz uçağı) (1928)
* Piaggio P.9 (tek motorlu, yüksek kanatlı, iki kişilik Tek kanatlı uçak) (1929) 
* Piaggio P.10 (tek motorlu, üç kişilik, çift kanatlı uçak) (1931)
* Piaggio P.11 (tek motorlu, tek kişilik, hafif Çift kanatlı avcı uçağı; Blackburn Segrave'ın lisanslı kopyası) (1931)
* Piaggio P.12 (çift motorlu, dört kişilik, tek kanatlı gezi uçağı Blackburn Segrave'ın lisanslı kopyası) (1932)
* Piaggio P.16 (üç motorlu, ağır bombardıman uçağı) (1934)
* Piaggio FN.305A iki kişilik, Nardi FN.305 avcı uçağının eğitim versiyonu (1935)
* Piaggio P.23M (dört motorlu, ticari taşımacılık Prototip) (1935)
* Piaggio P.23R (üç motorlu, ticari taşımacılık Prototip) (1936)
* Piaggio P.32 (çift motorlu, Bombardıman uçağı) (1936)
* Piaggio P.50 (dört motorlu, ağır bombardıman uçağı) (1937)
* Piaggio P.108 (dört motorlu, ağır bombardıman uçağı) (1939)
* Piaggio P.111 (yüksek irtifa, araştırma uçağı) (1941)
* Piaggio P.119 (tek motorlu, tek kişilik, avcı uçağı) (1942)
* Piaggio P.136 (Amfibi Uçan gemi) (1948)
* Piaggio P.148 (İki kişilik, Aerobasi Eğitim uçağı) (1951)
* Piaggio P.149 (dört/beş kişilik yardımcı araç/İrtibat uçağı ve iki kişilik, Eğitim uçağı, ayrıca Focke-Wulf **FWP-149D** olarak da bilinir) (1953) 
* Piaggio P.150 (iki kişilik, Eğitim uçağı) (1952)
* Piaggio P.166 (faydalı hafif taşımacılık uçağı) (1957)
* Piaggio PD-808 (çift jetli, hafif hizmet taşımacılık uçağı) (1964)
* P.180 Avanti: Özel jet (1986)
* P.180 Avanti II: Özel jet (2005)
* P.180 Avanti EVO: Özel jet (2014)

### İnsansız Hava Aracı (İHA)
* Piaggio P.1HH Çekiç Başı (Prototip) (2013) 
* Piaggio P.2HH Çekiç Başı (Prototip) (2018)

### Uçak Motorları
* Piaggio P.II
* Piaggio P.VI
* Piaggio P.VII
* Piaggio P.VIII
* Piaggio P.IX
* Piaggio P.X
* Piaggio P.XI
* Piaggio P.XII
* Piaggio P.XV
* Piaggio P.XIX
* Piaggio P.XXII

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Baykar Teknoloji

## Dış bağlantılar

* Resmi internet sitesi