Azerbaycan-Macaristan ilişkileri

**Azerbaycan ile Macaristan arasındaki diplomatik ilişkiler**, Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etmesinden bir yıl sonra kurulmuştur.

Azerbaycan'ın Budapeşte'de büyükelçiliği bulunmaktadır. Macaristan'ın ise Bakü'de büyükelçiliği vardır.

Her iki ülke de Avrupa Konseyi'nin tam üyesidir. Macaristan, Azerbaycan'ın tam üyesi olduğu Türk Devletleri Teşkilatında gözlemci statüsüne sahiptir.

## Arka Plan

### Diplomatik İlişkiler

Macaristan Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti'ni 26 Aralık 1991'de tanıdı ve diplomatik ilişkiler 27 Kasım 1992'de kuruldu. Azerbaycan'daki Macaristan Büyükelçiliği 12 Ocak 2009'da kuruldu. 14 Aralık 2010'dan beri Azerbaycan'daki Macaristan Büyükelçisi Zsolt Cutora'dır. Macaristan'daki Azerbaycan Büyükelçiliği Eylül 2004'te açıldı. Şu anda Azerbaycan'ın Macaristan Büyükelçisi Vilayat Guliyev'dir.

Azerbaycan, Türk Devletleri Teşkilatında tam üye iken Macaristan gözlemci statüsündedir.

### Macaristan'daki Azerbaycanlı azınlık
Macaristan'da yüzlerce Azerbaycanlı bulunmaktadır.

## Üst Düzey Karşılıklı Ziyaretler

### Devlet Başkanları
* 4-5 Aralık 1994 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev'in çalışma ziyareti
* 18-19 Şubat 2008 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in resmi ziyareti
* 26-27 Ocak 2009 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in çalışma ziyareti
* 10-12 Kasım 2011 - Macaristan Cumhurbaşkanı Pál Schmitt'in ziyareti
* 11-12 Kasım 2014 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Macaristan'ı ziyaret etti.

### Hükümet Başkanı
* 7–8 Temmuz 2008 - Macaristan Başbakanı Ferenc Gyurcsány'nin resmi ziyareti;
* 14 Kasım 2008 - Başbakan Ferenc Gyurcsány'nin çalışma ziyareti;
* 13–14 Eylül 2010 - Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın resmi ziyareti;
* 29 Haziran-1 Temmuz 2012 - Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın resmi ziyareti.

### Parlamento Başkanları
* 15 Haziran 2007 - Milli Meclis Başkan Yardımcısı V. Alasgarov'un resmi ziyareti
* 5-7 Eylül 2008 - Macaristan Parlamentosu Başkanı Katalin Szili'nin resmi ziyareti
* 7-9 Aralık 2011 - Milli Meclis Başkanı Ogtay Asadov'un resmi ziyareti
* 5-8 Haziran 2012 - Macaristan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Márton Gyöngyösi'nin ziyareti
* 29 Mayıs-1 Haziran 2013 - Macaristan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Márton Gyöngyösi'nin ziyareti
* 14-15 Haziran 2013 - Azerbaycan-Macaristan Parlamentolararası İlişkiler Çalışma Grubu Başkanı Hanhuseyn Kazimli'nin ziyareti

### Bakanlar
* Şubat 1997 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı I. Sent-Ivan ziyareti
* 7-8 Eylül 1998 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Q. Qabi ziyareti
* 3-24 Nisan 2004 - Macaristan Dışişleri Bakan Yardımcısı Y. Boros ziyareti
* 22-24 Ocak 2006 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşlerden Sorumlu Müsteşarı A. Borso ziyareti
* 29 Kasım-1 Aralık 2006 - Dışişleri Bakan Yardımcısı X. Xalafov ziyareti
* 22-23 Mart 2007 - Azerbaycan Maliye Bakanı S. Sharifov ziyareti
* 17-19 Mayıs 2007 - Macaristan Dışişleri Bakanı K. Qonts resmi ziyareti
* 13-15 Eylül 2007 - Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanı N. Aliyev ziyareti
* 23-25 Eylül 2007 - Azerbaycan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı F. Alakbarov resmi ziyareti ziyaret
* 22 Kasım 2007 - Macaristan Ekonomi ve Ulaştırma Bakanı Y. Koka ziyareti
* 24-27 Mayıs 2009 - Azerbaycan Sınır Hizmetleri Başkanı E. Guliyev ziyareti
* 2 Mart 2010 - Dışişleri Bakan Yardımcısı M. Mammad-Guliyev ziyareti
* 11-12 Mart 2010 - Azerbaycan Eğitim Bakanı M. Mardanov ziyareti
* 24-26 Şubat 2011 - Macaristan Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı J. Nemet ziyareti
* 28 Şubat-2 Mart 2011 - Dışişleri Bakan Yardımcısı X. Xalafov ziyareti
* 27-30 Kasım 2011 - Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Sosyal Koruma Fonu Başkanı S. Muslimov ziyareti
* 23-25 Temmuz 2012 - Azerbaycan ve Macaristan arasındaki hükûmetlerarası komisyon grubu başkanı, Devlet Sekreteri Péter Szijjártó ziyareti
* 8-9 Ekim 2012 - Ekonomik Kalkınma Bakanı Şahin Mustafaev çalışma ziyareti
* 12-14 Mart 2013 - Kırsal Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Gyula Budai ziyareti
* 7-8 Nisan 2013 - Milli Kalkınma Bakanı Zsuzsa Nemeth, Milli Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı V. Nagy Vilmos, Milli Havacılık Genel Müdürü Ildiko Sakmari, Milli Kalkınma Bakanlığı Kıdemli Danışmanı Istvan Erenyi ziyareti (Dünya Ekonomik Forumu'na katılım için)
* 17 Mayıs 2013 - Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanı O. Shiraliyev ziyareti
* 8-9 Kasım 2013 - İletişim ve Enformasyon Bakanı TeTeknolojiler A. Abbasov ziyareti
* 1-3 Aralık 2013 - Ulusal Kalkınma Bakanı Zsuzsa Nemeth ziyareti
* 27-28 Ocak 2014 - Azerbaycan-Macaristan hükûmetlerarası komisyon grubu başkanı, Devlet Sekreteri Peter Szijjarto ziyareti
* 27-28 Nisan 2014 - Dışişleri Bakanı E. Mammadyarov çalışma ziyareti
* 3-4 Kasım 2014 - Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó Azerbaycan'ı ziyaret etti.

## Parlamentolar Arası İlişkiler

* 26 Mart 2007'de Macaristan Parlamentosu, Macaristan-Azerbaycan parlamentolar arası dostluk grubunu kurdu. Márton Gyöngyösi grubun başkanıdır.
* Azerbaycan-Macaristan parlamentolar arası ilişkileri çalışma grubu, 8 Nisan 2011'de Azerbaycan Milli Meclisi'nde kuruldu. Çalışma grubunun başkanı Hanhüseyn Kazımli.

## Stratejik Ortaklık
Macaristan, 11 Kasım 2014'te Azerbaycan ile stratejik ortaklık anlaşması imzaladı. Ana anlaşmanın yanı sıra, Budapeşte ve Bakü arasında direkt uçuşların yeniden başlatılması konusunda işbirliğini öngören bir havacılık belgesi, 200 Azerbaycanlı öğrenci için burs anlaşması ve spor, gençlik ve turizm konularında diğer anlaşmalar da bugün imzalandı.

## Kardeş Şehirler
* Gyöngyös, Macaristan -  Şuşa, Azerbaycan
* Tiszavasvári, Macaristan -  Ağdam, Azerbaycan

## Gençlik Düzeyi
Azerbaycan-Macar Gençlik Birliği (AHYU), 6 Aralık 2012 tarihinde Macaristan'da çalışan ve eğitim gören Macar gençliği ve Azerbaycanlı gençliğin aktif temsilcileri tarafından kurulmuştur. Ana hedef, gençler arası iletişimi oluşturarak ve teşvik ederek Azerbaycan-Macaristan ilişkilerini gençlik düzeyinde geliştirmektir.

### Projeler
* Macaristan'da Eğitim - Azerbaycanlı gençleri Macaristan'daki eğitim fırsatları hakkında bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. * 21-22 Kasım 2014'te Macaristan'da "Azerbaycan Turizm Günleri"

## Eğitim
Azerbaycan, yabancı öğrenci çekmek isteyen Macar üniversiteleri için en umut vadeden pazarlardan biri olarak kabul ediliyor ve ülkenin önde gelen üniversiteleri, Azerbaycanlı öğrencilere uluslararası ilişkiler, yönetim, BİT, tıp, tarım, mühendislik ve su temini gibi alanlarda kaliteli eğitim vermeye hazır. Azerbaycanlı öğrencilerin Macaristan'da eğitim görme fırsatı, 2012 yılında Budapeşte'de hükûmetlerarası ekonomik işbirliği komisyonu toplantısının oturum aralarında imzalanan bir öğrenci burs programı anlaşmasıyla yaratıldı. 2015 yılından itibaren Macaristan bu program kapsamında 200 Azerbaycanlı öğrenciyi kabul edecek ve Macar tarafı eğitim masraflarını karşılayacak, yurt sağlayacak ve öğrencilere aylık yaklaşık 40.460 Macar forinti (~125 euro) değerinde burs verecektir.

## Enerji
Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Rusya'nın Güney Akım doğalgaz boru hattı projesinden vazgeçmesine tepki olarak, uzun vadede enerji tedarik güvenliğini sağlamak için yeni kaynaklar bulması gerekeceğini söyledi. Szijjártó, mevcut seçenekler konusunda Azerbaycan'dan ithal edilen doğalgazdan bahsetti.

## İş Dünyası
Azerbaycan-Macaristan İş Forumu Kasım 2014'te Budapeşte'de düzenlendi.

### Ulaşım
* Bakü ve Budapeşte arasında doğrudan WizzAir uçuşu Nisan 2013'te duyuruldu, uçuşlar Haziran 2013'te başladı.
* Bakü-Budapeşte kargo bağlantısı Mart 2014'te başladı

### Gıda
* Sericovia Kft, 2012'den itibaren Azerbaycan'dan Macaristan'a organik nar suyu ithal etmeye başladı.

## Sanat

* Azerbaycan sanat sembollerini yansıtan Macar pulları basıldı;
* Budapeşte posta pulları, Azerbaycanlı sanatçı (Çingiz Mehbaliyev'in) resimlerini yansıtıyor.

## Hayırseverlik
Azerbaycan, Macaristan'daki görme engelli çocuklar enstitüsünü destekleyecek. Azerbaycan fonlarından kısmen finanse edilecek olan Laszlo Batthyany Görme Engelli Çocuklar Enstitüsü'nün yeni kanadının temel taşı, Ocak 2014'te Budapeşte'de atıldı. Projenin maliyeti 500 milyon forint (1,67 milyon Euro) olacak ve bunun 240 milyonu Azerbaycan vakfı tarafından karşılanacak.

## Yerleşik diplomatik temsilcilikler
* Azerbaycan'ın Budapeşte'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.
* Macaristan'ın Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.

## Kaynakça