Hacı Sultanali Camii

**Hacı Sultanali Camii** (), 20. yüzyılın başlarına ait tarihi ve mimari bir anıt olan bir camidir. Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer almaktadır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı kararıyla milli öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Tarihçe

### Erken dönemler

Cami, 1904-1910 yılları arasında milyoner Hacı Sultanali Haşimov'un fonuyla inşa edilmiştir. Caminin mimarı Ziver bey Ahmedbeyov'dur.

Cami iki katlıdır. Üst kat kadınlar, alt kat ise erkekler içindir. Caminin planı karedir. Caminin yüksekliği 23 metre, minaresinin yüksekliği ise 35 metredir. Caminin ilk başlarda minaresi yoktu. Mevcut minare 1995-1996 yıllarında inşa edilmiştir. Kubbesi gökyüzü rengindedir ve 12 penceresi vardır. Caminin iç kısmı 12 sütun ve kemerden oluşmaktadır.

Minarenin inşası sırasında yapılan kazılarda, Kafkas İslam Ordusu'ndan Ahmed adlı bir askerin mezarı, minarenin dibinde bulundu. Askerin 1918 yılında o zamanki adıyla "Karamelni" bölgesinde Ermeni Daşnaklarla yapılan bir savaşta öldüğüne inanılıyor. Merhumun ruhuna saygı göstergesi olarak, cami avlusuna gömülmüştü. İnşaat çalışmaları sırasında merhumun kalıntıları toplanarak minarenin dibine yeniden gömüldü ve bir anıt plaketi dikildi.

Sovyet işgalinden sonra, 1928 yılında resmen din karşıtı mücadeleye başlandı. O yılın Aralık ayında, Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi birçok cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin envanterine devretti. 1917'de Azerbaycan'da 3.000 cami varken, bu sayı 1927'de 1.700'e, 1933'te ise 17'ye düştü. Hacı Sultanali Camii de bu dönemde ibadete kapatıldı. Bina bir süre Özel Bilimsel Üretim Atölyesi tarafından kullanılmıştır. Üretim atölyesi caminin birinci katında, Bilimsel Tasarım Bürosu ise ikinci katında yer almaktadır. Sovyet döneminde cami "Azkonsert" tarafından da kullanılmıştır. Ancak kullanım süresi boyunca caminin dış görünüşüne veya iç mekanına herhangi bir zarar verilmemiştir.

### Bağımsızlıktan sonra

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, inananlar tarafından kullanılmaya başlandı. Nisan 2000'de camide yeniden inşa ve restorasyon çalışmaları başladı. Ekim 2001'de restorasyon çalışmaları tamamlandı ve cami kullanıma açıldı. Restorasyon çalışmaları sırasında, binanın birinci katına sonradan eklenen odaların bölmeleri söküldü, payandaların, kornişlerin, mihrapların ve diğerlerinin yüzeyleri temizlendi ve sonradan eklenen asma kat kaldırıldı. Caminin tuğla zemini, kapıları ve pencereleri dolgu ve boyadan temizlenerek restore edildi. İkinci kata çıkan merdiven iç mekana uygun olarak inşa edildi, ahşap ek yapılar söküldü ve zemin kireç taşı ile kaplandı. İkinci kata sonradan eklenen duvarlar sökülerek alçı veya alçı beton bölmelerle değiştirildi. Binanın kuzey cephesi, kancalarla tutturulmuş demir ağ üzerine kireç taşı ile kaplandı.

Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli 132 sayılı Kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edilmiştir.

## Galeri

Hacı sultanəli məscidi.jpg
Haji Sultan Ali Mosque 2.jpg
Haji Sultan Ali Mosque in Baku (minaret).jpg
Zaman 003 - panoramio.jpg


## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan'da İslam
* Azerbaycan'daki camiler listesi
* Bakü'deki camiler listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar