Hacı Hanmemmedov

**Hacı Dadaş oğlu Hanmammadov** () (15 Haziran 1918, Derbent – 7 Nisan 2005, Bakü) Azerbaycanlı ve Sovyetler Birliği'nden bir besteciydi. Azerbaycan SSR Onursal Sanatçısı (1967), Doçent (1981), Azerbaycan SSR Halk Sanatçısı (1988), Profesör (1988), "Şan" Nişanı Sahibi (1998) ödül ve unvanlarına sahiptir. Azeri halk telli çalgıları tar ve kamançe için ilk konçertoları yazmasıyla tanınır.

## Erken Yaşamı
Hanmammadov, Derbent'te (günümüz Dağıstan, Rusya) doğdu ve 10 yaşında tar çalmaya başladı. 1932'de, babası ve amcası Büyük Tasfiye sırasında tutuklanıp toprak sahibi oldukları gerekçesiyle kalıcı olarak Sibirya'ya sürgün edilince, çocuğun hayatı büyük bir değişim geçirdi. Hanmammadov ortaokulu bitirdikten sonra, altı çocuğuna bakmakta zorlanan annesi onu, sanat hamiliğiyle tanınan Azerbaycanlı besteci Uzeyir Hajibeyov'u bulması için Bakü'ye gönderdi. Gerçekten de Hajibeyov çocuğa kalacak yer sağladı ve müzik yeteneğine ikna olduktan sonra onu Asaf Zeynally Müzik Koleji'ne kaydettirdi. Hanmammadov, zamanla yetenekli bir sanatçı olarak gelişti.

## Katkılar

1934 yılında U. Hajibeyov, Azerbaycan Devlet Radyosu bünyesindeki Halk Çalgıları Orkestrası'na solist olarak H. Hanmammadov'u kabul etti ve orkestrayı yönetti.1937 yılında Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nda "Koroğlu" operası sahnelendiğinde, H. Hanmammadov, U. Hajibeyov tarafından Senfoni Orkestrası'na davet edilen 7 tar çalgıcısından biriydi.1938 yılında Moskova'da düzenlenen Azerbaycan Edebiyat ve Sanatının İlk On Yılı etkinliklerinde H. Hanmammadov, orkestranın bir parçası olarak "Koroğlu" operasının performansına katıldı ve 1941 yılında aynı tiyatro ile İran turnesine çıktı.

1947 yılında H. Khanmammadov, Azerbaycan Devlet Konservatuvarı Kompozisyon Fakültesi'nde eğitimine devam etti. İlk olarak Profesör Boris Zeydman'ın sınıfına kaydolan H. Khanmammadov, daha sonra besteci Gara Garayev'in sınıfına geçti. H. Khanmammadov, öğretmeni Gara'nın tavsiyesi üzerine, diploma çalışması olarak tar ve orkestra için "Konçerto" adlı eseri yazdı. Bu eser, Devlet Sınav Komisyonu tarafından yüksek puan aldı ve genç bestecinin yeteneği müzik camiasının dikkatini çekti. O dönemde, Azerbaycan'ın güçlü besteciler topluluğuna kendi sözü ve nefesiyle katılan bir bestecinin gelişi herkes tarafından büyük takdirle karşılandı. Bu eserin parlak yönleri, solo tar enstrümanı alanındaki başarılı arayışlar ve keşifler, 2, 3, 4 ve 5 numaralı Konçertolarında da devam etmektedir.

Hanmammadov ayrıca iki başarılı müzikal komedi yazdı: petrol işçilerinin hayatını konu alan "Bir Dagiga" ("Bir Dakika", 1961; sözleri Maharram Alizadeh'e ait) ve "Butun arlar yakhshidir" ("Bütün Kocalar İyidir", 1971; sözleri Alexander Khaldeyev'e ait, Rusça). Ayrıca yaklaşık 150 vokal şarkı besteledi; bunların çoğu özellikle Shovkat Alakbarova'nın hüzünlü sesi için yazılmıştı.

Bestecilik çalışmalarının yanı sıra, Hanmammadov 1944-1948 yılları arasında Azerbaycan Devlet Müzikal Komedi Tiyatrosu'nun Direktörü, 1952-1954 yılları arasında Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu'nun Sanat Yönetmeni ve 1966-1968 yılları arasında Azerbaycan Devlet Filarmoni Derneği'nin Direktörü olarak idari görevlerde de bulundu.

## Tanınma
Hanmammadov'un Azerbaycan müziğine katkıları, devlet düzeyinde şu ödüllerle takdir edildi: Azerbaycan Onursal Sanat İşçisi (1967), Azerbaycan Halk Sanatçısı (1988), Azerbaycan Devlet Konservatuvarı Profesörü (1993), Şeref Nişanı (1998) ve 2001'den beri verilen prestijli Cumhurbaşkanlığı aylık ödeneği.

Hanmammadov 87 yaşında vefat etti.

## Kaynakça