World Boxing

**World Boxing**, amatör boks için uluslararası düzeyde faaliyet gösteren bir uluslararası spor federasyonudur. 13 Nisan 2023'te kurulmuş olup günümüzde 118 ulusal federasyondan oluşmaktadır. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından amatör boksun uluslararası yönetim organı olarak tanınmıştır ve 2028'den itibaren Yaz Olimpiyat Oyunları'nda boks müsabakalarının düzenlenmesinden sorumlu olacaktır.

Kuruluş, Uluslararası Boks Birliği'nde (IBA) yaşanan yönetişim ve şeffaflık sorunları ile yolsuzluk iddiaları sonucunda IOC'nin bu kurumu askıya alması ve ardından üyelikten çıkarmasının ardından kurulmuştur. Kurucu üyeler, IBA yönetimi sırasında şeffaflık ve mali denetim talep eden ve Umar Kremlev'in başkanlığı ile Rusya'nın Ukrayna'yı işgali bağlamında hareket eden *Ortak Amaç İttifakı* grubundan seçilmiştir. Bu grup, Yaz Olimpiyat Oyunları'nda boks sporunun Olimpiyat programında kalması için kampanya yürütmüştür.

Şubat 2025'te IOC, World Boxing'i erişim ve bütünlük açısından belirlenen kriterleri karşılamasının ardından geçici olarak tanımış, Mart 2025'te ise boksun Olimpiyat programına yeniden alınmasını onaylamıştır.

## Tarihçe
### Ortak Amaç İttifakı
Uluslararası Boks Birliği (IBA), 2019 yılında yönetim ve mali sorunlar nedeniyle IOC tarafından askıya alındı. 2020'de göreve başlayan başkan Umar Kremlev döneminde ise, Vladimir Putin ile yakın ilişkiler, devlet kontrolündeki petrol şirketi Gazprom ile yapılan sponsorluk anlaşması, bazı operasyonların Rusya'ya taşınması gibi artan Rus etkisi iddiaları ve devam eden yönetişim, mali şeffaflık ve hakemlik sorunları nedeniyle yeni tartışmalar ortaya çıktı.

2022'deki Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında, 18 ulusal boks federasyonu “Ortak Amaç İttifakı” (CCA) adlı bir konsorsiyum kurdu. Bu grup, IBA'nın mali şeffaflığı (özellikle Gazprom anlaşması) konusunda daha açık olması, işgalin IBA üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirmesi ve Rusya Boks Federasyonu'na karşı daha sert yaptırımlar uygulaması çağrısında bulundu. Ayrıca CCA, boksun Yaz Olimpiyat Oyunları’nda kalmasını destekleme sözü verdi.

Mayıs 2022’deki IBA Kongresi’nde, başkanlık seçiminden bir gün önce, CCA ile bağlantılı beş aday yasaklandı. Adayların yasaklı “işbirliklere” girdiği ve seçim döneminin dışında kampanya yürüttüğü öne sürüldü. Hollandalı yetkili Boris van der Vorst konuyu Spor Tahkim Mahkemesi’ne (CAS) taşıdı. CAS, IBA’nın kararını bozdu ve Eylül ayında Olağanüstü IBA Kongresi toplandı; ancak üyeler, Kremlev’in yeniden seçilmesine karşı van der Vorst’un önerisini reddetti.

Aralık 2022’ye gelindiğinde, Ortak Amaç İttifakı'nın üye sayısı 25 federasyona yükseldi.

### World Boxing
Nisan 2023’te IOC, 2025 yılının başlarına kadar boks için bir uluslararası federasyon ortağına ihtiyaç duyduğunu, aksi halde sporun 2028 Yaz Olimpiyatları’ndaki varlığının risk altında olacağını açıkladı. 13 Nisan 2023’te World Boxing, IBA’ya rakip bir federasyon olarak kuruldu. Geçici yönetim kurulunda CCA üyesi federasyonlardan yetkililer yer aldı ve Boris van der Vorst ilk başkan seçildi. IBA ise World Boxing’i, tek amacının IBA’nın itibarını yok etmek olduğunu iddia ettiği bir “haydut organizasyon” olarak nitelendirdi ve bu oluşuma katılan ulusal federasyonlar, sporcular ve yetkililer için yaptırım tehdidinde bulundu.

22 Haziran 2023'te IOC Yürütme Kurulu, IBA'nın tanınırlığını kalıcı olarak geri çekti. Kararın gerekçesi, askıya alındığı tarihten bu yana yönetişim, mali yapı ve yolsuzlukla mücadele konusunda ilerleme kaydedilememesiydi. 7 Mayıs 2024'te World Boxing, IOC ile ilk resmî toplantısını yaptı. Bu görüşmede Olimpik boksun geleceği ve IOC'nin World Boxing'i tanıması için yerine getirilmesi gereken kriterler ele alındı.

15 Mayıs 2024'te ABD merkezli Nike Boxing ile World Boxing arasında, spor malzemeleri ve ayakkabılarının tedarikine ilişkin özel bir anlaşma yapıldı.

26 Eylül 2024'te Kazakistanlı Olimpiyat madalyalı boksör Gennady Golovkin, World Boxing'in Olimpiyat Komisyonu başkanlığına atandı. Golovkin, Olimpiyat boksuna ilişkin konularda World Boxing ile IOC arasında arabuluculuk yapacaktır.

2 Ekim 2024'te World Boxing, doping testlerinin yürütülmesi için Uluslararası Test Ajansı (ITA) ile dört yıllık bir anlaşma imzaladı. 10 Ekim 2024'te ise World Boxing, tüm doping ihlallerinin yargılanması sürecini Spor Tahkim Mahkemesi’nin Doping Kararları Bölümü’ne (CAS AAD) devretti.

Kasım 2024’te Asya Boks Konfederasyonu'nun (ASBC) çoğunluğu, IBA bünyesinde kalma yönünde oy kullandı. Bunun üzerine ASBC Başkanı Pichai Chunhavajira istifa etti. Aralık 2024’te Asian Boxing adlı yeni oluşum kuruldu ve Chunhavajira başkanlığa seçildi.

Ocak 2025’te, o tarihte World Boxing’e üye olan 17 Amerika kıtasındaki ulusal federasyon tarafından Pan Amerikan Boks Konfederasyonu kuruldu.

24 Şubat 2025’te World Boxing, etkinliklerinin yönetimi ve organizasyonun ticari hakları (sponsorluklar ve yayın hakları gibi) için Exceed Boxing ile bir anlaşma yaptığını duyurdu.

25 Şubat 2025’te World Boxing, kilit gelişmeleri görüşmek üzere düzenlenen Olağanüstü Genel Kurul’un ardından Bağımsız Tanınmış Spor Üyeleri İttifakına (AIMS) üye olarak kabul edildi.

26 Şubat 2025’te IOC, World Boxing’i boks için geçici olarak tanıdığını açıkladı. IOC, bu kararı üyelik kapsamı ve rekabet dürüstlüğüne yönelik taahhütlerdeki ilerlemelere dayandırdı. World Boxing Başkanı van der Vorst, “Hâlâ yapılacak çok iş var; ancak herkes, sporumuz için daha iyi bir gelecek sağlamak ve boksun Olimpiyat hareketinin kalbinde kalmasını güvence altına almak için birlikte çalışmaya kararlı.” ifadelerini kullandı.

10 Mart 2025'te World Boxing, IOC Tarafından Tanınan Uluslararası Spor Federasyonları Birliğine (ARISF) geçici üyelik aldı; üyelik, ARISF Genel Kurulu tarafından onaylanmayı beklemektedir. 17 Mart 2025'te IOC Yürütme Kurulu, boksun 2028 Yaz Olimpiyatları programına World Boxing'in onayıyla yeniden dahil edilmesini tavsiye etti. 20 Mart 2025'te, 144. IOC Oturumu sırasında IOC üyeleri, Yürütme Kurulunun önerilerini onayladı ve böylece boks resmî olarak yeniden Yaz Olimpiyatları programına dahil edildi.

24 Mart 2025'te European Boxing Prag'da ilk kongresini düzenledi. Danimarka Boks Federasyonu'ndan Lars Brovil başkan seçildi.

Nisan 2025'te IOC, kadınlarda bir ek sıkletin programa dahil edileceğini duyurdu. Böylece erkeklerdekiyle eşit olacak şekilde 2028 Olimpiyatları'nda toplam 14 madalya etkinliği düzenlenecektir.

Mayıs 2025'te, World Boxing, tüm 18 yaş ve üzeri boksörler için zorunlu cinsiyet doğrulama testleri uygulanacağını açıkladı. Ancak açıklamada özellikle Cezayirli boksör İman Halif’in adının geçmesi, tepkilere yol açtı. Halif, 2024 Olimpiyatları’nda IBA tarafından yapılan ve tartışmalı kabul edilen testler nedeniyle eleştirilmişti. Reuters’a göre, van der Vorst, Halif’in adının özel olarak zikredilmesinin gizliliğini ihlal ettiğini belirterek Cezayir Boks Federasyonu’ndan şahsen özür diledi.

World Boxing, Yaz Olimpiyatları Uluslararası Federasyonları Birliğinin (ASOIF) 49. Genel Kurulu’nda bağlı üye olarak kabul edildi.

## Turnuvalar
*Dünya Boks Şampiyonası
*Dünya Boks Kupası
*Dünya Boks Challenge
*Dünya Boks U19 Şampiyonası

### Dünya Boks Şampiyonası
17 Eylül 2024’te World Boxing, kuruluşun ilk 2025 Dünya Boks Şampiyonası’nın 4–14 Eylül 2025 tarihleri arasında İngiltere’nin M&S Bank Arena salonunda düzenleneceğini duyurdu.

### Dünya Boks U19 Şampiyonası
19 Haziran 2024’te World Boxing, ilk Dünya Boks U19 Şampiyonası’nın 25 Ekim–5 Kasım 2024 tarihleri arasında Pueblo, Colorado’da yapılacağını açıkladı.

## Kıtasal federasyonlar
*Asian Boxing
*Pan American Boks Konfederasyonu
*European Boxing

## Ulusal federasyonlar

World Boxing günümüzde 118 ulusal üye federasyona sahiptir: 13 Afrika’dan, 28 Amerika kıtasından, 33 Asya’dan, 36 Avrupa’dan ve 8 Okyanusya’dan.

### Kıta federasyonları ve üyeler

## Başkanlar
* Boris van der Vorst  (2023–günümüz)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*