Alman Saflık Yasası

**Alman Saflık Yasası**, (Almanca: **Reinheitsgebot)** Kutsal Roma İmparatorluğu eyaletlerinde biranın içindeki malzemeleri sınırlayan bir dizi düzenlemedir. Yasanın en bilinen versiyonu 1516'da Bavyera'da Bavyera Dükü IV.William tarafından kabul edildi, ancak benzer düzenlemeler Bavyera yasasından önceye dayanır ve modern düzenlemeler de 1516 Bavyera versiyonundan önemli ölçüde farklıdır. Bugün Reinheitsgebot, biranın tarihiyle ilgili çeşitli metinlerde geçmesine rağmen, tarihsel olarak yalnızca Bavyera Dükalığı, Bavyera Elektörlüğü, ardından Bavyera Krallığı ve 1906'dan itibaren tüm Almanya'da uygulanmıştır ve diğer ülkelerde veya bölgelerde çok az veya hiç etkisi olmamıştır.

## 1516 Bavyera yasası
*Modern Reinheitsgebot'un* en etkili öncülü, ilk olarak 1487'de Bavyera-Münih Dükalığı'nda kabul edilen bir yasaydı. Bavyera yeniden birleştikten sonra, Münih yasası 23 Nisan 1516'da Bavyera'nın tamamında kabul edildi. Almanya birleştikçe, Bavyera bu yasanın ulusal düzeyde kabul edilmesi için baskı yaptı (bkz. *[[Alman Saflık Yasası#Daha geniş kabul|Daha geniş kabul]]*).
### İzin verilen malzemeler
1516 Bavyera yasasına göre, bira üretiminde kullanılabilen malzemeler su, arpa ve şerbetçiotuydu. Metinde mayadan bir malzeme olarak bahsedilmemesine rağmen, maya o dönemde bira yapım sürecinde bilerek kullanılıyordu. O dönemin bira üreticilerinin mayayı bira yapım sürecinin bir parçası olarak görmeyi tercih etmiş olmaları muhtemeldir. Bir partide üretilen maya genellikle sonraki partiye aktarılırdı, böylece mayaya bira yapım sürecinde daha kalıcı bir karakter kazandırılırdı. Mayanın kimyasal temelinin ve fermantasyon sürecinin tam olarak anlaşılması çok daha sonra gerçekleşti.

### Diğer düzenlemeler
1516 Bavyera yasası biranın fiyatını (yılın zamanına ve biranın türüne bağlı olarak) belirliyor, hancıların elde ettiği kârı sınırlandırıyor ve kirli bira üretmenin cezasını müsadere olarak belirliyordu.
### Metin
1516 Bavyera Yasası'nın metni (tercümesi) şu şekildedir:Eyaletimizin yetkisiyle, bundan böyle Bavyera Dükalığı'nda, kırsalda, şehirlerde ve pazar yerlerinde bira satışına aşağıdaki kuralların uygulanacağını ilan ediyor ve karara bağlıyoruz:

Michaelmas'tan Georgi'ye kadar, bir Maß'ın [1.069 ml] veya bir Kopf'un [sıvılar için kase şeklinde kap, tam bir Mass değil] fiyatı bir Münih Pfennig değerini aşmayacaktır ve

Georgi'den Michaelmas'a kadar ise, bir Maß için iki Pfennig'den fazlaya, Kopf ise üç Heller'den fazlaya satılmayacaktır [Heller genellikle yarım Pfennig'e eşittir].

Bunlara uyulmaması halinde aşağıda yazılı ceza uygulanır.

Herhangi bir kişi Mart birası dışında bira üretir veya başka bir şekilde bulundurursa, bunun Maß başına bir Pfennig'den yüksek bir fiyata satılması yasaktır.

Ayrıca, gelecekte tüm şehirlerde, pazar kasabalarında ve kırsalda **bira yapımında kullanılan tek malzemelerin Arpa, Şerbetçiotu ve Su olması gerektiğini vurgulamak istiyoruz.** Bu düzenlemeyi bilerek göz ardı eden veya ihlal eden herkes, mutlaka mahkeme yetkililerinin bu tür bira fıçılarına el koymasıyla cezalandırılacaktır.

Ancak, kırsalda, şehirde veya pazar kasabalarında bir hancı iki veya üç kova bira (60 Mass içeren) satın alır ve onu tekrar sıradan köylülere satarsa, Mass veya Kopf için yukarıda belirtilenden bir Heller daha fazla ücret talep etmesine tek başına izin verilecektir. Ayrıca, arpa kıtlığı ve ardından fiyat artışı ortaya çıkarsa (ayrıca hasat zamanlarının konuma bağlı olarak farklı olması da dikkate alındığında), BİZ, Bavyera Dükalığı, ilgili herkesin iyiliği için kısıtlamalar emretme hakkına sahip olacağız.

—&hairsp;&hairsp;Bavarian Reinheitsgebot of 1516 

## Amaç, önem ve etki

### Amaç
1516 tarihli Bavyera yasası, kısmen fırıncılarla buğday ve çavdar için fiyat rekabetini önlemek için getirilmişti. Tahılların arpa ile sınırlandırılması, buğday ve çavdarın fırıncılar tarafından kullanılması için saklanması nedeniyle uygun fiyatlı ekmeğin bulunmasını sağlamak içindi. Kuralın ayrıca korumacı bir rolü de olmuş olabilir, çünkü Kuzey Almanya'dan gelen biralar genellikle Bavyera'da yetiştirilemeyen katkı maddeleri içeriyordu.

Bavyera'da, pagan ritüellerinde kullanıldığı iddia edilen gruit, banotu, güzelavrat otu (belladonna) veya pelin gibi bitkilerin kullanımını bastırmak için kuralın benimsenmesinde dini muhafazakârlığın da bir rolü olmuş olabilir. Kural ayrıca is, ısırgan otu ve banotu gibi biranın korunmasında kullanılan sorunlu yöntemleri de dışladı.

### Önem ve süreklilik
Bazı kaynaklar 1516 tarihli Bavyera yasasından gıda güvenliğini düzenleyen ilk yasa olarak bahsetse de bu yanlıştır, çünkü daha önceki gıda güvenliği düzenlemelerinin kökeni antik Roma'ya kadar uzanmaktadır. Benzer şekilde, bazı kaynaklar yasanın kabulünden bu yana esasen değişmediğini, ancak 1500'lerin ortalarında Bavyera'nın kişniş, defne yaprağı ve buğday gibi malzemelere izin vermeye başladığını iddia etmektedir. Maya, fermantasyondaki rolünün keşfedilmesinden sonra yasanın modern versiyonlarına da eklenmiştir.

Reinheitsgebot*,* bira yapımını düzenleyen en ünlü yasa olmaya devam ediyor ve yalnızca Almanya'da değil, tüm dünyada bira yapımını etkilemeye devam ediyor.

### Almanya'da bira çeşitliliği üzerindeki etki
Yasanın modern versiyonları, farklı bira türleri (üstten fermente edilmiş biralar gibi), ihraç biraları ve farklı bölgeler için önemli istisnalar içeriyordu. Temel yasa artık yalnızca maltlanmış Arpa/Buğday/Çavdar, şerbetçiotu, su ve mayaya izin verildiğini beyan ediyor. Reinheitsgebot, daha hafif bir tat vermek ve demlenmesi daha ucuz olmak için Amerikan bira üreticilerinin tercih ettiği pirinç, mısır, sorgum ve diğer tahıllar gibi uzatıcıların kullanımını kesinlikle yasaklıyor.Dünya çapında zanaat bira fabrikalarının büyümesine yanıt olarak, bazı yorumcular, Alman bira üreticisi ve hatta Alman politikacılar*,* *Reinheitsgebot'un Almanya'nın [[Belçika]]* lambikleri ve Amerikan zanaat stilleri gibi dünyanın geri kalanında popüler olan bira trendlerini benimsemesini yavaşlattığını savundu. 2015'in sonlarında, Bavyera bira üreticileri diğer doğal içeriklere izin vermek için bira yasalarında bir revizyon lehinde oy kullandı. Birçok bira üreticisi, ulusal kimliğin bir parçası olarak kabul edildiği için hala orijinal 1516 saflık yasasını uyguluyor.

## Tarihçe
20. yüzyılın ortalarına kadar *Reinheitsgebot* nispeten bilinmiyordu ve Almanya genelinde eşit olmayan bir şekilde uygulanıyordu. 20. yüzyılın ortalarında, Bavyera bira üreticileri Avrupa pazarı entegrasyonu sırasında rekabete karşı kendilerini korumak için *Reinheitsgebot etrafında birleştiler.*

### Öncekiler
Bir Alman asilzadesi tarafından biranın ilk belgelenmiş bahsi, İmparator II. Otto tarafından Liege'deki (şimdiki Belçika) kiliseye 974 yılında verilen bira üretim lisansıdır. Orta Çağ'ın sonlarında Almanya'da çeşitli bira düzenlemeleri de mevcuttu; bunlar arasında 1293'te Nürnberg, 1351'de Erfurt ve 1434'te Weißensee vardı.

### Daha geniş kabul
1516 tarihli Bavyera yasası, Almanya'nın her tarafına yavaşça yayılan kuralların temelini oluşturdu. Bavyera, 1871'de Alman birleşmesinin ön koşulu olarak bunun Almanya genelinde uygulanması konusunda ısrar etti. Bu hareket, Bavyera dışındaki bira üreticilerinden güçlü bir dirençle karşılaştı ve 1873 tarihli imparatorluk yasası, Kuzey Alman bira üreticileri tarafından kullanıldığında diğer bileşenlerin kullanımını (yasaklamak yerine) vergilendirdi. Yasanın tüm Almanya'da tutarlı bir şekilde uygulanması 1906'yı buldu ve Weimar Cumhuriyeti'ne kadar resmen *Reinheitsgebot* olarak anılmadı.

1952'de Reinheitsgebot'un temel düzenlemeleri *Batı* Alman *'e* (Bira Vergilendirme Yasası) dahil edildi. Bavyera yasası ülkenin geri kalanındakinden daha katıydı ve bu da 1950'lerde ve 1960'ların başında yasal çatışmalara yol açtı. Yasa başlangıçta yalnızca alt fermente edilmiş ("lager") biralar için geçerliydi, ancak diğer bira türlerinin üreticileri de kısa sürede yasayı kabul etti.

Almanya dışında, *Reinheitsgebot, ilk [[Yunanistan|Yunan]] [[kral]]ı* Otto (aslen Bavyera prensi) tarafından resmen Yunan hukukuna dahil edildi. Çin'in Qingdao kentindeki Alman kolonisindeki Tsingtao Bira Fabrikası'ndaki Alman bira üreticileri de yasayı gönüllü olarak uyguladı.

### Modern değişiklikler
Mart 1987'de Fransız bira üreticileri dava açtı ve Komisyon v Almanya (C-178/84) davasında Avrupa Adalet Divanı, *Reinheitsgebot*'un korumacı olduğunu ve bu nedenle Roma Antlaşması'nın 30. maddesini ihlal ettiğini tespit etti. Bu karar yalnızca ithal biraları ilgilendiriyordu, bu nedenle Almanya yasayı Almanya'da üretilen biraya uygulamaya devam etmeyi seçti. (Yunanistan'ın *Reinheitsgebot* versiyonu da hemen hemen aynı zamanlarda iptal edildi.) Genel gıda güvenliği ve etiketleme yasaları da geçerli olabilir.

1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesinden sonra, Doğu Almanya'nın Brandenburg eyaletindeki Neuzelle kasabasında eski bir manastır bira fabrikası olan Neuzeller Kloster Brewery, şeker içerdiği için siyah birasını satmayı bırakması konusunda uyarıldı. Bazı müzakerelerin ardından bira fabrikasının bunu *Schwarzer Abt* ("Black Abbot") adı altında satmasına izin verildi ancak "Bier" etiketini koyamadı. Bu karar, Almanya Federal İdare Mahkemesi tarafından özel bir izinle iptal edildi ve on yıl süren yasal anlaşmazlıkların ardından ("Brandenburg Bira Savaşı" olarak bilinir) Neuzeller Kloster Brewery, *Schwarzer Abt'yi* tekrar "Bier" olarak adlandırma hakkını kazandı.

Önceki düzenlemelerin yerini alan 1993 tarihli revize edilmiş *Vorläufiges Biergesetz* (Geçici Bira Yasası), Almanya'da üretilen herhangi bir alt fermente bira için yalnızca su, maltlanmış arpa, şerbetçiotu ve mayanın kullanılmasını şart koşan *Reinheitsgebot*'un biraz genişletilmiş bir versiyonudur. Ayrıca, yasa toz veya öğütülmüş şerbetçiotu ve şerbetçiotu özlerinin yanı sıra PVPP gibi stabilizasyon ve berraklaştırma maddelerinin kullanımına izin verir. Üst fermente bira da aynı kurallara tabidir, ancak daha geniş çeşitlilikte maltlanmış tahılların yanı sıra tat ve renklendirme için saf şekerler kullanılabilir.

Kanunun uygulanabilirliği, 2005 yılında bir mahkeme kararıyla daha da sınırlandı ve bu karara göre "bira" olarak etiketlenmediği sürece farklı içeriklere sahip biranın satışına izin verildi. Böylece kanun bir etiketleme standardı haline geldi.

Mevcut kurallarda istisnalar aranabilir ve farklı içerikler kullanılmasına rağmen glütensiz biranın bira olarak etiketlenmesine izin verilmiştir.

## Bira pazarlamasında kullanımı

Güçlü Alman tüketici tercihleri nedeniyle, biranın *Reinheitsgebot'a* uygun olarak etiketlenmesinin Almanya'da değerli bir pazarlama aracı olduğuna inanılıyor. Alman bira üreticileri, yasayı Alman birasını uluslararası alanda pazarlamak için kullandılar; yasanın UNESCO'nun somut olmayan kültürel miraslar listesine eklenmesi için başarısız bir girişim de buna dahildir. Norveç'teki bira fabrikaları genellikle Reinheitsgebot'takiyle aynı kuralları izliyor. Almanya dışındaki bazı bira fabrikaları da pazarlamalarının bir parçası olarak *Reinheitsgebot'a* uygun olduklarını iddia ediyorlar, örneğin:

* Bierstadt Lagerhaus, Denver, Colorado
* İskoçya, Glasgow'daki WEST Bira Fabrikası
* Kore'de Kloud
* Gordon Biersch, Kaliforniya
* Kuzey Carolina, Whitsett'teki Red Oak Bira Fabrikası
* Kuzey Carolina, Charlotte'taki Olde Mecklenburg Bira Fabrikası
* Schulz Bräu, Knoxville, Tennessee
* Namibya Windhoek'teki Bira Fabrikaları, Namibya
* Portland, Oregon'daki Rosenstadt Bira Fabrikası
* Pensilvanya, Pittsburgh'daki Penn Bira Fabrikası
* Bitte Schön Brauhaus, New Hamburg, Ontario
* Toronto, Ontario'da Steam Whistle Brewing
* Vernon, Britanya Kolombiyası'ndaki Okanagan Spring Brewery
* New Glarus, Wisconsin'deki Yeni Glarus Bira Üretim Şirketi
* Utah, Salt Lake City'deki Bohemian Bira Fabrikası
* Brezilya'da Eisenbahn
* Brighton, Michigan'daki Becker Bira Fabrikası
* Columbia, Güney Carolina'daki Bierkeller Brewing Company
* Türkiye, Efes Pilsen, Türk Tuborg

Bazı veganlar için Reinheitsgebot*,* bu şekilde işaretlenen biranın vegan olduğunun güçlü bir göstergesi olarak görülebilir. Bu, Birleşik Krallık'ta ve başka yerlerde biraların tüm içerikleri ve besin bilgileriyle etiketlenmesini gerektiren bir mevzuatın olmaması nedeniyledir.

## Ayrıca bakınız

* Bira
* Alman birası
* Almanya'daki bira şirketlerinin listesi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* Engels, Friedrich (1844), "Beer Riots in Bavaria"
* 
* Klaus Rupprecht, Purity Law, 1516, published 28 July 2016, English version published 9 March 2020; in: Historisches Lexikon Bayerns