PTT İstanbul Müzesi

**PTT İstanbul Müzesi**, Türkiye'nin İstanbul kentinde bulunan bir posta müzesidir. Müze, 6 Mayıs 2000 tarihinde PTT tarafından kurulmuş olup Sirkeci'deki Büyük Postane binasında yer almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'de posta ve telekomünikasyon hizmetlerinin tarihsel gelişimine adanmış olan sergide, ilgili ekipman ve araçların yanı sıra bir posta pulu koleksiyonu da sergilenmektedir.

## Müze binası

Müzenin bulunduğu Büyük Postane, Mimar Vedat Tek tarafından Birinci Ulusal Mimarlık Akımı üslubunda tasarlanan dört katlı tarihi bir yapıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde 1905-1909 yılları arasında Posta ve Telgraf Nezâreti binası olarak inşa edilmiştir. Daha sonra postaneye dönüştürüldü.

Müzenin ayrı bir girişi var ve binanın batı kısmında dört kat bulunuyor. Ziyaretçilere, 23 Ekim 1840'ta Osmanlı Posta Nezareti'nin kuruluşuyla resmen başlayan ülkenin haberleşme ve telekomünikasyon hizmetleri tarihi hakkında bilgi vermektedir. 6 Mayıs 2000 tarihinde Türk Postası tarafından kurulan müze, posta, telgraf, telefon ve posta pullarına yönelik dört bölümden oluşmaktadır. Binanın inşaatı sırasında çekilen fotoğraflar da sergide yer almaktadır.

## Posta
20. yüzyılın başındaki Meşrutiyet döneminden ve 1923 sonrasındaki Cumhuriyet döneminden günümüze kadar askeri kurye ve postacıların giydiği çeşitli üniformaların örneklerini oyuncak bebek ve mankenlerin üzerinde görmek mümkün. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait posta çantaları, posta keseleri, posta çuvalları, posta kutuları, yer bulma haritaları, ödeme makineleri gibi tarihi posta hizmet eşyaları sergilenmektedir.

## Telgraf
İlk telgrafhanenin kitabesinde 1855 yılı gösterilir. Osmanlı İmparatorluğu'nda telgrafın ilk kez kullanıldığı 9 Eylül 1855 ile Kırım Savaşı'na bağlı birliklerin savaş sahnesini gösteren tablo bulunmaktadır. Şumnu'dan başkent İstanbul'a Edirne'ye gönderilen bir telgrafta Osmanlılarla birlikte Müttefik birliklerinin Kırım Savaşı sırasında Sivastopol Kuşatması'nı sona erdiren zaferini bildirildiği "Asâkir-i müttefika Sivastopol'a girmişlerdir." yazmaktadır.

Üçüncü katta Manastır Kâtibi Hamdi Bey'in telgraf odası tüm tarihi donanımıyla o günden bugüne değişmeden korunmuştur. Mondros Mütarekesi'nin ardından 16 Mart 1920'de I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri birliklerinin İstanbul'u işgal etmesi sırasında görevdeydi. Postane binasına giren düşman askerleri tarafından durduruluncaya kadar Ankara'daki Mustafa Kemal'e (Atatürk) Mors telgrafıyla İstanbul'daki durum hakkında mesajlar gönderdi.

Daha sonraki döneme ait teledaktilolar ve orijinal bir teleks makinesi de sergilenmektedir.

## Telefon
İkinci kat, çeşitli eski telefon aletlerine ve ilgili ekipmanlara ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye'deki PTT fabrikalarında üretilen, el kranklı manyeto jeneratörlü veya pille çalışan, döner hatlı ve tuşlu telefonların hem duvar hem de masa versiyonları, telefon santralleri, elektromekanik otomatik telefon santralleri bulunmaktadır.

Ayrıca Alexander Graham Bell'in 1882 tarihli orijinal telefonunun birebir kopyası da burada sergilenmektedir. 1990 yılında PTT'nin kuruluşunun 150. yılında Alcatel-Lucent firmasının hediyesiydi. Telefon abonelerinin manuel olarak bağlanmasını sağlayan bir telefon santrali örneği görülmektedir. Türkiye'nin ilk elektromekanik otomatik telefon santralinin kurulumu 23 Ekim 1931'de tamamlandı ve santral operatörlerine gerek kalmadı.

## Posta pulları
İlk Türk posta pulu, 13 Ocak 1863'te Posta Nazırı Agâh Efendi tarafından bastırılmıştır. Osmanlı Darphanesi'nde ince sigara kağıdına basılmıştır. Sergide Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi pullarının yanı sıra 1950'lerden sonra basılan ilk gün zarflarının yanı sıra Dünya Posta Birliği'ne üye ülkelerin posta pulları da sergilenmektedir.

## Konum ve erişim
Müze, İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Sirkeci Mahallesi'nde Yeni Postane Caddesi 25'teki Büyük Postane binasında yer almaktadır. Sadece iş günlerinde 08:30-17:30 saatleri arasında açıktır. Giriş ücretsizdir. Müzenin ziyareti bir çalışan tarafından yönlendirilmektedir.

## Galeri

Dosya:Istanbul Postal Museum 7332.jpg|PTT İstanbul Müzesi cephe kısmı
Dosya:Istanbul Postal Museum 6811.jpg|PTT İstanbul Müzesi merkez salonu
Dosya:Istanbul Postal Museum 4982.jpg|PTT İstanbul Müzesi tavanı
Dosya:Istanbul Postal Museum Architectural details in 2015 4969.jpg|PTT İstanbul Müzesi mimarisi
Dosya:Istanbul Postal Museum 4974.jpg|PTT İstanbul Müzesi
Dosya:Istanbul Postal Museum 4976.jpg|PTT İstanbul Müzesi posta küresi
Dosya:Istanbul Postal Museum 4979.jpg|PTT İstanbul Müzesi telefonu
Dosya:Istanbul Postal Museum 4988.jpg|PTT İstanbul Müzesi santrali
Dosya:Istanbul Postal Museum 4986.jpg|PTT İstanbul Müzesi telgrafı


## Kaynakça