Solarpunk

**Solarpunk**, doğa ve toplumun birlikteliğiyle, sürdürülebilir bir geleceği hayal eden ve gerçekleştirmeyi isteyen bir edebi ve sanatsal harekettir. "Solar", yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak güneş enerjisini konu alır ve iklim değişiklinin sonun felaket olacağına dair görüşü reddederek iyimser bir gelecek vizyonunu temsil ederken, "punk" böyle bir gelecek yaratmaya yönelik karşıt kültürü, post-kapitalist ve sömürgecilik karşıtı coşkuyu ifade eder.

Bir bilimkurgu edebi alt türü ve sanatsal akım olarak Solarpunk, sürdürülebilirlik, insanın çevre üzerindeki etkisi, iklim değişikliği ve çevre kirliliğine vurgu yapar. İnsanlığın büyük çağdaş sorunlarını çözmeyi başarması durumunda geleceğin nasıl görünebileceğini ele almaya çalışır. Özellikle bir alt tür olarak siberpunk türevleriyle uyumludur ve ütopik ve fantastik türlerden öğeler ödünç almaktadır.

Solarpunk, özellikle moda endüstrisinde siberpunk türüne karşı önleyici görevi görüyor. Her iki tür de sanayi sonrası karşı kültürler yaratır ve pekiştirir. Solarpunk, proto-çevresel sosyoekolojik ilişkileri tasvir ederek isyanı kışkırtırken, Cyberpunk, isyan temasını genellikle somut veri kürelerinde, sanal manzaralarda ve distopik kentsel ortamlarda meydana gelen müstakil ikincil ortamlar aracılığıyla ilerletir. Solarpunk, Bohem tarzından ilham alıyor. Çevrecilik ve sanatın yakınlaşması her iki alt tür için de bir çerçeve görevi görüyor. Solarpunk'ın sosyal kolektivizm yorumu, Bohemya karşı kültürünün bireyselliğiyle güçlü bir tezat oluşturur. Solarpunk, bireyselliği ilerlemeciliğin ayrılmaz bir bileşeni olarak kabul eder ve sosyokültürel ayrımları değişim için bir itici güç olarak tanımlar. Bununla birlikte Solarpunk, bu unsurları, bireyselliğin tek başına değişim için tek itici güç olarak hareket ettiği yönündeki Bohemlerin iddiasıyla çelişecek şekilde daha büyük sosyoekolojik iskele değişimini kapsamaktadır.

## Arka planı
*Solarpunk* terimi, 2008 yılında "Steampunk'tan Solarpunk'a" başlıklı bir blog yazısında ortaya atılmıştır; bu yazıda anonim yazar, MS ''Onego Deusto'nun'' (kısmen bilgisayar kontrollü bir uçurtma teçhizatı tarafından çalıştırılan dünyanın ilk modern kargo gemisi) tasarımını ilham kaynağı olarak ele almıştır. Bu durum Steampunk'ın belirli teknolojilere odaklandığını ancak pratiklik ve modern ekonominin yönlendirdiği yeni bir spekülatif kurgu alt türünü kavramsallaştırıyor. Benzer şekilde, 2009 yılında edebiyat yayıncısı Matt Staggs, blogunda bilinebilir, kendin yap teknolojilerine odaklanan ve pozitif ekolojik ve sosyal değişime vurgu yapan teknofili bir tür vizyonunu anlatan bir "GreenPunk Manifestosu" yayınladı. Sanatçı Olivia Louise'in 2014 yılında Tumblr'da solarpunk estetiğine dair konsept çizimi yayınlamasının ardından, araştırmacı Adam Flynn bilimkurgu forumu Project Hieroglyph'de yeni ortaya çıkan bu türün daha ayrıntılı tanımına katkıda bulundu. Flynn'in solarpunks.net web sitesindeki notlarına ve katkılarına dayanarak, solarpunk'ı "'Sürdürülebilir bir dünya ne yapar? Böyle bir uygarlık neye benziyor? Bu aşamaya nasıl varabiliriz? ' sorularını yanıtlamayı ve somutlaştırmayı amaçlayan bir kurgu, sanat, moda ve aktivizm hareketi" olarak tanımlayan *Bir Solarpunk Manifestosu*'nu 2019'da yayınlandı.

## Temaları ve Felsefesi

### Yenilenebilir enerji
Solarpunk'ın belirli bir siyasi düşüncesi olmasa da, varsayılan olarak, kirletici enerji türlerinden uzak kolektif bir hareketi benimsiyor. Bu hareketin ilkelerinin bulunabileceği ve gerçek hayata geçirilerek gösterilebileceği alanlar yaratarak tasarlayıcı siyaset rolünü vurgular. Solarpunk hareketi, topluluklar (ekoköyler gibi) oluşturmak ve yaşamak, kendi yiyeceklerini yetiştirmek ve teknolojinin düşünceli bir şekilde uygulanması da dahil olmak üzere mevcut olanlarla çalışma konusunda DIY etiğini çeşitli şekillerde uygularlar.

### Karamsarlığı Reddetmek
Uzak gelecekte veya fantastik dünyalarda geçen hikâyeler bile izleyicilerin fark edebileceği toplumsal başarısızlıkları tasvir ediyor. Bu başarısızlıklar arasında zenginlik veya güçteki aşırı dengesizlikler, doğal yaşam alanlarının veya süreçlerin bozulması ve iklim değişikliğinin etkileri yer alabilir. Sosyal dışlanma ve çevresel ırkçılık gibi adaletsizliklerin kanıtları mevcut olabilir. Felaket sonuçlarının mutlaka önlenebileceği söylenemez ve solarpunk kıyasla çok daha distopik bir bakış açısı sunma eğilimindedir. Solarpunk karamsar distopik bir sonuca alternatif olarak olumlu bir gelecek tasviri sunmaya çalışıyor. Bunu başarmak için kendin yap etiği, doğayı korumanın mutluluk getirmesi, kendi kendine sürdürülebilirlik, sosyal kapsayıcılık ve pozitif psikoloji temaları sıklıkla mevcuttur. Bu perspektif aynı zamanda tüketim karşıtlığı, eşitlikçilik ve ademi merkeziyetçilik gibi punk ideolojilerinin ideallerini, tipik olarak punk inançlarına sahip kahramanları içeren ancak ve potansiyel bir geleceğe dair bir uyarı olarak kullanılan ortamlarda siberpunktan daha yakın konumdadır.

### Sürdürülebilir Teknoloji
Teknolojilerin sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliği geliştirecek şekilde topluma entegrasyonu solarpunk'ın merkezinde yer alır. Sosyal, ekonomik ve çevresel sorunlar üzerinde çok az etkiye sahip olan veya başka şekilde mevcut durumu daha da kötüleştiren son derece gelişmiş teknolojileri tasvir eden siberpunk ile keskin bir tezat oluşturuyor. Siberpunk, insanlığın doğal çevresine daha fazla yabancılaştığını ve teknoloji tarafından kapsandığını öngörmekteyken, Solarpunk, teknolojinin insanlığın kendisiyle ve çevresiyle daha iyi bir arada var olmasına olanak sağladığı ortamlar öngörmektedir.

Solarpunk, Siberpunk'tan çok Steampunk'a benzemektedir. Hem steampunk hem de solarpunk, farklı birincil enerji kaynaklarına sahip yeni dünyalar hayal ediyor; bu Steampunk için buhar motorlarıyken Solarpunk için yenilenebilir enerjidir. Steampunk daha çok tarihsel odakl noktasına sahip ve Viktorya dönemi estetiğini kullanırken, Solarpunk daha çok Art Nouveau tarzını kullanır ve geleceğe bakar. Solarpunk aynı zamanda retrofütürizm, Afrofuturizm, Biyonik ve Arts and Crafts akımı ile de bazı unsurları paylaşıyor. Teknolojinin retrofütürist yeniden değerlendirilmesi, anlaşılır mekanik arzusu ve gizemli kara kutu teknolojisinin reddedilmesi ve uygun teknolojinin solarpunk çalışmalarında bulunur.  Tıpkı Afrofuturist'in kitlesel kültürel homojenliğine, adaletsizliklerin hesaba katılmasına ve güç dengesizliklerini erişilebilirlik sorunlarını düzeltmek için mimari ve teknolojiyi kullanmasına karşı çıkışı gibi Solarpunk da bunlara karşı durmaktadır.

### Kendin Yap Etiği
Solarpunk teknolojiyle ilgilense de aynı zamanda bahçecilik, permakültür, yenileyici tasarım, araç kütüphaneleri, yaratıcı alanlar, açık kaynak, pozitif psikoloji, üstbiliş ve kendin yap etiği gibi sürdürülebilir yaşamanın düşük teknolojili yollarını da kucaklamaktadır. Temaları, parlak yeşil çevrecilik ve sosyal ekoloji gibi çevre felsefesinin yanı sıra anarşizm, sosyalizm, tüketim karşıtlığı, otorite karşıtlığı, antikapitalizm, sivil haklar, müşterekleşme ve ademi merkeziyetçilik gibi punk ideolojilerini de yansıtmaktadır.

## Sanat Akımı ve Estetik

Bir sanat hareketi olarak Solarpunk, 2010'larda kasvetli kıyamet sonrası ve distopik medyanın yaygınlaşmasının yanı sıra sosyal adaletsizlikler, iklim değişikliğinin etkileri ve içinden çıkılamaz ekonomik eşitsizlik konusunda artan farkındalığın ortaya çıkmasıyla birlikte bir tepki olarak ortaya çıktı. Kıyamet sonrası ve distopyanın medyada her yerde bulunması nedeniyle solarpunk çekici bir alternatif haline geldi. Solarpunk, güncel sorunlarla yüzleşmede iyimser ama gerçekçidir.

Olivia Louise ve sonraki sanatçılar tarafından ifade edilen Solarpunk'ın görsel kimliği, bitki tasvirleri, kırbaç izi gibi kıvrımlı çizgilerin kullanımı ve uygulamalı sanatların güzel sanatlara entegrasyonu ile Art Nouveau bir araya geliyor. Art Nouveau'yu etkileyen dekoratif Arts and Crafts akımı mevcuttur. İnşa edilmiş formları Frank Lloyd Wright'ın organik mimarisini yansıtmaktadır. Solarpunk estetiği tipik olarak doğal renkleri, parlak yeşilleri, parlak mavileri ve çeşitli kültürel kökenlere göndermeleri kullanır. Bu estetiğin önemli örnekleri arasında Boeri Studio'nun Milano'daki Bosco Verticale'si, Marvel Studios'un *[[Black Panther (film)|Black Panther'indeki]]* Wakanda tasviri ve *[[Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint|Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint'teki Auroa]]* tasviri, ** Green Cities genişletmesi ve özellikle *[[Gökteki Kale]]* olmak üzere bazı Studio Ghibli filmleri sayılabilir. ''Rüzgar Vadisi'nin'' Nausicaä'sı. Yabancılaşmayı ve boyun eğdirmeyi yansıtan yapay ve baskıcı bir yapılı çevreyle çevrelenmiş karanlık, acımasız bir estetiğe sahip olarak tasvir edilen Siberpunk'ın aksi bir durum vardır. Solarpunk parlaktır, ışık genellikle bir motif olarak ve görüntülerde temizlik, eşitlik, bolluk duygularını iletmek için kullanılır. Aynı zamanda alternatif olarak "her şeyi altındaki her şeyi kapsayan, bir tiranlık gözetim amblemi" olan bir şeyi sembolize etmek için de kullanılabilir.

## Kurgu

### Edebiyat

Edebiyatta solarpunk, bilimkurgunun bir alt türüdür, ancak fantezi ve ütopik kurgu gibi diğer spekülatif kurgu türlerinin unsurlarını da içerebilir. Bu, teknolojinin toplum ve ilerleme üzerindeki etkisini özel olarak tahmin etmesi nedeniyle siberpunk ile karşılaştırılan bir siberpunk türevidir . Siberpunk karakterleri tipik olarak hızlı teknolojik değişimler tarafından marjinalleştirilen veya teknoloji tarafından kapsananlardır. Solarpunk karakterleri ise çevresel felakete, merkezi yetkililerin krizlerine ve adaletsizliğine uyum sağlamak yerine aksiyon alan bir "yaratıcı-kahraman" olarak ortaya çıkar. Doğayı savunarak ve hikâyenin iyimser sonuca varması için çabalar. Kurguları, ona nasıl ulaşıldığının mekaniğini veya bileşenlerini göz ardı etmeyen uygulanabilir dünyaları tasvir ediyor.

Bu türe uyan daha önce yayınlanmış romanlar arasında Ursula K. Le Guin'in *[[Hep Yuvaya Dönmek|Daima Eve Dönüş]]* (1985) ve *[[Mülksüzler]]* (1974), Ernest Callenbach'ın *[[Ekotopya|Ecotopia]]* (1975), Kim Stanley Robinson'un *[[Üç Kaliforniya Üçlemesi|Pasifik Kıyısı]]* (1975) yer alıyor. 1990) ve Starhawk'ın *[[Beşinci Kutsal Şey|The Fifth Sacred Thing]]* (1993) adlı eseri, büyük ölçüde dünyaların daha sürdürülebilir toplumlara geçişine dair tasvirleri nedeniyle Solarpunk ile uyumludur. Bununla birlikte, türe yayınlanan ilk açık girişler *, Solarpunk: Sürdürülebilir Bir Dünyada Ekolojik ve Fantastik Hikayeler* (2012) antolojisindeki kısa öykülerdi (bu, yayıncının *[[Vaporpunk]]* ve *[[Dieselpunk|Dieselpunk'tan]]* gelen kısa öykü koleksiyonları üçlemesinin üçüncü kısmıydı), *Wings of Renewal: A Solarpunk Dragons Anthology* (2015), *Sunvault: Stories of Solarpunk and Eco-Speculation* (2017) ve *Glass and Gardens* (2018). 2018'de yazar Becky Chambers, Tor Books(tor.com) için iki solarpunk kısa romanı yazmayı kabul etti ve *Psalm for the Wild-Built* (2021) ve *A Prayer for the Crown-Shy* (2022) yayınladı.

2019 *Slate* makalesinde yazar Lee Konstantinou, solarpunk yazarlarının "... siberpunk'ın nihilist eğilimlerine ve Steampunk'ın gerici eğilimlerine karşı çıkarken" yaratıcılık, üretkenlik, bağımsızlık ve topluluğa" bağlılıklarını ilan ettiklerini belirtti. " Solarpunk'ın "yazmamız gereken bilimkurgu veya fantazi türüne ilişkin öneriler" sağlamayı amaçlaması nedeniyle diğer türlerden daha çok yazma isteği oluşturduğunu savunuyor. Solarpunk, sıradan bilimkurgu unsurlarını içerebilir. Nina Munteanu ile *Solarpunk Futures* röportajında Solarpunk romanı *A Diary in the Age of Water* ile ilgili olarak, hikâyeye "sıradanlığın cesur gerçekçiliğini" eklemek için sıradan bilimkurgu öğeleri eklediğini söyledi

### Film
En popüler kırk dört Amerikan bilimkurgu filmi üzerinde yapılan bir araştırmada, monokültür çimleri ve süs bahçeleri olan şehirlerde tasvir edilen gelecek vizyonlarında doğanın diğer konseptlere kıyasla göz ardı edildiği ortaya çıktı. Bu filmlerde doğa, hiçbir zaman yenilikçi veya gelecekteki insan uygarlığıyla bütünleşmiş bir şekilde tasvir edilmiyor. En iyi ihtimalle doğa basitçe bir arka plan motifi olarak tasvir edilmektedir. Çalışma, sanatçıların "doğayı ve biyoçeşitliliği geleceğin şehirlerinin tasvirlerine nasıl entegre edeceklerini hayal etmek için iş birliği yapmalarını" önerdi.

### Masaüstü Rol Yapma Oyunları
*[[Numenera]]* kıyamet sonrası türünde bir masaüstü rol yapma oyunudur. otoriter Orta Çağ Avrupa tarzı hükûmetlere sahip olması ve sürdürülebilir teknolojiye dayanması nedeniyle punk unsurlarını içerir.

## Greenwashing (Yeşile yıkama)
Solarpunk araştırmacısı Adam Flynn gibi bazıları, solarpunk'ın, gerçek çevre sorunlarının temel nedenlerine değinmeden sürdürülebilirlik görünümü veren estetik yoluyla yeşile boyanya maruz kalma riskiyle karşı karşıya kalabileceğinden endişe etmektedir. Flynn, "mevcut toplulukları fiyatlandıran ve sonuçta daha fazla çevreye zarar verebilecek yeşil çatılı lüks apartmanlar" gibi tasvirlerin nasıl "sahte Solarpunk şehirciliği" olduğuna ve bunun akımın kendisine zarar vereceğini dikkate alıyor.

## Ayrıca bakınız

* İklim kurgusu
* Küçülme
* Ekoeleştiri
* Ekolojik kurgu
* Çevre sanatı
* Çevre adaleti
* Yeşil anarşizm
* Açık Kaynak Ekolojisi
* Sosyal ekoloji
* Teknogayanizm
* Yeniden yabanileştirme
* Anarko-ilkelcilik
* Toprağa dönüş hareketi
* Cottagecore

## Kaynakça

## İleri Okuma

* 
* 

## Dış bağlantılar

* Antroposen Almanağı: Solarpunk Vadeli İşlemlerinin Özeti
* Solarpunk: Başvuru Kılavuzu
* Solarpunks.net