Kaberia

**Kabeira** veya **Cabira** (), ***Diospolis*** (Διόσπολις), ***Sebaste*** (Σεβαστή), **Neocaesarea**, Küçük Asya'daki antik Pontus'ta, Paryadres sıradağlarının eteklerinde, İris ve Lycus nehirlerinin birleşim yerinde bulunan Eupatoria veya Magnopolis'in yaklaşık 150 stadia güneyinde bir kasabaydı. Eupatoria, Phanaroea adı verilen ovanın ortasındaydı, oysa Kaberia, Strabon'un dediği gibi Paryadres'in eteklerindeydi.

Büyük Mithridates Kaberia'da bir saray yaptırır; burada bir su değirmeni (Yunanca: ὑδραλέτης), vahşi hayvanlar için yerler, av alanları ve madenler bulunuyordu. Kaberia'ya 200 stadiondan daha az bir mesafede, Mithridates'in en değerli eşyalarını sakladığı Caenon (Yunanca: Καινόν [χωρίον]) adı verilen dikkat çekici bir kaya veya kale vardı. Gnaeus Pompeius, Strabon'un yazdığına göre bir Roma Capitolü (*Capitolium*) yapısında bulunan burayı ve hazinelerini ele geçirir.

Strabon'un zamanında, Kral Polemon'un dul eşi Pythodoris, Kaberia'ya Zelitis ve Magnopolitis adlı yerleşimler ile birlikte sahipti. Pompeius, Kaberia'yı bir şehir yaptı ve ona *Diospolis* (Διόσπολις) adını verdi. Pythodoris burayı genişletti, ona *Augusta*'nın Yunanca karşılığı olan *Sebaste* (Σεβαστή) adını verdi ve burayı kraliyet ikametgahı olarak kullandı. Kaberia yakınlarında, muhtemelen Ameria adında bir köyde, çok sayıda kölenin ait olduğu bir tapınak vardı ve baş rahip bu imtiyazdan yararlanıyordu.

Kaberia'da Pharnakes'in Tanrısı Men'e (Μήν Φαρνάκου) tapılıyordu. Mithridates, Lucius Lucullus'un Amisus ve Eupatoria'yı kuşattığı kış Kaberia'daydı. Lucullus daha sonra Kaberia'yı ele geçirdi. Kaberia'ya ait, üzerinde "Καβηρων" yazıtı bulunan bazı otonom sikkeler bulunmaktadır.

Amasyalı olan Strabon'un Kaberia'nın yerinden haberdar olmaması imkansızdı. Onun tanımına uyan tek yer, Lycus nehrinin sağ kıyısında, İris ve Lycus'un birleşim yerine yaklaşık 43&nbsp;km uzaklıktaki Niksar'dır. Ancak Niksar, antik ***Neocaesarea***'dır; bu isim ilk kez Plinius'ta geçer ve kendisi buranın Lycus üzerinde olduğunu söyler. Niksar ile iki nehrin birleşim yeri arasında herhangi bir antik şehre ait iz bulunmamaktadır ve Niksar'ın Kaberia'nın daha sonraki bir adı, hatta Sebaste'den de daha yeni bir isim olduğu sonucu kesin görünmektedir. Neocaesarea, ilk Roma imparatorları döneminde ortaya çıkmış gibi görünmektedir. John Cramer, Neocaesarea'nın en eski sikkelerinin Tiberius'un portresini taşıdığını belirtir; ancak Albert Forbiger tarafından alıntılanan Sestini, Neocaesarea'nın kökenini, Pontus Polemoniacus'un Roma eyaleti yapıldığı M.S. yaklaşık 64 yılındaki Nero dönemine atfeder. Bu sorunun en basit çözümü, Neocaesarea'nın, Kaberia'nın yerleşim alanına yakın olabilecek yeni bir şehir olmasıdır. Burası, Pontus Polemoniacus'un başkenti, Gregorius Thaumaturgus'un doğum yeri ve 314 yılındaki bir kilise konsilinin toplandığı yerdi. Ammianus Marcellinus burayı Pontus Polemoniacus'un en dikkat çekici şehri olarak adlandırır: aslında bir metropoldü. Paulus Diaconus'a göre burası bir depremle yıkılmıştır.

Kaberia, Neocaesarea'nın Ameria ile aynı olduğunu varsayar ve Neocaesarea'nın pagan putperestliğin ve batıl inançların ana merkezi olduğunu ekler; bu da buranın Ameria'nın temeli üzerine ve Men Pharnaces tapınmasının olduğu yere kurulduğuna dair başka bir varsayım sunar. Ancak Ameria, Kaberia'da veya yakınında bulunmuş gibi görünmektedir; ve tüm zorluklar, Kaberia, Ameria, Neocaesarea'nın Lycus vadisinde ve aynı yerde olmasa bile en azından birbirine çok yakın olduğunu varsayarak giderilebilir. Bizanslı Stephanus, sakinlere *Adrianopolitae* denildiğini söyleyerek veya söyler gibi görünerek zorluklarımıza bir yenisini ekler; bu da kendi zamanında şehrin bir başka adının *Adrianopolis* veya *Hadrianopolis* olduğunu düşündürür. Bunu nereden aldığını kimse söyleyemez. Modern akademisyenler ise **Hadriane**'yi şehrin taşıdığı bir isim olarak tanımlamaktadır.

Hamilton'a Niksar'da, Niksar'dan Sivas'a giden yol üzerinde ve Niksar'a yaklaşık on dört saat mesafede, yüksek, sarp bir kaya bulunduğunu, bu kayanın hemen hemen her yönden erişilemez olduğunu, tepesinden bir su akıntısının aktığını ve eteğinde bir nehrin olduğunu bildirdiler. Burası tam olarak Strabon'un Caenon hakkındaki tanımına uymaktadır.

Modern araştırmacılar kentin yerini günümüzde Tokat ilinin bir ilçesi olan Niksar olarak belirlerler.

## Ayrıca bakınız

* Kaberia Muharebesi
* Pontus Krallığı'nın Sikkeleri

## Kaynakça