Teresa de Lauretis

**Teresa de Lauretis** (29 Kasım 1938, Bologna - 3 Şubat 2026, San Francisco), film teorisi ve kadın çalışmaları alanında uzmanlaşmış İtalyan yazar ve akademisyen. İlgi alanları arasında semiyotik, psikanaliz, sinema ve edebiyat teorisi, feminizm ve queer çalışmaları da yer alıyordu. Ayrıca bilim kurgu üzerine de yazılar yazdı. İngilizce ve İtalyanca'yı akıcı şekilde konuşan ve yazan De Lauretis'in eserleri farklı dillere çevrildi. Kaliforniya Üniversitesi, Santa Cruz’da Bilinç Tarihi alanında Onursal Profesör unvanına sahipti.

## Eğitimi ve kariyeri
29 Kasım 1938'de Bologna'da doğan De Lauretis, Amerika Birleşik Devletleri'ne gelmeden önce Milano'daki Bocconi Üniversitesi'nden Modern Diller ve Edebiyatlar alanında doktora derecesi aldı. ABD’ye taşındıktan sonra kariyerine 1960’larda Colorado Üniversitesi-Boulder ile Kaliforniya Üniversitesi-Davis'te çalıştı. Ardından Wisconsin Üniversitesi Milwaukee’ye geçti. Orada verdiği sinema dersleriyle ABD'de sinema çalışmalarının akademik bir alan olarak ortaya çıkışını sağladı. Milwaukee'deki Yirminci Yüzyıl Merkezi'nde, akademisyenler bir dizi erken dönem ve tarihi konferans aracılığıyla İngiliz ve Fransız sinema teorisiyle derinlemesine ilgilenmeye başladı. 1985'te Hayden White, Donna Haraway, Fredric Jameson ve Angela Davis ile birlikte Bilinç Tarihi grubuna katıldı. Kanada, Almanya, İtalya dahil olmak üzere dünya çapında çeşitli üniversitelerde misafir profesörlük yaptı.

Kaliforniya'nın San Francisco kentinde yaşadı, ancak sık sık İtalya ve Hollanda'da da zaman geçirdi. 

## Çalışmaları
En bilinen kitapları arasında *Alice Doesn’t: Feminism, Semiotics, Cinema* (1984), *Technologies of Gender: Essays on Theory, Film and Fiction* (1987), *The Practice of Love: Lesbian Sexuality and Perverse Desire* (1994) ve *Freud’s Drives: Psychoanalysis, Literature and Film* (2008) sayılabilir. Deneme yazılarından oluşan *Figures of Resistance: Essays in Feminist Theory* (2007) adlı derleme, eski doktora öğrencisi Patricia White tarafından düzenlenmiştir. 2010 yılında Sinema ve Medya Çalışmaları Derneği’nden Üstün Kariyer Başarı Ödülü’nü almıştır.

De Lauretis çalışmalarında öznelliği “semiyozun öznesi/nesnesi olmak” (örneğin yani anlamlar üretmek ve bu anlamlar tarafından şekillendirilmek) olarak ele alır. Böylece insan eylemi (öznellik) ile yapı arasındaki gerilimi teorik olarak çözüme kavuşturmaya ve aşmaya yardımcı olur. De Lauretis, deneyim semiyotiği kavramını oluşturmak için Umberto Eco'nun C.S. Peirce’e ilişkin yorumundan yararlanmıştır. Ancak onun semiyotiği sadece dil semiyotiği değil, aynı zamanda görsel imgelerin ve sözsüz uygulamaların semiyotiğidir. 

Michel Foucault’nun beden üzerine yaptığı analize yönelik feminist eleştirilerden yola çıkarak, De Lauretis “cinsiyet teknolojisi”ne yönelir. Buna göre cinsiyet, bedenin temel anlaşılabilirliğini sağlayan teknolojinin etkilerinden biri olmalıdır. De Lauretis, “queer teorisi” terimini de icat etmiştir, ancak bugün bu terimin kullanımı, onun başlangıçta önerdiğinden farklıdır. De Lauretis, queer çalışmalarının lezbiyen ve gey çalışmalarından ayrı olarak incelenmesi gerektiğini öne sürdü. De Lauretis, “queer teorisinin, cinsiyet, cinsellik, sınıf ve ırk gibi 'sosyal kimlikler'le ilgili eşitsizlikleri pekiştiren normlara meydan okuduğunu” belirtti. Terimi icat eden kişi olmasına rağmen, De Lauretis daha sonra bu terimi kullanmayı bıraktı terk etti.

## Kaynakça