Ali Rıza Tengsiri

**[[Tuğamiral]] Ali Rıza Tengsiri** (; d. 1962 - 26 Mart 2026), İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin komutanlığını yapmış İranlı bir amiraldir. 26 Mart 2026'da İsrail Savunma Kuvvetleri, 2026 İran Savaşı sırasında Tengsiri'yi suikast yoluyla öldürdüklerini duyurdu. 30 Mart 2026'da İran Devrim Muhafızları Ordusu, Tengsiri'nin ağır yaralanmasının ardından hayatını kaybettiğini doğruladı.

## Askeri kariyeri
Tengsiri, Irak-İran Savaşı sırasında deniz tugayı komutanıydı. Daha sonra İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin Bender Abbas'taki 1. Deniz Bölüğü'nün başına geçti.

Eylül 2007'de Tengsiri, eğer Amerika Birleşik Devletleri “bizimle çatışırsa, onları Meksika Körfezi'ne kadar kovalayacağız” söyledi.

Ocak 2016'da, İran'ın 2016 ABD-İran deniz olayı sırasında motor arızası yaşayan ve İran sularına giren 10 ABD Deniz Piyadesi'ni tutuklamasının ardından, Tengsiri bunu “ABD güçlerinin İran'a teslim olması” olarak nitelendirdi. 23 Ağustos 2018'de İran'ın en yüksek lideri Ali Hamaney, Tengsiri'yi İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri komutanı olarak atadı.

Kasım 2021'de Tengsiri, ABD'nin “İslam Cumhuriyeti'nin denizdeki üstünlüğünü fark ettiğini” söyledi. Şubat 2025'te, İran'ın ilk insansız hava aracı gemisini tanıttı. Bu gemi, yeniden tasarlanan ticari bir gemiydi ve Tengsiri onu İran tarihindeki “en büyük deniz askeri projesi” olarak nitelendirdi. Mart 2025'te, ABD Başkanı Donald Trump İran'ın yüce lideri Hamaney'e bir mektup yazarak İran'ı ABD ile nükleer anlaşma yapmaya ya da askerî harekâtla karşı karşıya kalmaya çağırdıktan sonra, Tengsiri “Düşmanlar bir hata yaparsa, onları cehennemin derinliklerine göndereceğiz” uyarısında bulundu.

Nisan 2025'te Tengsiri, ABD Donanması'nın İran'ın deniz hakimiyetine meydan okuyamayacağını söyledi.

## Politik görüşleri
2013'te, “İsrailliler Yahudi, Amerikalılar Hristiyan. Kuran'ımız vurguluyor ki onlar bizim dostumuz değiller” dedi.

2022 yılında, Suudi yöneticilerin Peygamber Muhammed'in düşmanları olan Medine ve Hayber'deki Yahudilerin soyundan geldiğini iddia etti.** Basra Körfezi'ndeki Amerikan ve İngiliz gemilerini tehdit etti.

## ABD yaptırımları
24 Haziran 2019 tarihinde, ABD Hazine Bakanlığı, Ali Rıza Tengsiri hakkında 13224 sayılı Başkanlık Kararnamesi uyarınca, Özel Olarak Belirlenmiş Küresel Terörist olarak yaptırım uyguladı, ABD'deki tüm varlıklarını dondurdu ve ABD vatandaşlarının onunla iş yapmasını yasakladı. İnsansız hava araçları geliştiren ve ABD tarafından yaptırım uygulanan İranlı askeri şirket Paravar Pars şirketi'nin yönetim kurulunda yer alması nedeniyle 2024 yılında ikincil yaptırımlara tabi tutuldu.

## Suikast
26 Mart 2026 tarihinde, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ve İsrail Savunma Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma çabalarının bir parçası olarak Tengsiri'nin suikastını duyurdu. Saldırı, liman kenti Bender Abbas'ta gerçekleşti. Katz, Tengsiri'nin Hürmüz Boğazı'nın ablukasını yönettiğini ve bölgedeki saldırılardan doğrudan sorumlu olduğunu belirtti. Bu iddia, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Amiral Brad Cooper ve ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından desteklendi. İsrail Savunma Kuvvetleri ayrıca, saldırıda diğer üst düzey İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanma komutanlarının da öldürüldüğünü iddia etti. Raporlar daha sonra İranlı yetkililer tarafından doğrulandı.

## Kaynakça