Otoobezite

**Otoobezite ''(İng. Autobesity)**'', otomobil ve ticari taşıtların 1990'lı yılların sonlarından itibaren zaman içerisinde ağırlıkça ve boyutça büyümesi eğilimidir.

2001-2022 yılları arasında Avrupa araç parkına katılan araçların ağırlığı %21 artmıştır. Bununla birlikte, ABD'de 2009 yılında toplam yeni araç satış sayısında SUV tipi araçların payı %38 iken, bu oran 2024 yılında %75'e çıkmıştır. Taşıtlarda çarpışma sonrası etkileri azaltmaya yönelik pasif güvenlik önlemlerinin gelişmesi ve bunun sonucunda yeni araç alıcılarının daha büyük ve daha konforlu taşıtlara yönelik bulaşıcı beklentileri, diğer trafik paydaşlarına yönelik bir tehlikeye yol açmaktadır.

## Olumsuz etkileri

Taşıtların ağırlıklarının ve boyutlarının artmasının ekoloji, ekonomi, taşıt geliştirme ve trafik güvenliği konuları kapsamında:

* Egzoz emisyonsuz araçlarda bile lastik, fren sistemi ve enerji tüketimi kaynaklı daha fazla partikül salınımı ve bunun sonucunda hava, su ve toprak kirliliği
* Aynı anlık seyir hızında küçük araçlara göre daha fazla kinetik enerji barındırmaları sebebiyle çarpışmayı önleyici aktif güvenlik önlemlerine rağmen yayalar için daha fazla yaralanma ve ölüm riski,
* Sürücü görüş alanının daralması ve taşıtın burun kısmının büyümesi sebebiyle özellikle küçük bireylere, hayvanlara ve diğer taşıtlara çarpma riskinin artması,
* Özellikle büyükşehirlerde araçların otoparklara sığamamasından kaynaklı olarak park yeri sorunu, katlı otopark ve alışveriş merkezi gibi park alanı bulunduran mevcut yapıların öngörülen statik ömrünün azalması,
* Nüfus artışına paralel olarak bireysel taşıt ihtiyacının artması ve bunun sonucunda enerji bağımlılığının artması ve kentlerin çarpık yapılaşmayla kontrolsüz bir şekilde büyümesi,
* Yeni araç geliştirme sürecinde, üreticilere önceki araç projelerine göre daha büyük ve ağır bir taşıtı tahrik için gerekli gücü üretecek motor ve aktarma organlarının ve ayrıca frenlemede açığa çıkan ısının kolaylıkla atılabilmesi için daha büyük fren elemanlarının geliştirilmesi probleminin daha yüksek birim maliyetlere yol açacak olması,

gibi olumsuz etkileri bulunmaktadır.

## Önlemler

* Avrupa Komisyonu, Euro 7 salınım normlarının artık egzoz partikülleriyle birlikte fren ve lastik kaynaklı mikroplastik salınımlarını da kapsayacağını duyurmuştur.
* Fransa, Norveç ve Washington DC, taşıtları ağırlıklarına göre vergilendirmektedir. Japonya'da 1950 yılında yürürlüğe giren yerel vergi yasası kapsamında otomobil ve ticari araçlar, boyutlarına ve hususi veya ticari kullanım amaçlarına göre vergilendirilmektedir.
* 2023'te, Avrupa Parlamentosu'nda ağırlıkları 1800&nbsp;kg'ı aşan araçların kullanılabilmesi için "B+" sürücü belgesi verilmesine yönelik bir önerge hazırlanmıştır.
* Paris'te 2024 yılından itibaren büyük araçlar için daha fazla otopark ücreti alınacağı duyurulmuştur. 
* Eylül 2024 yılından itibaren Amerikan Ulusal Karayolu Trafiği Güvenliği Yönetimi (NHTSA), araç üreticilerine yönelik olarak güvenlik testlerinin geçerliliği için yaya çarpışma senaryolarının dahil edilmesini zorunlu hale getirmiştir.

## Otoobezite örnekleri
Aşağıda, aynı üreticiler tarafından en az 25 yıllık bir zaman dilimi içerisinde üretilmiş eski ve yeni taşıt örnekleriyle taşıtların boyutça ve ağırlıkça büyümeleri ağırlık (A), uzunluk (U), genişlik (G), yükseklik (Y) ve dingil mesafesi (DM) parametreleri karşılaştırılarak açıklanmıştır:
Dosya:BMW M5 (16249758041).jpg|E34 (1992):   A: 1745&nbsp;kg  U/G/Y/DM (mm): 4720/1751/1392/2761
Dosya:2024 BMW M5 2.jpg|G90 (2024):   A: 2455&nbsp;kg  U/G/Y/DM (mm): 5096/1970/1510/3006

Dosya:Plymouth-Voyager-SWB-1.jpg|Plymouth Voyager (1984):  A: 1331&nbsp;kg U/G/Y/DM (mm): 4468/1768/1631/2845 
Dosya:Chrysler Pacifica (RU) IMG 8281.jpg|Chrysler Pacifica (RU) (2012):  A: 2242&nbsp;kg U/G/Y/DM (mm): 5172/2022/1777/3089 

Dosya:TofasSahininAntalyafront.JPG|alt=Tofaş-Fiat 131 Şahin: 985&nbsp;kg|Tofaş 131 Şahin (1994):   A: 985&nbsp;kg U/G/Y/DM (mm): 4316/1642/1437/2490
Dosya:Fiat Tipo 4d notchback sedan vanuit Aken bij Albert Heijn Kerkrade.jpg|alt=Fiat Egea Sedan: 1355&nbsp;kg|Fiat Egea (2024):   A: 1355&nbsp;kg U/G/Y/DM (mm): 4538/1792/1502/2637


## Kaynakça