Vaftizci Yahya (Caravaggio)

***Vaftizci Yahya*** (bazen ***Vahşi Doğadaki Yahya*** olarak da adlandırılır), İtalyan Barok sanatçısı Michelangelo Merisi da Caravaggio'nun (1571–1610) en az sekiz tablosuna konu olmuştur.

Vaftizci Yahya'nın hikâyesi İncil'lerde anlatılmaktadır. Yahya, İsa'nın kuzeni olup, görevi Mesih'in gelişine hazırlık yapmaktı. Kudüs ve Ölü Deniz arasındaki Yahudiye Çölü'nde yaşamıştı; "elbiseleri deve tüyünden, kuşağı deridendi; yediği çekirge ve yabani baldı." Yahya, İsa'yı Şeria Nehri'nde vaftiz etmiş ve sonunda Herod Antipas tarafından, kralı kötü yollarından dönmeye çağırdığı için öldürülmüştür. Hristiyan sanatında Yahya genellikle kase, kamış haç, deve derisi giysi ve kuzu figürleri ile tanımlanır. Karşı-Reformasyon öncesinde en popüler sahneler, İsa'nın vaftizi ya da İsa ve Meryem ile küçük Vaftizci Yahya'nın birlikte gösterildiği sahnelerdi. Tek başına çölde tasviri daha az rastlanan bir konuydu. Genç Caravaggio için ise Yahya daima vahşi doğada yalnız bir çocuk ya da genç olarak resmedilmiştir. Bu imge, Luka İncili'ndeki "Çocuk büyüyor, ruhen güçleniyor ve İsrail halkına gösterileceği güne dek çölde yaşıyordu." ifadesine dayanıyordu. Bu eserler, Caravaggio'ya yarı çıplak genç figürleri dini bir bağlamda resmetme olanağı tanımıştır.

Bu yalnız sahnelerin dışında, Caravaggio Vaftizci Yahya'nın ölümüyle ilgili üç büyük anlatı sahnesi de resmetmiştir: Malta'daki *[[Vaftizci Yahya'nın Başının Kesilmesi (Caravaggio)|Başın Kesilmesi]]* ve iki karamsar Salome sahnesi: Madrid ve Londra versiyonları.

## ''Vaftizci Yahya'', Toledo

Bu tablonun Caravaggio'ya atfedilmesi tartışmalıdır — diğer bir aday sanatçı erken dönem takipçisi Bartolomeo Cavarozzi'dir. Eser, İspanya'da Toledo'daki Museo Tesoro Catedralicio koleksiyonundadır. John Gash, Caravaggio'nun ilk biyografi yazarı Mancini'nin söz ettiği, Consolation Hastanesi'nin başrahibi için yapılan resimlerden biri olabileceğini belirtir. Mancini'ye göre başrahip "sonrasında tabloları kendi memleketine götürmüştü"; ancak Mancini'nin elyazmalarının bir versiyonunda bu yer Sevilla olarak, bir diğerinde ise Sicilya olarak geçer.

1593 yılında hastanede İspanyol bir başrahip görev yapmıştır ve bu kişi 1595 Haziran'ına kadar ayrılmamış olabilir. Gash, A.E. Pérez Sánchez’in görüşüne atıf yapar: Aziz figüründe Cavarozzi etkileri gözükse de, yaprağın işlenişindeki yüksek kalite Caravaggio'ya daha yakın bir üslubu işaret etmektedir. Yumuşak chiaroscuro (ışık ve gölge kullanımı) ve ince kontur çalışması, Caravaggio'nun erken eserlerinden *[[Müzisyenler (Caravaggio)|Müzisyenler]]* ve *[[Aziz Fransis'in Vecdi (Caravaggio)|Aziz Fransis'in Vecdi]]* ile paralellik göstermektedir.

Eğer gerçekten Sevilla'ya erken tarihte ulaşmışsa, Diego Velázquez'in erken dönem eserlerine de etkisi olmuş olabilir. Ancak Cavarozzi lehine olan kanıtlar da güçlüdür ve onun 1617–1619 yılları arasında İspanya'ya seyahat ettiği bilinmektedir.

---

## ''Vaftizci Yahya'' (Koçlu Genç) – Roma, Musei Capitolini ve Doria Pamphilj Galerisi

*Amor Vincit Omnia* tablosunda model olarak kullanılan çocuk, Caravaggio'nun yardımcısı ve muhtemelen öğrencisi Cecco'dur. Cecco'nun 1610–1625 yılları arasında Roma'da aktif olan Cecco del Caravaggio olduğu düşünülmektedir.

*Amor Vincit Omnia* tablosunda modelin neşeli pozu, sahnelenen konunun ötesinde neredeyse Cecco'nun bir portresine dönüşmüştür. Benzer şekilde Mattei için yapılan *Vaftizci Yahya* da gerçekte bir Vaftizci tasvirinden çok, Cecco'nun canlı tasviri gibidir. Genç Yahya, koçun boynuna kolunu dolamış, seyirciye muzipçe bakan bir çocuk olarak betimlenmiştir.

Bu resimde neredeyse hiçbir kutsal sembol bulunmaz: ne haç, ne deri kuşak. Sadece kırmızı bir örtü ve koç vardır. Gelenekte Vaftizci Yahya'nın hayvanı *kuzu* iken burada *koç* tercih edilmiştir ki bu da genellikle şehvetin sembolüdür.

Bu eserin pozlaması, Michelangelo'nun Sistine Şapeli'ndeki *ignudi* figürlerinden birine göndermedir. Caravaggio'nun bu figürle sanat tarihi bilgili koleksiyonerlere göndermede bulunduğu düşünülür.

## ''Vaftizci Yahya'', Kansas City, Missouri

1604 yılında Caravaggio, bankacı ve sanat hamisi Ottavio Costa için bir *Vaftizci Yahya* resmi yaptı. Ancak Costa tabloyu kendi koleksiyonunda tutmaya karar verdi ve orijinal yerine bir kopya gönderdi.

Bugün bu tablo Kansas City'deki Nelson-Atkins Museum of Art koleksiyonunda yer almaktadır.

Tablo, derin gölgelerden çıkıp izleyiciye doğru eğilen figürüyle dikkat çeker. Bu resimde genç Yahya'nın melankolik ifadesi, vaazlarının trajik doğasına ve erken yaşta şehit edilişine işaret eder. Aynı zamanda Caravaggio'nun kendi karanlık ruh halinin bir yansıması olarak da yorumlanır.

---

## ''Vaftizci Yahya'', Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma

Bu eser, Costa için yapılan Yahya tablosuyla aynı dönemde (yaklaşık 1604–1605) yapılmıştır. Aziz Yahya, tanıtıcı semboller olmaksızın gösterilir. Modelin gerçekçi, işçi elleri ve boyun çizgileri, Caravaggio'nun Roma’daki yaşamın gerçekliğini yansıttığını gösterir.

## ''Vaftizci Yahya (Kuyudaki Yahya)'', MUZA, Valletta

Bu tablo uzun süre özel koleksiyondaydı, 2022 yılında MUZA müzesine taşınmıştır.

Tema, çölde su içen genç Vaftizci Yahya'dır. Tablodaki ışık-gölge kontrastı ve figürün psikolojik çözümlemesi, Caravaggio'nun tarzıyla uyumludur.

## ''Vaftizci Yahya'', Galleria Borghese, Roma

Bu tablo, sanatçının yaşamının son yılında yapılmıştır. Tablo, ağır melankoli, kırmızı bir örtü ve çalıntı ruh halini simgeler. Modelin hüznü, Caravaggio'nun Roma'ya dönebilmek için verdiği mücadeleyle ilişkilendirilir.

## ''Vaftizci Yahya (Uzanmış Yahya)'', Münih

Bu tablo, Caravaggio'nun son dönemde Napoli'de yaptığı eserler arasındadır. San Giovanni Battista temasının en duygusal ve beden dili en yoğun varyasyonlarından biridir. Tablo, Napoliten çevre aracılığıyla İspanya'ya, oradan da Latin Amerika'ya geçmiş, ardından Avrupa'ya geri dönmüştür.

## ''Vaftizci Yahya Kuzu Beslerken'' – Özel Koleksiyon, Roma
17. yüzyıl başı, tuval üzerine yağlı boya, 78x122 cm.

Bu tablo uzun süre bilinmeyen bir koleksiyonda kalmış, 21. yüzyılda sanat dünyasına tanıtılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Vaftizci Yahya'nın Başının Kesilmesi (Caravaggio)
* Caravaggio eserleri listesi

## Kaynakça

## İleri Okuma
* 
* Jürgen Müller: "Adsum" – Caravaggio'nun Capitolina'daki Vaftizci Yahya tablosu üzerine, *Kunstgeschichte*, 2020. https://www.kunstgeschichte-ejournal.net/564/

## Özet
Caravaggio'nun *Vaftizci Yahya* temalı resimleri, sanatçının hem gençliğinde hem de olgunluk döneminde defalarca ele aldığı bir konudur. İlk dönem eserlerinde genç, masum bir figür olarak; son dönemlerinde ise melankolik, karanlık bir atmosferde betimlenmiştir. 
Bu eserler, Caravaggio'nun insan bedenine, ışık ve gölge oyunlarına ve dini temaların insani yorumuna getirdiği devrimsel bakışın önemli örnekleridir.

## Ayrıca bakınız
* Vaftizci Yahya'nın Başının Kesilmesi (Caravaggio)
* Caravaggio
* Barok sanat
* Katolik sanatı
* Rönesans sonrası sanat akımları

## Dış bağlantılar
* 
* Galleria Borghese Resmi Sitesi
* Heritage Malta Resmi Sitesi