Gezer Takvimi

**Gezer takvimi**, 1908 yılında İrlandalı arkeolog R. A. Stewart Macalister tarafından, Kudüs'ün 20 mil batısında yer alan antik Gezer şehrinde keşfedilen, erken dönem Kenan diliyle yazılmış küçük bir kireçtaşı tablettir. Genellikle MÖ 10. yüzyıla tarihlenir, ancak kazı stratifiye edilmemiştir.

Bilim insanları, metnin dilinin Fenikece mi İbranice mi, yazının ise Fenike (veya Proto-Kenan) mi yoksa paleo-İbranice mi olduğu konusunda görüş ayrılığı yaşamaktadır. Koller, metnin dilinin Kuzey İbranicesi olduğunu ileri sürmüştür.

Yazıt, tarımsal mevsimleri belirsiz tarihlerle anlattığı için resmi bir takvim değildir. Ritüel ya da bürokratik bir takvimde olduğu gibi kesin zaman dilimlerini içermez. Bu nedenle, bazı zaman dilimleri bir yerine iki ayı kapsar ve bilinen ay numaraları ya da isimleri kullanılmamıştır.

## Yazıt
Takvim, kireçtaşı bir levha üzerine kazınmış olup, her döneme hasat, ekim veya belirli bitkilerin bakımı gibi görevlerin atandığı aylık ya da iki aylık periyotları anlatır.

KAI 182 olarak bilinen bu yazıt, Fenike veya paleo-İbranice yazısıyla yazılmıştır.

𐤉𐤓𐤇𐤅𐤀𐤎𐤐.𐤉𐤓𐤇𐤅𐤆
𐤓𐤏.𐤉𐤓𐤇𐤅𐤋𐤒𐤔
𐤉𐤓𐤇𐤏𐤑𐤃𐤐𐤔𐤕
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑𐤓𐤔𐤏𐤓𐤌
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑𐤓𐤅𐤊𐤋
𐤉𐤓𐤇𐤅𐤆𐤌𐤓
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑
::𐤉𐤁𐤀

Bunun kare İbranice harflerle karşılığı ise şudur:

:
:
:
:
:
:
:

::

Bu, kelime ayrımları için boşluklar eklenmiş aşağıdaki transliterasyona karşılık gelir:

:**yrḥw ʾsp  yrḥw z**
:**rʿ  yrḥw lqš**
:**yrḥ ʿṣd pšt**
:**yrḥ qṣr šʿrm**
:**yrḥ qṣrw kl**
:**yrḥw zmr**
:**yrḥ qṣ**
:**ʾby** [h]

Metin şu şekilde çevrilmiştir:

: İki ay hasat
: İki ay ekim
: İki ay geç ekim
: Bir ay keten kesimi
: Bir ay arpa biçimi
: Bir ay biçme ve tahıl ölçme
: İki ay budama
: Bir ay yaz meyvesi
:: Abij [ah]

Olası karşılık gelen aylar:
: Ekim, Kasım — İbrani takviminde Tişri, Heşvan
: Aralık, Ocak — Kislev, Tevet
: Şubat, Mart — Şevat, Adar
: Nisan — Nisan
: Mayıs — İyar
: Haziran — Sivan
: Temmuz, Ağustos — Tamuz, Av
: Eylül — Elul

Bilim insanları, takvimin bir okul çocuğunun hafıza egzersizi, popüler bir halk şarkısı veya çocuk şarkısı metni olabileceğini öne sürmüşlerdir. Bir diğer olasılık ise, çiftçilerden vergi toplamak amacıyla hazırlanmış bir belge olmasıdır.

Takvimin kâtipi muhtemelen "Abijah"dır; bu isim "Yah (Tetragrammaton'un kısa bir biçimi) babamdır" anlamına gelir. Bu isim, İncil'de birkaç kişi için geçmektedir, bunlar arasında bir Yehuda kralı da bulunmaktadır (1 Krallar 14:31). Eğer bu doğruysa, bu durum, YHWH isminin erken bir tanıklığını sunar ve Meşa Stelesi'nden bir yüzyıldan daha uzun bir süre önceye tarihlenebilir.

## Tarihçe
Takvim, 1908 yılında Filistin Keşif Fonu'ndan R.A.S. Macalister tarafından, Kudüs'ün 20 mil batısındaki antik Kenan şehri Gezer'de yapılan kazılarda keşfedilmiştir.

Gezer Takvimi şu anda, I. Dünya Savaşı'ndan önce ortaya çıkarılan Siloam yazıtı ve diğer arkeolojik buluntularla birlikte, İstanbul Arkeoloji Müzelerinin bir parçası olan Eski Şark Eserleri Müzesinde sergilenmektedir. Gezer Takvimi'nin bir kopyası ise İsrail'deki İsrail Müzesi'nde sergilenmektedir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili eserler

*  "The Gezer Calendar" in *Bulletin of the American Schools of Oriental Research* (BASOR). 1943. Volume 92:16–26. Original description of the find.
* Koller, Aaron. "Ancient Hebrew מעצד and עצד in the Gezer Calendar," Journal of Near Eastern Studies 72 (2013), 179–193, available at https://repository.yu.edu/handle/20.500.12202/4440.
* Sivan, Daniel "The Gezer calendar and Northwest Semitic linguistics", *Israel Exploration Journal* 48,1-2 (1998) 101–105. An up-to-date linguistic analysis of this text.
* Dever, William G. “Gezer”. In *The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East* vol. 2, Editor in Chief Eric M. Meyers, 396–400. New York: Oxford University Press, 1997.
* Pardee, Dennis. “Gezer Calendar”. In *The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East* vol. 2, Editor in Chief Eric M. Meyers, 396–400. New York: Oxford University Press, 1997.