Bum (Doctor Who)

"**Boom**", Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi *[[Doctor Who]]*nun 14. sezonunun üçüncü bölümü. 18 Mayıs 2024 tarihinde BBC One kanalında, 17 Mayıs'ta Disney+ platformunda yayımlanmıştır. Bölüm, büyük çaplı bir savaşın ortasında farklı bir gezegene inen On Beşinci Doktor (Ncuti Gatwa) ve yol arkadaşı Ruby Sunday'in (Millie Gibson) etrafında dönmektedir. Doktor bir mayına basar ve o mayını hareket etmeden etkisiz hâle getirmek zorundadır.

2010 ve 2017 yılları arasında baş yazarlık görevinde bulunan Steven Moffat tarafından yazılan bölümün yönetmenliğini Julie Anne Robinson üstlenmiştir. Tamamen Wolf Studios Wales'te inşa edilen iki sette çekilmiş ve sınırlı bir oyuncu kadrosuna sahip olduğu için bottle episode olarak kabul edilmektedir. Bir sonraki sezona kadar yer alması beklenmeyen Varada Sethu, sürpriz şekilde bölümde görünmüştür. Bölüm genel olarak olumlu eleştiriler almıştır.

## Konu
Savaş dolayısıyla harap olmuş bir gezegende, Anglikan Ordusu'ndan kör bir asker olan John Francis Vater, bir robot ambulans tarafından yakalanır, öldürülür ve kişiliğini içeren bir yapay zeka silindiri hâline getirilir. Doktor, henüz oraya varan TARDIS'ten çıkar ve Ruby, Doktor'u takip ederken, Doktor bir mayına basar. Bu mayın Villengard silah üretim şirketine aittir. Mayın, üzerine basanın DNA'sını etkileyerek onu bir patlayıcıya dönüştüren bir mekanizmaya sahiptir. Doktor, Zaman Lordu'nun DNA'sının, insan DNA'sından farklı olduğunu ve bunun gezegenin yarısını yok edecek bir patlamaya neden olacağını bilmektedir.

Kendisini dengelemek için tek ayak üstünde durmak yerine Vater'ın silindirini kullanır. Vater'ın kızı Splice, babasını ararken oraya gelir. Ruby, Splice'ı Doktor ve silindirden uzak tutmak zorunda kalır, böylece alarmı tetiklememiş olur. Üçlüye Anglikan Ordusu'ndan bir diğer asker olan Mundy Flynn katılır. Flynn, Kastorianlar adlı yeraltında yaşadığı düşünülen uzaylılarla savaştıklarını açıklar. Doktor, Mundy'yi durum hakkında uyarır. Bir başka robot ambulans Doktor'u "tedavi etmek" için gelir ve Ruby ile Mundy'yi savaşla dikkatini dağıtmaya zorlar. Ruby, Mundy'yi mecburen kolundan vurmak üzereyken, Mundy'ye aşık olan asker Canto gelir ve Ruby'yi vurarak onun ağır yaralanmasına neden olur.

Doktor gerçeği açıklar: Kastorianlar yoktur ve Villengard sadece askerlerin burada bulunmasından para kazanmaktadır. Mayını ve toplu halde gelen ambulansları durdurmak için teslim olmaları gerektiğini söyler. Ne Mundy ne de Canto'nun bunu yapma yetkisi olmadığından Doktor, Vater'ın yapay zekasını Villengard'ın veritabanlarına girip ekipmanlarını kapatması için ikna eder. Ruby'yi tedavi etmeye çalışan bir ambulansı yeniden yapılandırmaya çalışırken Canto öldürülür ve geride Mundy'ye onu ne kadar sevdiğini söyleyen bir silindir bırakır. Villengard'ın ambulansları Vater'ın yapay zekasına karşı savaşmaya çalışsa da, Vater başarılı olur. Mayını kapatmakla kalmaz, Doktor'un mayının üzerinden inmesine izin verir, aynı zamanda tüm Villengard'ı da çökertir, savaşı bitirir ve ambulansın Ruby'yi gerçekten tedavi etmesini sağlar.

Mundy, daha önce Vater'a söz verdiği gibi Splice'a sahip çıkar ve Doktor ile Ruby'nin rahatlamış bir şekilde ayrılmalarını izlerler.

## Yapım
### Geliştirme

"Boom", *Doctor Who* eski baş yazarı ve yürütücü yapımcısı Steven Moffat tarafından yazılmıştır. "Twice Upon a Time" (2017) bölümünden sonra yazdığı ilk bölümdür. *Doctor Who*ya dizi sorumlusu olarak dönen Russell T Davies tarafından davet edilmiştir. Bölümün ayrıntısına girerken Moffat, *[[Genesis of the Daleks]]* (1975) hikâyesinde Doktor'un birkaç dakikalığına mayına bastığı ilk bölümden ilham almış ve bu konsepti bölümün tamamını kapsayacak şekilde genişletmek istemiştir. Ayrıca bölümün daha önce keşfetmediği bir tür olduğu hissini veren sürükleyici bir bölüm olmasını ummuştur. Moffat, yapım ofisine Davies'in teklifini kabul ettiğini resmî olarak söylemeden önce 2021'in sonlarında bölümün kaba taslağını yazmaya başladığını belirtmiştir. İlk taslağının doğru yerde başlamadığına inanarak, 12 ila 14 sayfa arasında yazdıktan sonra bölümü yeniden yazmak için çöpe atmıştır. Bölümde silah üreten ve ilk kez "The Doctor Dances" (2005) bölümüne adı geçen ve yine Moffat tarafından yazılan "Villengard" adlı kurgusal bir şirketin hikayesini geliştirmiştir. Bölümün okuması 1 Mart 2023 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Moffat ayrıca bölümün yürütücü yapımcılığını üstlenmiş ve çekimler başlamadan önce bölümlü ilgili toplantılara liderlik etmiştir. "Boom" sınırlı bir sete ve küçük bir oyuncu kadrosuna sahip olması sebebiyle bottle episode olarak değerlendirilmiştir.

### Çekimler

"Boom", on dördüncü sezonun geri kalanıyla ve sezonun ilk bölümü olan "Space Babies" ile birlikte üçüncü yapım bloğunda çekilmiştir. Bölümü Julie Anne Robinson yönetmiş ve bölümü genellikle yapıldığı gibi sıra dışında çekmek yerine sahne sahne çekmeyi tercşh etmiştir. Robinson ayrıca dizide normalde yapılandan daha uzun çekimler yapmış ve bu çekimlerden bazıları yedi dakikaya kadar sürmüştür.

20 güne kadar çekim yapabileceği bir kratere ihtiyacı olan yapım ekibi, çekimi yerinde yapmayı düşünmüş ve Galler'deki Parys Dağı da dâhil olmak üzere pek çok taş ocağını araştırmışlardır. Yapım tasarımcısı Phil Sims, sonunda sert hava koşulları olasılığını önlemek için seti Wolf Studios Wales'taki bir ses sahnesinde kurmaya karar vermiştir. Wolf Studios'un arka alanında bir kamp alanı inşa edilmiş ve nakliye konteynırları ile stüdyonun dış duvarı arka plan olarak kullanılmıştır. Ortam olarak kullanılan kurgusal gezegenin geri kalanı, bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler kullanılarak yapılmış ve büyük bir LED ekranda gösterilmiştir.

### Ekip
Bölümde Mundy Flynn'i canlandıran Varada Sethu daha önce duyurulmamıştır. Ancak daha önce Sethu'nun yol arkadaşı olarak on beşinci sezonda yer alacağı açıklanmıştır. Sethu daha sonra "Boom"un çekimleri tamamlanana kadar on beşinci sezonda yer almadığını söylemiştir. Davies, Sethu'nun yol arkadaşı karakterinin Flynn olmayacağını doğrulamış ancak ikisi arasında nihai bir bağlantı olduğunu öne sürmüştür. Moffat, Flynn'in görünmesini Jenna Coleman'ın yol arkadaşı Clara Oswald olarak duyurulmasının ardından beklenenden bir yıl önce dizide gösterilmesiyle karşılaştırmıştır.

Susan Twist, bölümde tasvir edilen Ambulans Yapay Zekasını canlandırmıştır. Twist aynı zamanda önceki bölümlerde farklı karakterler olarak görünmüştür. Konuk oyuncu kadrosunun geri kalanında Joe Anderson, Majid Mehdizadeh-Valoujerdy, Caoilinn Springall ve Bhav Joshi yer almaktadır.

## Yayımlanma ve tepkiler
### Yayımlanma
Birleşik Krallık'ta "Boom" ilk kez 18 Mayıs 2024 tarihinde BBC iPlayer üzerinden ve BBC One kanalında yayımlanmıştır. 17 Mayıs'ta Amerika Birleşik Devletleri'nde Disney+ platformunda yayımlanmıştır. Disney ayrıca Birleşik Krallık ve İrlanda dışında uluslararası olarak bölümü dağıtmıştır.

### Reytingler
Bölüm yayımlandığı gece BBC One'da 2,04 milyon kişi tarafından izlenmiştir. Bir önceki bölüm olan "The Devil's Chord"a göre neredeyse 200.000 seyirci kaybı yaşamıştır.

### Eleştiriler
Rotten Tomatoes'da 14 eleştirmenden %86'lık bir yüzde alan bölüm olumlu eleştiriler almıştır. Sitede eleştirmenler "eski dizi sorumlusu Steven Moffat'ın senaryo yazımı görevlerine geri dönmesiyle, Ncuti'nin Doktor'u tamamen hareketsiz kalsa bile bölümün bu yeni ikilinin gelişiminde büyük adımlar attığı" yorumu üzerinde fikir birliğine varmıştır.

Bölümü "anlık bir klasik" olarak tanımlayan *[[Total Film]]* editörü Emily Murray, bölüm hakkında "güzelce uygulanmış basit bir önerme" demiş ve *Doctor Who*yu kimsenin Moffat gibi yazamayacağını, Ncuti Gatwa'nın da daha önce hiç bu kadar iyi olmadığını yazmıştır. *[[Den of Geek]]* yazarı Stefan Mohamed, bölümü sadeliği, cüretkârlığı ve heyecan verici kalitesi nedeniyle övmüştür. Başrol performanslarının güçlü olduğunun altını çizmiş, yüksek konseptin ilgi çekici bir izleme deneyimine katkıda bulunduğunu vurgulamış ve şöyle söylemiştir: "Bölüm, verimli ve ilgi çekici bir dünya inşasını, korku, gerilim, komedi, duygusal karakter anlarını, bahsedilen gelecekteki yol arkadaşı ve bazı etkileyici temaları dengeli bir şekilde bir araya getiriyor. Hiçbir öğe diğerini gölgede bırakmıyor". Gatwa, Gibson ve Sethu performanslarından ötürü övgü alırken, Moffat'ın yazıları da diyalogun ardındaki gerilime dikkat çeken eleştirmenler tarafından beğenilmiştir.

Öte yandan *[[The Independent]]*tan Ed Power, Moffat'ın kendisiyle çeliştiğini ve bölümün konularını fazla kaba bir şekilde ele aldığını düşünmüştür. Ayrıca *[[The Daily Telegraph]]* editörü Anita Singh, Disney'in etkisinin çok büyük olduğunu ve Doktor'un rejenerasyon geçirmesi için henüz erken olduğunu düşündüğünden potansiyel riski göremediğini belirtmiştir.

Gatwa, sezondaki en sevdiği bölümün "Boom" olduğunu belirtmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*