Airplane!

**Uçak**  (İngilizce özɡün adıyla: ***Airplane!*** (alternatif ismiyle ***Flying High!***), Yapımcılığını Jon Davison üstlendiği, Jim Abrahams ve David ve Jerry Zucker kardeşlerin ilk yönetmenlik denemeleri olan 1980 yapımı bir Amerikan felaket komedisi filmidir. Oyuncu kadrosunda Robert Hays ve Julie Hagerty ve Leslie Nielsen, Robert Stack, Lloyd Bridges, Peter Graves, Kareem Abdul-Jabbar ve Lorna Patterson yer almaktadır. Felaket filmi türünün, özellikle de konusunu, ana karakterlerini ve bazı diyaloglarını ödünç aldığı 1957 yapımı Paramount filmi Zero Hour! filminin bir parodisidir. Ayrıca Airport 1975 ve Airport serisindeki diğer filmlerden birçok unsur almıştır. Film, ɡörsel ve sözel kelime oyunları, espriler, sürekli espriler ve kara mizah da dahil olmak üzere gerçeküstü mizah ve hızlı tempolu slapstick komedi kullanımıyla bilinmektedir.

Paramount Pictures tarafından yayınlanan film, 3,5 milyon dolarlık bütçesine rağmen dünya çapında 171 milyon dolar hasılat elde ederek hem eleştirel hem de ticari bir başarı elde etti. Yapımcılar, En İyi Uyarlama Komedi dalında Writers Guild of America Ödülü'nün yanı sıra En İyi Müzikal veya Komedi Filmi dalında Altın Küre Ödülü ve En İyi Senaryo dalında BAFTA Ödülü'ne aday gösterildi.

Filmin şöhreti, vizyona girmesinden bu yana önemli ölçüde arttı ve *Airplane!* ɡünümüzde gelmiş geçmiş en iyi komedi filmlerinden biri olarak kabul edilmektedir ve popüler kültürde sayısız gönderme, saygı duruşu ve parodiye ilham kaynağı olmuştur. Film, Bravo'nun En Komik 100 Film listesinde altıncı sırada yer aldı. Birleşik Krallık'taki Channel 4 kanalı tarafından 2007 yılında yapılan bir ankette, Monty Python'ın Brian'ın Hayatı'nın ardından tüm zamanların en iyi ikinci komedi filmi seçildi. 2008'de Empire dergisi tarafından Tüm Zamanların En İyi 500 Filmi'nden biri olarak seçildi ve 2012'de Gelmiş Geçmiş En Komik 50 Komedi anketinde bir numara seçildi. 2010 yılında, Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihsel veya estetik açıdan önemli" olarak Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi'nde korunmak üzere seçildi.

## Konusu
Eski bir savaş pilotu olan Ted Striker, travma geçirmiş bir savaş gazisiyken artık taksi şoförlüğü yapmaya başlamıştır. Ted, uçmaya karşı patolojik korkusu ve ardından gelen "içki problemi" (içecekleri ağzı dışında her yere sıçratması) nedeniyle, sorumluluk alacağı bir işte çalışamamaktadır. Pilotken kız arkadaşı, aynı zamanda bir uçuş görevlisi olan Elaine Dickinson, Los Angeles'tan Chicago'ya giden tarifeli uçağına binmeden önce Ted'le ilişkisini bitirir. Ted taksisini terk eder ve onu geri kazanmak için aynı uçakta bir bilet alır. Ancak uçağa bindiğinde Elaine onu reddetmeye devam eder ve bu da Ted'in üzüntüyle anılarını tazelerken istemeden birkaç yolcuyu intihara sürüklemesine neden olur.

Uçak içi yemek servisi bittikten sonra tüm uçuş ekibi ve birkaç yolcu hastalanır. Yolculardan biri olan Dr. Rumack (Leslie Nielsen), yemek servisi sırasında servis edilen balığın gıda zehirlenmesine neden olduğunu anlar. Uçuş ekibi hareketsiz kalınca, Elaine yardım için Chicago kontrol kulesiyle iletişime geçer ve kule amiri Steve McCroskey'den uçağın otopilotunu, yani "Otto" lakaplı büyük, şişirilebilir bir kukla pilotu etkinleştirmesi talimatını alır. Bu, onları Chicago'ya ulaştıracaktır, ancak uçağı indiremezler. Elaine ve Rumack, Ted'i uçağın kontrolünü almaya ikna ederler. Steve, Ted'in eskiden savaş uçağı pilotu olduğunu öğrenince, iniş prosedürünü Ted'e anlatması için Ted'in eski komutanı Rex Kramer ile iletişime geçer (artık ticari pilot olarak görev yapmaktadır). Kramer ne yapması ɡerektiği ile ilɡili talimatlar vermeye başlayınca Ted huzursuzlanır ve savaş zamanına dair anıları canlanır. Elaine ve Rumack, Ted'in özgüvenini artırır ve Ted tekrar kontrolü ele almayı başarır.

Uçak Chicago'ya yaklaşırken hava kötüleşir ve inişi zorlaştırır. Ted, Elaine'in yardımcı pilot olarak yardımı ve Rex'in kuleden rehberliği sayesinde iniş takımları kopmasına rağmen uçağı güvenli bir şekilde indirmeyi başarır ve yolcular sadece hafif şekilde yaralanır. Uçağın tahliyesi için kurtarma araçları gelir. Ted'in cesaretinden etkilenen Elaine, ona sarılıp öper ve ilişkileri yeniden başlar. Otopilot "Otto" uçağı yeniden çalıştırır ve yanında bir kadın arkadaşı şişerken havalanır.

## Oyuncu Kadrosu
* Robert Hays - Ted Striker
* Julie Hagerty - Elaine Dickinson
* Kareem Abdul-Jabbar - Birinci Subay Roger Murdock
* Lloyd Bridges - Steve McCroskey
* Peter Graves - Yüzbaşı Clarence Oveur
* Leslie Nielsen - Dr. Rumack
* Lorna Patterson - Randy
* Robert Stack - Yüzbaşı Rex Kramer
* Stephen Stucker - Hava Trafik Kontrolörü Johnny Henshaw-Jacobs
* Frank Ashmore - Uçuş Mühendisi Victor Basta
* Jonathan Banks - Gunderson
* Craig Berenson - Paul Carey
* Barbara Billingsley - jive lady
* Lee Bryant - Bayan Hammen
* Nicholas Pryor - Jim Hammen
* Joyce Bulifant - Bayan Davis
* Maureen McGovern - Rahibe
* Kenneth Tobey - Hava Kontrolörü Neubauer
* Marcy Goldman - Bayan Geline
* Barbara Stuart - Bayan Kramer
* Ross Harris - Joey Hammen
* Norman Alexander Gibbs - ilk jive adamı
* Al White - ikinci jive adamı
* David Hollander - kahveli genç oğlan
* Michelle Stacy - kahveli genç kız
* David Leisure - ilk Krishna
* Jason Wingreen - Dr. Brody
* Jill Whelan - Lisa Davis
* Ethel Merman - Teğmen Hurwitz
* Lee Terri - Bayan Linda Oveur
* Jimmie Walker - ön cam Silecek Adam
* James Hong - Japon General
* Howard Jarvis - Taksideki Adam
* Michael Laurence - Haber Spikeri
* Herb Voland - Hava Kontrolörü Macias
* Otto - Kendisi

## İlgili çalışmalar

### Devam filmi
İlk olarak 10 Aralık 1982'de vizyona giren *[[Airplane II: The Sequel]]*, bilim kurgu film türünü ele almaya çalışmış, ancak yine de felaket filmlerinin genel temasına vurgu yapmıştır. Oyuncu kadrosunun çoğu devam filmi için yeniden bir araya gelse de, Airplane! filminin senaristleri ve yönetmenleri filme dahil olmamayı tercih etmiştir. Airplane! DVD yorumunda David Zucker, Jim Abrahams ve Jerry Zucker'in Airplane II'yi hiç izlemediklerini ve izlemeyi dahi istemedikleri iddia edilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*''Uçak!'' Michael Schlesinger'in Ulusal Film Arşivi'ndeki makalesi
*
*Airplane! (1980) (archived 2023) on ParamountMovies.com
* 
* 
* 
* 
* Kesinlikle 30 (Bana Shirley Demeyin!)  *[[The New York Times]]* hakkında retrospektif makale, 25 Haziran 2010
* 30 yaşında uçak! Hayatlarının yolculuğu  *[[The Guardian]]* dergisinden retrospektif makale, 22 Ağustos 2010
* "Ted Stryker'ın İki Sorunlu Yolculuğu, Adam-Troy ve Judy Castro'nun *Sıfır Saati!* ve *Uçak!* karşılaştırması.