Kas gevşetici

**Kas gevşetici**, iskelet kası işlevini etkileyen ve kas tonusunu azaltan bir ilaçtır. Kas spazm, ağrı ve hiperrefleksi gibi semptomlarını hafifletmek için kullanılabilir.

"Kas gevşetici" terimi iki ana terapötik gruba atıfta bulunmak için kullanılır: Nöromüsküler blokörler ve spazmolitikler.

Nöromüsküler blokörler, nöromüsküler uç plakadaki iletime müdahale ederek etki yapar ve hiçbir merkezi sinir sistemi (MSS) aktivitesi yoktur. Genellikle cerrahi yöntemlerde ve yoğun bakım ve acil tıp'ta hastayı geçici felç etmek için kullanılırlar.

"Merkezi etkili" kas gevşetici olarak da bilinen spazmolitikler, kas-iskelet sistemi ağrısını ve spazmlarını hafifletmek ve çeşitli nörolojik durumlarda spastisiteyi azaltmak için kullanılır.

Hem nöromüsküler blokörler hem de spazmolitikler sıklıkla kas gevşetici olarak birlikte gruplandırılsa da, terim genellikle yalnızca spazmolitiklere atıfta bulunmak için kullanılır.

## Tarihçe
Kas gevşetici ilaçların bilinen en eski kullanılanlar, iskelet kas felci nedeniyle ölüme neden olan zehir uçlu ok'ları kullanan Güney Amerika'daki Amazon Havzası yerlileri idi. Bu ilk kez 16. yüzyılda Avrupalı kaşifler karşılaştığında belgelendi.

Leipzig'de Heinrich Braun'un öğrencisi olan cerrah Arthur Läwen, başlangıçta fareler ve kobaylar üzerinde deneyler yaptıktan sonra, 1912'de farmakolog Rudolf Boehm tarafından küçük bir dozajda takviye olarak sağlanan yüzde ikilik bir çözelti olarak "Curarin"i zaten kullanmıştı. Operasyonlarda eter anestezisi kullanılmış ve yaranın kapanması sırasında karın duvarında gevşeme fark edilmiştir. 
Kombinasyon anestezisinde kas gevşeticilerin anestezide klinik olarak kullanılmasıyla, analjezikler, hipnotikler ve gevşeticilerin kombinasyonuyla kalp, dolaşım ve metabolizma üzerindeki toksik yan etkiler (ilgili bireysel bileşenlere daha az ihtiyaç duyularak) azaltılabilir.

Anestezide kas gevşeticilerin dünya çapında kullanımı, siklopropan anestezisi altında apendektomi sırasında Harold R. Griffith (1894–1985) ve G. Enid Johnson (* 1909)  tarafından 23 Ocak 1942'de Montreal'de gerçekleştirilen kürar'ın (Tubokürarin olarak ticari adı *Intocostrin*) kullanılmasıyla başladı.

Bugün kürar olarak bilinen bu zehir, farmakoloji alanındaki en eski bilimsel çalışmalardan bazılarına yol açtı. Aktif bileşeni tubokürarin ve birçok sentetik türev, asetilkolin'in nöromüsküler iletim'deki işlevini belirlemede bilimsel deneylerde önemli rol oynadı. 1943'e gelindiğinde nöromüsküler bloke edici ilaçlar, anestezi ve cerrahi uygulamalarında kas gevşetici olarak kullanılmaya başlandı.

Süksinilkolin 1951 yılında klinik uygulamaya girdi.

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), 1959'da karizoprodol, ağustos 1962'de metaksalon ve ağustos 1977'de siklobenzaprin kullanımını onayladı.

Dünyada kullanılan bu türdeki diğer iskelet kas gevşeticileri birçok ilaç kategorisinden gelir ve bu endikasyon için öncelikli olarak kullanılan diğer ilaçlar arasında orfenadrin (antikolinerjik), klorzoksazon, tizanidin (göreceli olarak klonidin), diazepam, tetrazepam ve diğer benzodiazepinler, mefenoksalon, metokarbamol, dantrolen, baklofen'i kapsar. İskelet kaslarını gevşetmek için bir kez kullanılan ancak artık kullanılmayan veya çok nadiren kullanılan ilaçlar arasında meprobamat, barbitüratlar, methaqualone, glutetimid ve benzerleri bulunur; opioidlerin bazı alt kategorileri kas gevşetici özelliklere sahiptir ve bazıları tam afyon ürünleri, bazıları ketobemidon, piritramid ve fentanil hazırlıkları ve Equagesic gibi iskelet ve/veya düz kas gevşeticilerle birlikte pazarlanır.

### Kullanım alanları
Karın boşluğuna (laparotomi, laparoskopi) ve göğüse (torakotomi, torakoskopi) yapılan açık veya minimal invazif operasyonlar sırasında iskelet kaslarının kas tonusunu azaltmak (kas gevşemesi) için kas gevşeticilere ihtiyaç duyulur, aksi takdirde yeterli ve çalışma koşulları görsellik oluşmaz.

Laparoskopik safra kesesinin çıkarılması örneğini kullanan bir çift-kör çalışma, operasyon sırasındaki sorunları önlemek için belirli operasyonlarda derin gevşemenin gerekli olduğunu açıkça göstermiştir. Örneğin karın çoğu zaman gevşemeden yeteri kadar şişirilemez ve operasyon sonunda karın içinde açılan küçük kesiden safra kesesi dışarı çıkarılamaz.

Başka bir endikasyon endotrakeal entübasyon gerçekleştirmektir. Savunma hareketlerinin olmaması yaralanma riskini azaltır ve vokal kıvrımların görünürlüğünü ve ikincisinin geçişini iyileştirir. Kas gevşetme olmadan entübasyon sırasında ses kısıklığı ve/veya ses teli hasarı riski, gevşemenin kullanıldığı duruma göre yaklaşık üç kat daha fazladır.

### Nöromüsküler fonksiyonun izlenmesi
Gevşeme ölçümü veya nöromüsküler izleme, kas gevşetici maddeler kullanıldığında motor uç plakasındaki nöromüsküler uyarı iletiminin izlenmesini ifade eder. İki elektrot kullanılarak periferik bir sinir *gevşeme ölçer* tarafından uyarılır ve ortaya çıkan kas tepkisi niceliksel olarak ölçülür. Anestezi uzmanı bu değerleri kullanarak kas gevşeticilerin etkisini değerlendirebilir ve dozajını buna göre ayarlayabilir.

### Zıtlık
Depolarizan olmayan kas gevşeticilerin etkisi iki prensip kullanılarak tersine çevrilebilir (antagonize).

Neostigmin gibi kolinesteraz engelleyicilerin uygulanmasıyla asetilkolinesteraz’ın etkisi azaltılır, bu da kas uç plakasındaki aktive edici haberci madde olan asetilkolinin daha az parçalandığı anlamına gelir. Kantitatif oranın değiştirilmesiyle, gevşetici madde nikotinik asetilkolin reseptörlerinden uzaklaştırılır ve böylece etkisi nötralize edilir. Dezavantajları ise muskarinik asetilkolin reseptörlerinin aracılık ettiği ve parasempatik tonda artışa yol açan parasempatik sistem üzerindeki yan etkilerdir (örn. bradikardi ve diğer kardiyak aritmiler ve ayrıca bronkokonstriksiyon). Atropin verilerek bu durum azaltılmaya çalışılır.

2008 yılından bu yana kullanımı onaylanan sugammadeksin intravenöz uygulanması sonrasında kas gevşetici sıkı bir şekilde bağlanarak (“kapsüllenerek”) etkisi sona ermektedir. Ancak sugammadeks yalnızca rokuronyumu ve az miktarda da vekuronyumu bağlayabilir. Asetilkolinesteraz engelleyicilerin aksine etki nöromüsküler kavşakta değil serumda ortaya çıkar; parasempatik yan etkiler görülmez.

## Miyotropik kas gevşeticiler
Miyotropik kas gevşeticiler motor uç plakasına değil, doğrudan çizgili kas üzerine etki eder.

En önemli temsilci, hücre içi ryanodin reseptörünün doğrudan bloke ederek elektromekanik eşleşmeyi kesen, kalsiyumun sarkoplazma'dan (hücre içi kalsiyum deposu) kas hücresinin sitoplazma'sına salınmasını sağlayan böylece kasılmayı önleyen dantrolendir.

Uygulama endikasyonu kötü huylu hipertermidir. Dantrolenin kalp kasları ve düz kaslar üzerinde neredeyse hiç etkisi yoktur çünkü bu kaslarda diğer reseptörler baskındır.
## Merkezi kas gevşeticiler (Miyotonolitikler)
Merkezi kas gevşeticiler, merkezi sinir sistemi üzerinde etkisi olan ilaçlardır, örneğin: Tetrazepam, Flupirtin, Tizanidin, Baklofen, Pridinol, Tolperison, Eperison veya Metokarbamol. Kas tonusunda patolojik artışlar (spastisite) için kullanılırlar. İlacın “nemlendirici” etkisi kas tonusunu azaltır.

## Nöromüsküler blokörler

Kas gevşemesi ve felç teorik olarak, merkezî sinir sistemi, miyelin'li somatik sinirler, miyelinsiz motor sinir terminalleri, nikotinik asetilkolin reseptörleri, motor uç plakası ve kas zarı veya kasılma aparatı dahil olmak üzere çeşitli bölgelerdeki fonksiyonun kesintiye uğramasıyla oluşabilir.

Çoğu nöromüsküler blokör, nöromüsküler kavşağın uç plakasındaki iletimi engelleyerek işlev görür. Normalde motor sinir terminaline bir sinir uyarısı gelir ve kalsiyum iyonlarının akışını başlatır bu ise asetilkolin içeren sinaptik keseciklerin ekzositoz'una neden olur. Daha sonra asetilkolin sinaptik yarık boyunca yayılır. Asetilkolin esteraz (AchE) ile hidrolize edilebilir veya motor uç plakasında bulunan nikotinik reseptörlere bağlanabilir. İki asetilkolin molekülünün bağlanması reseptörde nikotinik reseptörün sodyum-potasyum kanalını açan yapısal bir değişiklik ile sonuçlanır. Bu,  ve  iyonlarının hücreye girmesine ve  iyonlarının hücreden çıkmasına izin vererek uç plakanın kutuplaşmayı kaldırmasına (depolarizasyon) neden olur ve kas kasılmasıyla sonuçlanır. Kutuplaşmayı kaldırmanın ardından asetilkolin molekülleri uç plaka bölgesinden çıkarılır ve asetilkolinesteraz ile enzimatik olarak hidrolize edilir.

Normal uç plaka işlevi iki mekanizma tarafından engellenebilir. Tubokurarin gibi depolarize edici olmayan ajanlar, agonist asetilkolinin nikotinik reseptörlere bağlanmasını ve onları etkinleştirmesini engelleyerek depolarizasyonu önler. Alternatif olarak, süksinilkolin gibi depolarize edici maddeler, Ach'yi taklit eden, reseptörü duyarsızlaştıracak ve artık aksiyon potansiyelini başlatamayacak ve kas kasılmasına neden olamayacak kadar depolarize ederek kas kasılmasını engelleyen nikotinik reseptör agonistleridir. Nöromüsküler bloke edici ilaçların bu sınıflarının her ikisi de yapısal olarak endojen ligand olan asetilkoline benzer. Birçok durumda pankuronyumda (depolarizan olmayan bir madde) olduğu gibi sert bir karbon halka sistemi ile uçtan uca bağlanan iki asetilkolin molekülü içerir.

## Spazmolitikler

Motor nöronlarda kasın kasılmasına neden olan nöronal sinyallerin üretilmesi, motor nöronun aldığı sinaptik uyarılma ve engelleme dengesine bağlıdır. Spazmolitik ajanlar genellikle ya engelleme seviyesini arttırarak ya da uyarılma seviyesini azaltarak çalışırlar. Engelleme, Gama aminobütirik asit (GABA) gibi endojen engelleyici maddelerin etkilerinin taklit edilmesi veya arttırılması yoluyla arttırılır.

### Terminoloji
Korteks, beyin sapı, omurilik veya her üç bölgede de etki gösterebildiklerinden geleneksel olarak "merkezi etkili" kas gevşeticiler olarak anılırlar. Ancak artık bu sınıftaki her ajanın MSS aktivitesine (örn. dantrolene) sahip olmadığı biliniyor, dolayısıyla bu ad hatalıdır.

Kaynakların çoğu hala "merkezi etkili kas gevşetici" terimini kullanır. MeSH'e göre, dantrolen genellikle merkezi etkili bir kas gevşetici olarak sınıflandırılır. Dünya Sağlık Örgütü, ATC'de "merkezi etkili ajanlar" terimini kullanır, ancak dantrolen için ayrı bir "doğrudan etkili ajanlar" kategorisi ekler. Bu terminolojinin kullanımı en az 1973 yılına kadar uzanır.

"Spazmolitik" terimi ayrıca spazm çözücü ile eşanlamlı olarak kabul edilir.

### Nasıl çalışır?
#### Motor uç plakası

Kas gevşeticiler motor uç plakasındaki nöromüsküler iletinin inhibitörleridir. Burası uyarının sinir hücresi'nden kas lifi'ne iletildiği yerdir.

Sinir hücresi uyarıldığında haberci madde asetilkolin, aksonal salınım bölgeleri yoluyla keseciklerden sinaptik yarığa salınır. Asetilkolin kas hücresinin reseptörlerine yayılır, oraya bağlanır ve reseptör moleküllerinin allosterik biçimini değiştirerek kas hücresine sodyum iyonlarının akışına yol açar. Bu, kas hücresini uyarmak ve kasmak için membran potansiyelinin depolarizasyonuna yol açar.

Asetilkolin, difüzyon ve enzimatik bozunma (asetilkolinesteraz) yoluyla sinaptik yarıktan hızla uzaklaştırılır. Bu, reseptördeki bağlanma bölgelerinin serbest olduğu ve yenilenen uyarılma için hazır olduğu anlamına gelir.

#### Kas gevşeticilerin etkisi
Maddeler bir kas hücresinin nikotinik asetilkolin reseptörlerine bağlanır. Bir motor sinir hücresi uyarıldığında, nörotransmiter asetilkolin salınır ancak bu haberci madde, ilgili kas hücreleri üzerindeki reseptörlerin bloke olması nedeniyle yeterli bir etkiye sahip olamaz. Kas kasılmalarının sinir uyarılarıyla kontrolü kesintiye uğrar. Bu nedenle kas geçici olarak felç olur ve aktif hareketler imkansızdır.

##### Depolarize olmayan
*Depolarizan olmayan kas gevşeticiler*, kas hücre zarının depolarizasyonunu tetiklemeden, rekabetçi antagonistler (inhibitör) olarak reseptöre bağlanır. Blokaj asetilkolinin etkisini engeller. Etki, asetilkolin konsantrasyonunun arttırılmasıyla kesilebilir. Neostigmin gibi kolinesteraz engelleyicileri genellikle kullanılır ancak bunlar aynı zamanda motor uç plakasına özel olarak saldırmadıkları için bir vagolitik uygulanmasını da gerektirirler. Bununla birlikte, rokuronyumun etkilerini tersine çeviren bir siklodekstrin olan şelatör ajanı sugammadeksin parasempatik yan etkileri yoktur.

##### Depolarizasyon
*Depolarizan kas gevşeticiler* reseptörde agonistler (eksitatör) etki göstererek uzun süreli bir depolarizasyonu tetikler. Başlangıçta hastada fasikülasyon (koordine olmayan kas titremeleri) olarak gözlemlenen kaslarda kısa bir kasılmaya yol açar ve sonra sarkık felce doğru ilerlerler. Devam eden depolarizasyon, asetilkolin tarafından yenilenen uyarımı önler ve kas uyarılamaz. Etki diğer ilaçlarla tersine çevrilemez (antagonize edilemez). İnsanlarda kullanımı onaylanmış tek aktif madde süksinilkolindir ve kısa etkili bir etkiye sahip olduğundan kontrolü kolaydır.

### Klinik kullanım
Carisoprodol, siklobenzaprin, metaksalon ve metokarbamol gibi spazmolitikler genellikle bel ağrısı veya boyun ağrısı, fibromiyalji, gerilim tipi baş ağrıları ve miyofasyal ağrı sendromu için reçete edilir. Ancak birinci basamak ajanlar olarak önerilmezler; akut bel ağrısında parasetamol veya nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlardan (NSAID'ler) daha etkili değildirler ve fibromiyaljide antidepresan'lardan daha etkili değildirler. Bununla birlikte, bazı (düşük kaliteli) kanıtlar kas gevşeticilerin NSAID'lerle tedaviye fayda ekleyebileceğini öne sürüyor. Genel olarak, hiçbir yüksek kaliteli kanıt bunların kullanımını desteklememektedir. Hiçbir ilacın diğerinden daha iyi olduğu gösterilmemiştir ve hepsinin, özellikle baş dönmesi ve uyuşukluk gibi olumsuz etkileri vardır. Olası suiistimal ve diğer ilaçlarla etkileşimi hakkındaki endişeler, özellikle de artan sedasyon bir riskse, bunların kullanımını daha da sınırlandırır. 
Kas gevşetici, yan etki profiline, tolere edilebilirliğine ve maliyetine göre seçilir.

Bir çalışmaya göre kas gevşeticiler ortopedik durumlar için değil, serebral palsi’deki spastisite ve multipl skleroz gibi nörolojik durumlar için önerildi. 
Dantrolen öncelikle periferik etkili bir ajan olarak düşünülse de MSS etkileriyle ilişkilidir, oysa baklofen aktivitesi kesinlikle MSS ile ilişkilidir

Ağrının spazmı tetiklediği ve spazmın da ağrıya neden olduğu teorisine dayanarak kas gevşeticilerin ağrılı bozukluklarda faydalı olduğu düşünülür. Ancak önemli kanıtlar bu teoriyle çelişir.

Genel olarak kas gevşeticilerin uzun süreli kullanımı FDA tarafından onaylanmaz. Ancak romatologlar 4. aşama uykuyu artırmak için sıklıkla günlük olarak gece boyunca siklobenzaprin reçete ederler. Bu uyku aşamasının arttırılmasıyla hastalar sabahları kendilerini daha dinç hissederler. Uykuyu iyileştirmek, fibromiyaljisi olan hastalar için de faydalıdır.

Gerginlik baş ağrısı tedavisinde tizanidin gibi kas gevşeticiler reçete edilir.

Diazepam ve carisoprodol yaşlı yetişkinlere, hamile kadınlara veya depresyonlu kişilere veya uyuşturucu veya alkol bağımlılığı olan kişilere önerilmez.

### Aktif maddeler
Tercih edilen kas gevşeticiler, küçük ve nadir yan etkilerinin yanı sıra, etki başlangıcının hızlı olması ve etki süresinin kısa olması, etkilerinin kolayca kontrol edilebilmesini sağlar. Depolarizan olmayan tüm kas gevşeticiler (NDMR), değişen derecelerde histamin salgılayabilir ve hepsi için alerjik reaksiyonlar tarif edilmiştir.

Yapısal açıdan bakıldığında, benzilizokinolinler ( atrakuryum, cisatrakuryum, mivakuryum) ile steroid türevleri pankuronyum, rokuronyum, vekuronyum, pipekuronyum ve rapakuronyum (son ikisi artık mevcut değildir) arasında bir ayrım yapılır. Genel olarak benzilizokinolinler, steroid türevleri grubuna göre histamin salınımına daha yatkındır. Benzilizokinolon türevlerinin isimleri -uryum ile, steroidlerin isimleri -uronyum ile biter.

### Mekanizma
MSS'deki engellemenin artması nedeniyle çoğu spazmolitik ajanın sedasyon ve uyuşukluk gibi yan etkileri vardır ve uzun süreli kullanımda bağımlılığa neden olabilir. Bu ajanların birçoğunun kötüye kullanım olasılığı da vardır ve reçeteleri sıkı şekilde kontrol edilir.

Diazepam gibi benzodiazepinler merkezi sinir sistemindeki GABA<sub>A</sub> reseptörü ile etkileşime girer. Hemen hemen her türlü kas spazmı olan hastalarda kullanılabildiği gibi, çoğu kişide kas tonusunu azaltmak için gereken dozlarda sedasyon sağlar.

Baklofen'in spastisiteyi azaltmada en az diazepam kadar etkili olduğu ve çok daha az sedasyona neden olduğu düşünülmektedir. Beyin ve omurilikteki GABAB reseptörlerinde GABA agonisti olarak görev yapar ve büyük olasılıkla artan potasyum iyonu iletkenliği nedeniyle bu reseptörü ifade eden nöronların hiperpolarizasyonuna neden olur.

Baklofen ayrıca kalsiyum iyon akışını azaltarak ve böylece hem beyinde hem de omurilikte uyarıcı nörotransmitterlerin salınımını azaltarak sinir fonksiyonunu presinaptik olarak da engeller. Aynı zamanda omurilikte P maddesi salınımını da engelleyerek hastalardaki ağrıyı azaltabilir.

Klonidin ve diğer imidazolin bileşiklerinin de merkezi sinir sistemi aktiviteleriyle kas spazmlarını azalttığı gösterilmiştir. Tizanidin belki de en kapsamlı şekilde araştırılan klonidin analoğudur ve α<sub>2</sub>-adrenerjik reseptörler'de  agonisttir ancak klonidinden önemli ölçüde daha az hipotansiyon'la sonuçlanan dozlarda spastisiteyi azaltır. 
Nörofizyolojik çalışmalar, normalde kas tonusunu artıracak olan kaslardan gelen uyarıcı geri bildirimi bastırdığını, dolayısıyla spastisiteyi en aza indirdiğini göstermektedir. Ayrıca birçok klinik çalışma, tizanidinin diazepam ve baklofen gibi diğer spazmolitik ajanlarla benzer etkinliğe sahip olduğunu ve farklı yan etki spektrumuna sahip olduğunu göstermektedir.

Hidantoin türevi dantrolen, MSS dışında benzersiz bir etki mekanizmasına sahip bir spazmolitik ajandır. Kas lifi içindeki uyarılma-kasılma eşleşmesini engelleyerek iskelet kas gücünü azaltır. Normal kas kasılmasında kalsiyum, riyanodin reseptör kanalı yoluyla sarkoplazmik retikulumdan salınır ve bu, aktin ve miyozin arasında gerilim yaratan etkileşime neden olur. 
Dantrolen, ryanodin reseptörüne bağlanarak ve endojen ligand ryanodini rekabetçi engelleme yoluyla engelleyerek kalsiyum salınımına müdahale eder.

Daha hızlı kasılan kas, yavaş kasılan kastan dantrolen'e daha duyarlıdır; ancak kalp kası ve düz kas, büyük olasılıkla sarkoplazmik retikulum tarafından kalsiyum salınımının biraz farklı bir süreç içermesinden dolayı, yalnızca hafifçe baskılanır. 
Dantrolenin başlıca olumsuz etkileri genel kas zayıflığı, sedasyon ve bazen de hepatit 'tir.

Diğer çok kullanılan spazmolitik ajanlar şunlardır: metokarbamol, karizoprodol, klorzoksazon, siklobenzaprin, gabapentin, metaksalon ve orfenadrin.

Tiyokolşikosid, antiinflamatuar ve analjezik etkileri olan ve etki mekanizması bilinmeyen bir kas gevşeticidir. Benzer potansiyele sahip GABAA ve glisin reseptörlerinin yanı sıra nikotinik asetilkolin reseptörleri'nde de çok daha az oranda da olsa, rekabetçi bir antagonist olarak görev yapar. Güçlü prokonvülsan etkinliği vardır ve nöbet geçirmeye eğilimli bireylerde kullanılmamalıdır.

## Yan etkiler
Hastalar en sık olarak kas gevşeticilerin ana olumsuz etkisinin sedasyon olduğunu bildirmektedir. Genellikle insanlar bu ilaçların etkisi altındayken daha az uyanık olurlar. Normalde insanlara kas gevşeticilerin etkisi altındayken taşıt sürmemeleri veya iş makinesi çalıştırmamaları tavsiye edilir.

Siklobenzaprin kafa karışıklığı ve uyuşukluk yanı sıra antikolinerjik yan etkilere neden olur. Fazla miktarda veya diğer maddelerle birlikte alındığında toksik de olabilir. Vücut bu ilaca uyum sağlarken, hastaların ağız kuruluğu, yorgunluk, baş dönmesi, kabızlık veya bulanık görme deneyimlemeleri mümkündür. Zihinsel veya ruh hali değişiklikleri, olası kafa karışıklığı ve halüsinasyonlar ve idrar yapmada zorluk gibi bazı ciddi ancak olası olmayan yan etkiler yaşanabilir. Çok az vakada, çok ciddi ancak nadir görülen düzensiz kalp atışı, gözlerde veya ciltte sararma, bayılma, mide ağrısı dahil karın ağrısı, mide bulantısı veya kusma, iştahsızlık, nöbetler, koyu renkli idrar veya koordinasyon kaybı gibi yan etkiler yaşanabilir.

Uzun süre karizoprodol alan hastalar, bağımlılık, bırakma ve suistimal bildirmişlerdir, ancak bu vakaların çoğu bağımlılık geçmişi olan hastalar tarafından rapor edilmiştir. Bu etkiler aynı zamanda onu kötüye kullanım potansiyeli olan diğer ilaçlarla birlikte alan hastalar tarafından da rapor edilmiştir ve daha az vakada, kötüye kullanım potansiyeli olan diğer ilaçlar olmadan kullanıldığında karizoprodol ile ilişkili kötüye kullanım raporları ortaya çıkmıştır.

Metaksalonun neden olduğu yaygın yan etkiler arasında baş dönmesi, baş ağrısı, uyuşukluk, mide bulantısı, sinirlilik, endişe, mide rahatsızlığı ve kusma yer alır. Metaksalon tüketirken şiddetli alerjik reaksiyonlar (döküntü, kurdeşen, kaşıntı, nefes almada zorluk, göğüste sıkışma, ağız, yüz, dudaklar veya dilin şişmesi), titreme, ateş ve boğaz ağrısı gibi tıbbi müdahale gerektirebilen ciddi yan etkiler yaşanabilir.
Diğer ciddi yan etkiler, alışılmadık veya şiddetli yorgunluk veya halsizliğin yanı sıra ciltte veya gözlerde sararmadır.

Baklofen intratekal olarak uygulandığında, kardiyovasküler çökme ile birlikte solunum yetmezliği'nin eşlik ettiği MSS depresyonuna neden olabilir. Tizanidin kan basıncı'nı düşürebilir. Bu etki başlangıçta düşük doz uygulanıp yavaş yavaş artırılarak kontrol edilebilir.

## Ayrıca bakınız
* Felç
*Spazm çözücü

## Kaynakça

## Kaynakça2
* W. C. Bowman: *Neuromuscular block.* In: *Br. J. Pharmacol.* 147 Suppl 1, 2006, S.&nbsp;S277–S286, PMID 16402115 .
* T. Raghavendra: *Neuromuscular blocking drugs: discovery and development.* In: *J R Soc Med.* 95, 2002, S.&nbsp;363–367, PMID 12091515 .
* Erich Kirchner, Wolfgang Seitz (Hrsg.): *Klinik der Muskelrelaxation. 50 Jahre nach Griffith und Johnson.* Steinkopff, Darmstadt 1994; Neudruck ebenda 2012, ISBN 978-3-642-95978-3.
* Otto Mayrhofer, K. Hassfurter: *Kurzwirkende Muskelerschlaffungsmittel, Selbstversuche und klinische Erprobung am narkotisierten Menschen.* In: *Wiener klinische Wochenschrift.* Band 63, 1951, S. 885 ff.