I. Aleksandros (Makedonya kralı)

**I. Aleksandros** (; ö. MÖ 454), **Filellin Aleksandros** olarak da bilinir (; ), MÖ 498/497'den MÖ 454'teki ölümüne kadar eski Yunan Makedonya krallığının kralıdır. Yerine en büyük oğlu II. Perdikkas geçmiştir.

## Hayatı

Aleksandros, I. Amintas ile adı muhtemelen Eurydice olan bilinmeyen bir eşinin tek oğludur. Gygaea () adında bir kız kardeşi vardır.

Herodot'a göre, Aleksandros, Pers elçiliğini katletme suçunu örtbas etmek için rüşvet olarak, Ahameniş İmparatorluğu'nun vasalı iken Gygaea'yı Pers generali Bubares ile evlendirmiştir. Gygaea'nın evliliği gerçek bir olay gibi görünse de, Pers elçiliğinin katledilmesiyle ilgili hikâye, Herodot tarafından uydurulmuş bir kurgu veya en azından Makedonya'da geçirdiği zamandan kalma bir söylenti olarak kabul edilir. Amintas'ın evliliği 510 civarında kendisi ayarlamış olması veya babasının ölümünden sonra Aleksandros'un bu evliliği halletmiş olması daha olasıdır.

Aleksandros, babası I. Amintas'ın zamanına dayanan Ahameniş Perslerine bağlılık döneminde tahta çıktı; ancak Makedonya geniş bir özerklik kapsamını korudu. Aleksandros, MÖ 480'de Salamis Deniz Muharebesi'nde Perslerin yenilgisinden sonra barış görüşmeleri sırasında Pers valisi Mardonios'un temsilcisi olarak hareket etti. Daha sonraki olaylarda Herodot, Aleksandros'dan birkaç kez I. Serhas'ın tarafında olan ve emirlerini uygulayan bir adam olarak bahseder.

Mardonios'un Makedonya'yı fethetmesinden itibaren Herodot, Aleksandros'dan genel vali anlamına gelen *hyparchos* olarak bahseder. Perslerle işbirliği yapmasına rağmen, Aleksandros sık sık diğer Yunan şehir devletlerine malzeme ve tavsiye verdi ve MÖ 479'daki Platea Muharebesi'nden önce onları Mardonios'un planları konusunda uyardı. Örneğin, Aleksandros Tempe'deki Yunanları Serhas'ın birlikleri gelmeden önce ayrılmaları konusunda uyardı ve onları Yukarı Makedonya üzerinden Teselya'ya giden alternatif bir rota konusunda bilgilendirdi. Plataea'daki yenilgilerinden sonra, Artabazos komutasındaki Pers ordusu Küçük Asya'ya kadar geri çekilmeye çalıştı. Hayatta kalan 43.000 kişinin çoğu, Struma Nehri'nin ağzında Aleksandros'un kuvvetleri tarafından saldırıya uğradı ve öldürüldü. Aleksandros, Pers Savaşları'nın sona ermesinin ardından Makedonya'nın bağımsızlığını yeniden kazandı.

Aleksandros, soyunun Argead Yunanları ve Herakles'ten geldiğini iddia etti. Elean hellanodikai'nin bir mahkemesi iddiasının doğru olduğuna karar verdikten sonra, muhtemelen MÖ 504'te Olimpiyat Oyunları'na katılmasına izin verildi, bu hak yalnızca Yunanlara saklıydı. Sarayını Atina'dan esinlenerek oluşturdu ve her ikisi de Aleksandros'a şiirler ithaf eden şairler Pindaros ve Bakkhylides'in hamisi oldu. Pers savaşları sırasında (yaklaşık MÖ 490) yaşamış bir Atinalı vekilden söz eden en eski referans, I. Aleksandros'dur. Aleksandros'a "Filellin" sıfatının verilmesi bu noktada olmuştur.

## Çocukları
Aleksandros ve ismi açıklanmayan eşinin en az altı çocuğu vardı:

* II. Perdikkas, I. Aleksandros'un yerine tahta geçti.
* Menelaus, II. Amintas'ın babası
* Filip
* Amintas, oğlu Arrhidaeus III. Amintas'ın babası.
* Alcetas
* Stratonice, kardeşi II. Perdikkas tarafından Trakya Kralı I. Seuthes ile evlendirildi.

## Soy ağacı
Modern tarihçiler, Argead hanedanının soyağacıyla ilgili bazı ayrıntılar konusunda fikir ayrılığına düşmektedir. Örneğin, Robin Lane Fox, Nicholas Hammond'un Aloroslu Ptolemaios'un II. Amintas'ın oğlu olduğu iddiasını reddederek, Ptolemaios'un ne II. Amintas'ın oğlu ne de bir Argead olduğunu ileri sürmektedir. Sonuç olarak, soy ağacı her kronolojik, soyağacı ve hanedan karmaşıklığını hesaba katmamaktadır. Bunun yerine, Hammond, Elizabeth D. Carney ve Joseph Roisman gibi tarihçiler tarafından ileri sürülen erken dönem Argead'ların ortak bir yeniden inşasını temsil etmektedir.

## Notlar

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*