Bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde adayların belirlenmesi

Türkiye'de çok sayıda siyasi parti, en geç 14 Mayıs 2028 tarihinde Türkiye cumhurbaşkanını belirlemek için yapılacak olan Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminden önce aday seçim süreçlerinden geçti ve geçiyor. TBMM'de en az 20 milletvekili ile temsil edilen ya da bir önceki genel seçimlerde oyların %5'ten fazlasını alan partiler doğrudan aday çıkarabilmektedir. Her iki kriteri de karşılamayan adayların Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından en az 100.000 imza almaları gerekmektedir.

## Adaylık süreci
### [[Cumhur İttifakı]]
İttifakın en güçlü adayı olarak görülen görevdeki cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığı anayasal olarak sınırlıdır. Ancak iktidardaki Cumhur İttifakı'nın bir anayasa değişikliği yaparak veya parlamentoya erken seçim kararı aldırarak bu hükmü aşabileceği yönünde tartışmalar bulunmaktadır.

Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı Özgür Özel, seçimlerde Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden aday olmasını istediğini belirtmiştir.

Recep Tayyip Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan, kendisine yöneltilen adaylık sorusuna aday olmak gibi bir niyeti olmadığı cevabını vermiştir.





### [[Cumhuriyet Halk Partisi]]

28 Ocak 2025'te CHP lideri Özgür Özel, TBMM Grup toplantısında partinin adayını yaklaşık 1,6 milyon parti üyesinin katılımıyla yapılacak bir ön seçimle belirleyeceğini açıkladı. Özel, bu sürecin yeni bir başlangıç olduğunu vurgulayarak İstanbul'daki toplantılarda potansiyel adaylarla yapılan değerlendirmeler sonucunda mutabakata varıldığını bildirdi.

10 Şubat 2025'te CHP Parti Meclisi, Genel Başkan Özel başkanlığında toplandı ve cumhurbaşkanı adaylığı için ön seçim tarihinin belirlenmesi konusunda Merkez Yürütme Kurulu'na (MYK) yetki verdi. 11 Şubat 2025'te yine TBMM Grup toplantısında Özel, ön seçimin 23 Mart 2025'te yapılacağını duyurdu. Seçime 28 Şubat 2025 tarihine kadar partiye üye olan ve 18 yaşının üstünde herkesin katılabileceği açıklandı.

15 Şubat'ta CHP'li 21 il belediye başkanının 18'inin Edirne'deki il belediyeleri toplantısının ardından yayınlanan resmi bildiride Ekrem İmamoğlu, ön seçimlerde aday olmak için göreve çağırıldı. 17 Şubat'ta adaylık başvuruları başlarken, 18 Şubat'ta CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Ekrem İmamoğlu'nun adaylığı için ilk imzayı verdi.

Aday adayı olduğunu açıklayan Dursun Çiçek, başvuru süresi dolmadan adaylığını geri çekti. Ekrem İmamoğlu, CHP'li 116 milletvekilinin desteğiyle 21 Şubat 2025 tarihinde parti yönetimine adaylık başvurusunu yaptı. Dursun Çiçek'in çekilmesi üzerine açıklanan tek aday Ekrem İmamoğlu oldu.

18 Mart 2025 tarihinde, İstanbul Üniversitesi tarafından Ekrem İmamoğlu'nun İşletme Fakültesi'nden aldığı lisans diplomasının iptal edildiği duyuruldu. Üniversite yönetimi, iptale gerekçe olarak “mezuniyet sürecinde tespit edilen usulsüzlükleri” gösterdi. Ancak hukukçular, bu kararın yetkisiz olduğunu, diplomaların iptal yetkisinin yalnızca ilgili fakülteye ait olduğunu belirtti. İmamoğlu, kararın siyasi olduğunu savunarak konuyu yargıya taşıyacağını açıkladı. Muhalefet partileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları, iptalin hukuki değil siyasi bir müdahale olduğunu ifade ederek karara tepki gösterdi.

19 Mart 2025 tarihinde, Ekrem İmamoğlu sabah saatlerinde İstanbul'daki evinde gözaltına alındı. Gözaltı işlemi, “suç örgütü lideri şüphesi” suçlamasıyla gerçekleştirildi. Bu olayın üzerine 2025 Türkiye protestoları başladı. Sosyal medyaya tepkiler sebebiyle bant daraltması uygulandı. Diğer muhalif partiler duruma tepki gösterdi.

Genel başkan Özgür Özel önseçimin her türlü yapılacağını ve üye olmayanlar için destek amaçlı ikinci bir sandık daha kurulacağını ve parti üyeleri dışındaki insanların bu duruma karşı destek çıkmak için o sandıkta oy kullanabileceğini duyurdu. Saraçhane'de mitingler düzenlendi.

Yapılan ön seçim sonucunda Ekrem İmamoğlu yaklaşık 15,5 milyon oyla cumhurbaşkanı adayı seçildi.

#### [[Ekrem İmamoğlu]]
İstanbul büyükşehir belediye başkanı Ekrem İmamoğlu, 2025 Cumhuriyet Halk Partisi cumhurbaşkanlığı ön seçimine adaylığını 21 Şubat 2025 tarihinde açıkladı. Ekrem İmamoğlu, CHP'li 116 milletvekilinin desteğiyle 21 Şubat 2025 tarihinde parti yönetimine adaylık başvurusunu yaptı. Seçimlerdeki tek aday İmamoğlu oldu.

18 Mart 2025 tarihinde, İstanbul Üniversitesi tarafından Ekrem İmamoğlu'nun İşletme Fakültesi'nden aldığı lisans diplomasının iptal edildiği duyuruldu. Üniversite yönetimi, iptale gerekçe olarak “mezuniyet sürecinde tespit edilen usulsüzlükleri” gösterdi. Ancak hukukçular, bu kararın yetkisiz olduğunu, diplomaların iptal yetkisinin yalnızca ilgili fakülteye ait olduğunu belirtti. İmamoğlu, kararın siyasi olduğunu savunarak konuyu yargıya taşıyacağını açıkladı. Muhalefet partileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları, iptalin hukuki değil siyasi bir müdahale olduğunu ifade ederek karara tepki gösterdi.

19 Mart 2025 tarihinde, Ekrem İmamoğlu sabah saatlerinde İstanbul'daki evinde gözaltına alındı. Gözaltı işlemi, “suç örgütü lideri şüphesi” suçlamasıyla gerçekleştirildi. Haber kısa sürede ülke genelinde geniş yankı uyandırırken, İstanbul başta olmak üzere birçok şehirde protesto gösterileri düzenlendi. İstanbul Üniversitesi önünde toplanan öğrenciler, diploma iptali ve gözaltı kararına karşı protesto gerçekleştirdi. CHP ve çeşitli sivil toplum kuruluşları, gözaltının hukuksuz olduğunu belirterek İmamoğlu'nun derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu. Sosyal medyaya tepkiler sebebiyle bant daraltması uygulandı. Diğer muhalif partiler duruma tepki gösterdi.

Genel başkan Özgür Özel önseçimin her türlü yapılacağını ve üye olmayanlar için destek amaçlı ikinci bir sandık daha kurulacağını ve parti üyeleri dışındaki insanların bu duruma karşı destek çıkmak için o sandıkta oy kullanabileceğini duyurdu. Saraçhane'de mitingler düzenlendi.

Yapılan ön seçim sonucunda Ekrem İmamoğlu yaklaşık 15,5 milyon oyla cumhurbaşkanı adayı seçildi. 19 Eylül 2025 tarihinde Ekrem İmamoğlu, Yüksek Seçim Kurulu üyelerine hakaretten yargılandığı dava sonucunda siyasi yasak cezası aldı.

#### [[Mansur Yavaş]]
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, CHP'nin 2025 cumhurbaşkanı adayını ön seçimle belirleme sürecine katılmama kararı aldı. Yavaş, bu sürecin kendisi için erken olduğunu düşünmekte ve adaylık tartışmalarının seçim tarihinin kesinleşmesinden önce yapılmaması gerektiğini savunmaktaydı. Ön seçim yöntemine karşı olmadığını, ancak aday belirlemede kamuoyu yoklamaları gibi alternatiflerin de dikkate alınmasını istedi ve önseçimin partide ayrışmaya yol açabileceği endişesini dile getirdi.

Yavaş, adaylığı konusunda net bir adım atmamış olsa da, adaylık niyetinin sürdüğüne dair mesajlar verdi. Ön seçim yapılırsa aday olmayacağı anlamına gelmediğini, bunun sadece zamanlama meselesi olduğunu söyledi. Ayrıca CHP'nin önceliğinin halkın ekonomik sıkıntıları ve yoksullukla mücadele olması gerektiğini vurguladı.

29 Ağustos 2025 tarihinde Özgür Özel, kendisinin aday olmasının adil bir seçimin önüne geçeceğini, Mansur Yavaş'ın yadsınamayacak bir seçenek olduğunu açıkladı. 25 Eylül 2025 tarihinde Mansur Yavaş'ın, İmamoğlu'nun aday olamaması halinde en güçlü aday olduğunu söyledi.

#### CHP'den diğer olası adaylar
CHP genel başkanı Özgür Özel, adaylığı 5 Şubat 2025 ve 31 Temmuz 2025 tarihlerinde reddetti. Ekrem İmamoğlu'nun aday olamaması halinde Muharrem İnce'nin aday olacağı iddia edildi.



### [[İYİ Parti]]-[[Zafer Partisi]]
7 Ağustos 2025 tarihinde gazeteci Sinan Burhan, milliyetçi partiler arasında altı partilik bir ittifak kurulacağını iddia etti. Adının "Milli Egemenlik İttifakı" konulacağını açıkladı ve bu partilerin Mansur Yavaş'a adaylık teklifi yapmaya hazırlandığını söyledi. Mansur Yavaş ve ekipleriyle görüştüklerini açıkladı.

Eski Ağrı belediye başkanı Savcı Sayan, CHP'nin Mansur Yavaş'ı aday olarak göstermemesi halinde; İYİ Parti, Zafer Partisi, Anahtar Parti başta olmak üzere pek çok partinin daha birleşerek Mansur Yavaş'ı cumhurbaşkanı adayı göstereceklerini, kaynağı Mansur Yavaş'ın yakınından aldıklarını söyledi.





### Diğer adaylar
#### [[Ali Babacan]]

Demokrasi ve Atılım Partisi genel başkanı Ali Babacan, katıldığı bir televizyon programında partisinin cumhurbaşkanı adayı olduğunu ilan etti.
#### [[Fatih Erbakan]]
Yeniden Refah Partisi, sosyal medya hesaplarından 31 Ocak 2025 tarihinde cumhurbaşkanı adaylarının genel başkanları Fatih Erbakan olduğunu ilan etti.

#### [[Gültekin Uysal]]
Bir televizyon programında Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde partisi, Demokrat Parti'nin cumhurbaşkanı adayı olacağını açıkladı.

#### [[Sinan Oğan]]
6 Haziran 2023 tarihinde katıldığı bir programda seçimlerde cumhurbaşkanı adayı olacağını ilan etti. Ancak 2025 yılının ortalarında yeterli desteği alamadığı için adaylıktan çekildiği ve Eylül ayı içerisinde AKP'ye katılacağı iddia edildi.

#### [[Yavuz Ağıralioğlu]]
7 Aralık 2025 tarihinde, geçmişte katıldığı bir programda söylediği "Memleket yönetimini Rize'den Trabzon'a taşıyacağız." sözlerinden dolayı eleştirilince "Aslında kibarca 'Cumhurbaşkanı adayıyım' dedim" yanıtını vererek cumhurbaşkanı adayı olduğunu açıklamıştır. Bir gazetecinin bu sözlerini İmamoğlu'na destek olarak algılamasına karşın İmamoğlu'nun rakibi olduğunu söylemiştir.





## Kaynakça