Aryan (anlam ayrımı)

**[[Aryan]]**, Hint-İran halklarının kendilerini tanımlamak için kullandığı bir terimdi.

**Aryan**, **Arya** veya **Aryanlar** şunlar için de kullanılabilir:

## Etnik dilbilim

* Hint-İranlılar, bir tarihöncesi halk
** Hint-Aryan dilleri
** Hint-Aryanlar, Hint-Aryan dillerini konuşan halk
** İran dilleri
** İran halkları, İran dillerini konuşan halk
*** Antik çağda Arya (günümüzde Herat, Afganistan) bölgesinde yaşayan halk
*** Arya'nın parçası olduğu Aryana (Orta Çağ'da Horasan'a tekamül eder) bölgesinde yaşayan halk
*** İsmi Orta Farsçada Eran Şah (Arya İmparatorluğu anlamına gelir) olan Sasani İmparatorluğu'nun sakinleri
* 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında yazılan eserlerde Proto Hint-Avrupalılar
* Aryan ırkı veya Ari ırk, 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyılın ortaları arasında Avrupa'da popüler olan, itibarsızlaştırılmış bir ırksal gruplandırma
* İskandinav ırkı (eski), Aryan felsefesi tarafından geliştirilen ve daha sonra Naziler tarafından kabul gören "Nordikizm" adlı ırkçı konsept
* İskandinav uzaylılar veya *Aryan uzaylılar*
* Aryan dili (anlam ayrımı)
* Aryan dilleri (anlam ayrımı)
* Aryan dini (anlam ayrımı)

## İnsanlar

* Arya (isim), bir Hint ve Fars ismi (isme sahip insanları da içerir)
* Aryan (isim), Hindistan ve İran'da popüler olan bir isim ve soyisim
* Arya (aktör) (d. 1980), Hint aktör
* Arya (aktris), Hint aktris
* Gabriel Arya MS 7. yüzyılda Arabistan'da yaşamış Süryani yazar 
* Aryan Pandit, Hint aktör ve model

## Örgütler

* Arya Samaj, Swami Dayananda tarafından kurulan bir Hindu reform hareketi
* Aryan Kardeşliği, ABD merkezli beyaz üstünlükçüsü sokak çetesi ve organize suç örgütü
** Teksas Aryan Kardeşliği
* Aryan Muhafızları, Alberta, Kanada merkezli neo-Nazi örgüt
* Aryan Milletleri, beyaz üstünlükçüsü dini örgüt
* Beyaz Aryan Direnişi, neo-Nazi beyaz ayrılıkçı örgüt

## Filmler

* *[[The Aryan]]*, 1915 yapımı Amerikan sessiz filmi
* ''Aryan'' (1988 yapımı film)
* ''Arya'' (2004 yapımı film), Teluguca film
** *[[Arya 2]]*, 2009 yapımı devam filmi
* *[[Aryan (2006 yapımı film)|Aryan: Unbreakable]]*, 2006 yapımı Hint filmi
* ''Arya'' (2007 yapımı film), Tamilce film
* ''Aryan'' (2014 yapımı film), Kannadaca film
* ''Aarya'' (dizi), 2020 yapımı Hint dizisi
* ''Aarya'' (film), 2007 yapımı Tamilce film

## Yerler

* Herat, Kuzeybatı Afganistan'da antik çağda Arya olarak bilinen şehir
* Varyan, İran, İran'ın Elburz eyaletinde bir köy
* Aryan, İran, İran'ın Kürdistan eyaletinde bir köy
* Aryan, Razavi Horasan, İran'ın Razavi Horasan eyaletinde bir köy
* Arya (kent tipi yerleşim), Nijni Novgorod Oblastı, Rusya

## Diğer kullanımlar

* Arya (Budizm), Budizmde bir konsept
* **, 1914-1921 arasında Hindistan'da yayımlanan aylık dergi
* Arya ölçüsü, Sanskritçe ve Prakritçe şiirlerde kullanılan bir ölçü
* Arya F.C., İran merkezli futbol kulübü
* "Arya", 2022'de çıkan Nigo şarkısı
* Aryan Singh, 2006 yapımı *[[Dhoom2|Dhoom 2]]* filminde kurgusal karakter
* Gopi Arya, Hint yapımı YRF Spy Universe'de kurgusal istihbarat mensubu
* Rishi Arya, 2023 yapımı *[[Pathaan (film)|Pathaan]]* filminde kurgusal istihbarat mensubu

## Ayrıca bakınız

* Ari (isim) (Aryeh), İncil'de bir kutsamada kullanılan Aramice isim
* Ariya (anlam ayrımı)
* Aria (anlam ayrımı)
* Arian (anlam ayrımı)
* Ariane (roket ailesi)
* Flavius Arrianus veya Arrian (MS 86 – MS 2. yüzyıl), Yunan tarihçi
* Aryanlaştırma, Nazizmde "Aryan olmayanların" atılması
* Arya Vaisya (anlam ayrımı), Hindistan'da birkaç kastın adı
* Aryn (anlam ayrımı)
* Ayran, yoğurt ve su ile yapılan içecek