1991 Ukrayna bağımsızlık referandumu

**1991 Ukrayna bağımsızlık referandumu**, 1 Aralık 1991'de Ukrayna Bağımsızlık Bildirgesi için bir düzenlendi. 24 Ağustos 1991'de Ukrayna Yüksek Şurası bağımsızlık ilanını onayladı. Seçmenlerin yüde 92.3'ü bağımsızlık ilanını kabul etme yönünde oy kullandı. Referandumda seçmenlere, "Ukrayna Bağımsızlık Bildirgesi"ni destekliyor musunuz? sorusu soruldu. Sorunun ilk bölümünde bildirinin metni vardı. Ayrıca, 24 Ağustos 1991'de Ukrayna Parlamentosu Bağımsızlık Yasası'nı onaylamak için bir referandum düzenlenilmişti.

Ukraynalılar bağımsızlığa güçlü bir şekilde destek verdi. Kayıtlı seçmenlerin %84.18'i referanduma katıldı ve bunlardan %92.3'ü "Evet" oyu vermişti.

Eş zamanlı olarak, cumhurbaşkanlığı seçimleri de gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanlığı seçiminin kampanya süreci boyunca altı aday da Ukrayna genelinde Sovyetler Birliği'nden bağımsızlık ve referandumda "Evet" oyu lehine kampanya yaptı. Parlamento başkanı ve fiili devlet başkanı olan Leonid Kravçuk, seçim sonuçlarına göre Ukrayna'nın ilk Cumhurbaşkanı olarak seçildi.

Ukrayna, 2 Aralık 1991'de dünya çapında bağımsız bir devlet olarak tanındı. Ayrıca, Ukrayna, Rus SFSC Başkanı Boris Yeltsin tarafından tanındı. Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, referandumdan hemen sonra Kravçuk'a gönderdiği tebrik telgrafında yakın Ukrayna'da "egemen devletler birliği oluşumunda işbirliği ve anlayış" umutlarını dile getirdi.

Ukrayna, hem ekonomik hem de politik olarak Sovyetler Birliği'nin Rusya'dan sonra en güçlü ikinci cumhuriyetiydi. Referandum, Gorbaçov'un SSCB'yi bir arada tutma yönünde olan adımlarını bitirdi. Aralık 1991'de, RSFSR ve Kazak SSR dışında tüm eski Sovyet cumhuriyetleri Birlikten resmen ayrıldı. Seçilmesinden bir hafta sonra Kravçuk, Yeltsin ve Belarus lideri Stanislav Şuşkeviç ile bir araya gelerek Belavejça Anlaşmaları'nı imzaladı. Bu anlaşmalar, Sovyetler Birliği'nin hukuki olarak yok olduğunu ilan etti. 26 Aralık'ta SSCB resmi olarak dağıldı.

## Seçim sonuçları

Ukrayna medyası kitlesel olarak bağımsızlık idealine yönelmişti.

Anketler, Eylül 1991'deki *"Evet"* kampanyasına %63 destek olduğunu gösterdi; bu oran Ekim 1991'in ilk haftasında %77'ye, Kasım 1991 ortasında ise %88'e yükseldi

Ukrayna'da yaşayan Rus kökenli insanların yaklaşık yüzde 55'i bağımsızlık yönünde oy kullandı. 

### Bölgeye göre seçim sonuçları
Bağımsızlık Yasası, Ukrayna'nın 27 idari bölgesinin her birinde çoğunluğun desteğini aldı: 24 oblast, 1 özerk cumhuriyet ve 2 özel belediye.

Güney ve Doğu Ukrayna'da seçmen katılımı en düşüktü. Harkiv, Luhansk, Donetsk ve Odessa oblastları ile Kırım ve Sivastopol, "evet" oylarının en düşük yüzdeliklere sahip olduğu altı bölgelerdi; tüm bu bölgelerde kayıtlı seçmenlerin çoğunluğu (Kırım ve Sivastopol hariç) oylarını "evet" yönünde kullandı.

## Ayrıca bakınız

* Sovyetler Birliği'nin dağılması
* 2014 Donbas referandumları
* 2014 Kırım statüsü referandumu
* Rusya-Ukrayna Savaşı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
* "The funeral of the empire", Leonid Kravchuk, *Zerkalo Nedeli* (Mirror Weekly), 23 August – 1 September 2001. Available online in Russian and in Ukrainian.
* "Confide in people," Dr. Stanislav Kulchytsky, *Zerkalo Nedeli* (Mirror Weekly), 1–7 December 2001. Available online in Russian and in Ukrainian.
* Vitaliy Riaboshapka. *"[https://politics.segodnya.ua/politics/referendum-chem-opasen-i-zachem-nuzhen-1367230.html Referendum in Ukraine: how it is dangerous and why it is even needed (Референдум в Украине: чем опасен и зачем вообще нужен)]"*. Segodnya. 1 December 2019