Muhammed Gazi el-Celali

**Muhammed Gazi el-Celali** (; d. 22 Mart 1969), 14 Eylül 2024 - 10 Aralık 2024 tarihleri arasında Suriye başbakanı olan Suriyeli inşaat mühendisi ve siyasetçidir. Beşşar Esad ve Baasçı Suriye döneminde Suriye'de başbakan olarak görev yapan son kişidir.

Beşşar Esad, 2024 Suriye parlamento seçimlerinin ardından 14 Eylül 2024 tarihinde kendisini başbakan olarak atadı. Daha önce 27 Ağustos 2014 - 3 Temmuz 2016 tarihleri arasında Vail Nadir el-Halki'nin ikinci hükûmetinde iletişim ve bilgi teknolojileri bakanı olarak görev yaptı.

Esad rejiminin 8 Aralık'ta düşmesinin ardından Şam'da kalarak iktidarın kalan hükûmet kurumlarından isyancılara devrini yönetti ve ertesi gün yerini Muhammed el-Beşir'e bıraktı.

## İlk yılları ve eğitimi
Dr. Muhammed Gazi el-Celali, 1969 yılında Şam'da doğmuş olup evli ve ikisi erkek biri kız olmak üzere üç çocuk babasıdır. Lisans eğitimini 1992 yılında inşaat mühendisliği alanında tamamlamış ve 1994 yılında Şam Üniversitesinden inşaat mühendisliği alanında yüksek lisans diploması almıştır. Ayrıca 1997 yılında inşaat mühendisliği alanında Master of Science ve 2000 yılında Kahire'deki Ayn Şems Üniversitesinden mühendislik ekonomisi alanında doktora derecesi almıştır.

## Kariyeri
Mohammed Gazi el-Celali 2008'den 10 Ağustos 2014'te bakanlık görevini devralana kadar İletişim ve Teknoloji Bakanı'nın yardımcısı, aynı dönemde Genel Posta Şirketinin yönetim kurulu başkanı ve 2005-2013 yılları arasında Karayolu Taşımacılığı Genel Şirketinin yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı.

Ayrıca 2008'den iletişim ve teknoloji bakanı olarak atanana kadar Yükseköğretim Bakanlığında Yükseköğretim Kurulu üyeliği yapmıştır ve Şam Üniversitesinde yardımcı doçent olarak görev yapmaktadır.

El-Celali, 10 Ağustos 2014'ten 3 Temmuz 2016'ya kadar ikinci Vail Nadir el-Halki hükûmetinde iletişim ve teknoloji bakanı olarak görev yaptı. Bakanlıktan ayrıldıktan sonra Nisan 2019'dan itibaren Arap Kalite Üreticileri Mütevelli Heyeti Başkanlığı ve 11 Eylül 2023'ten başbakan olarak atanana kadar Suriye Özel Üniversitesi rektörlüğü görevlerini yürüttü.

## Başbakanlığı
2024 Suriye parlamento seçimleri sonrası 14 Eylül 2024 tarihinde Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad, Dr. Muhammed Gazi el-Celali'yi Suriye'de hükûmeti kurmakla görevlendiren bir kararname yayınladı.

### Esad rejiminin çöküşü

8 Aralık 2024 tarihinde Celali, Esad rejiminin çöktüğünü kabul etti ve devlet kurumlarının korunmasına vurgu yaparak muhalefete elini uzattığını açıkladı. HTŞ Lideri Ahmed eş-Şara, yeni bir yönetim düzenlemesi resmîleşene kadar el-Celali'nin geçici olarak hükûmete başkanlık edeceğini açıkladı. Aynı günün ilerleyen saatlerinde el-Celali, Suriye halkının yeni liderlerini seçebilmesi için serbest seçimlerin yapılması çağrısında bulundu. HTŞ mensubu liderlerle temasa geçtiğini ve silahlı kişilerin baskı yapılmayacağına dair söz verdiğini belirtti. El-Celali ayrıca kendisinin ve diğer 18 bakanın Şam'da kalma ve ülkeyi terk etmeme yönünde ilkesel bir karar aldıklarını söyledi. Aynı gün el-Celali'nin Şam'da HTŞ milisleri tarafından götürüldüğünü gösteren bir video yayınlandı.

10 Aralık 2024'te Muhammed el-Beşir Suriye Geçiş Hükûmetinin yeni başbakanı olarak atandı ve el-Celali görevinden ayrıldı.

## Kişisel yaşamı
Evli olan Celali'nin ikisi erkek biri kız olmak üzere üç çocuğu vardır.

## Kaynakça