open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Güney Osetya Parlamentosu

**Güney Osetya Parlamentosu** kısmen tanınan Güney Osetya'nın tek meclisli yasama organıdır. 34 parlamenter, 17'si parti listesi orantılı temsil sistemiyle, 17'si ise tek sandalyeli seçim bölgelerinden olmak üzere karma bir sistemle seçilir. Güney Osetya Çok partili sistem bir sisteme sahiptir ve şu anda parlamentoda 5 siyasi parti temsil edilmektedir ve tek sandalyeli seçim bölgelerinden seçilen 6 bağımsız milletvekili bulunmaktadır. Parlamentoya, üyeler arasından seçilen bir başkanlık divanı başkanlık eder. 15 Eylül 2022'den beri parlamento başkanı, Birleşik Osetya partisinden Alan Tadtaev'in istifaya zorlanmasının ardından, başkan Alan Gagloev'in Nykhaz partisinin dört milletvekilinden biri olan Alan Alborov'dur.
## Tarih

Güney Osetya parlamentosu, başkent Tshinvali'de toplanır. Parlamento binası, 1937 yılında Güney Osetya Özerk Oblastı Sovyeti olarak inşa edilmiştir.

10 Kasım 1989'da, Güney Osetya Özerk Oblastı Sovyeti, Sovyetler Birliğinden Özerk Oblast'ın Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti statüsüne yükseltilmesini talep etti. Bu, Güney Osetya Özerk Oblastı, Gürcistan SSC ve SSCB yetkilileri arasında "Hukuk Savaşı" olarak bilinen, yoğun hukuki tartışmalar dönemine yol açtı ve bu dönem, 1990'ın sonlarına doğru Gürcü ve Oset milisleri ile Sovyet Ordusu arasında açık bir savaşa dönüştü.

2008 Rus-Gürcü Savaşı sırasında bina ve bitişiğindeki idari kompleks, Gürcü Ordusu tarafından topçu ateşiyle vuruldu. Başlangıçta binayı hedef aldıklarını reddeden Gürcistan Genelkurmay Başkanı Zaza Gogava, daha sonra bir açıklama yaparak parlamento binası ve yakınındaki ofislerin çeşitli Güney Osetyalı milislerin karargahlarını barındırdığını ve topçuların sivil hedeflere isabet etmediğini belirtti. İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Kızıl Haç, olayı Roma Statüsünün 8. maddesinin olası bir ihlali olarak değerlendirdi, ancak binada Güney Osetyalı militanlar varsa, bu bir savaş suçu teşkil etmeyecekti.

Savaşın ardından, Parlamento ve çevresi, Tskhinvali'nin Yahudi Mahallesi de dahil olmak üzere, Rus yetkililer tarafından büyük ölçüde yıkıldı ve yeni bir model şehir olarak yeniden inşa edildi.

## Kaynakça
Şili Genel Kaptanlığı

**Şili Genel Kaptanlığı** () veya **Şili Krallığı** (*Reino de Chile*), 1541-1818 yılları arasında İspanyol İmparatorluğu'nun bir bölgesiydi. Başlangıçta Peru Kral Vekilliği'nin bir parçasıydı. Günümüz Şili'sinin çoğunu ve Patagonya bölgesindeki Arjantin'in güney kısımlarını kapsıyordu. Başkenti Santiago idi.

Şili, 1810'da bağımsızlığını ilan etti, İspanyollar 1814'te bölgeyi yeniden ele geçirdi, ancak 1818'de Şili Cumhuriyeti olarak bağımsızlığını kazandı. Uzun tarihi boyunca bir dizi İspanyol valisi ve birkaç kralı oldu.

## Dış bağlantılar
DINA

**Ulusal İstihbarat Müdürlüğü** (), Şili'de Augusto Pinochet'in askeri diktatörlük döneminde varlığını sürdürmüş bir istihbarat teşkilatıydı. DINA, Kasım 1973 tarihinde Şili Ordusu'nun istihbarat birimi olarak kurulmuş olup Haziran 1974'te bağımsız bir kurum haline geldi.

1977'de DINA, Ulusal Enformasyon Merkezi (*Central Nacional de Informaciones*) adını aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* History of the organization
* Memoriaviva (Complete list of Victims, Torture Centres and Criminals) 
* List DINA agents
Papa Pelagius

**Papa Pelagius** şu anlamlara gelebilir:

*Papa I. Pelagius (556–561)
*Papa II. Pelagius (579–590)
Papa Martinus

**Papa Martinus** şu anlamlara gelebilir:

*Papa I. Martinus
*Papa II. Martinus (Papa I. Marinus)
*Papa III. Martinus (Papa II. Marinus)
*Papa IV. Martinus
*Papa V. Martinus
Rock-Star

***Rock-Star*** (***樂-STAR*** olarak stilize edilmiştir) Güney Koreli erkek müzik grubu Stray Kids'in sekizinci Korece genişletilmiş albümüdür. Üçüncü stüdyo albümleri *[[5-Star]]*'dan (2023) beş ay sonra, JYP Entertainment ve Republic Records aracılığıyla 10 Kasım 2023'te yayınlanmıştır. Albümün içeriği Korece'de dört karakterli duygu deyimini belirten Çince *huiroaerak* şeklinde okunan (Çince: 喜怒哀樂; Türkçe: sevinç, öfke, üzüntü ve mutluluk) ifadeyi temel alır. Grubun şirket içi prodüksiyon ekibi olan 3RACHA, EP üzerinde Versachoi, Cubeatz, Willie Weeks, Millionboy, Nickko Young ve Jun2 ile çalışmıştır.

EP, çıkış şarkısı olarak "Lalalala" ve Japon şarkıcı-söz yazarı Lisa'nın yer aldığı "Social Path"in Korece versiyonu dahil olmak üzere sekiz parçadan oluşur. Ticari olarak *Rock-Star*, Güney Kore, Avusturya, Yunanistan, Macaristan, Japonya, Polonya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ulusal listelerde zirveye yerleşti ve Kore Müzik Telif Hakkı Derneği (KOMCA) tarafından dört milyonluk sertifikaya, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde altın sertifikaya layık görüldü. Uluslararası Fonografi Endüstrisi Federasyonu'na (IFPI) göre *Rock-Star*, 2023'te dokuzuncu en çok satan küresel albüm oldu.
Jakob Kehlet

**Jakob Kehlet**, Danimarkalı futbol hakemidir. 2011 yılından beri FIFA kokartı taşımaktadır. 2024-25 sezonunun ikinci yarısında misafir video yardımcı hakem olarak Süper Lig'de görev almıştır.

## Kaynakça
Latin alfabesindeki digraflar listesi

Bu liste **[[Latin alfabesi]]ndeki [[Digraf (ortografi)|digrafları]]** içermektedir.

## A
⟨**aa**⟩ Felemenkçe ve Fincede uzun [a] sesine karşılık gelir. Daha önce Danca ve Norveççede de kullanılmıştır.

⟨**ãe**⟩ Portekizcede /ɐ̃ĩ̯/ sesine karşılık gelir. 

## C
⟨**[[Ch (digraf)|ch]]**⟩ birçok dilde kullanılmaktadır. İngilizcede /tʃ/, /k/, /ʃ/, /x/ ve /h/ sesine karşılık gelir.

(**cs**) Macar alfabesinin 5. harfidir. [t͡ʃ] sesini gösterir.
Lailly

**Lailly**, Fransa'nın kuzey kesimindeki Yonne ilinde bulunan bir komündür.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Senato (Şili)

**Şili Cumhuriyeti Senatosu** (), Şili Ulusal Kongresi'nin üst meclisi olan yasama organıdır. Örgütü, yetki ve görevleri Şili'nin mevcut anayasasının 42 ila 59. maddelerinde tanımlanmıştır.

Senato, 16 senatörlük çevrelemesinde evrensel halk oyu ile seçilen kırk üç doğrudan seçilmiş senatörden oluşur. Bunlar sekiz yıllık görev sürelerine sahiptir ve her dört yılda bir yarısı değiştirilir. Oy kullanma hakkına sahip olmalı, ortaokulu veya eşdeğerini bitirmiş olmalı ve en az 35 yaşında olmalıdırlar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kıyıköy Camii

**Kıyıköy Camii**, Kırklareli ili Vize ilçesi Kıyıköy beldesi sınırları içerisinde bulunan tarihi bir camidir.

## Tarih
İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen yapının özgün halinde bir kilise olarak inşa edildiği ve 1925 yılında camiye dönüştürüldüğü ifade edilmektedir. Kıyıköy'e uğrayan Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde aktardığı caminin bu yapı olduğu düşünülmektedir.

### Onarımlar
Yapının doğramaları değiştirilmiştir. Güneybatısına müftülük binası inşa edilmiştir. Yapı günümüzde cami olarak kullanılmaktadır ve özgün özelliklerini büyük ölçüde kaybetmiştir.

Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından 13.05.1988 tarih ve 7 sayılı karar ile tescil edilmiştir.

## Mimari
Dikdörtgen planlı, kiremit kaplı beşik çatı ile örtülü yapının bir minaresi bulunmaktadır. Özgün halinde üç nefli bazilikal planlı bir kilise olarak inşa edildiği anlaşılmaktadır. Yapının orta nefinin kenarları boyunca uzanan sütunların akantus yapraklı sütun başlıkları korint düzenindedir. Yapının narteks bölümünde bir galeri katı bulunmaktadır. Ahşap taşıyıcılı bir kat daha oluşturularak bu galeri katı ile birleştirilmiştir ve kadınlar mahfili olarak kullanılmaktadır. Narteksin kuzey cephesine kare bir kaide üzerine çift şerefeli bir minare eklenmiş ve girişi narteks bölümünden açılmıştır. Caminin mihrabının tam olarak kıble yönüne bakmadığı ifade edilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Kırklareli'deki tarihi camiler listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Demokrasi için Parti (Şili)

**Demokrasi için Parti** (), Şili'de merkez sol bir siyasi partidir. Parti, 15 Aralık 1987 tarihinde Ricardo Lagos tarafından yasal bir sosyal demokrat parti olarak kurulmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kübra Evşen

**Kübra Evşen** (d. 16 Eylül 2008) Sultanlar Ligi takımlarından Sarıyer Belediyespor'da orta oyuncu olarak oynayan Türk voleybolcu. Daha öncesinde, Eczacıbaşı altyapısında forma giydi.

## Kariyeri

*  Eczacıbaşı II (2023-2025)
*  Sarıyer Belediyespor (2024-2025) (ikinci yarı)

## Başarıları
### Millî takım

* 2024 U18 Kızlar Balkan Voleybol Şampiyonası -  Şampiyonluk

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Kübra Evşen - *sultanlar.volleystation.com*
Senato (Arjantin)

**Arjantin Ulusu Onursal Senatosu** (), Arjantin Ulusal Kongresi'nin üst meclisi olan yasama organıdır. Ulusal Senato, 1853 Anayasası'nın 46 ila 54. maddeleri uyarınca 29 Temmuz 1854 tarihinde kuruldu.

Senato, her eyaletten üç ve Buenos Aires Şehri'nden üç üye olmak üzere toplam 72 senatörden oluşmaktadır. Senatörler, eyalet bazında doğrudan seçimle altı yıllık süreler için seçilir; en fazla oyu alan partiye eyalet senato koltuklarından ikisi, ikinci sıradaki partiye ise üçüncü koltuk verilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Allied Domecq

**Allied Domecq PLC**, merkezi Birleşik Krallık'ın Bristol kentinde bulunan, içki, şarap ve hızlı servis restoran işletmeciliği yapan çok uluslu bir şirketti.

Bir zamanlar FTSE 100 Endeksi'nin bir parçasıydı ve dünyanın ikinci büyük içki grubuydu ancak Pernod Ricard tarafından satın alındı.

## Tarihçe
Allied Domecq, 1994 yılında Allied Lyons ile Pedro Domecq SA arasında gerçekleşen bir birleşmenin sonucuydu. Allied Lyons'un kendisi de 1978 yılında Allied Breweries ile J. Lyons and Co. adlı yiyecek ve ikram grubu arasında gerçekleşen bir birleşmenin sonucuydu. 1999 yılında 3.500 kişilik güçlü pub bölümü, Whitbread ile yapılan bir açık artırmanın ardından Burton merkezli Punch Taverns'a 3 milyar sterline satıldı.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, 2005 Nisan ayında Allied Domecq'in 1,7 milyar sterlinlik (2,48 milyar avro) borcunu çöp seviyesine düşürdü ve tahvil sahiplerinin, İngiliz içecek devinin Fransız rakibi Pernod Ricard'ın önerdiği 9,1 milyar sterlinlik devralma teklifinin asıl kurbanları olacağını iddia etti.

2005'in başlarında, şirket için bir devralma teklifi Fransa merkezli rakip Pernod Ricard SA tarafından başlatıldı. Pernod Ricard, 26 Temmuz 2005'te satın alma işlemini başarıyla tamamladı ve örtüşen içki markalarını ABD merkezli rakip Fortune Brands ve İngiltere merkezli çok uluslu Diageo'ya sattı. 12 Aralık 2005'te Pernod Ricard, restoran işletmelerini (Dunkin' Brands) üç ABD özel sermaye şirketinden (Thomas H. Lee Partners, Carlyle Group ve Bain Capital LLP) oluşan bir konsorsiyuma 2,43 milyar dolara satmayı kabul ettiğini duyurdu. Satış 1 Mart 2006'da gerçekleşti.

Türkiye pazarında *Allied Domecq İstanbul İç ve Dış Ticaret Ltd. Şt*i. olarak faaliyet gösteren firma satın alma sonucunda ünvanını *Pernod Ricard Turkey* olarak değiştirdi.

## Damıtma tesisleri
Birçok malt damıtım evi Allied Domecq ve eski şirket Allied Lyons tarafından işletiliyordu. Bazıları yeni sahipleri altında hala açıktır: 

## Markalar
Allied Domecq, dokuz temel küresel markanın yanı sıra bir dizi yerel pazar liderinin de işletmesini üstlendi.

* **[[İskoç viskisi]]**:
** Tek malt İskoç viskisi: Balblair, Glenburgie, Glencadam, Laphroaig, Miltonduff, Scapa, Tormore
** Harmanlanmış İskoç viskisi: Ballantine's, Teacher's Highland Cream
* **[[Amerikan viskisi]]**: Maker's Mark
* **[[Kanada viskisi]]**: Canadian Club
* **[[İspanyol viskisi]]**: DYC viskisi
* **[[Brendi]] ve [[Kanyak]]**: Courvoisier, Centenario, Don Pedro, Fundador
* **[[Cin (içki)|Cin]]**: Larios
* **[[Likör]]ler ve [[Aromatik bitter|Bitterler]]**: Kahlúa, Kuemmerling, Tia Maria
* **[[Port (şarap)|Port]]**: Cockburn's Port
* **[[Rom (içki)|Rum]]**: Malibu
* **[[Sherry]]**: Harvey's Bristol Cream
* **[[Tekila]]**: Sauza Tequila
* **[[Votka]]**: Stolichnaya
* **[[Şarap]]**: Montana Wines, Clos du Bois
* **[[Şampanya]]**: GH Mumm, Perrier-Jouët
* '''Fast food restoranları''': Dunkin’ Donuts, Baskin-Robbins, Togo's

## Ayrıca bakınız

* Pernod Ricard

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi web sitesi
* Pernod Ricard resmi web sitesi
Adaletçi Parti

**Adaletçi Parti** (), Arjantin'de bulunan bir siyasi partidir. Parti, 21 Temmuz 1946 tarihinde Juan Perón ve eşi Eva Perón tarafından kurulmuştur ve Peronizm içindeki en büyük koldur.

Parti başlangıçta kurucusunun adıyla daha önce Peronist Parti olarak adlandırılıyordu. Genel olarak Arjantin Ulusal Kongresi'ndeki en büyük partidir, ancak bu, partinin ana sol popülist kanadı olan Kirşnerizm'in rolü konusunda parti içindeki bölünmeleri yansıtmaz; bu kanat, partinin muhafazakar kanadı olan muhalif Peronistler (Federal Peronizm veya Menemizm olarak da bilinir) tarafından karşı çıkılmaktadır.

Arjantin'i 1946'dan 1955'e ve daha sonra 1973'ten 1974'e kadar üç kez yöneten Juan Perón dışında, Arjantin'in 11 cumhurbaşkanı Adaletçi Parti üyesiydi. Adaletçi Parti 1987'den bu yana neredeyse tutarlı bir şekilde Kongre'deki en büyük parti oldular.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kumköy Camii

**Kumköy Camii**, Kırklareli ili Pehlivanköy ilçesi Kumköy köyü sınırları içerisinde bulunan tarihi bir Osmanlı dönemi camisidir.

## Tarih
İç kapısı üzerindeki kitabesine göre Hicri 1320 (Miladi 1904) yılında II. Abdülhamid döneminde inşa edilmiştir. 1900-1907 yılları arasında Emlâk-ı Hümâyûn tarafından inşa ettirilen Çayırdere Köyü Camii ve Üsküpdere Köyü Camii gibi mektepli cami tipolojisinde inşa edilen camilerle benzer özellikler göstermektedir.

### Onarımlar
Yapının kapı ve pencere doğramaları değiştirilmiş, minaresi betonarme olarak yeniden inşa edilmiştir. Son cemaat yeri ve kadınlar mahfili de betonarme olarak yenilenmiştir. Cami günümüzde kullanıma açıktır.

Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından 16.12.2015 tarih ve 2837 sayılı karar ile tescil edilmiştir.

## Mimari
Dikdörtgen planlı, kiremit kaplı kırma çatı ile örtülü yapının güneybatısında yapıya bitişik bir minare bulunmaktadır. Özgün minaresi günümüze ulaşamamıştır. Giriş cephesine iki katlı son cemaat yeri konumlanmıştır ve üst katı imam odası olarak kullanılmaktadır. Mihrap cephesi ve yan cephelerdeki pencereler dışarıdan sivri kemerli, içeriden ise basık kemerlidir. Pencere kenarlarındaki taş söveler, taş pencere kemerleri ve duvar köşe taşları dışa çıkıntılıdır. Caminin iç kapısı üzerinde Osmanlıca yazılı mermer bir kitabe bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Kırklareli'deki tarihi camiler listesi

## Kaynakça


### Mektepli cami tipolojisine dair

* Kocacık, Faruk. “19. Yüzyılda Göçmen Köylerine İlişkin Bazı Yapı Planları”. *Tarih Dergisi*, sy. 32 (Haziran 2011): 415-26. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iutarih/issue/9604/119890

## Dış bağlantılar

*
Radikal Sivil Birlik

**Radikal Sivil Birlik** (), Arjantin'de bulunan bir liberal siyasi partidir. Parti, 26 Haziran 1891 tarihinde tarihinde Leandro N. Alem tarafından kurulmuştur ve Arjantin'de faaliyet gösteren en eski ikinci siyasi partidir.

Ulusal hükûmete on kez ulaşmış ve bu da onu tarihsel olarak en önemli partilerden biri yapmıştır. İdeolojik olarak parti radikalizm, sekülerizm ve genel oy hakkını savunmuştur. Özellikle 1970'ler ve 1980'lerde insan haklarının güçlü bir savunucusu olarak algılanmıştır. Ancak, muhafazakar liberalizmden sosyal demokrasiye kadar uzanan fraksiyonları daha heterojen olmuştur. Partinin ana desteği uzun zamandır orta sınıftan gelmektedir. UCR birçok durumda Peronist hükûmetlere karşıydı ve askerî yönetim sırasında yasadışıydı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
2025-26 Basketbol Süper Ligi

**2025-26 Basketbol Süper Ligi** ya da sponsorlu adıyla **2025-26 Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi**, Türkiye'nin en üst düzey profesyonel basketbol ligi olan Basketbol Süper Ligi'nin 60. sezonudur.

2025-26 sezonunda bir önceki sezonda olduğu gibi İstanbul'dan 7 takım ligde yer alacaktır. Bursa ve İzmir'den 2'şer, Ankara, Denizli, Manisa, Mersin ve Trabzon'dan da 1'er takım ligte mücadele edecektir. Sezon öncesi lig fikstürü çekimi 20 Ağustos 2025 tarihinde Basketbol Gelişim Merkezi'nde gerçekleştirildi. Lig bu sezonda da geçtiğimiz 2 sezonda da olduğu gibi Türkiye Sigorta isim sponsorluğunda oynanacaktır. Sezon öncesi yayın hakları için son 4 sezonda yayın haklarını elinde bulunduran BeIN Sports ile anlaşmaya varıldı. Yayın hakları sözleşmesi 19 Ağustos 2025 tarihinde Basketbol Gelişim Merkezi'nde imzalandı.

## Takımlar

### Takım bilgileri

#### Koç değişiklikleri

## Normal sezon
### Puan durumu

### Sonuçlar

### Takımların haftalık sıralaması

### Takımların haftalardaki performansları

## Play-off

## Avrupa kupalarındaki takımlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
TADIL-J

**TADIL-J**, NATO tarafından Link 16 olarak bilinen, standartlaştırılmış J-serisi iletişim protokolleri sistemini ifade eder. Bunlar, ABD askeri standardı (MIL-STD) 6016 ile tanımlanmıştır. TADIL-J, ABD Donanması, ABD Ordusu, ABD Deniz Piyadeleri, ABD Hava Kuvvetleri, ABD Sahil Güvenlik, NSA, birkaç NATO ülkesi ve Japonya tarafından, Taktik veri bağı olan Multi-Tactical Data Link Network'ün bir parçası olarak kullanılmaktadır.

TADIL-J, veri bağlantısı olarak, yakın gerçek zamanlı (NRT) bilgi değişimini sağlamak üzere tasarlanmış bir sistemdir. Bu, taktiksel komuta, kontrol, iletişim, bilgisayar ve istihbarat (C4I) sistemleri arasında bilgi alışverişini destekleyen bir iletişim, navigasyon ve kimlik tespit sistemidir.

TADIL-J'nin radyo iletim ve alım bileşeni, Joint Tactical Information Distribution System (JTIDS) veya onun halefi olan Multifunctional Information Distribution System (MIDS)'dir. Bu yüksek kapasiteli, ultra yüksek frekanslı (UHF), görüş hattı (LOS), frekans atlamalı veri iletişim terminalleri, güvenli, karıştırmaya dayanıklı sesli ve dijital veri alışverişi sağlar. JTIDS/MIDS terminalleri, zaman bölmeli çoklu erişim (TDMA) ilkesine göre çalışır. Bu ilkeye göre, veri iletim ve alımı için tüm TADIL-J ağ katılımcılarına zaman dilimleri tahsis edilir. TDMA, veri bağlantısı denetimi için bir ağ kontrol istasyonu (NCS) gereksinimini ortadan kaldırarak, nodeless (düğümsüz) bir iletişim ağı yapısı sağlar.

Diğer TADIL'ler arasında TADIL-A, TADIL-B ve TADIL-C bulunur. Bunlar sırasıyla NATO tarafından Link 11, Link 11B ve Link 4 olarak bilinir.

J-serisi mesajlar, IP tabanlı taşıyıcılar üzerinden NATO tarafından tanımlanan SIMPLE protokolü, JREAP ve uydu üzerinden S-TADIL J ile de değiştirilebilir.

## Terminoloji Değişikliği
**TADIL**, artık resmi bir ABD Savunma Bakanlığı terimi değildir (DISA yönergelerine göre). Bunun yerine, resmi olarak genel terim olan Taktik Veri Bağlantısı (TDL) ile değiştirilmiştir. Ancak, "TADIL" terimi bir miras olarak devam etmekte ve halk arasında hâlâ kullanılmaktadır.

## Ayrıca bakınız
Taktik veri bağı

## Kaynakça
Şili'deki millî parklar listesi

**Şili'deki millî parklar listesi**, Şili'de bulunan millî parkları içerir.

2020 yılı itibarı ile Şili'de 42 adet millî park bulunmaktadır.

## Millî parklar listesi

* Alberto de Agostini Millî Parkı
* Alerce Andino Millî Parkı
* Bernardo O'Higgins Millî Parkı
* Bosque de Fray Jorge Millî Parkı
* Chiloé Millî Parkı
* Conguillío Millî Parkı
* Corcovado Millî Parkı
* Hornopirén Millî Parkı
* Huerquehue Millî Parkı
* Guamblin Adası Millî Parkı
* Magdalena Adası Millî Parkı
* Juan Fernández Archipel Millî Parkı
* Horn Burnu Millî Parkı
* La Campana Millî Parkı
* Laguna del Laja Millî Parkı
* Laguna San Rafael Millî Parkı
* Las Palmas de Cocalán Millî Parkı
* Lauca Millî Parkı
* Llanos de Challes Millî Parkı
* Llullaillaco Millî Parkı
* Nahuelbuta Millî Parkı
* Nevado Tres Cruces Millî Parkı
* Pali Aike Millî Parkı
* Pan de Azúcar Millî Parkı
* Puyehue Millî Parkı
* Queulat Millî Parkı
* Rapa Nui Millî Parkı
* Tolhuaca Millî Parkı
* Torres del Paine Millî Parkı
* Vicente Pérez Rosales Millî Parkı
* Villarrica Millî Parkı
* Volcán Isluga Millî Parkı

## Kaynakça
Odessa (müzisyen)

**Odessa Rose Jorgensen**, mononim olarak **Odessa** olarak bilinen, Kaliforniya'dan bir Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve kemancıdır.

Jorgensen, dört yaşından itibaren keman çalmayı öğrenmiş ve babası 1960'larda surf rock gruplarında çalmıştır. Kaliforniya'da doğmuş olmasına rağmen, birçok yıl Nashville'de yaşamıştır. Bir genç olarak, Carnegie Hall'da kemancı olarak sahneye çıkmış ve Versace için mankenlik yapmıştır. 2000'lerin sonlarında bluegrass grubu Bearfoot'ta keman çalmış ve şarkı söylemiştir. Bearfoot'tan ayrıldıktan sonra Old Crow Medicine Show, Abigail Washburn ve Edward Sharpe and the Magnetic Zeroes ile keman çalmıştır. Edward Sharpe and the Magnetic Zeroes ile çalışırken, Nashville'de bisikletiyle giderken bir araba tarafından ezilmiş ve bu kazada kafatası kırığı, omurga yaralanması ve birkaç dişini kaybetmiştir. Şarkı söyleyemediği bu dönemde bile kemancı olarak turneye devam etmiş ve beklenen self-titled albümü için şarkılar üzerinde çalışmıştır.

2014 yılında, Chop Shop/Republic ile anlaşma imzalayarak o yılın Eylül ayında Jacquire King tarafından üretilen bir EP yayınlamıştır; ardından 2015'te dijital olarak bir solo albüm çıkarmıştır. "I Will Be There" single'ı, Subaru reklamında kullanılmak üzere lisanslanmıştır. 2019'da, bağımsız Public Hi-Fi Records tarafından yayımlanan ve büyük ölçüde Eagle Rock, Los Angeles'ta bir inzivada yazdığı şarkılardan oluşan ikinci dijital albümü *All Things*'i çıkarmıştır.

## Diskografi
**Odessa* EP (Chop Shop/Republic, 2014)  
**Odessa* LP (Chop Shop/Republic, 2015)  
**All Things* (Public Hi-Fi, 2019)

## Kaynakça
Llullaillaco Millî Parkı

**Llullaillaco Millî Parkı** (), Şili'nin Antofagasta bölgesinin güneydoğusunda bulunan bir millî parktır. 1995 yılında kurulmuş olup 2.687&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Cordillera Domeyko'nun doğu yamaçları ile Arjantin'le olan uluslararası sınır arasında yer alır. Parkta Llullaillaco yanardağının zirvesinde zirveye ulaşan birkaç önemli dağ vardır. Park ayrıca Quebradas'ın serpiştirdiği geniş yarı çöl ovalarıyla da karakterize edilir. İnka yol sisteminin bir kısmı Río Frío bölgesinde bulunur.

Parkta 126 adet bitki türü tespit edilmiş olup, bunlardan 21 tanesi bölgeye özgüdür. Parkta ayrıca vikunya sürüleri dolaşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Parque Nacional Llullaillaco
Guamblin Adası

**Guamblin Adası** (), Şili'nin Aysén bölgesinde bulunan bir ada ve millî parktır. Ada, 1967'de millî park olarak belirlenmiş ve Önemli Kuş Alanı olarak kabul edilmiştir. Guamblin Adası hiçbir zaman kalıcı olarak yerleşim yeri olmasa da, tarihi bir öneme sahiptir ve önemli olayların gerçekleştiği yer olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Islands of Chile @ United Nations Environment Programme
* World island information @ WorldIslandInfo.com
* South America Island High Points above 1000 meters
* United States Hydrographic Office, South America Pilot (1916)
Kiryat Yam

**Kiryat Yam** (, kelime anlamı *Deniz Kasabası*), İsrail'in Hayfa Körfezi bölgesinde, Hayfa'nın  kuzeyinde yer alan bir şehirdir. Krayot olarak bilinen bir grup Hayfa banliyösünden biri olan Kiryat Yam, Akdeniz kıyısında, Kiryat Haim ile Tzur Shalom sanayi bölgesi arasında ve Kiryat Motzkin'in doğusunda yer alır.
## İsrail arap çatışması
2006 Lübnan Savaşı sırasında, Kiryat Yam, Hizbullah roketleri tarafından vurulmuş ve can kayıpları ile maddi hasar görmüştür.
## Kentsel gelişim
Kiryat Yam ile sınırı olan ana silah geliştirme tesisinin bulunduğu yerdeki Rafael İleri Savunma Sistemleri, eski Gimel mahallesini iyileştirmeye yönelik kentsel gelişim planlarını engelledi. 2009 yılında, Hayfa bölge planlama komitesi, Rafael'in itirazlarını geçersiz kılarak mahalle için yüksek katlı inşaatı onayladı.
## Kaynakça
İktisadi veri

**İktisadi veri**, geçmişteki veya günümüzdeki bir ekonomiyi tanımlayan ve analiz etmeye yarayan verilerdir. Bunlar genellikle zaman serisi biçiminde, yani birden fazla zaman dilimini kapsayan (örneğin son beş yılın aylık işsizlik oranı) veya tek bir zaman dilimindeki kesitsel verilerde (örneklem olarak seçilen hanelerin tüketim ve gelir düzeyleri) bulunur. Veriler ayrıca bireylerin ve firmaların anketlerinden  toplanabilir veya tek bir ekonominin sektörlerine, endüstrilerine veya uluslararası ekonomiye göre toplanabilir. Bu tür verilerin tablo biçiminde toplanması bir veri kümesini oluşturur.

## Kaynakça
Artiknos

**Artiknos**, Roma döneminde iskan edilmiş antik Galatya'nın bir kasabasıydı. Adı antik yazarlar arasında geçmemektedir, ancak epigrafik ve diğer kanıtlardan varlığı anlaşılmaktadır.

Sit alanı günümüzde Ankara ilinin Ayaş ilçesine bağlı Yağmurdede köyü yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Arjantin'deki millî parklar listesi

**Arjantin'deki millî parklar listesi**, Arjantin'de bulunan millî parkları içerir. Parklar, Bolivya'nın kuzey sınırındaki Baritú Millî Parkı'ndan kıtanın en güneyindeki Ateş Toprakları Millî Parkı'na kadar çok çeşitli arazi ve biyotopları kapsar. Millî Parklar İdaresi (*Administración de Parques Nacionales*), ülke içindeki Doğal anıtlar ve Ulusal Rezervler ile birlikte bu millî parkları koruyan ve yöneten kurumdur.

2020 yılı itibarı ile Arjantin'de 35 adet millî park bulunmaktadır.

## Millî parklar listesi

* Aconquija Millî Parkı
* Ateş Toprakları Millî Parkı
* Baritú Millî Parkı
* Bosques Petrificados de Jaramillo Millî Parkı
* Calilegua Millî Parkı
* Campos del Tuyú Millî Parkı
* Chaco Millî Parkı
* Copo Millî Parkı
* El Impenetrable Millî Parkı
* El Leoncito Millî Parkı
* El Palmar Millî Parkı
* El Rey Millî Parkı
* Iberá Millî Parkı
* Iguazú Millî Parkı
* Islas de Santa Fé Millî Parkı
* Lago Puelo Millî Parkı
* Laguna Blanca Millî Parkı
* Lanín Millî Parkı
* Lihué Calel Millî Parkı
* Los Alerces Millî Parkı
* Los Arrayanes Millî Parkı
* Los Cardones Millî Parkı
* Los Glaciares Millî Parkı
* Mburucuyá Millî Parkı
* Monte León Millî Parkı
* Nahuel Huapi Millî Parkı
* Patagonya Millî Parkı
* Perito Millî Parkı
* Predelta Millî Parkı
* Quebrada del Condorito Millî Parkı
* Río Pilcomayo Millî Parkı
* San Guillermo Millî Parkı
* Sierra de las Quijadas Millî Parkı
* Talampaya Millî Parkı

## Kaynakça
Bailey Jay

**Bailey Jay** (d. 5 Kasım 1988; Richmond, Virginia) Amerikalı trans pornografik film oyuncusu.

## Hayatı
Bailey Jay, 5 Kasım 1988 tarihinde Richmond, Virginia'da dünyaya geldi.

2014 yılında The Jim Norton Show'da Vice Media'da sunucu olarak çalıştı.

Programın iptal edilmesinden önce dört bölümde de yardımcı sunucu olarak yer aldı.

## Ödülleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Vito Di Tano

**Vito Di Tano** (23 Eylül 1954 – 5 Şubat 2025), İtalyan arazi bisikleti yarışçısı. 
## Hayatı
Di Tano, 23 Eylül 1954'te Fasano, İtalya'da doğdu. GS Guerciotti takımının sporcusuydu. En çok ülkesi 1979 ve 1986'da ülkesi İtalya'yı temsil ettiği Amatör UCI Arazi Bisikleti Dünya Şampiyonası'nı kazanmasıyla öne çıktı.

Di Tano, 5 Şubat 2025'te Fasano, İtalya'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 70 yaşında öldü.
## Kaynakça
Armen Kirakosyan

**Armen Arami Kirakosyan** (Ermenice:Արմեն Արամի Կիրակոսյան; 28 Mart 1960 – 5 Şubat 2025), Ermeni mühendis ve siyasetçi. 
## Hayatı
Kirakosyan, 28 Mart 1960'ta Erivan, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Karl Marx Politeknik Enstitüsü'nde eğitim gördü. Pan-Ermeni Ulusal Hareketi'nden siyasete girerek 1995 ile 1999 yılları arasında Ermenistan Ulusal Meclisi'nde delege olarak yer aldı.

Kirakosyan, 5 Şubat 2025'te memleketi Erivan, Ermenistan'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 64 yaşında öldü.

## Kaynakça
Aspenzinsos

**Aspenzinsos**, Bizans döneminde iskan gören antik Kapadokya'da yer alan bir yerleşimdi.

Niğde ilinin Bor ilçesine bağlı eski ismi *Asbuzu* olan Karanlıkdere köyü yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Virginia Halas McCaskey

**Virginia Halas McCaskey** (5 Ocak 1923 &ndash; 6 Şubat 2025), Amerikalı spor yöneticisi.

## Hayatı
McCaskey, 5 Ocak 1923'te Şikago, Illinois'te doğdu. Drexel Üniversitesi'nde eğitim gördü. Ulusal Amerikan Futbolu Ligi (NFL) ekiplerinden Chicago Bears'ın kurucusu ve onursal başkanı olan babası George Halas'ın 1983'te ölümünün ardından 2025 yılına kadar takımın sahibi ve yönetim kurulu başkanı olarak görev aldı.

Çocukları ve torunlarıyla beraber takımın %80'ni elindeydi. Mart 2014'te Ralph Wilson'ın ölümünden sonra Ulusal Amerikan Futbolu Ligi (NFL) bünyesindeki en yaşlı yönetici ünvanını aldı.

Ed McCaskey ile olan evliliğinden 11 çocuk sahibi olan McCaskey, 5 Ocak 2023 tarihinde 100. yaş gününü kutlamış ve 6 Şubat 2025'te memleketi Şikago, Illinois'te doğal nedenlerden 102 yaşında vefat etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Astra (İsauriya)

**Astra**, Roma döneminde eski İsauria'da bulunan bir yerleşimdi. Bu isim antik yazarlar arasında geçmez ancak epigrafik ve diğer kanıtlardan varlığı anlaşılmaktadır.

Sit alanı günümüzde Konya iline bağlı Hadim ilçesinin yaklaşık 7&nbsp;km kuzeybatısında Bolat yaylasında bulunan *Temaşalık* kalıntılar sahasına lokalize edilmektedir.

## Kalıntılar
Astra'daki kalıntılar, bölgenin Roma döneminde gelişmiş bir kırsal yerleşim olduğunu ve dini, idari ve sosyal yaşam açısından önemli bir merkez teşkil ettiğini göstermektedir.

* **Dini ve Kamusal Yapılar:** Özellikle Zeus, Plouton, Poseidon ve Hera gibi tanrılara adanmış kutsal alanların varlığı belgelenmiştir. Bu, Astra'nın dini açıdan önemli bir merkez olduğunu göstermektedir.
* **Euergesia Yapıları:** Yerleşimde, kamu yararına yapılan hayır işlerini ifade eden *euergesia* uygulamalarıyla inşa edilmiş çeşitli yapılar tespit edilmiştir. Bunlar arasında anıtlar, sunaklar ve kamu binaları yer almaktadır.
* **Mezarlar ve Nekropol Alanı:** Bölgede yapılan epigrafik çalışmalar, Astra'da bir nekropol alanının bulunduğunu göstermektedir. Yazıtlarda yer alan ifadeler, önemli kişilerin adlarının bu mezarlıklarla ilişkilendirildiğini ortaya koymaktadır.
* **Roma Dönemi Mimari Etkileri:** Astra'da bulunan kalıntılar, Roma etkisinin açıkça görülebildiği yapılar içermektedir. Şehir planlamasında Roma dönemi yapılaşmasının izleri mevcuttur.

## Kaynakça
Aaron Anselmino

**Aaron Anselmino** (d. 29 Nisan 2005),  ekibi Chelsea'de defans olarak oynayan Arjantinli futbolcudur.

## İlk yılları
Anselmino, on iki yaşındayken Arjantin ekibi Boca Juniors'un altyapısına katıldı.

## Kulüp kariyeri
Anselmino, Bolivya'da düzenlenen ilk gençlik turnuvası olan Evo Kupası'nda yer aldı. Bu turnuva eski Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales'in anısına düzenlendi. Matías Donett yönetimindeki takım, Diego Santander ve Iker Zufiaurre'nin golleriyle 2-0 galip geldi. Ayrıca 2022 Evo Kupası'nda River Plate'i 2-0 yenen Boca Juniors'un kadrosunda yer aldı.

Anselmino, 8 Ağustos 2024'te Premier League ekibi Chelsea'ye 15,6 milyon £'luk bonservis bedeli karşılığında transfer oldu ve yedi yıllık bir sözleşme imzaladı. Ayrıca transfer olduktan hemen sonra Boca Juniors'a on iki aylığına kiralık olarak gönderildi. Aralık 2024'te Anselmino'nun Ocak 2025'te Chelsea'ye döneceği duyuruldu. 3 Ocak 2025'te kiralıktan geri çağrıldı.

## Başarıları
**Boca Juniors**

* Evo Kupası: 2022

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ateş Toprakları Millî Parkı

**Ateş Toprakları Millî Parkı** (), Arjantin'in Ateş Toprakları eyaletinde bulunan bir millî parktır. 15 Ekim 1960 tarihinde kurulmuş olup 630&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Arjantin'de kurulan ilk kıyı millî parkı ve ülkenin en güneyindeki millî parktır.

Ateş Toprakları Millî Parkı, Ateş Toprakları Adası'nın doğusunda yer alır ve Beagle Kanalı'ndan Şili sınırı boyunca 60 km kuzeye doğru uzanır. Parkta şelaleler, ormanlar, dağlar ve buzullarla etkileyici manzaralar yer alır. Ensenada Koyu'nu Lago Roca'daki Lapataia Koyu'na bağlayan Senda Costera (Sahil Yolu), parkın içinde popüler bir yürüyüş parkurudur. Parkın alt kesimlerindeki Antarktika kayını, lenga kayını ve coihue ormanları birçok hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır. Guanako, And tilkisi, Kuzey Amerika kunduzu, Avrupa tavşanı ve misk sıçanı dahil olmak üzere 20 tür kara memelisi vardır. 90 kuş türü arasında kelp kazı, sel ördeği, austral muhabbet kuşu, And kondoru, siyah istiridye kuşu ve Macellan istiridye kuşu bulunur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Atenia (Pisidya)

**Atenia** veya **Atenoa** (), **Atmenia** (Ὰτμενία) olarak da bilinen, antik Pisidya bölgesinde yer alan bir kasabaydı. Burası bir piskoposluk merkezi haline gelmişti; günümüzde artık yerleşik bir piskoposa ev sahipliği yapmamakla birlikte, Roma Katolik Kilisesi'nin unvan piskoposluk bölgelerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.

Sit alanı günümüzde, Konya ilinin Hüyük ilçesinin Kireli (Kasaba) yakınlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça
Peter Christensen

**Peter Christensen** (25 Nisan 1975 – 6 Şubat 2025), Danimarkalı siyasetçi. 
## Hayatı
Christensen, 25 Nisan 1975'te Sønderborg, Danimarka'da doğdu. Kopenhag Üniversitesi'nde öğrenim gördü. Danimarka Liberal Partisi bünyesinde siyasete girerek 2001-2015 yılları arasında; Danimarka Parlamentosu'nda delege, 2011'de kısa süre Vergilendirme Bakanı, 2015-2016 yılları arasında; İskandinav İşbirliği Bakanı ve son olarak yine 2015-2016 yılları arasında; Savunma Bakanı olarak görev aldı.

Gazetecilik yapan Josefine Kofoed ile olan evliliğinden üç çocuk sahibi olan Christensen, 6 Şubat 2025'te Kopenhag, Danimarka'da kanser nedeniyle 49 yaşında ölmüştür.
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Biography on the website of the Danish Parliament (Folketinget)
Kelli Berglund

**Kelli Michelle Berglund** (d. 9 Şubat 1996), Amerikalı oyuncu.

Berglund, Disney XD dizisi *[[Lab Rats (Amerikan TV dizisi)|Lab Rats]]* ve devam dizisi *[[Lab Rats: Elite Force]]*da canlandırdığı *Bree Davenport* karakteriyle tanınmaktadır. Ayrıca Disney XD orijinal dizisi *[[Kahramanlar Hastanesi|Mighty Med]]*de konuk oyuncu olarak yer almıştır. 2014 yılında, Disney Channel Orijinal Filmi olan *[[How to Build a Better Boy]]* filminde *Mae Hartley* karakterini canlandırmıştır.

2019 yılında Starz kanalında yayınlanan *[[Now Apocalypse]]* adlı televizyon dizisinde *Carly Carson* rolünde yer almıştır. Avustralya'da çekilen spor temalı iki filmde başrol oynamıştır: 2016 yapımı *Raising the Bar* ve 2018 yapımı *Going for Gold*. 2021 yılında, Starz dizisi *[[Heels (TV dizisi)|Heels]]*de *Crystal* karakterini canlandırmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Siklobütadien

**Siklobütadien**,  formülüne sahip organik bir bileşiktir. Dimerleşme eğilimi nedeniyle çok reaktiftir. Ana bileşik izole edilmemiş olsa da, bazı sübstitüe türevleri sağlamdır ve tek bir siklobütadien molekülü oldukça kararlıdır. Bileşik, bimoleküler bir süreçle bozunduğundan, türler 35 K'nin altındaki sıcaklıklarda matris izolasyon teknikleriyle gözlemlenebilir. Dikdörtgen bir yapıya sahip olduğu düşünülmektedir.

## Yapısı ve tepkimeler
Bu bileşik, 4 pi (π) elektronlu prototipik antiaromatik hidrokarbondur. En küçük [n]-annülen ([4]-annülen)dir. Dikdörtgen yapısı, molekülü bozan ve simetriyi düşürerek triplet halini singlet temel hale dönüştüren sözde - (veya ikinci dereceden) Jahn-Teller etkisi sonucudur. Siklobütadienin elektronik durumları çeşitli hesaplama yöntemleriyle araştırılmıştır. Dikdörtgen yapı, iki farklı 1,2-dideütero-1,3-siklobütadien valans izomerinin varlığıyla tutarlıdır. Bu bozulma, 4 elektronlu bir π sisteminin aromatik olmadığını öngören Hückel kuralıyla uyumlu olarak pi elektronlarının lokalize olduğunu gösterir.

Prensipte, başka bir durum mümkündür. Yani, siklobütadien triplet spin halini benimserse, bozulmamış bir kare geometri varsayabilir. Teorik bir olasılık olmasına rağmen, ana siklobütadienin ve ikame edilmiş türevlerinin triplet formu onlarca yıl boyunca anlaşılamamıştır. Ancak, 2017'de 1,2,3,4-tetrakis(trimetilsilil)-1,3-siklobütadienin kare triplet uyarılmış hali spektroskopik olarak gözlemlendi ve bu bileşik için *E*ST = 13.9 kcal/mol (veya molekül başına 0.6 eV) singlet-triplet boşluğu ölçüldü.

## Sentez
Sterik olarak hantal (büyük hacimli) sübstitüentlere sahip çeşitli siklobütadien türevleri izole edilmiştir. Turuncu renkli tetrakis(tert-butil)siklobütadien, izomeri olan tetra-tert-butiltetrahedranın termoliziyle oluşur. Siklobütadien türevi (dimerleşmeye karşı) kararlı olmasına rağmen,  ile temas ettiğinde bozunur.

## Tuzaklama
Siklobütadien örnekleri kararsızdır çünkü bileşik, 35 K üzerindeki sıcaklıklarda bir Diels-Alder reaksiyonu ile dimerleşir.  Bimoleküler bozunma yolları baskılanarak, siklobütadienin davranışı iyileştirilir. Bu nedenle bir hemikarseplekste üretilmiştir. İnklüzyon bileşiği, bisiklopiran-2-onun fotodekarboksilasyonu ile oluşturulur. Konukçu-konuk kimyası kompleksinden salındığında, siklobütadien dimerleşir ve ardından siklooktatetran dönüşür.

Çok sayıda denemeden sonra, siklobütadien ilk olarak amonyum seryum(IV) nitrat ile siklobütadien demir trikarbonilin oksidatif bozunmasıyla üretilmiştir. Demir kompleksinden serbest bırakıldığında, siklobütadien bir Dewar benzen oluşturmak üzere elektron eksikliği olan alkinlerle reaksiyona girer 

:
Dewar benzen 90&nbsp;°C'de ısıtıldığında dimetil ftalata dönüşür.

Bir siklobütadien türevi de bir di-alkinin [2+2] sikloeklenmesi yoluyla elde edilebilir. Bu özel reaksiyonda, tutucu reaktif 2,3,4,5-tetrafenilsiklopenta-2,4-dienon'dur ve (karbonmonoksit atılımından sonra) son ürünlerden biri bir siklooktatetraendir. :

## Ayrıca bakınız
* Siklobüten
* Bütadien

## Kaynakça
Tököl

**Tököl** (, Macaristan'ın Pest ilinde bulunan bir kasabadır.

## Demografik yapısı
Çoğunluğu Macar olan bölgede, Bunyevatslar veya **Raci** adıyla bilinen Hırvat azınlığı da yaşamaktadır.
## Macar ayaklanması
Budapeşte-Tököl Havaalanı (47°20′35″K / 18°59′20″D), II. Dünya Savaşı sırasında inşa edilmiş ve Sovyet askeri üssü olarak hizmete girmiştir. Macar Ayaklanması sırasında, Imre Nagy hükûmetinde Savunma Bakanı olarak görev yapan Pál Maléter, Sovyet askeri varlığıyla müzakere etmek için bu havaalanına gitmiş ve görüşmeler sırasında tutuklanmıştır.

1952 yılında, Macar Hava Kuvvetleri'nin 24. ve 25. avcı alayları Tököl Havaalanı'na yerleşmiştir. 1 Ekim 1953'te, Macar Halk Ordusu'nun Tököl Hava Üssü kurulmuştur. Aynı yıl, havaalanında faaliyet gösteren uçak onarım şirketi, Csepel Autógyár National Vállalat'tan ve askeri uçak onarımı konusunda uzmanlaşmış Pestvidéki Machine Factory'den ayrılmıştır. Bakımı yapılan uçaklar Tököl Havaalanı'na getirilmiştir. Fabrika, Varşova Paktı'nın dağılmasından ve Sovyet kuvvetlerinin Macaristan'dan çekilmesinden sonra helikopter onarımına devam etmiştir.
## İkiz kasabalar–kardeş kasabalar
 Klein Rönnau, Almanya 
## Kaynakça
Erika Vikman

**Erika Susanna Vikman** (d. 20 Şubat 1993), Fin şarkıcı-şarkı yazarıdır. Kariyerine Fin tango şarkıcısı olarak başlayan Vikman, ilk kez 2016 yılında Tangomarkkinat ödülünü kazandıktan sonra tanındı. Daha sonra, 2020'de Finlandiya'daki ilk beş hiti olan "Cicciolina" single'ının yayınlanmasının ardından ülke çapında daha fazla ilgi gördü. İlk albümü kendi adını taşıyan stüdyo albümü ertesi yıl yayınlandı ve Finlandiya listelerinde zirveye yerleşti.

Vikman, Uuden Musiikin Kilpailu 2025 yarışmasını 430 puan ile kazanmasının ardından İsviçre'nin Basel şehrinde yapıldı. 2025 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Finlandiya'yı "Ich komme" adlı şarkısıyla temsil etti.

## Diskografi
### Albümler

### Singlelar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Perito Moreno Millî Parkı

**Perito Moreno Millî Parkı** (), Arjantin'in Santa Cruz eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1937 tarihinde kurulmuş olup 1.263,3&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve adını kaşif Francisco Moreno'dan almaktadır. 2013'te Tompkins Conservation ile genişletildi.

Perito Moreno Millî Parkı, deniz seviyesinden 900 metre yükseklikte dağlar ve vadilerden oluşur. Doğudan batıya ve kuzeyden güneye doğru uzanan bir dizi dağ sırası, etkileyici bir amfitiyatroyu andırır. Parkta bulunabilen 24 memeli türünden en egzotik ve nesli tükenmekte olan tür küçük vahşi kedi gato pajerodur (*Lynchailurus pajeros*). Parkta bulunan bir diğer küçük vahşi kedi ise nesli tükenmekte olan gato huiñadır (*Oncifelis guigna*). Park aynı zamanda birçok kuş türüne de ev sahipli yapmaktadır.

## Kaynakça

## Ek okuma
* "Perito Moreno National Park" Photography by Antonio Vizcaíno. Contributors include Douglas Tompkins, Adolfo Fabricio Del Castillo, Eduardo Ramilo, Alejandro Serret, Rafael Smart, Emily Wakild, and Claudio Bertonatti. The Conservation Land Trust, 2014. 

## Dış bağlantılar

*
Lago Puelo Millî Parkı

**Lago Puelo Millî Parkı** (), Arjantin'in Chubut eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1971 tarihinde kurulmuş olup 276,74&nbsp;km²'lik alana sahiptir. Başlangıçta manzarasını ve Valdivian florasını korumak ve yakındaki Los Alerces Millî Parkı'nın florasını zenginleştirmek için yaratılmıştır. Başlangıçta Los Alerces'in bir eki olan alan, 1971'de Millî Park ve bağımsız rezerv ilan edilmiştir. Adını Puelo Gölü'nden alır ve Patagonya ormanına, bozkırlarına ve Yüksek And Dağları eko-bölgelerine aittir.

Parkın bulunduğu dağlık bölge, parkın adını aldığı Puelo Gölü de dahil olmak üzere birçok nehir ve göl oluşturan buzulların etkisiyle değişmiştir. Bölgenin nehirleri, Puelo Gölü'ne mavi rengini veren yüksek seviyelerde buzul tortusuna (silt) sahiptir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Los Arrayanes Millî Parkı

**Los Arrayanes Millî Parkı** (), Arjantin'in Neuquén eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1971 tarihinde kurulmuş olup 17,53&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Nahuel Huapi Gölü'nün kıyısında Quetrihué Yarımadası'nı kapsamaktadır.

Yarımadanın sonuna doğru giderken arrayan ağaçları (*Luma apiculata*) görülebilmesine rağmen, 300 yıllık arrayan ormanı güney ucunun 20 hektarlık bir alanı kaplar ve 600 yaşın üzerinde ağaçlara sahiptir. Ormana Nahuel Huapi Gölün'ün farklı noktalarından tekneyle veya Villa La Angostura limanındaki parkın başlangıcından 12 km'lik bir patikayla ulaşılabilir. İniş çıkışlarla dolu bu patika, dağ bisikletiyle de popüler bir şekilde yapılır.

Birkaç pudu ve And geyiği, guanako, monito de monte ve küçük tilki bulunur. Kuşlar arasında kondorlar, kartallar, şahinler ve ağaçkakanlar burada bulunabilir.

Zaten Nahuel Huapi Millî Parkı'nın bir parçası olmasına rağmen, Los Arrayanes 1971'de nadir arrayán ağaçlarından oluşan ormanını korumak için yaratıldı. Bu kırılgan ağaçların toprağını ve köklerini korumak için, turistlerin tarçın rengindeki ağaçların manzarasının tadını çıkarması için ahşap bir yol yapıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vielka Peralta

**Vielka Peralta** (d. 13 Nisan 1999; Santo Domingo, Dominik Cumhuriyeti) Sultanlar Ligi takımlarından Kuzeyboru'da smaçör olarak oynayan Dominikli voleybolcu. Daha öncesinde; Deportivo Nacional, CV Deportivo Géminis, Caribeñas, ASP Thetis, Jakarta Elektrik PLN, Hapoel Kfar Saba, Azeryol Bakü ve Sarıyer Belediyesporkulüplerinde forma giydi.

## Kariyeri

*  Deportivo Nacional (2016-17)
*  CV Deportivo Géminis (2017-18)
*  Caribeñas (2017-19)
*  CV Deportivo Géminis (2020-21)
*  Caribeñas (2021-22)
*  ASP Thetis (2021-22)
*  Jakarta Elektrik PLN (2022-23)
*  Hapoel Kfar Saba (2022-23)
*  Azeryol Bakü (2023-24)
*  Sarıyer Belediyespor (2024-25) (ikinci yarı)
*  Kuzeyboru (2023-25) (Mart 2025)

## Başarıları

### Kulüpleri

#### Caribeñas

* 2018-19 Dominik Cumhuriyeti Voleybol Ligi -  İkincilik

#### Hapoel Kfar Saba

* 2022-23 İsrail Ligi -  Şampiyonluk

#### Azeryol Bakü

* Azerbaycan Kadınlar Voleybol Ligi -  Şampiyonluk

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Vielka Peralta - *sultanlar.volleystation.com*
Lanín Millî Parkı

**Lanín Millî Parkı** (), Arjantin'in Neuquén eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1937 tarihinde kurulmuş olup 3.790&nbsp;km²'lik alana sahiptir. Park, çoğu Arjantin'de başka yerde bulunmayan türler olan Fagaceae ve lenga ve Araucaria gibi iğne yapraklılar olmak üzere çeşitli ağaç türlerinin ormanlarıyla kaplıdır.

Parkta Lanín Dağı ve Huechulafquen, Aluminé ve Lácar gölleri gibi ilgi çekici yerler bulunmaktadır. Göllerde ve çok sayıda nehir ve derede somon ve alabalık spor balıkçılığı yapılmaktadır. Parkın hayvan yaşamı güneydeki Nahuel Huapi Millî Parkı'na benzerdir.

Lácar Gölü kıyısındaki San Martín de los Andes şehri, parkı ziyaret eden turistlerin yanı sıra yakındaki Chapelco kayak merkezini ziyaret eden kayakçılar için de bir merkez görevi görmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Cafer Cangöz

**Cafer Cangöz** (1 Ocak 1957 -  17 Haziran 2005), Maoist Komünist Partisi'nin (MKP)’nin kurucusu ve eski genel sekreteri.

1 Ocak 1957 yılında Tunceli'nin Mazgirt ilçesine baglı Akpazar Nahiyesi, Kızılcık Köyü’nde doğdu. Doğduğu köyde ilköğrenimini, Akpazar’da, ortaokulu ve lise öğrenimini Mazgirt’te tamamladı. Lise yıllarında iken devrimci mücadeleye ilgi duyan Cangöz, liseyi bitirdikten sonra MKP saflarında faaliyet yürütmeye başladı. Bu faaliyetlerinden dolayı ilk defa 1979 yılında gözaltına alınan Cangöz, sorguda tutulduğu 15 gün içerisinde ifade vererek, sonrasında serbest bırakıldı. 1980 öncesi Diyarbakır, Van, Tunceli, Ankara il ve ilçelerinde MKP adına örgütsel faaliyet yürüttüğü gerekçesiyle Diyarbakır Askeri Mahkemesi’nde yargılandı.

17 Haziran 2005 tarihinde Tunceli civarındaki Mercan vadisinde askerlerle çıkan çatışmada 16 MKP üyesi ile birlikte hayatını kaybetmiştir.

## Eserleri
* 2009: Maoizmi Kavra Kavrat

## Kaynakça
Milli Hızlı Tren

**TCDD HT70000** veya bilinen adıyla **Milli Hızlı Tren**, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii (TÜRASAŞ) tarafından TCDD Taşımacılık için üretilen hızlı tren setidir.

## Proje bilgileri
* **Maksimum hızı:** 
* **Kapasite:** 575 + 2 (toplam: 577)
* **Vagon sayısı:** 8
* **Ray açıklığı:** 1.435&nbsp;mm (4&nbsp;ft  inç)
* **Vagon-Peron yüksekliği:** 380-550 mm
* **Elektrifikasyon:** 25 k, 50 Hz AC
* **Tahrik sistemi:** AC/AC, IGBT/IGCT
* **Aks ağırlığı:** <18 ton
* **Sinyal tipi:** Seviye 2 (ETCS)
* **Fren:** Elektro-pnömatik disk freni
* **Kurp yarıçapı:** 150 metre
* **Gövdesi:** Aliminyüm
* **Gabari:** EN 15273-2 G1
* **Kavrama tipi:** Tip 10 (Otomatik kavrama)

## Üretim ve test aşaması
Türkiye'nin ilk yerli ve milli elektrikli hızlı tren setinin yapımına, demiryolu ulaşımında dışa bağımlılığı azaltmak ve yerli üretimi artırmak amacıyla 8 Şubat 2025 tarihinde başlanmıştır. TÜRASAŞ tarafından üretilen bu tren, saatte 225 kilometre hıza ulaşabilecek şekilde tasarlanmıştır ve toplamda 8 vagondan oluşmaktadır. Üretim süreci, Sakarya'daki TÜRASAŞ fabrikasında başlamış olup, 2026-2028 yılları arasında toplam 14 setin üretilmesi planlanmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Yüksek Hızlı Tren
* TCDD Taşımacılık
* TÜRASAŞ

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*TÜRASAŞ'ta Milli Hızlı Tren
Halüsinasyon (yapay zekâ)

**Halüsinasyon**, büyük dil modellerinin (LLM – Large Language Model) kullanıcıya gerçeğe dayanmayan, uydurma veya hatalı bilgi vermesi durumudur. Bu, modelin eğitildiği verilerdeki boşluklar, öğrenme sürecindeki sınırlamalar veya cevap üretme aşamasındaki olasılıksal yapıdan kaynaklanabilir. Terim, tıpta kullanılan "halüsinasyon" kavramından ödünç alınmıştır; zira model, gerçek olmayan verileri “varmış” gibi sunar.

#### Türleri
LLM halüsinasyonları iki ana kategoriye ayrılır:

#### Nedenleri
Halüsinasyonların başlıca nedenleri şunlardır:

# **Eğitim verilerindeki eksiklik ve önyargılar:** Model yanlış bilgiyle eğitildiyse, doğru cevap veremez.
# **Yetersiz yönlendirme:** Model, kullanıcı isteğini anlamazsa alakasız cevap verebilir.
# **Cevap üretme sürecindeki rastgelelik:** LLM’ler deterministik değil; olasılıksal seçim yapar (örneğin “temperature” parametresi).

#### Azaltma Yöntemleri
Halüsinasyonları azaltmak için kullanılan başlıca yaklaşımlar:

* **Veri iyileştirme:** Güncel, doğru ve kapsamlı veri setleriyle eğitim.
* **İnce ayar (fine-tuning):** Belirli görevler için hassaslaştırılmış model eğitimi.
* **RAG (Retrieval-Augmented Generation):** Modelin dış bilgi kaynaklarına erişerek doğruluğu artırması.
* **Düşünme zinciri (Chain-of-Thought):** Modelin cevapları adım adım üretmesini sağlayan teknik.

## Ayrıca bakınız
* Yapay zeka güvenliği
* Yapay zeka
## Kaynakça

# LLM’leri ve Halüsinasyonları Anlamak 
# Vaswani et al. (2017). Attention is All You Need. NeurIPS.
# Devlin et al. (2018). BERT: Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language Understanding.
# Huang et al. (2024). *A Survey on Hallucination in Large Language Models*.
#  Chain-of-Thought Prompting Elicits Reasoning in Large Language Models.
# Lakera.ai . The Beginner’s Guide to Hallucinations in LLMs.
Laguna Blanca Millî Parkı

**Laguna Blanca Millî Parkı** (), Arjantin'in Neuquén eyaletinde bulunan bir millî parktır. 1940 tarihinde kurulmuş olup 112,5&nbsp;km²'lik alana sahiptir. Lagün çevresindeki park, lagünü ve özellikle kara boyunlu kuğu (Cygnus melancoryphus) popülasyonunu korumak için oluşturulmuştur. Lagün, tepeler ve geçitlerle çevrili Patagonya bozkırında yer almaktadır.

Lagün, endemik Patagonya kurbağasının (Atelognathus patagonicus) bilinen en büyük alt popülasyonuna ev sahipliği yapıyordu, ancak bu, getirilen yırtıcı balıklar tarafından yok edildi; günümüzde tür, millî parkın tampon bölgesindeki izole göletlerde hayatta kalmaktadır. Park ayrıca, birkaç türe ait ve çok sayıda önemli su kuşu faunasına sahiptir.

Lagünün yakınında, tarihi olarak insanların yaşadığı Salamanca mağarası vardır ve burada Kuzey Patagonya'ya özgü kaya resimleri görülebilir. Parkta diğer Mapuçe ve tarih öncesi insan eserleri bulunmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmî site