Yahya Sinvar'ın öldürülmesi

**Yahya Sinvar'ın öldürülmesi**, 16 Ekim 2024'te, İsrail Savunma Kuvvetleri (İSK) birlikleri Hamas'ın Siyasi Büro Şefi Yahya Sinvar'ı öldürdü.

İsrail tarafından yapılan resmî açıklamaya göre 828. Bislamach Tugayı üyeleri şüpheli gördükleri bir faaliyeti rapor ettiler ve müdahale emri aldılar. İnsansız hava aracı bir binadan çıkan üç silahlı kişiyi tespit ettiğinde, askerler Sinvar'ın aralarında olduğunu bilmeden onlara ateş açtı. Silahlı adamlar dağılırken Sinvar yakındaki bir binaya tek başına girdi. Bir İSK askerinin ağır yaralandığı bir çatışma çıktı. İSK daha sonra ilerleyen birliklere iki el bombası atan Sinvar'ın bulunduğu yere bir tank mermisi ateşledi. Bir noktada Sinvar başından vuruldu ancak hemen ölmedi. Geri çekildikten sonra, içeriyi araştıran bir insansız hava aracı Sinvar'ı yaralı olarak tespit etti, kimliği hala angajman birlikleri tarafından bilinmiyordu. Daha sonra askeri kıyafetler giymiş cesedini binada buldular ve İsrail'e naklettiler. Diş kayıtları ve DNA testiyle kimliği tespit edildi ve ölümü kısa süre sonra İsrailli yetkililer tarafından doğrulandı.

İsrail Başbakanı Netanyahu, Sinvar'ın ölümünün Hamas'ın Gazze üzerindeki hakimiyetinin olmadığı yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu ilan ederek Gazzelileri "Hamas'ın zulmünden kurtulma fırsatını değerlendirmeye" çağırdı ve ellerinde Gazze'deki İsrailli rehineler bulunanların teslim olmaları ve serbest bırakılmaları halinde canlarının bağışlanacağını sözlerine ekledi. ABD başkanı Biden, Sinvar'ın ölümünü Usame bin Ladin'in öldürülmesi ile kıyaslayan ve Gazze'de Hamas'ın olmadığı bir “ertesi gün” için bir fırsat sunduğunu ve “Bu İsrail, ABD ve dünya için iyi bir gün” dedi.  Hamas da onun öldüğünü doğruladı.

## Arka plan
Yahya Sinvar, Şubat 2017'den beri Gazze Şeridi'ndeki Hamas lideri olarak görev yapıyordu. Liderliği, askeri güçlenmeye ve İran ve Hizbullah ile ittifaklara odaklanma ile karakterize edildi. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın, İsrail'e saldırısının Muhammed Deyf ile birlikte ana mimarlarından biri olduğu düşünülmektedir. Onun liderliğindeki grup, bu saldırıyı gerçekleştirmeden önce iki yıldır planlıyordu. Ayrıca İran'ı ve İsrail'in eylemleri nedeniyle kabiliyetleri önemli ölçüde azalan Hizbullah da dahil olmak üzere Direniş Ekseni'nin diğer üyelerini, Husi hareketi ve Iraklı milislerle birlikte İsrail ile savaşa çekti.

Şubat 2024'te Sinvar'ın ailesiyle birlikte bir tünelde hareket ettiğini gösteren bir video yayınlandı. Ağustos ayında da bir kadın pelerini içinde yeryüzüne çıkacağı yönünde spekülasyonlar vardı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCH), Mayıs ayında açıklandığı üzere Sinvar hakkında bir savaş suçları iddianamesi yayınlayacaktı. Sinvar, İsmail Haniye'nin öldürülmesinin ardından 6 Ağustos 2024'te hareketin siyasi bürosunun başına seçildi. Ertesi ay, ABD Adalet Bakanlığı Sinvar hakkında suç duyurusunda bulundu.

Sinvar ölümünden önce yaptığı konuşmalarda kalp krizi ya da trafik kazasında ölmektense İsrail tarafından öldürülmeyi tercih edeceğini belirtmiştir. Bir keresinde "düşmanın ve işgalin bana verebileceği en iyi hediye bana suikast düzenlemek ve onların elinde şehit olmaktır" demiştir.

İsrail'in aylardır Sinvar'ın, Refah'ın Tel el-Sultan mahallesinde saklandığından haberdar olduğu, ancak kesin yerinin bilinmediği bildirildi. 31 Ağustos'ta Sinvar'ın öldürüldüğü binanın yakınlarında altı rehine öldürüldü. Sinvar'ın onlarla birlikte aynı tünelde bulunduğu bildirildi.

İDF ayrıca Sinvar'ın koruması Mahmud Hamdan'ı daha önce bilmeden 10 Eylül 2024'te öldürdüğünü iddia ettikten sonra öldürdüğünü belirtti.

## Öldürülmesi
17 Ekim 2024'te İsrail Savunma Kuvvetleri (İSK) Sinvar'ın Refah'ta öldürüldüğünün "yüksek ihtimal" olduğunu açıkladı. İSK, önceki gün bir grup Hamas militanıyla çatışmaya girmiş ve üç Hamas mensubu öldürmüştü. Çatışmada Bislamach Tugayı, kana göre kimle savaştıklarını bilmiyorlardı. Yakınlarda rehine yoktu. Bir İSK sözcüsüne göre, Sinvar bir tank yapıya ateş etmeden önce hasar görmüş bir binadaydı. İsrailli bir patolog, Sinvar'ın sağ ön kolunun füze ateşinden, sol bacağının "düşen duvar taşından" ve vücudunun şarapnel parçalarından yaralandığını, başından vurulmadan önce "şiddetli travmatik beyin hasarı" nedeniyle öldüğünü bildirdi.

### Olayların sırası

16 Ekim 2024'te, saat 10 sularında, İSK birlikleri çevrelerindeki bir binaya girip çıkan şüpheli bir kişiyi fark etti ve ardından çatışma emri verildi. Öğleden sonra saat 3'te bir İSK insansız hava aracı binadan çıkan üç silahlı adam tespit etti, ikisi battaniyeye sarınmış ve üçüncüsü için yolu açıyordu. Askerler ateş açtı ve grup dağıldı, ikisi bir binaya girdi ve daha sonra Sinvar olduğu kanıtlanan üçüncüsü başka bir binaya girip ikinci kata tırmandı. Çıkan çatışmada bir İSK askeri ağır yaralandı. Bir tank Sinvar'ın bulunduğu yere bir mermi attı ve piyade askerleri binayı taramaya başladı. Bu sırada Sinvar onlara iki el bombası fırlattı; biri patladı, biri patlamadı. Askerler daha sonra geri çekildi ve bir drone göndererek yüzü kapalı yaralı bir kişinin drone'u bir sopayla havadan düşürmeye çalıştığını tespit etti. O sırada maskeli şahsın Sinvar olduğu bilinmiyordu.

Olayın ardından askerler, Sinvar'a çok benzeyen, askeri kıyafetler giymiş, üzerinde bir el bombası ve silah bulunan bir ceset buldular. İSK askerlerinin çektiği fotoğraflara göre üzerinde bulunan eşyalar arasında elektronik tesbih (tesbihmatik), farklı bir isme ait ait Mısır pasaportu, tırnak makası, cep sure kitabı, düdük, şeker, kağıt peçete (kağıt mendil), şakel (İsrail para birimi) ve 1 adet AK-47 mermisi vardı.

Bunun ardından İsrailli yetkililer güvenlik kabinesini Sinvar'ın muhtemel ölümü konusunda bilgilendirdi. İSK güçleri operasyon sırasında özellikle Sinvar'ı hedef almamıştı ve onun bölgede bulunacağını tahmin etmiyorlardı.

İlk raporlar resmi kimlik tespiti için DNA, diş ve parmak izi testlerinin yapılacağını, zira İSk'nin elinde Sinwar'ın hapishanede geçirdiği döneme ait kayıtların bulunduğunu belirtiyordu. Sosyal medyada dolaşan fotoğraflarda Sinvar'a ait olduğu düşünülen cesedin kafasında ve bacağında yaralar olduğu iddia edildi. *[[The New York Times]]'a göre, fotoğraflar Sinvar'ın çarpık dişler ve belirgin benler içeren arşiv görüntüleriyle eşleşiyordu.*

Cesedin fotoğraflarını da yayınlayan İsrail gazetesi *[[Yediot Aharonot]]*, İsrail adli polis biriminin Sinvar'ın diş kayıtlarıyla tam bir eşleşme yaptığını doğruladı. İsrail Polisi yaptığı açıklamada cesedin Sinvar'ın diş kayıtları ve parmak izleriyle eşleştiğini söyledi. Kimlik tespiti DNA testiyle de doğrulandı. Hamas da 18 Ekim'de öldüğünü doğruladı. Otopsi, ölüm nedeninin Sinvar'ın başına isabet eden bir kurşun olduğunu gösterdi.

## Analiz
Associated Press, Sinvar'ın ölümünü savaş için 'dramatik bir dönüm noktası' olarak nitelendirerek, cinayetin 'zaten aylardır üst üste suikastlarla sarsılan Filistinli militan grubun başını kopardığını' belirtti ve 'İsrail için Hamas'ı yok etme savaşında güçlü bir sembolik başarı' olarak nitelendirdi.

İsrail Politika Forumu CEO'su David Halperin ve J Street başkanı Jeremy Ben Ami, Sinvar'ın öldürülmesinin rehinelerin iadesi ve gerilimin düşürülmesi için bir fırsat olduğunu öngördü. 2011 Şalit anlaşması müzakerelerine yardımcı olan Gerşon Baskin, tam bir rehine anlaşmasının 3-4 gün sürebileceğini söyledi.

Öte yandan Hamas Siyasi Büro Üyesi Halil El Hayye, konu ile ilgili "Sinvar'ın şehadeti davamızı daha da güçlendirecek tir. Mücadele, tüm Filistin toprakları üzerinde başkenti Kudüs olan bir Filistin devleti kurulana kadar devam edecek." açıklamasında bulundu.

## Kaynakça