Merdan Celilov

**Merdan Celilov** (Azerbaycan Dilinde tam adı: *Mardan Faraj oğlu Jalilov*, 29 Haziran 1952 doğumlu), Mardakan, Bakü şehri, Azerbaycan SSR, SSCB) — Tanınmış Azerbaycanlı bilim insanı, "SSCB'nin Mucidi", Teknik Bilimler Doktoru, profesör, Azerbaycan Ulusal Havacılık Akademisi "Uçak Üretimi" Bölümü profesörü.

## Hayatı
Merdan Faraj oğlu Celilov, 29 Haziran 1952'de Bakü şehri'nin Hazar ilçesi'ndaki Mardakan yerleşiminde, zeki bir ailede dünyaya geldi. 1969 yılında Mardakan yerleşimindeki ortaokuldan mezun oldu ve aynı yıl Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi (şimdiki Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi) Enerji Fakültesi'ne girdi. 1974 yılında enstitüden mezun oldu ve "Isı Enerjisi Mühendisliği" diploması aldı. 1974-1975 yılları arasında Şimal DRES Isı Enerji Santrali'nde çalıştı ve oradan Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi'ne girdi. Ulusal Deniz Mühendisliği Enstitüsü'nün "Deniz Suyunun Endüstriyel Kullanımı" laboratuvarına kıdemli mühendis olarak atandı.

1978-2013 yılları arasında Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nde bilimsel ve pedagojik faaliyetlerde bulundu ve kıdemli bilim insanı, doçent, profesör, bölüm başkanı gibi çeşitli görevlerde çalıştı.1984 yılında Moskova Enerji Enstitüsü'nde doktora tezini, 1999 yılında ise Azerbaycan Bilimsel Araştırma ve Enerji Tasarım Enstitüsü'nde (Az. ETELI) doktora tezini savundu.

10 yıldan fazla bir süre boyunca Az. ETELI'de Doktora tez savunması için Uzmanlaşmış Bilimsel Konsey üyesi, çeşitli tek seferlik Bilimsel Konsey üyesi ve 2003'ten itibaren 2 yıl boyunca AAK'nun uzman komisyon üyesiydi.

2004-2008 yılları arasında, Almanya'daki Köln Teknik Üniversitesi'nin koordinasyonunda ve AB'den alınan bir hibe ile AzMIU'de TEMPUS projesinin Üniversite Koordinatörüydü ve 2007 yılında adı geçen Üniversite'de Almanya'da bir aylık stajını tamamladı. Katılımıyla, Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nde "Enerji Yönetimi (Binalarda)" uzmanlık alanı açıldı ve bu proje kapsamında 18 yeni ders kitabı yayınlandı.
174 bilimsel ve metodolojik çalışmanın (bunlardan 50'den fazlası Rusya, Ukrayna, Belarus ve Almanya'da yayınlandı) ortak yazarıdır; bunlar arasında bir monografi, 15 buluş ve patent, 5 ders kitabı ve kılavuz, 10 metodolojik yardımcı ve tasarım enstitüleri için tasarlanmış ve şu anda Bağımsız Devletler Topluluğu'nda yürürlükte olan 5 "Metodolojik Talimat" bulunmaktadır.
SSCB Ulusal Ekonomisi Başarıları Sergisi'ne katıldı ve SSCB Mucidi ödülüne layık görüldü.
Liderliğinde 6 felsefe yüksek lisans ve doktora tez danışmanlığı yapmıştır.

Bilimsel faaliyetlerinin ana konusu, su arıtma sürecinin ekonomik ve ekolojik verimliliğini artırmaktır. Çalışmalarını düzenli olarak Birliği'nin yetkili dergilerinde ("Energetik", "Promyshlennaya Teploenergetika", "Khimiya i tehnologiya vodı", "Problemy Energetiki", vb.) yayınlamakta ve bilimsel ve teknik konferanslar, seminerlerde ve Uluslararası sempozyumlarda sunumlar yapmaktadır.

Şu anda AQUAPRO LLC'nin direktörü olarak çalışmaktadır.

## Eğitim
1974 yılında Azerbaycan Petrol ve Kimya Enstitüsü Enerji Fakültesi'nden "Isı Enerji Mühendisliği" alanında onur derecesiyle mezun oldu. 1979 yılında Azerbaycan Patent Enstitüsü'nden mezun oldu. 2004-2006 yılları arasında DIAD bünyesinde iki yıllık Almanca kursunu tamamladı ve ilgili sertifikayı aldı.

## Aile
Merdan Celilov, ısıtma, gaz temini ve havalandırma, termik santraller için su hazırlama ve ısı temini sistemleri alanında 44 yılı aşkın bilimsel araştırma, tasarım, üretim ve öğretim-metodolojik çalışma deneyimine sahiptir.

## Çalışma Hayatı
* 1974-1975 — "Kuzey" DRES türbin atölyesinde baş makinist;

* 1975–1978 – Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi'nde "Sanayide Deniz Suyu Kullanımı" laboratuvarında kıdemli mühendis;

* 1978–1981 – Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nde kıdemli bilim insanı;

* 1981–1985 – Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nde "Isı Üretim Sistemlerinden Kaynaklanan Atıklardan Çevrenin Korunması" saha laboratuvarında kıdemli bilim insanı;

* 1985–2000 – Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi'nde "Isı Üretimi" ve ısıtma mühendisliği bölümü;
* 2000–2004 – AzMIU'nde Doçent;
* 2004 – AzMIU'nde Profesör;
* 2004–2013 – AzMIU - Gaz Tedarik ve Mikroiklim Sistemleri (QT ve MTES) Bölümü Başkanı;
* 2013–2016 – AzMIU QT ve MTES Bölümü 0.5. dönem Profesör;
* 2016–2017 – AzMIU Mühendislik Sistemleri ve Tesisleri İnşaatı Bölümü'nde Saatlik Profesör;
* O zamandan beri 2006 – Azerbaycan Ulusal Havacılık Akademisi "Havacılık Üretimi" Bölümü'nde Profesör.

## Bilimsel Faaliyetleri
Profesör Mardan'ın bilim ve üretim alanındaki çalışmalarının konusunu şunlar oluşturmaktadır:
* Termik santraller ve ısı tedarik sistemleri için atıksız ve düşük atıklı, reaktif tüketimi azaltılmış su arıtma teknolojilerinin geliştirilmesi, araştırılması ve endüstriyel uygulaması; 
* Deniz suyunun endüstride kullanımına yönelik teknolojilerin geliştirilmesi, araştırılması ve endüstriyel uygulaması;
* Deniz suyu ve tatlı suyun kombine yöntemlerle arıtılmasına yönelik teknolojilerin geliştirilmesi, araştırılması ve endüstriyel uygulaması; 
* İçme suyu hazırlamaya yönelik teknolojik şemaların geliştirilmesi ve uygulanması;
* Yağlı su arıtma tesislerinin endüstride uygulanması;
* Güneş, hava ve toprak rejeneratif enerjilerinin kullanımına yönelik teknolojik şemaların geliştirilmesi ve endüstriyel uygulaması.

Profesör Merdan tarafından önerilen teknolojiler, 21. IEM'de test edilmektedir. Yöntemleri, Moskova, Nizhny Novgorod'daki Gorki Otomobil Fabrikası, Kstovo şehrindeki Novogorkovsk IEM, Kazan şehrindeki 1, 2 ve 3 numaralı IEM'ler, Karmanovsk DRES, Novosalavat IEM, Minsk'deki 3 ve 5 numaralı IEM'ler, Tyumen şehrindeki 2 numaralı IEM, Novosibirsk'deki 2 numaralı IEM, Saransk IEM, Sumgayit'deki 1 numaralı IEM, Şirvan DRES vb. yerlerdeki su arıtma tesislerinde büyük ekonomik ve ekolojik verimlilikle uygulanmıştır.

## Ödüller
Merdan Celilov, sayısız icadı nedeniyle "SSCB Mucidi" madalyası ile ödüllendirildi.

## Kaynaklar