Liechtenstein Alman Ulusal Hareketi

**Liechtenstein’daki Alman Ulusal Hareketi** (Almanca: *Volksdeutsche Bewegung in Liechtenstein, VDBL*), 1938 ile 1945 yılları arasında Liechtenstein’da var olan bir Nazi partisiydi.

## Kuruluşu ve ideolojisi
Liechtenstein’da 1933’ten itibaren Nazi grupları mevcuttu. Bunun başlıca sebebi Nazi Almanyası’nın yükselişi ve Almanya’da Yahudi karşıtı yasaların yürürlüğe girmesiydi. Bu dönemde Liechtenstein, Yahudi göçmenlerin sayısında büyük bir artış yaşadı. En dikkat çekici örnek olarak Yahudi kökenli Alman yazar ve besteciler Fritz ve Alfred Rotter, 1931’de Liechtenstein vatandaşı oldular. Alman basını ve Nazi Almanyası’nın iade taleplerinin ardından, yerel Liechtenstein Nazileri bu iki adamı kaçırarak zorla Almanya’ya göndermeye çalıştı (Rotter kaçırma olayı). Ancak bu girişim başarısız oldu ve ardından gerçekleşen yüksek profilli dava, 1938’e kadar Liechtenstein’da örgütlü bir Nazi partisinin kurulmasını engell

edi.

VDBL, Avusturya’nın Almanya’ya ilhakından (Anschluss) sonra Mart 1938’de Rudolf Schädler liderliğinde kuruldu ve Liechtenstein’ın Büyük Alman Reich’ına katılmasını savundu. Örgüt, ideolojisini *Der Umbruch* adlı gazetesi aracılığıyla yaydı. Aynı yıl içinde parti Theodor Schädler’in kontrolüne geçti. Partinin sloganlarından biri “Liechtenstein den Liechtensteinern!” (Liechtenstein Liechtensteinlılarındır!) idi. Bu slogan, Prens Franz Josef II’ye olan sadakati tehdit eden radikal bir popülizmi yansıtıyordu. Parti, esas olarak Nazi Almanyası’yla olan bağlantıları nedeniyle Vatansever Birlik lideri Otto Schaedler’e parti başkanlığını teklif etti, ancak o reddetti ve partiden uzak durdu.

Avusturya’nın ilhakının hemen ardından, Volksdeutsche Mittelstelle, VDBL ile birlikte Almanya tarafından finanse edilerek VDBL’nin demokratik seçimlerle iktidara gelmesini, ardından İsviçre ile olan gümrük birliğinin sonlandırılmasını ve Almanya’ya yönelimini planladı. Bu da sonunda Liechtenstein’ın Almanya’ya katılmasına yol açacaktı. Bu planlara Joseph Goebbels destek verdi. Ancak Adolf Hitler, 18 Mart 1938’de İsviçre ile olan ilişkileri karmaşık hale getirmek istemediği için planı bizzat engelledi.

## Darbe girişimi ve partinin çöküşü
II. Dünya Savaşı’nın hemen öncesinde, iktidardaki 

İlerici Yurttaşlar Partisi ve muhalefetteki Vatansever Birlik, VDBL’nin Landtag’da (parlamento) sandalye kazanmasını engellemek için yaklaşık eşit sayıda sandalye paylaşarak bir koalisyon kurdular.

Mart 1939’da VDBL amatörce bir darbe girişiminde bulundu: önce gamalı haçlar yakarak Alman müdahalesini kışkırtmaya çalıştılar, ardından Almanya ile birleşmeyi (Anschluss) ilan ettiler. Ancak liderler hemen tutuklandı ve beklenen Alman işgali gerçekleşmedi. Parti, bu noktadan itibaren 1940’a kadar fiilen işlevsiz hale geldi.

Darbe girişiminin ardından, Liechtenstein’daki Nazi faaliyetlerine –özellikle VDBL’ye– karşı koymak için Liechtenstein Sadakat Derneği kuruldu. Dernek, Liechtenstein’ın bağımsızlığını, Prens Franz Joseph II’ye bağlılığını ve ülkenin İsviçre ile olan ekonomik ve siyasi yakınlığını teyit eden bir imza kampanyası başlattı. Bu kampanyayı Liechtenstein’da 2492 kişi imzaladı.

1939 seçimlerine katılamamaları (ana partilerin seçim tarihini gizli tutma anlaşması nedeniyle) ve II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinden sonra Nazi sempatilerinin hızla azalması, partinin geçici olarak çöküşüne yol açtı. Ancak Haziran 1940’ta Alfons Goop liderliğinde yeniden kuruldu. 1941 ve 1942 yıllarında parti, şiddetli bir Yahudi karşıtı propaganda yürüttü, ülkenin sözde “Yahudi Sorunu”na bir çözüm bulunmasını talep etti ve Liechtenstein’daki Yahudi ailelerini Müttefikler adına casuslukla suçladı. 1943’e kadar parti, Liechtensteinlıları Waffen-SS’e katılmaya teşvik etmeye ve Nazi davasına destek kazanmaya çalıştı; bu durum İsviçre’yi öfkelendirdi.

Alman Dışişleri Bakanlığı, Mart 1943’te VDBL’yi Waffen-SS himayesinde Friedrichshafen’de Vatansever Birlik (VU) ile görüşmelere zorladı. Amaç, anti-Bolşevik ve din karşıtı bir programı paylaşan iki partiyi birleştirmekti. Sonuçtan hayal kırıklığına uğrayan Goop parti liderliğinden istifa etti, yerine Sepp Ritter geçti. Ancak VU, sadece “kültürel işbirliğine” razı oldu. Almanya’nın savaşta başarısızlığa uğramasıyla birlikte Temmuz 1943’te *Der Umbruch* gazetesi yetkililerce yasaklandı.

II. Dünya Savaşı 1945’te sona erdikten sonra, 1939 darbe girişimine katılan on iki kişi vatana ihanetten yargılandı; bunlardan yedisi 1946’da mahkûm edildi. Alois Batliner, Franz Beck ve Josef Frick beşer yıl hapis cezasına çarptırılırken; Egon Marxer 2,5 yıl hapis cezası aldı. Alois Kindle, Hermann Marxer ve Josef Gassner ise ikişer aylık ertelenmiş cezalar aldı. Savaş sırasında Batliner Schutzpolizei’de görev yaparken, Marxer Doğu Cephesi’nde Waffen-SS içinde savaşmıştı.

## Kaynakça