İman Halif

**İman Halif** (إيمان خليف, d. 2 Mayıs 1999), Cezayirli boksördür. Tokyo'da düzenlenen 2020 Yaz Olimpiyatları ile Paris'te düzenlenen 2024 Yaz Olimpiyatları'nda mücadele etmiştir.

Halif'in 2024 Olimpiyat Oyunları'nda İtalya'dan Angela Carini'ye karşı kazandığı zaferin ardından, sosyal medyada biyolojik cinsiyeti tartışılmıştır. Halif'in, Rus bir başkanı olan Uluslararası Boks Birliği (IBA) tarafından düzenlenen 2023 IBA Kadınlar Dünya Boks Şampiyonası'ndan, iki kan örneğinde Y Kromozomu tespit edildiği  iddiasıyla diskalifiye edilmiş olması ve test sonuçlarının önceden Uluslararası Olimpiyat Komitesi 'ne gönderilmesine  rağmen Olimpiyatlarda kadın olarak boks yapıp altın madalya kazanması, bu iddiaları körüklemiş ve tartışmalara neden olmuştur.

IBA'nın olimpiyat statüsü, yönetim sorunları ile hakemlik ve yargılama yolsuzlukları nedeniyle daha sonra iptal edilmiştir. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) ve Paris Boks Birimi, Halif'in bir erkeğin DNA'sına sahip olduğunu söyleyen cinsiyet testi raporunu Olimpiyatlardan bir yıl önce almıştı , ancak Halif'in pasaportunda kadın ibaresi olduğu için cinsiyet kriterine uygun olduğunu  ve dolayısıyla Olimpiyatlarda yarışmaya uygun olduğunu belirtmiş ve IBA'nın önceki diskalifiyesini "ani ve keyfi" ve "usule uygunluk gözetilmeden" alınmış bir karar olarak eleştirmiştir. Cezayir'de 2024 itibarıyla cinsiyet değişimi yasa dışıdır. Halif, kendisini kadın olarak tanımlamaktadır . 5 Ağustos 2024'te IBA'nın Paris'te gerçekleştirdiği basın toplantısında, Avrupa Boks Konfedarasyonu (EUBC) başkanı ve aynı zamanda kadın doğum uzmanı olan Dr. Ioannis Filippatos, "kan tahlillerine göre Khelif'in erkek olduğunu", "iki farklı kan tahilinde erkek kromozomlarının çıktığını" iddia etmiştir.. Aynı zamanda, Halif'in anternörlerinden Georges Cazorla, Khelif'i diskalifiye edilmesinden sonra ünlü bir endokrinoloji doktoruna muayene ettirdiğini, doktorun ise "kromozomlarında ve hormonlarında bir problem var, ama o yine de bir kadın" dediğini iddia etmiştir . Sonradan Fransız gazeteci Djaffar Ait Aoudia tarafından elde edilen ve kamuoyuna yansıyan doğrulanmamış bir tıbbi rapora göre ise, Halif'in XY kromozomlarına sahip ve 5-alfa redüktaz eksikliği denilen ve sadece erkekleri etkileyen genetik bir bozukluktan muzdarip olduğu belirtildi . IOC, Halif'in  tıbbi kayıtlarını ayrıntılı olarak açıkladığı iddia edilen medya raporları nedeniyle yasal işlem başlatılacağını söyledi. . Halif'in avukatları ise, Fransız-Cezayirli gazeteciyi raporun bulgularını çarpıtmakla suçladı.

## İlk yılları
Halif, kuzeybatı Cezayir'de bulunan Tiaret'in kırsal bir köyde büyümüştür. Başlangıçta futbol oynayan Halif, daha sonra boksa yönelmiştir. İlk yıllarında, antrenmanlara katılmak için komşu köye gitmek zorunda kalmış ve otobüs ücretini karşılayabilmek için hurda metal satmıştır. Babasının başlangıçta kendisinin spora katılmasına izin vermediğini, çünkü "kızların boks yapmasını onaylamadığını" belirtmiştir.

## Kariyer

### 2018–2021: Kariyer ve Olimpiyat başlangıcı

2018 AIBA Kadınlar Dünya Boks Şampiyonası'nda, Halif ilk turda Karina Ibragimova tarafından elendikten sonra 17. sırada yer almıştır. 2019 AIBA Kadınlar Dünya Boks Şampiyonası'nda ise Natalia Shadrina tarafından ilk turda elendikten sonra 33. sırada yer almıştır.

2020 Yaz Olimpiyatları'nda Cezayir'i kadınlar hafif sıklet kategorisinde temsil etmiş ve çeyrek finalde İrlandalı Kellie Harrington tarafından mağlup edilmiştir.

### 2022: IBA Şampiyonası finali ve boks başarıları
2022 IBA Kadınlar Dünya Boks Şampiyonası'nda, Halif Chelsey Heijnen'i yenerek finale ulaşan ilk Cezayirli kadın boksör olmuştur. Finalde Amy Broadhurst tarafından mağlup edilerek ikinci olmuştur. Aynı yıl içinde Halif, Akdeniz Oyunları, Arap Oyunları ve Afrika Amatör Boks Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

### 2022–2023: IBA Şampiyonası diskalifiyesi
Mart 2023'te, IBA Kadınlar Dünya Boks Şampiyonası'nda tekrar finale ulaşmış, ancak altın madalya maçı öncesinde uygunluk kriterlerini karşılayamadığı için diskalifiye edilmiştir.

O dönemde Halif, bu kararın "kadınlarla boks yapamayacağı anlamına geldiğini" belirtmiş, ancak bu diskalifiye ile "büyük bir komplonun kurbanı" olduğunu iddia etmiştir. Spor Tahkim Mahkemesi'ne itirazda bulunmuş, ancak daha sonra itirazını geri çekerek, IBA'nın kararını hukuken bağlayıcı hale getirmiştir.. Withers hukuk firmasında avukat olan Libby Payne, geçen yıl Mart ayından beri Khelif ile dava üzerinde çalıştığını söyledi. IBA yöneticisi Chris Roberts, böyle bir yasal itirazdan haberi olmadığını söyledi. "Bu saçmalık, bu iki kişiden [birisi Halif] hiçbir şey duymadım," dedi. "Yaptığımızı yaptık, IOC'ye ne olduğunu söyledik ve onlar ısrarla izin vermeye devam etti. Gizleyecek bir şeyiniz yoksa, kamuya açık bir test yapın. Yalan söylemeye gerek yok. Ve eğer haksızlığa uğradıklarını hissederlerse, o yolu izleyelim. Harika olur. Sorun yok." dedi . Bu polemikle ilgili Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), IBA'nın kararının "ani ve keyfi" ve "herhangi bir usule uygunluk olmadan" alındığını iddia eden kendi açıklamasını yayınlamıştı. IOC ayrıca şu ifadeleri eklemişti:Buna karşılık, 5 Ağustos 2024'te IBA bir basın toplantısı düzenleyerek IOC'ye tepki göstermiş ve Halif'in XY kromozomları olduğu iddiasını tekrarlamıştır  . 30 yıldır kadın doğum uzmanı olan ve aynı zamanda Avrupa Boks Konfederasyonu başkanlığını da yürüten Dr. Ioannis Filippatos, Halif'in kadın boksundan men edilmesini savunarak: "Laboratuvardaki tıbbi sonuçların bu boksörün erkek olduğunu söylediğini söylemeye çalışıyorum. Şimdi neden böyle olduğunu bulmaya çalışıyoruz. Biz Khelif'e karşı değiliz. Bizim sorunumuz, bir erkeğin kromozomlarına sahip iki kan testimiz olması." ve buna ek olarak: "Bu anormallikler için bir doktorla işbirliği yapmamız gerekiyor. Sorun Khelif'te değil -o çok iyi ve yetenekli bir boksör- ancak bir doktor olarak sporda kadın kategorisini korumam gerekiyor." demiştir .

Eski IBA genel sekreteri George Yerolimpos'un IOC'ye olimpiyatlardan önce gönderdiği mektup ise basına ve internete sızdırılmıştır. Bahsi geçen IBA'nın Haziran 2023'teki yazışmasında, geçen yıl Hindistan'da yapılan bir test ve Mayıs 2022'de Türkiye'de yapılan önceki bir testte "boksörün DNA'sının XY kromozomlarından oluşan bir erkeğe ait olduğu sonucuna varıldığı" belirtiliyordu ve test sonuçları da IOC'ye gönderildi . Sonrada İngiliz basınında çıkan haberlere göre söz konusu yazışmada Hindistan'daki test sonucunu ekleyerek "kromozom analizi erkek karyotipini ortaya koyuyor."  Halif'in XY kromozomlarının fotoğrafları bulunuyordu . Alman basınında çıkan bir başka habere göre, Halif'in avukatı bu sonuçların kamuoyuna açıklanmaması için IBA'ya ihtarname çekmişti .

IOC sözcüsü Mark Adams ise, “Bu testler meşru testler değil. Testlerin kendisi, test süreci, testlerin özel doğası meşru değil. Test, test yöntemi, bir gecede gerçekleşen test fikri... Hiçbiri meşru değil ve buna herhangi bir yanıt verilmeyi hak etmiyor” diyerek testlerin geçersiz olması gerektiğini savunmuştur . Adams ayrıca "Yani gerçekten bir mektup vardı. Bunu teyit edebilirim. Ancak testlerin kendisi, test süreci, testlerin doğaçlama doğası meşru değil. Ayrıca, sporcuların bireysel mahrem ayrıntılarını kamuoyunda tartışmayacağımı da söylememi bekleyeceksiniz, ki açıkçası bu materyali sızdıranlar için oldukça utanç verici olduğunu düşünüyorum. Bu duruma düşmek korkunç olmalı.." diyerek Halif'i savunmuştur. Başlangıçta, IOC Başkanı Halif'in Paris'te diskalifiye edilmesi yönündeki çağrılara yanıt olarak, söz konusu olayın bir "DSD sorunu olmadığını" söyledi. Daha sonra, aslında "bunun bir trans sorunu olmadığını" demek istediğini söyleyerek açıklamayı düzeltti ve iddia edildiği gibi bir DSD olasılığına yer bıraktı .

Halif'in fizyoloğu Fransız akademisyen ve Profesör Georges Cazorla'nın medyada verdiği bir röportajda bu diskalifiye edilmesinden sonra kendilerinin yaptıkları testlere göre kadın olduğunu, ancak "kromozom ve yüksek testosteron sorunlarının olduğu", buna ek olarak " karyotipine rağmen" kadın olduğunu söyleyerek IBA yetkililerinin iddialarını doğrulaması ise tartışmaları körükledi  . Halif'in Fransa'daki menajeri Nasser Yefsah ise Fransız ve Cezayir medyasına verdiği demeçlerde Halif'in kız olarak doğduğunu ancak yüksek testosteron seviyelerine neden olan bir fizyolojik anormalliği olduğunu ve bu problemin uzman doktorlar tarafından tedaviyle çözüldüğünü söyleyerek kendisini savunmuştur .

### 2024: Yaz Olimpiyatları

Ocak 2024'te Halif, UNICEF ulusal elçisi olarak atanmıştır.

IBA'nın olimpiyat statüsü, Haziran 2023'te yönetim sorunları ve hakemlik yolsuzluğu nedeniyle iptal edilmiştir. Bu nedenle, Paris'teki 2024 Yaz Olimpiyatları boks etkinlikleri IOC'nin Paris 2024 Boks Birimi tarafından yönetilmiştir. IOC, Halif'in Paris'te yarışmasına izin vermiş ve etkinlik için gerekli tüm uygunluk ve tıbbi düzenlemelere uyduğunu doğrulamıştır.. IOC, uygunluk kriteri olarak herhangi bir genetik/hormonal/kromozom testi yerine Halif'in pasaportunda kadın yazmasını göstermiştir  . IOC, Halif'in "kadın olarak doğduğunu, kadın olarak kaydedildiğini, hayatını kadın olarak yaşadığını, kadın olarak boks yaptığını, kadın pasaportuna sahip olduğunu" belirterek, Paris'te yarışan tüm sporcuların yarışmanın uygunluk ve katılım düzenlemelerine uyduğunu ifade etmiştir..

Halif, Macaristan'dan Luca Hámori'yi kadınlar 66 kg çeyrek finalinde 3 Ağustos'ta yenerek en az bir bronz madalya kazanmayı garantilemiştir. 6 Ağustos'ta yarı finalde Tayland'dan Janjaem Suwannapheng ile karşılaşacaktır. Çeyrek final mücadelesinden önce, Hámori sosyal medyada şöyle yazmıştır: "Naçizane fikrim, bu yarışmacının kadınlar kategorisinde yarışmasının adil olmadığıdır. Ancak şu anda bununla ilgilenemem. Bunu değiştiremem, bu hayatın bir gerçeği. Size tek bir şey vaat edebilirim... Kazanmak için elimden gelenin en iyisini yapacağım ve gücüm yettiğince mücadele edeceğim!"

#### Angela Carini ile ikinci tur mücadelesi
1 Ağustos'ta yapılan kadınlar 66&nbsp;kg etkinliğinin ikinci turunda, İtalya'dan Angela Carini'yi, maç başladıktan 46 saniye sonra, Carini'nin iki darbe aldıktan sonra burun bölgesindeki şiddetli ağrı nedeniyle çekilmesiyle mağlup etmiştir. Carini'nin, Halif'ten aldığı özellikle sert bir darbeden sonra "Bu adil değil!" diye haykırdığı bildirilmiştir. J.K. Rowling, Richard Dawkins ve Elon Musk gibi transgender haklarına karşı güçlü görüşleriyle tanınan kamuya mal olmuş kişiler, sosyal medyada Halif'i ve IOC'yi eleştirerek, bazıları onu erkek olarak nitelendirmiştir.  Bu nedenle Halif, yanlış bir şekilde transgender olduğu iddia edilen kişilerden çevrimiçi tepki almıştır.

Cezayir Olimpiyat Komitesi (COA), Halif'i savunarak, ona yönelik tepkileri "etik dışı hedefleme" ve "temelsiz propaganda" olarak nitelendirmiştir. COA, Halif'i ve onun Olimpiyatlar'da yarışma hakkını korumak için gerekli tüm önlemleri aldıklarını açıklamıştır. . Cezayir Olimpiyat Komitesi başkanı, bununla birlikte "Siyonist lobisinin Halif'i hedef aldığını" iddia etmiştir  . Ertesi gün, Carini, İtalyan gazetesi *[[La Gazzetta dello Sport]]* aracılığıyla Halif'ten özür dileyerek, "Tüm bu tartışmalar beni üzüyor [...] Rakibim için de üzgünüm. IOC onun dövüşebileceğini söylediyse, bu karara saygı duyuyorum." ifadelerini kullanmıştır.

Halıf'in babası, Sky Sports'a yaptığı açıklamada, "Çocuğum kızdır. Kız olarak büyütüldü. O güçlü bir kızdır. Onu çalışkan ve cesur olmaya yetiştirdim. Çalışma ve antrenman yapma konusunda güçlü bir iradeye sahiptir." ifadelerini kullanmıştır.

## Notlar


## Kaynakça