Dağ bülbülügiller

**Dağ bülbülügiller** (**Prunella**), Eski Dünya'ya özgü **Prunellidae** familyasına ait bir kuş cinsidir. Bu küçük ötücü kuş grubu, yakın akraba türlerden oluşur ve tamamı *Prunella* cinsine dahildir. Çoğu tür, Avrupa ve Asya'nın dağlık bölgelerinde yaşar; ancak Bayağı dağ bülbülü ve Japon dağ bülbülü alçak rakımlı alanlarda da görülür. Benzer şekilde, Sibirya dağ bülbülü de Sibirya'nın kuzeyindeki düz arazilerde yaşar. Bu kuşlar tam anlamıyla göçmen sayılmaz; ancak kışın, bulundukları bölgenin soğuk kesimlerinden ayrılarak daha ılıman alanlara geçebilir ve rakıma bağlı yer değişimleri yapabilirler.

## Taksonomi ve etimoloji
*Prunella* cinsi, Fransız ornitolog Louis Vieillot tarafından 1816 yılında tanımlanmış olup, tip tür olarak Bayağı dağ bülbülü (*Prunella modularis*) belirlenmiştir. Genellikle tüm dağ bülbülleri bu cinse dahil edilse de, Büyük dağ bülbülü (*Prunella collaris*) ile *[[Prunella himalayana]]* zaman zaman *Laiscopus* adlı ayrı bir cins altında sınıflandırılmaktadır.

## Özellikleri
Bu kuşlar, dış görünüş olarak serçelere benzese de onlarla yakın akraba olmayan, küçük ve görece sade görünümlü türlerdir. Boyları 14 ila 18 cm arasında değişir; ağırlıkları ise 25 ile 35 gram arasındadır. Ancak dağ bülbülleri, ince ve sivri gagalarıyla serçelerden ayrılır; bu özellikleri, yazın yerde yaşayan böceklerle beslenmeleri için daha uygundur. Kış aylarında ise beslenmelerini küçük tohumlar ve meyvelerle desteklerler. Ayrıca, bu tohumların sindirilmesine yardımcı olması için taş ve kum da yutabilirler.

Türlerin çoğu toplu halde yaşarken, Bayağı dağ bülbülü bu açıdan bir istisna oluşturur; genellikle yalnız yaşamayı tercih eder, yalnızca beslenme sırasında diğer bireylerle bir araya gelir.

Dağ bülbülleri yılda bir ila üç kez üreyebilir. Kur davranışları, erkeklerin yoğun ötüşleriyle başlar; bazı türlerde bu ötüş, eş çekmek amacıyla kısa ve kulaklı toygarı andıran uçuşlarla da desteklenir. Türlerin çoğunda yuva yapımı her iki cinsiyetin ortak çalışmasıyla gerçekleşir; ancak bu konuda da büyük dağ bülbülü bir istisnadır, çünkü erkek bireyler ne yuva yapımına ne de kuluçkaya katılır. Yuvalar genellikle düzgün biçimde çanak şeklindedir ve içine beneksiz yeşil ya da mavi renkte 3 ila 6 yumurta bırakılır. Yumurtalar yaklaşık 12 gün boyunca kuluçkada kalır. Yavrular her iki ebeveyn tarafından beslenir ve yaklaşık 12 gün sonra yuvadan uçacak olgunluğa ulaşırlar.

## Yaşam alanı
Dağ bülbüllerinin yaşam alanı, ağaç sınırının üzerinde ancak kalıcı kar sınırının altında kalan dağlık bölgelerdir. Büyük dağ bülbülü, Himalayalar’da yaklaşık 8.000 metre yüksekliğe kadar gözlemlenmiştir; *[[Prunella himalayana]]* ve *[[Prunella rubeculoides]]* ise 5.500 metreye kadar çıkabilmektedir. Ancak çoğu tür, daha alçak rakımlarda bulunan çalılık bölgelerde ürer. Türlerin büyük kısmı rakıma bağlı göç hareketleri gösterir; kış aylarında daha düşük irtifalara inerler. Bununla birlikte, bazı türler uzun mesafeli göçler de yapar. Özellikle sibirya dağ bülbülü, kuzey Sibirya’dan Çin ve Kore’ye doğru 3.000–5.000 kilometre mesafe kat ederek göç eden en dikkat çekici örnektir. Dağ bülbülleri zamanlarının büyük kısmını orman altında geçirir; ürkütüldüklerinde dahi genellikle alçaktan uçarak en yakın çalı veya ağaca ulaşmayı tercih ederler.

## Tür listesi
Şu anda on iki tür kabul edilmektedir:

* Büyük dağ bülbülü *Prunella collaris*
* *[[Prunella himalayana]]*
* *[[Prunella rubeculoides]]*
* *[[Prunella strophiata]]*
* Sibirya dağ bülbülü *Prunella montanella*
* *[[Prunella fulvescens]]*
* Sürmeli dağ bülbülü *Prunella ocularis*
* *[[Prunella atrogularis]]*
* *[[Prunella koslowi]]*
* Bayağı dağ bülbülü *Prunella modularis*
* *[[Prunella rubida]]*
* *[[Prunella immaculata]]*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar