Roy Chapman Andrews

**Roy Chapman Andrews** (26 Ocak 1884 - 11 Mart 1960) , Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nin müdürü olan Amerikalı bir kaşif, maceracı ve doğa bilimciydi. 20. yüzyılın başlarında siyasi açıdan dengesiz olan Çin'den Gobi Çölü ve Moğolistan'a uzanan bir dizi keşif gezisine liderlik etti. Keşif gezileri önemli keşiflere imza attı ve bilinen ilk dinozor yumurtası fosilini müzeye kazandırdı. Chapman'ın maceralarına ilişkin popüler yazıları onu ünlü yaptı.

## Biyografi

### Yaşamının erken dönemi ve eğitim
Andrews, 26 Ocak 1884'te Beloit, Wisconsin'de doğdu. Çocukken yakınlardaki ormanları, tarlaları ve suları keşfederek atıcılık becerilerini geliştirdi. Kendi kendine tahnitçilik yapmayı öğrendi ve bu hobiden elde ettiği geliri Beloit Koleji'nin okul ücretini ödemek için kullandı. Mezun olduktan sonra Andrews, New York City'deki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'ne çalışmak için başvurdu. Orada çalışmayı o kadar çok istiyordu ki, kendi düzeyinde açık pozisyon olmadığı söylendikten sonra, Andrews tahnitçilik bölümünde hademe olarak işi kabul etti ve müze için örnekler toplamaya başladı. Sonraki birkaç yıl boyunca hem çalıştı hem de okudu ve Columbia Üniversitesi'nden mammaloji alanında yüksek lisans derecesi aldı. Andrews, kuruluşundan dört yıl sonra, 1908'de New York'taki The Explorers Club'a katıldı.

### Kariyer

Andrews, 1909'dan 1910'a kadar USS *Albatross* ile Doğu Hint Adaları'na doğru yola çıktı, yılanları ve kertenkeleleri topladı ve deniz memelilerini gözlemledi. 1913'te sahibi John Borden ile birlikte *Adventuress* adlı uskuna ile Kuzey Kutbu'na doğru yola çıktı. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi için bir grönland balinası örneği elde etmeyi umuyorlardı. Bu keşif gezisinde şimdiye kadar görülen en iyi fok görüntülerinden bazılarını filme aldı, ancak bir balina örneği elde etmeyi başaramadı.

1914'te Yvette Borup'la evlendi. 1916'dan 1917'ye kadar Andrews ve eşi, batı ve güney Yünnan'ın büyük bir bölümünün yanı sıra Çin'in diğer eyaletlerinde müzenin Asya Zooloji Keşif Gezisini yönetti. *Çin'deki Kamplar ve Yollar* kitabı onların deneyimlerini kaydediyor.

1920'de Andrews, Moğolistan'a seferler planlamaya başladı ve Dodge arabalarından oluşan bir filoyu Pekin'den batıya doğru sürdü. 1922'de grup, devasa bir boynuzsuz gergedan olan *[[Paraceratherium]]*<nowiki/>'un (daha sonra "*[[Paraceratherium|Baluchitherium]]*" adı verildi) bir fosilini keşfedip müzeye gönderdi, örnek 19 Aralık'ta ulaştı. Fosil tür *[[Andrewsarchus]]* onun adını almıştır.

Andrews, Henry Fairfield Osborn ile birlikte, insanlığın kökenine ilişkin Asya Dışı teorisinin bir savunucusuydu ve 1922'den 1928'e kadar Asya'daki en eski insan kalıntılarını aramak için "Orta Asya Keşif Gezileri" olarak bilinen Asya'daki çeşitli keşif gezilerine öncülük etti. Keşif gezilerinde insan kalıntıları bulunamadı. Ancak Andrews ve ekibi, dinozor kemikleri, memeli fosilleri ve şimdiye kadar keşfedilen dinozor yumurtalarıyla dolu ilk yuvalar da dahil olmak üzere birçok başka buluntu elde etti. Andrews'in bu keşif gezilerinin anlatımı *The New Conquest of Central Asia* adlı kitabında bulunabilir.

Henry Fairfield Osborn, Andrews'un 1926 tarihli *On the Trail of the Ancient Man* kitabına yazdığı önsözde, modern insanın doğum yerinin Asya'da bulunacağını öngördü ve bunu onlarca yıl önce, hatta Asya seferlerinden bile önce tahmin ettiğini belirtti.

13 Temmuz 1923'te ekip, dünyada dinozor yumurtalarını keşfeden ilk grup oldu. Başlangıçta bir ceratopsian olan *Protoceratops*'un yumurtaları olduğu düşünülmüştü, ancak 1995 yılında aslında teropod *Oviraptor'a* ait oldukları belirlendi. Aynı keşif sırasında Walter W. Granger Kretase dönemine ait bir kafatası keşfetti. 1925'te müze, ekibe kafatasının bir memeliye ait olduğunu ve bu nedenle daha nadir ve değerli olduğunu bildiren bir mektup gönderdi; daha fazlası ortaya çıkarıldı. Bölgedeki keşif gezileri 1926 ve 1927 yıllarında durduruldu. 1928'de keşif gezisinin buluntularına Çinli yetkililer tarafından el konuldu ancak sonunda iade edildi. 1929 seferi iptal edildi. 1930'da Andrews son bir yolculuk yaptı ve bazı mastodon fosilleri keşfetti. Görüntü yönetmeni James B. Shackelford, Andrews'un keşif gezilerinin çoğunun filme alınmış kayıtlarını yaptı. (Andrews'ın ilk gezisinden altmış yıl sonra, Amerikan Doğa Tarihi Müzesi, hükûmetinin araştırmaya devam etmesi daveti üzerine Moğolistan'a yeni bir ekip gönderdi.) Aynı yıl daha sonra Andrews Amerika Birleşik Devletleri'ne döndü ve birlikte yaşadığı karısından boşandı. iki oğlu vardı. 1935'te ikinci eşi Wilhelmina Christmas ile evlendi.

1927'de Amerika İzcileri, Andrews'i o yıl oluşturulan yeni bir İzci kategorisi olan *Onursal İzci* yaptı. Bu ayrım, "Açık hava etkinlikleri, keşifler ve değerli maceralardaki başarıları, erkek çocukların hayal gücünü harekete geçirecek kadar olağanüstü karaktere sahip olan Amerikan vatandaşlarına" verildi. Aynı yıl Andrews, Amerikan Felsefe Topluluğu'na seçildi.

Andrews, 1931'den 1934'e kadar Kaşifler Kulübü'nün Başkanıydı. 1934 yılında Doğa Tarihi müzesinin müdürü oldu. 1935 tarihli *The Business of Exploring* adlı kitabında şöyle yazmıştı: "Ben bir kaşif olmak için doğdum. Hiçbir zaman verilecek bir karar olmadı. Başka bir şey yapıp mutlu olamazdım." 1942'de Andrews, Connecticut'taki North Colebrook'ta emekli oldu. O ve Wilhelmina, 160 dönümlük bir taşra arazisi olan "PondOWoods"ta yaşıyorlardı. Yaşamı ve maceralarıyla ilgili otobiyografik kitaplarının çoğunu burada yazdı. 1958 civarında Andrews, Kaliforniya'daki Carmel Valley'e taşındı. 11 Mart 1960'ta Carmel, Kaliforniya'daki Peninsula Community Hastanesi'nde kalp yetmezliğinden öldü. Memleketi Beloit'teki Oakwood Mezarlığı'na gömüldü.

## "Indiana Jones" karakteriyle ilişkisi

Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden Douglas Preston şöyle yazdı: "Andrews'in Indiana Jones film karakterinin örnek alındığı kişi olduğu iddia ediliyor. Ancak ne George Lucas ne de filmin diğer yaratıcıları bunu doğrulamadı. Başka adaylar önerildi, Albay Percy Fawcett dahil filmin hikaye konferanslarının 120 sayfalık metninde Andrews'tan bahsedilmiyor."

Smithsonian Channel tarafından yapılan bir analiz, bağlantının dolaylı olduğu, 1940'lar ve 1950'lerin macera filmlerindeki kahramanlara model oluşturan Andrews'in (ve diğer kaşiflerin), Lucas ve yazar arkadaşlarına esin kaynağı olduğu sonucuna varıyor.

## Bibliyografya

Worldcat'te listelenen kitaplar:

* *Monographs of the Pacific Cetacea* (1914–16)
* *Whale Hunting With Gun and Camera* (1916)
* *Camps and Trails in China* (1918)
* *Across Mongolian Plains* (1921)
* *On The Trail of Ancient Man* (1926)
* *Ends of the Earth* (1929)
* *The New Conquest of Central Asia* (1932)
* *This Business of Exploring* (1935)
* *Exploring with Andrews* (1938)
* *This Amazing Planet* (1939)
* *Under a Lucky Star (1943)*
* *Meet your Ancestors, A Biography of Primitive Man* (1945)
* *An Explorer Comes Home* (1947)
* *My Favorite Stories of the Great Outdoors* (1950)
* *Quest in the Desert* (1950)
* *Heart of Asia: True Tales of the Far East* (1951)
* *Nature's Way: How Nature Takes Care of Her Own* (1951)
* *All About Dinosaurs* (1953)
* *All About Whales* (1954)
* *Beyond Adventure: The Lives of Three Explorers* (1954)
* *Quest of the Snow Leopard* (1955)
* *All About Strange Beasts of the Past* (1956)
* *In the Days of the Dinosaurs* (1959)

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* *Dragon Hunter*; biography by Charles Gallenkamp (2001)

## Dış bağlantılar

* 
* 
* Roy Chapman Andrews Society official website
* 
* LibriVox'taki Roy Chapman Andrews'in çalışmaları (kamu malı sesli kitaplar) 
* Faded Page'taki Roy Chapman Andrews'in çalışmaları (Kanada)
* Internet Archive'deki Roy Chapman Andrews'in çalışmaları veya onunla ilgili çalışmalar
* 
* Andrews'in Moğolistan seferi hakkındaki 1929 *Popular Mechanics* makalesi
* ''This Business of Exploring'' Manuscript at Dartmouth College Library