Viburnum tinus

**Viburnum tinus**, aynı zamanda **laurustinus** veya **laurestine** olarak da bilinen, Akdeniz bölgesi, Avrupa ve Kuzey Afrika'ya özgü çiçekli bir bitki türüdür. Latince "Laurus" adı, yapraklarının defne yapraklarına benzerliğinden dolayı gelir.

## Tanım

2–7 m (7–23&nbsp;ft) boya ve 3&nbsp;m (10&nbsp;ft) genişliğe ulaşan, yoğun ve yuvarlak tepeli bir çalıdır. [1] Yaprakları herdem yeşildir, 2–3 yıl dayanır, eliptik ila oval şekildedir, karşıt çiftler halinde dizilir, 4–10&nbsp;cm uzunluğunda ve 2–4&nbsp;cm genişliğindedir, alt yüzeyde ince tüyler kalıcıdır, kenarları tamamen düzdür.

Kış aylarında yoğun, 5–10&nbsp;cm çapında çiçek salkımları halinde açan çiçekleri küçük, beyaz veya açık pembedir. Kırmızımsı pembe tomurcuklardan açan bu çiçekler, hermafrodit (tek evcikli - aynı bitki üzerinde hem erkek hem de dişi organlara sahip) ve beş sayılıdır (çiçeğin her bölümünde beş organ bulunur). Kuzey yarımkürede çiçeklenme dönemi kış mevsimi veya ekim-haziran ayları arasındadır. Beş taç yapraklı çiçekler, tomurcuktayken pembe daha sonra beyaz renge dönerek boru şeklini alır ve yuvarlak lobları vardır. Sadece tek bir çelenkte beş erkek organ (stamen) bulunur. Tozlaşma böcekler aracılığıyla gerçekleşir. Meyvesi koyu mavi-siyah renkli, 5–7&nbsp;mm uzunluğunda bir etli meyvedir (drupe). 2020 yılında yapılan bir araştırma, meyvenin metalik mavisi renginin nedeninin bitkilerde nadir görülen bir olay olan yapısal renklenmeye sebep olan mikroskobik yağ kürecikleri olduğunu ortaya koymuştur.

Yapraklarında yırtıcı ve mikro-etobur akarlara barınacakları yuvalar (domatia) bulunur.

## Dağılım ve yaşam alanı
Akdeniz bölgesine özgü olan *Viburnum tinus*, gölgeli ve nemli alanları tercih eder. Daha kısa kurak mevsimi nedeniyle Batı Akdeniz'de daha yaygın olarak görülür ve Akdeniz sklerofil maki topluluklarının baskın türlerinden biridir.  Avustralya, Pakistan, Kaliforniya, Oregon ve Tacikistan gibi bölgelere de getirilmiştir.

## Yetiştirme
*Viburnum tinus*, kışın açan çiçekleri ve metalik mavi meyveleri nedeniyle yaygın olarak yetiştirilir. -10&nbsp;°C'ye kadar dayanıklıdır. 'Eve Price', 'French White' ve 'Gwenllian' çeşitleri Kraliyet Bahçe Derneği'nin Garden Merit Ödülü'nü kazanmıştır.

### Diğer kullanımları
Son zamanlarda tentürü depresyon tedavisinde bitkisel ilaç olarak kullanılmaktadır. Bitki ayrıca iridoid glikozitleri içerir.

## Zararlılar
Güneydoğu Britanya'da *Viburnum tinus*, Kraliyet Bahçe Derneği'ne göre ülkenin "bir numaralı zararlı türü" olan viburnum böceğinin (Pyrrhalta viburni) ana konakçısıdır.

## Etimoloji
Bitkinin genel adı, Viburnum lantana'ya atıfta bulunan Latince "viburnum" kelimesinden gelir. Tür adı ise Latince "tinus" kelimesinden türemiştir ve doğrudan bitkinin kendisini, *Viburnum tinus'u* işaret eder.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Eriksson, O., et al. 1979. Flora of Macaronesia: checklist of vascular plants
* Pignatti S. - Flora d'Italia – Edagricole – 1982, Vol. II, pag. 639
* Biolib
* Viburnum tinus

## Galeri

Viburnum tinus DT1.JPG|Biki
MHNT Viburnum tinus.jpg|Çiçeklenme
Caprifoliaceae - Viburnum tinus.JPG|Çiçeklere yakın bakış
Άγουροι καρποί βιβούρνου του κοινού.jpg|Olgunlaşmamış meyveler
Caprifoliaceae - Viburnum tinus-1 (2).JPG|Olgun meyveler
Caprifoliaceae - Viburnum tinus-3.JPG|Meyvelere yakın bakış
Caprifoliaceae - Viburnum tinus (2).JPG|Yaprağı