open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfred Jahn

**Alfred Paul Jahn** (16 Nisan 1937, Duisburg - 12 Haziran 2024, Kigali, Ruanda), Alman pediatrik cerrahtır.

## Hayatı
Jahn, 16 Nisan 1937'de Duisburg, Almanya'da doğdu. Berlin Humboldt Üniversitesi'nden mezun oldu. Öğreniminin ardından Mecklenburg ve Doğu Berlin'de bir süre asistan doktor olarak çalıştıktan sonra 2 Şubat 1963'te Batı Berlin'e gitti.

Hans-Dieter Grabe'nin 1966 yapımı *Die Helgoland in Vietnam* adlı filminden etkilenerek Vietnam'a asistan doktor olarak gitti. 1970'li yıllarda Vietnam ve Doğu Asya bölgesinde çalıştı. Hans-Dieter Grabe ile Carl-Franz Hutterer tarafından çekilen Vietnam'da yaşadıklarının sansürsüz aktarıldığı *Nur leichte Kämpfe im Raum Da Nang* belgesel film ile tanındı. Oradaki olumsuzlukların yer aldığı bu yapım ülkesi Almanya'da yönetim tarafından büyük tepki çekti.

Aynı zamanda 1983'ten 2002 yılında köşesine çekilene kadar Landshut'taki Aziz Marien Çocuk Hastanesi'nde pediatrik cerrahi bölümünün başındaydı. 1997'den itibaren Kigali, Ruanda'da savaşta sakatlanan çocukları ücretsiz tedavi ediyordu. 2002'de tamamıyla Ruanda'ya yerleşti. Ülkedeki tek çocuk cerrahı olarak ölümüne kadar oradaki yetimleri ücretsiz tedavi etti.

Ayrıca buaradaki çalışmalarıda *Diese Bilder verfolgen mich – Dr. med. Alfred Jahn.* adıyla filme aktarıldı. Hizmetleriyle 2009'da Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı'nı aldı.

Jahn, 12 Haziran 2024'te Kigali, Ruanda'da 87 yaşında doğal nedenlerden öldü.

## Ödülleri
* Vietnam Cumhuriyeti: Sağlık Özel Hizmet Nişanı
* Alman Kızılhaçı: Gümüş Liyakat Madalyası
* 1985: Şeritli Federal Liyakat Nişanı
* 2002: Birinci Sınıf Federal Liyakat Nişanı 
* 2009: Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı

## Hakkındaki yayınlar
* *Thailand, ganz anders: Erlebnisse eines deutschen Kinderchirurgen.* printul, Münih 1988, ISBN 3-925575-14-6. Neuauflage: Iatros, Nierstein 2003, ISBN 3-937439-30-7.
**Erinnerungen und Reflexionen : Hospitalschiff „Helgoland“, Vietnam – Landshut – Ruanda.* Iatros Verlag, Sonnefeld 2016, ISBN 978-3-86963-260-5.
* Suzanne Kaplan (Hrsg.): *Kinderchirurg Dr. Alfred Jahn und die Waisenkinder von Kigali.* Iatros Verlag, Nierstein 2004, ISBN 3-937439-38-2.
* Iris Hellmich (Hrsg.): *Dr. Alfred Jahn in Ruanda – Berichte und Gedanken über Kinderschicksale.* Iatros Verlag, Nierstein 2007, ISBN 978-3-937439-24-2.
* Iris Hellmich (Hrsg.): *Vom KZ Dachau nach Bonn – Das Ethikverständnis des Dr. Alfred Jahn.* Herodot-Verlag, Emden 2022, ISBN 978-3-00-068794-5.

## TV belgeselleri
* Hans-Dieter Grabe ve Carl-Franz Hutterer: *Nur leichte Kämpfe im Raum Da Nang*, 1970
* Hans-Dieter Grabe: *Sanh und seine Freunde – Beobachtung einer Rückkehr nach Vietnam*, 1975
* Hans-Dieter Grabe: *Dr. med. Alfred Jahn, Kinderchirurg in Landshut*, 1984
* Hans-Dieter Grabe: *Lebenserfahrungen: Do Sanh*, 1990
* Hans-Dieter Grabe: *Tage mit Sanh*, 1992
* Hans-Dieter Grabe: *Do Sanh – Der letzte Film*, 1998
* Hans-Dieter Grabe: *Diese Bilder verfolgen mich – Dr. med. Alfred Jahn*, 2002
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Literatur von und über Alfred Jahn im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
* 
* Kinderhilfe in Ruanda Dr. Alfred Jahn e. V.
Formica

***Formica***, Formicidae familyasına ait bir karınca cinsidir. Yaygın olarak **ağaç karıncaları**, **höyük karıncaları**, **saz karıncaları** ve **tarla karıncaları** olarak bilinen türleri içerir. *Formica*, Formicidae familyasının ve Formicinae alt familyasının tip cinsidir. Formica cinsinin tip türü Avrupa kırmızı ağaç karıncası Formica rufa'dır. Bu cinsin karıncaları genellikle 4 ila 8 mm uzunluğundadır.
## Kaynakça
Richard Wettstein

**Richard Wettstein** (30 Haziran 1863, Viyana - 10 Ağustos 1931, Trins ) Avusturyalı botanikçi. Oluşturduğu taksonomik sistemi Wettstein sistemi, filetik ilkelere dayanan en eski sistemlerden biriydi.

Wettstein, Viyana'da Anton Kerner von Marilaun'un (1831-1898) öğrencisi olarak okudu ve kızı Adele ile evlendi. Viyana Üniversitesi'nde bulunduğu süre boyunca, 1882'de arkadaşı Karl Eggerth ile birlikte öğrencilerin önderlik ettiği Doğa Bilimleri Derneği'ni kurdu. 1892'den itibaren Prag Üniversitesi'nde ve 1899'dan itibaren Viyana Üniversitesi'nde profesör olarak görev yaptı. Viyana Üniversitesi Botanik Bahçesi'ni yeniden düzenledi.

1901'de Viyana Zooloji-Botanik Derneği'nin (*Zoologisch-Botanische Gesellschaft*) başkanı oldu ve aynı yıl Brezilya'ya yapılan bilimsel bir geziye katıldı. 1919'da Viyana Bilimler Akademisi'nin başkan yardımcılığına atandı. Daha sonraki yıllarında (1929–30), oğlu Friedrich ile doğu ve güney Afrika'ya seyahat etti.

Mikolojik bir cins olan Wettsteinina ve Brezilya'dan Podostemaceae familyasına ait bir çiçekli bitki cinsi olan Wettsteiniola da Richard Wettstein'ın onuruna adlandırıldı.

1905 yılında Viyana'da düzenlenen Uluslararası Botanik Kongresi'nin eşbaşkanlığını yaptı.

1913'te Wettstein*, a museo botanico universitatis vindobonensis edita* olan ünlü exsiccata çalışması Flora exsiccata Austro-Hungarica'nın son fasiküllerini (örnek no. 3601-4000) düzenleyip yayınladı.

## Seçili yayınları

* *Nolanaceae, Solanaceae, Scrophulariaceae*      .
* *Grundzüge der geographisch-morphologischen Methode der Pflanzensystematik*, 1898 - Bitki sistematiğinin coğrafi-morfolojik yöntemlerinin temelleri.
* *Botanik Und Zoologie Österreich in den Jahren 1850 Bis 1900*, 1901 - 1850-1900 yılları arasında Avusturya'da Botanik ve zooloji .
* *Der Neo-Lamarckismus und seine Beziehungen zum Darwinismus*Lamarkizm, 1903 - Neo-Lamarckism ve Darwinizm'le ilişkisi. 
** 1. baskı. 1901–1908 Cilt. I 1901, Cilt. II 1908 Deuticke, Viyana
** 2. baskı. 1910–1911
** 3. baskı. 1923–1924
** 4. baskı. 1933–1935

## Ayrıca bakınız

* Wettstein sistemi

## Kaynakça
Sen Nerdesin / Kış

***Sen Nerdesin / Kış***, Burhan Çaçan'ın 17 Aralık 1991'de Çaçan Plak etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür. Albümün yönetmenliğini İsmail Derker yapmıştır.
## Şarkı listesi

## Künye
* Yapımcı: İlhan Çaçan
* Yönetmen: İsmail Derker
* Aranjör: Turhan Yükseler
* Tonmaister: İhsan ApçaFazıl Atuk
* Fotoğraflar: Stüdyo Erol
* Grafik: Özgür Arcan
## Kaynakça
Pearl Abyss

**Pearl Abyss**, çapraz platform MMORPG *[[Black Desert Online]]* ve yakında çıkacak olan açık dünya aksiyon macera oyunu *[[Crimson Desert]]* ile tanınan Güney Koreli bir video oyunu geliştiricisi ve video oyunu yayımcısıdır.

## Tarihçe
Şirket, Eylül 2010'da daha önce Hangame ve NHN Gaming'de geliştirici olarak çalışan Kim Daeil ve Youn Jaemin tarafından kuruldu. Kısa bir süre sonra *Black Desert Online*'ın geliştirilmesine başladılar. Oyunun başarısı nedeniyle, Pearl Abyss oyunun yayın haklarını devralmaya ve oyunu üçüncü taraf bir yayıncıyla ortaklaşmak yerine kendileri yayınlamaya karar verdi. *Black Desert Online*'ın başarısı, tek oyunculu bir aksiyon macera oyunu olacak *[[Crimson Desert]]* adlı başka bir oyunun geliştirilmesine yol açtı. 6 Eylül 2018'de Pearl, *[[Eve Online]]*'ın geliştiricisi CCP Games'i yaklaşık karşılığında satın almak için anlaşma yaptığını duyurdu. CCP'nin Reykjavík, Londra ve Şanghay'daki geliştirme stüdyoları CCP Games bünyesinde kalacak, CCP'nin yayın ve pazarlama işlevleri ise Pearl Abyss ile entegre edilecekti.

Ekim 2020'de Pearl Abyss, yüksek kaliteli grafiklere sahip küresel pazarı hedeflemek ve trend bir mobil RPG geliştirmek amacıyla bir oyun geliştirme şirketi olarak Vic Game Studio Co., Ltd.'yi kurdu. 20 Aralık 2021'de Vic Game Studio, Pearl Abyss'in ilk lisanslı oyunu olan *Black Clover Mobile*'ı duyurdu.

## Games

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Official website
Bernard Pivot

**Bernard Pivot** (d. 5 Mayıs 1935, Lyon - ö. 6 Mayıs 2024, Neuilly-sur-Seine), Fransız gazeteci, yazar ve televizyon sunucusu.

## Kaynakça

## Bibliyografi
* Édouard Brasey, *L'Effet Pivot*, éd. Ramsay, 1987.
* Patrick Rambaud, *Bernard Pivot reçoit*, pastiche, éd. Balland, 1989.
* Alain Beaulieu, *La Cadillac blanche de Bernard Pivot*, roman, éd. Québec Amérique, coll. « Mains libres », 2006.
* Noël Herpe, *Ma vie avec Bernard Pivot*, éd. Plein Jour, 2023.

## Dış bağlantılar
*
Senden Sonra

**Senden Sonra**, Burhan Çaçan'ın 4 Ağustos 1993'te Çaçan Plak etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür.

## Şarkı listesi

## Künye
* Prodüktör: Metin Sarıahmet
* Yönetmen: İsmail Derker
* Tonmaister: Tanju ArıkanCan Kesmez
* Computer Program: Yıldıray GürgenGürdal
* Stüdyo: Marşandiz
* Fotoğraflar: Erol Atar
## Kaynakça
Chunichi Dragons

** Chunichi Dragons** ( *Chunichi Dragonzu*), Merkez Ligi'nde oynayan bir Japon profesyonel beyzbol kulübüdür. Kulüp Nagoya merkezli olup maçlarını Nagoya Dome'da oynamaktadır.

Chunichi Dragons, 1936'te Japonya'nın üçüncü　profesyonel beyzbol takımı olarak kuruldu. Hanshin Tigers ile birlikte popüler bir takım olarak biliniyor.

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

*
Şaban Özdemir

**Şaban Özdemir** (d. 1 Ocak 1981, Akçaabat), Türk gazeteci ve televizyon yapımcısıdır.

## Kaynakça
2024 Yaz Paralimpik Oyunları

**2024 Yaz Paralimpik Oyunları** (Fransızca: *Jeux paralympiques d'été de 2024*), Fransa'nın Paris kentinde 28 Ağustos ile 8 Eylül 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen engelli sporları organizasyonudur. Uluslararası Paralimpik Komitesi tarafından düzenlenmiş olup Paralimpik Oyunları'nın on yedincisidir. 22 spor dalında yapılan 549 karşılaşmaya 170 Ulusal Paralimpik Komitesi'nden 4.463 sporcu katılmıştır.

## Madalya tablosu

## Ayrıca bakınız
* 2024 Yaz Olimpiyatları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Paris 2024
İzmir mutfağı

**İzmir mutfağı** İzmir ili ve ilçelerinin sofra ve yemek kültürlerini tanımlamak için kullanılır.

## Zeytinyağlılar ve sebze yemekleri

* Arapsaçı yemeği
* Kabak çiçeği dolması
* Bamya yemeği
* Enginar dolması
* Şevket-i bostan yemeği
* Sarmaşık kavurması
* Ebegümeci yemeği
* Bakla yemeği
* Mücver
* Patlıcan çığırtması
* Fava
* Tilkişen kavurması
* Tilkeşen mücveri

## Et yemekleri

* İzmir kebabı
* İzmir köfte
* Tire köftesi 
* Ödemiş köftesi
* Bergama köftesi
* Papaz yahni 
* Keşkek 
* Kuzu etli arapsaçı 
* Kuzu etli şevket-i bostan 
* Ekmek dolması 
* Urla güveci
* Tandır et
* Kirde kebabı
* Tandırbaş

## Süt ürünleri

* İzmir tulum peyniri
* Bergama tulum peyniri
* Seferihisar armola peyniri
* Kopanisti peyniri
* Tire çamur peyniri
* Kirli hanım peyniri
* Tire yoğurdu
* Foça yoğurdu

## Çorbalar

* Yoğurtlu İzmir çorbası
* Soğan çorbası (İzmir Çorbası)
* İzmir tarhana çorbası

## Deniz ürünleri

* Sütlü balık
* Balık köftesi
* Midye dolma
* Papalina tavası 
* Tuzda lagos
* Yoğurtlu gopez

## Salatalar

* Radika salatası
* Turp otu salatası 
* Deniz börülcesi salatası 
* Tarla çivisi salatası 
* Su teresi salatası
* Labada salatası
* Isırgan otu salatası 
* Cibes salatası
* Ovkma / okma / Isırgan otu salatası

## Hamur işleri

* Açma
* Ata ekmeği
* Kumru
* Boyoz
* İzmir gözlemesi
* Pişi
* Poğaça
* İzmir gevreği
* Töngül pide
* Urla katmeri
* Dolmalık ekmek
* Simit dürüm
* Ödemiş nohut mayalı ekmeği

## Tatlılar

* Alaçatı kurabiyesi
* Adisebaba
* Ayçöreği
* Balıklıova un kurabiyesi
* Cevizli irmik tatlısı
* Lor kurabiyesi
* Şambali
* Lokma
* İzmir bombası
* İzmir rulo pavlova tatlısı
* Gerdan tatlısı
* Torpil
* Kabune pastası
* Enginar reçeli
* İncir dolgulu bisküvi
* Damla sakızlı lorlu kayık kurabiye
* Dibile
* Lor tatlısı
* Tire karadutlu lor tatlısı
* Lor peynirli irmikli kek
* İzmir lor peynirli baklava
* Bozdağ kestane şekeri
* Zulbiye
* Samsades
* Mandalina tatlısı
* Lohuk

## Sokak lezzetleri

* Lokma

* Şambali

* Kumru
* Gevrek 
* Ödemiş tostu 
* Kokoreç
* Buzlu badem
* Kömürde sandviç

## Coğrafi işaretli ürünler listesi

* Bergama köftesi
* Beydağ simit dürüm
* Bozdağ kestane şekeri
* Menemen menemeni
* Tire şiş köfte
* Ödemiş köftesi
* Ödemiş nohut ekmeği
* İzmir boyozu
* İzmir gevreği
* İzmir kumrusu
* İzmir lokması
* İzmir tulum peyniri
* İzmir şambalisi
* Bergama çığırtması
* Bergama tulum peyniri

## Kaynakça
Apple Intelligence

**Apple Intelligence**, Apple Inc. tarafından geliştirilen bir yapay zeka platformudur. Cihaz içi ve sunucu işleme kombinasyonuna dayanan bu özellik, 10 Haziran 2024'te WWDC 2024'te Apple Intelligence ile birlikte duyurulan Apple'ın iOS 18, iPadOS 18 ve macOS Sequoia işletim sistemlerinin bir özelliği olarak duyuruldu. Apple Intelligence, ChatGPT ile entegrasyon içerir ve desteklenen cihazlara sahip tüm kullanıcılar için ücretsiz olacaktır. 2024'ün sonlarında Amerika Birleşik Devletleri'nde geliştirici beta sürümüne girmesi planlanıyor ve 2025'te tamamen piyasaya sürülmesi planlanıyor.

## Modeller
Apple Intelligence, cihaz içi modelin yanı sıra Apple siliconu kullanan sunucular üzerinde çalışan bir bulut modelinden oluşur. Her iki model de genel bir temel modelin yanı sıra metin özetleme ve ton ayarlama gibi belirli görevlere daha uzmanlaşmış birden fazla bağdaştırıcı modelinden oluşur.

Apple'ın makine öğrenimi bölümü tarafından yapılan bir insan değerlendirmesine göre, cihaz üstü temel modeli Mistral AI, Microsoft ve Google'ın eşdeğer küçük modellerini geride bırakırken veya eşitlerken, sunucu temel modelleri OpenAI'nin GPT-3'ünün performansını kabaca eşleşirken GPT-4'ün performansını geride bıraktı.

## Kaynakça
Doğuştancılık

**Doğuştancılık**, zihin felsefesinde kişi belleğinin önceden oluşmuş kavramlarla doğduğuna yönelik usçu bir akımdır. İlk kez Platon'un Menon diyaloğunda ortaya konmuş, René Descartes tarafından geliştirilmiştir.

## Tarihi
Doğuştancılık kavramı, ilk kez Platon'un “Menon” adlı, erdemin ne olduğunu konu edinen Sokratik bir diyaloğunda yer bulmuştur. Sonraları René Descartes'in özellikle Tanrı düşüncesinde yeniden açığa çıkmıştır. John Locke ve Gottfried Leibniz felsefelerinde de yer edinmiştir. Doğuştancılık, deneycilik akımının karşısında yer alarak usçu bir tavır sergilemiştir.

Daha sonraları Immanuel Kant, deneycilik ve usçuluğu birleştirmiştir.

### Platon'da doğuştancılık
Menon diyaloğunda Sokrates, Menon'un bilinmeyen bir şeyin araştırılamayacağı/öğrenilemeyeceği sözüne karşılık bu sorunun çözümünün “önceden” -ruhun bu dünyadan önce yaşadığı dünyaya atıf yapıyor- edinilmiş bilgilerin anımsanması olacağını söylemiştir ve Menon'a bir sav öne sürmüştür.

Bu sava göre bu dünyada elde ettiğimiz bilgiler, daha önceleri yaşadığımız bir dünyadan ruhsal olarak elde ettiğimiz bilgilerdi. Bu dünyadaysa, anımsama yoluyla o bilgileri tetiklerdik. Bunu kanıtlamak amacıyla geometri konusunda hiç bilgisi olmayan bir köleye yalnızca sorgulama yaparak doğru yanıtlar vermesini sağlar.

## Kaynakça
2008'de Türkiye'de televizyon

Aşağıdaki liste, Türkiye'de televizyon yayınlarında 2008 yılında gerçekleşen olayları içerir. Yeni başlayan diziler, biten diziler, kanal değişiklikleri, tartışmalar ve ölümler bu listede yer alır.

## Başlayan diziler

## Biten diziler

## Kaynakça
Laccobius hopaensis

***Laccobius hopaensis***, Türkiye'nin Artvin iline özgü bir Hydrophilidae türüdür. Adını Artvin'in Hopa ilçesinden alan böcek, Kemalpaşa'nın 4&nbsp;km batısında, bitki örtüsünün olmadığı kayalıkların arasından geçen sulu ortamlarda yaşar. 4&nbsp;mm uzunluğunda 2.2&nbsp;mm genişliğindedir.

## Kaynakça
Corsi blok testi

**Corsi blok testi,** kısa süreli görsel-uzaysal kısa süreli çalışma belleğini ölçen bir testtir. Test gerçek hayatta veya dijital olarak uygulanabilir dijital Corsi testi d-corsi olarak bilinir. 9 adet blok bulunur ve ölçüm yapan kişi bunlara dokunur, test edilen kişinin bloklara basıldığı sırada tekrar basılması beklenir test kişinin performansı iyice düşene kadar devam eder. Test 1970'li yılların başında 1914 Knox Küp Taklit testinden esinlenerek oluşturulmuştur; 9 adet özdeş tahta blokların bir tahta plaket üzerine konulması ile tasarlanmıştır. Testin 4 varyasyonu vardır aralarındaki fark ise küplerin konumu ve sayısıdır (orijinal: 23x28 cm tahta zemin, 3 cm3 küplerdir) Testi yapan kişi şu şekilde bir talimat verir *"Bu küpleri görüyormusun? Şimdi bunlardan bazılarına dokunacağım. İşaret ettiğim yerlere dikkat et ve talimat verdiğimde dokunduğum sıra ile aynı olacak şekilde bloklara dokun"*. Corsi Blok Testi sayı sırası (Digit span) testine giremeyecek durumda olanlar veya hızlı bir zeka testi yapılacak kişiler girer.

Normal zeka (100) sahip bir insan için Block Span / Blok Dizilimi skoru 5 veya 6 arasında değişir.

Bu testi yapamayanlar genellikle Ağır mental retardasyona sahip olan kişilerdir. Corsi blok testinin g loading (genelleme faktörü) yüksektir ve bu testte düşük skor alan bir kişinin tam teşekküllü bir zeka testindeki alt testlerde düşük puan alması beklenir. İstisnalar her psikometrik testte olduğu gibi bu test içinde geçerlidir örneğin Otizm veya DEHB olan kişiler çalışma belleğinin hatalarından dolayı daha düşük skor alabilir ve alınan skor gerçek IQ ile bağdaşmayabilir.

Test yapılırken blokların kaymamasına dikkat edilmelidir. Blokların kayması geçerliliği düşürecektir.

## Test
Yapılan bir araştırma hafızada tutulması gereken blok uzunluğu artsa bile fonksiyonel manyetik rezonans altında beyin aktivitesinin aynı kaldığını göstermiştir. İnsanlar bilgiyi kodlamakta zorlansa da genel beyin fonksiyonuyla alakalı değildir. Ventrolateral prefrontal korteks bu test de kişi iyi olsa da olmasa da çok görev üstlenir. Geri çağrılacak blok miktarı 3 veya 4 blokdan fazla olursa merkezi görev alıcı kaynaklar kullanılmaya başlar.

### Kullanım
Corsi blok testi hafıza kaybı, beyin hasarlı hastalar, uzaysal çalışma belleği ve sözel olmayan çalışma belleğini test etmede kullanılır.

### Ters Corsi blok testi
Ters Corsi blok testi orijinal Corsi blok testinin hafif bir şekilde değiştirilmiş bir varyantıdır. Bu testte kişinin bloklara en sondan itibaren başlayıp en başa dönmesi beklenir. Ters Corsi blok testinin g (genelleme faktörü) ileri Corsi blok testine göre daha yüksektir bu da ters Corsi blok testinin daha iyi bir zeka ölçeği olduğu anlamına gelir.

Görsel-uzaysal öğrenme güçlüğü olan çocuklarda ileri Corsi blok testine göre ters Corsi blok testinde daha kötü performans sergilediği görülmüştür. Kontrol grubunda ise sadece ters yöndeki digit span (sayı sırası) testinde kötü performans görülmüştür. Bu ters Corsi blok testinin özel uzaysal bilişsel özellikler kullandığını gösterir.

### Puanlandırma

## Kaynakça
Gölköy Köy Enstitüsü

**Kastamonu Enstitüsü** ya da **Gölköy Köy Enstitüsü,** Kastamonu ilinde Gölköy bölgesinde yapılması ve 58 binayı içinde bulundurması planlanmıştı. Enstitü olmadan önce 1938'de Göl Eğitmen Kursu'nda alınan karar ile 1939'da Göl Köy Öğretmen Okulu olarak hizmet vermeye başlamıştı. 1940'ta Köy Enstitülerinin açılma kararı ile Göl Köy Öğretmen Kursu, Göl Köy Enstitüsü'ne dönüşmüştür. 1947'e kadar hizmet vermeye devam etmiştir. İnşaat sırasında 1 mevsim içerisinde 1.000.000 tuğla üretmesi ile gündem olmuştur.  Enstitü müdürü Ali Doğan Toran'dı.

## Kaynakça
Koşu (beyzbol)

**Koşu** (İngilizce: **run**), beyzbolda bir oyuncunun birinci, ikinci ve üçüncü kaleyi geçerek ana kaleye ulaşmasıyla elde edilen sayıdır. Home run yoluyla da yapılabilir. Sayıyı kaydeden oyuncunun yeni bir koşuya başlayabilmesi için vuruş sırasını beklemesi gerekir.

## Kaynakça
Trechus lazicus

***Trechus lazicus***, Türkiye'ye özgü bir Carabidae türüdür. Adını Lazlardan alan tür, Kaçkar Dağları'nın aşırı nemli doğu kesiminde yaygındır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Trechus hemsinensis

***Trechus hemsinensis***, Türkiye'nin Rize iline özgü bir Carabidae türüdür. Adını Hemşin ilçesinden alan tür, Hemşin ve Çamlıhemşin ilçelerinde görülmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Kasırganın Kartalları

**Kasırganın Kartalları** (), *Nusor el Zavba'a*), Suriye Sosyal Milliyetçi Partisi'nin silahlı kanadıdır. Yaklaşık 6.000 ila 8.000 kişilik bir güce sahiptir ve Suriye İç Savaşı boyunca Suriye hükümeti ve müttefikleriyle birlikte birçok savaş ve operasyona katılmıştır.

Suriye iç savaşının tam ölçekli bir savaşa dönüşmesinden sonra, Kartallar, yeni üyeler alarak özellikle Humus ve Şam valiliklerinde faaliyet göstermiş ve Süveyde'de Suriye Ordusu'ndan sonra en güçlü askerî güç olarak bilinmiştir. En dikkat çeken askeri operasyonları arasında Sadad, Malule ve el-Karyeteyn savaşları yer alır.

## Kaynakça
Ludwig Lorenz von Liburnau

**Ludwig Lorenz von Liburnau** (26 Ağustos 1856, Fiume - 9 Aralık 1943, St. Gilgen), Avusturyalı zoolog. Doğa bilimci Josef Roman Lorenz von Liburnau'nun (1825–1911) oğludur.

1879'da Viyana Üniversitesinden doktora derecesi, 1898'de zooloji alanında habilitasyonunu aldı. 1880'den 1922'ye kadar Viyana'daki Doğa Tarihi Müzesi'nde çalıştı.

1899'da fosil toplayıcı Franz Sikora tarafından güneydoğu Madagaskar'daki Andrahomana mağarasında keşfedilen bir çene kemiğine dayanan bir çalışma olan *Hadropithecus stenognathus'un* (soyu tükenmiş bir lemur türü) analizini sağlayan ilk bilim adamıydı. O zamanlar Lorenz, bulunan örneğin insansı bir primat türünün çene kemiği olduğuna inanıyordu.

Yeni Zelanda'da ulusal olarak nesli tükenmekte olan bir kuş olan Kuzey Adası kakası (*[[Nestor meridionalis|Nestor meridionalis septentrionalis]]* ), 1896 yılında Lorenz tarafından adlandırılmıştır. 1898'de tanımladığı bir tür olan western avahi'sine (*Avahi occidentalis* ) bazen "Lorenz von Liburnau'nun yünlü lemuru" adı verilir.

## Yayınları
* *Über einige Reste ausgestorbener Primaten von Madagaskar* . — Denkschr., 70, S. 1 - 15, 3 Ab., 3 Taf., Viyana 1900.
* *Über Hadropithecus stenognathus Lz.* *Nebst Bemerkungen zu einigen anderen ausgestorbenen Primaten von Madagaskar* . — Denkschr., 72, S.1 - 12, 2 Taf., Viyana 1901.

## Kaynakça
* Loew_Franz_ex_Zapfe.pdf (Almanca biyografik bilgiler)
Bartholomew Ulufa'alu

**Bartholomew (Bart) Ulufa'alu** (25 Aralık 1950 - 25 Mayıs 2007), Solomon Adalı siyasetçi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Alasia, S (1997) ‘Party politics and government in Solomon Islands’, SSGM Discussion Paper 97/7
* Dinnen (2002) 'Winners and losers: politics and disorder in the Solomon Islands 2000 2002', *The Journal of Pacific History*, Vol.37, No.3, pp.&nbsp;285–98. 
* Fraenkel, J (2004) *The Manipulation of Custom: from uprising to intervention in the Solomon Islands*, Pandanus Books, Sydney
* Moore, C (2004) *Happy Isles in Crisis: the historical causes for a failing state in Solomon Islands*, 1998 2004, Asia Pacific Press, Canberra
* Kabutaulaka, T (2001) ‘Beyond ethnicity: the political economy of the Guadalcanal crisis in Solomon Islands’, SSGM Working Paper 01/1
* Keith Reid, R (Jan 1989) 'Showdown', Islands Business (magazine), pp.&nbsp;24–25
* Hamel-Green, M (April 1982) 'Workshop hears of unionism in Solomons', Pacific Islands Monthly (magazine), pp.&nbsp;47–48
* Pacific Islands Monthly (magazine) (Jan 1983) 'Solomons minister warns on graft', pp.&nbsp;5–6
* Pacific Islands Monthly (magazine) (Dec 1984) 'Eight ministers out in Solomons poll', p.&nbsp;7
Pam Stephenson

**Pamela S. Stephenson** (11 Mayıs 1951 – 17 Haziran 2024), Amerikalı hukukçu ve siyasetçidir.

## Hayatı
Stephenson, 11 Mayıs 1951'de Atlanta, Georgia'da doğdu. Woodrow Wilson Hukuk Koleji ve Michigan Üniversitesi'nde öğrenim gördü.

2005'te Georgia Genel İdare Kuruluna girdi. Ardından Devlet Sağlık Planlama Kurumunun icra direktörü olarak görev almış bunun yanı sıra Devlet Tıp Eğitimi Kurulu ile Grady Memorial Hastanesi Yönetim Kurulunda yer almıştır. Ayrıca Demokrat Parti bünyesinde siyasete girerek 2013-2020 yılları arasında Georgia 90. Bölge'yi temsilen Georgia Temsilciler Meclisinde delege olarak hazır bulunmuştur.

Aynı zamanda 2018'de Carroll County, Georgia'da çocuklarını havasız sıcak bir arabada bıraktıktan sonra ölümlerine neden olmakla suçlanan Asa North'u savunmak için tutuldu. Duruşmada hazırlıksız olmakla itham edildi. Oturum esnasında tanıkları dinlememiş ve açılış konuşmalarınıda cep telefonu aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Yeminli ifadelerde hakim tarafından kendisine ilaç alıp almadığı sorulmuştur. Bunun üzerine Asa North'un ailesi daha sonra başka bir avukat tuttu. Dava sonucunda 20 Eylül 2019'da Georgia'da avukatlık faaliyeti askıya alındı.

Haziran 2020'deki Georgia'daki valilik ön seçimlerini kazanarak rakipsiz yarışmasına rağmen mirasçısı olan tek çocuğu kızının annesinin demans olduğu yönünde verdiği dilekçe nedeniyle 10 Eylül 2020'de adaylığı düşmüştür. Stephenson, 17 Haziran 2024'te memleketi Atlanta, Georgia'da demans hastalığı nedeniyle 73 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça
Anthropic

**Anthropic PBC**, 2021 yılında kurulmuş ABD merkezli bir yapay zeka startup şirketi. Şirket, yapay zeka güvenliği ve güvenilirliği üzerine araştırmalar yapmakta ve bu araştırmaları genel kullanım için güvenli ve sağlam modeller geliştirmek için kullanmaktadır. Anthropic, OpenAI'ın ChatGPT ve Google'ın Gemini modellerine rakip olarak Claude adlı bir dizi geniş dil modelleri (LLM) geliştirmiştir.

Anthropic, eski OpenAI çalışanları Daniela Amodei ve Dario Amodei tarafından kurulmuştur. Eylül 2023'te Amazon, bu şirkete 4 milyar dolara kadar yatırım yapacağını duyurmuş, bunu takip eden ay Google ise 2 milyar dolarlık bir taahhütte bulunmuştur.

## Tarihçe

### 2021
Anthropic, OpenAI'nin eski yedi çalışanı tarafından 2021 yılında kuruldu. Kurucular arasında Daniela Amodei ve OpenAI'nin Araştırma Başkan Yardımcısı olan Dario Amodei bulunmaktadır.

### 2022
Nisan 2022'de Anthropic, toplamda 580 milyon dolarlık bir fon aldığını duyurdu. Bu fonun 500 milyon doları, Sam Bankman-Fried liderliğindeki FTX tarafından sağlandı.

2022 yazında, Anthropic Claude'ın ilk versiyonunu tamamladı. Ancak içsel güvenlik testlerine daha fazla ihtiyaç duyulduğunu belirterek modeli yayınlamamıştır.

### 2023
Şubat 2023'te Texas merkezli Anthrop LLC, kayıtlı ticari markası "Anthropic A.I."nın kullanımı nedeniyle Anthropic'i dava etti. 25 Eylül 2023'te Amazon, Anthropic ile ortaklık kurduğunu duyurdu ve başlangıçta 1,25 milyar dolar yatırım yaparak azınlık hissedarı oldu, toplamda ise 4 milyar dolar yatırım yapmayı planladı. Anlaşmanın bir parçası olarak, Anthropic Amazon Web Services (AWS)'i ana bulut sağlayıcısı olarak kullanacak ve AI modellerini AWS müşterilerine sunacaktı. Bir sonraki ay, Google Anthropic'e 500 milyon dolar yatırım yaptı ve zaman içinde ekstra 1,5 milyar dolarlık yatırım yapmayı taahhüt etti.

### 2024
27 Mart 2024'te Amazon, geçmiş yılda yapılan anlaşmada belirtilen potansiyel yatırımını tamamlayarak Anthropic'e bir diğer 2.75 milyar dolar yatırım yaptı.

## Kaynakça
Benedetta Carlini

**Benedetta Carlini** (20 Ocak 1590 – 7 Ağustos 1661) mistik vizyonlar gördüğünü iddia eden İtalyan Katolik bir rahibeydi.

Pescia'daki Meryem Ana Manastırı'nın başrahibi olarak rahibelerinden biri olan Rahibe Bartolomea ile cinsel ilişki yaşadı. Bunlar, herhangi bir sapkın maneviyat belirtisi göstermeleri halinde, potansiyel olarak sorunlu mistikleri itaat altına almaya kararlı olan Karşı Reformasyon papalığının dikkatini çekti. Manastırı üç ila dört kez ziyaret etmelerine rağmen, Rahibe Bartolomea'yı sorgulayana kadar Benedetta ve Bartolemea'nın cinsel ilişkiye girdiklerini ispatlayamadilar. Bartolomea, Benedetta'nın Splenditello olarak bilinen erkek bir iblisin ruhu tarafından ele geçirilmişken onunla frotaj yaptığına dair ifade verdi. Benedetta rütbesinden alındı ve hapsedildi.
Urta Kilisesi

**Urta Kilisesi** (Gürcüce: ურთას ეკლესია), Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Urta olan Gölbelen köyünde bulunan Gürcü kilisesidir. Kilise camiye çevrilmiş olup günümüzde Gölbelen Köyü Camii olarak bilinmektedir.

## Tarihçe

Urta Kilisesi, 10. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiştir. Gürcüce bir vakayinameye göre 1577 yılında kilisenin üst katına bitişik kale inşa edilmiş, ancak bu kale daha sonra yıkılmış ve kilise muhafaza edilmiştir. Nitekim 20. yüzyılın başında kiliseyi ilk kez tanımlayan Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, Urta Kilisesi'nin üst katında kalenin izlerinin fark edildiğini yazmıştır. Bu tarihte kilise camiye çevrilmiş bulunuyordu.

## Mimari

Urta Kilisesi, kesme iri taşlarla inşa edilmiş üç nefli tipik bir bazilikadır. Doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı bir yapı (16 x 10,3 m) olup beden duvarların inşasında dolgu duvar tekniği kullanılmıştır. Hem planı ve sütunları hem de sonraki dönemlerde geçirdiği değişimler açısından Urta Kilisesi'ni oldukça ilgi çekici bulan Ekvtime Takaişvili'nin yazdığına göre, kilisenin içi büyük sütunlarla üç nefe bölünmüştü. İnşa edildiği sırada Urta Kilisesi'nin orta nefi yan neflerine göre daha yüksekti. Ancak daha sonra yan nefler orta nefin seviyesini geçecek şekilde yükseltilmiştir.
Doğu cephesi yelpaze biçimli iki yüksek niş ile Kumurdo Kilisesi gibi dekore edilmiştir. Bu nişlerde insan başı kabartmaları korunmamış olsa da izleri fark edilmektedir. Nişlerin arasında pencerenin çerçevesinde eskiden var olan oymalar ortadan kaldırılmıştır. Kilisenin kesme taşlardan oluşan zemini, camiye çevrildikten sonra ahşapla döşenmiştir. Urta Kilisesi camiye çevrildikten sonra içi sıvanıp eski süslemeleri ve yazıları kapatılmıştır. Takaişvili'nin kiliseyi gezdiği sırada sadece kuzey tarafta Gürcü alfabesinin Hutsuri karakteriyle "გ" (g) harfi seçilebiliyordu. Camiye çevrilirken Urta Kilisesi'nin batı ve güney girişleri örülmüş, kuzeyde yeni bir kapı açılmıştır. Ayrıca iç mekâna mihrap, minber, vaaz kürsüsü gibi camiye özgü unsurlar eklenmiş, kuzey nefinin yarısı kadınlar mahfili biçiminde düzenlenmiştir.

## Kaynakça
Annem (albüm)

***Annem***, Yüksel Özkasap'ın 1983 yılında Türküola Müzik etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür.
## Şarkı listesi

## Künye
* YapımcıYönetmen: Özer Şenay
* Tonmaister: Mehmet Günay
* Stüdyo: Türküola
## Kaynakça
Volovan

**Volovan** (Fransızca: vol-au-vent***)*** Fransız mutfağında bulunan ve milföy hamuru kullanılarak yapılan bir hamur işi türüdür. Atıştırmalık veya meze olarak kullanılan Voloran hem tatlı hem de tuzlu olarak yapılabilir. Volovan kelimesi, Fransızca "rüzgarda uçan" anlamına gelen "vol-au-vent" ifadesinden gelmektedir. Bu isim tatlıda kullanılan milföy hamur işinin hafifliğine vurgu yapmaktadır. Görüntüsü itibarıyla kuş yuvasına benzediği için aynı zamanda kuş yuvası olarak da isimlendirilir.

## Tarif
Volovan yapmak için iki adet daire şeklinde milföy hamuru kesilir. Bunlardan birisi taban diğeri ise üst kaplama olarak kullanılır. Üst kaplama olarak kullanılacak olan milföy hamurunun ortası daha küçük bir kalıp ile disk şeklinde kesilir. Kesilen disk şeklindeki hamur daha sonradan taban hamurunun üzerine kapatılır ve hamur fırında pişirilir. Hamur yeteri kadar piştikten sonra içi tatlı veya tuzlu malzemelerle doldurulur.

## Tarihçe
1800'lü yılların başlarında Paris'te pastanesi bulunan Antonin Carême tarafından yaratıldı. Volovan'ın ilk tarifinde dolgu olarak Madeira sosunda tavuk, mantar ve ekmek kırıntıları bulunuyordu. Günümüzde ise balık ve tavuk gibi iç dolgularla beraber tatlı olarak da servis edilmektedir. İlk olarak Paris'te popüler hale geldi. Savaş sonrası dönemde Britanya'da akşam yemeği partilerinde sıklıkla servis edilen bir hamur işi türüydü. 1970'li tarihlerden itibaren restoran menülerinde yer almaya başladı.

## Kaynakça
Vlad Topalov

**Vladislav Mihayloviç Topalov** (Rusça: Владислав Михайлович Топалов; d. 25 Ekim 1985, Moskova) Rus şarkıcı. 2001-2006 yılları arasında Smash!! grubunun vokalistliğini yapmıştır. Grup 2006'da dağıldıktan sonra solo kariyerine devam eden Topalov, *[[Lednikovy period]]* yarışmasının yedinci sezonunda yer almıştır.

## Diskografi

### Stüdyo albümleri
**"Smash!!" ile**

* 2003 – *Freeway*
* 2004 – *2Nite*

**Solo albümleri**

* 2005 – *Evolution* (Bu albüm Smash albümü gibi işaretlense de kayıtta yalnızca Topalov yer aldı)
* 2006 – *Odinokaya Zvezda*
* 2008 – *Pust' Serdtse Reşayet*
* 2008 – *I Will Give It All To You*

## Kaynakça
George Kruck Cherrie

**George Kruck Cherrie** (22 Ağustos 1865 - 20 Ocak 1948) Amerikalı doğa bilimci ve kaşif. Müzeler için katıldığı kırka yakın gezide çok sayıda örnek toplamış ve pek çok türe onun adı verilmiştir.

Cherrie, Iowa-Knoxville'de doğdu. 12 yaşındayken, Iowa State College'dan mezun olmadan önce kereste fabrikalarında çalıştı. Kısa bir süre üniversite müzesinde ve ardından New York, Rochester'daki Ward's Doğa Bilimleri Kuruluşu'nda çalıştı.

## Yazılar ve onurlar
Cherrie deneyimlerini *Dark Trails: Adventures of a Naturalist* (1930) adlı anı kitabında anlattı. Bir dizi hayvana adı verilmiştir. Bunlar bir kertenkele türü olan *[[Scincella kirazı|Scincella cherriei]];* Cherrie'nin tanager'ı da dahil olmak üzere dört kuş türü; ve bir memeli türüdür.

1927'de Amerika İzcileri, Cherrie'yi aynı yıl oluşturulan yeni bir İzci kategorisi olan *Onursal İzci* yaptı. Bu ayrım, "Açık hava etkinlikleri, keşifler ve değerli maceralardaki başarıları, erkek çocukların hayal gücünü harekete geçirecek kadar olağanüstü karaktere sahip olan Amerikan vatandaşlarına" verildi. Bu unvanı alan diğer on sekiz kişi Roy Chapman Andrews, Robert Bartlett, Frederick Russell Burnham, Richard E. Byrd, James L. Clark, Merian C. Cooper, Lincoln Ellsworth, Louis Agassiz Fuertes, George Bird Grinnell, Charles A. Lindbergh, Donald Baxter MacMillan, Clifford H. Pope, George Palmer Putnam, Kermit Roosevelt, Carl Rungius, Stewart Edward White ve Orville Wright'dir.

## Kişisel hayat
Cherrie, 20 Ocak 1948'de Newfane, Vermont'ta 82 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* "George K. Cherrie", Tom Taylor ve Michael Taylor, *Aves: Neotropikal Ornitoloji Literatürü Üzerine Bir Araştırma*, Baton Rouge: Louisiana Eyalet Üniversitesi Kütüphaneleri, 2011.

## Dış bağlantılar

* Biyografi
*
Ukrayna'nın Ankara Büyükelçiliği

**Ukrayna'nın Ankara Büyükelçiliği** (; "Ukrayna'nın Türkiye Büyükelçiliği"), Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan ve Ukrayna'ya ait olan bir büyükelçiliktir. Büyükelçilik binası Çankaya ilçesinde yer almaktadır.

Günümüzdeki büyükelçi 2021'den tarihinden itibaren Vasil Bodnar'dır.

## Tarihçe
Osmanlı İmparatorluğu, 9 Şubat 1918'de Brest Antlaşması'nı imzalayarak Ukrayna Halk Cumhuriyeti'ni bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanıdı. Bu antlaşma 22 Ağustos 1918'de Osmanlı İmparatorluğu tarafından onaylandı. Ukrayna ve Osmanlı İmparatorluğu büyükelçilik alışverişinde bulundu: İstanbul büyükelçisi Mihaylo Sukovkin (1918), Müdür Oleksandr Lototski (1919-20) ve İvan Tokarjevski-Karaşeviç (1920-21) ve danışmanlar Lyutsi Kobılanski ve Vasil Murski ve sekreteri Oksana Lototska'ydı. Kiev'deki Osmanlı büyükelçisi ise Ahmed Muhtar Bey'di. 1919'da İstanbul'da "Ukrayna ve Türkiye" yayını yayınlandı. 1921'den 1935'e kadar sürgündeki UNR hükûmetinin İstanbul temsilcisine, 1930'da "Ukrayna ve istiklâl mücahedeleri" adlı eseri yayınlayan Vasyl Murski başkanlık etti.

24 Ağustos 1991'de Ukrayna'nın bağımsızlığını kazanmasının ardından Türkiye, 16 Aralık 1991'de Ukrayna'yı tanıdı. 20 Kasım 1991'de Ukrayna ile Türkiye arasında konsolosluk ilişkileri kuruldu. 3 Şubat 1992'de iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin protokol imzalandı. 3 Nisan 1992'de Türkiye'nin Kiev Büyükelçiliği açıldı. 3 Ocak 1993 tarihinde Ukrayna Büyükelçiliği Ankara'da kapılarını açtı. Ukrayna Başkonsolosluğu İstanbul'da, fahri konsolosluklar ise İzmir ve Antalya'da faaliyet göstermektedir.

## Ukrayna'nın büyükelçileri
# Calaliy Filon (1648)
# Siluyan Mujilovski (1649)
# Mikola Levitski (1918)
# Mihaylo Sukovkin (1918)
# Oleksandr Lototski (1919-1920)
# İvan Tokarjevski-Karaşeviç (1920-1921)
# Mihaylo Frunze (1921-1922)
# Volodimir Murski (1921-1935)
# İhor Turyanski (1992-1997)
# Oleksi Şovkoplyas (1997)
# Oleksandr Motsik (1997-2001)
# İhor Dolhov (2002-2004)
# Oleksandr Mişçenko (2005-2008)
# Serhiy Korsunski (2008-2016)
# Andriy Sıbiha (2016-2021)
# Vasil Bodnar (2021-)

## Ayrıca bakınız
* Türkiye'nin Kiev Büyükelçiliği
* Türkiye-Ukrayna ilişkileri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Anthony Gordon (futbolcu)

**Anthony Michael Gordon** (d. 24 Şubat 2001), sol kanat pozisyonunda görev yapan İngiliz millî futbolcudur. Premier League takımlarından Newcastle United'ta forma giymektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
*
*
İhmali suç

**İhmali suç**, davranış normlarının kişiye belli bir davranışta bulunma yükümlülüğünü yüklediği durumlarda kişinin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi sonucu oluşur. Saf ihmali ve garantörsel ihmali suçlar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

## Kaynakça
Türkiye Apostolik Elçiliği

**Türkiye Apostolik Elçiliği**, Ankara'da bulunan ve Katolik Kilisesi'ne ait olan bir apostolik elçiliktir. Elçilik, Vatikan'ın diplomatik bir makamıdır ve binası Çankaya ilçesinde yer almaktadır.

Daha sonra Türkiye haline gelen bölgede papalık temsili, Vatikan'ın bölgedeki Kilise işlerinin yönetimini büyük ölçüde Fransız Katolik Kilisesi'ne devrettiği bir dönemde, 1868'de İstanbul'da Apostolik Delegasyonu'nun kurulmasıyla başlatıldı. 1930'da Türkiye Apostolik Delegasyonu olarak yeniden adlandırıldı. Diplomatik ilişkilerin kurulması beklentisiyle, Papa XXIII. Ioannes, 29 Şubat 1960'ta Türkiye için Apostolik Müjde'yi kurdu. Papa VI. Paulus, 30 Ağustos 1966'da bunu tam Apostolik Vaizlik statüsüne yükseltti.

Günümüzdeki apostolik elçisi 2 Şubat 2022 tarihinden itibaren Marek Solczyński'dir.

## Elçiler
;İstanbul apostolik delegeleri
*Augusto Bonetti (6 Mayıs 1887 - 19 Ağustos 1904)
*Giovanni Tacci Porcelli (19 Aralık 1904 – 31 Aralık 1907)
*Vincenzo Sardi di Rivisondoli (6 Nisan 1908  – 1914)
*Angelo Maria Dolci (10 Haziran 1914 – December 1922)
*Ernesto Eugenio Filippi (31 Mart 1923 - 6 April 1925)
*Angelo Rotta (9 Mayıs 1925 – Şubat/Mart 1930)
*Carlo Margotti (8 Mart 1930 – 25 Temmuz 1934)
;Türkiye apostolik elçileri
*Angelo Roncalli (30 Aralık 1934 - 22 Aralık 1944)
*Alcide Marina (18 Nisan 1945 - 22 Mart 1947)
*Andrea Cassulo (3 Haziran 1947 - 9 Ocak 1952)
*Paolo Bertoli (24 Mart 1952 - 7 Mayıs 1953)
*Giacomo Testa (18 Haziran 1953 - 1959)
;Türkiye apostolik delegesi ve aracı
*Francesco Lardone (30 Haziran 1959 - 1966)
;Türkiye apostolik aracı
*Saverio Zupi (30 Ağustos 1966 - 17 Mayıs 1969)
*Salvatore Asta (7 Haziran 1969 - 21 Temmuz 1984)
;Türkiye apostolik elçileri
*Sergio Sebastiani (8 Ocak 1985 - 15 Aralık 1994)
*Pier Luigi Celata (6 Şubat 1995 - 3 Mart 1999)
*Luigi Conti (15 Mayıs 1999 - 8 Ağustos 2001)
*Edmond Farhat (11 Aralık 2001 - 26 Temmuz 2005)
*Antonio Lucibello (27 Ağustos 2005 - 2015)
*Paul Fitzpatrick Russell (19 Mart 2016  - 22 Ekim 2021)
*Marek Solczyński (2 Şubat 2022-günümüze)

## Ayrıca bakınız
* Türkiye-Vatikan ilişkileri

## Kaynakça
Mehmet Fatih Serdengeçti

**Mehmet Fatih Serdengeçti** (d. 1973, Korgan, Ordu), Türk bürokrattır. Giresun Valiliği görevindeyken, 6 Ocak 2026 tarihli kararname ile Osmaniye Valiliğine atanmıştır.

## İlk yılları ve eğitimi
1973 yılında Ordu/Korgan'da doğan Mehmet Fatih Serdengeçti, ilk ve orta eğitimini Ordu'da, lise eğitimini Giresun Atatürk Lisesinde tamamladı. 1991 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde başladığı lisans eğitimini 1995 yılında tamamladı. Evli ve iki çocuk babası olan Serdengeçti; iyi derecede İngilizce bilmektedir.

## Kariyeri
1996 yılında İçişleri Bakanlığı Kaymakam Adaylığı sınavını kazanarak, Kaymakamlık mesleğine başlayan Serdengeçti, Ordu/Ünye Kaymakam Refikliği, Kütahya/Şaphane Kaymakam Vekilliği görevlerinde bulundu. 1997-1998 yıllar arasında İçişleri Bakanlığı tarafından eğitim amaçlı gönderildiği İngiltere MLS Collage Üniversitesi’nde dil eğitimini tamamlayan Serdengeçti, Yüksek Lisans eğitimini ise 2000 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tamamlamıştır.

2000 yılında Kastamonu/Seydiler Kaymakamlığı, Elazığ/Ağın,&nbsp;Sivas/Yıldızeli,&nbsp;Samsun/19Mayıs, Kütahya/Emet, Amasya/Merzifon'da Kaymakam olarak görev yaptı. 2015 yılında İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü'ne Daire Başkanı olarak atanan Serdengeçti, 2017 yılında Mahalli İdareler Genel Müdür Yardımcısı, 2018-2020 yılları arasında Emniyet Genel Müdür Yardımcısı (V), 2020-2023 yılları arasında İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürü olarak görev yapmıştır.

10 Ağustos 2023 tarih ve 2023/376 karar sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Giresun Valisi olarak atanmıştır. 2023-2026 yılları arasında Giresun Valisi olarak görev yapmıştır. 06 Ocak 2026 tarih ve 2026/1 karar sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Osmaniye Valisi olarak atanmıştır. 

## Kaynakça
Moltke'nin Türkiye Mektupları

***1835-1839 yıllarında Türkiye'deki Durum ve Olaylar Üzerine Mektuplar*** (), Helmuth Karl Bernhard von Moltke'nin 1835 ila 1839 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nda kaldığı süre boyunca yazdığı mektup dizisidir.

## Arka plan
Helmuth Karl Bernhard von Moltke, Prusyalı bir mareşaldi. 1871 Fransa-Prusya Savaşı sırasında ordunun en üst düzey komutanıydı. Ancak astsubay iken Osmanlı İmparatorluğu'nda askerî danışman olarak dört yıldan fazla zaman geçirmişti. Kısa bir süreliğine geldiyse de İstanbul'dayken Osmanlı hükûmeti tarafından Türk hizmetine girmesi istendi ve karargâhından yetki alınarak teklifi kabul etti.

## Mektuplar
Osmanlı'da kaldığı süre boyunca Prusya'daki aile üyelerine ve arkadaşlarına Osmanlı İmparatorluğu hakkında 67 mektuptan oluşan bir dizi yazdı. Ancak Türk tercüman Hayrullah Örs'e göre bu mektupların bir kısmı aslında mektup değil, belirli konulardaki makalelerdi ve koleksiyona sonradan eklenmişlerdi (Eflak hakkındaki mektup ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki karantina önlemleriyle ilgili bir mektup gibi). Mektuplar 1872'de, yani Fransa-Prusya Savaşı'ndan hemen sonra Fransız *Le Temps* gazetesinde yayınlandı. Editör M.Neffzer, giriş bölümünde bu mektupların düşmanın entelektüel arka planını yansıttığını yazdı.

## Moltke'nin Osmanlı İmparatorluğu'nda kalışı
Moltke; Rusçuk, Şumnu ve Edirne yolunu izleyerek İstanbul'a gitti. İstanbul'da kaldığı süre boyunca İstanbul'un Büyükdere semtinde yaşadı. Bursa, İzmir ve Çanakkale'ye kısa ziyaretlerde bulundu. 1837 baharında Sultan II. Mahmud'un Varna, Tırnova ve Silistre gibi imparatorluğun Avrupa vilayetlerini ziyaretine eşlik etti. 1838'de Anadolu'daki ordunun danışmanı olarak atandı. Samsun'a çıkarak Amasya, Tokat ve Sivas'ı gezdi. Daha sonra Doğu Anadolu'daki Malatya'ya gitti ve burada Doğu Anadolu ve Kuzey Irak'ta isyancı yerel ağaları yenilgiye uğratmaya çalışan Diyarbakır ve Sivas valisi Çerkes Hafız Mehmed Paşa ile işbirliği yaptı. Musul, Diyarbakır ve Şanlıurfa'yı ziyaret etti. 1838 sonbaharında Kayseri, Nevşehir ve Aksaray üzerinden İç Anadolu'ya kısa bir ziyarette bulundu. Konya'dan Ereğli üzerinden döndü. 1839'da Mısır'a karşı Nizip Muharebesi'nde Hafız Mehmed Paşa'nın danışmanlığını yaptı. Ancak Birecik ve Malatya'da yazdığı mektuplara göre Hafız Mehmet Paşa, onun önerilerini dikkate almamıştır. Moltke muharebedeki yenilginin ardından İstanbul'a döndü. Kısa bir süre kaldıktan sonra evine döndü. Savaşın ayrıntıları dışında, Osmanlıların onun hizmetinden elde ettiği tek kalıcı fayda, Osmanlı İmparatorluğu'nda görev yapan sonraki tüm Alman subayları için yol gösterici olan anılarıydı.

## Kaynakça
Cehennem Topu

**Cehennem topu** (), Suriye İç Savaşı sırasında özellikle Halep bölgesinde muhalif güçler tarafından kullanılan havan topu benzeri doğaçlama ateşli silah sınıfını tanımlamak için kullanılan genel bir isimdir. İlk olarak 2013 yılında kaydedilmiş ve o zamandan beri Suriye'de bir dizi ev yapımı top varyantı ortaya çıkmıştır.

## Kaynakça
Cuma Ezberge

**Cuma Ezberge** (Arapça: جمعة زبارقة, İbranice: ג'ומעה אזברגה; doğum 15 Ağustos 1956) bir Bedevi İsrailli Arap siyasetçidir. 2017 ve 2019 yılları arasında Müşterek Liste için Knesset üyesi olarak görev yaptı.

## Biyografi
Ezberge, Lakiya'da doğdu ve Lakiya'da o dönemde devlet okulu olmadığı için yerel bir toplum okuluna gitti. 1973 yılında lise eğitimine devam etmek için Tayyibe'ye taşındı ve 1978'de mezun oldu. Daha sonra Beerşeba'da bir öğretmen yetiştirme okuluna katılsa da bir öğretim görevlisiyle yaşadığı siyasi bir tartışma sonrasında okuldan atıldı. Toprak işleri müteahhidi olarak çalıştıktan sonra, Necef Bedevileri topluluğu için ilk Makkabi Sağlık Hizmetleri kliniklerinin açılmasına yardımcı oldu. Daha sonra Necef Ben-Gurion Üniversitesi'ne katıldı ve sağlık yönetimi alanında lisans derecesi aldıktan sonra Küseyfe, Lakiya ve Rahat'taki Bedevi kasabalarına Makkabi kliniklerini yönetmek için geri döndü.

Ezberge, 1999 yılında Balad partisine katıldı ve 2003 Knesset seçimlerinde partisinin listesinin sekizinci sırasında yer aldı, ancak seçilemedi. 2004 yılında partinin listesinden Lakiya yerel meclisine seçildi. 2006 Knesset seçimlerinde Balad parti listesinin beşinci sırasında yer aldı, ancak parti seçimde sadece üç sandalye kazandı. 2009 seçimlerinde onuncu sıraya kaydırıldı ve parti yine sadece üç sandalye kazandı. 2013 seçimlerinde parti listesinin dördüncü sırasına yerleşti, ancak parti yine sadece üç sandalye kazandı. 2015 Knesset seçimlerinde Arap partilerinin ittifakı olan Müşterek Liste'nin listesinin on dördüncü sırasına yerleştirildi. İttifak sadece 13 sandalye kazandığı için Ezberge Knesset'e giremedi. Ancak Müşterek Liste'den Basel Gattas, Mart 2017'de Knesset'ten istifa etmeyi kabul ettikten sonra koltuğundan vazgeçti ve İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmlara not ve telefon kaçırdığı için iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ezberge, 21 Mart'ta Ghattas'ın koltuğunu devraldı.

Balad, Nisan 2019 seçimlerinde Birleşik Arap Listesi ile ittifak kurdu. Ezberge, iki partinin listesinin 109. sırasına yerleştirildi ve ittifak sadece dört sandalye kazandığı için Knesset'teki yerini kaybetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Knesset web sitesinde Cuma Ezberge
Aydınlatılmış rıza

**Aydınlatılmış rıza**, tıp etiği ve tıp hukukunda bir hastanın tıbbi bakımı hakkında karar vermeden önce yeterli bilgi ve anlayışa sahip olması gerektiğine dair bir ilkedir. İlgili bilgiler arasında tedavilerin riskleri ve faydaları, alternatif tedaviler, hastanın tedavideki rolü ve tedaviyi reddetme hakkı yer alabilir. Böylece hasta bilgilendirilmiş olarak tedaviyi reddedebilir bilgilendirilmiş olarak tedaviyi reddedebilir. Çoğu sistemde, sağlık hizmeti sağlayıcılarının hastanın rızasının aydınlatılmış olmasını sağlamak için yasal ve etik bir sorumluluğu vardır.

Aydınlatılmış rıza alınması her zaman gerekli değildir. Bir bireyin Aydınlatılmış rıza veremeyeceği düşünülüyorsa, genellikle başka bir kişi bireyin adına rıza vermeye yetkilidir - örneğin, bir çocuğun ebeveynleri veya yasal vasileri (ancak bu durumda çocuğun bilgilendirilmiş rıza vermesi gerekebilir) ve akli dengesi bozuk olanların vasileri. Alternatif olarak, rıza doktrini sınırlı durumlarda, örneğin bilinci yerinde olmayan bir kişinin derhal müdahale edilmezse öleceği durumlarda tedaviye izin verir. Bireye mantıklı bir karar vermesi için yeterli bilgi verilmediği durumlarda ciddi etik sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar bir klinik araştırmada ortaya çıktığında veya çıkması beklendiğinde, bir etik kurul veya kurumsal inceleme kurulu tarafından incelemeye tabi tutulurlar.

Aydınlatılmış rıza uluslararası hukukta kodifiye edilmiştir. "Özgür rıza", Birleşmiş Milletler tarafından 1966 yılında kabul edilen ve 23 Mart 1976'da yürürlüğe girmesi öngörülen Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'de yer alan bir terimdir. Sözleşmenin 7. Maddesi, deneğin "tıbbi veya bilimsel deneylere özgür rızası" olmadan yapılan deneyleri yasaklamaktadır.

### Geçerlilik Şartları

Bir bireyin geçerli bir aydınlatılmış rıza verebilmesi için üç bileşenin mevcut olması gerekir: aydınlatma, ehliyet ve gönüllülük.

* Aydınlatma, araştırmacının her muhtemel deneğe özerk bir karar vermesi için gerekli bilgileri sağlamasını ve ayrıca deneğin sağlanan bilgileri yeterince anladığından emin olmasını gerektirir. Deneğin anlaması için yazılı bir onay formunun denek popülasyonunun anlama becerilerine uygun bir dilde yazılmasını ve konuşma yoluyla anlama düzeyinin değerlendirilmesini gerektirir.
* Ehliyet, deneğin hem verilen bilgileri anlama hem de kararının potansiyel sonuçlarına dayanarak makul bir yargıda bulunma becerisiyle ilgilidir.
* Gönüllülük, deneğin zorlama, manipülasyon veya uygunsuz etki gibi dış baskılara maruz kalmadan karar verme hakkını özgürce kullanması anlamına gelir.

## Kaynakça