İlkel sermaye birikimi

Marksist ekonomide ve önceki teorilerde, sermayenin **ilk defa birikimi** sorunu (aynı zamanda **önceki birikim**, **önceki birikim** veya **orijinal birikim** olarak da adlandırılmaktadır), sermayenin en baştaki kökeniyle ve dolayısıyla mülk sahibi olanlarla olmayanlar arasındaki toplumsal sınıf ayrımlarının ilk defa nasıl ortaya çıktığı ile ilgilenmektedir.

## Konsept
Adam Smith'in ilkel birikim açıklaması, bazı işçilerin diğerlerinden daha gayretli çalıştığı ve bu nedenle kademeli olarak servet biriktirdiği, sonunda daha az gayretli işçilerin emeklerini satarak geçimlik ücretlerini kabul etmek zorunda kaldığı barışçıl bir süreci tasvir etmektedir. Karl Marx, bu tür açıklamaları, toprak ve zenginliğin tarihsel birikiminde şiddet, savaş, köleleştirme ve fethin rolünü ihmal ettikleri için 'çocukça bir tatsızlık' olarak reddetmiştir. Marksist akademisyen David Harvey, Marx'ın ilkel birikim kavramını, temelde "toprağın alınması, örneğin çitle çevrilmesi ve topraksız bir proletarya yaratmak için yerleşik nüfusun sürülmesi ve ardından toprağın sermaye birikiminin özelleştirilmiş ana akımına bırakılmasını gerektiren" bir süreç olarak açıklamaktadır.

Marx, Amerika'nın sömürgeleştirilmesini, Afrika köle ticaretini ve I. Afyon Savaşı ile II. Afyon Savaşı'nı kuşatan olayları ilkel birikimin önemli örnekleri olarak görmüştür.

*[[Alman İdeolojisi|Alman İdeolojisi'nde]]* ve Kapital'in 3. cildinde Marx, ilkel sermaye birikiminin insanları doğadan nasıl da yabancılaştırdığını tartışmaktadır.:&hairsp;14&hairsp;

## Adlandırma ve çeviriler
Kavram başlangıçta çeşitli farklı şekillerde ifade edilmiş ve kapitalizmin kökeninde bir "birikim" olduğu ifadesi Adam Smith ile birlikte ortaya çıkmaya başlamıştır. *[[Ulusların Zenginliği]]'nde* ana dili İngilizcesiyle yazan Smith, "önceden" bir birikimden söz etmekteydi;  *[[Kapital|Kapital'i]]* Almanca yazan Karl Marx, Smith'in ifadesini  olarak Almancaya çevirerek tekrarlamıştır. Marx'ın çevirmenleri ise bunu *ilkel* olarak İngilizceye çevirdiler. James Steuart, 1767 tarihli çalışmasıyla bazı akademisyenler tarafından ilkel birikimin en büyük klasik teorisyeni olarak kabul edilmektedir.

## Politik ekonominin mitleri
Sermayenin kökenlerini araştırırken Marx, kapitalizmin kökenleri hakkındaki dini mitleri ve peri masallarını ortadan kaldırma ihtiyacı hissetmiştir. Marx şöyle yazmıştır:

Açıklanması gereken şey, kapitalist üretim ilişkilerinin tarihsel olarak nasıl bir biçimde kurulduğudur; başka bir deyişle, üretim araçlarının özel mülkiyete geçmesinin süreci ve ticaretinin nasıl gerçekleştiği ve kapitalistlerin başka geçim kaynakları olmadığı için emek piyasasında kendileri için çalışmaya daha hazır ve istekli işçileri nasıl bulabildikleri hakkında bulmaktadır.

## Sömürgecilikle bağlantısı
Marx, üretim yatırımlarının önündeki yerel engeller aşılırken ve milliyetçi bir ideolojiyle birleşik bir ulusal pazar gelişirken, dünya ticaretinden gelen güçlü bir ticari gelişme dürtüsünü görmektedir:

## Özelleştirme
Marx'a göre ilk birikimin amacı, üretim araçlarının *[[Özelleştirme|özelleştirilmesi]]*, sayesinde sömürücü mülk sahibi sınıf, başka üretim araçlarına sahip olmadıkları için çalışmak zorunda olanların artı emeğinden kârı elde edebilmektedir.

Marx, ilk birikimin doğrudan üreticilerin mülksüzleştirilmesi ve daha spesifik olarak " *sahibinin emeğine dayanan* özel mülkiyetin çözülmesi...&nbsp;Deyim yerindeyse, izole edilmiş, bağımsız emekçi bireyin kendi emek koşullarıyla kaynaşmasına dayanan kendi kendine kazanılmış özel mülkiyetin yerini, *başkalarının sözde özgür em*eğinin, yani ücretli emeğin *sömürülmesine* dayanan kapitalist özel mülkiyet almıştır.

## Kapitalizmin toplumsal ilişkileri
*[[Kapital, Cilt 1|Kapital'in I. Cildinin]]* son bölümünde Marx, Edward Gibbon Wakefield'in sömürgeleştirme teorisi hakkında yaptığı bir yorumla kapitalizm için gerekli olduğunu düşündüğü toplumsal koşulları tanımlamıştır:

Bu, Marx'ın göçmen sömürgeciliğine duyduğu daha genel hayranlığın ve "özgür" toprakların kapitalist toplumsal ilişkileri nasıl bozabileceğine duyduğu ilginin bir göstergesidir.
## Ayrıca bakınız

* Çitleme
* Sermaye birikimi
* *[[Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni]]*
* Üretim ilişkileri
* İlkel sosyalist birikim

## Kaynakça