Sulamith Goldhaber

**Sulamith Goldhaber** (); (4 Kasım 1923 - 11 Aralık 1965, doğumdaki  soyadı; Low), parçacık fiziği uzmanı ve moleküler spektroskopisttir. Goldhaber, K <sup>+</sup> mezonlarının nükleonlarla etkileşimleri konusunda dünya çapında bir uzmandı ve bununla ilgili çok sayıda keşif yaptı.

## Biyografi
Sulamith Low, 4 Kasım 1923'te Avusturya'nın Viyana kentinde doğdu. Goldhaber, ailesi Avusturya'dan göç ettikten sonra Filistin'de büyüdü. Gelecekteki kocası Gerson Goldhaber ile tanıştığı Kudüs İbrani Üniversitesi'ne gitti.  Goldhaber yüksek lisans derecesi ile mezun oldu. 1947'de Gerson'la evlendi. Goldhaber'lar  1951'de ödüllendirildikleri Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde doktora yapmak için Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı  Oğulları Amos Nathaniel ile birlikte çift, Gerson'un fizik bölümünde çalıştığı New York City'deki Columbia Üniversitesi'ne geçti. Sulamith, fiziksel kimya diplomasına rağmen Jack Steinberger'in asistanı olarak iş buldu. Columbia Nevis Laboratuvarı'nda yüksek enerji deneyleri üzerinde çalıştı.

Goldhaber, 1953'te Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı oldu.  Goldhaber'lar, 1953 yılında Gerson'a Kaliforniya Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak iş verildiğinde Berkeley, Kaliforniya'ya taşındılar. Goldhaber daha önce fizikokimya alanında çalışırken parçacık fiziğine geçmeyi ve nükleer emülsiyon üzerinde çalışan eşiyle işbirliği yapmaya başladı. Goldhaber'lar nükleer emülsiyon tekniklerini yeni açılan *Bevatron* (o zamanlar faaliyette olan en yüksek enerji hızlandırıcı) ile kullanmayı umuyorlardı. Kendi yöntemleri aracılığıyla K <sup>-</sup> mezonlar ve protonlar arasındaki en eski etkileşimlerden bazılarını gözlemlediler. Bevatron ve nükleer emülsiyon tekniğini kullanan Goldhaber, yüklü E hiperonlarındaki kütle bölünmesini ve ayrıca antiprotonun ilk nükleer etkileşimlerini gözlemleyen ilk kişi oldu.

1960'lı yıllarda Goldhaber'lar çalışmalarına devam etmek için nükleer emülsiyon yerine kabarcık odasını kullanmaya başlamaları gerektiğini fark ettiler. Böylece George Trilling ile "Goldhaber-Trilling Grubu"nu kurdular. Goldhaber kısa sürede hidrojen kabarcık odası fiziği alanında tanınmış bir uzman haline geldi. Zamanla uzun bir  konferans konuşmala daveti listesi oluştu. Goldhaberler, K* mezonunun dönüşünü ölçen ve rezonans durum çiftlerinin eşzamanlı üretimini inceleyen ilk kişilerdi. Ayrıca araştırmalarına yardımcı olması için *üçgen diyagramını* da icat ettiler. Bu dönemin başlarında, Goldhaber'ların her ikisi de CERN'de Ford Vakfı üyesiydi. Burada B. Peters ile birlikte bir CERN raporunun ortak yazarlığını yaptılar.

Goldhaber, alanına hâkimiyeti ve kendini güzel ifade edebilme yeteneği nedeniyle bilimsel konferanslarda konuşmacı olarak yoğun talep görüyordu.  Goldhaber, 1956 Rochester Konferansı'nda ağır mezonların ve hiperonların üretimi ve etkileşimi hakkında ufuk açıcı bir konuşma yaptı. Bu, tuhaf parçacıkların incelenmesinde kozmik ışın temelli deneylerden parçacık hızlandırıcı temel deneylerine geçişi işaret ediyordu. 1965 sonbaharında Goldhaber'lar, yüksek enerji laboratuvarlarını ziyaret etmek ve konferanslar vermek için dünyayı dolaşmak üzere ücretli izin aldılar. Önce yüksek enerji fiziği üzerine iki yılda bir düzenlenen Avrupa konferansı için Oxford'a geçtiler. Ardından Goldhaber'in Berkeley'in Hough-Powell cihazıyla otomatik film ölçümleri yapma yöntemlerini tartışabilmesi için CERN'de çalıştılar. Goldhaber'lar daha sonra ders vermek için Ankara'ya gittiler. Sulamith'in Hindistan'ın Madras kentinde vereceği derslere hazırlık amacıyla Weizmann Enstitüsü'nde bir ay geçirdiler.

Madras'ta Goldhaber felç geçirdi. Tanı çalışmaları büyüyen bir beyin tümörünü ortaya çıkardı. 11 Aralık 1965'te bilinci kaybolarak öldü.

Goldhaber'in kocasından Amos adında bir oğlu vardı. Arkadaşları ve meslektaşları tarafından "seçkin bir bilim insanı, olağanüstü bir ev kadını ve hostes, sadık bir eş ve anne" olarak anıldı.

## Ödüller ve onurlandırmalar

* Sigma Xi üyesi 
* 1964-65 Guggenheim Bursu  
* 1960-61 Ford Vakfı Üyesi

## Dış bağlantılar

* Sulamith Goldhaber UCLA'da CWP'de
* Luis Alvarez. Sulamith Goldhaber Yahudi Kadın Arşivi'nde

## Kaynakça