Oregon Üniversitesi

**Oregon Üniversitesi** (, kısaca UO), Amerika Birleşik Devletleri'nin Oregon eyaletinde bulunan, kamu mülkiyetinde bir araştırma üniversitesidir. Eugene kentinde konumlanmış olan üniversite, 1876 yılında kurulmuştur. Üniversitenin ana kampüsü, 1,19&nbsp;km2'lik bir alanı kaplamakta ve çeşitli akademik binaları, kütüphaneleri ve öğrenci yurtlarını içermektedir.

Üniversite, USNWR sıralamasına göre 2024 yılı itibarıyla ABD'deki en iyi 100 üniversite arasında yer almaktadır.

## Tarihçe
Oregon Üniversitesi, *Kalapuya ilihi* üzerinde yer almaktadır; bu bölge, Kalapuya halkının geleneksel anavatanıdır. 1851 ve 1855 yılları arasında yapılan antlaşmalar sonucunda Kalapuya halkı, ABD hükûmetince topraklarından el çektirmiş ve Batı Oregon'daki Sahil Kızılderili Rezervasyonu'na zorla yerleştirilmiştir. Günümüzde, Kalapuya halkının torunları esas olarak Büyük Ronde Konfederasyon Kabileleri ve Siletz Kabilelerinin Konfederasyonu'nun vatandaşlarıdır.

Üniversitenin mottosu "mens agitat molem" Latince'den "akıl kütleleri hareket ettirir" ya da daha şiirsel bir ifadeyle "akıllar dağları hareket ettirir" şeklinde çevrilebilir. Bu ifade, Virgilius'un Aeneis adlı eserinin VI. kitabının 727. satırından gelmektedir ve Eindhoven Teknoloji Üniversitesi, Alman Silahlı Kuvvetler Akademisi ve Warwick Üniversitesi ile paylaşılmaktadır.

### Kuruluş yılları

Oregon Üniversitesi, 1872 yılında Oregon Eyalet Meclisi tarafından resmi olarak kurulmuş ve başlangıçta "Oregon State University" olarak adlandırılmıştır. Eugene sakinleri, okulun inşası için 18 dönümlük bir araziyi 2.500 dolar karşılığında satın almak için başlatılan kampanyaya 27.500 dolar bağış yapmıştır.

Kapıları 1876'da "Oregon State University" adı ve yalnızca "University Hall" binası ile açılmıştır. İlk yıl kaydolan 155 öğrenci, beş öğretim üyesi tarafından eğitilmiştir. Okul, 1877 yılından sonra "University of Oregon" adını kullanmaya başlamıştır. 1856 yılında kurulan Corvallis Akademisi'nin adı, birkaç değişiklikten sonra, 1961 yılında "Oregon Eyalet Üniversitesi" anlamına gelen ""Oregon State University" ile değiştirilmiştir.

Oregon Üniversitesi'nin ilk mezunlarını verdiği 1878 yılında beş öğrenci mezun olmuştur. 1881'de üniversite 8.000 dolar borç içindeyken  7.000 dolar bağışlayarak üniversiteyi borçtan kurtarmıştır. 1913 ve 1932 yıllarında, günümüzde Oregon State University olarak bilinen kurumla birleştirilmesi teklif edilmiş ancak her iki teklif de reddedilmiştir.

### Üniversite olarak olgunlaşma

1902 ile 1925 yılları arasında, Prens Lucien Campbell'ın başkanlığı döneminde üniversite, büyük bir büyüme yaşamıştır. Bütçe, kayıt, tesisler ve öğretim üyesi sayısı, onun başkanlığından önceki miktarın birkaç katına çıkmıştır. Müzik Okulu (1902), Eğitim Okulu (1910), Mimarlık Okulu, İşletme Koleji (1914), Hukuk Okulu (1915), Gazetecilik Okulu (1916) ve Sağlık ve Fiziksel Eğitim Okulu (1920) gibi birçok okul ve koleji bu dönemde kurulmuştur. Ancak, Oregon Üniversitesi Mühendislik Okulu'nu Oregon Tarım Koleji'ne, şimdiki adıyla Oregon Eyalet Üniversitesi'ne kaptırmıştır.

### Sonraki yıllar

Oregon Üniversitesi, 1978 yapımı kült klasik filmi National Lampoon's Animal House'un çekildiği yerdi. 1960'lar ve 70'ler, üniversite için adeta bir altın çağ oldu. 1964'te üniversite Ulusal Bilim Vakfı'nın temel araştırma hibelerinde ulusal olarak 25. sırada yer aldı. Oregon Üniversitesi 1969'da Amerikan Üniversiteler Birliği'ne kabul edildi. 1978-79 akademik yılında lisansüstü öğrenci kaydı 4.568 ile zirveye ulaştı.

Son dönemde, Oregon Üniversitesi yönetimi ve Mütevelli Heyeti, milyonlarca dolar değerindeki inşaat projelerini onayladı. Bu tesisler arasında Matthew Knight Arena, Ford Alumni Center, EMU yenilemesi (öğrenci birliği binası) ve yurtlar yer almaktadır. 2016'da, üniversite, 1920'lerin ve 30'ların Klasikler bölümü başkanı ve Ku Klux Klan'ın önde gelen isimlerinden biri olan Frederic Stanley Dunn'ın isminin Dunn Hall yurdundan kaldırılmasına karar vermiştir.

Oregon Eyalet Meclisi 2013 yılında SB 270'i geçirerek, eyaletin üç büyük kurumunun yerel yönetim kurullarını zorunlu kıldı. Üniversite 2014'te, Oregon Üniversitesi Mütevelli Heyeti tarafından yönetilen bağımsız bir kamu kurumu oldu.

Michael H. Schill, 2015 yazında üniversitenin başkanı oldu. Haziran 2015'te, Oregon Üniversitesi'nin elde ettiği bağış 700 milyon doları aştı. 2022'de Schill, Northwestern Üniversitesi'nin başkanı oldu. Karl Scholz, 1 Temmuz 2023'ten itibaren rektörlük görevini üstlenmiştir.

## Akademik Profil
Üniversite, lisans ve lisansüstü düzeylerde çok sayıda program sunmaktadır. Bunlar arasında; işletme, eğitim, hukuk, gazetecilik, iletişim, mimarlık ve güzel sanatlar gibi alanlar bulunmaktadır. Üniversite, aşağıda sıralanan dokuz farklı fakülte ve okulda 420'den fazla derece programı sunmaktadır.

* **Sanat ve Bilim Fakültesi** geniş bir yelpazedeki bölümleri kapsar; Küresel Çalışmalar ve Diller Okulu bu fakültenin bir parçasıdır.
* **Charles H. Lundquist İşletme Fakültesi** 1884 yılında kurulmuş ve muhasebe, karar bilimleri, girişimcilik, finans, yönetim ve pazarlama gibi alanlarda kurslar sunmaktadır. Muhasebe Okulu, 2017 yılında muhasebe programını denetlemek üzere kurulmuştur.
* **Tasarım Fakültesi**, Ellis F. Lawrence tarafından 1914 yılında kurulmuştur ve tasarım ve politika ile ilgili alanlarda lisans ve yüksek lisans dereceleri sunmaktadır. Fakülte, Mimarlık ve Çevre Okulu, Sanat ve Tasarım Okulu ile Planlama, Kamu Politikası ve Yönetimi Okulu olmak üzere üç okula ayrılmaktadır.
* **Eğitim Fakültesi**, 1910 yılında Eğitim Okulu olarak kurulmuştur.
* **Robert D. Clark Onur Fakültesi**, üniversite bünyesindeki ana dallara ek olarak seçkin öğrenci ve öğretim üyelerini bir araya getiren küçük bir onur fakültesidir.
* **Gazetecilik ve İletişim Fakültesi**, ABD'deki en eski gazetecilik okullarından biridir ve 1912'de bir bölüm olarak başlayıp 1916'da profesyonel bir okul haline gelmiştir.
* **Hukuk Fakültesi** 1884 yılında Portland'da kurulmuş ve 1915'in başlarında Eugene'e taşınmıştır.
* **Müzik ve Dans Okulu**, başlangıçta 1886'da Müzik Bölümü olarak kurulmuş ve 1900 yılında Müzik Okulu haline gelmiştir.
* **Lisansüstü Eğitim Birimi**

Oregon Üniversitesi, öğrencilerinin ve öğretim üyelerinin araştırmalara katılımını teşvik ederken, multidisipliner çalışmaları desteklemektedir. Özellikle sürdürülebilirlik, yeşil teknolojiler, sağlık bilimleri, eğitim politikaları ve dijital medya gibi alanlarda önemli araştırmalar yürüten üniversite, ulusal ve uluslararası düzeyde tanınmıştır. Ayrıca, kariyer planlama, staj olanakları ve öğrenci değişim programları gibi destek hizmetleri ile öğrencilerin kariyer hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmaktadır.

Öğretim üyeleri, alanlarında dünya çapında tanınmış araştırmacılardan oluşmakta, bu da üniversitenin akademik programlarının kalitesini önemli ölçüde artırmaktadır. Üniversitenin akademik mükemmelliği, çeşitli ulusal ve uluslararası sıralamalarda yer alarak kendini göstermektedir.

### Akademik sıralamalar

Oregon Üniversitesi, ulusal ve global düzeyde çeşitli akademik sıralamalarda yer almaktadır. Örneğin, ARWU ve *U.S. News & World Report* gibi prestijli sıralama kuruluşları tarafından tanınmıştır. Lisansüstü okul sıralamalarında, eğitim alanında 14. sıraya, işletme alanında 72. sıraya ve hukuk alanında 67. sıraya yerleşmiştir.

### Öğrenci ve öğretim üyesi profili

2023 sonbaharı itibarıyla Oregon Üniversitesi, ABD'nin her eyalet ve bölgesinden ve dünyanın 91 farklı ülkesinden öğrenciye ev sahipliği yapmaktadır. Ön İşletme Yönetimi, Psikoloji ve İnsan Fizyolojisi en popüler lisans programları arasındadır.

Oregon Üniversitesi'nin öğretim üyesi kadrosu, 2023 sonbaharı itibarıyla 2.097 üyeden oluşmaktadır ve bu grubun içinde 782 kadrolu öğretim üyesi bulunmaktadır. Oregon Üniversitesi'nin en az 19 öğretim üyesi (yaşayan veya merhum) Ulusal Bilimler Akademisi'ne seçilmiştir.

### Araştırma

Oregon Üniversitesi, Amerikan Üniversiteler Birliği'nin bir üyesidir ve Carnegie Kurumlar Sınıflandırmasına göre "Çok Yüksek Araştırma Aktivitesi" olan bir üniversitedir. Ulusal Bilim Vakfı'na göre, Oregon 2018 yılında araştırma ve geliştirmeye 111 milyon dolar harcayarak ulusal olarak 151. sırada yer almıştır. Üniversite, 13 araştırma merkezi ve enstitüsüne ve dokuz "araştırma temel tesisi"ne sahiptir.

## Kampüs
Oregon Üniversitesi'nin Eugene kentinde bulunan ana kampüsü, 295 dönümlük geniş bir alana yayılmıştır ve içerisinde sekizden fazla bina bulunmaktadır. Ayrıca, kampüs bir arboretum olarak işlev görür ve 3 binden fazla ağaç içermektedir. Kampüs, Batı Üniversitesi mahallesi ve Pioneer Mezarlığı'na komşudur ve Willamette Nehri, Cascade Sıradağları ve Büyük Okyanus gibi önemli coğrafi özelliklere yakınlığı ile bilinir.

### Eski Kampüs ve Anıt Meydanı

Kampüsün en eski bölümü, şu anki kampüsün kuzeybatı alanında yer almaktadır. Üniversitenin ilk binası olan *University Hall*, 1876'da açılmış ve 177 öğrenciye ev sahipliği yapmıştır. Anıt Meydanı, Knight Kütüphanesi ve Lillis İşletme Kompleksi ile çevrilidir ve kampüsün batısında en yüksek bina olan *Prince Lucien Campbell Hall (PLC)* bulunmaktadır.

### Merkez Kampüs

Merkez kampüs, akademik binaların, idari binaların ve öğrenci rekreasyon binalarının bir karışımına ev sahipliği yapar. *Memorial Quad*'ın doğusunda, 13. Cadde'ye bakan *Johnson Hall*, üniversite başkanı da dahil olmak üzere üst yönetim ofislerine ev sahipliği yapar.

### Lorry I. Lokey Bilim Kompleksi ve Doğu Kampüsü

Lokey Bilim Kompleksi, *Lawrence Hall*'un doğusunda yer alır ve fizik bölümünün merkezi olan *Willamette Hall*; jeoloji bölümünün evi olan *Cascade Hall*; Bilgisayar ve Bilgi Bilimleri Bölümü'nün bulunduğu *Deschutes Hall*; ve *Streisinger Hall*'u içerir.

### Güney Kampüs

Güney kampüsün merkezi, çoğunlukla kampüsteki spor tesislerine ev sahipliği yapar. Hayward Field, Ducks atletizm programının evi olup, birçok önemli atletizm etkinliğine ev sahipliği yapmıştır.

### Knight Kampüsü

Phil ve Penny Knight Kampüsü, uygulamalı bilimler üzerine odaklanmış bir milyar dolarlık bir kampüstür. Bu kampüs, Oregon'un biyoteknoloji sektörünün büyümesine ve eyaletin ekonomik büyümesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

### Sürdürülebilirlik

Oregon Üniversitesi, sürdürülebilir tasarım pratikleri ve prensipleri konusunda "Sustainable Design Practice and Principles" dergisi tarafından kamu programları arasında "1 numara" olarak sıralanmıştır. Yeni bina veya yenilemelerde sürdürülebilir tasarımı içerecek bir gelişim planı ile sürdürülebilir binalar için bir itme gücü vardır.

## Kütüphaneler ve müzeler
Oregon Üniversitesi, çeşitli kütüphane koleksiyonları, eğitim teknolojisi ve medya hizmetleriyle kampüsü destekleyen çok dallı kütüphanelere ev sahipliği yapmaktadır. Üniversite, Araştırma Kütüphaneleri Birliği'nin Oregon'daki tek üyesidir. Ana şube olan Knight Kütüphanesi, beşeri ve sosyal bilimler, öğrenme ortaklıkları, müzik hizmetleri, hükûmet yayınları, haritalar ve hava fotoğrafları, özel koleksiyonlar ve üniversite arşivleri, medya hizmetleri, eğitim teknolojileri merkezi ve bir sinema çalışmaları laboratuvarını barındırır. Diğer şubeler arasında Lawrence Hall'daki Tasarım Kütüphanesi, Knight Hukuk Merkezi'ndeki John E. Jaqua Hukuk Kütüphanesi, Oregon Deniz Biyolojisi Enstitüsü'ndeki Loyd ve Dorothy Rippey Kütüphanesi, Fenton Hall'daki Matematik Kütüphanesi, Portland'daki White Stag Bloğunda Portland Kütüphane ve Öğrenme Ortaklıkları ve Price Bilim Ortaklıkları'ndaki Bilim Kütüphanesi bulunmaktadır.

Oregon Üniversitesi kütüphaneleri, üniversitenin entelektüel çıktısını yakalamak, dağıtmak ve korumak amacıyla oluşturulan açık erişimli (AE) bir dijital depo olan Scholars' Bank'e ev sahipliği yapmaktadır. Scholars' Bank, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü ve Hewlett-Packard tarafından geliştirilen açık kaynak DSpace yazılımını kullanmaktadır.

Özel koleksiyonlar ve üniversite arşivleri, Gardner Fox'un edebi el yazmaları, çizgi romanlar ve 200'den fazla hayran mektubu dahil olmak üzere çeşitli materyalleri içeren bir koleksiyona ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, Gertrude Bass Warner Koleksiyonunun bir parçası olan binlerce nadir Japon senjafuda (adak kâğıtları) koleksiyonuna da ev sahipliği yapmaktadır.

Oregon Üniversitesi, Jordan Schnitzer Sanat Müzesi ve Doğal ve Kültürel Tarih Müzesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır.

## Kampüs yaşamı
Oregon Üniversitesi, canlı bir öğrenci yaşamına sahiptir. Öğrenciler, çeşitli kulüp ve organizasyonlara katılarak sosyal ve akademik etkinliklere aktif olarak katılabilirler. Üniversite, öğrencilerine spor, müzik, sanat ve birçok farklı alanda etkinlikler sunmaktadır. Ayrıca, üniversite spor takımları, Amerikan kolej sporlarında önemli başarılar elde etmiştir.

Üniversitede düzenlenen en popüler ve tanınmış etkinliklerden biri Oregon Bach Festivali'dir. Festival, üniversitenin bir programı olup, Amerikan üniversiteleriyle ilişkilendirilmiş tek büyük müzik festivalidir. 1970'te Alman şef Helmuth Rilling ve Oregon Üniversitesi profesörü Royce Saltzman tarafından oluşturulan festival, yüzlerce müzisyeni çekmekte ve yıllık 40 binden fazla katılımcıya ev sahipliği yapmaktadır.

### Kulüpler ve gruplar

Oregon Üniversitesi, merkezi Erb Anıt Birliği'nde (*Erb Memorial Union; EMU*) bulunan 250'den fazla öğrenci grubuna ev sahipliği yapmaktadır. Üniversite, üç öğrenci yönetimli akapella grubuna ev sahipliği yapar.

### Medya

Oregon Üniversitesi, Daily Emerald, Oregon Commentator ve Ethos Magazine dahil olmak üzere çeşitli öğrenci yönetimli ve öğrenciler tarafından oluşturulan medya organlarına ev sahipliği yapar. Ayrıca, klasik müzik üzerine KWAX ve kampüs radyosu KWVA olmak üzere iki radyo istasyonuna sahiptir.

### Yönetim

Oregon Üniversitesi'nin iki ana yönetim organı vardır: Oregon Üniversitesi Öğrencileri Birliği (Associated Students of the University of Oregon; ASUO) ve Yurtlar Birliği (Residence Hall Association; RHA). ASUO, üniversite içinde ve dışında üyelerinin bireysel ve kolektif çıkarlarının ilerlemesi için sosyal, kültürel, eğitim ve fiziksel gelişim sağlamayı amaçlar. RHA ise kampüsteki yurtlarda yaşayan tüm öğrencileri temsil eder.

### Tesisler ve konaklama

Erb Anıt Birliği (EMU), 2013-2016 yılları arasında büyük bir yenileme ve genişletme projesinden geçmiştir ve öğrenci yaşamının merkezi olarak işlev görür. EMU'nun karşısında, küçük bir meydanın güneyinde, Öğrenci Rekreasyon Merkezi (SRC) bulunur. Lyllye Reynolds-Parker Siyahi Kültür Merkezi, 2019'da Lyllye Reynolds-Parker onuruna açılmıştır.

Oregon Üniversitesi, öğrencilere ve fakülteye açık bir alan sağlayan ve 531 öğrenciye ev sahipliği yapan *Kalapuya ilihi* gibi birkaç yurda sahiptir. 2019'da inşaatı tamamlanan Unthank Salonu ise 2021'de öğrenci kullanımına açılmıştır.

## Atletizm

Oregon Üniversitesi, 2023 itibarıyla NCAA'in "Division I Football Bowl Subdivision" liginin ve Pac-12 Konferansı'nın bir üyesidir. Atletik programlar, çeşitli takım ve bireysel atletizm dallarında toplamda 28 NCAA takım şampiyonluğu ve 60 NCAA bireysel şampiyonluğu elde etmiştir. Atletizm programının güçlü performansı ve Nike ile olan ilişkisi, Eugene şehrini "Track Town, USA" olarak adlandırmıştır.

### Big 10 Konferansı'na katılım

4 Ağustos 2023'te, "Big 10 Konferansı", Oregon Üniversitesi ve Washington Üniversitesi'nin konferansa katılmasına oy birliğiyle karar verdi. Bu karar, 2 Ağustos 2024'te yürürlüğe girecek ve Üniversitenin Pac-12 Konferansı medya haklarının sona ermesine izin verecektir.

### Nike ile ilişki

Üniversite ve üniversitenin atletizm bölümü, Nike şirketiyle uzun ve karmaşık bir ilişkiye sahiptir. Şirketin Oregon Üniversitesi ile önemli tarihi bağları vardır ve kurucuları arasında iki Oregon Üniversitesi mezunu bulunmaktadır. Nike'ın kurucusu Phil Knight, üniversite tarihindeki en büyük bağışçılardan biridir ve son yıllarda atletik altyapının geliştirilmesi ve sürdürülmesine büyük yatırımlar yapmıştır.

### Maskot

Oregon Üniversitesi'nin maskotu, dövüşen bir ördektir. Popüler Disney karakteri Donald Duck, 1947'de o dönemin Atletizm Direktörü Leo Harris ve Walt Disney arasında yapılan bir anlaşma sayesinde onlarca yıldır maskot olarak görev yapmaktadır.

### Marş

Üniversitenin marşı, 1916'da profesör Albert Perfect ve öğrencisi John DeWitt Gilbert tarafından yazılan "Mighty Oregon"dur. Orijinal halinden bu yana birkaç kez değişikliğe uğramıştır.

## Popüler kültürdeki yeri

### Sinema

1978 yapımı *[[Çılgınlar Okulu|National Lampoon's Animal House]]* filmi Oregon Üniversitesi kampüsünde ve çevresinde çekilmiştir. Filmde Delta Evi'nin dış mekanı olarak kullanılan bina (Oregon Üniversitesi Pi Kappa Alpha şubesine ait) 1986'da yıkılmış, ancak iç mekan sahneleri hâlâ ayakta olan Sigma Nu evinde çekilmiştir. Üniversitede çekilen diğer filmler arasında "Ed's Co-Ed" (1929), "Abe Lincoln in Illinois" (1940), "Five Easy Pieces" (1970) ve "Stand by Me" (1986) bulunmaktadır.

### Mezunlar

Oregon Üniversitesi'nin dikkate değer mezunları arasında şu isimler yer almaktadır:

* ABD eski İçişleri Bakanı Ryan Zinke;
* Marshall Adaları Devlet Başkanı Hilda Heine;
* Nike'ın kurucu ortağı Phil Knight ve atletizm koçu Bill Bowerman; 
* ABD'li film yönetmeni James Ivory;
* Dövüş Kulubü'nün de yazarı olan ABD'li yazar ve gazeteci Chuck Palahniuk;
* Vietnam'ın eski başbakan yardımcısı Nguyễn Thiện Nhân;
* Columbia Üniversitesi'nin ve Michigan Üniversitesi'nin eski rektörü Lee Bollinger; 
* ABD Temsilciler Meclisi'nin Oregonlu üyesi Suzanne Bonamici; 
* ABD'li tıp doktoru William P. Murphy;
* 1956 Nobel Fizik Ödülü'nün ortak kazananı Walter Houser Brattain; 
* Rumen asıllı ABD'li basketbolcu Sabrina Ionescu;
* Los Angeles Chargers'ın mevcut quarterback'i Justin Herbert.

### Akademik kadro ve personel

Oregon Üniversitesi'nin mevcut öğretim üyeleri ve araştırmacıları arasında Nobel Ödülü sahibi 1 akademisyen ve Ulusal Bilimler Akademisi'nin 11 üyesi bulunmaktadır. Önemli mevcut ve eski akademisyen ve personel arasında, Matthews korelasyon katsayısı ile de bilinen biyokimyacı ve biyofizikçi Brian Matthews; moleküler biyolog ve genetikçi Franklin Stahl; ve biyolojik araştırmalarda Zebra balığı kullanımının öncüsü George Streisinger yer almaktadır.

## Dış Bağlantılar
* Resmi web sitesi

## Kaynakça