Scytale

Kriptografide, bir **scytale** veya **sarmal şifreleme** (; ayrıca **skytale** olarak da çevrilir,  *skutálē* "baton, silindir", ayrıca  *skútalon*), yer değiştirme (transpozisyon) şifrelemesi gerçekleştirmek için kullanılan, üzerine bir mesajın yazıldığı parşömen şeridi sarılı bir silindirden oluşan bir araçtır. Eski Yunanların ve özellikle de Spartalıların bu şifreyi askeri seferler sırasında iletişim kurmak için kullandıkları söylenir.

Alıcı, mesajı okumak için parşömenin sarıldığı çap ile aynı çapta bir çubuk kullanır.

## Şifreleme
Çubuğun bir dairenin etrafına dört harf ve yan tarafına beş harf yazmaya izin verdiğini varsayalım.
Örneğin bu düz metin şöyle olabilir: "I am hurt very badly help".

Şifrelemek için derinin üzerine yazı yazmak yeterlidir:


```
_____________________________________________________________
       |   |   |   |   |   |  |
       | I | a | m | h | u |  |
     __| r | t | v | e | r |__|
    |  | y | b | a | d | l |
    |  | y | h | e | l | p |
    |  |   |   |   |   |   |
_____________________________________________________________
```


böylece şifreli metin, çubuktan çözüldükten sonra "Iryyatbhmvaehedlurlp" olur. Örnekte görebileceğiniz gibi n sütun sayısı ve m satır sayısı olmak üzere iki parametreli bir tablo elde ediyoruz. Düzenli veri alışverişi sırasında mesajların çoğu zaman farklı uzunlukları olduğundan, bu parametrelerin her ikisinin de değişmeyen bir anahtar olarak alınması sakıncalıdır. Bu nedenle genellikle bunlardan biri her iki tarafın da bildiği anahtar olarak seçilir (çoğunlukla bu m'dir) ve ikincisi, bilinen ile mesaj uzunluğuna göre hesaplanır:
n = [(k-1)/m]+1, burada [x], x sayısının tam sayı kısmı ve k ise mesajın uzunluğudur.

## Şifre çözme
Şifreyi çözmek için tek yapılması gereken deri şeridi, çubuğun etrafına sarmak ve boydan boya okumaktır. 
Şifre metni: "Iryyatbhmvaehedlurlp"
Her dördüncü harf aynı satırda görünecektir, böylece düz metin (boşlukların yeniden eklenmesinden sonra) olur: "I am hurt very badly help".

## Tarihçe
Dolaylı kanıtlara göre, scytaleden ilk kez MÖ 7. yüzyılda yaşamış Yunan şair Archilochus tarafından bahsedilmiştir. Sonraki yüzyıllarda diğer Yunan ve Romalı yazarlar da ondan bahsetmiştir, ancak Rodoslu Apollonius (MÖ 3. yüzyılın ortaları) kriptografik bir cihaz olarak kullanıldığına dair net bir işaret ortaya çıkmamıştır. Nasıl çalıştığına dair bir açıklama Plutarch (MS. 50-120) öncesinden bilinmemektedir:

Plutarch'ın tanımını daha önceki anlatılarla uzlaştırmadaki zorluklar ve cihazın kriptografik zayıflığı gibi ikinci derece kanıtlar nedeniyle, bazı yazarlar scytalein düz metin olarak mesaj iletmek için kullanıldığını ve Plutarkhos'un tanımının mitolojik olduğunu öne sürmüşlerdir.

## Mesaj doğrulama hipotezi
Alternatif bir hipotez de scytale'in şifreleme yerine mesaj doğrulama için kullanıldığıdır. Sadece gönderici mesajı alıcınınkiyle aynı çapta bir scytale'in etrafına yazarsa alıcı mesajı okuyabilirdi. Bu nedenle düşman casuslarının iki komutan arasındaki iletişime sahte mesajlar sokması zor olurdu.

Bununla birlikte, bir scytale mesajını ele geçiren ve yöntemi duyan herhangi bir kişi, gereken çubuk boyutunu çok zorlanmadan bulabilirdi (bir tür kaba kuvvet saldırısı); bunu öğrendikten sonra, göndericinin yerini almak ve yeni mesajlar uydurmak kolay olurdu.

## Ayrıca bakınız
* Sezar şifrelemesi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili okumalar

*
* ()

## Dış bağlantılar
* 
* 
*