Ferhat Kuliyev

**Farhad Guliyev** (; 14 Ekim 1973) Azerbaycanlı bir arkeolog, Tarih alanında doçent doktor. ANAS Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü Direktörü (22 Şubat 2024'ten beri), Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün Muhabir Üyesidir.

## Yaşam
Guliyev, 14 Ekim 1973'te Bakü'de doğdu ve 18 numaralı ortaokuldan mezun oldu. Bakü Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi akşam bölümüne girerken, ANAS Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü'nde (Bilimler Akademisi Tarih Enstitüsü Arkeoloji ve Etnografya bölümü) laboratuvar asistanı olarak kabul edildi.

1990'dan 1996'ya kadar, yükseköğretim kurumunda öğrenimine devam ederken, ülkenin çeşitli bölgelerinde yürütülen arkeolojik araştırmalara katıldı; 1996'da yükseköğretimden mezun olduktan sonra, bilimsel faaliyetlere tam olarak katılmaya başladı.

Guliyev, 2003 yılında Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü Doktora Tez Kurulunda "Antik Azerbaycan'da At Yetiştiriciliği" başlıklı tezini arkeoloji dalında savunarak doktora derecesi aldı ve 2004 yılında tarih bilimleri doktora adayı unvanını, 2023 yılında ise Yüksek Onay Kurulu tarafından doçentlik unvanını aldı.
2006 yılında ANAS Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü'nün "Bilimsel Sergi Bölümü" (Arkeoloji ve Etnografya Müzesi) başkanlığına seçildi, 2007-2020 yılları arasında Tovuz bölgesinde çalışan Enstitünün Uluslararası Arkeoloji Seferi'ne başkanlık etti ve 2006-2013 yılları arasında Enstitünün "Genç Bilim İnsanları Konseyi" başkanlığını yaptı.

Haziran 2023'te ANAS Başkanlık Kurulu kararıyla Guliyev, Arkeoloji, Etnografya ve Antropoloji Enstitüsü'nün Vekil Direktörü olarak atandı. 2023'ten Şubat 2024'e kadar Genel Müdür olarak görev yaptı. 21 Şubat 2024'te ANAS Sosyal Bilimler Dairesi genel kurulunda Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü Müdürü olarak seçildi ve 22 Şubat'ta ANAS Başkanlık Kurulu kararıyla Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü Müdürü olarak onaylandı.

## Bilimsel kariyer
Farhad Guliyev, son yirmi yıldır araştırmalarının sonuçlarını dünya bilim camiasına tanıtmak için bir dizi önemli bilimsel konferansa katıldı. 2010 ve 2016 yıllarında Japonya ve İngiltere'de, 2011 ve 2015 yıllarında Fransa'da, 2011, 2019 ve 2022 yıllarında Gürcistan ve Rusya Cumhuriyetlerinde, 2012, 2016, 2019 ve 2022 yıllarında Türkiye'de ve 2012 yılında Polonya'da düzenlenen uluslararası konferans ve seminerlerde raporlar sunmuştur. 30 yılı aşkın süredir aktif olan arkeolog, Azerbaycan'ın en eski dönemine ait arkeolojik kültürlerin, Yakın Doğu ve Anadolu medeniyetleri sisteminin sorunları üzerine araştırmalar yürütmektedir.

2022'de özgürleştirilmiş topraklarda inşaat çalışmalarının başlamasından bu yana Guliyev, bölgedeki arkeolojik anıtlarda kazılar yürütmüş ve Şuşa'daki Molla Panah Vagif müze-mozolesini incelemek ve MÖ 2. binyıla tarihlenen "Üzerliktepe" antik yerleşimini dünya bilim camiasına yeniden tanıtmak için anıtı uluslararası bir araştırma nesnesi haline getirmiştir.

Son yirmi yıldır Guliyev, Japonya'daki Tokyo Üniversitesi ve Fransa'daki Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nden uzmanları Azerbaycanlı arkeologlarla bir araya getirerek Ganja-Gazakh bölgesinde uluslararası bir keşif gezisine liderlik etti.

## Ödüller
* 2017 yılında, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı Bilim Geliştirme Vakfı'nın "En Değerli Bilim İnsanı - A.L.A." hibe yarışması çerçevesinde "2016 Yılının Bilim İnsanı" ödülüne layık görüldü.

## Seçilmiş Yayınlar
* (2010) "Batı Azerbaycan'da Kalkolitik Dönem Üzerine Son Araştırmalar"
* (2012) "Orta Kalkolitik Dönemde Metalurji"
Güney Kafkasya: Azerbaycan'daki Menteş Tepe'de yapılan son keşiflerden elde edilen bilgiler*
* (2012) *Azerbaycan'daki Menteş Tepe'nin Erken Tunç Çağı kurganında toplu bir mezarda yangının etkilerinin incelenmesi*
* (2013) *Menteştepe antik yerleşiminde (Tovuz bölgesi) arkeolojik çalışmalar*
* (2013) *Hacı Elamkhanlı Tepe: Azerbaycan'ın orta Kura bölgesindeki en eski çömlekçilik Neolitik yerleşimlerinin kazıları, 2012*
* (2014) *Batı Azerbaycan'daki Göytepe Neolitik yerleşiminde kazılar, 2010-2011*
* (2015) *Güney Kafkasya'da Çömlekçilik Neolitik döneminin başlangıcında kültürel ve sosyoekonomik değişimin araştırılması: Azerbaycan'daki Hacı Elamkhanlı Tepe'de 2013 kazıları*
* (2016) Bitki örtüsü ve Mentesh Tepe'de (Azerbaycan) bitki kullanımı, MÖ 6.-3. binyıl: arkeobotanik çalışmanın ilk sonuçları*
* (2017) "Kura projeleri: Güney Kafkasya'nın geç prehistoryası üzerine yeni araştırmalar"
* (2018) "Mentesh Tepe (Azerbaycan), 2012-2014 kazıları üzerine ön rapor"
* (2018) *Güney Kafkasya'nın Neolitikleşme süreçleri: Batı Azerbaycan'daki Hacı Elamkhanlı Tepe'de makrobotanik analizlerden bakış açısı*
* (2019) "Güney Kafkasya'da Mezolitik-Neolitik arayüz: Batı Azerbaycan'daki Damjili Mağarası'nda 2016-2017 kazıları"
* (2019) *Azerbaycan, Göytepe'de obsidyen köken analizleri: Güney Kafkasya'da Neolitik sosyoekonomiyi anlamaya yönelik çıkarımlar*
* (2020) *Neolitik Çağdan Bronz Çağına Kadar Anadolu, Kuzey Levant ve Güney Kafkasya'nın Genomik Tarihi*
* (2021) *Göytepe Ana Kazı Alanında Stratigrafi ve Mimari*
* (2021) *Mentesh Tepe'nin (Orta Kura Vadisi, Azerbaycan) Neolitik Yontma Taş Sanayisi: Teknolojik İşaretler ve Kuzeydoğu Anadolu ile İlişkileri*
* (2022) *Neolitik, Kalkolitik ve Bronz Çağlarında Mentesh Tepe'deki (Kura Vadisi, Azerbaycan) Tarım Uygulamaları: Orak Unsurları ve Botanik Kalıntılardan Bir Genel Bakış*
* (2023) *Güney Kafkasya'da Proto-Tarihsel Döneme Kadar Nüfus Hareketleri: Mentesh Tepe ve Ovçular-tepesi'nin Paleogenetik Çalışmasının Katkıları* 
* (2025) *Son Araştırmalar Üzerine* Uzerliktepe: Azerbaycan Cumhuriyeti, Ağdam Bölgesi'nde Orta Tunç Çağı Yerleşimi''

## Kaynakça