open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baskal Kalesi

**Baskal Kalesi**, Azerbaycan'ın Baskal kasabasında bulunan bir ortaçağ kalesidir. Alanı ve surlarının uzunluğu bakımından Azerbaycan'da keşfedilen en büyük kale olarak kabul edilmektedir.

Ekim 2019'da Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü'nün Baskal Arkeoloji Ekibi bölgede kazılar gerçekleştirilmiştir. Kazılarda kale surları, taş döşeli bir kaldırım, bir fırın, kale kuleleri ve kalenin Batı Kapısı ortaya çıkarılmıştır.

## Açıklama
"Baskal" yer adının kökeni hakkında çeşitli görüşler bulunmaktadır. Akademisyen Ziya Bunyadov'a göre "Baskal", "kale tepesi", "kale inşa etmek" veya "ana kale" anlamına gelen bir Türkçe kelimedir. Bazı araştırmacılar, "Baskal" yer adının "Pəsqala" (anlamı "gizli kale") kelimesinden geldiğini de öne sürmektedir. Baskal'ın "Kalebaşı" mahallesinde, birkaç metre kalınlığındaki kale duvarları günümüze kadar ayakta kalmıştır ve bu duvarların 14. yüzyılda inşa edildiğine inanılmaktadır. Ayrıca, Baskal'ın güneybatısında "Kaleler" adı verilen bir bölge bulunmaktadır.

1960'larda arkeolog Fazıl Osmanov, "Kaleler" olarak bilinen bölgede keşif çalışmaları yürüttü ve bölgeden elde edilen bulguların kronolojik olarak antik ve erken Orta Çağ dönemleriyle bağlantılı olduğunu belirtmiştir. Çeşitli zamanlarda, tarımsal faaliyetler sırasında, bölgede çömlek ve sikkeler de dahil olmak üzere bazı eserler keşfedildi. 1989 yılında, Baskal bölgesinde Baskal Devlet Tarihi ve Kültürel Koruma Alanı kurulmuştur. Koruma alanı içinde, Baskal Kalesi, Şeyh Muhammed Camii, Hacı Bedel Camii ve Baskal Hamamı gibi tarihi anıtlar ve tarihi yapılar bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Şabaran

## Kaynakça
Zeyneddin Belid

**Zeyneddin Belid** (d. 20 Mart 1999), JS Kabylie takımında  pozisyonunda görev yapan Cezayirli millî futbolcudur. 

Profesyonel kariyerine 2019 yılında NA Hussein Dey kulübünde başladı.

## Dış bağlantılar
*
*
Muhsine Hatun (İskender Paşa'nın kızı)

**Muhsine Hatun**, Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa'nın eşi olan 16. yüzyıl Osmanlı şahsiyetidir. Uzun yıllar boyunca İbrahim Paşa'nın, Sultan Süleyman'ın kız kardeşi Hatice Sultan ile evli olduğu düşünülmüşse de, modern tarih araştırmaları Paşa'nın eşinin aslında Muhsine Hatun olduğunu ortaya koymuştur.

## Kimliği ve Ailesi
Muhsine Hatun, İbrahim Paşa'yı henüz köle iken eğitip yetiştiren ve onu saraya takdim eden İskender Paşa'nın torunudur. İskender Paşa'nın oğlu (veya damadı) olan bir beyin kızı olduğu kabul edilir. İbrahim Paşa ile evliliği, Paşa'nın eski hami ailesine olan vefa borcu ve siyasi ittifak arayışının bir parçası olarak görülür.

## İbrahim Paşa ile Evliliği
İbrahim Paşa ile Muhsine Hatun 1524 yılının Mayıs ayında, İstanbul'da on beş gün süren ve dönemin en görkemli düğünlerinden biri sayılan bir törenle evlenmişlerdir. Bu düğünün ihtişamı, halk arasında İbrahim Paşa'nın bir sultan ile evlendiği algısını yaratmış ve bu yanlış bilgi yüzyıllarca tarih yazımına sızmıştır.

Ancak arşivlerde bulunan mektuplar, İbrahim Paşa'nın eşine "Muhsine" diye hitap ettiğini ve kendisini "İskender Paşa'nın torunu" olarak andığını kanıtlamaktadır. Muhsine Hatun, eşine yazdığı mektuplarda duyduğu özlemi dile getirmiş; İbrahim Paşa ise ona gönderdiği yanıtlarda sevgi dolu ifadeler kullanmıştır.

## Hatice Sultan Karışıklığı
Geleneksel Osmanlı tarihçiliğinde ve popüler kültürde (bkz: *[[Muhteşem Yüzyıl]]*) İbrahim Paşa'nın, Kanuni'nin kız kardeşi Hatice Sultan ile evli olduğu anlatılır. Bu iddianın kaynağı, düğünün saray himayesinde yapılması ve çok görkemli olmasıdır. Ancak tarihçi İsmail Hakkı Uzunçarşılı ve ardından Ebru Turan'ın yaptığı arşiv çalışmaları, Hatice Sultan'ın o tarihlerde başka bir devlet görevlisiyle evli olduğunu veya dul olduğunu, İbrahim Paşa'nın ise kesin olarak Muhsine Hatun ile evlendiğini ispatlamıştır.

## Ölümü
Muhsine Hatun'un ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, İbrahim Paşa'nın 1536 yılındaki idamından sonra dul kaldığı ve mütevazı bir hayat sürdüğü tahmin edilmektedir. Mezarı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır.

## Popüler Kültürdeki Yeri

* 2011-2014 yılları arasında yayımlanan *[[Muhteşem Yüzyıl]]* dizisinde İbrahim Paşa, Hatice Sultan ile evli gösterilmiş, Muhsine Hatun karakterine yer verilmemiştir. Ancak tarihsel gerçekliğe odaklanan belgesellerde bu kimlik düzeltilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Belleten - Uzunçarşılı Makalesi
Lannoy, Nord

**Lannoy**, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Nord ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Ibrahima Kandia Diallo

**Ibrahima Kandia Diallo** (15 Kasım 1941 – 10 Mayıs 2018), forvet pozisyonunda görev yapmış Gineli eski millî futbolcudur.

Gine millî futbol takımı formasıyla 56 maçta 33 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tom Glover (futbolcu)

**Tom Glover** (d. 24 Aralık 1997), Avustralyalı profesyonel futbolcu. Kaleci mevkiinde görev almaktadır. J2 Rigu ekiplerinden RB Omiya Ardija'da forma giymektedir.
Night of Champions (2025)

2025 **Night of Champions**, ya da pazarlanan ismiyle **Night of Champions: Riyadh**, WWE tarafından düzenlenen Night of Champions'ın 11. profesyonel güreş izle ve öde (PPV) canlı yayın etkinliğidir. 28 Haziran 2025 Cumartesi günü, Riyad, Suudi Arabistan'daki Kingdom Arena'da gerçekleştirilen etkinlik, organizasyonun Raw ve SmackDown markasındaki güreşçiler için düzenlendi. Şampiyonluk maçlarına ev sahipliği yapmasıyla bilen Night of Champions'ta iki maç daha planlansa da, sakatlıklar sebebiyle bu maçların iptal edilmesi sonucunda yalnızca iki unvan maçı yapıldı.

Etkinlik, 2024'teki turnuvadan sonra 24. King of the Ring ve 3. Queen of the Ring turnuvalarının finaline ev sahipliği yaptı. Ayrıca WWE'nin, Suudi Arabistan'ın 2030 vizyonunu desteklemek için 10 yıllık ortaklık kapsamında Suudi Arabistan'da düzenlediği 13. etkinlik olurken, 2023'teki etkinlikten sonra ülkedeki ikinci Night of Champions etkinliğiydi. Ayrıca, John Cena'nın 2025 sonunda profesyonel güreşten emekli olacağı için ringde performans sergilediği son Night of Champions etkinliği oldu.

Etkinlikte altı maç yapıldı. Ana etkinlikte Cena, CM Punk'ı yenerek SmackDown'ın Undisputed WWE Championship unvanını korudu. Diğer maçlarda SmackDown'dan Jade Cargill, Raw'dan Asuka'yı yenerek Queen of the Ring turnuvasını kazanırken, SummerSlam'de WWE Women's Championship unvan maçına çıkmaya hak kazandı. Açılış maçında Cody Rhodes, Randy Orton'ı yenerek King of the Ring turnuvasını kazandı ve SummerSlam'de Undisputed WWE Championship unvan maçına çıkma hakkı kazandı. İki güreşçi de SmackDown üyesiydi. En son Kasım 2024'te Survivor Series: WarGames'te yer alan Tonga Loa sakatlık dönüşü ilk kez etkinlikte görünürken, ring adını Talla Tonga olarak değiştiren Hikuleo, ilk kez WWE'de çıkışını gerçekleştirdi.

## Sonuçlar

### King of the Ring turnuvası

### Queen of the Ring turnuvası

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Jay Rich-Baghuelou

**Jay Rich-Baghuelou** (d. 22 Ekim 1999), Avustralyalı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır.
Amir Zeyb

**Amir Zeyb** (d. 4 şubat 1980), orta saha pozisyonunda görev yapmış Ürdünlü millî futbolcudur.

Ürdün millî futbol takımı formasıyla 131 maçta 20 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Subeyt Hatır

**Subeyt Hatır** (d. 27 Şubat 1980), orta saha pozisyonunda görev yapmış BAE'li millî futbolcudur.

Birleşik Arap Emirlikleri millî futbol takımı formasıyla 120 maçta 12 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
*
Reno Piscopo

**Reno Piscopo** (d. 27 Mayıs 1998), İtalyan kökenli Avustralyalı profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. A-League ekiplerinden Melbourne Victory FC'de forma giymektedir.
Baihakki Khaizan

**Baihakki Khaizan** (d. 31 Ocak 1984), defans pozisyonunda görev yapmış Singapurlu millî futbolcudur.

Singapur Millî Futbol Takımı formasını giydiği 142 maçta 5 gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Khairul Amri

**Khairul Amri** (d. 14 Mart 1985), forvet pozisyonunda görev yapmış Singapurlu millî futbolcudur.

Singapur Millî Futbol Takımı formasını giydiği 132 maçta 32 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sam Mather

**Samuel James Mather** (d. 3 Eylül 2004), İngiliz profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. Süper Lig takımlarından Kayserispor'da forma giymektedir.

## Kulüp kariyeri
### Kayserispor
17 Ocak 2026 tarihinde Süper Lig takımı Kayserispor ile 2+5 yıllık sözleşme imzaladı.

## Kaynakça

## Başarıları
;Manchester United U-18
* FA Youth Cup: 2021-22

## Dış bağlantılar
* 
*
Petr Kouba

**Petr Kouba** (d. 28 Ocak 1969), kaleci pozisyonunda görev yapmış Çek millî futbolcudur.

Çekya millî futbol takımının 1996 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ikincisi olan kadrosunda yer almıştır.

## Dış bağlantılar
*
*
Nicholas D'Agostino (futbolcu)

**Nicholas D'Agostino** (d. 25 Şubat 1998), Avustralyalı profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Eliteserien ekiplerinden Viking FK'nde forma giymektedir.

## Başarıları
;Melbourne Victory
* FFA Cup: 2021
;Viking
* Eliteserien: 2025
Karbetosin

**Karbetosin**, ticari adıyla **Pabal**, özellikle sezaryen sonrası olmak üzere doğumdan sonra aşırı kanamayı önlemek amacıyla kullanılan bir ilaçtır. Spinal veya lokal anestezi altında yapılan sezaryenlerden hemen sonra kullanımı onaylanmıştır. İlaç, etki bakımından oksitosine benzer olup, rahmin kasılmasını sağlayarak kanamayı azaltır. Damar içine veya kas içine enjeksiyon yoluyla uygulanır.

Yaygın yan etkileri genellikle mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, kaşıntı, ateş artışı, titreme ve halsizliktir. Epilepsi, eklampsi, hipertansiyon veya kardiyovasküler hastalığı olan kişilerde kullanımı önerilmez. Yarı ömrünün uzun olması nedeniyle (40 dk) tek doz genellikle yeterlidir.

İlaç, DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde bulunmaktadır.

## Kaynakça
Uçan Ağıl

**Uçan Ağıl**, Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Babek rayonuna bağlı Sirab köyünün kuzeyinde yer alan bir arkeolojik alandır. Sirab Dağı eteklerinde, Sirab Suyu Nehri'nin yukarı kısımlarında, aynı döneme ait diğer sit alanları olan Sorsu ve Zirinclik ile birlikte, deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte bulunmaktadır. Yaklaşık MÖ 4850-4350 yılları arasına tarihlenmektedir, ancak MÖ 3. binyılda da yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Uçan Ağıl muhtemelen mevsimlik olarak göçebe çobanlar tarafından kullanılmıştır. Çoğunlukla keçi sürüleri otlatmışlardır.

## Tanım
Uçan Ağıl, 2015-2017 yılları arasında Vali Baxşəliyev ve Catherine Marro liderliğindeki Azerbaycan ve Fransa'dan uluslararası bir arkeoloji ekibi tarafından arkeolojik kazılarla araştırılmıştır. Yüzeyde bulunan malzemeler arasında boyalı kaplar ve saman seramikleri yer almaktadır. Buluntular arasında Karaz kültürüne ait seramik parçaları da bulunmaktadır. Sonuçlar arasında, Düzdağ'dan elde edilen taş baltalara benzer bir dizi alet de yer almaktadır. Bu yerleşim, Azerbaycan ve Güney Kafkasya'da Dalma kültürünün yayılması ve öğrenilmesi açısından önemlidir.

Uçan Ağıl'ın Erken Kalkolitik çömlekleri oldukça farklıdır ve başka yerlerde neredeyse hiç görülmemiştir. Geç Kalkolitik dönemin seramikleri de Erken Kalkolitik dönemden farklıdır. Geç Kalkolitik seramikleri çoğunlukla saman katkılı ve saman yüzeylidir. Ovçular'a benzer, ancak onun biraz daha eski bir versiyonunu temsil etmektedir.

## Kaynakça
Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi

**Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi** ( - **ECPMF**), 2 Haziran 2015 tarihinde Almanya'nın Leipzig kentinde kurulmuş, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Avrupa çapında faaliyet gösteren bir gazetecilik organizasyonu olan ECPMF'nin temel hedefleri, 2009 yılında imzalanan Avrupa Basın Özgürlüğü Şartı'nın uygulanmasını izlemek ve basın ile medya özgürlüğüne yönelik saldırılara karşı durmaktır.

Kuruluşun kurucu üyeleri, 48 genel yayın yönetmeni ve önde gelen gazeteci tarafından imzalanan bir Avrupa Şartı'na dayanan, Avrupa'nın dört bir yanından 25 kuruluştur. ECPMF, bir Avrupa kooperatif topluluğu (SCE) statüsünde faaliyet göstermektedir.

## Faaliyetleri
ECPMF; medya organlarını, meslek örgütlerini ve akademik dünyayı kıta genelinde medya özgürlüğünü desteklemek için somut dayanışma girişimlerinde bir araya getirir. Merkezin üyeleri arasında bireyler, akademik kurumlar, sendikalar, araştırmacı gazeteci örgütleri ve medya şirketleri yer alabilir.

Kuruluşun temel faaliyetleri şunlardır:
* "Konaklamalı Gazeteci" (Journalists-in-Residence) programı,
* Diplomatik eylemler ve uluslararası imza kampanyaları,
* Gerçekleri araştırma misyonları (fact-finding missions),
* Bilgilendirme kampanyaları ve hukuki yardım,
* Basın özgürlüğünü destekleyen yasal girişimler.

## Kurumsal Yapı ve Finansman
ECPMF, Avrupa Komisyonu (finansmanının %70'ini sağlar), Leipzig şehri, Almanya Dışişleri Bakanlığı ve Saksonya Eyalet Başbakanlığı gibi kurumlar tarafından desteklenen bir pilot proje olarak hayata geçirilmiştir. Girişim; Martin Schulz, Alexander Graf Lambsdorff ve Elmar Brok gibi Alman parlamenterlerin öncülüğünde Avrupa Parlamentosu'nda iki partili bir destekle başlamıştır.

Merkez, Avrupa genelinde gazeteciler arasında dayanışmayı örgütlemeyi amaçlar ve şu kuruluşlardan oluşan bir konsorsiyum tarafından yönetilir:
* Sparkasse Leipzig Medya Vakfı (Almanya - Koordinatör)
* Osservatorio Balcani e Caucaso Transeuropa (İtalya)
* South East Europe Media Organisation (SEEMO) (Avusturya)
* Ossigeno per l'informazione (İtalya)
* Avrupa Medya Hukuku Enstitüsü (EMR) (Almanya)
* Journalismfund.eu (Belçika)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmî site
Çılğır

**Çılğır**, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediye ve köydür. Köyün nüfusu 609'dur. Belediye, Çılğır ve Mençeroba köylerinden oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Mençeroba

**Mençeroba** (), Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir köydür. Köy, Ahmedoba Belediyesi'ne bağlıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hacı Kayıb Hamamı

**Hacı Kayıb Hamamı** veya **Hacı Bani Hamamı**, Bakü'deki İçerişehir'de bulunan ve ulusal öneme sahip bir anıt olan tarihi bir hamamdır.

## Tanımı
Hamam uzun yüzyıllar boyunca toprak altında kalmıştır. 1964 yılında bu alanda yürütülen arkeolojik araştırma ve kazı çalışmaları sırasında Orta Çağ’a tarihlenen bir hamam ortaya çıkarılmıştır. 

Hamam, XV. yüzyılın sonlarında inşa edilmiştir. Yapının banisi Hacı Kayıb, mimarı ise Hacı Bani’dir. Bu nedenle hamam Hacı Bani Hamamı olarak da adlandırılmaktadır. Müslüman kentlerinin temel unsurlarından biri olan hamam, kervan yolu üzerinde yer alması ve anıtsal kütlesiyle dikkat çekmektedir.

18 Mart 2017 tarihinde, “ABAD”a dahil olan ailelerin ürünlerinin sergilenmesi amacıyla, tarihi hamam ABAD Zanaatkarlık Merkezi olarak kullanılmaya başlanmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Hacı Kayıb Mescidi
* Hacı Bani Camii

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Hacı Bani Camii

**Hacı Bani Camii**, XVI. yüzyıla tarihlenen ve İçerişehir'de yer alan tarihi mimari bir anıttır. Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke çapında önem taşıyan taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine dahil edilmiştir. Sovyet işgalinden sonra ibadete kapatılan cami günümüzde ise konut olarak kullanılmaktadır.

## Tarihi
Hacı Bani Camii, İçerişehir'de Şirvanşahlar Sarayı'nın yakınında yer almaktadır. Minaresi ve kubbesi bulunmamaktadır. Cami cephesi üzerindeki kitabeye göre yapı, XVI. yüzyılda mimar Hacı Beni tarafından inşa edilmiştir. Hicrî 1320 (Miladi 10 Nisan 1902 – 29 Mart 1903) tarihinde onarılmıştır.

Azerbaycan'da Sovyet işgalinden sonra dinle mücadele resmi olarak 1928 yılından itibaren başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, çok sayıda cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin tasarrufuna vermiştir. 1917 yılında Azerbaycan'da yaklaşık 3.000 cami bulunurken, bu sayı 1927'de 1.700'e, 1933'te ise yalnızca 17'ye düşmüştür.

Azerbaycan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla yeniden ulusal öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

## Mimarisi
Camide, girişin tam karşısında büyük ölçekli taş işçiliğiyle yapılmış, mukarnaslı bir mihrap yer almaktadır. Yapı üzerindeki diğer bir kitabeye göre cami, Hicrî takvime göre 1320 (Miladi 1902/1903) tarihinde onarılmıştır. Bu süreçte yeniden düzenleme çalışmaları yapılmış, bir giriş holü ile kadınlara ayrılmış özel bir bölüm (şabestan) eklenmiştir. Çift yarım daire biçimli pencereler sayesinde ibadet mekanı çift yönlü olarak aydınlatılmıştır. Yeniden inşa ve onarım sırasında caminin iç ve dış mekanları geleneksel mimari üslup ve motifleri koruyacak biçimde düzenlenmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Hacı Bani Hamamı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Amerika Birleşik Devletleri Senatosu parti liderleri

**Çoğunluk lideri** ve **azınlık lideri** görevleri, Amerika Birleşik Devletleri Senatosunda görev yapan kendi partilerinin lideri olan iki senatör tarafından yürütülür. Bu liderler, Senatoda çoğunluğu ve azınlığı oluşturan kendi siyasi partilerinin başlıca sözcüleri olarak görev yaparlar. Her biri, kendi parti gruplarındaki senatörler tarafından Senato Cumhuriyetçi Grubunda ya da Senato Demokrat Grubunda seçilir.

Senato geleneğine göre oturumu yöneten başkan, kürsüde konuşma hakkı tanırken çoğunluk liderine öncelik verir. Çoğunluk lideri, Senatoda partisinin başlıca temsilcisi olarak görev yapar ve Senatonun en güçlü üyesi olarak kabul edilir. Ayrıca Temsilciler Meclisinin ve dolayısıyla Meclis başkanı makamının muhalefet partisinin kontrolünde olması durumunda çoğunluk lideri, Kongre genelinde de partisinin başlıca temsilcisi rolünü üstlenir. Senatonun yürütme ve yasama faaliyetleri de çoğunluk lideri tarafından yönetilir ve planlanır.

Amerika Birleşik Devletleri Senatosundaki **çoğunluk lider yardımcısı** ve **azınlık lider yardımcısı**, yaygın olarak "kamçı" olarak adlandırılır ve her partinin liderliğinde ikinci sırada yer alırlar. Çoğunluk ve azınlık lider yardımcılarının temel görevi, önemli konularda parti içi oy disiplinini sağlayarak oy toplamaktır. Kamçılar, Senato liderliğinde ikinci sırada yer aldıkları için parlamento lideri bulunmadığında geçici parlamento lideri olarak görev yapabilir.

## Notlar

## Dış Bağlantılar
* Çoğunluk ve Azınlık Liderleri ve Kamçıları, senate.gov aracılığıyla
* Senato Cumhuriyetçileri
* Senato Demokratları
Çilegir, Haçmaz

**Çilegir** (, Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediyediir. Köyün nüfusu 1,355'dir.

## Dış bağlantılar

*
Dedeli, Haçmaz

**Dedeli** (), Azerbaycan'ın Haçmaz Rayonu'nda bulunan bir belediye ve köydür. Köyün nüfusu 1.542'dir. Belediye, Küçük Barahum), Küçük Barahum ve Nağıoba köylerinden oluşmaktadır.

## Yerliler
* Hacı Davud veya Şirvan Han, Osmanlı döneminde bu köyde doğmuştur.

## Dış bağlantılar

* 

## Kaynakça
Hasanlı Tepe

**Hasanlı Tepe** veya **Hasanlıtepe** (), İran'ın kuzeybatısında (Batı Azerbaycan eyaletinde), Urmiye Gölü'nün güneyinde kısa bir mesafede bulunan bir arkeolojik alandır. MÖ 9. yüzyılın sonundaki yıkımının ardından, şehrin katmanları zaman içinde çok iyi bir şekilde korunmuş olup araştırmacılara son derece iyi korunmuş binalar, eserler ve saldırganlara ve kurbanlara ait iskelet kalıntıları sağlamıştır. Alanın muhtemelen Manna Krallığı ve muhtemelen Ermenilerle ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Hasanlı Tepe, Gadar Nehri vadisindeki en büyük yerleşim yeridir ve Solduz olarak bilinen küçük ovaya hakimdir. Yerleşim yeri, devasa surları ve döşeli sokakları olan 25 metre yüksekliğindeki merkezi bir "kale" höyüğünden ve çevredeki ovadan 8 metre yüksekte bulunan alçak bir dış kasabadan oluşmaktadır. Bir zamanlar çok daha büyük olan ancak yerel tarım ve inşaat faaliyetleri nedeniyle küçülen yerleşim yerinin tamamı, günümüzde yaklaşık 600 metre genişliğindedir ve kalenin çapı yaklaşık 200 metredir.

Hasanlı Tepe, MÖ 6. binyıldan MS 3. yüzyıla kadar neredeyse kesintisiz olarak yerleşim görmüştür. Hasanlı Altın Kasesi ile ünlüdür. Haziran 2018'den beri Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Örgütü, arkeolojik alanın tamamının UNESCO Dünya Mirası Alanı ilan edilmesi için çaba göstermektedir.

## İsim ve etimoloji
Hasanlı Tepe, adını yakınlarındaki Hasanlı köyünden () ve Eski Türkçe *töpü* () kelimesinden ödünç alınan ve Farsçada tepe veya höyük anlamına gelen *Tepe* () kelimelerinden almıştır.

## Kaynakça
Molla Ahmed Camii

**Molla Ahmed Camii**, XIV. yüzyılda inşa edilmiş ve İçerişehir'de yer alan tarihi ve mimari bir anıttır.

Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür varlıkları listesine dahil edilmiştir.

## Tanımı
Molla Ahmed Camii, İçerişehir'deki mahalle camileri tipinde bir camidir. XIV. yüzyılın başlarında, Nasreddin Guştası ibn Hasan Hacıbaba tarafından mimar Mahmud ibn Sa’d'a yaptırılmıştır.

Cami, dikdörtgen planlıdır ve küçük bir harim bölümünden oluşmaktadır. Tek katlıdır ve minaresi yoktur. Güney duvarında sade bir mihrap vardır ve yanlardan taçlandırılmış, alçak profilli taş bir kubbe ile örtülmektedir. Yapı, göze çarpmayan asimetrik cephesi, özenle profillendirilmiş girişi ve sonradan eklenmiş iki küçük pencere ile tamamlanmaktadır. Cephenin üst kısmında, uzun bir şerit halinde yerleştirilmiş iki satırlık Arapça kitabede yapının banisi ve mimarı hakkında bilgi verilmektedir. Caminin, Ahmed adlı bir kişinin burada ahundluk yapması nedeniyle halk arasında Molla Ahmed Camii olarak adlandırıldığı bilinmektedir.

Azerbaycan'da Sovyet işgalinden sonra dinle mücadele resmi olarak 1928 yılından itibaren başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, çok sayıda cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin tasarrufuna vermiştir. 1917 yılında Azerbaycan'da yaklaşık 3.000 cami bulunurken, bu sayı 1927'de 1.700'e, 1933'te ise yalnızca 17'ye düşmüştür.

Azerbaycan'ın bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla yeniden ulusal öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

Ekim 2025'te, cami bünyesinde Azerbaycan Minyatür Sanat Müzesi'nin açılışı gerçekleştirilmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Hacı Bani Camii
* Mirza Ahmed Mescidi
* Şeyh İbrahim Mescidi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Dalma Tepe

**Dalma Tepe** (), İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde, Nekede (eski adıyla Solduz) şehrinin yaklaşık 2 km kuzeydoğusunda yer alan bir arkeolojik alandır. MÖ 5. binyıldan kalma Dalma Tepe, kuzeybatı İran'ın tarih öncesi bir kültürü olan Dalma kültürünün tipik yerleşim yeridir.

## Konum
Dalma Tepe, Urmiye Gölü'nün güneybatı ucunda, modern Dalma köyünün kuzeyinde yer almaktadır. Yakınlarında, Agrab Tepe de dahil olmak üzere iki küçük höyük daha bulunmaktadır. Hasanlı Tepe ören yeri ise Dalma'nın yaklaşık 5 km güneybatısında yer almaktadır.

Dalma Tepe, 2006 yılında İran'ın ulusal miras listesine dahil edildi. 2021 yılında, altmış yıllık bir aradan sonra Dalma Tepe'de arkeolojik araştırmalar yeniden başladı.

Tepe, çevredeki düzlükten yaklaşık 4 metre yüksekte yer almaktadır. Çapı yaklaşık 50 metredir. Alan, 1958 yılında Charles Burney tarafından ve ayrıca 1961 yılında Pennsylvania Üniversitesi Arkeoloji ve Antropoloji Müzesi'nin Hasanlı Projesi kapsamında T. Cuyler Young Jr. ile işbirliği içinde araştırılmıştır.

Höyükte el yapımı, saman katkılı büyük miktarda çömlek bulundu. Bunlar arasında 'Dalma düz çömleği', 'Dalma baskılı çömleği' ve 'Dalma kırmızı sırlı çömleği' gibi buluntular da vardı ve bunlar tek tip koyu kırmızı boya tabakasıyla kaplanmıştı. 'Dalma boyalı seramikleri', kırmızı zemin üzerine koyu tonlarda büyük üçgen desenleriyle süslenmiştir. Konik kil iplik eğirme aletleri de bulundu.

Dalma çömlekleri, Hasanlı Tepe'deki IX. Dönemi temsil etmektedir ve yaklaşık MÖ 5000-4500 yıllarına tarihlenmektedir. Kuzey Irak'ta Ubeyd III dönemini temsil eden Gavra Tepe'deki XVI. tabaka ile bağlantılar tespit edilmiştir.

Seh Gābī ve Godin Tepe'de de benzer çömlekler bulunmuş ve bunlar X. Döneme ait olarak değerlendirilmiştir. Culfa Kultepe, aynı döneme ait bir diğer ilgili yerleşim yeridir. Urmiye Gölü'nün kuzeyinde yer almaktadır.

2013 yılında, Orta Zağros'taki Songhor ve Koliyaei Ovaları'nda Dalma çömlek parçaları içeren dokuz antik yerleşim yeri tespit edildi.

## Seramikler
Hasanlı IX tabakasına karşılık gelen Dalma çömlekleri, Urmiye Gölü çevresindeki çeşitli yerlerde bulunmuştur. Margavar Vadisi'ndeki Tepe Seavan'da (Sīāvān) çok benzer çağdaş seramikler bulunmuştur. Godin Tepe ve yakınındaki Şeh Gabi'de de benzer seramikler bulunmuştur. Karbon 14 tarihleme yöntemin ve diğer karşılaştırmalar kullanılarak yapılan araştırmalar sonucunda, bölgenin kökeni MÖ 5. binyıl civarına tarihlendirilebilir. Dalma Tepe'de ayrıca Tepe Gawra'dakine (kuzey Irak) benzer seramik eşyalar da bulunmuştur.

Bahranipoor'a (2021) göre, bu geleneğin dört coğrafi alt bölgesi bulunmaktadır:

* "... Urmiye Gölü'nün güneyinde (Dalma, Baghi ve Lavin bölgeleri),
* Kangavar (Godin, Seh Gabi B ve Nadali Beig),
* Bicar (Gheshlagh) ve
* Kürdistan (Namşir)."

## Kaynakça
Newcastle Uluslararası Spor Merkezi

**Newcastle Uluslararası Spor Merkezi** () veya sponsorluk anlaşması gereği **McDonald Jones Stadyumu**, Avustralya'nın Newcastle kentinde bulunan bir çok amaçlı stadyumdur. Stadyum, 10 Nisan 1970 tarihinde açılmış olup 33.000 kişi kapasiteye sahiptir ve National Rugby League takımlarından Newcastle Knights ile A-League takımlarından Newcastle Jets'in ana stadyumudur.

Stadyum önceki sponsorluk anlaşmaları gereği **Marathon Stadyumu**, **EnergyAustralia Stadyumu**, **Ausgrid Stadyumu** ve **Hunter Stadyumu** adları ile biliniyordu.

## Kaynakça

## Kaynakça

*
Mahmud ibn Sa'd

**Mahmud ibn Sa‘d** (Arapça:  **; ), XIII–XIV. yüzyıllarda yaşamış bir mimardır. Eserleri arasında, günümüzde Azerbaycan sınırları içinde yer alan eski Bibiheybet Camii (1936'da yıkılmıştır), Nardaran Kalesi ve Bakü'nün İçerişehir bölgesindeki Molla Ahmed Camii bulunmaktadır.

## Kaynakça
Dalma kültürü

**Dalma kültürü**, MÖ beşinci binyılın başlarına tarihlenen kuzeybatı İran'da görülen bir tarih öncesi arkeolojik kültürdü. Daha sonra, merkezi Zagros bölgesine ve bitişik diğer bölgelere yayıldı. Yaygın seramik kalıntıları, kuzeybatı İran'daki Zagros Dağları'nın merkezi ve kuzey vadilerinde bulunmuştur. Dalma toplulukları ilk olarak Urmiye Gölü'nün güneybatı kesimlerinde, Solduz vadisinde Dalma Tepe ve Hasanlı Tepe'de yapılan kazılarla keşfedilmiştir.

1961 yılında Pennsylvania Üniversitesi Hasanlı Projesi kapsamında Dalma Tepe'de yapılan daha fazla kazıda, daha fazla Dalma buluntusunu ortaya çıkarıldı. Kazılan malzemeler arasında yapı, mezar ve seramik kalıntıları, kil eserler, kemikler, öğütülmüş ve yontulmuş taşlar bulunuyordu. Bunlar, Dalma kültürünün MÖ beşinci binyıla kadar uzandığını gösteriyordu. İranlı arkeolog Akbar Abedi'nin belirttiği gibi, Dalma, kuzeybatı İran'da bulunan en önemli sit alanlarından biridir.

Kazıda bulunan seramikler, bu kültürün bugüne kadar ortaya çıkarılan en belirgin yönüdür ve kültürün diğer yönleri hakkında daha az bilgi mevcuttur. Kazıda bulunan malzemeler, Dalma halkı ve yaşam tarzları hakkında yeterli ayrıntı sağlamamaktadır.

Dalma maddi geleneği, teknik ve üslup özellikleri bakımından benzerlik gösteren geniş bir alana yayılmıştır. Kazı bulguları, bu kültürün Orta Zağros Dağları, Kuzey Luristan, Azerbaycan'daki Urmiye havzası ve Kerkük gibi Mezopotamya'nın bazı bölgelerine yayıldığını göstermektedir. Dalma kültürünün izleri İran Platosu'nun kuzeybatı kesimlerinde de keşfedilmiştir. Dalma geleneğinin bu bölgedeki yaygınlığı, göçebe halkların bu kültürün yayılmasında rol oynadığını göstermektedir.

## Kaynakça
Central Coast Stadyumu

**Central Coast Stadyumu** () veya sponsorluk anlaşması gereği **Polytec Stadyumu**, Avustralya'nın Gosford kentinde bulunan bir çok amaçlı stadyumdur. Stadyum, Şubat 2000 tarihinde açılmış olup 20.059 kişi kapasiteye sahiptir ve A-League takımlarından Central Coast Mariners ile National Rugby League takımlarından Sydney Roosters'in ana stadyumudur.

Stadyum, futbolun yanı sıra gerektiğinde ragbi ligi ve ragbi birliği maçlarına ve diğer önemli sosyal etkinliklere de ev sahipliği yapmaktadır.

## Kaynakça

## Kaynakça

*
Hindmarsh Stadyumu

**Hindmarsh Stadyumu** () veya sponsorluk anlaşması gereği **Coopers Stadyumu**, Avustralya'nın Adelaide kentinde bulunan bir çok amaçlı stadyumdur. Stadyum, 1960 yılında açılmış olup 16.500 kişi kapasiteye sahiptir ve A-League takımlarından Adelaide United'ın ana stadyumudur.

Stadyum, 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nda beş maça ev sahipliği yaptı ve hazırlıklar kapsamında doğu tribününde yeniden yapılanma çalışmaları geçirdi.

## Kaynakça

## Kaynakça

*
Ovçular Tepesi

**Ovçular Tepesi**; Azerbaycan'ın Şarur rayonuna bağlı Şarur köyünün Dize bölgesinin kuzey ucunda, Arpaçay Nehri'nin sol kıyısında yer alan bir antik yerleşim yeridir. Tarihi MÖ 5. binyıla kadar uzanır ve bölgedeki yerleşim MÖ 3. binyıla kadar devam etmiştir.

## Konum
Ovçular Tepesi, dağlık bir bölgenin eteğinde stratejik bir noktada yer almaktadır. İran platosunu Anadolu'ya (doğudan batıya) ve Kafkasya'yı Kuzey Mezopotamya'ya (kuzeyden güneye) bağlayan önemli ticaret yollarının kavşağında yer almaktadır.

Yerleşim doğal bir tepe üzerinde yer almaktadır. Yerleşimin alanı yaklaşık 10 hektardır. Alanın karakteristik özelliği, Karaz tabakasının daha sonraki dönemlere ait herhangi bir kültürel tabaka ile örtülmemiş olmasıdır.

## Kazılar
Bölgedeki ilk kazı çalışmaları 1980'de Seyidov tarafından, daha sonra da Aliyev tarafından gerçekleştirildi. Ayrıca Aşurov 2001'de bölgeyi inceledi.

2006-2011 yılları arasında Azerbaycan-Fransa ortak bir keşif ekibi bölgede bir araştırma yürüttü. Araştırma sonucuna göre, bölge sakinleri tarım, hayvancılık, balıkçılık ve diğer çiftçilik faaliyetleriyle uğraşıyordu.

Bulunan arkeolojik buluntular, Azerbaycan'daki Külltepe I, Mahta Kültepe ve diğer Kalkolitik dönem yerleşimlerine benzerlik göstermektedir.

Catherine Marro'ya (2022) göre, Ovçular, MÖ 4400-3900 yıllarına kadar uzanan Leyla Tepe (Leyla-Tepe kültürü) seramiklerinin daha önceki bir gelişimini temsil etmekteydi. Bu görüş, Kura havzasında bulunan bir diğer Leyla Tepe yerleşim yeri olan Büyük Kesik'in  çağdaş çömlekleriyle uyumludur.

Ayrıca, Uçan Ağıl bölgesi Ovçular ile önemli paralellikler göstermektedir. Marro'ya göre, Uçan Ağıl'ın Geç Kalkolitik seramik eserleri çoğunlukla saman katkılı ve saman yüzeyli seramiklerden oluşmaktadır. Birçok açıdan Ovçular'a benzemekle birlikte, onun biraz daha eski bir versiyonunu temsil etmektedir. Ayrıca, Uçan Ağıl seramiklerinin bazı şekilleri ve diğer özellikleri Ovçular Tepesi eserlerinde de görülmektedir ve muhtemelen daha eskidir.

## Metalurji
Ovçular'da, Geç Kalkolitik yerleşim katmanlarından (MÖ 4400–3950) kalma bir bebek mezar küpünde üç büyük bakır balta bulundu. Ayrıca bakır cevheri parçaları, pota kalıntıları ve bazı küçük metal eserler de bulundu. Bu kadar büyük bakır aletlere Güneybatı Asya'nın başka hiçbir yerinde rastlanmamaktadır. Burada ve bölgedeki diğer yerleşim yerlerinde metalurji uygulanmaktaydı.

## Kaynakça
Tat reseptörü

**Tat reseptörleri**, tat tomurcuklarında bulunan ve besinlerdeki kimyasal bileşenleri algılayarak bu uyarıları sinirsel iletilere dönüştüren özelleşmiş membran proteinleridir. Tatlı, acı, tuzlu, ekşi ve umami olmak üzere temel tatların algılanmasında görev alırlar ve tat duyusunun oluşmasında merkezi rol oynarlar.

## Kaynakça
Oğlankale

**Oğlankale**, Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Şerur rayonuna bağlı bir köy ve belediyedir. Arpaçay Nehri kıyısında, Şerur köyü Dize'nin karşısında yer almaktadır. Nüfusu tahıl yetiştiriciliği ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Köyde ortaokul, kültür evi, kütüphane, sağlık merkezi, kale surları ve 3 kule bulunmaktadır. Nüfusu 2.959'dur.

## Etimoloji
Yerleşim, adını yakındaki antik **Oğlankale Kalesi**'nden almıştır.

## Tarihi ve arkeolojik anıtlar

### Oğlankale Kalesi
Oğlankale, Şerur bölgesinde MÖ 2-1. yüzyıllara ait bir yerleşim yeridir. Karatepe Dağı'nın Arpaçay Nehri kıyısında yer almaktadır. Alanı 40 hektardır. Kültürel katmanın kalınlığı 3 metreden fazladır. Dağın kuzey yamaçları uçurumdur. Ancak diğer yamaçlar görkemli bir savunma duvarıyla çevrilidir. Duvarlar, 1,5-3 metre uzunluğunda ve 1 metreden fazla kalınlıkta dev taşlarla inşa edilmiştir. Duvarların bazı yerlerinde 4 sıra taş kalmıştır. Dağın güneybatısında küçük kulelere benzeyen yarım daire biçimli kuleler bulunmaktadır. *Oğlankale*, inşaat tarzı bakımından Asur dağ kalelerine benzemektedir. *Oğlankale*'nin düz küçük meydanının (alanı 70x100 m) merkezinde bulunan taş sütun, geçmişte burada çeşitli yapıların bulunduğunu göstermektedir. Küçük meydan, bazı yerlerde surlarla çevriliydi. Bulunan malzemelerin çoğu gri ve pembe renkli çömleklerden oluşmaktadır. Oğlankale'den tüften yapılmış tahıl taşları, geç Orta Çağ'a ait sırlı ve sırsız çömlekler vb. MÖ 1. binyılın ikinci yarısına ve MS 1-2. yüzyıllara ait maddi kültür örnekleri elde edilmiştir. Coğrafi ve stratejik açıdan elverişli konumu, *Oğlankale* kalesinin uzun süre bir tahkimat olarak kullanıldığını göstermektedir. Araştırmalar sonucunda, *Oğlankale* kalesinin ana faaliyet döneminin MÖ 9-4. yüzyıllara ait olduğu belirlenmiştir. Günümüze kadar korunmuş olan yerleşimin surları, MÖ 1. binyılın başlarında inşa edilmiş ve antik döneme kadar kullanılmıştır.

## Kaynakça
A-League Women

**A-League Women** veya sponsorluk anlaşması gereği **Ninja A-League**, Avustralya'da en üst düzey bir profesyonel kadın futbol ligidir. 25 Ekim 2008 tarihinde kurulmuş olup Avustralya ve Yeni Zelanda'dan toplam 12 takım oynamaktadır. Eylül 2021 tarihinde kadar **W-League** olarak biliniyordu. Australian Professional Leagues tarafından yönetilmektedir.

Sezonlar Kasım'dan Nisan'a kadar sürer ve 23 turluk normal sezon ile sezon sonu final serisi playoff turnuvasını içerir; bu turnuvada en yüksek sıralamaya sahip altı takım yer alır ve Büyük Final maçıyla sonuçlanır. Normal sezon turnuvasının galibi "premier", büyük finalin galibi ise "şampiyon" olarak adlandırılır. Premierler, 2024-25 sezonundan itibaren AFC Kadınlar Şampiyonlar Ligi'ne katılmaya hak kazanır.

## Takımlar

## Şampiyonlar

* 2008-09: Queensland Roar
* 2009-10: Sydney FC
* 2010-11: Brisbane Roar
* 2011-12: Canberra United
* 2012-13: Sydney FC
* 2013-14: Melbourne Victory 
* 2014: Canberra United
* 2015-16: Melbourne City
* 2016-17: Melbourne City
* 2017-18: Melbourne City
* 2018-19: Sydney FC
* 2019-20: Melbourne City
* 2020-21: Melbourne Victory 
* 2021-22: Melbourne Victory 
* 2022-23: Sydney FC
* 2023-24: Sydney FC
* 2024-25: Central Coast Mariners	

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dize, Şerur

**Dize** (ayrıca **Dizə** ve **Dize** olarak da bilinir), Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ndeki Şerur rayonuna bağlı bir köy ve belediyedir. Şerur ovasında, Arpaçay Nehri'nin sol kıyısında yer almaktadır. Nehrin diğer tarafında Oğlankale köyü bulunmaktadır.

Köy nüfusu bahçecilik, sebze yetiştiriciliği, tahıl yetiştiriciliği ve hayvancılıkla meşguldür. Köyde ortaokul, kütüphane, kulüp, anaokulu ve bir sağlık merkezi bulunmaktadır. Köyün nüfusu 1.791'dir.

## Etimoloji
Eski İran dillerinde *dizə* kelimesi "duvar, çit," "tahkim edilmiş kasaba", "kale duvarı", "kale", "tahkim edilmiş yer" anlamına gelmektedir. Bu kelime Azerbaycan dili de dahil olmak üzere birçok Türk diline geçmiştir ve "köy" anlamında kullanılmaktadır.

## Tarihi ve arkeolojik anıtlar

### Ovçular Tepesi
Ovçular Tepesi, Dize köyünün hemen kuzeyinde, Arpaçay Nehri'nin sol kıyısında yer almaktadır. MÖ 5.-3. binyıllara ait bir yerleşim yeridir. Ovçular Tepesi, dağların eteğinde stratejik bir noktadır; İran platosunu Anadolu'ya (doğudan batıya) ve Kafkasya'yı Kuzey Mezopotamya'ya (kuzeyden güneye) bağlayan önemli ticaret yollarının kavşağında yer almaktadır.

Yerleşim doğal bir tepe üzerinde yer almaktadır. Yerleşim yerinin alanı yaklaşık 10 hektardır. Alanın karakteristik özelliği, Karaz tabakasının daha sonraki dönemlere ait herhangi bir kültürel tabaka ile örtülmemiş olmasıdır. V. H. Aliyev ve A. K. Seyidov'un yürüttüğü kazılar sırasında, 0,6 m derinlikte iki binanın kalıntıları bulunmuştur.

2006-2011 yılları arasında Azerbaycan-Fransa ortak bir keşif ekibi bölgede bir araştırma yürüttü. Araştırma sonuçlarına göre, bölge sakinleri tarım, hayvancılık, balıkçılık ve diğer çiftçilik faaliyetleriyle uğraşıyordu.

Bulunan arkeolojik buluntular, Azerbaycan'daki Külltepe I, Mahta Kültepe ve diğer Kalkolitik dönem yerleşimlerine benzerlik göstermektedir.

Ovçular'da, Geç Kalkolitik yerleşim katmanlarından (MÖ 4400–3950) kalma bir bebek mezar küpünde üç büyük bakır balta bulundu. Ayrıca bakır cevheri parçaları, pota kalıntıları ve bazı küçük metal eserler de bulundu. Bu kadar büyük bakır aletlere Güneybatı Asya'nın başka hiçbir yerinde rastlanmamaktadır. Burada ve bölgedeki diğer yerleşim yerlerinde metalurji uygulanmaktaydı.

### Dize Nekropolü
Dize Nekropolü, köyün batısında yer alan Erken Tunç Çağı'na ait bir arkeolojik anıttır. 1969 yılında tarım çalışmaları sırasında keşfedilmiştir. Daha sonra iki mezardan elde edilen kalıntılar toplanmış ve daha iyi korunmuş olan bir mezar incelenmiştir. Mezar odasının duvarları nehir taşından yapılmış ve çamurla kaplanmıştır; zemini de çamurla sıvanmıştır.

Kemik kalıntıları, mezarda iki kişinin gömüldüğünü göstermektedir. Başları güneye dönük şekilde sarılı haldeydiler. Mezarda ayrıca seramik kaplar da bulundu. Bulunan maddi kültür örnekleri, anıtın Karaz kültürüne ait olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça
Network 10

**Network 10** (**10 Network**, **Channel 10** ve kısaca **10** olarak da bilinir), Avustralya merkezli bir ticari televizyon ağıdır. Kanal, 1 Ağustos 1964 tarihinde kurulmuş olup Paramount Skydance'ın bir yan kuruluşudur ve ülkedeki beş ulusal ücretsiz yayın yapan kanaldan biridir. Merkezi Sidney'de yer almaktadır.

2025 itibarıyla Network 10, Avustralya'da Seven Network, Nine Network ve ABC TV'nin ardından dördüncü en yüksek reytingli televizyon kanalı ve ana kanaldır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Reanimal

***Reanimal***, Tarsier Studios tarafından geliştirilen ve THQ Nordic tarafından yayınlanan, yakında çıkacak bir korku macera video oyunudur. Oyun, 13 Şubat 2026'da Nintendo Switch 2, PlayStation 5, Windows ve Xbox Series X/S platformları için piyasaya sürüldü.

Ekip, Reanimal'ı Little Nightmares serisinin manevi halefi olarak değerlendirdi, ancak önceki serilerden "daha korkutucu" olacak şekilde tasarlandı.

## Oynanış
Reanimal, iki kardeşin iki ayrı oyuncu tarafından kontrol edildiği bir co-op korku macera oyunudur. Reanimal çevrimiçi oyunda 2 oyuncuya kadar destek sunarken, aynı zamanda grotesk bir dünyada birlikte hayatta kalmaya çalışan bir kardeşin çabalarına odaklanmaktadır.

## Kaynakça
Büyük Alagöl

**Büyük Alagöl,** Karabağ volkanik platosunun Kelbecer bölgesinde bulunan bir tatlı su gölüdür . Küçük Kafkasya göllerinden biridir ve batıda Ermenistan ile sınır komşusudur.

## Tarih
Kelbecer bölgesi, 1993 yılında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir. Bölge, 10 Kasım 2020 tarihli ateşkes anlaşması sonrasında, 15 Aralık 2020'de Azerbaycan'ın kontrolüne geri verilmiştir. Büyük Alagöl de bu tarihten itibaren yeniden Azerbaycan egemenliği altına girmiştir.

## Coğrafya
Büyük Alagöl, deniz seviyesinden yaklaşık 2.729 metre yükseklikte yer alır. Gölün yüzölçümü yaklaşık 5.1&nbsp;km², su hacmi ise 24.3 milyon m³ civarındadır. En derin noktası 9.4 metre olarak ölçülmüştür.

Göl, çevresi zengin alpin çayırları ile kaplı olan dağlık bir alanda yer almaktadır.

## Hidroloji
Büyük Alagöl'e yedi adet küçük akarsu dökülmektedir. Bunlar arasında Kurbağalı Çayı ve Azad Çayı en önemli su kaynaklarıdır. Gölün suyu tatlıdır ve doğal dağ suları ile beslenmektedir.

## Çevredeki göller
Büyük Alagöl çevresinde irili ufaklı yaklaşık 30 göl bulunmaktadır. Bunlar arasında Küçük Alagöl, Cilligöl ve Dikpilakan Gölü öne çıkan doğal su kütleleridir.

## Galeri

## Ayrıca bakınız
* Parlak Karagöl

## Kaynakça
Baureler

**Baure halkı**, Bolivya'nın Beni departmanında yaşayan bir etnik gruptur. 2012 nüfus sayımına göre sayıları 3.328'di ve bunlardan 58'i Baure dilini ana dili olarak konuşuyordu.

## Kaynakça
World Rugby

**World Rugby (WR)**, ragbi birliği sporunun dünya çapındaki yönetim organıdır. 1886 yılında kurulmuştur. Merkezi İrlanda'nın başkenti Dublin'de yer almaktadır.

World Rugby, 1886 yılında İskoçya, Galler ve İrlanda tarafından Uluslararası Ragbi Futbol Kurulu (*International Rugby Football Board* (IRFB)) olarak kuruldu ve İngiltere 1890'da katıldı. Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Afrika 1949'da tam üye oldu. Fransa 1978'de üye oldu ve 1987 ile 1999 yılları arasında 80 üye daha katıldı. 1998'de Uluslararası Ragbi Kurulu (*International Rugby Board* (IRB)) olarak yeniden adlandırıldı ve Kasım 2014'te mevcut adı olan World Rugby adını aldı. 2009'da Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), yedili ragbi oyununu 2016'dan itibaren Yaz Olimpiyatları'na dahil etme kararı aldı. World Rugby, 2010 yılında Yaz Olimpiyatları Uluslararası Federasyonlar Birliği'ne (ASOIF) üye oldu.

World Rugby, sporun en tanınmış ve en karlı müsabakası olan Ragbi Dünya Kupası'nı dört yılda bir düzenlemektedir. Ayrıca Dünya Ragbi Yedili Serisi, Yedili Ragbi Dünya Kupası, 20 yaş altı Dünya Şampiyonası ve Pasifik Uluslar Kupası gibi bir dizi başka uluslararası müsabaka da düzenlemektedir.

World Rugby'e günümüzde 133 ulusal federasyon üyedir. Her üye ülke ayrıca Afrika, Kuzey Amerika, Asya, Avrupa, Güney Amerika ve Okyanusya olmak üzere dünyanın altı bölgesel birlikten birinin de üyesidir.

## Kaynakça

;Ek okuma

* 

## Dış bağlantılar
*
Canichanalar

**Canichana halkı**, Bolivya'nın Beni departmanında yaşayan bir etnik gruptur. 2012 yılında sayıları 899'du 1.253 kişi Canichana dilini ana dili olarak konuşmaktadır.

## Kaynakça
Chácobolar

**Chácobolar,** Bolivya'da yaşayan bir yerli halktır. 2012 yılında sayıları 1.532 idi. Ağırlıklı olarak Bolivya'nın kuzeydoğusundaki Beni'de, Ivon y Medio Nehri ve Benicito Nehri yakınlarında yaşarlar. Bir kolları da Yata Nehri yakınlarında yaşamaktadır.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Olson, James Stuart. ''The Indians of Central and South America: An Ethnohistorical Dictionary.'' Greenwood Publishing Group, 1991. ISBN&nbsp;.
Chanéler

**Chanéler**, en güneydeki Arawakan dilini konuşan halkların toplu adıdır. Paraguay, Brezilya, Bolivya ve Arjantin'deki kuzey Gran Chaco ovalarında ve And Dağları'nın eteklerinde yaşıyorlardı. Tarihsel Chané halkı iki ana gruba ayrılır: Doğu Bolivya'da yaşayan asıl Chanéler ve Paraguay ile komşu Brezilya'da yaşayan Guanálar. Chané halkının 21. yüzyıldaki hayatta kalanları Bolivya'daki Izoceno halkıdır ve 2010 nüfus sayımına göre Arjantin'de bildirilen 3.034 kişiden oluşmaktadır. Guaná halkının hayatta kalanları ise Brezilya'nın Mato Grosso do Sul eyaletindeki Tereno ve Kinikinao halklarıdır.

## Kaynakça
Guarayolar

**Guarayolar**, Bolivya'nın doğusundaki atalarının topraklarında yaşayan bir yerli gruptur. Santa Cruz departmanının kuzeyinde yaşamaktadırlar. Bolivya'daki Guarayo grubunun mevcut nüfusu 12.000'dir. Ağırlıklı olarak Guarayu dilini konuşurlar ve nüfusun %70'i Roma Katolik iken, geri kalan %30'u etnik dinlere inanmaktadır. Guarayu, Tupí ailesine ait olan Guaraní dilinden gelmektedir. Kültürlerinin ve yaşam tarzlarının büyük bir kısmı topraklarına bağlı olduğu için ağırlıklı olarak tarımla uğraştıkları bilinmektedir.

## Kaynakça
Paramount Skydance

**Paramount Skydance Corporation**, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir çokuluslu medya ve eğlence konglomeratıdır. Şirket, 7 Ağustos 2025 tarihinde David Ellison tarafından Paramount Global, National Amusements ve Skydance Media'nın birleşmesi sonucu kurulmuştur. Şirketin merkezi Los Angeles'ta Paramount Pictures'ın stüdyosunda yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Marozi

**Marozi**, Doğu Afrika'da, özellikle Kenya ve Etiyopya'nın dağlık bölgelerinde görüldüğü iddia edilen, benekli bir aslan türü ya da aslan benzeri efsanevi bir hayvandır. Yerel halk tarafından uzun süredir bilinen Marozi, 20. yüzyılın başlarında Avrupalı kaşiflerin ve avcıların raporlarıyla uluslararası literatüre girmiştir. Günümüzde Marozi, kriptozooloji kapsamında ele alınmaktadır.

## Tanım ve özellikler

Marozi'nin, görünüş olarak aslana benzediği ancak vücudunda belirgin benekler bulunduğu bildirilmektedir. Tanımlamalara göre Marozi, normal Afrika aslanından daha küçük yapılıdır ve genellikle dağlık ve ormanlık alanlarda yaşadığı iddia edilmektedir. Benekli kürkü nedeniyle bazı araştırmacılar, Marozi'nin genç aslanların beneklerini yetişkinlikte de koruyan nadir bir varyasyon olabileceğini öne sürmüştür.

## Gözlem iddiaları

Marozi'ye dair en bilinen gözlemler 1930'lu ve 1940'lı yıllarda kayda geçirilmiştir. Kenya Dağı çevresinde görev yapan İngiliz yerleşimciler, avcılar ve askerler, benekli bir aslan gördüklerini rapor etmiştir.

1936 yılında Kaptan , Kenya'daki Aberdare Dağları bölgesinde Marozi'ye rastladığını iddia etmiş ve bu deneyimini daha sonra yayımladığı eserinde ayrıntılı şekilde anlatmıştır. 1940'lı yıllarda da benzer raporlar devam etmiş, ancak bu iddialar somut kanıtlarla desteklenememiştir.

## Bilimsel yaklaşımlar

Bilim insanlarının büyük bir bölümü, Marozi'nin ayrı bir tür olmadığı görüşündedir. Bazı zoologlar, Marozi anlatılarının benekli genç aslanların yanlış yorumlanmasından kaynaklanabileceğini savunmuştur. Ayrıca genetik mutasyonlar veya çevresel faktörler nedeniyle beneklerini kaybetmeyen nadir aslan bireylerinin, bu efsanenin oluşmasına yol açmış olabileceği düşünülmektedir.

Herhangi bir fosil, fotoğraf veya DNA kanıtı bulunmadığı için Marozi, bilimsel olarak tanımlanmış bir tür olarak kabul edilmemektedir.

## Kriptozoolojide Marozi

Marozi, kriptozooloji alanında sıkça anılan hayvanlardan biridir. Bernard Heuvelmans ve Karl Shuker gibi kriptozooloji yazarları, Marozi'yi eserlerinde ele almış ve olası açıklamalar üzerinde durmuşlardır.

## Kültürel etkiler

Yerel Afrika toplulukları arasında Marozi, bazen farklı bir aslan türü, bazen de doğaüstü özelliklere sahip bir hayvan olarak anlatılmıştır. Bu anlatılar, bölgesel folklorun bir parçası hâline gelmiştir.

## Ayrıca bakınız

* Kriptozooloji
* Afrika aslanı
* Efsanevi hayvanlar

## Kaynakça




## Dış bağlantılar

* İngilizce Vikipedi'de Marozi maddesi