Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi

**Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi** (**UNODA**) (Fransızca: *Bureau des affaires du désarmement*), Ocak 1998'de Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, Temmuz 1997'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na sunduğu reform planı çerçevesinde kurulan Birleşmiş Milletler Sekreterliği'ne bağlı bir ofistir.

UNODA'nın amacı, nükleer silahsızlanma ve yayılmanın önlenmesini teşvik etmek ve diğer kitle imha silahları (kimyasal ve biyolojik silahlar) konusunda silahsızlanma rejimlerinin güçlendirilmesidir. Ayrıca, günümüzdeki çatışmalarda sıklıkla kullanılan kara mayınları ve hafif silahlar gibi konvansiyonel silahlar alanında da silahsızlanma çabalarını desteklemektedir.

UNODA, 1 Mayıs 2017'den bu yana görevde olan Japonya'dan Izumi Nakamitsu başkanlığında yönetilmektedir.

## Tarihçe

1961 tarihli 1653 sayılı "Nükleer ve termonükleer silahların kullanımının yasaklanması" kararı ile Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, nükleer silah kullanımının "savaşın bile ötesine geçeceği ve insanlığa ve medeniyete ayırım gözetmeksizin acı ve yıkım getireceği"ni belirtmiştir.

Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi (UNODA) ilk olarak 1982'de Genel Kurul'un ikinci özel oturumunun (SSOD II) tavsiyesi üzerine bir departman olarak kurulmuştur. 1992 yılında Birleşmiş Milletler Siyasi İşler Departmanı'na bağlı olarak Silahsızlanma İşleri Merkezi adını aldı. 1997 sonunda ise Silahsızlanma İşleri Departmanı olarak yeniden yapılandırıldı. 2007 yılında Genel Sekreter Ban Ki-moon, Brezilya'dan Sérgio de Queiroz Duarte'yi Yüksek Temsilci olarak atadı ve departman Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi (UNODA) olarak anılmaya başlandı.

## Misyon
UNODA, silahsızlanma konusundaki normların oluşturulmasına Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve Genel Kurul Birinci Komitesi gibi organlar aracılığıyla destek sağlar. Ayrıca, askeri konularda diyalog, şeffaflık ve güven inşasını içeren önleyici silahsızlanma tedbirlerini teşvik eder ve bölgesel silahsızlanma çabalarını destekler.

UNODA, çatışma sonrası silahsızlanma önlemlerinin uygulanmasına da katkıda bulunur. Eski savaşçıların silahsızlandırılması ve sivil topluma entegrasyonuna yardımcı olur.

## Yapı
Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi beş ana birimden oluşur: Cenevre'deki Silahsızlanma Konferansı Sekreterliği ve Destek Birimi, Kitle İmha Silahları Birimi (WMD), Konvansiyonel Silahlar Birimi, Bilgi ve Tanıtım Birimi ve Bölgesel Silahsızlanma Birimi. Ayrıca, bu bölgesel birim üç bölgesel merkezi yönetir:

* Afrika Barış ve Silahsızlanma Bölgesel Merkezi (UNREC)
* Asya ve Pasifik Barış ve Silahsızlanma Bölgesel Merkezi (UNRCPD)
* Latin Amerika ve Karayipler Barış, Silahsızlanma ve Kalkınma Bölgesel Merkezi (UNLIREC)

## Faaliyetler
### Silahsızlanma Konferansı Sekreterliği ve Destek Birimi
Cenevre merkezli olan bu birim, uluslararası topluluğun çok taraflı silahsızlanma müzakere forumu olan Silahsızlanma Konferansı'na örgütsel ve içeriksel destek sağlar.

### Kitle İmha Silahları Birimi
WMD Birimi, nükleer, kimyasal ve biyolojik silahların silahsızlandırılması konularında içeriksel destek sağlar ve ilgili çok taraflı silahsızlanma ve yayılmanın önlenmesi çabalarını destekler.

### Konvansiyonel Silahlar Birimi
Konvansiyonel Silahlar Birimi, küçük silahların denetimi, güven inşa tedbirleri ve pratik silahsızlanma önlemleri gibi konvansiyonel alandaki çalışmalarını yürütür. Küçük silahlar konusunda BM içi koordinasyon mekanizmasına başkanlık eder.

### Bilgi ve Tanıtım Birimi
Bu birim, Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Yıllığı gibi yayınlar üretir ve çeşitli özel etkinlikler düzenler.

### Bölgesel Silahsızlanma Birimi
Bu birim, üye devletlere, bölgesel ve alt bölgesel kuruluşlara silahsızlanma ve ilgili güvenlik konularında danışmanlık sağlar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi
* Afrika Barış ve Silahsızlanma Bölgesel Merkezi
* Asya ve Pasifik Barış ve Silahsızlanma Bölgesel Merkezi
* Latin Amerika ve Karayipler Barış, Silahsızlanma ve Kalkınma Bölgesel Merkezi
* BM Küçük Silahlar Programı
* Küçük Silahlar Koordinasyon Eylemi (CASA)