open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tor Åge Bringsværd

**Tor Åge Bringsværd** (16 Kasım 1939 – 4 Ağustos 2025), Norveçli romancı, oyun yazarı, çevirmen ve yayıncı. 
## Hayatı
Bringsværd, 16 Kasım 1939'da  Skien, Norveç'te doğdu. En çok kaleme aldığı spekülatif kurgu içeren kitaplarıyla tanındı. Aynı zamanda uzun dönem iş birliği yaptığı yazar ve akademisyen Jon Bing ile beraber ülkesi Norveç'in en önemli bilim kurgu yazarlarından birisi olarak kabul edildi. Ayrıca kendisini bir anarşist olarak tanımlayarak bunu bazı eserlerinde açıkça yansıttı.  Kendine özgü yazım tarzıylada öne çıkan yazar örneğin ana hikâyeyle açık bir ilişkisi olmayan anlatılara veya anekdotlara rastgele atlamalarıyla dikkat çekti. Çalışmalarıyla 2010'da kazandığı Norveç Kültür Konseyi Onur Ödülü dahil birçok edebiyat ödülünün sahibi olmuştur. Bringsværd, 4 Ağustos 2025'te Oslo, Norveç'te doğal nedenlerden 85 yaşında öldü.

## Kitapları
### Romanları
**Bazar*, 1970
**Den som har begge beina på jorda står stille*, 1974
**Syvsoverskens dystre frokost*, 1976
**Pinocchio-papirene*, 1978
**Minotauros*, 1980
**Ker Shus*, 1983
**Gobi. Barndommens måne*, 1985
**Gobi. Djengis Khan*, 1987
**Uten tittel*, 1988
**Gobi. Djevelens skinn og ben*, 1989
**Gobi. Min prins*, 1994
**Den enøyde*, 1996
**Gobi. Baghdad*, 1997
**Pudder? Pudder! eller: Sleeping Beauty in the Valley of the Wild, Wild Pigs*, 2001
**Web. Betroelser om en truet art*, 2005
**Kvinnen som var et helt bord alene*, 2009
**Slipp håndtaket når du vrir*, 2011
**Ikke fordi den har et svar, men fordi den har en sang*, 2013

### Çocuk kitapları
* *Tambar er et troll* 2015
* *Ruffen, the sea serpent who couldn't swim*
* *Ruffen visits Aunt Nessie*
* *Ruffen and the Flying Dutchman*

## Ödülleri ve adaylıkları
*1985: *Gobi – barndommens måne* adlı romanıyla; Norveç Edebiyat Eleştirmenleri Ödülü (Gyldendal Norveç Yayınevi, Oslo)
*1994: Riksmål Topluluğu Edebiyat Ödülü
*2000: Ibsen Ödülü
*2008: Alf Prøysen Onur Ödülü
*2009: Onursal Brage Ödülü
*2010: Norveç Kültür Konseyi Onur Ödülü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Tuzlu su balığı

**Tuzlu su balıkları**, **okyanus balıkları** veya **deniz balıkları** yaşamlarının bir kısmını veya tamamını denizler, okyanuslarlar gibi tuzlu su kaynaklarında geçiren balık türleridir. Okyanuslarda yaşayan balıklar etçil, otçul veya hepçil olabilir. Kıyı balığı, soğuk su balığı, mercan resifi balığı, derin deniz balığı, demersal balık, pelajik balık, yem balığı, av balığı, zehirli balık, yağlı balık, yırtıcı balıklar, kıkırdaklı balıklar, kemikli balıklar, tropikal balıklar da tuzlu su balığı olarak sınıflandırılabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Tuzlu su akvaryumu
* Tatlı su balığı
* Deniz habitatı
J-Air

**J-Air Co., Ltd.** (), Japonya merkezli bir bölgesel havayolu şirketidir. Şirket, Nisan 1991 tarihinde kurulmuş olup Japan Airlines'ın yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Itami'de Osaka Itami Havalimanı'nda yer almaktadır.

J-Air, ilk olarak JAL Flight Academy adıyla Japan Airlines pilotlarının eğitimi için kurulmuş olup Kasım 1996 tarihinde günümüz halini aldı. J-Air, Japan Airlines uçuş numaraları altında, Japonya'nın bölgesel genelinde 17 varış noktasına tarifeli yolcu seferleri düzenlemektedir. Havayolunun, Japonya'nın ikinci ve üçüncü seviye şehirlerini birbirine bağlayan ve JAL'ın Tokyo'daki yoğun merkezini atlatmak için Embraer 170 ve 190'lardan oluşan 35 uçaklık bir filosu bulunur.

## Filo
 ile J-Air aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Papalık Haçları

**Papalık Haçı** veya **papalık haçı** şu anlamlara gelebilir:

* Papalık haçı, papalık sembolü olarak üç çapraz çubuğa sahip dikey bir çubuktur
* Papalık ferulası, papanın taşıdığı başlığında haç olan asa
* Papalık Haçı, Dublin, Papa II. Ioannes Paulus'un 1979'daki İrlanda ziyareti anısına dikilmiş anıt.
Diktaş, Posof

**Diktaş** (Gürcüce: ტიკასი Tikasi), tarihi Samtshe, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesinde, Demirdöven köyünün bir mahallesidir. Demirdöven yerleşim merkezinin güneybatısında yer alır. Eskiden ayrı bir köyken, mahalleye dönüştürülmüştür.

## Tarihçe

Tikas adı Tikasi'den gelir ve bu yerleşim merkezi günümüzde Diktaş olarak da bilinir. Tikasi (ტიკასი veya თიკასი) adı, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Tikas (Тикасъ), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Dikas (دیقاس) şeklinde yazılmıştır.

Tikasi köyü, Gürcistan'ın tarihsel bölgelerinden biri olan Samtshe'nin Türkiye'de kalan kısmında yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi, 1578 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Tikasi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılan bölgenin bir parçasıydı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında, Ardahan sancağının Ardahan kazasına (*uçastok*) bağlı Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 30'u erkek ve 33'ü kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan 63 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamarı Türk olarak yazılmıştır.

Moskova Antlaşması'yla 1921 yılında Türkiye'ye bırakılan Tikas köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Dikas (دیقاس) adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Merkez nahiyesi 31 köyü kapsıyordu. Varzna (وارزنا) şeklinde kaydedilmiş olan Demirdöven de bu köylerden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında Varzna yer almamış, ancak Dikas bir köy olarak kaydedilmemiştir. Bu arada Dikas veya Tikas'ın bir mahalle olarak Varzna'ya bağlandığı anlaşılmaktadır. Tikas veya Diktaş mahallesinin yerleşim merkezi, heyelan dolayısıyla başka bir yere taşınmıştır.

## Kaynakça
Assisili Aziz Francis Festivali

**Assisili Aziz Francis Festivali,** dini ve pagan ifadelerin dönüşümlü olarak yer aldığı, Chocó Bölgesi'nin (Kolombiya) başkenti Quibdó'da her yıl kutlanan bir etkinliktir. 20 Eylül'de başlayıp 5 Ekim'e kadar devam eder. 

2012 yılında UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine eklenmiştir.

## Kaynakça
StarFlyer

**Star Flyer Inc.** (), Japonya merkezli bir düşük bütçeli havayolu şirketidir. Şirket, 17 Aralık 2002 tarihinde kurulmuş olup kendini, düşük maliyetli taşıyıcılardan daha yüksek seviyede hizmet sunan, ancak tam hizmet veren geleneksel taşıyıcılardan daha düşük işletme maliyetlerine sahip bir "hibrit havayolu" olarak tanımlamaktadır. Şirketin merkezi Kitakyushu'da Kitakyushu Havalimanı'nda yer almaktadır.

## Filo
 ile StarFlyer aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Sierra Nevada de Santa Marta

**Sierra Nevada de Santa Marta** (Birebir çeviri: *Karla Kaplı Saint Martha Sıradağları*), Kolombiya'nın kuzeyinde yer alan,  And Dağları'ndan ayrı, izole bir sıradağdır. Karayip kıyılarından sadece 42 km (26 mil) uzaklıkta yer alan sıradağ 5.700 m (18.700 ft) yüksekliğe kadar ulaşır, bu özelliğiyle tropik bölgelerdeki en yüksek kıyı sıradağları ve dünyanın en yüksek kıyı sıralarından biridir; Kanada'daki Saint Elias Dağları'ndan 250 metre (820 ft) daha kısadır. Sierra Nevada, yaklaşık  alan kaplamaktadır ve 36 nehrin kaynağını oluşturur. Sıradağ Magdalena, Cesar ve La Guajira departmanlarının sınırları içinde yer almaktadır.

## İklim
Yıllık ortalama yağış miktarının   rakımlarda  olduğu hesaplanmaktadır. Sıcaklık  arasında değişmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*http://www.colombia.com/colombiainfo/parquesnaturales/sierranevada.asp
*
*
*
*
*
*Case study by Fundación Pró-Sierra Nevada de Santa Marta
*The Guardian.com: "The Lure of Colombia's Lost City" (2009)]
*Royal Geography Society − Hidden Journeys project: "Sierra Nevada de Santa Marta − Sampling the food cultures of northern Colombia with hungry cyclist Tom Kevill-Davies" — *audio slideshow*.
Balık kesimi

**Balık kesimi**, genellikle su veya balık çiftliklerinden avlanan balıkların öldürülmesi işlemidir. Her yıl en az bir trilyon balık ticari tüketim için öldürülmektedir. Bazı balık avlamalarında elektrik akımı, havada boğma, karbondioksitle bayıltma gibi tartışmalı yöntemler kullanılmaktadır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Dünya balıkçılık üretimi
* Yasadışı balıkçılık
Knidos Deniz Muharebesi

**Knidos Deniz Muharebesi** () MÖ 394 yılında Ahameniş İmparatorluğu tarafından Korint Savaşı sırasında Sparta donanmasına karşı yürütülen bir askerî harekâttır. Farnabazos ve eski Atinalı amiral Konon'un ortak komutasındaki bir filo, deneyimsiz Peisander liderliğindeki Sparta donanmasını yok ederek Sparta'nın kısa süreli deniz üstünlüğü mücadelesine son vermiştir.

Muharebenin sonucu, Korint Savaşı sırasında Sparta hegemonyasına direnen Sparta karşıtı koalisyon için önemli bir kazanım olmuştur.

## Arka plan
MÖ 394'te, Sparta Kralı II. Agisilaos ve ordusu, Korint Savaşı'na katılmak üzere İyonya'dan geri çağrılmıştır. Peisander komutasındaki Sparta filosu da, seksen beş trireme ile Knidos limanından yola çıkarak Yunanistan'a dönüş yolculuğuna başlamıştır.

Ahameniş filosunun yalnızca Yunan paralı askerlerinden oluştuğu için "Yunan" ismi ile anılan öncü kuvveti ve Konon komutasındaydı; Pers satrapı II. Farnabazos ise, Spartalılara karşı koymak üzere Hersonesos'tan gelen Fenike filosunun ana gövdesine liderlik ediyordu. Filolar Knidos yakınlarında buluştular. İsokrates'e göre, Kıbrıs Kralı I. Evagoras, Knidos açıklarında deniz savaşı için Konon komutasındaki kuvvetlerin en büyük bölümünü sağlamıştır.

## Muharebe
Muharebenin kendisi hakkında kaynaklar belirsizdir. Sparta filosunun, Konon komutasındaki Ahameniş filosunun ileri unsurlarıyla karşılaştığı ve onları bir miktar başarıyla karşıladığı anlaşılıyor. Ardından Pers filosunun ana gövdesi gelmiş ve Spartalıları kaçırarak gemilerinin çoğunu karaya oturtmaya zorlamıştır. Spartalılar ağır kayıplar vermiştir; Diodorus Siculus'a göre, elli Sparta triremi Persler tarafından ele geçirilirken, kalan triremler güvenle Knidos'a geri dönmüştür. Peisander, geri çekilmeyi Sparta için utanç verici bulmuş ve sonunda gemisini savunmak için savaşırken öldürülmüştür.

## Sonrası
Bu muharebe, Spartalıların bir deniz imparatorluğu kurma girişimini sona erdirmiştir. Sparta bir daha asla denizde büyük askeri girişimlerde bulunmamış ve Atina birkaç yıl içinde önde gelen Yunan deniz gücü olarak yerini geri almıştır.

Zaferinin ardından Konon, Sparta'ya baskı yapmak amacıyla Farnabazos ile birlikte Mora kıyılarına baskın düzenlemiş ve ardından filosuyla Atina'ya gönderilerek, Peloponez Savaşı'nın sonunda yıkılan Uzun Surlar'ın yeniden inşasını denetlemiştir. Pausanias'a göre Konon, zaferini Pire'de Afrodit'e (Knidos'un koruyucu tanrıçası ve Fenikeliler için önemli bir tanrı) adanmış bir tapınak kurarak kutlamıştır.

Sparta'nın sahneden çekilmesiyle Persler, İyonya ve Ege'nin bazı bölgeleri üzerindeki hakimiyetini yeniden tesis etmişlerdir. MÖ 387'deki Antalkidas Barışı, bu bölgelerin kontrolünü resmen Perslere devretmiştir; yarım yüzyıl sonra Büyük İskender'in gelişine kadar Persler bu bölgeleri elinde tutmaya devam etmişlerdir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*

## Dış bağlantılar
*
Moʼorea

**Moʼorea** ( ya da ; , ), **Moorea** olarak da yazılır, Fransız Polinezyası'nda Tahiti'nin 17 kilometre (11 mil) kuzeybatısında yer alan bir volkanik adadır. Moorea ve Tahiti, daha büyük Sosyete Adaları takımadalarının bir parçası olan Rüzgarüstü Adaları'nın en büyük üyeleridir.

**' [[Tahitice]] 'sarı kertenkele' anlamına gelmektedir: **' = kertenkele; **' (eʼareʼa) <small>kelimesinden</small> = sarı. Adanın eski bir adı olan **', bazen **' ya da **' olarak da yazılır, Tahiti yazımı standartlaştırılmadan önce ilk ziyaretçiler tarafından kullanılan diğer yazım biçimleri arasında yer almaktaydı. İlk Batılı sömürgeciler ve gezginler Moʼorea'ya *York Adası* veya *Santo Domingo* da diyorlardı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Official site (Tahiti Tourisme Board)
* Moʼorea Visitors Bureau
* Moʼorea Travel Information
* Directory: direct links about Moʼorea
* Photogallery of Moʼorea
* Moʼorea Coral Reef Long Term Ecological Research Site
* U.C. Berkeley Richard B. Gump South Pacific Research Station
* "Surgical Strike: Moʼorea Surf Mission" Photos And Video
* The Island of Moʼorea at the Smithsonian Ocean Portal
ʻOkina

**Okina** Hawaii dilinde gırtlaksı ünsüzünü çeviren bir harftir. Büyük ve küçük harf olarak belirgin bir biçimi yoktur ve elektronik olarak **** şeklinde gösterilir.

Fonemik gırtlaksı bir bitiş, diğer birçok Polinezya dilinde de mevcuttur; bunlar genellikle benzer bir kesme işareti benzeri harfle yazılır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Apple compatibility with Hawaiian added in OS 10.2
** "Apple Computer Includes Hawaiian Language Support With Latest Operating System". (Archived 2006-09-11 at the Wayback Machine)
** ''Honolulu Advertiser'' (September 2, 2002): "I mua! Macintosh 'speaks' Hawaiian"
** ''Starbulletin'' (September 16, 2002): "Macs upgrade to isle punctuation" (Archived May 20, 2007, at the Wayback Machine)
** SFGate (September 9, 2002): "Hawaiian language advocates applaud new Mac operating system".
* ''Honolulu Advertiser'' (June 28, 2004): "Hawaiian spellings catch on, but slowly". (On slow progress in using proper Hawaiian spellings instead of makeshift English spelling.)
* Ulukau: The Hawaiian Electronic Library: Browser information for viewing Hawaiian characters (Archived 2006-12-05 at the Wayback Machine)
* The Okina in French Polynesian Archived 2011-03-04 at the Wayback Machine, a graphic example on the top of the page of the official website of the commune of Faʻaʻā, capital of the French Polynesia (this explains why the INSEE still encodes it like the French apostrophe).
* Polynesian Font hints and information on encoding Archived 2014-02-22 at the Wayback Machine.
Air Japan

**Air Japan Co., Ltd. (AirJapan)** (), Japonya merkezli bir düşük bütçeli havayolu şirketidir. Şirket, 29 Haziran 1990 tarihinde kurulmuş olup All Nippon Airways'in yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Narita'da Narita Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktadır.

Air Japan, World Air Network adıyla charter havayolu olarak kuruldu, ancak Eylül 1995'te faaliyetlerini durdurdu. 5 Temmuz 2000 tarihinde Air Japan adıyla yeniden kuruldu ve 8 Mart 2022 tarihinde düşük bütçeli bir havayolu olarak yeniden yapılandırıldı.

## Filo
 ile Air Japan aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Şeflik

**Şeflik**, bir şef tarafından temsil edilen veya yönetilen bir halkın siyasi örgütüdür. Şeflikler, kapsamlarına bağlı olarak devletsiz, devlet benzeri veya erken devlet sistemi veya kurumu olarak tartışılmıştır.

Bir şefin konumu, genellikle seçkin ailelerin veya 'evlerin' meşru kıdemli üyeleri tarafından tekelleştirilen akrabalık ilişkilerine dayanır. Bu elitler, genel gruba göre siyasi-ideolojik bir aristokrasi oluşturabilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Was the Chiefdom a Congelation of Ideas? by Robert L. Carneiro. In Grinin L. E. et al. Early State, Its Alternatives and Analogues. Volgograd, Uchitel, 2004.
Robert Horry

**Robert Keith Horry** ( ; d. 25 Ağustos 1970), Amerikalı basketbolcu. Houston Rockets'la iki, Los Angeles Lakers'la üç, San Antonio Spurs'le iki NBA şampiyonluğu yaşamıştır.
Kolombiya'ya göçler

19. yüzyılın başları ve 20. yüzyılın sonlarında **Kolombiya'ya gelen göç**, Kolombiya'yı Latin bölgesindeki diğer ülkelere kıyasla dünyanın en kozmopolit ülkelerinden biri haline getirmiştir. Kolombiya, İspanyol İmparatorluğu'ndan önce Yeni Granada Genel Valiliği'nde ve daha sonra Kolombiya Cumhuriyeti'nde göçe karşı sert kurallar getirmiştir. Kolombiya Kurucu Meclisi ve ardından gelen ulusal anayasa reformları, göçmenlere ve ekonomik açılıma daha fazla alan tanımıştır. Ancak, yurtdışında doğan Kolombiyalıların çocukları hariç, yabancıların vatandaşlığa kabulü yoluyla vatandaşlık almaları hâlâ zordur çünkü hükûmet tarafından "Jus soli" yasasına izin verilmemekte ve yalnızca "Jus sanguinis" yasası kabul edilmektedir. Kolombiya'daki göç, "*Migración Colombia*" ajansı tarafından yönetilmektedir.

Kolombiya, yaşam kalitesindeki, güvenlikteki ve ekonomik fırsatlardaki iyileşmeler nedeniyle, son beş yıldır diğer Latin Amerika ülkeleri, Avrupa, Doğu Asya ve Kuzey Amerika'dan büyük göç almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* http://www.colarte.com/recuentos/Colecciones/ETNIAS/xNorteamericanos.htm Archived 2007-12-15 at the Wayback Machine
* University of the North
* Colegio Marymount
* Colegio Karl C. Parrish
* Colegio Americano de Barranquilla
* http://www.delasalle.edu.co/Biffi_Salle/index.asp
* http://www.delasalle.edu.co/InstitutoLaSalle/index.asp
* http://lablaa.org/blaavirtual/revistas/credencial/julio2005/vuelo.htm Archived 2008-09-17 at the Wayback Machine
* http://www.vanguardia.com/unidad/uni090504.htm
Nudo de los Pastos

**Nudo de los Pastos**, Ekvador'un Carchi ilinde ve Kolombiya'nın Nariño departmanında yer alan bir And orografik kompleksidir. And Dağları'nın Kolombiya'ya girerken iki kola ayrıldığı karmaşık dağlık bölgeyi kapsar: Cordillera Occidental ve Cordillera Central.

## Galeri

Dosya:Laguna_de_la_Cocha_010407_007.jpg| Laguna de la Cocha
Dosya:Volcán_Galeras_(cropped).jpg|alt=Galeras Volcano| Galeras Yanardağı


## Kaynakça
Kolombiya Masifi

**Kolombiya Masifi**, Güney-Orta Kolombiya'daki And Dağları'nda bulunan bir sıradağdır. Masif esas olarak Cauca, Huila ve Nariño Departmanları sınırları içindedir. Güneyde Pasto Masifi, kuzeyde ise Orta ve Doğu And Dağları arasında yer almaktadır.

Yükseklik 2.600 m (8.500 ft) ile 4.646 m (15.243 ft) arasında değişmektedir.
Dosya:Cerro_Lerma.JPG|alt=Cerro de Lermain Cauca| Lerma Tepesi, Cauca
Dosya:Macizo_Colombiano.jpg| Las Reginas


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Ministerio del Medio Ambiente; Poblacion y ordenamiento ambiental: Macizo Colombiano
Aleksandr Grişin

**Alexandr Viktoroviç Grişin** (; 26 Haziran 1978, Moskova – 5 Ağustos 2025, Bitsa, Moskova), Rus televizyon sunucusu ve spor yorumcusu.

## Hayatı
Grişin, 26 Haziran 1978'de Moskova, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Moskova Devlet Teknoloji Üniversitesi'nden mezun oldu.

Gazeteciliğe 2002'de 7TV kanalındaki *Futbol İşleri* adlı programda muhabir olarak adım attı. Ardından 2004'ten 2025 yılındaki ölümüne kadar Russia-2, Match TV ve Channel One kanallarında spor yorumcusu ve sunucu olarak görevine devam etti.

Ayrıca Dünya ve ülkesi Rusya'daki başta buz pateni ile futbol olmak üzere farklı spor turnuvalarını takip etti.  Sıklıkla Tatyana Tarasova ile ortak programlar gerçekleştirdi.

Grişin, 5 Ağustos 2025'te Bitsa, Moskova, Rusya'daki bir tren istasyonunda düşmeye bağlı geçirdiği kaza nedeniyle 47 yaşında ölmüştür. Ölümü eşi Anastasia Grişin tarafından kamuoyuna duyuruldu.

## Kaynakça
Jetstar Japan

**Jetstar Japan Co., Ltd.** (), Japonya merkezli bir düşük bütçeli havayolu şirketidir. Şirket, 2011 yılında kurulmuş olup Qantas, Japan Airlines ve Tokyo Century Corporation arasında bir ortak girişimdir ve Asya-Pasifik bölgesindeki destinasyonlara hizmet verir. Şirketin merkezi Narita'da Narita Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktadır.

## Filo
 ile Jetstar Japan aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Orta Kordilera (Kolombiya)

**Orta Kordiller**, Kolombiya Andlarının üç dalından en yükseğidir. Sıradağ Cauca departmanındaki Kolombiya Masifi'nden Bolivar departmanındaki Serranía de San Lucas'a kadar güneyden kuzeye doğru uzanır. En yüksek zirvesi 5.364  ft) yükseklikte Nevado del Huila'dır.

Orta Kordiller'de grafit içeren şistler şeklinde önemli grafit kaynakları bulunmaktadır.

## Kaynakça
Antalya Saldırısı (1472)

**Antalya Saldırısı**, Ağustos 1472’de gerçekleşen ve Hristiyan kuvvetlerin Osmanlı garnizonuna karşı giriştiği askerî bir harekâttır. Saldırı Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır.

## Arka Plan
1471–1472 yıllarında Papa IV. Sixtus, Kardinal Oliviero Carafa'nın Osmanlılara karşı bir haçlı seferi düzenleyeceği bir filo için 144.000’den fazla altın florin harcamıştır. Papa ayrıca Venedik ve Napoli arasında Osmanlılara karşı filolarını hazırlamak için anlaşmalar sağlamıştır. Haziran 1472’de Carafa Napoli’ye, ardından Rodos’a gitmiş ve Hristiyan filosu burada toplanmaya başlamıştır. Toplam kuvvet, 87 savaş gemisi ve 15 nakliye gemisi olarak belirlenmiş; bunların 17’si Neapolitan, 24’ü papalık, 46’sı Venedik ve 15’i Hospitalier Şövalyeleri tarafından sağlanmıştır; toplam asker sayısı 8.000’dir . Venedik kuvvetleri Pietro Mocenigo, Hospitalier Şövalyeleri ise Lignana komutasındaydı. Hristiyan filosu, Uzun Hasan’a Osmanlılarla savaşında destek olmak amacıyla Antalya’ya saldırmak için yola çıktı.

## Saldırı
Ağustos ayında Haçlılar Antalya’ya ulaştı. Venedik generali Vittore Soranzo limana girecek on gemiyi, diğer general Stefano Malipiero ise kara kuvvetleriyle şehre saldıracak şekilde bir plan hazırladı. Sabahın erken saatlerinde Soranzo'nun on galyesi; Venedik, Papalık ve Napoli’den üçer, Rodos’tan bir gemi olmak üzere zincirleri aynı anda hedef aldı. Haçlılar limandaki pazarı yağmalayıp depoları ateşe verdi.

Kara kuvvetleri şehre saldırdı, ancak merdivenlerin kısa olması ve halat ile çengel eksikliği nedeniyle geri çekildiler. Bir başka kaynak, Haçlıların ilk suru zorla aştığını, ancak ikinci bir sur ile karşılaştıklarını ve Osmanlı garnizonunun direndiğini belirtir. Saldırının temposunu kaybeden Haçlılar geri çekilmek zorunda kaldı.

Ağır top eksikliği nedeniyle surları yıkmak mümkün olmadığından, savaş konseyinin saldırıyı sürdürmenin anlamsız olduğuna karar vermesiyle Haçlılar ertesi gün geri çekildi ve şehir dışındaki banliyöleri tahrip etti.

## Kaynakça

### Alıntılar

### Kaynaklar
* 
* 
*
Kordilera

**Kordilera**, Amerika'nın batı kıyısındaki sıradağlar gibi bir sıradağ zinciri veya ağıdır. Terim, kelimenin İspanyolca  ('ip') kelimesinin küçültülmüş hali  kelimesinden  ödünç alınmıştır.

Terim en yaygın olarak fiziksel coğrafyada kullanılır ve özellikle Güney Amerika'daki And Dağları, Amerikan Kordillerası'nın çeşitli büyük dağ sistemleri ve daha az sıklıkla Pasifik Okyanusu'nu çevreleyen "sırt"lardaki diğer sıradağlar için kullanılır. Kolombiya ve Venezuela'da kordileralar konumlarına göre adlandırılır: Batı Kordilerası, Orta ve Doğu. Ekvador, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantin'de kordileralar için çeşitli yerel adlar kullanılır.

## Kaynakça
Paine Kordilerası

**Paine Kordilerası**, Şili Patagonyası'ndaki Torres del Paine Milli Parkı'nda bulunan bir sıradağdır. Kordilera, Punta Arenas'ın 280 km (170 mil) kuzeyinde ve Şili'nin başkenti Santiago'nun yaklaşık 1.960 km (1.220 mil) güneyinde yer almaktadır.  *Paine*, yerel Tehuelçe (Aonikenk) dilinde "mavi" anlamına gelir ve *PIE-nay* olarak telaffuz edilir.

## Kaynakça
Cauca Nehri

**Cauca Nehri** (), Kolombiya'da, Batı ve Orta sıradağları arasında yer alan bir nehirdir. Güneybatı Kolombiya'da, Popayán şehri yakınlarındaki kaynaklarından, Bolívar Bölgesi'ndeki Magangué yakınlarında Magdalena Nehri'ne katılır ve sonunda Karayip Denizi'ne dökülür. Magdalena ile kesiştiği noktaya kadar 965 km (600 mil) uzunluğunda olup, toplam uzunluğu 1.350 km'dir (840 mil). Nehir, *Cauca Bölgesel Şirketi* ve *Cauca Vadisi Bölgesel Özerk Şirketi*'nin denetimi altındadır ve Magdalena ile kesiştiği noktadan itibaren 640 km (400 mil) boyunca gezilebilir durumdadır.

Hidroituango enerji barajı projesi Cauca Nehri'ni ciddi şekilde etkiledi. Barajın bazı kısımlarında akış %80'e kadar azaldı.


Dosya:Rio_cauca_popayan.JPG
Dosya:Salvajina.jpg
Dosya:Río_Cauca._Puente_Anacaro_(3)._Cartago_-_Ansermanuevo,_Valle,_Colombia.JPG
Dosya:Río_Cauca.JPG
Dosya:Puentes_en_La_Pintada_01.jpg
Dosya:Puente_de_Occidente.JPG
Dosya:El_río_Cauca.jpg


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Corporación Regional del Cauca
* Corporación Autonoma Regional del Valle del Cauca
*
And Dağları doğal bölgesi

**And Dağları bölgesi**, Kolombiya'nın en kalabalık doğal bölgesidir. Çok sayıda dağdan oluşan And Dağları, ülkenin kentsel merkezlerinin birçoğuna ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca, Kolomb öncesi yerlilerin en önemli yerleşim merkezlerinden biriydi ve koloni döneminden günümüze kadar süren göçler nedeniyle en fazla Avrupa etkisine sahip bölgeydi. Cauca ve Nariño'nun güneybatı bölümlerindeki Kolombiya Masifi'nin ötesinde, Kolombiya Andları "kordiller" (İspanyolcada *sıradağ* anlamına gelir) olarak bilinen üç kola ayrılır: Batı And Dağları, Pasifik kıyısına bitişik bir şekilde uzanır ve Cali şehrine ev sahipliği yapar. Orta And Dağları, ülkenin ortasından Cauca ve Magdalena nehir vadileri (sırasıyla batı ve doğuda) arasında uzanır ve Medellín, Manizales ve Pereira şehirlerini içerir. Doğu And Dağları, Guajira Yarımadası'na doğru kuzeydoğuya doğru uzanır ve Bogota, Bucaramanga ve Cúcuta şehirlerini içerir.

## Kaynakça
Fuji Dream Airlines

**Fuji Dream Airlines Co., Ltd. (FDA)** (), Japonya merkezli bir bölgesel havayolu şirketidir. Şirket, 24 Haziran 2008 tarihinde kurulmuştur. Şirketin merkezi Şizuoka'nın Shimizu semtinde yer almaktadır.

## Filo
 ile Fuji Dream Airlines aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hokkaido Air System

**Hokkaido Air System Co., Ltd. (HAC)** (), Japonya merkezli bir bölgesel havayolu şirketidir. Şirket, 30 Eylül 1997 tarihinde kurulmuş olup Japan Airlines'ın yan kuruluşudur. Çoğunlukla Hokkaidō ile Aomori prefektörlüğü arasında tarifeli seferler işletmektedir. Şirketin merkezi Sapporo'da Okadama Havalimanı'nda yer almaktadır.

## Filo
 ile Hokkaido Air System aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Venezuela Andları

**Venezuela Andları** (İspanyolca: *Andes Venezolanos*), Venezuela'daki **And Dağları** (İspanyolca: *Los Andes*) olarak da bilinir, And Dağları'nın en kuzeydeki uzantısını oluşturan bir dağ sistemidir.

Venezuela'nın en yüksek noktası bu doğal bölgede yer almaktadır. Ulusal toprakların yaklaşık %5,2'sini kaplar ve Venezuela'nın 4. büyük doğal bölgesidir.

## Galeri

Dosya:Laguna_Los_Cedros_(11846232765).jpg|alt=Los Cedros Lagoon, Trujillo State| Los Cedros Lagünü, Trujillo Eyaleti
Dosya:Fauna_de_Los_Andes_venezolanos.JPG|alt=Fauna of the Venezuelan Andes| Venezuela And Dağları'nın faunası
Dosya:Pico_Humboldt,_cara_sur.jpg|alt=Humboldt Peak| Humboldt Zirvesi
Dosya:Pico_Humboldt_Venezuela.JPG|alt=Snow in the Humboldt Peak| Humboldt Zirvesi'nde kar
Dosya:Vista_del_Río_Burate.jpg|alt=Butare River| Butare Nehri


## Kaynakça
Doğu Kordilerası (Kolombiya)

**Doğu Kordilerası**, Kolombiya And Dağları'nın üç kolunun en genişidir. Sıradağ güneyden kuzeye doğru uzanır ve Huila Bölgesi'ndeki Kolombiya Masifi'nden, Venezuela And Dağları'ndaki Serranía del Perijá ve Cordillera de Mérida olmak üzere ikiye ayrılan Norte de Santander Bölgesi'ne kadar uzanır. En yüksek zirve, Sierra Nevada del Cocuy'daki  rakımlı Ritacuba Blanco'dur.

## Kaynakça
Batı Kordilerası (Kolombiya)

**Batı Kordilerası**, Kolombiya Andları'nın üç kolu arasında en alçak rakımlı olanıdır. Ortalama rakımı  metredir, en yüksek tepe  yüksekliğiyle Cerro Tatamá'dır. Sıradağ güneyden kuzeye doğru uzanarak Nariño departmanında Kolombiya Masifi'nden ayrılır, kuzeyde Cauca, Valle del Cauca, Risaralda, Chocó ve Caldas departmanlarından geçerek Antioquia ve Córdoba Bölümleri'ndeki Paramillo Masifi'ne ulaşır. Kordillera doğuda Cauca Nehri ile paraleldir. 

Ekvador'daki Batı Kordilerası'nın doğrudan devamıdır.

## Kaynakça
C. Owen Lovejoy

**Claude Owen Lovejoy** (11 Şubat 1943), yayınlarda geçen adıyla **C. Owen Lovejoy**, Kent, Ohio'daki Kent Devlet Üniversitesi'nde görevli Amerikalı bir evrimsel antropolog ve anatomi uzmanıdır. ''Australopithecine'' lokomosyonu ve bipedalizmin kökenleri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır. Ocak 1981'de *[[Science]]* dergisinde yayımlanmış "The Origin of Man" adlı makalesi en bilindik çalışmaları arasında yer alır.

## Yayınları
Lovejoy'un yayınları arasında şunlar yer alır:

* 
* 

## Notlar

**a.**  Lovejoy, daha az resmi yazılarda "Owen" ismini kullanır.

## Kaynakça
Altiplano Cundiboyacense

**Altiplano Cundiboyacense**, Kolombiya'daki And Dağları'nın Doğu Kordilerası'nda bulunan ve Cundinamarca ve Boyacá departmanlarının bazı kısımlarını kapsayan yüksek bir platodur. Altiplano, antik Muiska topraklarına karşılık gelmektedir. Altiplano Cundiboyacense, üç belirgin düz bölgeden oluşur; Bogota savanı, Ubaté ve Chiquinquirá vadileri ve Duitama ve Sogamoso vadileri. Altiplano'nun ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yaklaşık 2.600 metre (8.500 ft) kadardır ancak yaklaşık 2.500 metre (8.200 ft) ile 4.000 metre (13.000 ft) arasında değişmektedir.

### İklim
Altiplano Cundiboyacense'de ortalama sıcaklık 14 °C (57 °F) olup, 0 °C (32 °F) ile 24 °C (75 °F) arasında değişmektedir. Yılın en kurak ayları Aralık'tan Mart'a kadardır; yağmur ise Nisan, Mayıs, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında daha sık görülür. Haziran'dan Ağustos'a kadar kuvvetli rüzgarlar görülür. Altiplano'da dolu yağışı yaygındır.

## Kaynakça
Asitli peynir

**Asitli peynir** genellikle laktik asit bakterisi veya asit ilavesiyle doğal ekşime yoluyla pıhtılaşmış peynirdir. Asitlendirme, peynir üretiminin yaklaşık %25'ini oluşturan bir pıhtılaşma yöntemidir. Beyaz peynir, ricotta, paneer ve krem peynir asitli peynir örnekleridir.

Asitli peynir üretimi için sütü fermente etmek amacıyla, yüksek asitlenme kapasitesine sahip Lactococcus lactis, Lc. cremoris, Lc. diasetilactis, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus delbrueckii bakteri suşları kullanılır. Mezofil bakteriler 21-27 °C sıcaklıkta kullanılır, fermantasyon süreci 15-18 saat sürer. Sıcak fermantasyon ise 40-42 °C sıcaklıkta, termofil bakterilerle 1,5-2,5 saat boyunca gerçekleştirilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Süt ürünleri listesi
Iraca

***Iraca***, bazen ***iraka*** olarak da yazılır, Kolombiya And Dağları'nın orta yaylaları olan Altiplano Cundiboyacense'de yaşayan Muiska konfederasyonundaki Sugamuxi'nin hükümdarı ve baş rahibiydi. *Iraca,* aynı zamanda yönettikleri **Iraka Vadisi**'ni de ifade edebilir.

## Kaynakça
Air Mekong

**Air Mekong** (), Vietnam merkezli eski bir hava yolu şirketidir. Şirket, 2009 yılında kurulmuştur. Şirketin merkezi Phú Quốc'ta Phú Quốc Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Air Mekong, Mart 2013 tarihinde filosunu yenilemek amacıyla seferlerini durdurduysa da mali sıkıntılara girdi ve Ocak 2015'te uzun süreli uyku halinin ardından lisansı iptal edildi.

## Kaynakça
Tvorog

**Tvorog**, Doğu Avrupa'da yaygın olan lor ve peynir türüdür. Tvorog fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre yağsız, az yağlı ve tam yağlı olmak üzere üç kategoriye ayrılır. Ayrıca, üretim yöntemine göre, normal, yumuşak ve granül olarak sınıflandırılır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Tilsiter
* Süt ürünleri listesi
Güneş Tapınağı (Sogamoso)

**Sogamoso** **Güneş Tapınağı**, Muiska halkı tarafından Güneş tanrıları Sué için bir ibadet yeri olarak inşa edilmiş bir tapınaktı. Tapınak, o zamanlar Muiska Konfederasyonu'nun bir parçası olan ve Sugamuxi olarak adlandırılan Kolombiya'nın Sogamoso kentinde inşa edildi. Muiska dinindeki en önemli tapınaktı. Tapınak, efsanevi *[[El Dorado|El Dorado'yu]]* bulmak isteyen Gonzalo Jiménez de Quesada liderliğindeki İspanyol konkistadorların sebep olduğu bir yangında yok oldu. Sogamoso Arkeoloji Müzesi'nde tapınak orijinal haliyle yeniden inşa edildi.

## Kaynakça
Indochina Airlines

**Indochina Airlines** (), Vietnam merkezli eski bir hava yolu şirketidir. Şirket, 2008 yılında kurulmuş olup ülkenin ikinci özel havayolu şirketiydi. Şirketin merkezi Ho Chi Minh Kenti'nde Tan Son Nhat Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Çözülemeyen borçlar ve müşteri sayısındaki azalma gibi bir dizi zorluğun ardından Indochina Airlines 25 Kasım 2009'da uçuşlarını durdurdu; iki gün sonra da uçuş programı iptal edildi.

## Kaynakça
Sué

**Sué**, **Xué**, **Sua**, **Zuhe** veya **Suhé** (Çipçaca dilinde * "Güneş" kelimesinden) Muisca dininde Güneş tanrısıydı. Ay tanrıçası Chía ile evliydi. Muiska ve konfederasyonları, Amerika'nın dört ileri medeniyetinden biriydi; And Dağları'ndaki Altiplano Cundiboyacense'de kendi dinlerini geliştirmişlerdi.

## Kaynakça
Bruce Bowen

**Bruce Eric Bowen Jr.** (d. 14 Haziran 1971), Amerikalı basketbolcu. San Antonio Spurs takımıyla üç NBA şampiyonluğu yaşamıştır.
Kogi dili

**Kogi** (Cogui) veya **Kagaba** (Cágaba) (), Kolombiya'da konuşulan bir Çipça dilidir. İku ve Damana dilleriyle birlikte ayrı bir Arwako kolu oluşturur. Kogiler neredeyse tamamen tek dillidir ve fethedilmemiş tek And medeniyetini sürdürmektedir.

## Kaynakça
Keïta Fatoumata Diallo

**Keïta Fatoumata Diallo** (30 Ocak 1943, Bamako – 5 Ağustos 2025, Bamako, Mali), Malili arşiv görevlisi ve eski first lady. 

## Hayatı
Diallo, 30 Ocak 1943'te Bamako, Fransız Sudanı, Fransız Batı Afrikası'nda Fula Ailesi'nin bireyi olarak doğdu. Konakri Ebelik Okulu'ndan mezun oldu. 1962'de Mali'nin kurucu başkanı Modibo Keïta ile evlenerek first lady ünvanını almış ancak eşinin 1968'deki Askeri Darbe'yle görevi sonlanınca bu ünvanı bitmiştir. Ardından bir süre Mali Ulusal Arşivi'nde arşiv görevlisi olarak çalıştıktan sonra eşinin 1977'deki ölümünden sonra bu görevden ayrılmıştır.

Mali kurucu lideri Modibo Keïta'nın üçüncü eşi olan Diallo, 5 Ağustos 2025'te memleketi Bamako, Mali'de doğal nedenlerden 82 yaşında ölmüştür. Naaşı aynı yerdeki Hamdallaye Mezarlığı'nda toprağa verildi.

## Kaynakça
Kogiler

**Kogiler** ( ) veya **Coguiler** veya **Kágabalar**, Kogi dilinde "jaguar" anlamına gelir, Kuzey Kolombiya'daki Sierra Nevada de Santa Marta dağlarında yaşayan bir yerli grubudur. Kültürleri Kolomb öncesi dönemden beri devam etmektedir.

## Kaynakça
Wiwa dili

**Dʉmʉna** (ayrıca **Malayo** veya **Wiwa** olarak da bilinir), Kuzey Kolombiya'daki Sierra Nevada de Santa Marta'nın güney ve doğu yamaçlarında yaşayan Yerli Wiwa halkı tarafından konuşulan bir Çipça dilidir. *[[Ethnologue|Ethnologue'a]]* göre, 2007'de 1.850 kişi tarafından konuşuluyordu; ancak Kolombiya Kültür Bakanlığı'na göre, 2010'da 13.627 Wiwa bulunmaktadır ve bunların yaklaşık %60'ı Dʉmʉna'yı iyi derecede konuşmaktadır.

## Kaynakça
VietJet Qazaqstan

**VietJet Qazaqstan** (eski adıyla **Qazaq Air**), Kazakistan merkezli bir havayolu şirketidir. Şirket, 1 Nisan 2015 tarihinde Samruk-Kazına tarafından kurulmuş olup VietJet Air'in yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Astana'da yer almaktadır.

Şirket, Kazakistan ve komşu ülkelerin sınır bölgelerindeki bölgeler arası hava trafiğinin güvenliğini ve erişilebilirliğini artırmak amacıyla kurulmuştur. Havayolu şirketinin adının yazılışı, Kazak alfabesinin Kiril alfabesinden Latin alfabesine geçişini yansıtmaktadır. Şirket, yakın zamanda VietJet Air tarafından satın alınarak Vietnam havayolunun yurtdışı iştiraki haline gelmiştir.

## Filo
 ile VietJet Qazaqstan aşağıdaki uçakları işletmektedir:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Arhuacolar

**Arhuacolar**, Kolombiya'da yaşayan bir yerli halktır. Çipça dilini konuşurlar ve kuzey Kolombiya'da Sierra Nevada de Santa Marta'da yoğunlaşmış Tairona kültürünün torunlarıdır.

## İsim
Arhuacolar aynı zamanda Aruaco, Bintucua, Bintuk, Bíntukua, Ica, Ijca, Ijka, Ika ve Ike halkı olarak da bilinir.

## Kaynakça
Chía (tanrıça)

Tanrıça **Chía** (Çipçaca * "Ay'a benzeyen" anlamına gelir), Kolomb öncesi dönemlerde Altiplano Cundiboyacense'de yaşayan Muiskaların dininde üçlü bir ay tanrısıdır.

## Kaynakça
Wiwalar

**Wiwalar**, **Damanalar** olarak da bilinir, Çipça Dʉmʉna dilini konuşan ve Sierra Nevada de Santa Marta bölgesinde yaşayan Kolombiya yerli halkıdır.

## Kaynakça
Ciudad Perdida

**Ciudad Perdida** (İspanyolcada "kayıp şehir" anlamına gelir; **Teyuna** ve **Buritaca-200** olarak da bilinir), Kolombiya'nın Sierra Nevada de Santa Marta bölgesinde, Santa Marta belediyesinin yetki alanı içinde yer alan bir arkeolojik sit alanıdır. Şehrin MS 800 civarında kurulduğuna inanılmaktadır. Eğer öyleyse, Ciudad Perdida, Machu Picchu'dan yaklaşık 650 yıl önce kurulmuştur.

Ciudad Perdida, dağ yamacına oyulmuş 169 terastan, kiremitli yollardan oluşan bir ağdan ve birkaç küçük dairesel meydandan oluşmaktadır. Girişe, yoğun ormanın içinden 1.200 taş basamak tırmanarak ulaşılabilir.

## Galeri

Dosya:View_of_Ciudad_Perdida.jpg|alt=Overview of Ciudad Perdida| Ciudad Perdida'ya Genel Bakış
Dosya:Stone_Stairway_to_Ciudad_Perdida.jpg|alt=Section of the stone staircase that leads up from the river valley to Ciudad Perdida| Nehir vadisinden Ciudad Perdida'ya çıkan taş merdivenin bir bölümü
Dosya:Koguis_Tribeswoman_with_Child.jpg|alt=Portrait of a Koguis tribeswoman and child on a terrace at Ciudad Perdida| Ciudad Perdida'daki bir terasta Koguis kabilesinden bir kadın ve çocuğun portresi
Dosya:Koguis_Shaman.jpg|alt=Portrait of a Koguis shaman at Ciudad Perdida| Ciudad Perdida'da bir Koguis şamanının portresi


## Kaynakça
Martin Lambie-Nairn

**Martin John Lambie-Nairn** (5 Ağustos 1945, Croydon, Surrey, İngiltere - 25 Aralık 2020), İngiliz tasarımcı. Lambie-Nairn marka ajansını kurmuş ve yaratıcı yönetmenliğini yapmıştır. Televizyon marka kimliği tasarımını yeniden tanımlaması ve markalaşmayı ekran tabanlı ortama uygulamak için bilgisayar teknolojilerini kullanan ilk kişi olarak tanınmaktadır.

Aynı zamanda Lambie-Nairn, 1980'lerde yayınlanan hicivli kukla gösterisi *Spitting Image*'in de yaratıcılarındandı. En önemli çalışmaları arasında Channel 4'ün 1982'deki logosu ve kimlikleri, ilk kez 16 Şubat 1991'de yayınlanan 30'dan fazla BBC Two kimliği, 1993'teki TSI kimliği ve BBC'nin 1997'deki kurumsal kimliğinin yenilenmesi gibi çalışmalar yer almaktadır.

## İlk yılları ve eğitimi
Martin John Lambie adıyla Croydon, Surrey'de doğan Lambie-Nairn, Canterbury Sanat Koleji'nde (daha sonra Kent Institute of Art & Design, günümüzde ise University for the Creative Arts) eğitim görmüştür.

## Kariyeri

### İlk işleri
Lambie-Nairn'in televizyon kariyeri 1965 yılında BBC'de tasarımcı yardımcısı olarak başlamıştır. İlerleyen zamanlarda Rediffusion, ITN ve London Weekend Television'da (LWT) grafik tasarımcı olarak görev almıştır. ITN'de Apollo uzay görevleri için ekran grafikleri üzerinde çalışmış ve daha sonra ITN'in kurumsal logosunu ve *News at Ten* adlı haber programı için başlık dizisi tasarlamıştır. LWT'den ayrıldıktan sonra 1976 yılında ortağı Colin Robinson ile birlikte kendi şirketi olan Robinson Lambie-Nairn'i kurdu ve *Weekend World* için yeni grafik sunum teknikleri geliştirmeye devam etti. Şirketi ilerleyen zamanlarda büyümüş ve 1990 yılında Lambie-Nairn & Company adını almıştır.

Bilgisayar animasyonuyla Channel 4'ün kanal kimliği olan “Blocks” adlı logosunu tasarladı. 1981'de ise, 11 yıl boyunca devam eden hicivli kukla gösteri programı *Spitting Image*'in orijinal fikrini ortaya attı.

Channel 4 ve *Spitting Image*'in ardından, bilgisayar animasyonuyla yapılmış reklam filmlerinin yönetmeni olarak çalıştı ve Smarties reklamıyla Birleşik Krallık'taki ilk 30 saniyelik bilgisayar animasyonlu televizyon reklamının yapımcılığını üstlenmiştir.

## Kişisel hayatı
Lambie-Nairn 25 Aralık 2020 tarihinde öldü.

## Ödülleri
Lambie-Nairn, RDI (Kraliyet Endüstri Tasarımcısı), Kraliyet Televizyon Derneği üyesi ve Design and Art Direction (D&AD) eski başkanıydı. D&AD Başkanlık Ödülü, Prens Philip Tasarım Ödülü, Promax Yaşam Boyu Başarı Ödülü ve Promax Onur Listesi (ABD) ödüllerini almıştır. Ayrıca Channel 4 için yaptığı çalışmalarla Altın D&AD ödülü, BBC2 için yaptığı çalışmalarla 1991'de BAFTA ödülü ve pek çok Promax ödülünü de kazanmıştır.

Lincoln Üniversitesi fahri sanat doktorası unvanına sahipti ve Sanat, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi'nde misafir profesör olarak görev yapıyordu. Ayrıca Northampton Üniversitesi fahri sanat doktorası unvanına da sahipti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Google Arts & Culture

**Google Arts & Culture** (eski adıyla **Google Art Project**), Google tarafından işletilen, dünyanın dört bir yanındaki ortak kültürel kuruluşlara ait sanat eserleri ve kültürel eserlerin yüksek çözünürlüklü görüntü ve videolarından oluşan çevrimiçi bir platformdur.

İzleyicinin ortak kuruluşların koleksiyonlarını ve galerilerini gezmesine ve sanat eserlerinin fiziksel ve bağlamsal bilgilerini keşfetmesine olanak tanıyan yüksek çözünürlüklü görüntü teknolojisinden yararlanır. Platform, gelişmiş arama özellikleri ve eğitim araçları içerir. 

Görsellerin bir kısmı Wikimedia'da kullanılmıştır;  kategorisine bakınız.

## Ayrıca bakınız

* Europeana
* Prado Müzesi
* 

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
* "Google Art: See Paintings like never before", *BananaBandy*, June 6, 2016. Retrieved on June 6, 2016.
* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

*
Royal Flight

**Royal Flight** (), Rusya merkezli eski bir charter hava yolu şirketidir. Şirket, 1992 yılında Abakan-Avia kurulmuş olup 11 Temmuz 2014 tarihinde Royal Flight adını aldı. Rusya'nın şehirleri ile Asya, Avrupa, Ortadoğu, Afrika ve Karayipler'deki çeşitli tatil destinasyonları arasında charter seferleri düzenliyordu. Şirketin merkezi Abakan'da Abakan Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Royal Flight, Mayıs 2022 tarihinde faaliyetlerine son verdi.

## Kaynakça

## Bibliyografi

*
KrasAir

**KrasAir** (), Rusya merkezli eski bir hava yolu şirketidir. Şirket, 1993 yılında kurulmuş olup bölgesel ve uluslararası tarifeli yolcu hizmetleri, yük taşımacılığı, kargo elleçleme ve charter hizmetleri yürütüyordu. Şirketin merkezi Krasnoyarsk'ta Krasnoyarsk Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Krasair, 2008 yılında bir likidite krizi yaşadı ve bir dizi operasyonel kapanış, idari ve grevin ardından şirket, Ekim 2008'de faaliyetlerini durdurdu.

## Kaynakça
Metrojet

**Kogalımavia** () veya marka adıyla **Metrojet**, Rusya merkezli eski bir charter hava yolu şirketidir. Şirket, 1993 yılında Kolavia adıyla kurulmuş olup Mayıs 2012 tarihinde günümümüz adını aldı. Şirketin merkezi Kogalım'da Kogalım Uluslararası Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Metrojet, 9268 sefer sayılı uçuşuna yönelik terör saldırısının ardından Aralık 2015 tarihinde tüm faaliyetlerini sonlandırdı.

## Kaynakça
Orenair

**Orenair** (), Rusya merkezli eski bir charter hava yolu şirketidir. Şirket, 1992 yılında kurulmuş olup ülke içi yolcu taşımacılığı ve kapsamlı tur kiralamalarının yanı sıra hava çalışmaları ve özel uçuşlar da yürütüyordu. Şirketin merkezi Orenburg'da Orenburg Merkez Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Orenair, 2016 yılında Rossiya Airlines ile birleşti.

## Kaynakça
Gigantotermi

**Gigantotermi** (bazen **ektotermik homeotermi** veya **eylemsiz homeotermi** olarak da adlandırılır), biyoloji ve paleontolojide yer alan önemli bir olgudur; buna göre iri yapılı ektotermik hayvanlar, daha küçük yüzey alanı/hacim oranları sayesinde daha ufak hayvanlara göre sabit ve nispeten yüksek bir vücut sıcaklığını daha kolay koruyabilirler. Daha büyük bir hayvanın bedeninin dış ortama açık kesimi, benzer biçimdeki daha küçük bir hayvana göre orantılı olarak daha azdır ve bu nedenle ortamdan çok daha yavaş ısı alır veya ortama çok daha yavaş ısı verir.

Bu olgu, büyük kaplumbağalar gibi ektotermik megafaunanın ve ihtiyozorlar ile mozazorlar gibi suda yaşayan sürüngenlerin biyolojisinde önemlidir. Gigantotermler, hemen her zaman ektotermik olsalar da, genellikle vücut sıcaklıkları endotermlerinkine benzerdir. Daha büyük dinozorların gigantotermik olduğu ve bu nedenle neredeyse homeotermik oldukları ileri sürülmüştür.

## Dezavantajları
Gigantotermi, hayvanların vücut sıcaklığını korumasına olanak tanır, ancak anaerobik verimliliğin azalması nedeniyle endotermlerle karşılaştırıldığında dayanıklılık ve kas gücü açısından büyük olasılıkla zararlıdır. Memelilerin bedenleri, sürüngenlerinkiyle karşılaştırıldığında yaklaşık dört kat daha fazla mitokondri yüzey alanına sahiptir, böylece daha büyük bir enerji talebi gerektirir ve sonuç olarak termoregülasyonda kullanılmak üzere daha fazla ısı üretir. Bir endotermle aynı boyuttaki bir ektoterm, ısı biyokimyasal olarak değil de davranışsal olarak ayarlandığından, endoterm kadar aktif kalamaz. Güneşlenmeye, yemek yemekten daha fazla zaman ayrılır.

## Avantajları
Büyük endotermlerle benzer beden boyutuna sahip büyük ektotermler, yavaş metabolizma hızı avantajına sahiptir; bu da sürüngenlerin yiyeceklerini sindirmesinin daha uzun sürdüğü anlamına gelir. Sonuç olarak gigantotermik ektotermler, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için sürekli besin aramak zorunda olan büyük endotermler kadar sık yemek zorunda kalmazlar. Aslanlar timsahlardan çok daha küçük olsalar da, aslanların ısı ve enerjilerini korumak için daha yüksek bir metabolik etkinlik gerekmesi nedeniyle timsahlardan daha sık yemek zorundadırlar. Timsahın daha hızlı sindirim yapmak ve ATP sentezlemek için güneşte uzanması yeterlidir.

## Ayrıca bakınız

* Allen kuralı
* Bergmann kuralı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Gigantothermy at Davidson
Pramac Racing

**Pramac Racing**, İtalya'nın Toskana bölgesindeki Casole d'Elsa merkezli bir motosiklet yarışı takımıdır. Takım, MotoGP'de yarışmaktadır.

## Dış bağlantılar
*
Zurel Okulu

**Zurel Okulu**, Trabzon ilinin Of ilçesine bağlı Zurel (günümüzde Sarayköy) köyünde yerel cemaatin Rumca eğitim veren bir köy okuluydu. Yapı Cumhuriyet döneminde Türk ortaokulu olarak kullanılmıştır.

## Açıklama
Okul binası üç katlı, taş duvarlı bir yapıdır. Köy halkının katkılarıyla inşa edilmiş olup, döneminde Of bölgesindeki en büyük ve en modern okul yapılarından biri olarak anılmıştır.

## Tarihçe
19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında Zurel’de yerel Rumca cemaatine ait bir okul kaydedilmiştir. Yaklaşık 1900–1914 yılları arasında yeni öğretim programları ve yöntemleriyle bir modernleşme dönemi geçirdi. Cumhuriyet döneminde yapı ortaokul olarak kullanıldı.

## Kaynakça
2025 Louvre Müzesi soygunu

19 Ekim 2025'te inşaat işçisi kılığına giren hırsızlar, Fransa'nın başkenti Paris'teki Louvre Müzesi'nin Apollon Galerisi'nden yaklaşık 88 milyon euro değerinde sekiz adet Fransız Kraliyet Mücevheri çaldılar. Soygun sekiz dakikadan kısa sürdü, hırsızlar bunun dört dakikasını müzede geçirdi ve soygunu müzenin normal açılış saatleri içinde gerçekleştirdi. Bu, 1998'de *[[Le chemin de Sèvres]]* tablosunun çalınmasından bu yana Louvre Müzesi'nde yapılan ilk sanat hırsızlığıydı.

## Arka plan
Louvre Müzesi'nin içindeki 16. yüzyıldan kalma Apollon Galerisi'nde, aralarında XV. Louis'in Tacı ve Hortensia elması da bulunan Fransız Kraliyet Mücevherleri'nden geriye kalanlar sergileniyordu.

## Hırsızlık

Soygun, müzenin ziyaretçilere açılmasından 30 dakika sonra, Orta Avrupa Saati ile sabah 9:30 civarında gerçekleşti.

## Çalınan eşyalar

Dosya:Diadème de la parure de la reine Marie-Amélie et de la Reine Hortense - Musée du Louvre Objets d'art OA 11030.jpg|Aynı setten taç
Dosya:Collier de la parure de la reine Marie-Amélie - Musée du Louvre Objets d'art OA 11031.jpg|Aynı setten kolye
Dosya:Boucles d'oreille de la parure de la reine Marie-Amélie - Musée du Louvre Objets d'art OA 11033 ; OA 11034.jpg|Kraliçe Maria Amalia ve Kraliçe Hortense'nin safir setinden küpeler
Dosya:Collier en émeraudes de la parure de Marie-Louise - Musée du Louvre Objets d'Art OA 12155.jpg|Marie Louise'in setinden zümrüt kolye
Dosya:Paire de boucles d'oreilles en émeraudes de la parure de Marie-Louise - Musée du Louvre OA 12156.jpg|Marie Louise'in setinden bir çift zümrüt küpe
Dosya:Diadème de limpératrice Eugénie (musée du Louvre) (7166066743).jpg|İmparatoriçe Eugénie'nin Tacı
Dosya:Grand noeud de corsage de l'impératrice Eugénie - François Kramer - Musée du Louvre Objets d'art OA 12238.jpg|İmparatoriçe Eugénie'nin büyük korse fiyonku
Dosya:1-Crown of Empress EugénieDSC 0247blacken.jpg|İmparatoriçe Eugénie'nin Tacı (kurtarılmış, hasarlı)


## Soruşturma
Paris savcılığı soygunla ilgili bir soruşturma başlattı. Savcı Laure Beccuau, soruşturmaya 60 kişinin atandığını söyledi. Polis, kaçış yolu boyunca CCTV görüntülerini inceledi.

## Tepkiler
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron soygunu kınayarak şunları söyledi:

Louvre'da işlenen hırsızlık, tarihimiz olduğu için değer verdiğimiz bir mirasa yönelik saldırıdır. Eserleri geri alacağız ve failler adalete teslim edilecek. Paris savcılığının liderliğinde, her yerde bu amaca ulaşmak için her şey yapılıyor. Ocak ayında başlattığımız Louvre Yeni Rönesans projesi, güçlendirilmiş güvenlik sağlıyor. Bu proje, hafızamızı ve kültürümüzü oluşturan unsurların korunmasının ve kollanmasının teminatı olacak.

## Kaynakça
2026 FIFA Dünya Kupası H Grubu

**[[2026 FIFA Dünya Kupası]] H Grubu** maçları 15-26 Haziran 2026 tarihleri arasında oynanacaktır.

## Tablo

## Maçlar
### İspanya - Yeşil Burun Adaları


### Suudi Arabistan - Uruguay


----
### İspanya - Suudi Arabistan


### Uruguay - Yeşil Burun Adaları


----
### Yeşil Burun Adaları - Suudi Arabistan


### Uruguay - İspanya



## Kaynakça
2026 FIFA Dünya Kupası I Grubu

**[[2026 FIFA Dünya Kupası]] I Grubu** maçları 16-26 Haziran 2026 tarihleri arasında oynanacaktır.

## Tablo

## Maçlar
### Fransa - Senegal


### Irak - Norveç


----
### Fransa - Irak


### Norveç - Senegal


----
### Norveç - Fransa


### Senegal - Irak



## Kaynakça
2026 FIFA Dünya Kupası J Grubu

**[[2026 FIFA Dünya Kupası]] J Grubu** maçları 16-27 Haziran 2026 tarihleri arasında oynanacaktır.

## Tablo

## Maçlar
### Arjantin - Cezayir


### Avusturya - Ürdün


----
### Arjantin - Avusturya


### Ürdün - Cezayir


----
### Cezayir - Avusturya


### Ürdün - Arjantin



## Kaynakça