Laodicea ad Mare

**Laodicea** () antik Suriye'de Roma İmparatorluğu'nun bir liman kenti ve önemli bir kolonisidir, modern Lazkiye şehrinin yakınındaydı. **Suriye'de Laodicea** olarak da anılırdı. Septimius Severus döneminde Roma Suriye'sinin ve MS 528-637 yılları arasında Doğu Roma eyaleti Theodorias'ın başkentiydi.

## Tarih

Fenikelilerin Ramitha kenti, Yunanlıların Leukê Aktê veya "beyaz sahil" olarak adlandırdıkları, bugünkü Lazkiye limanının bulunduğu kıyı bölgesinde yer alıyordu. Laodicea, adını MÖ dördüncü yüzyılda Selefkî İmparatorluğu'nun yönetimi altında kurulduğunda almıştır: I. Seleukos Nikator tarafından annesi Laodice'nin onuruna verilmiştir. Şehir daha sonra 636 yılında Arapların şehri fethetmesine kadar Romalıların elinde kalmıştır.

Romalı Pompeius, MÖ 64 yılında şehri Ermeni Kralı II. Tigran'dan alarak tüm Suriye'yle birlikte fethetmiş ve daha sonra Jül Sezar şehri "özgür polis" ilan etmiştir. Augustus döneminde bazı Romalı tüccarlar şehre yerleşmek için taşındılar, ancak şehir kültürel olarak her zaman "Yunan" etkisinde kalmıştır. Romalılar limanda, Antik Levant'ın en iyilerinden biri olarak ünlenen bir "Pharum" inşa ettiler; daha sonra Güney Anadolu'dan Berytus ve Şam'a doğru bir Roma yolu oluşturdular ve bu da Laodicea limanından geçen ticareti büyük ölçüde geliştirdi.

Liman çevresindeki tepelerde üretilen ve imparatorluğun her tarafına ihraç edilen şaraplar sayesinde şehir büyük bir ekonomik refaha kavuştu. Kent tekstil ürünleriyle ünlüydü. Yahudiye kralı Hirodes, şehre bir su kemeri inşa ettirdi. Laodicea erken Roma döneminden itibaren sikkeler basmıştır, ancak en ünlüleri Severus zamanına aittir.

Birinci yüzyılda Laodicea 'da önemli sayıda Yahudi nüfusu yaşıyordu. Birinci Yahudi-Roma Savaşı sırasında Legio VI Ferrata, komşu Yahudiye'deki isyanı bastırmak için toplanan daha büyük bir orduya katılmadan önce, kışlık karargahı olarak hizmet veren şehirde konuşlanmıştı.

MS 194 yılında, Roma'nın üçüncü yüzyıldaki imparatorluk hanedanlarından Severus Hanedanı döneminde, İmparator Septimius Severus şehre "Metropolis" ünvanını verdi ve daha sonra "Roma Kolonisi" olarak anılacak olan Laodicea'ya *Ius Italicum* (imparatorluk vergilerinden muafiyet) hakkını tanıdı. Septimius Severus döneminde şehir güçlendirildi ve birkaç yıl boyunca Roma Suriye'sinin başkenti yapıldı: bu dönemde Laodicea yaklaşık 40.000 nüfuslu bir şehir haline geldi ve hatta bir hipodromu bile vardı.

I. Konstantin'den sonra kentte Hristiyanlık hakim din haline geldi ve Laodicea'da, özellikle Bizans döneminde, çok sayıda piskopos ekümenik konseylere katıldı. Sapkın Apollinarus, 4. yüzyılda Laodicea'nın piskoposuydu. O dönemde şehir tamamen Hıristiyandı ancak az sayıda Yahudi yaşıyordu.

MS 494 yılında meydana gelen bir deprem şehre zarar verdi ve ardından I. Justinianus, altıncı yüzyılın başlarında Laodicea'yı Bizans eyaleti " Theodorias "ın başkenti yaptı. Laodicea, Arap fethine kadar bir asırdan fazla başkent olarak kaldı.

Aziz Pavlus Laodikya'yı ziyaret etti ve şehirdeki ilk Hristiyan cemaati kurdu. Laodicea piskoposlukları yavaş yavaş önem kazandılar ama her zaman Antakya patriği'nin yönetimi altındaydılar.

## Kaynakça

* Butcher, Kevin. *Roman Syria and the Near East* Getty Publications. Los Angeles, 2003  (https://books.google.com/books?id=YJPn3-rRjC0C&pg=PA230)
* Ross Burns. *Monuments of Syria: A Guide*. Publisher I.B.Tauris. New York, 2009