Hikaye ve Motor

"**Hikaye ve Motor**" (özgün adıyla "**The Story & the Engine**"), Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi *[[Doctor Who]]*nun 15. sezonunun beşinci bölümüdür. Inua Ellams tarafından yazılan bölümün yönetmenliğini Makalla McPherson üstlenmiştir. Bölüm, 10 Mayıs 2025'te BBC iPlayer, BBC One ve Disney+ platformunda yayımlandı.

## Konu
On Beşinci Doktor ve Belinda Chandra, 2019'daki Lagos, Nijerya'ya gelir. Doktor, berber dükkânı işleten arkadaşı Omo'yu ziyaret etmek ister ve Belinda TARDIS'te kalırken kendisi dışarı çıkar. Doktor, Omo'nun ve birkaç kişinin kaybolduğunu öğrenir ve dükkâna girince içeride kapana kısılır. Omo, "Berber" olarak bilinen gizemli bir figürün dükkânın kontrolünü ele geçirdiğini ve kaybolan adamları bir motoru çalıştırmak için hikâyeler anlatmaya zorladığını açıklar. Berber, Doktor'u tanıyan ama adını bilmediği Abby adında bir kadınla birlikte çalışmaktadır.

Omo, Berber'e Doktor'dan bahsetmiştir; bu durum Doktor'u rahatsız eder. Doktor dükkândan kaçmak için kapıyı açmayı dener ama neredeyse aşağı düşer; çünkü berber dükkânının, devasa bir ağın üzerinde yürüyen kocaman bir örümceğin sırtında olduğu ortaya çıkar. Berber, dükkânın hem Lagos'ta hem de bu örümceğin sırtında var olduğunu ve yalnızca kendisi ile Abby'nin dükkândan çıkabildiğini söyler. Ardından Belinda da gelir ve o da içeride kapana kısılır. Doktor, Berber'i kimliğini açıklaması için kışkırtır; Berber ilk başta birçok mitolojik karakterin gerçek kimliği olduğunu söyleyerek yalan söylese de, sonrasında hikâyeleri anlatıp koruyarak pek çok mitolojik karaktere yardım etmiş bir hikâye anlatıcısı olduğunu açıklar. Berber, bu hikâyeleri "Nexus" adını verdiği bir ağda depolamıştır. Ancak Nexus o kadar iyi işlemiştir ki, mitolojik karakterler sonunda onu ağdan dışlamıştır. Doktor, Abby'nin aslında Anansi'nin kızı Abena olduğunu fark eder. Doktor, kaçak olduğu rejenerasyonundayken Abena'yı terk etmiştir ve Abena da bu nedenle Berber'le iş birliği yaparak intikam almak istemiştir.

Berber, Nexus'un merkezine ulaşarak mitolojik karakterleri ağdan tamamen koparmayı planladığını açıklar. Bu, karakterlerin ölmesi anlamına gelirken, insan kültürünün de büyük ölçüde bozulmasına neden olacaktır. Ancak Abena fikrini değiştirir ve Doktor'un saçını örer. Bu örgüleri, motorun güç kaynağının merkezine giden bir harita şeklinde yapmıştır. Güç kaynağı merkezine varan Doktor ve Belinda, motorun kalbini yeniden yapılandırarak motoru Doktor'un kendi "sonsuz hikâyesi"yle çalıştırmasına olanak tanırlar; fakat enerji çok güçlü gelir ve motor kendini yok etmeye başlar. Doktor, Berber'i içerideki insanları serbest bırakmaya ikna eder ve ardından onun da kaçmasına yardım eder. Motor yok olur ve berber dükkânı normale döner.

Kaybolan adamlar rsevdiklerine geri döner, Omo özür diler ve Doktor'la barışır. Omo emekli olur ve dükkânın işletmesini Berber’e devreder. Abena ise kendi hayatını yaşamak üzere yola çıkar. Doktor ve Belinda oradan ayrılırken, Doktor ona Omo ile nasıl tanıştığını anlatmaya başlar.

## Yapım
### Geliştirme
Bölümün senaryosu Inua Ellams tarafından yazıldı. Ellams bu işe ilk olarak dizinin başrol oyuncusu Ncuti Gatwa tarafından önerilmişti. Başlangıçta Ellams farklı bir bölüm fikri geliştirmişti, ancak daha sonra bölümün bir berber dükkânına odaklanması önerildi. Daha önce de bir berber dükkânında geçen *Barber Shop Chronicles* adlı bir tiyatro oyunu yazmış olan Ellams, her ne kadar bu oyunla bölümü birbirinden ayıran bağımsız ve farklı karakterlere sahip olsa da, temelde benzer fikirleri işledikleri için aralarında bir bağ olduğunu söyledi. Bölüm; kimlik, yerinden edilme ve kader temalarını işliyordu. Ellams’a göre bu bölüm, 2024'te yayımlanan "Nokta ve Küre" bölümüne bir "tamamlayıcı parça" niteliğindeydi. Bölümdeki düşman karakterin "fazla korkutucu" olup olmadığı konusunda endişeler de dile getirilmişti.

### Ekip

*Flashback* sahneleri hariç olmak üzere, bölüm tamamen BIPOC oyunculardan oluşan bir kadroya sahipti. Doktor'un on beşinci yüzünü oynayan Gatwa ve onun yol arkadaşı Belinda Chandra'yı oynayan Varada Sethu başrolde yer aldı. Ariyon Bakare, "berber" rolünde konuk oyuncu olarak yer alırken; Sule Rimi, berber dükkânının sahibi rolünü üstlendi. Stefan Adegbola, Jordan Adene ve Michael Balogun ise müşteri rollerindeydi. Michelle Asante, Abena karakterini canlandırdı. Bakare, karakterini mitolojiden Anansi ve incildeki Samson figürüne benzetmişti. Rimi ve Balogun, daha önce Ellams'ın yazdığı *Barber Shop Chronicles* adlı tiyatro oyununda birlikte çalışmışlardı. Ayrıca Rimi, 2005'te yayımlanan "Aliens of London" adlı *Doctor Who* bölümünde UNIT üyesi olarak, 2015'te yayımlanan "The Woman Who Lived" bölümünde ise Leandro rolüyle yer almıştı.

Ellams, bölümde cameo olarak göründü; bu fikir, bir toplantı sırasında "şaka yollu" yaptığı bir önerinin gerçek olmasıyla doğmuştu. Jo Martin, Kaçak Doktor rolünü tekrar canlandırdı. Bölüm, Doktor'un etnik kökenini incelediği için; dizi sorumlusu Russell T Davies, "Jo Martin'in eksikliğinin hissedildiğini", onu "tanımak" ve "hâlâ onun var olduğunu" göstermek istediğini söyledi. Ayrıca, Doktor'u daha önce canlandıran tüm oyuncuların görüntüleri de arşiv görüntüsü olarak bölümde kullanıldı. Konuk oyuncu kadrosunun geri kalanında Adrian Pang ve Anita Dobson yer aldı. Sienna-Robyn Mavanga-Phipps, "Uzay Bebekleri" (2024) bölümünde tanıtılan Poppy karakterini kısa süreliğine yeniden canlandırdı; karakterin Belinda'ya görünmesi bölümde açıklanmadı. Nijerya pazarı sahnesi için seksen figüran kullanıldı.

### Çekimler

Bölümün yönetmenliğini Makalla McPherson üstlendi. Yapım ekibi, ilk başta hikâyenin geçtiği yer olan Lagos, Nijerya'da gerçekten çekim yapmayı düşünse de, tüm ekibin oraya seyahat etmesi fazla maliyetli bulundu. Bunun yerine, Cardiff'teki Wolf Studios Wales'te bir ses sahnesine özel set inşa edildi. Ancak, bölümün açılışında kullanılan drone görüntüleri Lagos'ta çekildi.

Nijerya pazarı sahnesi, 19 Şubat 2024'te Wolf Studios'ta çekildi. Bu sahne için yalnızca bir günlük çekim süresi ayrıldı; ardından ses sahnesi, berber dükkânının dışı ve ara sokaklara dönüştürülmeye başlandı. Berber dükkânının arka kısmı ve motor odası, ayrı bir ses sahnesinde inşa edildi. Dekorların, saç stillerinin ve konuşulan dillerin otantik biçimde temsil edilmesi için, yapımın çeşitli alanlarında birden fazla Nijeryalı danışman görev aldı.

## Yayımlanma ve tepkiler

### Yayımlanma
"Hikaye ve Motor", 10 Mayıs 2025'te aynı anda Birleşik Krallık'ta Batı Avrupa Yaz Saati'ne (BST) göre 08.00'da BBC iPlayer'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Pasifik Zaman Dilimi'ne göre 12.00'da Disney+ platformunda yayımlandı. Daha sonra aynı gün BST'ye göre 19.10'da BBC One'da yayımlandı. Disney ayrıca bölümün uluslararası dağıtımını da üstlendi.

### Reytingler
Bölüm, yayımlandığı gece 1,59 milyon seyirci tarafından izlenerek önceki bölüme göre izlenme sayısında artış gösterdi.

### Eleştiriler
*[[Den of Geek]]* için yazan Stefan Mohamed, bölüme olumlu eleştiri yaptı; Doktor'un ırkının kullanılma biçimini, Ellams'ın yazımını, bölümün mekânlarını ve benzersiz atmosferini övdü ancak bölümün fazla karmaşık fikirler içerdiğini ve belirgin bir risk duygusunun eksik olduğunu eleştirdi. *[[GamesRadar+]]* için yazan Will Salmon, bölümü "bu dizinin yıllardır ürettiği en özgün ve iddialı bölümlerden biri" olarak nitelendirdi ve bölümün hikâyesini anlatma biçimini öne çıkardı. *[[IGN]]*den Robert Anderson, bölümün hikâyesi ve konusunu öne çıkarırken, bölümün mitolojik karakterlere olan bağımlılığını eleştirdi; son bölümlerde çok fazla mitolojik varlık kullanıldığı için bu unsurun fazla kullanıldığını düşündüğünü belirtti. *[[Bleeding Cool]]*dan Adi Tantimedh, bölümü övdü; Bakare'nin performansını, bölümün benzersiz sunumunu ve Doktor'un karakterizasyonu ile yazımını özellikle beğendiğini vurguladı.

*[[Newsweek]]* için yazan Ryan Woodrow, bölümün son kısmından keyif aldığını belirtirken, bölümün daha dar bir odaklanmaya ihtiyaç duyduğunu düşündüğünü, risklerin bölümün ortasına kadar iyi tanımlanmadığını, bunun da izleyicileri kafa karışıklığına uğratabileceğini ve dükkânda mahsur kalan adamların riskler belirginleştiğinde arka planda kaldığını ifade etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*