Michael Parenti

**Michael John Parenti** (30 Eylül 1933 - 24 Ocak 2026), akademik ve popüler konularda yazılar kaleme alan Amerikalı bir siyaset bilimci, tarihçi ve kültür eleştirmenidir. Parenti, üniversitelerde dersler vermiş ve çeşitli siyasi görevlerde bulunmuştur. Marksist yazıları ve konferanslarıyla tanınan Michael Parenti, Amerikan solunun önde gelen entelektüellerinden biridir.

## Eğitimi ve kişisel yaşamı
Michael Parenti, New York'un East Harlem semtinde, İtalyan-Amerikan işçi sınıfına mensup bir ailenin çocuğu olarak büyüdü. Parenti, liseden mezun olduktan sonra birkaç yıl çalıştı. Daha sonra eğitimine devam ederek City College of New York'tan lisans, Brown Üniversitesi'nden yüksek lisans ve Yale Üniversitesi'nden siyaset bilimi alanında doktora derecesi aldı. Son yıllarda evini Berkeley, Kaliforniya'ya taşıyan Parenti, aynı zamanda akademisyen, yazar ve gazeteci Christian Parenti'nin babasıdır.

## Kariyeri
Doktorasını tamamladıktan sonra Parenti, Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi de dahil olmak üzere çeşitli yüksek öğretim kurumlarında siyaset bilimi ve sosyal bilimler dersleri verdi. Mayıs 1970'te Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi'nde doçentken, Kent State'teki silahlı saldırıları ve devam eden Vietnam Savaşı'nı protesto eden bir mitinge katıldı. Miting sırasında eyalet polisleri tarafından ciddi şekilde dövüldü ve ardından iki gün boyunca bir hücrede tutuldu. Parenti, ağırlaştırılmış darp (bir eyalet polisine karşı), düzensiz davranış ve tutuklanmaya direnmekle suçlandı. Kefaletle serbest bırakıldıktan sonra, Eylül ayında Vermont Üniversitesi'nde (UVM) yeni bir öğretim görevine başladı. Bir sonraki ay, yargıç karşısına çıkmak üzere Illinois'e geri döndü. Birçok tanığın Parenti'yi temize çıkarmasına rağmen, yargıç onu üç suçtan da suçlu buldu. Parenti, yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

Bu olay, Parenti'nin profesörlük kariyerini fiilen sona erdirdi. Aralık 1971'de, UVM bölümünün oybirliğiyle öğretim sözleşmesini yenileme kararı almasının ardından, UVM mütevelli heyeti ve muhafazakar eyalet yasa koyucuları devreye girerek Parenti'nin "profesyonel olmayan davranışlarını" gerekçe gösterip sözleşmenin yenilenmemesi yönünde oy kullandı. UVM fakültesindeki görevini sürdürme mücadelesi 1972'nin başlarına kadar devam etti, ancak sonuçta buradaki pozisyonunu kaybetti.

Sonraki yıllarda kalıcı bir öğretim görevi bulamadı. Başvurduğu üniversitelerdeki arkadaşlarından, solcu görüşleri ve siyasi aktivizmi nedeniyle reddedildiğini öğrendi. Hayatının bu dönemini, *Dirty Truths* dergisinde yayımlanan *"Struggles in Academe: A Personal Account"* başlıklı makalesinde anlattı. ABD yükseköğretimindeki siyasi ortodoksluk sorununu ise 1995 tarihli *Against Empire* (*İmparatorluğa Karşı*) adlı kitabının *"The Empire in Academia"* (*Akademide İmparatorluk*) bölümünde ele aldı. Parenti, profesör olarak düzenli bir gelir elde edemediği için kendini tam zamanlı olarak yazarlığa, topluluk önünde konuşmalara ve siyasi faaliyetlere adadı.

1974'te Vermont'ta demokratik sosyalist Liberty Union Partisi'nin adayı olarak ABD Temsilciler Meclisi seçimlerine katıldı ve %7,1 oy alarak üçüncü sırada yer aldı. Vermont'ta geçirdiği yıllar boyunca Parenti, Bernie Sanders ile yakın bir arkadaşlık kurdu. Ancak ikili, daha sonra Sanders'ın NATO'nun Yugoslavya'yı bombalamasına verdiği destek nedeniyle yollarını ayırdı.

Parenti, 1980'lerde Washington, D.C.'deki Politika Çalışmaları Enstitüsü'nde misafir araştırmacı olarak görev yaptı. 2003 yılında Caucus for a New Political Science tarafından kendisine Kariyer Başarı Ödülü verilmiştir. 2007 yılında, ABD Temsilcisi Barbara Lee tarafından kendisine Özel Kongre Tanıma Sertifikası verildi.

12 yıl boyunca Project Censored'de hakem olarak görev yaptı. Ayrıca, Independent Progressive Politics Network (Bağımsız İlerici Politika Ağı) ve Education Without Borders (Sınırlar Olmadan Eğitim) gibi kuruluşların danışma kurullarında görev almakta; *New Political Science* ve *Nature, Society and Thought* gibi dergilerin danışma yayın kurullarında yer almaktadır.

Parenti, *To Kill a Nation: The Attack on Yugoslavia* kitabında ABD ve müttefiklerinin Slobodan Milošević ve Sırbistan Sosyalist Partisi'ni şeytanlaştırma çabalarını eleştirdi ve bu durumu kınadı. 2003 yılında Parenti, Uluslararası Slobodan Milošević'i Savunma Komitesi'nin ABD Ulusal Bölümü'nün başkanlığını üstlendi. Komite, Milošević'in 2002 yılında Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (ICTY) başlayan savaş suçları davasının sona erdirilmesini savunmak amacıyla kurulmuştur.

## Yayınlanmış çalışmaları
Parenti'nin yazarlık kariyerindeki ilk önemli eseri, *Democracy for the Few*'dir. İlk olarak 1974 yılında yayımlanan kitap, o tarihten bu yana dokuz baskı yapmış ve üniversitelerin siyaset bilimi derslerinde ders kitabı olarak kullanılmıştır. *Democracy for the Few*, özellikle ekonomik güç ile siyasi güç arasındaki ilişkiye odaklanarak Amerikan hükûmetinin işleyişini eleştirel bir bakış açısıyla analiz eder.

Genel olarak, Parenti'nin kitapları ana akım yayınlarda değerlendirilmemiştir. Bunun tek istisnası, *Inventing Reality: The Politics of the Mass Media* (1986) adlı kitabıdır. Bu kitap, birçok akademik dergi tarafından incelenmiş ve Michael Pollan tarafından ''The New York Times''<nowiki/>'da değerlendirilmiştir Pollan, şöyle yazmıştır: *"Yazılı ve görsel basında yer alan bir düzine önemli haberdeki muhafazakâr önyargı kalıplarını belgeleyen Inventing Reality, haber medyasına yönelik sağdan gelen eleştiri bombardımanına karşı değerli bir çürütme sunuyor. Ne yazık ki, Bay Parenti bu önyargıyı açıklarken o kadar basit ve doktriner ki, kitabının kolayca göz ardı edilmesine neden oluyor."* Eleştirmen, yazarın *"basını öylesine geniş ve Marksist bir çerçeveye oturtuyor ki, pek çok ayrıntıyı göz ardı ediyor. Örneğin, Vietnam ve Watergate dönemlerinde olduğu gibi cesaret ve bağımsızlık dönemlerini yeterince açıklayamıyor."* Editöre Mektup olarak yayımlanan eleştiriye verdiği yanıtta Parenti, Pollan'ın olumsuz değerlendirmesine itiraz etti.

Parenti, kitle iletişim araçlarını incelemeye *Make-Believe Media: The Politics of Entertainment* (1992) adlı kitabıyla devam etti. Kitap, Parenti'ye göre, *"militarizm, emperyalizm, ırkçılık, cinsiyetçilik, otoriterlik ve diğer demokratik olmayan değerleri destekleyen imaj ve temaları yayan"* çok sayıda popüler film ve TV programını analiz eder. Parenti, işçi sınıfı insanlarının ve sendikaların medyada kötü bir şekilde tasvir edildiğini savunuyor ve büyük stüdyoların *"izleyicilere istediklerini verdiği"* fikrine karşı çıkıyor. Matthew Alford'un 2010 tarihli *Reel Power: Hollywood Cinema and American Supremacy* adlı kitabına yazdığı önsözde Parenti, *Make-Believe Media*'daki bazı argümanlarını tekrarladı. Diğer solcu yazarlar da onun medya eleştirilerinden önemli ölçüde etkilenmiştir.

Kitle iletişim araçlarının toplumdaki rolüne olan ilgisinin yanı sıra Parenti, kültürel konularda da düzenli olarak makaleler ve kitaplar yayımlamıştır. Örneğin, *"Reflections on the Politics of Culture"* adlı çalışmasında, Antonio Gramsci'nin *"kültürün büyük ölçüde toplumsal düzen içindeki mevcut hegemonik düzenlemeleri yansıttığı ve bazı çıkarları diğerlerine göre daha güçlü bir şekilde desteklediği"* görüşünü yeniden ele almıştır. Parenti, bu fikri *Land of Idols*, *Superpatriotism*, *The Culture Struggle* ve *God and His Demons* adlı kitaplarında daha da derinleştirmiştir.

Dirty Truths: Reflections on Politics, Media, Ideology, Conspiracy, Ethnic Life and Class Power (1996) Parenti'nin en geniş kapsamlı yazı dizisini içermektedir. JFK suikastı üzerine yazdığı iki makalede, resmi hükûmet anlatısına şüpheyle yaklaşanlara hak vererek Noam Chomsky gibi solcularla arasındaki mesafeyi açmıştır. Aynı zamanda “Soldaki Komplo Fobisi” olarak adlandırdığı şeyi de incelemektedir. Dirty Truths otobiyografik eskizler ve şiirlerle sona ermektedir.

Parenti'nin 1997 tarihli kışkırtıcı kitabı Blackshirts and Reds: Rational Fascism and the Overthrow of Communism (Akılcı Faşizm ve Komünizmin Yıkılışı) adlı kitabı, 1920'ler ve 30'lardaki Avrupa faşizminin ideolojik temellerini ve neofaşizm olarak vücut bulmuş hallerini inceleyerek başlıyor. Ardından, Sovyetler Birliği ve diğer komünist ülkeleri refleksif kınamalardan koruyarak, bu ülkelerin kapitalist ülkelere göre, örneğin daha az ekonomik eşitsizlik sağlayarak, bir dizi avantaja sahip olduğunu savunarak tartışmalı bir pozisyon alıyor. Yaklaşımını Blackshirts and Reds'in Önsöz'ünde özetlemektedir:

Daha sonra Sovyetler Birliği'nin “iyi bilinen eksikliklerinin ve adaletsizliklerinin” Rus İç Savaşı, Nazi liderliğindeki çok uluslu işgal ve Doğu Bloku'na yönelik askeri olmayan kapitalist müdahale biçimleriyle daha da kötüleştiğini savunmaktadır. Dahası, “saf sosyalistlerin” ve “sol antikomünistlerin” Sovyet modelinde uygulanan “kuşatma sosyalizmine” karşı uygulanabilir bir alternatif belirlemede başarısız olduklarını ifade etmektedir. Blackshirts and Reds, 20. yüzyıl sosyalizminin nadir görülen bir savunmasını yaparak anarşist ve sol yayınlardan sert tepkiler topladı.

## Kitapları

* *The Anti-Communist Impulse* (1969) 
* *Trends and Tragedies in American Foreign Policy* (1971) 
* *Democracy for the Few* (1st edition 1974, 9th edition 2010) 
* *Ethnic and Political Attitudes: A Depth Study of Italian Americans* (1975) 
* *Power and the Powerless* (1978) 
* *Inventing Reality: The Politics of the Mass Media* (1st edition, 1986) 
* *The Sword and the Dollar: Imperialism Revolution and the Arms Race* (1989) 
* *Inventing Reality: The Politics of News Media* (2nd edition, 1992) 
* *Make-Believe Media: The Politics of Entertainment* (1992) 
* *Land of Idols: Political Mythology in America* (1993) 
* *Against Empire* (1995) 
* *Dirty Truths* (1996) 
* *Blackshirts and Reds: Rational Fascism and the Overthrow of Communism* (1997) 
* *America Besieged* (1998) 
* *History as Mystery* (1999) 
* *To Kill a Nation: The Attack on Yugoslavia* (2000) 
* *The Terrorism Trap* (2002) 
* *The Assassination of Julius Caesar: A People's History of Ancient Rome* (2003) 
* *Superpatriotism* (2004) 
* *The Culture Struggle* (2006) 
* *Contrary Notions: The Michael Parenti Reader* (2007) 
* *God and His Demons* (2010) 
* *The Face of Imperialism: Responsibility-Taking in the Political World* (2011) 
* *Waiting for Yesterday: Pages from a Street Kid's Life* (2013) 
* *Profit Pathology and Other Indecencies* (2015) 
* *Quotations From Michael Parenti* (2024)

## Ayrıca bakınız

* Slavoj Žižek
* Richard D. Wolff
* Noam Chomsky
* Yanlış bilinç
* Totalitarizm
* Anti anti-komünizm

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Michael Parenti Political Archive maintained by Michael Parenti as viewed on August 26, 2021, Internet Archive.
* 
*