open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Höllükleme

**Höllükleme,** höllük veya öllük olarak bilinen özel olarak hazırlanmış toprağın yeni doğan bebeklerin altına serilerek kundaklanması işlemidir. Geleneksel olarak bebek bezinin yerine kullanılmaktaydı. Bununla beraber bebeğin yalıtılarak sıcak kalması için, hareket kısıtı olan lohusa anne için ve toprak tozunun pudra şeklinde uygulanarak pişiğin tedavisi için de kullanıldığı düşünülmektedir.

#### Höllük Toprağı
Höllük toprağı, genellikle, alüvyonlarından veya özel bölgelerden elde edilen yüksek miktarda asbest ve diğer mineralojik unsurlar içeren toprağın elenmesi, temizlenmesi ve ısıtılması ile elde edilir. Bu toprak; bebeğin alt kısmına, kalça ve bacak arasına yerleştirilir ve bebek bir bezle sarılır.

#### Yaygınlık
Bebek bezi, sabun ve diğer hijyen ürümlerine erişimin olmadığı (veya çok kısıtlı) olduğu dönemlerden kalma eski bir uygulama olmasına rağmen, halen kırsal kesimlerde benzer amaçlarla uygulandığı raporlanmaktadır. Türkiye'de yapılan bir araştırmaya göre her 100 anneden 6'sı bebeklerini höllüklediğini belirtmiştir. Malatyada yapılan başka bir çalışmada höllük kullanan annelerin oranı %25 olarak raporlanmıştır.

## Riskler
**Asbest Maruziyeti:** Höllük toprağının en önemli bileşenlerinden biri olan asbest, dünya sağlık otoriteleri tarafından bilinen bir kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. Toprak parçacıklarının solunması, özellikle gelişmekte olan akciğerlere sahip bebeklerde ileriki yaşlarda akciğer kanseri, mezotelyoma ve asbestozis gibi ciddi solunum yolu hastalıklarının riskini ciddi oranda artırır.

**Bakteriyel Enfeksiyonlar:** Toprağın içinde tetanoz (Clostridium tetani) gibi bakteriler ve diğer zararlılar bulunabilir. Toprağın ısıtılması, bu bakterileri, sporları ve zararlıları tamamen yok etmek için yeterli olmayabilir. Bu bakteri, mantar, protozoa ve parazitler; bebeklerde ve lohusa annelerde ölümcül olabilen enfeksiyonlara yol açabilir. Özellikle Eschericia coli, Staphylococcus aureus, Clostridium botulinum, Streptococcus pyogenes, Bacilluscereus, Klebsiella spp, Pseudomonas aeruginosa, Clostridium tetani, Clostridium perfiringes, Giardia intestinalis ve Enterobacter spp gibi patojenlerle ciddi enfeksiyonlar bildirilmektedir. 2006 tarihli bir araştırmada hastaneye tetanik kasılma şikayeti, beslenmede azalma şikayeti, sarılık sikayeti ile gelen 3 yeni doğan bebek; höllükleme uygulaması nedeniyle sırasıyla neonatal tetanoz, E coli enfeksiyonu ve S aureus omfaliti tanıları almıştır. Olgulardan ikisi ex ile sonuçlanmıştır.

**Yanık ve Fiziksel Yaralanma:** Isıtılan toprağın sıcaklığının tam olarak ayarlanamaması, bebeğin hassas cildinde ciddi yanıklara neden olabilir. bebeğin aşırı sıkı kundaklanması, kalça ekleminin gelişimini olumsuz etkileyebilir, kalça çıkığına ve diğer ortopedik bozukluklara sebep olabilir.

Günümüzde höllükleme, bu ciddi sağlık riskleri nedeniyle sağlık uzmanları tarafından kesinlikle önerilmeyen bir uygulamadır.

## Kaynakça
Daçya Limesi

**Dakya Limesi**, MS 2. yüzyılın başlarından kalma, Roma şehri Daçya'nın sınırlarında bulunan surlar ve birbirine bağlı Roma kaleleri topluluğuna verilen genel bir modern terimdir (bkz. Limes (Roma İmparatorluğu)). 2024 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak listelenmiştir. Yaklaşık 1.000 km uzunluğunda olan bu yapılar şunları içeriyordu:

* Olt Nehri'nin doğu yakasındaki Alutanus Limesi 
* Porolissensis Limesi
* Eflak'taki Transalutanus Limesi
* Köstence ile Tuna Nehri arasında yer alan Trajan Duvarı şunları içerir:
** Moldova'daki Tuna Deltası'nın hemen kuzeyindeki Aşağı Trajan Duvarı
** Her ne kadar Roma dönemi olduğu şüpheli olsa da, Prut'tan Dinyester nehirlerine kadar uzanan Orta Moldova'daki Yukarı Trajan Duvarı.
* Konstantin Surları veya Eflak'taki Brazda lui Novac de Nord, yaklaşık M.S. 330 yılından kalma ve 300 km uzunluğundadır.

Bu "duvarlar"ın çoğu Antoninus Duvarı'na benzer şekilde 3 m yüksekliğinde ve 2 m genişliğinde toprak setlerden oluşuyordu.

## Kaynakça
Panama'nın Transistmik Sömürge Rotası

**Panama'nın Transistmik Sömürge Rotası**, Panama'da yer alan bir Dünya Mirası Alanı'dır. Altı alandan oluşmaktadır. Bunlardan Panama Şehri ile Portobelo ve San Lorenzo surları 1980 yılında Dünya Mirası ilan edilen alanın da bir parçasıdır. Diğer alanlar ise Cruces Yolu (iki bölüm) ve Kraliyet Yolu'dur. Bunlar, 16. ve 19. yüzyıllar arasında İspanyollar tarafından Atlantik ve Pasifik okyanuslarını birbirine bağlamak için inşa edilen yolların bir parçasını oluşturmaktadır.

## Kaynakça
Aleksandr İyas

**Aleksandr İvanoviç İyas** (; d. 9 Ekim 1869, Loviisa – ö. 11 Ocak 1915, Mahabad), Fin asıllı Rus albay ve diplomattır. 1889'da İmparatorluk ordusuna katıldı. 1912-1915 yılları arasında, Kaçar Devleti'ne bağlı Mahabad şehrinde Rusya'nın konsolosu olarak görev yaptı. İyas, I. Dünya Savaşı'ndaki İran Cephesi'nde, Osmanlı askerlerinin Mahabad kentine saldırısı sırasında öldürüldü.

## Kaynakça
Fileto

**Fileto** balık ve hayvanın kesilmiş kemiksiz et parçasıdır. Filetolar genellikle birçok mutfakta ana malzemelerden biridir ve birçok yemeklerde kullanılır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Bonfile
* Pirzola
* Biftek
* Balık filetosu
* Steak
Kuzey Apeninler'deki Evaporitik Karstlar ve Mağaralar

**Kuzey Apeninler'deki Evaporitik Karstlar ve Mağaralar**, İtalya'da yer alan bir Dünya Mirası Alanı'dır. Bu alan, evaporit karst içeren dört alan, Triyas anhidrit içeren iki alan ve Messinyen alçı taşı içeren iki alandan oluşmaktadır. Bölgede çok çeşitli karst özellikleri sergileyen ve nadir mineraller içeren 700'den fazla mağara bulunmaktadır. Bu mağaralar, çoğu nesli tükenmekte olan birçok bitki türünün de yaşam alanıdır.

## Kaynakça
Finlandiya Ulusal Müzesi

**Finlandiya Ulusal Müzesi** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir müzedir. Müze, 1916 yılında kurulmuş olup Mannerheimintie üzerinde yer almaktadır.

Müze, Taş Devri'nden günümüze Finlandiya tarihini, nesneler ve kültürel tarih aracılığıyla sunmaktadır. Müze binası şu anda yenileme ve genişletme projesi nedeniyle kapalıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Arşimet'in Pençesi

**Arşimet'in Pençesi** (, *harpágē*; 'kapan', **demir el** olarak da bilinir), Siraküza surlarının denize bakan kesimini amfibi saldırılara karşı savunmak için Arşimet tarafından tasarlanmış antik bir silahtı. Kesin yapısı belirsiz olsa da, antik tarihçilerin anlatımlarında, saldıran bir quinquereme'yi pruvasından kaldırabilen, kancalı bir vinç türü olarak tanımlanmaktadır. Pençe serbest bırakıldığında gemi, kayalara veya aşağıdaki suya düşerek kaçınılmaz olarak alabora oluyordu ve dahi bu makine, sözümona mürettebatı denize fırlatacak kadar güçlü bir şekilde tekneleri sallayabilirdi.

Bu makineler, MÖ 214'te Roma Cumhuriyeti'nin Marcus Claudius Marcellus komutasındaki 60 quinqueremeden oluşan bir filoyla Siraküza'ya saldırdığı İkinci Pön Savaşı sırasında önemli bir rol oynadı. Roma filosu karanlık çökünce şehir surlarına yaklaştığında, makineler konuşlandırıldı, birçok gemiyi batırdı ve saldırıyı kargaşaya sürükledi. Livius gibi tarihçiler, Roma'nın verdiği ağır kayıpların bu makinelere ve Arşimet tarafından tasarlanan mancınıklara dayandığını ileri sürdü.

Bu buluşun olabilirliği, 1999'da BBC'nin *Secrets of the Ancients* dizisinde ve 2005'in başlarında Discovery Channel'ın *Superweapons of the Ancient World* dizisinde test edildi. *Superweapons*'ın yapımcıları, Arşimet hakkında bilinenler göz önüne alındığında gerçekçi bir tasarım yapıp uygulamakla görevli bir grup mühendisi bir araya getirdi. Yedi gün içinde yaratımlarını test edebildiler ve bir Roma gemisinin maketini batıracak biçimde devirmeyi başardılar. Bu, Pençe'nin varlığını kanıtlamasa da, mümkün olabileceğini gösterir.

## Ayrıca bakınız

* Kategori:Antik silahlar
* Yunan ateşi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 

## Dış bağlantılar

* Pençe operasyonunun ölçekli modelleri
* BBC Antik Çağ Sırları: Pençe
Beriah Wilkins

**Beriah Wilkins** (10 Temmuz 1846 - 7 Haziran 1905) Amerikalı bir politikacı ve İç Savaş gazisiydi ve 1883'ten 1889'a kadar Ohio'dan ABD Temsilcisi olarak üç dönem görev yaptı.

## Biyografi
Richwood, Ohio yakınlarında doğan Wilkins, Marysville, Ohio'daki ortak okullara gitti. Amerikan İç Savaşı sırasında, 2 Mayıs 1864'te Yüz Otuz Altıncı Alay, Ohio Gönüllü Piyade Alayı, H Bölüğü'ne er olarak kaydoldu ve 31 Ağustos 1864'te şerefli terhis edilene kadar görev yaptı. Ardından Uhrichsville, Ohio'da bankacılık yaptı. 1880 ve 1881'de Ohio Senatosu üyesi oldu ve 1882'de Demokrat Parti Merkez Komitesi üyesi olarak görev yaptı.

### Kongre
Wilkins, Kırk sekizinci, Kırk dokuzuncu ve Elliinci Kongrelere Demokrat olarak seçildi (4 Mart 1883 - 3 Mart 1889). Bankacılık ve Para Birimi Komitesi'nin (Ellinci Kongre) başkanlığını yaptı.

### Daha sonraki kariyeri ve ölümü
Kongre hizmetinden sonra Wilkins Washington, DC'ye yerleşti. 1889'da *[[The Washington Post]]* gazetesinin çoğunluk hissedarı ve yayıncısı oldu ve daha sonra 1894'te gazetenin tüm hisse mülkiyetini satın aldı ve 7 Haziran 1905'te Washington, DC'deki ölümüne kadar editör olarak görev yaptı. Rock Creek Mezarlığı'na defnedildi.

## Kaynakça

Bu makale, Amerika Birleşik Devletleri Kongresi Biyografik Rehberi'nden kamuya açık materyal içermektedir.
Tasarım Müzesi (Helsinki)

**Tasarım Müzesi** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir tasarım müzesidir. Müze, 1873 yılında kurulmuş olup Kaartinkaupunki'de yer almaktadır.

Müze, endüstriyel tasarım, moda ve grafik tasarım da dahil olmak üzere hem Fin hem de yabancı tasarımların sergilenmesine ayrılmıştır. Müze binası ise 1895 yılında inşa edilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Spider Robinson

**Spider Robinson** (d. 24 Kasım 1948, Bronx), Kanadalı bilim kurgu yazarı. Sert bilimkurgu ve mizahi hikâyeleriyle birçok ödül kazanmıştır; bunlar arasında 1977 ve 1983 yıllarında kazandığı Hugo Ödülleri ile, eşi  Jeanne Robinson ile birlikte 1978 yılında kazandığı bir başka Hugo Ödülü de bulunmaktadır.

## Eserleri

### Callahan serisi
# *[[Callahan's Crosstime Saloon]]* (1977)
# *Time Travelers Strictly Cash* (1981)
# *[[Callahan's Lady]]* (1989)
# *Callahan's Secret* (1986)
# *The Callahan Touch* (1993)
# *Callahan's Legacy* (1996)
# *Callahan's Key* (2000)
# *Callahan's Con* (2003)

### Stardance serisi
# *[[Stardance]]* (1979)
# *[[Starseed]]* (1981)
# *[[Starmind]]* (1986)

### Deathkiller serisi
# *[[Mindkiller]]* (1982)
# *Time Pressure* (1987)
# *Lifehouse* (1997)

### Russell Walker serisi
# *[[Very Bad Deaths]]* (2004)
# *[[Very Hard Choices]]* (2006)

### Diğer romanları
# *[[Telempath]]* (1976)
# *[[Night of Power]]* (1985)
# *[[The Free Lunch]]* (2001)
# *[[Variable Star]]* (2006)

## Kaynakça

## Bibliyografi
* 
* 

## Dış bağlantılar
* 
* Official website
* Bibliography on SciFan
* All of Spider Robinson's audio interviews on the podcast ''The Future and You'' 
* 
* The Stardance Project, a computer-generated film based on *Stardance*
* Jeanne Robinson's audio interviews on the podcast ''The Future And You''
Lego video oyunları listesi

1995'ten bu yana, Lego Grubu tarafından üretilen yapım sistemi olan Lego'ya dayanan çok sayıda ticari video oyunu piyasaya sürülmüştür. İkinci oyun olan *[[Lego Island]]* Mindscape tarafından geliştirilip yayınlandıktan sonra, Lego Grubu kendi bünyesindeki 2000'de Lego Software ve 2002'de Lego Interactive olarak yeniden adlandırılan Lego Media bölümü aracılığıyla oyunları kendisi yayınlamaya başladı. Bu bölüm ayrıca Electronic Arts ile ortak yayıncılık yaptıktan sonra kapandı. Eski Lego Interactive çalışanları, gelecekteki Lego oyunlarının yayıncılığı için Giant Interactive Entertainment adlı bir şirket kurdu. *[[Lego Star Wars: The Video Game]]*'in yayınlanmasının ardından, Giant şirketi Traveller's Tales ile birleşerek TT Games'i oluşturdu. TT Games, Kasım 2007'de Warner Bros. Games (WBG) tarafından satın alındı ve bu da WBG'yi Lego oyunlarının birincil yayıncısı haline getirdi.

## Orijinal oyunlar

## Lisanslı oyunlar

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İsa somunu

***İsa somunu*** (İngilizce: Jesus nut), Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Avrupa'da helikopterlerin ana rotorunu direğe tutturan **ana rotor tutma somunu** veya direk somunu için kullanılan bir argo terimdir. İlgili argo terim olan **İsa pimi,** tutma somununu sabitlemek için kullanılan kilit pimini ifade eder. Daha genel olarak, *İsa somunu* (veya *İsa pimi),* tek bir arıza noktası olan ve bozulması felaketle sonuçlanacak herhangi bir bileşeni ifade etmek için kullanılır; bu durumda geriye kalan tek şeyin İsa'ya dua etmek olduğu veya bileşenin öneminin İsa'nın Hristiyanlık için önemine benzetilebileceği ima edilir.

## Kökeni
"İsa somunu" terimi muhtemelen Vietnam Savaşı sırasında ABD askerleri tarafından ortaya atılmıştır. Bu çatışmada, ilk kez, klasik (uçuş deneyimi olan) paraşütçü birliklerine ait olmayan çok sayıda asker (çoğunlukla piyade), konuşlanma yerlerine hava yoluyla (helikopterle) nakledildi.

"İsa somunu" uçuş sırasında bozulursa, kırılırsa veya kaybolursa, ana rotor helikopterden ayrılır.

## Ayrıca bakınız

* Somun (teknik)
* Pim
* Helikopter rotor sistemi

## Kaynakça
Parlamento Binası (Finlandiya)

**Parlamento Binası** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan Finlandiya Parlamentosu'nun merkezi olan binadır. Bina, 7 Mart 1931 tarihinde inşa edilmiş olup Etu-Töölö'de Mannerheimintie üzerinde yer almaktadır.

## Tarihçe
1923 yılında, yeni bir parlamento binası için yer seçimi amacıyla bir yarışma düzenlendi. Günümüzde Mannerheimintie olarak bilinen yerin yanındaki Arkadianmäki tepesi, üzerine bina inşa edilebilecek en iyi yer olarak seçildi.

1924 yılında düzenlenen mimari yarışmayı, Borg–Sirén–Åberg firması *Oratoribus* (Latince "konuşmacılar için") adlı bir öneriyle kazandı. Önerinin hazırlanmasından esas olarak sorumlu olan Johan Sigfrid Sirén (1889-1961), Parlamento Binası'nın tasarımını üstlendi. Bina 1926–1931 yılları arasında inşa edildi ve 7 Mart 1931'de resmi olarak açıldı. O zamandan beri, özellikle Kış ve Devam savaşları sırasında, ülke siyasetinde birçok önemli ana sahne oldu.

## Mimarisi
Sirén, Parlamento Binası'nı Neoklasizmi 20. yüzyıl başı modernizmiyle birleştirerek yalın bir klasik mimari üslupla tasarladı. Sirén'in sade sütun ve korkulukları sade düzlemsel geometriyle birleştirmesi, Erik Gunnar Asplund ve Jože Plečnik'in benzer çalışmalarıyla karşılaştırılabilir. Cephe, tamamı Kalvola'dan kırmızı granitten yapılmış, korint başlıklı on dört sütunla kaplıdır.

Bina, her biri benzersiz olan altı kattan oluşmaktadır. Katlardan beşi beyaz mermer bir merdiven ve paternoster asansörlerle birbirine bağlanmıştır. Ziyaret etmek isteyen ziyaretçiler için en önemlileri ana lobi, görkemli tartışma odası (Oturum Salonu) ve büyük resepsiyon salonudur (Devlet Holü).

Binaya sonradan eklenen önemli yapılar arasında 1978 yılında tamamlanan kütüphane ek binası ve 2004 yılında tamamlanan, gerekliliği bazı tartışmalara yol açan ayrı bir ofis bloğu olan Finlandiya Parlamentosu Ek Binası (*Pikkuparlamentti*) yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Parliament House brochure
* Official website of the Finnish Parliament
Cumhurbaşkanlığı Sarayı (Finlandiya)

**Cumhurbaşkanlığı Sarayı** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan Finlandiya cumhurbaşkanının resmî ikametgâhıdır. Saray, 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiş olup Esplanadi Parkı'nın kuzeyinde Pazar Meydanı'nda yer almaktadır.

## Tarihçe
Başlangıçta Helsinki'nin önde gelen tüccarlarından Johan Henrik Heidenstrauch'un evi olarak inşa edildi. 1837'de Finlandiya Büyük Dükalığı genel valisinin ikametgâh olarak kullanılmış ve 1919'dan beri Finlandiya cumhurbaşkanının resmî ikametgâhıdır. 2014 yılında yenilenmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Official website of the President of the Republic of Finland
Korkeasaari Hayvanat Bahçesi

**Korkeasaari Hayvanat Bahçesi** (), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir hayvanat bahçesidir. 1889 yılında kurulmuş olup Finlandiya'nın en büyük hayvanat bahçesidir.

Hayvanat bahçesi, Helsinki'ye gelen ziyaretçiler arasında en popüler yerlerden biridir. Ziyaretçiler, yaz aylarında Pazar Meydanı'ndan hayvanat bahçesinin bulunduğu Korkeasaari adasına feribot ve su otobüsleriyle ulaşmaktadır. Hayvanat bahçesi ayrıca, yıl boyunca hayvanat bahçesine erişim sağlayan Helsinki'nin Mustikkamaa semtine bir köprü aracılığıyla anakaraya bağlıdır.

Korkeasaari Hayvanat Bahçesi'nde, Amur kaplanı, kar leoparı, Przewalski atı, Berberi şebeği, kar baykuşu, sakallı akbaba ve Avrupa su samuru gibi çoğunlukla Avrupa veya Asya türleri olmak üzere yaklaşık 150 hayvan türü bulunmaktadır. Koleksiyon, açık hava hayvanlarının Finlandiya ikliminde rahatça yaşayabileceği şekilde seçilmiştir. Ayrıca küçük memeliler, amfibiler, yılanlar, kuşlar, balıklar ve böceklerin tropikal türlerini içeren Amazonia ve Africasia olmak üzere iki tropikal bina bulunmaktadır.

Hayvanat bahçesi, yaralı ve öksüz vahşi hayvanlar için bir Yaban Hayatı Hastanesi ve çocuklar için bir doğa okulu işletmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Jay Mathews

**Jay Mathews,**  (d. 1945), Amerikalı yazar ve *[[Washington Post]]* gazetesinde eğitim köşe yazarıdır.

## Kariyer
Mathews, Washington Post'ta Çin, engelli hakları, borsa ve eğitim hakkında haber ve kitap yazarak çalıştı. Washington Post için "Sınıf Mücadelesi" blogunu yazıyor.

18 yıldır Washington Post (ve daha önce Newsweek) için "Amerika'nın En Zorlu Liseleri"nin yıllık sıralamasını hazırlıyor. "Zorluk endeksini", her yıl bir okulda kaç kişinin İleri Düzey Yerleştirme, Uluslararası Bakalorya ve İleri Düzey Uluslararası Eğitim Sertifikası sınavlarına girdiğini sayarak ve bu sayıyı mezun olan son sınıf öğrencisi sayısına bölerek geliştirdi.
 En iyi performans gösteren okullar hariç tutulmuştur.

Daha önce, 1979-1980 yılları arasında Pekin'in ilk Büro Şefi olarak görev yaptığı ve Los Angeles da dahil olmak üzere çeşitli yerlerde Büro Şefi olarak görev yapmıştı. 1989'da, o dönemdeki Tiananmen protestolarını takip etmek için Pekin'de birkaç hafta geçirdi ve o zamandan beri, Tiananmen Meydanı'nda bir öğrenci katliamı yaşandığına dair baskın medya söylemine meydan okuyarak, askerler geldiğinde meydanda kalan tüm öğrencilerin barışçıl bir şekilde meydandan ayrılmalarına izin verildiğini, ancak o gece çoğunluğu işçiler ve yoldan geçenler olmak üzere yüzlerce kişinin "farklı bir yerde ve farklı koşullar altında" öldüğünü bildirdi.

## Bibliyografya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Sınıf Mücadelesi çevrimiçi köşe yazısı
*Süperman Tartışmasını Beklerken
*
Giorgio Giovanni Zuccato

**Giorgio Giovanni Zuccato** (; d. 8 Ekim 1861, Parentino – ö. 25 Ağustos 1810, Gogoșu), İtalyan asıllı Rus tümgeneraldir. Venedik Cumhuriyeti'nin soylularından idi. 1770'lerde Württemberg Kontluğu'nun hizmetine girdi. 1787'de İmparatorluk ordusuna katıldı, birçok savaşlarda bulunarak Tümgeneral rütbesine getirildi. Zuccato, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Gogoșu'da Osmanlı askerleri tarafından tuzağa düşürüldü ve askerlerin attığı bir bomba neticesinde öldürüldü.

## Kaynakça
Helsinki Merkez Kütüphanesi Oodi

**Helsinki Merkez Kütüphanesi Oodi** (; ) veya kısaca **Oodi**, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir halk kütüphanesidir. 5 Aralık 2018 tarihinde açılmış olup Kluuvi'de Helsinki Garı'na yakın ve Helsinki Müzik Merkezi ile Kiasma Çağdaş Sanat Müzesi'nin yanında yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Çevrimiçi satranç

**Çevrimiçi satranç**, internet üzerinden bilgisayar, tablet veya akıllı telefon aracılığıyla oynanan satranç türüdür. Oyuncular, dünyanın farklı bölgelerinden gerçek rakiplerle veya bilgisayar tabanlı yapay zekâlarla satranç oynayabilir. Geleneksel satranç kurallarını temel almasına rağmen, çevrimiçi versiyonda farklı zaman kontrolü seçenekleri ve derecelendirme sistemleri bulunur.

## Popüler platformlar
* Chess.com (2007 – günümüz): Dünyanın en çok kullanılan çevrimiçi satranç platformlarından biridir. 
* Lichess (2010 – günümüz): Tamamen ücretsiz ve açık kaynaklı bir satranç sunucusudur. 

## Ayrıca bakınız
* Yazışmalı satranç
The Men Behind the Wire

"**The Men Behind the Wire**" (),  folk grubundan  tarafından Demetrius Operasyonu sonrasında yazılıp bestelenen bir şarkıdır. Şarkı, Kuzey İrlanda sorunu (*Troubles*) sırasında İngiliz güvenlik güçlerinin düzenlediği polis baskınlarını anlatır ve "telin arkasındaki adamlar" ifadesi, yargılanmadan gözaltına alınan ve Maze Hapishanesi,  ile HMS Maidstone gemisinde hapsedilen kişileri kasteder.

Şarkı, Belfast'ta Billy McBurney tarafından prodüktörlüğü üstlenilen Barleycorn tarafından kaydedildi ve Aralık 1971'de Dublin'de Release Records tarafından basıldı. 14 Aralık’ta yayınlandıktan sonra İrlanda listelerine girdi ve İrlanda’da o zamana kadar çıkan single'lardan daha çok sattı. 22 Ocak 1972’de  yükseldi ve üç hafta boyunca bu şekilde kaldı. Bir haftalık aranın ardından, 15 Şubat’ta tekrar 1 numaraya yükselerek iki hafta boyunca listelerde bu konumda kaldı. Kayıttan elde edilen telif ücretleri, gözaltına alınanların ailelerine bağışlandı.

Şarkı, sonrasında İrlanda’da ve yurtdışında birçok şarkıcı ve grup tarafından seslendirildi; bunlar arasında ,  ve The Flying Column bulunmaktadır. İngiliz şarkıcı ve şarkı yazarı Dido, *Safe Trip Home* albümündeki "Let's Do the Things We Normally Do" adlı şarkısında bu şarkıdan birkaç satır kullandı.

## Coverlar

*  *Live at the Embankment Release DRL 2004 LP* (1972)
*  *Save the Land* (1972)
* Ray McAreavy derleme albüm *The Men Behind the Wire* (R & O Records, 1972)
*  ilk albümleri *Let the People Sing* (1973)
*  *Irish Republican Jail Songs* (2001 yeniden yayınlandı)
* The Devil's Advocates *Snipers In Derelict Houses* (1999, Triage Records)
* Steve Coogan BBC’de, *This Time with Alan Partridge* adlı televizyon programının 4. bölümünde, Sligo’dan İrlandalı doppelgänger Martin Brennan karakteri olarak şarkının bir versiyonunu seslendirdi.

## Kaynakça
Ernesto Meliante

**Ernesto Meliante** (31 Mart 1888 - ?), Uruguaylı bir teknik direktördü.

1924-1925 yılları arasında Uruguay millî takımının teknik direktörlüğünü yaptı. Meliante'nin yönetiminde takım, 1924 Güney Amerika Şampiyonası'nda şampiyonluğa ulaştı.

## Başarıları
;Uruguay
* Güney Amerika Şampiyonası: 1924

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Lăpuș Nehri

**Lăpuș Nehri**, Romanya'da bir nehirdir. Maramureş ilinde Lăpuș Dağı'nda doğan akarsu, Baia Mare'nin batı kesiminde Someș Nehri'ne katılır.
Rosa Luxemburg (film)

***Rosa Luxemburg***, yönetmenliği ve senaristliği Margarethe von Trotta tarafından gerçekleştirilen, başrolde Barbara Sukowa'nın yer aldığı 1986 çıkışlı Alman yapımı sinema filmi. Barbara Sukowa filmde gösterdiği performansla 1986 Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Trent Hidlay

**Trent Hidlay** (d. 7 Nisan 1999, Lewistown, Pensilvanya), Amerikalı serbest stil güreşçi ve eski folkstyle güreşçisidir. 92 kiloda mücadele etmektedir. Dört kez NCAA Division I All-American olan Hidlay, dört kez ACC şampiyonu ve iki kez NCAA ikincisi olmuştur. 2025 yılında Dünya Şampiyonu olmuştur.

## Kariyeri
Hidlay, Mifflin County High School'da 154–14'lük dereceyle lise kariyerini tamamladı ve iki kez Pensilvanya eyalet şampiyonu oldu. 2017 FloNationals şampiyonu, iki kez Powerade şampiyonu (2016, 2017) oldu. Ayrıca 2019 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazandı.

2019–2024 arasında NC State Wolfpack adına folkstyle güreşti. Dört kez ACC Şampiyonu oldu, iki kez NCAA finali gördü ve kariyerini 123–14'lük derecesiyle tamamladı.

2019'da Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda bronz, 2022'de Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda gümüş madalya aldı. 2023 Bill Farrell Memorial'de şampiyon oldu. 2024'te Polyák Imre & Varga János Memorial Turnuvası’nda gümüş madalya kazandı. 2025 yılında Pan Amerikan Güreş Şampiyonası’nda altın, Polyák Imre & Varga János Memorial Turnuvası’nda altın madalya kazandı.

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 92 kiloda mücadele etti. İlk turda Kuzey Makedonyalı Redjep Hajdari'yi 11-1 teknik üstünlükle mağlup eden Hidlay, son 16 turunda İsviçreli Samuel Scherrer'i 10-0 yenerek çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde Gürcü Mirian Maisuradze’yi 6-1'lik skorla geçen Hidlay, yarı finalde Azerbaycanlı Osman Nurmagomedov’u 15-4 mağlup ederek finale çıktı. Finalde Bireysel tarafsız sporcu (UWW) Amanula Gadzhimagomedov’u 13-10 mağlup ederek dünya şampiyonu oldu.

## Kişisel yaşamı
Ağabeyi Hayden Hidlay de dört kez NCAA All-American olmuş ve NCAA finali görmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Trent Hidlay
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Trent Hidlay
Geriye Dönün Seneler

***Geriye Dönün Seneler***, Kıvırcık Ali'nin 3 Mart 2006'da İber Müzik Yapım firması etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür. Albümde yer alan "Geriye Dönün Seneler", "Canımın İçi" ve "Sevdiğim" şarkıları için klip çekilmiştir.

Ozan Emekçi'nin bestelediği "Yar Ali Yar" haricindeki bütün şarkıları Kıvırcık Ali besteledi. Bağlamalarda Kıvırcık Ali'nin yanı sıra Erdal Erzincan ve Erol Parlak da yer aldı. Kıvırcık Ali, albüm isminin anlamını "O kadar sıkıntılı, aç susuz geçirdiğimiz dönemleri şimdi gülerek, gülümseyerek anlatıyoruz. Bunun için 'Geriye Dönün Seneler' dedim." şeklinde açıklamıştır.

Albüm, 2006'da 67.000 adet satış adetine ulaştı.

## Şarkı listesi

## Künye
Albümde "Kızılkaya" parçasının aranjesi Erdoğan Artan, diğer tüm parçaların aranjesi ise Serhat Şentürk tarafından yapılmıştır.
Levi Haines

**Levi Haines** (d. 5 Ağustos 2004, Arendtsville, Pensilvanya), Amerikalı serbest stil güreşçi ve folkstyle güreşçisidir. 79 kiloda mücadele etmektedir. NCAA şampiyonu ve üç kez All-American olan Haines, 2025 yılında Dünya Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Haines, Biglerville High School'da eyalet şampiyonu olarak lise kariyerini tamamladı. 2021'de PIAA şampiyonu oldu ve daha sonra Penn State Üniversitesi'ne geçti.

2022–2025 yılları arasında Penn State adına folkstyle güreşti. 2023'te NCAA ikincisi, 2024'te NCAA şampiyonu, 2025'te NCAA üçüncüsü oldu. Ayrıca üç kez Big Ten şampiyonu unvanını kazandı.

2025 yılında U23 Panamerikan Güreş Şampiyonası’nda altın madalya kazandı ve Final X'te Evan Wick'i mağlup ederek ABD Dünya Takımı’na seçildi.

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 79 kiloda mücadele etti. İlk turda Bahreyn adına yarıaşan Khidir Saipudinov’u 5-2, son 16 turunda Güney Koreli Seo Bum-gue'yi 10-0 teknik üstünlükle, çeyrek finalde UWW sporcusu Ahmed Usmanov’u 3-2, yarı finalde Moğol Olonbayaryn Süldkhüü’yü 4-1 mağlup ederek finale yükseldi. Finalde Yunan güreşçi Yeoryos Kuyumçidis’e 3-2 yenilerek gümüş madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Levi Haines  
* Penn State resmi profili
Hepimize Yeter Dünya

***Hepimize Yeter Dünya***, Kıvırcık Ali'nin 15 Temmuz 2008'de İber Müzik Yapım firması etiketiyle yayımlanan stüdyo albümüdür. Albümde yer alan "Yaralarım" şarkısı için klip çekilmiştir.

## Şarkı listesi
Hayato Ishiguro

**Hayato Ishiguro** (石黒隼士, d. 23 Ağustos 1999, Tokyo), Japon serbest stil güreşçidir. 86 kiloda mücadele etmektedir.  

## Kariyeri
İshiguro, genç yaşlarda güreşe başladı ve 2018 yılında Slovakya’nın Trnava kentinde düzenlenen 2018 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda 79 kiloda altın madalya kazanarak dikkat çekti. 2019’da Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya elde etti.  

2020’den itibaren Japonya ulusal şampiyonalarında birçok kez birincilik elde eden Ishiguro, 2021’de 97 kiloda, 2022 ve 2023 yıllarında ise 86 kiloda ülke şampiyonu oldu. 2023’te Grand Prix Zagreb Open’da gümüş, 2024’te Polyák Imre & Varga János Turnuvası’nda bronz madalya kazandı.  

2024 yılında 2024 Asya Olimpiyat Eleme Turnuvası’nda finale çıkarak 2024 Yaz Olimpiyatları’na katılma hakkı elde etti ve Japonya’yı temsil etti.  

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 86 kiloda mücadele etti. Eleme turunda Slovakya adına yarışan Boris Makojev’i 8-4, son 16 turunda Ukrayna adına yarışan Mukhammed Aliiev’i 10-0 teknik üstünlükle mağlup etti. Çeyrek finalde Azerbaycan adına yarışan Arseni Cioyev’i 13-8, yarı finalde Fransa adına yarışan Rakhim Magamadov’u 17-7 sayı tuşuyla yenerek finale yükseldi. Finalde Amerikalı Zahid Valencia’ya 12-0 teknik üstünlükle kaybederek gümüş madalya elde etti.

## Kaynakça
  

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Hayato Ishiguro
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Hayato Ishiguro
* Olympics.com sporcu bilgisi Hayato Ishiguro
Bekzat Almaz Uulu

**Bekzat Almaz Uulu** (d. 3 Aralık 2000), Kırgız serbest güreşçidir. 57 kiloda mücadele etmektedir. 

## Kariyeri
İki kez Dünya U23 Güreş Şampiyonası madalyası kazanmış, 2023 yılında U23 Asya şampiyonu olmuştur. 2024 yılında 2024 Yaz Olimpiyatları için Güreş Asya Eleme Turnuvası’nda finale çıkarak 2024 Yaz Olimpiyatları’na kota kazanmış ve Paris’te 57 kilo serbest stil müsabakalarında ülkesini temsil etmiştir.

Bekzat Almaz Uulu, 2022 yılında İspanya’nın Pontevedra kentinde düzenlenen 2022 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 57 kiloda bronz madalya kazandı.

2023 yılında Arnavutluk’un Tiran kentinde yapılan 2023 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda aynı sıklette bir kez daha bronz madalya elde etti. Aynı yıl Bişkek’te düzenlenen U23 Asya Güreş Şampiyonası’nda 57 kiloda altın madalya kazanarak şampiyon oldu.  

Aynı sezonda çeşitli uluslararası turnuvalarda da başarılı sonuçlar aldı. İskenderiye’de düzenlenen 2023 İbrahim Moustafa Turnuvası’nda bronz, Bişkek’teki 2023 Kaba Uulu Kozhomkul & Raatbek Sanatbaev Turnuvası’nda ise gümüş madalya kazandı.

2024 yılında Antalya’da düzenlenen 2024 Yaşar Doğu Turnuvası’nda altın madalya elde etti. Aynı yıl 2024 Yaz Olimpiyatları için Güreş Asya Eleme Turnuvası’nda finale yükselerek Paris 2024 kotası kazandı.

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 57 kiloda mücadele etti. İlk turda Kanadalı Garette Saunders’ı 11-0 teknik üstünlükle mağlup eden Almaz Uulu, son 16 turunda Japon Rin Sakamoto’yu 9-4 yenerek çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde Kuzey Makedonyalı Vladimir Egorov’u 16-5’lik skorla geçen Almaz Uulu, yarı finalde Özbek Gulamcan Abdullayev’i 8-0 mağlup ederek finale çıktı. Finalde Kuzey Koreli Han Chong-song’a 12-9 kaybederek turnuvayı gümüş madalya ile tamamladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Bekzat Almaz Uulu
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Bekzat Almaz Uulu
* 2024 Paris Olimpiyat Oyunları’nda Bekzat Almaz Uulu
Real Woods

**Real Woods** (d. 1999, Albuquerque, New Mexico), Amerikalı serbest güreşçidir. 65 kiloda mücadele etmektedir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Çocukluk yıllarında Alaska'nın Shungnak kasabasında güreşe başladı. Illinois eyaletinde Montini Katolik Lisesi'nde okurken üç kez eyalet şampiyonu oldu. 2017'de Stanford Üniversitesi'ne katıldı.

Stanford'da ilk yılında Pac-12 şampiyonu oldu ve NCAA turnuvasına katılmaya hak kazandı. 2021'de Pac-12 ikincisi oldu, 2022'de yeniden Pac-12 şampiyonluğunu kazandı ve NCAA All-American unvanı elde etti.

Daha sonra Iowa Üniversitesi'ne transfer oldu. 2023 yılında Big Ten Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanarak NCAA finallerine yükseldi ve Tulsa'daki şampiyonada ikinci oldu. 2024'te Big Ten'de bronz aldı ve NCAA'de dördüncü olarak üçüncü kez All-American oldu.

Serbest stilde 2023 Sassari turnuvasında gümüş madalya kazandı. 2025'te Tiran'daki 2025 Muhamet Malo Turnuvası'nda bronz, Zagreb'deki 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda ise bronz madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Real Woods
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Real Woods
Amanula Gacimagomedov

**Amanula Gadzhimagomedov** (d. 19 Nisan 1995, Hasavyurt), Rus serbest stil güreşçisidir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanmıştır. Ayrıca 2025 yılında Rusya şampiyonu olmuştur.

## Kariyeri
Hasavyurt'taki Umakhanov Spor Okulu ve Spartak kulübünde yetişti. Antrenörleri İsa Magomedov ve Arsen Biybulatov'dur.

2020'de Rusya Güreş Şampiyonası'nda bronz, 2023'te gümüş madalya aldı. 2025'te ise Rusya şampiyonu oldu.

2025 yılında Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler serbest stil 86 kiloda mücadele etti. İlk turda Türk Alperen Tokgöz'ü 9-3, son 16 turunda İtalyan Ben Honis'i 5-3, çeyrek finalde Kazak Kamil Kurugliyev'i 9-0, yarı finalde İranlı Emir Hüseyin Firuzpur'u 11-6 mağlup ederek finale yükseldi. Finalde Amerikalı Trent Hidlay'e 13-10 kaybederek gümüş madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Amanula Gadzhimagomedov
Sowaka Uchida

**Sowaka Uchida** (d. 6 Haziran 2006, Kyoto), Japon güreşçidir. Serbest stil 55 kiloda kariyerini sürdürmektedir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
2022 ve 2023 yıllarında Dünya U17 Güreş Şampiyonası’nda altın madalya kazanan Uchida, 2024 yılında Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda şampiyon oldu.

Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar serbest stil 55 kiloda mücadele etti. Elemelerde Moğol Khulan Batkhuyag’ı 10–0, son 16 turunda Hindistanlı Nishu’yu 8–4 mağlup etti. Çeyrek finalde Ukraynalı Oleksandra Homenets’i 10–5 yendi. Yarı finalde Kuzey Koreli Oh Kyong-ryong’a tuşla kaybetti. Bronz madalya maçında Türk Elvira Süleyman Kamaloğlu’nu 10–0 teknik üstünlükle yenerek bronz madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Sowaka Uchida 
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Sowaka Uchida
Laurence Beauregard

**Laurence Beauregard** (d. 4 Ağustos 1996, Montreal), Kanadalı serbest stil güreşçidir. Panamerikan Güreş Şampiyonası'nda dört kez altın madalya kazanmıştır. Ayrıca 2025 yılında Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya elde etmiştir.

## Kariyeri
2017 yılında Frankofoni Oyunları'nda altın madalya kazanan Beauregard, aynı yıl Panamerikan Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya elde etti. 2018'de Panamerikan Şampiyonası'nda gümüş, 2019'da ise Buenos Aires'te altın madalya kazandı.

2022, 2024 ve 2025 yıllarında Panamerikan Şampiyonası'nda üst üste altın madalya kazandı. Ayrıca 2022'de Belgrad'daki Dünya Güreş Şampiyonası'na katıldı.

2025 yılında Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda kadınlar serbest stil 59 kiloda mücadele etti ve bronz madalya kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Laurence Beauregard 
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Laurence Beauregard
Mariya Vınnık

**Mariia Vynnyk** (; d. 27 Kasım 2001) Ukraynalı serbest güreşçidir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda kadınlar 59&nbsp;kg kategorisinde gümüş madalya kazanmış ve 2023 Ukrayna şampiyonu olmuştur. Ayrıca Ukrayna Uluslararası Klasman Ustası unvanına sahiptir.  

## Kariyeri
Vynnyk, gençler seviyesinde ilk başarısını 2019 yılında elde etti; hem Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda hem de Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası’nda 50&nbsp;kg kategorisinde bronz madalya kazandı.  

2021 yılında Avrupa Güreş Şampiyonası’nda beşinci oldu; bronz madalya maçında Alman güreşçi Annika Wendle’ye kaybetti. Aynı yıl Avrupa U23 Güreş Şampiyonası’nda ve 2021 Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya aldı.  

2023 yılında Ukrayna şampiyonu oldu ve finalde Yana Soroka’yı mağlup etti. 2024 yılında Bakü’de düzenlenen Avrupa U23 Şampiyonası’nda gümüş madalya kazandı.  

2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda Hırvatistan’ın Zagreb kentinde kadınlar serbest stil 59&nbsp;kg kategorisinde mücadele eden Vynnyk, finale kadar yükselerek gümüş madalya elde etti.  

## Kişisel yaşamı
Mariia’nın ikiz kardeşi Solomiia Vynnyk de güreşçidir. İkizler yedi yaşında anneleri tarafından güreş sporuna yönlendirildi. Ebeveynlerinin trafik kazasında hayatını kaybetmesinin ardından büyümelerini büyükanneleri ve büyükbabaları üstlenmiştir. Mariia, Lviv Spor Koleji’nde eğitimine devam etmektedir.  

## Kaynakça
  

## Dış bağlantılar
* Mariia Vynnyk – Dünya Güreş Birliği profili
Togtohın Altcin

**Togtokhyn Altjin** (d. 2003, Moğolistan), Moğol güreşçidir. Serbest stil 59 kiloda kariyerini sürdürmektedir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda Hırvatistan’ın Zagreb kentinde kadınlar serbest stil 59 kiloda mücadele etti. Son 16 turunda Kazak Viktoriia Khusainova’yı 9-1 mağlup etti. Çeyrek finalde Alman Elena Heike Brugger’i tuşla yendi. Yarı finalde Japon Sakura Onishi’ye tuşla kaybetti. Bronz madalya maçında tarafsız sporcu Anastasiia Sidelnikova’yı 8-4 mağlup ederek bronz madalyanın sahibi oldu.

Altjin, 2025 yılında Asya Güreş Şampiyonası’nda beşinci oldu. Ayrıca genç yaşlarda 2018 Asya Yıldızlar Güreş Şampiyonası’nda gümüş, 2019’da ise bronz madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Togtokhyn Altjin
Assylzhan Yessengeldi

**Assylzhan Yessengeldi** (Kazakça: Асылжан Есболұлы Есенгелди; d. 18 Ekim 2001), Kazakistanlı serbest stil güreşçidir. 61 kiloda mücadele etmektedir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası’nda bronz madalya kazanmıştır.  

## Kariyeri
Yessengeldi genç yaş kategorilerinde dereceler elde ederek yükseldi. 2022’de Bişkek’te düzenlenen Asya U23 Güreş Şampiyonası’nda gümüş madalya kazandı ve 2021’de gençler seviyesinde bronz madalya elde etti.  

2023 yılında Dünya U23 Güreş Şampiyonası’nda (Tiran) gümüş madalya aldı.  

2025 yılında Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen Dünya Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stil 61 kiloda mücadele ederek bronz madalya kazandı.  

## Kaynakça
  

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Assylzhan Yessengeldi
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Assylzhan Yessengeldi
Ümitcan Celalov

**Ümitcan Celalov** (d. 12 Temmuz 2002) Özbek serbest stil güreşçidir. 65 kiloda mücadele etmektedir. 2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Jalolov, 2018 Buenos Aires'te düzenlenen Yaz Gençlik Olimpiyatları'nda 48 kiloda altın madalya kazandı.  

2019 Dünya Yıldızlar Güreş Şampiyonası’nda ve 2022 Dünya Gençler Güreş Şampiyonası’nda altın madalya elde ederek yaş gruplarında dünya şampiyonluğu yaşadı.  

2025 yılında Vũng Tàu’da düzenlenen Asya U23 Güreş Şampiyonası’nda gümüş madalya kazandı. Ayrıca 2023 Asya Güreş Şampiyonası ve 2025 Asya Güreş Şampiyonası’nda beşinci oldu.  

2025 Dünya Güreş Şampiyonası'nda, Zagreb’de erkekler serbest stil 65 kiloda mücadele etti. Son 16 turunda İsviçreli Nino Leutert’i 11–0 teknik üstünlükle mağlup etti. Çeyrek finalde Tacik Abdulmazhid Kudiev’i 8–4, ardından yarı finale yükselmek için Porto Rikolu Sebastian Rivera’yı 5–3 yendi. Yarı finalde Japon Kotaro Kiyooka’ya 5–0 kaybetti. Bronz madalya mücadelesinde tarafsız sporcu Ibragim Ibragimov’u 7–3 mağlup ederek bronz madalya elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Ümitcan Celalov
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Ümitcan Celalov
Azelastin

**Azelastin**, **Optivar** markası altında satılan ve başlıca alerjik rinit (saman nezlesi) tedavisinde burun spreyi olarak ve alerjik konjonktivit tedavisinde göz damlası olarak kullanılan bir ilaçtır. Ağızdan alınan astım ve cilt döküntüleri için de kullanılabilir. Gözlerde kullanıldığında birkaç dakika içinde, burundan kullanıldığında ise bir saat içinde etkisini göstermektedir. Etkisi 12 saate kadar sürer.

Yaygın yan etkiler arasında baş ağrısı, uyuşukluk, tat değişikliği ve boğaz ağrısı vardır. Hamilelik veya emzirme döneminde kullanımının güvenli olup olmadığı belirsizdir. İkinci nesil bir antihistaminiktir ve histamin de dahil olmak üzere bir dizi inflamatuar medyatörün salınımını bloke ederek etki eder.

Azelastin, 1971 yılında patentlenerek 1986'da tıbbi kullanımına başlantı. Jenerik ilaç olarak da bulunabilmektedir. Birleşik Krallık'ta 22 mililitrelik bir şişenin NHS'ye maliyeti 2019 itibarıyla yaklaşık 10,50 £'dur. Amerika Birleşik Devletleri'nde bu miktarın toptan maliyeti yaklaşık 8,40 ABD dolarıdır. 2017 yılında, bir milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 297. ilaç olmuştur.

## Kaynakça
Pajacuarán (belediye)

**Pajacuarán**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Pajacuarán şehrindedir.

## Kaynakça
Pajacuarán

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Pajacuarán Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Paracho de Verduzco

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Paracho Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Spagettileşme

**spagettileşme** astrofizikte, çok güçlü ve homojen olmayan bir kütleçekim alanında nesnelerin dikey yönde gerilerek, yatay yönde sıkışması ve uzun ince şekillere dönüşmesidir. Bu olay, aşırı gelgit kuvvetlerinden kaynaklanır. Karadelikler gibi en uç örneklerde bu gerilme ve sıkışma öylesine güçlüdür ki hiçbir nesne buna direnemez. Eğer nesnenin çok küçük bir parçasına bakarsak, bu iki etki birbirini dengeler. Yani şekli değişse de o küçük parçanın kapladığı toplam hacim aynı kalır.

Stephen Hawking, hayali bir astronotun kara deliğin olay ufkunu geçerken, baş ile ayak arasındaki kütleçekim farkı yüzünden “spagetti gibi uzayacağını” söyler. Bunun nedeni, tekilliğin uyguladığı kütleçekim kuvvetinin cismin bir ucunda diğer ucuna göre çok daha güçlü olmasıdır. Örneğin biri kara deliğe ayakları önde olacak şekilde düşerse, ayaklara etki eden kütleçekimi kafaya etki edenden çok daha kuvvetli olacağından kişi dikey yönde uzar. Buna ek olarak, bedenin sağ tarafı sola, sol tarafı da sağa çekilerek yatay yönde sıkışır. Ancak “spagettileşme” terimi, bu anlatımdan çok daha önce literatüre girmiştir.

## Basit bir örnek

Bu örnekte, bir gezegenin üzerinde, elmas şeklinde dizilmiş dört ayrı cisim bulunuyor. Bu dört cisim, gökcisminin merkezine doğru yönelmiş gravitoelektrik alanın çizgilerini izler. Ters kare yasasına göre, en altta bulunan cisim en büyük kütleçekim ivmesini yaşar; böylece tüm oluşum gerilerek bir çizgi haline gelir.

Aslında bu dört cisim, daha büyük bir cismin birbirine bağlı parçalarıdır. Katı bir cisim şekil bozulmasına direnç gösterir ve bozulan şekli dengelemek için içinde esnek kuvvetler gelişir; bu da gelgit kuvvetleriyle bir denge (mekanik denge) sağlar. Ancak gelgit kuvvetleri çok büyükse, cisim bu denge sağlanmadan önce ya plastik şekilde akmaya başlar ya da parçalanarak kırılır. Bunun sonucunda ya ince bir ipliksi yapı ya da dikey doğrultuda kırılmış parçalardan oluşan bir sıra ortaya çıkar.

## Olay ufkunun içinde veya dışında

Bir nesnenin parçalanmasına ya da bir insanın ölmesine yol açacak gelgit kuvvetlerinin şiddeti, kara deliğin büyüklüğüne bağlıdır. Galaksi merkezlerinde bulunan süper kütleli kara deliklerde bu nokta olay ufkunun içinde yer alır. Bu nedenle bir astronot olay ufkunu geçerken herhangi bir ezilme veya gerilme fark etmeyebilir. Ancak bu sadece zaman meselesidir; çünkü olay ufkunun içine girildiğinde merkeze doğru düşüş kaçınılmazdır. Buna karşılık, Schwarzschild yarıçapı tekilliğe çok daha yakın olan küçük kara deliklerde, gelgit kuvvetleri o kadar güçlüdür ki astronot daha olay ufkuna ulaşmadan hayatını kaybeder.

## Kaynakça

### Özel

### Genel

*
Güzel Sanatlar Akademisi (Helsinki)

**Güzel Sanatlar Akademisi** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir güzel sanatlar akademisidir. 1848 yılında Finlandiya Sanat Topluluğu tarafından kurulmuş olup Sanat Üniversitesi'nin bir parçasıdır ve ülkede güzel sanatlar alanında en yüksek üniversite düzeyinde teorik ve pratik eğitimi sağlamaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Sanat Üniversitesi (Helsinki)

**Sanat Üniversitesi** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir sanat üniversitesidir. 2013 yılında Güzel Sanatlar Akademisi, Sibelius Akademisi ve Helsinki Tiyatro Akademisi'nin birleşmesi sonucu kurulmuştur. Finlandiya'da temsil ettiği alanlarda eğitim veren birkaç istisna dışında tek üniversitedir.

Helsinki Sanat Üniversitesi esas olarak Helsinki'de yer almaktadır, ancak Kuopio'da (kilise müziği bölümü) ve Seinäjoki'de de Seinäjoki Üniversitesi Konsorsiyumu'nda (popüler ve halk müziği bölümü) faaliyetleri bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Moutalaske

**Moutalaske** (), antik Kapadokya'da Bizans döneminde yerleşim görmüş bir kenttir. Hem Aziz Sabbas'ın (439) hem de Aziz Meletios'un (yaklaşık 1035) doğum yeridir. Aziz Sabbas, İmparator I. Anastasius'u Konstantinopolis'te ziyaret ettiği sırada, memleketi Moutalaske'ye Aziz Kosmas ve Damianos'a adanmış bir kilisenin inşaatını finanse etmesi için para göndermiştir.

Kent günümüzde, Kayseri ilinin merkez ilçesi Talas yakınlarında, Kayseri'nin yaklaşık 6 km doğusunda, Kayseri havzasının 200 metre yukarısındaki yüksek bir platonun sarp yamacında bulunmaktadır. Bu bölgede, içinde Panagia'ya adanmış bir manastırın da (yaklaşık 1900'lerde *Nea Moutalaske*'nin bağlarında naos ve koronun bir kısmı korunmuştur) bulunduğu mağara yerleşimi kalıntıları mevcuttur. Alman sanat tarihçisi Hans Adam Rott'a göre ise burada ayrıca Aziz Georgios ve Koimesis'e adanmış iki mağara şapeli bulunmaktadır.

## Kaynakça
Rinofima

**Rinofima**, genişlemiş ve soğanlı bir burunla sonuçlanan rahatsızlıktır. Belirtileri, kırmızı cilt, gözle görülür kan damarları veya belirgin gözeneklerdir. Rahatsızlık, psikolojik strese ve burundan nefes almada zorluğa yol açabilmektedir. Çene, kulaklar, göz kapakları ve alın gibi diğer bölgelerde de görülebilir.

Sebebi net olarak bilinmemekle birlikte genellikle rosaceanın bir komplikasyonu olarak veya akneden sonra da ortaya çıkar. Bir dönem alkolizmle ilişkilendirilse de sonradan ilişkili olmadığı görülmüştür. Altta yatan mekanizma, yağ bezlerinin ve bağ dokusunun artan büyümesidir. Tanı muayene ile konulmaktadır.

Tedavi, metronidazol veya azelaik asit gibi kremleri veya ağızdan tetrasiklin antibiyotikleri veya izotretinoin ile yapılır. Kısa vadeli fayda sağlayabilen Kriyoterapi, dermabrazyon ve lazer tedavisi gibi bir dizi prosedür kullanılmaktadır. Bazal hücreli kanser, rinofima içerisinde ortaya çıkabilmektedir.

Bir araştırma, insanların yaklaşık %0,1'inin etkilendiğini ortaya koymuştur. Bu durum en çok 50 yaş üstü beyaz erkeklerde görülmektedir. Asyalılarda ve Afrikalılarda ise nadir olarak görülmektedir. İlk 1400'lerde tanımlanmıştır. Aynı zamanda "viski burnu", "cin çiçeği" ve "patates burnu" olarak da isimlendirilmektedir. Bu durum sıklıkla damgalanma ile ilişkilendirilir.

## Kaynakça
Hanken İsveç Ekonomi Okulu

**Hanken İsveç Ekonomi Okulu** (), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir işletme okuludur. 1 Eylül 1909 tarihinde kurulmuş olup Finlandiya'nın en eski işletme okulu ve İskandinavya'nın en eski okullarından biridir. Programları hem İngilizce hem de İsveççe olarak sunulmaktadır. Helsinki'nin yanı sıra Vaasa'da da bir kampüsü bulunmaktadır. 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Haaga-Helia Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

**Haaga-Helia Uygulamalı Bilimler Üniversitesi** (; ), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir uygulamalı bilimler üniversitesidir. 2007 yılında kurulmuş olup ana kampüsü Helsinki'de Pasila'da yer almaktadır ve Helsinki'de Haaga ve Malmi ile Porvoo ve Vierumäki'de de kampüsleri bulunmaktadır.

Haaga-Helia, işletme, bilgi teknolojileri, spor ve eğlence eğitimi, konaklama, turizm ve etkinlik yönetimi, gazetecilik ve mesleki öğretmenlik alanlarında lisans ve yüksek lisans programları sunmaktadır. 1.000'i uluslararası öğrenci olmak üzere yaklaşık 11.000 öğrencisi ve 400'den fazlası tam zamanlı öğretmen olmak üzere yaklaşık 730 çalışanı bulunmaktadır. Haaga-Helia, iş dünyasında İskandinav ülkelerindeki en büyük eğitimcilerden biridir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Seurasaari

**Seurasaari** (), Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunan bir adadır. Ada, Finlandiya Körfezi açıklarında yer almaktadır. Bir köprüyle ulaşılabilen bu bölgede kalıcı bir sakin bulunmamaktadır. Yüzölçümünün yaklaşık üçte biri, Finlandiya'nın çeşitli bölgelerine özgü eski ahşap binaların yer aldığı bir açık hava müzesi olarak hizmet vermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* The Seurasaari Open-Air Museum
* The Seurasaari Foundation