Intercity-Express

**Intercity-Express** veya **ICE**, Almanya'nın ulusal demiryolu şirketi Deutsche Bahn (DB) tarafından işletilen yüksek hızlı demiryolu tren hizmetidir. 1991 yılında hizmete giren ICE, Almanya'nın en hızlı ve en konforlu uzun mesafe tren hizmetini sunar. ICE trenleri, Almanya'da yaklaşık 180 istasyona ve Avusturya, İsviçre, Fransa, Belçika ve Hollanda gibi komşu ülkelere hizmet vermektedir.
## Tarihçe
### Ön Araştırmalar ve Deneysel Aşama
1970'li yılların başından itibaren Almanya'da yüksek hızlı tren teknolojisi üzerine kapsamlı araştırmalar başlatıldı. Federal Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı bu çalışmaları 1990'a kadar yaklaşık 450 milyon Alman Markı ile destekledi. Bu bütçenin 70 milyon Mark'ı doğrudan ICE sisteminin geliştirilmesine ayrıldı.

Bu süreçte, **InterCityExperimental (ICE/V)** adı verilen deneme treni, 1985'te kamuoyuna tanıtıldı. Aynı gün bu tren, 317&nbsp;km/s hızla bir dünya rekoru kırdı. 1988'de ise 406,9&nbsp;km/s hıza ulaşarak tekerlek-ray sistemine sahip araçlar kategorisinde yeni bir dünya rekoru kırdı. Bu tren, hem teknik testlerde hem de yolcu deneyimlerini değerlendirmede aktif olarak kullanıldı. Hatta Sovyet lideri Mihail Gorbaçov da özel bir seferle bu treni kullandı.

### ICE Konseptinin Oluşumu
Başlangıçta ICE trenleri yerine, maksimum 200&nbsp;km/s hızla çalışan lokomotif çekişli trenler planlanmıştı. Ancak zamanla,  ile  arasında yapılan görüşmeler sonucunda daha modern ve hızlı bir sistem üzerinde mutabık kalındı. 1984 yılında **HGV ()** projesi ile 250&nbsp;km/s hız hedefi resmiyet kazandı.

1987 yılında ilk 41 ICE treninin siparişi verildi ve aynı yıl Alman hükûmeti bu projeye mali destek sağladı. Siparişler 1989 başında resmiyete kavuştu. Bir tren seti yaklaşık 1,8 milyar Mark’a mal oldu.

### Marka ve İsim Seçimi
Başlangıçta "HGZ" (Hochgeschwindigkeitszug – yüksek hızlı tren) ismi düşünülse de, sonunda hem Almanca hem de İngilizcede anlaşılabilir olması amacıyla **Intercity-Express (ICE)** adı benimsendi. Kısaltma daha önce deneme treninde de kullanılmıştı. 1970'lerde de benzer adla çalışan bazı tren hizmetleri olduğu kaydedilmiştir.

ICE trenleri daha piyasaya sürülmeden 1985'te kamuoyuna tanıtılmaya başlandı. 1991'de hizmete girişinden önce geniş çaplı bir reklam kampanyası yürütüldü. “Otomobilden iki kat, uçaktan yarı hızda!” gibi sloganlarla tanıtılan trenler için yalnızca tanıtım kampanyasına 18 milyon Mark harcandı.

### Teknik ve Konfor Yenilikleri
ICE trenleri 250&nbsp;km/s azami hızıyla,  trenlerine kıyasla ciddi zaman avantajı sağladı. Örneğin Hamburg–Stuttgart arasında yolculuk süresi 115 dakika kısaldı. Ayrıca geniş vagonlar, artırılmış diz mesafesi, iklimlendirme, bilgi ekranları, ses sistemleri, çağrı düğmeleri, sigara içilmeyen bölümler ve elektronik donanımlar gibi pek çok konfor özelliği sunuldu.

ICE trenleri aynı zamanda modern bakım sistemleriyle tanıtıldı. Örneğin ’teki ICE bakım merkezi üç seviyede eş zamanlı bakım hizmeti sağlıyordu.

### Resmî Açılış ve Hizmete Giriş
ICE hizmeti, 29 Mayıs 1991’de Almanya Cumhurbaşkanı Richard von Weizsäcker'in ’nda yaptığı törenle resmen başlatıldı. İlk tarifeli ICE seferi 2 Haziran 1991’de Hamburg’dan Münih’e gerçekleştirildi. İlk 100 günde ICE trenleri 2,5 milyon yolcu taşıdı, bu da önceki yıla göre %25 artış anlamına geliyordu.

1990'ların sonunda ICE ağı 7 hatta ve yaklaşık 5000 km uzunluğa ulaştı. Özellikle Frankfurt ve Hannover gibi düğüm noktalarında saat başı altı ICE seferi gerçekleşiyordu.

## ICE Tren Jenerasyonları

### Genel Bakış

### Beşinci Nesil ICE (ICE 5)
Deutsche Bahn, **ICE 5** adıyla bilinen yeni nesil yüksek hızlı trenleri 2030 sonrası hizmete sokmayı planlamaktadır. 300&nbsp;km/s hıza ulaşabilen, 400 metre uzunluğa ve yaklaşık **944 yolcu kapasitesine** sahip olacak bu trenler, **geri dönüştürülmüş malzemelerle** üretilecektir. Seviye farkı olmadan biniş imkânı sağlayacak şekilde tasarlanmaktadır.

İlk trenlerin **2031** sonunda hizmete girmesi beklenmekteydi. Ancak **2024'te ihale süreci iptal edildi**, çünkü hiçbir üretici DB'nin teknik ve mali şartlarını karşılayamadı. İptalin nedenleri arasında yüksek maliyetler, azalan yolcu sayısı ve uygun altyapı eksikliği yer almaktadır.
## Ağ Yapısı ve Hatlar

### [[Kuzey]]-[[Güney]] Hatları

Intercity-Express ağı, özellikle kuzey-güney yönlü altı ana hat üzerinden yapılandırılmıştır. Bu güzergâhlar, doğrudan ya da birden fazla hattın birleşimiyle saatlik sefer sıklığına ulaşacak şekilde işletilmektedir:

* **Hamburg-Altona – Basel / Stuttgart**: Hamburg-Altona'dan hareketle Hannover, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Frankfurt (Main) ve Mannheim üzerinden devam eden hat; Karlsruhe, Baden-Baden ve Freiburg üzerinden Basel'e (ICE Hattı 20) ya da doğrudan Stuttgart'a (ICE Hattı 22) uzanır.
* **Hamburg-Altona / Bremen – Münih**: Hamburg-Altona veya Bremen'den başlayarak Hannover, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Fulda ve Würzburg üzerinden geçip, Nürnberg ve Ingolstadt ya da Donauwörth ve Augsburg güzergâhlarıyla Münih'e ulaşır (ICE Hattı 25). Hannover'e kadar bazı trenler çift bölmeli olarak çalıştırılır (Flügelzug).
* **Hamburg-Altona – Münih (Berlin üzerinden)**: Berlin, Leipzig/Halle, Erfurt, Nürnberg ve sonrasında Augsburg veya Ingolstadt güzergâhı üzerinden Münih'e ulaşan seferler ICE 18, 28 ve 29 hatları kapsamında işletilir.
* **Berlin – Basel / Münih**: Berlin'den başlayarak Wolfsburg, Braunschweig, Hildesheim, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Fulda, Hanau, Frankfurt (Main) ve Mannheim üzerinden; ya Karlsruhe, Offenburg ve Freiburg güzergâhıyla Basel'e (ICE Hattı 12) ya da Stuttgart, Ulm ve Augsburg üzerinden Münih'e (ICE Hattı 11) ulaşan hatlardır.
* **Amsterdam / Dortmund – Basel / Münih**: Amsterdam veya Dortmund'dan başlayan bu hat, Duisburg, Düsseldorf, Köln, Frankfurt (Main) Havalimanı ve Mannheim üzerinden; ya Basel'e (ICE Hattı 43) ya da Stuttgart, Ulm ve Augsburg yoluyla Münih'e (ICE Hattı 42) uzanır.
* **Essen – Münih**: Essen'den başlayıp Köln, Frankfurt (Main), Würzburg, Nürnberg ve Ingolstadt üzerinden Münih'e ulaşan ICE 41 hattı bu ana yapının tamamlayıcı bir parçasıdır.

### [[Batı]]-[[Doğu]] Hatları
Intercity-Express ağı, kuzey-güney ana hatlarının yanı sıra, saatlik sefer düzeniyle işletilen iki doğu-batı yönlü çapraz güzergâhı da içermektedir:

* **Berlin – Köln / Bonn / Koblenz**: Berlin'den başlayarak Hannover, Bielefeld ve Hamm üzerinden; Dortmund, Essen, Duisburg ve Düsseldorf güzergâhıyla Köln/Bonn Havalimanı'na ya da alternatif olarak Hagen ve Wuppertal üzerinden Bonn'a ulaşan seferlerdir. Günün belirli saatlerinde bu trenler Koblenz'e kadar uzatılmaktadır (ICE Hattı 10). Hamm istasyonunda bazı trenler ikiye ayrılarak (Flügelzug) farklı yönlere devam eder.
* **Dresden – Wiesbaden / Saarbrücken**: Dresden'den yola çıkan hat, Leipzig, Erfurt, Fulda, Frankfurt (Main) ve Mainz üzerinden Wiesbaden'e ulaşır. Bazı trenler, Frankfurt'tan sonra Darmstadt, Mannheim ve Kaiserslautern üzerinden Saarbrücken'e kadar devam eder (ICE Hattı 50). Bu hatta da Frankfurt istasyonunda bölünen tren uygulaması bulunmaktadır (Flügelzug).

Ayrıca, ICE trenleri Amsterdam, Brüksel, Paris, Zürih ve Viyana gibi uluslararası destinasyonlara da hizmet vermektedir.

## ICE Seyahat Süreleri

### İstasyonlar
ICE trenleri, Almanya'da yaklaşık 180 istasyona hizmet verir. Bunlar arasında büyük şehirler olduğu gibi, Montabaur (12.600 nüfus) ve Züssow (1.300 nüfus) gibi daha küçük yerleşim yerleri de bulunmaktadır.

### ICE Sprinter
ICE Sprinter, büyük şehirler arasında daha az durakla daha hızlı seyahat imkanı sunan özel bir ICE hizmetidir. Örneğin, Berlin–Köln ve Hamburg–Frankfurt gibi hatlarda ICE Sprinter seferleri düzenlenmektedir.

## Anma ve Takdir
2 Haziran 1991 tarihinde ICE trenlerinin planlı seferlerinin başlaması ve Hannover kentinin 750. kuruluş yıldönümü dolayısıyla, 2000 adetlik sınırlı sayıda hatıra madeni para basılmıştır. Ayrıca, 2 Mayıs 1991 tarihinde, "Alman Federal Demiryolları'nın yüksek hızlı tren taşımacılığına başlaması" konulu 60 pfennig değerinde bir posta pulu,  tarafından 32 milyon adetlik baskıyla yayımlanmıştır. (Bir sonraki standart pul yayım tarihi 4 Haziran olduğundan, bu özel baskı etkinlikten önce çıkarılmıştır.)

5 Ekim 2006 tarihinde ise, Deutsche Post AG tarafından yayımlanan dört puldan oluşan bir yardım pulu serisinin parçası olarak, 55+25 Cent değerinde bir ICE 3 temalı pul tedavüle girmiştir.

## Ayrıca Bakınız
* Avrupa'da yüksek hızlı demiryolu
* AVE
* TGV
* YHT

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 2024 ICE/IC Tren Hatları Ağı
* Almanya ve komşu ülkelerdeki ICE hat ağı
* Demiryolu Sistemi: ICE Treni
* Alman Millî Kütüphanesi kataloğunda Intercity-Express üzerine literatür