Pers sütunu

**Pers sütunu** veya **Persepoli sütunu**, muhtemelen MÖ 500'den kısa bir süre önce başlayan antik Pers Ahameniş mimarisinde geliştirilen özgün bir sütun biçimidir. Bunlar çoğunlukla Persepolis'ten bilinir; burada devasa ana sütunlar bir kaideye, yivli bir gövdeye ve çoğu boğa figürlü çift hayvanlı bir başlığa sahiptirler. Ahameniş saraylarında, içlerinde birkaç sıra sütunla desteklenen apadana adı verilen devasa hipostil salonlar vardı. Persepolis bulunan 70 × 70 metre ölçülerindeki Taht Salonu veya "Yüz Sütunlu Salon", Ahameniş kralı I. Artaserhas tarafından inşa ettirilmiştir. Apadana salonu daha da büyüktür. Bunlar genellikle kral için bir taht içerirken büyük tören toplantıları için kullanılırdı; Persepolis ve Susa'daki en büyük salonlar aynı anda on bin kişiyi alabilmekteydi.

Ahamenişler taş mimari konusunda çok az deneyime sahip olmalarına rağmen imparatorluklarının dört bir yanından sanatçı ve zanaatkâr getirterek Mezopotamya, Mısır ve Anadolu'da Lidya'nın yanı sıra Pers ülkesindeki Elam'dan da etkilenen melez bir imparatorluk stili geliştirebildiler. Bu stil muhtemelen Susa'daki Darius Sarayı'nda geliştirildi, ancak en çok sayıda ve eksiksiz kalıntılar, birkaç sütunun ayakta kaldığı Persepolis'tedir. Bu stildeki imparatorluk inşaatı, İskender'in MÖ 330'daki işgali ve Persepolis'in yakılması sonrasında aniden sona ermiştir.

## Galeri

Dosya:Homa_Persepolis_Iran.JPG|alt=Griffin capital at Persepolis. The roof timbers presumably filled the flat side surface.| Persepolis'teki Griffin başlığı. Çatı kirişleri muhtemelen düz yan yüzeyi dolduruyordu.
Dosya:Persépolis,_Irán,_2016-09-24,_DD_29.jpg|alt=Ruins of Persepolis| Persepolis Harabeleri
Dosya:Persian_column.jpg|alt=Ruins of Persepolis| Persepolis Harabeleri
Dosya:Achaemenid_capital_Persepolis.jpg|alt=Another Achaemenid capital from Persepolis| Persepolis'ten bir başka Ahameniş başkenti
Dosya:Bull_capital_Apadana_(6).jpg|alt=Bull capital from the Apadana of the Palace of Darius in Susa, now Louvre| Susa'daki Darius Sarayı'nın Apadana'sından (şimdiki Louvre Müzesi) boğa başlığı
Dosya:Statue1_in_Persepolis.jpg|alt=Lion capital at Persepolis| Persepolis'teki aslan başı
Dosya:Lion-persepolis.JPG|alt=Lion fragment and column base at Persepolis| Persepolis'teki aslan parçası ve sütun kaidesi
Dosya:Campaniforma_column_base_Apadana_Louvre.jpg|alt=Base from Susa, with inscription| Susa'dan, yazıtlı kaide
Dosya:National_Meusem_Darafsh_6_(50).JPG|alt=Broken man-bull capital from Persepolis| Persepolis'ten kırık adam-boğa başlığı
Dosya:Persepolis_rendering_old.jpg|alt=19th century reconstruction of Persepolis, by Flandin and Coste| Persepolis'in 19. yüzyılda Flandin ve Coste tarafından yeniden inşası
Dosya:Statue_Sq._of_Mashhad_(4).jpg|alt=Statue Sq. of Mashhad| Meşhed Heykel Meydanı
Dosya:Udwada_atash_behram.jpg|alt=The Parsi Udvada Atash Behram, a fire temple in Udvada, India, 1894| Parsi Udvada Atash Behram, Hindistan'ın Udvada kentindeki bir ateş tapınağı, 1894 
Dosya:Bank_Melli_Building_-_Ferdowsi_Ave..jpg|alt=Bank Melli Building, Ferdowsi Ave, Tehran| Bank Melli Binası, Ferdowsi Caddesi, Tahran 
Dosya:Iranian_Foreign_Affaire_Ministry.jpg|alt=Revivalism: the modern Iranian Ministry of Foreign Affairs, 1939| Yeniden canlanma: Modern İran Dışişleri Bakanlığı, 1939
Dosya:Dariush_Grand_Hotel_-_3.jpg|alt=Columns hung with lights, Dariush Grand Hotel, 1999, Kish Island| Işıklarla süslenmiş sütunlar, Dariush Grand Hotel, 1999, Kiş Adası
Dosya:Persian_Scholar_pavilion_in_Viena_UN_(Rhazes&Khayyam).jpg|alt=Scholars Pavilion in Vienna, 2009| Viyana'daki Bilim İnsanları Pavyonu, 2009
Dosya:Homa_Watch_of_Mashhad.jpg|alt=Homa Watch, Mashhad| Homa Watch, Meşhed


## Kaynakça
;Özel

;Genel

*"Curtis": Curtis, John & Tallis, Nigel (eds), *Forgotten Empire: The World of Ancient Persia*, 2005, University of California Press, , 9780520247314, Google Books. See also pp 60–64 for catalogue entries on column parts and fragments.
* Boardman, John (1998), "The Origins of Indian Stone Architecture", *Bulletin of the Asia Institute*, 1998, New Series, Vol. 12, (*Alexander's Legacy in the East: Studies in Honor of Paul Bernard*), p.13-22, JSTOR
*Semper, Gottfried, *Style in the technical and tectonic arts, or, Practical aesthetics*, 2004 translation of *Der Stil in der technischen und tektonischen Künsten* (1860–62), Getty Research Institute, ISBN 9780892365975, google books
*Grigor, Tallinn, "Parsee Patronage of the ''Urheimat''", *Getty Research Journal*, Issue 2 edited by Thomas W. Gaehtgens, Katja Zelljadt, 2010, Getty Publications, , 9781606060179
*R. Schmitt; D. Stronach (December 15, 1986). "Apadana", *Encyclopaedia Iranica*, Retrieved 14 April, 2018
*D. N. Wilber, "Architecture vii. Pahlavi, before World War II", *Encyclopaedia Iranica*, 1986/2011

## Dış bağlantılar
* Grigor, Tallinn, Perso-Parsi Encounters and the Making of Neo-Achaemenid Architecture in Qajar Iran and the British Raj (Part 1 of 2), video of lecture.