Alekber Rezaguliyev

**Alekber Rezaguliyev** (31 Ocak 1903, Bakü, Bakü Valiliği – 31 Ocak 1974, Bakü) (alternatif yazım: **Alekper Rzaguliyev**) (; ) Azerbaycanlı bir sanatçıydı. 1964 yılında Azerbaycan SSC Onursal Sanatçısı unvanına layık görüldü.

## İlk yılları
Alekber, Bakü'de küçük bir dükkan sahibi olan bir iş adamının ailesinde doğdu. Ailesinde sanatçı olmamasına rağmen, Rezaguliyev erken yaşta sanatsal yetenek gösterdi. 1925'ten 1928'e kadar Moskova Teknik Sanat Koleji'nde eğitim gördü. Mezun olduktan sonra Bakü'ye döndü.

Yaratıcı çalışmalarının ilk döneminde, devrim öncesi Azerbaycan yaşamının karakteristik sahnelerini betimleyen resimler yaptı ("Azerbaycanlı Kadın", 1926; "Güreşçiler", 1926; "Mollakhana", 1927). Rzaguliyev, grafik alanında daha aktifti ve "Eski Bakü" serisi (1958–72), "M. A. Sabir" (1963), "Berlin'deki Bakü sakinleri" (1968), "V.I. Lenin ve Azerbaycanlı liderler" (1970), "Çaybeçeranlar" (1972), "Azerbaycan Madonna" (1973) gibi linolyum baskılar üretti. Eserleri Doğu Sanatı Müzesi (Moskova), R. Mustafayev Azerbaycan Devlet Sanat Müzesi, Azerbaycan Devlet Resim Galerisi ​​ve diğer müzelerde bulunmaktadır.

## Sürgündeki Yıllar
Alekber Rezaguliyev, daha sonra Stalin Baskısı olarak adlandırılacak olan ve tahminen 70.000 Azerbaycanlı'nın yanı sıra yüz binlerce diğer vatandaşın SSCB genelinde idam edildiği veya sürgüne gönderildiği dönemde Azerbaycan'da tutuklanan ilk sanatçılar arasındaydı.

Toplamda Alekber üç kez tutuklanarak Gulag çalışma kamplarına gönderildi ve hayatının 23 yıldan fazlasını sürgünde geçirdi: 1928'de Arkhangelsk'te Solovetsky Manastırı'nda; 1937'de Sibirya'daki Krasnoyarsk'ta, (3) ve 1949'da Orta Asya'daki Altay'da tutuklu kaldı.

İlk tutuklanmasının nedeni, arkadaşlarından birinin "Pan-Türkçülük" ile suçlanmasıydı ve Alekber sadece bağlantı nedeniyle suçlu bulundu. Ancak mahkûm edildiğinde, neyle suçlandığını veya neden suçlandığını bile bilmiyordu. Altı yıl hapis cezasına çarptırıldı. Serbest bırakıldıktan sonra Bakü'ye döndü ve 1935'te Sona Hüseyinova ile evlendi; çiftin Adila ve Sevil adında iki kızı oldu. Daha sonra Sona ile boşandı.

3 Kasım 1937'de Alekber ikinci kez tutuklandı. Daha sonra Azerbaycanlı sanatçı arkadaşı Rasim Babayev'e olayı şöyle anlattı: "Bir gün Komsomolskaya Caddesi'nde yürüyordum ki Ruhulla Akhundov'a (Azerbaycan'da Sovyetler Birliği sisteminin kurulmasına yardımcı olan Bolşeviklerden biri) rastladım. Ruhulla beni görünce sinirlenmiş gibiydi ve kaba bir şekilde 'Hey, aptal adam, yine mi buradasın?' dedi." "Ve bu sözlerle, doğrudan tekrar hapse gönderildim."

Altay'da, Rusya'nın Saratov Özerk Bölgesi'ndeki bir Alman yerleşiminden Sibirya'ya gönderilen Berta adında bir Alman kadınla tanıştı ve evlendi. II. Dünya Savaşı patlak verdiğinde, Joseph Stalin Sovyetler Birliği'nde yaşayan tüm Almanları sürgüne gönderdi. Alekber ve Berta'nın Ogtay ve Aydın adında iki oğlu ve Sevda adında bir kızı oldu.

## Sürgünden Sonra

Stalin 1953'te öldükten sonra, on binlerce mahkûm hapisten serbest bırakıldı. Alekber da sonunda Azerbaycan'a dönebilenler arasındaydı. Sürgün kişiliğini büyük ölçüde etkiledi. Çok ciddi ve ahlaki olarak çökmüş bir hale geldi. Hatta yaratıcı faaliyetini bile etkiledi. Eve döndükten sonra çok nadiren renk kullandı. Uzun yıllar boyunca çektiği hapis hayatının acı deneyimleri onu derinden etkiledi. Sonuçta, yirmi yılı aşkın bir süredir bu kaderi sadece bağlantılar nedeniyle yaşamıştı ve bu, kendisinin işlediği herhangi bir suçtan kaynaklanmıyordu.

## Kaynakça