İrina Zarutska cinayeti

**İrina Zarutska cinayeti**, 22 Ağustos 2025'te, Charlotte, Kuzey Karolina'daki mavi hattın Doğu/Batı Bulvarı istasyonunda meydana geldi. Rus işgali nedeniyle ülkesinden ABD'ye sığınan Ukraynalı mülteci İrina Zarutska, trende otururken arkasından üç kez bıçaklandı. Şüpheli saldırgan Decarlos Brown Jr., trenden inerken tutuklandı ve birinci derece cinayet suçlamasıyla yargılandı.

Cinayet, kurbanın güvenlik ihtiyacını karşılamak için sığınmış bir mülteci olması sebebiyle uluslararası alanda ilgi gördü. Bu sebeple Charlotte belediye başkanı Vi Lyles, Kuzey Karolina valisi Josh Stein ve Başkan Donald Trump'tan açıklamalar geldi. Cinayete ait görüntülerin sosyal medyada tepkiye yol açtı ve toplu taşıma güvenliği, ücretsiz toplu taşıma uygulaması ve cezai adalet ile psikolojik sağlık sistemlerindeki eksiklikler hakkında politika tartışmalarına yol açtı. Kuzey Carolina'da cinayetin ardından "İrina Yasası" olarak adlandırılan yasa kabul edildi; bu yasa çeşitli ceza hukuku reformlarını içeriyordu ve eyalette idam cezasının yeniden uygulanmasını hedefliyordu.

## Arka plan
Iryna Zarutska (, 22 Mayıs 2002 - 22 Ağustos 2025), Kiev, Ukrayna'da doğdu ve öldüğünde 23 yaşındaydı. Kiev'deki Sinerji Koleji'nde eğitim gördü. 18 yaşında sanat ve restorasyon alanında diploma alarak mezun oldu. 2022'deki Rus işgalinin ardından, Kiev Muharebesi'nde Zarutska ailesinin yaşadığı Solomyanka mahallesi bombardımana maruz kaldı. Aile, dairelerinden küçük bir sığınak alanına taşınarak aylarca burada yaşadı. Ağustos 2022'de İrina, annesi, kız kardeşi ve küçük erkek kardeşi Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve Huntersville, Kuzey Karolina'da yenge ve dayısının yanında yaşamaya başladı. Babası ise, 18-60 yaş arasındaki erkeklerin ülkeyi terk etmesini yasaklayan sıkıyönetim nedeniyle Ukrayna'da kaldı. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki cenazesine katılamadığı yönünde haberler çıktıysa da, bu iddia Ukrayna Devlet Sınır Muhafız Servisi tarafından yalanlandı. Huntersville'de çeşitli işleride çalışan İrina, İngilizce öğrenmeye başladı. Ailesinin arabası olmadığı için erkek arkadaşı ona sürücülük öğretti. Daha sonra erkek arkadaşıyla birlikte Charlotte'ın NoDa mahallesine taşındı; burada üniversite derslerine kaydoldu ve Charlotte'ın Lower South End mahallesindeki bir pizzacıda işe girdi. Saldırının olduğu gece, vardiyasını tamamladıktan sonra mavi hat ile eve dönüyordu.

34 yaşındaki şüpheli Decarlos Dejuan Brown Jr. (d. 1 Ekim 1990), bıçaklama olayından önce Mecklenburg County, Kuzey Karolina'da 14 kez tutuklanmıştı; sabıka kayıtları 2007'ye kadar uzanıyordu. 11 Nisan 2014'te hırsızlık ve izinsiz girme suçundan hüküm giydi. Denetimli serbestlikteyken silahlı soygun ve hükümlü bir kişinin ateşli silah bulundurması suçlamalarıyla yeniden tutuklandı. Brown silahlı soygundan mahkûm edilerek 2015'ten Eylül 2020'ye kadar eyalet hapishanesinde kaldı. Tahliyesinin ardından başlangıçta ailesiyle yaşadı; ancak annesi ABC News'a, bu dönemde Brown'a şizofreni teşhisi konduğunu ve evde şiddet eğilimli davranışlar sergilediğini söyledi. Annesi zorunlu yatış için başvuruda bulunduğunu, ancak talebin reddedildiğini belirtti. Associated Press, mahkeme kişinin tehlikeli olduğuna hükmetmedikçe zorunlu yatış kararlarının alınmasının zor olduğunu bildirdi. Kuzey Karolina, 2000'lerin başında eyalet hastanelerinin kapasitesini azaltmıştı ve 2024'te psikiyatride yatırmak için ortalama bekleme süresi 16 gündü. Brown psikiyatrik ilaçlarını bırakınca annesi onu bir evsizler barınağına götürdü. Ocak 2025'te, Novant Health Presbiteryen Tıp Merkezi kampüsünden 911'i defalarca aradı; burada sağlık personeliyle görüştükten sonra, içinde vücudunu kontrol eden "insan yapımı bir madde" bulunduğunu iddia etti. Derhal hastaneye yatırılmak yerine, 911'i kötüye kullanma suçlamasıyla karşı karşıya kaldı ve kefaletsiz olarak serbest bırakıldı.

Ocak 2026'da, Brown'un Şubat 2021'de COVID-19'un yayılmasını azaltmaya yönelik tedbirler kapsamında erken tahliye edildiği iddia edildi; bu tedbirler, Amerikalı Sivil Özgürlükler Birliği ve NAACP'nin o dönemin Kuzey Karolina valisi Roy Cooper'a açtığı dava bağlamında uygulanmıştı. Kuzey Karolina Yetişkin Islah Dairesi, Brown'un erken tahliye edilmediğini, serbest bırakılmasının bir duruşma görevlisinin kararıyla yeniden yürürlüğe konan denetimli serbestlik uygulaması nedeniyle gerçekleştiğini açıkladı. Şubat 2026'da ABD Başkanı Trump, "Tekrarlayan Şiddet Suçlusu DeCarlos Brown Jr., Radikal Roy Cooper ve onun suça karşı yumuşak politikası tarafından sokağa salındı," şeklinde bir açıklama yaptı.

## Cinayet
22 Ağustos 2025'te Brown, mavi hatta saatlerce yolculuk yaptı. Güvenlik kamerası görüntülerinde "alışılmadık hareketler yaptığı" ve kendi kendine güldüğü görüldü. Saat 20.18'de iki Charlotte Bölgesi Transit Sistemi (CATS) güvenlik görevlisi yanından geçti ancak onunla etkileşime girmedi. Charlotte'ın yerel televizyon kanalı WBTV daha sonra yetkililere dayandırdığı haberinde, Brown'un "trene binmek için bileti olmadığını" aktardı.

Aynı akşam saat 21.46 Zarutska, South End, Charlotte'taki Scaleybark istasyonundan mavi hatta bindi. Güvenlik kamerası görüntülerinde Zarutska'nın, hâlihazırda trende oturan Brown'un önünde oturduğu görülüyordu. Zarutska'nın trene binmesinden dört dakika sonra Brown, kapüşonlu üstünün cebinden bir çakı çıkardı ve Zarutska'yı arkasından en az biri boynuna olmak üzere üç kez bıçakladı. Zarutska yaklaşık bir dakika boyunca bilinci açık ya da yarı açık şekilde kaldı, ardından kan kaybı nedeniyle yere yığıldı. Bıçaklama sırasında vagon içinde güvenlik görevlisi bulunmuyordu; ancak trenin bir ön vagonunda polisler vardı. Bıçaklama esnasında Zarutska'nın yakınında en az dört kişi daha oturuyordu ve yolcular, Zarutska yere düştükten sonra ona yardım etmeye çalıştı. Kısa süre sonra "tepkisiz" hâle gelen Zarutska'nın olay yerinde hayatını kaybettiği açıklandı. FBI'ın sunduğu yeminli beyanda, boynunun ortasında bir bıçak yarası ve sol dizinde küçük bir kesik olduğu belirtildi. Mecklenburg County Adli Tıp Kurumu'nun yaptığı otopsi ise sağ juguler veni zedeleyen bir boyun yarası, sol karotis arterini zedeleyen sağ göğüs bölgesinde bir yara ve sol dizde bir yara olmak üzere üç bıçak yarası tespit etti. Saldırıdan sonra Brown'un "O beyaz kızı hallettim" dediği bildirildi.

Brown, bıçaklamadan iki dakika sonra Doğu/Batı Bulvarı istasyonunda trenden indi ve peronda polisler tarafından gözaltına alındı. Elindeki bir yara nedeniyle tedavi için hastaneye götürüldü. Charlotte-Mecklenburg Polis Departmanı (CMPD), Brown'u şüpheli olarak açıkladı ancak saldırının nedenine ilişkin bir açıklama yapmadı.

## Hukuki süreç
Brown'un tutuklanmasının ardından bir hâkim, yerel bir hastanede 60 günlük psikolojik değerlendirme yapılmasına karar verdi. 15 Eylül 2025'te büyük jüri, Brown hakkında resmen iddianame düzenledi. Kuzey Carolina eyalet mahkemesinde birinci derece cinayetle; federal mahkemede ise toplu taşımada ölüme yol açan bir eylem işlemekle suçlandı. Mecklenburg County Gözaltı Merkezi'nde kefaletsiz olarak tutuldu. Soruşturma sürmekte olup, CMPD'nin cinayet birimi kamuoyunu ilgili bilgileri paylaşmaya davet etti.

Amerika Birleşik Devletleri sulh hâkimi Susan Rodriguez, Brown’u federal kamu savunucularının yanında temsil etmek üzere bir idam cezası savunma avukatı atadı. Ekim 2025'te, Brown'un idam cezasıyla karşı karşıya kalıp kalmayacağını belirlemek için yapılacak Rule 24 duruşmasının Nisan 2026'ya ertelendiği açıklandı. 22 Ekim'de Brown, federal büyük jüri tarafından demiryolu taşıyıcısına ve toplu taşıma sistemine karşı şiddet suçlamasıyla yeniden iddianameye bağlandı. 11 Aralık'ta, Charlotte'taki federal mahkemede ilk kez hâkim karşısına çıktı.

Charlotte televizyon kanalı WSOC-TV, Zarutska'nın öldürülmesine ilişkin Charlotte-Mecklenburg Polis Departmanı'nın elinde bulunan ses ve video kayıtlarının kopyalarını talep eden bir hukuk davası açtıktan sonra, Brown'un avukatları acil bir başvuru yaparak federal mahkemeden ihtiyati tedbir talep etti. Avukatlar, söz konusu kayıtların tanıkları ifşa etmesi hâlinde Brown'un "yasal süreç ve adil yargılanma haklarının telafisi imkânsız şekilde zarar göreceğini" savundu. Bu talep, Kuzey Carolina Batı Bölgesi ABD Savcılığı tarafından kabul edildi. WSOC-TV ise buna itiraz ederek, Brown'un avukatlarının federal bir mahkemeden eyalet yargı sürecine müdahale etmesini talep etmek suretiyle ihtiyati tedbir yasağını ihlâl ettiğini ileri sürdü.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* House Bill 307 ("İrina Yasası)"