Suriye İç Savaşı kronolojisi (21 Nisan 2012-2 Ocak 2014)

Nisan-Mayıs 2012'de BM arabuluculuğunda gerçekleştirilen ateşkes girişimiyle başlayan ve giderek radikal şiddete dönüşerek çatışma düzeyini tam teşekküllü bir iç savaşa dönüştüren '''Suriye İç Savaşı''''nın üçüncü evresinin bir kronolojisidir.

25 Mayıs 2012'de 108 kişinin yargısız infaz edildiği Hule katliamının ve ardından Özgür Suriye Ordusu'nun (ÖSO) Suriye Baas rejimine verdiği ültimatomunun ardından, ÖSO'nun rejim birliklerine karşı ülke çapında saldırılara başlamasıyla ateşkes fiilen çöktü. 1 Haziran 2012'de Devlet Başkanı Beşşar Esed, rejim karşıtı ayaklanmayı bastıracağına yemin etti. 12 Haziran 2012'de BM, Suriye'deki çatışmaların iç savaş olduğunu ilan etti. Çatışma, en büyük iki şehir olan Halep ve başkent Şam'a doğru yayılmaya başladı.

Ekim 2012'de bir başka ateşkesin başarısız olmasının ardından, 2012-2013 kışı ve 2013 ilkbaharının başlarında isyancılar tüm cephelerde ilerlemeye devam etti. Aralık 2012 ortalarında Amerikalı yetkililer, Suriye rejimini Suriye'deki muhalif  mevzilerine Scud balistik füzeleri atmaya başladığını söyledi. 11 Ocak 2013'te, El Nusra Cephesi de dahil olmak üzere muhalif gruplar, haftalarca süren çatışmaların ardından İdlib Vilayetindeki Taftanaz hava üssünün tam kontrolünü ele geçirdi. Ocak 2013 ortalarında, Rasulayn'da muhalifler ve YPG arasında çatışmalar yeniden patlak verdi. 6 Mart 2013'e gelindiğinde muhalifler Rakka şehrini ele geçirmişti ve burası Esed rejiminin kaybettiği ilk il merkezi olmuştu. 

Muhaliflerin ilerleyişi, Baas rejiminin yeniden örgütlenmesi ve ardından saldırılara başlamasıyla Nisan 2013'te durduruldu. 17 Nisan 2013'te rejim güçleri, İdlib yakınlarındaki Vadi Deif üssünde altı aylık muhalif ablukasını aştı. Rejim birliklerinin Halep'e giden ana otoyolun kontrolünü ele geçirmeye çalışmasının ardından Babuleyn kasabası çevresinde şiddetli çatışmalar bildirildi. Kuşatmanın kaldırılması, hükûmet güçlerinin bölgedeki, ara sıra hava indirmelerine dayanan iki büyük askeri üssü yeniden ikmal etmesine de olanak sağladı.  Nisan 2013'te, çatışmalara giderek daha fazla dahil olan hükûmet ve Hizbullah güçleri, El-Kusayr yakınlarındaki bölgeleri ele geçirmek için bir saldırı başlattı. 21 Nisan'da Esed yanlısı güçler, Lübnan-Suriye sınırına yakın Burhaniye, Sakraca ve El-Radvaniye kasabalarını ele geçirdi.

Temmuz 2013'ten itibaren durum bir çıkmaza girdi, çeşitli gruplar arasında tüm cephelerde çatışmalar devam etti ve çok sayıda kayıp verildi, ancak önemli toprak değişiklikleri olmadı. 28 Haziran 2013'te muhalif güçler güneydeki Dera şehrinde büyük bir askeri kontrol noktasını ele geçirdi   6 Ağustos 2013'te muhalifler 10 aylık bir kuşatmanın ardından Menagh Askeri Hava Üssü'nü ele geçirdiğinde büyük bir ilerleme kaydedildi. 

21 Ağustos'ta Şam kırsalındaki Guta bölgesinde kimyasal bir saldırı gerçekleşti ve muhaliflerin elindeki bölgede binlerce can kaybına ve birkaç yüz kişinin ölümüne yol açtı. Saldırıyı hükûmet güçlerinin bölgeye yönelik bir askeri saldırısı izledi. Büyük ölçüde Esad güçlerine atfedilen saldırı, uluslararası toplumun Baas rejimini kimyasal silahsızlandırılmasını istemesine neden oldu.

2013'ün sonları, muhalif gruplara karşı çeşitli cephelerde saldırılar düzenleyen Baas rejinin artan ilerleyişi ile sürdü. Suriye rejimi, müttefikleri Hizbullah ve el-Abbas tugayıyla birlikte Kasım ayında Şam ve Halep'e bir saldırı başlattı..

Nisan 2013'ün başlarında köktenci grup Irak İslam Devleti, Irak'tan Suriye'ye yayıldı. Adını Irak ve Şam İslam Devleti olarak değiştirdi. 2013 sonlarında güçlenen IŞİD Suriye muhalefetine taarruza başladı.

## Arka plan

23 Şubat 2012'de, Tunus'ta Arap Birliği tarafından düzenlenen uluslararası bir " Suriye Dostları " konferansından önceki akşam, Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği birlikte Kofi Annan'ı Suriye elçisi olarak atadı. 16 Mart'ta Kofi Annan, BM Güvenlik Konseyi'ne altı maddelik bir barış planı sundu. Temel olarak Suriye hükûmetinden "Suriye halkının meşru istek ve endişelerine yanıt vermesini", çatışmaları durdurmasını, askeri yığınakları kasabalardan çekmesini istedi ve aynı zamanda Elçi, Suriye muhalefetinden ve diğer unsurlardan da benzer taahhütler talep edecekti.

Annan, 5 Nisan 2012'de BM Genel Kurulu'na, Suriye rejimi için ateşkes son tarihinin 10 Nisan Salı günü yerel saatle sabah 6'da, muhalifler için ise 12 Nisan yerel saatle sabah 6'da olacağını söyledi. 12 Nisan 2012'de, her iki taraf, Suriye Baas rejimi ve Özgür Suriye Ordusu ile bazı diğer gruplar, BM aracılığıyla ateşkes sürecine girdiler.

## Ateşkes girişimi (Nisan-Mayıs 2012)

 
14 Nisan 2012'de BM Güvenlik Konseyi'nin 2042 sayılı Kararı kabul eden toplantısında, Temsilcinin "12 Nisan itibarıyla tarafların ateşkes gözlemlediği" değerlendirmesinde bulunduğu belirtildi.”.

Mayıs ayı başında, 12 Nisan'da ilan edilen ateşkesten bu yana Suriye genelindeki çatışmalarda 500'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. 

25 Mayıs 2012'de 108 kişinin infaz edildiği Hule Katliamının ve ardından ÖSO'nun Suriye Baas hükûmetine verdiği ültimatomunun ardından, ÖSO'nun hükûmet birliklerine karşı ülke çapında saldırılar başlatmasıyla ateşkes tamamen çöktü. Barış planı Haziran ayı başlarında fiilen çöktü ve BM misyonu Suriye'den çekildi. Annan, 2 Ağustos 2012'de hayal kırıklığı içinde istifa etti.

## Yeniden başlayan çatışmalar (Haziran-Ekim 2012)

1 Mayıs'ta Suriye Yerel Koordinasyon Komiteleri (YKK), İdlib ilinde bildirilen bir katliamda 18'i de dahil olmak üzere 45 kişinin öldürüldüğünü bildirdi .

10 Mayıs'ta Şam'da iki güçlü araba bombası patlamasında en az 55 kişi öldü ve yaklaşık 372 kişi yaralandı. Muhalefet grupları sorumluluğu reddederken, önde gelen muhalefet figürlerinden Haitham Maleh hükûmeti suçladı.

15 Mayıs'ta BM gözlemcilerinin kasabaya yaptığı ziyaret sırasında, Suriye güvenlik güçlerinin Han Şeyhun kasabasında bir cenaze törenine ateş açması sonucu en az 21 kişi hayatını kaybetti . YKK, İdlib'de 33 kişi olmak üzere en az 63 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.

25 Mayıs - Hule Katliamı: Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözetim Örgütü (UNTSO) başkanı Tümgeneral Robert Mood, Humus ilindeki Hule'de Baas rejimi tarafından 32'si çocuk da dahil olmak üzere en az 90 sivilin öldürüldüğü iddialarını doğruladı. 

25 Mayıs 2012'de 108 kişinin infaz edildiği Hule katliamının ve ardından ÖSO'nun Baas rejimine karşı ülke çapında saldırılar başlatmasıyla ateşkes fiilen çöktü. 1 Haziran'da Başkan Esed, rejim karşıtı ayaklanmayı bastırma sözü verdi.

30 Mayıs Özgür Suriye Ordusu, Devlet Başkanı Beşşar Esed'e şiddeti sona erdirmek için uluslararası bir barış planına uyması için 48 saatlik bir süre verdiğini duyurdu .

31 Mayıs'ta 29'u Humus'ta olmak üzere 61 kişi öldürüldü . Hule katliamının gerçekleştiği Hule'nın Taldou bölgesinde bir ordu keskin nişancısı bir çocuğu öldürdü.

1 Haziran'da SOHR, İdlib'de meydana gelen patlamada ve diğer yerlerdeki çatışmalarda ülke genelinde 17 kolluk kuvvetinin öldürüldüğünü bildirdi .

2 Haziran'da SOHR'a göre Cumartesi günü toplam 96 kişi öldürüldü. SOHR, gün içinde toplam sivil kayıp sayısının 33 olduğunu bildirdi .

5 Haziran'da, Lazkiye İlinin Haffa ve civar köylerde çatışmalar çıktı. Baas rejimi birlikleri, isyan başladığından beri vilayetteki en ağır çatışmalarda helikopterli silahlı gemilerle desteklendi. Baas rejimi, günlerce süren çatışma ve topçu ateşinin ardından bölgeyi ele geçirdi. 6 Haziran'da El-Kubeyr katliamında 78 sivil öldürüldü . Aktivist kaynaklara göre, Baas rejimi, Şebbiha milisleri girmeden önce köyü bombalamaya başladı. BM gözlemcileri, katliamı araştırmak umuduyla El-Kubeyr'e gittiler, ancak bir yol barikatı ve hafif silah ateşiyle karşılaştılar ve geri çekilmek zorunda kaldılar.

6 Haziran - El-Kubeyr Katliamı : Suriye ordusu ve Şebbiha'nın Hama ilinin Maarzaf ilçesine bağlı Kubeyr köyünde gerçekleştirdiği katliamda 78 sivil infaz edildi ve şu ana kadar 47 kişinin cesedi teşhis edildi .

8 Haziran'da Gün sonunda İdlib ilinde 17 kişi olmak üzere 65 kişi öldürüldü .

9 Haziran'da Gün sonunda YKK, başta Deraa ve Humus olmak üzere 96 kişinin öldürüldüğünü bildirdi .

BM, 12 Haziran 2012'de Suriye'yi ilk kez resmen iç savaş ilan etti. Çatışma, Şam ve Halep olmak üzere iki büyük şehre yayılmaya başladı. Her iki şehirde de, Şamlı esnafın genel grevi ve Halep'te küçük çaplı bir grev de dahil olmak üzere barışçıl protestolar, Baas rejimi ile büyük şehirlerdeki iş dünyası arasındaki tarihi ittifakın zayıfladığına işaret olarak yorumlandı.

21 Haziran'da SOHR, 107'si Humus'ta, 32'si Şam'da olmak üzere en az 121 kişinin öldürüldüğünü bildirdi . YKK, gün sonunda başta Rif Şam, Hama ve Dera olmak üzere 128'den fazla kişinin öldürüldüğünü bildirdi.

22 Haziran'da Cuma namazından sonra protestolar yaygınlaştı ve akşam saatlerinde güvenlik güçleri ve Suriye ordusu tarafından 87 kişi öldürüldü . 

22 Haziran'da, bir Türk F-4 savaş uçağı Baas rejimi tarafından düşürüldü ve iki pilot da hayatını kaybetti. Suriye ve Türkiye, uçağın düşürüldüğü sırada Suriye hava sahasında mı yoksa uluslararası hava sahasında mı uçtuğunu tartışıyordu. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Baas rejimine sert bir şekilde misilleme yapma sözü verdi. Beşşar Esed olaydan dolayı kamuoyu önünde özür diledi ve bir müdahale gerçekleşmedi. 10 Temmuz'a gelindiğinde, muhalif güçler haftalarca süren çatışmaların ardından Humus iline bağlı El-Kuseyr şehrinin çoğunu ele geçirmişti  

26 Haziran'da YKK, akşam saatlerinde 113 kişinin öldürüldüğünü, bunların 33'ünün Kuddasaya ve Şam'daki el Hami'de, 16'sının ise Daara'da olduğunu bildirdi .

28 Haziran'da YKK, gün sonunda 139'dan fazla kişinin öldürüldüğünü, şüpheli failin Suriye ordusu olduğunu, bunların 40'tan fazlasının Duma'daki topçu ateşi ve özet infazlar olduğunu bildirdi . SOHR, Şam banliyölerinde 41 (bombardıman nedeniyle Duma'da 35) ve Humus'ta 17 olmak üzere 103 kişinin öldürüldüğünü bildirdi .

15 Temmuz'da Uluslararası Kızılhaç Komitesi bugün Suriye'de çatışmaların o kadar yaygınlaştığını duyurdu ki, durumun bir iç savaş olarak değerlendirilmesi gerekiyor . Muhalifler bugün Şam'ı kurtarma operasyonunu başlattılar; bu operasyona "Şam yanardağı ve Suriye depremi" adı verildi.

Temmuz ortasına gelindiğinde, muhalifler İdlib iline bağlı Serakib kasabasını ele geçirmişti .
15 Temmuz 2012'de, çatışmalar ülke geneline yayılmış ve 16.000 kişi ölmüşken, Uluslararası Kızılhaç Komitesi çatışmayı iç savaş ilan etti. Şam'daki çatışmalar yoğunlaştı ve şehri ele geçirmek için büyük bir muhalif hareketi başladı. 18 Temmuz'da Suriye Savunma Bakanı Davud Raciha, eski savunma bakanı Hasan Türkmani ve cumhurbaşkanının kayınbiraderi General Asıf Şevket, Şam'da bir intihar bombası saldırısında öldürüldü. Aynı patlamada yaralanan Suriye istihbarat şefi Hişam İhtiyar, daha sonra yaralarından öldü. . Hem ÖSO hem de Liva el-İslam suikastın sorumluluğunu üstlendi.

Temmuz ortasında, muhalif güçler Şam'a taarruz etti ve iki hafta içinde püskürtüldüler, ancak dış kesimlerde çatışmalar devam etti. Bundan sonra odak noktası Halep'in kontrolü için verilen mücadeleye kaydı. 

18 Temmuz'da Şam'daki Ravda Meydanı'ndaki Ulusal Güvenlik Binası'nda gerçekleşen intihar saldırısı, birkaç Suriye hükûmet yetkilisini ağır yaraladı ve Suriye Savunma Bakanı General Davud Raciha, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed'ın güvenlik danışmanı Hasan Türkmani ve aynı zamanda Savunma Bakan Yardımcısı olan Başkan Esed'in kayınbiraderi Asıf Şevket'i öldürdü . İçişleri Bakanı Muhammed İbrahim el-Şaar da patlamada hayatını kaybetti.

19 Temmuz'da Suriye ordusunun kasabadan çekilmesinin ardından Ayn el-Arab, YPG tarafından barışçıl bir şekilde ele geçirildi. Muhalifler, Halep Vilayeti'ndeki Azaz kasabasının tam kontrolünü ele geçirdi .19 Temmuz'da Iraklı yetkililer, ÖSO'nun Suriye ile Irak arasındaki dört sınır kontrol noktasının tamamının kontrolünü ele geçirdiğini bildirdi ve bu durum, Suriye'deki şiddetten kaçmaya çalışan Iraklıların güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı. 

20 Temmuz'da Deyrizor şehrinde, hükûmet güçlerinin sivillere saldırmak için Kimyasal silah kullandığı iddia edildi. Suriye'nin Irak Büyükelçiliği görevinden ayrılan Navaf Fares, BBC'ye verdiği bir röportajda, Esed'ın köşeye sıkışırsa stoklarını kullanacağına "ikna olduğunu" söyledi ve kendisi ile ÖSO, gaz saldırılarının halihazırda kullanıldığını belirtti.

21 Temmuz'da YKK, Suriye ordusunun 18'i firari olmak üzere Suriye'de 140 kişiyi öldürdüğünü bildirdi. Humus'ta 34 sivil, Şam ve banliyölerinde ise 28 sivil öldürüldü. Esed güçlerinin Şam'ın kontrolünü yeniden ele geçirdiği bildirildi.

25 Temmuz'da, birden fazla kaynak Baas rejiminin Halep ve Şam'daki muhalif mevzilerine saldırmak için savaş uçakları kullandığını bildirdi ve 1 Ağustos'ta, Suriye'deki BM gözlemcileri rejim savaş uçaklarının Halep'teki muhaliflere ateş açtığına tanık oldu. Ağustos başında, Baas rejimi Halep'te önemli bir muhalif kalesi olan Selahaddin bölgesini geri aldı. Ağustos ayında, Baas rejimi muhaliflere karşı sabit kanatlı savaş uçakları kullanmaya başladı.

26 Temmuz'da Özgür Suriye Ordusu Halep'in batı ve doğu mahallelerini elinde tutarken, Esed'in ordusu batı mahallelerini havan toplarıyla, doğu mahallelerini ise Rus Mi-25 helikopterleriyle bombalıyor.
Gün sonunda 200'den fazla sivil öldürüldü. 47'si Halep'te, 46'sı ise Şam ve çevresinde öldürüldü; bunların çoğu Yalda ve Saynab mahallelerinde gerçekleşen katliamda öldürüldü.

31 Temmuz'da Suriyeli muhalifler Halep yakınlarındaki El-Bab'da bulunan askeri üssü ele geçirerek şehri fiilen kurtardı.

2 Ağustos'ta Kofi Annan, Suriye özel elçiliği görevinden istifa ettiğini açıkladı.

6 Ağustos'ta Suriye Başbakanı Riyad Ferid Hicab ailesiyle birlikte Ürdün'e iltica etti. Suudi yayın kuruluşu El Arabiya, üç bakanın daha başbakanla birlikte iltica ettiğini iddia etti.

7 Ağustos'ta Birleşmiş Milletler, güvenlik endişeleri nedeniyle Halep'teki tüm gözlemcileri geri çekiyor.

8 Ağustos'ta Akşam saatlerinde YKK, Şam banliyölerinde 30, Halep'te 30 ve Hama'da 22 olmak üzere 167 sivilin öldürüldüğünü bildirdi.

10 Ağustos'ta YKK, gün sonunda 180 sivilin öldürüldüğünü, bunların 75'inin Halep şehrinde olduğunu bildirdi.

11 Ağustos'ta Suriye askerlerinin ülkeyi terk eden mültecilere ateş açmasının ardından Suriye ve Ürdün güçleri sınır bölgesinde çatıştı. Ürdün de karşılık verdi.

15 Ağustos'ta BM, Hule'deki katliamın Devlet Başkanı Esed tarafından emredilmiş bir savaş suçu olduğu sonucuna vardı. Rejimin düzenlediği hava saldırısında, muhaliflerin elindeki kuzey sınır kasabası Azez'de 30 kişi öldü .

19 Eylül'de, muhalif güçler Rakka ilinde Suriye ile Türkiye arasındaki bir sınır kapısını ele geçirdi. Bu kapının, karargahları daha sonra Türkiye'nin güneyinden Suriye'nin kuzeyine taşınan muhaliflere Türkiye'nin verdiği destek nedeniyle muhalif güçlere stratejik ve lojistik avantajlar sağlayabileceği tahmin ediliyordu.

6 Eylül 2012'de Kürt aktivistler, Baas rejiminin Halep'teki Şeyh Maksud Kürt mahallesinde camiyi ve çevresini bombalaması sonucu 21 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Halep Muharebesi sırasında ilçenin tarafsız kalmasına ve Baas rejimi ile ÖSO çatışmalarından uzak olmasına rağmen, yerel halk, ilçenin şehrin diğer bölgelerinden gelen Baas rejimi karşıtı sivillere barınak sağladığı gerekçesiyle bombalandığına inanıyordu.

26 Eylül, ayaklanmanın başlangıcından bu yana en kanlı gündü. SOHR 300'den fazla ölüm bildirdi; benzer şekilde YKK de 300'den fazla sivil ölüm bildirdi; bunların arasında Şam banliyölerinde 162 ölüm ve bunların arasında Thiabieh'teki katliamda 107 ölüm vardı.

18 Ekim'de Suriye Ordusu jetleri, muhaliflerin elindeki Maarrat el-Nu'man kasabasında iki konut binasını ve bir camiyi yok etti. Yerel kurtarma görevlilerine göre hava saldırılarında en az 44 kişi öldü.
YKK, gün sonunda 230 sivilin öldürüldüğünü bildirdi; bunların 53'ü Suriye ordusunun Maarat el Numan'daki bir camiyi bombalaması sonucu İdlib'den, 69'u ise Şam banliyölerinden öldü.

19 Ekim'de YKK, Deyr ez-Zor'da 86'sı olmak üzere 245 sivilin öldürüldüğünü bildirdi; Deyr ez-Zor'da bir mezarlıkta 75'ten fazla ceset bulundu.

20 Ekim'de SEO, 130 gündür aralıksız devam eden hava saldırıları ve askeri ablukaların şehrin %75'ini yok ettiği ve 3.000'den fazla insanın ölümüne yol açtığı Deyrizor kentindeki durumdan ciddi endişe duyduğunu ifade etti. Kuruluşa göre, "20 Ekim'de, Esed hükûmeti tarafından Deyrizor'da 80'den fazla sivilin katledildiği, erkek, kadın ve çocukların işkence gördüğü, katledildiği ve yakıldığı korkunç bir katliam gerçekleştirildiği bildirildi. Katliam, hükûmet güçlerinin aylardır saldırılar düzenlediği şehrin güney ucunda gerçekleşti."

Ekim ayında muhalif güçler, Şam'ı Halep'e bağlayan otoyol üzerindeki İdlib iline bağlı Maarat el-Numan kasabasının kontrolünü ele geçirdi  ve Duma'yı ele geçirerek Rif Şam'daki nüfuzlarını artırdılar . Lakhdar Brahimi, Ekim ayı sonlarında Kurban Bayramı sırasında bir ateşkes ayarladı ancak bu ateşkes kısa sürede çöktü. .
 
## Muhalif taarruzu (Kasım 2012-Nisan 2013)
Brahimi'nin ateşkes anlaşmasının 30 Ekim'de sona ermesinin ardından Baas rejimi Şam'daki hava bombardımanını genişletti. Şam'ın Cobar ilçesinin bombalanması, bir savaş uçağının Şam'ı bombalamak için kullanılmasının ilk örneğiydi. Ertesi gün, Suriye Hava Kuvvetleri komutanı General Abdullah Mahmud el-Halidi, Şam'ın Rukneddin ilçesinde muhalifler tarafından öldürüldü. Kasım 2012'nin başlarında muhalifler, Suriye'nin kuzeyinde önemli kazanımlar elde etti. M5 otoyolu üzerinde bulunan İdlib ilindeki Serakib'in muhalifler tarafından ele geçirilmesi, Halep'i daha da izole etti. Uçaksavar silahlarının yetersiz olması nedeniyle muhalif birlikler, hava üslerine inen helikopterleri ve uçakları imha ederek Baas rejimini hava gücünü etkisiz hale getirmeye çalıştı. 3 Kasım'da muhalifler Taftanaz hava üssüne bir saldırı başlattı.

18 Kasım'da muhalifler, haftalarca süren yoğun çatışmaların ardından Baas rejimini Kuzey Suriye'deki en büyük üslerinden biri olan Halep ilindeki 46. Üssün kontrolünü ele geçirdi. Saldırıyı komuta eden firari General Muhammed Ahmed el-Faj, yaklaşık 300 rejim askerinin öldürüldüğünü ve 60'ının esir alındığını, muhaliflerin tanklar da dahil olmak üzere çok miktarda ağır silahı ele geçirdiğini belirtti. 22 Kasım'da muhalifler, ülkenin doğusundaki Deyr ez-Zor İlindekindeki Mayadin askeri üssünü ele geçirdi. Aktivistler, bunun muhaliflere üssün doğusunda Irak sınırına kadar uzanan geniş bir bölgenin kontrolünü sağladığını söyledi. 29 Kasım'da, yaklaşık 10:26 UTC'de, Suriye İnternet ve telefon hizmeti iki gün boyunca kesildi. Rejim yetkilileri, elektrik kesintisinin teröristlerin "Şam'ı dünyanın geri kalanına bağlayan ana fiber optik kabloyu" kesmesinden kaynaklandığını söyledi;

ABD Başkanı Barack Obama, 3 Aralık'ta Suriye hükûmetinin kimyasal silah kullanmaya karar vermesi halinde bunun sonuçları olacağını söyledi.
YKK ayrıca Şam banliyölerinde 116 olmak üzere 239 sivilin/isyanın öldürüldüğünü bildirdi.
Ertesi gün NATO, Türkiye'nin Suriye ile olan güney sınırına Patriot füzeleri konuşlandırması talebini kabul etti.
Anlaşmadan birkaç saat sonra Rusya, deniz lojistik gemileri Tartus'a yanaştığında ilk Iskandar füzesi sevkiyatını Suriye'ye teslim etti. YKK, Şam banliyölerinde 110 kişi de dahil olmak üzere 184 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.

5 Aralık'ta ABD yetkilileri NBC News'e Suriye ordusunun ölümcül sinir gazı Sarin'i hava bombalarına yüklediğini iddia etti.
YKK, Şam banliyölerinde 45 kişi de dahil olmak üzere 107 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.

6 Aralık'ta YKK, Şam banliyölerinde 45'i de dahil olmak üzere 89 sivilin/asi'nin öldürüldüğünü bildirdi.
7 Aralık'ta YKK, Deyr ez Zor'daki katliamda 51 ve Şam banliyölerinde 45 olmak üzere 130 sivilin/muhalif savaşçının öldürüldüğünü bildirdi.

8 Aralık'ta YKK, Şam banliyölerinde 58 kişi de dahil olmak üzere 129 sivilin/muhalifin öldürüldüğünü bildirdi. Aynı gün Suriye, BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'a ve BM Güvenlik Konseyi Başkanı'na bir mektup yazarak çatışmalar sırasında kimyasal silah kullanmayacağını bildirdi. Amerikalı yetkililer, 8 Aralık'ta Amerikan uyduları ve diğer araçların Suriye'deki çeşitli kimyasal silah depolarında artan aktivite tespit ettiğini açıkladı. En az bir askeri üsse, Sarin sinir gazı bileşenlerini birleştirerek kullanıma hazır hale getirme emri verildiğine inanıyorlar. İngiliz Dışişleri Bakanı William Hague, kanıtların farkında olduklarını doğruladı.

11 Aralık'ta ABD, El Nusra Cephesi'ni terör örgütü ilan etti.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) şunları bildirdi: "BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin Lübnan, Ürdün, Irak, Türkiye ve Kuzey Afrika'ya ilişkin son rakamlarına göre, 509.559 Suriyeli ya halihazırda kayıtlı ya da kayıt sürecinde."

Aralık 2012 ortalarında Amerikalı yetkililer, Baas rejiminin Suriye içindeki muhalif savaşçılara Scud balistik füzeleri ateşlediğini açıkladı. İddiaya göre, muhalif güçlerin kontrol ettiği Halep'in kuzeyindeki Şeyh Süleyman üssüne altı Scud füzesi atıldı. Scud füzelerinin hedeflenen hedefi vurup vurmadığı belirsiz. Aynı ayın ilerleyen günlerinde, Halep'in kuzeyinde, Türkiye sınırına yakın bir kasaba olan Marea yakınlarında bir Scud saldırısı daha gerçekleşti. Füzenin hedefini ıskaladığı görüldü. Aralık ayı sonlarında muhalif güçler Şam'a doğru ilerleyerek bitişikteki Yarmuk ve Filistin mülteci kamplarının kontrolünü ele geçirdi, diğer grupların yardımıyla Baas rejimi yanlısı Filistin Halk Kurtuluş Cephesi-Genel Komutanlık savaşçılarını püskürttü   Muhalif güçler Hama ilinde bir saldırı başlattı, daha sonra ordu birliklerini birkaç kasaba ve üssü boşaltmaya zorladıklarını iddia ettiler, ve "batı kırsal Hama'nın dörtte üçünün kontrolümüz altında olduğunu" belirttiler Muhalifler ayrıca haftalarca süren şiddetli çatışmaların ardından İdlib ilindeki Türkiye sınırına yakın Harem kasabasını da ele geçirdiler.

1 Ocak'ta Birleşmiş Milletler, Arap Birliği temsilcisi Lahdar İbrahimi, Mısır'ın başkenti Kahire'de gazetecilere yaptığı açıklamada, ölenlerin sayısının 100.000'e ulaşabileceğini, bunun da 2013'ün savaşın şu ana kadarki en ölümcül yılı olacağı anlamına geldiğini söyledi.

4 Ocak'ta NATO, Türkiye'de hava savunması için Patriot füzeleri konuşlandırmaya başladı. ABD Avrupa Komutanlığı bataryaları, Güney Türkiye'ye gönderilen ilk bataryalardı.

9 Ocak'ta El Nusra Cephesi ve Ahrar uş-Şam liderliğindeki muhalifler, Taftanaz hava üssünü ele geçirdiklerini ve tesise girerek en az dokuz helikopteri imha ettiklerini veya hasar verdiklerini iddia ettiler 

11 Ocak 2013'te, El-Nusra Cephesi de dahil olmak üzere İslamcı gruplar, haftalarca süren çatışmaların ardından İdlib ilindeki Taftanaz hava üssünün tam kontrolünü ele geçirdi. Hava üssü, Suriye ordusu tarafından helikopter saldırıları düzenlemek ve malzeme teslim etmek için sıklıkla kullanılıyordu. muhalifler, Baas rejiminin karşı saldırısı sonucu geri çekilmek zorunda kalmadan önce helikopterleri, tankları ve çok sayıda roketatarları ele geçirdiklerini iddia ettiler. El Nusra Cephesi lideri, ele geçirdikleri silah miktarının "oyunu değiştirdiğini" söyledi  

16 Ocak'ta Orta Suriye'deki Hasviya köyünde katliam. SOHR, Esed yanlısı güçleri sorumlu tuttu.

17 Ocak'ta Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne göre, Humus'un Basatin el-Hasaviye ilçesinde hükûmet yanlısı güçler tarafından çocuklar da dahil olmak üzere 106 kişi katledildi.

18 Ocak'ta SOHR, Belçikalı-Fransız gazeteci Yves Debay'ın Halep'te bir hükûmet keskin nişancısı tarafından öldürülmesini doğruladı.

11 Şubat'ta muhalifler, Rakka ilindeki El -Tavrah kasabasını ve Suriye'nin en büyük barajı ve önemli bir hidroelektrik kaynağı olan yakındaki Tabka Barajı'nı ele geçirdi . Ertesi gün, muhalif güçler Halep'in 60 kilometre (37 mil) doğusunda bulunan Cerrah hava üssünün kontrolünü ele geçirdi. 14 Şubat'ta, El-Nusra Cephesi savaşçıları, Irak sınırına yakın El-Haseke Vilayeti'ne bağlı Şedadeh kasabasının kontrolünü ele geçirdi.

21 Şubat'ta, Kuaser'deki ÖSO, Lübnan'daki Hizbullah mevzilerini bombalamaya başladı. Bundan önce, Hizbullah Lübnan içinden Kuaser yakınlarındaki köyleri bombalıyordu. 20 Şubat'ta bir ÖSO komutanı, militan gruba saldırıları durdurması konusunda 48 saatlik bir ültimatom verdi.
 
2 Mart'ta, Rakka şehrinde muhaliflerle Baas rejimi arasında şiddetli çatışmalar çıktı ve her iki taraftan da çok sayıda kişinin öldüğü bildirildi  SOHR'a göre, 3 Mart'a kadar muhalifler Rakka'nın merkez hapishanesini ele geçirerek yüzlerce mahkûmu serbest bıraktılar.  SOHR ayrıca, muhalif savaşçıların artık Han el-Asal'daki Halep polis akademisinin büyük bir kısmını kontrol ettiğini ve kontrolü ele geçirmek için savaşan 200'den fazla muhalif ve Baas rejimi askerinin öldürüldüğünü belirtti.

4 Mart'ta muhalifler, nüfusu 200.000'i aşan Rakka ilinin başkenti Rakka şehrini ele geçirdi.

6 Mart'ta Suriyeli muhalifler, Suriye iç savaşında muhaliflerin kontrolüne giren ilk büyük şehir olan Rakka'yı ele geçirdi . Suriye Muhalefeti, Devlet Başkanı Beşşar Esed hükûmetinin Halep'teki güçlerine yönelik saldırıda kimyasal silah kullandığını iddia ediyor (Han el-Assal kimyasal saldırısı). Muhalifler, Suriye ve İsrail arasındaki tartışmalı Golan Tepeleri'nde 21 Filipinli UNDOF barış gücü askerini kaçırdı. 

6 Mart'ta muhalifler Rakka şehrini ele geçirerek, Baas rejimi tarafından kaybedilen ilk eyalet başkenti oldu. Rakka sakinleri, şehrin merkezindeki merhum babası Hafız Esed'ın bronz heykelini yıktı. Muhalifler ayrıca iki üst düzey Baas rejimi yetkilisini de esir aldı. 

8 Mart'ta BM, kaçırılan 21 barış gücü askerinin serbest bırakılmasını organize etti ancak operasyon BM'nin güvenlik endişeleri nedeniyle iptal edildi.

18 Mart'ta Suriye Hava Kuvvetleri, Lübnan'daki muhalif mevzilerine ilk kez saldırdı. Saldırı, Arsal kasabası yakınlarındaki Vadi el-Hayl Vadisi bölgesinde gerçekleşti. 

19 Mart'ta kimyasal silahlar, özellikle Sarin, Suriye İç Savaşı'nda Han el-Asal'da ilk kez kullanıldı 

21 Mart'ta Mazraa bölgesindeki İman Camii'nde meydana gelen şüpheli intihar bombası saldırısında, Baas rejimi yanlısı Sünni din adamı ŞeyhMuhammed Said Ramazan El-Buti'nin de dahil olmak üzere  42 kişi öldüğü ve 84 kişi yaralandı 23 Mart'ta birkaç muhalif grup, Şam'ı Ürdün'e bağlayan bir otoyolun yakınındaki güney Daraa ilinde 38. tümen hava savunma üssünü ele geçirdi.  Ertesi gün muhalifler, Ürdün sınırına yakın 25&nbsp;km'lik bir arazi şeridini ele geçirdi; bu şeritte Muzrib, Abdin kasabaları ve el-Rai askeri kontrol noktası da vardı. .

## Rejim taarruzu (Nisan-Haziran 2013)

17 Nisan'da Baas rejimi güçleri, İdlib yakınlarındaki Vadi el-Deif'te altı aylık muhalif ablukasını aştı. Baas rejimi birliklerinin Halep'e giden ana otoyolun kontrolünü ele geçirmeye çalışmasının ardından Babülin kasabası çevresinde yoğun çatışmalar yaşandığı bildirildi. Kuşatmanın kaldırılması, Baas rejimi güçlerinin bölgedeki, ara sıra hava indirmelerine dayanan iki büyük askeri üssü yeniden ikmal etmesine de olanak sağladı. 18 Nisan'da ÖSO, el-Kusayr şehri yakınlarındaki El-Dab'a Hava Üssü'nün kontrolünü ele geçirdi. Üs öncelikle kara birliklerini konuşlandırmak için kullanılıyordu. Bu arada Baas rejimi, Habil kasabasını yeniden ele geçirdi. SOHR, kasabanın kaybının el-Kusayr ve Humus şehri arasındaki muhalif hareketlerini engelleyeceğini söyledi. Havaalanının ele geçirilmesi bölgedeki muhalifler üzerindeki baskıyı hafifletmiş olurdu, ancak Habil'i kaybetmeleri durumu daha da karmaşık hale getirdi. 

19 Nisan'da YKK, 26'sı çocuk olmak üzere 138 sivil ve muhalifnın öldürüldüğünü bildirdi. Ölenlerin çoğunun Suriye ordusunun topçu ateşi sonucu öldüğü bildirildi. 138 kişiden 56'sı Şam banliyölerinde öldürüldü.

20 Nisan'da rejim birlikleri, El Kusayr yakınlarındaki Radvaniye köyünü ele geçirerek şehrin kuşatmasını sıkılaştırdı. Bu arada Suriye ordusu, muhaliflerin dört gün önce girdiği Şam'ın güneybatısındaki Cedid el-Fadl kasabasının tam kontrolünü ele geçirmek için baskı yapıyordu. Dört gün süren çatışmada çoğu muhalif olmak üzere 69 kişi öldürüldü.

21 Nisan'da Suriye Ordusu, muhaliflerin katliam yapıldığı iddiaları arasında Cedid el-Fadl'ı ele geçirdi. SOHR, Cedid el-Fadl için yapılan savaşın beş gün önce başlamasından bu yana 250 kişinin öldürüldüğünü ve 19'u muhalif olmak üzere 80 kişinin isimlerini belgeleyebildiklerini belirtti. Muhaliflerin bir diğer iddiası ise ölü sayısını 450 olarak belirledi. YKK, kasaba için yapılan savaşta 300'ü sivil, 150'si muhalif olmak üzere 450 kişinin öldürüldüğünü bildirdi.

21 Nisan'da Baas rejimi güçleri Şam yakınlarındaki Jdaidet al-Fadl kasabasını ele geçirdi 

25 Nisan'da ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel, ABD istihbaratının Suriye Hükûmeti'nin iç savaşta son iki yıldır sarin gazı kullandığı sonucuna "değişen güven dereceleriyle" vardığını iddia ediyor ve bu sonuç, İngiltere, Fransa ve İsrail'in daha önceki açıklamalarını yansıtıyor.

2 Mayıs'ta Bayda ve Baniyas katliamları başladı; daha sonraki bir BM raporuna göre, Suriye güçleri tarafından gerçekleştirilen iki katliamda 300 ila 450 sivil öldürüldü.

Nisan ayında Baas rejimi ve Hizbullah güçleri, el-Kusayr yakınlarındaki bölgeleri ele geçirmek için bir saldırı başlattı. 21 Nisan'da Baas rejimi yanlısı güçler, Lübnan sınırına yakın Burhaniye, Sakraja ve el-Radvaniye kasabalarını ele geçirdi Bu noktada, Baas rejiminin bölgedeki saldırısında sekiz köy düşmüştü Beş haftalık çatışmaların ardından 24 Nisan'da Baas rejimi birlikleri, Ürdün'den gelen ana silah tedarik yolu olarak hizmet veren Şam'ın doğusundaki Uteybe kasabasının kontrolünü yeniden ele geçirdi. Bu arada, ülkenin kuzeyinde muhalifler, Halep eteklerindeki stratejik Mennagh Askeri Hava Üssü'nün kenarındaki bir mevziyi ele geçirdi. Bu, aylarca kuşatma altında tuttukları hava üssüne girmelerine olanak sağladı.

2 Mayıs'ta Baas rejimi güçleri, şehrin havaalanından kuzeye doğru yaptıkları bir saldırıda Kaysa kasabasını ele geçirdi. Birlikler ayrıca, Humus'un merkez ilçesi Vadi el-Saye'yi geri alarak iki muhalif kalesi arasında bir ayrılık yarattı. SOHR, Baas rejiminin Baniyas'taki kıyı kasabası El Beyda'da 100'den fazla kişiyi katlettiğini bildirdi  bölge sakinlerinin kaydettiği çok sayıda video görüntüsü - özellikle de küçük çocukların görüntüleri - o kadar şok ediciydi ki, bazı Baas rejimi destekçileri bile Suriye televizyonunun resmi olay versiyonunu, ordunun sadece "bir dizi teröristi ezdiği" iddiasını reddetti

12 Mayıs'ta Suriye-Türkiye sınır kasabası Reyhanlı'da meydana gelen patlamada 46 Türk vatandaşı öldü, 155 Türk vatandaşı yaralandı.

15 Mayıs'ta Birleşmiş Milletler, tüm çatışmadaki tahmini ölüm sayısını 80.000 olarak güncelledi.

16 Mayıs'ta Suriye ordusu, Halep'teki bir hapishaneye yönelik büyük çaplı bir muhalif saldırısını püskürttü. Saldırı, hükûmet güçlerini bölgeden uzaklaştırmayı ve orada tutulan yaklaşık 4.000 siyasi tutukluyu serbest bırakmayı amaçlıyordu. Ancak hava saldırıları, muhaliflerin kendi saflarında kayıplara yol açtıktan sonra geri çekilmek zorunda kaldılar. Muhalifler, hapishanenin ana kapısını havaya uçurarak bir binanın kontrolünü ele geçirdiler.

19 Mayıs'ta Suriye ordusunun muhalif güçlere karşı büyük bir saldırı başlatmasıyla birlikte Suriye'nin Kusayr kentinde şiddetli çatışmalar yaşandığı bildiriliyor.

20 Mayıs'ta Lübnan sınırından el-Kusayr'a seçkin Hizbullah takviyeleri gönderildi. Aktivistler, bu noktada kasabanın büyük bir kısmının yıkıldığını bildirdi.

23 Mayıs'ta Eski bir hükûmet bilim insanı, Suriye hükûmetinin muhaliflerin ilerleyişini yavaşlatmak ve can kaybını azaltmak için alkol gibi seyreltilmiş kimyasal silahlar kullandığını iddia ediyor.

26 Mayıs 2013'te, Beyrut'taki Hizbullah bölgesine iki roket isabet ederek beş kişiyi yaraladı; diğer iki roket ise Beyrut'un El-Hermel semtindeki binalarda maddi hasara yol açtı. Suriyeli muhalifler, özellikle sınır kasabası El-Kusayr'da Suriye ordusuna yardım etmeleri nedeniyle Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine saldırma sözü verdikleri için saldırıdan sorumlu tutuldu.

14 Haziran'da ABD Hükûmeti, hükûmet güçlerinin Suriye'de kimyasal silah kullanarak 150'ye kadar insanı öldürdüğünü doğruladı   ve muhaliflere "askeri desteğin" artırılacağını ve sınırlı bir uçuşa yasak bölge oluşturulmasının düşünüldüğünü duyurdu.

15 Haziran'da Baas rejimi, şehrin havaalanı yakınındaki Şam banliyösü Ahmediye'yi ele geçirdi,  22 Haziran'da muhaliflerin kalesi olan Talkalakh kasabasını ele geçirdi .

23 Haziran'da Suriye Ordusu, muhaliflerin kalesi olan Talkalakh kasabasını ele geçirdi. Saldırının ardından Özgür Suriye Ordusu'nun 39 yerel lideri teslim oldu ve silahlarını teslim etti.

## Devam eden çatışmalar (Temmuz-Ekim 2013)
28 Haziran'da muhalif güçler, Dera şehrinde önemli bir askeri kontrol noktasını ele geçirdi. 12 Temmuz'da ÖSO, komutanlarından biri olan Kemal Hamami'nin bir gün önce İslamcılar tarafından öldürüldüğünü bildirdi. muhalifler, Irak ve Şam İslam Devleti tarafından gerçekleştirilen suikastın savaş ilanına eşdeğer olduğunu ilan etti. 17 Temmuz'da ÖSO güçleri, şehirde konuşlu 40'a kadar rejim karakolunu ele geçirdikten sonra güneydeki Nava şehrinin büyük bir bölümünün kontrolünü ele geçirdi  18 Temmuz'da YPG güçleri, El-Nusra Cephesi ile günlerce süren çatışmaların ardından kuzeydeki Ras al-Ayn kasabasının kontrolünü ele geçirdi. Sonraki üç ayda YPG ve çoğunlukla muhalif güçler arasında devam eden çatışmalar, Haseke ilinde YPG savaşçılarının yirmi dört kasaba ve köyü ele geçirmesine yol açtı

5 Temmuz 2013'te, Lazkiye liman kentinde, Rusya tarafından Suriye hükûmetine tedarik edilen Yakhont gemisavar seyir füzelerinin bulunduğuna inanılan hedeflere yönelik İsrail Savunma Kuvvetleri'nin gerçekleştirdiği bir saldırının sonucu olduğu iddiasıyla patlama meydana geldi.

11 Temmuz'da Özgür Suriye Ordusu'nun (ÖSO) üst düzey komutanlarından Ebu Basir El Ladkani suikasta kurban gitti. Suikast, El Kaide bağlantılı militanlar tarafından gerçekleştirildi.

22 Temmuz'da, ÖSO savaşçıları Halep'in batısındaki Han el-Asal banliyösünün kontrolünü ele geçirdi. Kasaba, Halep ilinin batı kesimindeki son Baas rejimi kalesiydi. 27 Temmuz'da, Humus'ta haftalarca süren çatışma ve bombardımanın ardından Suriye Ordusu tarihi Halid bin Velid Camii'ni ele geçirdi, ve iki gün sonra da Haldiye bölgesini ele geçirdi. .

4 Ağustos'ta, yaklaşık 10 muhalif tugayı, Baas rejiminin kalesi olan Lazkiye iline büyük çaplı bir saldırı başlattı. 2.000 muhalif mensubunun ilk saldırıları, dağlık bölgedeki 12 köyü ele geçirdi. 4-5 Ağustos tarihleri arasında çıkan çatışmalarda 20 muhalif ve 32 Baas rejimi askeri ve milisi öldürüldü. 5 Ağustos'ta muhalif savaşçılar, Esed ailesinin memleketi olan Kardaha'dan 20 kilometre uzağa ilerledi. Ancak, Ağustos ortasında Baas rejimi karşı saldırıya geçerek saldırı sırasında kıyı bölgesinde muhaliflere daha önce kaybedilen tüm toprakları geri aldı. 

6 Ağustos'ta muhalifler 10 aylık bir kuşatmanın ardından [Halep]] ile Türkiye'nin Gaziantep şehri arasındaki yol üzerinde bulunan Minek Hava Üssü'nü ele geçirdi. Stratejik hava üssü Halep şehri ile Türkiye sınırı arasındaki yol üzerinde yer almaktadır. 

21 Ağustos'ta Şam kırsalındaki Guta bölgesinde muhaliflerin elindeki kalede binlerce can kaybına ve birkaç yüz ölüye yol açan bir kimyasal saldırı gerçekleşti. Saldırıyı, muhalefetin yuvası olan bölgeye Baas rejimi güçlerinin askeri saldırısı izlediSuriye Devrim Komuta Konseyi aktivistleri, sinir gazı saldırısında en az 635 kişinin öldüğünü söyledi.

Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri, Birleşmiş Milletler'in Suriye Devlet Başkanı Esed'ın sivillere karşı kimyasal silah kullandığı iddialarını araştırdığı bir soruşturma kapsamında Suriye yakınlarına gemiler konuşlandırdı.

24 Ağustos'ta muhalifler Ariha kasabasını ele geçirdi. Ancak Baas rejimi güçleri 3 Eylül'de Ariha'yı geri aldı. . 26 Ağustos'ta muhalif güçler, Baas rejiminin Halep şehrine son tedarik yolu olan Halep ilindeki Hanasir kasabasını ele geçird. 8 Eylül'de, El-Nusra Cephesi liderliğindeki muhalifler, Şam'ın 43&nbsp;km kuzeyinde bulunan Hristiyan kasabası Maaloula'yı ele geçirdi ., Baas rejimi birkaç gün sonra bir karşı saldırı başlatarak kasabayı geri aldı.

15 Eylül'de Suriye ordusu Maaloula'yı tamamen geri aldı.

18 Eylül'de Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD), kuzeyde ÖSO'nun elindeki Azez kasabasını ele geçirdi. Çatışmalar, yılın başlarında Suriye'deki militan gruplar arasında artan gerginlikten bu yana en şiddetlisiydi. IŞİD'in Azez'i ele geçirmesinden kısa bir süre sonra, rakip muhalif gruplar arasında ateşkes ilan edildi. Ancak, Ekim ayı başlarında kasabada daha fazla çatışma patlak verdi.  20 Eylül'de, NDF de dahil olmak üzere Alevi milisler, Hama ilindeki Sünni Şeyh el-Hadid köyünde 15 sivili öldürdü . Katliam, muhaliflerin Hama'daki Calma köyünü ele geçirmesine ve 16 asker ile 10 NDF milisini öldüren bir askeri kontrol noktasının ele geçirilmesine misilleme olarak gerçekleşti. . Eylül ortasında ordu, Şam'ın eteklerindeki Deir Salman ve Şeba kasabalarını ele geçirdi. Ordu ayrıca doğu Humus'taki altı köyü de ele geçirdi Ekim ayında bu kasabalarda yeniden çatışmalar çıktı.

28 Eylül'de muhalifler, 26 askerin yanı sıra 7 yabancı muhalif savaşçının öldüğü çatışmaların ardından Suriye-Ürdün geçişindeki Deraa Vilayeti'ndeki Ramtha sınır karakolunu ele geçirdi. . 3 Ekim'de AFP, Baas rejiminin, Suriye'nin merkezini Halep şehrine bağlayan bir tedarik yolu üzerinde bulunan Hanasir kasabasını yeniden ele geçirdiğini bildirdi. Ekim'de Suriye Ordusu, Halep ile Hanasir arasındaki tedarik yolunu yeniden açmayı başardı

9 Ekim'de muhalifler, bir ay süren şiddetli çatışmaların ardından Ürdün sınırındaki Hajanar karakolunu ele geçirdi. Muhalifler artık Dera'nın dışından Golan Tepeleri'nin kenarına kadar uzanan sınır boyunca bir toprak parçasının kontrolünü ele geçirmişti. Aynı gün, topçu, hava saldırıları ve tanklarla desteklenen Hizbullah ve Iraklı Şii savaşçılar, Şam'ın güney eteklerindeki Şeyh Ömer kasabasını ele geçirdi. İki gün sonra, Şam'ın güney yaklaşımlarındaki El-Tiabiye ve Hüseyniye kasabalarını da ele geçirdiler. Üç kasabanın ele geçirilmesi, Baas rejiminin ana ikmal hatları üzerindeki kontrolünü güçlendirdi ve Doğu Guta bölgesinde kuşatma altındaki muhaliflere daha fazla baskı uyguladı. 14 Ekim'de SOHR, muhaliflerin Deyr ez-Zor şehrinin Resfe ve Sina ilçelerini ve Deyr ez-Zor'daki askerî hastaneyi ele geçirdiğini bildirdi.

## Rejim taarruzu (Ekim-Aralık 2013)
Baas rejimi, müttefikleri Hizbullah ve el-Abas tugayıyla birlikte Şam ve Halep'e bir saldırı başlattı. 16 Ekim'de AFP, Suriye birliklerinin Şam'ın güneyindeki Bweida kasabasını geri aldığını bildirdi. 17 Ekim'de Suriye Baas rejiminin Deir ez-Zor ilindeki Askeri İstihbarat Başkanı Jameh Jameh, Deir ez-Zor şehrinde muhalifler tarafından öldürüldü. SOHR, muhalif tugaylarla yaşanan bir çatışmada bir muhalif keskin nişancı tarafından vurulduğunu bildirdi. On 24 Ekim'de Baas rejimi, Şam'ın güneydoğusunda, Şam Uluslararası Havaalanı yolu üzerinde bulunan Hatetat el-Türkman kasabasının kontrolünü geri aldı.

26 Ekim'de YPG, Suriye ile Irak arasındaki stratejik Yarubiye sınır kapısının kontrolünü Haseke ilindeki El Nusra'dan ele geçirdi. Başka bir yerde, Dera ilinde, muhalif savaşçılar haftalarca süren ve çok sayıda kişinin ölümüne yol açan çatışmaların ardından Tafas kasabasını Baas rejimi güçlerinden ele geçirdi. 

30 Ekim'de Halep saldırısı sırasında Suriye Ordusu El-Safira'yı ele geçirdi.

1 Kasım'da Baas rejimi, kilit şehir El Safira'nın kontrolünü geri aldı   ve ertesi gün Baas rejimi ve müttefikleri El Safira'nın kuzey eteklerindeki Aziziye köyünü geri aldı. Kasım başından ortasına kadar Baas rejimi güçleri, Hejeira ve Sbeineh de dahil olmak üzere Şam'ın güneyindeki birkaç kasabayı ele geçirdi. Baas rejimi güçleri ayrıca Halep'in güneydoğusundaki Tel Aran kasabasını ve Halep uluslararası havaalanı yakınındaki bir askeri üssü geri aldı.

7 Kasım'da, Hizbullah, El Abbas Tugayı ve Ulusal Savunma Gücü'nün desteğiyle Suriye ordusu, Şam'ın güneyindeki kilit önemdeki El Sabina kasabasını geri aldı.

10 Kasım'da Baas rejimi, Halep havaalanı yakınındaki "Üs 80"in tam kontrolünü ele geçirdi. 13 Kasım'da Baas rejimi güçleri Hejeira'nın çoğunu ele geçirdi. muhalifler Hejeira'dan El-Hacerü'l-Esved'e çekildiler. Ancak, Şam'ın kalbine daha yakın kuşatma altındaki bölgelerdeki savunmalarının hâlâ sağlam olduğu bildirildi. 15 Kasım'da Baas rejimi Halep yakınlarındaki Tell Hassel şehrinin kontrolünü yeniden ele geçirdi 18 Kasım'da Suriye birlikleri Babbila kasabasına saldırdı. 19 Kasım'da Baas rejimi güçleri Kara'nın kontrolünü tamamen ele geçirdi. . Aynı gün Baas rejimi el-Duwayrina'yı ele geçirdi. 23 Kasım'da el-Nusra Cephesi ve diğer muhalifler, Suriye'nin en büyük petrol sahası olan Deir ez-Zor ilindeki el-Ömer petrol sahasını ele geçirerek Baas rejiminin neredeyse tamamen ithal petrole bağımlı hale gelmesine neden oldu. . 24 Kasım'da muhalifler Şam kırsalındaki Bahariye, Kasımiye, Abbadah ve Deir Salman kasabalarını ele geçirdi. 28 Kasım'da Suriye Ordusu Deir Attiyeh'i geri aldı.

2 Aralık'ta Özgür Suriye Ordusu liderliğindeki muhalifler, tarihi Hristiyan kasabası Ma'loula'yı geri aldı. Çatışmalardan sonra, 12 rahibenin muhalifler tarafından kaçırıldığına dair haberler çıktı. Ancak, ÖSO buna itiraz etti ve rahibelerin Baas rejimi bombardımanı nedeniyle yakınlardaki muhaliflerin elindeki Yabrud kasabasına tahliye edildiğini söyledi. . Aralık ayı başlarında, İslam Cephesi, ÖSO'nun elinde olan Türkiye ile Bab el-Hava sınır kapısının kontrolünü ele geçird.  Gruplar ayrıca ABD tarafından teslim edilen ekipmanların bulunduğu depoları da ele geçirdi. Buna karşılık ABD ve İngiltere, daha fazla malzemenin El Kaide militanlarının eline geçebileceğinden endişe ederek ÖSO'ya tüm ölümcül olmayan yardımları durdurduklarını söylediler. 9 Aralık'ta Baas rejimi,  çevresinde çatışmalar devam ederken Nabek'in tam kontrolünü ele geçirdi.

10 Aralık'ta Suriye ordusu El-Nabk'ın tamamını kontrol altına aldı.

4 Mart'ta Baas rejimi, Kalamun bölgesindeki Sahel'in kontrolünü ele geçirdi. 8 Mart'ta Baas rejimi güçleri, Humus ilindeki Zara'yı ele geçirerek Lübnan'dan gelen muhalif tedarik yollarını daha da engelledi. 11 Mart'ta Baas hükûmeti güçleri ve Hizbullah, Yabrud'a doğrudan bakan Rima Çiftlikleri bölgesinin kontrolünü ele geçirdi. 16 Mart'ta Hizbullah ve Baas rejimi güçleri, Özgür Suriye Ordusu savaşçılarının beklenmedik bir şekilde geri çekilmesinin ardından Yabrud'u ele geçirdi ve el-Nusra Cephesi'ni şehirde tek başına savaşmaya bıraktı. 18 Mart'ta İsrail, Golan Tepeleri'nde devriye gezerken dört askerinin yol kenarına yerleştirilen bir bombayla yaralanmasının ardından Baas rejiminin bir üssüne topçu ateşi açtı. 19 Mart'ta Baas rejimi, iki günlük çatışmanın ardından Yabrud yakınlarındaki Ras al-Ayn'ı ve Humus ilindeki el-Hüsn'ü ele geçirdi; Daraa ilindeki muhalifler ise Daraa Hapishanesi'ni ele geçirdi ve yüzlerce tutukluyu serbest bıraktı. 20 Mart'ta Baas rejimi, el-Hüsn'deki Krak des Chevaliers'in kontrolünü ele geçirdi. 29 Mart'ta Baas rejimi, Lübnan sınırına yakın Flitah ve Ras Maara köylerinin kontrolünü ele geçirdi. 22 Mart'ta muhalifler, Lazkiye ilindeki Kesab sınır karakolunun kontrolünü ele geçirdi 23 Mart'a gelindiğinde muhalifler Hama'daki Han Şeyhun'un çoğunu ele geçirmişti.  Lazkiye'deki muhaliflerin kontrolündeki Kesab sınır karakolu yakınlarında çıkan çatışmalar sırasında, Lazkiye'deki NDF lideri ve Beşşar Esed'ın kuzenlerinden Hilal Esed muhalif savaşçılar tarafından öldürüldü. .

4 Nisan'da muhalifler İdlib'in Babulin kasabasını ele geçirdi. 9 Nisan'da SBaas rejimi, Kalamun bölgesindeki Rankous'un kontrolünü ele geçirdi. . 12 Nisan'da Halep'teki muhalifler, havaalanı ile büyük bir ordu üssü arasındaki rejim ikmal yolunu kesmek amacıyla Baas rejiminin elindeki Ramouseh sanayi bölgesine saldırdı. Muhalifler ayrıca Raşidin mahallesini ve Cemiyet el-Zehra bölgesinin bazı kısımlarını da ele geçirdi. . 26 Nisan'da Baas rejimi, El-Zabadani'nin kontrolünü ele geçirdi. SOHR'a göre muhalifler, Kuneytra'daki Tell Ahmar'ın kontrolünü ele geçirdi. Daraa'daki muhalifler ayrıca 61. Tugay Üssü'nü ve 74. taburu da ele geçirdi. 26 Nisan'da ÖSO, Rakka ilinde IŞİD'e karşı bir saldırıya başladığını ve Rakka şehrinin batısındaki beş kasabayı ele geçirdiğini duyurdu. 29 Nisan'da aktivistler, Baas rejiminin Kuneytra'daki Maşhara kasabası yakınlarındaki Tel Burak'ı herhangi bir çatışma olmadan ele geçirdiğini söyledi.

SOHR'un haberine göre, 7 Mayıs'ta Humus şehrinde ateşkes yürürlüğe girdi. Anlaşmanın şartları arasında, İslamcı savaşçıların şehirden güvenli bir şekilde tahliye edilmesi ve ardından şehrin Baas rejiminin kontrolüne geçmesi, karşılığında ise tutukluların serbest bırakılması ve muhalifler tarafından kuşatılan iki Şii bölgesi olan Nubul ve Zahra'ya insani yardımın güvenli bir şekilde ulaştırılması yer alıyor. 18 Mayıs'ta, Suriye Hava Savunma Komutanı General Hüseyin İshak, bir önceki gün Mleiha yakınlarındaki bir hava savunma üssüne düzenlenen muhalif saldırısı sırasında aldığı yaralar nedeniyle hayatını kaybetti. Hama ilinde muhalif güçler, Tel Malah kasabasının kontrolünü ele geçirerek kasaba yakınlarındaki bir Baas rejimi üssünde 34 Esed yanlısı savaşçıyı öldürdü. Kasabanın ele geçirilmesi, muhaliflerin kasabayı üçüncü kez ele geçirmesi anlamına geliyordu.

## Kaynakça