Grigori Kotovski

**Grigori İvanoviç Kotovski** (, 24 Haziran 1881 - 6 Ağustos 1925), Sovyet askeri ve siyasi aktivisti, Rus İç Savaşı'ı kızıl ordu komutanı. Bir gangster ve banka soyguncusu olan Kotovski, sonunda Kızıl Ordu komutanı ve Sovyetler Birliği Merkezi Yürütme Komitesi üyesi olmaya kadar uzanan bir kariyer yaptı.

Kotovski, Bessarabia Valiliği'nde bir makine mühendisinin oğlu olarak doğdu. Resmi olarak Kotovski 1887'de doğduğunu iddia etti. Onun da beş kardeşi vardı. Babası Polonya asıllı bir Rus vatandaşı, annesi ise etnik bir Rus'tu. Kotovski, soyundan Kamyanets-Podilsky'li aristokrat bir Polonyalı aileden geliyordu. Büyükbabası, Polonya ayaklanmasının üyeleriyle olan bağlantıları nedeniyle Rus hizmetinden ihraç edildi ve sonunda iflas etti. Babası Besarabya'ya taşınmak ve Rus kasabalısı olmak zorunda kaldı. Kotovski belirgin bir kekemelikten muzdaripti ve solaktı. 2 yaşındayken annesini, 16 yaşında ise babasını kaybetti. Kotovski, Belçikalı bir mühendisin kızı ve Kotovski'nin babasının arkadaşı ve vaftiz babası toprak sahibi Manuk-bey olan vaftiz annesi Sophia Challe tarafından büyütüldü. Manuk-bey, Kotovski'nin Cucuruzeni Ziraat Koleji'ne kaydolmasına ve orada kalmasına yardım etti ve destek verdi. Sonunda vaftiz oğlunu ileri tarım kursları için Almanya'ya göndermeyi planladı, ancak 1902'deki ölümüyle hayalleri suya düştü.

Tarım okulunda okurken Kotovski, Sosyalist Devrimcilerin yerel siyasi kulübüne dahil oldu. 1900 yılında mezun olduktan sonra bir emlak müdürünün asistanı olarak çalışmaya başladı, ancak bu uzun sürmedi. Kotovski çeşitli hırsızlık ve diğer kötü eylemler nedeniyle kovuldu. Rus-Japon Savaşı'nın başlamasıyla birlikte askeri taslak işleme istasyonuna rapor vermeyi başaramadı. 1905 yılında askerlik hizmetinden kaçmaktan tutuklandı ve merkezi Zhytomyr'de bulunan 19. Kostroma Piyade Alayı'na gönderildi.

Kısa süre sonra ordudan firar etti ve kendi soyguncu çetesini örgütleyerek baskınlar düzenledi ve mülkleri ateşe verdi. Genellikle onu bir tür Robin Hood olarak gören köylüler tarafından korunuyor ve destekleniyordu. 18 Ocak 1906'da Kotovski nihayet tutuklandı, ancak Kişinev hapishanesinde altı ay kaldıktan sonra kaçmayı başardı. 24 Eylül 1906'da tekrar tutuklandı ve 12 yıl *[[katorga]]* cezasına çarptırıldı. Kotovski, cezasını 1911 yılına kadar Nerchinsk katorga'dasında çekmeye başladı. Daha sonra Rusya İmparatorluğu'ndaki çeşitli hapishanelerde çezasını çekti. Kotovski, katorga'da hapishane yetkilileriyle işbirliği yaptı ve demiryolu inşa eden 10 kişilik inşaat işçileri ekibinin başına getirildi. 1913'te Romanov hanedanının 300. yıldönümü dolayısıyla affa aday oldu. Ancak af gününde haydutların serbest bırakılmamasına karar verildi ve 27 Şubat 1913'te Kotovski katorga'dan kaçmayı ve Besarabya'daki evine dönmeyi başardı.

İlk başta gizlilik içinde yaşadı, yükleyici olarak çalıştı ve vasıfsız, ağır işler yapan işçi olarak çalıştı. Daha sonra yerel bir suç akıncı çetesinin lideri oldu. En kötü şöhretli başarılarından biri Moldova Bender'deki Devlet Hazinesi ofisinin başarılı bir şekilde çalınmasıydı. 25 Haziran 1916'da Kotovski, başka bir baskının ardından polisten kaçmayı başaramadı. Etrafı bir gizli polis ekibi tarafından kuşatıldı ve göğsünden yaralandıktan sonra tutuklandı. Odessa Askeri Bölge mahkemesi onu idam cezasına ve asılarak idama mahkûm etti. İdam sırasında Kotovski pişmanlık mektupları yazdı ve ön saflara gönderilmek için yalvardı. Nicholas II'nin tahttan çekilmesi üzerine Odessa hapishanesinde bir isyan çıktı ve ardından hapishane mahkûmlar tarafından özyönetim altına alındı. Rusya Geçici Hükümeti tüm mahkûmların serbest bırakılması için geniş bir siyasi af ilan etti.

Birinci Dünya Savaşı'nın son bölümünde Kotovski Romanya cephesine gönderildi. 1918'de Tiraspol'da Komünistlerin yanında yer aldı, devrimci bir taburun komutasını aldı ve Bolşeviklerin Ukrayna'nın kontrolünü ele geçirmesine yardım etti. 1920'de Rusya Komünist Partisi'ne (Bolşevikler) katıldı. 1924'te Ukrayna SSC'nin bir parçası olarak Transdinyester'de Moldova Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kuruluşunda aktif rol aldı.

Kotovski, 6 Ağustos 1925'te Chabanka köyündeki kulübesinde dinlenirken, 1919'da Mishka Yaponchik'in yaveri olan Mayorchik lakaplı Meyer Seider tarafından öldürüldü . Başka bir versiyona göre, Seider'in askerlik hizmetiyle hiçbir ilgisi yoktu ve Odessa'nın ceza otoritesinin emir subayı değildi, ancak Kotovski'nin 1918'de polisten saklandığı Odessa genelevinin eski sahibiydi. Kotovski cinayeti davasındaki belgeler gizli tutuldu.

Kotovski'nin tamamen güvendiği Meyer Seider soruşturmadan saklanmadı ve suçu hemen bildirdi. Ağustos 1926'da katil 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapsedildiği sırada neredeyse anında hapishane kulübünün başına geçti ve şehre özgürce girme hakkını aldı. 1928'de Seider, Örnek davranış için ifadesiyle serbest bırakıldı. Demiryolunda bağlantı elemanı olarak çalıştı. 1930 sonbaharında Kotovski tümeninin üç gazisi tarafından öldürüldü. Araştırmacıların Seider'in cinayeti düzenleyenlere ihanet etmiş olabileceğine inanmak için nedenleri var. Seider'in katilleri mahkûm edilmedi.

Kotovski, yeni oluşturulan Odessa Oblastı'na dahil bir kasaba olan 1935'te Kotovsk olarak yeniden adlandırılan Birzula'daki bir mozoleye gömüldü. Türbe daha sonra II. Dünya Savaşı sırasında Rumen birlikleri tarafından yıkıldı. Mayıs 2016'da Kotovsk, Komünist kökenli isimleri yasaklayan 2015 yasalarına uymak için Podilsk ve Kotovsk Raion - Podilsk Raion olarak yeniden adlandırıldı. Sovyetler Birliği'ndeki diğer iki şehre de Kotovsk adı verildi. Bunlardan biri, 1990 yılında eski ismine kavuşan yerli Hînceşti'ydi. Diğeri ise Rusya'nın Tambov Oblastı

## Kaynakça