Parthenocissus vitacea

***Parthenocissus inserta*** (Eş anl. *Parthenocissus vitacea*), **çalılık sarmaşığı**, **sahte Virginia sarmaşığı**, **odunsu sarmaşık** veya **üzüm odunsu sarmaşığı** olarak da bilinen, Kuzey Amerika'ya özgü odunsu bir sarmaşık türüdür. Temas edilmesi durumunda dermatite neden olabilir.

## Tanım
*Parthenocissus inserta*,  uzunluğa ulaşabilen, dallı ve dolanan uçlara sahip küçük dallı sarılıcılarla tırmanan ve yayılan odunsu bir sarmaşık (liyana) türüdür. Yapraklar avuç içi bileşik şeklindedir, beş yaprakçıktan oluşur, her bir yaprakçık  uzunluğa ve 7&nbsp;cm genişliğe ulaşır. Yaprakçıkların kenarları kaba dişlidir.

Çiçekler küçük ve yeşilimsi olup, geç ilkbaharda kümeler halinde üretilir ve yaz sonu veya erken sonbaharda küçük mavi-siyah meyvelere olgunlaşır. Meyveler  genişliğe kadar ulaşır ve yenilebilir. Bunlar oksalatlar içerir.

### Benzer türler
*Parthenocissus inserta*, Parthenocissus quinquefolia (Virginia sarmaşığı) ile yakından ilişkilidir ve sıkça karıştırılır. Tırmanma yöntemleri bakımından farklılık gösterirler; *P. inserta*'da sarılıcı dallar bitki gövdelerine dolanır ve *P. quinquefolia*'nın sarılıcı uçlarında bulunan yuvarlak, yapışkan disklerden yoksundur, ancak uçlar bir yarıka yerleştirildiğinde topuz şeklinde olabilir. Bunun bir sonucu olarak (*P. quinquefolia*'nın aksine) pürüzsüz duvarlara tırmanamaz, yalnızca çalılar ve ağaçlar arasında ilerler. Ayrıca, *P. inserta*'nın yaprakçıkları gençken parlaktır ve altında yalnızca hafif soluk renklidir, oysa *P. quinquefolia*'nın yaprakçıkları üstte mat, altında soluk yeşil, beyazımsı veya glokozdur. *P. inserta*'nın çiçek başı dallanması çift veya üçlü dallanmadır ve dallar eşit kalınlıktadır, oysa *P. quinquefolia* eşit olmayan dallanmaya sahiptir ve belirgin bir merkezi eksene sahiptir. *P. inserta*'nın meyveleri daha büyüktür,  çapındadır, oysa *P. quinquefolia*'da 5–8&nbsp;mm genişliğindedir. Olgun *P. inserta* yaprakçıklarının petiyolülleri genellikle  uzunluğundadır, oysa *P. quinquefolia*'da sapsız veya 10&nbsp;mm'ye kadardır.

## Taksonomi
*Parthenocissus inserta*, 1887'de Anton Kerner tarafından *Vitis inserta* olarak ilk kez tanımlanmıştır. 1922'de Karl Fritsch tarafından *[[Parthenocissus]]* cinsine aktarılmıştır. Ayrı olarak, 1893'te Ellsworth Brownell Knerr, bunu *Ampelopsis quinquefolia*'nın (*[[Parthenocissus inserta]] ([[Taksonomi#Eş anlamlı|Eş anl.]] *Parthenocissus vitacea*), aynı zamanda *'çalılık sarmaşığı**, **sahte Virginia sarmaşığı**, **odunsu sarmaşık** veya **üzüm odunsu sarmaşığı*' olarak da bilinen, Kuzey Amerika'ya özgü odunsu bir [[sarmaşık]] türüdür. Temas edilmesi durumunda [[dermatit]]e neden olabilir.*

## Dağılım ve habitat
Güneydoğu Kanada'da (batıda güney Manitoba'ya kadar) ve Amerika Birleşik Devletleri'nin geniş bir bölgesinde, Maine'den batıda Montana'ya ve doğuda New Jersey ve Missouri'ye, batıda Teksas ve Arizona'ya kadar bulunabilir. Kaliforniya'da bulunur, ancak bu kadar batıda tanıtılmış tür olabilir. Avrupa'da tanıtılmıştır.

## Ekoloji
Çalılık sarmaşığının çiçekleri, bir çiçek böceği olan *[[Mordella marginata]]* tarafından sıkça ziyaret edilir. Çiçeklerden polen toplayan birkaç arı türü gözlemlenmiştir, bunlar arasında ter arıları *[[Augochlora pura]]*, *[[Lasioglossum subviridatum]]* ve *[[Lasioglossum zephyrus]]* bulunur. Meyveler kuşlar tarafından yenir.


Parthenocissus inserta, Jan Celliers Park.jpg|Yapraklar ve sarılıcı dallar
Thicket creeper (48768910012).jpg|Çiçekler
ParthenocissusVitacea.jpg|Meyvelerin detayı


## Sağlık sorunları
Bitki dermatite neden olabilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Fotoğraf galerisi