Karen Hanedanı

**Karen Hanedanı** ( ; , veya ), aynı zamanda **Karen-Pehlevî** olarak da bilinir, Part ve Sasani imparatorlukları döneminde İran'ın Yedi Büyük Hanedanı'ndan birisidir. Hanedanın merkezi, yaklaşık MÖ 65 yılında Ekbatan'nın (günümüz İran'ındaki Hemedan) 100&nbsp;km güneyinde yer alan Nihavend'deydi. Karen Hanedanı üyeleri, dört yüzyıllık tarihi boyunca Sasani İmparatorluğu'nun idari yapısında birçok dönemde önemli bir konuma sahipti.

## Kökeni ve tarihi
Karenler, Karan-Vandlar, Kârinîler veya Karen-Pehlevî olarak da adlandırılanlar, folklorik bir figür ve aynı derecede efsanevi Demirci Kave'nin oğlu olan Karen'den geldiklerini iddia ederler. Bununla birlikte, tarihsel kökenleri, Karenlerin Mihrân Hanedanı ile birlikte Arşak Hanedanı'ndan gelmiş olmaları olabilir. Horenli Musa'ya göre, bu soy, IV. Fraates'in üç oğlundan biri olan ve aynı zamanda Karen adını taşıyan bir kişi aracılığıyla olmuştur. *Karen'in* Arşak Hanedanı'nın aile adları arasında da yer almış olabileceği gerçeği, bu teoriye güvenilirlik kazandırabilir.

Karen adı İran tarihinin daha önceki dönemlerinde de bulunabilir. Ailenin olası erken bir üyesi, geç Ahameniş İmparatorluğu döneminde Baktriya'da yaşayan belirli bir Vishtaspa krny (*krny*, Karen'in bir varyasyonudur) idi. Bu kişi Büyük İskender'in Pers istilası sırasında III. Darius'un emrinde savaşan Ahameniş kraliyet ailesinin bir üyesi olan İstaspis ile özdeşleştirilmiştir. III. Artaserhas'ün torunu olan İstaspis'in karısı, Gaugamela Muharebesi'nden sonra Makedonların eline düştü. Ancak, onunla yeniden bir araya geldi ve İskender'in komutasında yüksek bir mevkiye yükseltildi.

Ancak, Karenas'a dair ilk doğrulanmış referans, Part İmparatorluğu döneminde, özellikle Part sarayına bağlı feodal hanedanlardan biri olarak geçmektedir. Part döneminin diğer tek belgelenmiş feodal hanedanı olan Suren Hanedanı'na benziyorlardı. Partların fethinden sonra Karenas, Sasanilerle ittifak kurdu ve saraylarında "Part klanları" olarak hanedanlardan biri olarak tanımlandı. Ermeni Kamsarakan ailesi, Karenas Hanedanı'nın bir koluydu.

Badghis Muharebesi'nde Raşidun'un ordusunun Sasanileri yenmesinin ardından Karenler Halifeliğe bağlılık yemini ettiler. Ancak 783 yılında Vandad Hürmüz önderliğinde ve Bâvendîler ile ittifak kurarak bağımsızlıklarını ilan ettiler ve haraç ödemeye devam etmeyi reddettiler. Karenleri fethetme yönündeki tekrarlanan (ve bazıları geçici olarak başarılı olan) girişimlere rağmen, bu sırada aile daha doğuya, Savadkuh bölgesine çekilmişti; Karenlerin bazı topraklarının 11. yüzyıla kadar bağımsız kaldığı görülüyor, daha sonra Karen Hanedanı'ndan artık eser bulunmuyor. Ailenin diğer önemli üyeleri arasında, Zerdüştlüğe olan bağlılığı ve Araplara meydan okumasıyla büyük üne kavuşan Vandad Hürmüz'ün torunu Mâzyâr da bulunmaktadır.

## Karen Spahbedler
* Sukhra (hüküm süresi 525-550)
* Karin (550-600 yılları arasında hüküm sürdü)
* Alanda (hüküm süresi 600-635)
* Valaş (hüküm süresi 650-673)
* Birkaç Karen prensi (hüküm süresi 673-765)
* Vandad Hürmüz (hüküm süresi 765-815)
* Vandad Safan (hüküm süresi 765-800)
* Karin ibn Vandad Hormozd (hüküm süresi 815-816)
* Mâzyâr (hüküm süresi 817)
* Vinda-Umid (hüküm süresi 800-820)
* Bâvendî yönetimi (hüküm süresi 817)
* Kûhyâr (hüküm süresi 817-823)
* Mâzyâr (hüküm süresi 823-839/840)
* Kûhyâr (hüküm süresi 839)

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*