open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Çehrin Seferi (1674)

**Çehrin Seferi** veya **Çigirin Seferi**, Rus-Kazak kuvvetlerinin Petro Doroşenko’yu iktidardan uzaklaştırmak amacıyla düzenlediği, ancak Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı destekli güçlerin zaferiyle sonuçlanan başarısız bir kuşatmaydı.

## Prelüd
9 Haziran’da Petro Doroşenko Rus-Kazak ordusuna pusu kurmaya teşebbüs etti, ancak Doroşenko’nun Kazak-Tatar birliği yenilgiye uğradı ve Çehrin’e çekildi. Kalesinde kesin yenilgi ve esaret tehlikesiyle karşı karşıya kalan Doroşenko, IV. Mehmed’den askeri yardım istedi; ancak Osmanlı ordusu ancak daha sonra gelebilecekti. 20 Temmuz’da Rus-Kazak ordusu Dinyeper’i geçti ve Çehrin’e yöneldi. Sultan bu gelişmeden haberdar olunca Polonya’daki kuvvetlerini Doroşenko’ya yardıma yönlendirdi.

## Sefer
23 Temmuz’da Rus–Kazak kuvvetleri Çehrin’i kuşattı. Doroşenko karşı saldırı girişiminde bulundu, ancak başarısız oldu. Rus ordusunun durumu zayıftı; sadece 11.463 asker savaşa hazırdı. Sol Yaka Kazaklarının sayısı 15.000–20.000 arasındaydı.

26 Temmuz’da Rus kuvvetleri Çehrin’i top ateşine tuttu. Ancak büyük kalibreli topların eksikliği nedeniyle kaleyi yıkmak mümkün olmadı. Grigory Romodanovsky kaleyi kuşatma altına almayı tercih etti. 28 Temmuz’da Doroşenko’ya teslim teklifinde bulunuldu; reddetti. 29–30 Temmuz’da Osmanlı ordusu Uman yönüne hareket etti.

7–9 Ağustos tarihlerinde Osmanlı kuvvetleri Ladyjın garnizonu ile savaştı; yerleşim Osmanlı kontrolüne geçti ve yağmalandı. Rus–Kazak kuvvetleri Osmanlı ana ordusunun yaklaştığını öğrenince planlarını iptal edip geri çekilmek zorunda kaldı.

## Sonuçlar
Osmanlı öncülüğündeki ordu, Rus–Kazak kuvvetlerini Çehrin kuşatmasını kaldırmaya zorladı. 12 Ağustos’ta ana Rus-Kazak kuvvetleri Çerkası’ya çekildi. 14 Ağustos’ta Kazak–Tatar birlikleri onları burada takip etti, ancak büyük çaplı saldırılar gerçekleştirmeden aynı gün geri çekildi. 25 Ağustos’ta Osmanlı-Kırım ordusu Uman’ı ele geçirdi. Ancak 29 Ağustos’ta Osmanlı-Kırım kuvvetleri daha ileri harekât yapmamaya karar verdi ve geri dönüş yolunda çevredeki yerleşimleri tahrip etti.

## Notlar

## Kaynakça

### Alıntılar

### Kaynaklar
Sahibinden Rahmet

***Sahibinden Rahmet***, yönetmenliği ve senaristliği Emre Sert ve Gözde Yetişkin tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Aslı İnandık, Cem Yiğit Üzümoğlu ve Sarp Akkaya'nın yer aldığı 2025 çıkışlı Türk yapımı sinema filmi. Film, 62. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Senaryo ödülünü kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İşçi Stadyumu

**İşçi Stadyumu** (), Çin'in başkenti Pekin'de bulunan bir stadyumdur. 2020'de yıkılan aynı adlı eski stadyumun yerine yapılan bina, 2023'te kullanıma açılmıştır. Çin Ligi takımlarından Beiçing Guoan iç saha maçlarını İşçi Stadyumu'nda oynamaktadır. Stadyum, 68.000 kişilik oturma kapasitesine sahiptir.

## Kaynakça
Erken Kış

***Erken Kış***, yönetmenliği Özcan Alper tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Timuçin Esen, Leyla Tanlar ve İdil Yener'in yer aldığı 2024 çıkışlı Türk yapımı sinema filmi. Leyla Tanlar filmde gösterdiği performansla 62. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sinemalar.com'da Erken Kış
2001 Dünya Üniversite Yaz Oyunları'nda futbol

**[[2001 Dünya Üniversite Yaz Oyunları]]'nda futbol** karşılaşmaları, ev sahibi Çin'in başkenti Pekin'de, 21-31 Ağustos tarihlerinde oynanmıştır.

## Madalyalar

## Kaynakça
Mavi Muammer

***Mavi Muammer***, filminin yönetmenliğini Sırrı Gültekin'in, senaristliğini ve başrolünü Levent Kırca'nın yaptığı 1985 yapımı Türk filmidir. Kimyager Muammer, ***Mumi*** adında yeni bir şampuan yapar ve talihsiz olaylar onun başına gelir. Devam filmleri de çekilmiştir; Mavi Muammer 2: Silahtan Ödüm Patlar ve Mavi Muammer 3: Ölürsün Gülmekten.

Mavi Muammer, video cihazlarının Türkiye'ye yeni gelmeye başladığı, sinemalara olan ilgilinin azaldığı bir dönemde çekilen filmlerden biridir. Çoğu zaman düşük bütçeli ve kalitesiz kameralarla çekilen video filmleri arasında neredeyse kült statüsüne ulaşmış bir yapım olarak kabul edilir.

Film, 1980'ler Türkiye'sinde video piyasasının son derece hareketli olduğu dönemin “eğlencelik” yapımlarından biri olarak görülür. Mizahi üslubu, dönemin toplumsal atmosferine yaptığı göndermeler ve Levent Kırca'nın karakteristik oyunculuğu sayesinde hatırlanmaya değer filmler arasında yer almıştır.

## Kaynakça
Günter Haritz

**Günter Haritz** (16 Ekim 1948 &ndash; 29 Ekim 2025), Alman profesyonel yol ve arazi bisikletçisi.

## Hayatı
Haritz, 16 Ekim 1948'de Heidelberg, Almanya'da doğdu. Farklı bisiklet takımlarında bünyesinde yürüttüğü aktif spor kariyerine 1972'de adım atmış ve 1981'de sonlandırmıştır. Milli antrenör Gustav Kilian'ın yetiştirdiği "Altın Dörtlü" olarak anılan sporcular arasındaydı. Ülkesi Batı Almanya'yı bisiklet klasmanında temsil edip takım halinde şampiyonluk sevini yaşadıkları Münih'te düzenlenen 1972 Yaz Olimpiyatları'nda bisiklet klasmanında yer aldı. Aynı zamanda 1976'da Münih Altı Gün Yarışları'nda boy gösterdi. Aynı zamanda İspanya Bisiklet Turu ve Almanya Yol Yarışı Şampiyonası'na katıldı. 1981'de aktif spor yaşamını noktaladıktan sonra Leimen'de bir bisiklet dükkanı işletti. Sportif başarılarından dolayı 1972'de Gümüş Defne Yaprağı Ödülü'nü aldı.

Ayrıca memleketinin "Fahri Hemşehrisi" ünvanını taşıyan Haritz, 29 Ekim 2025'te Münih, Almanya'da kanser nedeniyle 77 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
Francisco Rojas Gutiérrez

**Francisco José Rojas Gutiérrez** (15 Eylül 1944 – 31 Ekim 2025), Meksikalı siyasetçi ve yönetici. 
## Hayatı
Rojas Gutiérrez, 15 Eylül 1944'te Meksiko Şehri, Meksika'da doğdu. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nde eğitim gördü. Kurumsal Devrimci Parti (PRI) bünyesinde siyasete girerek  Meksika Temsilciler Meclisi'nde (2003-2006) ve (2009-2012) yılları arasında iki dönem delege olarak yer aldı.

Aynı zamanda Pemex (1987-1994) ve Federal Elektrik Komisyonu (CFE; 2012-2014) yöneticisiydi. Hizmetleriyle mesleki ve sosyal kurumların yanı sıra birçok ülkeden çok sayıda ödül aldı.

Bakanlık ile parti sekreterliği görevlerinden bulunan 2024'te ölen siyasetçi Carlos Rojas Gutiérrez'in abisi olan Rojas Gutiérrez, 31 Ekim 2025'te memleketi Meksiko Şehri, Meksika'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 81 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça
2025 İslami Dayanışma Oyunları'nda Türkiye

**[[Türkiye]]**, 7-21 Kasım 2025 tarihleri arasında Suudi Arabistan’ın Riyad kentinde düzenlenecek **[[2025 İslami Dayanışma Oyunları]]**'nın katılımcılarındandır.   

## Katılımcılar

## Madalya kazananlar

## 3x3 basketbol

;Erkekler

;Kadınlar

## Atletizm

;Erkekler
;Pist etkinlikleri

;Saha etkinlikleri

;Kadınlar
;Pist etkinlikleri

;Saha etkinlikleri

## Boks

;Erkekler

;Kadınlar

## Duatlon

## Eskrim

;Erkekler

;Kadınlar

## Güreş

;Erkekler serbest

;Erkekler grekoromen

;Kadınlar serbest

## Halter

;Erkekler

;Kadınlar

## Hentbol

;Özet

;Kadınlar

;A Grubu


----

----

----

----

----

## Jujutsu

## Judo

;Erkekler

;Kadınlar

;Karma takım

## Karate

## Masa tenisi

## Muay Thai

;Erkekler

;Kadınlar

## Tekvando

;Erkekler

;Kadınlar

## Voleybol

;Özet

;Erkekler

|}

;Kadınlar

|}

## Wushu

## Yüzme

;Erkekler

;Kadınlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi 
*Sporcu listesi
Secret Hitler

***Secret Hitler***, Goat, Wolf, & Cabbage tarafından geliştirilen, Breaking Games tarafından üretilen ve Blackbox tarafından dağıtılan gizli kimlikli bir sosyal çıkarım parti oyunudur. Masa oyunu, Max Temkin, Mike Boxleiter ve Tommy Maranges tarafından tasarlandı, çizimleri Mackenzie Schubert tarafından yapıldı ve 25 Ağustos 2016'da piyasaya sürüldü. Secret Hitler'de oyuncular, Weimar Cumhuriyeti'nin Reichstag'ında liberaller ve faşistler rolünü üstlenir ve bir oyuncu Hitler olur. Oyunu kazanmak için, her iki taraf da sırasıyla liberal ve faşist politikaları rekabetçi bir şekilde uygulamaya koyar veya Hitler rolüyle doğrudan bağlantılı ikincil bir hedefi tamamlar.

## Dış bağlantılar
*
Krissah Thompson

**Krissah Williams Thompson** (d. 1979), *[[The Washington Post]]* dergisinde çalışan Amerikalı bir gazetecidir. Thompson, 2020 yılında Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Dergisi'nin Genel Yayın Yönetmeni olarak atandı ve *The Washington Post* dergisinde Genel Yayın Yönetmeni pozisyonunu üstlenen ilk Afrikalı Amerikalı kadın oldu.

## Erken yaşam ve eğitim
Thompson, Houston'lıdır. Küçük yaştan itibaren gazeteciliğe ilgi duydu ve Teksas Üniversitesi'nde birinci sınıf öğrencisiyken *[[The Daily Texan]]'<nowiki/>*a katıldı. Lisans derecesini University of Texas at Austin'den aldı. UT-Austin'de Thompson, Alpha Kappa Alpha kız öğrenci birliğinin Delta Xi şubesinin bir üyesiydi ve bir Chips Quinn Özgürlük Forumu Bursu aldı. Gazetecilik alanında lisansüstü çalışmaları için University of Maryland, College Park'a taşındı. 2001'de yaz stajyeri olarak *[[The Washington Post]]*'a katıldı.

## Araştırma ve kariyer
Thompson, tüm profesyonel kariyerini *The Washington Post*'ta geçirdi. Financial, National Politics ve Style dergilerinde yazılar yazdı. Irk ve siyah kimliğini ele alan bir deneme koleksiyonu olan Being a Black Man'e katkıda bulundu. Thompson, Barack Obama'nın başkanlığı sırasında Style bölümünün editörü olarak görev yaptı. Barack Obama'nın ikinci döneminde Michelle Obama hakkında yazılar yazdı.

Michael Brown'ın vurulmasının ardından Thompson, Ferguson ayaklanması sırasında büro şefi vekiliydi. 2018'de yayınlanan "The Washington Post" video programı "The N-Word Project"in eş liderliğini üstlendi. Bu program, Post okuyucularını "n-word" hakkındaki görüşlerini belgelemeye ve paylaşmaya teşvik ediyordu. N-Word Project, bir [Emmy Ödülü]'ne aday gösterildi ve bir [Çevrimiçi Gazetecilik Ödülü]'ne aday gösterildi.

Thompson, 2020 yılında *The Washington Post'<nowiki/>*ta Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Genel Yayın Yönetmeni oldu. Genel Yayın Yönetmeni pozisyonunu elinde bulunduran ilk Afrikalı Amerikalı kadın oldu. Aynı zamanda, Post, ırkla ilgili konuları ele almak üzere birkaç gazeteciyi işe alacağını duyurdu. Thompson, *The Washington Post*'un "Amerika ve haber yaptığımız topluluklar gibi görünmesini" istediğini söyledi.

## Seçilmiş eserler
*
*
*

## Kaynakça
Lee Lescaze

**Lee Adrien Lescaze** (8 Aralık 1938 - 26 Temmuz 1996), Manhattan'lı bir Amerikalı gazeteci idi. Harvard Üniversitesi'ne katıldıktan sonra, sırasıyla *[[The Washington Post]]* ve *[[The Wall Street Journal]]*da editör olarak çalıştı. Washington DC'deki görevi sırasında, FBI, ABSCAM operasyonu için Georgetown'daki evini güvenli ev olarak kiraladı.

Lee Lescaze, ünlü erken Amerikan modernisti mimar William Lescaze'nin (1896–1969) oğluydu.

Lescaze'nin ilk evliliğinden üç çocuğu vardı: kızları Alexandra ve Miranda ve 1989'da bir araba kazasında aldığı yaralar sonucu ölen oğlu Adrien. 1986'da Amerikalı yazar ve gazeteci Lynn Darling ile evlendi. Çiftin Zoe Eliza Lescaze adında bir kızı vardı.

## Kaynakça
Aki, Hiroşima

**Aki** (), Japonya'nın Hiroşima kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin doğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 94,08&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Eylül 2025 tarihi itibarı ile 72.532'dir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Alison Knowles

**Alison Knowles** (29 Nisan 1933 –&nbsp;29 Ekim 2025), Amerikalı görsel sanatçı. 
## Hayatı
Knowles, 29 Nisan 1933'te Scarsdale, New York'ta doğdu. Pratt Enstitüsü mezunudur. 1956'da başladığı sanat kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Ağırlıklı enstalasyon performansları, ses çalışmaları ve yayınladığı kitaplarla tanınan sanatçı Fluxus sanatçı hareketinin kurucu üyelerindendi. 1960'lardan itibaren New York Şehri'nin sanat sahnesinde aktif bir rol alarak Adolph Gottlieb, Helen Frankenthaler, John Cage, Marcel Duchamp ve Jackson Pollock gibi ustalarla çalışma imkanı buldu.

Aynı zamanda 20 Temmuz 2022-12 Şubat 2023 tarihleri arasında Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley Sanat Müzesi ve Pasifik Film Arşivi'nde gösterimi yapılan *Alison Knowles ile Retrospektif (1960–2022)* adlı sergisinde sanat yaşamından kesitlere yer verildi. Çalışmalarıyla; Guggenheim Bursu'nu (1967), Kolej Sanat Derneği "Yaşam Boyu Başarı" Ödülü'nü (2003) ve Francis J. Greenburger Ödülü'nü (2015) aldı.

1998'de kaybettiği sanatçı ve yazar eşi Dick Higgins'den iki iki kızı bulunan Knowles, 29 Ekim 2025'te memleketi New York Şehri, New York'ta doğal nedenlerden 92 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Archivio Conz
* Alison Knowles
*  List of Event Scores
* Alison Knowles at CMOA
* Celebrating the Playful and Ephemeral Art of Alison Knowles
* Her Ordinary Materials: Fluxus Artist Alison Knowles on Her Carnegie Museum Show
* CMOA Exhibit Explores Long Career of Alison Knowles
* Alison Knowles at James Fuentes
* Frijoles Canyon
Belarus'taki kentsel tipteki yerleşimlerin listesi

Belarus'taki yerleşim yerlerinin bir türü olan kentsel tipteki yerleşim yerlerinin bir listesidir.

## Genel bakış
Belarus Cumhuriyeti'nin 1998 tarihli bir yasasına göre **&nbsp;Belarus'ta** üç kategori kentsel tip yerleşim yeri bulunmaktadır :

* **Kentsel yerleşimler** (Belarusça:гарадскія пасёлкі; Rusça:городские посёлки): nüfusu 2.000'in üzerinde olan, endüstriyel işletmeler ve gelişmiş konut altyapısına sahip
* **Tatil köyleri** (Belarusça:курортныя пасёлкі; Rusça:курортные посёлки, tatil kasabaları): nüfusu en az 2.000 olan, sanatoryumlar, tatil köyleri veya diğer sağlık iyileştirme tesisleri ve gelişmiş konut altyapısı olan yerleşim yerleri
* **İşçi yerleşimleri** (Belarusça:рабочыя пасёлкі; Rusça:рабочие посёлки): Nüfusu en az 500 olan, sanayi kuruluşlarına, inşaat alanlarına, tren istasyonlarına, elektrik istasyonlarına veya diğer endüstriyel tesislere hizmet veren yerler.

Kentsel yerleşim kavramı, Sovyetler Birliği içindeki Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminden miras kalmıştır. Sovyet döneminden önce, Belarus'taki birçok modern kentsel yerleşim *miastechka/miasteczko* "pazar kasabası" olarak sınıflandırılıyordu.

## Liste

2009 Belarus nüfus sayımına göre, 83 kentsel yerleşim, bir tatil köyü yerleşimi ve on işçi yerleşimi dahil olmak üzere 94 kentsel tipte yerleşim yeri vardı.&nbsp;1 Ocak 2016 itibarıyla, 81 kentsel yerleşim, bir tatil köyü yerleşimi ve sekiz işçi yerleşimi dahil olmak üzere 90 kentsel tipte yerleşim yeri vardı.

## Kaynakça
Siklesonid

**Ciclesonide**, astım ve alerjik rinit tedavisinde kullanılan bir ilaç. Astım için solunarak kullanılırken, rinit için burun spreyi olarak kullanılır.

Solunduğunda görülen yaygın yan etkileri baş ağrısı, boğaz ağrısı, üst solunum yolu enfeksiyonu, eklem ağrısı, pamukçuk ve zatürredir. Buruna püskürtüldüğünde görülen yaygın yan etkileri ise burun kanaması, baş ağrısı, kulak ağrısı ve boğaz ağrısıdır. Diğer yan etkileri arasında glokom ve adrenal baskılanması yer alır. Gebelikte kullanımı yeteri kadar araştırılmamıştır. İlaç bir kortikosteroiddir ve glukokortikoiddir.

Siklesonid 1990 yılında patentlenerek 2005 yılında tıbbi kullanım için onaylandı. Amerika Birleşik Devletleri'nde kullanımı 2006 yılında onaylandı. Budesonide'e alternatif olarak Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Birleşik Krallık'ta 160 mikrogramlık 120 doz inhalerin NHS'ye maliyeti 2021 itibarıyla yaklaşık 38 £'dur. Bu miktarın ABD'deki maliyeti yaklaşık 260 ABD dolarıdır.

## Kaynakça
Afife Hatun Çeşmesi

**Afife Hatun Çeşmesi**, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan 1773 yılında Afife Hatun tarafında inşa ettirilmiş bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

## Tarihçesi
Güney cephesindeki günümüze ulaşamamış inşa kitabesine göre Hicri 1187 (Miladi 1773) tarihinde Afife Hatun tarafından yaptırılmıştır. Kitabesindeki tarihe karşın Ahmet Bâdi'nin aktardığına göre tarih mısrasındaki harflerin ebced hesabıyla toplamı Hicri 1181 (Miladi 1767) tarihini vermektedir. Yaklaşık 2002 yılında mahalle sakinleri tarafından tamir edilen çeşme, 2005'te Edirne Eski Eserleri Koruma ve Yaşatma Derneği tarafından kapsamlı bir onarım görmüştür. Kitabesi günümüze ulaşamamıştır.

Edirne Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 13.11.1975 tarih ve 9514 sayılı kararıyla kültür varlığı olarak tescil edilmiştir.

## Mimarisi
İki cepheli, hazneli ve kare planlı bir meydan çeşmesi olarak kesme taş malzeme ile inşa edilen yapı daha sonra çevresindeki yapılaşma nedeniyle bir köşe çeşmesine dönüşmüştür. Günümüze hazne örtüsü düz olan çeşmenin özgün halinde ahşap taşıyıcılı kiremit bir çatı ile örtülü olduğu düşünülmektedir. Güney ve batı cephelerinde yayvan sivri kemerli nişler ve bu nişlerin içerisinde mermer ayna taşları bulunmaktadır. Güney cephesindeki nişin içerisinde günümüze boş olan kitabelik kısmı bulunmaktadır.

## Kitabesi
Hattat Mehmet Sâib Efendi tarafından yazılan dört satırlık sülüs hatla yazılmış inşa kitabesi günümüze ulaşamamıştır.

**İnşa kitabesinin transkripsiyonu:***Afife nam-ı hatun kıldı ihya bu fi- sebil-Allah*
*Feramuş etmesun nuş eyleyin aştan rahmetden*
*Mücevher harf ile Taib didi bir hoş edaya tarih*
*Revan oldı bu ab-ı Kevser el-hak ayn-ı izzetden Sene 1187*


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Erik Paulsson

**Erik Paulsson** (31 Ocak 1942 – 29 Ekim 2025), İsveçli girişimci ve iş adamı.

## Hayatı
Paulsson, 31 Ocak 1942'de Båstad, İsveç'te doğdu. 1957'de henüz 15 yaşındayken küçük kardeşi Mats ile beraber önceleri atık yönetimi alanında faaliyet gösteren PEAB firmasını kurup 1970'ten inşaat sektörüne yönelmişlerdir.  Aynı zamanda 1977'den 2025 yılındaki ölümüne kadar Skistar firmasının yönetim kurulu başkanıydı. 

PEAB firması 2014 yılı itibarıyla 5 milyar doların üzerinden gelire sahip olup 14.000'den fazla kişiyi istihdam ediyordu. Son olarak 11 Mayıs 2012'de Solna'daki Ulusal Arena inşaatıyla bağlantılı rüşvet suçlamasından beraat etti.

Evli ve dört çocuk babası olan Paulsson, 29 Ekim 2025'te yaşamını sürdürdüğü memleketi Båstad, İsveç'te doğal nedenlerden 83 yaşında vefat etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Strykpojken har blivit en förebild Rundquist, Björn fastighetsvärlden.se 15 juli 2004
Belatasept

**Belatasept**, böbrek nakli sonrasında bedenin organı reddetmesini önlemek için kullanılan bir ilaçtır. Kortikosteroidler ve mikofenolik asitle birlikte kullanılır. Birleşik Krallık'ta kullanımı genellikle önerilmez. Damar içine enjeksiyon yoluyla verilir.

Yaygın yan etkileri düşük kırmızı kan hücreleri, ishal, idrar yolu enfeksiyonu, şişlik, kabızlık, ateş, öksürük, mide bulantısı ve düşük veya yüksek potasyumdur. Diğer yan etkiler ise enfeksiyonlar, kanser ve nakil sonrası lenfoproliferatif bozukluk olarak gösterilebilir. T hücresi aktivasyon inhibitörü olarak görev yapan rekombinant bir füzyon proteinidir.

Belatacept, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da tıbbi kullanım için 2011 yılında  onaylandı. Birleşik Krallık'ta 250 mg'ın NHS'ye maliyeti 2021 itibarıyla yaklaşık 355 £'dur. ABD'de bu miktar yaklaşık 930 ABD dolarıdır.

## Kaynakça
Frans Melckenbeeck

**Frans Melckenbeeck** (15 Kasım 1940 &ndash; 28 Ekim 2025), Belçikalı yol bisiklet yarışçısı.

## Hayatı
Melckenbeeck, 15 Kasım 1940'ta Lede, Belçika'da doğdu. 1960'ta başladığı aktif spor kariyerini farklı bisiklet takımları bünyesinde 1972 yılına kadar sürdürdü. Katılımcısı olduğu 1960 Yaz Olimpiyatları, Fransa Bisiklet Turu, İspanya Bisiklet Turu ve Klasik Bir Gün Yarışları'nda mücadele etti bazı yarışmalarda etap birincilikleri elde etti.

Melckenbeeck, 28 Ekim 2025'te Brüksel, Belçika'da doğal nedenlerden 84 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Official Tour de France results for Frans Melckenbeeck
2019 Güney Amerika 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası

**2019 Güney Amerika 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası** (), CONMEBOL'un alt yaş millî takımları arasında düzenlediği Güney Amerika 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nın 18. organizasyonu. 21 Mart-14 Nisan 2019 tarihlerinde Peru'da düzenlendi. Tüm karşılaşmalar Lima'daki Estadio Universidad San Marcos'ta oynandı.

Final grubunu lider bitiren Arjantin, 17 Yaş Altı Şampiyonası'nı dördüncü kez kazanmıştır. Arjantin'le birlikte ilk dörtte yer alan Şili, Paraguay ve Ekvador, 2019 FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası'na katılım hakkı kazandı.

## İlk tur
*Tüm saatler yereldir* (UTC-05.00).

### Sıralama kuralları
Grup aşamasında takımların sıralaması için kullanılacak kriterler:

# Puan
# Gol farkı
# Atılan gol
# İlgili takımların arasındaki maçlardaki puan
# Kura

### A Grubu

----

----

----

----

### B Grubu

----

----

----

----

## Final turu

----

----

----

----

## Kaynakça
Doğukan Güngör

**Doğukan Güngör** (d. 1 Temmuz 1996, Ankara), Türk oyuncu. En çok, Kızılcık Şerbeti (2022-2026) dizisinde canlandırdığı **Fatih Ünal** karakteriyle kitlelerce tanınmıştır.

## Kariyeri
Doğukan Güngör, 1 Temmuz 1996'da Ankara'da doğmuş bir tiyatro kökenli oyuncudur. Eğitim hayatına 2017 yılında Beykent Üniversitesi Oyunculuk Bölümü'nde başlayarak devam etmiş, kısa süreli de olsa ünlü oyuncu ve eğitimci Harika Uygur ile Chubbuck metodu üzerine çalışmıştır. Sahne çalışmaları çerçevesinde klasik ve modern drama türlerinde yer almış; örneğin *[[Othello]]*, *Bizim Köyün Adeti* ve *Hiç Kimsenin Öyküsü* gibi oyunlar repertuarında yer almıştır.

Televizyon kariyerine, 2018 yılında yayımlanan *[[Meryem (dizi)|Meryem]]* dizisiyle başlamıştır. 2020 yılında yayımlanan *[[Zümrüdüanka (dizi)|Zümrüdüanka]]* dizisinde canlandırdığı Hamit karakteriyle daha geniş bir izleyici kitlesi tarafından tanınmıştır. Bu yapımda yer almasının ardından tanınırlığı daha artmıştır. 2022-2026 yılları arasında *[[Kızılcık Şerbeti]]* dizisinde canlandırdığı Fatih karakteriyle daha geniş kitlelerce tanınmıştır. 

Sinema alanında da projelerde yer alan Güngör, *[[Dilberay (film)|Dilberay]]* ve *[[Her Şeye Rağmen (film, 2023)|Her Şeye Rağmen]]* adlı yapımlarda rol almıştır.

5 Ocak 2026 tarihinde, İstanbul'da yürütülen bir uyuşturucu soruşturması kapsamında gözaltına alındı. 7 Ocak 2026 tarihinde serbest bırakıldı.12 Ocak 2026 tarihinde, ifadesinde uyuşturucu madde kullandığını kabul ettiği ve bir daha kullanmayacağını belirttiği yönündeki bilgiler kamuoyuna yansıdı. Test sonuçlarının ardından Güngör, 23 Ocak 2026 tarihinde *[[Kızılcık Şerbeti]]* dizisinden çıkarıldı. Güngör, aynı gün yaptığı açıklamada diziden Show TV yönetiminin kararıyla çıkarıldığını belirtti.

## Filmografisi

## Tiyatro oyunları

## Ödüller ve adaylıklar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
*
Tobit Kitabı

**Tobit Kitabı** (/ˈtoʊbɪt/),&nbsp;İkinci Tapınak dönemi edebiyatının bir eseri, Kitab-ı Mukaddes'in deuterokanonik (veya apokrif) kitaplarından biridir. MÖ 3. veya 2. yüzyılın başlarına dayanır. Tanrı'nın sadık olanları sınamasını, dualara verdiği yanıtı ve antlaşma halkı olan İsrailoğullarını korumasını vurgular. Hikaye iki İsrailli aileyi takip eder: Ninova'daki kör Tobit ve Ekbatan'da terk edilmiş Sara. Tobit'in oğlu Tobias, Medya'daki Rey'e bir zamanlar emanet edilen on gümüş talentı geri almak için gönderilir ve başmelek Rafael (Kur'an'da İsrafil)'in rehberliğindeki yolculuğunda Sara ile tanışır. Sarah, olası kocalarını öldüren iblis Asmodeus'un etkisi altına girer, ancak Rafael'in yardımıyla iblis çıkarılır ve Sarah, Tobias ile evlenir. Birlikte Ninova'ya dönerler ve Tobit'in görüşü mucizevi bir şekilde geri gelir.

## İçerik
Kitap, bir önsöz ve bir sonsözle çerçevelenen üç ana anlatı bölümünü içeren 14 baptan oluşmaktadır:

* Önsöz (1:1–2)
* Ninova ve Ekbatan'daki durum (1:3–3:17)
* Tobias'ın yolculuğu (4:1–12:22)
* Tobit'in övgü şarkısı ve ölümü (13:1–14:2)
* Sonsöz (14:3–15)

## Galeri

## Ayrıca bakınız

* Deuterokanonik kitaplar
* Apokrif
* Rafael (başmelek)

## Notlar

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar

* 

## Dış bağlantılar

*Book of Tobit İbranice ve İngilizce Sefaria
* Book of Tobit, St. Takla Haymanot's Coptic Orthodox İngilizce website (Ayrıca Arapça)
* 
*
Leon Dash

**Leon Dash** (doğum tarihi , New Bedford, Massachusetts'de) University of Illinois at Urbana-Champaign'de gazetecilik profesörü. Eski bir *[[Washington Post]]* muhabiri olan Dash, sekiz bölümlük *Washington Post* serisinden türetilen ve kendisine Pulitzer Ödülü kazandıran *Rosa Lee: A Mother and Her Family in Urban America* (Rosa Lee: Kentsel Amerika'da Bir Anne ve Ailesi) adlı kitabın yazarıdır.

## Biyografi
Dash, New York City'de büyüdü ve daha sonra Howard Üniversitesi'ne gitti. 1969-1970 yıllarını Kenya'da Barış Gönüllüleri lise öğretmeni olarak geçirdi. 1965'te Washington Post'a katıldı ve özel projeler biriminin bir üyesi, soruşturma masasının bir parçası ve Batı Afrika Büro Şefi olarak çalıştı.

Eylül 1994'te Washington Post için sekiz bölümlük bir dizi olarak başlayan "Rosa Lee", bir kadının ve ailesinin Washington, DC'deki kentsel alt sınıf yoksulluğundan kurtulma mücadelesini konu alıyor ve daha sonra ödüllü kitabı Rosa Lee: Kentsel Amerika'da Bir Anne ve Ailesi'nin temelini oluşturdu. Sekiz bölümlük dizi, bu öyküyle Açıklayıcı Gazetecilik dalında Pulitzer Ödülü ve Robert F. Kennedy Gazetecilik Ödülü kazandı. Kitap daha sonra New York Üniversitesi gazetecilik bölümü tarafından 20. yüzyıl Amerikan gazeteciliğinin en iyi 100 eserinden biri olarak seçildi.

Dash, Washington DC'nin iç kesimlerinde bir yıl yaşarken, *Çocuklar Çocuk İsterken: Genç Çocuk Doğurmanın Kentsel Krizi* adlı kitabı için siyahi gençler arasında genç yaşta hamilelik konusunu araştırdı. Kitapta, gençlerle yapılan konuşmalar yer alıyor ve yetersiz doğum kontrolü ve cinsel eğitim derslerinin eksikliğinin genç yaşta hamileliğin nedenleri olduğu yönündeki yaygın inanışı çürüten hikayeler yer alıyor.

1996 yılında karmaşık konuları ele alan kamusal işler kategorisindeki belgesel dizisiyle Ulusal Televizyon Sanatları ve Bilimleri Akademisi'nden Emmy Ödülü aldı.

Dash, 1998 yılında Illinois Üniversitesi'ne Gazetecilik Profesörü olarak katıldı. 2000 yılında, Illinois Üniversitesi'nde öğretim üyelerine verilen en yüksek ünvan olan Swanlund Kürsüsü'nde Gazetecilik, Hukuk ve Afro-Amerikan Çalışmaları Profesörü unvanını aldı. Üç yıl sonra, Üniversitenin İleri Araştırmalar Merkezi'nde daimi öğretim üyesi oldu.

Dash, 9 Ağustos 2019'da meslektaşları olan Washington Post'un Metro Seven gazetesinin diğer altı üyesiyle birlikte ikinci kez NABJ Onur Listesi'ne girdi. Metro Seven, 23 Mart 1972'de Eşit İstihdam Fırsatları Komisyonu'na (EEOC) The Post aleyhine ayrımcılık şikayetinde bulunan yedi Washington Post siyahi muhabirinden oluşuyordu. Bu, büyük bir Amerikan metropol gazetesine karşı açılan ilk davaydı.

Leon, 14 Mayıs 2025'te meslektaşları, arkadaşları ve ailesi tarafından kariyer başarıları nedeniyle hak ettiği emeklilik partisiyle ödüllendirildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Leon Dash'in The New New Journalism'deki sayfası
* Pulitzer Ödüllü makale - ''Rosa Lee'' Hikayesi
* ''Çocuklar Çocuk İstediğinde'' Makalesi
*
Chūō, Kobe

**Chūō** (), Japonya'nın Kobe kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin ortasında yer almaktadır. Yüzölçümü 28,98&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 151.288'dir.

Chūō, Kobe Limanı ve Port Adası, Kobe Liman Kulesi, Harborland ve Kobe Havalimanı'nın bulunduğu alanı kapsamaktadır. Semtte Kawasaki Heavy Industries, Sumitomo Rubber Industries, Sysmex Corporation ve TOA Corporation'ın merkezleri bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Mehdi el-Meşat

**Mehdi el-Meşat** (; d. 1986) Yemenli bir politikacı ve subaydır. Husilerin yürütme organı olan Yüksek Siyasi Konseyin başkanlığını yürütmektedir.

## Biyografi
El-Meşat, birçok kuzey Yemenli ayrılıkçının geldiği bir bölge olan Saada valiliği, Ḥaydan ilçesinin ücra bir köyü olan Ould Nouar'dan gelmektedir. Gençliğinden beri, Husi İsyanı'nın liderlerinden biri olan ve 2004'ten beri Zeydî hareketinin de önemli bir figürü olan Abdülmelik el-Husi ile tanışmaktadır. İddiaya göre, ikisi evlilik yoluyla akraba olmaktadır. 2014'ten itibaren el-Meşat, el-Husi ofisinin müdürü, sözcüsü ve Birleşmiş Milletler ile barış görüşmelerinde temsilcisi gibi görevlerde bulunmuştur.

Kasım 2013'te Saada'nın Demmec kasabasına düzenlenen saldırıya katıldı. Mayıs 2016'dan itibaren Yüksek Siyasi Konsey üyesi olarak görev yapmaktadır ve şahin kanadın temsilcisi olarak kabul edilir. Eylül 2016'da Çinli yetkililerle yapılan görüşmelere katıldı.

19 Nisan 2018'de, Salih Ali es-Samed'in suikastının ardından Yüksek Siyasi Konseyin başkanı oldu. El-Husi hareketin lideri iken, kendisi Kuzey Yemen'in ayrılıkçı siyasi otoritelerinin başkanı olarak kabul edilmektedir.

2021 yılının Temmuz ayında, Yüksek Siyasi Konsey el-Meşat'ın görev süresini üç dönem daha uzattı. 2016 yılından bu yana ilk kez, BM'nin arabuluculuğunda 2022 ortasında iki aylık bir ateşkes ilan edilmesi konusunda, ateşkesin uzatılmasına itiraz etmeyeceğini açıklarken, ateşkes şartlarının "yeterince cesaret verici olmadığını" eleştirdi.

Nisan 2023'te, San'a'daki izdihamı araştırmak için bir komite kurma sözü verdi. Yine Nisan ayında, Suudi Arabistan heyetiyle bir araya geldi. Umman'ın arabuluculuğunda yürütülen bu görüşmeler Temmuz ayında başarısızlıkla sonuçlandı. 10 yıllık savaşın ardından, el-Meşat Eylül 2024'te barış görüşmeleri için bir taslak hazırladı. Çin haber ajansı Xinhua'ya göre, daha önceki görüşmelerde çok önemli olan konular da dahil olmak üzere mali, askeri ve lojistik tavizler talep etti.

## Kaynakça
Ahameniş mimarisi

**Ahameniş mimarisi,** yönetim ve yerleşim için kullanılan muhteşem şehirlerin (Persepolis, Susa, Ekbatana), ibadet ve sosyal toplantılar için yapılan tapınakların (Zerdüşt tapınakları gibi) ve ölmüş kralların onuruna dikilen türbelerin (Büyük Kiros'un mezarı gibi) inşasında kendini gösteren Ahameniş Perslerinin tüm mimari başarılarını içerir. Ahameniş mimarisi Mezopotamya, Asur, Mısır, Elam, Lidya, Yunan ve Med mimarisinden etkilenmiştir. Pers mimarisinin temel özelliği, yabancı unsurlarla eklektik doğası olmasına rağmen, bitmiş üründe görülen benzersiz bir Pers kimliği üretmesiydi. Ahameniş mimarisi, tarz ve tasarım açısından akademik olarak İran mimarisi altında sınıflandırılır.

MÖ 550 civarında imparatorluğun genişlemesiyle başlayan Ahameniş mimari mirası, Pasargad'daki Büyük Kiros'un görkemli mezarından göz alıcı Persepolis şehrinin görkemli yapılarına kadar uzanan olağanüstü bir mimari miras bırakan sanatsal bir büyüme dönemidir. İkinci Pers İmparatorluğu'nun gelişiyle birlikte, Sâsânî Hanedanı (224-624) ateşe adanmış tapınaklar ve anıtsal saraylar inşa ederek Ahameniş geleneğini yeniden canlandırmıştır.

Belki de bugüne kadar ayakta kalan en çarpıcı yapılar, bir zamanlar Ahameniş kralı Büyük Darius tarafından hükümet ve tören işlevleri için kurulan ve aynı zamanda imparatorluğun dört başkentinden biri olarak hizmet veren görkemli bir şehir olan Persepolis'in kalıntılarıdır. Persepolis'in tamamlanması 100 yıl sürmüş ve sonunda MÖ 330'da İskender'in birlikleri tarafından yağmalanıp yakılmıştırr. Benzer mimari altyapılar, Büyük Darius tarafından Susa ve Ekbatan'da da inşa edilmiş ve Persepolis ile yabancı ileri gelenlerin ve delegelerin karşılanması, imparatorluk törenlerinin ve görevlerinin yerine getirilmesi ve ayrıca kralların barındırılması gibi benzer işlevler görmüştür.

## Galeri

File:UTehran college social sciences.jpg|Tahran Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi'nde Persepolis mimarisinin belirgin izleri görülmektedir.
File:Perspolisic Abstract Patterns of Ferdowsi Tomb.jpg|Firdevsî'nin türbesinin içi
File:Adrian temple معبد آدریان 1.jpg|Adorian (Adrian) Ateş Tapınağı, Tahran.


## Kaynakça
Liquid Glass

**Liquid Glass**, Apple tarafından işletim sistemleri paketinin grafik kullanıcı arayüzleri için birleşik bir görsel tema olarak geliştirilen bir tasarım dilidir. İlk olarak 9 Haziran 2025 tarihinde Dünya Çapında Geliştiriciler Konferansı (WWDC) 'da duyurulmuştur. Liquid Glass, iOS 26, iPadOS 26, macOS Tahoe, tvOS 26, visionOS 26 ve watchOS 26'da tanıtılan daha akıcı ve cam benzeri bir arayüze sahiptir.

## İlkeler
Apple, çeşitli pencere boyutları ve ekranlara sahip cihazlarında arayüz öğelerinin görünümünü ve hissini birleştirmek için yeni bir tasarım dili aramaktaydı.

Liquid Glass'ı, “camın optik özelliklerini akışkanlık hissiyle” birleştiren dinamik bir “malzeme” olarak tanımlamaktadır. Apple'ın güncellenmiş insan arayüzü kılavuzuna göre, Liquid Glass ile yapılan uygulamalar içerik ve kontroller arasındaki hiyerarşiyi göstermelidir. Tasarım, ışığı yansıtarak ve kırarak çevrelerine otomatik olarak uyum sağlayan öğeler içerir. Dijital öğeler şeffaftır ve şekillerinin dış vurgularıyla kontrast oluşturur.

Apple'ın yazılım mühendisliği kıdemli başkan yardımcısı Craig Federighi, tasarımcıların şirketin endüstriyel tasarım stüdyolarını kullanarak çeşitli opaklık ve mercek özelliklerine sahip camlar ürettiklerini, böylece arayüz özelliklerini gerçek camın özelliklerine yakından uyarlayabildiklerini açıkladı.

## Kaynakça
Joel Benjamin

**Joel Lawrence Benjamin** (d. 11 Mart 1964), Amerikalı satranç büyükustası. 1987, 1997 ve 2000'de ABD Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
Nick de Firmian

**Nicholas Ernest de Firmian** (d. 26 Temmuz 1957), Amerikalı satranç büyükustası. 1987, 1995 ve 1998'de ABD Satranç Şampiyonası'nı kazanmıştır.
Hyōgo (semt)

**Hyōgo** (), Japonya'nın Kobe kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin ortasında yer almaktadır. Yüzölçümü 14,64&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 111.045'tir.

Osaka Körfezi ile Seto İç Denizi'ni birbirine bağlayan Akashi Boğazı'nın yakınındaki doğal limana sahip bölge, Japonya tarihi boyunca önemli bir yer olmuştur. Japonya'nın başkenti 12. yüzyılda kısa bir süreliğine bu bölgede yer almıştır. Günümüzde bölge önemli bir üretim bölgesidir.

Hyōgo, Hyōgo İstasyonu, Nōfuku-ji Tapınağı ve Misaki Park Stadyumu'na ev sahipliği yapmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Belarus Kadınlar Voleybol Ligi

**Belarus Kadınlar Voleybol Ligi** (), Belarus Voleybol Federasyonu "BFV" () tarafından düzenlenen en önemli Belarus kadın voleybol yarışmasıdır. 1992 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının hemen ardından kuruldu.

## Tarihi
2007 yılına kadar turnuva tek devreli lig usulü oynanıyordu; şampiyonlar kazanılan puanlara göre belirleniyordu. 2007 sezonundan itibaren şampiyonanın yapısı iki bölüme ayrıldı: En iyi takımların şampiyonluk için mücadele ettiği A Bölümü ve diğer takımların sadece sıralama için mücadele ettiği B Bölümü.

### Şampiyonlar listesi

## Yıllara göre en değerli oyuncular

* **2024/2025**
** En iyi savunma  - (Minchanka Minsk)
** En iyi pasör  - (Minchanka Minsk)
* **2023/2024**
** MVP –  - (Kommunalnik-GrSU)
** En iyi savunma –  - (Minchanka Minsk)
** En İyi orta oyuncu –  - (Minchanka Minsk)
** En iyi pasör –  - (Kommunalnik-GrSU)
** En iyi smaçör -  - (Minchanka Minsk)
* **2022/2023**
** 

## Kaynakça
Nada

**Nada** (), Japonya'nın Kobe kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin doğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 32,65&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 135.931'dir.

Nada, önemli bir sake üretimi merkezidir. Semt, Kobe Üniversitesi, Hyōgo Prefektörlük Sanat Müzesi ve Rokkosan Otlağı'na ev sahipliği yapmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vellum

**Vellum**, genellikle yazı malzemesi olarak kullanılan hazırlanmış hayvan derisi veya zarıdır. Genellikle dana derisinden (diğer hayvanların derisinden ziyade) yapılmış olması veya sadece daha yüksek kalitede olması nedeniyle parşömenden ayırt edilir. Vellum, tek sayfalara, tomarlara ve kodekslere (kitaplara) yazmak ve basmak için hazırlanır.

Modern bilim insanları ve uzmanlar, vellum ile parşömen arasında ayrım yapma gereğini ortadan kaldıran daha geniş bir terim olan "zar"ı kullanmayı tercih ederler. Ayrıntılı bilimsel analiz yapılmadan, söz konusu hayvanın türünü (yaşını bir yana bırakın) belirlemek çok zor olabilir.

Vellum genellikle pürüzsüz ve dayanıklıdır, ancak dokusunda, üretim şekline ve derinin kalitesine bağlı olarak büyük farklılıklar vardır. Üretim süreci, temizleme, ağartma, bir çerçeve ("herse") üzerinde germe ve derinin hilal şeklinde bir bıçakla ("lunarium" veya "lunellum") kazınmasını içerir. Gerilim yaratmak için işlem, kazıma, ıslatma ve kurutma arasında gidip gelir. Yüzeyi pomza ile çizmek ve yazı veya baskı mürekkebi için uygun hale getirmek üzere kireç veya tebeşirle işlemek, son görünümü oluşturabilir. 

Modern "kağıt vellum", bitki selüloz liflerinden yapılır ve adını gerçek velluma benzer kullanımından ve yüksek kalitesinden alır. Kopyalama, teknik çizimler, planlar ve taslaklar dahil olmak üzere çeşitli amaçlar için kullanılır. Aydınger kâğıdı da özünde aynıdır, ancak kalite seviyesi bazen büyük ölçüde farklılık gösterir.

## Etimoloji
"Vellum" kelimesi, Eski Fransızca *vélin* "dana derisi" kelimesinden ödünç alınmış olup, bu kelime de Latince *vitulinum* "danadan yapılmış" kelimesinden türemiştir.

## Ayrıca bakınız

* Parşömen
* Sofer
* Masoretler
* Haftarah
* Peraşa
* Dana derisi
* Kuşe
* Lunellum
* Aydınger kâğıdı

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**

* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar
*On-line demonstration of the preparation of vellum from the BNF, Paris—text in French, but mostly visual.
Vellum (anlam ayrımı)

Vellum, tek sayfalık, rulo, kodeks veya kitap üretmek için üzerine yazı veya baskı yapılmak üzere hazırlanmış bir deridir.

**Vellum** ayrıca şu anlamlara da gelebilir:

* Vellum, 1989'da piyasaya sürülen bir bilgisayar yazılımıdır (şimdi *Graphite* olarak yeniden markalanmıştır)
* *Vellum: Tüm Saatlerin Kitabı*, Hal Duncan'ın 2006 tarihli romanı.
Doğu Avrupa avcı-toplayıcılar

**Doğu [[Doğu Avrupa|Avrupa]] avcı-toplayıcıları**, Avrupa’nın tarihöncesi dönemlerinde, özellikle Üst Paleolitik, Mezolitik ve Neolitik çağlarda Doğu Avrupa coğrafyasında yaşamış insan topluluklarını ifade eder. Bu gruplar, tarıma geçişten önceki dönemde, geçimlerini avcılık, balıkçılık ve yabani bitki toplayıcılığı yoluyla sağlamışlardır.

## Tarihsel arka plan
* Doğu Avrupa’da avcı-toplayıcı yaşam biçimi, yaklaşık MÖ 40.000 civarında bölgeye ulaşan modern insanlarla başlamıştır.
* Buzul Çağı’nın sona ermesiyle birlikte (yaklaşık MÖ 10.000), iklimin ılımanlaşması yeni ekolojik nişlerin ortaya çıkmasına yol açmış ve toplulukların göç yollarını etkilemiştir.
* Mezolitik dönemde (MÖ 10.000–MÖ 6.000), topluluklar daha yerleşik hale gelmeye başlamış, nehir ve göl kıyılarında balıkçılık önemli bir geçim kaynağı olmuştur.

## Kültürel özellikler
* Alet teknolojisi: Taş mikrolitler, kemik ve boynuzdan yapılmış aletler yaygındır.
* Sanat ve sembolizm: Mağara resimleri, taş oymalar ve kişisel süs eşyaları, toplulukların sembolik düşünceye sahip olduklarını göstermektedir.
* Mezar gelenekleri: Bazı bölgelerde toplu mezarlar ve ölü gömme ritüelleri bulunmuştur; bu durum sosyal yapının karmaşıklaştığını düşündürmektedir.

## Genetik ve antropolojik bulgular
* Arkeogenetik araştırmalar, Doğu Avrupa avcı-topayıcılarının Batı Avrupa’daki benzer topluluklardan genetik olarak farklılaştığını göstermektedir.
* Bu gruplar, daha sonra bölgeye gelen Neolitik çiftçiler ve Avrasya bozkır göçebeleri ile karışarak Avrupa’nın genetik yapısının oluşumuna katkıda bulunmuştur.

## Önemi
Doğu Avrupa avcı-toplayıcıları, Avrupa tarihöncesinin anlaşılmasında kritik bir rol oynamaktadır. Hem kültürel hem de genetik açıdan, kıtanın sonraki tarım toplumlarının ve göçebe kültürlerinin temelini oluşturmuşlardır.
Tarumi

**Tarumi** (), Japonya'nın Kobe kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 28,07&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 204.558'dir.

Honşu'yu Awaji Adası'na bağlayan Akashi Kaikyō Köprüsü Tarumi semti sınırlarında yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Sōfuku-ji (Fukuoka)

**Sōfuku-ji** (), Japonya'nın Fukuoka kentinde bulunan bir Rinzai Budist tapınağıdır. Tapınak, 1240 yılında Tan'e tarafından Dazaifu'da kurulmuş olup 17. yüzyılda Kuroda boyunun tapınağı hale gelmesiyle günümüz yeri olan Hakata'ya taşındı.

## Kaynakça

;Bibliyografi

* Andrew Cobbing: *Hakata – The Cultural Worlds of Northern Kyushu*. Brill, Leiden 2013.
* Heinrich Dumoulin : History of Zen Buddhism . Volume 2: Japan. Francke, Bern and Munich 1986 (reprint 2nd edition, Francke, Bern and Munich 2014, ISBN 978-3-7720-8516-1)
Shōfuku-ji (Fukuoka)

**Shōfuku-ji** (), Japonya'nın Fukuoka kentinde bulunan bir Rinzai Budist tapınağıdır. Tapınak, 1195 yılında Eisai tarafından Minamoto no Yoritomo'nun desteğiyle kurulmuş olup Hakata semtinde yer almaktadır. Japonya'nın en eski Zen tapınağı olan tapınağın çevresi 1969 yılında Ulusal Tarihi Alan ilan edilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Lara Rajagopalan

**Lara Rajagopalan** (3 Kasım 2005 doğumlu), profesyonel olarak **Lara Raj** adıyla tanınan, Los Angeles, Kaliforniya merkezli Amerikalı bir şarkıcı ve dansçıdır. En çok, Hybe ve Geffen Records iş birliğiyle hazırlanan 2023 yapımı yarışma programı *[[The Debut: Dream Academy]]* sonucunda oluşturulan küresel kız grubu Katseye'nin bir üyesi olarak tanınır.

## Erken yaşamı ve eğitimi
Lara Rajagopalan, 3 Kasım 2005 tarihinde Stamford, Connecticut'ta doğdu. Annesi Hindistanlı, babası ise Sri Lanka kökenlidir ve Tamil asıllıdır. Küçük yaşlardan itibaren şarkı söyleme, oyunculuk ve dans eğitimi aldı; dört yaşında sahneye çıkmaya başladı. Hem İngilizce hem de Tamilce bilmektedir.

Ablası Rhea Raj da şarkıcı-söz yazarıdır.

## Kariyeri
### 2023: ''The Debut: Dream Academy''
2023 yılında Lara, Hybe ve Geffen Records ortak yapımı olan küresel seçme programı *[[The Debut: Dream Academy]]*ye katıldı. Yarışmada öne çıkan performansları sayesinde ikinci sırada yer alarak altı üyeli Katseye grubunun kadrosuna dahil edildi.

### 2024–günümüz: Katseye ile çıkış
Lara, 28 Haziran 2024'te yayımlanan *[[SIS (Soft Is Strong)]]* adlı EP ile Katseye grubunun ana vokalisti olarak resmi çıkışını yaptı.

Grubun ikinci mini albümü *[[Beautiful Chaos (EP)|Beautiful Chaos]]* Haziran 2025'te yayımlandı. Albüm, Belçika, Güney Kore ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere birçok ülkede listelere girdi ve Katseye'ye ilk Billboard 200 başarısını kazandırdı.

Lara, güçlü vokalleri, sahne enerjisi ve performanslarında Güney Asya kültürel ögelerini yansıtmasıyla dikkat çekmektedir. Hybe etiketiyle sözleşme imzalayan ilk Hint kökenli sanatçıdır.

## Sanatı
Lara, müzikal ilham kaynakları olarak Rihanna, M.I.A., BTS'ten Jimin ve ENHYPEN'den Ni-ki'yi göstermektedir. Şarkı yazımı, moda, kristaller ve kahveyle ilgilenmektedir.

## Kişisel yaşamı
Mart 2025'te Lara, Weverse platformu üzerinden Queer olduğunu açıkladı ve LGBTQ+ görünürlüğünü desteklediğini ifade etti.

## Tartışmalar
2025'in başlarında, Lara hakkında ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi'ne yanlış bir şekilde “yasadışı göçmen” olduğu yönünde bir ihbar yapıldı. Bu iddialar kısa sürede asılsız olduğu ortaya çıktı. Olay, ırk temelli taciz olarak değerlendirildi ve sanatçıya geniş destek verildi.

## Filmografi
### Televizyon
* *[[Dream Academy]]* (2023) – Yarışmacı  
* *Pop Star Academy: Katseye* (2024, Netflix) – Kendisi

### Kısa filmler
* *Emoting Emojis* (2016) – Piper

### Diziler
* *[[The Blacklist]]* (2018) – Sara (“Sutton Ross” bölümü)

## Diskografi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* @lararajj – Instagram  
*
Mert Çelik

**Mert Çelik** (d. 10 Haziran 2000), Sivasspor takımında defans pozisyonunda görev yapan Türk asıllı Azeri millî futbolcudur. 

Profesyonel kariyerine 2019 yılında Başakşehir kulübünde başladı.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Samuel Moutoussamy

**Samuel Moutoussamy** (d. 12 Ağustos 1996), Atromitos takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Demokratik Kongolu millî futbolcudur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Ilona Kassai

**Ilona Kassai** (kızlık soyadı: **Hiller**; 8 Temmuz 1928, Szeged – 28 Ekim 2025, Budapeşte), Özellikle seslendirme alanındaki çalışmalarıyla bilinen Macar aktris ve dublaj sanatçısı.

## Hayatı
Kassai, 8 Temmuz 1928'de Szeged, Macaristan'da doğdu. Budapeşte Tiyatro ve Film Sanatları Üniversitesi'nde eğitim gördü.

Kariyerine 1949'da Devlet Madenciler Tiyatrosu'nda adım attı ve daha sonra Devlet Déryné Tiyatrosu'nun (1951) kurucuları arasında yer aldı. 1976'dan itibaren Arany János Tiyatrosu ve 1985'ten itibaren üç yıl boyunca Ruttkai Éva Színház Tiyatrosu'nda çalıştı. Sahne aldığı başlıca oyunlar arasında; Melinda rolünde olduğu *Bánk bán*, Desdemona rolünde olduğu *Othello*, Antigone rolünde olduğu *Antigone* ve Lady Milford rolünde olduğu *Intrigue and Love* sayılabilir.

Aynı zamanda; *Tinker Tailor Soldier Spy* (2011) filmindeki Penceredeki Yaşlı Kadın rolü ve *The Last Kingdom* gibi daha birçok Macaristan yapımı ve uluslararası yapımda rol alararak sinemadada adından söz ettirmiştir.

Ayrıca esfsane İngiliz oyuncu Maggie Smith'in *Harry Potter* serisinde canlandırdığı Minerva McGonagall karakterinin ve yine İngiliz efsane oyuncu Angela Lansbury'nin Macarca seslendirmesini yapmıştır. Bunların yanı sıra; *Komiser Columbo*, *Sherlock Holmes*, *Aristocats*, *Anastasia* ve *The Fox and the Hound* gibi televizyon dizisi ve animasyon çalışmalarındaki farklı karakterlere sesiyle hayat verdi.
2023'te COVID-19 virüsüne yakalanıp tedavi görmüş ve iyileşmiştir.
Seslendirme ve oyunculuk alanındaki çalışmalarıyla Jászai Mari Ödülü'ne (1961) ve Kossuth Ödülü'ne (1963) layık görülmüştür.
Dört evliliğinden iki çocuk sahibi olan Kassai, 28 Ekim 2025'te Budapeşte, Macaristan'da kaldığı bakımevinde doğal nedenlerden 97 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
Kızıl Çöl

***Kızıl Çöl***, yönetmenliği Michelangelo Antonioni tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Monica Vitti, Richard Harris ve Carlo Chionetti'nin yer aldığı 1964 çıkışlı İtalya-Fransa ortak yapımı sinema filmi. Film, 25. Venedik Uluslararası Film Festivali'nde Altın Aslan ödülünü kazandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Héctor Noguera

**Héctor Eugenio Noguera Illanes** (8 Temmuz 1937 – 28 Ekim 2025), Şilili aktör ve tiyatro yönetmeni.

## Hayatı
Noguera, 8 Temuz 1937'de Santiago, Şili'de doğdu. San Ignacio Okulu ve Şili Papalık Katolik Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1959'da başladığı oyunculuk kariyerini 2025 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Yer aldığı; 1960'lardaki *Ecran* ve *Cine Amor* adlı televizyon pembe dizileri ve Miguel Littín'in yönettiği *El Chacal de Nahueltoro* (1969) adlı filmle tanındı.

Ardından TVN ile Kanal 13 kanalı yapımı *Sucupira*, *Romané*, *Pampa ilusión* ve *Machos* gibi televizyon pembe dizileriyle başarı çıtasını yükseltti. Buradaki oyunculuk başarılarıyla 1996, 2000 ve 2003 yıllarında APES "En İyi Erkek Oyuncu" Ödülü'nü kazandı. Yine 2015'te New York Havana Film Festivali'nde Uruguay yapımı *Bay Kaplan* adlı filmdeki rolüyle "En İyi Erkek Oyuncu" dalında Havana Yıldızı Ödülü'nü kazanırken sonraki dönemde Şili Televizyonu prodüksiyonu *Sin Anestesia* (2009) ve *Mujeres de Lujo* (2010) gibi filmlerde görüldü. 

Çalışmalarıyla 2015'te Ulusal Sahne ve Görsel-İşitsel Sanatlar Ödülü'nü aldı.

İki evliliğinden beş çocuk sahibi olan Noguera, 28 Ekim 2025'te Santigo, Şili'de kanser nedeniyle 88 yaşında öldü.

## Filmografi

### Pembe diziler ve televizyon dizileri
* 1963 – *El invernadero* 
* 1965 – *El litre 4196* 
* 1967 – *Los días jóvenes*
* 1972 – *La sal del desierto*
* 1975 – *Parejas de trapo* 
* 1975 – *La pérgola de las flores* 
* 1977 – *Padre Gallo* 
* 1985 – *Matrimonio de papel* '
* 1988 – *Semidiós* 
* 1991 – *Volver a empezar* 
* 1992 – *Trampas y caretas* 
* 1993 – *Ámame* 
* 1994 – *Rompecorazón* 
* 1995 – *Estúpido Cupido* 
* 1996 – *Sucupira* 
* 1997 – *Oro Verde* 
* 1998 – *Sucupira, la comedia* 
* 2000 – *Romané* 
* 2001 – *Pampa ilusión* 
* 2003 – *Machos* 
* 2004 – *Tentación* 
* 2006 – *Descarado*
* 2006 – *Huaiquimán y Tolosa*
* 2007 – *Héroes* – 
* 2007 – *Lola* 
* 2009 – *Sin anestesia*
* 2010 – *Mujeres de lujo* 
* 2011 – *Infiltradas* 
* 2012 – *La sexóloga* 
* 2014 – *Las 2 Carolinas* 
* 2014 – *Sudamerican rockers* 
* 2017 – *Perdona nuestros pecados* 
* 2017 – *Neruda* 
* 2018 – *Casa de muñecos* 
* 2019 – *Juegos de poder* 
* 2020 – *Historias de cuarentena* 
* 2021 – *Pobre novio*
* 2023 – *Como la vida misma* 
* 2024 – *El señor de La Querencia* 
* 2025 – *Aguas de oro* 

### Filmler
* 1961 – *Deja que los perros ladren*
* 1969 – *El chacal de Nahueltoro*
* 1970 – *El fin del juego* 
* 1972 – *State of Siege*
* 1975 – *La pérgola de las flores* 
* 1983 – *The Compass Rose*
* 1985 – *Sexto A 1965* 
* 1988 – *Imagen latente* 
* 1991 – *The Frontier*
* 1992 – *Archipiélago*
* 1999 – *La chica del Crillón* 
* 2000 – *30 ans*
* 2003 – *Sub Terra*
* 2006 – *Fuga*
* 2008 – *Desierto sur*
* 2008 – *El regalo*
* 2014 – *Mr. Kaplan*
* 2016 – *Noche*
* 2016 – *Neruda*
* 2020 – *Los invitados*
* 2021 – *(Im)Patient*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Kita, Niigata

**Kita** (), Japonya'nın Niigata kentinin semtlerinden biridir. Semt, kent merkezinin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 107,48&nbsp;km² olan semtin nüfusu 1 Ekim 2025 tarihi itibarı ile 68.896'dır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*