Vladimir Lenin'in ölümü ve devlet cenazesi

Ekim Devrimi'nin ve Sovyetler Birliği'nin lideri ve kurucularından Vladimir Lenin, 21 Ocak 1924'te, saat 18:50'de, komaya girdikten sonra 53 yaşında Gorki'de öldü. Lenin 1918 yılında uğradığı başarısız suikastten kurtulsa da ağır yaralanmış, iyileşmesi uzun süre almıştı. Erken denebilecek yaşta ölmesinin önemli sebeplerinden birisi bu suikasttir. Resmi ölüm nedeni tedavi edilemez bir kan damarı hastalığı olarak kaydedildi. Lenin için devlet töreni düzenlendi ve ardından 27 Ocak'ta özel olarak inşa edilen bir anıt mezara defnedildi. Bolşevik Parti Merkez Komitesinin bir komisyonu cenaze töreninin düzenlenmesinden sorumluydu.

## Naaşın katafaltta kalışı
23 Ocak'ta Lenin'in naaşının bulunduğu tabut trenle Gorki'den Moskova'ya taşındı ve Sendikalar Evi'ndeki Sütunlar Salonu'nda sergilendi ve üç gün boyunca orada kaldı. 27 Ocak'ta Lenin'in naaşı savaş müziği eşliğinde Kızıl Meydan'a getirildi. Orada toplanan kalabalık Mihail Kalinin, Grigori Zinovyev ve Josef Stalin tarafından yapılan bir dizi konuşmayı dinledi, o dönem Kafkasya'da olan Lev Troçki cenazede yer almadı.

## Bolşevik liderlerin cenaze törenine katılımı
Troçki daha sonra cenaze töreni için kendisine yanlış tarih verildiğini iddia edecekti. Stalin'in sekreteri Boris Bajanov daha sonra "Stalin kendine karşı dürüsttü: Kafkasya'da tıbbi tedavi gören Troçki'ye Lenin'in cenazesi için yanlış bir tarih veren bir telgraf gönderdi" diyerek bu açıklamayı doğrulayacaktır. Fransız tarihçi Pierre Broue da Stalin ile Abhazya parti sekreteri Nestor Lakoba arasındaki yazışmaları belgeleyen Moskova arşivlerini, Stalin'in Lenin'in cenazesi sırasında Troçki'yi Sohum'de tutma çabalarının kanıtı olarak gösterdi. Troçki de 1925'te yazdığı kısa kitabı "Lenin" ile Lenin'e bir övgüde bulunacaktı.

Aleksey Rıkovda eşiyle birlikte İtalya'ya gittiği ve grip olduğu için cenaze törenine katılamadı. Daha sonra naaş Kremlin Duvarı'nın yanındaki geçici bir ahşap mozolenin (kısa süre sonra bugünkü Lenin'in Mozolesi ile değiştirilecek) tonozuna yerleştirildi. Dondurucu soğuğa rağmen on binlerce kişi katıldı.

## Naaşın mumyalanması
Lenin'in eşi Nadejda Krupskaya'nın itirazlarına rağmen, Lenin'in naaşı Kızıl Meydan'daki mozolede uzun süre sergilenmek üzere mumyalanmıştır. Moskova Garnizon Komutanı mozoleye şeref kıtası yerleştirilmesi için bir emir yayınlamış, bu nedenle halk arasında "Bir Numaralı Nöbetçi" olarak anılmıştır. Mumyalama işlemi sırasında Lenin'in beyni çıkarılmıştı; 1925'te beyni incelemek üzere bir enstitü kuruldu ve Lenin'in ağır skleroz hastası olduğu ortaya çıktı.

## Günümüzdeki durum
Rusya'da 1993 yılında yaşanan anayasal krizin ardından şeref kıtası dağıtıldı. 2018'de Rus milletvekili Vladimir Petrov, Lenin'in naaşının ölümünün 100. yıldönümü olan 2024'te gömülmesini, çünkü naaşı mozolede barındırmanın devlete çok pahalıya mal olduğunu öne sürdü ve yerine balmumu ya da kauçuk bir model konulmasını önerdi.

## Galeri

Dosya:19240209-lenin funeral transport from gorki to moscow.jpg|Lenin'in cenazesi Gorki tren istasyonuna taşınması.
Dosya:Stalin, Kamenev and Tomsky carrying Lenin's coffin.jpg|Joseph Stalin, Lev Kamenev ve Mikhail Tomsky Lenin'in tabutunu taşıyor.
Dosya:Mikhail Tomsky, Mikhail Kalinin, Nadezhda Krupskaya and Jānis Rudzutaks at Lenin's funeral.jpg|Mikhail Tomsky, Mikhail Kalinin, Nadezhda Krupskaya ve Jānis Rudzutaks, Lenin'in cenazesinde.
Dosya:Lenin dead.jpg|Lenin'in ölümüyle ilgili 22 Ocak 1924 tarihli bilgilendirme yazısı.
Dosya:Lenin's Funeral Train, Moscow 03.jpg|Lenin'in naaşını Gorki'den Moskova'ya taşıyan tren
Dosya:Bundesarchiv Bild 102-01169, Moskau, Lenin-Mausoleum.jpg|1925 tarihli fotoğrafta Lenin Mozolesi'nin ikinci ahşap versiyonu
Dosya:Lenin's Mausoleum (19940436176).jpg|Günümüzde mozele


## Kaynakça