Sadık Dadaşov

**Sadık Elekber oğlu Dadaşov** (2 (15) Nisan 1905, Bakü, Bakü Guberniyası, Rus İmparatorluğu - 24 Aralık 1946, Moskova, SSCB), Azerbaycan-Sovyet mimarı, mimarlık tarihçisi, Azerbaycan Sovyet mimarlığının kurucularından biri, profesör, SSCB Mimarlık Akademisi muhabir üyesi (1941), Azerbaycan SSC Bilimler Akademisi akademisyeni (1945), Azerbaycan SSC Emekdar Sanat Adamı (1940), Stalin Ödülü sahibi (1941).

## Hayatı

Sadık Alekber oğlu Dadaşov, 15 Nisan 1905'te Bakü'de doğmuştur. Bakü'nün tanınmış Dadaşovlar sülalesine mensuptur. Hacı Hacıağa Dadaşov'un kardeşi Şıheli Dadaşov'un torunudur.

Sadık Dadaşov, 1929 yılında M. Azizbeyov adına Bakü Politeknik Enstitüsü'nün İnşaat Fakültesi'ni bitirmiştir. 1944 yılında Azerbaycan SSR Halk Komiserleri Konseyi bünyesindeki Mimarlık İşleri Dairesi'nin ilk başkanı oldu. 1944 yılında Azerbaycan SSC Halk Komiserleri Sovyeti yanında kurulan Mimarlık İşleri Dairesi'nin ilk başkanı olmuştur. 1941'de SSCB Mimarlık Akademisi'ne muhabir üye, 1945'te ise yeni kurulan Azerbaycan SSC Bilimler Akademisi'nin (bugünkü Azerbaycan Milli İlimler Akademisi) akademisyeni seçilmiştir.

1940 yılında Azerbaycan SSC Emekdar Sanat Adamı unvanına layık görülmüş ve 1941 yılında SSCB Devlet Ödülü'nü kazanmıştır. Ayrıca "*[[Lenin]] Nişanı*", "*Kızıl Emek Bayrağı Nişanı*" ve çeşitli madalyalarla ödüllendirilmiştir.

Sadık Dadaşov, 24 Aralık 1946'da Moskova'da hayatını kaybetmiş ve Bakü'de defnedilmiştir.

## Faaliyetleri
Sadık Dadaşov, Azerbaycan mimarlık mirasının ilk bilimsel araştırmacısıdır. Azerbaycan mimarlık tarihinin bilimsel incelenmesinin temelini atmış, bu amaçla 1934-1940 ve 1944-1946 yılları arasında Azerbaycan'ın birçok bölgesine bilimsel geziler düzenlemiştir.

Eserlerinin çoğunu, ünlü mimar ve mimarlık tarihçisi Mikail Hüseyinov ile birlikte tasarlamıştır. Dadaşov'un projeleriyle Bakü'de ve ülkenin diğer şehirlerinde çok sayıda konut, kamu ve kültürel yapılar inşa edilmiş, bu eserler Azerbaycan mimarlığının gelişiminde önemli rol oynamıştır.

1929-1933 yılları arasında 23 yapının projesini hazırlamıştır. Bunlar arasında Bakü, Bayıl'daki fabrika-mutfak binası, Azerbaycan Sanayi Enstitüsü'nün yeni binası (günümüzdeki Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi) - her ikisi 1932'de, Sanatçılar Evi, çeşitli konut kompleksleri, Kazah'taki Pedagoji Teknik Okulu binası (1933) gibi yapılar bulunmaktadır.

Sadık Dadaşov'un başlıca eserleri:

* Azerbaycan Teknik Üniversitesi binası (1935)
* "Nizami" Sineması binası (1934) 
* Bakü Müzik Akademisi binası (1936)
* Nizami Gencevi adına Azerbaycan Milli Edebiyat Müzesi binası (1940)

Ayrıca Dadaşov, Nizami Gencevi'nin 1946'da Gence'de, 1949'da Bakü'de dikilen anıtlarının proje müellifidir.

## Başlıca bilimsel çalışmaları

* *Памятники Азербайджанской архитектуры в Баку*. Москва, 1938.
* *Архитектурные памятники Баку*. Москва, 1946.
* *Архитектура Азербайджана III–XVIII вв*., Москва, 1948.
* *Архитектура Советского Азербайджана*, Б. — М., 1950.
* *Ансамбль дворца ширваншахов в Баку*. Москва, 1956.
* *Bakının memarlıq abidələri*. Bakü, 1955.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi. Cilt III, Bakü, 1979. ss. 312–313.
* *Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri haqqında məlumat kitabı*. (Derleyen: Afak Esedova). II, Bakü, 2005