II. Artemisia

**II. Artemisia**, Halikarnas antik şehrinin kraliçesi ve MÖ 353-351 yılları arasında Ahameniş İmparatorluğu'nun Karya bölgesi satrapıdır.

Babası Ekatomnos Hanedanı'nın kurucusu Ekatomnos, eşi (ve kardeşi) Karya hükümdarı Mausolos'dur. Kardeşi ile evlenerek onun sağlığında tam olmasa da büyük oranda yönetimi paylaştığı ve otorite sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Mausolus'un MÖ 353 yılında ölümüyle onun yerine yönetici olmuştur. Antik Yunan edebiyatında kocası (ve kardeşi) Mausolus'un ölümüyle yaşadığı olağanüstü üzüntüyle tasvir edilmiştir. Her gün eşinin küllerini içeceğine karıştırdığı ve geçirdiği iki yıl boyunca giderek bitkin düştüğü anlatılmaktadır. Kocasının anısını yaşatmak için Antik Dünyanın Yedi Harikasından biri olan Halikarnas Mozolesini inşa ettirmiştir. 14. yüzyılda yaşamış Floransalı şair ve yazar Giovanni Boccaccio tarafından, kocası için duyduğu üzüntü ve bunun aldığı abartılı ve tuhaf biçimler nedeniyle, daha sonraki yaşlarda Giovanni Boccaccio'nun sözleriyle "iffetli dulluğun ve en saf ve en nadir sevgi türünün kalıcı bir örneği" olarak tarif edilmiştir. Kocası için inşa ettirdiği anıt mezarı tarif etmek için kullanılan "mozole" kelimesi bu anıttan gelmektedir.

Kocasının ölümünden sonra kadın olarak yönetime geçmesi Karya'da olduğu gibi vassal topraklarda da hoş karşılanmamıştır. Rodoslular ile Latmoslulular ve kuzeydeki diğer kentlerde ayaklanmalar başlamıştır. Vitruvius'un anlatımına göre Artemisia; Rodosluların saldırısını haber alarak onları Halikarnas'ta pusuya düşürmüş, düşman ordusunu imha ettiği gibi ele geçirilen Rodos gemilerine saklanan askerleri Rodos'a kolayca girerek burayı ele geçirmiş ve Rodos ilerini gelenlerini öldürtmek suretiyle ayaklanmayı bastırmıştır. 2. yüzyıl Roma döneminde yaşamış Makedonyalı bir yazar ve retorikçi Polyainos (Polyaenus), Stratagems adlı eserinin sekizinci kitabındaki anlatımına göre, Latmos askerlerini tuzağa düşürdükten sonra dini bir ayin düzenliyormuş gibi hadımlar, kadınlar, kavalcılar ve davulcularla birlikte kente 7 stadeia uzaklıktaki tanrıların  anasının (Kibele) korusuna gelmiş, Latmos sakinleri bu alayı görmek için şehrin dışına çıktığında da saklanan Halikarnas askerleri yerinden çıkarak şehri ele geçirmiştir.

Artemisia MÖ 351'de ölmüş ve yerine kardeşi İdrieus geçmiştir.

## Artemisia'nın sanattaki temsili
Artemisia tarih boyunca sanatta yer bulmakla birlikte özellikle Valerius Maximus'un eserinin 17. yüzyılda Hollandacaya çevrilmesiyle Rembrandt dahil birçok ressamı etkilemiş ve özellikle kocasının külünü içmesi Hollanda Altın Çağı resminde sıklıkla tasvir edilmiştir.

## Bitki cinsine adı verilmesi
Gaius Plinius Secundus tarafından Artemisia (Yavşan) bitki cinsinin adını, botanikçi ve tıbbi araştırmacı olarak da tanımlanan II. Artemisia'dan aldığı ifade edilmektedir. Benzer şekilde Artemisia annua bitki çeşidinden elde edilen sıtma ilacı Artemisinin de bu nedenle dolaylı Artemisia'nın adından türetilmiştir.

## Artemisia'nın sanatta temsil edilişi

File:Artemisia Prepares to Drink the Ashes of her Husband, Mausolus.jpg|*Artemisia, Kocası Mausolos'un Küllerini İçmeye Hazırlanıyor* (c.1630) by Francesco Furini.
File:Rembrandt Harmensz. van Rijn 014.jpg|Rembrandt, 1634 civarı.
File:Gerrit van Honthorst - Artemisia - Google Art Project.jpg|Gerrit van Honthorst, yaklaşık 1635, Princeton Üniversitesi Sanat Müzesi.
File:Erasmus Quellinus (II) - Artemisia.jpg|Genç Erasmus Quellinus, 1652.
File:Domenico Fetti 013.jpg|Domenico Fetti resimi
File:Arnold Houbraken Trauerfeier der Königin Artemisia für König Mausolos.jpg|Arnold Houbraken, 1719 öncesi.
File:Johann Heinrich Tischbein d.Ä. - Artemisia trauert um Mausolos.jpg|Johann Heinrich Tischbein tarafından Kraliçe Victoria'nın büyükannesi, Kontes Augusta Reuss of Ebersdorf'un Artemisia olarak resmedilmesi, 1775.
File:N01Artemisia.jpg|Schönbrunn Sarayı, Vienna, 1773–1780.
File:Artémis-Versailles.jpg|Versay Sarayı'ndaki Artemisia heykeli


## Kaynakça