open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dişi Bayağı Serçe

Bayağı Serçe

Özellikleri (dişi):

Yaklaşık 14-16 cm uzunluktadır. Ötüşü: 
Göz kısımları siyah; kafa kısımları koyu kahverengi renktedir.
Karınları beyazdır. Kanatlarındaki renkler: Siyah, Altın sarısı. Kuyruğu da altın sarısıdır. Gözlerinin altında siyah bir oval vardır. Yaklaşık 24-40 gram arasındadır.

Davranışları:
Dişi bayağı serçeler (Passer domesticus), omnivor (hem etçil hem otçul) beslenen kuşlardır ve temel diyetlerini 
tohumlar, tahıllar, yabani ot tohumları ve küçük böcekler oluşturur. Şehir ortamlarında ekmek kırıntıları, ayçiçeği çekirdeği, darı ve çeşitli meyve parçacıklarını da tüketebilirler. 
Dişi Bayağı Serçenin Beslenme Detayları:
    • Tohum ve Tahıllar: Temel besin kaynaklarıdır; özellikle darı, kanarya yemi ve yağlı tohumları severler.
    • Böcekler ve Protein: Özellikle üreme döneminde yavrularını beslemek ve kendi protein ihtiyaçlarını karşılamak için larvalar, küçük böcekler ve tırtıllar yerler.
    • Meyve ve Sebzeler: Elma, armut, üzüm gibi meyvelerin yanı sıra yeşillik parçalarıyla da beslenebilirler.
    • İnsan Artıkları: Ekmek kırıntıları, bisküvi kırıntıları ve restoran/park çevresindeki yiyecek artıkları diyetlerinde yer alır. 
Dişi serçeler, erkeklere göre daha donuk, kahverengi-gri renklere sahip, sağlam gövdeli kuşlardır ve kış aylarında besin bulmakta zorlandıklarında insan eliyle verilen yemlere daha çok yönelirler. 

Bayağı serçeler (Passer domesticus) sosyal kuşlardır; genellikle çiftleşme döneminde eşli (çift) yaşarlar ama yem arama, dinlenme ve kışlama gibi zamanlarda küçük gruplar veya büyük sürüler hâlinde bir araya gelirler. Dişi bireyler yalnız başına nadirdir; üreme döneminde eşine bağlı kalırlar, mevsim dışı dönemde ise sürü davranışına katılırlar.
Mary Beth Hurt

**Mary Beth Hurt** (d. 26 Eylül 1946 &ndash; ö. 28 Mart 2026), Amerikalı aktris.
## Hayatı
Hurt, 26 Eylül 1946'da  Marshalltown, Iowa'da doğdu. Iowa Üniversitesi ve New York Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1974'te başladığı oyunculuk kariyerini 2018 yılına kadar sürdürdü. Yer aldığı yapımlar arasında; *Interiors* (1978), *The World According to Garp* (1982), *The Age of Innocence* (1993) ve *Six Degrees of Separation (moviw)|Six Degrees of Separation* (1993) sayılabilir.

İki evliliğinden iki çocuk sahibi olan Hurt, Ocak 2023'ten bu yana mücadele ettiği Alzheimer hastalığı nedeniyle 28 Mart 2026'da Jersey City, New Jersey'de 79 yaşında vefat etti.
## Filmografi
### Sinema
* 1978: *Interiors*
* 1979: *Chilly Scenes of Winter*
* 1982: *The World According to Garp*
* 1985: *D.A.R.Y.L.*
* 1989: *Parents*
* 1989: *Slaves of New York*
* 1991: *Defenseless*
* 1993: *The Age of Innocence*
* 1993: *Shimmer*
* 1995: *From the Journals of Jean Seberg*
* 2000: *The Family Man*
* 2005: *The Exorcism of Emily Rose*
* 2006: *Lady in the Water*

### TV dizileri
* 1988: *Tattinger's*
* 1990: *Working It Out*

### TV filmleri
* 1974: *Ann in Blue*
* 1976: *Royce*
* 1987: *Baby Girl Scott*
* 2001: *After Amy*

### Video filmler
* 2017: *Mother's Day with Actress Mary Beth Hurt*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Jorge Meireles

**Jorge Meireles** (d. 4 Nisan 2004), Portekizli profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından CF Estrela da Amadora'de forma giymektedir.

## Dış Bağlantılar
*
Mehmet Tevfik Bey (Meclis-i Âyan üyesi)

**Mehmet Tevfik Bey** (? – 1880), Osmanlı devlet adamıdır.

Sadaret Mektupçuluğu Kaleminde yetişmiştir. Tezkereci Amedi’nin hülefâsı olmuştur. 1839’dan itibaren Mabeyn Başkâtipliği, Tophane Nazırlığı, Bahriye Müsteşarlığı, Gümrük Eminliği, Masârifât-ı Askeriye Nazırlığı, Meclis-i Vâlâ azalığı yapmıştır. 17 Mart 1877’de Meclis-i Âyan üyesi seçilmiştir..

## Kaynakça
Atari VCS (2021)

**Atari VCS**, Atari tarafından üretilen bir video oyunu konsoludur. 2021 yılında piyasaya sürülmüş olup dış kasa tasarımı Atari 2600'den esinlenirken konsol, AtariOS adı verilen Linux tabanlı bir işletim sistemi aracılığıyla modern oyunları ve yayın eğlencelerini oynatmaktadır. Bu sistem, kullanıcıların Windows 10 ve Windows 11 ile uyumlu oyunlar da dahil olmak üzere diğer uyumlu oyunları indirip kurmalarına olanak tanır. Sistem, 1977'de piyasaya sürülen ve genellikle VCS olarak kısaltılan, 1982'de Atari 2600 olarak yeniden adlandırılan orijinal Atari Video Computer System ile aynı adı taşımaktadır.

Sistem ilk olarak Haziran 2017'de Ataribox olarak duyuruldu ve Mayıs 2018'den itibaren kısmen kitlesel fonlama ile desteklendi. Birkaç gecikmenin ardından konsolun Mart 2020'de piyasaya sürülmesi bekleniyordu, ancak COVID-19 pandemisi nedeniyle tekrar ertelendi. Destekçiler için ilk üniteler Aralık 2020'de gönderilirken, konsol Haziran 2021'de Avustralya, Yeni Zelanda ve ardından Kuzey Amerika'da genel olarak piyasaya sürüldü, sevkiyat başlangıçta Atari ve resmi distribütörler tarafından yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlıydı, ancak Ekim 2021'e kadar Kanada'yı da kapsayacak şekilde genişletildi. VCS, Avrupa, Afrika veya Asya bölgelerinde piyasaya sürülmedi. Mart 2023'te Atari, rezervde tutulan 100 numaralı sınırlı sayıda konsolu piyasaya süreceğini duyurdu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Nuri Zengin

**Nuri Zengin** (d. 21 Şubat 1976, Amasya), Türk serbest güreşçi, yağlı güreşçi ve antrenördür. 74, 76, 85 ve kariyerinin son döneminde 96 kilo kategorilerinde mücadele eden Zengin; 2001 Akdeniz Oyunları'nda altın madalya, 1996 ve 1998 yıllarında Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda altın madalya ve 2000 Dünya Askerî Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Zengin, 1976 yılında Amasya'da doğdu. Güreşe 1986 yılında MTA'da başladı. İlk antrenörleri arasında Fahim Ceylan, Ziver Tura, Sait Temiz, Mustafa Suzan, Abdullah Benli, Ömer Suzan ve Hamdi Uzun yer aldı. Daha sonra Ankara TEDAŞ bünyesinde güreş kariyerini sürdürdü; burada Yakup Topuz, Metin Topaktaş ve Yüksel Şanlı ile çalıştı.

Zengin, büyükler seviyesindeki ilk önemli uluslararası altın madalyasını 1996 Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda 74 kiloda kazandı. 1998'de Ankara'da düzenlenen Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda bu kez 76 kiloda yeniden altın madalyaya ulaştı. Aynı yıl 1998 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda yedinci, 1998 Dünya Güreş Şampiyonası'nda ise on birinci oldu. 1998 İyi Niyet Oyunları'nı dördüncü sırada tamamladı.

2000 yılında Camp Lejeune'de düzenlenen Dünya Askerî Güreş Şampiyonası'nda 85 kiloda altın madalya kazandı. Bir yıl sonra 2001 Akdeniz Oyunları'nda erkekler serbest stil 85 kilo kategorisinde şampiyon oldu. Aynı sezon Dünya Kupası'nda Türkiye ile beşinci sırada yer aldı.

Kariyeri boyunca ciddi sakatlıklar yaşadı; önce grekoromen stilde, daha sonra ise serbest stilde güreşti. 2006 yılında minder güreşini bıraktıktan sonra yağlı güreşe yöneldi ve Kırkpınar dahil çeşitli organizasyonlarda mücadele etti.

Zengin, aktif sporculuk kariyerinin ardından beden eğitimi öğretmeni olarak çalıştı. 2011 yılında Arnavutluk'un başkenti Tiran'da düzenlenen Veteranlar Serbest Güreş Dünya Şampiyonası'nda 97 kiloda altın madalya kazandı.

Daha sonraki yıllarda kulüp ve millî takım düzeyinde antrenörlük yaptı. 2023 yılında Türkiye Serbest Güreş A Millî Takımı yardımcı antrenörleri arasında yer aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Nuri Zengin
* Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi sayfasında Nuri Zengin
Álvaro Pacheco

**Álvaro Pacheco** (d. 25 Haziran 1971), Portekizli eski profesyonel futbolcu.  Primeira Liga takımlarından Casa Pia AC'nın teknik direktörüdür.
Daviçon Karmona Efendi

**Daviçon Karmona Efendi** (1820, İstanbul - 1891), Yahudi asıllı Osmanlı devlet adamıdır.

Şapçı Buhariki’nin oğludur. Çağdaş okullarda eğitim almıştır. İbranice, Türkçe, İspanyolca öğrenmiştir. 1868’de Şûrâ-yı Devlet üyesi, Meşrutiyet’in ilanından sonra 17 Mart 1877’de Meclis-i Âyan üyesi oldu..

## Kaynakça
Montclar

**Montclar** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
* Montclar, Alpes-de-Haute-Provence
* Montclar, Aude
* Montclar, Aveyron
* Montclar, Berguedà
* Montclar d'Urgell
* Montclar-de-Comminges
* Montclar-Lauragais
* Montclar-sur-Gervanne

## Kişiler
* Joseph de Montclar (162590), French cavalry general

## Ayrıca bakınız
* Montclair
* Mont Clare
Fontcouverte, Aude

**Fontcouverte**, Fransa'nın Oksitanya bölgesine bağlı Aude ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Fontcouverte

**Fontcouverte** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

*Fontcouverte, Aude
*Fontcouverte, Charente-Maritime
*Fontcouverte-la-Toussuire
Murat Göksu

**Hüsnü Rıza Murat Göksu**, Türk opera sanatçısı, rejisör, yazar, eğitimci.

Klasik opera yapıtlarından modern müzikallere uzanan sanat yaşamında solist ve yönetmen olarak yer almış, tiyatro ve müzikli oyunlar yazarak Türk sahne sanatına katkılarda bulunmuş bir sanatçı. 

## '''Yaşamı ve Kariyeri'''
Ankara Devlet Konservatuarı Opera Yüksek Bölümünden mezun olduktan sonra 1985 yılında İtalya’da Accademia Musicale Chigiana’da Opera alanında Onur Diploması (Diploma d’Onore) alarak çalışmalarını uluslararası boyuta taşıdı. 

Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarında 1999’dan 2003 yılına kadar şan ve sahne eğitmenliği yaptı. Bir dönem İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarında sahne ve şan eğitmenliği yapan sanatçı Kıbrıs’ta Yakın Doğu Üniversitesi Tiyatro bölümünde de oyunculuk eğitimi verdi.

Ankara Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünde Başrejisör olarak görev aldı, Genel Sanat Koordinatörlüğü yaptı.   

Çok sayıda opera, operet ve müzikalde başrol oynadı. 

Klasik opera eserlerinde oyuncu ve yönetmen olarak yer alırken bir yandan da çocuk ve genç izleyiciler için müzikaller sahneledi, oyunlar yazdı.  

Birçok televizyon programında yapımcı ve yönetmen olarak,  Yol Ayrımı, Firuze gibi birçok dizide oyuncu olarak yer aldı. 

İstanbul Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünden emekli olan sanatçı halen Bahçeşehir Üniversitesi Konservatuvarında Misafir Öğretim Elemanı olarak görev almakta , Ankara Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünde La Boheme operasını (ilk temsil 18 Nisan 2026) yönetmektedir. 

Yaptığı eğitim programlarında klasik sanatla sahne disiplinlerini, kurumsal iletişim, liderlik ve etkileşim becerileri ile ilişkilendiren sanatçı, yöneticiler ve çalışanlara yönelik çalışmalarında “Yöneticinin Sahnesi: Performans ve İfade”, “Anlamak, Anlaşılmak: İletişimde Sahne Sanatı” gibi temalarla katılımcıların özgüven, sunum ve liderlik becerilerini güçlendirmeyi hedeflemektedir. 

Sanatçının *Dostum Güneş ve Altındakiler* başlıklı bir şiir kitabı bulunmaktadır.

## '''Rejileri'''

* La Traviata - Samsun Devlet Opera ve Balesi 
* La Boheme - Ankara Devlet Opera ve Balesi 
* Opera Opera Dedikleri - Samsun Devlet Opera ve Balesi
* Ali Baba ve Kırk Haramiler - İstanbul Devlet Opera ve Balesi 
* Öylesine Bir Dinleti - İstanbul Devlet Opera ve Balesi
* TangOpera - Antalya Devlet Opera ve Balesi

## Kaynakça
Saint-Sernin

**Saint-Sernin**, Saturnin adında MS 257 civarında ölen Toulouse'un ilk piskoposunun farklı bir söylenişidir.

Saint-Sernin, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Saint-Sernin Bazilikası, Toulouse
* Saint-Sernin, Ardèche
* Saint-Sernin, Aude
* Saint-Sernin, Lot-et-Garonne
* Saint-Sernin-du-Bois
* Saint-Sernin-du-Plain
* Saint-Sernin-lès-Lavaur
* Saint-Sernin-sur-Rance

## Ayrıca bakınız
* Saint-Saturnin
Saint-Saturnin

**Saint-Saturnin** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Saint-Saturnin, Cantal
* Saint-Saturnin, Charente
* Saint-Saturnin, Cher
* Saint-Saturnin, Lozère
* Saint-Saturnin, Marne
* Saint-Saturnin, Puy-de-Dôme
* Saint-Saturnin, Sarthe
* Saint-Saturnin-de-Lenne
* Saint-Saturnin-de-Lucian
* Saint-Saturnin-du-Bois
* Saint-Saturnin-du-Limet
* Saint-Saturnin-lès-Apt
* Saint-Saturnin-lès-Avignon
* Saint-Saturnin-sur-Loire

## Ayrıca bakınız
* Saint-Sernin
Issel

**Issel** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
* Oude IJssel
* Issel, Aude

## Kişiler
* Saint Issel
* Alberto Issel 
* Arturo Issel
* Dan Issel
* Kim Issel 
* Germán Issel
Alexandra Finder

**Alexandra Finder** (d. 12 Temmuz 1977), Alman aktris. 
## Hayatı
Finder, 12 Temmuz 1977'de Doğu Berlin, Doğu Almanya'da doğdu. Leipzig Bale Okulu'nda ve Ernst Busch Dramatik Sanatlar Akademisi'nde öğrenim gördü. Bir süre  Hessen Devlet Tiyatrosu'nda kadrolu oyuncu olarak sahneye çıktı. 1996'da *Gute Zeiten, schlechte Zeiten* adlı popüler TV pembe dizisiyle ekranlara adım atmış o günden bu yana 30'dan fazla yapımda yer almıştır. En çok; 2013 yapımı *Polisin Karısı* filmindeki performansıyla tanınmaktadır. Yer aldığı diğer önemli yapımlar arasında; *Antons Fest* (2013), *Kabuğunu Kırmak* (2015) ve *Schwimmen* (2018) sayılabilir. Çalışmalarıyla Alman Film Eleştirmenleri Ödülü (2014) dahil birçok oyunculuk ödülünün sahibi oldu. 
## Seçme filmografi
* *Dead Island: Schools Out 2* (2001)
* *The City Below* (2010)
* *The Police Officer's Wife* (2013)
* *Tatort: Todesspiel* (2014)
* *The Spiderwebhouse* (2015)
* *Shed My Skin* (2015)
* *Böser Wolf* (2016)
* *Thomas the High Jumper* (2021)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
Khaly

**Khaly** (d. 27 Kasım 2003), Angolalı profesyonel futbolcu. Defans mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından Casa Pia AC'de forma giymektedir.

## Başarıları
;Angola
* COSAFA Cup: 2024

## Dış Bağlantılar
*
Dailon Livramento

**Dailon Livramento** (d. 4 Mayıs 2001), Yeşil Burunlu profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından Casa Pia AC'de forma giymektedir.

## Milli Takım golleri

## Dış Bağlantılar
*
Bünyamin Emik

**Bünyamin Emik** (d. 30 Mayıs 1978, Acıpayam, Denizli), Türk grekoromen güreşçidir. 66 kiloda mücadele eden sporcu; 2006 Dünya Güreş Şampiyonası'nda bronz, 2001 Akdeniz Oyunları'nda altın, 2000 Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası ile 2002 Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Emik, güreşe 1992 yılında başladı. Alt yaş kategorilerinde önemli başarılar elde etti; 1994'te yıldızlar dünya şampiyonu oldu. Ayrıca gençler kategorisinde Avrupa ve dünya şampiyonalarında altın, gümüş ve bronz madalyalar kazandı.

Büyüklerde ilk önemli derecelerinden birini 2000 yılında elde etti. Aynı yıl 2000 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda 63 kiloda beşinci oldu ve Tokyo'da düzenlenen 2000 Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazandı. 2001 yılında 2001 Akdeniz Oyunları'nda grekoromen 63 kilo müsabakalarında şampiyon oldu. 2002 yılında ise 2002 Dünya Üniversiteler Güreş Şampiyonası'nda 66 kiloda ikinci kez dünya üniversiteler şampiyonluğuna ulaştı.

Emik, Dünya Güreş Kupası'nda Türkiye adına 2002 ve 2003 yıllarında gümüş, 2006 yılında bronz madalya kazanan takımlarda yer aldı; 2007 yılında ise takımıyla dördüncü oldu. Bireysel olarak 2003 Dünya Güreş Şampiyonası, 2005 Dünya Güreş Şampiyonası, 2006 Dünya Güreş Şampiyonası ve 2007 Dünya Güreş Şampiyonası'nda mücadele etti. En büyük büyükler başarısını, 2006 Dünya Güreş Şampiyonası erkekler grekoromen 60 kiloda bronz madalya kazanarak elde etti. Aynı yıl Dünya Askerî Güreş Şampiyonası'nda da bronz madalya aldı.

Kariyerinde TEDAŞ, ASKİ, Gebzespor, Konya Şekerspor ve İstanbul Büyükşehir Belediyespor gibi kulüpler adına da mücadele etti. Aktif sporculuk yaşamını 2007 yılında tamamladıktan sonra antrenörlük ve beden eğitimi öğretmenliği yaptı. 2022 yılında Türkiye grekoromen güreş millî takımında yeniden antrenör olarak görev aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Bünyamin Emik
* Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi sayfasında Bünyamin Emik
Rodrigo Moura

**Rodrigo Moura** (d. 25 Ocak 1996), Brezilyalı profesyonel futbolcu. Kaleci mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından Casa Pia AC'de forma giymektedir.

## Dış Bağlantılar
*
Lawrence Ofori

**Lawrence Ofori** (d. 28 Haziran 1998), Gana'lı profesyonel futbolcu. Orta Saha mevkiinde görev almaktadır. Primeira Liga takımlarından Casa Pia AC'de forma giymektedir.
Tiryakiler Çarşısı

**Tiryakiler Çarşısı**, İstanbul'da Süleymaniye Camii külliyesi içerisinde yer alan, Osmanlı döneminde keyif verici maddelerin satıldığı tarihi bir mekândır. Günümüzde bu alan daha çok meşhur **kuru fasulyecileriyle** tanınmaktadır. 

Tarihçesi ve İsminin Kökeni

* **İsim Kaynağı:** Osmanlı döneminde bu dükkânlarda tiryak (bir tür macun), afyon, esrar, kahve ve tütün gibi keyif verici maddeler satıldığı için halk arasında bu isimle anılmaya başlanmıştır.
* **Tiryak Macunu:** 50-80 kadar farklı bitkisel ve hayvansal maddenin balla karıştırılmasıyla elde edilen, ana maddesi afyon olan ve o dönemde "her derde deva" bir ilaç olarak görülen maddedir.
* **Müdavimleri:** Afyon tiryakisi olan genellikle yaşlı kişilerin ve "esnaf-ı bengciyan" (keyif verici madde hazırlayanlar) sınıfının uğrak yeriydi.
* **Yasaklanma:** 19. yüzyılda bu tür maddelerin yasaklanmasıyla çarşı eski işlevini yitirmiş ve sakinleri burayı terk etmiştir. 

Konumu ve Mimarisi

* **Yer:** Süleymaniye Camii'nin batı cephesinde, camiyi çevreleyen dış avlu duvarı boyunca sıralanan dükkânlardan oluşur.
* **Mimari Bağlam:** Çarşı, Mimar Sinan tarafından inşa edilen Süleymaniye Külliyesi'nin bir parçasıdır. Üst kısımları Süleymaniye Kütüphanesi ve medrese hücreleriyle bağlantılıdır. 

Günümüzdeki Durumu

Günümüzde Tiryakiler Çarşısı denildiğinde akla ilk gelen şey Süleymaniye'nin meşhur **kuru fasulyecileridir**. 

* **Popüler Mekânlar:** Bölgenin en bilinen işletmeleri arasında Erzincanlı Ali Baba ve Kanaat Lokantası gibi köklü kuru fasulye durakları yer alır.
* **Ziyaret Sebebi:** Yerli ve yabancı turistler, külliyeyi gezdikten sonra bu tarihi atmosferde yemek yemek için burayı tercih etmektedir. 

Tarihi Yapılar

Popüler Restoranlar

Yazan: Mehmet ALİ
Christine Schorn

**Christine Schorn** (d. 1 Şubat 1944), Alman aktris.
## Hayatı
Schorn, 1 Şubat 1944'te Berlin, Almanya'da doğdu. Berlin Devlet Oyunculuk Okulu ve Ernst Busch Dramatik Sanatlar Akademisi'nde öğrenim gördü. Kariyerine Berlin'deki ünlü Alman Tiyatrosu topluluğunda başladı ve 2010 yılına kadar bu topluluğun önde gelen oyuncularından birisi olarak sayısız klasik eserde sahne aldı. Aynı zamanda televizyon ve sinema yapımlarında görülen oyuncu; *Apprehension* (1982), *Goodbye Lenin* (2003), *According to the Plan* (2007) ve *Das Leben ist nichts für Feiglinge* (2012) adlı projelerle dikkat çekti. 2008'de *Frei nach Plan* filmindeki performansıyla "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" dalında Alman Film Ödülü'nü kazanmıştır.  Üç evliliğinden bir kızı vardır. 
## Filmografi
### Sinema
* 1979: *Addio, piccola mia*
* 1979: *Die Gänsehirtin am Brunnen*
* 1980: *Heute abend und morgen früh*
* 1982: *Apprehension*
* 1984: *A Strange Love*
* 1985: *Die Frau und der Fremde*
* 1987: *Vernehmung der Zeugen*
* 1991: *Der Verdacht*
* 1996: *Erhöhte Waldbrandgefahr*
* 2003: *Good Bye Lenin!*
* 2007: *According to the Plan*
* 2008: *Novemberkind*
* 2012: *Life Is Not for Cowards*
* 2014: *Altersglühen - Speed Dating für Senioren*
* 2019: *Geschwister*

### TV dizileri
* 1994: *Wir sind auch nur ein Volk*
* 2011: *Crime Scene Cleaner*

### TV filmleri
* 1965: *Die Heinitzer*
* 1965: *Der Teufelsschüler*
* 1966: *Das Jahr davor*
* 1968: *Zeit ist Glück*
* 1970: *Kein Mann für Camp Detrick*
* 1970: *Nathan der Weise*
* 1970: *Die Kassette*
* 1974: *Kabale und Liebe*
* 1980: *Eine Anzeige in der Zeitung*
* 1981: *Schwarzes Gold*
* 1982: *Steckbrieflich gesucht*
* 1984: *Weiberwirtschaft*
* 1986: *Weihnachtsgeschichten*
* 1989: *Prinz Friedrich von Homburg*
* 1990: *Der kleine Herr Friedemann*
* 1993: *Karate-Billi kehrt zurück*
* 1993: *Geschichten aus der Heimat - Ein Kerl wie Samt und Seide*
* 2005: *Eine Mutter für Anna*
* 2009: *Das Glück ist eine ernste Sache*
* 2009: *Hoffnung für Kummerow*
* 2011: *Die Stunde des Wolfes*
* 2012: *Willkommen in Kölleda*
* 2013: *Harry nervt*
* 2013: *Einmal Leben bitte*
* 2014: *Konrad & Katharina*
* 2015: *Tief durchatmen, die Familie kommt*
* 2015: *Über den Tag hinaus*
## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Zarife Yıldırım

**Zarife Yıldırım** (d. 8 Ağustos 1975), Türk judocu ve güreşçidir. Judoda 1997 Akdeniz Oyunları'nda 72 kiloda bronz madalya kazanmış, daha sonra kadınlar serbest güreşte mücadele ederek 2000 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda 75 kiloda bronz madalya almıştır. Bu derecesiyle Türkiye'ye kadınlar Avrupa güreş şampiyonası tarihindeki ilk madalyayı kazandıran sporcu olmuştur.

## Kariyeri
Yıldırım, uluslararası kariyerine judoda başladı. 1997 Akdeniz Oyunları'nda kadınlar 72 kilo kategorisinde bronz madalya kazandı. Ayrıca 1997 Dünya Judo Şampiyonası ve 1999 Dünya Judo Şampiyonası'nda Türkiye'yi temsil etti.

Judoda 1997 ve 1998 yıllarında Sofya'da düzenlenen Dünya Kupası turnuvalarında birincilik elde etti. 1997-2000 yılları arasında uluslararası judo turnuvalarında düzenli olarak mücadele etti.

Daha sonra kadınlar serbest güreşe geçen Yıldırım, 2000 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda 75 kiloda bronz madalya kazandı. Üçüncülük maçında Macar sporcu Tímea Bálint'i 3-1 yenerek Türkiye kadın güreş tarihindeki ilk Avrupa şampiyonası madalyasının sahibi oldu. Aynı yıl dünya kadınlar güreş şampiyonasında da mücadele etti ve organizasyonu dördüncü sırada tamamladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* International Judo Federation sayfasında Zarife Yıldırım
* JudoInside sayfasında Zarife Yıldırım
* Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi sayfasında Zarife Yıldırım
Morecambe Körfezi

**Morecambe Körfezi** (), İngiltere'nin kuzeybatısında bulunan bir körfezdir. İrlanda Denizi'nin bir kolu olup kuzeyde Cumbria ve doğu ile güneyde Lancashire kontlukları çevrilidir. Birleşik Krallık'taki en büyük gelgitli çamur düzlükleri ve kum alanıdır.

1974 yılında, Birleşik Krallık'ın ikinci büyük doğalgaz sahası, Blackpool'un 40 km batısında, 200 milyar metreküpten fazla orijinal rezervle keşfedilmiştir. Zirve döneminde, Britanya'nın doğalgaz arzının %15'i bu körfezden sağlanmaktaydı, ancak üretim şu anda düşüştedir. Morecambe Körfezi aynı zamanda zengin kuş türleri ve çeşitli deniz yaşam alanlarıyla önemli bir yaban hayatı alanıdır.

Morecambe Körfezi, 4 Ekim 1996 tarihinde Ramsar alanı ilan edildi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*Morecambe Bay Partnership – local conservation charity
*Walney bird observatory
*ITV footage of Morecambe Bay Half Marathon 2008
Süleyman Uzun

**Süleyman UZUN (** 4 Mayıs 1983 -Çankırı) Türk Yazar ve Gıda Mühendisidir. Gıda Tarihi üzerine araştırmalar ve Yayınlar yapmaktadır.

"Damağımda Tarih Var" serisiyle tanınan bir gıda mühendisi ve yazar olup, özellikle gıda tarihi ve teknolojisi üzerine yazılar kaleme almaktadır. Food Sektör Dergisi ve Gıda Bilim akademisi gibi mecralarda popüler içerikler yazmaktadır.

Gidyo.com isimli gıda sektörüne özel yapay zeka model tasarımları hayata geçirmektedir. Ayrıca aynı adı taşıyan ve yine yapay zeka ile üretilen içeriklerin paylaşıldığı sosyal medya hesapları da yönetmektedir.

## Yayınları

Damağımda Tarih var serisinin ilk kitabı olan Yaprağın Serüveni Çay Kitabı Sİdaş Yayınlarından çıktı

Akabinde ikinci kitap olarak "Kahvenin Peşinden" kitabı ile seri devam edecek. Toplam serisinin 12 kitap olmasının planlandığı bilinmektedir. 

Diğer taraftan yazarın KDY'den çıkan "Güneşin Peşinden Git" isimli bir öykü kitabı daha vardır.
Tata Kuşatması (1558)

**Tata Kuşatması (1558)**, Budin gibi önemli bir stratejik merkeze yakın olan Tata Kalesi'nin Mayıs ayında İstolni-Belgrad Valiliği yapmış olan Hamza Bey tarafından yapılan kuşatmadır. Kuşatma Osmanlı zaferiyle sonuçlandı ve garnizonun çoğu öldürüldü.

## Kuşatma
Komorn Palatinliği sınırları içinde, Tuna’nın sağ kıyısından yaklaşık iki buçuk fersah uzaklıkta bir tepe üzerinde bulunan Dotis, yani Tata Kalesi, oldukça geniş bir çevreye hâkim bir konumdadır. Kral Matyas Korvinus, bu kaleye bahçeler ve kaplıcalar ekleterek burayı bir kraliyet ikametgâhına dönüştürmüştü.

Hamza Bey, kale komutanı Yanos Nagi’nin özel bir iş için Komorn’a gittiğini ve muhafızların bu yokluğu fırsat bilip şarap içerek sarhoş olduklarını öğrenince, bir gece kaleye yaklaştı. Merdivenlerle surlara çıkıp muhafızları uykudayken öldürdü ve kaleyi ele geçirdi.

Balaton Gölü çevresinde bir kaya üzerinde bulunan Hegiest Kalesi de Hamza’nın martolosları tarafından, düşmanın gafletinden yararlanılarak ele geçirildi.

## Kaynakça
### Dipnotlar

### Kaynaklar
*

*

*

*
Phoenix Cluster

**Phoenix** **Cluster , en parlak ve en büyük galaksi kümelerinden biri olan** Phoenix Galaksi Kümesi'nin merkezinde yer alan ultra büyük bir kara deliktir . 100 milyar (100000000000) güneş kütlesine sahip olan bu kara delik, bildiğimiz en büyük kara deliklerden biridir. Olay ufku 590 milyar kilometre çapındadır (3900 astronomik birim, Güneş'ten Plüton'a olan mesafenin 100 katı).

Phoenix Cluster, Dünya'dan yaklaşık 8,5 milyar ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Kütlesi her yıl 60 güneş kütlesi kadar artmaktadır. Büyük Patlamadan 10-100 milyon yıl sonra oluştuğu tahmin edilmektedir.

Kara delik, ilk olarak 2010 yılında R. Williamson ve meslektaşları tarafından Antarktika'daki Güney Kutbu teleskobuyla yapılan bir araştırma sırasında, aşırı büyük kütleli, Abell sınıfı galaksi kümesiyle birlikte keşfedildi.

## Önemsiz Bilgiler

* Phoenix Cluster , Samanyolu galaksisinde bulunan süper kütleli kara delik Sagittarius A'nın kütlesinin 25.100 katı büyüklüğündedir .
* Phoenix Cluster, Samanyolu galaksisinin kütlesinin yaklaşık %15,4'üne eşdeğerdir.
* Güneş'in yerine Phoenix Cluster*'yı koyarsak , Güneş Sistemi'ndeki bilinen tüm cisimler istisnasız olarak onun olay ufku içinde kalır.
Leo Halle

**Leonard Herman Gerrit Halle** (26 Ocak 1906 - 15 Haziran 1992), kaleci pozisyonunda görev yapmış Hollandalı millî futbolcudur.

Hollanda millî futbol takımı formasını 15 kez giymiştir. 1934 FIFA Dünya Kupası'nda Hollanda millî futbol takımının kadrosunda yer almıştır.

## Dış bağlantılar
* 
*
Rençber Aziz

Rençber Aziz (asıl adıyla **Aziz Berdibek**; d. 1953, Bingöl - ö. 1988, Hannover), Zazaca, Kurmanci ve Türkçe eserler vermiş Bingöllü halk ozanı. Toplumsal sorunları, siyasi cinayetleri ve sürgün yaşamını konu alan eserleriyle ozanlık geleneği ve kolektif belleğin özgün isimlerinden biri olarak kabul edilir.

## İlk Yılları ve Görme Kaybı

Rençber Aziz, 1953 yılında (resmî kayıtlarda ölen ağabeyi Mehmet Hanifi'nin kimliği nedeniyle 1955) Bingöl merkeze bağlı Akpınar (Wusfan/Visifhan) köyünde dünyaya geldi. Bir yaşındayken bölgede salgın olarak görülen bir göz hastalığına yakalandı. Dönemin yetersiz sağlık koşulları nedeniyle uygulanan yanlış geleneksel tedavi yöntemleri sonucu görme yetisini tamamen kaybetti.

## Müzikal Gelişimi ve "Rençber" Unvanı
1970'li yılların başında İstanbul'a giden Aziz, burada Görme Engelliler Cemiyeti ile tanıştı ve cemiyet bünyesinde okuma-yazma öğrenerek bağlama çalma yeteneğini geliştirdi. Bu dönemde İstanbul'daki sol-sosyalist çevrelerle etkileşime girerek ideolojik bir dönüşüm yaşadı. Kendisini o güne kadar "âşık" olarak tanımlarken, halkın içinden bir emekçi olduğunu vurgulamak amacıyla değişiklik yaparak "Rençber" unvanını kullanmaya başladı.

## Siyasi Faaliyetleri ve Sürgün
1977 yılında kendi bestelerini yapmaya başlayan sanatçının eserleri, dönemin siyasi atmosferinde "komünizm propagandası" olarak değerlendirildi. Bu gerekçeyle tutuklanarak Toptaşı Cezaevi'nde 7 ay 9 gün hapis yattı. 1978 yılında tahliye edildikten sonra Bingöl'e döndü. Bu süreçte yakın arkadaşları İdris Ekinci ve Cihad Elçi gibi isimlerin siyasi cinayetlere kurban gitmesi üzerine "Şûno Şûno" adlı ağıtını besteledi. Türkiye'deki siyasi baskılar nedeniyle 1978 yılının sonunda Almanya'ya giderek siyasi iltica talebinde bulundu.

## Ölümü
Hannover kentine yerleşen sanatçı, burada mütercimlik ve santral görevlisi gibi işlerde çalışırken müzikal üretimini sürdürdü. 1988 yılında Hannover'de kaldığı yedi katlı binanın balkonundan düşerek (veya iddialara göre düşürülerek) 33 yaşında hayatını kaybetti.Cenazesi memleketi Bingöl'e getirilerek defnedilmiştir.

## Sanatı ve Temaları
Rençber Aziz'in müziği; politik cinayetler, kimlik arayışı, yitim deneyimi ve muhayyel yurt özlemi olmak üzere dört ana tema etrafında şekillenir.
Siyasi Eleştiri: 1980 darbesini "Way Way Ninna" gibi eserlerle ironik bir dille eleştirmiş; askeri operasyonları "Bingöl Şewti" parçasıyla dile getirmiştir.
Sosyal Taşlama: "Lori Lori" ve "Bilmiyor mu?" gibi eserlerinde dini otoriteleri eleştirmiştir.
Kolektif Yas: "Bırawo" adlı eserini Hannover'de öldürülen dostu Ramazan Adıgüzel anısına seslendirmiştir.

## Mirası
Rençber Aziz'in eserleri günümüzde Servet Kocakaya, Ahmet Aslan ve Mikail Aslan gibi pek çok sanatçı tarafından seslendirilmektedir. 2018 yılında hayatı, Abdullah Caf tarafından yazılan "Gönül Gözü Gören Adamın Hikayesi" adlı tiyatro oyunuyla sahneye taşınmıştır.

## Kaynakça
Homps

**Homps** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
* Homps, Aude, Fransa
* Homps, Gers, Fransa

## Kişiler
* Emilio Homps, Arjantinli Olimpik yelkenci 

## Ayrıca bakınız
* Homp
Montmaur

**Montmaur** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Montmaur, Hautes-Alpes, Fransa
* Montmaur, Aude, Fransa
Saint-Amans, Aude

**Saint-Amans**, Fransa'nın Oksitanya bölgesine bağlı Aude ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Akio Morimoto

**Akio Morimoto** (**森本晃生** - Morimoto Akio; d.24 Eylül 1960) Japon takım patronu ve emekli yarış pilotudur.

## Yarış sonuçları

### Japon Top Formula Şampiyonası sonuçları
() (**Kalın** olan yarışlar pol pozisyonunu belirtir) (*Italik* olan yarışlar en hızlı turu belirtir.)

### Le Mans 24 Saat sonuçları

## Kaynakça
Saint-Amans

**Saint-Amans** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

*Saint-Amans, Ariège 
*Saint-Amans, Aude
*Saint-Amans, Lozère
*Saint-Amans-de-Pellagal
*Saint-Amans-des-Cots
*Saint-Amans-du-Pech
*Saint-Amans-Soult
*Saint-Amans-Valtoret

## Ayrıca bakınız
**St.-Amans*, taksonomi yazarı Jean Florimond Boudon de Saint-Amans (1748–1831)
*Saint-Amand
*Saint-Amant
*Saint Amand
Montferrand

**Montferrand** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
* Montferrand (kale)
* Montferrand, Puy-de-Dôme
* Montferrand, Aude
* Montferrand-du-Périgord
* Montferrand-la-Fare
* Montferrand-le-Château

## Kişiler
* Auguste de Montferrand 
* Hadrien de Montferrand 
* Jos Montferrand 

## Diğer kullanımlar
* ASM Clermont Auvergne
Muhammed Şirazi (tuğgeneral)

**Muhammed Şirazi** (; ö. 28 Şubat 2026), 1989'dan 2026'daki ölümüne kadar İran Yüce Lideri Askerî Ofisi'nin başkanlığını yürütmüş İranlı tuğgeneraldi. Tuğgeneral olarak, İran silahlı kuvvetlerinin üst düzey komutanları ile Yüce Lider arasındaki ilişkileri koordine etmekten sorumlu ve ülkenin savunma ve güvenlik yapısında kilit bir irtibat görevlisi olarak görev yapıyordu. Şirazi, 2026 İran Savaşı’nın ilk saldırıları sırasında öldü.

## Kariyer
Şirazi, 1989 yılından itibaren İran Yüce Liderlik Ofisi bünyesindeki Askerî Ofis başkanıydı. Başkanlık sırasında, İran Devrim Muhafızları ve düzenli silahlı kuvvetler dahil olmak üzere İran Ordusu'nun üst kademeleri ile Yüce Lider Ali Hamenei arasındaki iletişim ve koordinasyonu sağladı. Analistler, Şirazi'yi, İran'ın güvenlik için karar alma sürecinin kilit ismi olarak nitelendirdi. <şirazi, Yüce Lider'in mutlak iktidarını sürdürmesinde gölgede olup merkezi bir rolde kalan "kapı bekçisi" olarak görülüyordu. Ordu ile Yüce Lider arasındaki başlıca irtibat noktası olarak, geleneksel hükûmet denetimini atlayarak iç muhalefeti bastıran sert güvenlik politikalarını uyguladığı gerekçesiyle sık sık suçlanıyordu. Bu makalenin kapsamı dışında kalan konularda, muhalefet temsilcileri, Şirazi'nin radikal askerî komutanların seçilmesindeki etkisine ve Orta Doğu genelinde vekalet savaşlarının stratejik planlamasına dahil olmasına dikkat çekmişlerdir; bu durum, uluslararası yaptırımlara yol açmış ve bölgesel istikrarsızlığı artırmıştır. Ayrıca, yönettiği ofisin şeffaflık eksikliği nedeniyle sık sık eleştiriliyordu; eleştirenler ofisi, kritik ulusal güvenlik kararlarının, kamu hesap verebilirliği veya yasama denetimi olmaksızın alındığı "kara kutu" işlevi olarak görüyorlardı.

## Suikast
28 Şubat 2026'da Şirazi, ABD ve İsrail’in, Yüce Lider Ali Hamenei'nin de aralarında bulunduğu üst düzey İranlı yetkililerin katıldığı bir toplantıya gerçekleştirdikleri hava saldırıları sırasında Tahran'da öldürüldü. Şirazi'nin ölümü, yaklaşık 40 üst düzey İranlıyı öldürerek ülkede liderlik krizine yol açan daha geniş çaplı bir operasyonun parçasıydı. Onun halefi ve aynı zamanda Hatemü'l-Enbiya Merkez Karargahı'nın genelkurmay başkanı olan Abolghasem Babaeian, 8 gün sonra İsrail tarafından suikaste uğrayarak öldürüldü.

## Ayrıca bakınız

* İran Yüce Liderlik Ofisi
* 2026 İran Savaşı
* 2026 İran Savaşı'nda ölen İranlı yetkililer listesi

## Kaynakça
Patrice Goueslard

**Patrice Goueslard** (d. 26 Kasım 1965) bir Fransız yarış pilotudur. Goueslard Le Mans 24 Saat yarışlarına ilk kez 1994 yılında katılmış olup, 1996-2010 yılları arasında aralıksız bir şekilde yarışmaya devam etmiştir. 

## Yarış sonuçları

### Le Mans 24 Saat sonuçları

## Kaynakça
Massac

**Massac** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
### Amerika Birleşik Devletleri
* Massac, Kentucky
* Massac County, Illinois
* Fort Massac, Illinois

## Fransa
* Massac, Aude
* Massac, Charente-Maritime
* Massac-Séran, Tarn
Lacombe

**Lacombe** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
* Lacombe, Alberta, Kanada
* Lacombe County, Alberta, Kanada
* Lacombe, Louisiana, ABD
* Lacombe, Aude, Fransa
* Lacombe (il seçim bölgesi), Kanada
* Lacombe (bölgesel seçim bölgesi), Kanada

## Kişiler
* Albert Lacombe 
* Bernard Lacombe 
* Bernard Lacombe (ragbi) 
* Brigitte Lacombe 
* Claire Lacombe
* Diane Lacombe
* Emile Henry Lacombe 
* François Lacombe
* Georges Lacombe (ressam) 
* Georges Lacombe (yönetmen) 
* Grégory Lacombe
* Guy Lacombe 
* Hervé Lacombe
* Jackson LaCombe 
* Jacques Lacombe (yazar) 
* Jacques Lacombe 
* Louis Lacombe 
* Mathieu Lacombe
* Michel Lacombe 
* Normand Lacombe 
* Xavier Lacombe 

## Diğer kullanımlar
* Lacombe, Lucien, Louis Malle'in 1974 yapımı Fransız savaş draması filmi
* Lacombe domuzu, bir evcil domuz cinsi
* Combe (anlam ayrımı)
Gardie

**Gardie** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Gardie, Aude
* Gardie House, Shetland
* Growlithe'ın Japonca adı, kurgusal bir Pokémon'dur
* Anna Gardie 
* De la Gardie ailesi
** Pontus De la Gardie 
** Jacob De la Gardie 
** Magnus Gabriel De la Gardie 
** Axel Julius De la Gardie 
* Ron Gardenhire takma adı "Gardy"
Sainte-Eulalie, Aude

**Sainte-Eulalie**, Fransa'nın Oksitanya bölgesine bağlı Aude ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Sainte-Eulalie

**Sainte-Eulalie** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerler
### Fransa
* Sainte-Eulalie, Ardèche
* Sainte-Eulalie, Aude
* Sainte-Eulalie, Cantal
* Sainte-Eulalie, Gironde
* Sainte-Eulalie, Lozère
*Sainte-Eulalie-d'Ans
*Sainte-Eulalie-de-Cernon
*Sainte-Eulalie-d'Eymet
*Sainte-Eulalie-d'Olt
*Sainte-Eulalie-en-Born
*Sainte-Eulalie-en-Royans

### Kanada
* Sainte-Eulalie, Quebec

## Ayrıca bakınız
* Saint Eulalia
Bath Manastırı

**Bath Manastırı** (), İngiltere'nin Bath kentinde bulunan bir Anglikan manastırıdır. Manastır, 7. yüzyılda inşa edilmiş olup 10. yüzyılda yeniden düzenlenmiş ve 12. ve 16. yüzyıllarda yeniden inşa edilmiştir. Son olarak 1860'larda Sir George Gilbert Scott tarafından büyük bir restorasyon çalışması yapılmıştır. West Country'deki en büyük Dik Gotik mimari örneklerinden biridir. Orta Çağ manastır kilisesi, bir piskoposun katedrali olarak hizmet vermiştir. Bath ve Wells'deki din adamları arasında uzun süren çekişmelerden sonra, Bath ve Wells Piskoposluğu'nun merkezi daha sonra Wells Katedrali'nde birleştirilmiştir. Benediktin cemaati, Manastırların Dağıtılması sırasında 1539'da feshedilmiştir.

Kilise mimarisi haç biçimli bir plana sahiptir ve 1.200 kişiye kadar oturma kapasitesine sahiptir. Aktif bir ibadet yeri olan kilise, aynı zamanda sivil törenlere, konserlere ve konferanslara da ev sahipliği yapmaktadır. Bodrum katında bir miras müzesi bulunmaktadır.

Manastır, özellikle yelpaze tonozlarıyla dikkat çeken, I. Derece koruma altındaki bir yapıdır. Kilisede yerel halk için savaş anıtları ve duvar ve zemin plakaları ile anma amaçlı vitraylar şeklinde çeşitli önemli kişilerin anıtları bulunmaktadır. Kilisede iki org ve on çandan oluşan bir çan takımı vardır. Batı cephesinde, Yakup'un Merdiveni'ni temsil eden, iki taş merdiven üzerinde cennete tırmanan melek heykelleri yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Elizabeth Taylor (şarkı)

**"Elizabeth Taylor"**, Amerikalı şarkıcı-söz yazarı Taylor Swift'in on ikinci stüdyo albümü The Life of a Showgirl (2025) içinde yer alan bir şarkıdır. Şarkı, Swift, Max Martin ve Shellback tarafından yazılmış ve yapımcılığı üstlenilmiştir. Orkestral pop ve synth-pop baladı olan "Elizabeth Taylor", elektronik ritimler ve orkestra düzenlemeleriyle desteklenen ağır trampet, bas ve piyano seslerinden oluşur. Şarkı, Swift'in "klasik" bir şov kızı olarak tanımladığı İngiliz ve Amerikalı aktris Elizabeth Taylor'dan esinlenerek onun adını almıştır.
Maria Badia i Cutchet

**Maria Badia i Cutchet** (d. 13 Mayıs 1947 –ö. 28 Mart 2026), İspanyol siyasetçi.
## Hayatı
Cutchet, 13 Mayıs 1947'de Sant Quirze del Vallès, Barselona, İspanya'da doğdu.
 Barselona Özerk Üniversitesi'nde öğrenim gördü. Sosyalist İşçi Partisi bünyesinde siyasete girerek ülkesi İspanya adına Avrupa Parlamentosu'nda delege olarak (2004-2014) görev aldı.

Cutchet, 28 Mart 2026'da Barselona, İspanya'da 78 yaşında vefat etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Declaration (PDF) of financial interests (in Spanish)
* PSOE
* Detailed biography (in Spanish)
* Shorter biography (in Spanish)
Sant Quirze del Vallès

**Sant Quize del Vallès** Barselona, Katalonya, İspanya'da yer alan bir yerleşim yeridir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Website von Sant Quirze del Vallès
100 Kadın (BBC) 2023 listesi

### 2023
2023 listesi 21 Kasım’da yayımlandı ve iklim değişikliğiyle ilgili 21 kadını içeriyordu. Ödül alanlar arasında Hintli kriket oyuncusu Harmanpreet Kaur, Aitana Bonmatí, Michelle Obama, Amal Clooney, Timnit Gebru, Trần Gấm ve Huda Kattan yer aldı. Liste dört kategoriye ayrıldı: Kültür ve Eğitim, Eğlence ve Spor, Siyaset ve Savunuculuk ile Bilim, Sağlık ve Teknoloji. Ayrıca ödül alanların 28’i “iklim öncüleri” olarak adlandırıldı.

#### Siyaset ve Hak savunuculuğu

#### Eğlence sektörü ve Spor

#### Kültür ve Eğitim

#### Bilim, Sağlık ve Teknoloji
RepRap

**RepRap** (hızlı prototipleme cihazının kısaltması), kendi bileşenlerinin çoğunu basabilen düşük maliyetli üç boyutlu yazıcılar geliştirmeyi amaçlayan bir projedir. Açık tasarımlar olarak, proje tarafından üretilen tüm tasarımlar, GNU Genel Kamu Lisansı adı verilen ücretsiz bir yazılım lisansı altında yayınlanmaktadır.

Bu makinelerin kendi parçalarının bir kısmını üretebilme yeteneği sayesinde, yazarlar, kapsamlı endüstriyel altyapıya ihtiyaç duymadan karmaşık ürünlerin üretimini mümkün kılan ucuz RepRap ünitelerinin olasılığını öngördüler. RepRap'ın bu süreçte evrimi göstermesi ve sayısının katlanarak artması amaçlandı. Ön bir çalışma, RepRap'ların yaygın ürünleri basmak için kullanılmasının ekonomik tasarruf sağladığını iddia etti.

RepRap projesi, 2005 yılında İngiltere'de Bath Üniversitesi'nin bir girişimi olarak başladı, ancak şimdi dünya çapında yüzlerce çalışandan oluşmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Literatür Yayıncılık

**Robinson Crusoe 389**, İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir kitabevidir. 1994 yılında kurulmuştur.

Kitabevi adını, ilk faaliyet gösterdiği İstiklal Caddesi üzerindeki 389 numaralı adresten almaktadır.

## Kaynakça
Literatür yayıncılık

**Literatür Yayıncılık**, 1988 yılında İstanbul'da Kenan Kocatürk tarafından kurulan bağımsız bir yayınevidir. Genel yayın yönetmenliğini de Kenan Kocatürk'ün yürüttüğü yayınevi; akademik kitaplar, sanat, mimarlık, ekonomi ve edebiyat gibi pek çok farklı alanda eserler yayımlamaktadır.

## Tarihçe ve Yayın Politikası
1988 yılında yayın hayatına başlayan Literatür Yayıncılık, ilk yıllarında özellikle üniversite düzeyindeki akademik yayınlara, işletme ve ekonomi kitaplarına odaklanmıştır. Zaman içerisinde yayın yelpazesini genişleterek mimarlık, tasarım ve prestijli sanat kitaplarını Türkçeye kazandırmıştır. Dünyaca ünlü sanat yayıncısı Phaidon Press gibi kurumların eserlerini Türkçeleştirmesiyle sanat yayıncılığında önemli bir yer edinmiştir.

Yayınevi, sadece çeviri eserlerle sınırlı kalmayıp Türk yazarların akademik ve kültürel çalışmalarına da yer vermektedir. Kuruluşundan bu yana binin üzerinde başlık yayımlayan kurum, Türkiye'deki yayıncılık standartlarının yükseltilmesi ve telif hakları konusundaki hassasiyetiyle bilinmektedir.

## Sektörel Katkılar
Yayınevinin kurucusu Kenan Kocatürk, aynı zamanda Türkiye Yayıncılar Birliği yönetim kurulu başkanlığı görevini yürütmektedir. Bu bağlamda Literatür Yayıncılık, Türkiye’deki yayıncılık dünyasının kurumsallaşması, okuma kültürünün yaygınlaştırılması ve yayınlama özgürlüğü gibi konularda aktif rol oynayan bir kurum kimliği taşımaktadır.

## Yayın Alanları
* **Akademik:** Ekonomi, İşletme, Sosyoloji ve Siyaset Bilimi.
* **Sanat ve Mimarlık:** Dünya sanat tarihi klasikleri ve mimari tasarım rehberleri.
* **Edebiyat:** Çağdaş dünya edebiyatı ve Türk edebiyatı seçkileri.
* **Çocuk ve Gençlik:** "Literatür Çocuk" markası altında yayımlanan eserler.

## Kaynakça

* Türkiye Yayıncılar Birliği Üye Profili
* Literatür Yayıncılık Resmi Web Sitesi
Adriana Behar

Adriana Brandão Behar (14 Şubat 1969 doğumlu), Yahudi asıllı Brezilyalı eski bir voleybol oyuncusudur. 2010 yılında Voleybol Şöhretler Listesi'ne (Volleyball Hall of Fame) kabul edilmiştir.

## '''SPOR YOLCULUĞU'''
Behar, spor kariyerine 10 yaşında Flamengo'da figür patencisi (buz pateni) olarak başladı. 16 yaşında, üç sezon boyunca İtalya'da profesyonel olarak oynayacağı salon voleyboluna geçti.

1992 yılında Brezilya'ya dönen Adriana, spor kariyerinde yeni bir aşama başlatarak kendisini plaj voleyboluna adamaya karar verdi.

1995 yılında antrenör Letícia Pessoa'nın önerisiyle Adriana, Shelda Bedê ile bir ikili oluşturdu. Bu ortaklık 12 sezon sürecek ve plaj voleybolu tarihinin en başarılı birlikteliklerinden biri olacaktı. Birlikte binden fazla galibiyet ve 114 şampiyonluk kazandılar.

Adriana ve Shelda, 1999 ve 2001 yıllarında dünya şampiyonlukları kazandılar; 2000, 2001 ve 2004 yıllarında ise dünya sıralamasındaki liderliklerini korudular.

2000 Sidney Olimpiyatları'nda ikili, dört maç kazanarak finale yükseldi ve gümüş madalya kazandı.

Bu başarıyı, tekrar gümüş madalya aldıkları 2004 Atina Olimpiyat Oyunları'nda da tekrarlayarak birden fazla Olimpiyat madalyası kazanan ilk kadın ikili oldular.

## '''TANINIRLIK VE ÖDÜLLER'''
Kariyeri boyunca Adriana, Brezilya Turu'nda (Brazilian Circuit) birkaç kez onurlandırılmış; en iyi blokçu (1998–2000) ve en iyi smaçör (1999) seçilmiştir.

2006 yılında Adriana ve Shelda, Dünya Turu'nda kazandıkları toplam altı şampiyonlukla Guinness Rekorlar Kitabı'na en çok şampiyonluk kazanan oyuncular olarak girmişlerdir.

2006 yılında Uluslararası Yahudi Sporcular Şöhretler Listesi'ne (International Jewish Sports Hall of Fame) dahil edilmiştir.

2010 yılında Voleybol Şöhretler Listesi'ne (Volleyball Hall of Fame) kabul edilmiştir.

2017 yılında BBC'nin en etkili 100 kadını (BBC's 100 women) listesinde yer almıştır.

2021 yılında Brezilya Voleybol Konfederasyonu'nun CEO'luk görevini üstlenen ilk kadın olmuştur.

## '''EMEKLİLİK SONRASI'''
2008 yılındaki emekliliğinin ardından Adriana Behar, İşletme Yönetimi alanında uzmanlaşmış ve idari görevler üstlenmiştir.

Konferanslara, fuarlara ve sosyal faaliyetlere katılarak Banco do Brasil Spor Elçileri projesinde yer almıştır.

2012 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin Kadın Komisyonu'nda Brezilya'nın tek temsilcisi olmuş ve şu anda Brezilya Olimpiyat Komitesi'nin Sporda Kadın Komisyonu başkanlığını yürütmektedir.

2017 yılında BBC'nin 100 Kadın listesinde yer almıştır.

## '''AYRICA'''
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Jews_in_sports#Volleyball
Kategori 1

## Cat 1

**Cat 1**, modüler mimariye sahip bir teknoloji platformudur. Sistem, gerçek zamanlı veri işleme, adaptif öğrenme ve genişletilebilir yapı ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Cat 1’in geliştirilmesi 2018 yılında Axiom Labs tarafından başlatılmış olup, ilk çalışan prototipi 2019 yılında tamamlanmıştır. Sistem, yapay zeka araştırmaları, simülasyon teknolojileri ve dinamik etkileşim gerektiren uygulamalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

### Tarihçe

Cat 1’in geliştirilmesine 2018 yılında Dr. Elias Varn liderliğinde başlanmıştır. Projenin amaçları arasında farklı veri türlerini işleyebilen, kendi kendini optimize edebilen ve genişletilebilir bir altyapı oluşturmak yer almıştır. Başlangıç aşamasında sistemin çekirdeği olan "Cat Core" mimarisi tasarlanmıştır. Bu mimari, veri akışını merkezi olmayan bir model üzerinden işleyerek esnekliği artırmayı hedeflemiştir.

2019 yılında ilk prototip tamamlanmış ve kapalı test ortamlarında denenmiştir. Prototip, sınırlı veri işleme kapasitesine sahip olmasına rağmen öğrenme mekanizmalarının temel işleyişini başarılı şekilde sergilemiştir. Toplanan test verileri, sonraki sürümlerin geliştirilmesinde temel oluşturmuştur.

### Geliştirme Ekibi

Cat 1’in geliştirilmesinde görev alan ana ekip aşağıdaki kişilerden oluşmuştur:

* Dr. Elias Varn – Proje lideri ve sistem mimarisi  
* Mira Kessler – Yapay zeka modelleri  
* Jonas Feld – Veri işleme ve optimizasyon  
* Lina Otero – Kullanıcı arayüzü ve deneyimi  
* Hiro Tanaka – Donanım entegrasyonu

### Özellikler

Cat 1’in temel özellikleri aşağıdaki gibidir:

* *Adaptif Öğrenme:* Sistem, gelen verilere göre davranışlarını dinamik olarak değiştirebilir.  
* *Modüler Mimari:* Farklı bileşenler bağımsız olarak eklenip çıkarılabilir.  
* *Gerçek Zamanlı İşleme:* Düşük gecikme süresiyle veri analizi yapabilir.  
* *Ölçeklenebilirlik:* Küçük sistemlerden büyük altyapılara kadar uyum sağlar.  
* *Kendi Kendini Optimize Etme:* Sistem zaman içinde performansını artırabilir.

### Gelişim Aşamaları

Cat 1’in geliştirilmesi dört ana aşamada gerçekleşmiştir:

# *Konsept Aşaması (2018):* Sistem mimarisi ve temel fikirlerin oluşturulması.  
# *Prototip Aşaması (2019):* İlk çalışan modelin geliştirilmesi.  
# *Beta Testleri (2020):* Gerçek kullanıcılarla test edilmesi ve geri bildirimlerin toplanması.  
# *Stabil Sürüm (2021 ve sonrası):* Sistem optimizasyonu ve geniş çaplı kullanım.

### Kullanım Alanları

Cat 1, yapay zeka sistemleri, oyun motoru tasarımı, simülasyon teknolojileri ve gerçek zamanlı veri analizi gibi alanlarda uygulanmıştır. Modüler ve adaptif yapısı nedeniyle araştırma projelerinde ve ticari uygulamalarda referans alınmıştır.

### Eleştiriler

Cat 1 bazı eleştiriler almıştır. Sistem, başlangıçta yüksek donanım gereksinimi ve karmaşık kurulum süreci nedeniyle eleştirilmiştir. Ayrıca ilk sürümlerde dokümantasyon eksikliği olduğu belirtilmiştir. Zaman içinde bu sorunlar kısmen giderilmiştir.

### Miras

Cat 1, modern modüler sistem tasarımlarında önemli bir referans olarak kabul edilmektedir. Özellikle adaptif öğrenme ve genişletilebilir mimari yaklaşımı, sonraki nesil teknolojilere ilham kaynağı olmuştur.