Paolo Portoghesi

**Paolo Portoghesi** (2 Kasım 1931 – 30 Mayıs 2023), İtalyan mimar, kuramcı, tarihçi ve Roma La Sapienza Üniversitesi'nde mimarlık profesörüydü. 1979–1992 yılları arasında Venedik Bienali'nin mimarlık bölümünün başkanlığını yaptı, 1969–1983 yılları arasında *Controspazio* dergisinin genel yayın yönetmenliğini yürüttü ve 1968–1978 yılları arasında Milano Politeknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nin dekanlığını üstlendi.

## Hayatı
Portoghesi, 2 Kasım 1931'de Roma'da doğdu. Mimarlık eğitimini Roma La Sapienza Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nde tamamlayarak 1957'de mezun oldu. 1961'de aynı fakültede eleştiri tarihi dersleri vermeye başladı. 1964'te, mimar-mühendis Vittorio Gigliotti (d. 1921) ile Roma'da bir mimarlık bürosu kurdu. İlk projesi, Pistoia'daki ENPAS'a ait bir ofis binasının ve Lucca'daki genel merkezinin iç mekân tasarımı oldu.

Portoghesi, özellikle Borromini ve Michelangelo olmak üzere, Klasik mimarlık ve özellikle Barok mimari üzerine öğretim ve araştırmalar konusunda uzmanlaştı. 1967'den itibaren Milano Politeknik Üniversitesi Mimarlık Okulu'nda ders verdi ve 1968–1976 yılları arasında bu okulun dekanlığını yaptı. Daha sonra Roma La Sapienza Üniversitesi'ne geçerek profesörlük görevini sürdürdü.

Daha çağdaş mimarlığa olan ilgisi, Roma'daki meslektaşı Bruno Zevi ile büyük ölçüde örtüşüyordu; her ikisi de, Victor Horta ve Frank Lloyd Wright'ın eserlerinde, İtalya'da ise neorealizm ve Liberty üslubunda görülen daha organik bir modernizm anlayışını savunuyordu. Bu yaklaşım, Portoghesi'nin kariyeri boyunca devam etti ve kendi tasarımlarında da açıkça görüldü. Aynı ilgi, doğa çalışmalarına yönelik araştırmalarında da belirgindir; bu tema özellikle *Doğa ve Mimarlık* (2000) adlı kitabında öne çıkar.

Portoghesi, 30 Mayıs 2023'te 91 yaşında vefat etti.

## Proje ve eserlerinden bir seçki

* Casa Baldi, Roma (1959)
* Palazzo INPDAP Lucca (1960)
* Casa Andreis Scandriglia (1964)
* Bevilacqua Evi (1964)
* Cagliari Tiyatrosu (1965)
* Casa Papanice Roma (1966)
* Sacra Famiglia Kilisesi, Salerno (1969)
* Büyük Otel, Hartum, Sudan (1972–73)
* Kraliyet Sarayı, Amman, Ürdün (1973)
* Roma Camii (1974)
* Güzel Sanatlar Akademisi, L'Aquila (1978–82)
* The Presence of the Past, Venedik Bienali'ndeki mimarlık sergisinin küratörü (1980)
* ENEL Apartmanı, Tarquinia (1981)
* Centola Palinuro (Salerno, İtalya) Şehir Planı (Piano Regolatore)(1984)
* Tegel konutu, IBA Berlin, Almanya (1984–88)
* Le terme di Montecatini, Pistoia (1987)
* Politeama Tiyatrosu, Catanzaro (1988)
* Calcata bahçesi ve kütüphanesi (1990)
* Savio Firmino tarafından *Abitare il Tempo* sergisi için yaratılan *Letto di Ulisse* (1992) 
* La Piazza Leon Battista Alberti, Rimini (1990)
* Don Giuseppe Rizzo Şapeli, Alcamo (1995)
* Santa Maria della Pace Kilisesi, Terni (1997)
* Talenti parkındaki Rinascimento, Roma (2001)
* Montpellier Bahçeleri (Lattes), Fransa
* Orta Amerika Parlamentosu, Esquipulas, Guatemala
* Primavera restoranı, Moskova, Rusya
* Belediye Sarayı Meydanı, Pirmasens, Almanya.
* Royalties Enstitüsü'nün Genel Merkezi, St. Peter's College, Oxford, İngiltere
* Halk Meydanı, Şanghay, Çin (2006)
* Strazburg Camii, 2011
* Cimitero Nuovo di Cesena, 2011

## Ödüller

* İsviçre'deki Lozan Üniversitesi'nden Teknik Bilimler alanında Fahri Doktora
* Legion d'Honneur, Fransa.

## Kaynakça

* Christian Norberg-Schulz, *Alla ricerca dell'architettura perduta*, Roma 1982
* GC Priori, *L'architettura ritrovata*, Roma 1985
* GC Priori, *Paolo Portoghesi*, Bolonya 1985
* M. Pisani, *Dialogo con Paolo Portoghesi*, Roma 1989
* P. Zermani, *Paolo Portoghesi a Palazzo Farnese*, Parma 1990
* M. Pisani, *Paolo Portoghesi*, Milano 1992
* G.C. Argan ve diğerleri, *Il punto su Paolo Portoghesi*, Roma 1993
* C. Di Stefano ve D. Scatena, *Paolo Portoghesi tasarımcısı*, Roma 1998
* C. Di Stefano ve D. Scatena, *Paolo Portoghesi architetto*, Roma 1999
* Paolo Portoghesi, *After modern architecture* [Modern mimariden sonra], New York, Rizoli, 1982
* Stanley J. Grenz, *A Primer on Postmodernism* [Postmodernizme Giriş], Wm. B. Eerdmans Yayıncılık Şirketi, 1996.
* Paolo Portoghesi, *Nature and Architecture* [Doğa ve Mimarlık], Skira, Milano, 2000.
* Paolo Portoghesi ve Fulvio Irace (eds.), *Emilio Ambasz: A Technological Arcadia*, Skira, Milano, 2005.
* Benjamin Chavardès, *L'Italie post-moderne.* *Paolo Portoghesi, architecte, théoricien, historien*, Presses Universitaires de Rennes, 2022.

## Dış bağlantılar

* Portoghesi biyografisi