Joseph Glasco

**Joseph Glasco** (19 Ocak 1925 – 31 Mayıs 1996), İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerikan öncü sanatının en özgün seslerinden biri olarak kabul edilen Amerikalı ressam, heykeltıraş ve sanatçıdır. 1940'ların sonu ile 1950'lerin başında New York'ta Amerika'nın ilk uluslararası sanat hareketi olan Soyut Dışavurumculuk'u şekillendiren kuşağın bir parçasıydı. Henüz 25 yaşındayken, New York'taki Modern Sanat Müzesi (MoMA) eserini kalıcı koleksiyonu için satın aldı ve onu bu onuru alan en genç sanatçı yaptı. 1952'de MoMA'nın tarihi *[[Fifteen Americans]]* sergisinde Jackson Pollock, Mark Rothko, Franz Kline ve Clyfford Still ile birlikte yer aldı.

Glasco'nun hayatı olağanüstü biçimde uluslararasıydı. New York sokaklarından Paris atölyelerine, Taos dağlarından Kamboçya tapınaklarına, Ege Türkiye'sinden Hindistan saraylarına kadar — sanatsal dilinin temelini oluşturan deneyimler biriktirdi. Eserleri dünya genelinde 30'dan fazla büyük müzenin koleksiyonunda yer almaktadır. Mirası **Joseph Glasco Charitable Foundation**, Dallas, Teksas tarafından yönetilmektedir — josephglascofoundation.org.

## Erken Yaşam ve Eğitim
Joseph Glasco, 19 Ocak 1925'te Pauls Valley, Oklahoma'da doğdu ve Teksas'ın Tyler kentinde büyüdü. Sanat eğitimi, Jackson Pollock, Lee Krasner ve Barnett Newman'ı da yetiştiren New York Sanat Öğrencileri Birliği'nde ve Houston Üniversitesi'nde gerçekleşti. Sanat Öğrencileri Birliği'nde Will Barnet, Morris Kantor ve Harry Sternberg ile çalıştı; aynı zamanda Rönesans ressamlarının tekniklerinden biri olan yağlı boya glazing üzerine kapsamlı bir kurs tamamladı.

## İkinci Dünya Savaşı ve Bronz Yıldız
İkinci Dünya Savaşı sırasında Glasco, Amerikan ordusunda görev yaptı ve Batı Cephesi'nde Ardenler Muharebesi'ne (1944–1945) katıldı — savaşın en şiddetli çarpışmalarından biri. Gösterdiği cesaret nedeniyle Bronz Yıldız Madalyası ile ödüllendirildi. Savaş deneyimi — yıkım, ölüm ve insanın dayanma gücü — resim diline silinmez izler bıraktı; eserleri her zaman ışık ile karanlık, biçim ile erime arasında gidip geldi.

## New York: New York Okulu'nun Merkezi
1949'da Glasco New York'a taşındı ve New York Okulu'nun iç çevresine hızla dahil oldu. 1950'de Perls Gallery'deki ilk kişisel sergisinin ardından MoMA, *Big Sitting Cat* adlı eserini satın aldı — onu müzenin kalıcı koleksiyonundaki en genç sanatçı yaparak. Glasco bu haberi aldığı anı şöyle anlattı: Müze çalışanı genç adamın gerçekten Joseph Glasco olduğuna inanmadı — "o yaşlı bir adam" — kimliğini kanıtladığında şunu yazdı: "O günden sonra hayatım yeniden değişti."

1952'de sergi direktörü Dorothy Miller onu *Fifteen Americans* için seçti — Soyut Dışavurumculuğa uluslararası meşruiyet kazandıran sergi. 1991'de Glasco, Cy Twombly, Jasper Johns, Ellsworth Kelly, Robert Rauschenberg ve Julian Schnabel ile birlikte Whitney Müzesi'ndeki Whitney Bienali'ne dahil edildi.

## Alfonso Ossorio: Filipin Köprüsü ve Öfkeli Mesih
Glasco'nun en önemli ilişkilerinden biri, Filipinli-Amerikalı ressam ve sanat hamisi Alfonso Ossorio (Manila, 1916 – New York, 1990) ile kurduğu derin dostluktu. Ossorio, Glasco'yu Jackson Pollock ile tanıştırdı. New York'taki 9 MacDougal Alley'deki evi New York Okulu'nun entelektüel yaşamının merkezi haline geldi: Pollock, Krasner, Clyfford Still ve eleştirmen Clement Greenberg düzenli ziyaretçilerdi. Glasco, Pollock'un kendisi üzerindeki etkisini şöyle anlattı: Pollock "bende en derin izlenimi bırakan kişiydi... Bundan daha canlı ve gizemli bir şey görmemiştim, ne de daha ilginç ve hassas bir insan tanımıştım."

## El Greco ve Sanatsal Soy: Pollock ve Toledo Manzarası
Glasco ile Pollock arasındaki dostluktan doğan en önemli sanatsal bağlardan biri, her ikisinin de El Greco (1541–1614) sanatına duydukları ortak hayranlıktı. Pollock, Glasco'da El Greco'ya yönelik derin bir ilgi uyandırdı ve Glasco, El Greco'nun *Toledo Manzarası*na dayanan çeşitli modern çizimler üretti. Glasco'nun figür tasvirindeki uzatılmış formlar ve ruhani titreşim, sanat uzmanları tarafından 16. yüzyıl ustasının etkisiyle ilişkilendirilmiştir: El Greco → Pollock → Glasco.

## Meksika ve Duvar Resmi Geleneği
New York'a taşınmadan önce Glasco Meksika'ya gitti ve Mexico City ile San Miguel de Allende'nin sanat ortamında aktif biçimde yer aldı. İlk bilinen eseri *Ceremony*, "Meksika sanatındaki kökenlere dair ipuçları" taşıdığı şeklinde nitelendirildi. Diego Rivera, José Clemente Orozco ve özellikle David Alfaro Siqueiros aracılığıyla şekillenen Meksika duvar resmi geleneği, Glasco'nun da parçası olduğu New York Okulu kuşağının tamamına sızdı.

## Paris, Studio Paul Facchetti ve Un Art Autre (1952)
1952'de Glasco Paris'i ziyaret etti ve eleştirmen Michel Tapié'nin Avrupalı lirik soyutlamanın ana sahnesi haline getirdiği Studio Paul Facchetti'de eserlerini sergiledi. Mart 1952'de burada Jackson Pollock'un Avrupa'daki ilk kişisel sergisi gerçekleşti. Glasco'nun iki çizimi Tapié'ye gönderildi ve Studio Paul Facchetti'de sergilendi.

Aynı yıl Glasco, Tapié'nin tarihi manifestosu *Un Art Autre* (Paris, 1952)'ye Pollock, Jean Dubuffet, de Kooning, Rothko, Georges Mathieu, Sam Francis ve Karel Appel ile birlikte dahil edildi.

## East Hampton ve The Creeks: Ossorio'nun Çiftliği ve Art Brut
1952 yazında Glasco, Long Island'daki East Hampton'da Ossorio'nun 60 dönümlük çiftliği The Creeks'te kaldı. Jean Dubuffet'nin *art brut* koleksiyonunun 15 sandığını açarken bizzat oradaydı ve Ted Dragon, Joe'nun eserler açılırken "büyülendiğini" söyledi. Dubuffet, Ossorio'ya Glasco'nun "günümüzün en ilginç sanatçılarından biri" olduğunu yazdı.

## East Hampton'dan Taos'a: Anıtsal Çöl Resmi
1952 sonbaharında Glasco, New Mexico'nun Taos kentine gitti — Sangre de Cristo dağlarındaki tarihi sanatçı yurdu. Orada D.H. Lawrence'ın dul eşi Frieda Lawrence ile hızla dostluk kurdu. Frieda ilk buluşmalarını şöyle anlattı: "Genç bir ressam arkadaşım var, Teksaslı. Atölyesinde ilk karşılaştığımda duvarda güzel, büyük, mavi, parlak bir kelebek vardı."

## Türkiye: Ege Yolculuğu ve Söke
Glasco, Yunanistan'ı Akdeniz döneminde ana üs olarak kullandı ve 1967 yazında Yunanistan'dan Türkiye'ye seyahat etti. **Temmuz 1967'de İzmir'in 70 kilometre güneyindeki Söke'den** bir kart gönderdi — bu kart bugün Glasco Arşivi'nde bulunmaktadır. Ege kıyılarında geçirdiği bu dönem, antik Yunan ve Anadolu uygarlıklarına duyduğu derin ilgiyi besledi.

Bu Türkiye ziyareti, Glasco'nun yalnızca New York ile bağdaştırılmaması gereken bir sanatçı olduğunu ortaya koymaktadır: o gerçek anlamda bir gezgin ve gözlemciydi; Anadolu'nun kadim dokusunu, Ege'nin ışığını ve Akdeniz'in ruhunu bizzat deneyimledi. Söke ve İzmir bölgesi — antik Didim, Milet ve Priene tapınaklarına yakınlığıyla — Glasco'nun figür ve manzara arasındaki gerilime dayanan görsel diline önemli katkılarda bulunmuş olabilir.

## Afro Basaldella: İtalyan Köprüsü
Önemli bir Avrupa ilişkisi, Glasco'nun İtalyan ressam Afro Basaldella (Afro, Udine 1912 – Zürih 1976) ile kurduğu dostluktu — İtalyan soyutlamanın en önemli temsilcisi olarak kabul edilir. Afro 1950'de New York'u ziyaret ederek Glasco ile tanıştı ve ikisi derin bir dostluk geliştirdi. Afro ayrıca Glasco ile Cy Twombly arasındaki köprüydü — her iki sanatçıyı Mykonos, Yunanistan'da bir araya getiren üçgen ilişkinin merkezindeydi.

## Hindistan Yolculukları ve Hindistan Serisi
Glasco, sanatı üzerinde derin izler bırakan iki önemli Hindistan yolculuğu yaptı.

**Birinci Hindistan Yolculuğu (Eylül 1985)** — Glasco, Julian Schnabel ve Jacqueline Schnabel ile Hindistan'a gitti; burada 1970'lerin başından bu yana Hindistan'da önemli zaman geçiren İtalyan sanatçı Francesco Clemente ile buluştu. Delhi, Jaipur ve Bombay'ı ziyaret ettiler ve Nepal'e kadar uzandılar. Jaipur'da prestijli **Rambagh Palace Oteli**nde kaldılar.

Bu yolculuk sırasında Glasco büyük miktarda Hint kumaşı — özellikle sariler — satın aldı. Rambagh Palace'ta kaldığı süre içinde bu kumaşlarla çalışmaya başladı. Sonuç, ünlü **Hindistan Serisi** (Indian Series) oldu — 40'a kadar belgelenmiş eser; sari bordürleri, altın iplikler, sarı şeritler ve renkli Hint kumaşlarını yağlı boya ve sprey boyayla harmanlayarak olağanüstü karmaşık ve canlı kolajlar yarattı. Raeburn bu eserleri "dikkate değer ölçüde karmaşık ve canlı dekoratif yapıtlar" olarak nitelendirdi.

**İkinci Hindistan Yolculuğu (Ocak 1989)** — Glasco, Sofokles'in *Kreon* oyununun turnesiyle birlikte bir kültür grubuyla Hindistan'a geri döndü. Bu grupla birlikte şair Stephen Spender ve eşi Natasha, yönetmen John Dexter ve Jocelyn Herbert de vardı. Rajasthan boyunca **Palace on Wheels** lüks treninde beş gün geçirdiler.

## Asya Yolculuğu: Japonya, Hong Kong, Bali, Kamboçya
1985'te Glasco, Julian Schnabel ile Asya'ya kapsamlı bir yolculuk yaptı: Japonya, Tayvan, Hong Kong, Singapur, Java, Bali, Malezya, Tayland, Kamboçya, Nepal. Bali'de Glasco sarongu — Endonezya'nın geleneksel giysisini — keşfetti ve onu günlük çalışma kıyafeti olarak benimsedi. O günden ölümüne kadar sarong giyerek resim yaptı. Japon kabuki tiyatrosu ve onnagata oyuncu Bandō Tamasaburō V ile karşılaşması, şu an Houston Güzel Sanatlar Müzesi koleksiyonunda bulunan on panelli şaheser *Screen*i (1983) ilham etti.

## Julian Schnabel, Basquiat ve Basquiat Filmi (1996)
Glasco ile Julian Schnabel arasındaki dostluk, onu Amerikan dışavurumculuğunun bir sonraki kuşağına bağladı. Schnabel, *[[Basquiat (film)|Basquiat]]* (1996) filmini Joseph Glasco'ya ithaf etti. Jean-Michel Basquiat da Cy Twombly'den etkilenmişti, ve bu açık bir çizgi oluşturmaktadır: Glasco → Schnabel → Basquiat.

## Yunanistan ve Akdeniz
Yaklaşık 1962'de Glasco Mykonos'u keşfetti — ve oranın kendisine ilk kez mutluluk hissettiren yer olduğunu söyledi. Afro Basaldella ile ortak dostlukları sayesinde orada Cy Twombly ile tanıştı. Eylül 1965'te Glasco, koleksiyoncu Stanley Seeger ve müzisyenler Samuel Barber ile Gian Carlo Menotti ile birlikte Epidauros'a bir gezi düzenledi; burada Herbert von Karajan yönetiminde Berliner Philharmoniker ile Verdi'nin Requiem'ini antik tiyatroda izlediler.

## Üslup ve Resim Dili
Glasco'nun eserleri basit sınıflandırmalara direnir. Erken dönem eserler, Arshile Gorky ve erken dönem de Kooning'in sürrealist biyomorfik soyutlamasına benzer figüratif bir eğilim gösterir. Orta dönemde insan bedeni ile saf biçim hareketi arasındaki gerilimi araştıran jest soyutlamasına yöneldi. Son dönem eserler daha yoğun duygusallık ve zengin renkler sergilemektedir. Glasco, *Fifteen Americans* kataloğundaki sanatsal tutumunu şöyle açıkladı: "Resim benim için gördüğüm bir şeyden değil, olduğum şeyden ibarettir. 'Konu' yoktur. Başlarım belki de manzaradır ve manzaralarım baş. Bunlar gözlerimde değil, kalbimde ve zihnimde var olan iç düşüncelerdir."

## Koleksiyon Bulunduran Başlıca Müzeler
Joseph Glasco'nun eserleri 30'dan fazla uluslararası müzenin koleksiyonunda yer almaktadır:
* Modern Sanat Müzesi (MoMA), New York
* Metropolitan Sanat Müzesi, New York
* Whitney Amerikan Sanatı Müzesi, New York
* Houston Güzel Sanatlar Müzesi
* Menil Koleksiyonu, Houston
* Hirshhorn Müzesi ve Heykel Bahçesi, Washington D.C.
* Smithsonian Amerikan Sanat Müzesi, Washington D.C.
* Chicago Sanat Enstitüsü
* Los Angeles İlçe Sanat Müzesi (LACMA)
* San Francisco Modern Sanat Müzesi (SFMOMA)
* Yale Üniversitesi Sanat Galerisi
* Princeton Üniversitesi Sanat Müzesi

## Joseph Glasco Charitable Foundation
Joseph Glasco Charitable Foundation (Dallas, Teksas), 900'den fazla eseri bünyesinde barındırmakta ve sanatçının mirasını yönetmektedir. Vakıf, Glasco'nun eserlerine yönelik araştırma, belgeleme ve sergileri teşvik etmek amacıyla dünya genelindeki müzeler, arşivler ve araştırmacılarla iş birliği yapmaktadır. Sanatçının arşivleri Washington D.C.'deki Smithsonian Institution'ın Amerikan Sanatı Arşivleri'nde muhafaza edilmektedir.

Vakfın resmi web sitesi: josephglascofoundation.org

## Kaynakça
* Raeburn, Michael. *Joseph Glasco: The Fifteenth American*. Londra: Cacklegoose Press, 2017. ISBN 9781611688542.
* Tapié, Michel. *Un Art Autre*. Paris: Gabriel-Giraud et fils, 1952.
* Valliere, James T. "The El Greco Influence on Jackson Pollock's Early Works". *Art Journal* 24, 1964. s. 6–9.

## Ayrıca Bakınız
* Soyut Dışavurumculuk
* New York Okulu (sanat)
* Alfonso Ossorio
* Jackson Pollock
* El Greco
* Cy Twombly
* Afro Basaldella
* Julian Schnabel
* Jean-Michel Basquiat
* Jean Dubuffet
* Francesco Clemente

## Dış Bağlantılar
* Joseph Glasco Charitable Foundation — resmi web sitesi
* Joseph Glasco Belgeleri – Smithsonian Amerikan Sanatı Arşivleri
* Menil Sanatçı Belgeleme Programı – Joseph Glasco ile video röportaj
* Basquiat (1996) – IMDb

## Notlar