Pelin Ünker

**Pelin Ünker** (27 Haziran 1984), Türk gazeteci ve Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) üyesidir.

İstanbul Üniversitesi İktisat Bölümü'nden 2006'da mezun oldu. Aynı üniversitede yüksek lisansını İktisat Teorisi üzerine tamamlayan Ünker, "Hükûmet Politikalarının Gelir Eşitsizliğine Etkileri"konulu doktora tezinin çalışmalarını sürdürüyor.

Ağustos 2008-Eylül 2018 arasında Cumhuriyet Gazetesi'nde ekonomi muhabiri ve finans editörü olarak çalışan Ünker, Cumhuriyet'te 2018'de gerçekleşen yönetim değişikliğinin ardından gazeteden ayrıldı. Ekim 2020'ye dek meslek hayatına freelance olarak devam etti. Makaleleri ulusal ve uluslararası çeşitli yayınlarda yer aldı.

Ağustos-Kasım 2012'de Johannes Rau International Journalism Programme bursuyla Hürriyet Berlin ve Deutsche Welle (DW) Berlin temsilciliklerinde çalışan Ünker, şu anda da DW Türkçe için çalışmaya devam ediyor.

2010'ların sonunda Paradise Papers skandalının Türkiye boyutunu araştırmıştır.

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu'nun (ICIJ) Türkiye üyesi olan Ünker, 2016'dan bu yana konsorsiyumun büyük veri ve sızıntı haberciliğine dayalı projeleri olan Panama Papers, Bahamas Leaks, Paradise Papers, Implant Files, FinCEN Files, Ericsson List, Pandora Papers, Uber Files, Shadow Diplomats gibi çok sayıda araştırmasının Türkiye ayağını yürüttü.

Ünker, ICIJ üyeliğinin yanı sıra, Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) Türkiye Ulusal Komitesi Yönetim Kurulu Üyesi, Uluslararası Şeffaflık Örgütü Uluslararası Konseyi Üyesi (Transparency International -The International Council) ve Disk Basın-İş üyesidir.

Çalışmaları arasında Türkiye ekonomisinin durumuna ilişkin makro-ekonomik veriler üzerine araştırmalar da yer almaktadır. Ayrıca yolsuzluk, vergiden kaçınma, özelleştirmeler, kamu sözleşmeleri ile çevre ve halk sağlığı sorunun ekonomiyle ilişkisini içeren diğer konuları da araştırmıştır.

2000'li yılların sonundan beri Cumhuriyet gazetesinde çalışan Ünker, 2016 yılında Panama Papers hakkında haber yapmış, ancak Türkiye'deki Paradise Papers skandalının Türkiye'deki uzantılarına ilgili haberleri yapmıştır.

Paradise Papers sızıntılarının Türkiye'de haberleştirilmesinin ardından hakkında çeşitli hakaret davaları açılmış ancak bu davalar düşmüştür.

2016 yılı sonunda Cumhuriyet gazetesinin muhabir, köşe yazarı ve yöneticilerinin neredeyse yarısı yargı tarafından hapse atılmıştı. Cumhuriyet gazetesi 2018 yılındaki yönetim değişikliğinden bu yana hükûmetle daha yakın bir çizgiye kaymış, çeşitli muhabirleri hakkında dava açılmış ya da istifa etmiş ve eski genel yayın yönetmeni Can Dündar Türkiye'yi terk etmek zorunda kalmıştır.

### Paradise Papers davaları
Paradise Papers sızıntıları nedeniyle dönemin Başbakanı Binali Yıldırım'ın oğulları Erkam Yıldırım ve Bülent Yıldırım, 2018 yılında gazeteci Pelin Ünker'e ve Cumhuriyet gazetesine dava açtılar. Ocak 2019'da mahkeme Ünker'i “kamu görevlisine hakaret ve iftira” suçlarından 1 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasına çarptırdı ve gazeteyi de “hakaret” suçundan ayrıca para cezasına çarptırdı. Hapis cezası temyizde zaman aşımı nedeniyle düşmüş ancak gazeteye kesilen para cezasının devamına karar verilmiştir.

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu ICIJ'in direktörü Gerard Ryle, cezayı ifade özgürlüğüne bir saldırı olarak eleştirdi. Pelin Ünker, Paradise Papers Skandalı hakkında yazı yazdığı için dünyada mahkûm edilen tek gazetecidir. Cezası, Hollanda Helsinki Komitesi ve PEN Amerika da dâhil olmak üzere uluslararası kurumlar tarafından sert bir dille eleştirilmiştir.

Pelin Ünker ayrıca, Türkiye'nin Maliye ve Hazine Bakanı ve Cumhurbaşkanı'nın damadı Berat Albayrak tarafından, önce Panama Belgeleri ile ilgili yaptığı haberler nedeniyle, daha sonra da Paradise Papers ifşaatlarıyla bağlantısı nedeniyle dava edildi. Bu davaların her ikisi de reddedildi.

### Pulitzer ödülleri
Ünker'in de dâhil olduğu Panama Papers araştırması, ICIJ ve tüm medya ortakları ile birlikte 2017 Pulitzer Ödülü'nü kazandı..

2020 yılında ABD Hazinesi'nin Mâli Suçları Uygulama Ağı'na (FinCEN) ait binlerce belge, BuzzFeed News ve Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu'na (ICIJ) sızdırıldı. Pelin Ünker, ICIJ ekibinin bir parçası olarak FinCEN Dosyaları üzerinde çalıştı. Haber dosyası, 2021 yılında Uluslararası Habercilik kategorisinde Pulitzer Ödülü için finalist aday olarak seçildi.

## Ödülleri
* 2016: Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Ödülü
* 2017: ÇGD İnceleme Araştırma Ödülü
* 2017: Uluslararası Şeffaflık Derneği Ödülü
* 2017: Pulitzer Ödülü, *ICIJ ve tüm medya ortakları ile birlikte*
* 2019: Don Bolles Madalyası
* 2022: Batı Balkanlar ve Türkiye, Avrupa Birliği Araştırmacı Gazetecilik 3.'lük Ödülü, (Serdar Vardar ile ortaklaşa)
* 2022: Global Investigative Journalism Network- GIJN, 2022'nin En İyi Araştırmacı Gazetecilik Hikâyeleri' listesi, *Shadow Diplomats - Gölge Diplomatlar*
* 2023: Güneydoğu Avrupa Topluluğu (Südosteuropa Gesellschaft) Gazetecilik Ödülü
* 2024: ÇGD Behzat Miser Kent Haberi Ödülü

## Kaynakça