open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stavanger Oilers

**Stavanger Oilers**, EliteHockey Ligaen'de oynayan bir Norveç erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 10 Kasım 2000 tarihinde kurulmuş olup Stavanger merkezlidir ve ana maçlarını DNB Arena'da oynamaktadır.

Stavanger Oilers, 2023 yılı itibarı ile batı Norveç'in tek EliteHockey Ligaen takımıdır. Takımın dokuz EliteHockey Ligaen şampiyonluğu bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vienna Capitals

**Vienna Capitals**, ICE Hockey League'de oynayan bir Avusturya erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 2001 yılında kurulmuş olup Viyana merkezlidir ve ana maçlarını Erste Bank Arena'da oynamaktadır.

Vienna Capitals, Wiener EV'in 2000 yılında kapanmasının ardından kuruldu. Takımın iki adet Avusturya şampiyonluğu bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Sydney Cricket Ground

**Sydney Cricket Ground** ("Sidney Kriket Sahası"), Avustralya'nın Sidney kentinde bulunan bir çok amaçlı stadyumdur. Stadyum, 1851 yılında açılmış olup 48.000 kişi kapasiteye sahiptir ve Yeni Güney Galler kriket takımı ve Big Bash League takımlarından Sydney Sixers ile Australian Football League takımlarından Sydney Swans'ın ana stadyumudur.

## Tarihçe
Stadyum, kriket, tenis, bisiklet gibi çeşitli sporlara yönelik tesislerin bulunduğu Moore Park'ın bir parçası olarak 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiş ve 1894 yılında adını almıştır.

22 ve 23 Mart 2014 tarihlerinde, Avustralya'da ilk kez düzenlenen 2014 Major League Baseball sezonunun açılış maçı olan Los Angeles Dodgers ve Arizona Diamondbacks arasındaki iki maçlık resmi maç düzenlendi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kara Kutu (albüm)

***Kara Kutu***, Türk rock müzisyeni Turgut Berkes'in 2000 yılında Om Müzik Yapım etiketi ile yayımlanan ilk ve tek solo albümüdür.

## Şarkı Listesi

# Işığın
# Mindos
# Miranda
# Sensiz Şarkı
# Kış Neden Var?
# İçimizdeki Dünya
# Benimsin
# İnsan Hali

## Kadro
*Söz: Turgut Berkes
*Müzik: Turgut Berkes
*Düzenleme: Volkan Başaran
*Gitarlar: Sarp Özdemiroğlu, Volkan Başaran, Can Şengün ve Yavuz Çetin
*Bas Gitarlar: Sarp Özdemiroğlu ve Tarkan Gözübüyük
*Davullar: Gota Yashiki ve Gürcan Konanç
*Vokaller: Turgut Berkes, Berna Keser ve Göksel
*Kayıt: FT, ommusic ve Sharp stüdyoları
*Mix & Mastering: Sarp Özdemiroğlu
*Stüdyo: Om & Sharp
*Kapak Tasarımı: Turgut Berkes
*Prodüktör: Sarp Özdemiroğlu 
*Edisyon: Erdem Uyanık Editörlük

## Kaynakça
Rolls-Royce Phantom VIII

**Rolls-Royce Phantom**, Rolls-Royce Motor Cars tarafından üretilen tam boyutlu lüks bir sedan modelidir. Rolls-Royce Phantom'un 2017 yılında piyasaya sürülen sekizinci ve güncel nesli ve Rolls-Royce tarafından BMW sahipliği altında piyasaya sürülen ikinci modeldir. İki dingil mesafesi uzunluğunda sunulmaktadır. Rolls-Royce Motor Cars tarafından üretilen mevcut amiral gemisi modelidir.

## Çıkışı

Phantom 27 Temmuz 2017 tarihinde canlı yayınla tanıtıldı.

İki gün sonra 29 Temmuz'da Rolls-Royce'un Londra'da düzenlediği özel bir sergide ilk kez görücüye çıktı. "Büyük Sekiz Phantom" olarak adlandırılan etkinlik Mayfair'deki Bonhams müzayede evinde gerçekleşti. Sergi, Fred Astaire'in Phantom I modelinden kraliyet ailesi tarafından kullanılan veya John Lennon'ın Romanyalı çingene vagonu tarzı boyalı Phantom V dahil olmak üzere ünlüler tarafından meşhur edilen sonraki modellere kadar her nesilden kayda değer Phantomları bir araya getirdi.

## Tasarım
Phantom VIII'in tasarımı, selefinin tasarım özelliklerinin çoğunu taşıdığı için Phantom VII'nin bir evrimi olarak tanımlanmıştır.

Selefi gibi Phantom VIII de kısa bir ön çıkıntıya ve dik bir ön uca, uzun bir kaputa ve geriye çekilmiş yolcu bölmesinin yanı sıra uzun bir dingil mesafesine ve akıcı bir arka uca sahiptir. Ayrıca arkaya açılan "coach kapılar" kullanır. Bir Phantom'da ilk kez Rolls-Royce'un alametifarikası olan "Parthenon" radyatör ızgarası karoserinin çevresine entegre edilmiştir.

Phantom'un iki dingil mesafesi uzunluğu mevcuttur. Kısa olan, en azından 1939'dan beri üretilen en kısa Phantom'dur.

## Kaynakça
Apokayana tahai

***Apokayana tahai***, *[[Apokayana]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Aetana ternate

***Aetana ternate***, *[[Aetana]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Giritli Elias

**Giritli Elias** (Grekçe: Ἠλίας), 789 yılında İkinci İznik Konsili'ne katılmış, o dönemde Girit başpiskoposluğu yapmış bir din adamı.

Elias büyük ihtimalle İkinci İznik Konsili'nin tümüne katılmış, ikonofil bir tutum sergilemiş ve bu tutumunu konsil sonunda katılımcılar tarafından imzalanan kararname ile net bir biçimde göstermiştir. Elias, ayrıca Nenizili Gregorios'un vaazları hakkında yazdığı tefsirler ile de bilinmektedir.
100. Yıl Marşı (Selam Olsun Tarihe, Asırlara, Çağlara)

**100. Yıl Marşı (Selam Olsun Tarihe, Asırlara, Çağlara),** sözleri Mehmet İbiş, bestesi Aykut Aygüne ait marştır.Cumhuriyetin Yüzüncü Yılı etkinlikleri kapsamında Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen 100. Yıl Marşı Beste ve Şiir Yarışmasında üçüncü seçilmiştir.

Marşın ilk seslendirilişi, 2023 yılında 30 Ağustos Zafer Bayramı için hazırlanan Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki kutlama programında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (CSO) gerçekleştirildi.

## Kaynakça
Kertenkele Birliği (ortaçağ)

**Kertenkele Birliği** veya **Kertenkele Ligi** (; ) 1397'de Culmerland'da (**Chełmno Arazisi**) kurulan Prusyalı soylular ve şövalyelerden oluşan bir örgüttür. Her ne kadar gizli bir şekilde Culmerland'ın Töton Şövalyeleri'nden Polonya'ya transferini talep etse de beyan edilen amacı kanunsuzlukla mücadele etmektir.

Birlik, Nicolaus ve Johannes von Renys ile yeğenleri Friedrich ve Nikolaus von Kynthenow tarafından kurulmuştur. Adını kertenkele () ambleminden almıştır ve nüfuzunu diğer illere genişletmiştir. 1410'daki Grunwald Muharebesi sırasında Nicholas von Renys, Töton Tarikatı adına Culmerland birliklerinin sancağını taşıdı, ancak sancağı zamanından önce indirdi, bu da geri çekilme sinyali olarak kabul edildi. Dönemin bazı tarihçileri, Heinrich von Treitschke'nin *Das deutsche ordensland Preussen'in* teziyle popüler hale getirdiği Şövalyelerin yenilgisine bunun katkıda bulunduğunu söyledi, ancak bunun tarihsel desteği yoktur. Von Reyns'in sancağı kasıtlı olarak erken indirmemiş olması ve bir taşıyıcı öldürüldüğünde sancağın gözden kaybolması veya düşmesi de mümkündür. Grunwald'daki yenilgilerinin ardından Teşkilat, Kertenkele Birliği'ni günah keçisi olarak kullanmaya çalıştı; Başkent Marienburg'un Polonya kuşatması altında olduğu sırada Kulm'dan gönderilen ve Tarikat'ın teslim olmasını tavsiye eden mesajların arkasında da Birliğin olduğuna inanılıyordu.

Renys, savaştan sonra Tarikat tarafından idam edildi ve Kertenkele Birliği'nin geri kalan üyelerinin Polonya'ya kaçmasına neden oldu. Birlik, Papa XII. Gregorius ve İmparator Sigismund tarafından yasa dışı ilan edildi ve daha sonra feshedildi. Bununla birlikte, 1454'te Töton Tarikatı Devleti'nin Polonya'ya ilhakını talep eden daha sonraki Prusya Konfederasyonu'nun temelini attı.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 

## Dış bağlantılar
*Eidechsenbund Meyers Lexikon
Ulusal Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezi

**Ulusal Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Merkezi** () (NCMEC) 13 Haziran 1984'te Amerika Birleşik Devletleri Kongresi tarafından kurulmuş kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. NCMEC bebeklikten genç yetişkinlere kadar kayıpları inceler.

## Faaliyeti
NCMEC, ebeveynlere, çocuklara, kolluk kuvvetlerine, okullara ve halka kayıp çocukların yerini belirlenmesine yardımcı olmak ve çocukların cinsel istismarını önleme yolları konusunda kamuoyunu bilinçlendirmek için hem bilgi merkezi hem de kaynak görevi görür. NCMEC kayıp çocukların tespiti için bilgi sağlar, fiziksel ve/veya cinsel istismara uğramış çocuklara yardım eder.

## Uluslararası
1988'de NCMEC ayrı ve uluslararası bir kuruluşun kuruluşunu onayladı, bu kuruluşa  denir. ICMEC uluslararası bir şekilde çocuk cinsel istismarını ve çocuk kaçırılışı ile mücadele eder.

## CyberTipline
Çocuğun istismarı (Çocuğun cinsel istismarı, çocuğu çevrimiçi ayartma *(?)*, çocuğun tacizi ...) gibi durumları ihbar etmek için kurulan ihbar sitesidir, NCMEC'e bu site üzerinden ihbarda bulunulabilir. NCMEC gelen ihbarları inceler ve ihbarları gerekli yetkililere paylaşır. Herkes ihbarda bulunabilir. 2020'de CyberTipline'a 32.7 milyon ihbar gelmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*NCMEC websitesi.
*ICMEC websitesi
Hizkiya

**Hizkiya**, muhtemelen MS dokuzuncu yüzyılın ortalarında yaşamış bir Hazar hükümdarıydı. Hahamları Hazaristan'a getiren ve orada bir yeşiva inşa eden Bulan'ın soyundan gelen Obadiah'ın oğluydu. Hizkiya'nın hükümdarlığı hakkında hiçbir şey bilinmemektedir ve onun adının geçtiği tek belgenin tarihsel gerçekliği ve doğruluğu sorgulanmaktadır. Diğer Bulan hanedanı hükümdarları  gibi Hizkiya'nın da Kağan mı yoksa Kağan Beyi mi olduğu belirsizdir, ancak ikincisi daha olasıdır.

Hizkiya'nın yerine oğlu I. Menaşşe geçti.

## Kaynakça

## Kaynaklar

* Kevin Alan Brook . *Hazarya Yahudileri.* 2. baskı. Rowman ve Littlefield Publishers, Inc, 2006.
* Douglas M. Dunlop, *Yahudi Hazarların Tarihi,* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1954.
* Norman Golb ve Omeljan Pritsak, *Onuncu Yüzyılın Hazar İbranice Belgeleri.* Ithaca: Cornell Üniv. Basın, 1982.
Hanukkah ben Obadiah

**Hanukkah ben Obadiah** ya da **Hanuka** **ben [[Bulan (Hazar)|Bulan]]** muhtemelen 9. yüzyılın ortalarından sonlarına kadar hüküm süren bir Hazar hükümdarıydı. Hanuka, Obadiah'ın kardeşiydi ve yeğeni Hizkiya'dan sonra tahta geçen oğlu I. Manasse’nin yerine tahta geçti. Onun saltanatına ait hiçbir ayıt günümüze ulaşamamıştır fakat Hisdai ibn Shaprut ile Hazar kralı Joseph arasındaki Hazar Yazışmalarında kendisinden bahsedilmektedir. Diğer Bulan hanedanı üyelerinde olduğu gibi, Hanuka'nın kağan mı, yoksa kağan beyi mi olduğu da belli değildir. fakat çoğu tarihçi ikinci olasılığa yönelmektedir. Adının geçtiği tek belgenin tarihsel gerçekliği ve doğruluğu da sorgulanmaktadır.

Hanuka'nın yerine oğlu İshak geçmiştir.

## Kaynakça

## Kaynaklar

* Kevin Alan Brook . *Hazarya Yahudileri.* 3. baskı. Rowman ve Littlefield Publishers, Inc, 2018.ISBN&nbsp;
* Douglas M. Dunlop, *Yahudi Hazarların Tarihi,* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1954.
* Norman Golb ve Omeljan Pritsak, *Onuncu Yüzyılın Hazar İbranice Belgeleri.* Ithaca, NY: Cornell University Press, 1982.
Davud (Hazar)

**Davud**, MS onuncu yüzyılın sonlarında Taman bölgesindeki Hazar devletini yönettiği iddia edilen bir Hazar hükümdarıdır. Adının geçtiği tek doküman AM 4746 (MS 985/986) tarihli bir belgedir ve hakkında “Taman bölgesinde yaşayan hükümdarımız Hazar prensi Davud” şeklinde bahsedilmektedir. Söz konusu belgenin, zaman zaman sahte belgeler ve yazılar düzenleyen Abraham Firkovich'in elinden geçtiği için gerçekliği belirsizdir.

## Kaynakça
Nisi ben Menaşe

**Nisi ben Menaşe** veya **Nisi ben Musa,** Hazar Yazışmalarında adı geçen bir Hazar hükümdarıydı. Muhtemelen MS dokuzuncu yüzyılın sonlarında hüküm sürdü. Zebulun'un hükümdarlığı hakkında çok az şey bilinmektedir. Diğer Bulan hanedanı hükümdarlarında olduğu gibi, onun Kağan mı yoksa Kağan Beyi mi olduğu belirsizdir, ancak ikincisi daha olasıdır. Adının geçtiği tek belgenin tarihsel gerçekliği ve doğruluğu sorgulanmaktadır. Aynı kaynakta oğlu Aaron ben Nisi'nin de Hazar hükümdarı olduğu belirtiliyor.

## Kaynaklar

* Kevin Alan Brook . *Hazarya Yahudileri.* 2. baskı. Rowman ve Littlefield Publishers, Inc, 2006.
* Douglas M. Dunlop, *Yahudi Hazarların Tarihi,* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1954.
* Norman Golb ve Omeljan Pritsak, *Onuncu Yüzyılın Hazar İbranice Belgeleri.* Ithaca: Cornell Üniv. Basın, 1982.
Mansur Arslan Han

**Mansur bin Ali Han Karahani** - Karahanlı Devletinin kağanı. 1015 yılında kardeşi Ahmed Han'ın ölümünden sonra iktidara geldi.

## Ailesi

### Torunları

# Mahmud Han
Yeni Atlantik Bildirisi

**Yeni Atlantik Bildirisi**, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden tarafından 10 Haziran 2021'de imzalanan bir anlaşmadır. Anlaşma, Johnson ve Biden'ın 2021 G7 Zirvesi'nde Cornwall'da gerçekleşen ilk yüz yüze görüşmesinde imzalandı.

Anlaşma, 1941 yılında Britanya Başbakanı Winston Churchill ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Franklin D. Roosevelt tarafından ilan edilen Atlantik Bildirisi'nin yeni bir versiyonudur. Anlaşmanın ilan edildiği toplantı, Batı ittifakını yeniden tanımlamak amacıyla yapılmıştır.

## Arka plan
Orijinal Atlantik Bildirisi, Winston Churchill ve Franklin D. Roosevelt tarafından 1941 yılında ilan edilen bir anlaşmadır. Anlaşma, ABD'nin II. Dünya Savaşı'na girmeden önce, Batı'nın demokrasi ve egemenliğe olan bağlılığının bir beyanıdır. Orijinal anlaşma, ABD ve Birleşik Krallık'ın herhangi bir toprak kazancı aramadığını, tüm insanların kendi kaderini tayin hakkına sahip olduğunu, toprak düzenlemelerinin ilgili halklarla uyum içinde olması gerektiğini, ticaret engellerinin azaltılması gerektiğini ve savaştan sonra bir silahsızlanma olması gerektiğini doğruladı.

Yeni anlaşma, Joe Biden'ın göreve gelmesinden bu yana Joe Biden ve Boris Johnson'ın ilk yüz yüze buluşmasında, 2021 G7 zirvesinde Cornwall'da imzalandı. Joe Biden, "halklararasındaki özel ilişkiyi teyit etti ve her iki ulusun da paylaştığı kalıcı demokratik değerleri savunma taahhüdünü yineledi". Yeni Atlantik Bildirisi, aynı zamanda "seksen yıl önce belirlenen taahhütleri ve hedefleri" teyit ederken, 21. yüzyılın "yeni zorluklarına" da değindi.

## Hedefler
Anlaşmada sekiz amaç öne çıkmaktadır:

* Demokrasinin ve açık toplumların ilke ve kurumlarını savunmak
* Uluslararası işbirliğini sürdüren kurumları, yasaları ve normları güçlendirmek ve uyarlamak
* Egemenlik, toprak bütünlüğü ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümü ilkeleri arkasında birlik olmak
* Ülkelerin bilim ve teknolojideki yenilikçi üstünlüğünü kullanmak ve korumak
* Siber tehditlere karşı da dahil olmak üzere kolektif güvenliği ve uluslararası istikrarı korumaya yönelik ortak sorumluluğu teyit etmek; ve ülkelerin NATO'nun savunmasına yönelik nükleer caydırıcılıklarını ilan etmek
* Kapsayıcı, adil, iklim dostu, sürdürülebilir, kurallara dayalı bir ekonomi inşa etmeye devam etmek
* Tüm uluslararası eylemlerde iklim değişikliğine öncelik vermek
* Sağlık sistemlerini güçlendirmek ve sağlığın korunmasını geliştirmek için işbirliğini sürdürmeyi taahhüt etmek

## Ayrıca bakınız

* AUKUS

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Başbakan ve Başkan Biden tarafından 10 Haziran 2021'de gov.uk adresinde kabul edilen Yeni Atlantik Şartı ve Ortak Açıklama.
* Beyaz Saray web sitesinde Yeni Atlantik Şartı
NATO Lizbon Zirve Bildirisi

**NATO Lizbon Zirve Bildirisi**, 20 Kasım 2010 tarihinde Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) 2010 Lizbon zirvesine katılan devlet başkanları ve hükûmet başkanları tarafından yayımlandı. Çeşitli konulara değinerek, ortak endişeler konusunda pragmatik işbirliğine odaklanmış olarak tanımlandı.

Bildiri, zirve tarafından kabul edilen üç deklarasyondan biriydi; diğerleri NATO ve Afganistan İslam Cumhuriyeti arasında Kalıcı Ortaklık üzerine Deklarasyon ve Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'ne (ISAF) katkıda bulunan ulusların devlet başkanları ve hükûmet başkanları tarafından yapılan Deklarasyon'dur.

## İçindekiler
Lizbon Zirve Bildirisi, 54 paragraftan oluşmaktadır. 2009 Strasbourg–Kehl zirvesinde alınan Gürcistan-NATO ilişkileri konusundaki tutumu sürdürerek, Bildiri, Rusya'yı Gürcistan'ın Güney Osetya ve Abhazya bölgelerini bağımsız devletler olarak tanıma kararını "geri çekmeye" çağırdı. Bildiri aynı zamanda Rusya-Gürcistan savaşı sonrasında 8 Eylül 2008 tarihli anlaşmadaki taahhütlerini yerine getirmesi çağrısında bulundu. 2008 Bükreş zirvesinin kararını yeniden teyit ettikten sonra Bildiri, "Gürcistan'ın NATO üyesi olacağını" yineledi.

Bildiri, özellikle Dağlık Karabağ anlaşmazlığı ve Transdinyester sorunu bağlamında Azerbaycan'ın ve Moldova'nın toprak bütünlüğüne yönelik daha fazla destek vurgusu yaptı. Bildiride, bölgesel uzun süreli çatışmaların "itilaf için büyük bir endişe kaynağı olmaya devam ettiği" belirtildi. Ancak, NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Dağlık Karabağ çatışmasına müdahale fikrini desteklemediği için, Bildiri bu alanda hukuki bir güce sahip değildi.

Bildirinin ana hükümleri, tüm NATO üye devletlerini koruma kapasitesine sahip bir füze savunması geliştirmekle birlikte, silah kontrolü, silahsızlanma ve nükleer yayılmanın devam eden desteklenmesini ve artırılmış bilgisayar güvenliğini öngörmektedir. NATO liderliğindeki operasyonlar ve görevlerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararı 1325 ile uyumlu olması amaçlanmıştır.

## Sonuçları
Lizbon Zirve Bildirisi, Azerbaycan diplomasisi için avantajlı olarak değerlendirilmektedir: 1996 Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Lizbon zirvesinde, Ermenistan delegasyonu zirve bildirisinin 20. maddesini, Azerbaycan'ın bütünlüğünü destekleyen bir maddeyi veto etti; bu durum, Azerbaycan tarafını tüm belgeyi veto etmeye zorladı. Yeni Azerbaycan Partisi'nin başkan yardımcısı Mubariz Gurbanli, Lizbon Zirve Bildirisi'ni "oldukça önemli" olarak nitelendirmiştir.

Bildiri, Ermenistan'da kınandı. Belgedeki toprak bütünlüğüne yapılan atıfa karşı Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan, zirveyi boykot ederek ülkeyi temsil etmek üzere Dışişleri Bakanı Eduard Nalbandyan ve Savunma Bakanı Seyran Ohanyan'ı görevlendirdi. Ermenistan Devrimci Federasyonu'nun üst düzey üyelerinden Giro Manoyan'a göre, Bildiri, Sarkisyan yönetiminin Türkiye ile yakınlaşma politikasına rağmen Ermenistan'ın Batı'da duruşunu güçlendirmedeki başarısızlığını ortaya koydu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Bildirgenin resmi metni
Sendika karşıtlığı

**Sendika karşıtlığı**, sendikaların gücünü zayıflatmak veya üye sayılarını artırmaya yönelik çabalarını bozmak için yapılan çeşitli faaliyetlerdir.

Sendikayı çökertme taktikleri hem yasal hem de yasa dışı faaliyetleri ifade edebilir ve siyasi şiddete kadar ilerleyebilir.

Ülkeden ülkeye iş hukuku büyük ölçüde farklılık gösterir, bu durum hem sendikaların korunmasıyla ilgili düzenlemelerin seviyesi hem de türü, hem de diğer yönlerle ilgilidir. Bu yasalar, duyuruların yapılması, işveren mülkünde veya dışında düzenleme yapma, bağış toplama, kart imzalama, sendika aidatları, grev yapma, iş durdurma, grev kırma, lokavt, işten çıkarma, kalıcı yerine geçme, otomatik tanıma, tanımayı kaldırma, oylama seçimleri ve işveren kontrolündeki sendikalar gibi konuları etkileyebilir.

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 23. maddesi herkesin sendika kurma veya sendikaya katılma hakkına sahip olduğunu belirtmektedir. Ancak bu hüküm yasal olarak bağlayıcı değildir ve çoğu yargı bölgesinde işveren ile çalışanlar veya sendikalar arasındaki hukuki ilişki üzerinde kapsamlı bir etkiye sahip değildir.

## Tarihçe

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Emek Araştırmaları Derneği'nin Sendika Yakalama Nöbeti
* IWW'ye Yönelik Baskı
Ünsüzleme

**Ünsüzleme**, herhangi bir sözcük veya söz öbeğindeki ünlü harflerin çıkarılmasıdır. Genellikle müzik grubu ve markaların isimlerinde kullanılır. Karakter sınırlaması nedeniyle SMS dili böyle şekillenmiştir.

## Örnek
Ülke adının özgün hali:

Ünsüzlemeyle bu şekilde görünecektir:

## Kaynakça
Camille Huyghe

**Camille Huyghe** (16 Şubat 1930 – 21 Aralık 2023), Fransız profesyonel bisiklet yarışçısı.

## Hayatı
Huyghe, 16 Şubat 1930'da Auxi-le-Château, Fransa'da doğdu. 1956'daki Fransa Bisiklet Turu'nda mücadele etti. Huyghe, 21 Aralık 2023'te doğal nedenlerden 93 yaşında öldü.
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Carmen Barros

**Carmen Aída Barros Alfonso** (7 Ocak 1925, Santiago, Şili – 21 Aralık 2023, Santiago, Şili), Şilili aktris, şarkıcı, eğitimci ve tiyatro yönetmenidir.

## Hayatı
Barros, 7 Ocak 1925'te Santiago, Şili'de doğdu. Şili Papa Katolik Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1946'da başladığı oyunculuk kariyerini 2023 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü.  "Marianela" sahne adıyla tanındı. En çok; Carmela rolünde olduğu *La pérgola de las flores* adlı 1960 yapımı sahne yapımıyla akıllarda kaldı. Yer aldığı diğer bazı önemli yapımlar arasında ise; *Old Loves*, *The Guest* ve *Los Años Dorados* sayılabilir.  Ayrıca bazı radyo istasyonları ile eğitim kurumlarında görev aldı. Oyunculuk dışında pop müzik, caz ve opera tarzında müzik çalışmaları gerçekleştirdi. Çalışmalarıyla 2010'da APES Ödülü'nü ve 2017'de ise Caleuche Ödülü'nü kazandı.

## Özel yaşamı ve ölümü
Jaime Amunátegui Silva ile olan evliliğinden iki çocuk sahibi olan Barros, 21 Aralık 2023'te memleketi Santiago, Şili'de doğal nedenlerden 98 yaşında öldü. Cenazesi Santiago Merkez Mezarlığı'nda icra oldu.

## Filmografi
### Filmler
* *Bajo un cielo de gloria* (1944)
* *Música en tu corazón* (1946)
* *La casa en que vivimos* (1970)
* *La Fiebre del Loco* (2001)
* *La chupilca del diablo* (2012)
* *The Guest (La Visita)* (2014) Şili-Arjantin
* *El huésped* (2014)
* *Perla* (2015)
* *Viejos amores* (2016)

### Televizyon

## Tiyatro
* *Esta señorita Trini* – Trinidad
* *La pérgola de las flores* – Carmela de San Rosendo
* *Javiera y su fantasma*
* *Como en la gran ciudad*
* *The boy friend*
* *Les Précieuses ridicules*
* *Anatole*
* *Mi Marilyn Monroe* (2011) – Marilyn Monroe
* *The Obscene Bird of Night* (2012)
* *El marinero* (2015)

## Ödülleri ve adaylıklar
### APES Ödülleri

### Caleuche Ödülleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Trimer

**Trimer**, aynı maddenin üç molekülü ya da iyonunun birleşmesi ya da birlikteliğiyle meydana gelen bir molekül ya da moleküler anyondur.

## Kaynakça
Wellington Regional Stadium

**Wellington Regional Stadium** veya sponsorluk anlaşması gereği **Sky Stadium**, Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington'da bulunan bir çok amaçlı stadyumdur. Stadyum, 3 Ocak 2000 tarihinde açılmış olup 34.500 kişi kapasiteye sahiptir ve Super Rugby takımlarından Hurricanes, National Provincial Championship takımlarından Wellington Lions, A-League takımlarından Wellington Phoenix ve Super Smash takımlarından Wellington Firebirds'ün ana stadyumudur.

## Tarihçe
Stadyum, 1999 yılında Fletcher Construction tarafından inşa edildi ve Yeni Zelanda'da inşa edilen ilk bowl stadyumuydu. Konumu ve bakımsız durumu nedeniyle artık uluslararası etkinlikler için yeterli görülmeyen Athletic Park'ın yerine inşa edildi. Stadyum ayrıca, Basin Reserve sahasının bu tür maçları ülkenin diğer bölgelerindeki daha büyük stadyumlara kaptırması nedeniyle One Day International kriket maçları için daha büyük kapasiteli bir mekan sağlamak üzere inşa edildi.

Stadyum, 2002 yılına kadar WestpacTrust Stadium ve 2019 yılına kadar Westpac Stadium adıyla bilinmekteydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Vanadyum oksitriklorür

**Vanadyum oksitriklorür** ya da **vanadyum triklorür oksit**, VOCl3 formüllü bir inorganik bileşiktir. Organik sentezde bir reaktif olarak kullanılır.

## Kaynakça
Litoporus yucumo

***Litoporus yucumo***, *[[Litoporus]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Dien

**Dien**, **dialken**, **diolefin** ya da **alkadien**; genellikle karbon atomları arasında olmak üzere iki çift bağ içeren bir kovalent bileşiktir. İki alken içerdiğinden dolayı "di" ön ekiyle adlandırılır.

## Kaynakça
Rıfat el-Arir

**Rıfat el-Arir** (23 Eylül 1979 - 6 Aralık 2023), Gazze Şeridi'nde yaşayan tanınmış bir Filistinli yazar, şair, üniversite profesörü ve aktivist. el-Arir, 1979 yılında İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgali sırasında Gazze Şehri'nde doğdu. el-Arir, 2001 yılında Gazze İslam Üniversitesi'nden İngilizce alanında lisans derecesi ve 2007 yılında University College London'dan yüksek lisans derecesi aldı. Doktora derecesini 2017 yılında Malezya Putra Üniversitesi'nden İngiliz Edebiyatı alanında aldı. Bu noktada tezinin konusu John Donne ile ilgiliydi. Gazze İslam Üniversitesi'nde edebiyat ve yaratıcı yazarlık dersleri verdi. el-Arir, "Biz sayı değiliz" organizasyonunu kurdu.

Bu organizasyon genç Gazzeli yazarları deneyimli yazarlarla buluşturuyor ve hikâye anlatmanın gücünü bir direniş aracı olarak destekliyor. 6 Aralık 2023'te el-Arir, İsrail'in 2023'te Gazze Şeridi'ni işgali sırasında erkek kardeşi, kız kardeşi ve üç çocuğuyla birlikte İsrail'in hava saldırısında öldürüldü. Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün açıklamasında el-Arir'in kasıtlı olarak hedef alındığı vurgulandı.

## Yaşam ve eğitimi
Rıfat el-Arir 23 Eylül 1979'da Gazze'nin Şucaiyye semtinde doğdu. Kendisi söylediğine göre Gazze'de yaptığı her hareket ve aldığı her karar İsrail işgalinden (genellikle olumsuz) etkilendi. el-Arir, 2001 yılında Gazze İslam Üniversitesi'nden İngilizce alanında lisans derecesi ve 2007 yılında University College London'dan yüksek lisans derecesini aldı. Doktora derecesini 2017 yılında Malezya Putra Üniversitesi'nden İngiliz Edebiyatı alanında aldı. Bu noktada tezinin konusu John Donne ile ilgiliydi.

## Meslek
el-Arir, Gazzeli genç yazarların kısa öykülerinden oluşan ve 2014 yılında yayınlanan "Gazze yazıyor" kitabının editörüdür. 2015 yılında Leyla el-Hadad ile birlikte "Gazze'nin Sessizliğinin Sonu" kitabının editörlüğünü yaptı. el-Arir bir röportajda şunları söyledi:*"Gazze yazıyor" eseri gelecek nesillere tanık verme girişimiydi.* el-Arir, 2007 yılında Gazze İslam Üniversitesi'nde profesör oldu ve burada dünya edebiyatı ve yaratıcı yazarlık dersleri verdi.

## Ayrıca bakınız
* Seyyid Rezi Musevi Çaşmi

## Kaynakça
Viva Technology

**Viva Technology** veya **VivaTech**, 2016 yılında kurulan, teknolojik yeniliklere ve startuplara adanmış yıllık bir toplantıdır. Her yıl Paris, Fransa'daki *Paris Expo Porte de Versailles* da gerçekleşir ve *Les Échos* ve *Publicis* grupları tarafından organize edilir. Üç günlük VivaTech yalnızca start-up'lara, yatırımcılara, yöneticilere, öğrencilere ve akademisyenlere yöneliktir. Dördüncü gün etkinlik halka açılıyor.

2023 edisyonu, etkinliğin tamamı boyunca 150.000'den fazla ziyaretçi çekerek bir rekora imza attı; bu rakam önceki edisyondan neredeyse 60.000 daha fazla. Bu, 2023 yılında Viva Tech'e gelen ziyaretçi sayısının, her yıl Las Vegas'ta düzenlenen yeni teknolojiler alanında referans fuarı CES'i aşacağı anlamına geliyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
2022 Asya Oyunları'nda okçuluk

**[[2022 Asya Oyunları]]'nda okçuluk** müsabakaları 1-7 Ekim 2023 tarihleri arasında Çin'in Hangzhou kentinde düzenlenen bir okçuluk yarışmasıdır.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Klasik yay

### Makaralı yay

## Katılımcı ülkeler

#  (16)
#  (7)
#  (8)
#  (16)
#  (16)
#  (16)
#  (10)
#  (2)
#  (6)
#  (1)
#  (16)
#  (9)
#  (2)
#  (2)
#  (13)
#  (15)
#  (2)
#  (4)
#  (6)
#  (4)
#  (7)
#  (10)
#  (12)
#  (5)
#  (16)
#  (3)
#  (16)
#  (4)
#  (16)
#  (6)
#  (8)
#  (14)
#  (3)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*2022 Asya Oyunları'nda okçuluk
*Resmi Sonuç Kitapçığı - Okçuluk
* Asya Oyunları Okçuluk Rekorları
Galler'in idari birimleri

**Galler'in idari bölümleri**, 22 üniter otoriteden (; ) oluşmaktadır. Günümüz otoriteler 1996 yılında kurulmuş olup eğitim, sosyal hizmet, çevre koruma ve karayolu bakımının çoğu dahil olmak üzere kendi ana alanları dahilinde yerel yönetim hizmetlerini sağlamaktan sorumludurlar ve çoğunda seçilmiş bir topluluk konseyinin bulunduğu topluluklara bölünmüştür. Topluluk konseyleri tarafından sağlanan hizmetler değişiklik göstermektedir ancak genellikle kamusal alanların ve tesislerin bakımını üstlenirler.

## Üniter otoriteler listesi
Galler, dokuz kontluk, 10 borough ve üç şehir olmak üzere 22 üniter otoriteye ayrılmaktadır:
;Kontluklar
* Carmarthenshire (*Sir Gaerfyrddin*)
* Ceredigion
* Denbighshire (*Sir Ddinbych*)
* Flintshire (*Sir y Fflint*)
* Gwynedd
* Isle of Anglesey (*Ynys Môn*)
* Monmouthshire (*Sir Fynwy*)
* Pembrokeshire (*Sir Benfro*)
* Powys
;Şehirler
* Cardiff (*Caerdydd*)
* Newport (*Casnewydd*)
* Swansea (*Abertawe*)
;Boroughlar

* Blaenau Gwent
* Bridgend (*Pen-y-bont ar Ogwr*)
* Caerphilly (*Caerffili*)
* Conwy
* Merthyr Tydfil (*Merthyr Tudful*)
* Neath Port Talbot (*Castell-nedd Port Talbot*)
* Rhondda Cynon Taf
* Torfaen
* Vale of Glamorgan (*Bro Morgannwg*)
* Wrexham (*Wrecsam*)

## Ayrıca bakınız
* Birleşik Krallık'ın idari bölümleri
* ISO 3166-2:GB

## Kaynakça
Hoplopholcus minous

***Hoplopholcus minous***, *[[Hoplopholcus]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Talaiye (füze)

**Talaiye füzesi** (Farsça:طلاییه; tam adı: Talaiye stratejik seyir füzesi sistemi), İran yapımı 1000&nbsp;km'den fazla menzile sahip füze sistemidir. Akıllı bir füze olan Talaiye füzesi yön değiştirme ve füzenin kendisi aracılığıyla istenen hedefleri seçebilme yeteneğine sahiptir. Bu ana sistemin hedeflerini şaşırtma yeteneği yüksektir. Bu füze 24 Aralık 2023 tarihinde Tahran'da tanıtıldı.

## Özellikler
* Menzil: 1000&nbsp;km'den fazla
* Her yöne manevra kabiliyeti
* Tamamen akıllı uçuş kabiliyetine sahip

## Ayrıca bakınız
* Hürmüz-1
* Fettah (füze)
* Seyyid Rezi Musevi Çaşmi

## Kaynakça
Melek Paşalı

**Melek Paşalı** (d. 10 Kasım 1969, Rize), Türk yazar.

1970 yılında Ayşe Hanım ile esnaf Osman Paşalı'nın kızı olarak dünyaya geldi. Eğitimine Üsküdar İmam Hatip Lisesi'nde başladı ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Yüksek lisans eğitimini Viyana Üniversitesi Türkoloji Bölümü'nde tamamladı. Viyana'da *Sabah Ülkesi* dergisinin editörlüğünü üstlendi ve İstanbul Burç FM'de haber spikerliği yaptı. 1996 yılında edebiyat öğretmenliği yapmaya başladı.

İlk öyküsü 1991 yılında *Kardelen* dergisinde yayımlandı. Öyküleri Mostar, Hece ve Dergâh dergilerinde de yer aldı. İlk öykü kitabı olan *Hayal Günlüğü* isimli eserde, genç bir kızın hayatındaki kırılmaları ve olayın duygusal yönünü işledi. Eserde ayrılışlar, kopuşlar ve terk edişlerin öyküsünü anlattı. Özellikle genç kızların hayata dair çekincesini ve iç dünyalarını detaylıca işledi.

İkinci öykü kitabı *Camtutan*da İslam tasavvufundan ilham alarak yaşamı ve eşyayı bu perspektifle yorumladı. Soruların cevap bulduğu bir yaklaşım sergiledi. Tasavvufi düşünce sistemine sıkça atıflarda bulunduğu eserde sıklıkla Kur'ani ve tasavvufi motiflere yer verdi.

Paşalı'nın eserleri arasında biçimsel ve tematik farklılıklar göze çarpar. İlk kitabında duygu yoğunluğu ve şiirsellik ön plandayken, *Camtutan* daha geleneksel bir hikâye anlatısına sahiptir.

Yazarlık kariyeri dışında Almancadan çeviriler yaptı ve Erzurumlu İbrahim Hakkı hakkında Belkıs İbrahimhakkıoğlu ile bir söyleşi gerçekleştirerek bu söyleşiyi 2012'de kitap haline getirdi.

## Kaynakça
Hazer Tarkan

**Hazer Tarkan,** MS 737'de İtil şehrinin savunulması sırasında 40.000 kişilik Hazar ordusuna komuta eden ve başarısız olan bir generaldi. Halife II. Mervan'ın teğmeni Kevser tarafından pusuya düşürüldü ve öldürüldü. Onun ölümünün ardından Hazarlar barış talebinde bulundu.

## Kaynakça

* Peter B. Golden. *Khazar Studies: An Historico-Philological Inquiry into the Origins of the Khazars*.. Cilt 1. Budapeşte: Akadémiai Kiadó, 1980.
Mats Zuccarello

**Mats Zuccarello** (d. 1 Eylül 1987, Oslo), Norveçli buz hokeyi oyuncusu. Minnesota Wild ve Norveç millî takımında sağ kanat pozisyonunda oynamaktadır.

Ayrıca New York Rangers ve Dallas Stars'ta da forma giydi. Zuccarello, NHL'ye katılmadan önce Elitserien'nde Modo Hockey'de oynadı. 2010 yılında her yıl Svenska Hockeyligan'nın en değerli oyuncusuna verilen Guldhjälmen ödülünü kazandı. NHL'de oynayan sekiz Norveçli oyuncudan biridir ve ligde oynayan en iyi oyuncu olarak kabul edilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Charlie Cawood

**Charles Dennis Cawood** (d. 19 Mart 1988), disiplinler arası müzik becerilerinin yanı sıra çok çeşitli proje ve sanatçılarla yaptığı çalışmalarla tanınan İngiliz çok enstrümanlı bir müzisyen, besteci ve müzik gazetecisidir.

Kyros, Lost Crowns, Knifeworld, Mediaeval Baebes, My Tricksy Spirit, join the Din ve Tonochrome'un aktif bir üyesi olan (aynı zamanda The Achoress ile düzenli olarak birlikte çalışan) Cawood, art rock, pop, folk ve erken dönem müziğinin yanı sıra Hint, Çin ve Bali müziği ve diğer çeşitli müzik türlerinde de çalıştı. Ayrıca topluluk enstrümantal müziğinden oluşan iki solo albüm yayınladı.
Balgatzin

**Balgitzin** veya **Balgatzin** (ö.704), Theophanes'in anlatımına göre, Phanagoria'daki Hazar tudunu idi. 704'te Busir Kağan, Justinianus'u öldürmek üzere Balgaztin ve Papatzys'i görevlendirilmiştir. Justinianus'un Hazar karısı Theodora, bu durumu anladıktan sonra kocasını uyardı ve bu iki suikastçiyi öldürdü. Justinianus ise bir balıkçı teknesiyle deniz yoluyla Cherson'a kaçtı.

## Kaynaklar

* Peter B.Golden. *Khazar Studies: An Historico-Philological Inquiry into the Origins of the Khazars*. Cilt 1. Budapeşte: Akadémiai Kiadó, 1980.
Stygopholcus absoloni

***Stygopholcus absoloni***, *[[Stygopholcus]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür. Pholcidae (örümcek) familyasına ait bir türdür ve 1914 yılında Władysław Kulczyński tarafından tanımlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Gotialı John

**Gothialı John** ( MS 791), Doros kalesinin Kırımlı Gotik metropolit piskoposu. 787'de Hazarları devirip kısa süreliğine Gothia'dan süren isyanın lideri idi. Doğu Ortodoks kilisesi tarafından aziz ilan edilmiştir.

Gothia'lı John, Got bir ailede Leon ve Fotina'nın oğlu olarak Partenit, Kırım'da dünyaya geldi ve orada büyüyüp piskopos oldu. Kudüs'e hacca gitti ve üç yıl orada kaldı. 758'de Gürcistan'da piskopos oldu. Daha sonra Gothia'ya dönüp Doros kalesinin metropolit piskoposu oldu.

787'de John, Gothia'daki Hazar hakimiyetine karşı bir isyan başlattı. Hazar garnizonu ve tudun Doros'tan kovuldu. İsyancılar ülkeye giden dağ geçitlerini de ele geçirdi. Ancak Hazarlar şehri bir yıldan kısa bir süre içinde geri almayı başardılar ve John, Phoulloi'de hapsedildi. John, buradan kaçmayı başardı ve Bizans İmparatorluğu yönetimindeki Amasra'ya sığındı. 791'de burada öldü. Cesedi, Partenit kentindeki Ayı Dağı üzerinde bulunan bir kiliseye getirildi ve burada kendisi için bir anıt inşa edildi. John, Doğu Ortodoks Kilisesi tarafından aziz olarak kabul edildi. Anma günü 26 Hazirandır.

## Kaynaklar

* Vasiliev, Aleksandr A. *Kırım'daki Gotlar*. Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America, 1936.
Carapoia voltavelha

***Carapoia voltavelha***, *[[Carapoia]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Vålerenga Ishockey

**Vålerenga Ishockey (VIF)**, EliteHockey Ligaen'de oynayan bir Norveç erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 1947 yılında kurulmuş olup Oslo merkezlidir ve ana maçlarını Nye Jordal Amfi'de oynamaktadır.

Vålerenga Ishockey, 30 şampiyonluk ile ligde en çok şampiyon olan takımdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Papatzys

**Papatzys** (ö. 704) Theofanis'in anlatımına göre; Bizans imparatoru II. Justinianus'un Fanagoria'da ikamet ettiği sıralarda Kerç'i yöneten Hazar tudunu idi. 704 yılında Balgitzin ile birlikte Justinianus'u öldürmesi için Busir Kağan tarafından görevlendirildi. Ancak Justinianus'un Hazar karısı Theodora kocasını önceden uyardı ve Justinianus'un deniz yoluyla kaçmasını sağladı. Hem Papatzys hem de Balgitzin'i öldürüldü.

## Kaynakça
Khorata zhui

***Khorata zhui***, *[[Khorata]]* cinsine bağlı bir örümcek türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Pesah (general)

**Pesah** veya **Pesakh** (İbranice: פסח‎ *PSH*), Schechter Mektubu'nda adı geçen Hazar Yahudi general.

Pesah, Kerç Boğazı çevresindeki bölgenin askeri komutanıydı ve Rus prensi *HLGW'nin* (büyük ihtimalle Oleg) ordularını mağlup etti.

Golb ve Pritsak, *PSḤ* teriminin "Beg" veya "Ebe-şad" olarak okunması gerektiğini savunmaktadır.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Kevin Alan Brook . *Hazarya Yahudileri.* 3. baskı. Rowman ve Littlefield Publishers, Inc, 2018.ISBN&nbsp;
* Golb, Norman ve Omeljan Pritsak. *Onuncu Yüzyılın Hazar İbrani Belgeleri.* Ithaca: Cornell Üniv. Basın, 1982
* Zuckerman, Konstantin. "Hazar'ın Yahudiliğe Geçiş Tarihi ve Rus Kralları Oleg ve İgor'un Kronolojisi Üzerine." *Revue des Etudes Bizans* 53 (1995): 237–270
Serah (Hazar)

**Serah** veya **Serach** () Schechter Mektubu'na göre, Hazar hükümdarı Bulan'ın karısıdır. Bir Yahudi olan Serah, kocasını ve diğer Hazarları Yahudiliğe geçmeye ve Hazarya'nın resmi dini olarak kabul etmeye teşvik etmiştir. Hazar Yazışmalarında veya Kuzari'de Serah'tan bahsedilmemektedir.

Bazı akademisyenler, Hazarların Yahudiliğe geçmesinin, Kırım ve Kafkasya'daki mevcut Yahudi topluluklarıyla, muhtemelen Kırımçaklar veya Dağ Yahudileri ile olan temasın bir sonucu olduğunu öne sürüyorlar.

## Kaynaklar
* Kevin Alan Brook. *Khazaria Yahudileri, Üçüncü Baskı* . Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers, 2018
* Norman Golb ve Omeljan Pritsak. *Onuncu Yüzyılın Hazar İbranice Belgeleri* . Ithaca, NY: Cornell University Press, 1982
Sfengus

**Sfengus** veya **Sphengos**, İoannis Skilicis'e göre I. Vladimir'in kardeşiydi. Sfengus, Hazarların metinlerde adı geçen son kağanı Georgius Tzul'u tahttan indirmek için yapılan Bizans-Kiev ortak seferinin lideriydi.

## Kaynaklar
* Franklin, Simon and Jonathan Shepard. *The Emergence of Rus 750-1200*. Longman, 1996
Graz 99ers

**Moser Medical Graz 99ers**, ICE Hockey League'de oynayan bir Avusturya erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 1999 yılında kurulmuş olup Graz merkezlidir ve ana maçlarını Eisstadion Liebenau'da oynamaktadır.

## Dış bağlantılar

*
Ulusal Hükûmet (Birleşik Krallık)

Birleşik Krallık siyasetinde **Ulusal Hükûmet**, büyük siyasi partilerin bir kısmının veya tamamının koalisyonudur. Tarihsel anlamda, öncelikle 1931'den 1940'a kadar görevde olan Ramsay MacDonald, Stanley Baldwin ve Neville Chamberlain hükûmetlerini ifade eder.

"Ulusal Hükümet" terimi, kendisini daha önceki Koalisyonların olumsuz çağrışımlarından ayırmak için seçilmiştir. Churchill'in 1945 tarihli kısa İşçi Hükûmeti de kendisini Ulusal Hükûmet olarak adlandırdı ve parti yapısı açısından 1931-1940 hükûmetlerine çok benziyordu.

Birinci Dünya Savaşı'nda H. H Asquith ve David Lloyd George'un ve İkinci Dünya Savaşı'nda Winston Churchill'in tüm partilerden oluşan koalisyonlarına o zamanlar bazen *Ulusal Hükümetler* deniyordu, ancak artık daha yaygın olarak *Koalisyon Hükümetleri* olarak adlandırılıyorlar. Mayıs 1915'te katıldığı koalisyon hükûmetinden 1922'de çekilerek rahat çoğunlukla iktidara gelen Muhafazakâr Parti, iki dünya savaşı arasındaki dönemde 1924 ve 1929-1931 yılları dışında iktidarda kaldı. II. Dünya Savaşı sırasında Winston Churchill'in savaş kabinesinde çoğunluğu Muhafazakârlar oluşturdu. Ama parti 1945 genel seçimlerinde, uzun süredir ülkenin ikinci büyük partisi durumundaki İşçi Partisi karşısında ağır bir yenilgiye uğradı. 1940'ların sonunda ise toparlanarak 1951'de yeniden iktidara geldi. 1955 ve 1959 seçimlerinde artan çoğunluk elde etti. 1964'ten sonra iktidar İşçi Partisi'yle Muhafazakârlar arasında el değiştirdi. 1975'te Margaret Thatcher sağ kanadın desteğiyle partinin liderliğine seçildi. Böylece büyük İngiliz partilerinin birinde ilk kez bir kadın parti önderliğini üstlendi. Thatcher daha sonra Mayıs 1979 seçimlerini de kazanarak Avrupa'nın seçimle gelen ilk kadın başbakanı oldu.

## Kaynakça
Chojnice Muharebesi (1454)

**Chojnice Muharebesi** (veya **Konitz Muharebesi**), 18 Eylül 1454'te, On Üç Yıl Savaşları sırasında Polonya ile Töton Şövalyeleri arasında Chojnice kasabası yakınlarında meydana gelen ve Töton Şövalyeleri tarafından kazanılan çatışmadır.

## Arka plan
Töton ordusunun Bernhart von Zinnenberg komutasında yaklaşık 9.000 süvari ve 6.000 piyadesi vardı. Polonya ordusunda 16.000 süvari, birkaç bin hizmetçi (savaşlarda kullanılabilen ve genellikle kullanılan), birkaç yüz piyade, ayrıca Gdańsk'tan 500 paralı asker ve kasabalı ve Prusya Konfederasyonu tarafından kiralanan 2.000 paralı asker vardı; şansölye Jan Koniecpolski ve Peter von Szczekociny tavsiyesi üzerine hepsi Kral IV. Kazimierz Jagiellon'in komutası altındaydı.

Polonyalı komutanlar, topçu ya da piyadeyi dikkate almadan, muharebenin Polonya ağır süvarileri tarafından kazanılacağına güveniyorlardı. Rakiplerinin geleneksel stratejilerini değiştirebileceklerini ya da Chojnice'de kuşatılan Töton askerlerinin yalnızca seyirci kalmayacaklarını düşünmemişlerdi. Bernard von Zinnenberg yine de tamamen farklı türde bir savaş planlamıştı.

## Muharebe
Başlangıçta her şey, Polonyalılar ve Töton Şövalyeleri arasındaki diğer birçok savaşta olduğu gibi beklendiği gibi gitti. Polonyalı süvariler hücum ederek Töton hatlarını kırdı, Sagan Dükü Rudolf'u öldürdü ve hatta Bernhart von Zinnenberg'i ele geçirdi. Töton süvarileri Polonya hatlarını aşıp Chojnice'ye kaçmaya çalıştı; ancak Cermen Wagenburg'da gruplanan piyadeler geleneği bozdu ve atlı birliklere karşı çok iyi bir savunma sağladı.

Daha sonra Polonya ordusunun arkasındaki Chojnice'den gelen ani bir saldırı paniğe neden oldu. Bernhart von Zinnenberg kurtulmayı başardı ve takibi organize etti; Peter von Szczekociny da dahil olmak üzere yüzlerce Polonyalı bozgun sırasında öldürüldü veya yakındaki bataklıkta boğuldu. Polonya Kralı büyük bir kişisel cesaretle savaşmaya devam etti ve şövalyeleri onu savaş alanını terk etmeye zorlamak zorunda kaldı.

## Sonrası
Polonya'nın yenilgisi tamamlandı. Savaş alanında 3.000 ceset kaldı ve üç ana komutan Mikolaj Szarlejski, Łukasz Górka ve Postupice'li Vojtěch Kostka da dahil olmak üzere 300 şövalye Töton Şövalyeleri tarafından ele geçirildi. Töton Şövalyeleri yalnızca 100 civarında adam kaybetti. Ancak Bernhart von Zinnenberg, şövalye sözü verdiğinden beri resmi olarak Polonyalı bir mahkûmdu.

## Kaynakça
United States Cellular

**United States Cellular** (ticari olarak **uscellular** ve önceki adıyla **U.S. Cellular** olarak bilinir), bir Amerikan mobil ağ operatörüdür. Şirket, %84 hisseye sahip olan Telephone and Data Systems şirketinin bir yan kuruluşudur. 1983 yılında kurulan şirketin merkezi Chicago, Illinois'te bulunmaktadır. U.S. Cellular, 2023'ün 2. çeyreği itibarıyla 21 eyalette 426 pazarda 4,656,000 aboneye sahip olarak ABD'deki en büyük 5. kablosuz operatördür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yunost-Minsk

**HK Yunost-Minsk** (; ), Ekstraliha'da oynayan bir Belarus erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 1991 yılında kurulmuş olup Minsk merkezlidir ve ana maçlarını Çijovka-Arena'da oynamaktadır.

Yunost-Minsk, 10 şampiyonluk ile Ekstraliha'da en çok şampiyon olan takımdır. 2012-13 sezonunda Tüm Rusya Hokey Ligi'nde oynadı. 2012 yılından bu yana Dinamo Minsk'in yan takımıdır.

## Dış bağlantılar

*
İshak Sangari

**İshak Sangari** veya **Yitzhak ha-Sangari**, Orta Çağ Yahudi kaynaklarında Hazar devletini Yahudiliğe geçirdiği iddia edilen hahamdır. Douglas Dunlop'un söylediğine göre; İshak Sangari, 13. yüzyıldan öncesine kadar pek bilinmiyordu, ta ki Nahmanides ondan bahsedene kadar.

*Sefer ha-Emunot* ("İnançlar Kitabı"; 15. yüzyılın başları) kitabında, Haham  şunları yazdı:Birkaç kitaptan da bilineceği üzere; benden daha önce, Turgema'daki (Türk ülkesi) Hazar kralının arkadaşı olan ve ona din değiştirten Haham *Yitzhak ha-Sangeri* vardı. Bu bilgenin Tevrat, Kabala ve diğer alanlardaki bilgeliğini gösteren [rabbinik] cevapları ve değerli ve bilge sözleri Arapça [farklı kitaplarda] bulunmaktadır. İspanya'nın şairi bilge Haham Yehuda Halevi bunları bulup kitabına koydu ve kitap bizim dilimize (İbranice) çevrildi...Orta Çağ kaynaklarına inanılacak olursa Yitzhak, Orta Çağ'ın ünlü bir hahamıydı. Bilgili bir adamdı, Arapçanın yanı sıra İbranice ve Aramiceyi de biliyordu. Ancak Yitzhak'ın tarihsel gerçekliğini tespit etmek zordur. Akademisyenler, onun ne zaman yaşadığını, hatta yaşayıp yaşamadığını henüz kesin olarak belirleyememiştir. Hazar Yazışmalarında veya Schechter Mektubu'nda, Hazar ülkesinde yaptığı işlere dair herhangi bir ayrıntı verilmemiştir. Bazı İbranice eserlerde *Yitzhak el-Mangari* olarak anılır.

## Kaynaklar

* Douglas M. Dunlop, *The History of the Jewish Khazars,* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1954.
* Norman Golb ve Omeljan Pritsak, *Khazarian Hebrew Documents of the Tenth Century.* Ithaca: Cornell Üniv. Basın, 1982.
II. Ahmed Togan Han

**Ahmed bin Harun Han Karahani**, Karahanlı devletinin hükümdarı. 1024 yılında kuzeni Mansur Arslan Han'ın ölümünden sonra iktidara geldi.
I. Ahmed Togan Han

**Ahmed bin Ali Han Karahani**, Karahanlı devletinin hanı. 999 yılında kardeşi Nasr bin Ali Han'ın ölümünden sonra iktidara geldi. Abbasi halifesi tarafından hakimiyeti tanınan ilk Karahanlı hanıdır.
Süleyman Arslan Han

**Süleyman bin Yusuf Han Karahani**, Doğu Karahanlı devletinin hanı. 1032 yılında babası Yusuf Kadir Han'ın ölümünden sonra iktidara geldi.
Kara Muhammed Türemiş

**Kara Muhammed Türemiş** (Azerice: Qara Məhəmməd قارا محمد) Karakoyunlu beyi ve Kara Yusuf'un babasıydı.

Muhammed, Bayram Hoca'nın yeğeni ve onun ana destekçilerinden biriydi. Celayir sultanı Uveys'e hizmet etti ve Bağdat valisinin isyanını bastırarak amcası Murad'ı Bağdat valisi olarak atadı. Ancak kısa süre sonra ilişkileri kötüleşti.

Uveys, 1364 yılında Bağdat'ı Murad'ın elinden alarak Bayram ve Kara Muhammed'in ordularıyla savaşmak üzere Muş'a ilerledi. Bayram ve Muhammed birlikte Musul, Erciş, Silvan ve Van'ı fethettiler. Yeni Celayir sultanı Hüseyin, Muhammed'e karşı harekete geçerek Erciş'e saldırdı. Bayram Hoca'nın yardımına rağmen Karakoyunlular ağır kayıplar verdi ve esir alındı. Hüseyin de kısa süre sonra  Ahmed Celayir tarafından tahttan indirildi.

Ahmed'in diğer kardeşleri Şeyh Ali ve Pir Ali Barik ona karşı çıktı. Ahmed, konumunu güvence altına almak için Kara Muhammed'in yardımını istedi. Şeyh Ali, Eylül 1382'de Kara Yusuf'a karşı giriştiği savaşta öldü. Pir Ali de 1383'te öldürüldü.

1383'te Ahmed, prensesini Kara Muhammed'le evlendirdi ve kendisi de Kara Muhammed'in bir kızıyla evlendi. Bir süre sonra Ahmed, Muhammed'e ordusuyla birlikte Bağdat'a göç etmesini emretti, bu sırada Muhammed Azerbaycan'a gitti ve daha sonra Gürcistan'a sefer düzenledi. Celayirliler bu fırsatı Azerbaycan'da kalan Karakoyunluları katletmek için kullandılar. Bunun ardından Kara Muhammed Erciş'e çekilmek zorunda kaldı.

1384'te Mardin'i işgal etti ve Artuklu hükümdarı Mecdüddin İsa el-Zahir'in (1376-1407) teslimiyetini aldı.

Kara Muhammed, Timur'un seferleriyle dört kez karşılaştı ve onlardan başarıyla kurtuldu. Timur emiri Lala Hoca, Kara Yusuf tarafından öldürüldü.

1389'da Akkoyunlu ve Eretna'ya karşı Erzincan Beyliğine de yardım etti. Ancak Nisan 1389'da isyan eden emir Pir Hasan tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Gökhüyük arkeolojik alanı

**Gökhüyük arkeoloji alanı (Gökhöyük arkeoloji alanı)**, Konya'nın 100&nbsp;km güneyinde, Seydişehir ilçesindeki arkeolojik kazı alanı. Gökhüyük, bu alanın üzerinde kuruludur.

Beş hektar büyüklüğündeki alan, 1950'lilerde James Mellaart tarafından yapılan araştırmalarda tespit edilmiştir. Uzun yıllar çalışmanın yapılmadığı alanda, 2002 yılında, Beyşehir Gölü sularını Suğla Gölü ve Apa Barajı'na akıtmak amacıyla DSİ tarafından yapılan kanal inşaatı sırasında tarihi kalıntıların ortaya çıkması üzerine Konya kültür müdürlüğü tarafından 4 yıllık yüzey araştırması başlatılmıştır. Kazılarda neolitik döneme ait yemek kapları, süzgeçler, değirmen taşları ve ölü hediyeleri bulunmuştur. Buluntular Çatalhöyük'teki buluntularla benzerlik göstermektedir. Konya Müzesi'nde sergilenmektedir. 2002-2006 yıllarındaki yüzey araştırmasının devamında, 2023'ten itibaren alanda arkeolojik kazı çalışmaları başlamıştır.

Bu alanda 4 arkeolojik tabaka saptanmıştır: Klasik, Cilali Taş (Neolitik), Bakır Çağ, Demir Çağ, Yakın Çağ.

Gökhüyük arkeolojik alanının en önemli özelliklerinden biri, Anadolu'da neolitik döneme ait etrafı surla çevrili olan az sayıdaki yerleşim yerlerinden biri olmasıdır. İç Anadolu Bölgesi'nde etrafı surla çevrili tek höyüktür.

Yerleşim yerindeki evler, iki katlıdır ve kerpiçten yapılmıştır. İki veya üç odalıdır. İçlerinde ocaklar olduğu ve bu ocakların evlerin hep kuzey yönünde bulunduğu, ayrıca evlerin odalarını  birbirine bağlayan geçişler olduğu tespit edilmiştir.

Gökhöyük'teki buluntular, Tunç Çağı'nda önemli bir ticaret ve zanaat merkezi olduğunu, ayrıcan halk, tarım faaliyetleri, çanak çömlek üretimi ve metal işçiliği ile uğraşıldığını göstermektedir.

## Kaynakça
Niran Elçi

**Niran Elçi** (d. 1971, Rize), Türk çevirmen ve yazar. Özellike fantastik edebiyat alanından birçok eseri Türkçeye çevirmesiyle tanınmaktadır.

İstanbul'da ortaokul ve lise eğitimini tamamladı. 1992 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Bir süre özel sektörde yönetici pozisyonunda çalıştı. Çevirmenliğe 2001 yılında İngilizceden Türkçeye eserler çevirerek başladı. J. R. R. Tolkien, Neil Gaiman, Terry Pratchett, John Wyndham, Doris Lessing, George Saunders, Michael Brooks, Robert Jordan ve Bram Stoker da dahil olmak üzere birçok yazarın eserini Türkçeye çevirdi. Fantastik edebiyata ek olarak çocuk edebiyatında *Karaböcü* adlı 4 kitaplık seriyi, *Cemile Civciv*i ve *Gözde Bitir* isimli kitapları yazdı. Çocuklar için yazdığı eserlerinde farklılık, zorbalıkla başa çıkma, sorumluluk üstlenme gibi konuları işledi.

Evli olan Elçi, iki çocuk annesidir.

## Kaynakça