Ichiyō Higuchi

**Natsuko Higuchi** (Japonca: 樋口 夏子, 2 Mayıs 1872 - 23 Kasım 1896) ya da mahlasıyla **Higuchi Ichiyō** (樋口 一葉), Meiji Dönemindeki Japon bir yazardı. Kısa öyküler ve şiir konusunda uzmanlaşmış, Japonya'nın ilk kadın profesyonel modern edebiyat yazarıydı ve aynı zamanda bir günlük yazarıydı. 5000 Japon yeni banknotunda portresi bulunmaktadır.

## Biyografisi

### İlk yılları
Higuchi, 2 Mayıs 1872'de Tokyo'da bir samuray olan Noriyoshi Higuchi ve Ayame "Taki" Furuya'nın dördüncü çocuğu ve ikinci kızı olarak dünyaya geldi. Resmî belgelerde adı Natsuko Higuchi olarak geçse de, kendisinden sıklıkla **Natsu Higuchi** (樋口 奈津, *Higuchi Natsu*) olarak söz ediyordu. Ailesi, yakınlardaki Yamanashi Prefektörlüğündeki bir köylü topluluğundandı. Ancak babası 1867'de samuray statüsünü almayı başarmıştı. Meiji Restorasyonu ile samuray kastı kaldırılmadan önce bu pozisyonda yalnızca kısa bir süreliğine keyif almış olmasına rağmen, bir samuray ailesinde büyümek onun için geliştirici bir deneyimdi.

1886'da Utako Nakajima'nın işlettiği özel bir okul olan Haginoya'da waka şiiri okumaya başladı. Orada şiir ve Japon edebiyatı üzerine dersler aldı. Bu okulda öğretilen şiir, Heian Döneminin muhafazakar saray şairlerinin şiiriydi. Büyük çoğunluğu üst sınıftan gelen diğer öğrenciler arasında kendini aşağılık ve itici hissediyordu.

Yazma tutkusu, ilk kez 1891 yılında ciddi bir şekilde günlük tutmaya başladığında ortaya çıktı. Sosyal aşağılık duygusu, çekingenliği ve ailesinin giderek artan yoksulluğu nedeniyle günlüğü, onun kendini gösterebileceği yerdi. Günlükleri aynı zamanda nesnelliğini öne çıkarabildiği bir yerdi ve edebi sanat hakkındaki görüşlerinin yanı sıra başkalarının onun çalışmaları hakkındaki görüşlerini de içeriyordu.

### Yazar olma çabaları
1889'da, en büyük erkek kardeşinin ölümünden iki yıl sonra babası öldü. Babasının başarısız bir iş girişimi sonrasında mali durumu sıkıntılıydı. Nişanlısı Saburō Shibuya (daha sonra savcı, yargıç ve Akita Preferktörlük valisi oldu) kısa süre sonra nişanını bozdu. Öğretmeninin teklifi üzerine çırak olarak Haginoya'ya taşındı, ancak aşırı miktarda ev işi olarak gördüğü işlerden memnun olmadığı için birkaç ay sonra ayrıldı. Annesi ve küçük kız kardeşi Kuniko ile birlikte kadınların dikiş ve çamaşır işleriyle gelir elde ettiği Hongō bölgesine taşındı. Sınıf arkadaşı Kaho Miyake'nin *Yabu no uguisu* (Türkçe: "Korudaki Çalı ötleğeni", 1888) adlı bir roman yazdığını ve bol miktarda telif hakkı aldığını gören Higuchi, ailesini geçindirmek için romancı olmaya karar verdi.

Kurgu yazmaya yönelik ilk çabaları kısa öykü biçimindeydi. 1891'de, editörlerle bağlantı kurmasına yardımcı olacağını düşündüğü, gelecekteki danışmanı Tōsui Nakarai ile tanıştı. 31 yaşında, çapkın olarak üne sahip olduğunu bilmediğinden ona aşık oldu. Genel halkı memnun etmeyi amaçlayan popüler edebiyat yazdığını ve hiçbir şekilde ciddi edebiyatla ilişkilendirilmeyi istemediğini bilmiyordu. Akıl hocası sevgisine karşılık vermedi ve ona küçük bir kız kardeş gibi davrandı. Bu başarısız ilişki Higuchi'nin kurgusunda tekrarlanan bir tema haline gelecekti.

Mart 1892'de *Musashino* dergisinin ilk sayısında Higuchi Ichiyō takma adıyla yayınlanan *Yamizakura* (Alacakaranlıkta Çiçekler) öyküsüyle edebiyata ilk adımını attı. Bu ilk döneme (1892-1894) ait öyküler, Heian şiirinin aşırı etkisinden muzdaripti. Higuchi, klasik edebiyat eğitimini sergileme zorunluluğu hissetti. Ancak konular zayıftı, karakter gelişimi çok azdı ve özellikle günlüğüne aynı anda yazdıklarıyla karşılaştırıldığında aşırı duygusallıkla doluydu. Bunun üzerine tarzı hızla gelişti. Kendine özgü temalarından birkaçı ortaya çıkardı: anne babasını kaybetmiş yalnız, güzel, genç bir kadın, onu terk eden (ve arka planda kalan) yakışıklı bir adam ve yalnız ve çaresiz bir paçavra arasındaki üçgen ilişki. Higuchi'nin tekrarladığı bir diğer tema da Meiji orta sınıfının hırsı ve zulmüydü.

*Umoregi* ("Belirsizlikte") hikâyesi Higuchi'nin profesyonel bir yazar olacağının sinyalini veriyordu. *Umoregi*, Kasım ve Aralık 1892'de, saygın bir dergi olan *Miyako no hana*'da yazmaya başladıktan yalnızca dokuz ay sonra yayımlandı. Çalışmaları fark edildi ve gelecek vadeden yeni bir yazar olarak tanındı.

### Son yılları

1893'te Higuchi, annesi ve kız kardeşi orta sınıf evlerini terk edip fakir bir mahalleye taşındılar ve orada başarısız olacak bir kırtasiye dükkanı açtılar. Yeni evleri Tokyo'nun kırmızı ışık bölgesi Yoshiwara'ya beş dakikalık yürüme mesafesindeydi. Bu mahallede yaşama deneyimi, daha sonraki öykülerinden birçoğuna, özellikle de *[[Takekurabe]]*'ye (Türkçe: Kıyaslanmak) ilham kaynağı olacaktı.

Olgunluk dönemine (1894-1896) ait hikâyeler, yalnızca kırmızı ışık bölgesi yakınında yaşama deneyimi ve kadınların durumuyla ilgili daha fazla endişe ile değil, aynı zamanda 17. yüzyıldaki bir yazar olan Ihara Saikaku'nun etkisiyle de damgasını vurdu. Higuchi'nin farklılığı, büyük ölçüde aşağılık karakterleri değerli edebi konular olarak kabul etmesinden kaynaklanıyordu. Eserlerine eklediği şey, acıya ve duyarlılığa dair özel bir farkındalıktı.

Son öyküleriyle ünü Tokyo edebiyat camiasına yayıldı. Geleneksel tarzı nedeniyle övgüyle karşılandı ve geçmişi çağrıştırmasının bir yansıması olarak "eski Meiji'nin son kadını" olarak anıldı. Mütevazı evinde, kendisinden iş birliği isteyen diğer yazarlar, şairlik öğrencileri, hayranlar, eleştirmenler ve editörler tarafından ziyaret edildi. Sürekli kesintiler ve sık sık baş ağrıları nedeniyle yazmayı bıraktı. Babası ve en büyük erkek kardeşinin kendisinden önce olduğu gibi o da vereme yakalandı. 23 Kasım 1896'da 24 yaşındayken öldü. Tokyo, Suginami'deki Tsukiji Hongan-ji Wadabori Mezarlığı'na gömüldü.

## Seçili eserleri
Higuchi öldüğünde arkasında 21 kısa öykü, yaklaşık 4.000 şiir (bunların düzyazısından daha düşük kalitede olduğu kabul edilir), çok sayıda makale ve çok ciltli bir günlük bıraktı. Yıl, ilk yayın tarihini ifade eder.

* 1892: *Yamizakura* (闇桜, *Alacakaranlıkta Çiçekler*)
* 1892: *Wakarejimo* (別れ霜, *Elveda Ayaz*)
* 1892: *Tamadasuki* (玉襷, *Taşlı Kol Bandı*)
* 1892: *Samidare* (五月雨, *Erken Yaz Yağmuru* veya *Mayıs Yağmuru*)
* 1892: *Kyōzukue* (経づくえ, *Sutra Yazımı*)
* 1892: *Umoregi* (うもれ木, *Belirsizlikte*)
* 1893: *Akatsuki zukuyo* (暁月夜, *Şafak Mehtaplı Gece*)
* 1893: *Yuki no hi* (雪の日, *Karlı Bir Gün*)
* 1893: *Koto no ne* (琴の音, *Koto'nun Sesi*)
* 1894: *Hanagomori* (花ごもり, *İlkbaharda Bulutlar*)
* 1894: *Yamiyo* (やみ夜, *Karanlık Bir Gecede Karşılaşmalar*)
* 1894: *Ōtsugomori* (大つごもり, *Yılın Son Gününde*)
* 1895: *[[Takekurabe]]* (たけくらべ, *Kıyaslanmak,* *Büyümek veya Çocuk Oyunu*)
* 1895: *Noki moru tsuki* (軒もる月, *Saçak Ayı*)
* 1895: *Yuku kumo* (ゆく雲, *Geçen Bulutlar*)
* 1895: *Utsusemi* (うつせみ, *Geçici*)
* 1895: *Nigorie* (にごりえ, *Sorunlu Sular,* *Çamurlu Sular* veya *Oluklarda*)
* 1895: *Jūsan'ya* (十三夜, *On Üçüncü Gece*)
* 1896: *Kono ko* (この子, *Bu çocuk*)
* 1896: *Wakaremichi* (わかれ道, *Yolların Ayrılması*)
* 1896: *Ware kara* (われから, *Benden*)

## Hatırası

Higuchi'nin portresi, 2004 sonbaharı itibarıyla 5000 Japon yeni banknotunda yer almaktadır. Bu da 1881'de İmparatoriçe Jingū ve 2000'de Murasaki Shikibu'dan sonra bir Japon banknotundaki üçüncü kadın olmasına neden oldu.

*Ōtsugomori*, *Nigorie*, *Jūsan'ya* ve *Takekurabe* adlı öyküleri defalarca *[[An Inlet of Muddy Water]]* (1953) gibi film ve televizyon dizilerine uyarlandı.

Higuchi'nin hayatına dayanan bir film olan *Higuchi Ichiyō*, 1939'da Isuzu Yamada'nın başrol oynadığı ve Kyotaro Namiki'nin yönettiği bir film olarak gösterime girdi. Higuchi aynı zamanda Hisashi Inoue'nin *Zutsuu katakori Higuchi Ichiyō* adlı tiyatro oyununun da baş kahramanıydı ve ilk kez 1984'te sahnelendi.

## Kaynakça

### Bibliyografya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*