Hutsullar

**Hutsullar** (Hutsul/; ; ) batı Ukrayna ve kuzey Romanya’nın (yani Bukovina ve Maramureș’in bazı kısımları) yayıldığı bir Doğu Slav etnik gruptur.

Ukrayna’da, genellikle resmi ve idari olarak Ukraynalılar’ın bir alt grubu olarak tanımlanmışlardır, ve Ukraynalı akademisyenler arasında, büyük ölçüde daha geniş bir Ukrayna etnik grubunu oluşturdukları kabul edilir. Ancak, bazı akademisyenlerin ve bazı Hutsulların gözünde, ya kendi uluslarıdırlar ya da yakın akraba etnik gruplar olan Boykolar ve Lemkolar ile birlikte Rusin ulusunun bir parçasıdırlar.

## Etimoloji
*Hutsul* adının kökeni belirsizdir. En yaygın türetmeler, Romence "haydut" kelimesinden (bkz. Rom. *hoț* "hırsız", *hoțul* "hırsız") ve Slavca *kochul* (Ukr. *kochovyk* "göçebe") kelimesinden gelir; bu, yarı-göçebe çoban yaşam tarzına veya Moğol istilasından sonra dağlara kaçan sakinlere bir referanstır. Diğer önerilen türetmeler arasında Türk Utsian veya Uz kabilesinden ve hatta Moravya Büyük Dükü Hetsyla'nın adından türemesi gibi görüşler de bulunmaktadır. Adın ilk olarak 1816'da kaydedilmiş olması, onun yeni bir kökeni olduğu ve bir egsonim olarak, komşu gruplar tarafından kullanıldığı, ancak bazı Hutsullar tarafından benimsendiği düşünülmektedir. Hutsulların yaşadığı bölgeye Hutsulshchyna denir. Adları ayrıca Hutsul Alpleri, Hutsul Beskyd, Hutsulshchyna Milli Parkı, ve Hutsulşçına ve Pokuttiya Ulusal Halk Sanatı Müzesi gibi yerlerin adlarında da geçmektedir.

## Tarihçe ve Kökenler

Hutsullar, Boykoların güneydoğusunda kalan bölgelerden Karpat Dağları'nın Romanya kesiminin kuzeyine kadar olan alanlarda yaşarlar. Hutsulların kökeni hakkında çeşitli hipotezler öne sürülse de, tüm Rusinler gibi büyük olasılıkla çeşitli etnik kökenlerden oluşan bir geçmişe sahiptirler. Genel olarak bölgeyi eskiden iskan eden bir Slav kabilesi olan Beyaz Hırvatların torunları oldukları düşünülmektedir. Ayrıca Tivertsiler ve muhtemelen Uliçlerin torunları oldukları da iddia edilmektedir. Bu halklar, Peçeneklerin baskısıyla Güney Bug Nehri yakınlarındaki önceki yerleşim alanlarını terk etmek zorunda kalmışlardır.

Ayrıca, Transilvanya'dan göç eden Ulahlara dayandıkları da öne sürülmektedir. Bu nedenle, Rumen tarihçi Nicolae Iorga, "huțuli" veya "huțani" olarak bilinen Hutsulların aslında asimile olmuş Ulahlar / Rumenler olduğunu iddia etmiştir.

1930 Romanya nüfus sayımına göre, o dönemde Romanya sınırları içinde bulunan Kuzey Bukovina dahil olmak üzere, ülkede 12.456 Hutsul yaşamaktaydı. 1941 Romanya nüfus sayımına göre ise Kuzey Bukovina'daki nüfusun %51,2'sini Ukraynalılar oluştururken, Seletyn bölgesinde (plasa) yaşayan 6.767 kişinin tamamına yakını kendisini Hutsul olarak tanımlamıştır.

## Dil
Ukrayna'da Hutsul, Batı Ukraynaca'nın bir lehçesi olarak kabul edilir ve bazı Polonya ve Ukrayna etkileri taşır Pokuttia-Bukovina lehçesi ve Lemkolar ile Boykolar lehçeleriyle birlikte - ancak bu üçü de sıklıkla ya kendi dilleri olarak ya da Rusin lehçeleri olarak sınıflandırılır.
Batı Ukrayna bölgelerinin, yani İvano-Frankivsk ve Çernivtsi Oblastı ile Transkarpatya'nın Sovyetler Birliği tarafından ilhakından beri, zorunlu eğitim yalnızca standart edebi Ukraynaca ile yapılmaktadır. Son yıllarda geleneksel Hutsul lehçesini canlı tutmak için tabandan gelen çabalar olmuştur.

## Yaşam Tarzı ve Kültür

Geleneksel Hutsul kültürü genellikle kıyafetlerinin, heykellerinin, mimarisinin, ahşap işçiliğinin, metal işçiliğinin (özellikle Pirinçte), halı dokumacılığının (bkz. *[[lizhnyk]]*), çömlekçiliğin (bkz. Kosiv seramikleri) ve yumurta süsleme sanatının (*bkz. [[Paskalya yumurtası|pysanka]]*) renkli ve karmaşık el işçiliğiyle temsil edilir. Diğer Hutsul gelenekleriyle birlikte, şarkıları ve dansları da bu kültürü kutlar ve Hutsulların yaşadığı farklı ülkeler tarafından sıklıkla öne çıkarılır.

Ukrayna Hutsul kültürü, batı ve güneybatı Ukrayna'daki komşu kültürlere benzerlik gösterir, özellikle Lemkolar ve Boykolar. Bu gruplar, Polonya ve Slovakya'daki Gorallar gibi diğer Slav dağlı halklarla da benzerlikler paylaşır. Ayrıca Çekya'daki Moravya Valahları gibi bazı Vlah kültürleriyle ve Romanya'daki bazı kültürlerle de benzerlikler olduğu belirtilmiştir. Hutsulların çoğu Ukrayna Rum Katolik Kilisesi ve Ukrayna Rum Katolik Kilisesi'ne mensuptur.

Hutsul toplumu geleneksel olarak ormancılık ve tomrukçuluğa, ayrıca sığır ve koyun yetiştiriciliğine dayalıydı; Hutsullar, Hucul midillisi olarak bilinen at cinsini yaratmakla tanınır. Hutsulların en önemli özelliklerinden biri, günümüzde hala odun kesmek, baston olarak kullanmak, dövüşmek ve geleneksel törenler için kullanılan uzun saplı küçük bir balta olan Çoban baltası (bartka)'dır. Bunlar genellikle geleneksel ahşap oyma desenleriyle süslenir ve özellikle evlilik sırasında nesilden nesile aktarılır. Benzersiz müzik aletleri kullanırlar, bunlar arasında "trembita" *(trâmbiţa)*, bir tür alpenhorn ve çok çeşitli fife ya da *[[sopilka]]* bulunur; bunlar benzersiz halk melodileri ve ritimleri yaratmak için kullanılır. Ayrıca sıkça kullanılanlar arasında *[[duda]]* (gayda), *drymba* (Ağız kopuzu) ve *[[tsymbaly]]* (çekiçli dulcimer) yer alır.

Hutsullar, yazarlar İvan Franko, Lesya Ukrayinka, Mykhailo Kotsiubynsky, Vasyl Stefanyk, Marko Çeremşyna, Mihail Sadoveanu ve Stanisław Vincenz, ressamlar Kazimierz Sichulski ve Teodor Axentowicz—Hutsul hayatının portreleri ve ince sahneleriyle tanınır—ve Halyna Zubçenko gibi birçok sanatçıya ilham kaynağı olmuştur. Sergey Paracanov'un 1965 yapımı filmi *[[Unutulmuş Ataların Gölgeleri]]* (*Тіні забутих предків*), Mykhailo Kotsiubynsky'nin kitabına dayanarak geleneksel Hutsul hayatını tasvir eder. Besteci Ludmila Anatolievna Yaroşevskaya, Hutsul halk müziğine dayalı bir piyano eseri bestelemiştir (*Hutsul Temaları Üzerine Fantezi*).

Her yaz, Ukrayna'daki Sheshory köyü, üç gün süren uluslararası bir halk müziği ve sanat festivaline ev sahipliği yapar. Kolomyia, Ukrayna'da Hutsul ile ilgili iki müze bulunur: Pysanka müzesi ve Hutsul ve Pokuttia Halk Sanatı Müzesi. Geleneksel Hutsul sesleri ve hareketleri, 2004 Eurovision şarkı yarışması'nın Ukraynalı kazananı Ruslana Lyzhychko tarafından kullanılmıştır.

Romanya Hutsulları, Suceava ilindeki Moldova-Sulița köyünde bir Hutsul Festivali düzenler.
1996'daki Romanya Temsilciler Meclisi seçimlerinde, Hutsul Etnik Dernekleri Genel Birliği (Uniunea Generala a Asociatiilor Etniei Hutule) 646 oy almıştır (toplamın %0.01'i). 2000 yılındaki Romanya Temsilciler Meclisi seçimlerinde, Hutsul Etnik Dernekleri Genel Birliği (Uniunea Generala a Asociatiilor Etniei Hutule) 10,839,424 oydan 1225 oy almıştır (toplamın %0.01'i). Hutsulların temsilcilerine göre, 2002 nüfus sayımında, "Ukraynalılar kategorisine dahil edilmemek için kendilerini Romen olarak beyan etmeyi tercih ettiler".

## Önemli Kişiler

* Matei Vișniec, oyun yazarı
* Thomas Bell, yazar
* Marko Çeremşyna, yazar
* Oleksa Dovbush, opryshky hareketinin lideri
* Vasile Hutopilă, ressam
* Mikola Vorohta, ressam, Ukrayna'nın Onurlu Sanatçısı
* Volodymyr İvasyuk, besteci
* Elisabeta Lipă, çoklu dünya ve Olimpiyat kürek şampiyonu
* İvan Malkovych, yayıncı
* Mariya Yaremçuk, şarkıcı
* Nazariy Yaremçuk, şarkıcı

## Kaynakça