2029 Almanya federal seçimleri

Bir sonraki Almanya federal seçimi, 22. Federal Meclis üyelerini seçmek üzere 25 Mart 2029'da veya öncesinde yapılacak.

## Arkaplan

### 2025 federal seçimleri

Bir önceki federal seçim 23 Şubat 2025'te gerçekleştirilmiştir. 2021 seçimlerinden beri iktidar olan SPD üçüncü parti konumuna gerilemiş, CDU/CSU ise birinci parti konumuna yükselmiş ve iktidar olmuştur. Seçimden sonra Merz kabinesi kurulmuştur.

Elon Musk tarafından desteklenen AfD ise beşincilikten ikinciliğe yükselmiştir. Oyları ise iki katına çıkmıştır.

Seçimlerde CDU/CSU 208, AfD 152, SPD 120, Greens 85, Die Linke 64 ve SSW 1 sandalye kazanmıştır.

## Seçim sistemi

### Seçim tarihi
Temel Yasa ve Federal Seçim Yasası, düzenli federal seçimlerin bir Pazar günü veya ulusal bayramda ve yasama oturumunun başlamasından 46-48 ay sonra yapılmasını sağlar. 21. Federal Meclis 25 Mart 2025'te kuruldu. Buna göre, planlanan bir federal seçimin aşağıdaki tarihlerden birinde yapılacaktır:

* 28 Ocak 2029
* 4 Şubat 2029
* 11 Şubat 2029
* 18 Şubat 2029
* 25 Şubat 2029
* 4 Mart 2029
* 11 Mart 2029
* 18 Mart 2029
* 25 Mart 2029

Kesin tarih, zaman içinde Almanya cumhurbaşkanı tarafından belirlenecektir.

Federal seçimler, Almanya Cumhurbaşkanı Federal Meclis'i feshederse ve Temel Yasada açıklanan iki olası senaryo altında bir erken seçim planlıyorsa daha erken yapılabilir:

# Başarısız şansölye seçimi: Federal Meclis, ilk oylamadan sonraki 15. güne kadar üyelerinin salt çoğunluğuna sahip bir şansölye seçemezse, başkan ya son oylamada çok sayıda oy alan adayı şansölye olarak atamakta ya da Federal Meclis'i feshetmekte özgürdür. (Madde 63, Temel Kanunun 4. Bölümü).
# Şansölye tarafından kaybedilen güven önergesi: Şansölye, kendisine güven oylaması için Federal Meclis'e bir önerge sunma hakkına sahiptir. Bu önerge başarısız olursa, Şansölye'nin Cumhurbaşkanından Federal Meclis'i feshetmesini istemek de dahil olmak üzere çeşitli eylem seçenekleri vardır. Başkan bu talebi kabul etmekte veya reddetmekte serbesttir. (Temel Kanunun 68. Maddesi uyarınca).

### Seçim sistemi

Her seçmenin iki oyu vardır: bir seçim bölgesi oyu (ilk oy) ve bir parti listesi oyu (ikinci oy). Yalnızca ilk oylara dayanarak, 299 üye tek üyeli seçim bölgelerinde ilk oylamaya göre seçilir. Taraflar arasındaki sandalyelerin orantılı dağılımı, ikinci oylar esas alınarak hesaplanır. Bir partinin ikinci oyla kazandığı koltuklar, daha sonra, partinin tek tek eyaletlerde kaç ikinci oy aldığına bağlı olarak eyaletler arasında dahili olarak dağıtılır. Çoğu durumda, belirli bir eyalette bir partinin kazandığı seçim bölgesi sayısı, partinin o eyalette orantılı olarak hak kazandığı sandalye sayısına tam olarak karşılık gelmez. Bu iki farklı şekilde dengelenir:

* Bir parti, bir eyalette ikinci oylama sonucuna göre hakkından daha az seçim bölgesi kazanırsa, eyalet listesinden en yüksek sıradaki adaylar ek sandalyelere göre seçilir.
* Bir parti, bir eyalette ikinci oylarının hakkından daha fazla seçim bölgesi sandalyesi kazanırsa, ikinci oy kapsamı ilkesi geçerlidir. Bu, yalnızca en yüksek ilk yüzdeye sahip seçim bölgesi kazananlarının muhabir sayısının bir sandalye aldığı anlamına gelir. Bu durumda sandalye kazanamayan seçim bölgesi kazananlarına, bir üyenin yasama oturumu sırasında parlamentodan erken ayrılması durumunda ilgili eyalet listesindeki adaylara göre öncelik verilir.

Bununla birlikte, herhangi bir sandalyeye kazanabilmek için, bir partinin ya ilk oylarla üç tek üyeli seçim bölgesi kazanması gerekir ya da %5 barajını aşması gerekir. Ancak bu, bağımsız seçim bölgesi adayları için geçerli değildir. Bağımsız adaylar seçim bölgelerini kazanırlarsa her zaman Federal Meclis'e girerler, ki bu neredeyse hiç olmaz. Bu şekilde tahsis edilen koltuklar, görevler taraflar arasında dağıtıldığında 630 taban sayısından çıkarılır. Ek olarak, başarılı bir bağımsız seçim bölgesi adayı seçen seçmenlerin ikinci oyları, görev sayısı hesaplanırken dikkate alınmaz.

Tanınmış ulusal azınlıkları temsil eden partiler hem %5 barajından hem de temel görev maddesinden muaftır, ancak yine de eyalet düzeyinde üç bölge kazanmalıdır. Şimdiye kadar bu hükümden federal düzeyde yararlanmaya istekli ve muktedir olan tek parti, Danimarkalılar ve Frizyalıların azınlıklarını Schleswig-Holstein'da temsil eden ve 1949'da Batı Almanya'da sandalye kazanmayı başaran Güney Schleswig Seçmenler Derneği'dir.

## Siyasi partiler

Almanya'da tek partili hükümetler yaklaşık 2009'dan beri alışılmadık bir durumdur, son istisna Bavyera'da 2018'e kadar Birinci Söder kabinesi (CSU) idi ve 2022'den beri Saarland'da Rehlinger kabinesi (SPD). Almanya için Alternatif (AfD) diğer tüm büyük partiler tarafından aşırı sağ olarak kabul edilir, işbirliğini reddeden ve hatta AfD'nin yasadışı ilan edilmesini sağlamaya çalışan bir "güvenlik duvarı" politikasına katıldılar. Bu nedenle, şimdilik, federal ve eyalet düzeylerinde iki partili veya üç partili hükümet koalisyonları CDU/CSU ve SPD tarafından Yeşiller, Sol, FDP, BSW ve FW'den çeşitli derecelerde destekle oluşturulmaktadır.

## Anketler

Seçim anketlerine dair grafik aşağıda gösterilmektedir. Grafikte her partiye ait iki yatay çubuk bulunmaktadır. Altta bulunan açık renkli çubuk partinin son genel seçimde aldığı oy oranını, üstte bulunan koyu renkli çubuksa son 7 günlük anket ortalamasını gösterir. Grafikteki eğriler, yerel regresyon (LOESS) yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur.

## Kaynakça