Suriye İç Savaşı kronolojisi (7 Mart 2020-26 Kasım 2024)

**[[Suriye İç Savaşı]]**'nın Bahar Kalkanı Harekâtı bitiminde başlayan ateşkesten Saldırganlığı Caydırma Harekâtına kadar olan safhasıdır.

2020 Mart ayındaki İdlib ateşkesini takip eden 4,5 yıl boyunca Baas rejimi ile muhalif gruplar arasındaki çatışmada silahlı çatışmalar azaldı, cephe hatları büyük ölçüde sakinleşti ve kayda değer bir toprak hâkimiyeti değişimi yaşanmadı. Ancak başta Kuzeybatı Suriye olmak üzere zaman zaman alevlenmeler yaşanabiliyordu.
## İdlib ateşkesi sonrası sönümlenme (Mart 2020-Aralık 2022)
9 Temmuz'da Rusya ve Çin, Türkiye'den Suriye'ye yardım erişimini kesmek için BM Güvenlik Konseyi'ne yaptıkları ikinci başvuruda başarısız oldular ve konsey şimdi 10 Temmuz'da sona erecek olan sınır ötesi yardım teslimatları için onayın uzatılması yönünde son bir girişimde bulunacak.

6 Ekim'de Suriye'nin Halep Vilayeti'ne bağlı El-Bab'da bir kamyon bombalamasında en az 18 kişi öldü, 40 kişi yaralandı.

12 Ekim'de Suriye rejim güçleri, Ulusal Savunma Kuvvetleri ile işbirliği yaparak, Deyr ez-Zor'un doğusundaki el-Verd petrol sahasına saldırdı ve bölgeden kaçan 47. İran Tümeni'ne bağlı İranlı milislerden bölgeyi ele geçirdi.

22 Ekim'de ABD öncülüğündeki koalisyonun insansız hava araçları, İdlib'in Selkin bölgesindeki Cakara köyünde eski bir IŞİD komutanının düzenlediği ve Hurras ed-Din üyelerinin de katıldığı bir toplantıyı hedef alarak, aralarında aralarında El Kaide'nin yedi üst düzey liderinin de bulunduğu 17 savaşçının ve 6 sivilinde bulunduğu en az 23 kişiyi öldürdü.

26 Ekim'de Rus savaş uçakları, İdlib Valiliği'ndeki Kefr Teharim yakınlarındaki Türk destekli muhalif grup Feylak üş-Şam'ın eğitim kampını hedef aldı. Saldırıda 78 savaşçı öldü, 90'dan fazla kişi yaralandı. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi Başkanı, saldırıyı ateşkesin başlangıcından bu yana en ağır saldırı olarak nitelendirdi.

11 Aralık'ta Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW), BM Güvenlik Konseyi'ne Suriye'nin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni uygulamasının "doğru ve eksiksiz" olarak değerlendirilemeyeceğini bildirdi.

29 Ocak'ta Suriye rejimi, İç Savaşı çözmek için anayasa görüşmelerinin bir parçası olarak Birleşmiş Milletler'in önerilerini reddetti.

24 Şubat'ta Eski bir Suriye istihbarat ajanı olan İyad el-Garib, insanlığa karşı suçlara karışması nedeniyle bir Alman mahkemesi tarafından suçlu bulundu. El-Garib, dört yıl altı ay hapis cezasına çarptırıldı.

25 Şubat'ta ABD ordusu doğu Suriye'de İran destekli milis grupları tarafından kullanılan tesislere bir saldırı başlattığını açıkladı. Pentagon'a göre saldırılar, Şubat ayının başlarında Irak'ta gerçekleştirilen ve bir sivil müteahhidin ölümüne yol açan roket saldırısına yanıt olarak gerçekleştirildi.

19 Nisan 2021'de Rusya Suriye Uzlaşma Merkezi'ne göre, 19 Nisan 2021'de Rus savaş uçakları, Suriye'nin merkezindeki Palmira kenti yakınlarındaki militan tesislerine ve silahlarına hava saldırıları düzenledi. Rusya Savunma Bakanlığı, operasyonda yaklaşık 200 savaşçısın yanı sıra 24 silahlı araç ve 500 kilogram mühimmat ve patlayıcının imha edildiğini iddia etti. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) hava saldırılarını doğruladı ancak bölgede yalnızca 26 IŞİD savaşçısının öldürüldüğünü belirtti.

3 Mayıs 2021'de Suriye'deki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde, Suriye Yüksek Anayasa Mahkemesi, sunulan 51 başvurudan üçünü onayladı. Diğer 48 başvuru ise anayasal ve yasal ön koşulu sağlamadığı için mahkeme tarafından reddedildi.

26 Mayıs 2021'de 26 Mayıs'ta Suriye 2021 cumhurbaşkanlığı seçimleri gerçekleşti. Aynı gün, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Rakka çölünde Rus hava saldırıları sonucu 5 IŞİD savaşçısının öldürüldüğünü bildirdi.

10 Haziran 2021'de 4 sivil ve 9 Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm savaşçısı da dahil olmak üzere 13 kişi, Baas rejiminin Cebel ez-Zaviye'deki İblin'e düzenlediği bombardımanda öldürüldü . SOHR'a göre, HTŞ'nin askeri kanadının sözcüsü Ebu Halid el-Şami ve HTŞ askeri medya departmanının medya koordinatörü Ebu Musaab da bombardımanlarda öldürüldü.

12 Haziran 2021'de 12 Haziran'da, Türk destekli muhaliflerin elindeki Afrin'deki El Şifa hastanesine füzelerin isabet etmesi sonucu en az 18 sivil hayatını kaybetti, 23 sivil yaralandı. Başlangıçta SDG suçlandı, ancak saldırıyı reddetti. Daha sonraki raporlarda, füzelerin Baas rejiminin kontrolündeki Tel Rıfat bölgesinden geldiği iddia ediliyor.

3 Temmuz 2021'de 3 Temmuz'da Baas rejiminin güney İdlib kırsalındaki Cebel Zaviye'de çeşitli bölgeleri yoğun bir şekilde bombalaması sonucu en az 8 sivil öldü ve birkaç kişi de yaralandı. El Cezire'ye göre, öldürülen 8 sivilden 6'sının çocuk olduğu düşünülüyor. UNICEF bölge direktörü, olayı Mart 2020'de varılan ateşkes anlaşmasından bu yana en kötüsü olarak nitelendirdi.

22 Ekim'de ABD'nin düzenlediği bir insansız hava aracı saldırısında, Kuzey Suriye'deki üst düzey El Kaide liderlerinden Abdul Hamid el-Matar öldürüldü.

26 Ekim'de Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türkiye'nin Suriye ve Irak'ta askeri operasyon yürütme yetkisinin iki yıl daha uzatılması yönünde oy kullandı. Bu oylama, Türkiye ile SDG arasında yüksek gerilimlerin yaşandığı bir dönemde gerçekleşti.

2 Aralık'ta Deyr ez-Zor Valiliği'ndeki El-Harata petrol sahasında otobüslerini hedef alan bir IŞİD IED patlaması sonucu 10 petrol işçisi havaya uçuruldu ve öldürüldü.

5 Ocak 2022'de Devam eden 2019-2022 Basra Körfezi krizindeki artışın bir parçası olarak, Deyr ez-Zor Valiliği'ndeki Mayadin kasabası yakınlarındaki ABD "Yeşil Köy" askeri üssüne İran destekli milisler tarafından saldırı düzenlendi. Üsse (SDG ve Koalisyon savaşçılarının bulunduğu) sekiz roket atılarak küçük çaplı hasar meydana geldi. Saldırıdan kısa bir süre sonra, ABD güçleri tarafından birkaç şüpheli fırlatma alanı imha edildi. Saldırı, ABD'nin 2020'de bir İranlı generali öldürmesinin 2. yıldönümünden kısa bir süre sonra gerçekleşti.

20 Ocak'ta IŞİD güçlerinin El-Haseke şehrindeki El-Sina Hapishanesi olarak da bilinen Gveyren Hapishanesi'nden tutuklu IŞİD militanlarını kurtarmayı amaçlayan geniş çaplı bir saldırı başlatmasının ardından, 3. El-Haseke Muharebesi başladı. Kuşatma altı gün sürdü. Avustralyalı genç Yusuf Zahab da öldürülenler arasındaydı.

22 Ocak'ta SOHR, Rus veya Suriye savaş uçaklarının, Deyr ez-Zor'un muhaliflerin kontrolündeki bölgelerindeki Hişam, Tebiye, Cezire ve el-Bulil yerleşim yerlerine düzenlediği bir dizi hava saldırısında 73 sivili öldürdüğünü bildirdi.

2 Şubat'ta SOHR, bir Türk insansız hava aracının El-Malikiye kentindeki bir elektrik santralini bombalayarak 4 kişiyi öldürdüğünü bildirdi. Aynı gün, Türk kontrolündeki el-Bab kentini hedef alan birkaç roketin ardından 8 sivil öldürüldü ve 29 kişi yaralandı. Günün ilerleyen saatlerinde, SDG güçlerinin Suriye-Türkiye sınırındaki Türk ordusu mevzilerine topçu ateşi açması sonucunda bir Türk askeri öldürüldü.

3 Şubat'ta Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden, ABD askerî güçlerinin kuzeybatı Suriye'deki Atme'de başarılı bir terörle mücadele operasyonu gerçekleştirdiğini ve bunun sonucunda İslam Devleti lideri Ebu İbrahim el-Haşimi el-Kureyşi'nin öldürüldüğünü duyurdu. Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, el-Kureyşi'nin Ortak Özel Harekât Komutanlığı operasyonu sırasında kendisi ve ailesi de dahil olmak üzere 12 kişiyi daha öldüren bir bomba patlattığını belirtti .

10 Şubat'ta IŞİD militanları doğu Humus çölünde bir Suriye askeri konvoyuna pusu kurarak, bir tümgeneral de dahil olmak üzere üç Suriye askerini öldürdü. Saldırıya karşılık olarak, Rus savaş uçakları Suriye çölündeki IŞİD hücrelerinin mevzilerini ve sığınaklarını hedef alan birkaç hava saldırısı düzenledi ve bildirildiğine göre dokuz IŞİD savaşçısını öldürdü.

15 Şubat'ta Rus haber ajansı Interfax, 2021-2022 Rusya-Ukrayna krizinin yoğunlaşması nedeniyle Rus askeri faaliyetlerindeki artışın bir parçası olarak Rusya'nın Suriye'nin Akdeniz kıyısındaki Hmeymim hava üssüne hipersonik Kinzhal füzeleri ve uzun menzilli Tupolev Tu-22M stratejik bombardıman uçakları yerleştirdiğini bildirdi.

19 Mart'ta Suriye ile diğer Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin devam eden normalleşmesinin bir parçası olarak, Beşşar Esed, savaşın başlangıcından bu yana ilk kez Birleşik Arap Emirlikleri tarafından bir devlet ziyaretine davet edildi ve BAE'nin başkan yardımcısı ve başbakanı ve Dubai yöneticisi Şeyh Muhammed bin Raşid el-Maktum ile bir araya geldi.

7 Nisan'da Irak sınırına yakın SDG topraklarındaki Yeşil Köy Koalisyonu üssünde dört ABD askeri patlayıcı saldırıda yaralandı. Daha sonra yapılan soruşturmalar, saldırının bir ABD askeri tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini ortaya koydu.

8 Nisan'da Sednaya Hapishanesindeki Tutuklular ve Kayıplar Derneği (ADMSP), Baas rejimi tarafından önceki on yılda muhalefet protestolarına katılmakla suçlanan vatandaşlardan, arabalar, zeytinlikler, dükkanlar, evler, elektronik eşyalar ve mücevherler dahil olmak üzere 1,5 milyar dolardan fazla kişisel mala el konulduğunu bildirdi. 

17 Nisan'da IŞİD sözcüsü Ebu Ömer el-Mücahit, Suriye'deki düşman savaşçılarına karşı "İki Şeyhin İntikamı" kampanyasının başladığını duyurdu.

27 Nisan'da ilerleyen saatlerinde, IŞİD militanlarının Deyr ez-Zor Sivil Meclisi İlişkiler Bürosu Başkanı'nın Ebu Haşab kasabasındaki evinde gerçekleştirdiği katliam sonucunda 7 kişi vurularak öldürüldü ve 4 kişi yaralandı.

13 Mayıs'ta Muhalif güçlerin Batı Halep kırsalındaki Kabtan El Cebel cephesinde Baas rejimine ait bir otobüse güdümlü füze atmasının ardından en az 10 Esed yanlısı Şii milis öldürüldü.

23 Mayıs'ta Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk askerî güçlerinin Türkiye'nin Suriye ile güney sınırında 30 km'lik güvenli bölge oluşturma çalışmalarına yeniden başlamayı hedeflediğini duyurdu.

5 Haziran'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi, SDG'nin Türkiye'ye karşı savunma için Baas rejimi güçleriyle çalışmaya istekli olduğunu belirterek, "Şam'ın Türk uçaklarına karşı hava savunma sistemlerini kullanması gerektiğini" söyledi. 

10 Haziran'da Deyr el-Edes köyünde, arabalarının altında patlayan bir kara mayını sonucu on bir çiftlik işçisi hayatını kaybetti.

12 Temmuz'da IŞİD'in en önemli beş komutanından biri olan Mahir el-Akel ve korumaları, Cindires yakınlarındaki Galtan köyünde motosikletlerine düzenlenen Amerikan insansız hava aracıyla düzenlenen hava saldırısında öldürüldü .

16 Temmuz 2022'de BM'deki müzakerelerin ardından Rusya, Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkını kullanarak Suriye'deki muhalif bölgelere planlanan yardım teslimatını bir yıldan altı aya düşürdü.

20 Temmuz 2022'de 20 Temmuz'da Türkiye, Rusya ve İran liderleri Tahran'da bir araya geldi. Erdoğan, mevkidaşlarından Türkiye'nin Suriye'deki SDG karşıtı müdahalesini desteklemelerini istedi.

16 Ağustos 2022'de 16 Ağustos'ta Suriye'den atılan roket ateşi sonucu iki Türk askeri öldürüldü.  Daha sonra, en azından Baas rejimi savaşçıları da dahil olmak üzere 25 kişi, Suriye'nin kuzeyindeki Ayn el Arab bölgesindeki askeri hedeflere yönelik bir dizi Türk topçu ve hava saldırısı sonucu öldürüldü.Buna karşılık, 19 Ağustos'ta, Suriye'nin Halep Valiliği'ne bağlı El-Bab'da bir pazar yerine düzenlenen rejim roket saldırısında, aralarında 5 çocuğun da bulunduğu en az 14 sivil öldürüldü ve 28 kişi yaralandı.

23–25 Ağustos 2022'de Ağustos ayı sonlarında, 23 Ağustos'ta başlayarak Deyr ez-Zor'da İran destekli milisler ile ABD güçleri arasında bir dizi çatışma yaşandı. 25 Ağustos'ta ABD, Suriye'nin Mayadin kentindeki İran destekli milis gruplarına karşı AC-130 savaş helikopterleri ve Apache saldırı helikopterleriyle hava saldırıları düzenledi ve en az üç kişiyi öldürdü.

13 Ekim 2022'de 13 Ekim'de, Rif Şamdaki el-Sabbura bölgesinde bir Suriye askeri otobüsünü hedef alan patlamada en az 18 Suriye askerî personeli öldü ve 27 kişi yaralandı.

20 Kasım 2022'de Türkiye, 20 Kasım'ın erken saatlerinde, İstanbul'daki son bombalamanın ardından Suriye ve Irak'ta Pençe-Kılıç Harekatı'nı başlattı. Suriye'deki ilk saldırılar, Ayn el Arab ve Tel Tamer gibi kuzey Suriye'deki SDG ve Baas rejimi mevzilerine yönelik hava saldırıları şeklinde gerçekleşti .

## Kuzeybatı Suriye merkezli düşük yoğunluklu çatışma (Aralık 2022-Kasım 2024)
2 Aralık'ta, SOHR'nin batı Halep kırsalında HTŞ keskin nişancı saldırısı olarak tanımladığı olayda bir rejim askeri vurularak öldürüldü. 3 Aralık'ta, güney İdlib kırsalında bir HTŞ keskin nişancısı tarafından bir Baas rejimi teğmeni vurularak öldürüldü. SOHR'ye göre, 6-7 Aralık tarihleri ​​arasında, El-Gab Ovası'ndaki bir HTŞ mevziine Suriye Ordusu'nun sızma saldırısının ardından İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda iki rejim askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü.

11 Aralık'ta, Suriye Ordusu güçlerinin Halep'in batısındaki kırsal kesimde bulunan Urum el-Suğra köyüne ilerlemesinin ardından çatışmalar çıktı.  İdlib cephesinde, Dedik köyünün dışındaki bir Suriye Ordusu mevziine HTŞ savaşçıları tarafından düzenlenen bir istişhad saldırısında en az iki rejim askeri öldürüldü . Saldırıdan sonra mevzi HTŞ savaşçıları tarafından imha edildi. HTŞ, Lazkiye/İdlib cephesinde, Türkmen dağlarındaki el-Bayda köyündeki rejim askeri mevzilerine saldırdı ve üç rejim askerini öldürdü..

18 Aralık'ta, İdlib cephesinde Serakib'in kuzeyindeki Taftanaz yakınlarındaki Erbih köyü yakınlarındaki rejim mevzilerine düzenlenen bir HTŞ sızma operasyonunda en az üç asker öldürüldü. HTŞ, saldırının görüntülerini aynı gün yayınladı. HTŞ ayrıca, Halep kırsalının batısındaki Kubtan el-Cebel kasabasında bulunan bir rejim askeri mevziine sızma operasyonu düzenleyerek en az üç rejim askerini öldürdü ve ardından rejim güçlerinin işgal ettiği binayı havaya uçurdu. Saldırının görüntüleri HTŞ tarafından yayınlandı.

22 Aralık'ta, İdlib'in güney kırsalındaki el-Fetire, Maarat Muhs, el-Fetire cephelerinde şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi. Çatışmalarda yedi rejim askeri ve üç HTŞ savaşçısı öldürüldü..

30 Aralık'ta HTŞ, bir Hizbullah aracını tanksavar füzesiyle hedef alarak iki askeri ve bir Hizbullah komutanını öldürdü.

10 ve 11 Ocak arasında, Halep kırsalının batısındaki Bastrun cephe hattında ve İdlib kırsalının güneyindeki Cebel Zaviye'de Baas rejimi mevzilerine yönelik üç ayrı HTŞ istişhad saldırısında 12 rejim askeri ve üç HTŞ savaşçısı öldürüldü.

18 Ocak'ta HTŞ, Halep'in batı kırsalındaki Urum el-Kubra cephe hattındaki rejim mevzilerine bir saldırı başlattı ve bu da iki taraf arasında şiddetli çatışmalara yol açtı. Çatışmalarda en az beş rejim askeri ve üç HTŞ savaşçısı öldürüldü. . 

24 Ocak'ta Ahrar el-Şam savaşçıları, Lazkiye kırsalındaki El-Tufahiye cephesinde Baas rejimi güçlerine bir saldırı başlattı. Saldırıda en az üç rejim askeri öldürüldü.. 

30 Ocak'ta, Halep'in batı cephesinde topçu ateşi alışverişinde iki HTŞ savaşçısı ve iki rejim askeri öldürüldü.

30 Ocak 2023'te Gece yarısından hemen sonra, Suriye-Irak sınırına yakın Ebu Kemal kasabasında kimliği belirsiz insansız hava araçları tarafından gerçekleştirilen hava saldırılarında en az 10 kişi hayatını kaybetti. Raporlara göre, saldırının hedefi İran silahlarıyla dolu kamyonlardı.

1 Şubat'ta, HTŞ roketlerinin Kefr Rumeh kasabası yakınlarındaki rejim güçlerinin askeri karargahlarından birini vurmasının ardından, aralarında bir binbaşının da bulunduğu sekiz rejim askeri öldürüldü. Günün ilerleyen saatlerinde, Kefr Nebl kasabası yakınlarında HTŞ keskin nişancı saldırıları sonucu üç rejim askeri daha öldürüldü . .

6 Şubat - 2023 Kahramanmaraş depremleri: Türkiye-Suriye sınırındaki Doğu Anadolu Fayı üzerinde 9 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Deprem on binlerce kişinin ölümüne ve çok daha fazlasının yaralanmasına yol açtı.

4 ve 5 Mart arasında, İdlib kırsalındaki Serakib cephe hattı ve Atarib cephe hattında HTŞ keskin nişancı saldırıları sonucu üç rejim askeri öldürüldü.

16 Mart akşamı, HTŞ güçleri İdlib'in güney kırsalındaki el-Fatatira köyü yakınlarındaki cephe hattındaki rejim mevzilerine bir inghimasi saldırısı başlattı. En az beş rejim askeri öldürüldü ve 6'sı yaralandı. Bu, son depremden bu yana HTŞ'nin ilk istişhad saldırısıydı. 

23 Mart'ta, HTŞ güçlerinin Halep'in batı kırsalındaki Suriye Ordusu mevzilerine sızma girişiminde bulunmasının ardından en az beş HTŞ savaşçısı ve beş rejim askeri öldürüldü ve birkaç kişi de ağır yaralandı. 

23 Mart'ta Deyr ez-Zor kenti ile Meyadin ve Ebu Kemal kasabalarında düzenlenen bir dizi Amerikan hava saldırısında, 16 İran destekli milis ve 3 Suriye askeri de dahil olmak üzere 19 kişi öldürüldü. Bu hava saldırıları, Haseke kırsalındaki bir Amerikan üssüne düzenlenen ve bir Amerikalı müteahhidin öldürülüp 7 askerin yaralandığı bir insansız hava aracı saldırısını takip ediyor 

31 Mart'ta güney İdlib kırsalında çıkan çatışmalarda dört rejim askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

1 Nisan'da, Halep'in batı kırsalındaki 46. alay yakınlarında çıkan çatışmalarda beş rejim askeri öldürüldü. Ayrıca başka yerlerdeki topçu bombardımanlarında Şam lejyonundan bir savaşçı ve bir rejim askeri de öldürüldü. 

4 Nisan'da, İdlib'in güney kırsalındaki Cebel el-Zaviye cephesinde HTŞ savaşçılarının sızma girişiminde üç rejim askeri öldürüldü ve 4'ü yaralandı. 

11 Nisan'da, HTŞ güçlerinin Halep'in batı kırsalındaki cephe hattında bir Suriye Ordusu kamyonuna AGTM ile ateş açmasının ardından üç rejim askeri öldü ve 9 asker yaralandı. 

14 Nisan'da Batı Hama ve Halep kırsalındaki çatışmalarda üç rejim askeri öldürüldü.  Aynı gün, İdlib'in güneyindeki Kefr Nebl cephesinde muhalif güçler tarafından ateşlenen bir AGTM ile bir Suriye ordusu tankı imha edildi. 

19 ve 20 Nisan arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda ve sızma girişimlerinde yedi rejim askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

1 ile 6 Mayıs arasında, HTŞ'nin İdlib cephesindeki saldırılarında beş rejim askeri öldürüldü ve altısı da yaralandı. 

7 Mayıs'ta Arap Birliği, Suriye'yi birliğe yeniden kabul etmeyi kabul etti. Bu yakınlaşma, Baas rejiminin Şubat 2023'te başlayan bölgesel rejimlerle ilişkileri normalleştirme yönündeki diplomatik çabaları sırasında gerçekleşti. Başkan Esed, 19 Mayıs'ta Suudi Arabistan'da düzenlenen Arap Birliği zirvesine katıldı.

26 Mayıs'ta, Suriye'deki Rus özel kuvvetlerinin başkomutanı Albay Oleg Viktoroviç Pitchvesti, Lazkiye kırsalındaki el-Ceb el-Ahmar cephesindeki bir rejim askeri karakoluna yapılan HTŞ topçu saldırılarında öldürüldü.   Günün ilerleyen saatlerinde, Rus kuvvetleri Aralık ayından bu yana İdlib vilayetinde ilk hava saldırılarını gerçekleştirerek güney İdlib kırsalındaki HTŞ mevzilerini hedef aldı.

28 ile 30 Mayıs arasında, İdlib 'Gerginliği Azaltma' bölgesindeki çatışmalarda, Bekir Tugayı'ndan bir el-Baggara aşiret mensubu da dahil olmak üzere üç rejim askeri öldürüldü. 

14 Haziran'da Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde topçu ateşi ve insansız hava aracı saldırıları başlattı. SDG Menbiç Askeri Konseyi'nden 4 savaşçı, Menbiç'te düzenlenen bir Türk insansız hava aracı saldırısında öldürüldü . Yakınlarda düzenlenen ayrı bir saldırıda da bir sivil hayatını kaybetti. Aynı saldırılar kapsamında, Tel Rıfat cephe hattına düzenlenen Türk topçu ateşi sonucu 5 Suriye askeri hayatını kaybetti.

25 Haziran'da Rus Hava Kuvvetleri, çatışmaların başlamasından bu yana İdlib vilayetinde en yoğun hava saldırılarını gerçekleştirdi. Bu hava saldırıları sırasında, bir Rus uçağının Cisr eş-Şughur'un dışındaki bir sebze pazarını bombalaması sonucu altı sivil ve üç HTŞ savaşçısı öldü ve 30 kişi yaralandı. Ayrıca, İdlib'in dışındaki hava saldırılarında üç sivil ve bir Türkistan İslam Partisi savaşçısı öldürüldü. 

27 Haziran'da, İdlib'in güneyindeki Zaviye Dağı bölgesindeki karargahlarını hedef alan Rus hava saldırılarında sekiz HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

6 Ağustos'ta Lazkiye'daki Nebi Yunis cephesinde muhaliflerin düzenlediği bir sızma operasyonunda dokuz rejim askeri öldürüldü. 

8 Ağustos'ta İdlib ve Lazkiye cephelerinde yapılan bombardıman ve keskin nişancı saldırılarında altı rejim askeri öldürüldü. 

17 Ağustos'ta Güney Suriye'de genel grev ve protesto dalgası başladı. 17 Ağustos Perşembe günü Süveyda'da genel grev ilan edildi. Polis merkezini ve valilik binasını hedef alan yüzlerce protestocu, "Yaşasın Suriye, Beşşar Esed'e son!" gibi Baas rejimi karşıtı sloganlar attı.

20 Ağustos'ta Genel grev derinleşti. Yollar kapatıldı ve Süveyda Eğitim Dairesi, Şam Üniversitesi şubesindeki planlanmış sınavların ertelendiğini duyurdu, devlet medyası ise bunun yol kapatmalarından kaynaklandığını söyledi. Güney Suriye'deki çok sayıda protestocu Baas rejimine karşı protesto gösterisine başladı. Protestolar ilk olarak Dürzi çoğunluklu Süveyda şehrindeki Karama Meydanı'nda patlak verdi. Süveyda vilayetinde 42 protesto düzenlendive genellikle " Suriye Devrimi'nin Beşiği " olarak bilinen komşu il olan Dera'ya yayıldı, Dera köyleri Nava, Casim Sanameyn ve Da'el'de protestolar düzenlendi. Ayrıca, Esed rejiminin devrilmesini ve İran varlığının ülkeden atılmasını talep eden 2011 Suriye devriminin sloganlarını attılar . Protestocular kitlesel gösteriler düzenlediler, oturma eylemleri yaptılar ve Suveyda'daki Baas partisi merkezine giden yolları kapattılar.

22 Ağustos'ta, Rus savaş uçaklarının İdlib kırsalındaki Maarret Misrin yakınlarındaki bir HTŞ izleme karargahını bombalamasının ardından en az üç HTŞ savaşçısı öldü ve birçokları yaralandı. Daha sonra bir savaşçı daha yaralanma sonucu öldü ve ölü sayısı 4'e yükseldi Günün ilerleyen saatlerinde, İdlib kırsalındaki Ayn Şib köyü yakınlarındaki terk edilmiş bir su istasyonuna düzenlenen Rus hava saldırısında iki sivil de öldü.

24 Ağustos'ta, Halep kırsalının batısındaki Kafr Taal cephesinde Suriye Arap Ordusu'nun topçu ateşi sonucu yedi HTŞ savaşçısı öldürüldü ve dört savaşçısı yaralandı. 

26 Ağustos'ta Ensar el-Tevhid savaşçıları, İdlib kırsalının güneyindeki Milece köyünde Suriye Ordusu güçlerine karşı büyük çaplı bir saldırı başlattı. Saldırı, bir tünel bombasının patlatılmasıyla başladı ve ardından cephe hattına kara saldırısı düzenlendi. Şiddetli çatışmaların ardından Ensar el-Tevhid, köyü Suriye Ordusu güçlerinden ele geçirdi ve 11 Suriye Ordusu askerini öldürdü, 20'den fazla askeri de yaraladı. Cihatçılar, muhaliflerin ikmal hatlarına yönelik Rus hava saldırıları arasında köyden kısmen geri çekildi. En az iki cihatçı öldürüldü. Bu, Mart 2020'den bu yana İdlib cephe hattının ilk kez değiştiği olaydı.

27 Ağustos'ta, Suriye Arap Ordusu (SAA) güçleri, Ensar et-Tevhid tarafından işgal edilen kayıp askeri mevzileri geri almaya çalışırken Milaja'da şiddetli çatışmalar devam etti. Milaja'da rejim güçlerinin karşı saldırılarında iki Baas rejimi askeri öldürüldü.  Akşamın ilerleyen saatlerinde, Suriye Ordusu güçleri Milaja köyüne tekrar saldırdı ve kayıp mevzileri geri alma girişiminde beş Ansar el-Tevhid savaşçısını öldürdü.  Gece boyunca süren çatışmalarda altı Baas rejimi askeri öldürüldü.

29 Ağustos'ta, Lazkiye kırsalındaki Nahşabah cephe hattında bir Baas rejimi sızma girişimi sırasında beş rejim askeri öldürüldü ve dört asker de yaralandı. 

27-31 Ağustos'ta Deyr ez-Zor kırsalında artan gerilimin ardından Arap aşiretleri ile SDG mensupları arasında çıkan çatışmalarda 25 aşiret üyesi, 11 SDG mensubu, 5 sivil ve 4 kimliği belirsiz kişi olmak üzere en az 45 kişi öldürüldü. Bu olay, SDG güçlerinin Deyr ez-Zor Askeri Konseyi Başkanı Raşid Ebu Havla'yı tutuklamasının ardından yaşandı.

Ağustos 2023 ayında, Suriye'nin kuzeybatısındaki çatışmalarda 69 rejim askeri, 30 el-Fetih el-Mubin savaşçısı ve 14 sivil olmak üzere toplam 113 kişi hayatını kaybetti. Bu, Putin-Erdoğan ateşkesi ilan edildiğinden beri en ölümcül ay oldu.

1 Eylül'de, Lazkiye'daki Saraf cephesinde bulunan Baas rejimi mevzilerine düzenlenen bir HTŞ sızma saldırısında 16 rejim askeri ve üç HTŞ savaşçısı öldürüldü.   Aynı gün, Milaja'da muhalif mevzilere saldırırken üç rejim askeri öldürüldü.

5 ve 6 Eylül arasında, Milaja cephesinde Ensar et-Tevhid savaşçılarının düzenlediği bir pusuda dört Baas rejimi askeri öldürüldü. Bu olay, aynı günün başlarında yakınlardaki Hizerin cephesinde HTŞ savaşçıları tarafından dört Baas rejimi askerinin öldürüldüğü ve bir Baas rejimi tankının imha edildiği çatışmaların ardından yaşandı.   Bu çatışmaların ardından, 6 Eylül'de Fatterah'ta Rus hava saldırılarında beş Ensar et-Tevhid savaşçısı öldürüldü ..

Eylülde Deyr ez-Zor vilayetinde artan çatışmalar sırasında, SMO 'nun sızma girişimi ve kuzey Haseke kırsalındaki Tel Tamir bölgesinde çıkan çatışmalarda 24 SMO askeri ve 5 Suriye askeri öldürüldü .

15 Eylül'de Lazkiye cephesinde HTŞ'nin düzenlediği bir dizi saldırıda dokuz Suriyeli asker öldürüldü. 

18 Eylül'de Halep kırsalındaki El-Bab kentinin dış kesimlerinde SDG'nin düzenlediği bir sızma saldırısında 14 SMO savaşçısı öldürüldü.

5 Ekim'de Homs şehrindeki bir askeri mezuniyet törenini hedef alan bir insansız hava aracı saldırısı 123'ten fazla kişinin ölümüne neden oldu.  Saldırının ardından Suriye Ordusu İdlib'de geniş çaplı bir bombalama kampanyası başlattı ve en az 24 sivili öldürdü, 37 kişiyi de yaraladı.

Ekim'de Ariha kasabasında Suriye Arap Ordusu'nun topçu bombardımanı sonucu yedi sivil öldü ve Kardaha kasabası yakınlarında HTŞ'nin insansız hava aracı saldırıları sonucu iki sivil öldü . 

19 Ekim'de İdlib'in güney kırsalındaki cephe hattının Fatterah bölgesinde Baas rejimi topçu bombardımanları sonucu 8 HTŞ üyesi öldürüldü. 

22 Ekim'de Karqur köyünde Baas rejimi topçu saldırılarında 6 sivil öldürüldü . 

27 Ekim'de Lazkiye'daki el-Baydaa cephesinde muhalif güçlerin düzenlediği bir sızma operasyonunda 3 Suriyeli asker öldürüldü. 

8 Kasım'da İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 3 Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

9-13 Kasım tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 5 Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

20 Kasım'da Lazkiye cephesinde çıkan çatışmalarda 3 Baas rejimi askeri öldürüldü. 

25 Kasım'da İdlib'in güney kırsalındaki Qoqfin köyüne Suriye Arap Ordusu'nun topçu bombardımanında 10 sivil öldürüldü . 

26 ve 27 Kasım tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 2 Baas rejimi askeri, bir HTŞ savaşçısı ve bir NFL grubu savaşçısı öldürüldü. 

29 Kasım'da İdlib ve Halep cephelerinde HTŞ'nin çeşitli keskin nişancı saldırılarında 3 Baas rejimi askeri öldürüldü. 

Kuzeybatı cephesinde bir yıl süren yoğunlaşmış çatışmaların ardından toplam 711 kişi öldü; bunların arasında 426 Suriye Ordusu askeri ve milis, 152 HTŞ/muhalif savaşçı ve 127 sivil bulunuyordu. 

3 ve 4 Aralık tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 4 Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

7 Aralık'ta, Halep'in batısındaki kırsal kesimde, Urum el-Suğra cephe hattında HTŞ'nin düzenlediği bir sızma saldırısında 11 Baas rejimi askeri ve 6 HTŞ savaşçısı öldürüldü . 

9 Aralık'ta, cephe hattının çeşitli yerlerinde Suriye Arap Ordusu'nun ağır topçu bombardımanı sonucu 7 sivil öldürüldü. 

17 Aralık'ta Lazkiye kırsalındaki Tallat Şir Seheb cephe hattında Ensar et-Tevhid savaşçılarının düzenlediği bir sızma operasyonunda 5 Baas rejimi askeri öldürüldü. .

Aynı gün, Halep kırsalındaki Darat İzza kasabasına Suriye Arap Ordusu'nun topçu bombardımanı sonucu 6 sivil öldürüldü . 

Halep'in El-Ebizmo köyünde de Suriye Arap Ordusu topçu ateşiyle 2 sivil daha öldürüldü. 

20 Aralık'ta, İdlib'deki El-Zaviye cephesinde muhalif topçu ateşi sonucu bir Suriye Arap Ordusu Tuğgenerali öldürüldü.

25 Aralık'ta İdlib'in kuzeyindeki Armanaz ve Şeyh Bahr Ormanı arasındaki bölgede bulunan bir çiftliğe Rus hava saldırısında 5 sivil öldürüldü.

29 Aralık'ta İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 3 HTŞ savaşçısı ve 2 Baas rejimi askeri öldürüldü.

8 Ocak'ta Türk İslam Partisi savaşçıları, Lazkiye vilayetindeki Kinsabba köyü yakınlarında bir TOW füzesi kullanarak Suriye Ordusu'na ait bir tankı imha etti .

28 Ocak'ta, İdlib kırsalındaki Maarrat Al-Na'saan'ın dış mahallelerinde Suriye Arap Ordusu'nun bombardımanı sonucu iki çocuk öldürüldü. 

31 Ocak'ta, İran destekli milisler tarafından düzenlenen kamikaze insansız hava aracı saldırısı sonucu altı HTŞ savaşçısı öldürüldü. .

26 ve 27 Şubat tarihleri ​​arasında Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda dört Baas rejimi askeri, bir HTŞ savaşçısı ve bir sivil öldürüldü.

3 Mart'ta, Lazkiye kırsalındaki Nahşaba cephe hattında Baas rejimi mevzilerine sızmaya çalışan beş HTŞ savaşçısı öldürüldü.

12 Mart'ta, Lazkiye kırsalındaki et-Tufahiye cephesinde HTŞ'nin düzenlediği bir sızma operasyonunda, aralarında bir yüzbaşının da bulunduğu üç Baas rejimi askeri öldürüldü.

16 Mart'ta Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda üç Baas rejimi askeri öldürüldü.

17 Mart'ta, Halep kırsalının batısındaki Kubtan el-Cebel cephe hattına düzenlenen bir sızma saldırısında iki Baas rejimi askeri öldü ve yedi asker yaralandı.

20 Mart'ta, Lazkiye kırsalındaki el-Kabine cephesinde HTŞ savaşçıları tarafından gerçekleştirilen bir sızma operasyonunda beş Baas rejimi askeri öldürüldü ve üç asker de yaralandı. 

21 ve 22 Mart tarihleri ​​arasında Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda üç Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü..

26 Mart'ta, HTŞ'nin İdlib'deki Cebel Zaviye cephesinin Barij bölgesindeki Baas rejimi mevzilerine düzenlediği sızma saldırısında beş HTŞ savaşçısı ve bir Baas rejimi askeri öldürüldü .

28 ve 29 Mart tarihleri ​​arasında, Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında HTŞ'nin keskin nişancı saldırılarında dört Baas rejimi askeri öldürüldü.

29 Mart'ta, Hama kırsalının batısındaki Sahil el-Gab bölgesinde, Harbe en-Nekus cephesinde, bir HTŞ pikap kamyonetinde bulunan bir Baas rejimi kamikaze dronu tarafından üç HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

1 Nisan'da, Lazkiye kırsalındaki Nahşaba cephesinde HTŞ'nin keskin nişancı saldırılarında dört Baas rejimi askeri öldürüldü.

4 Nisan'da Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında HTŞ'nin keskin nişancı saldırıları sonucu dört Baas rejimi askeri vurularak öldürüldü. 

2-7 Haziran tarihleri ​​arasında Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda 3 Baas rejimi askeri ve 2 HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

7-10 Haziran tarihleri ​​arasında Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda 6 Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü..

12 ve 14 Haziran arasında Suriye'nin kuzeybatısındaki cephelerde HTŞ'nin keskin nişancı saldırılarında 3 Baas rejimi askeri öldürüldü.

29 ve 31 Temmuz tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 3 Baas rejimi askeri ve 2 HTŞ savaşçısı öldürüldü..

1-3 Ağustos tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda 5 Baas rejimi askeri öldürüldü; bunlardan ikisi Milaja cephesindeydi.

10 Ağustos'ta Suriye'nin kuzeybatısındaki cephe hattında çıkan çatışmalarda 5 Baas rejimi askeri öldürüldü; bunlardan 4'ü Lazkiye cephe hattındaydı.

26 ve 27 Ağustos tarihleri ​​arasında, Suriye'nin kuzeybatısındaki cephelerde HTŞ saldırılarında dört Baas rejimi askeri öldürüldü 

4 Eylül'de HTŞ, Lazkiye'nın kuzey kırsalındaki Cebel el-Türkmen'de Vey Kelez ve es-Sarraf cephe hatlarına bir sızma operasyonu başlattı ve 12 Baas rejimi askerini öldürdü.

7 Eylül'de, İdlib'in güney ve doğu cephelerinde Suriye Arap Ordusu'nun topçu saldırılarında üç HTŞ savaşçısı öldürüldü. 

24 Eylül'de Lazkiye'daki Ayn İsa cephesinde HTŞ'nin sızma operasyonunda altı Baas rejimi askeri öldürüldü.  Ayrıca, İdlib'deki Balza ve Taftanaz yakınlarındaki mevzilere Baas rejiminin düzenlediği bombardımanda dört sivil ve bir Türkistanlı HTŞ savaşçısı öldürüldü.

16 Ekim'de İdlib şehrinin dış mahallelerinde Rus hava saldırılarında 11 sivil öldürüldü .

11 ve 12 Kasım tarihleri ​​arasında İdlib cephesinde çıkan çatışmalarda üç Baas rejimi askeri ve bir HTŞ savaşçısı öldürüldü.ref name="cas2024">

## Kaynakça