Karl-Marx-Allee

**Karl-Marx-Allee** (Türkçe: Karl Marx Bulvarı) Doğu Almanya tarafından 1952 ile 1960 yılları arasında Berlin Friedrichshain ve Mitte'de inşa edilen anıtsal bir sosyalist gerçekçi akımına uygun inşa edilen bir bulvardır.

Bulvar, 1949 ile 1961 yılları arasında **Stalinallee** (önceki adıyla *Große Frankfurter Straße*) olarak adlandırıldı ve Doğu Almanya'nın II. Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden inşa programının amiral gemisi bina projesiydi. Mimarlar Hermann Henselmann, Hartmann, Hopp, Leucht, Paulick ve Souradny tarafından işçiler için geniş ve lüks dairelerin yanı sıra mağazalar, restoranlar, kafeler, turistik bir otel ve muazzam bir sinema olan Kino International'ı içerecek şekilde tasarlandı.

 olan cadde genişliğinde ve yaklaşık  uzunluğunda, Sovyetler Birliği'nin sosyalist klasisizmi olan düğün pastası tarzında tasarlanmış anıtsal sekiz katlı binalarla kaplıdır. Her iki uçta da Frankfurter Tor ve Strausberger Platz'da Hermann Henselmann tarafından tasarlanan ikiz kuleler bulunmaktadır. Binalar, genellikle Karl Friedrich Schinkel'in geleneksel Berlin motiflerini içeren cephe kaplamalarında farklılık göstermektedir. Binaların çoğu seramiklerle kaplıdır.

Üçüncü Dünya Gençlik ve Öğrenci Festivali vesilesiyle bir Komsomol heyeti tarafından Doğu Almanya hükûmetine hediye edilen anıtsal Stalin heykeli, yeni tasarlanan etkileyici bulvar üzerindeki bir yere geçici olarak yerleştirildikten sonra 3 Ağustos 1951'de resmen açıldı. Heykel, Destalinizasyon sürecinde gizli bir operasyonla kaldırıldığı 1961 yılına kadar orada kaldı.

17 Haziran 1953'te Stalinallee, genç devletin varlığını tehlikeye atan bir işçi ayaklanmasının merkezi haline geldi. İnşaatçılar ve inşaat işçileri komünist hükûmete karşı gösteri yaparak ulusal bir ayaklanmaya yol açtı. İsyan, Sovyet tankları ve birlikleriyle bastırıldı ve 125 kişinin ölümüyle sonuçlandı. Daha sonra cadde, komünist hükûmetin gücünü ve ihtişamını sergilemek için binlerce askerin yanı sıra tanklar ve diğer askeri araçların da yer aldığı Doğu Almanya'nın yıllık 1 Mayıs geçit töreni için kullanıldı.

De-Stalinizasyon, 1961'in sonlarında sokağın Marksizmin kurucusunun adıyla yeniden adlandırılmasına yol açtı. Doğu Avrupa komünizminin 1989/1990'da çöküşünden bu yana, sokağın adının savaş öncesi *Große Frankfurter Straße* olarak yeniden adlandırılması periyodik olarak tartışıldı, ancak şu ana kadar kesin bir sonuç alınamadı.

Bulvar daha sonra postmodernistlerin beğenisini kazand.; Philip Johnson bunu 'büyük ölçekte gerçek şehir planlaması' olarak tanımlarken, Aldo Rossi onu 'Avrupa'nın son büyük caddesi' olarak nitelendirdi.' Almanya'nın yeniden birleşmesinden bu yana, iki kule de dahil olmak üzere binaların çoğu restore edildi.

## Galeri

Dosya:K-M-Allee 1a.jpg|alt=Domed Tower at Frankfurter Tor|Frankfurter Tor'daki Kubbeli Kule
Dosya:K-M-Allee 2a.jpg|alt=Façade of a Stalinist era apartment bloc|Stalinist dönemde kalma bir apartman dairesinin cephesi
Dosya:K-M-Allee 3a.jpg|alt=Façade of a Stalinist era apartment bloc|Stalinist dönemde kalma bir apartman dairesinin cephesi
Dosya:K-M-Allee 4a.jpg|alt=Façade detail|Cephe detayı
Dosya:Karl Marx Allee at Dusk.jpg|alt=Karl-Marx-Allee looking towards the Berlin TV Tower.|Karl-Marx-Allee, Berlin Televizyon Kulesi'ne çıkıyor.
Dosya:Strausberger Platz Berlin April 2006 109.jpg|alt=Strausberger Platz, near the western end of the boulevard|Bulvarın batı ucuna Strausberger Platz yakını
Dosya:Berlin - Frankfurter Tor.jpg|alt=Karl-Marx-Allee with Frankfurter Tor and Television Tower|Frankfurter Tor veTelevizyon Kulesiile Karl-Marx-Allee
Dosya:Karl-Marx-Allee Block C Nord Berlin April 2006 060.jpg|alt=Closeup of a Stalinist era building|Stalinist dönemde kalma bir binanın genel görünümü
Dosya:Bundesarchiv Bild 183-S94985, Berlin, Stalinallee, Ruinen, Trümmer.jpg|Stalinallee, 1950
Dosya:Bundesarchiv DH 2 Bild-D-00042-25A, Berlin, Stalinallee, Straßenkehrmaschine.jpg|Stalinallee, 1959
Dosya:Stamps GDR, Fuenfjahrplan, 84 Pfennig, Buchdruck 1953, 1957.jpg|alt="5-year Plan" postage stamp series, 1953: A family standing before a high-rise near the Weberwiese subway station|"5 Yıllık Plan" posta pulu serisi, 1953: Weberwiese metro istasyonu yönetimi yüksek bir binanın önünde duran bir aile
Dosya:Bundesarchiv Bild 183-1982-0812-300, Berlin, Karl-Marx-Allee, Straßenverkehr.jpg|alt=Trabants on Karl-Marx-Allee|Karl-Marx-Allee'dekiTrabantlar


## Ayrıca bakınız

* Karl Marx Anıtı

## Kaynakça