open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azerbaycan-Moritanya ilişkileri

**Azerbaycan-Moritanya ilişkileri** Azerbaycan ve Moritanya arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ve Moritanya arasında tam diplomatik ilişkiler 29 Ekim 1994 tarihinde kurulmuştur.

Azerbaycan'ın Moritanya Büyükelçisi Ogtay Gurbanov'dur. Moritanya'nın Azerbaycan'daki temsilcisi Mohamed Ould Taleb Amar'dır.

Milli Meclis, Azerbaycan ve Moritanya arasındaki parlamentolar arası ilişkiler konusunda bir çalışma grubuna sahiptir. Grubun başkanı Shahin Seyidzadeh'dir.

13-15 Ekim 2009 tarihlerinde, Moritanya Kültür, Gençlik ve Spor Bakanı Cisse Mint Sheikh Ould Boyden başkanlığındaki bir heyet, Bakü'de düzenlenen OIC üye ülkeleri Kültür Bakanları VI. Konferansı'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti. Nisan 2010'da Moritanya Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanı Naha Mint Muknass, Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında tarım, eğitim, petrol sektörü, ekonomi ve askeriye gibi alanlarda işbirliği olanakları ele alındı. Ziyaret sırasında aşağıdaki belgeler imzalandı:

# Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ile Moritanya Dışişleri Bakanlığı arasında işbirliği protokolü
# Azerbaycan Hükûmeti ile Moritanya Hükûmeti arasında kültür alanında mutabakat zaptı

Mart 2018'de Moritanya Cumhurbaşkanı Amina Gurab Fakim Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

## Ekonomik işbirliği
2009 yılında Moritanya'nın ihracat hacmi 127,9 bin ABD doları olarak gerçekleşti.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, ülkeler arasındaki işbirliği İİT, ISESCO, BM gibi çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir.

2006 ve 2009 yıllarında Moritanya, Azerbaycan'ın BM İnsan Hakları Konseyi adaylığını desteklemiştir.

Moritanya ayrıca Azerbaycan'ın 2012-2013 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nin geçici üyesi olarak adaylığını desteklemiştir.

## İnsani yardım
Azerbaycan Bakanlar Kurulunun 26 Eylül 2007 tarihli ve 284 sayılı kararı uyarınca, Moritanya'da şiddetli yağışların yol açtığı hasarı onarmak için 20.000 ABD doları tutarında insani ve mali yardım sağlandı.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azer Zahid

**Azer İsmayılov** () veya **Azer Zahid** (; 16 Aralık 1980, Bakü), Azerbaycanlı televizyon sunucusu ve medya yöneticisidir.

## Hayatı
Azer İsmayilov, 16 Aralık 1980 tarihinde doğmuştur. Binegedi Rayonu'nda bulunan 244 numaralı ortaokuldan mezun olduktan sonra 1997 yılında Azerbaycan Teknik Üniversitesi İletişim ve Telekomünikasyon Fakültesi'ne girmiştir. 2001 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı tarafından 1 ay süreli askerî eğitim almış, sınavı başarıyla geçerek Teğmen rütbesi elde etmiştir. Aynı yıl Azerbaycan Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı'nın emriyle askerlik hizmetine çağrılmıştır. 2001–2004 yılları arasında subay rütbesiyle görev yapmıştır. Evli olup bir kız çocuğu vardır.

## Faaliyeti
2004 yılında özel televizyon kanallarından ANS Televizyonu'nda radyoda çalışmaya başlamış, 2005 yılından itibaren aynı kanalda canlı yayınlanan televizyon programlarıyla gençlere yönelik yayınlar hazırlamıştır. *X-missiya*, *X-dans* ve *X-xəbər* programlarının yazarı ve yöneticisi olmuştur. 2006 yılında Devlet Sınır Hizmeti'nin organizatörlüğünde gerçekleştirilen Var gücü ilə adlı televizyon projesinde birincilik elde etmiştir. 2007 yılında Azad Azerbaycan TV kanalında yeni bir projeye başlamış, Azerbaycan televizyon alanında ilgiyle izlenen Performans projesinin yazarı ve proje yöneticisi olmuştur. Bunun yanı sıra Azad Azerbaycan TV'de gençlere yönelik Bizdən-sizə programının ve *Sirli Avrasiya* programının proje yöneticisi olarak görev yapmıştır. 2008 yılında kendi isteğiyle kanaldan ayrılarak *Amedia Group* şirketini kurmuştur. Amedia Group, bir medya şirketi olarak Hazar TV'de yayımlanan *Dünya səyahəti Eldən-Elə* programının yapımına ve yayınlanmasına yazar ve yönetici olarak başlamıştır. *AMEDIA Group*, birçok projeyi üreterek çeşitli kanallarda yayın hakkı elde etmiştir. Bunlara örnek olarak *Top Ulduzlar* reality show'su, dünya genelinde yayımlanan lisanslı *Yoxlama*
 projesi, *Şanslı masa* adlı mizahi ve eğitici, aynı zamanda izleyici kazandıran proje ile *Biraz şou* adlı eğlence televizyon projeleri gösterilebilir. 2017 yılında *Maşın* reality show'suna katılmıştır.

## TikTok Operasyonu
Aralık 2024'te TikTok'ta eğlence yarışmaları düzenleyerek ahlaksızlığı teşvik ettikleri şüphesiyle bazı kişilere yönelik polis tarafından operasyonlar gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, "emin_resad" ve "azerzahid6669966" adlı kullanıcılar tarafından başkalarının da katıldığı ve canlı yayımlanan yarışmaların kamuoyunda rahatsızlığa neden olduğu tespit edilmiştir.

"emin_resad" adlı TikTok sayfasının yöneticileri Emin ve Reşad Abdullayev kardeşler ile "azerzahid6669966" adlı sayfanın yöneticisi Azer İsmayilov gözaltına alınmıştır. Ayrıca yarışmanın diğer katılımcıları da gözaltına alınmış, çeşitli maddelerle suçlamalar yöneltilmiş ve tutuklanmışlardır.

Azer Zahid hakkında suç yoluyla elde edilen paraların aklanması, kumar oyunları organize etme ve diğer maddeler kapsamında suçlamalar yöneltilmiş, 4 ay süreyle tutuklanmıştır. Nisan 2025'te tutukluluk süresi 3 ay daha uzatılmıştır.

Temmuz 2025'te ev hapsine çıkarılmıştır. Ocak 2026'da hakkında açılan ceza davası düşürülmüştür.

## Kaynakça
Azerbaycan-Senegal ilişkileri

**Azerbaycan-Senegal ilişkileri** Azerbaycan ve Senegal arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

## Diplomatik ilişkiler
14 Mart 1996 tarihinde Azerbaycan ile Senegal arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin bir protokol imzalandı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 11 Aralık 2012 tarihli ve 2587 sayılı Kararnamesi uyarınca, Azerbaycan'ın Senegal'deki Olağanüstü Büyükelçisi Tarık İsmail oğlu Aiyev'dir.

Senegal'in Azerbaycan Büyükelçiliği'nin açılması planlanmaktadır.

## Üst düzey ziyaretler
29-31 Ocak 2008 tarihleri arasında, Senegal Cumhurbaşkanı Sekreterliği Genel Sekreteri ve OIC Ulusal Ajansı İcra Direktörü A. Balden başkanlığındaki bir heyet Azerbaycan'ı ziyaret etti. Ziyaretin ana amaçlarından biri, 13-14 Mart 2008 tarihlerinde Dakar'da düzenlenen XI OIC Zirvesi'ne İlham Aliyev'e davetiyesini sunmaktı.

13-15 Ekim 2009 tarihlerinde, Senegal Bakanlığı teknik danışmanı Mame Balla Mbake başkanlığındaki bir heyet, Bakü'de düzenlenen İİT üye ülkeleri Kültür Bakanları VI. Konferansı'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti.

Etkinlik kapsamında Mame Balla Mbake, İslami İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri heyet başkanları ile birlikte İlham Aliyev tarafından kabul edildi.

Senegal Seyahat ve Kamu Güvenliği Genel Müdürü Babacar Thiam, 23-26 Nisan 2013 tarihlerinde Bakü'de düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri Çalışma Bakanları İkinci Toplantısı'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti.

## Ekonomik işbirliği
18-19 Mayıs 2016 tarihlerinde, Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi (SCC) Başkanı Aydin Aliyev başkanlığındaki heyetin Senegal'e yaptığı resmi ziyaret sırasında, gümrük memurlarının kapasitesinin güçlendirilmesinde karşılıklı yardımlaşma anlaşması imzalandı.

### İthalat ve ihracat

## Kültürel bağlar
12 Kasım 2014 tarihinde Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanı Abulfas Garayev Senegal Kültür Bakanı Serine Mamadou Bousso Leye ile bir araya geldi. İki ülke arasında kültür alanında işbirliğinin geliştirilmesi için olanaklar ele alındı.

## Uluslararası işbirliği
Uluslararası alanda, iki devlet arasındaki işbirliği BM, İİT gibi çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir.

Mart 2008'de Senegal hükûmeti, şu anda BM gündeminde bulunan "Azerbaycan'ın işgal altındaki topraklarındaki durum" konulu karar tasarısı oylamasında Azerbaycan'ın tutumunu destekledi.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan-Kenya ilişkileri

**Azerbaycan-Kenya ilişkileri** Azerbaycan ve Kenya arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.

Kenya'nın Tahran'da yerleşik olmayan bir büyükelçisi bulunmaktadır. Azerbaycan'ın Kenya'daki ilk ve şu anki büyükelçisi Sultan Hajiyev'dir. Azerbaycan'ın Nairobi'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.

İki ülke arasındaki işbirliği turizm, bilim, eğitim gibi alanları kapsamaktadır.

## Diplomatik ilişkiler
2004 yılının Haziran ayında Azerbaycan ve Kenya, diplomatik ilişkilerin kurulmasına ilişkin ortak bir bildiri imzaladılar.

Azerbaycan'ın Kenya Büyükelçisi Sultan Hajiyev'dir.

## Üst düzey ziyaretler
29 Haziran 2012 tarihinde, Kenya Başbakanı'nın eşi Ida Odinga, Bakü'de düzenlenen Crans Montana Forumu'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti.

5-6 Mayıs 2017 tarihlerinde Kenya Spor, Kültür ve Sanat Bakanı Hasan Vario Arero Bakü'de düzenlenen Kültürlerarası Diyalog Dünya Forumu'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti.

2018 yılının Aralık ayında, Doğu Afrika Gençlik Parlamentosu Başkanı Jeremiah Mumo Kisangau, ana konuşmacılardan biri olarak Katılımcı Parlamentolar Birliği (IPU) toplantısına katılmak üzere Bakü'yü ziyaret etti.

## Ekonomik işbirliği
Kenya'nın Azerbaycan'a ihracatı hammadde, tarım ürünleri vb. ürünlere dayanmaktadır.

Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi'nin istatistik verilerine göre, 2016 yılının Ocak-Eylül döneminde karşılıklı ticaret hacmi 617,79 bin ABD doları olarak gerçekleşti. İthalat hacmi 14,3 kat arttı.

BM ticaret ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre, 2019 yılında Azerbaycan'ın Kenya'ya ihracat hacmi 354 bin ABD doları olarak gerçekleşti. Azerbaycan'ın Kenya'ya ihracatının temelini tekstil ürünleri oluşturmaktadır.

Azerbaycan Gençlik Avrupa Entegrasyonu Örgütü Başkan Yardımcısı Nargiz Eyvazova, Mart 2012'de Nairobi'de düzenlenen genç liderler forumunda Azerbaycan'ı temsil etti.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Azerbaycan Diasporasına Destek Fonu

**Azerbaycan Diasporuna Destek Fonu** (), Azerbaycan Cumhuriyeti Diaspora ile Çalışma Devlet Komitesi'ne bağlı, kamu tüzel kişiliği statüsüne sahip bir fondur.

## Tarihçe

Azerbaycan Diasporuna Destek Fonu, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın 6 Temmuz 2018 tarihli Kararnamesi ile kurulmuştur.

Fonun faaliyet amacı, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde hayata geçirilen reformların ve elde edilen kazanımların uluslararası alanda tanıtılmasına katkı sağlamak, ülkenin menfaatlerinin savunulmasına destek olmak, milli ve manevi değerlerin dünya Azerbaycanlıları tarafından korunmasını, geliştirilmesini ve tanıtılmasını teşvik etmek, onların milli ve vatandaşlık haklarının korunmasına yönelik tedbirlerin uygulanmasını desteklemek, lobi faaliyetlerinin güçlendirilmesine katkıda bulunmak, diaspora mensuplarının sosyal-ekonomik, toplumsal-siyasal ve kültürel-manevi sorunlarının çözümüne yönelik çalışmaları desteklemek, bu alanda sosyal projelerin hayata geçirilmesini sağlamak ve Azerbaycan diaspora teşkilatlarının faaliyetlerine devlet desteği vererek örgütlülük düzeylerinin güçlendirilmesine katkıda bulunmaktır.

Fon, faaliyetlerinde ve yönetim yapısında kurumsal yönetim standartlarını uygulamaktadır. Fonun yönetim organları Denetim Kurulu ile İcra Direktörüdür. Fonun genel yönetimi ve denetimi Denetim Kurulu tarafından yürütülmektedir. Kurul, başkanı dâhil olmak üzere üç üyeden oluşmaktadır. Kurul üyeleri, Komite Başkanı tarafından atanmakta ve görevden alınmaktadır. Denetim Kurulu üyeleri görevlerini kamu hizmeti esasına göre, herhangi bir ücret almaksızın yerine getirmektedir.

Fonun günlük faaliyetleri İcra Direktörü tarafından yürütülmektedir. İcra Direktörü, Denetim Kurulu tarafından atanmakta ve görevden alınmaktadır. Kendisi, Fona tevdi edilen görevlerin yerine getirilmesinden ve yetkilerin kullanılmasından sorumludur. İcra Direktörünün, Denetim Kurulu tarafından atanıp görevden alınan iki yardımcısı bulunmaktadır.

Fonun mal varlığı, sermaye fonu, kurucu tarafından sağlanan diğer varlıklar, devlet bütçesinden ayrılan ödenekler, faaliyetlerden elde edilen gelirler, bağışlar, hibeler, sağlanan yatırımlar ve mevzuatla yasaklanmayan diğer kaynaklardan oluşmaktadır. Fonun sermaye fonu 500.000 manat olarak belirlenmiştir.

## Kaynakça
Quinceañera (film)

***Quinceañera***, yönetmenliği Richard Glatzer ve Wash Westmoreland tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Emily Rios, Jesse Garcia ve Chalo González'in yer aldığı 2006 çıkışlı Amerikan yapımı sinema filmi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ağakerim

**Kerim Novruzov** () ya da bilinen adıyla **Ağakerim** (; 1 Mayıs 1964, Maştağa – 19 Aralık 2025, Maştağa), Azerbaycanlı meyhana sanatçısıydı.

## Hayatı
1964 yılında Bakü'nün Maştağa köyünde doğmuştur. 1981 yılında 209 numaralı ortaokulu bitirmiştir. Eğitim yıllarında edebiyata olan ilgisinin oluşmasında, bu dersin öğretmeni Seyidhanım Yahyayeva'nın belirleyici bir etkisi olmuştur.

Meyhana sanatına olan ilgisi, komşusu Ağaselim Çıldağ'ın ses kasetlerini dinlemesiyle başlamıştır. 1991 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti genelinde düzenlenen meyxana yarışmasının birincisi olmuş, 1993 yılında ise Aliağa Vahid'e ithaf edilen Gazelhan Festivali'nde en yüksek ödül olan altın madalyaya layık görülmüştür. 2001 yılında *Bu gedər, o biri gələr* adlı albümü yayımlanmıştır.

Bir süre diyabet hastalığıyla mücadele eden sanatçı, Mart 2017'de inme geçirmiştir. Aralık 2021'de ikinci kez inme geçirmiştir. 19 Aralık 2025'te hayatını kaybetmiş, 20 Aralık 2025'te Maştağa yerleşiminde bulunan Seyidler Mezarlığı'nda defnedilmiştir.

## Repertuvarı

## Kaynakça
Fazl bin Şavur bin Menuçehr

**Fazl bin Şavur bin Menuçehr**,  ile 1130 yılları arasında Ani'nin Şeddâdî emiridir. Fazl, tahttan indirilen emir Ebu'l Eşver Şavur bin Menuçehr'in oğludur. Fazl, Ani'yi Gürcülerden geri almış, ancak Hristiyan nüfusunun haklarını gözetme sözü vermiştir. Fazl, yönetimini Divin ve Gence'ye kadar genişletmiş, ancak bu şehirleri koruyamamıştır. Yaklaşık 1130 yılında Dvin'in Türk emiri Kurti tarafından alınmasından sonra saray mensupları tarafından öldürülmüştür. Emirliğin yönetimi Fazl'ın yeğeni Fahreddin Şeddâd'a geçene kadar Fazl'ın kardeşleri Mahmud bin Şavur ve Huşçikr, kısa bir süre sonra art arda hüküm sürmüşlerdir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*
Pronville-en-Artois

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Hacı Şehla Cami

**Hacı Şehla Cami**, Bakü’nün Balahanı kasabasında bulunan, 19. yüzyıla ait bir mimari eserdir. Caminin kitabesinde, 1385–1386 yıllarında Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'in siparişiyle, usta mimar Arif bin usta Musa Cibal tarafından inşa edildiği yazılıdır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra bina, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke çapında önem taşıyan taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

## Tarihçesi
Hacı Şehla Cami, 1385–1386 yılları arasında  Şirvanşahlar döneminde Balahanı kasabasının mezarlığında, yüksek bir tepe üzerinde inşa edilmiştir. Cami, giriş kapısı ve iç mekândan oluşmaktadır. Giriş kapısının üzerinde yer alan iki satırlık kitabede şunlar yazılıdır:

Bu imaret Hacı Şehla bin Şakir bin Mustafa Köşkin'indir. Yedi yüz seksen yedinci yıl (787 – 1385/86).

Kapının çerçevesinden biraz uzakta, bu kitabeden biraz solda yer alan kitabede, camiyi inşa eden ustanın adı yazılıdır. İki satırlık bu kitabede “Ustad Arif bin Ustad Musa Cibal'ın eseridir” ifadesi yer alır. Üzerindeki kitabelerde cami “imaret” olarak adlandırılmıştır.

1918 yılında Ermeni Taşnakları tarafından gerçekleştirilen Mart katliamı, Balahanı köyünde de devam etmiştir. Köy halkı, caminin bulunduğu tepe üzerinde siperler kazarak düşmana karşı savunma yapmıştır. Bu olaydan sonra, kasaba sakinleri caminin bulunduğu tepeyi “siper” olarak adlandırmıştır.

### Sovyet İşgali Süreci
Sovyet işgalinden sonra 1928 yılından itibaren resmî olarak dinle mücadeleye başlandı. Aynı yılın aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Yönetim Kurulu, birçok cami, kilise ve sinagogu eğitici amaçlarla kullanılmak üzere kulüplerin bünyesine verdi. 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami varken, 1927'de bu sayı 1.700'e, 1933'te ise 17'ye düşmüştür.

Bundan sonra cami kapatıldı ve kullanılmadığı için zamanla harap oldu.

### Azerbaycan'ın Özgür Olmasından Sonra
Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke önemine sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.

2017 yılında Hacı Şehla Cami, Balahanı kasabası sakinlerinden hayırsever kişilerin mali desteğiyle restore edilmiştir. Onarım ve restorasyon çalışmaları, Kültür Bakanlığına bağlı Kültürel Mirasın Korunması, Geliştirilmesi ve Restorasyonu Devlet Hizmetinin denetimi altında uzmanlar tarafından gerçekleştirilmiştir. Anıt restore edilirken, tarihi yapının duvarlarında Mart Soykırımı sırasında gerçekleşen çatışmalardan kalan kurşun izleri korunmuştur.

## Ayrıca Bakınız
Şakir Ağa Türbesi

## Kaynakça
Ahmet Karavar

**Ahmet Karavar** (1954, Siverek) Türk çiftçi ve siyasetçidir. TBMM 20 ve 21. dönem Şanlıurfa milletvekilidir. 

1954 yılında Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesinde doğdu. Ortaokul mezunudur. Fazilet Partisi ve Saadet Partisinde siyaset yapmıştır. Evlidir ve dört çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Muharrem Hadi Dilekci

**Muharrem Hadi Dilekci** (1943, Kastamonu) Türk öğretmen ve siyasetçidir. TBMM 20 ve 21. dönem Kastamonu milletvekilidir.

## Hayatı ve kariyeri
1943 yılında Kastamonu'da doğdu. Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulunu bitirdi. Muhtelif kurumlarda müdürlük yaptı. Kuzey Koop Genel Başkanlığı ve Candaroğulları Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü görevlerinde bulundu. DSP ve YTP'de siyaset yaptı. Evlidir ve iki çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Mama lobisi

**Mama lobisi**, Türkiye'de sokak hayvanlarına yönelik bazı koruma dernekleri, pet shoplar, evcil hayvan maması üreticileri ve veterinerlerin, organize bir şekilde hayvanseverlik adı altında bağış topladığı ve bu bağışları hayvanların yararına harcamak yerine kendi çıkarları için kullandığı iddiasıyla anılan bir kavramdır. Bu kavram özellikle 2024 ve 2025 yıllarında Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) tarafından hazırlanan raporlar ve bu raporlara ilişkin haberler yoluyla gündeme gelmiştir.

## Arka plan
“Mama lobisi” terimi, bazı sivil toplum kuruluşları (STK), hayvan maması üreticileri, petshoplar ve veterinerlik şirketlerinin bir araya gelerek başıboş sokak hayvanlarının sayısını kontrolsüz biçimde artırdığı ve bunun sonucunda hayvan maması pazarının büyümesinden çıkar sağladıkları iddiasını ifade eder. MASAK raporuna göre bu lobi, “hayvanseverlik” adı altında bağış toplayan STK'lar, mama üreten firmalar, mama ve hayvan satan petshoplar ile veterinerlik şirketlerinden oluşan dört ana bileşene sahiptir.

## Tartışmalar

### İddialar
Raporda, vatandaşlardan toplanan bağışların  büyük bir kısmının sahipsiz hayvanlara değil, söz konusu STK'lar ve ilişkili şirketlerin hesaplarına aktarıldığı iddia edilmektedir. Bir başka haberde 2021–2024 yılları arasında en çok bağış toplayan 21 derneğin kasalarına 205 milyon lira civarında gelir girdiği belirtilmiştir.

### Eleştiriler ve tartışmalar
Mama lobisi kavramı, özellikle Türkiye'de hayvan hakları, sokak hayvanlarının korunması ve sokak hayvanı yasa tasarıları üzerine süren siyasi tartışmaların bir parçası olmuştur. Bazı politikacılar ve çevreler, bu kavramı eleştirerek, hayvan koruma faaliyetlerinin karalama kampanyalarıyla zedelendiğini savunmuştur.

## Ayrıca bakınız
* Türkiye'de sokak köpeği sorunu
* 2024 Türkiye sokak köpekleri protestoları

## Kaynakça
Kadıköy Gönüllüler Kahvesi

**Kadıköy Gönüllüler Kahvesi,** Kadıköy ve çevresindeki temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan kimselere yardımda bulunma amacıyla 2016'da Rasimpaşa mahallesinde hizmete giren bir kuruluş.

Gönüllüler tarafından işletilir ve geliri ihtiyaç sahiplerine aktarılır. Ayrıca kahvede hemen her gün söyleşi, film gösterimi gibi etkinlikler düzenlenir ve katılımcılar o etkinliğe katılım şartı olarak belirlenen kuru bakliyat ürününden (örneğin bir paket kırmızı mercimek) getirir. Böylece toplanan erzaklar ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.

Benzer bir oluşum olan *Cihangir Derviş Baba* *Kahvesi*nden etkilenen ve benzerini Kadıköy'de yapmak isteyen gönüllüler tarafından meydaa getirilmiştir. Gönüllülerin ilk etkinliği, kahvenin açılışı öncesinde 2015 kışında Moda Sahnesi’nde sahnelenen bir çocuk tiyatrosuna Ataşehir’de kağıt toplayıcılılarının götürülmesi idi. Ardından gönüllüler düzenli olarak her hafta toplanan ve ihtiyaç sahibi ailelerin evlerine dağıtmak üzere her buluşmada erzak, market çekleri toplamaya başladılar. Kahve 7 Şubat 2016'da açıldı.

Yardım yapılacak aileler, gelen bildirimler doğrultusunda aileler ziyaret edilip bildirimin doğruluğu tespit edildikten sonra gönüllü topluluğun yağtığı toplantılarla kararlaştırılır ve 6 ay süreyle yardım yapılır. Kadıköy dışında,  ülkenin doğusunda yardıma muhtaç köy okullarına ve ailelere de yardım edilmiştir. Kuruluş, "*Görüyorsan, duyuyorsan sorumlusun"* mottosu ile hareket eder.

## Kaynakça
Brezilya'nın askerî rütbeleri

Brezilya Silahlı Kuvvetleri'nin kullandığı rütbe işaretleri.
## Rütbeler
### Subaylar

#### Askerî Öğrenciler
##### Harp Okulları

##### Hazırlık Okulları

### Astsubaylar ve Erbaşlar

#### Teknisyenler

#### Askerî Öğrenciler

## Kaynakça
Şakir Ağa Türbesi

**Şakir Ağa Türbesi**, Bakü’nün Balahanı kasabasında bulunan XV. yüzyıla ait bir mimari anıttır. Anıtın kitabesinde, 1427–1428 yıllarında Miriraxur Şakir Ağa ibn merhum Mürtəza'nın siparişiyle inşa edildiği belirtilmiştir.

Anıt plan bakımından haç biçimindedir. Türbenin ana giriş kapısı giriş kuzey tarafındandır. Ana giriş kapısının iç mekânında, her iki yanında ok biçimli kemerlerle tamamlanan sekiz köşeli prizma şeklinde nişler yerleştirilmiştir. Türbenin içinde de farklı ölçülerde dikdörtgen biçimli 8 adet niş bulunmaktadır.

## Tarihçe
Balahanı mezarlığında bulunan Şakir Ağa Türbesi, 1427–1428 yıllarında inşa edilmiştir ve 1385–1386 yıllarında yapılmış olan Hacı Şehla Camii'ne altı metre mesafede yer alır. Anıt hakkında mevcut bilgiler sınırlıdır.

Yapının kemerli giriş kapısının üzerinde Arapça iki satırlık bir kitabe bulunmaktadır. Kitabe şu şekildedir:Başka bir kaynağa göre, Şirvanşah İbrahim'in veziri tarafından 1427 yılında oğlunun şerefine yaptırılan Şakir Ağa Türbesi, halk arasında "İmarat" olarak adlandırılmaktadır.

## Mimari Özellikleri
Abide plan bakımından haçvaridir. Abşeron'da iç düzeni haç biçiminde olan birkaç anıt vardır. Ancak Azerbaycan'da Şakir ağa Türbesi gibi hem iç hem de dış yapısı haç biçiminde olan başka bir anıt yoktur.

Türbeye giriş kuzey taraftaki ana giriştendir. Ana giriş kapısının iç mekanında, her iki yanında sivri kemerle tamamlanan sekiz köşeli prizma biçimli nişler yerleştirilmiştir. Türbenin içinde de farklı ölçülerde dikdörtgen biçimli 8 adet niş bulunmaktadır.

Giriş, alçak sivri kemerle tamamlanan bir kapıdandır. Kapı üstündeki kemer tek parça bir taştan yontulmuştur. Taşın ön yüzeyi bitkisel motiflerle süslenmiştir. Giriş kemer taşının üzerinde iki satırlık epigrafik yazılı başka bir taş yerleştirilmiştir. Giriş ve üzerindeki yazı taşı profilli iri taş bloklarla çerçevelenmiştir.

## Mart Katliamı
1918 yılının Mart ayında Bakü'nün bazı köylerinin sakinleri ile birlikte Balahanı'nın özellikle büyük sanayicileri, petrol sahası sahipleri ve aydın kesimi Ermeni silahlı birliklerinin vahşetinin kurbanı olmuştur. Onlardan bir kısmı bizzat Şakir Ağa Türbesi'nin duvarının önüne dizilerek kurşuna dizilmiştir. O kurşun izleri günümüze kadar türbenin duvarlarında olduğu gibi kalmıştır.

## Ayrıca Bakınız
Hacı Şehla Cami
Azerbaycan-Ekvador ilişkileri

**Azerbaycan-Ekvador ilişkileri** Azerbaycan ve Ekvador arasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda kurulan ikili diplomatik ilişkilerdir.Azerbaycan'ın Brasília'da yerleşik olmayan bir büyükelçisi bulunmaktadır. Ekvador'un Ankara, Türkiye büyükelçisi Azerbaycan'da akredite edilmiştir.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ile Ekvador arasında diplomatik ilişkiler 22 Mart 2004 tarihinde kurulmuştur.

## Üst düzey ziyaretler
2010 yılının Kasım ayında, Azerbaycan'ın BM Daimi Temsilcisi Agshin Mehdiyev Ekvador'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

Ekim 2011'de Ekvador Dışişleri, Ticaret ve Entegrasyon Bakanı Riccardo Panigno Armando Arocan Bakü'ye resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Bakan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Başbakan Artur Rasizade, Milli Meclis Başkanı Oktay Esedov ve Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov ile görüştü. At the end of the meeting, the Ministries of Foreign Affairs of both countries signed an agreement of intent on cooperation.

Ekvador Dışişleri Bakanı Maria Fernanda Espinosa'nın Bağlantısızlar Hareketi Bakanlar Konferansı'na katılmak üzere Nisan 2018'de Bakü'ye yaptığı resmi ziyaret sırasında İlham Aliyev ile görüşmeler gerçekleştirildi. Enerji sektöründe işbirliği konusunda bir anlaşmaya varıldı.

Mayıs 2019'da Elkhan Polukhov Ekvador'a bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi. Büyükelçi, Ekvador Ulusal Meclisi'nin egemenlik, entegrasyon, dış politika ve iç güvenlik komitesi başkanı Fernando Flores Vazquez ile bir araya geldi. İkili işbirliği olanakları ele alındı.

## Ekonomik işbirliği
2009 yılında Ekvadorlu işadamlarından oluşan bir heyet Bakü'ye geldi. Soğuk hava depolama, muz gazlama ve çiçek yetiştirme teknolojileri için özel ekipmanların üretimi ve ihracatı konusunda görüşmeler yaptılar.

BM Ticaret Ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre, 2014 yılında Azerbaycan'dan makine ve mekanik cihaz ihracatı hacmi 1,68 bin ABD doları olarak gerçekleşti.

BM Ticaret Ofisi (COMTRADE) istatistiklerine göre, 2019 yılında Ekvador'dan çiçek ihracatı hacmi 3,91 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

## Uluslararası işbirliği
Ekvador Hükûmeti, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü tanımaktadır.

Ekvador, BM Güvenlik Konseyi'nde Azerbaycan'ın tutumunu desteklemektedir.

## İlgili madde(ler)
* Azerbaycan'ın dış ilişkileri

## Kaynakça
Beuvrequen

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Çiçeklik

**Çiçeklik**, çiçeklerin ve süs bitkilerinin yetiştirilmesi veya sergilenmesi amacıyla oluşturulan özel alanlara veya bu amaçla kullanılan mobilya elemanlarına verilen genel isimdir. Kavram, peyzaj mimarlığında bitkilendirme yapılan sınırlandırılmış toprak alanlarını ifade ederken; iç mimarlık ve dekorasyonda saksıların yerleştirildiği raflı veya ayaklı mobilyaları tanımlamak için kullanılır.

## Kökenbilim
Türkçe *çiçek* kelimesine, "yer, alet veya araç" bildiren *-lik* ekinin getirilmesiyle türetilmiştir.

## Peyzaj Mimarlığında Çiçeklik
Bahçe sanatında ve peyzaj düzenlemelerinde çiçeklikler, mekânın estetik değerini artırmak, alanları birbirinden ayırmak veya belirli bir rotayı vurgulamak amacıyla tasarlanır. Teknik literatürde genellikle **tarh** veya **parter** olarak da adlandırılırlar.

### Türleri
* Yer Tarhları: Doğrudan toprak zemin üzerinde, genellikle çim alanlardan ayırt edilecek şekilde tasarlanan ekim alanlarıdır. Geometrik veya organik formlarda olabilirler.
* Yükseltilmiş Çiçeklikler: Zeminden daha yüksekte, genellikle beton, taş, ahşap veya metal duvarlarla çevrili alanlardır. Bu tür çiçeklikler drenaj kontrolü sağlar ve bakımı daha kolaydır.
* Kaya Bahçeleri: Doğal taşlar ve kayalarla oluşturulan, genellikle sukulent ve alpin bitkilerin sergilendiği çiçeklik türüdür.

## Mobilya ve İç Mekan Elemanı Olarak Çiçeklik
İç mekanlarda, balkonlarda veya teraslarda saksı bitkilerini düzenli bir şekilde sergilemek için kullanılan taşınabilir mobilyalardır. Tarihsel süreçte, özellikle 18. ve 19. yüzyıl Avrupa dekorasyonunda (örneğin Viktorya dönemi) popülerlik kazanmıştır. Fransızca *Jardinière* terimi de benzer bir mobilya türünü ifade eder.

### Malzeme ve Tasarım
Mobilya tipi çiçeklikler kullanım alanına göre çeşitlilik gösterir:
* Ahşap Çiçeklikler: Doğal görünümleri nedeniyle genellikle balkon ve bahçelerde tercih edilir. Suya dayanıklı olması için emprenye edilmiş ağaçlar veya bambu kullanılır.
* Ferforje ve Metal Çiçeklikler: Demirin işlenmesiyle elde edilen, genellikle klasik ve kıvrımlı hatlara sahip dayanıklı modellerdir.
* Beton ve Seramik Ayaklar: Modern ve minimalist tasarımlarda, genellikle tek bir büyük bitkiyi vurgulamak için kullanılan sütun veya bloklardır.

## Ayrıca bakınız
* Bahçecilik
* Peyzaj mimarlığı
* Saksı
* Sera

## Kaynakça
Kargalı (ilçe)

**Kargalı ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Aktöbe ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 4.949&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 15.376'dır. İlçenin merkezi Badamşa'dır.

## Kaynakça
Diri Baba Türbesi

**Diri Baba Türbesi** (), Azerbaycan’ın Kobustan Rayonu’ndaki Kobustan kentinde bulunan bulunan, Şeyh Diri Baba’ya ait bir türbedir.

## Tanımı
17. yüzyıl ortalarında Azebaycan'ı ziyaret eden Evliya Çelebi, Diri Baba veya *Mereze Şeyhi* olarak anılan kişinin Şeyh İbrahim'in sarayında bir müezzin olduğunu aktarmaktadır.

15. yüzyıla ait yapı, Bakü–Şamahı yolu üzerinde, eski bir mezarlığın karşısında yer almaktadır. Uzun yıllar boyunca halk, burada gömülü olan Diri Baba adlı kutsal zâtın bedeninin bozulmadan kaldığına inanmıştır. Bu nedenle türbe, 17. yüzyıldan itibaren hem dindar ziyaretçilerin hem de meraklıların ilgisini çekmiştir.

Türbenin katlarını birbirinden ayıran dekoratif yazı kuşağında yapının inşa tarihiyle ilgili şu ifadenin yer aldığı belirtilmiştir: "*En büyük Sultan, halkların ihtiyar sahibi, Sultan oğlu Sultan, Celâl-ed-dünya ve-d-din (Dünyanın ve dinin şöhreti) [[I. İbrahim (Şirvan şahı)|Şeyh İbrahim Han]]'ın - Allah onun devlet ve hükümranlığını ebedileştirsin ve her iki dünyayı onun delili ile aydınlaştırsın- hakimiyeti günlerinde. Sekiz yüz beşinci (1402 / 1403) yılın aylarında. Onu Derviş yazdı" *

Türbeden, Adam Olearius’un seyahat notlarında ve B. Dorn’un bir eserinde de bahsedilmektedir. Türbe, kayaya oyma bir uçurum üzerinde yer alan kare planlı bir platform üzerinde konumlanmaktadır. İki katlı yapının birinci katında, sivri kemer biçiminde örtülmüş bir mekan yer alır ve küçük bir giriş mekanından sekizgen bir kubbeye geçiş bulunur. İkinci kattaki mekana çıkan merdivenler doğrudan kayanın içine oyulmuştur. Sivri uçlu kubbenin pandantifleri bitkisel motiflerle süslenmiştir.

Yapı içerisindeki pandantiflerden biri üzerindeki 1402 yılına ait bir yazı ve mimarın adının bir kısmı “*...üstad Hacı’nın oğlu*” şeklinde okunabilmiştir.

1944 yılında yapıyı araştıran Salamzade ve Sadıkzade, yapının kubbesinin tamamen dağılmış olduğunu aktarmaktadır. 1955 yılında türbe yeniden incelenmiş, çevresinde arkeolojik bir kazı yapılmış ve restorasyon projesi hazırlanarak onarılmıştır.**

Diri Baba Türbesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ulusal açıdan önemli tarihî ve kültürel anıt olarak koruma altına alınmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Ius

**Ius** ve ya **Jus** antik Roma'da vatandaşların sahip olduğu hak ve hukuktur. Lexin aksine ius belirli yazılı bir kanun değildir, yazılı yazısız bürün kurallar ve hukuk sistemidir. Antik Romalılar haklarına çok önem verirlerdi, öyleki romalı hukukçu Publius Juventius Celsus hukuka iyilik ve eşitlik sanatı *("ius est ars boni et aequi.")* demiştir.

## Kaynakça
İle

**İle ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Almatı ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 7.793&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 266.687'dir. İlçenin merkezi Öteğen Batur'dur.

## Kaynakça
Bizans saati

**Bizans saati**, günümüzde sadece Aynoroz'da bulunan Ortodoks manastırlarında ve Filistin'de bulunan Mar Saba Manastırı'nda kullanılan ve alaturka saate benzer bir şekilde güneşin batışına göre düzenlenen bir saat sistemidir.  Bu sisteme göre yeni güne gece yarısıyla değil, gün batımıyla geçilir. Yani güneşin batışından itibaren bir saat geçtikten sonra, saat bir olur.

Bizans zaman sistemi, modern zaman sistemiyle aynı birimi (saat) ve aynı ikili bölümlendirmeyi (günde iki kez 12 saat) paylaşır. Aradaki tek fark, saatlerin gece yarısından değil, gün batımından itibaren sayılmaya başlanmasıdır. Gün batımı yıl boyunca sürekli olarak değiştiği için, Bizans saatinde aynı kalan saat, yılın farklı dönemlerinde farklı alanlara karşılık gelir.

## Tarihi ve kullanımı
Bizans dünyasında saatler, Eski Ahit'le uyumlu olan Babil usulüne göre gün batımından itibaren sayılıyordu. Bunun sebebi Yaratılış Kitabı'nda şu şekilde bir ayetin olmasıydı: “Tanrı ışığa gündüz, karanlığa ise gece adını verdi. Akşam oldu, sabah oldu; birinci gün böylece tamamlandı”

Aynoroz'daki manastırlarda da saatler geleneksel olarak gün batımında “sıfıra” yaklaşık biçimde ayarlanırdı. Günümüzde ise bu manastırların büyük çoğunluğunda, girişlerde ya da misafir odalarında görülebilecek yerlere yerleştirilmiş duvar saatleri Bizans saatini göstermektedir. Bunların yanında ise modern Doğu Avrupa Saati'ne göre çalışan başka saatler bulunur. Bu saatler öncelikle keşişler için olsa da, Aynaroz'da sayıları giderek artan hacılar için de kullanılmaktadır. Bu nedenle tüm bilgilendirmelerde (ibadetler, yemekler ve günlük programlar), Doğu Avrupa Saati'ne göre verilmektedir.

## Kaynakça
3 kuyu 3 ev problemi

**3 kuyu – 3 ev problemi** (), grafik teorisinde klasik bir örnek olarak ele alınan ve düzlem üzerinde çözülemediği matematiksel olarak kanıtlanmış bir problemdir. Problem, grafik teorisinde tam iki parçalı grafik olan **K₃,₃** ile modellenir ve düzlemsel olmayan grafiklerin temel örneklerinden biri olarak kabul edilir.

## Problemin tanımı
Problem, üç adet kuyu ve üç adet evin bulunduğu bir düzeni konu alır. Her evin her kuyuya bağlanması gerekmekte, çizilen bağlantı çizgilerinin birbirini kesmemesi ve bağlantıların ortak kullanılmaması şart koşulmaktadır. Amaç, bu koşullar altında tüm evleri kuyulara bağlayan bir düzen kurmaktır.

Bu kurallar altında problemin düz bir yüzey üzerinde çözülemediği gösterilmiştir.

## Grafik teorisi ile modelleme
Problem grafik teorisi kullanılarak modellenebilir. Evler ve kuyular iki ayrı köşe kümesi olarak ele alındığında, her evin her kuyuya bağlanması gerektiği için ortaya çıkan yapı **tam iki parçalı bir grafik**tir. Bu grafik literatürde **K₃,₃** olarak adlandırılır.

K₃,₃ grafiği altı köşeden (üç ev ve üç kuyu) ve dokuz kenardan oluşur. Temel soru, bu grafiğin düzlem üzerinde kenarları kesişmeden çizilip çizilemeyeceğidir. Bu problem, düzlemsel olmayan çizgelerin karakterizasyonunu veren
Kuratowski teoremi ile doğrudan ilişkilidir.

## Düzlemsellik ve Euler formülü
Düzlemsel grafikler için geçerli olan Euler formülü şu şekildedir:

: *V − E + F = 2*

Burada *V* köşe sayısını, *E* kenar sayısını ve *F* yüz sayısını ifade eder.

K₃,₃ grafiği tek sayılı çevrimler içermez. Bu nedenle grafikte oluşabilecek her yüz en az dört kenarla çevrilidir. Düzlemsel bir grafikte her kenar iki yüzü sınırladığı için aşağıdaki eşitsizlik elde edilir:

: *4F ≤ 2E*

Buradan *F ≤ E/2* sonucu elde edilir. Bu eşitsizlik Euler formülünde yerine konulduğunda:

: *V − E + E/2 ≥ 2*

eşitsizliği ortaya çıkar. K₃,₃ grafiği için *V = 6* ve *E = 9* değerleri kullanıldığında:

: *6 − 9/2 = 1,5*

sonucu elde edilir. Bu değer Euler formülünün gerektirdiği 2 değerinden küçüktür ve bir çelişki oluşturur.

## Sonuç
Ortaya çıkan bu çelişki, **K₃,₃ grafiğinin düzlemsel olmadığını** gösterir. Dolayısıyla 3 kuyu – 3 ev problemi, düz bir yüzey üzerinde ve çizgiler kesişmeden çözülemez. Bu durum, bireysel çizim yöntemlerinden bağımsız olarak matematiksel yapının doğasından kaynaklanmaktadır.

## Alternatif çözümler
Problem, düzlem dışına çıkıldığında çözülebilir. Üç boyutlu uzayda bağlantılardan birinin alttan geçirilmesi, yüzeyin delinerek arka tarafın kullanılması veya küresel bir yüzey üzerinde çizim yapılması durumunda çözüm mümkündür. Ancak bu yaklaşımlar, problemin klasik tanımında yer alan kuralları ihlal eder.

## Kuratowski teoremi ile ilişkisi
3 kuyu – 3 ev problemi, **Kuratowski teoremi**nin bilinen örneklerinden biridir. Bu teoreme göre bir grafik, **K₅** veya **K₃,₃** grafiğini altgraf olarak içeriyorsa düzlemsel değildir.
## Ayrıca bakınız
* Graf teorisi
* Königsberg'in yedi köprüsü

## Kaynakça
Aziz Yelisey Manastırı (Hocavend)

**Aziz** **Yelisey Manastırı**, Hocavend rayonundaki Güneykırman köyü idari bölgesinde bulunan tarihi ve mimari bir anıttır. Manastırın ana kilisesi, bölgede yer alan daha eski bir kilisenin temelleri üzerinde inşa edilmiştir. 12. yüzyıla tarihlenen bir kitabe; söz konusu manastır yerleşkesinin, döneminde bölgenin en seçkin ve öncelikli dini merkezlerinden (kutsal alanlarından) biri olarak kabul edildiğini belgelemektedir.

İki pilonu ve bir transeptiyle Aziz Yelisey Kilisesi, geç Orta Çağ döneminin tipik özelliklerini taşımaktadır. Sunağın her iki yanında dikdörtgen plan şemasına sahip birer yardımcı oda konumlandırılmıştır.

## Tarihi
Manastırın ana kilisesi, bölgede yer alan daha erken tarihli bir yapının temelleri esas alınarak inşa edilmiştir; ancak mevcut yapının inşa süreci için kesin bir tarihlendirme yapılamamaktadır. 12. yüzyıldan kalma bir kitabeye göre, bu kilise bölgedeki en önemli kutsal alanlardan biriydi. Alınlıktaki kitabeye göre, yıkılan eski kilisenin yerine 17. yüzyılda yeni bir kilise inşa edilmiştir. Kitabede şöyle yazmaktadır: "*Ben, Üstat Gabriel, bu kiliseyi kendi ellerimle inşa ettim...*"

## Mimari özellikleri
Manastır, Çartar köyünün güneyindeki yüksek dağlık bir bölgede yer almaktadır. Kompleksteki tek kilise, kitabelerde Aziz Yelisey Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. İki pilonu ve bir transepti ile Aziz Yelisey Kilisesi, geç Orta Çağ döneminin tipik özelliklerini taşımaktadır.

Sunağın her iki yanında dikdörtgen planlı yardımcı odalar bulunmaktadır. İç duvarlarda üç büyük niş bulunmaktadır. Kilisenin tek girişi batı duvarında yer almaktadır. Kemerlerin, pilonların, pencere ve kapı çerçevelerinin yapımında iyi yontulmuş taşlar kullanılmıştır. Yapının diğer duvar bölümlerinde, malzeme tercihi olarak kaba yonu (işlenmemiş) bazalt taşlar kullanılmıştır.

Duvarlarda, önceki yapı evresine ait dekoratif unsurlar yeniden kullanılmıştır; bunlar arasında geometrik formlar, haç motifleri, figüratif sahnelerle bezeli panolar ve kitabeli taşlar dikkat çekmektedir. Kilisenin iç mekanında uygulanan kireç harçlı sıva tabakası, günümüze yalnızca belirli bölümlerde görülebilen parçalar halinde ulaşabilmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya
*
Tam bilgi

**Tam bilgi**, oyun teorisinde, oyuncuların hamle yapmak zorunda oldukları her anda, oyunun başlangıcından itibaren o ana kadar gerçekleşmiş olan her şey hakkında bilinebilecek tüm bilgilere sahip oldukları durumu ifade eder.

Tam bilgi, oyunların küçük bir alt kümesini oluşturur. Bu tür oyunlarda her bir bilgi kümesi yalnızca tek bir düğüm içerir.

Satranç, bu tür oyunlara verilen en bilinen örnektir. Tavla ve Monopoly de zar atılmasını gerektirdikleri için bir şans unsuru barındırmalarına rağmen tam bilgi oyunlarıdır.

## Kaynakça
Aleksander Gnezdov

**Alexander Efimoviç Gnezdov** (Rusça: Гнездов Александр Ефимович; 17 Eylül 1908-1981), forvet mevkisinde oynamış eski bir futbolcu ve Azerbaycanlı profesyonel futbol teknik direktörüdür. Ayrıca Neftçi PFK'nin ilk teknik direktörüdür.

### Kariyeri
Gnezdov, kariyerine 1926 yılında Progress Bakü'de başladı. Progress Bakü, Azerbaycan'ın ilk profesyonel futbol kulübü olup 1907 yılında kurulmuştur. Daha sonra 1934'te Stalinets Leningrad'a (günümüzde Zenit Sankt-Peterburg) transfer oldu. Burada kulüp adına on maça çıkan Gnezdov, toplam altı gol attı.

1937 yılında Gnezdov, Neftyanik'te (günümüzde Neftçi PFK) kulübün ilk teknik direktörü olarak göreve getirildi. 18 Mart 1937'de kurulan takımın adı 1968'e kadar Neftyanik'di. Aynı zamanda bu takımda forvet olarak da forma giydi. Onun teknik direktörlük yaptığı dönemde, yerel halk arasında futbola ilginin sınırlı olması nedeniyle takım kadrosu ağırlıklı olarak Rus kökenli futbolculardan oluşuyordu. Teknik direktörlük görevine rağmen Gnezdov, özellikle kritik ve maçın kaderini değiştiren anlarda belirleyici bir oyuncu olarak da kabul ediliyordu.

Gnezdov, Azerbaycan SSC'de spor yorumculuğu yapan ilk kişi olarak bilinir. 1949 yılında radyoda Azerbaycan'ın ilk futbol maç anlatımını yaparak tarihe geçmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Aleksander Gnezdov'un Footballfacts.ru sayfasındaki sayfası
*Aleksander Gnezdov'un transfermarkt.com sayfasındaki sayfası
Nielles-lès-Ardres

****, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür.

## Kaynakça
Hanife Nur Özaydınlı

**Hanife Nur Özaydınlı** (d. 1 Kasım 2002), Türkiye Kadınlar Birinci Voleybol Ligi takımlarından Karşıyaka'da orta oyuncu olarak oynayan Türk voleybolcu. 

## Kariyeri
*  TVF Spor Lisesi (2018-2020)
*  Karayolları (2020-2021)
*  Türk Hava Yolları (2020-2021)
*  Sarıyer Belediyespor (2021-2023)
*  Bahçelievler Belediyespor (2022-2023)
*  Çukurova Belediyespor (2023-2024)
*  Muratpaşa Belediyesi SigortaShop (2023-2024)
*  Çanakkale Belediyespor (2024-2025)
*  Karşıyaka (2025-günümüz)

## Başarıları

### Mîlli takım
* 2020 Genç Kızlar Avrupa Voleybol Şampiyonası -  Şampiyonluk

### Bireysel Başarıları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Hanif Nur Özaydınlı - *tvf-web.dataproject.com*
2024 Türkiye sokak köpekleri protestoları

**2024 Türkiye sokak köpekleri protestoları**, Mayıs 2024'te AK Parti'nin Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik yapılması için taslak hazırlandığını açıklamasının ardından 23 Mayıs 2024'te başlayan protestolardır.

## Arka plan

Türkiye'de 2022-2024 yılları arasında 50'si çocuk olmak üzere 107 kişi başıboş köpekler tarafından öldü. Ayrıca 2021-2024 yılları arasında 4.039 kişiye başıboş köpek saldırdı. 2019-2024 yılları arasında köpek kaynaklı 3.554 trafik kazası meydana geldi. Ayrıca, 2023 yılında 438 bin kuduz aşısı yapıldı. 
Tasarının gündeme alınmasından önce dördüncü sınıfa giden bir çocuk, başıboş köpekler tarafından yaralandı. Tasarının duyurulmasından önce, 2024 Türkiye yerel seçimleri yapıldı. Erdoğan seçim sonrasında "Milletimizin verdiği mesajları hiçbir komplekse kapılmadan analiz ediyor, yol haritamızı buna göre belirliyoruz." dedi. Açıklama sonrasında AK Parti kamuoyu anketleri sonucunda köpeklerle alakalı tasarının meclise sunulması için hazırlamaya başladı.Tasarı, İngiltere'de uygulanan modele benzer olarak barınaklarda sahiplenmeyen köpekler bir ay içerisinde uyutulmasından oluşması planlandı. Sonrasında AKP Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu "İlla İngiltere modeli olacak diye bir modelden söz etmiyoruz." dedi. Ayrıca Yenişehirlioğlu köpeklerin uyutulmadan, popülasyonun kontrol altına alınamayacağınıda söyledi. Erdoğan ise konu hakkında önceliğin sahiplendirme olduğunu ve hayvanseverleden sahiplenme kampanyasına destek istediklerini söyledi. Yenişehirlioğlu yeni yasayla birlikte köpeklerin resimlerinin çekilerek sahiplendirmek için ilanlar açılacağını duyurdu. AK Parti tasarıyı hazırlarken diğer ülkelerde uygulanan süreçleri incelediğini açıkladı.

Tasarının ardından bazı sanatçılar ve muhalif partiler tasarıyı eleştirdi ve yasa tasarısını "katliam yasası" olarak nitelendirdiler. BBP Genel Başkanı Destici, tasarıya destek verdiklerini açıkladı.

## Protestolar

İlk protestolar, tasarının içerikleri açıklandıktan sonra başladı. 23 Mayıs'ta Beşiktaş'ta bir protesto gerçekleşti. Protestoda "ek çözüm kısırlaştırmak, yerinde yaşatmak, üretim ve satışı yasaklamaktır" açıklaması yaptılar. Ayrıca aynı gün Ankara'da da bir protesto gerçekleşti. Ayrıca 2 Haziran'da Ankara'da protestolar gerçekleşti.

23 Temmuz'da bazı protestocular meclisin içerisine girerek protesto yapmaya başladılar. Bu protesto sonrasında Mustafa Varank "Bu çapulcular nasıl oluyor da Meclis'in koridorlarında saygısızca tepinebiliyor?" dedi.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Hak Ja Han

**Hak Ja Han**, 1943 yılında, günümüzde Kuzey Kore sınırları içinde yer alan Anju'da doğdu. Annesi dindar bir Hristiyan, babası ise tanınmış bir vaizin müridiydi. Kocası, Moon tarikatının kurucusu olan müteveffa Sun Myung Moon'du. 1960 yılında Sun Myung Moon ile bir çocuk gelin olarak 17 yaşında evlendi. Evlendiklerinde Sun Myung Moon kendisinden 23 yaş büyüktü. Kocasının ölümünden sonra tarikatın başına geçti. Kendisine tarikat mensupları tarafından *Barış Annesi (Mother of Peace)* denmektedir.

## Kaynakça
Wasp (karakter)

**Wasp** (**Janet van Dyne**), Marvel Comics tarafından yayımlanan Amerikan çizgi romanlarında yer alan kurgusal bir süper kahramandır. İlk kez *[[Tales to Astonish]]* #44 (Haziran 1963) sayısında göründü ve yazar Stan Lee ile çizer Jack Kirby tarafından yaratıldı. Avengers'ın kurucu üyelerinden biri olan Janet, hem süper kahraman kimliği hem de moda tasarımcısı, sosyalite ve takım lideri rolleriyle Marvel Evreni'nin önemli figürlerinden biridir. Pym Particles teknolojisi sayesinde boyut küçültme, enerji patlamaları üretme ve uçuş yeteneklerine sahiptir. Çizgi roman tarihinde erken dönemden itibaren kadın kahraman temsili, liderlik ve takımın isimlendirilmesindeki rolüyle dikkat çeker.

## Avengers içindeki rolü
Janet van Dyne, Avengers'ın kurucu üyelerinden biri olup Silver Age döneminin önemli kadın kahramanlarından biridir. Takımın isimlendirilmesinde fikri öne süren karakter olarak da yer almış ve yıllar içinde farklı dönemlerde Avengers liderliğini üstlenmiştir. Marvel Evreni'nde hem stratejik hem de sosyal açıdan takımın yönünü etkileyen ana figürlerden biri hâline gelmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Safe Work Australia

***Safe Work Australia***, 2008 tarihli *Safe Work Australia Act 2008* yasası kapsamında 2009 yılında kurulan Avustralya Hükûmeti'ne bağlı yasal bir kuruluştur. Başlıca sorumlulukları, Avustralya genelinde iş sağlığı ve güvenliği ile işçi tazminatı düzenlemelerini iyileştirmektir.

İşyerinde ölüm, yaralanma ve hastalıkları azaltma hedefi doğrultusunda birlikte çalışan hükûmetler, sendikalar ve sektör arasında gerçek bir ortaklığı temsil etmektedirler. *Safe Work Australia*, Temmuz 2008'de imzalanan İş Sağlığı ve Güvenliğinde Düzenleyici ve Operasyonel Reform için Hükûmetler-arası Anlaşma aracılığıyla federal, eyalet ve bölge hükûmetleri tarafından ortaklaşa finanse edilmektedir.

## Kaynakça
Azerbaycan-Venezuela ilişkileri

**Azerbaycan-Venezuela ilişkileri**, Azerbaycan ve Venezuela arasındaki ikili ilişkiler'dir. Venezuela'nın Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır. Azerbaycan, Birleşmiş Milletler'deki New York'taki Daimi Temsilciliği tarafından temsil edilmektedir.

İkili işbirliğinin ana alanları enerji, ulaşım, bilim, eğitim, çevre koruma, turizm, finans ve tarımdır.

## Diplomatik ilişkiler
Azerbaycan ve Venezuela arasındaki diplomatik ilişkiler ilk kez 12 Mayıs 1995'te kurulmuştur.

Venezuela'nın Bakü Büyükelçiliği 2018 baharında açılmıştır. Venezuela'nın Azerbaycan Büyükelçisi Gabriel Leopoldo Jara Maldonado'dur.

Yasal çerçeve: Azerbaycan ve Venezuela arasında 3 anlaşma imzalandı.

Ekim 2016'da iki ülke arasında bir belge imzalama töreni düzenlendi. Aşağıdaki anlaşmalar imzalandı:
# "Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın ortak açıklaması".
# "Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ile Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı arasında siyasi istişare mekanizmasının kurulmasına ilişkin mutabakat zaptı".
# "Azerbaycan Cumhuriyeti Hükûmeti ile Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti Hükûmeti arasında diplomatik, hizmet ve görev pasaportlarının vize zorunluluğundan muaf tutulmasına ilişkin anlaşma".

## Üst Düzey Ziyaretler
10 Ekim 2016'da, İstanbul'da düzenlenen 23. Dünya Enerji Konseyi | Dünya Enerji Kongresi sırasında Venezuela Cumhurbaşkanı Nikolas Maduro ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasında bir görüşme gerçekleştirildi.

21-22 Ekim 2016 tarihlerinde Venezuela Cumhurbaşkanı N. Maduro, Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

13-18 Eylül 2016 tarihlerinde Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov, Bağlantısızlar Hareketi üyesi ülkelerin Dışişleri Bakanları toplantısına katılmak üzere Venezuela'ya çalışma ziyareti gerçekleştirdi.

3-6 Nisan 2018 tarihlerinde Venezuela Dışişleri Bakanı Jorge Albertu Areasa Monsera çalışma ziyareti gerçekleştirdi. Azerbaycan'a, Bakü'de düzenlenen Bağlantısızlar Hareketi Dışişleri Bakanları toplantısına katılmak üzere gitti.

25 Ekim 2019'da Bağlantısızlar Hareketi üye devletlerinin 18. Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi sırasında, Bağlantısızlar Hareketi başkanlığı Venezuela'dan Azerbaycan'a geçti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 2022 yılına kadar zirvenin başkanlığına seçildi.

## Ekonomik işbirliği
2011 yılında, Azerbaycan, Venezuela ve Belarus'taki petrol şirketlerinin başkanları, yılda 5 milyon ton petrol tutarında petrol tedariki konusunda takas anlaşmaları imzaladılar.

## Uluslararası İşbirliği
İki ülke arasındaki uluslararası alandaki işbirliği çeşitli kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir: OPEC, BM Güvenlik Konseyi ve Bağlantısızlar Hareketi

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan'ın Dış İlişkileri
* Venezuela'nın Dış İlişkileri

## Kaynakça