I. Martinus

**Papa I. Martinus** (; 590-600 yılları arasında - 16 Eylül 655), aynı zamanda **İman Savunucusu Martinus** olarak da bilinir, 21 Temmuz 649'dan ölümüne kadar 16 Eylül 655'ten itibaren Roma piskoposuydu. Papa I. Theodorus'un Konstantinopolis büyükelçisi olarak görev yapmış ve onun yerine papa seçilmişti. Konstantinopolis'in papalık makamını kontrol ettiği dönemde, seçimi imparatorluk emrini beklemeyen tek papaydı. Papa I. Martinus, Monotelitizme karşı güçlü muhalefeti nedeniyle İmparator II. Konstans tarafından tutuklanmış, Konstantinopolis'e kaçırılmış ve en sonunda Hersonos'a sürgün edilmiştir. Hem Katolik Kilisesi hem de Doğu Ortodoks Kilisesi tarafından aziz olarak kabul edilir ve şehit olarak tanınan son papadır.

## Erken yaşam ve kariyer
Martinus, Umbria'daki Todi yakınlarında, günümüzde onun adını taşıyan Pian di San Martino adlı yerde doğdu. Biyografi yazarı Theodore'a göre Martinus asil bir aileden geliyordu, zeki bir adamdı ve yoksullara karşı büyük bir yardımseverlik gösteriyordu.

Piazza, Martinus'un Aziz Basileios tarikatına mensup olduğunu belirtmektedir. 641 yılında başrahip olmuş ve Papa IV. Ioannes, halkın sıkıntısını hafifletmek ve Sclaveni'lerin (çoğunlukla Hırvatların yerleştiği bölgeler) işgali sırasında ele geçirilen esirleri kurtarmak için onu büyük miktarda parayla Dalmaçya ve İstirya'ya göndermiştir. Yıkılan kiliseler yeniden inşa edilemediğinden, daha önemli Dalmaçyalı azizlerin kalıntıları Roma'ya getirilmiştir. Kendisi de Dalmaçyalı olan Ioannes, daha sonra Lateran Vaftizhanesi'nde Aziz Venantius Şapeli'ni inşa ederek onlara ibadet imkânı sağlamıştır. Mackie'nin yukarıda atıfta bulunulan makalesinde belirttiği gibi, Aziz Venantius Şapeli, uzaklardan getirilen kutsal emanetleri onurlandırmak için özel olarak yaptırılmış bir türbe olan *şehitliğin* önemli bir erken örneği olmaya devam ediyor. Şehitlik kültüne gelince, bu tür yapılar, dini inşanın zirvesini temsil ediyordu. Çoğu zaman hac mekanları haline geldiler.

Martinus, I. Theodorus'un (642-49) ilk yıllarından itibaren Konstantinopolis'te *apocrisiarius* veya elçi ('nuncio') olarak görev yapmıştır. Onu imparatorluğun doğu yarısındaki merkezi olan Konstantinopolis'e elçi olarak göndermiştir. Papa burada konuşlanmış olsa da Roma artık ekonomik, askeri ve politik açıdan Konstantinopolis'in gerisinde kalmıştı. Ancak İmparatorluğun doğu yarısı, Arap genişlemesi, 637'de Kudüs'ün fethi ve teolojik anlaşmazlıkların Hristiyanları (imparatorluğun ana dini) kutuplaştırması nedeniyle kendi türbülansını yaşıyordu.

Theodoros'un papalık döneminin büyük bir bölümünde Lateran Patrikhanesi ile Bizans sarayı arasındaki diplomasiyi yürütmekle görevlendirilmiş olması Martinus'un üstünlüğünü göstermektedir. Papa öldükten sonra (13 Mayıs 649) papalık tahtına diyakoz olarak seçilmiştir.

## Papalık (649–653)
I. Martinus papa seçildiğinde, eski Roma İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'ti. Doğu topraklarının ortasında yer alıyordu ve en etkili Kilise lideri, aynı zamanda Dikenli taç ve Gerçek Haç gibi Hristiyanlığın en kutsal emanetlerinin koruyucusu olan Konstantinopolis ekümenik patriği'ydi. Konstantinopolis'te yaygın olan öğretileri diğer yerlerdeki öğretilerle uyumlu hale getirmek ve Katolik Kilisesi içinde ortaya çıkan çatlakları iyileştirmek için acele etmek, Martinus'u baştan itibaren kararlı bir tavırla öne çıkardı. Piero Bargellini'ye göre Bizans imparatoru II. Konstans'ın seçimine onay vermesini ne aradı ne de bekledi. Bu noktayı vurgulamak için, Martinus'un kendisini kutsaması, geleneksel imparatorluk onayı olmaksızın gerçekleşmişti.

İmparator bir önceki yıl Constans'ın Typos'unu yayınlamıştı. Bu belge, Mesih'in aslında insan iradesine sahip olmadığını iddia ederek Katolik inancını sulandıran sapkın Monotelit tezini savunuyordu. Bunu ve bunun yol açtığı karışıklığı susturmak için Papa Martinus, ilk üç ayı içinde 649'da Batı'nın tüm piskoposlarının davet edildiği Lateran Konsili'ni toplamıştır. Konsey Laterano'daki Aziz Yuhanna Bazilikası'nda toplandı. Toplantıya çoğunlukla İtalya, Sicilya ve Sardinya 'dan, bazıları da Afrika ve diğer bölgelerden gelen 105 piskopos katıldı. 5-31 Ekim 649 tarihleri arasında toplanan beş oturumda veya *sekreterlikte*, yirmi kanonla sonuçlanan Konsey, Monotelitizmi, yazarlarını ve Monotelitizmin yayılıp Katolik Kilisesi içinde bölünmelere yol açan yazıları kınadı. Bu kınama yalnızca son imparatorun *Typos'unu* değil aynı zamanda İmparator Herakleios'un sponsorluğunu yaptığı Konstantinopolis Patriği I. Sergios'un inanç açıklaması *[[Ekthesis]]i* de kapsıyordu.

Teolojik konularda imparatorluğun müdahalesi kesin bir dille reddedilmişti. Tüm Monotelit yazıtlarının kınanması Bizans sarayında öfkeli bir tepkiye yol açtı. Martinus, hiç çekinmeden Lateran Konseyi kararlarını bir genelge halinde yayınlamakta acele etti. Konstans, İtalya'daki eksarhına, eğer papa ısrar ederse onu tutuklatıp, tutuklu olarak Konstantinopolis'e göndermesini emrederek karşılık verdi. Martinus ayrıca Constans tarafından Raşidun Halifeliği'ndeki Müslümanlarla izinsiz temas ve işbirliği yapmakla suçlandı; Martinus bu iddiaları öfkeli imparatorluk yetkililerini ikna etmeyi başaramadı.

Tutuklama kararları üç yıldan fazla infaz edilemedi. 17 Haziran 653'te Martinus, İman Savunucusu Maksimos ile birlikte Lateran'da tutuklandı. Aceleyle Roma'dan çıkarılıp önce Yunanistan'ın Nakşa adasına, ardından da 17 Eylül 653'te ulaştığı Konstantinopolis'e götürüldü. Kendisi de ağır hasta olan Konstantinopolis Patriği II. Paul'ün yalvarışları sayesinde idamdan kurtuldu. Martinus, yaşadığı süre içinde yeni bir papanın seçilmeyeceğini umuyordu ancak Bizans İmparatorluğu hükûmeti Romalıları bir halef bulmaya zorladı. I. Eugenius, 10 Ağustos 654'te seçildi ve Martinus  görünüşe göre buna razı oldu. Yorucu bir hapis cezası ve söylentilere göre birçok kamusal aşağılanmaya maruz kaldıktan sonra Martinus, 15 Mayıs 655'te geldiği Hersonisos'a sürgün edildi. 16 Eylül'de orada öldü.

## Mirası

Papa I. Martinus'un yargılanması ve sürgününü kaydeden belgelerin bir kısmı dokuzuncu yüzyılda Roma'da Anastasius Bibliothecarius tarafından Latince'ye çevrilmiştir..

1969'daki Genel Roma Takvimi revizyonundan bu yana, takvimin önceki versiyonlarında 12 Kasım olarak yer alan Aziz I. Martinus'un anma günü, ölümünün resmi yıldönümü olarak 13 Nisan'da kutlanmaktadır.. Bizans riti uygulayan Kiliselerde, onun yortu günü 14 Nisan'dır (Yeni Usule göre 27 Nisan).

Papa VII. Pius 1800 tarihli *Diu satis* genelgesinde Martinus'dan şu şekilde bahsetmiştir:

Bizans Kiliseleri Dua Kitabı'nda şöyle denmektedir: "Ortodoks İnancının görkemli tanımlayıcısı... ilahi dogmaların kutsal şefi, hatadan arınmış... sapkınlığın gerçek kınayıcısı... piskoposların temeli, Ortodoks inancının direği, din öğretmeni.... Sen Petrus'un ilahi makamını süsledin ve bu ilahi Kaya'dan Kilise'yi sarsılmaz bir şekilde savundun, şimdi de onunla birlikte yüceltildin."

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*West, Charles (2019), '“And how, if you are a Christian, can you hate the emperor?” Reading a Seventh-Century Scandal in Carolingian Francia', ed. Karina Kellermann, Alheydis Plassmann and Christian Schwermann (Bonn, 2019), https://hcommons.org/deposits/item/hc:27953

## Dış bağlantılar
*
*
* Pope Saint Martin I in Patron Saints Index
* Pope Martin I (Archived) in Prof Salvador Miranda, "The Cardinals of the Holy Roman Church (604–701)"
* Colonnade Saints in St Peter's Square
*