2026 İran Savaşı

**2026 İran Savaşı**, 28 Şubat 2026'da Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in, İran'ın çeşitli şehirlerine yönelik geniş çaplı hava saldırılarıyla başlayan ve İran'ın bölgedeki ABD üsleri ile İsrail topraklarını balistik füzelerle hedef almasıyla hızla bölgesel bir askerî çatışmaya dönüşen savaştır.

İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri, 28 Şubat 2026'da İran'ın Tahran, İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah şehirlerine **Aslanın Kükreyişi** ve **Destansı Gazap Operasyonu** kod adlarıyla hava saldırıları düzenledi.  İran Devrim Muhafızları Ordusu ise "**Gerçek Vaat 4 Operasyonu**" olarak adlandırdığı operasyonu başlatmıştır. Operasyonda ABD ve İsrail, İran'ın yüksek askerî yetkililerini ve tesislerini hedef aldı. İran'ın yüce lideri Ali Hamenei öldürüldü. İran saldırılara misilleme olarak, İsrail ve Ürdün, Suriye, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD askerî üslerini hedef alarak Basra Körfezi ve ötesine düzinelerce balistik füze fırlattı. Ek olarak İran, Kıbrıs Cumhuriyeti'nde bulunan İngiliz üslerini de balistik füze ve insansız hava araçları ile hedef aldı. İran'ın yanı sıra Lübnan'da bulunan Hizbullah örgütü de insansız hava araçları ile Kıbrıs'a saldırı düzenledi. Husi milisleri, Kızıldeniz'deki saldırılarına yeniden başlayacaklarını duyurdu.

İran destekli vekil güçler ile İsrail arasındaki vekâlet savaşları, 1982'den günümüze kadar devam etmekteydi. Bu süreç 2024'te iki ülkenin doğrudan karşılıklı çatışmasına dönüşmüştür. 2025 yılında İsrail'in İran nükleer tesislerini hedef alan saldırılar başlatması  ve ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin İsrail'e katılmasıyla On İki Gün Savaşı çıkmıştır. Saldırıdan yaklaşık bir buçuk ay önce İran'da, İslam Devrimi'nden bu yana görülen en büyük protestolar başlamıştır. Protestolar süresince binlerce sivil öldürülmüştür. ABD Başkanı Donald Trump, protestocu ölümleri üzerine, protestoculara “yardım gönderme” vaadinde bulunmuştur. İlerleyen haftalarda ise İran ile ABD, Umman'ın arabuluculuğunda dolaylı şekilde nükleer müzakereleri gerçekleştirdi. Görüşmelerin ikinci turunun Cenevre'de yapılması planlanmaktaydı. Saldırı öncesinde ise ABD, 2003 Irak İşgali'nden bu yana Orta Doğu'daki en büyük askerî yığınağını gerçekleştirmiştir.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz başlangıçta İsrail Savunma Kuvvetleri'nin bir saldırı gerçekleştirdiğini doğruladı. Bu açıklamanın ardından bölgede patlamalar meydana geldiği bildirildi. Trump, Devrim Muhafızlarına silah bırakmaları takdirinde dokunmayacaklarını, silah bırakmayı reddetmelerinin "kesin ölüm" anlamına geleceği uyarısında bulundu. Trump, operasyon hedefinin İran'ın füze ve askerî kapasitesini yok etmek, nükleer silah elde etmesini engellemek ve nihayetinde rejimi devirmek olduğunu açıkladı. İlk saldırılar kilit yetkilileri (uydu görüntülerinde ağır hasar aldığı veya yıkıldığı görülen Ali Hamenei'in konutu da dâhil), askerî komutanları ve tesisleri hedef aldı. Saldırı sonrası Hamenei ile iletişim kesildi. Ayrıca Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Şemkani'nin öldürüldüğü de bildirildi.

Saldırılar, bölgesel istikrarı bozduğu gerekçesiyle Birleşmiş Milletler ve birçok ülke tarafından kınandı. Diğer ülkeler ise İran'ın bölgedeki diğer ülkelerde bulunan ABD üslerine yönelik misilleme saldırılarını kınadı. Saldırıları eleştirenler, olayların ulusal ve uluslararası hukuk açısından da yasa dışı olduğunu söylemektedirler.

## Arka plan
ABD, Birleşik Krallık destekli Ajax Operasyonu ile Başbakan Muhammed Musaddık'ı devirmiş ve şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin yönetimini güçlendirmiştir. Şah'ın Batılı çıkarlarına olan bağlılığına ve otokratik monarşik yönetimine duyulan tepki, şahın devrildiği 1979 İran İslam Devrimi'ne yol açmıştır. Bu sürecin ardından İran bir İslam cumhuriyeti haline gelmiş; Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ile diplomatik ilişkilerini kesmiştir.

1980'lerdeki Irak-İran Savaşı sırasında ABD, Irak'a ekonomik, istihbari ve dolaylı askerî destek sağladı. İran, bölgedeki vekalet çatışmalarına dahil olarak, öncelikle ABD ve İsrail'in Orta Doğu'daki nüfuzuna karşı koymaya kararlı, gayri resmi bir Direniş Ekseni'ni desteklemiştir. Bu süregelen gerilimler, Ocak 2020'de Başkan Donald Trump'ın ilk dönemi sırasında, üst düzey bir İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanı olan Kasım Süleymani'nin suikastını emretmesiyle ABD ve İran arasında doğrudan bir çatışmaya dönüştü.

Amerika Birleşik Devletleri'nin 2018 yılında Ortak Eylem Planı'ndan çekilmesiyle birlikte İran'a yönelik yaptırımlar yeniden yürürlüğe girdi. Bu gelişme, ABD ve müttefikleri ile İran arasındaki ilişkilerde diplomatik yöntemlerin geri plana itilmesine ve güç kullanımına dayalı bir yaklaşımın öne çıkmasına neden oldu. Trump yönetimi, "azami baskı" stratejisini benimsedi. ABD'nin yaptırımlarını yeniden uygulamaya koyması İran ekonomisini ciddi şekilde etkiledi. İran riyali %20 değer kaybederek 2021 yılında dolar karşısında 35.000'den 42.000'e düştü. İran ile ticaret yapan uluslararası bankalara da ağır maddi yaptırımlar uygulandı. Uygulamalar sonrası ABD yaptırımlarından korkan Avrupalı büyük şirketler İran ile iş yapmayı bıraktılar. Yaptırımlar sonucunda milyonlarca İranlı yoksulluğa sürüklendi. Gıda ve ilaç gibi ithal mallara ilişkin satın alma güçleri azaldı. Aynı zamanda enflasyon, işsizliği ve altyapının bozulmasını tetiklemiştir.

İran ile ABD ve İsrail arasındaki gerilimler, İsrail'in Gazze'deki Hamas, Lübnan'daki Hizbullah ve diğerleri dahil olmak üzere Orta Doğu genelindeki İran destekli milisleri zayıflattığı Gazze Savaşı'nın başlamasının ardından daha da tırmandı. İsrail ve İran, Nisan ve Ekim 2024'te karşılıklı saldırılar gerçekleştirdi ve Haziran 2025'te, İran'ın nükleer tesislerini yok etmeyi amaçlayan bir Amerikan hava saldırısını da içeren 12 günlük bir savaşa girdiler.

### İran nükleer meselesi
İran'ın nükleer zenginleştirme kapasitesini geliştirmesi, ABD ve müttefiklerinin İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemeye çalışmasıyla on yıllardır uluslararası bir tartışma konusu olmuştur. İran, nükleer silah arayışında olmadığını ve zenginleştirme faaliyetlerinin sivil kullanım amaçlı nükleer enerji üretimine yönelik olduğunu ifade etmiştir. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Genel Direktörü, İran'ın atom bombası yaptığına dair bir kanıt bulunmadığını belirtmiştir. 2018 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Kapsamlı Ortak Eylem Planı'ndan çekilmesi, İran'a yönelik yaptırımların yeniden uygulanmasına ve ABD ile müttefiklerinin İran ile olan ilişkilerinde diplomasiden ziyade güç kullanımına yönelmesine neden olmuştur. Birinci Trump yönetimi bir "maksimum baskı" stratejisi benimsemiştir. Biden yönetimi İran'a yönelik ekonomik yaptırımları gevşetmemiş, aksine daha fazla önlem uygulamıştır. İkinci Trump yönetimi, İran üzerinde "maksimum baskı" yaklaşımını yeniden uygulamaya koymuştur.

Amerikan Savunma İstihbarat Teşkilatı, 2025 yılında İran'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşabilecek bir füze cephaneliği üretmek için gereken teknik beceriyi kazanmasının on yıl alacağı sonucuna varmıştır; Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı, Haziran 2025'teki önceki İran nükleer tesislerine yönelik saldırıların ardından İran'ın nükleer programının iki yıl geriye gittiğini tahmin etmiştir. Ocak 2026'da ABD'li ve Avrupalı yetkililer, Washington'ın İran'a üç temel talep sunduğunu ve bunlardan birinin tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerine kalıcı olarak son verilmesi olduğunu belirtmişlerdir.

Trump yönetimi, Şubat 2026'da İran'ın nükleer programını yeniden başlattığını ve ABD'ye saldırı düzenleyebilecek menzile sahip füzeler geliştirdiğini iddia etmiştir. 27 Şubat 2026'da Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), İran'ın önceki çatışmalarda zarar görmemiş bir yer altı tesisinde yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum sakladığını keşfetmiş ve UAEK, kuruma erişim izni verilmediği için raporlama sırasında İran'ın nükleer programının "münhasıran barışçıl" olduğundan emin olamayacaklarını açıklamıştır. İsimsiz bir ABD'li kaynağa göre Trump, ABD'nin İran'ın önleyici (preemptive) bir füze fırlatmayı planladığına dair istihbarat almasının ardından saldırı yetkisi vermiştir. Yönetim, İran'ın ABD varlıklarına karşı önleyici bir saldırı planladığına dair herhangi bir kanıt sunmamış; belirtilmeyen bir Pentagon kaynağı ise Kongre'ye verilen kapalı oturum brifinglerinde, İran'ın ABD kuvvetlerine önce saldırmayı planladığını gösteren bir istihbarat bulunmadığını söylemiştir.

## Ön Hazırlık

### İran'daki hükûmet karşıtı protestolar ve ABD'nin ilk askeri konuşlandırmaları

2025 yılının Aralık ayında, ekonomik kriz, riyalin çöküşü ve fiyatların artmasıyla İran'da ülke çapında hükûmet karşıtı protestolar başladı. Rejim değişikliği çağrılarının da yapıldığı protestolar, 1979 devriminden bu yana düzenlenen en geniş çaplı protestolardı. Protestolar, ülke genelinde 100'den fazla şehre yayıldı. İran rejimi, protestocuların katledilmesi dahil olmak üzere şiddetli bastırma yöntemleri ile karşılık verdi. En ölümcül olaylar 8-10 Ocak 2026 tarihleri arasında meydana geldi. 

ABD merkezli HRANA, ölü sayısını 7.000 olarak tahmin ederken; İran hükûmeti ölü sayısının 3.117 olduğunu belirtti, Donald Trump ise ölü sayısının 32.000 kişi olduğunu ifade etti. AP News, hükûmetin aşırı şiddet kullanımının İran halkı arasında umutsuzluğa yol açtığını ve bazı vatandaşlarda bir Amerikan saldırısına dair umutları artırdığını bildirdi. Birçok akademisyen, İran hükûmetinin artık çöküşüne yol açabilecek kırılgan bir devlet yapısıyla karşı karşıya olduğunu savundu.

13 Ocak 2026'da ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki hükûmet karşıtı protestoculara destek verdiğini açıkladı. 23 Ocak'ta Trump, uçak gemisi USS ''Abraham Lincoln'' ve birkaç güdümlü füze destroyerini içeren bir ABD "donanmasının" Orta Doğu'ya doğru yola çıktığını duyurdu. 

ABD'li ve Avrupalı yetkililer, Washington'ın İran'a üç temel talep sunduğunu belirtti: Tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerine kalıcı olarak son verilmesi, İran'ın balistik füze programına sıkı kısıtlamalar getirilmesi ve Hamas, Hizbullah ve Husiler gibi bölgesel vekil gruplara verilen desteğin tamamen durdurulması. Önerilen bir dizi saldırı için planlama süreci de İsrail istihbarat teşkilatlarıyla koordineli olarak başlatıldı.

### 2026 Nükleer müzakereler

6 Şubat 2026'da İran ve ABD, Umman'ın başkenti Maskat'ta dolaylı nükleer müzakereler gerçekleştirdi. İran, ilerlemenin başkentlerdeki istişarelere bağlı olduğunu vurguladı. İkinci tur nükleer müzakerelerin Cenevre'de yapıldı. 15-20 Şubat tarihleri arasında İran, petrol ihracatını normalin 3 katına çıkardı ve petrol stoklarını azalttı. 

Saldırılar başlamadan hemen önce, 27 Şubat 2026'da Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaydi, müzakerelerde "ilerlenme" sağlandığını ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu asla stoklamamayı ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) tarafından tam denetime tabi olmayı kabul ettiğini söyledi; ayrıca İran, mevcut zenginleştirilmiş uranyumunu "mümkün olan en düşük seviyeye" geri döndürmeyi kabul etti. El-Busaydi, barışın "an meselesi" olduğunu söyledi. Ancak, ABD'nin Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff, İran'ın son nükleer müzakerelere, zenginleştirilmiş uranyum konusundaki "vazgeçilmez hakkı" üzerinde ısrar ederek başladığını, ABD'nin sıfır zenginleştirme önerisini reddettiğini ve hatta 460 kilogramlık %60 zenginleştirilmiş uranyumuyla 11 adet nükleer bomba üretebileceğini övündüğünü söyledi.

### ABD'nin askeri varlığını artırması
2026 yılının Şubat ayı başında ABD, İran üzerindeki baskıyı artırmak için ikinci bir uçak gemisi olan USS ''Gerald R. Ford'''u da Orta Doğu'ya gönderdi. 11 Şubat 2026'da, 1979 devriminin 47. yıldönümü, hükûmet yanlısı mitingler ve güçlü Amerikan karşıtı söylemlerle kutlandı. 13 Şubat 2026'da ABD Başkanı Donald Trump, İran'da rejim değişikliğinin "olabilecek en iyi şey" olacağını belirtti. Bir gün sonra, 14 Şubat'ta, ABD yetkilileri Reuters'a, ABD ordusunun İran'a karşı sadece sınırlı bir saldırı değil, haftalarca sürecek operasyonlar için hazırlandığını söylediler; bu, sadece nükleer tesisleri değil, İran devletini ve güvenlik altyapısını da hedef alabilecek geniş çaplı bir harekât olabileceği düşünülmektedir. 19 Şubat itibarıyla, ABD'nin askeri yığınağı, 2003 Irak işgalinden bu yana Orta Doğu'daki en büyük yığınak olarak tanımlandı. 24 Şubat 2026'da, Birliğin Durumu konuşması sırasında Trump, İran'ı nükleer silah üretme çabalarını yeniden başlatmakla suçladı, bu iddia edilen amacı "kötü niyetli" olduğu söyleyip kınadı ve İran'ın, ABD, Avrupa ve ABD'nin denizaşırı üslerini tehdit edebilecek giderek gelişmiş füze kabiliyetlerini de geliştirdiğini iddia etti. Trump, ABD'nin gerekirse harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi. Sekizli Çete, saldırı başlamadan önce saldırı hakkında bilgilendirme aldı. Ayrıca o sırada Bloomberg News, NATO Havadan Erken Uyarı ve Kontrol Sistemi (AWACS) uçaklarının Konya Havalimanı üzerinden İran'ı gözetlediğini iddia etti; ancak Türkiye daha sonra, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına yardım ettiğine dair raporları yalanladı.

Şubat ayı sonuna kadar, Trump yönetimindeki yetkililer İran'ın nükleer programını yeniden başlattığı, birkaç gün içinde bomba yapmaya yetecek kadar malzemeye sahip olduğu ve yakında Amerika Birleşik Devletleri'ni vurabilecek uzun menzilli füzeler geliştirdiği yönünde çok sayıda yanlış ve kanıtlanmamış iddiada bulundular. Bu açıklamalar, Amerikan ve Avrupalı hükûmet yetkilileri, uluslararası silah denetim grupları ve Amerikan istihbarat kurumları tarafından yalanlandı. Savunma İstihbarat Teşkilatı daha önce İran'ın, Amerika Birleşik Devletleri'ni vurabilecek füzeler üretme teknik becerisini kazanmasının en az on yıl süreceği sonucuna varmıştı; Savunma Bakanlığı, Haziran 2025'te İran'ın nükleer tesislerine düzenlenen saldırıların ardından İran'ın nükleer programının iki yıl gerilediğini tahmin etmişti.

## Saldırılar
### 28 Şubat
#### İlk ABD-İsrail saldırıları
 
Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın İsrail‘in bir saldırı gerçekleştirdiğini doğrulamasının ardından Tahran'da patlamalar rapor edildi. *[[The Times of Israel]]*, Katz'ın, saldırıları "*İsrail Devleti'ne yönelik tehditleri ortadan kaldırmayı*" amaçlayan bir "*önleyici saldırı*" olarak nitelendirdiğini aktardı. Hedefler arasında, İran yüce lideri Ali Hamanei'in ikamet ettiği Tahran'daki bir bölge de bulunuyordu. Bölge aynı zamanda cumhurbaşkanlığı sarayı ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'ne de ev sahipliği yapmaktaydı. Yedi füzenin bu bölgeyi vurduğu teyit edildi. *[[The New York Times]]*, "*ABD'li bir yetkilinin, Amerikan ordusunun İran'a yönelik hava saldırılarının başladığını söylediğini*" bildirdi. Amerikalı yetkililer de saldırıların ABD ile koordineli olarak gerçekleştirildiğini doğruladı.

Basında yer alan haberlere göre, İsrail vatandaşlarını korunaklı alanlarda kalarak güvende olmaları konusunda uyarırken ülkede siren sesleri yükseliyor. ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, ABD vatandaşlarını siren sesini duyduklarında derhal harekete geçmeye çağırırken, ABD Başkanı Donald Trump ise ABD tarafında can kayıpları yaşanabileceği uyarısında bulundu. İsrail Sağlık Bakanlığı, hastanelerini yer altına taşıyarak en yüksek hazırlık seviyesine geçti.

ABD'li yetkililer, Birleşik Devletler'in İran'a saldırılar düzenlediğini teyit ederek bunları "*küçük bir saldırı değil*" şeklinde tanımladı. Bir ABD'li yetkiliye göre, düzinelerce ABD saldırısı, Orta Doğu genelindeki üslerde konuşlu savaş uçakları ve bir veya daha fazla uçak gemisinden gerçekleştiriliyor. *[[Reuters]]*, saldırıların havadan ve denizden yürütüleceğini bildirdi.

Fars Haber Ajansı ve CNN, Kum, Kirmanşah, İsfahan ve Kerec dahil olmak üzere İran'ın diğer şehirlerinde de patlamalar olduğunu bildirdi. Tahran'da, Üniversite caddesi, Cumhur-i İslami caddesi ve kuzeydeki Seyyid Handan mahallesinde füze saldırıları gerçekleştiği bildirildi. Saldırıların ardından Tahran genelinde iletişim hizmetlerinde aksamalar yaşandı.

BBC'ye göre, saldırılar sırasında Tahran'daki Yüksek Lider Ali Hamenei'nin ofisi ve Mesud Pezeşkiyan'ın başkanlık ofisi vuruldu.

Haşdi Şabi sözcüsü, Bağdat'ın güneyindeki Jurf al-Sakhar'da düzenlenen saldırılarda iki askerlerinin öldüğünü, üç askerin de yaralandığını söyledi.

CNN, 2 Mart'taki Purim bayramı öncesinde gerçekleştirilen saldırıların zamanlamasının Yahudilikte sembolik bir anlam taşıdığını aktarıyor.

#### Liderlerin hava saldırılarının amacına ilişkin açıklamaları

Saldırıların başlamasından iki saat sonra ABD Başkanı Donald Trump, 8 dakikalık bir bildiri yayımlayarak ABD'nin İran'daki saldırılarının amacının fiilen rejim değişikliği olduğunu belirtti. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na (İDMO) "*Silahlarınızı bırakın ve tam dokunulmazlığa sahip olun ya da alternatif olarak kesin ölümle yüzleşin*" çağrısında bulunan Trump; "*Silahlarınızı bırakın. Tam dokunulmazlık ile adil bir muamele göreceksiniz, aksi takdirde kesin ölümle yüzleşeceksiniz.*" dedi. Kamuoyuna seslenerek, "*Özgürlük saatiniz yaklaştı. Sığınaklarda kalın. Evlerinizi terk etmeyin. Dışarısı çok tehlikeli. Her yere bombalar düşecek.*" ifadelerini kullanan Trump, halka; "*İşimiz bittiğinde hükûmetinizi devralın. Almak üzere sizin olacak. Bu, muhtemelen nesiller boyu sahip olacağınız tek şans olacak.*" dedi. Trump sözlerini, "*Uzun yıllar boyunca Amerika'nın yardımını istediniz ama hiç alamadınız... Bakalım nasıl tepki vereceksiniz. Amerika sizi ezici bir güç ve yıkıcı bir kudretle destekliyor.*" şeklinde sürdürerek; "*Şimdi kaderinizin kontrolünü ele geçirme zamanıdır... Bu, eylem anıdır. Geçip gitmesine izin vermeyin.*" diyerek noktaladı.

Binyamin Netanyahu ise İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'nin, "İran'daki terör rejimi" olarak adlandırdığı yapının oluşturduğu "kritik tehdidi ortadan kaldırmak için" İran'a yönelik saldırılar başlattığını belirten bir video mesaj yayımladı. Netanyahu, İran liderliğini onlarca yıldır süregelen bir düşmanlıkla suçlayarak, "47 yıldır Ayetullah rejimi 'İsrail'e ölüm' ve 'Amerika'ya ölüm' diye haykırıyor*.*" dedi ve bu yapıyı "nükleer silahlarla silahlanmasına izin verilmemesi gereken öldürücü bir terör rejimi" olarak tanımladı. Ortak ABD-İsrail eyleminin "cesur İran halkının kendi kaderlerini ellerine almaları için gerekli koşulları yaratacağını" ifade eden Netanyahu, İran halkına "tiranlık boyunduruğunu söküp atma" çağrısında bulundu.

#### Orta Doğu genelinde İran'ın misillemeleri
Bahreyn, ABD askerî üslerine yönelik bir İran saldırısına karşı uyarıda bulunmak amacıyla hava saldırısı sirenlerini devreye soktu. Arap medyası başkent Manama'da patlamaların ve dumanların görüldüğünü bildirdi.

Birleşik Arap Emrilikleri'nin başkenti Abu Dabi'de patlamaların olduğu bildirildi.

İran merkezli Fars Haber Ajansı'nın aktardığına göre  Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuveyt, Birleşik Arap Emrilikleri, Katar ve Bahreyn'de yer alan askeri üslerine İran Devrim Muhafızları tarafından saldırıldığını bildirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (İDMO), İran'ın Orta Doğu'daki dört Amerikan üssünü hedef aldığını açıkladı: Katar'daki Al Udeid Hava Üssü, Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü (İtalyan askerleri de burada konuşlanmaktaydı), BAE'deki Al Dhafra Hava Üssü ve Bahreyn'deki ABD Deniz Kuvvetleri 5. Filo karargahı. Bahreyn'deki üsten duman yükseldiğini gösteren bir video ayrıca yayımlandı. Suudi Arabistan, İran'ın, başkent Riyad ve doğu eyaletlerini hedef aldığını teyit etti. Suudi Arabistan, söz konusu bölgeleri hedef alan İran saldırılarının başarıyla engellediğini ve Krallığın kendisini savunmak için "saldırganlığa karşılık vermek dahil tüm gerekli tedbirleri" alacağını açıkladı.

BAE, çok sayıda İran füzesini başarıyla engellediğini ve düşen parçaların bir konut bölgesine isabet etmesi sonucu Asya uyruklu bir kişinin öldüğünü bildirdi. Katar ise en az iki füze saldırı dalgasının engellediğini ve herhangi bir kayıp ya da maddi hasar yaşanmadığını açıkladı. İran'ın hava saldırıları  IKBY'de ABD askeri ve sivil personeline ev sahipliği yapan Erbil Uluslararası Havalimanı ile ABD Erbil Başkonsolosluğu'nu hedef aldı. Yerel medyaya göre füzelerin ve insansız hava araçlarının büyük bölümü düşürüldü.

İsrail'in kuzeyinde dokuz katlı bir binaya füze isabet etti ve bir kişi yaralandı. Hayfa ve Tel Aviv'de de saldırılar rapor edildi. Tel Aviv'de konut bölgesine düşen füze, bir kadının ölmesine, 27 kişinin ise yaralanmasına yol açtı. İran füzelerinin Ürdün topraklarına ve başkent Amman'a da isabet ettiği bildirildi.

Dubai'nin Burc Halife, Dubai Marina ve Palmiye Adaları yakınlarındaki konut bölgeleri de saldırıya uğradı. Fairamont The Palm otelinde çıkan yangında dört kişi yaralandı. Doha'nın dış mahallelerindeki bir apartman binası da saldırılarda hasar aldı. Yerel kaynaklar, İran ile Hamas ve Hizbullah gibi vekil güçlerinin envanterlerindeki en ölümcül silahlardan biri olan Şahed insansız hava araçlarını da bu saldırılarda kullandıklarını belirtti.

BAE, "yeni bir İran füzesi dalgasının" engellendiğini ve füze parçalarının Abu Dabi ile Dubai'ye düştüğünü, Burc el-Arab'da hasara yol açtığını açıkladı. Kuveyt Uluslararası Havalimanı'na yönelik saldırılarda çok sayıda kişi yaralandı. Bahreyn'de akşam saatlerinde bir konut bölgesindeki kuleye İran insansız hava aracı çarptığı bildirildi.

Günün ilerleyen saatlerinde İsrail, İran'ın iç bölgelerindeki hava savunma sistemleri ve füze rampalarına yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurdu.

### 1 Mart

#### ABD ve İsrail Saldırıları
1 Mart'ta İsrail, süregelen harekâtının bir parçası olarak başkentin merkezini hedef alacak şekilde İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattı. İran devlet medyası güçlü patlamalar yaşandığını aktardı. Trump, Truth Social'da "İran bugün çok sert vuracağını, daha önce hiç olmadığı kadar sert vuracağını açıkladı. Ama bunu yapmasınlar, çünkü yaparlarsa daha önce hiç görülmemiş bir güçle karşılık vereceğiz!" paylaşımında bulundu. Trump'ın CENTCOM'a "İran rejiminin güvenlik organlarını ortadan kaldırma" talimatı verildiği açıklandı. İsrail ordusu, pistte hazırlanan bir F-4 ve F-5 savaş uçağını bombaladığını duyurdu. Tahran çevresindeki HQ-9B sistemi de etkisiz hale getirildi.

İran'ın en üst güvenlik yetkilisi Ali Laricani, geçici bir liderlik konseyi kurulduğunu açıklayarak ABD ve İsrail'i İran'ı parçalamaya çalışmakla suçladı. “Ayrılıkçı grupların" harekete geçmeleri halinde ağır yaptırımlarla karşı karşıya geleceklerini belirtti. İran meclis başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise Trump ve Netanyahu'yu kırmızı çizgiyi aştıkları için "bunun bedelini ödeyecekleri" uyarısıyla tehdit etti.

Tahran Devrim Mahkemesi bombalandı ve bina yerle bir edildi. İran devlet medyasına göre 2026 Minab okul hava saldırısındaki ölü sayısı 165'e ulaştı. Azadi Stadyumu, Azadi Meydanı ve Milad Kulesi yakınlarında patlamalar yaşandı. İran Kızılay Cemiyeti, Tahran'daki hastaneler ile Kızılay'ın Barış Binası yakınlarında da patlama yaşandığını bildirdi.  İSK, "İran iç güvenlik güçlerinin Genel Kurmay Karargahı"nı ve Thar-Allah Karargahı'nı yerle bir ettiklerini açıkladı. İran medyasına göre ABD-İsrail saldırıları devlet radyo ve televizyon merkezini de etkiledi.

Saldırılarda ölenler arasında İstihbarat Bakanlığı yetkilisi Mohammad Baseri ile FARAJA polis istihbarat dairesi başkanı Gholamreza Rezaeian'da yer almıştır. Trump, NBC News'e İran İslam Cumhuriyeti liderliğinin "büyük bir bölümünün" öldürüldüğünü söyledi.

#### İran'ın Misilleme Saldırıları
1 Mart sabahı İran'ın; İsrail, BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Ürdün ve Suudi Arabistan'a füze ve insansız hava aracı gönderdiği doğrulandı. Sonraki raporlar, Bahreyn'deki 5. Filo karargahına İran füzesi fırlatıldığını kanıtladı. Görgü tanıkları, füze savunma sistemlerinin havada gerçekleştirdiği önleme patlamaları nedeniyle Dubai semalarında patlamalar yaşandığını ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Cebel Ali Limanı'ndan yoğun duman yükseldiğini bildirdi. Iraklı milislerin insansız hava araçlarının saldırısı düzenlemesinin ardından Erbil Havalimanı yakınında patlama meydana geldi. İngiliz Savunma Bakanı John Healey, İran'ın, Kıbrıs'taki İngiliz üsleri yönüne doğru iki füze fırlattığını ancak üslerin asıl hedef olduklarını düşünmediğini belirtti. Kıbrıs Savunma Bakanı Vasilis Palmas sonrasında Kıbrıs'a füze fırlatıldığı iddiasını reddetti. Başbakan Keir Starmer de bu açıklamayı destekledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki insansız hava aracı operasyonları sırasında Duqm limanına iki insansız hava aracının isabet ettiği bildirildi. Saldırıda bir yabancı işçi yaralandı. Umman Deniz Güvenlik Merkezi, Palau bayraklı *Skylight* adlı tankerin Khasab limanının 5 deniz mili kuzeyinde hedef alındığını ve gemideki Hintli-İranlı mürettebattan dört kişinin yaralandığını açıkladı. Marshall Adaları bayraklı *MKD VYOM* adlı başka bir tanker de Umman açıklarında saldırıya uğrayarak hasar gördü, mürettebattan bir kişi öldü. Hürmüz Boğazı'nın kapanması sonucunda 150 yük gemisi (çok sayıda petrol tankeri dahil) boğazın girişinde beklemek zorunda kaldı.

Riyad, bir önceki günde olduğu gibi birçok saldırının hedefi oldu. İsrail savunma sistemlerini aşan bir İran füzesi Beyt Şemeş'teki bir sinagogu vurdu. Saldırıda 9 kişi öldü, 11 kişi kayboldu, 51 kişi yaralandı. Bahreyn'in Manama kentindeki Crowne Plaza Oteli'ne İran, İHA saldırısı düzenledi. Abu Dabi'de, İsrail büyükelçiliğinin hemen yanı başında bir insansız hava aracı düşürüldü. Düşürülen İHA parçaları birkaç kulede zarara yol açtı ve bir kadın ile çocuğunun hafif yaralanmasına neden oldu. İran'ın saldırılarında Kuveyt'te bir kişi öldü, 32 kişi yaralandı.

İDMO, 'ün taraflarınca dört füzeyle vurulduğunu iddia etti. USS *Abraham Lincoln*'ün vurulduğu iddiası daha sonra bir ABD yetkilisi tarafından yalanlandı. Abu Dabi'deki Fransız deniz üssü Camp de la Paix'in, bir İran füzesi veya İHA'sıyla vurulduğu bildirildi. Abu Dabi'deki El-Selam Deniz Üssü'nde bir depoya yönelik iki İran insansız hava aracı saldırısı sonucunda, genel malzeme taşıyan iki konteynerde yangın çıktı.

Amazon'un açıklamasına göre GMT +0 12:30'da, BAE'deki bir Amazon Web Services veri merkezi hedef aldı ve neticesinde veri merkezinde yangın çıktı. Reuters, yerel itfaiye ekiplerinin de müdahil olduğu yangın söndürme çabasının tam bir elektrik kesintisi ve veri merkezinin kapatılmasıyla sonuçlandığını ve bölgede geçici bir bağlantı kesintisine yol açtığını bildirdi.

GMT 15:30 civarında Suudi Arabistan, Prens Sultan Hava Üssü ile Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nı hedef alan İran füzelerini engellediğini açıkladı. İngiliz askeri yetkilileri, bir RAF Typhoon'un Katar hava sahasına yönelik saldırıda bulunan bir İran insansız hava aracını düşürdüğünü bildirdi. İran füze ve insansız hava araçları ayrıca Erbil yakınlarındaki bir ABD askeri üssünü ve doğu Ürdün'deki bir Bundeswehr kamp alanını vurdu. Saldırılarda bir Amerikan askeri yaralandı.

Günün sonlarına doğru Batı Kudüs'ün bir bölgesine balistik füze isabet etti. Çevredeki yolda maddi hasar meydana geldi. Bir sivil araç hasar gördü, altı kişi yaralandı. Bir İran füzesinin parçaları Suriye'nin Ayn Tarma bölgesine düştü.

#### Diplomatik Gelişmeler

##### Suudi Arabistan'ın Tepkisi
CNN, Veliaht Prens Selman, İran'ın saldırılarının devamı halinde, ABD desteğiyle, karşı askeri güç kullanacağına yemin ettiğini ve Suudi hava sahasının ABD ile İsrail saldırganlarına kapalı olmasına karşın İran'ın saldırılarını "korkakça" nitelendirdiğini bildirdi.

##### İngiltere, Fransa ve Almanya Tepkisi
Potansiyel İran saldırılarını önlemek amacıyla İngiltere, Fransa ve Almanya, gerektiğinde İHA ve balistik füzelere karşı orantılı askeri savunma tedbirlerinde bulunmaya karar verdi. Bu durum üç ülkenin doğrudan müdahale olasılığına işaret etmektedir. İngiliz Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin İran'a yönelik "savunma" amaçlı saldırılar için İngiliz üslerini kullanabileceğini açıkladı.

##### Müzakereler
1 Mart'ta Trump, ABD'nin İran ile müzakereleri sürdürmeyi kabul ettiğini duyurdu. Trump daha sonra *[[Daily Mail]]* ile yaptığı röportajda savaş için dört haftalık bir takvim öngördüğünü belirtti.

### 2 Mart

#### ABD ve İsrail Saldırıları
Lübnan'daki militanların kuzeyden gerçekleştirdiği saldırılara yanıt olarak İSK, Beyrut ve Bekaa Vadisi'nde bir dizi bombalamalar gerçekleştirdi. İsrail saldırılarında Güney Lübnan'ı da vurdu. Kısa süre sonra İsrail Hava Kuvvetleri Tahran'da operasyonlara başladı.

İsrail Silahlı Kuvvetleri, Haris, Nabatieh al-Fawqa ve Mayfadoun dahil Güney Lübnan'daki üç kasabayı bombaladı ve sivillere bölgeyi boşaltma emri verdi. Suudi medya kuruluşu Al Hadath, Hizbullah'ın parlamentodaki lideri ve Lübnan Parlamentosu üyesi Mohammad Raad'ın bir hava saldırısında öldürüldüğünü bildirdi.

Katar, İran'a ait iki Su-24 bombardıman uçağını düşürerek, savaşta bir İran uçağı düşüren ilk ülke oldu.

#### İran'ın Misillemesi ve Hizbullah Saldırısı

Gece yarısı Ağrotur'daki Kraliyet Hava Kuvvetleri üssü şüpheli bir insansız hava aracı saldırısına hedef oldu. Ağrotur ve Dikelya genelinde hava saldırısı uyarı sirenleri çaldı. Beş insansız hava aracının düşürüldüğü, ancak birinin piste ulaşarak hafif hasara yol açtığı bildirildi. Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı "üssün saldırıya karşılık verdiğini" açıkladı. Bu durum daha sonra Güney Kıbrıs makamları tarafından da doğrulandı.

İsrail kaynakları, 2 Mart'ın ilk saatlerinde Lübnan'dan İsrail topraklarına roket atıldığını bildirdi. Hayfa ve Yukarı Celile genelinde sirenler çaldı. İSK, bu roketlerden birini düşürdüğünü düşürdüğünü, diğerlerinin ise açık alanlara düştüğünü bildirdi. İsrail istihbaratı saldırının Tahran talimatıyla gerçekleştirildiğini vurgulayarak Hizbullah'a savaş ilan etti.

Hizbullah sorumluluğu üstlenerek Hamaney'in öldürülmesine misilleme olarak yapılan saldırıda Hayfa'daki bir İSK üssünün hedef aldığını açıkladı. İki insansız hava aracı, Bağdat Uluslararası Havalimanı yakınlarındaki ABD Zafer Üssü'nü hedef aldı. Bunlardan birinin üsse isabet ettiği bildirildi. Bahreyn'deki Mina Salman limanına yönelik gerçekleştirilen İran saldırısı yangına yol açtı.

### 3 Mart

3 Mart'ta İsrail ve ABD'nin düzenlediği saldırılarda, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi (SNSC) genel merkezi, Tahran'daki Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi binası ve İsrail'in Min Zadai olarak tanımladığı bir yeraltı nükleer silah tesisi tahrip edildiği bildirildi.Buşehr Havalimanı'da saldırıya uğradı, havaalanı terminali hasar gördü ve bir Iran Air Airbus A319 (EP-IEP) uçağı kırıma uğradı.Bu saldırıların Buşehr Nükleer Santrali'ne (yaklaşık ) uzaklıkta olması, Rus ajansı Rosatom'u yeni ünitelerin inşaatını askıya almaya ve İranlı yetkililerle iletişimin kesilmesi nedeniyle gereksiz personeli tahliye etmeye sevk etti.ABD kaynaklarına göre,ABD İran'ın deniz kuvvetlerinin kapasitesine özellikle Umman Körfezi'nde ciddi zarar verdiler. Bu bölgede, birkaç İran savaş gemisinin imha edildiği ve önemli üslerin vurulduğu bildirildi.
İsrail ayrıca, Kudüs Gücü'nün Lübnan şubesi komutanı Daoud Alizadeh'i Tahran'da öldürdüğünü ve füze saldırısına yanıt olarak bir düzine Hizbullah üyesini gözaltına aldığını bildirdi.İsrail-ABD hava saldırısı, UNESCO Dünya Mirası Listesinde yer alan Gülistan Sarayına zarar verdi. Bunun üzerine UNESCO, UNESCO mülklerine zarar vermenin uluslararası hukuka aykırı olduğu yönünde bir açıklama yaptı.

İsrail Savunma Bakanlığı, 3 Mart'ta Lübnan'a kara harekatı yapılmasına karar verdi.İsrailli yetkililer, İran'a yönelik saldırılarının daha şiddetli hale gelebileceği ve daha derin bir kara harekâtına dönüşebileceği konusunda uyarıda bulundu.ABD Başkanı Trump, ABD'nin ağır silahlarının neredeyse sınırsız bir kaynağa sahip olduğunu, ancak diğer ülkelerden daha fazla kaynak aradığını söyledi. Trump, ABD'nin büyük bir zafer kazanacağından emin olduğunu da sözlerine ekledi.Çatışmanın başlarında, Başkan Trump İranlılara "hükümetinizi ele geçirin" diye çağrıda bulundu ve "Amerika sizi ezici bir güç ve yıkıcı bir kuvvetle destekliyor" diyerek ABD'nin askeri müdahalesini daha geniş çaplı bir ayaklanma fırsatı olarak sundu. Trump ayrıca, "ABD'nin işgal gücüne gerek yok , İran halkı sahadaki askerlerdir" diyen görüş yazıları paylaştı ve iç direnişe destek verdiğini gösterdi.Ancak, bir gün önce ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'a Amerikan kara birlikleri gönderilmesini göz ardı etmeyeceğini belirtmişti.

Batı diplomatları ve diğer kaynaklar, The Jerusalem Post gazetesine, İran'ın Doha havaalanını doğrudan vurmaya teşebbüs etmesi ve Katar'ın 2 İran Su-24 bombardıman uçağını düşürmesi üzerine Katar'ın İran'a saldırdığını bildirdi.Channel 12 de Katar'ın saldırılarını haber yaptı.Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Majed al-Ansari, Katar'ın İran'ı hedef alan kampanyaya katıldığı yönündeki suçlamayı şiddetle reddetti.

İran, İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik saldırılarla misillemeye devam etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bir generali, Orta Doğu'daki tüm ekonomik merkezleri vuracağı uyarısında bulunurken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Avrupa'nın herhangi bir savunma amaçlı askeri müdahalesinin savaş eylemi olarak kabul edileceğini söyledi. Hizbullah, üç İsrail üssüne insansız hava araçları ve füzeler fırlattı ve Irak İslami Direnişi, Erbil'deki patlamaların sorumluluğunu üstlendi.

#### Kürt militanları
The Wall Street Journal'a göre, Başkan Trump silahlı milisleri, özellikle de İran Kürtleri gibi on yıllardır Tahran ile çatışma halinde olan grupları desteklemeye açık olduğunu belirtti. Kürtler tarihsel olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgesel müttefiki olmuştur. Bu haberler, İran'ın batısındaki Kürt çoğunluklu bölgelerde (İran Kürdistanı) polis karakolları, İran-Irak sınırındaki sınır karakolları ve diğer güvenlik tesislerini hedef alan yoğun grevlerle aynı zamana denk geldi. Bazı kaynaklar, bu grevlerin "Kürtlerin ilerleyişine zemin hazırladığını" öne sürdü. İnsan hakları örgütü (Hengaw), grevlerin Kürt bölgelerinde yüzlerce İranlı güvenlik görevlisinin ölümüne yol açtığını ve bunun "yeterince raporlanmamış" olabileceğini belirtti. Saldırıların başlamasından birkaç gün sonra Trump, Irak Kürdistan Bölgesi'nin iki ana partisinin Kürt liderleri Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile de telefon görüşmeleri yaparak, "hassas" konular olarak nitelendirilen hususları görüştü. IKBY, İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu (CPFIK) çatısı altında İran rejimini devirmeye hazır olduklarını ilan eden birkaç silahlı İranlı Kürt muhalif gruba ev sahipliği yapmaktadır. Bu gruplar, çatışma sırasında İran'ın saldırılarının hedefi haline gelmişlerdi. İran'ın insansız hava araçları ve füzeleri Kürdistan Bölgesi'ndeki üslerini ve kamplarını vurdu ve bazıları İran içinde de savaş operasyonları gerçekleştirdiklerini iddia etti. ITV News'e göre, geçen yılın başından bu yana, binlerce Kürt gönüllüyü silahlandırmak için batı İran'a silah kaçırılıyor ve Kürt kaynaklar, bu tür bir kara operasyonu başladığında ABD ve İsrail güçlerinden hava desteği sağlanmasının istendiğini bildirdi. Bu haberler, CNN tarafından da doğrulandı. CNN, CIA'nın İran'da bir ayaklanma başlatmak için Kürt güçlerini silahlandırmaya çalıştığını ve Başkan Trump'ın İran Kürdistanı Demokratik Partisi lideri Mustafa Hicri ile telefon görüşmesi yaptığını bildirdi.

### 4 Mart

#### İsrail ve ABD saldırıları

IDF, bir F-35I "Adir"in Tahran üzerinde Rus yapımı İran Yak-130 avcı jetini düşürdüğünü duyurdu. Bu, bir F-35'in hava-hava muharebesinde ilk kez insanlı bir avcı jetini düşürdüğü olaydır.Rubio, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının yoğunluğunun artacağını duyurdu.İsrail saldırıları Basij karargahını vurdu.İranlı kaynaklara göre Mücteba Hamenei hava saldırısından sağ kurtuldu.

#### İran'ın misillemesi ve Hizbullah saldırıları
Katar, Katar topraklarında İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun bir hücresi olarak faaliyet gösteren, askeri altyapı hakkında veri toplayan ve bazıları insansız hava aracı kullanımı konusunda eğitim almış on kişiyi tutukladı. 11 yaşındaki Kuveytli bir kız çocuğu, İran şarapnelinin neden olduğu bir olayda yaralanarak öldü.K atar Savunma Bakanlığı, "Orta Doğu'daki en büyük Amerikan üssü" olarak tanımlanan Al Udeid Hava Üssü'nün saldırıya uğradığını, ancak can kaybı yaşanmadığını bildirdi. Aramco'nun Ras Tanura petrol arıtma tesisi bir mermiyle vuruldu.

Larnaka Uluslararası Havaalanı tanımlanamayan bir nesnenin görülmesi nedeniyle geçici olarak kapatıldı. Daha sonra bu nesnenin Kıbrıs hava sahasına girmeye çalışan Lübnan'dan gelen bir insansız hava aracı olduğu tespit edildi, ancak İran'ın tehditleri üzerine bölgeye sevk edilen Yunan F-16'ları tarafından düşürüldü. Raporlar Kıbrıs hava sahasının kapatıldığını öne sürdü, ancak bu bilgi daha sonra Kıbrıs hükümeti tarafından yanlış olarak reddedildi. Aynı açıklamada hükümet, Lübnan'dan gelen tanımlanamayan nesnenin varlığını da doğruladı. 

İran yanlısı milis grubu Saraya Awliya al-Dam, Ürdün'de "ABD'nin hayati bir varlığını" vurduğunu iddia etti, ancak bu iddia ne bağımsız bir haber kaynağı ne de CENTCOM tarafından doğrulandı.

Hizbullah, Houla, Lübnan'da bir İsrail tankını vurduğunu iddia etti. İsrail daha sonra, Lübnan'ın güneyinde iki askerin tanksavar ateşi sonucu yaralandığını açıkladı.

4 Mart 2026'da İran'dan fırlatılan ve Irak ile Suriye hava sahasını geçerek Türkiye yönüne ilerlediği tespit edilen bir balistik mühimmat, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından engellenerek havada imha edildi.

#### Kıbrıs'taki siyasi ve güvenlik gelişmeleri
Güney Kıbrıs'ta bulunan gereksiz Amerikan çalışanlarından, gelecekte İran'ın olası bir saldırısı riskinden dolayı Kıbrıs'ı terk etmeleri istendi.Ardından, ABD Dışişleri Bakanlığı mevcut kriz nedeniyle Kıbrıs'a seyahat edilmemesini tavsiye etti.

Roma'da yapılan acil toplantıda, Giorgia Meloni ve diğer İtalyan yetkililer, diğer Avrupa ülkeleri (Yunanistan, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık) tarafından yapılan konuşlandırmanın ardından Kıbrıs'a takviye göndermeyi değerlendirdiler. Özellikle, destroyer *Caio Duilio*nun konuşlandırılması olasılığı (350 kilometreye kadar menzile sahip) üzerinde duruldu.

#### IRIS ''Dena'' gemisinin batışı ve Sri Lanka'nın kurtarma çalışmaları
4 Mart 2026'da, İran Donanması fırkateyni IRIS Dena, Sri Lanka'nın Galle kentinin yaklaşık  güneyinde Amerika Birleşik Devletleri Donanması denizaltıları tarafından Hint Okyanusu'nda batırıldı. Gemi, Uluslararası Filo İncelemesi 2026 ve Hindistan'ın Visakhapatnam kentinde düzenlenen çok taraflı MILAN Deniz Tatbikatına katıldıktan sonra İran'a geri dönüyordu.

Ön raporlar ve askeri kaynaklar, fırkateynin ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasındaki düşmanlıkların daha geniş çaplı tırmanışının bir parçası olarak bölgede faaliyet gösteren bir ABD Donanması denizaltısı tarafından hedef alındığını öne sürüyor.

Sri Lanka Savunma Bakanlığı'na göre, gemi kurtarma ekipleri bölgeye ulaşmadan önce sabahın erken saatlerinde battı. Otuz iki mürettebat üyesi kurtarıldı ve patlama nedeniyle yaralanmış ve bitkin düşmüş halde Galle'deki Karapitiya Eğitim Hastanesi'ne nakledildi. Ancak, 100'den fazla personel hala kayıp ve ilk saldırı sırasında en az 78 kişinin yaralandığı bildirildi.

#### İddia edilen Kürt saldırıları
İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu'ndan ismi açıklanmayan bir yetkiliye göre, Irak merkezli binlerce PJAK askerinden oluşan Kürt silahlı gruplar, 2 Mart'ta başlayan operasyonlarla İran topraklarına askeri bir saldırı başlattı.Amerikalı ve İsrailli yetkililer olayları doğruladıkları bildirildi.4 Mart'ta Trump, Irak'taki Kürt liderler Mesud Barzani ve Bafel Talabani ile bir telefon görüşmesi yaptı ve bu görüşmede İran'daki savaşın sonraki aşamaları ele alındı.*Axios*'a göre Barzani ve Talabani, Peşmerge'nin İran'a yapılacak herhangi bir kara harekatına katılma konusunda çekincelerini dile getirdiler ve İran'ın Irak'taki Kürt güçlerine karşı vereceği büyük çaplı askeri tepkiyi ana endişe kaynağı olarak gösterdiler.Ayrıca Trump, İran'daki Kürt lider Mustafa Hicri ile görüştü. *Axios*,Rubio'nun Kongre'ye ABD'nin Kürtlere silah sağlamadığını söylediğini, ancak "İsrailliler konusunda asla emin olamazsınız" diye eklediğini bildirdi.Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Trump'ın olası bir saldırıda Kürtleri destekleyip desteklemeyeceğine henüz karar vermediğini, İran'daki Kürt militanların ise Amerika'nın "yeşil ışık" yakmasını beklediklerini söyledi.

#### Ukrayna'nın savunma katılımı
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, İran'ın insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılara karşı önlem almak için sahaya uzmanlar gönderdiğini doğruladı. Zelenskyy, daha fazla uzmanın da geleceğini ancak bunların ulusal güvenliğe zarar vermeyecek şekilde ve biçimde olacağını ekledi.
### 5 Mart

Amerikan-İsrail ortak hava saldırısında, Tahran'daki Azadi kompleksinde bulunan 12.000 kişilik kapalı spor salonu tahrip oldu. İsrail hava saldırılarında, protestoların bastırılmasına karıştıkları iddia edilen iki Besic öğrenci lideri hayatını kaybetti.

5 Mart 2026'da bir askeri kaynak, Fars Haber Ajansı'na sunduğu raporda İran'ın 28 Şubat'tan bu yana 500'den fazla balistik ve deniz füzesi ile yaklaşık 2.000 insansız hava aracı fırlattığını bildirdi. Raporda, atışların yaklaşık yüzde kırkının İsrail'e, yaklaşık yüzde altmışının ise bölgedeki ABD hedeflerine yönelik olduğu ileri sürüldü. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD'nin Ukrayna'ya, İranlı Shahed insansız hava araçları konusunda yardım talebinde bulunduğunu açıkladı. Cumhurbaşkanı Trump ise Ukrayna'nın yardımını kabul edeceğini belirtti.

Birleşik Krallık Savunma Bakanı John Healey'nin ziyareti sırasında Kıbrıs'a herhangi bir füze gönderilmese de İngiliz üslerinde iki kez alarm çaldı. Alarmlar sonucunda yerel halk büyük panik ve yerleşim yerlerini tahliye girişiminde bulundu. İki alarmın da fırlatılmış olmasına rağmen Kıbrıs'ı hedef almayan füzelerden kaynaklandığı açıklandı. İtalya, Hollanda ve İspanya, *Cristóbal Colón* firkateyni de dahil olmak üzere Kıbrıs'ı savunmak amacıyla savaş gemisi göndereceğini açıkladı. Başbakan Keir Starmer, Kıbrıs'taki İngiliz üslerinin özellikle İran insansız hava araçlarını düşürmek amacıyla kullanılacağını doğrulayarak üssün Ürdün hava sahasının savunulmasında da rol oynadığını açıkladı. İrlanda, talep edilmesi halinde Kıbrıs'ı korumaya ve ada çevresinde harekete geçen Avrupa savunma koalisyonuna katılmaya hazır olduğunu açıkladı.

İran'a ait IRIS Bushehr savaş gemisinin Sri Lanka açıklarında bulunduğu bildirildi. Sri Lanka Deniz Kuvvetleri gemiye el koyarak 208 kişilik mürettebatı gözaltına aldı. Olay, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana tarafsız bir ülkenin el koyduğu ilk savaş gemisi vakası olarak kayda geçti.

#### Nahçıvan'a saldırı

İran'dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarının (İHA), Azerbaycan'ın Nahçıvan ekslavında yer alan Nahçıvan Uluslararası Havalimanını vurduğu bildirildi.  Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı'na göre bir insansız hava aracı Nahçıvan Uluslararası Havalimanı'nın terminal binasına bir diğeri Şekerabad köyünde bir okul binasının yakınına isabet etti. Bu iki saldırı sonucunda havalimanında hasar meydana geldi ve iki sivil yaralandı. Bu yaralanmaların ardından Azerbaycan, İran büyükelçisini geri çağırdı ve askerî misilleme sözü verdi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, komşu ülkelerin hedef alındığını reddetti ve olayın soruşturulması çağrısında bulundu. Ancak, İslam Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı bir Telegram kanalı olan "Sepah Pasdaran Haber Kanalı", Nahçıvan'daki saldırının sorumluluğunu üstlendi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "İran'ın Azerbaycan'a karşı terör eylemleri gerçekleştirdiğini" belirtti. Türkiye de benzer şekilde Azerbaycan'daki saldırıları kınadı.

### 6 Mart

#### Körfez'de İran ve Hizbullah saldırıların yeniden başlaması
İran, 6 Mart'ın erken saatlerinde Körfez ülkelerine yönelik kapsamlı şekilde birbiri ardına saldırılar düzenledi. Saldırılar kapsamında Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü üç balistik füzeyle hedef alındı ve füzeler düşürüldü. Kuveyt'e insansız hava araçları ile füzeler gönderildi, güneydeki bir Kuveyt hava üssünün alevler içinde olduğunu gösteren videolar internette yayıldı. Katar'a atılan 13 füze önlendi ve bunlardan biri Katar karasularına düştü. Bahreyn'de bir otel ile iki konut binası hedef alındı. Birleşik Arap Emirlikleri de saldırıların hedefi oldu.

### 7 Mart
ABD, İsrail'e 151 milyon dolarlık silah satışını onayladı. USS *George H. W. Bush* uçak gemisi ABD'nin bölgeye gönderme kararı aldığı üçüncü uçak gemisi oldu. Bu sırada , Süveyş Kanalı'ndan geçerek Kızıldeniz'e ulaştı. Bu konuşlandırmanın, Husilerin deniz taşımacılığına ve ABD'ye yönelik olası saldırılarına karşı bir önlem olarak gerçekleştirildiği değerlendirildi.

Tahran'ın Mehrabad Uluslararası Havalimanı sabahın erken saatlerinde vuruldu. İSK, Kudüs Gücü'ne ait 16 uçağın imha edildiğini açıkladı. NDTV, İran'ın elinde yaklaşık olarak yalnızca bin kadar balistik füze kalmış olabileceğini söyledi. Tahran'daki petrol tesisleri, savaşın başlamasından bu yana ilk kez hedef alındı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan savaşın başından beri üçüncül ülkelere karşı devam eden saldırılardan ötürü Körfez ülkelerinden özür dileyerek 7 Mart'tan itibaren karşıdan bir saldırı gelmedikçe bu ülkelerin hedef alınmayacağını taahhüt etti. Buna karşın açıklamadan sonra Dubai Uluslararası Havalimanı İran İHA'larının saldırısına uğradı ve Dubai Marina'daki bir kulenin cephesi de bir saldırının hedefi oldu. Muhammed Bakır Galibaf, cumhurbaşkanının açıklamasıyla çelişecek şekikde, Körfez ülkelerinin ABD üslerine bulundurmayı sürdürdükleri sürece saldırıların devam edeceğini söyledi. Dış analistler bu durumu, rejimin karar alma yapısındaki çözülmenin bir işareti olarak değerlendirdi. Dubai'de bir sivil, hava savunma sisteminin düşürdüğü bir füzeden kopan şarapnel parçası nedeniyle hayatını kaybetti. Erbil ve Bağdat'ta da patlamalar yaşandığı bildirildi. Bağdat'taki ABD büyükelçiliği füze saldırısına hedef oldu.

Türkiye, Kuzey Kıbrıs'ı korumak amacıyla adaya F-16 göndermeyi değerlendirmeye aldı. BBC, Kraliyet Donanması'nın, bölgedeki İngiliz gücünü takviye etmek ve İngiliz çıkarlarını korumak amacıyla 'ı görevlendirebileceğini aktardı.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Laricani, ABD-İsrail saldırılarının başından bu yana ABD askerlerinin esir alındığını öne sürdü. Bu iddia aynı gün ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yalanlandı.

ABD'nin İran'daki bir desalinasyon (deniz suyunu içme suyuna çevirme) tesisini vurmasının ardından İran, bu saldırıda kullanıldığını iddia ettiği Bahreyn'deki ABD üssünü misilleme amacıyla hedef aldığını açıkladı. İsrail, Tahran'daki İmam Hüseyin Üniversitesi'ni bombaladı.

### 8 Mart
Devrim Muhafızları sözcüsü, önümüzdeki günlerde daha az uzun menzilli füze kullanılacağını açıkladı.

ABD ve İsrail, İran'ın petrol depolama tesislerini bombaladı. Bir İran İHA'sı Bahreyn'deki bir desalinasyon tesisine zarar verdi. İsrail, İsfahan havalimanındaki İran'a ait F-14 savaş uçaklarını vurduğunu açıkladı. Pazar sabahının erken saatlerinde Oslo'daki ABD büyükelçiliğinde patlama yaşandığı bildirildi.

Saat 18'de İsrail, Lübnan'da bulunan Ayn el-Hilve Filistin Mülteci Kampı'nı vurdu.

### 9 Mart
Sabahın erken saatlerinde Bahreyn, Kuveyt ve Katar'da çok sayıda patlama rapor edildi. Manama yakınlarında düzenlenen bir İran İHA saldırısı, en az 32 Bahreyn vatandaşının yaralanmasıyla sonuçlandı; vakaların dördünün "durumu ağır" olarak bildirildi. Suudi Arabistan, kuvvetlerinin Şeybe petrol sahasını hedef alan dört İHA'yı imha ettiğini açıkladı.

İran, İsrail'e füze atmaya devam ederken, raporlar en az birinin salkım bombası savaş başlığı taşıdığını belirtti. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İsrail'i Güney Lübnan'daki Yohmor kasabasına karşı beyaz fosfor kullanmakla suçladı.

Belçika'nın Liège kentindeki bir sinagogda patlamalar rapor edildi; Belediye Başkanı Willy Demeyer, İran savaşının "Avrupa'ya sıçramaması" konusunda uyarıda bulundu.

İran'dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir balistik füzenin, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma sistemleri tarafından imha edildiği bildirildi. Millî Savunma Bakanlığı, füze parçalarının Gaziantep yakınlarındaki boş bir araziye düştüğünü, olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan resmî açıklamada, Türkiye'nin toprak bütünlüğüne ve hava sahasına yönelik her türlü tehdide karşı gerekli tüm tedbirlerin kararlılıkla alınacağı vurgulanarak İran'a yönelik bir uyarı yayımlandı.

### 10 Mart
Lübnan merkezli kaynaklara göre İran, Irak'ın Kürdistan bölgesindeki Harir Hava Üssü'ndeki ABD askeri hedeflerini hedef aldı. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun üst düzey bir komutanı, İran'ın yalnızca 1 ton veya daha ağır yük taşıyan füzeler fırlattığını belirtti.

Suriye cumhurbaşkanlığının Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını desteklemesi ve Suriye ordusunun Lübnan sınırında seferberlik başlatmasının ardından, Lübnan'dan atılan mermiler Şam'a 20 kilometre uzaklıktaki Serghaya kasabasına düştü. Elde edilen bilgilere göre bahsi geçen kasaba Suriye Silahlı Kuvvetleri'ne ev sahipliği yapıyordu. Saldırılar, Suriye Arap Ordusu Operasyon Otoritesi tarafından doğrulandı.

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, İran'a yönelik daha yoğun saldırılar gerçekleştirileceğini, bunların muhtemelen savaşın başlangıcından bu yana en şiddetlileri olacağını belirtmiştir. ABD'li amiral Brad Cooper ise İran'ın balistik füze fırlatma oranının savaşın ilk gününe kıyasla %90 oranında düştüğünü ve insansız hava aracı fırlatma oranının %80 azaldığını bildirmiştir. Savunma analisti AJ Jaff da füze fırlatma oranının %92 (480'den 40'a) ve İHA fırlatma oranının %92 (720'den 60'a) gerilediğini rapor etmiştir.

### 11 Mart
On bir adet Rockwell B-1 Lancer ve üç adet Boeing B-52 Stratofortress ABD bombardıman uçağı, Birleşik Krallık'taki Kraliyet Hava Kuvvetleri Fairford üssüne konuşlandırılmıştır. Uzun menzilli fotoğraf çekimleri, uçaklara yüklenmek üzere bombaların hazırlandığını göstermiştir. Bu gelişme, ABD savaş bakanı Pete Hegseth'in bunun “İran içindeki saldırıların en yoğun günü” olduğunu belirtmesinin ardından gerçekleşmiş, ancak görevin hedefleri bilinmezliğini korumuştur.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait Bank Sepah'ın Tahran'daki bir şubesi düzenlenen bir hava saldırısı sonucu vurulmuştur. Bunun üzerine Devrim Muhafızları, gelecekte misilleme olarak bölgede ABD veya İsrail bankalarını hedef alabilecekleri uyarısında bulunmuştur.

### 12 Mart
İran İstihbarat Bakan Yardımcısı Ekber Gaffari bir hava saldırısında öldürülmüştür.

İran tarafından gerçekleştirilen bir saldırı, Irak kıyıları açıklarında iki petrol tankerinin alev almasına yol açmış; olayda bir kişi hayatını kaybetmiş ve Irak yönetimi tüm petrol terminali operasyonlarını geçici olarak askıya almıştır.

Irak Kürdistanı'ndaki Mala Qara üssüne yönelik bir insansız hava aracı saldırısında altı Fransız askeri yaralanmıştır. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 13 Mart'ta yaptığı açıklamada saldırı sonucunda bir Fransız askerinin hayatını kaybettiğini duyurmuştur.

Irak'ta ABD Hava Kuvvetleri'ne ait iki Boeing KC-135 yakıt ikmal uçağının karıştığı bir olay meydana gelmiştir. Uçaklardan biri Irak'ta düşmüş ve ilk raporlara göre en az dört kişinin öldüğü bildirilmiş, diğer uçak ise hasar almasına rağmen İsrail'e iniş yapmıştır. Bu olay, savaş sırasında kaybedilen dördüncü ABD uçağı olarak kaydedilmiştir. Daha sonra ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), uçakta bulunan altı mürettebatın tamamının hayatını kaybettiğini doğrulamıştır. Uçakların bir yakıt ikmal görevi sırasında Irak'ta düştüğü belirtilmiştir. Olayda iki uçağın yer aldığı, bunlardan birinin düştüğü diğerinin ise güvenli şekilde iniş yaptığı aktarılmıştır. Yetkililer, olayın düşman ateşi veya dost ateşinden kaynaklanmadığını ifade etmiştir.

12 Mart 2026 tarihinde Tel Aviv'den görülen görüntülerde, İran'a ait bir füzenin İsrail'e düştüğü rapor edildi.

### 13 Mart
13 Mart'ta ABD, savaşın ekonomik maliyetlerini hafifletmek amacıyla Rus petrolünün satışına yönelik bazı kısıtlamaları geçici olarak kaldırmıştır. Ancak bu kararın küresel petrol fiyatları üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı bildirilmiştir.

İran, aynı gün İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, İran Silahlı Kuvvetleri ve Hizbullah tarafından İsrail ile ABD üslerine karşı koordineli bir saldırı başlatıldığını duyurmuştur. İsrail ise bir füze saldırısının ardından yaralanan 58 kişinin hastaneye kaldırıldığını açıklamıştır. İran ayrıca Körfez ülkelerini yeniden füze ve insansız hava araçlarıyla hedef almıştır. Bu saldırıların ardından petrol fiyatlarında yükseliş yaşandığı bildirilmiştir. Bahreyn, yakıt depolarına yönelik saldırılar gerçekleştiğini açıklarken Kuveyt'te “düşmanca” olarak nitelendirilen bir insansız hava aracının bir konut binasına çarpması sonucu iki kişinin yaralandığı bildirilmiştir. Kuveyt makamları ayrıca savunma ekipmanlarının ve ülkenin ana uluslararası havalimanının hedef alındığını, altı elektrik hattının devre dışı kaldığını belirtmiştir. AFP'ye göre Dubai şehir merkezinde patlama sesleri duyulmuştur. Aynı zamanda Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı, Birleşik Arap Emirlikleri'nde Cebel Ali'nin 35 deniz mili (65 kilometre) kuzeyinde bir konteyner gemisinin saldırıya uğradığını bildirmiştir. Al Jazeera Arapça'ya göre ise Ürdün genelindeki şehirlerde sirenler çalmıştır.

Savaş sırasında üçüncü kez İran'dan ateşlenen balistik füzelerin Türk hava sahasına girdiği ve havada engellendiği bildirilmiştir. Patlama seslerinin Adana kenti çevresinde duyulduğu, ayrıca İncirlik Hava Üssü'nde sirenlerin çaldığı aktarılmıştır.

### 14 Mart
ABD, İran'ın başlıca petrol ihracat merkezi olan Harg Adası'na yönelik geniş çaplı bir bombardıman gerçekleştirmiştir. ABD Başkanı Donald Trump, saldırıda adadaki askeri hedeflerin vurulduğunu ancak petrol altyapısının “nezaket gerekçesiyle” hedef alınmadığını açıklamıştır. Savaşın başlamasından bu yana küresel petrol fiyatlarının %40'tan fazla arttığı bildirilmiştir.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, operasyon sırasında adada bulunan yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğu belirtilmiştir. Buna karşın İran'ın petrol ihracatı için kritik öneme sahip olan petrol tesislerinin hedef alınmadığı ifade edilmiştir.

### 15 Mart
15 Mart'ın erken saatlerinde İsfahan çevresinde yoğun hava saldırılarının gerçekleştiği bildirildi. Bunun yanı sıra Şiraz yakınlarında 20 patlama sesi duyulduğu, Tahran'ın güneyinde, Dezfûl Hava Üssü'nde, Humeyn'de ve Hemedan'da şiddetli patlamaların meydana geldiği bildirildi. Hürmüzgan Eyaleti'ndeki Cask Limanı'na düzenlenen bir hava saldırısının yol açtığı geniş çaplı hasarı gösteren bir video da yayımlandı. Ülke genelindeki sakinler güvenlik güçlerinin konuşlandırılmasında artış olduğunu bildirmiştir.

### 16 Mart
Hizbullah'ın İsrail'in kuzey ve merkez bölgesinde bulunan sivil kasaba ve şehirlere düzenlediği roket saldırılarının artması nedeniyle, 16 Mart tarihinde, İsrail Güney Lübnan'a bir kara harekâtı başlattı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, operasyonun Gazze'deki savaşa benzer olacağını söyledi. Katz, İsrail'in Lübnan topraklarının bir kısmını süresiz olarak işgal edebileceğini öne sürdü.

İsrail Savunma Kuvvetleri, son günlerdeki operasyonların “önemli Hizbullah mevzilerini” hedef aldığını ve amacın İsrail sınırındaki yerleşimlerin savunmasını güçlendirmek olduğunu belirtti. İsrail savaş uçakları, Güney Lübnan'daki kasaba ve köylere yönelik saldırılarını sürdürdü. İsrail'de ise kuzeydeki Nahariya şehrine düzenlenen Hizbullah roket saldırısında bir kişi yaralandı, sağlık yetkilileri tarafından açıklandı.

### 17 Mart
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz yapmış olduğu resmi açıklamada İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'nin İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen bir saldırıda öldürüldüğünü belirtti. 

İran yetkilileri ise bu iddialar hakkında bir açıklama yapmadan, Laricani'ye ait olduğu belirtilen bir el yazısı notu yayımladı. Söz konusu not, bir gün öncesine ait olup, ABD saldırısında yaşamını yitiren ve cenaze törenleri yapılması beklenen İranlı denizcilerin anısına yazıldığı ifade edildi. 

İsrail ordusu yayınladığı resmi bildiride İranlı Besic güçleri komutanı Gulam Rıza Süleymani'nin de saldırılarda öldürüldüğünü ve bir Filistinli İslami Cihat komutanının hedef alındığını belirtti.

### 18 Mart
18 Mart'ta, İsrail, Basra Körfezi'nde bulunan Güney Pars doğal gaz sahasını ve İran'daki komşu rafinerileri ABD ile koordinasyon içinde vurdu. Buna karşılık olarak İran, Katar'da bulunan dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretim tesisine saldırdı. Donald Trump, Güney Pars saldırısından haberdar olmadığını iddia etmiş, İran'ın petrol altyapısına yönelik başka İsrail saldırılarının olmayacağını vaat etmiş ve İran'ı Katar enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürmemesi konusunda tehdit etmiştir.

Aynı gün, İsrail, gece düzenlenen bir hava saldırısında İran İstihbarat Bakanı İsmail Hatib'i öldürdüğünü bildirmiştir. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da aynı gün Hatib'in öldürüldüğünü doğrulamıştır.

İran'da tüm bu gelişmeler yaşanırken, Batı Şeria'da bulunan Beyt Awwa'daki bir kuaför salonu bir mühimmatın isabetiyle vurulmuş, dört Filistinli kadın hayatını kaybetmiş ve altı kişi yaralanmıştır.

### 19 Mart
19 Mart'ta, Amerika Birleşik Devletleri'ne ait bir F-35 Lightning II uçağı, İran güçleri tarafından vurulduğu şüphesi üzerine acil iniş gerçekleştirmiştir.

BAZAN Holding'e ait Hayfa'daki bir rafineri, İran'ın bölgeye yönelik daha geniş çaplı füze saldırısı sırasında, Güney Pars gaz tesislerine yönelik İsrail saldırılarına misilleme olarak vurulmuştur.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'daki rejimin değişimi ile ilgili olarak verdiği demeçte "havadan devrim yapamazsınız, bunu yapacak bir kara unsuru da olmalı, tüm seçenekleri sizinle paylaşmayacağım” ifadesini kullanarak, İran topraklarında kara birliklerini içeren sınırlı taarruz operasyonları ihtimaline işaret etmiştir.

ABD, Hürmüz Boğazı'nı uluslararası deniz taşımacılığına yeniden açma çabalarının bir parçası olarak, İran'a ait deniz araçları ve insansız hava araçlarına karşı bir hava harekâtı başlatmıştır.

### 20 Mart
Amerikan Savaş Çalışmaları Enstitüsü'nün verdiği bilgilere göre elde edilen bulgulara göre, Mücteba Hamaney'in ağır yaralı veya görevini ifa edemeyecek durumda olabileceğine işaret etmektedir. Mücteba Hamaney'in 8 Mart'tan itibaren kamuoyu önüne çıkmaması ve yalnızca yazılı açıklamalar yayımlanması bu iddiaları güçlendirmiştir. 20 Mart tarihli Nevruz mesajında, rejim anlatısının kontrolü ve “direnç ekonomisi” vurgulanmış; ayrıca İran'ın Türkiye ve Umman'a yönelik saldırılar gerçekleştirdiği yönündeki iddialar reddedilerek bunların İsrail tarafından yürütülen “sahte bayrak” operasyonları olduğu öne sürülmüştür. Öte yandan İranlı yetkililer, savaş sonrasında Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğine yönelik kısıtlamaların sürdürülebileceğini belirtmiş; bu gelişmelerle birlikte Orta Doğu'dan günlük petrol ihracatının en az %60 oranında azaldığı bildirilmiştir.

### 21 Mart
21 Mart 2026 tarihinde, ABD, Natanz Nükleer Tesisi'ni hedef alarak sığınak delici bombalarla saldırılar gerçekleştirmiştir. Rusya, Natanz'a yapılan saldırıları “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak kınarken, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, “herhangi bir nükleer kazanın riski olmaması için” askeri ihtiyat çağrısında bulunmuştur. Buna karşılık olarak İran, güney İsrail'deki Dimona şehrine karşı saldırı düzenlemiş ve en az 78 sivilin yaralanmasına yol açmıştır. İran, saldırıda her ne kadar sivilleri hedef alsa da söz konusu saldırının Şimon Peres Negev Nükleer Enerji Araştırma Merkezi'ni hedef aldığını belirtmiştir. Dimona saldırısından kısa süre sonra, İran bu kez de güney İsrail'deki Arad şehrine yönelik bir başka balistik füze saldırısı daha gerçekleştirmiş ve bu saldırıda da 116'dan fazla sivilin yaralanmasına neden olmuştur.

İran, Hint Okyanusu'nda bulunan Diego Garcia Üssü'nü hedef alan iki balistik füze fırlatmıştır. Bu saldırı İran tarafından şimdiye kadar girişilen en uzak menzilli füze saldırısı olarak kaydedilmiştir. Saldırı, İran füzelerinin rejimin uzun süredir kendisine uyguladığı 2.000 kilometrelik menzil sınırını aşabileceğini göstermiştir. Füzelerden biri uçuş sırasında başarısız olurken, diğeri ABD tarafından imha edilmiştir Diego Garcia, güney İran'dan yaklaşık 4.000 kilometre uzaklıktadır. Saldırıda İran'ın hangi füze sistemi kullandığı kesin olarak bilinmemektedir. Kullanılan sistem, uzun menzilli füzelerden modifiye edilmiş bir versiyon veya daha önce bilinmeyen bir kapasite olabileceği belirtilmiştir. Bu girişim, İran füze programı ve özellikle Avrupa için oluşturabileceği tehdit hakkında bazı varsayımları değiştirmektedir. 

İsrail Savunma Kuvvetleri, Tahran çevresinde balistik füze üretim tesislerini hedef almıştır. Bu tesislerin arasında İran Devrim Muhafızları Ordusu füze bileşenleri kompleksi, füze bileşenleri depolama alanı ve Savunma Bakanlığı ile bağlantılı füze yakıt üretim tesisi bulunmakta olduğu belirtilmiştir.

### 22 Mart
ABD Başkanı Donald Trump, 21 Mart'ta İran'ın 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nı “tamamen açmaması” halinde İran'daki elektrik santrallerini “yok etmekle” tehdit etti. Buna karşılık İran, ABD'nin enerji altyapısına yönelik bir saldırısı durumunda bölgedeki enerji tesislerini hedef alacağını bildirdi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ve stratejik altyapı ve savunma planlamasından sorumlu bir askeri organ olan Hatam el-Enbiya Merkez Karargâhı, benzer şekilde Hürmüz Boğazı'nı tamamen kapatma ve ABD ile bağlantılı bölgesel şirketleri hedef alma tehdidinde bulundu. İran ayrıca ABD, İsrail ve müttefiklerine ait gemilerin boğazdan geçişine izin vermeyeceğini yineledi. Savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bahreyn, Umman ve İsrail'de enerji altyapısına yönelik saldırılar düzenlediği kaydedildi. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Birimi, 21 Mart'ta Şarika açıklarında şüpheli bir deniz olayını rapor etti. Savaşın başlangıcından bu yana Hürmüz Boğazı'nda 21 deniz olayının gerçekleştiğini doğruladı. Aynı dönemde İran Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri Komutanı Muhammed Karami, ülkenin batı ve kuzeybatısındaki birlikleri ziyaret ederek sınırlara yönelik tehditlere karşı hazırlıklı olduklarını belirtti. Bu gelişmeler, İran'ın batı sınır bölgelerinde güvenlik kurumlarının zayıflatılmasına yönelik saldırılar ve İran-Irak sınırında olası Kürt silahlı hareketliliğine dair haberlerle birlikte dikkat çekti. Ayrıca söz konusu bölgelerdeki bazı Devrim Muhafızları birliklerinin hava saldırıları sonucu hasar gördüğü de bildirildi.

### 23 Mart
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden İran'ın enerji altyapısına yönelik tehditlerinin ardından, Tahran ile “Orta Doğu'daki düşmanlıklarımızın tamamen çözülmesi” amacıyla yürütülen iki günlük “çok verimli ve yapıcı” görüşmeler sonrası İran enerji tesislerine yönelik tüm saldırıları beş gün süreyle erteleme kararı aldığını açıkladı. Trump, görüşmelerin ayrıntılı ve kapsamlı olduğunu belirterek bu sürecin hafta boyunca devam edeceğini söyledi. İran, olası saldırılara karşılık olarak ABD, İsrail ve müttefiklerinin kritik altyapılarına saldırı tehdidinde bulunmuş, Mesud Pezeşkiyan Hürmüz Boğazı'nı bazı ülkeler için açık bırakacaklarını belirtmiş, ancak ABD ve İsrail bağlantılı gemilerin geçişine izin vermeyeceklerini ifade etmişti. Bölgesel enerji, iletişim ve su altyapısına yönelik karşılıklı tehditler, geniş çaplı bir bölgesel kriz endişesi yaratırken, İran ayrıca sosyal medyada ve dijital platformlarda ABD'deki savaş karşıtı kamuoyunu etkilemeye yönelik propaganda ve dezenformasyon faaliyetlerini artırdı.

### 24 Mart
İran'ın Hürmüz Boğazı'na Maham 3 ve Maham 7 tipi deniz mayınları yerleştirdiği bildirilmektedir. ABD'li yetkililere göre yerleştirilen mayın sayısı yaklaşık bir düzine civarındadır, ancak bazı kaynaklar bu sayının daha az olduğunu belirtmektedir. Maham 3, manyetik ve akustik sensörlerle donatılmış, belirli bir derinliğe kadar konuşlandırılabilen yüzer bir deniz mayınıdır. Maham 7 ise deniz tabanına yerleşen ve benzer sensörlerle orta büyüklükteki gemileri hedef alabilen deniz tabanına yerleştirilen etkisel bir mayındır. Aynı dönemde ABD Merkez Komutanlığı'nın İran'a ait mayın döşeme kapasitesini zayıflatmak amacıyla çok sayıda gemiyi imha ettiği bildirilmiştir. Ayrıca İran'ın bazı gemilerden Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret talep ettiği ve belirli bir güzergâh üzerinden geçen gemilerin Devrim Muhafızları tarafından denetlendiği, bazı gemilerin güvenli geçiş karşılığında yüksek miktarlarda ödeme yaptığı öne sürülmektedir.

İran iç siyasetinde ise Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Muhammed Bakır Zülkadir'i Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi sekreterliğine atamıştır. Zülkadir, Devrim Muhafızları geçmişi ve sertlik yanlısı tutumuyla bilinen bir isim olup, geçmişte hem askerî hem de güvenlik kurumlarında önemli görevler üstlenmiş ve 2009 İran Yeşil Hareketi'nin bastırılmasında rol oynamıştır. 

Öte yandan İsrail Savunma Kuvvetleri, İran'ın balistik füze altyapısını zayıflatmak amacıyla savaşın başlangıcından bu yana yüzlerce saldırı düzenlediğini açıklamıştır. Bu saldırılar sonucunda İran'ın füze birliklerinde düşük moral, devamsızlık ve görev reddi gibi sorunların ortaya çıktığı ileri sürülürken, Tebriz yakınlarındaki bir füze üssünün de hedef alındığı ve bu tür operasyonların İran'ın füze kapasitesini sınırlamayı amaçladığı bildirilmektedir. Şiraz yakınlarındaki yer altı İmam Cevad Füze Üssü, Bandar Abbas ve Meşhed'deki hava üsleri ile Tahran, Kazvin ve İsfahan'daki füze ve deniz silahları üretim tesislerine yönelik saldırılar; İran'ın füze üretimi, fırlatma kabiliyeti ve deniz yollarını tehdit etme kapasitesini azaltmayı amaçlamıştır. Ayrıca savunma sanayiiyle bağlantılı şirketler, askeri kompleksler ve Devrim Muhafızları komutanları da hedef alınmış; bu durum operasyonların yalnızca altyapıyı değil komuta kademesini de zayıflatmaya odaklandığını göstermiştir. Buna karşın Buşehr Nükleer Santrali çevresinde meydana gelen olaylarda ciddi hasar oluşmadığı bildirilmiş, ancak genel tablo İran'ın askeri ve endüstriyel kapasitesine yönelik yoğun ve geniş kapsamlı bir yıpratma kampanyasına işaret etmiştir.

### 25 Mart
İsveç, İran-İsveç çifte vatandaşı bir kişinin casusluk suçlamasıyla idam edilmesinin ardından Stockholm'deki bazı İran büyükelçiliği personeline yönelik kısa süreli vizelerin verilmesini ve yenilenmesini durdurduğunu açıkladı. Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard, kararın daha geniş önlemlerin başlangıcı olduğunu belirtirken, uygulama kapsamında yeni vizelerin verilmeyeceğini ve mevcut izinlerin de uzatılmayacağını açıkladı. Avrupa Birliği İsveç vatandaşının İran tarafından infaz edilmesini kınayarak insan hakları ihlallerine dikkat çekerken, İsveç'in idam sürecinde yer alan kişilere yönelik yaptırımlar için AB nezdinde girişimlerde bulunduğu bildirildi. Söz konusu gelişme, İran ile Batılı ülkeler arasındaki artan diplomatik gerilim bağlamında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmiştir.

Trump yönetimi, Mart 2026'da İran'a Pakistan aracılığıyla iletilen 15 maddelik bir ateşkes planı sunmuş ve bu planın yaptırımların hafifletilmesi, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve bölgesel gerilimin azaltılması gibi unsurları içerdiği bildirilmiştir. Pakistanlı arabulucular, taraflar arasında yeniden müzakerelerin başlatılması için ev sahipliği yapmayı teklif ederken, ABD tarafı görüşmelerin sürdüğünü belirtmiş; özel temsilci Steve Witkoff, Jared Kushner, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance gibi isimlerin sürece dahil olduğu ifade edilmiştir. Buna karşın İran, resmi olarak doğrudan müzakere yürütülmediğini belirtmiş ve kendi şartlarını içeren alternatif bir teklif sunmuştur.

Aynı dönemde ABD, Orta Doğu'daki askeri varlığını güçlendirme yönünde önemli adımlar atmış ve yaklaşık 50.000 askere ek olarak 82. Hava İndirme Tümeni'nden en az 1.000 asker ile amfibi harekât kapasitesine sahip yaklaşık 5.000 deniz piyadesi ve binlerce denizciyi bölgeye sevk etme hazırlığına başlamıştır. Bu askeri yığınak, ABD yönetiminin olası diplomatik veya askeri senaryolara karşı “maksimum esneklik” sağlama stratejisinin bir parçası olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan İran'ın sunduğu beş maddelik karşı teklif; saldırıların durdurulması, savaş tazminatı ödenmesi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğinin tanınması gibi şartlar içerdiğinden, bu taleplerin ABD tarafından kabul edilmesinin zor olduğu ifade edilmiştir.

### 26 Mart
İsrail ve ABD, İran'ın kuzeydoğusundaki Horasan Razavi eyaletine bağlı Meşhed çevresinde saldırılar düzenleyerek savaşın coğrafi kapsamını doğuya doğru genişletmiştir. Meşhed Uluslararası Havalimanı civarında gerçekleştirilen saldırıların, aynı bölgede konuşlu İran hava kuvvetleri ve kara havacılık üslerini hedef aldığı değerlendirilmektedir. Görüntüler, şehirde ek hedeflerin de vurulmuş olabileceğini göstermektedir. Aynı dönemde Nişabur ve Taybad çevresinde de benzer saldırı ve hava savunma faaliyetleri rapor edilmiştir. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, savaşın başlangıcından bu yana İran genelinde 10.000'den fazla hedefin vurulduğunu açıklamış; saldırıların özellikle Tahran ile ülkenin batı ve orta kesimlerinde yoğunlaştığı belirtilmiştir.

İsrail, İran'ın komuta-kontrol kapasitesini zayıflatmak amacıyla üst düzey askeri yetkilileri hedef almaya devam etmiş ve Devrim Muhafızları Donanması Komutanı Ali Rıza Tengsiri ile bir istihbarat yetkilisini Bendar Abbas'ta öldürmüştür. Bu gelişmeler, Devrim Muhafızları'nın rejim içindeki etkisinin arttığı, kritik atamalarda ve liderlik süreçlerinde daha belirleyici rol oynadığı yönündeki iddialarla birlikte değerlendirilmiştir. Aynı süreçte İran'da nükleer silah geliştirme çağrıları artmış, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması'ndan çekilme tartışmaları yeniden gündeme gelmiştir. ABD'nin İran'a sunduğu kapsamlı teklif reddedilmiş ve taraflar arasında müzakere ihtimali zayıf görünmüştür. Öte yandan Rusya'nın İran'a insansız hava araçları ve diğer destekleri sağlamaya hazırlandığı, bunun da bölgesel güç dengelerini etkileyebileceği belirtilmiştir.

### 27 Mart
27 Mart'ta, İran tarafından düzenlenen füze ve insansız hava aracı saldırısı Suudi Arabistan'da bulunan Prens Sultan Hava Üssü'nde bulunan ABD yakıt ikmal uçağına zarar verdi ve ikisi kritik olmak üzere 15 ABD askerinin yaralanmasına yol açtı. İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü bırakacağına dair herhangi bir işaret göstermedi. Aynı gün, İran iki Çin gemisinin boğaza girişini engelledi ve boğazdan geçen gemiler için resmi geçiş ücreti uygulamayı gündeme aldı. Görüşme çağrılarına rağmen, İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını “yoğunlaştırıp genişleteceğini” kamuoyuna duyurdu. Aynı gün, geçmişte uranyum zenginleştirme testleri için kullanılan İran'ın Arak şehrindeki Şehit Khondab Ağır Su Tesisi ve Yezd Eyaleti'ndeki Ardakan sarı pasta üretim tesisi, İsrail hava saldırılarında zarar gördüğü doğrulandı.

### 28 Mart
28 Mart'ta, Yemen'deki Husi güçleri İsrail'e balistik füze saldırısında bulunarak savaşa katıldıklarını resmen ilan ettiler. Söz konusu balistik füze saldırısı İsrail'in güneyindeki Beerşeva şehrinde hava saldırısı sirenlerini tetikledi. Husiler, İsrail'deki “hassas” askerî hedefleri vurmaya yönelik balistik füzeler fırlattıklarını belirtti ve saldırıların “tüm direniş cephelerindeki saldırılar sona erene kadar” devam edeceğini ilan etti. İsrail Savunma Kuvvetleri fırlatılmış olan Husi füzesini engellemeyi başardı. Husi saldırısının ardından herhangi bir kayıp bildirilmedi. Husiler daha sonra İsrail'in en güney noktasında bulunan Eilat şehrine ikinci bir füze saldırısı gerçekleştirdi. Uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti, İran'ın “terörist milisleri aracılığıyla Yemen'i sık sık çatışmaya sürükleme girişimlerini” kınadı.

Aynı gün, 31. Deniz Piyade Seferi Birliği'nden 2.500 ABD deniz piyadesi Orta Doğu'ya ulaştı; bu birliğin amacı Hürmüz Boğazı'nın açılmasına katkı sağlamak olarak bildirildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, savaşın başlangıcından bu yana İran'da 11.000'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. 28 Mart'ta gerçekleştirilen ABD-İsrail hava saldırıları, İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi de dahil olmak üzere birçok konut ve sivil tesise ciddi zarar verdi. Hava saldırıları ayrıca Huzistan'daki Haftkel'deki 10.000 metreküplük bir su deposunu hedef aldı.

### 29 Mart
29 Mart'ta, ABD-İsrail hava saldırıları İran'ın güneyindeki Bendar Hemir liman şehrini bombaladı ve en az beş kişinin ölümüne yol açtı. Bir İran füzesi, İsrail'in Negev bölgesinde bulunan Neot Hovav sanayi bölgesindeki bir kimyasal tesise isabet etti. İran saldırısında bir kişi yaralandı ve tehlikeli bir sızıntı endişesi doğdu. Irak Halk Seferberlik Güçleri'ne (Haşdi Şabi) ait bir konvoyun, İran'ın güneybatısındaki Hürremşehr kentine girdiği görüldü.

ABD ve İsrail toplamda dört önemli balistik füze üretim tesisi ile 29 füze fırlatma üssüne saldırmıştır. Khojir, Şahroud, Parçin ve Hakimiyeh askeri komplekslerinde ciddi hasar meydana gelmiş ve uzmanlar bu tesislerdeki hasarın, tesisler yeniden kuruluncaya kadar İran'ın kısa ve orta menzilli balistik füze üretme kapasitesini büyük olasılıkla durdurduğunu değerlendirmiştir. Khojir ve Şahroud tesislerinde karışım ve döküm binaları, savaş başlığı üretim hattı ve kritik bileşen üreten tesisler hedef alınmış; Parçin'de ise katı roket yakıt motorları ve Taleghan 2 tesisi zarar görmüştür. Hakimiyeh kompleksi sıvı yakıt ve füze fırlatıcı üretim tesisleri içermektedir ve burada da 19 yapının vurulduğu bildirilmiştir. Ayrıca Khorgu ve İmam Ali füze üslerinde çok sayıda yapı ve tünel girişi hedef alınmıştır.

İran iç siyaseti ve ekonomi üzerindeki etkiler de belirginleşmiştir. İslam Devrim Muhafızları Komutanlığı (DMO) yetkilileri, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın savaşın ekonomik etkilerine dair uyarılarını göz ardı etmektedir. Pezeşkiyan, savaşın ülke ekonomisine ciddi zarar verdiğini ve ABD ile İsrail arasında ateşkes sağlanamazsa üç-dört hafta içinde ekonomik çöküş yaşanabileceğini belirtmiştir. Rejim, milliyetçi duyguları kullanarak halkı iç güvenlik ve savaş desteğine çekmeye çalışmakta, "Can feda" (Janfada) adlı gönüllü askerlik kampanyasını başlatmıştır. Rusya, İran'a ABD, Birleşik Krallık ve Türkiye'ye ait askeri tesislerin uydu görüntülerini sağlayarak saldırılara destek vermeye devam etmektedir. 

## İran'dan Türkiye'ye yönelik balistik füze saldırıları

### Birinci Saldırı - 4 Mart 2026
**4 Mart 2026**'da İran'dan fırlatılan ve Irak ile Suriye hava sahasını geçerek Türkiye yönüne ilerlediği tespit edilen bir balistik mühimmat, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından engellenerek havada imha edildi. Türkiye Millî Savunma Bakanlığı, tehdidin Türk hava sahasına ulaşmadan önce tespit edilip angaje edildiğini ve NATO sistemleri tarafından etkisiz hâle getirildiğini açıkladı. Açıklamada herhangi bir can kaybı bildirilmedi. İsimsiz bir Türk yetkili, füzenin Kıbrıs Cumhuriyeti'ne yönelik olduğunu belirtti.

Önleme sırasında kullanılan hava savunma füzesine ait bir parçanın Hatay'ın Dörtyol ilçesinde açık bir alana düştüğü bildirildi. Olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma meydana gelmedi. Türkiye'de yetkililer gelişmeyi kurumlar arası koordinasyonla takip ettiklerini belirtirken, Dışişleri Bakanlığı İran'ın Ankara Büyükelçisini çağırarak Türkiye'nin tepkisini ve endişelerini iletti. Açıklamalarda ayrıca Türkiye'nin hava sahası ve topraklarının güvenliğini korumak için gerekli tüm adımların atılacağı ve müttefiklerle iş birliğinin sürdürüleceği vurgulandı.

### İkinci Saldırı - 9 Mart 2026
Bu yaşanan ilk olayın ardından **9 Mart 2026** tarihinde İran'dan ateşlendiği belirlenen bir balistik mühimmatın Türkiye yönüne ilerlemesi üzerine NATO'ya bağlı hava ve füze savunma unsurları tarafından Doğu Akdeniz'de bir kez daha önleme gerçekleştirildi. Millî Savunma Bakanlığı, mühimmatın Türk hava sahasına girdikten sonra angaje edilerek düşürüldüğünü açıkladı. Yerel kaynaklara göre önleme sonucunda oluşan parçalar Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki Güneyşehir TOKİ konutları yakınındaki boş arazilere düştü ve olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma meydana gelmedi.

Olayın, İran'ın ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına karşı bölgede yürüttüğü misilleme eylemleri sırasında gerçekleştiği değerlendirildi. Bu gelişme, 4 Mart 2026'da İran'dan ateşlenen bir balistik mühimmatın NATO hava savunma sistemlerince imha edilmesi ve parçalarının Hatay'ın Dörtyol ilçesine düşmesiyle sonuçlanan olaydan sonra Türkiye hava sahasıyla bağlantılı ikinci vaka olarak kaydedildi. Olayın ardından Türkiye Dışişleri Bakanlığı, İran'ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Hasan Habibullahzade'yi yeniden bakanlığa çağırarak Türkiye'nin tepkisini ve endişelerini iletti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise İranlı yetkililere Türkiye'ye yeni füze yönelmemesi gerektiği mesajının iletildiğini açıkladı.

İran'dan Türkiye'ye yönelik balistik füze tehdidinin artmasından dolayı 10 Mart 2026 tarihinde Milli Savunma Bakanlığı Türk hava sahasının korunması için bir Patriot hava savunma sisteminin Malatya'ya konuşlandırıldığını bildirdi.

9 Mart 2026'da gerçekleşen füze saldırısının ardından İran'dan gelebilecek yeni saldırı ihtimali Türkiye'de güvenlik tartışmalarını gündeme getirmiştir. Bu gelişmeler üzerine Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri ve Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, 12 Mart'ta düzenlediği basın toplantısında İncirlik'in bir Türk üssü olduğunu vurgulamıştır. Aktürk açıklamasında, üssün mülkiyetinin Türkiye Cumhuriyeti'ne ait olduğunu, üs komutanının bir Türk tuğgenerali olduğunu ve üste Amerikan askerlerinin bulunmasının burayı Amerikan üssü hâline getirmediğini ifade etmiştir. Bu açıklama, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in bölgedeki ABD üslerinin hedef alınmaya devam edileceğine yönelik sözlerinin ardından yapılmıştır.

### Üçüncü Saldırı - 13 Mart 2026
**13 Mart 2026** tarihinde ise İran'dan Türkiye'ye yönelik **üçüncü bir balistik füze saldırısı** gerçekleşmiştir. Füzenin Türk hava sahasına girmesinin ardından Adana'daki İncirlik Hava Üssü'nde sirenler çalmış, füze NATO unsurları tarafından havada vurularak etkisiz hâle getirilmiştir. Olay sonrasında Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı bir açıklama yayımlayarak söz konusu tehdidin NATO unsurları tarafından bertaraf edildiğini duyurmuş, olayın tüm yönlerinin aydınlatılması amacıyla İran ile temasların sürdürüldüğünü bildirmiştir.

Konuya ilişkin NATO da kısa bir değerlendirme yapmıştır. İttifak sözcüsü Allison Hart, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran'dan Türkiye'ye yöneldiği belirtilen balistik füzenin NATO tarafından engellendiğini ve ittifakın müttefiklerini savunma konusundaki kararlılığını sürdürdüğünü ifade etmiştir. Olayın ardından İncirlik Hava Üssü çevresinde gece saatlerinde siren seslerinin duyulduğu, Türk basınındaki haberlere göre sirenlerin sabaha karşı yaklaşık 03.30'da çaldığı ve yaklaşık beş dakika sürdüğü bildirilmiştir. Sosyal medyada olay anına ait olduğu iddia edilen görüntüler paylaşılırken bazı paylaşımlar hakkında dezenformasyon iddiasıyla soruşturmalar başlatılmıştır. İran'ın Ankara Büyükelçiliği ise İran'dan Türkiye'ye herhangi bir mühimmat fırlatılmadığını savunmuş ve konunun incelenmesi için ortak teknik ekip kurulmasına hazır olduklarını açıklamıştır. 14 Mart'ta açıklama yapan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise İranlı yetkililerin saldırıyı reddettiğini ancak eldeki verilerin füzelerin İran'dan fırlatıldığına işaret ettiğini belirterek İranlı muhataplarla temasların sürdüğünü ifade etmiştir.

İran'dan gelen bu üçüncü füze saldırısı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 12 Mart 2026 tarihinde yapmış olduğu "Türkiye'ye el uzatanın eli, dil uzatanın dili yanar" açıklamasından hemen bir gün sonra gerçekleşmiştir.

**Dördüncü Saldırı - 30 Mart 2026**

Milli Savunma Bakanlığı, **30 Mart 2026** tarihinde dördüncü kez İran’dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir balistik mühimmatın, Doğu Akdeniz’de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından etkisiz hâle getirildiğini açıkladı.

MSB’nin yazılı açıklamasında şu ifadelere yer verildi:  

Füze, Türk hava sahasına girdikten sonra Doğu Akdeniz üzerinde NATO’nun entegre hava ve füze savunma sistemleri tarafından zamanında tespit edilip imha edildi. Olayda can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı, füzenin Türkiye topraklarına herhangi bir zarar vermediği belirtildi.

MSB, “Ülkemizin topraklarına ve hava sahasına yönelen her türlü tehdide karşı gerekli tedbirler kararlılıkla ve tereddütsüz bir şekilde alınmakta, bölgedeki bütün gelişmeler millî güvenliğimiz öncelenerek dikkatle takip edilmektedir” diyerek Türkiye’nin savunma tutumunu bir kez daha vurguladı.

NATO sözcüsü de olayı doğrulayarak, ittifakın “Türkiye’ye yönelik tehdidi başarıyla etkisiz hale getirdiğini” ve müttefikleri korumak için gerekli adımları atmaya hazır olduğunu ifade etti.

### Diğer Saldırı İddiaları
**20 Mart 2026**

20 Mart 2026 tarihinde Adana'da bulunan İncirlik Hava Üssü'nde İran'dan fırlatıldığı düşünülen bir balistik füze nedeniyle sirenler çaldı. Bölgede yaşayan vatandaşların tanıklıklarına göre patlama sesi duyulduğu kaydedildi. Buna karşın Milli Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada sirenlerin "yanlış alarm" sebebiyle aktif hale geldiği ve olumsuz bir durumun yaşanmadığını belirtti.

Türkiye'den, kendi topraklarına yönelik bir saldırı olmadığına dair yapılan açıklamanın ardından, İran'ın yeni yüce lideri Mücteba Hamaney'e atfedilen açıklamada Türkiye'ye yönelik yapılmış olduğu belirtilen balistik füze saldırısının, İran tarafından yapılmadığı, saldırının İsrail tarafından gerçekleştirilmiş bir "sahte bayrak" operasyonu olduğu belirtilmiştir.

**27 Mart 2026**

20 Mart tarihindeki saldırı iddialarının birebir benzeri 27 Mart 2026 tarihinde de dillendirilmiştir. Adana ilinde ikamet etmekte olan vatandaşların sosyal medya paylaşımlarında İncirlik Hava Üssü dolaylarında siren seslerinin duyulduğuna dair paylaşımlar yapılmıştır. Buna karşın Milli Savunma Bakanlığı yapmış olduğu resmi açıklamada sosyal medyada siren seslerinin duyulduğunu kabul etse de, "herhangi bir saldırı veya olumsuz bir durum bulunmamaktadır. Yanlış alarm olduğu değerlendirilmektedir" şeklinde bir açıklama yapmıştır.
## Etkiler
İran'a yönelik saldırıların ardından İsrail ülke genelinde olağanüstü hâl ilan etti. Yisrael Katz yaptığı açıklamada, "*1951 tarihli Sivil Savunma Kanunu'nun 9C(b)(1) maddesi uyarınca yetkime dayanarak ve sivil nüfusa yönelik saldırı olasılığının yüksek olduğuna ikna olduktan sonra, işbu belge ile ülkenin tüm topraklarında sivil cephede özel bir durum ilan ediyorum.*" ifadelerini kullandı. *[[The New York Times]]*, İsrail'deki okulların ve iş yerlerinin de kapatılacağını, halka açık toplantıların ise iptal edileceğini belirtti.

İran'da yeniden başlayan "neredeyse tam" internet kesintisinin ortasında NetBlocks, İran'daki internet bağlantısının normal seviyelerin %4'üne düştüğünü bildirdi. Bölge ülkelerinin hava sahalarını kapatmasıyla birlikte, saldırıların ardından İran hava sahası sivil uçuş trafiğine tamamen kapandı. Ayrıca Abu Dabi ve Katar'da da patlamalar olduğu rapor edildi.

### Hava sahalarının kapatılması
Bölge ülkeleri hava sahalarını kapattığı için, saldırıların ardından İran hava sahasında sivil uçakların sayısı büyük ölçüde azalmıştır. Irak, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri hava sahalarını kapattı ve birçok uçak başka destinasyonlara yönlendirildi. Flightradar24 ve *[[The Times of Israel]]*'e göre, İsrail ve Irak saldırıların ardından hava sahalarını kapattı. Air India ve IndiGo, çatışmanın ardından Orta Doğu'ya olan uçuşlarını geçici olarak iptal etti. Ayrıca Lufthansa, Wizz Air ve Virgin Atlantic'de çatışma nedeniyle 7 Mart'a kadar uçuşlarını durdurdu.

## Kayıplar
Reuters, İDMO'daki birkaç komutanın öldürülmüş olabileceğini bildirdi, ancak bu haberi doğrulamadı. Daha sonra İsrail ordusu ve bölgesel kaynaklara atıfta bulunarak, savunma bakanı Aziz Nasırzade ve İDMO komutanı Muhammed Pakpur'un İsrail hava saldırılarında öldürüldüklerini bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi haberi doğruladı ancak kayıpları önemsiz göstererek "o kadar da büyük bir sorun değil" dedi. İran Uluslararası Haber Ajansı, Savunma Konseyi Başkanı Ali Şemhani'nin öldürüldüğünü bildirdi.

Mehr Haber Ajansı, Minab'daki bir ilkokul vurulduğunu ve saldırının ilk saatlerinde, okulda eğitim öğretimin olmadığı Cumartesi günü olmasına karşın, 51 kız çocuğunun öldüğünün tahmin edildiğini bildirdi. İran devlet medyası, aynı saldırıda 165 sivilin öldüğünü ve 96 sivilin yaralandığını açıkladı.

Irak'ta, Haşdi Şabi'nin iki üyesi İsrail saldırısında öldürüldü, üçü yaralandı. İsrail'de bir kişi İran'ın misillemesi sonucu yaralandı. BAE'de bir kişi İran'ın misilleme saldırısında öldürüldü. Suriye'de dört kişi İran'ın füze saldırısında öldü.

### Sivil kayıplar
Saldırıların ilk gününde, TSİ saat 20.00 sularında Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi, İran'da 201 sivilin öldüğünü ve 747 sivilin yaralandığını bildirdi.

İran'ın misilleme saldırılarının ardından ölü ve yaralı sayısı artış gösterdi. İran'ın gerçekleştirdiği ilk hava saldırısı İsrail'deki bir binayı hedef alarak bir İsrailli sivilin yaralanmasına neden oldu. Kızılkalkan (Magen David Adom), İran'ın ilk saldırılarında üçü doğrudan olmak üzere toplam 89 kişinin yaralandığını rapor etti. Daha sonra Tel Aviv'e yapılan doğrudan bir isabet sonucu bir kadın öldü, biri ağır olmak üzere 20 kişi yaralandı. Suriye'de bir binaya isabet eden İran füzesi nedeniyle dört kişi öldü. İran'ın misilleme saldırısında BAE'de bir erkek öldü ve Dubai'deki yerleşim alanlarına yönelik saldırılarda dört yaralanma vakası bildirildi. Tahran'daki bir saldırıda ise iki öğrenci öldü.

Saldırıların bölgedeki ticari koridorları ve yabancı ülke vatandaşlarını da etkilediği süreçte, bölgede bulunan  tır şoförleri hedef alınmıştır. İran'ın balistik füzelerini taşıma kabiliyeti bulunduğu düşünülen tır ve kamyonlar  ABD ve İsrail tarafından hedef alınmıştır. Bu saldırılar kapsamında, Hataylı tır şoförü Hüseyin Fırat'ın, İran sınırları içerisindeyken aracına bir İsrail füzesinin isabet etmesi sonucu hayatını kaybettiği bildirilmiştir.

### Ülkelerine göre kayıplar

## Tepkiler

### İran'daki tepkiler

#### Hükûmet tepkileri
* İran Cumhurbaşbakanı Mesut Pezeşkiyan, Ali Hamaney yerine yeni Velayet-i Fakih seçilene kadar yönetimde kalacak Geçici Güvenlik Konseyi'nin göreve başladığını ve İran ordusunun İsrail ve ABD'ye karşılık vermeye devam edeceğini açıkladı. 
* İran Dışişleri Bakanlığı karşılık verme sözü verirken; İran, Basra Körfezi genelindeki ABD üslerini hedef aldı. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, ülkenin ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen "vahşi bir hava operasyonu" ile hedef alındığını belirterek; "Bu durum bir kez daha müzakereler sırasında meydana gelmiştir ve düşman, dirençli İran ulusunun bu korkakça eylemlerle kendilerinin küçük taleplerine boyun eğeceğini hayal etmektedir." açıklamasında bulundu.
* İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani, İran'ın ABD ile müzakere yapmayacağını açıkladı. 

#### Sivil tepkiler

* İran içerisindeki saldırılara yönelik tepkiler karışıktır. Reuters, Al Jazeera ve Özgür Avrupa Radyosu/Hürriyet Radyosu; ABD ve İsrail saldırılarını protesto eden, İran bayrağı dalgalandıran ve Ali Hamanei'in portrelerini taşıyan bazı İranlıların hükûmet yanlısı mitinglerinden fotoğraflar yayımladı. Öte yandan, *[[The Daily Telegraph]]* ve İran International, İran içerisindeki bazı kişilerin saldırıları kutladığı videolar paylaştı. Videolarda İran vatandaşlarının güldüğü ve kutlama yaptığı görülürken, bazılarının "Hamenei'ye Ölüm" ve "Velayet'e Ölüm" sloganları attığı duyuldu. İran'daki bir okulda kız öğrenciler de ortak İsrail-Amerikan saldırısının ardından sevinç gösterilerinde bulundu. Bazıları savaşın patlak vermesinden rejimi sorumlu tutarken, bazıları ise rejimin hayatta kalacağından endişe duyduğunu belirtti. Tahran'daki bir İran vatandaşı, yakında İslam Cumhuriyeti bayrağını indireceklerini belirtti. Saldırıların gerçekleştiği bölgelerde panik yaşandı.

#### Diaspora ve muhalefet

İran'a yönelik Amerikan-İsrail hava saldırılarının ardından, yurt dışında yaşayan İranlılar İran'daki rejim değişikliğine destek verdiler. Dünya genelinde İran diasporası tarafından, İranlıların toplandığı ve Aslanlı ve Güneşli bayrak da dahil olmak üzere rejim karşıtı sembolleri salladığı kutlama mitingleri düzenlendi.

Eski İran Şahı'nın ABD'de sürgünde yaşayan oğlu Rıza Pehlevi, İran içindeki İranlılara İslam Cumhuriyeti "çökerken" protestolara yeniden başlamaya hazırlanmaları çağrısında bulundu; askeriye ve güvenlik güçlerini iktidardaki hükûmet yerine halkın yanında yer almaya davet etti ve ABD'nin İran'a yönelik eylemini "insani müdahale" olarak nitelendirirken Trump'a sivil zararlardan kaçınması çağrısında bulundu. Pehlevi, ABD merkezli İran Ulusal Demokrasi Birliği (NUFDI) ile bağlantılı bir girişim olan ve İslam Cumhuriyeti'nin olası çöküşünün ardından ekonomik istikrar ve kurumsal yeniden yapılanma önlemleri de dahil olmak üzere İran yönetiminin ilk 180 günü için planlar sunan İran Refah Projesi'ni ortaya koydu.

Fransa-Arnavutluk merkezli, İslamcı-Marksist bir örgüt olan İran Halkın Mücahitleri Örgütü'nün siyasi kanadı İran Millî Direniş Konseyi'nin lideri Meryem Recavi, rakip bir geçiş hükûmetinin kurulduğunu duyurdu ve hem İslam Cumhuriyeti'ni hem de İran Refah Projesi'ni reddetti.

### Amerika Birleşik Devletleri'nin tepkisi
Başkan Donald Trump, ABD ordusunun İran'da "büyük muharebe operasyonlarına" başladığını doğrulayarak durumu, "*çok kötü ve radikal diktatörlüğün Amerika'yı tehdit etmesini önlemek amacıyla yürütülen devasa ve devam eden bir operasyon*" olarak tanımladı. Truth Social üzerinden paylaştığı bir videoda, "*Amacımız, çok sert ve korkunç insanlardan oluşan acımasız bir grup olan İran rejiminden gelen yakın tehditleri ortadan kaldırarak Amerikan halkını savunmaktır.*" diyerek kararlılığını yineledi ve "*İran rejimi 47 yıldır [[Amerika'ya ölüm]] sloganları atıyor; Amerika Birleşik Devletleri'ni, askerlerimizi ve pek çok ülkedeki masum insanları hedef alan bitmek bilmeyen bir kan dökme ve toplu katliam kampanyası yürütüyor.*" şeklinde ekledi.

Amerikalı senatörler operasyona yönelik farklı tepkiler gösterdi. Cumhuriyetçi Senatörlerden Lindsey Graham, John Thune ve diğer Cumhuriyetçi üyelerin yanı sıra Demokrat Senatör John Fetterman gibi Demokratlar harekâtı desteklemiş ancak diğer Demokrat siyasetçiler daha mesafeli durma eğiliminde kalmışlardır. Temsilciler Meclisi Üyesi Jim Himes, "İran'a yönelik bu saldırılardan önce ve sonra yönetimden duyduğum her şey, bunun stratejik bir sonu olmayan, tercihe dayalı bir savaş olduğunu doğruluyor," ifadelerini kullandı. Senatör Tim Kaine; Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Demokrat Senatör Chuck Schumer, Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ve Demokrat Senatör Andy Kim tarafından desteklenen bir çıkışla, Trump'ın Kongre desteği olmadan savaşa girme yetkisinin denetlenmesi çağrısında bulundu.

### Uluslararası tepkiler

### Hükûmetlerarası kuruluşlar

* : Genel Sekreter António Guterres, saldırıları kınayarak "Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a karşı güç kullanması ve akabinde İran'ın bölge genelinde gerçekleştirdiği misillemeler, uluslararası barış ve güvenliği baltalamaktadır," ifadelerini kullandı.
* : Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, çatışmayı "büyük ölçüde endişe verici" olarak nitelendirdi ve itidal çağrısında bulundu.
* : İttifak sözcüsü durumu yakından izlediklerini belirtirken; üst düzey bir yetkili Stars and Stripes gazetesine verdiği demeçte, İran saldırılarının genişlemesi ihtimaline karşı üye devletleri korumak amacıyla füze savunma teyakkuzunun artırıldığını söyledi.

### Devletler
* : Başbakan Edi Rama, Arnavutluk'un "bugün Başkan Donald Trump'ın liderliğinde İsrail'i askerî olarak destekleyen Amerika Birleşik Devletleri'ne" olan desteğini ifade etti. Rama, "İsrail'in ve barış arayan kardeş Arap ülkelerinin yanındayız" diye ekleyerek; Avrupa ülkelerine, İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak tanıma çağrısında bulundu.
* : Avusturya Şansölyesi Christian Stocker, "birinci öncelik" olarak nitelendirdiği sivillerin güvenliği konusundaki endişelerini dile getirdi. Ayrıca, İran'ın nükleer programını kınadı ve diplomasiye dönülmesini talep etti.
* : Başbakan Anthony Albanese, güvenlik tehditlerini gerekçe göstererek ABD'nin İran'a yönelik eylemine desteğini ifade etti; Orta Doğu'da misilleme saldırıları konusunda uyarıda bulundu ve Avustralyalılar için seyahat tavsiyelerini güncelledi.
* : Resmî açıklamada bulunan Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, tüm tarafları azami itidale ve müzakere masasına dönmeye çağırdı. Bakanlık, BM Şartı uyarınca tüm devletlerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve bağımsızlığına saygı duyulmasının önemini vurguladı.
* : Bahreyn, ev sahipliği yaptığı ABD Donanması Beşinci Filosu karargâhına yönelik İran saldırılarını kınayarak; bunu "haince bir saldırı" ve "krallığın egemenliğinin ve güvenliğinin açık bir ihlali" olarak nitelendirdi. Aynı zamanda Bahreyn İçişleri Bakanlığı, yerel sivillere Juffair bölgesini tahliye etmeleri yönünde talimat verdi.
* : Dışişleri Bakanlığı, kendi vatandaşlarının güvenliği konusundaki endişelerini dile getirdi ve tüm tarafları azami itidal göstermeye, daha fazla gerilimden kaçınmaya ve gerilimi düşürmek için derhal diplomatik çaba göstermeye çağırdı. Ayrıca her ülkenin egemenliğine saygı gösterilmesinin önemini vurguladılar.
* : Başbakan Mark Carney, İran'ı "Orta Doğu genelinde istikrarsızlığın ve terörün temel kaynağı" olmakla suçladı ve İran'ın nükleer silah elde edemeyeceğini vurgulayarak operasyonlara desteğini ifade etti.
* : Şili hükûmeti, "ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a gerçekleştirdiği saldırıların yanı sıra İran rejiminin İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik misillemesini" kınadı; bölgedeki askerî tırmanıştan duyduğu endişeyi dile getirerek şiddetin sona erdirilmesi çağrısında bulundu ve nükleer silahların yayılmasını önleme konusundaki kararlılığını yeniden teyit etti.
* : Dışişleri Bakanlığı; Amerikan ve İsrail saldırılarından duyduğu endişeyi dile getirdi, İran'a yönelik düşmanlıkların derhal durdurulması ve diyaloğun yeniden başlatılması çağrısında bulundu. Ayrıca İran'ın egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
* : Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı. Gerilimin tırmanması üzerine Fransa, 1 Mart 2026 itibari ile Doğu Akdeniz'e uçak gemisini (Charles de Gaulle) sevk ettiğini duyurdu. Fransız yetkililer, bu hamlenin bölgedeki güvenliği sağlamak ve müttefiklere destek vermek amacıyla yapıldığını belirtti.
* : Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, önceden bilgilendirildiğini ve Fransa ile Birleşik Krallık ile yapılan ortak açıklamada müzakerelerin sürdüğünü belirtti.
* : Dışişleri Bakanlığı endişelerini dile getirdi ve her üç ülkeden de ateşkes talebinde bulundu.  İran'ın Hindistan Büyükelçiliği, kendi vatandaşlarını İran'a seyahat etmemeleri konusunda uyardı ve ülke içindeki vatandaşlarına derhal sığınak aramaları çağrısında bulundu. NORKA da etkilenen tüm ülkelerde mahsur kalan vatandaşlar için yardım hatları kurdu. Muhalefetteki Hindistan Ulusal Kongresi, Hindistan hükûmetinin çatışma öncesinde ve sırasında İsrail'e verdiği zımni desteği eleştirdi.
*  Irak: Irak Sivil Havacılık Yönetimi, Irak hava sahasını kapattığını duyurdu.
* : Taoiseach Micheál Martin, İran'daki gelişmelerden derin endişe duyduğunu belirtti ve tüm tarafları BM Şartı ile uluslararası hukuk ilkeleri doğrultusunda itidalli olmaya çağırdı. İran, İsrail ve tüm komşu ülkelerdeki sivil yaşamın korunmasının ateşkes çabaları için asli önemde olması gerektiğini ifade etti.
*  Lübnan: Başbakan Nevvaf Selam, İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından itidal çağrısında bulunarak, Lübnan'ın daha geniş bir bölgesel savaşın içine çekilmemesi gerektiğini, kendi güvenlik ve istikrarına öncelik vermesi gerektiğini vurguladı.
* : Dışişleri Bakanlığı, İran'ın çeşitli Arap devletlerine yönelik misilleme saldırılarını kınayan bir açıklama yayınladı ve Fas'ın "kardeş Arap devletlerinin bu saldırıya yanıt vermek ve güvenliklerini korumak için alacakları tüm meşru önlemlerde yanlarında olduğunu" teyit etti.
* : Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi, 2026 İran-Amerika Birleşik Devletleri müzakerelerine rağmen şiddetin patlak vermesinden "dehşet" duyduğunu ifade ederek, Amerika Birleşik Devletleri'ne çatışmanın içine "daha fazla çekilmeme" çağrısında bulundu ve "bu sizin savaşınız değil" diye ekledi. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü saldırıları kınayarak bunları yasa dışı saldırganlık olarak nitelendirdi. Umman ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni toplantıya çağırdı.
* : Dışişleri Bakanı İshak Dar, İran'a yönelik saldırıyı kınadı ve gerilimin tırmanmasının derhal durdurulması çağrısında bulundu.
* : Devlet Başkanı Bongbong Marcos; Dışişleri ve Göçmen İşçiler Bakanlığına, acil durum planlarını uygulamaya koymaları ve İran, İsrail ile Orta Doğu'nun diğer bölgelerindeki Filipinlilerin yerlerini tespit etmeleri talimatını verdi. Dışişleri Bakanı Tess Lazaro tüm tarafları diyalog yolunu izlemeye çağırırken; Filipinler'in Tahran ve Tel Aviv büyükelçilikleri tam teyakkuza geçirilerek vatandaşlara kapalı alanlarda kalmaları ve güvenlik uyarılarına uymaları tavsiye edildi.
* : Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırıları "pervasız bir adım" ile "kasıtlı, önceden tasarlanmış ve kışkırtılmamış bir silahlı saldırı eylemi" olarak nitelendirerek kınadı. Tarafları, bölgeyi "insani, ekonomik ve potansiyel olarak radyolojik bir felakete" sürüklemekle suçladı.
* : Resmî haber ajansı aracılığıyla yayımlanan açıklamada Suudi Arabistan, İran'ın BAE, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün'e yönelik karşı saldırısını kınadı.
* : Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün'ü hedef alan "İran saldırılarının şiddetle kınandığı" ifade edildi.
* : Devlet Başkanı Lai Ching-te, ulusal güvenlik ekibinin kendisine son durum hakkında bilgi verdiğini, hükûmetin vaziyeti yakından takip ettiğini ve Tayvan'ın küresel müttefikleriyle yakın temasını sürdürürken bölgedeki Tayvan vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için önlemler aldığını belirtti.
* : Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, İsrail-ABD saldırılarını destekleyerek "Amerika Birleşik Devletleri'nin kararlı hareket etmesi önemlidir. Amerikan kararlılığının olduğu her yerde, küresel suçlular zayıflar. Bu anlayış Ruslara da gelmelidir," ifadelerini kullandı ve "nihayetinde Orta Doğu bölgesi daha güvenli ve daha istikrarlı hale gelecektir," diye ekledi.
*  Birleşik Krallık: Hükûmet sözcüsü yazılı açıklama yaparak Ortadoğu'daki müttefiklerinin güvenliğine yönelik uzun süredir devam eden taahhütlerinin bir parçası olarak, bölgede çeşitli savunma kapasitelerinin bulunduğunu ve bunları yakın zamanda güçlendirdiklerini söyledi ve daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesini görmek istemediklerini söyledi.
*  İspanya: Başbakan Pedro Sánchez, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından kullanılan askerî eylemi reddederek bunun daha düşmanca bir uluslararası düzene yol açtığını belirtti. Ayrıca İran rejiminin ve Devrim Muhafızları'nın eylemlerini de reddetti ve derhâl gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu.
*  Türkiye: Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nın Tahran Büyükelçiliği, İran'daki mevcut güvenlik durumunun hassasiyet arz etmesi nedeniyle Türk vatandaşlarına yönelik bir güvenlik uyarısı yayımladı. Bakanlık, vatandaşların askeri bölgelerden ve kalabalık alanlardan uzak durmalarını, güvenli bölgelerde kalmalarını ve acil durumlar haricinde İran'a seyahatlerini ertelemelerini tavsiye etti. Ayrıca, Esendere, Kapıköy ve Gürbulak kara sınır kapılarının açık olduğu ve karayoluyla Türkiye'ye geçişlerin mümkün olduğu bildirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, komşu ülke İran'a yönelik "Netanyahu'nun kışkırtmalarıyla başlayan" Amerika-İsrail saldırılarından derin üzüntü ve endişe duyduklarını ifade etmiştir. Erdoğan ayrıca, her ne sebeple olursa olsun Körfez ülkelerine yönelik İran kaynaklı füze ve drone saldırılarını da kabul edilemez bulduğunu belirterek; sağduyu ve akliselim hakim olmazsa bölgenin bir "ateş çemberine" sürükleneceği uyarısında bulunmuştur. Türkiye'nin sorunların suhuletle çözümü noktasında üzerine düşeni yapmaya devam edeceğini vurgulayan Erdoğan, diplomatik kanalların açık tutulması çağrısını yinelemiştir. Diğer yandan ABD'nin Türkiye Büyükelçiliği, "bölgesel olaylar" gerekçesiyle İran, Irak ve Suriye sınırındaki iller de dahil olmak üzere Türkiye'nin güneydoğusuna yönelik bir seyahat uyarısı yayımlamış; vatandaşlarından gösterilere karşı tetikte olmalarını ve düşük profil sergilemelerini istemiştir. Erdoğan, İran'a yönelik gerçekleştirilen askerî müdahalelerle ilgili olarak, "Gerekli müdahale yapılmazsa, çatışma süreci bölgesel ve küresel güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğuracaktır," uyarısında bulunmuştur. Sürecin yaratacağı ekonomik ve jeopolitik belirsizliklere kimsenin katlanamayacağını ifade eden Erdoğan, "ateş daha fazla büyümeden söndürülmelidir" çağrısını yinelemiştir.

#### Devlet dışı aktörler

* : ABD-İsrail saldırılarını kınayan Hamas, yayımladığı bildiride Müslüman birliği çağrısında bulundu ve İran ile dayanışma içinde olduğunu teyit etti.
* : ABD-İsrail saldırılarını kınayan Hizbullah, "Amerikan ve İsrail düşmanının büyük bir tokat yiyeceğinden ve bu zalimane, suç teşkil eden saldırganlığından başarısızlıktan başka bir şey elde edemeyeceğinden eminiz." açıklamasında bulundu.

* : Kızıldeniz'deki çatışmalarını tırmandırma tehdidinde bulundu. Kızıldeniz'de ABD ve İsrail bayraklı gemilere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını yeniden başlatma kararı aldılar.
*  Irak Hizbullah Tugayları: Irak'ın Babil iline bağlı Curf el-Nasr bölgesinde iki kişinin ölümüne ve üç kişinin yaralanmasına yol açan saldırının ardından; "saldırganlığa yanıt olarak yakında ABD üslerine saldırmaya başlayacakları" tehdidinde bulundu.
*  Irak Kürt Bölgesel Yönetimi: Erbil Havalimanı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Erbil Başkonsolosluğunun İran füzeleri tarafından hedef alınmasının ardından, üst düzey bir Peşmerge komutanı, kuvvetlerinin teyakkuzda olduğunu ve "her türlü ihtimale karşı hazırlıklı" olduklarını belirtti.
*  İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu: Temsilciler; siyasi ve askeri kararları ortaklaşa koordine ettiklerini ve yeni bir aşamaya hazırlandıklarını belirterek, kuvvetlerinin "İran'ın derinliklerinde" ve İran-Irak sınırı boyunca konuşlu olduğunu, durumun gelişimine göre yanıt vermeye hazır olduklarını iddia etti.

### Diğer kuruluşlar

*  Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi: Başkan Mirjana Spoljaric Egger, ülkeleri savaş kurallarına uymaya çağırdı ve "daha fazla ölüm ve yıkımı" önlemek için siyasi irade bulmaları hususunda ısrarcı oldu.

## Analiz

### Uluslararası hukuk kapsamındaki yasallığı
2026 ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, pek çok hukukçu tarafından Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın kuvvet kullanma yasağını ihlal ettiği, meşru müdafaa kriterlerini karşılamadığı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yetkisine dayanmadığı gerekçesiyle uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirilmiştir. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları ve Terörle Mücadele Özel Raportörü Ben Saul, İran'ın uranyumu nükleer bir cihaz yapacak düzeye kadar zenginleştirmediğini, uzmanların İran'ın bir nükleer silaha sahip olmadığı konusunda hemfikir olduğunu ve durumun yakın bir saldırıya karşı meşru müdafaa teşkil etmekten çok uzak olduğunu belirtti. Avustralya Ulusal Üniversitesi'nde uluslararası hukuk profesörü olan Don Rothwell, BM Güvenlik Konseyi'nin İran'a saldırmak için bir karar çıkarmadığını ve kuvvet kullanımını haklı çıkaracak hiçbir hukuki dayanağın bulunmadığını ifade etti. Law Society Journal, aktif müzakereler devam ederken İran'ın vurulmasının BM Şartı'nın 2(2). Maddesi'nde belirtilen dürüstlük (iyiniyet) ilkelerine aykırı olduğuna dikkat çekti. Federal hükûmet içerisinde Trump'ın savaşının yasal olarak haklı olup olmadığına dair bir tartışma başlamış durumdadır.

## Ayrıca bakınız
* İran-İsrail Savaşı
* 2026 İran'dan Türkiye'ye yönelik balistik füze saldırıları
* Orta Doğu krizi (2023-günümüz)
* 2025-2026 İran protestoları
* 2026 Orta Doğu'da ABD askerî güçlerinin artırılması
* ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırısı
* Çöl Tilkisi Harekâtı
* 2026 Amerika Birleşik Devletleri'nin Venezuela'ya müdahalesi
* Grönland krizi

## Notlar

## Kaynakça