Mayıs (albüm)

**Mayıs**, Türk rock müziği sanatçısı Edip Akbayram'ın yirminci ve son stüdyo albümü. Sekiz yıllık aranın ardından kendi eserlerini son kez okuyarak stüdyo çalışmalarına son veren Akbayram, kayıtları üç ay içinde tamamladı. Albüm, 4 Mayıs 2012'de CD ve sınırlı sayıda plak formatında olmak üzere iki farklı formatta ve Seyhan Müzik etiketiyle yayımlandı. Seksenli yılların müzikal anlayışı göz önüne alınan albümün altyapısı tamamen akustik enstrümanlarla oluşturuldu. Repertuarı bir buçuk yıl süren albüm, Unkapanı'nda kaydedildi.

Uzun yıllardır müzisyenlik yaptığını ve bu süreçten yorulduğunu dile getiren Edip Akbayram, 2004 yılında müzikten uzaklaşmayı düşünüyordu. Ancak dinleyicilerinin ve aranjörü Ahmet Koç'un ısrarıyla birlikte, aynı yıl kült haline gelmiş şarkılarını bir anket yoluyla belirleyerek ''Dün ve Bugün 2'' albümünü hazırlamıştı. Ardından, 2008'de yeniden stüdyoya girerek önceden seslendirilmiş eserleri aranjman yaparak *[[Söyleyemediklerim]]* albümünü yayımlamıştı. Süreç böyle ilerlediğini görünce Akbayram, müziği bırakma kararından vazgeçti ve müzisyenliğe devam etti. Daha sonra 2011'de yeni albüm için gerekli hazırlıklar yaparak uzun bir repertuvar süreci başlattı.

Bir buçuk yıl süren repertuarın ardından Edip Akbayram, kayıtları üç ay içinde tamamladı. Albüme, hem albümün çıktığı hem de en sevdiği ay olan *Mayıs* ismini verdi. Bunun nedeninin mayıs ayında gönlünün deli olmasından geldiğini söyledi. Ayrıca albüm hakkında konuşurken şunları da ekledi: "Kırk senelik bir sanat hayatım var. Kırk sene içinde otuz sekiz albüm yaptım. Konserler beni çok yorduğu için yedi yıl ara vermek zorunda kaldım. Bu albümün repertuvarını bir buçuk yılda tamamladım. Albümde duygusal şarkılar da çok. Bu albüm Edip Akbayram seven herkesin arşivinde bulunması gereken bir albüm oldu."

## Arka plan

### Repertuarın oluşturuluşu
Konserler çalışmalarına yoğunlaşan Akbayram'ın sekiz yıl gibi bir süre boyunca stüdyolardan uzak durması müzik eleştirmenleri tarafından merak konusu olmuştu. Edip Akbayram, bu kadar yıl sonra *Mayıs* albümüyle geldiği belirtildiğinde ve neden bu kadar beklediği sorulduğunda, konserlerinin sürdüğünü ama sektörde ciddi bir kan kaybı ve dibe vuruş olduğunu söyledi. "Korsan, internet, mp3 derken bu işten ekmek yiyen herkes payına düşeni aldı. Ben de bu düşüş hızını alır diye düşündüm." diyen ve sekiz yıllık süreçte aranjman albüm olan *[[Söyleyemediklerim]]* albümünü kaydeden Akbayram, müzik şirketinin kendisinden habersiz kolaj albüm olan ''Dün ve Bugün 3'''ü yaptığını söylemişti.

En son albümünden bu yana yedi yıl geçen Edip Akbayram, bir gün yapımcısı Seyhan Müzik'in sahibi Bülent Seyhan tarafından arandı. Konuşmanın ardından Seyhan ile birlikte yeni bir albüm için hazırlıklara başladı. Akbayram, "davulsuz davul, zurnasız zurna" kullanılarak tüm enstrümanların klavye aracılığıyla çalmanın yaygınlaştığı dönemde, bu tekniklerin kolaya kaçma amacıyla kullanılmaya başlandığını belirtti. Ek olarak el emeğinin değerini vurgulayan Edip Akbayram, albümünü akustik enstrümanlarla yapacaktı.

2011'de Edip Akbayram, uzun bir aranın ardından tamamıyla yeni şarkılardan oluşacak bir albüm hazırlığına başladığını duyurdu. Verdiği bilgilere göre repertuvar çalışmaları sürmekte olup, stüdyo kayıtlarına ocak ayında başlanması planlandı. Akbayram, bu çalışmasını "sıfır albüm" olarak tanımladı. Çünkü daha önce piyasaya sürülen ve kendisinin bilgisi dışında yayımlanan karma albümlerden farklı olarak, bu projenin tamamen yeni eserlerden oluşmasıydı. Ayrıca bu albümde, daha önce hiçbir dinleyicinin duymadığı yeni şarkılar seslendirmişti.

### Tanıtım toplantısı
Edip Akbayram, albüm tanıtımını gerçekleştirmek üzere, Etiler'de bulunan Seyhan Müzik'in bahçesinde basın mensuplarıyla bir araya geldi. Toplantıya yakın çevresi ve yapım şirketi çalışanları da katıldı. Akbayram, albümüne "Mayıs" adını verirken, albümle birlikte vermek istediği mesajı şu sözlerle ifade etti: "Sevgi, barış, kardeşlik dünyanın en güzel çiçekleridir ve dünyanın en güzel çiçekleri Mayıs'ta açar."

Toplantı sırasında, Magazinkolik Genel Yayın Yönetmeni Nurcan Sabur'un, dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tiyatroların özelleştirilmesine karşı çıkan sanatçılar hakkında sarf ettiği "Bunlar sanatı sanat için yaparlar." sözlerine ilişkin değerlendirmesi sorulduğunda Akbayram, bu konuşmaların bir başbakanın ağzına yakışmadığı söyledi. Başbakanlığın tüm toplumu olduğu kadar tüm sanatçıları da kucaklaması gereken bir makam olduğunu belirtti ve şunları ekledi: "Ben 40 yıllık sanat hayatımda Recep Tayyip Erdoğan dahil 23 Başbakan, 7 Cumhurbaşkanı gördüm? Biz sanatçılar hancı, siyasetçiler ise yolcudur."

## Kayıt süreci
Bir buçuk yıldır planlanan repertuvar oluşumunun ardından 2012'de stüdyoya gidildi. Edip Akbayram, albümün düzenlemelerini 1990'lı yıllardan beri beraber çalıştığı sahne ve stüdyo arkadaşı Ahmet Koç'la yapmaya başladı. Vokal çalışmaları için yanına oğulları Türkü Akbayram ve Ozan Akbayram'ı aldı. Kayıt sürecinin başlamasının ardından enstrümanlar ve vokaller, Unkapanı'nda bulunan stüdyolarda kaydedildi. Ses düzenlemeleri ve kayıtlar, tonmaysterler Özgür Özkan Mete ve İhsan Apça tarafından yapıldı. Seyfi Yerlikaya tarafından koordine edilen süreç üç ay sürdü. Kayıt sürecinden sonra albüm, Ümit Yıldız tarafından fotoğraflandı ve Özlem Semiz tarafından grafikler tasarlandı.

Edip Akbayram'ın kendi deyişiyle albüm, her şeyiyle canlı çalındı ve kaydedildi. Ayrıca albüm kayıtları hakkında, "Aranjörüm Ahmet Koç çok iyi işler becerdi. Bu albümde ilk defa oğlum ve kızım bana eşlik etti." dedi. Tasarımlar FRS Matbaacılık tarafından basıldı ve Babil Dağıtım tarafından dağıtımları yapıldı. 4 Mayıs 2012'de yayımlanan albüm için Almanya'da 2000 adet plak basıldı ve son aşama olarak klip çalışmalarına geçildi. 

Albümün ilk klibi, Kemal Başbuğ tarafından yönetilen ve Hasan Hüseyin Demirel'in bestesi olan *Seni Seven Öldü*'ye çekildi. Klip, Akbayram'ın isteğiyle kapalı ortamda çekildi ve performans klibi olması istendi. İkinci klip çalışması için *Yandım Yandım* ve *Dünya* şarkıları arasında kalan Akbayram, bestesini çok beğendiği ve Gökhan Örs tarafından bestelenmiş *Yandım Yandım*'ı seçerek Kapadokya'da bir video klip hazırlattı. Son video çalışması olarak *Bittiye Yazın* ise, bir konser performansından alınan görüntülerin Cumali Çöp tarafından hazırlanıp kolajlanmasıyla kliplendirildi.

## Müzikal tarzı
2000'li yılların gelişmiş teknolojik imkanlarına rağmen Edip Akbayram, bilinçli bir tercih olarak tamamen akustik enstrümanlarla kayıt yaptı. Yapım sürecinde, dijital düzenlemeler ve elektronik altyapılar kullanılmadan akustik bir performans yansıtan düzenleme hedeflendi. Bu tercih, Akbayram'ın müzikte doğallık ve samimiyet istemesiyle alakalı bir durumdu. Müzikal açıdan albüm, özellikle 1980'li yılların Anadolu rock anlayışı temel alınarak kurgulandı. Gitarlar, bağlamalar, yaylılar, nefesliler ve vurmalılar dahil olmak üzere tüm çalgılar gerçek enstrümanlarla icra edilerek kaydedildi.

## Kapak ve isim
Albümün kapak tasarımı, Akbayram tarafından hazırlandı. Albüme Mayıs ismini verirken yalnızca mevsimsel bir anlam yüklemedi ve aynı zamanda bu ayın Türkiye tarihinde taşıdığı simgesel ve toplumsal tarafına vurgu yaptı. İsim verme hikayesi hakkında şunları söyledi: "Mayıs ayların gülüdür. Yaza girerken insanların kanının kıpırdadığı bir aydır. Albüm mayısta çıktığı için Mayıs adını verdik. Ama tabii ki mayıs ayının içerisinde 1 Mayıs'lar var, 6 Mayıs'lar var, 19 Mayıs'lar var, 27 Mayıs'lar var. Bunlar da Mayıs'ın onurlu günleridir."

## Demirel'in intiharı
Edip Akbayram'la ilk iş birliğini 1993 yılında *Ölüm Dediğin Nedir ki* parçasıyla yapan Hasan Hüseyin Demirel, bir kadını seviyordu. Fakat o kadından sevgisine karşılık alamıyordu. Bu durumdan sonra depresyona giren Demirel'in durumu, gün geçtikte ilerliyordu. Karşılıksız aşkından etkilenen Demirel, bu dönemde sevdiğine ithafen bir beste yapmaya karar verdi. Ardından aşkına adadığı *Seni Seven Öldü*'yü yazıp besteledi. Yaşadıklarından etkilenerek yaptığı bestesini, Akbayram'ın sesine yakışacağını düşünerek ona ulaştırma çabalarına başladı.

İlerleyen zamanlarda Edip Akbayram'ın sahne arkadaşı Mehmet'le görüştü ve onun aracılığıyla bestesini ulaştırmayı başladı. Akbayram, besteyi çıkaracağı yeni albümünün şarkı listesine ekledi. Aynı şekilde yine Demirel'in bestesi olan *Zoruma Gidiyor*'u da seslendirmeyi hedefledi. Demirel'in depresyonu zaman geçtikte daha da ilerlemişti. Bunun üzerine 22 Şubat 2013'de sosyal medya hesabında "Aşk için ölme vaktidir, hoşçakalın arkadaşlar." diye bir paylaşım yapmıştı.

Tarih 28 Şubat 2014'e geldiğinde Demirel, hırsını almak için sevdiği kadının evinin önüne geldi. Ona evin penceresinden çok kez seslendi fakat önceki gibi yine karşılık alamadı. Yaşananların üzerine daha fazla dayanamayan Demirel, kızın evinin önünde üzerine bir bidon tiner dökerek kendini ateşe verdi. Olayın ardından kız, ambulansı aradı ve Demirel, Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı. Tıbbi manada ciddi vücut yanıkları olan Demirel, 10 gün boyunca tedavi gördü. Durumu kötü olan Demirel, yaşama devam edemedi ve 7 Mart 2014'te öldü.

## Eleştiriler
Müzik eleştirmenlerden genellikle olumlu tepkiler alan albüm, birçok tanınmış sanatçı tarafından takdirle karşılandı. Bu tepkiler, Mehmet Akbay ile yapılan bir televizyon programında video mesajlar eşliğinde yayımlandı. Orkestra şefi ve besteci Garo Mafyan, Akbayram'la uzun yıllara dayanan dostluğunun olduğunu ve müzikal yol arkadaşlığını vurguladı. Ayrıca onun hakkında "Benim sevgili arkadaşım, canım kardeşim" ifadelerini kullanarak onun sadece sanatçı değil, aynı zamanda örnek bir insan olduğunu düşündüğünü söyledi. Daha sonra Akbayram'ın "dünyanın en güzel insanlarından biri" olduğunu söyleyerek hem aile yaşantısıyla hem de sanattaki duruşuyla saygı duyduğu bir kişilik olduğunu belirtti. Sözlerinin sonunda, hayatı boyunca Akbayram'ın yanında olacağını ekledi.

Halk müziği sanatçısı Yavuz Bingöl, Akbayram'ın toplumcu çizgisini hiçbir zaman terk etmediğini, onu "müziğini halk için yapan bir sanatçı" olarak gördüğünü ifade etti. Akbayram'ın "her zaman omuz omuza olunacak biri" olduğunu belirten Bingöl, uzun süre onunla yan yana olmayı olmayı istediğini söyledi. Bingöl'den sonra uzun yıllara dayanan dostluklarının altını çizen Selda Bağcan, Edip Akbayram'la 1970'li yıllarda ilk kez ortak sahneye çıktıkları günleri ve turne anılarını anlatarak onunla birçok Anadolu konseri yaptığını belirtti. Bağcan, "O nedenle saygımız ve sevgimiz sonsuzdur." diyerek gençlik yıllarında birçok kez beraber sahne aldıklarını hatırlattı.

Pop müziğinin temsilcilerinden Ferhat Göçer, Edip Akbayram'ın sadece müzikal anlamda değil, bir karakter olarak da örnek alınması gerektiğini vurguladı. Onu Türkiye'nin en ideal sanatçılardan bir tanesi olarak gören Göçer, "İyi ki varsın, hep bizimle ol." diye son sözlerini söyledi. Burak Kut, Akbayram'ın hâlâ üretken olmasının müzik dünyası için büyük bir şans olduğunu dile getirdi. Onu çok sevdiğini söyleyen Kut, "Başarılarının devamını diliyoruz, ihtiyacın olmasa da." diye ekledi. Protest müzik sanatçısı Onur Akın, "Edip Akbayram olmak zor ama Edip Akbayram olarak kalmak da zor." diye açıklama yaptı. Çünkü Akın'a göre Akbayram, yine gelmesi zor olan ender bir sanatçıydı. Albüm hakkında ise birbirinden güzel şarkılarla, bestelerle dolu olduğunu ekledi ve konuşmayı bitirdi. 
## Şarkı listesi

## Stüdyo ekibi
**Müzisyen**

* Edip Akbayram – baş vokal, geri vokal (2, 5, 6, 8)
* Ozan Akbayram – geri vokal (9)
* Türkü Akbayram – geri vokal (10)
* Bülent Ünal, Metin Arıgül – elektro gitar
* Ahmet Koç – cura, düzenleme
* Mücahit Işık, Güray Hafiftaş, Ahmet Koç – bağlama
* İsmail Soyberk – bas gitar
* Utku Ünal – davul
* Ali Koç – klavye, piyano, flüt 
* Eyüp Hamiş – ney, zurna 
* Göksun Çavdar – alto saksafon 
* Gökçe Erem – keman 
* Özlem Yüksek – kemençe
* İlker Çelik – tar
* Özer Arkun – çello 
**Üretim**
* Bülent Seyhan – yapımcı
* Özgür Özkan Mete, İhsan Apça – tonmayster
* Seyfi Yerlikaya – koordinatör
* Ümit Yıldız – fotoğraf
* Özlem Semiz – grafik
* FRS Matbaacılık – baskı
* Babil Dağıtım – dağıtım

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Edip Akbayram'la "Mayıs" albümü hakkında yapılan bir söyleşi
*