VIII. Antiohos

**VIII. Antiohos Epiphanes/Callinicus/Philometor**, lakabı **Gripus** (, "kanca burunlu"), Helenistik Selefkî İmparatorluğu'nun MÖ 125'ten 96'ya kadar hükümdarıydı. II. Dimitrios ve Kleopatra Thea'nın küçük oğluydu. Yaşamının ilk yıllarını Atina'da geçirmiş ve babası ve erkek kardeşi V. Seleukos'un ölümlerinden sonra Suriye'ye dönmüş olabilir. İlk başta annesiyle birlikte hükümdardı. Onun etkisinden korkan VIII. Antiohos, MÖ 121'de Kleopatra Thea'yı zehirletti.

Siyasi istikrarsızlık VIII. Antiohos'un saltanatının çoğunu etkiledi. MÖ 116'dan itibaren üvey kardeşi IX. Antiohos'a karşı bir iç savaşa girdi. VIII. Antiohos'in karısı, Ptolemaios dönemi Mısırlı prensesi Tryphaena, kız kardeşini ve Mısır'ın eski IV. Kleopatra'sı olan IX. Antiohos'un karısını MÖ 112'de öldürdü; IX. Antiohos intikam almak için Tryphaena'yı öldürdü. MÖ 102'de, VIII. Antiohos'un iki rakip kraliçenin annesi olan teyzesi Mısırlı Kleopatra III, ona kızı Kleopatra Selene ile evlenme teklif etti. VIII. Antiohos, MÖ 96'da suikasta kurban gitti.

## Hayatı

### Aile geçmişi ve çocukluk
MÖ 193'te Selefkî prensesi I. Kleopatra, Mısır Kralı V. Ptolemaios ile evlendi. Ptolemaios Hanedanı'ndan torunları Kleopatra Thea, yarım yüzyıl sonra, MÖ 150'de taht iddiacısı Aleksandros Balas ile evlendi. Daha sonra Suriye Kralı II. Dimitrios ile evlendi ve iki oğlu oldu. II. Dimitrios, Part İmparatorluğu tarafından yakalandı ve esir olarak tutuldu. VIII. Antiohos'un amcası VII. Antiohos tahta geçti ve Kleopatra Thea ile evlendi, ancak MÖ 129'da Partlara karşı savaşırken öldü; II. Dimitrios daha sonra tahta geri döndü ve MÖ 125'te Suriye tahtı için iddiacı II. Aleksandros'a karşı savaşırken öldü. II. Dimitrios'un en büyük oğlu V. Seleukos, ölümünden sonra kral oldu ancak kısa süre sonra Kleopatra Thea tarafından öldürüldü. VIII. Antiohos'u kral yaptı ve onun eş naibi olarak hüküm sürdü.

### İktidara yükselmesi
VIII. Antiohos tahta çıktıktan kısa bir süre sonra kuzeni Ptolemaios prensesi Tryphaena ile evlendi. Ortak vekillik döneminde basılan gümüş ve bronz paralar (MÖ 125-121)VIII. Antiohos ve Kleopatra Thea'daki), kraliçenin başının önde, oğlunun kafasının arkasında göründüğünü göstermektedir. Adı aynı zamanda madeni paralarda ilk sırada yer alıyor. Bu gerçekler onun kıdemli eş yönetici olduğunu gösteriyor. MÖ 123'te gaspçı II. Aleksandros Zabinas'ı yendi. MÖ 121'de Antiohos nüfuz sahibi annesinden kurtulmaya karar verdi. Justinus'a göre annesi onu şarapla zehirlemeye çalıştı ama şüpheli kral onu bardağı kendisi içmeye zorladı. Ancak toksikolojiye olan ilgisiyle ünlü olacak kişi VIII. Antiohos'un kendisiydi. Zehirli bitkilerle ilgili yazdığı düşünülen bazı şiirler ünlü hekim Galen'den alıntıdır.

### Suriye Kralı olarak hükümdarlığı

Siyasi eksikliklerine rağmen Grypus popüler bir kraldı. Sikkelerdeki çirkin, tembel görünümü (son Seleukoslar arasında yaygındı) ve cömert ziyafetleriyle ilgili hikâyeler, gelecek nesillerin onun hanedanının yozlaşmış ve çökmüş olduğuna inanmasına neden oldu. Ancak bu, gerçekte hükümdarlıklarını sıkıntıya sokan yorucu iç savaşlar ve kan davalarının aksine, son Seleukosların ilişkilendirilmeye çalıştığı iyi yaşam anlamına gelen Helenistik *Tryphe* kavramını çağrıştıran bilinçli bir imgeydi.

Lüks partileriyle ilgili bir hikâyede, ziyafetlere katılan konuklarla birlikte yük hayvanı olarak bir deve ve konuğu bizzat taşıyacak bir görevliyle birlikte eve yiyecek gönderdiği iddia ediliyor. Bu durumun zaten tükenmiş olan hazine üzerinde bir miktar baskı yaratması gerekirdi.

### İç savaş
MÖ 116'da üvey kardeşi ve kuzeni IX. Antiohos sürgünden döndü ve bir iç savaş başladı. IX. Antiohos'un aynı zamanda Kleopatra olarak da adlandırılan karısı, Tryphaena'nın kız kardeşiydi ve sonunda Tryphaena'nın emriyle Antakya dışındaki Dafni tapınağında dramatik bir şekilde öldürüldü. IX. Antiohos sonunda intikam olarak Tryphaena'yı öldürdü. İki kardeş daha sonra Grypus'un MÖ 96'da bakanı Herakleon tarafından öldürülmesine kadar Suriye'yi aralarında paylaştırdılar.

## Aile
Ptolemaios dönemi prensesi Tryphaena ile evlendi. 125, ve ondan altı çocuğu vardı:

* Seleukos VI Epifanes
* Antiohos XI Epiphanes Philadelphus
* Philip I Philadelphus
* Demetrius III Eucaerus
* Antiohos XII Dionysos
* Laodike VII Thea, Mithridates'in babası Sames II Theosebes Dikaios'un Kommagene Krallığı ile Seleukos İmparatorluğu arasında barışı sağlamak amacıyla yaptığı yerleşimin bir parçası olarak Kommagene Kralı I. Mithridatis ile evlendi. Laodice ve Mithridatis'in oğlu, VIII. Antiohos'un torunu Kommagene Kralı I. Antiohos Theos'du .

102 yılında Mısırlı III. Kleopatra, kızı I. Kleopatra Selene'yi onunla evlendirdi, ancak ona çocuk vermedi. Daha sonra IX. Antiohos ile evlenmeye gitti.

## Ayrıca bakınız
* Suriye hükümdarlarının listesi
* Suriye tarihinin zaman çizelgesi

## Notlar

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
*

## Dış bağlantılar

*Antiochus VIII Grypus entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith