Bloom'un Taksonomisi

**Bloom'un Taksonomisi,** eğitimde öğrenme hedeflerinin karmaşıklık ve özgüllük seviyelerine göre sınıflandırılması için kullanılan üç hiyerarşik modelden oluşur. Bu üç liste, bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanlardaki öğrenme hedeflerini kapsar. Bilişsel alan listesi, geleneksel eğitimin ana odağı olmuştur ve genellikle müfredat öğrenme hedeflerini, değerlendirmeleri ve etkinlikleri yapılandırmak için kullanılır.

Bu modeller, taksonomiyi geliştiren eğitimciler komitesine başkanlık eden Benjamin Bloom'un adını almıştır. Bloom, aynı zamanda standart metin olan "*Eğitim Hedeflerinin Taksonomisi: Eğitim Hedeflerinin Sınıflandırılması*" adlı eserin ilk cildini de düzenlemiştir.

## Tarihçe
"*Eğitim Hedeflerinin Taksonomisi*"nin yayımlanması, müfredat ve sınav tasarımı konusunda eğitimciler arasındaki iletişimi geliştirmek amacıyla 1949'dan 1953'e kadar süren bir dizi konferansın ardından gerçekleşmiştir.

Taksonominin ilk cildi, "*El Kitabı I: Bilişsel*" 1956'da ve ikinci cildi olan "*El Kitabı II: Duyuşsal*" 1964'te yayımlandı. Bilişsel alan için taksonominin gözden geçirilmiş bir versiyonu ise 2001 yılında oluşturuldu.

## Bilişsel alan
1956 tarihli orijinal taksonomi versiyonunda, bilişsel alan aşağıda listelenen altı hedef düzeyine ayrılmıştır. 2001'de Bloom'un taksonomisinin gözden geçirilmiş baskısında, düzeylerin isimleri biraz değiştirilmiş ve sıraları yeniden düzenlenmiştir: Hatırlama, Anlama, Uygulama, Analiz, Değerlendirme ve Yaratma (Sentez yerine).

## Duygusal alan
Duygusal alandaki beceriler, insanların olaylara duygusal olarak nasıl tepki verdiklerini ve diğer canlıların acısını veya sevincini hissetme yetilerini tanımlar. Duyuşsal hedefler genellikle tutumlar, duygular ve hislerdeki farkındalık ve gelişimi hedefler.

Duyuşsal alanda, en düşük düzeyden en yüksek düzeye doğru beş seviye bulunmaktadır.

## Psikomotor alan
Psikomotor alandaki beceriler, bir araç veya aleti fiziksel olarak kullanma yeteneğini tanımlar; bu bir el veya çekiç gibi bir araç olabilir. Psikomotor hedefler genellikle davranış veya becerilerdeki değişim veya gelişime odaklanır.

Bloom ve meslektaşları psikomotor alandaki beceriler için alt kategoriler oluşturmadı, ancak o zamandan beri diğer eğitimciler kendi psikomotor taksonomilerini geliştirdi. 1972'de araştırmacı Elizabeth Simpson, yedi seviyeden oluşan bir taksonomi önerdi.

## Bilginin tanımı
*El Kitabı I*'in ekinde, eğitim hedeflerinin alternatif, özet bir sınıflandırması için zirve noktası olarak hizmet eden bir bilgi tanımı bulunmaktadır. Bu tanım bilgi yönetimi gibi alanlarda da bağlam dışı olarak kullanılmıştır. 'Bilgi, burada tanımlandığı şekliyle, özel ve evrensel bilgilerin hatırlanmasını, yöntemlerin ve süreçlerin hatırlanmasını veya bir desen, yapı veya bağlamın hatırlanmasını içerir.'"

Taksonomi şu şekilde düzenlenmiştir:

* 1.00 Bilgi
* 1.10 Spesifik bilgilerin bilgisi
* 1.11 Terminoloji bilgisi
* 1.12 Belirli gerçekler hakkında bilgi
* 1.20 Spesifik konularla başa çıkma yolları ve araçlar hakkında bilgi
* 1.21 Gelenekler hakkında bilgi
* 1.22 Eğilimler ve sıralamalar hakkında bilgi
* 1.23 Sınıflandırmalar ve kategoriler hakkında bilgi
* 1.24 Kriterler hakkında bilgi
* 1.25 Metodoloji hakkında bilgi
* 1.30 Bir alandaki evrensel ve soyut kavramlar hakkında bilgi
* 1.31 İlkeler ve genellemeler hakkında bilgi
* 1.32 Teoriler ve yapılar hakkında bilgi

## Taksonominin eleştirisi
'in ikinci cildin yayımlanmasında belirttiği gibi, sınıflandırma doğru şekilde yapılandırılmış bir taksonomi değildi, çünkü sistematik bir yapı gerekçesi eksikti.

Bu, daha sonra 2001'de yapılan orijinal taksonominin revizyonunda kabul edildi  ve taksonomi daha sistematik bir şekilde yeniden düzenlendi.

Taksonominin bilişsel alanına yönelik bazı eleştiriler, bu altı kategorinin varlığını kabul etmekle birlikte, bunlar arasında sıralı, hiyerarşik bir bağlantının varlığını sorgular. Eğitimciler genellikle taksonomiyi bir hiyerarşi olarak görürler ve en alt seviyeleri öğretmeye değer görmemekte hata yapabilirler. Daha düşük seviyelerdeki öğrenme, taksonominin daha yüksek seviyelerindeki becerilerin geliştirilmesini sağlar ve bazı alanlarda en önemli beceriler alt seviyelerde bulunur (örneğin, doğal tarih alanında bitki ve hayvan türlerinin tanımlanması). Daha yüksek seviyedeki becerilerin, daha düşük seviyedeki becerilerden yapılandırılması, Vıgotski'nin yapılandırmacılığının bir uygulamasıdır.

Bazıları en düşük üç seviyeyi hiyerarşik olarak sıralı, ancak üç yüksek seviyeyi paralel olarak değerlendirir. Diğerleri ise bazen kavramları tanıtmadan önce uygulamaya geçmenin daha iyi olduğunu belirtirler. Amaç, gerçek dünya bağlamının önce geldiği ve teorinin ikinci planda olduğu bir problem bazlı öğrenme ortamı oluşturmaktır; böylece öğrencinin olguyu, kavramı veya olayı kavraması teşvik edilir.

Kategoriler arasındaki ayrım yapay olarak görülebilir, çünkü belirli bir bilişsel görev birçok süreci içerebilir. Hatta bilişsel süreçleri temiz ve belirgin sınıflara ayırma çabasının, bilişimin bütünsel, yüksek derecede bağlantılı ve ilişkili doğasını zayıflattığı ileri sürülebilir. Bu, genel olarak zihinsel süreçlerin taksonomilerine yöneltilebilecek bir eleştiridir.

Taksonomi, öğrenme çıktıları yazılırken kullanılmak üzere tasarlanmış bir fiil hiyerarşisi olarak yaygın bir şekilde uygulanmaktadır. Ancak, 2020'de yapılan bir analiz, bu fiil listelerinin eğitim kurumları arasında tutarlılık göstermediğini ortaya koydu ve bu nedenle bir eğitim kurumunda bir seviyeye eşlenen öğrenme çıktılarının, diğer bir kurumda farklı seviyelere eşlenebileceğini gösterdi.

## Çıkarımlar
Bloom'un taksonomisi, birçok öğretim felsefesinin temelini oluşturur, özellikle de içeriğe değil de becerilere daha fazla eğilim gösteren felsefelerin. Bu eğitimciler, içeriği becerileri öğretmek için bir araç olarak görürler. Böyle felsefelerde yer alan üst düzey düşünme vurgusu, taksonominin uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme gibi en üst seviyelerine dayanır. Bloom'un taksonomisi, ödevlerde, metinlerde ve ders etkinliklerinde değerlendirme ve sınav sorularını dengelemeye yardımcı olmak için bir öğretim aracı olarak kullanılabilir ve böylece öğrencilerin öğrenimlerinde tüm düşünme seviyelerinin, bilgi arama gibi yönlerinin de etkin bir şekilde kullanılması sağlanabilir.

## Disiplinler arası bağlantılar
Bloom'un taksonomisi (ve revize edilmiş taksonomi) eğitim felsefesi ve yeni öğretim stratejileri geliştirme konusunda ilham kaynağı olmaya devam etmektedir. Daha yüksek düzey düşünme becerilerinde gerçekleşen beceri gelişimi, öğrenmede çoklu okuryazarlıklar ve modeller üzerine gelişen küresel odak ile ve entegre disiplinler alanının ortaya çıkan alanıyla iyi bir etkileşim içindedir. Medya ile etkileşim kurma ve medya oluşturma yeteneği, hem yüksek düzey düşünme becerilerini (analiz, yaratım ve değerlendirme) hem de düşük düzey düşünme becerilerini (bilgi, kavrama ve uygulama) gerektirir.

## Görsel yorumlar
Bloom'un orijinal taksonomisi fiiller veya görsel temsiller içermemiş olabilir, ancak sonradan yapılan katkılar bu fikirleri araştırmacılar, öğretmenler ve öğrenciler için görsel olarak sunmuştur.
File:Blooms_rose.svg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Blooms_rose.svg|Bloom'un taksonomisi radyal olarak düzenlenmiş
File:Bloom's_Revised_Taxonomy.jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bloom's_Revised_Taxonomy.jpg|Bloom'un revize edilmiş taksonomisi, her bir seviyenin açıklamalarıyla birlikte bir öğrenme seviyeleri piramidi şeklinde düzenlenmiş..
File:Bloom’s_Taxonomy_Verbs.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bloom%E2%80%99s_Taxonomy_Verbs.png|Bloom'un taksonomisi fiilleri bir ampul olarak tasvir edilmiş.
File:BloomsCognitiveDomain.PNG|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BloomsCognitiveDomain.PNG|Bloom'un bilişsel alanı, ters çevrilmiş bir piramit şeklinde düzenlenmiş.


## Ayrıca bakınız

* Eğitim felsefesi
* Eğitim teknolojisi
* Eğitim psikolojisi
* Öğrenme stilleri
* Üstbiliş
* Pedagoji
* Beden eğitimi
* Bilgelik

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
* 
* 
*