open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saken Seyfullin

**Saken Seduakas Seyfullin** (; ; 15 Ekim 1894 - 25 Nisan 1938), modern Kazak edebiyatının öncülerinden biri olan Kazak şair, yazar ve ulusal bir aktivistti. Kazakistan Yazarlar Birliği'nin kurucusu ve ilk başkanıydı. Ayrıca, Kazak halkının Sovyet ve Rus baskısından bağımsızlığını savunan tartışmalı edebiyatın yaratılmasına önemli ölçüde katkıda bulundu. Sovyet baskısı karşısında Saken 1938'de idam edildi. Destalinizasyon döneminde 1957'de itibarı iade edildi.

## Biyografi
Saken Seyfullin, 15 Ekim 1894 tarihinde Rus İmparatorluğu'nun Akmolinsk Oblastı'nda (günümüz Karağandı ili) bir göçebe yerleşiminde doğdu.

1905'ten 1908'e kadar Seyfullin, Spassk pirinç fabrikasında bir Rus-Kazak okulunda eğitim gördü. Daha sonra Akmola'da ilkokul ve üç sınıflı şehir okulunda eğitimine devam etti. Ayrıca bir Müslüman medresesinde Rusça öğretmenliği yaptı. 21 Ağustos 1913'te Omsk eğitim seminerine girdi. İlk makalesi Kasım ayında *[[Ay Kap]]* dergisinde yayımlandı. Bu dönemde Omsk gizli polisi (Ohranka) tarafından gözetlenmeye başlandı.

1914'te Seyfullin, Omsk'ta Kazak gençliğinin ilk kültür ve eğitim derneği olan Bırlık'ın (Birlik) başkanlarından biri oldu. Şiir kitabı *Ötken Künder* (Geçmiş Günler) o yıl yayımlandı.

1916'da Akmolinsk uyezdinin 12 volostu için bir mülk sayım komisyonunda çalıştı. O yıl, 1916'daki Orta Asya ayaklanmasına ithafen *'Volneniye* (Huzursuzluk) adlı şiiri yazdı. 1 Eylül 1916'dan itibaren kurucularından biri olduğu Bugula okulunda ders verdi.

9 Mart 1917'de Akmola'ya taşındı ve burada Şubat Devrimi için karşılama şiiri olan *Biz asığıs jinaldıq* (Hızla toplanıp yürüdük) adlı şiiri yazdı. O yılın Nisan ayında Seyfullin, *Jas Kazak* (Genç Kazak) adında bir sosyal-politik ve kültürel topluluk kurdu. Temmuz ayında *Tırşılık* (Hayat) gazetesinin bir sayısına katkıda bulundu. Eylül ayında Seyfullin, Akmolinsk'teki yeni Rus-Kazak okulunda üç aylık pedagoji dersleri vermeye başladı.

Rus Devrimi'nden hemen sonra Seyfullin, Kazak Sovyet edebiyatının ilk eseri olduğu söylenen "А ну-ка, джигиты!" adlı şiiri yazdı. 27 Aralık 1917'de Akmolinsk'te Sovyet rejimi kuruldu. Seyfullin, Akmolinsk Milletvekilleri Kurulu üyesi seçildi ve ulusal eğitim komiseri olarak atandı. Şubat ayında Partiye kabul edildi. 1 Mayıs 1918'de oyunu *Bakit Jolina* (Mutluluğa Giden Yol) ilk kez sahnelendi.

4 Haziran 1918'de Beyaz Ordu bir devrim gerçekleştirdiğinde, Seyfullin tutuklandı ve Kızılyar hapishanesine gönderildi. Ataman Boris Annenkov'un ölüm arabasına bindirildi ve burada 47 gün geçirdi. Kolçak Hapishanesi'nden kaçtı ve Temmuz ayında köyüne ulaştı. İki ay sonra Taraz'a kaçmak zorunda kaldı.

Seyfullin, 25 Nisan 1938'de Moskova'dan gelen NKVD ajanları tarafından tutuklandı ve Almatı'da "topluma tehdit" ve "milliyetçi" olarak nitelendirilerek idam edildi. Ancak 1957'de itibarı iade edildi.

## Kaynakça
Yıldırım Gürses tarafından yazılmış şarkılar listesi

**Yıldırım Gürses şarkıları listesi**nde, Türk sanat müziği şarkıcısı Yıldırım Gürses'in, günümüze kadar yer aldığı albümler, bestelediği müzikler ve bunlara albümlerinde yer veren şarkıcıların albümleri yer almaktadır.

### Katkıda bulunduğu albümler

## Ayrıca bakınız
* Yıldırım Gürses diskografisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yıldırım Gürses diskografisi

**Yıldırım Gürses diskografisi**, Türk şarkıcı Yıldırım Gürses'in diskografisi.

### Stüdyo albümleri

### 45'likleri

## İkili albümleri

### Anısına Saygı, Anı Albümleri

## Dış bağlantılar
* 
*Yıldırım Gürses Diskografisi, Discogs
*Yıldırım Gürses diskografisi, AOTY 
*Rate Your Music'de Yıldırım Gürses albümleri
27. Polonya Film Ödülleri

**27. Orly Ödülleri** (Polonya Film Ödülleri olarak bilinir.), 10 Mart 2025 tarihinde Varşova'nın Polonya Tiyatrosu'nda düzenlendi. 2024 yılının en iyi ulusal ve yabancı filmlerin ödüllendirildiği törende 20 kategoride ödül dağıtıldı.

Bu yıl 75 Polonyalı film ve yapımcıları başvurduğu ve filmlerin en az 70 dakika uzunluğunda olması ve 1 Ocak ile 31 Aralık 2024 tarihleri arasında en az bir hafta boyunca gösterimde ve bu gösterim ücretli olması şartları ile başvuru aldı.

## Adaylar ve kazananlar
**Kazananlar "koyu" yazıyla kategorilerinin en üstünde belirtilmiştir.**

## Ayrıca bakınız
**Akademik Derece** **;**

* 97. Akademi Ödülleri
* 78. Britanya Akademisi Film Ödülleri
* 75. Alman Film Ödülleri
* 70. David di Donatello Ödülleri
* 67. Ariel Ödülleri
* 50. César Ödülleri
* 39. Goya Ödülleri

## Kaynakça
Duble piyonlar

Satrançta **duble piyon**, aynı hat üzerinde yer alan aynı renkteki iki piyondur. Duble piyonlar, bir piyonun taş yiyerek kendi renginden başka bir piyonun bulunduğu hata geçmesiyle oluşur.
1. Altın Dzyga Ödülleri

**1. Altın Dzyga Ödülleri,** *[[Ukrayna Film Akademisi]]'nin* 2016 yılında Ukrayna sinemasının gelişimindeki profesyonel başarılar için verdiği Ulusal Film Ödül töreni, 20 Nisan 2017'de Kiev'deki *Fairmont Grand Hotel Kyiv'de* gerçekleştirildi.

Törene şovmen ve TV sunucusu Oleksandr Skichko ev sahipliği yaptı. Polonyalı film yönetmeni Krzysztof Zanussi, Birinci Ulusal Film Ödülü töreninin onur konuğuydu.

## Kazananlar ve adaylar

## Ayrıca bakınız

* 90. Akademi Ödülleri
* 71. Britanya Akademisi Film Ödülleri

## Kaynakça
Gene Autry

**Orvon Grover "Gene" Autry** (d. 29 Eylül 1907 – ö. 2 Ekim 1998),  "Şarkı Söyleyen Kovboy" lakaplı Amerikalı bir aktör, müzisyen, şarkıcı, besteci, rodeo sanatçısı ve beyzbol takımı sahibidir. 1930'ların başlarından itibaren otuz yılı aşkın bir süre boyunca radyoda, filmlerde ve televizyonda kendine has bir tarzda şarkı söyleyerek ün kazandı. Bu süre zarfında dürüst, cesur ve gerçek bir kahraman imajını canlandırdı.

Autry, Güney Kaliforniya'da bir televizyon istasyonunun ve birkaç radyo istasyonunun sahibiydi. 1961'den 1997'ye kadar Major League Baseball (MLB) California Angels takımının kurucu sahibiydi.

1934'ten 1953'e kadar Autry, 93 sinema filminde rol aldı. 1950 ile 1956 yılları arasında "The Gene Autry Show" televizyon dizisinin sunuculuğunu yaptı. Birçoğunda Morgan atı Champion ile birlikte göründü.

Autry, country müziğinin tarihindeki en önemli öncü figürlerden biriydi ve Jimmie Rodgers'tan sonra türün gelişiminde ikinci büyük etkili sanatçı olarak kabul ediliyordu. Filmleri, Western müziğini ülke çapında bir izleyici kitlesine ulaştıran ilk medya aracıydı.

İmza şarkısı "Back in the Saddle Again" ve kayıt hiti "At Mail Call Today"in yanı sıra, hala Noel müziğiyle olan ilişkisiyle hatırlanmaktadır. "Rudolph, the Red-Nosed Reindeer", "Frosty the Snowman" ve "Here Comes Santa Claus" gibi mevsimlik standartları ilk kez Gene Autry seslendirdi.

Autry, hem Country Müzik Onur Listesi hem de Nashville Şarkı Yazarları Onur Listesi üyesidir. Hollywood Şöhretler Yolu'nda film, televizyon, müzik, radyo ve canlı performans olmak üzere beş kategorinin tamamında yıldız alan tek kişidir.

Oklahoma'daki Gene Autry kasabası ve Arizona'daki Mesa'da bulunan Gene Autry bölgesi onun onuruna adlandırılmıştır.

## Okumalar
* 
* 

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Autry National Center 
* Country Music Hall of Fame and Museum 
* Melody Ranch Motion Picture Studio Museum 
* 
* Zoot Radio, free old time radio show downloads of Gene Autry

## Notlar

## Kaynakça
Birleşik Krallık Kıbrıs Kuvvetleri

**Birleşik Krallık Kıbrıs Kuvvetleri**, Kıbrıs Adası'ndaki Ağrotur ve Dikelya başta olmak üzere Kıbrıs Cumhuriyeti'nin içinde yer alan bazı Birleşik Krallık Egemen Üs Bölgeleri'nde konuşlanan Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetlerine verilen addır. Adada konuşlanan üç kuvvetin tamamının (kara, deniz ve hava) kendisine bağlı olduğu üçlü hizmet yapısına sahip bir komutanlıktır.

## Tarihçe

1960 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, Birleşik Krallık Ağrotur ve Dikelya'daki iki Egemen Üs Bölgesi'ni elinde tutmuştur. Kuruluş Antlaşması, Birleşik Krallık'a Kıbrıs Cumhuriyeti toprakları içinde 40 adet muhafaza edilen sahaya erişim hakkı da tanınmıştır; bunlar arasında çok sayıda radar istasyonu, birkaç liman, çeşitli konaklama ve destek tesisleri ile bir atış poligonu yer almaktaydı.

## Kaynakça
Gimjang

***Gimjang*** (), ***kimjang*** olarak da yazılır, baharatlı Kore fermente sebze yemeği olan kimçinin kış mevsimi için geleneksel hazırlama ve muhafaza sürecidir. Yaz aylarında kimçi, mevsim sebzelerinden taze olarak yapılır. Yılın onuncu ayından başlayarak bir ay boyunca insanlar kış boyunca yetecek miktarda kimçi hazırlarlar.

*Gimjang,* Aralık 2013'te UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne eklenmiştir ve 133. Kore Somut Olmayan Kültürel Varlığı olarak listelenmiştir.

## Kaynakça
Hahoe byeolsingut talnori

***Hahoe byeolsingut talnori*** () veya "**Hahoe tanrılara özel ritüel draması**", Kuzey Gyeongsang Eyaleti, Andong, Hahoe'da köy tanrısının isteği üzerine her üç, beş veya on yılda bir sergilenen Kore maskeli dans-dramasıdır. Köy, UNESCO Dünya Mirası Alanı, dans-drama Önemli Somut Olmayan Kültürel Varlığı ve on üç (13) maskeden oluşan bir koleksiyona sahip bir Ulusal Hazinedir. Ritüel, Kore maskeli dramasının ve Kore şamanizminin bazı temel temalarını paylaşır; özellikle hiciv ve dinden dönmüş Budist rahipler ile soyluların alaya alınması.

## Kaynakça
Yeondeunghoe

**Yeondeunghoe** (, Korece telaffuz: [jʌndɯ̽ŋɦø]), Kore'de Buda'nın Doğum gününde kutlanan bir fener yakma festivalidir. Kutlama tarihi, Kore Ay takviminde dördüncü ayın sekizinci günüdür.

"Fenerler ışığı, umudu ve birliği temsil etmektedir."

## Kaynakça
Hahoetal

***Hahoetal*** (, *Hahoe maskeleri*), 12. yüzyıla kadar tarihlenen *Hahoe byeolsingut talnori* törenlerinde giyilen geleneksel Kore maskeleridir. Güney Kore'nin ulusal hazineleri arasında sayılmaktadır ve en eski Hahoe maskesi Kore Ulusal Müzesi'nde sergilenmektedir. Hahoe maskeleri, Kore kültürünü temsil eden en güzel ve en bilinen imgeler arasında kabul edilmektedir. Güney Kore hükûmeti maskeleri "Ulusal Hazine #121" ve Pyolshin-gut Ta'l nori dansını "önemli somut olmayan kültürel varlık #69" olarak listelemiştir. Hahoe Maske Dansı Draması Koruma Derneği, turistler için Hahoe halk köyünde haftalık olarak dans draması gösterisi düzenlerken, Andong Şehri her Ekim ayında uluslararası bir maske dansı festivaline ev sahipliği yapmaktadır.

## Kaynakça
Sandae-nori

***Sandae-nori*** (), Kore maske dansı dramasının bölgesel bir varyantıdır. Bazı akademisyenlere göre, başkentte ve önemli bölgesel merkezlerde eğlence sağlamakla görevli bir devlet dairesi olan Sandae Dogam tarafından oluşturulup yönetildiği için, günümüzdeki birçok Kore maske dansı dramasının kökeni olarak varsayılmaktadır. Sandae Dogam, 1600'lerin başlarında dağıtıldı ve birçok oyuncu işsiz kaldı ve iş aramaya başladı. Bu oyuncuların hikâyelerinin *Songpasandae-nori* ve *[[Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras (Güney Kore)|Yangju Byeolsandae]]* gibi modern oyunlara dönüştüğü ve Kore'deki diğer birçok performans biçimini etkilediği düşünülmektedir. Modern Koreliler, tüm maske dansı draması türlerine atıfta bulunmak için Korece *talchum* terimini kullanma eğiliminde olsalar da, *talchum* teriminin yalnızca Kuzey Kore'deki Hwanghae ilinden günümüze ulaşan üç maske dansı draması için kullanılması en uygun olanıdır.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
* 
*
Talchum

**** (), maske takılarak yapılan ve genellikle şarkı söyleme ve dans etmeyi içeren bir Kore dansıdır.

2022 yılında Talchum, UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilci Listesi'ne dahil edilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Talchum - Official Seoul City Tourism
* http://www.culturecontent.com
* 'Talchum' Photographic Series by Charles Fréger
Litürjik drama

**Litürjik drama**, İncil'den veya Hristiyan azizlerin hayat hikâyelerinden öyküler kullanılarak sergilenen Orta Çağ drama performans biçimleridir. Terim tarihsel olarak gelişmiştir ve artık çoğu araştırmacı tarafından kullanılmamaktadır. Heinrich Alt (*Theater und Kirche*, 1846), EK Chambers (*The Mediaeval Stage*, 1903) ve Karl Young gibi tanınmış tiyatro tarihçileri tarafından yaygın olarak kullanılmıştır. Young'ın Orta Çağ kilisesi hakkındaki iki ciltlik anıtsal eseri özellikle dikkat çekicidir. Bu eser 1933'te yayınlanmıştır ve litürjik drama teorileri 40 yıldan fazla bir süredir reddedilmesine rağmen günümüzde hala okunmaktadır. Oscar Brockett'in popüler kitapları da dahil olmak üzere birçok üniversite ders kitabı, "litürjik drama" teorisini 21. yüzyıla kadar yaymıştır.

## Kaynakça
Rouvroy, Aisne

**Rouvroy**, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Aisne ilinde bulunan bir komündür. 2022 yılında nüfusu 507 kişi olarak tespit edilmiştir. 

## Kaynakça
Songpasandae-nori

***Songpasandae-nori*** (), Güney Kore'nin Seul şehrindeki Songpa-dong ve Garak-dong mahallelerinde nesilden nesile aktarılan bir tür Kore geleneksel *[[Sandae-nori|sandae noli]]* maske oyunudur. *Sandae Noli,* Seul ve metropol bölgesinin ortasında gelişen bir maske dansıdır.

## Galeri

Dosya:Korean_mask_dance-Songpa_sandaenori-01.jpg
Dosya:Korean_mask_dance-Songpa_sandaenori-04.jpg
Dosya:Korean_mask_dance-Songpa_sandaenori-07.jpg
Dosya:Korean_mask_dance-Songpa_sandaenori-08.jpg


## Kaynakça

## İleri okumalar

*
*

## Dış bağlantılar

* Information and video clip on Songpasandae-nori&nbsp;, Seoul Metropolitan Government
* Video with highlights from Songpasandae-nori, YouTube
* 1984 publication by Cho, Ohkon with the script of Songpasandae-nori in English, Korea Journal
* https://archive.today/20121210141202/https://www.facebook.com/pages/%EC%86%A1%ED%8C%8C%EC%82%B0%EB%8C%80%EB%86%80%EC%9D%B4-Songpa-Sandae-Noli-Mask-Dance-Drama/105307316204042?ref=ts
Kore maskesi

**Kore maskeleri** veya ***tal*** (), çeşitli bağlamlarda kullanımda uzun bir geleneğe sahiptir. Ayrıca *gamyeon*, *gwangdae*, *chorani*, *talbak* ve *talbagaji* gibi birçok başka isimle de bilinmektedir. Kore maskeleri, başın arkasını örten ve maskenin yanından sarkan ve siyah saçları taklit eden kumaşlarla birlikte kullanılmaktadır. Çoğunlukla o dönemin hikâye anlatıcıları ve müzisyenleriyle birlikte yerel tiyatroda kullanılırlardı. Günümüzde hala kullanılmaktadırlar.

Talchum (tal kullanılarak yapılan Kore maske dansı), Kasım 2022'de UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras olarak tanımlandı.

## Galeri

Dosya:Korea-Andong-Hahoe.Village-04.jpg| *Hahoetal*
Dosya:Korean_mask-Chayangban-01.jpg| *Chayangbantal*
Dosya:Korean_mask-Yeoniptal-01.jpg| *Yeoniptal*
Dosya:Korean_mask_dance-Songpa_sandaenori-06.jpg| *[[Songpasandae-nori|Songpa sandaenori]]*
Dosya:Korean_mask_play.JPG| *Talchum*


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Korean performance masks
Manifaturacılar Loncası Sendikleri

***Numune Alma Yetkilileri*** (), aynı zamanda ***Manifaturacılar Loncası Sendikleri*** () olarak da bilinir, Rembrandt'ın 1662 tarihli bir yağlı boya tablosudur. Günümüzde Amsterdam'daki Rijksmuseum'da bulunmaktadır. Rembrandt'ın "son büyük toplu portresi" olarak tanımlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Amsterdam Rijksmuseum'daki *[http://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/SK-C-6 Örnekleme Görevlileri]*
* Jacob van Loon biyografisi (Hollandaca)
* Volckert Jansz biyografisi (Hollandaca)
* Willem van Doeyenburg biyografisi (Hollandaca)
* Frans Hendricksz Bel biyografisi (Hollandaca)
* Aernout van der Mye biyografisi (Hollandaca)
* Jochem de Neve biyografisi (Hollandaca)
* Wolfgang Kosack "İkinci bir Rembrandt"
Elche Gizem Oyunu

***Elche Gizem Oyunu*** ( , ** ), Orta Çağ'dann kalma, Kutsal Bakire Meryem'in Ölümü ve Göğe Yükselişi'ni yeniden canlandıran bir litürjik dramadır.

İki perdelik gizem oyunu, her yıl 14 ve 15 Ağustos tarihlerinde Elche şehrindeki Santa María Bazilikası'nda sahnelenmektedir. 2001 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtlarından biri olarak ilan edilmiş ve 2008 yılında Temsili Listesine alınmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Web del Patronato Nacional del Misteri d'Elx - ''Misterio de Elche''
* La Tramoia Archived 2017-10-03 at the Wayback Machine
* Tribute to the "Mystery of Elche" by Jordi Savall and La Capella Reial de Catalunya
* UNESCO Intangible Heritage Site (in English)
* Misteri d´Elx - Historia y Representación - Elche Se Mueve Portal Temático de Elche (in Spanish)
Zanaat loncaları

**Lonca** ( ), belirli bir bölgede zanaatlarının/ticaretlerinin uygulanmasını denetleyen bir profesyonel zanaatkâr ve tüccar birliğidir. Kelime, loncaların muhtemelen en yaygın olduğu Orta Çağ Avrupa'sından türemiştir, ancak bu dönemden önce ve sonra ve dünyanın diğer bölgelerinde benzer grupları tanımlamak için de kullanılmıştır. Minimum veya maksimum fiyatlar, ticaret saatleri, çırak sayısı ve diğer birçok şey üzerinde kontrol sahibiydiler. Eleştirmenler bu kuralların serbest rekabeti azalttığını savunurken, savunucuları bunların profesyonel standartları koruduğunu ileri sürmüşlerdir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Medieval Guilds – World History Encyclopedia
* 
* Medieval guilds
* St. Eloy's Hospice The last Guild House in Utrecht (archived 28 November 2006)
*
Gizem oyunu

**Gizem oyunları** ve **mucize oyunları** (terimler sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da iki farklı biçim olarak ayırt edilirler), Orta Çağ Avrupa'sında biçimsel olarak geliştirilen en eski piyesler arasında yer almaktadır. Orta Çağ gizem oyunları, kiliselerde İncil öykülerinin, eşlik eden karşılıklı şarkılarla birlikte tablolar halinde temsil edilmesine odaklanmıştır. Yaratılış, Adem ve Havva, Abel'in öldürülmesi ve Son Yargı gibi konuları anlatırlardı. Genellikle günlerce sürebilen döngüler halinde oynanırlardı. Ad, *[[Misterler|mister]]* sözcüğünün mucize anlamında kullanılmasından türemiştir; ancak zaman zaman alıntılanan bir başka köken de, *[[El işi|zanaat]]* anlamına gelen *ministerium*dan geldiği ve dolayısıyla zanaat loncalarının sahnelediği "gizemler" ya da oyunlar olduğu yönündedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* The Official Lincoln Mystery Plays Website
* The Official Chester Mystery Plays Website
* The York Mystery plays
* 2002 and 2006 York Mystery Plays
* 2012 Lincoln Mystery Plays
* A simulator of the progress of the pageants in the York Mystery plays
* The Lichfield Mysteries Archived 21 November 2010 at the Wayback Machine
* The York Cycle as performed in Toronto in 1998
* Medieval Imaginations: literature and visual culture in the Middle Ages
* Tewkesbury's Millennia of Mummers' Heritage kept alive - United Kingdom Archived 22 December 2019 at the Wayback Machine
* Texts:
** The Towneley (Wakefield) Cycle in Middle English. Available from Michigan or Virginia
** The York Cycle in Middle English. Available from Michigan or Virginia Archived 10 February 2003 at the Wayback Machine
** The York cycle modernised by Chester N. Scoville and Kimberley M. Yates
** The n-Town cycle Archived 23 June 2009 at the Wayback Machine modernised by Stanley J. Kahrl and Alexandra F. Johnston
** The Chester Cycle in middle English
Patum de Berga

**Patum de Berga** veya kısaca **La Patum**, her yıl Katalonya'nın Berga  şehrinde Corpus Christi bayramı sırasında kutlanan popüler ve geleneksel bir festivaldir. Festival, mistik ve sembolik figürler olarak giyinmiş şehir sakinleri tarafından yapılan bir dizi "dans"tan (Katalancada *balls*) oluşmaktadır ve bu danslara ya davul ritmi (festivale adını veren *tabal*) ya da bando müziği eşlik eder. *Danslar*, ciddiyetleri ve yoğun bir şekilde kullanılan ateş ve havai fişeklerle dikkat çeker.

1983 yılında Katalonya Özerk Yönetimi tarafından *Ulusal Öneme Sahip Geleneksel Festival* ilan edildi. 2005 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Mirasının Başyapıtlarından biri olarak ilan edildi ve 2008 yılında Temsili Listesine kaydedildi.

## Galeri

Dosya:Ball_de_Nans_Vells.jpg| Ball de *Nans Vells*
Dosya:Nans_Nous.jpg| Ball de *Nans Nous*
Dosya:Salt_de_Plens.jpg|alt=Salt de Plens| Tuz de *Plens*
Dosya:Ball_de_Gegants.jpg| *Ball de Gegants*
Dosya:Patum1.jpg| Patum de lluïment
Dosya:Patum5.jpg| *Guita Grossa*


## Kaynakça
Valensiya Ovası Su Mahkemesi

**Valensiya Ovası Su Mahkemesi**, aynı zamanda **Sular Mahkemesi** olarak da bilinir (), çeşitli Sulama Topluluklarında () ve Horta de València'daki kanallardaki (*Quart*, *Benàger i Faitanar*, *Tormos*, *Mislata*, *Mestalla*, *Favara*, *Rascanya*, *Rovella* ve *Xirivella*) çiftçilerin sulama suyu kullanımından kaynaklanan anlaşmazlıkları çözmek için kurulmuş bir adalet kurumudur. Dünyanın en eski mahkemesi ve Avrupa'nın en eski demokratik kurumudur.

2009 yılında, Murcia Ovası Bilge Adamlar Konseyi ile birlikte UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak seçilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi Mahkeme internet sitesi . 
* UNESCO web sitesi . Açıklama.
* Vicente Giner Boira Arşivi (Biblioteca Valenciana)   Archived
Avustralya Başkent Bölgesi bayrağı

**Avustralya Başkent Bölgesi bayrağı**, Avustralya Başkent Bölgesi'nin (ACT) resmi bayrağıdır. 25 Mart 1993 tarihinde Avustralya Başkent Bölgesi Yasama Meclisi tarafından resmen kabul edilmiştir.

Bayrak, tasarım olarak Kuzey Bölgesi bayrağı ile benzerlik gösterir. Renk olarak Canberra şehrinin renkleri olan mavi ve altın sarısı kullanılmıştır. Bayrağın gönder tarafındaki mavi panelde beş beyaz yıldızdan oluşan Güney Haçı takımyıldızı yer alırken, dalgalanan taraftaki altın sarısı alanda değiştirilmiş bir Canberra arması bulunur. Bayrak, Ivo Ostyn'in tasarımı temel alınarak oluşturulmuştur.

## Tarihçe

Avustralya Başkent Bölgesi 1909'dan beri var olmasına ve 1989'da kendi kendini yönetme hakkı verilmesine rağmen, 1993 yılına kadar kendine ait resmi bir bayrağı yoktu. Bu süreçte Canberra şehrinin armalı bayrağı gayri resmi olarak kullanılıyordu.

1988 ve 1992 yıllarında yeni bir bayrak belirlemek için halka açık tasarım yarışmaları düzenlendi. 1988'deki yarışmayı, Ivo Ostyn kazanmıştı. 1993 yılında ACT Hükûmeti, halkın tercihini belirlemek için bir anket çalışması başlattı. Güney Haçı ve armanın yer aldığı tasarım, stilize edilmiş dağ manzarasını içeren diğer tasarımdan daha fazla oy aldı.

25 Mart 1993 tarihinde Yasama Meclisi'nde kabul edilen bayrak, o günden itibaren resmi olarak kullanılmaya başlandı. Tasarımcı Ivo Ostyn, ilerleyen yıllarda tasarımını eleştirmiş ve üzerinde arma bulunmayan daha sade bir bayrağı tercih ettiğini belirtmiştir.

## Tasarım
Bayrağın tasarımı, Avustralya'nın ulusal renkleri olmasının yanı sıra Canberra'nın da renkleri olan mavi ve altın sarısına dayanır.
* **Mavi Panel:** Bayrağın sol (gönder) tarafını kaplar ve üzerinde Güney Haçı (Southern Cross) takımyıldızının beş beyaz yıldızı bulunur.
* **Altın Sarısı Panel:** Bayrağın sağ (dalgalanan) tarafını kaplar ve merkezinde Canberra şehrinin arması yer alır. Resmi oranlar ve kullanım kılavuzu ACT hükûmeti tarafından belirlenmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Avustralya bayrağı

## Kaynakça
Dahi Handi

**Dahi Handi** (**Gopal Kala** veya **Utlotsavam** olarak da bilinir), Krişna'nın doğumunu anmak için  kutlanan ve Hindu festivali Krishna Janmashtami ile ilişkili bir eğlence ve yarışma etkinliğidir.

## Kaynakça
Murcia Ovası Bilge Adamlar Konseyi

**Murcia Ovası Akil Adamlar Konseyi** (),  Ovası'ndaki sulama anlaşmazlıklarını çözmekle görevli bir geleneksel mahkemedir.

2009 yılında, Valencia Ovası Su Mahkemesi ile birlikte UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak seçilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Silbo Gomero

**Silbo Gomero** ( ), "Gomeran ıslığı" olarak da bilinir ve ***el silbo*** ("ıslık") olarak da adlandırılır, Kanarya Adaları'ndaki La Gomera sakinleri tarafından kullanılan bir İspanyolca ıslık dilidir. Tarihsel olarak, adanın içinden geçen derin vadiler ve dar kanyonlar arasında iletişim kurmak için kullanılmış ve beş kilometreye kadar mesafeden mesaj alışverişine olanak sağlamıştır. Yüksek sesinden dolayı Silbo Gomero genellikle kamu iletişiminde kullanılır. İletilen mesajlar, etkinlik davetlerinden kamu bilgilendirme duyurularına kadar çeşitlilik gösterir. Silbo Gomero konuşan kişiler bazen *silbador* ("ıslıkçı") adlandırılmaktadır.

2009 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtı ilan edilmiştir.

## Kaynakça
İnsan piramidi

**İnsan piramidi**, üst kattaki kişilerin daha alt kattaki iki veya daha fazla kişi tarafından desteklendiği, bu şekilde sırayla daha üstteki kişilerin desteklenebildiği, üç veya daha fazla kişiden oluşan akrobatik bir oluşumdur. En alttaki kişilerin üstündekiler, altlarındaki kişilerin omuzlarına, sırtlarına veya uyluklarına basabilir; diz çökebilir veya ayakta durabilirler. Genellikle, her bir katta bulunan kişi sayısı, hemen üstündeki katta bulunan kişi sayısından bir fazladır ve bu da oluşumun adını aldığı üçgeni anımsatan bir yapı ortaya çıkarır.

Pratik nedenlerden dolayı, daha hafif kişiler genellikle dizilimde daha yukarıda, daha güçlü ve ağır kişiler ise tabana daha yakın konumlandırılır. İnsan piramitleri, amigo gösterileri ve akrobasi sirki gibi çeşitli etkinliklerde sergilenir.

## Kaynakça
Castell

Bir ***castell*** (, kelime anlamıyla "kale"), Katalonya'nın (İspanya) bir bölgesinde geleneksel olarak festivallerde inşa edilen insan piramididir; günümüzde Katalonya'nın geri kalanında, Balear Adaları'nda ve Valensiya Özerk Bölgesi'nde de sergilenmektedir.

Bu festivallerde, birkaç *colles castelleres* (kule inşa eden ekipler) bir kulenin yapısını inşa etmeye ve ardından sökmeye çalışır. 16 Kasım 2010'da, *castel*ler UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Mirasının Başyapıtları arasında listelenmiştir.

## Kaynakça
Şili Rallisi

**Şili Rallisi** Dünya Ralli Şampiyonası bünyesinde yer alan bir yarıştır. Şili'nin Biobío bölgesinde 2019'dan bu yana düzenlenmektedir. Rallide iki şampiyonluğu bulunan Ott Tänak bu alandaki en başarılı kişidir.
Portekiz Rallisi

**Portekiz Rallisi** Dünya Ralli Şampiyonası bünyesinde yer alan bir yarıştır. Portekiz'de 1967'den bu yana düzenlenmektedir. Rallide yedi şampiyonluğu bulunan Sébastien Ogier bu alandaki en başarılı kişidir.
Córdoba Avlular Festivali

**Córdoba Avlular Festivali** (**Córdoba Avluları Festivali** ve **Cordoba Avluları Şenliği** olarak da bilinir), 1921'den beri İspanya'nın Córdoba şehrinde düzenlenen ve genellikle Mayıs ayının ilk ve ikinci haftasında gerçekleştirilen bir avlu yarışmasıdır. Katılımcılar, festival saatlerinde ziyaret edilebilmeleri için avlularını süslerler ve ücretsiz olarak açarlar. 6 Aralık 2012'de UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne eklenmiştir.

## Kaynakça
Aziz Yahya Arifesi

23 Haziran gün batımında başlayan **Aziz Yahya Arifesi**, Vaftizci Yahya'nın yortu gününün arifesidir. Bir azizin dünyevi doğumunu işaret eden iki yortu gününden biridir (diğeri 8 Eylül'deki Meryem'in doğumudur); diğer tüm aziz günleri ölümlerini (*[[Azizler takvimi|dies natalis]]*, Cennete "doğuşlarını") veya başka önemli bir olayı işaret etmektedir. Luka İncili'ne göre (Luka 1:26–37, 56–57), Yahya İsa'dan altı ay önce doğmuştur; bu nedenle, Vaftizci Yahya'nın doğum yortusu, Noel'den altı ay önce, 24 Haziran'a sabitlenmiştir. Roma takviminde 24 Haziran, yaz gündönümü tarihiydi ve Aziz Yahya Arifesi, Avrupa'daki Yaz Ortası şenlikleriyle yakından ilişkilidir.

Antik Roma dünyasında, 24 Haziran geleneksel yaz gündönümü, 25 Aralık kış gündönümü tarihiydi ve her ikisi de festivallerle kutlanırdı.

## Kaynakça
Sibilla'nın Şarkısı

**[[Sibilla|Sibilla'nın]] Şarkısı** ( ), sözleri Kıyameti anlatan bir kehaneti içeren bir litürji draması ve Gregoryen ilahisidir. Orta Çağ'dan beri neredeyse kesintisiz olarak Mallorka (Balear Adaları, İspanya) ve Alghero (Sardinya, İtalya) kiliselerinde ve bazı Katalan kiliselerinde Noel Arifesinde Katalanca icra edilmektedir. 16 Kasım 2010'da UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtı ilan edilmiştir.

## Kaynakça
La Mare de Déu de la Salut Festivali

**La Mare de Déu de la Salut Festivali**, İspanya'nın Valensiya şehrine bağlı Algemesí'de 29 Ağustos - 8 Eylül tarihleri arasında kutlanan bir festivaldir. Festival, Algemesí'nin koruyucu azizesi La Mare de Déu de la Salut'un onuruna düzenlenir ve kökeni 1247 yılına kadar uzanmaktadır. 28 Kasım 2011'de UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtı olarak ilan edilmiştir.

## Kaynakça
Char Kway Teow

**Char kway teow**, Malezya ve Singapur'da popüler bir sokak yemeği.

Yassı ve kalın bir tür pirinç eriştesine karides, yumurta, tarak, fasulye filizi, frenk soğanı ve Çin sosisi katarak yapılır. Malzemeler genellikle büyük demir bir wok'ta yüksek ateşte kızartılır ve soya sosuna bulanır. Çok sayıda bölgesel çeşidi olan bu yemeğin bazı versiyonlarında ayrıca karides ezmesi, sarımsak, kızarmış domuz yağı ve sarı buğday eriştesi gibi farklı malzemeler kullanılabilmektedir. Penang'daki versiyon, ördek yumurtası içerir.

Önceleri işçi sınıfına ait bir yemekti. Çok yağlı olması ve maliyetinin düşük olması sebebiyle, az parayla çok enerji sağlayan besinlere ihtiyaç duyan işçiler için cazipti.&nbsp;Singapur'da görece az yağlı ve çok sebzeli olan versiyonları da yapılmaktadır.

## Kaynakça
Hogueras de Alicante

**Aziz Yahya Şenlik Ateşleri** (, ), İspanya'nın Alicante şehrinde 19-24 Haziran tarihleri arasında kutlanan geleneksel ve popüler bir festivaldir. Kutlamanın kökeni, esasen birçok yerde, özellikle Katalonya, Galiçya ve Valensiya Topluluğu'nda bulunan İspanya'nın Akdeniz kıyılarında görülen Aziz Yahya Arifesi için yakılan şenlik ateşleri geleneğidir. Alicante'de, şehrin resmi ve en önemli festivalidir. 1983 yılında Uluslararası Turistik İlgi Alanı Festivali, 2014 yılında Kültürel İlgi Alanı Varlığı olarak ilan edilmiştir.

## Kaynakça
Magdalena Festivali

**Magdalena Festivali**, İspanya'nın Valensiya Özerk Bölgesi'ndeki Castellón ilinin başkenti Castellón de la Plana'da kutlanan ana şenliktir. Kentin kökenlerini anmakta, 1251 yılında kentin Meryem Magdalene Tepesi'nden verimli kıyı ovasına taşınmasını hatırlatmaktadır.

Festival 9 gün sürmektedir. Büyük Perhiz'in üçüncü Cumartesi günü başlar. 2010 yılında Uluslararası Turist İlgi Alanı Festivali ilan edilmiştir.

## Kaynakça
Fallas

**Fallas** (, ), İspanya'nın Valensiya şehrinde Aziz Yusuf'u anmak için her yıl düzenlenen geleneksel bir kutlamadır. Kutlamaların beş ana günü 15-19 Mart tarihleri arasındadır, havai fişek patlatma gösterisi olan Mascletà ise 1-19 Mart tarihleri arasında her gün gerçekleştirilir. *Fallas* terimi hem kutlamayı hem de kutlama sırasında yakılan Falla anıtlarını (*Falla*, tekil; *Fallas*/ (çoğul)) ifade etmektedir. Fallas (Valensiya dilinde *Falles*) festivali, 30 Kasım 2016'da UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine eklendi. Valensiya Topluluğu'ndaki birçok kasabada, orijinal Fallas de Valencia festivalinden esinlenilmiş benzer kutlamalar görülmektedir. Örneğin, Alicante'deki Aziz Yahya Şenlik Ateşleri (*[[Hogueras de Alicante|Hogueras de San Juan]]* veya *Fogueres de Sant Joan*) veya Castellón de la Plana'daki Fiestas de la Magdalena.

Şehrin her mahallesinin*, Casal faller*'de toplanan ve yıl boyunca bağış toplama partileri ve yemekleri düzenleyen, genellikle bölgenin özel yemeği olan paella'yı öne çıkaran, Komisyon adı verilen organize bir insan topluluğu bulunmaktadır. Her *komisyon,* kutlamanın son gününde yakılan *falla* olarak bilinen bir yapı üretir. Günümüzde Valensiya'da yaklaşık 400 kayıtlı komisyon bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Official page for the Fallas Festival
* Official page for the Fallas Festival Organizing Committee
* Fallas Festival (in Spanish, Valencian, English, French and German)
* Promotional video of the Fallas Festival 2011
* Explanation of all the Fallas events in English
* iPhone/iPod App for Las Fallas
* The Fallas in Valencia: The Beauty of Fire Archived 2013-03-30 at the Wayback Machine
Ay Kap

***Ay Kap*** (), Rus İmparatorluğu'nda aylık yayımlanan bir Kazak fikir ve tartışma dergisiydi. Dergi, Ocak 1911'den Eylül 1915'e kadar Troitsk'te Muhammedcan Seralin'in editörlüğünde yayımlandı. Ahmet Baytursun, Alihan Bökeyhan, Mir Yakub Dulatoğlu, Meşhur Yusuf Köpeyev, Magcan Cumabay, Beyimbet Maylin ve daha birçok tanınmış milliyetçi ve reformist, ilerici düşünür ve akademisyen, eğitimci ve yazarı bir araya getirdi. Makaleler ağırlıklı olarak Kazak geleneksel toplumunun modernleşmesi, Rus siyaseti, toprak yeniden dağıtımı ve eğitim konularıyla ilgili sorulara odaklanıyordu. Ayrıca Kazak dili ve edebiyatı üzerine de birçok yayın yaptı. *Kazak* (Qazaq) (1913-1918 yılları arasında yayımlandı) ile birlikte *Ay Kap*, 20. yüzyılın başlarındaki Kazakların entelektüel ve siyasi yaşamının gelişmesinde önemli bir rol oynadı.

Dergi, Troitskli Yauşev tüccar ailesinin desteğiyle kuruldu. Daha sonra tamamen satış ve aboneliklere bağımlı hale geldi (1912'de bir sayı yaklaşık 1000 kopya sattı). İlk başta aylık, daha sonra ise ayda iki kez (1913 ve 1914'te) yayınlanan dergi, seksen sekiz sayı çıkardı (1911'de on iki, 1912'de on dört, 1913 ve 1914'te yirmi dört, 1915'te on dört). Mali sorunlar ve siyasi baskı nedeniyle yayın durduruldu.

Dergi, 1929 yılına kadar Kazak dilinin resmi yazısı olan Kazak Arap alfabesiyle basıldı. Dil, o dönemde Orta Asya ve İdil entelektüelleri arasında kullanılan edebi dilin özelliklerini, daha tipik Kazak unsurlarıyla harmanlamaktaydı.

## Kaynakça

## Ek okuma

* A. Bennigsen, Ch. Lemercier-Quelquejay. *La presse et le mouvement national chez les Musulmans de Russie avant 1920*. Paris: Mouton. 1964, pp. ??-?? *et passim*.
* Y. Субханбердина, С. Дәуiтов (Құраст.), Р. Н. Нұрғалиев (Бас ред.). *Айқап*. Алматы: Қазақ энциклопедиясы. 1995. 368 бет.
* Г. К. Валеев. Национальная пресса на Южном Урале. *Вестник Челябинского государственного университета. Серия 11 (Журналистика)*. N° 1(2). 2005. C. 47–60.
* S. Sabol Ai Qap. most probably from the *Encyclopedia of Modern Asia*
Halep kududları

***Halep kududları*** ya da **Halep türküleri** (, kelimenin tam anlamıyla "Halep'in müzik ölçüleri"), özellikle *[[muvaşşah]]* biçimindeki Endülüs şiirine dayanan Klasik Arapça sözleri, çoğunlukla Halepli müzisyenler tarafından derlenen eski dini ezgilerle birleştiren geleneksel Suriye şarkılarıdır. Temaları çoğunlukla aşk, özlem ve maneviyattır.

Aralık 2021'de Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması için Hükûmetlerarası Komite'nin 16. oturumunda, şarkıların tamamı UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine Somut Olmayan Kültürel Miras olarak dahil edilmiştir.

## Kaynakça
Sodyum tuzu

**Sodyum tuzları**, bir sodyum katyonu ve herhangi bir anyondan oluşan tuzlardır. Anyon, bazı inorganik veya organik asitlerin konjuge bazı veya herhangi bir tek atomlu veya çok atomlu anyon olabilir. Asitlerin sodyum hidroksit ile nötrleştirilmesiyle oluşturulabilirler.

Herbisitler, sıklıkla sodyum tuzları olarak kullanılmaktadır. Bir örnek, metilflupirsülfuronun sodyum tuzudur.

## Kaynakça
Kalıp sabun

**Kalıp sabunlar** (), **sert sabunlar** ya da eski terminolojide **soda sabunları**, sabunlar kategorisinde sınıflandırılır ve tipik olarak yağ asitlerinin sodyum tuzlarıdır. Renkleri beyazdan kahverengiye kadar değişen sabunların yağ asidi içeriği %72 ile %75 arasında değişmektedir. Genellikle düşük kaliteli yağlardan üretilmektedir.

Sabunlar temizliğin ötesinde ahşap yüzeylerin işlenmesinde de kullanılır. İğne yapraklı ağaçların görünümünü güzelleştirir, ahşabın gözeneklerini doldurur, kir birikimini en aza indirir ve yağlardan veya gömülü boyalardan kaynaklanan lekelenmeyi önler. Özellikle yağlı boyada fırçaların temizlenmesi için sert sabun, kılların veya tüylerin dayanıklılığını uzatır.

## Kaynakça
Kastilya sabunu

**Kastilya sabunu**, İspanya'nın Kastilya bölgesinde ortaya çıkan tarza benzer şekilde yapılan zeytinyağı bazlı sert bir sabundur.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* 
* Garzena, Patrizia & Tadiello, Marina (2004). *Soap Naturally: ingredients, methods, and recipes for natural handmade soap*; 1st ed. Programmer Publishing. ISBN&nbsp;.
Halep sabunu

**Halep sabunu** (Arapça: صابون غَار, *ṣābūn ghar*, "Defne yaprağı" anlamına gelir), **defne sabunu**, **Suriye sabunu** veya **ghar sabunu** olarak da bilinir, aslen kökeni Suriye'nin Halep şehri olan, el yapımı, sert bir kalıp sabundur. Halep sabunu, zeytinyağı ve kostik soda ile üretilen sert bir sabun olduğu için Kastilya sabunu olarak sınıflandırılmaktadır ve içeriğindeki defne yağı ile diğer sabunlardan ayrılmaktadır.

Aralık 2024'te "Halep Ghar sabunu el sanatları" UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak listelenmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Arthur, Golda. Halep sabunu: Savaş kadim bir geleneği tehdit ediyor. *[[BBC News]]*, 15 Mayıs 2013.
* Halep Sabunu yapım videosu, Insider 2019
Khon

**Khon** (), Tayland'a özgü bir dans draması türüdür. Khon, Ayutthaya Krallığı döneminden beri sahnelenmektedir. Geleneksel Tay sahne sanatlarının uyumlu bir karışımından doğan Khon, Tayland'ın kendine özgü bir kültürel hazinesi haline gelmiştir.

## Kaynakça
Geleneksel Tay masajı

**Geleneksel Tay masajı** veya **Tay yoga masajı**, akupresür, Hint Ayurveda prensipleri ve destekli yoga duruşlarını birleştiren geleneksel bir terapidir. 

UNESCO, geleneksel Tay masajını Aralık 2019'da İnsanlığın Kültürel Mirası listesine eklemiştir.

## Kaynakça
Bayanaul (ilçe)

**Bayanaul ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Pavlodar ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 18.450&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 23.712'dir. İlçenin merkezi Bayanaul'dur.

## Kaynakça
Tom yum kung

**Tom yum kung**, veya **Tom yum goong**, (   ), Tayland'ın acı ve ekşi karides çorbasıdır—Tom yam'un bir çeşidi olup Tayland mutfağının temel bitkisel ve baharatlı malzemelerinin birçoğunu bir araya getirir; çoğu zaman yanında buharda pişirilmiş pilavla, bazen bir kaşık acı biber ezmesi ve bir miktar lime suyu ile servis edilir; bu da çorbanın acı ve ekşi karakterini güçlendirir. Günümüzde Tom yum kung tariflerinin iki türü vardır: T*om yum kung nam khon* — yumuşak ve pürüzsüz aromalı, kremamsı bir et suyuna sahip olan; ve *Tom yum kung nam sai* — daha güçlü aromaya sahip, berrak et suyuyla yapılan.

## Kaynakça
Lakalaka

**Lakalaka** (hızlı yürüyüş), Tonga'ya özgü bir grup dansıdır. Dansçılar çoğunlukla hareketsiz durur ve sadece kollarıyla jestler yaparlar. Tonga'nın ulusal dansı ve somut olmayan insan mirasının bir parçası olarak kabul edilir. Kralın doğum günü veya bir kilisenin açılışı gibi resmi etkinliklerde sergilenen bir danstır. 2008 yılında UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak listelenmiştir.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* I. F. Helu; *Critical essays*; 1999; 
* A.L. Kaeppler; Tongan dance: a study in cultural change; Ethnomusicology vol 14, 1970.
* A.L. Kaeppler; Poetry in Motion: Studies in Tongan Dance; Vavau Press, 1993.
* A.Linkels; Sounds of change in Tonga.
* A.L. Kaeppler, M. Taumoefolau, N. Tukuaho, E. Wood-Ellem; Songs and poems of Queen Sālote; 2004;
Tek 2

**Tek 2**, Sagopa Kajmer'in 12 Aralık 2025'te yayımladığı 23 şarkılık derleme albümüdür. Sagopa Kajmer'in 2021 yılında çıkardığı Tek albümün devamıdır. İlk albüme eklemediği parçaları eklemiştir. Bu albümde de Kolera ile düetlerinin bulunduğu İkimizi Anlatan Bir Şey, Bendeki Sen, Disstortion EP, Pesimist EP 3 ve Pesimist EP 4 albümlerindeki şarkılardan Kolera'nın kısımlarını çıkarmıştır. Ayrıca daha önce hiçbir dijital platformda ya da albümde yayınlamadığı Dr. Fuchs ile olan *Nedense* parçasını, Kambur Kelimat ve Kibir Kibriti parçalarını da yine bu albümde yayınlamıştır.

## Şarkı listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Terengöl (ilçe)

**Terengöl ilçesi** (; ; 2018'e kadar **Kaşır**), Kazakistan'ın Pavlodar ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 6.797&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 19.947'dir. İlçenin merkezi Terengöl'dür.

## Kaynakça
Pavlodar (ilçe)

**Pavlodar ilçesi** (; ), Kazakistan'ın Pavlodar ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 5.813&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 26.692'dir. İlçenin merkezi Pavlodar olup ilçeye dahil değildir.

## Kaynakça
Özbekistan'da dans

**[[Özbekistan|Özbekistan'da]] üç dans** okulu vardır: Harezm, Fergana ve Buhara. Her birinin kendine özgü özellikleri ve nitelikleri vardır.

## Harezm dansı
Harezm dansı, ateşli doğasıyla bilinir. En popüler dans stili, 2019 yılında UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması için Hükümetlerarası Komitesi tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'ne dahil edilen "Lazgi"dir. Müzik, halk ezgilerini içeren bir giriş ve ana bölümden oluşur. İlk önce parmaklar, bilekler ve omuzlarla yavaş ve basit dans hareketleri yapılır, ardından tüm vücut hareket etmeye başlar. Tempo hızlanır ve giderek daha enerjik hale gelir. Erkekler ve kadınlar çok farklı şekillerde dans ederler.

## Fergana dansı
Harezm'in aksine, Fergana akıcı ve lirik bir danstır ve dansçıların ellerinin hareketleri yumuşak ve yuvarlak hatlıdır.

## Buhara dansı
Buhara dansı karmaşık ve ölçülüdür. Erken Orta Çağ'a ait bazı yerel anıtlar, bu özgün sanatı ve Buhara Bölgesi sakinlerinin yaşam ve kültüründeki yerini tasvir etmektedir.

## Kaynakça
Slav kültüründe yumurta süsleme

Yumurta süsleme sanatı, yüzyıllardır süregelen bir Ukrayna geleneğidir. Slav kültürlerinde yumurta süsleme geleneği pagan zamanlarında ortaya çıkmıştır ve dini senkretizm süreciyle Hristiyan Paskalya yumurtasına dönüşmüştür. Zamanla birçok yeni teknik eklenmiştir. Süslü yumurtaların bazı versiyonları pagan sembolizmini korurken diğerlerine Hristiyan sembolleri ve motifleri eklenmiştir.

## Kaynakça
Aksu, Kazakistan

**Aksu** (; ; 1993'e kadar **Yermak** (Ермак)), Kazakistan'ın Pavlodar ilinde bulunan bir şehirdir. Şehir, il merkezi Pavlodar'ın 50 km güneyinde İrtiş Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 8.028&nbsp;km² olan kentin nüfusu 1 Ocak 2023 tarihi itibarı ile 72.270'tir.

Aksu, asıl olarak Glinka adıyla bir köydü. 1897 yılında bölgede kömür yataklarının bulunmasıyla Ekibastuz'a bir demiryolu ile bağlandı. 1913 yılında Bozkır Genel Valiliği tarafından Yermak Timofeyeviç'in anısına Yermak adını aldı. 1961 yılında şehir statüsü aldı. Bu tarihlerde İrtiş-Karağandı Kanalı'nın başlangıç noktası oldu. Kazakistan'ın bağımsızlığının ardından 4 Mayıs 1993 tarihinde Aksu adını aldı.

Aksu, günümüzde agroendüstriyel bir kent olup ekonomisinin temel direği Aksu Ferroalyaj Fabrikası ve OJSC Avrasya Enerji Şirketi'ne ait bir termik santraldir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Etnolinguistik grup

**Etnolinguistik grup** ya da **etno-dilsel grup**, hem ortak bir etnik köken hem de ortak bir dille birleşmiş bir gruptur. Çoğu etnik grup ortak bir ana dile sahiptir. Bununla birlikte, "etno-dilsel" terimi genellikle dilin, özellikle komşularıyla ilgili olarak, etnik grup için önemli bir temel olduğunu vurgulamak için kullanılır.

## Kaynakça
Ni-Vanuatu

**Ni-Vanuatu** (gayri resmi olarak **Ni-Van** olarak kısaltılır), ada ülkesi Vanuatu'ya özgü, yakından ilişkili Melanezya etnik gruplarından oluşan büyük bir gruptur. *Ni-Vanuatu,* çok sayıda dil konuşan, ortak bir etnogeneze sahip, karışık bir etnik-dilbilimsel gruptur.

## Kaynakça
Calypso de El Callao

**Calypso de El Callao**, Venezuela'nın Bolívar eyaletinde her yıl düzenlenen bir karnavaldır. Festival, Trinidad ve Tobago kalipso müziği, Karayip gelenekleri ve Venezuela folklorunun bir birleşimidir.

## Kaynakça
El Callao, Venezuela

**El Callao**, Venezuela'nın Bolívar eyaletindeki El Callao Belediyesi'nin başkentidir. 19. yüzyılın ortalarında kurulmuştur. Bir zamanlar dünyanın en zengin altın madenlerinden biri olan El Callao'daki altın madeni 1871'de faaliyete geçmiştir.

Bölgedeki altın madenleri nedeniyle gerçek nüfus, resmi sayı olan yaklaşık 25.000'den beş kat daha fazla olabilir.

## El Callao Karnavalı
El Callao'da düzenlenen bir karnaval olan Calypso de El Callao, 2016 yılında UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi'ne dahil edilmiştir.

## Kaynakça
Nhã nhạc

***Nhã nhạc*** ( "zarif müzik"), bir Vietnam geleneksel müziğidir. Vietnam saray müziği çok çeşitlidir, ancak *nhã nhạc* terimi özellikle 13. yüzyıldaki Trần hanedanlığından 20. yüzyılın sonundaki Nguyễn hanedanlığına kadar icra edilen Vietnam saray müziğini ifade etmektedir.
Dosya:The-chamber-music-ensemble-performing-at-Queen-Nam-Phuongs-Dien-Tho-Palace.jpg|alt=Imperial court musicians in 1937| 1937'de imparatorluk saray müzisyenleri
Dosya:The-orchestra-of-the-Nguyen-dynasty-court.jpg|alt=Imperial musicians| İmparatorluk müzisyenleri
Dosya:The-orchestra-of-Hue-Royal-Court-Music-in-the-past.jpg|alt=Court lady musicians| Saray kadın müzisyenleri
*Nhão nhạc* hâlâ eski başkent Huế'da sergilenmektedir. "Huế sarayı Nhà nhạc'ı" () 2003 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtı olarak tanındı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* UNESCO Hanoi website
* UNESCO page
* ''Nhã nhạc'' recorded in Hue

### Video

* Thập thủ liên hoàn, a royal piece
* ''Nhã nhạc'' performance
* Lion dance performance with ''nhã nhạc'' accompaniment
Lý Bát Đế Tapınağı

**Lý Bát Đế Tapınağı** veya **Đô Tapınağı** (    veya  ), resmi Budist adı **Cổ Pháp Điện**, Hanoi yakınlarındaki bir tapınaktır. Kızıl Nehir Deltası'ndakiBắc Ninh eyaletinin Từ Sơn Bölgesi, Đình Bảng Komünü'nde yer almaktadır.

## Kaynakça
Quan họ

**''Quan họ**,'' şarkı söyleme geleneği, kadın ve erkek şarkıcı gruplarının müzikal meydan okumalar ve karşılıklar sunarak sırayla söylediği, antifon yapısıyla karakterize edilen bir Vietnam halk müziği tarzıdır. Quan họ, ritüellerde ve festivallerde yaygın olarak söylenmektedir ve birçok şarkıda kullanılan ortak temalardan biri, genç yetişkinlerin deneyimlediği aşk ve duygusallıktır. Quan họ, 2009 yılında UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak kabul edilmiştir.

## Kaynakça
Gióng Festivali

**Gióng Festivali** (), Hanoi'nin birçok yerinde her yıl kutlanan, ülkeyi yabancı düşmanlara karşı savunduğuna inanılan efsanevi kahraman Thánh Gióng'u onurlandırmak için düzenlenen geleneksel bir festivaldir. Festival, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer almaktadır.

## Kaynakça
Kum çizimi

**Kum çizimi**, **kumla çizim** ya da **kumda çizim** (veya Bislama dilinde **sandroing**), UNESCO tarafından İnsanlığın Sözlü ve Somut Olmayan Kültürel Mirasının Başyapıtı olarak tanınan, Vanuatu halkına ait sanatsal ve ritüel bir gelenek ve uygulamadır.

Kumla çizim yapmayı içeren bir diğer sanat biçimi de kum boyama sanatıdır; bu süreç aynı zamanda küçük veya büyük ölçekte renkli bir ortam oluşturmak için kumun renklendirilmesini de içerir. Bu kum sanatı biçimi, Amerika'nın güneybatısındaki Navaho halkı arasında yoğun olarak kaydedilmiştir.

Vanuatu Kültür Merkezi, kum resminin ruhunun kaybolma eğiliminde olduğunu, günümüzde sadece birkaç uygulayıcının kum resminin özel tekniklerine hakim olduğunu belirtmiştir. Günümüzde bu sanat formu çoğunlukla reklam veya turizm amaçlı grafik düzenleme olarak kullanılmaktadır ve asıl anlamı ve amacı kaybolmaktadır. Merkez, Kum Resimlerini Koruma Eylem Komitesi ile birlikte Kum Resimlerinin Korunması için Ulusal Eylem Planı başlatmıştır. Bu program UNESCO tarafından desteklenmektedir. Proje ile birlikte, özellikle 2004 yılından itibaren Ulusal Kum Resmi Festivali kutlanmaya başlamıştır.

## Kaynakça
Katolik Yortusu'nun Dans Eden Şeytanları

**Katolik Yortusu'nun Dans Eden Şeytanları**, Katolik Yortusu'nda düzenlenen ve Efkaristiya'da Mesih'in varlığını kutlayan popüler bir dizi Venezuela dini festivalidir. Genellikle çeşitli bölgelerdeki 11 kardeşliğin uygulamalarını ifade eder ve bu topluluklar 5.000'den fazla kişiyi içerir; bunların arasında en bilineni Yare'nin Dans Eden Şeytanlarıdır. Bu gösteriler 2012 yılında UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras olarak tanınmıştır.

## Yare
**Yare'nin Dans Eden Şeytanları** (*Diablos Danzantes del Yare*), Venezuela'nın Miranda eyaletindeki San Francisco de Yare'de, Corpus Christi günü kutlanan bir dini festivaldir. Kutlamadan *Sociedades del Santísimo* (En Kutsal Topluluklar) sorumludur. Kökenleri 18. yüzyıla kadar uzanan bu topluluk, Amerika kıtasının en eski kardeşlik örgütüdür.

## Kaynakça
Hùng kralı

**Hùng kralı** (M.Ö. 2879 - MÖ 258; Chữ Hán: 雄王;  (雄王) veya *vua Hùng* (𤤰雄); *Vương* "kral" ve *vua* "hükümdar" anlamına gelir), Hong Bang döneminin eski Vietnamlı yöneticilerine verilen unvandır.

## Kaynakça
Đờn ca tài tử

**Đờn ca tài tử** (Chữ Hán: ) veya **nhạc tài tử** (樂才子), Güney Vietnam'ın geleneksel müziğinde bir oda müziği türüdür. *Vọng cổ* ("Geçmişe Özlem"), daha popüler *tài tử* melodilerinden biridir ve 1919 yılında Güney Vietnam'ın Bạc Liêu Eyaletinden besteci ông Sáu Lầu tarafından bestelenmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "Huế and Tài Tử Music of Viet Nam: The Concept of Music and Social Organisation of Musicians", by Lê Tuấn Hùng