ABD vatandaşı Japonların enterne edilmesi

II. Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri, Başkan Franklin D. Roosevelt'in emriyle en az 125.284 Japon kökenli kişiyi zorla başka yere yerleştirdi ve belirlenen 75 hapsetme yerinde hapsedildi. Çoğu Pasifik kıyısında, ülkenin batı iç kısımlarındaki toplama kamplarında yaşıyordu. Mahkûmların yaklaşık üçte ikisi ABD vatandaşıydı. Bu eylemler, Japonya İmparatorluğu'nun Pearl Harbor'a saldırısının ardından 9066 sayılı Yürütme Emri ile başlatıldı. O zamanın pek çok Amerikalısı gibi, ülkeden çıkarma politikasının mimarları da Japon göçmenler ile Japon Amerikalılar arasında ayrım yapmayı başaramadı. Pearl Harbor saldırısı sırasında Amerika Birleşik Devletleri kıtasında yaşayan 127.000 Japon Amerikalıdan 112.000'i Batı Kıyısında ikamet ediyordu. Yaklaşık 80.000 kişi *Nisei* (ikinci nesil ABD vatandaşlığına sahip Amerika doğumlu Japon) ve *Sansei* ('üçüncü nesil', Nisei'nin çocukları) idi. Geri kalanlar, Japonya'da doğan ve ABD yasalarına göre ABD vatandaşlığına uygun olmayan *Issei* (birinci nesil) göçmenlerdi.

Japon Amerikalılar, yerel nüfus yoğunlaşmaları ve bölgesel politikalar nedeniyle toplama kamplarına yerleştirildi. Batı Kıyısı'nda yaşayan 112.000'den fazla Japon Amerikalı, iç kısımdaki kamplara hapsedildi. 150.000'den fazla Japon Amerikalının bölge nüfusunun üçte birinden fazlasını oluşturduğu Hawaii'de yalnızca 1.200 ila 1.800'ü hapsedildi. Batı Savunma Komutanlığının kilit üyelerinden Albay Karl Bendetsen, "İçlerinde bir damla Japon kanı varsa kampa gitmeleri gerektiğine kararlıyım" diyecek kadar ileri gitti. Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu, Japon Amerikalılara ilişkin belirli bireysel nüfus sayımı verileri sağlayarak hapsetme çabalarına yardımcı oldu. Büro, aksi yöndeki bilimsel kanıtlara rağmen onlarca yıldır rolünü inkâr etti ve rolü 2007'ye gelindiğinde daha geniş çapta kabul görmeye başladı. ABD Yüksek Mahkemesi, 1944 tarihli *Korematsu - Amerika Birleşik Devletleri* kararında, Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın Beşinci Değişikliğinin Dava Süreci Maddesi kapsamındaki uzaklaştırma işlemlerinin anayasaya uygunluğunu onayladı. Mahkeme, ABD vatandaşlarının yasal süreç olmaksızın hapsedilmesi sorununu ortadan kaldırarak kararını ihraç kararlarının geçerliliğiyle sınırladı, ancak aynı gün *Ex parte Endo'da* sadık bir vatandaşın gözaltına alınamayacağına karar vererek serbest bırakılmaya başladı. *Korematsu* ve *Endo* kararlarının kamuoyuna açıklanmasından bir gün önce, ihraç kararları iptal edildi. Japon Amerikalıların başlangıçta askerlik hizmeti yasaklanmıştı, ancak 1943'te savaş sırasında 20.000 askerlik hizmetle katılmalarına izin verildi. 4.000'den fazla öğrencinin üniversiteye gitmek için kamplardan ayrılmasına izin verildi. Kamplardaki hastanelerde hapsedilme sırasında 5.981 doğum ve 1.862 ölüm kaydedildi. O zamanlar Japon hapsetme, Japon Amerikalıların oluşturduğuna inanılan bir güvenlik riskini hafifletmeyi amaçlıyordu. Japon Amerikalı nüfusun büyüklüğüyle orantılı olarak hapsedilme ölçeği, sayıları milyonları bulan ve çoğu vatandaş olmayan binlercesi tutuklanan Alman ve İtalyan Amerikalılara karşı alınan benzer önlemleri çok geride bıraktı.

Pearl Harbor saldırısından sonraki iki ay içinde, kamuoyunda hapsedilmeye yönelik bir gelişme olduğuna dair çok az belirti vardı. Gerçekler ve Rakamlar Ofisi'nin 4 Şubat'ta yaptığı bir anket, Amerikalıların çoğunluğunun Japon Amerikalılar üzerindeki mevcut hükûmet kontrollerinden memnun olduklarını ifade ettiğini bildirdi. Dahası, hapsedilmeye karşı çıkan Başsavcı Francis Biddle, 1962'deki otobiyografisinde, başkanın kararının alınmasında kamuoyunun etkisini küçümsedi. Hatta "siyasi ve özel grup basını bir yana, Batı Yakası'ndaki kamuoyunun bile tahliyeyi destekleyip desteklemediğinin" şüpheli olduğunu düşündü. Japon Amerikalılara yönelik daha sert önlemlere verilen destek zamanla arttı, bunun nedeni kısmen Roosevelt'in tutumları sakinleştirmek için ofisini kullanmak için çok az şey yapmasıydı. Amerikan Kamuoyu Enstitüsü tarafından Mart 1942'de yapılan bir ankete göre, hapsedilme kaçınılmaz hale geldikten sonra, Amerikalıların %93'ü Japon vatandaşı olmayanların Pasifik Kıyısından taşınmasını desteklerken, yalnızca %1 buna karşı çıktı. Aynı ankete göre halkın yüzde 59'u ülkede doğmuş ve ABD vatandaşı olan Japonların yer değiştirmesini desteklerken, yüzde 25 karşı çıktı.

1970'lerde, Japon Amerikan Yurttaşlar Birliği'nin (JACL) ve tazminat örgütlerinin artan baskısı altında Başkan Jimmy Carter, Japon Amerikalıları toplama kamplarına koyma kararının hükûmet tarafından haklı olup olmadığını belirlemek için bir soruşturma başlattı. Kampları araştırmak için Savaş Zamanında Sivillerin Yer Değiştirmesi ve Gözaltına Alınması Komisyonunu (CWRIC) görevlendirdi. 1983'te Komisyon'un *Kişisel Adalet Reddedildi* raporu, o dönemde Japonların sadakatsizliğine dair çok az kanıt buldu ve hapsetmenin ırkçılığın ürünü olduğu sonucuna vardı. Hükûmetin tutuklulara tazminat ödemesini tavsiye etti. 1988'de Başkan Ronald Reagan, ABD hükümeti adına hapsetme nedeniyle resmi olarak özür dileyen ve Kanun kabul edildiğinde hâlâ hayatta olan eski tutukluların her birine 20.000 ABD Doları özür niteliğinde verildi. Yasa, hükûmetin eylemlerinin ırk önyargısına, savaş histerisine ve siyasi liderliğin başarısızlığına dayandığını kabul ediyordu. 1992 yılına gelindiğinde ABD hükûmeti hapsedilen 2022 Japon Amerikalıya tazminat olarak. 1,6 milyar dolardan fazla para harcadı.

## Kaynakça