Behruz Samedov

**Behruz Samedov** (; ) Azerbaycanlı siyaset bilimci, araştırmacı, barış aktivisti ve siyasi mahkûmdur. *[[OC Media]]* ve *Bakü Araştırma Enstitüsü'nde* düzenli yazar olarak çalışmaktadır. Azerbaycan hükûmeti ve Dağlık Karabağ sorununda barışçıl tutumu hakkında eleştirel yazılarıyla tanınır.

Ağustos 2024'te Azerbaycan Devlet Güvenlik Hizmeti (DGH) tarafından gözaltına alındı ve Ceza Kanunu'nun 274. maddesi (vatana ihanet) uyarınca tutuklandı. Tutuklanması, çok sayıda yerel ve uluslararası kuruluş tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Şu anda DGH'nin gözaltı merkezinde tutuluyor.

## İlk yılları
Bahruz Valeh oğlu Samedov 29 Nisan 1995'te Azerbaycan'ın Bakü şehrinde doğdu. 2001–2012 yıllarında Nizami Rayonu 251 Nolu Ortaokulunda okudu. 2012 yılında M.V. Lomonosov'un adını taşıyan  Filoloji Fakültesi'ne kabul edildi, 2016 yılında onur derecesiyle mezun oldu. 2016–2018 yıllarında aynı üniversitede filoloji alanında yüksek lisans derecesi, 2018–2019 yıllarında ise Macaristan'daki Orta Avrupa Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans derecesi aldı. 2019'dan beri Çek Cumhuriyeti Karlova Üniversitesi Prag Siyaset Bilimi Enstitüsü'nün siyaset bilimi bölümünde doktora öğrencisidir.

2021–2022 yıllarında Prag Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nde staj yaptı ve 2023 yılında Friedrich Schiller Üniversitesi Jena'da araştırmacı olarak çalıştı.

## Aktivizm
Behruz Samedov, 2013 yılında Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'ne üye oldu ve aynı yıl yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Millî Şûra adayı Cemil Hasanlı'nın kampanyasında aktif olarak yer aldı. 2013–2020 yıllarında NİDA Sivil Hareketi üyeliğinde bulundu ve 2017–2018 yıllarında NİDA Yönetim Kurulunda temsil edildi. 1 Kasım 2015'te yapılan parlamento seçimlerinde kullanılan oy pusulasına siyasi tutukluların isimlerini ve "Siyasi tutuklulara özgürlük!" yazmıştı. Bir gün sonra sloganı yazdığı için Bakü Şehir Emniyet Müdürlüğü'ne çağrıldı. Polis, Samedov'a bültende yazdığı slogan nedeniyle özür dilemesi için ofiste baskı yaptı. Yaklaşık 3 saat gözaltında tutulduktan sonra serbest bırakıldı.

Samedov, muhalif mitinglere ve sivil toplum örgütlerinin protesto gösterilerine defalarca katıldı. 9 Eylül 2020'de siyasi tutuklu Tevfik Yakuplu'nun serbest bırakılmasını talep eden protestolar sırasında polis tarafından gözaltına alındı.

## Araştırmacılığı
Behruz Samedov 2016 yılından bu yana araştırmacı olarak bilinmektedir. Samedov, yazılarında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 20 yıldan fazla süren iktidarını eleştirerek, onun yönetimini otoriter olarak niteledi. Makale ve çevirileri *OC Media*, *Eurasianet*, *[[OpenDemocracy.net|openDemocracy]]* bağımsız haber platformları, Savaş ve Barış Muhabirliği Enstitüsü (IWPR), Bakü Araştırma Enstitüsü ve Uluslararası Siyasi Araştırmalar Enstitüsü ve ayrıca *[[Uluslararası Siyaset Dergisi|International Journal of Politics]]*, *New Eastern Europe* ve *Caucasus Edition* dergilerinde yayınlanmıştır. Samedov, *[[Özgür Avrupa Radyosu|Radio Liberty]]*, *[[BBC News]]*, Rusya'da *[[Güncel Zaman TV|Nastoyashcheye vremya]]* ve *[[TV Yağmuru|Dozhd]]* ile Çek Cumhuriyeti'nde *[[ÇT24|ČT24]]*'te düzenli olarak siyasi yorumcu olarak yer aldı.

Bahruz Samedov, 2020 yılında İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında, savaş sonrası dönemde, Azerbaycan-Ermenistan sınır krizi sırasında ve 2023'te Dağlık Karabağ'da Azerbaycan'ın gerçekleştirdiği taarruz sırasında gerçekleşen askeri operasyonlara karşı çıktı. Samedov, Dağlık Karabağ sorununun çözümünün barış olduğunu düşündüğünü belirterek, askeri operasyonlar sırasında işlenen savaş suçlarını eleştirdi. Samedov'un savaş ve barış hakkındaki makaleleri hükûmet yanlısı medya tarafından defalarca "hedef alındı" ve Samedov'a "hain" ve "Ermeni yanlısı" denilerek hakaret edildi.

Samedov, Nisan 2021'de *Eurasianet* bağımsız haber platformunda yayınlanan *Azerbaycan otoriterliği ve Bakü'nün Askerî Ganimetler Parkı* başlıklı yazısında, şehit Ermeni askerlerinin miğferlerinin Askerî Ganimetler Parkı'nda sergilenmesini insanlık dışı olarak nitelendirmiş, Azerbaycan yetkililerinin Ermenileri onlarca yıldır düşman olarak göstermesini eleştirmişti. Ayrıca, hükûmet yanlısı haber siteleri tarafından "hain" ve "Ermeni yanlısı" olarak çerçevelendi çünkü 2023 yılında *[[OC Medya|OC Media]]*'da yayınlanan *Azerbaycan'ın milliyetçi militarizme karşı bir alternatife ihtiyacı var* başlıklı makalesinde "Ermeniler Azerbaycan'da faşizme karşı yakın bir tavır alıyor" yazmıştı.

Samedov, 2023 yılının Nisan ayında *OC Media*'ya verdiği röportajda Laçin koridorunda yaşananları "kuşatma" olarak nitelendirmiş ve bunun temel amacının Dağlık Karabağ'ı Ermenilerden temizlemek olduğunu belirtmişti. Bahruz Samedov, post-yapısalcı ve psikanalitik teorilere dayalı olarak Azerbaycan'da hegemonya ve siyasal söylemler, kimlik, siyasal istikrar ve popülizm konularını araştıran bir araştırmacıdır.

## Hapsedilmesi

Bahruz Samedov Ağustos 2024'te tutuklandı. 21 Ağustos'ta arkadaşları sosyal medyada Bahruz Samedov'dan 6 saatten fazla bir süredir haber alamadıklarını bildirdiler. Arkadaşı Ayhan Zayıdzade, Samedov'un saat 16:25 (UTC+04:00) civarında kendisine Telegram üzerinden tutuklanacağına dair bir mesaj gönderdiğini söyledi. Bu mesajdan sonra kendisinden hiçbir haber alınamadı. Büyükannesi Zibeyde Osmanova'nın ifadesine göre Samedov, 21 Ağustos günü saat 16:00 civarında bir arkadaşıyla buluşmak üzere evden ayrıldı. Yaklaşık yarım saat sonra 5-6 kişi evlerine gelerek kendilerini Devlet Güvenlik Hizmeti (DGH) çalışanları olarak tanıttılar ve Samedov'un yasadışı uyuşturucu ticareti yaptığına dair bir şikayet olduğunu söylediler. Arama sırasında Samedov'un bilgisayarı, belgeleri, diplomaları ve Samedov'un İngilizce yazılmış makalesinin bulunduğu bir kitap alındı. Daha sonra Vefa adlı bir kamu avukatı Osmanova'yı arayarak Samedov'un Ermenilerle yaptığı yazışmalar ve "Ermenilerin emriyle" yazdığı yazılar nedeniyle "vatana ihanet" ile suçlandığını söyledi. Bahruz Samedov'un durumuyla ilgili olarak ne ailesine ne de ailesinin haklarını korumak için tuttuğu avukat Zibeyda Sadigova'ya 2 gün boyunca bilgi verilmedi. Bahruz Samedov, 23 Ağustos'ta Ceza Kanunu'nun 274. maddesi (vatana ihanet) ile suçlandı ve Sabail Bölge Mahkemesi'nin kararıyla 4 aylık önleyici tedbir kararı verildi. Suçlamaları reddeden Bahruz Samedov, SSS'de psikolojik ve fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtti. Şu anda SSS'nin gözaltı merkezinde tutuluyor.

Bahruz Samedov'un tutuklanması çok sayıda yerel ve uluslararası kuruluş tarafından sert bir dille eleştirildi. Çek Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, tutuklanmasından endişe duyduğunu ve durumu yakından izlediğini belirtti. Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Sözcüsü Peter Stano, Brüksel'in Bahruz Samedov davasını "endişeyle" izlediğini belirterek, onun "Güney Kafkasya'da barışı savunan genç bir bilim insanı" ve Prag'daki Karlova Üniversitesi'nde doktora öğrencisi olduğunu söyledi. Ayrıca gazetecilerin ve toplum aktivistlerinin tutuklanma dalgasının ardından hükûmeti eleştirdiği için tutuklanan tanınmış bir bilim insanının haklarına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. *[[Freedom House]]*, yaptığı çağrıda Azerbaycan hükûmetinden siyaset bilimci Bahruz Samedov'un cezai kovuşturulmasının durdurulmasını talep etti ve kendisinin ve hükûmeti eleştiren diğer kişilerin serbest bırakılmasını istedi. Ayrıca Samedov'un eğitim gördüğü Karlova Üniversitesi yönetimi de onun tutuklanmasından endişe duyduğunu ve süreci izlediğini ifade etti.

Bağımsız Azerbaycanlı tarihçi Altay Göyüşov, Samedov'un tutuklanmasının Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki "çatışma döneminde barış ve iyi komşuluk ilişkilerinin taraftarlarına" yönelik daha geniş bir baskı dalgasının parçası olduğunu belirtti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*