İpatyev Evi

**İpatyev Evi** () Yekaterinburg'daki bir tüccarın eviydi. Rusya'nın eski İmparatoru II. Nikolay'ın (1868–1918, hükümdarlık 1894–1917), ailesi ve ev halkının öldürüldüğü yerdi. Temmuz 1918'de Bolşevik Devrimi'nin ardından evin adı, Romanovların tahta çıktığı Kostroma'daki Ipatiev Manastırı'nın adıyla aynıdır. Rus Devrimlerinin 60. yıldönümü nedeniyle, 1977'de Politbüro'nun yerel Sovyet hükümetine verdiği emirle, Romanov ailesinin öldürülmesinden neredeyse 59 yıl sonra ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından 14 yıl önce yıkıldı.

## Tarih

1880'lerde madencilik sektöründe çalışan bir yetkili olan Ivan Redikortsev, belirgin bir tepenin yamacına iki katlı bir ev inşa ettirdi. Cephe uzunluğu 31 metredir. 1898'de konak, itibarı lekelenmiş bir altın tüccarı olan Sharaviev'e geçti. On yıl sonra ev, zemin katını ofisine çeviren askeri mühendis Nikolai Nikolayevich Ipatiev tarafından satın alındı.

Görünüşe göre Pyotr Voykov'un sağladığı bilgilere dayanarak Ipatiev, 1918 Nisan'ının sonunda Ural Sovyeti ofisine çağrıldı ve yakında "Özel Amaçlı Ev" olarak anılacak olan bu evi boşaltma emri verildi.

### İmparatorluk ailesinin evde kalışı ve infazları
Romanov ailesi 30 Nisan 1918'de taşındı ve evde 78 gün geçirdi. Bu hanede Çar Nicholas Romanov, eşi Hessenli Çariçe Alexandra Fyodorovna, dört kızı, oğulları ve varisleri Çareviç (veliaht prens) Alexei; saray hekimi Dr. Yevgeny Botkin, oda hizmetçisi Anna Demidova, aşçı Ivan Kharitonov ve uşak Alexei Trupp bulunmaktaydı. Onlar Ipatiev Evi'nin üst katındaki dört odayı işgal ederken, muhafızları zemin katta bulunuyordu. Temmuz başından itibaren bu muhafızların komutanlığı Ural Sovyeti'nin kıdemli üyelerinden Yakov Yurovski tarafından devralındı.

Mahkumların kapalı bir bahçede günlük kısa egzersizler yapmasına izin verildi, ancak odalarının pencereleri boyandı ve dışarıdan izole edildi. Evin dış çevresine yüksek bir ahşap çit yapıldı ve ev sokaktan kapatıldı.

16-17 Temmuz 1918 gece yarısı civarında, Komutan Yurovsky, uyanık olan ve bir mektup yazan Dr. Botkin'in ikinci kattaki odasına girdi. Botkin'e, tüm grubun Yekaterinburg'dan tahliye edilebilmesi için İmparatorluk ailesini ve kalan üç hizmetkarını uyandırması söylendi. Onlara bunun nedeni olarak söylenen şey, 1918-1921 Rus İç Savaşı'nda Çarlık ve ılımlı demokratik sosyalistlerden oluşan Bolşevik karşıtı Beyaz Ordu güçlerinin şehre yaklaşması ve sokaklarda ateş açılmasıydı.

Giyinmek ve toparlanmak yaklaşık yarım saat sürdükten sonra Romanovlar, Botkin ve üç hizmetçi merdivenlerden aşağıya evin avlusuna, oradan da zemin kattaki girişten geçerek yarı bodrum katındaki küçük bir odaya götürüldü. Çar'ın isteği üzerine oğlu Alexei ve karısı Alexandra için sandalyeler getirildi. Grubun geri kalanı oturan çiftin arkasında ve bir yanında duruyordu.

Bir süre sonra Yurovsky ve bir grup silahlı adam çift kapıdan bodrum odasına girdiler. Maksim Gorki Ural Devlet Üniversitesi tarih profesörü Ivan Plotnikov, cellatların Yakov Yurovski, GP Nikulin, MA Medvedev (Kudrin), Peter Ermakov, SP Vaganov, AG Kabanov, PS Medvedev, VN Netrebin ve YM Tselms olduğunu tespit etti. Üç Letonyalı son dakikada infazda yer almayı reddetti.

Yurovsky, Romanov akrabalarının İmparatorluk ailesini kurtarmaya çalıştıklarından, bu girişimin başarısız olduğundan ve Sovyetlerin artık hepsini vurmak zorunda kaldığından bahsetti. Kendisi ve ekibi daha sonra tutukluların üzerine tabancalarla ateş açtı.

Nispeten küçük bir alana toplanan insan sayısı, dağınık bir katliama yol açtı. Mahkûmlar arasındaki kadınların kıyafetlerinin içinde elmaslar ve mücevherler gizlenmişti, bu da mermilerin çoğunu sektiriyordu. Hepsinin öldürülmesi yirmi ila otuz dakika sürdü.

### Yıkım

1923 gibi erken bir tarihte, çitlerle çevrili evin fotoğrafları Sovyet basınında "son Çarın son sarayı" ismi altında yayıldı. 1927'de ev, Ural Devrim Müzesi'nin bir şubesi olarak belirlendi. Daha sonra bir tarım okulu haline geldi ve 1938'de din karşıtı bir müze olarak yeni hayatına başladı. Bu dönemde parti üyelerinin büyük tur grupları halinde gelip, eski Çar ve ailesinin idam edildiği mahzenin kurşunla hasar görmüş duvarının önünde poz vermesi bir gelenekti. 1946'da yerel Komünist Parti tarafından devralındı. 1974 yılında resmî olarak Tarihi-Devrimci Anıt olarak listelendi. Ancak imparatorluk ailesinin anısını onurlandırmak isteyenler için giderek bir hac yeri haline geliyordu.

1977'de Rus Devrimi'nin altmışıncı yıldönümü yaklaşırken Politbüro, evin "yeterli derecede tarihi öneme" sahip olmadığını ilan ederek yıkılması emrini verdi. Görev, Eylül 1977'de evi yıktıran yerel partinin başkanı Boris Yeltsin'e devredildi. Daha sonra 1990'da yayınlanan anılarında "Er ya da geç bu barbarlıktan utanacağız" diye yazmıştı. Ancak bu eyleme rağmen ziyaretçiler, çoğu zaman gizlice ve geceleri evin yıkıldığı boş alana hatıra eşyaları bırakarak gelmeye devam ettiler. Sovyetler Birliği'nin 1991'de tamamlanmasının ardından Yeltsin, tesadüfen dağılma sırasında önemli bir rol oynamıştı ve Rusya'nın Sovyet sonrası ilk devlet başkanıydı.

## Romanov geçişleri
Kilisenin bir tarafında Romanov ailesinin ölüm yerini gösteren Ortodoks haçı bulunmaktadır. Sovyet döneminde bile o bölgeye yerleştirilen ve zamanla değişen haçlar vardı. Yıllar geçtikçe farklı haçların yerini yenileri alacaktı. Sonunda haçın arkasına küçük bir ahşap yapı inşa edildi ve bugün hala kilisenin yakınında bulunmaktadır.

Ahşap yapının yanında infazların gerçekleştiği yeri gösteren başka bir haç bulunmaktadır.

## Edebiyat ve dramada
Ev *[[The Crown (dizi)|, The Crown]]* televizyon dizisinin 5. sezonunda Romanovların idamını konu alan "Ipatiev Evi" bölümünde yer alıyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Romanov Anıt Alanı
* Ipatiev Evi / 1918'de Romanov İmparatorluk Ailesi'nin öldürülmesinin soruşturulması