Gerçeklik Savaşı

"**Gerçeklik Savaşı**" (özgün adıyla "**The Reality War**"), Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi *[[Doctor Who]]*nun 15. sezonunun sekizinci ve son bölümüdür. Russell T Davies yazılan bölümün yönetmenliğini Alex Sanjiv Pillai üstlenmiştir. 31 Mayıs 2025'te BBC One'da yayımlanırken, aynı anda BBC iPlayer ve Disney+ platformlarında da gösterilmiştir. "Dilek Dünyası" adlı bölümün devamı niteliğindedir.

Ncuti Gatwa, On Beşinci Doktor rolüyle düzenli olarak son kez yer alırken; onun yol arkadaşları Belinda Chandra rolüyle Varada Sethu ve Ruby Sunday rolüyle Millie Gibson oynamıştır. Archie Panjabi ve Anita Dobson, bölümün baş düşmanı Rani'yi canlandırırken; diğer düşman Omega'yı Nicholas Briggs seslendirmiştir. Jodie Whittaker, On Üçüncü Doktor rolüyle tekrar görünmüş ve bölümün sonunda daha önce Rose Tyler'ı oynayan Billie Piper takdim edilmiştir.

Bölüm Doktor ve müttefikleri, Rani'nin tehdidine karşı birleşerek mücadele eder. Rani, ilk Zaman Lordu olan Omega'yı ve kendisinin egemenliğinde Doktor'la paylaştıkları ana gezegen Gallifrey'yi geri getirmeyi amaçlamaktadır. Doktor ise Rani'yi durdurmaya çalışırken, aynı zamanda Belinda ile değiştirilmiş bir gerçeklikte sahip olduğu kızı Poppy'nin hayatını da korumaya çalışır. Ancak Rani'nin planları engellenirse, Poppy'nin varlığı silinecektir. Bölüm ayrıca Gatwa, Gibson ve Sethu'nun son bölümüdür.

"Gerçeklik Savaşı" bölümü, "Dilek Dünyası" ile birlikte sınırlı sinema gösterimine girdi ve eşzamanlı olarak yayımlandı. Bölüm, yayımlandığı gece 2,2 milyon seyirci tarafından izlenerek günün en çok izlenen ikinci programı oldu. Eleştirmenlerden karışık yorumlar alan bölüm, özellikle Belinda karakterinin işlenişi, Rani ve Omega'nın kötü karakter olarak kullanımı ve genel olay örgüsü sebebiyle eleştirildi. Whittaker'ın cameo olarak görünmesi ise takdir topladı.

## Konu
Dünya gerçeklikten kaybolurken Doktor, Anita Benn tarafından kurtarılarak Zaman Oteli'ne götürülür. Doktor, Conrad Clark'ın dileği üzerine Rani'nin Dünya'yı bir zaman döngüsüne soktuğunu ve gerçeklik her çöktüğünde her şeyin başa sarıldığını öğrenir. Doktor ve Anita, Zaman Oteli'nin kapılarını kullanarak yol arkadaşı Belinda Chandra'nın ve UNIT merkezindeki herkesin anılarını geri kazandırır. Ruby Sunday ve diğer UNIT ajanlarının anıları ise çip implantları aracılığıyla geri yüklenir.

Rani ve Bayan Flood, Doktor'la yüzleşir ve planlarını açıklar: Omega'yı evrene getirip onu bir gen bankası olarak kullanarak kendi yönetimleri altında Zaman Lordlarını geri getirmek. Doktor bunu engellemeye karar verir ve Belinda'dan Poppy'yi, gerçeklik normale döndüğünde silinmesini önlemek için özel bir odaya götürmesini ister. Doktor, Omega geri dönerken Rani'nin sarayına sızar, fakat Omega beklenmedik şekilde uzun süre Alt Evren'de hapis kalmasının etkisiyle devasa bir canavara dönüşmüştür. Omega, her şeyi tüketmeyi amaçladığını söyler ve Rani'yi yutar. Bayan Flood kaçar ve Doktor, Vindikatör'ü kullanarak Omega'yı tekrar kendi hapsine göndermeyi başarır. Ruby saraya girerek Conrad'ın dileğini besleyen bebek Desiderium'un kontrolünü çalar. Ruby, Conrad'ın mutlu bir hayat yaşamasını ve dileğinin geri alınmasını dileyerek onu özgür bırakır. Doktor, TARDIS'e döner ve Desiderium'un kontrolünü alarak artık onun dilek gerçekleştirmemesi için bir dilek diler.

Gerçeklik normale döner fakat ufak farklılıklar oluşmuştur. Artık insan olan Desiderium, Ruby'nin ailesine teslim edilir. Anita ise Zaman Oteli'ne geri dönerken Doktor'a "Patron"un selamlarını iletir. Doktor ve Belinda, Poppy ile birlikte ayrılmaya hazırlanırken, Poppy silinir ve sadece Ruby onu hatırlamaya devam eder. Ruby, Doktor'u bunun bir hata olduğuna ikna eder ve ona, kendisinin de bir bebekken kurtarıldığını hatırlatır. Poppy'yi geri getirmek için Doktor, zaman vorteksi ile birlikte rejenerasyon enerjisini kullanarak zaman çizgisini hafifçe kaydırabileceği bir rejenerasyon başlatır; bu sırada on üçüncü yüzünden kısa süreli bir yardım alır. Bu değişim, Poppy'nin artık Belinda'nın kızı olarak var olduğu ama Doktor'un kızı olmadığı yeni bir zaman çizgisi oluşturur. Doktor, Belinda'ya veda eder ve sonraki rejenerasyonuna geçmek üzere ayrılır; yeni hâli eski yol arkadaşı Rose Tyler'a benzeyen biri olur.

## Yapım
### Geliştirme
"Gerçeklik Savaşı"nın senaryosu Russell T Davies tarafından yazıldı. Hikâyenin ilk bölümünde adı geçtikten sonra, bu bölüm *[[Doctor Who]]*ya Omega karakterini 42 yıl aradan sonra yeniden kazandırdı. Davies, bu hikâyenin 2023'teki "The Church on Ruby Road" bölümünden bu yana devam eden birkaç konuyu sonuca bağladığını söyledi. Yayımlanmadan önce bölüm hakkında "Gallifrey'nin mitolojisini sarsıyor" uyarısında bulunan Davies, "The Giggle" (2023) bölümünde ilk kez görülen "ikili jenerasyon" kavramına bir açıklama da bu bölümde yer verdi. Ayrıca, Doktor'un bir balkondan düşerek ölmesi fikrinin uzun zamandır aklında olduğunu ve Steven Moffat'ın "Joy to the World" bölümünde oluşturduğu Zaman Oteli'nin bu fikre bir çözüm sağladığını açıkladı.

Aynı karakterin iki farklı versiyonu olmalarına rağmen, Rani ile Bayan Flood'un karakterlerinin etkileşimleri farklı kişiliklere sahip olacak şekilde yazıldı. Rani genellikle planların sahibi olarak kendini öne çıkarırken, Bayan Flood ise işin fiziksel kısmını üstleniyordu. Omega karakteri olaylara dâhil olduktan sonra ise bu dinamik daha da değişmiş; Rani, Omega'yı tapınmaya değer biri olarak görmeye başlamıştı. Bölümün okuma provası, Rani karakterinin orijinal versiyonunu canlandıran Kate O'Mara'ya ithaf edildi.

### Ekip
Bölümde Ncuti Gatwa, Millie Gibson ve Varada Sethu düzenli olarak son kez yer aldı. Gatwa, diziden ayrılma sebebini dizlerindeki sağlık sorunları olarak açıkladı. Archie Panjabi ve Anita Dobson, bu bölümde Rani karakterini tekrar canlandırdı. Jonah Hauer-King, Ruth Madeley, Michelle Greenidge, Sienna-Robyn Mavanga-Phipps, Jemma Redgrave, Susan Twist, Alexander Devrient, Bonnie Langford ve Angela Wynter, önceki bölümdeki rolleriyle tekrar yer aldı. Aidan Cook, Vlinx; Yasmin Finney, Rose Noble ve Steph de Whalley, Anita Benn rolleriyle geri döndü. Omega karakteri Nicholas Briggs tarafından seslendirilirken, karakterin fiziksel görünümü ise bilgisayar grafikleriyle oluşturulmuştu.

Jodie Whittaker, 2022'de yayımlanan "The Power of the Doctor" bölümünden sonra ilk kez On Üçüncü Doktor rolüyle geri döndü. Whittaker'ın dönüşü, çekimlerden önce gizli tutuldu ve günlük çağrı kağıdında ismi "Petrol" olarak yer aldı. Aynı şekilde On Beşinci Doktor'un adı da Whittaker'ın senaryosunda "Clive" olarak geçiyordu. Whittaker, başka bir oyuncuyla birlikte yer aldığı bir rejenerasyon bölümünün özel olduğunu söyledi; çünkü Peter Capaldi ve David Tennant ile kendi rejenerasyon sahnelerini yalnız çekmişti. Saçlarının uzun ve kahverengi olması sebebiyle, kısa sarı saçlı karakterine uyması için peruk kullandı.

Billie Piper da, bölümün sonunda On Beşinci Doktor'un rejenerasyonuyla birlikte *Doctor Who*ya geri döndü. Piper, en son 2013'teki ellinci yıl özel bölümü "The Day of the Doctor"da görünmüştü. Resmî olarak Piper'ın hangi rolü üstlendiği kapanış jeneriğinde gösterilmedi ve sadece oyuncunun ismi yer aldı. Bazı kaynaklar, onun Doktor'un on altıncı yüzü olduğunu öne sürmüştü.

### Çekimler ve yapım sonrası
Bölümün yönetmenliğini Alex Sanjiv Pillai üstlendi. Gatwa'nın kişisel taşıyıcı ile gerçekleştirdiği aksiyon sahneleri yeşil perde önünde çekildi. Anita'nın bir kapıyı açtığında Üçüncü Doktor ve Dalekleri gördüğü sahne, başlangıçta yalnızca 1973 yapımı *[[Day of the Daleks]]* hikâyesinden arşiv görüntüleri kullanılarak oluşturulmak üzere planlanmıştı. Ancak yönetmen Pillai, sahneyi "daha iyi bütünleştirmek" adına sete gerçek bir Dalek maketi getirme fikrini ortaya attı. Omega'nın yer aldığı sahne, karakterin boyutuna uyum sağlamak için geniş açılı çekildi ve Punjabi, Omega'nın onu havaya kaldırabilmesi için tellere bağlandı.

On beşinci sezonun temel çekimi Mayıs 2024'te tamamlandı. Bölümün yapım sonrası çalışmaları ise Nisan 2025 itibarıyla hâlâ tamamlanmamıştı. Davies, bu gecikmeyi bölümde yer alan yoğun görsel efektlere bağladı. Besteci Murray Gold'un apandisit geçirmesi bölümü daha da geciktirdi. Davies, son kurgunun 17 Nisan'a kadar onaylanmasını umduğunu belirtti. 

### Alternatif son

Şubat 2025'te ek çekimlerin yapıldığı bildirildi. Bu ek sahnelerin, bölümün üçte birini oluşturduğu ve Gatwa'nın diziden ayrılmasını sağlamak için gerekli olduğu; ayrıca Whittaker'ın görünmesini de içerdiği yönünde söylentiler vardı. Bunun yanı sıra, orijinal final kurgusundan bazı sahnelerin çıkarıldığı iddia edildi; bu sahnelerin birinde Archie Lal'in, Belinda'nın babası Hari olarak tanıtılması yer alıyordu.

Silinen bir başka sahneye dair bilgi ise Disney+ tarafından yayımlanan bir tanıtım fotoğrafıyla ortaya çıktı. Fotoğrafta, Doktor ve Belinda bir partide dans ederken görülüyordu; bu sahnenin bölümün final anı olarak planlandığı, ancak son kurguda yer almadığı anlaşıldı. İki bölüm önce, Doktor'un kırk yılı aşkın süredir dizide görünmeyen torunu Susan Foreman karakteriyle geri dönen Carole Ann Ford ve diğer geri dönen karakter Ruby rolüyle Gibson'ın da, Ford'un görünümünün bir sonraki sezon için sürprizli bir final yaratacağı öne sürülmüştü. Ayrıca, Mavanga-Phipps'in annesi tarafından yönetilen bir TikTok hesabında yapılan yorumlarda, orijinal senaryoda Poppy'nin aslında Doktor'un kızı ve Susan'ın annesi olduğunun açıklanacağı iddia edilmişti.

Ford, röportajda Susan'ın annesini bilip bilmediğine dair soruya yanıt verirken kesilen sahnenin varlığını da doğrulamış ve şunları söylemiştir: "Geri dönüşümü bir bakıma tanıtacak olan bölümü görmediniz. Orada, elini tuttuğum [...] üç yaşlarında, güzel, minicik siyahî bir çocukla birlikteydim. Bir yerin penceresinden izliyorduk; izleyicinin nerede olduğumuzu bilmemesi gerekiyordu. Karşımızdaki dükkânda ise yeni bedenine kavuşmuş büyükbabayı, yani artık Ncuti [Gatwa] olan hâlini izliyorduk; karşıdaki dükkânda bir partide şarkı söyleyip dans ederken çok güzel vakit geçiriyordu."

## Yayımlanma ve tepkiler

### Yayımlanma
Bölümün son anlarının gizliliğini korumak için basına ön gösterim yapılmadı. "Gerçeklik Savaşı", 31 Mayıs 2025'te aynı anda Birleşik Krallık'ta Batı Avrupa Yaz Saati'ne (BST) göre 18.50'de BBC One ve BBC iPlayer'da, Amerika Birleşik Devletleri'nde Pasifik Zaman Dilimi'ne göre 10.50'de Disney+ platformunda yayımlandı. "The Church on Ruby Road" bölümünden beri ilk kez dünya çapında eş zamanlı yayımlanan ilk bölüm oldu. Toplam 70 dakikalık süreyle, on beşinci sezonun en uzun bölümüydü. Bölüm, 31 Mayıs'ta Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda'daki sinemalarda "Dilek Dünyası" bölümüyle birlikte sınırlı sayıda vizyona girdi.

### Reytingler
Bölüm, yayımlandığı gece 2,2 milyon seyirci tarafından izlenerek, günün en çok izlenen ikinci programı oldu. Bu sayı, bir hafta sonra 3,44 milyona ulaştı.

### Eleştiriler
İnceleme derleyici internet sitesi Rotten Tomatoes'ta 13 eleştirmenin yorumuna göre bölüm %54 oranında olumlu değerlendirme aldı. *[[GamesRadar+]]* için yazan Will Salmon, bölümün iddialı yapısını, Jodie Whittaker'ın cameo olarak görünümünü ve bazı sahnelerin duygusal etkisini vurguladı; özellikle de "Ncuti Gatwa'nın Doktor'una dokunaklı bir veda" sunulduğunu belirtti. Ancak Salmon, Belinda'nın karakter gelişiminin işlenişini ve Omega ile Rani'nin diziye dâhil edilmesini yetersiz bulduğunu ifade etti. *[[Den of Geek]]*ten Stefan Mohamed ise Belinda'nın hikâyedeki rolünün geri plana atılmasını eleştirdi ve karakterin "anlatı açısından işlevsel olarak ortadan kaybolduğunu" söyledi. Gatwa'nın beklenmedik şekilde rejenerasyon geçirmesi gibi sürpriz unsurları takdir etse de, bölümü anlatı açısından zayıf buldu ve Belinda'nın karakter arkının boşa harcandığını düşündüğünü belirtti. *[[IGN]]*den Robert Anderson, bölümü "fazla kalabalık" olarak nitelendirdi; olay örgüsünü aceleye getirilmiş buldu ve kötü karakterlerin etkisiz olduğunu düşündüğünü ifade etti. Ayrıca Belinda'nın hikâyedeki sonunu beğenmediğini belirtti. Yine de, Whittaker'ın On Üçüncü Doktor olarak kısa süreli dönüşünü olumlu bir unsur olarak öne çıkardı. *[[The Daily Telegraph]]* için yazan Michael Hogan ise bölümü anlatım açısından zayıf buldu ve çok fazla karakter barındırdığı için eleştirdi. Poppy'nin hikâye çizgisini seyircinin umursaması zor bir anlatı olarak nitelendirdi ve Omega'nın düşman olarak kullanılma şeklini beğenmedi. Ancak, Panjabi'nin Rani performansını övdü.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*