Mumya: Yılların Sayıldığı Gece

***Mumya: Yılların Sayıldığı Gece***, (orijinal adı: *Al-Mumia* ya da *Elmomiya* المومياء), 1969 tarihli Mısır yapımı film. Yönetmeni Shadi Abdel Salam'ın tek uzun metrajlı filmidir.  43. Akademi Ödülleri'nde En İyi Yabancı Film dalında Mısır adayı olarak seçildi ancak yarışma listesine kabul edilmedi. Film, çeşitli kaynaklarda en iyi 100 Mısır filmi arasında üst sıralarda yer almaktadır.

Mısır sinemasında Yusuf Şahin'in *Al Ard* (1968) ve *Al Usfur* (1972) ile Tevfik Saleh'in *Al Makhdu'un* (1973) adlı eserleri ile birlikte, neo-realizmin en iyi örneklerinden biri olarak gösterilmektedir.

Yapımcılığını Abdel Salam'ın teşvikiyle Roberto Rossellini'nin yaptığı film, Yukarı Mısır'daki Kurna'nın mezar soyguncuları arasında geçen bir hikâyeyi anlatmaktadır.

Filmde çağdaş Mısır ile Antik Mısır arasındaki ilişki alegorik olarak ele alınmaktadır. Durgun manzara sahneleri ve ana karakterlerin katı tavırları, Eski Mısır'da bulunan heykel ve kabartmaları sembolize etmektedir. Ayrıca, Mısır sinemasında normalde kullanılan Mısır lehçesinin değil, klasik Arapçanın kullanılması anıtsallık izlenimini güçlendirir.

Filmde, mezarların kontrolsüzce yağmalanması, açgözlülük gibi kabilenin onurunu ve geleneklerini baltalamaya yönelik ahlaki çöküşü gösteren hareketler işlenmektedir ve yerleşik düzeninin yerine gelen kaos anlatılmaktadır.

Shadi Abdel Salam görevinin Mısırlılara kendi tarihlerini hatırlatmak olduğunu söylemiştir: "Ülkemdeki insanların tarihimiz hakkında bilgisiz olduğunu düşünüyorum ve onların bu tarihin bir kısmını bilmelerini sağlamanın benim görevim olduğunu düşünüyorum. Sinemayı önemsiyorum. Onu tüketici bir sanat olarak değil, gelecek nesiller için tarihi bir belge olarak görüyorum."

Kısa kurgu ve belgeseller yönetse de bu film Abdel Salam'ın tek uzun metrajlı filmi olmuştur.

## Ana hikaye
Film, Mısır'ın Caisse de la Dette tarafından denetlendiği ve Osmanlı Hidivlerinin başarısız yönetimi altında olduğu 1881 yılında, İngiliz sömürge yönetiminin başlamasından önce geçer. Kurna köyü yakınlarındaki bir mezarda (modern Mısırbilimciler tarafından *DB320* olarak bilinir) buldukları mumyaları parça parça çalan ve satan Yukarı Mısırlı bir klan  *Abd el-Rassuls*'un gerçek hikâyesine dayanmaktadır.

Film, *Wanis* (Ahmed Marei) ve ağabeyinin (Ahmed Hegazy) babaları Selim'in cenazesini izlemeleriyle başlar. Kardeşler *Horabat* kabilesinin liderleri haline gelir ve amcaları onlara  karanlık sırrı gösterir: Kabile, yaşadıkları dağın içindeki mezarlara gömülü antik firavunların hazineleriyle geçinmektedir. Kardeşler, amcalarının altın bir kolye almak için bir mumyanın kafasını kestiğini görünce şok olurlar. Hayatlarının bir yalan üzerine kurulduğunu düşünürler. Ağabeyi aileden şikayet edince öldürülüp cesedi Nil'e atılır. Bu nedenle sır, yalnızca vicdanıyla halkına olan sadakatini arasında sıkışan *Wanis*'in omuzlarında kalır.

Zengin arkeologlar olan şehir halkı (*[[efendi]]ler*), Fransız Mısırbilimci Gaston Maspero ile yaptıkları toplantının ardından, alışılmışın dışında sıcak yaz aylarında, karaborsada bulunan ve açıklanamayan eserlerin kaynağını bulmaya gelir. Ticaret, aynı zamanda bir genelev işleten *Murad* (Mohamed Babih) aracılığıyla *Ayoub* (Şafiq Noureddin) tarafından yönetilmektedir.

*Wanis*, *Ayoub*a kabilenin onunla bir daha ticaret yapmayacağını söyler. *Murad* daha sonra *Wanis*e amcasının kardeşinin öldürülmesini ayarladığını da söyler; *Murad*, *Ayoub*a *Wanis*'le ilişkisini düzeltmesi ve kalan hazineyi almasını önerir. *Wanis* reddeder ve efendinin liderliğini taşıyan vapura doğru yürür. Mezara arkeolog ve askerlerden oluşan bir ekip gönderilir ve tekneye yüklenen lahitlerin tamamı mezardan boşaltılır.

## Oyuncular

* Nadia Lütfi, Zeena rolünde
* Ahmed Marei, Wannis rolünde
* Ahmed Hegazi, Kardeş rolünde
* Ahmed Anan, Badawi rolünde
* Şefik Nour El Din, Ayoub rolünde 
* Gaby Karraz, Maspero rolünde
* Muhammed Khairi, Kamal rolünde
* Muhammed Nabih, Murad rolünde

## Değerlendirmeler
Filme yönelik eleştiriler oldukça olumluydu; Mısırlı eleştirmenler filmi şimdiye kadar yapılmış en iyi Mısır filmlerinden biri olarak listeler. *[[Slant Magazine|Slant Magazine'den]]* Aaron Cutler filmi "hem klasik bir film hem de klasik bir Arap filmi" olarak nitelendirdi. *[[Time Out (dergi)|Time Out London]]* filmi övdü ve filmi "Yavaş ilerleyen ama sürükleyici ve oldukça güzel çekilmiş" olarak yorumladı.

Film, kötü eleştiriler de aldı. *[[The New York Times]]'tan* Richard Eder filmi eleştirirken şöyle yazdı: "Filmin büyük bir kısmı şaşırtıcı bir ihtişamla yapıldı. Kamera nereye dokunursa yapışıyor ve bırakmıyor. (...) Oyunculuk ağır ve hiyeratik, iddialı bir mistisizmle bulanmış."

## Dış bağlantılar
* IMDB sayfası.
* MUBI sayfası.

## Kaynakça