open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2025 Azerbaycan Grand Prix

**2025 Azerbaycan Grand Prix** (resmi adıyla **Formula 1 Qatar Airways Azerbaijan Grand Prix 2025**), 21 Eylül 2025'te Azerbaycan'ın Bakü kentindeki Bakü Şehir Pisti'nde düzenlenen 2025 Formula 1 sezonunun on yedinci yarışı.

Red Bull Racing-Honda RBPT'den Max Verstappen, pole pozisyonunu aldığı yarışı ilk sırada bitirdi. Mercedes'ten George Russell ve Williams-Mercedes'ten Carlos Sainz Jr. podyumu tamamladı.

## Arka plan
Yarış, 19-21 Eylül hafta sonu Bakü'deki Bakü Şehir Pisti'nde pistin tarihinde 9. kez düzenlenecektir. Grand Prix, 2025 Formula 1 sezonunun on yedinci ayağı ve Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın bir parçası olarak Azerbaycan Grand Prix'sinin 8.sidir.

### Yarış öncesi puan durumu
Hafta sonuna girerken Oscar Piastri, 324 puanla Sürücüler Şampiyonası'nda lider; ikinci sıradaki takım arkadaşı Lando Norris'in 31 ve üçüncü sıradaki Max Verstappen'in ise 94 puan önünde yer almaktaydı. 617 puanla McLaren; sırasıyla 280 ve 260 puanla ikinci ve üçüncü sıradaki Ferrari ve Mercedes'in önünde Markalar Şampiyonası'nda liderdi.

### Katılımcılar

## Antrenman
Yarış öncesinde üç serbest antrenman seansı düzenlendi. İlk antrenman seansı 19 Eylül 2025 tarihinde saat 11.30'da (TSİ) yapıldı. En iyi dereceyi; takım arkadaşı Oscar Piastri ve Ferrari'den Charles Leclerc'in önünde yer alan Lando Norris (McLaren-Mercedes) elde etti. İkinci serbest antrenman seansı aynı gün saat 15.00'te yapıldı. En iyi dereceyi; takım arkadaşı Charles Leclerc ve Mercedes'ten George Russell'in önünde yer alan Lewis Hamilton (Ferrari) elde etti. Üçüncü serbest antrenman seansı ise 20 Eylül 2025 tarihinde saat 11.30'da yapıldı. En iyi dereceyi; Red Bull Racing-Honda RBPT'den Max Verstappen ve takım arkadaşı Oscar Piastri'nin önünde yer alan Lando Norris (McLaren-Mercedes) elde etti.

## Sıralama turları
Sıralama turları 20 Eylül 2025 tarihinde saat 15.00'te (TSİ) gerçekleştirildi ve yarışın başlangıç sıralaması belirlendi.

### Sıralama sonuçları

**Notlar**
*  - Esteban Ocon 18. sırada yer aldı ancak aracındaki teknik bir ihlal nedeniyle diskalifiye edildi. Yarış hakemlerinin takdirine bağlı olarak yarışmasına izin verildi.

## Yarış
Yarış, 21 Eylül 2025 tarihinde saat 14.00'te (TSİ) yapıldı ve 51 tur sürdü.

### Yarış sonuçları

**Notlar**
*  - Alexander Albon yarışı 11. sırada tamamladı ancak Franco Colapinto ile çarpışmaya neden olduğu için on saniye zaman cezası aldı.

## Yarış sonrası şampiyonluk sıralaması

; Sürücüler Klasmanı

;Markalar Klasmanı

* **Not**: Her iki sıralamada da yalnızca ilk beş gösterilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
İvan Burtsev

**İvan Grigoryeviç Burtsev (Burtsov)** (; d. 1794 – ö. 4 Ağustos 1829, Bayburt), Rus tümgeneraldir. Ryazan Guberniyası'nın Pronski Uyezdi'nin soylularından idi. 1812'de İmparatorluk ordusuna katıldı. Napolyon'un Rusya seferi ve Altıncı Koalisyon Savaşı'nda bulundu. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki en etkin isimlerden olan Burtsev, Bayburt Muharebesi sırasında Osmanlı askerleri tarafından göğsünden kurşunlanarak ağır yaralandı. Dört gün sonra Bayburt'ta öldü, ardından Gori'ye defnedildi.

## Kaynakça
Kazancı Köprüsü

**Kazancı Köprüsü** — Azerbaycan’ın Culfa ilçesi, Kazancı köyü bölgesinde yer alan, Safevîler döneminde inşa edilmiş tarihî bir mimari eser, köprüdür.

Köprü, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 21 Kasım 2007 tarihli 98 sayılı kararı ile ülke çapında önemli mimari eserler listesine alınmıştır.

## Hakkında

Kazancı Köprüsü, Culfa ilçesinin Kazancı köyünün güneyinde, Elinceçay üzerinde inşa edilmiştir. Köprü, halk arasında “Kozbel Köprü” adıyla da bilinmektedir. Köprünün üzerinde bir kitabe bulunmadığı için inşa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak yapım tekniği ve mimari-konstrüktif yapısına göre köprü, XVII. yüzyılın başlarına, I. Şah Abbas dönemi (1587–1629) olarak tarihlendirilebilir.  Büyük İpek Yolu’na hizmet eden bu köprü aracılığıyla, zamanında Kazancı köyünden doğu yönüne uzanan ve Ordubad bölgesindeki ana yola bağlanan kervan yolları geçmiştir.

Köprünün eni 3,55 m, uzunluğu 10,85 m, yüksekliği 8,8 m’dir. Köprü, hafifçe yontulmuş moloz taşlardan inşa edilmiştir. Kemerlerin saçak ve kemer açıklığı bölümleri ise temiz yontulmuş kumtaşından yapılmıştır. Bu sayede kemerlerin kenarları, köprü duvarının yontulmamış yüzeyinden ayrılarak yapının konstrüksiyonu belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile köprü, ülke çapında önemli taşınmaz tarihî ve kültürel eserler listesine alınmıştır.

2007 yılının 1 Kasım tarihinde “Azermarka” şirketi tarafından Azerbaycan köprülerine adanmış 5 adet posta pulu çıkarılmıştır. 20 qəpik değerindeki ve 20 bin adet basımı yapılan bu pullardan biri Kazancı Köprüsü'ne adanmıştır.

Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 21 Kasım 2007 tarihli 98 sayılı kararı ile Kazancı Köprüsü, ülke çapında önemli mimari eserler listesine dahil edilmiştir.

2018 yılında köprüde restorasyon çalışmaları yapılmıştır.  Çevresinde 120 metre uzunluğunda sahil koruma çalışmaları gerçekleştirilmiş, yük taşıyan kısmın aşınmış taşları yenileriyle değiştirilmiş, taşların arası tamamen temizlenerek kireç harcı ile tekrar sağlamlaştırılmıştır.

## Kaynakça

## Kaynak
* 
* 
* 
* 
* 

## Dış Bağlantılar
* Nahçıvan'da restorasyon bahanesiyle tarihi eser yıkıldı — FOTO
* Tarihi ve kültürel mirasımızın bir kalıntısı: Kazanci Köprüsü
* Tarihi ve mimari anıt Kazancı Köprüsü restore edildi; turizm
Mark Stodola

**Mark Stodola** (18 Mayıs 1949 doğumlu), 2006'dan 2018'e kadar Arkansas eyaletinin Little Rock şehrinin belediye başkanlığını yapan Amerikalı politikacı ve avukattır.

## Siyasi kariyeri
2006'da ilk kez seçilen Stodola, Ocak 2007'den Aralık 2018'e kadar Arkansas eyaletinin Little Rock şehrinin belediye başkanlığını yaptı. Stodola, Kasım 2010'da yapılan seçimlerde %84,73 gibi ezici bir oy oranıyla ikinci dört yıllık dönem için yeniden seçildi.  2014'teki seçimlere tek aday olarak katıldı. Stodola, 2018'de Ulusal Şehirler Birliği'nin başkanlığını yaptı.

## Aile
Stodola, eşi Jo Ellen ile evli ve Allison adında bir kızı ile John Mark ve Robert adında ikiz oğulları vardır.

## Kaynakça
Teberda Doğa Koruma Alanı

**Teberda Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nde bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1936 yılında kurulmuş olup 849,96&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Kafkas Dağları'nın batı kesiminin kuzey yamaçlarını kapsamaktadır.

Teberda Doğa Koruma Alanı, Rusya'nın en çok ziyaret edilen doğa rezervidir ve 2010 yılında 200.000'den fazla doğa rezervi kaydedilmiştir. Rezervde popüler bir turizm kompleksi ("Dombay") ve çevredeki tatil köyleri bulunmaktadır. Arazi yapısı aşırı çeşitlilik göstermektedir: %31,7 orman, %20 çayır, %8,5 buzul, %38,4 kaya ve moloz, %0,7 su (157 göl ve 109 buzul bulunmaktadır). Alan doğuda Teberdna (65.792 hektar) ve batıda Arhız (19.272 hektar) olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. İki bölüm, 2010 yılında bir "biyosfer poligonu" olan Kafkasya Devlet Doğa Koruma Alanı ile birbirine bağlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Karl de Balmen

Kont **Karl Antonoviç de Balmen** (; d. 1786 – ö. 2 Mayıs 1812, Byaroza), İskoç-Portekiz asıllı Rus tümgeneraldir. Baba tarafından İskoç, anne tarafından Portekiz kökenlidir; her iki taraf da soylu ünvanları taşımaktaydı. 1801'de İmparatorluk ordusuna katıldı. Dördüncü Koalisyon Savaşı'nda oldukça etkindi. 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir muharebesinde, Osmanlı askerleri tarafından "resmen parçalara ayrılmıştı". de Balmen, yaraların sonuçlarından kurtulamayarak 2 Mayıs 1812'de Byaroza'da öldü.

## Kaynakça
Ivan Brnić

**Ivan Brnić** (d. 23 Ağustos 2001), Hırvat futbolcudur. Kanat pozisyonunda forma giymektedir. Süper Lig ekiplerinden İstanbul Başakşehir'de oynamaktadır.

## Dış bağlantılar
*
Kabardino-Balkarya Doğa Koruma Alanı

**Kabardino-Balkarya Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti'nde bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1976 yılında kurulmuş olup 825,07&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Elbruz ve Kazbek dağlarının yanı sıra Avrupa'daki 5.000 metrenin üzerindeki tüm dağlar dahil olmak üzere Kuzey Kafkas Dağları'nın ana sırtını kapsamaktadır.

Alandaki sırt, Gestola (4859 m), Kadındağ (4858,8 m), Yenidağ (5051 m), Doğu Yenidağ (5033 m) ve Şhara (5068 m) zirvelerinden oluşan ünlü Bezengi Duvarı'nı oluşturur. Alan sınırları içinde 256 buzul bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Pavel İlovayski

**Pavel Dmitriyeviç İlovayski** (; d. 1765, Don Ordusu Oblastı – ö. 5 Kasım 1811, Bükreş), Don Kazak asıllı Rus tümgeneraldir. Babası Don Kazakları'nın Hetmanı Dmitri İvanoviç İlovayski, annesi ise Evdokya'dır. 1774'te İmparatorluk ordusuna bağlı Don Kazak ordusuna katıldı. Birçok savaşlarda bulunarak Tümgeneral rütbesine getirildi. İlovayski, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Batin Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından ağır yaralandı. Yaraların sonuçlarından kurtulamayarak 5 Kasım 1811'de Bükreş'te bir hastânede öldü ve iki gün sonra şehrin bir mezarlığına defnedildi.

## Kaynakça
Christopher Opéri

**Christopher Téa Opéri** (d. 29 Nisan 1997) Defans pozisyonunda oynayan Fildişili futbolcudur. Süper Lig ekiplerinden İstanbul Başakşehir forması giymektedir.

## Dış bağlantılar
*
Nikolay Şalikov

Prens **Nikolay Osipoviç Şalikov** () ya da **Nikoloz Şalikaşvili** (; d. 1816, Tiflis – ö. 5 Ağustos 1854, Kürekdere), Gürcü asıllı Rus binbaşısıdır. Babası Prens İosif İvanoviç Şalikov (Şalikaşvili), annesi ise Prenses Endronikova (Andronikaşvili). Temmuz 1835'te İmparatorluk ordusuna katıldı. Kafkas Savaşı'nda etkindi. Şalikov, Kırım Savaşı'ndaki Kürekdere Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri ile yakın dövüş sırasında öldürüldü.

## Kaynakça
Emmanuil Papadopulos

**Emmanuil Papadopoulos** () ya da **Emmanuil Grigoryeviç Papandopulo** (; d. Mürted Adası – ö. 23 Haziran 1810, Şumnu), Osmanlı Rumu asıllı Rus tümgeneraldir. 1781'de İmparatorluk ordusuna katıldı. 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı'nda bulundu ve Üçüncü Koalisyon Savaşı'nda oldukça etkindi. Papadopoulos, 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Şumnu Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
* 
* 
* 
*
Sens

**Sens**, kuzey-orta Fransa'daki Burgonya-Franche-Comté'nin Yonne bölümünde bir komündür, Paris'in 120&nbsp;km güneydoğusunda bulunmaktadır.

Sens, bir alt prefektörlük ve ilin ikinci, bölgenin ise altıncı büyük şehridir. Yonne ve Vanne nehirleri tarafından kesilmektedir. 2021'deki nüfus sayımına göre, belediyenin nüfusu 27.034'tür. Şehirliler, Fransızcada "les *Senonese"* olarak anılırlar.

## Tarih
Şehrin, Galya'da yaşayan en eski Kelt kabilelerinden biri olan Senonlar'ın oppidumlarından (şehirlerinden) biri olduğu söylenir. Allia Muharebesi M.Ö. yaklaşık 387'de Kuzey İtalya'yı istila etmiş olan Brennus'un liderliğindeki Galyalı bir kabile olan Senonlar ile Roma Cumhuriyeti arasında gerçekleşti. Julius Caesar tarafından *[[Commentarii de Bello Gallico]]* adlı eserinde **Agedincum** olarak birkaç kez anılır. M.Ö. 53'te, Galya istilası sırasında Caesar altı lejyonla şehrin güneyinde "Caesar'ın kampı" adı verilen yerde kışladı.

Roma şehri M.Ö. birinci yüzyılda inşa edildi ve üçüncü yüzyılda surlarla çevrildi (surların kayda değer kısımları, yüzyıllar boyunca değişikliklerle birlikte hâlâ ayakta durmaktadır). Bugün hâlâ Roma sokak planının iskeletini muhafaza etmektedir. Bu yer Ammianus Marcellinus tarafından *Senones* (*oppidum Senonas*) olarak anılır; burada gelecekteki imparator Julianus birkaç ay Alaman kuşatmasıyla karşı karşıya kaldı, ancak Roma İmparatorluğu düzeninin 375'teki yeniden düzenlenmesinden sonra Lugdunensis Quarta'nın başkenti oluncaya kadar idari bir merkez haline gelmedi.

Orta Çağ boyunca başpiskoposları Galya ve Almanya'nın primatı olan prestijli rol üstlendiler. Sens piskoposu 5. yüzyılın ortalarında başpiskopos olmuştur, ancak Tour'lu Gregor tarafından anılmayan geleneksel kurucular Savinian ve Potentian'ın kültü, Yetmiş Havari'nin yerel revizyonuna eklendikleri 8. yüzyıla kadar ortaya çıkmamıştır. Paris'teki Hôtel de Sens, onların o şehirdeki resmi ikametgâhıydı. Sens Başpiskoposluğu Chartres, Auxerre, Meaux, Paris, Orléans, Nevers ve Troyes piskoposluklarını yönetiyordu; bunlar CAMPONT kısaltmasıyla özetleniyordu.

1135'ten başlayarak, Aziz İstefanos'a adanan Sens Katedrali, ilk Gotik katedrallerden biri olarak yeniden inşa edildi. Burada, 1234'te IX. Louis Provence'lı Marguerite ile düğününü kutladı. Sens, Peter Abelard'ın yargılanmasına tanık oldu. Papa III. Alexander bir süre şehirde kaldı ve Thomas Becket sürgününün bir bölümünü 1162 ve 1165 arasında burada geçirdi. Sens Başpiskoposluğu bir dizi kilise konsiline ev sahipliği yaptı ve Uppsala'nın ilk Başpiskoposu burada kutsandı. Sensli William, Canterbury Katedrali'nin baş mimarıydı.

Sens, Din Savaşları sırasında sıkıntılı zamanlar yaşadı. 1562'de şehrin Huguenot nüfusundan 100 kişi Sens Katliamı'nda öldürüldü.

Şehir, Paris'in 1622'de başpiskoposluğa yükseltilmesinden sonra geriledi. Yeni bölgelerin oluşturulmasına rağmen Sens, halen Paris temyiz mahkemesine bağlıdır.

## Kaynakça
Yunan Nasyonal Sosyalist Partisi

**Yunan Nasyonal Sosyalist Partisi** (Yunanca: *Ελληνικό Εθνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα*, Latin harfleriyle: *Elliniko Ethniko Sosialistiko Komma*), eski bir bakan olan George S. Mercouris tarafından 1932'de Yunanistan'da kurulan bir Nazi partisiydi.

## Tarihçe
Aralık 1932'de Atina'da kurulan Nasyonal Sosyalist Parti, o dönemde ülkede etkin olan aşırı sağ gruplardan biriydi. Bu gruplar arasında *Yunanistan Ulusal Birliği* (Εθνική Ενωση Ελλάδος), *Demir Barış* (Σιδηρά Ειρήνη), *Üç Dişli Mızrak* (Τρίαινα) ve *Ulusal Egemen Devlet* (Εθνικό Κυρίαρχο Κράτος, Skilakakis liderliğinde) bulunuyordu. Ancak bu parti, Adolf Hitler'e en ateşli desteği vermesiyle öne çıktı ve örgütlenme ile politika açısından Nazi Partisi'ni kopyalamayı hedefledi.

Parti, daha önce İtalyan faşist sendikalarına sempati göstermiş olan Mercouris'in, Panagis Tsaldaris ve Halkçı Parti'den koalisyon hükümeti gerekliliği konusunda ayrılmasının ardından ortaya çıktı. Mercouris, Galeazzo Ciano ile kurduğu temaslar sayesinde İtalya'dan yeni gruba mali destek sağladı; ancak bu destek kısa sürede kesildi, çünkü partinin iktidara gelme ihtimalinin olmadığına kanaat getirilmişti.

Başlangıçta partinin ana ofisleri Atina şehir merkezindeki Karagiorgi Servias Sokağı 10-12 numarada bulunuyordu. Buradan, Aralık 1934'te yayımlanmaya başlayan *Ethniki Simaia* (“Ulusal Bayrak”) adlı sabah gazetesini çıkardılar.

Parti genel olarak İtalyan faşizmine yönelmişti, ancak Mercouris'in kendisi ve bazı önemli takipçileri daha çok Alman modeline ilgi duyuyordu. Mercouris, Alman işgali sırasında işbirlikçi hükümet tarafından zaman zaman aracılık yapmak için kullanıldı.

## Siyasal destek
Yunan partisi, Ioannis Metaxas’ın rejimine hizmet etmedi. Ancak partinin monarşist tutumu nedeniyle pek çok takipçisi yeni hükümete uyum sağladı. Mihver işgali sırasında grup varlığını sürdürmesine izin verilse de, esasen askeri temelli Yunan hükümetinde gerçek bir rol oynamadı ve diğer aşırıcı hareketlerle rekabet etmek zorunda kaldı. Etki kazanmayı ummuştu, ancak Almanlar partinin kronik bir halk desteği eksikliği yaşaması nedeniyle ona herhangi bir iktidar vermenin uygun olmayacağına karar verdiler.

## Kaynakça
Ruslan Gostev

**Ruslan** **Georgieviç Gostev** (; 11 Ocak 1945 – 17 Eylül 2025), Sovyet-Rus siyasetçi.

## Hayatı
Gostev, 11 Ocak 1945'te Poti, Sovyetler Birliği'nde doğdu. Voronej Devlet Pedagoji Üniversitesi'nde eğitim gördü. Komünist Parti'den siyasete girerek Devlet Duması'nda delege (1993-2016) ve Komünist Parti Voronej Bölge Komitesi Birinci Sekreteri (1993-2008) olarak görev aldı. 

Gostev, 17 Eylül 2025'te Moskova, Rusya'da doğal nedenlerden 80 yaşında öldü.

## Kaynakça
Kızılyar Körfezi

**Kızılyar Körfezi** (), Rusya'nın Dağıstan Cumhuriyeti'nde bulunan bir körfezdir. Körfez, Hazar Denizi'nin kuzeybatında yer almakta olup körfezin girişine yakın bir yerde Tyuleni Adası yer almaktadır.

Dağıstan Doğa Koruma Alanı, Morskoy Biryuçok Adası da dahil olmak üzere körfezin tüm alanını kapsayan bir koruma alanıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* ''Overview of oil and natural gas in the Caspian Sea region'' Last Updated: August 26, 2013
Macar Nasyonal Sosyalist Tarım İşçileri ve Emekçiler Partisi

**Macar Ulusal Sosyalist Tarım İşçileri ve Emekçiler Partisi** (Macarca: *Magyar Nemzeti Szocialista Földmunkás és Munkáspárt*, **MNSZFMP**), 1930'ların sonlarında Macaristan'da faaliyet gösteren aşırı sağcı bir siyasi partiydi.

## Tarihçe

Grup, 16 Temmuz 1932'de Zoltán Meskó önderliğinde Küçük Çiftçiler Partisi'nden ayrılan bir fraksiyon olarak kuruldu. Parti özellikle topraksız köylülere hitap ediyordu. Kısa süre sonra ilk Macar Ulusal Sosyalist Partisi'ni içine aldı ve taraftarları kendilerine özgü üniformaları nedeniyle **Yeşil Gömlekliler** (Greenshirts) olarak tanınmaya başladı.

Sembol olarak '''Ok Haçı'''nı benimsediler, ancak zaman zaman gamalı haç da kullandılar. İlk başlarda kısa süreliğine kahverengi gömlek giyildiyse de sonrasında daha bilinen yeşil gömlekli üniformalarıyla özdeşleştiler. Her ne kadar Macar siyasetinde Nazi eğilimli çizgiyle yakından bağlantılı olsa da, grup bu hareketin en ılımlı temsilcilerinden biri olarak görülüyordu ve Miklós Horthy'nin Naipliğine sadık kaldı.

Parti, ilk kez 1939'daki ulusal seçimlere katıldı ve bu seçimlerde parlamentoda üç sandalye kazandı. Ancak II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesinden sonra başka seçimlere katılmadı. Hiçbir zaman kitlesel bir taban oluşturmayı başaramadı.

## Seçimler

## Kaynakça
Ağrahan Yarımadası

**Ağrahan Yarımadası** (), Rusya'nın Dağıstan Cumhuriyeti'nde bulunan bir yarımadadır. Hazar Denizi'nin kuzeybatı kıyısında yer almakta olup kuzeye doğru kuzey ve güney yönünde uzanır. Uzunluğu 50 km, genişliği ise 8 km olan uzun ve dar bir yarımadadır. Kuzey ucunda, yarımadadan dar bir boğazla ayrılan Çeçen Adası yer alır.

Ağrahan Yarımadası, kuzey ucunda Dağıstan Doğa Koruma Alanı tarafından korunan çeşitli deniz kuşları için bir sığınaktır.

## Kaynakça
2025-26 Türkiye Basketbol 2. Ligi

**2025-26 Türkiye Basketbol 2. Ligi sezonu**, Türkiye Basketbol 2. Ligi'nin 13. sezonudur. Play offları geçen takımlar 8 takımla çeyrek final etabına başlar. Playy off finaline kalan iki takım TBL'ye yükselir.

Ligin fikstür çekimi 16 Eylül 2025 tarihinde Basketbol Gelişim Merkezinde gerçekleştirildi. Ligin statüsü Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından açıklandı.

## 2025-26 takımları

## Kaynakça
Fütürizm (Hristiyanlık)

**Fütürizm**, Hristiyan eskatolojisinde Vahiy Kitabı'nın bazı bölümlerini ve Kitab-ı Mukaddes'in diğer kıyametvari kısımlarını gelecekteki "ahir zaman" olayları olarak yorumlayan bir eskatolojik görüştür. Buna karşılık, diğer Hristiyan eskatolojik görüşleri bu pasajları sembolik, tarihsel bir bağlamda geçmiş olaylar olarak yorumlar, örneğin preterizm ve tarihselcilik veya idealizmde olduğu gibi gerçek dışı ve ruhsal bir bağlamda günümüz olayları olarak yorumlar.

Fütürist inançlar genellikle premilenyumculuk ve dispensasyonalizm ile yakın bir ilişkiye sahiptir. Tarihsel premilenyumculuk, **fütürist** ve preterist görüşleri birleştirir.

## Savunucuları

* Gleason Archer
* Donald Barnhouse
* John Nelson Darby
* Martin De Haan
* Arno Clemens Gaebelein
* Norman Geisler
* Robert Govett
* Thomas Ice
* Harry A. Ironside
* David Jeremiah
* Walter Kaiser, Jr.
* Arthur Katz
* Tim LaHaye
* Clarence Larkin
* Hal Lindsey
* Ernst Lohmeyer
* John F. MacArthur
* J. Vernon McGee
* Henry M. Morris
* William A. Newell
* J. Dwight Pentecost
* Lewis Sperry Chafer
* John Bertram Phillips
* Francisco Ribera
* Charles Caldwell Ryrie
* C. I. Scofield
* Ray Stedman
* Chuck Swindoll
* Merrill Tenney
* Jack Van Impe
* John Walvoord
* Warren W. Wiersbe
* John Whitcomb
* Peter Ruckman

## Ayrıca bakınız

* Hristiyan eskatolojisi
* Vahiy Kitabı
* Daniel Kitabı
* Milenyumculuk

## Kaynakça
**Özel****Genel**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Bezengi Buzulu

**Bezengi Buzulu** (; ), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti'nde Ana Kafkas Dağları'nda bulunan bir vadi buzuludur. Buzul, Tibet'in güneyinde yer almaktadır.

Bezengi Buzulu, Şhara ve Yenidağ'ın zirvelerinden 2000 m yüksekliğe düşene kadar uzanır. Bezengi Buzulu, Çerek Nehri'nin bir kaynağıdır.

## Kaynakça
Çerek Nehri

**Çerek Nehri** (), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti'nde bulunan bir nehirdir. Nehir, Baksan Nehri'nin sağ kolu olup Büyük Kafkas Dağları'nın kuzey yamaçlarındaki buzullardan kaynaklanan Çerek-Balkar ve Çerek-Hulam nehirlerinin birleştiği noktadan başlayarak Baksan Nehri'ne dökülmektedir.

## Kaynakça
Tarihselcilik (Hristiyanlık)

Hristiyan eskatolojisinde tarihselcilik**,** sembolleri tarihsel kişiler, uluslar veya olaylarla ilişkilendiren bir Kitab-ı Mukaddes kehanetleri yorumlama yöntemidir. Hristiyan tarihçilerinin ilgisini çeken başlıca birincil metinler arasında Daniel Kitabı ve Vahiy Kitabı gibi kıyamet edebiyatı yer alır. Daniel'in kehanetlerinin, geçmişten bugüne ve geleceğe uzanan tarih boyunca gerçekleştiğini düşünür. Bazen sürekli tarihsel görüş olarak da adlandırılır. Yorumcular ayrıca tarihselci yöntemleri antik Yahudi tarihine, Roma İmparatorluğu'na, İslam'a, Papalık'a, Modern çağa ve son zamanlara da uygulamışlardır.

Tarihselci yöntem Daniel 2 ile başlar ve kitabın ardışık kehanetleri boyunca ilerler; 7, 8 ve 11. bölümler; bu da Daniel'in kehanetlerine ilişkin, geçmişçilik ve gelecekçilikten çok farklı bir bakış açısıyla sonuçlanır.

Reformasyondan 19. yüzyıla kadar Protestan Reformcuların hemen hemen hepsi tarihselci görüşlere sahipti.

## Savunucular

* Martin Luther (1483–1546)
* Thomas Brightman (1562–1607)
* Alexander Forbes (1564–1617)
* Joseph Mede (1586–1639)
* Matthew Poole (1624–1679)
* Jacques-Bénigne Bossuet (1627–1704)
* Isaac Newton (1642–1727)
* Campegius Vitringa (1659–1722)
* Robert Fleming (1660–1716)
* Matthew Henry (1662–1714)
* Friedrich Adolph Lampe (c. 1670–1729)
* Charles Daubuz (1673–1717)
* Johann Albrecht Bengel (1687–1752)
* John Gill (1697–1771)
* Bishop T. Newton (1704–82)
* Thomas Scott (1747–1821)
* George Stanley Faber (1773–1854)
* William Miller (1782–1849)
* William Cuninghame of Lainshaw (c.1775–1849)
* Alexander Keith (1791–1880)
* Edward Bishop Elliott (1793–1875)
* Albert Barnes (1798–1870)
* Christopher Wordsworth (1807–85)
* James Aitken Wylie (1808–90)
* T.R. Birks (1810–83)
* Henry Grattan Guinness (1835–1910)
* Basil Atkinson (1895–1971)
* Ian Paisley (1926–2014)
* Oral Edmond Collins (1928–2013)
* Francis Nigel Lee (1934–2011)

## Ayrıca bakınız

* Katoliklik karşıtlığı
* Kitâb-ı Mukaddes'in eleştirisi
* Hristiyan eskatolojisi
* Büyük Dinden Dönme

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
* 
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* 
* .
* 
* .
* .
## Dış bağlantılar
*  (a Confessional Lutheran perspective).
* .
* , part 2  (supportive).
Otto Adolf Weismann von Weißenstein

**Otto Adolf Weismann von Weißenstein** (; d. 31 Aralık 1726, Riga Guberniyası – ö. 3 Temmuz 1773, Kaynarca), Alman asıllı Rus tümgeneraldir. Riga Guberniyası'nın soylularından idi. 1744'te İmparatorluk ordusuna katıldı. Yedi Yıl ve Bar Konfederasyonu Savaşları'nda bulundu. Weißenstein, oldukça etkin olduğu 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir evresi olan Kaynarca Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından kalbinden kurşunlanarak öldürüldü. II. Katerina'nın en seçkin komutanlarındandır.

## Kaynakça
Preterizm

**Preterizm**, Kitab-ı Mukaddes'teki bazı (kısmi preterizm) veya tüm (tam preterizm) kehanetleri tarihte zaten gerçekleşmiş olaylar olarak yorumlayan bir Hristiyan eskatolojik görüş veya inancıdır. Bu düşünce okulu, Daniel Kitabı'nı M.Ö. yedinci yüzyıldan M.S. birinci yüzyıla kadar gerçekleşen olaylara atıfta bulunurken, Vahiy Kitabı'ndaki kehanetleri ve Zeytin Dağı Söylevi'ndeki İsa'nın kehanetlerini M.S. birinci yüzyılda gerçekleşen olaylar olarak görür. Preterizm, Antik İsrail'in devamının veya gerçekleşmesinin Hristiyan kilisesinde M.S. 70'te Kudüs'ün yıkılmasıyla gerçekleştiğini savunur.

Preterizm, Zeytin Dağı Söylevi'nin tamamının (tam preterizm) veya çoğunluğunun (kısmi preterizm) M.S. 70'e kadar gerçekleştiğini öğretir.

Tarihsel olarak, **preterist**ler ve preterist olmayanlar genel olarak Cizvit Luis del Alcázar'ın (1554-1613) Karşı Reformasyon sırasında yayınlanan *Apocalypsi'de Vestigatio arcani sensus* adlı kehanetin ilk sistematik preterist açıklamasını yazdığı konusunda hemfikirdir.

## Etimoloji
*Preterizm* terimi, bir şeyin 'geçmiş' veya 'ötesinde' olduğunu belirten bir önek olan Latince *praeter* kelimesinden gelir. Preterizmin taraftarlarına **preterist** denir.

## Ayrıca bakınız

* Hristiyan eskatolojisi
* Canavar (Vahiy)

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* .
* 
* .
* .
* 
* .
* .
* .
Tokat Belediyespor teknik direktörleri listesi

2021 yılında kurulan bordo beyazlı Karadeniz ekibi Tokat Belediyespor'un kuruluşundan yılından bugüne dek görev yapmış olan teknik direktörleri aşağıdaki listede bulunmaktadır. Şu ana dek 6 adet farklı teknik direktörle çalışılmıştır ve bu teknik direktörlerin tamamı Türk'tür. 30 Ekim 2025'ten itibaren Mehmet Menderes Önkuzu ile çalışılmaktadır.

## Teknik Direktörler

* **Kaynaklar:**  

## Notlar

## Kaynakça
Ana Kafkas Dağları

**Ana Kafkas Dağları** (; ; ), Rusya, Gürcistan ve Azerbaycan arasında bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Karadeniz kıyısındaki Çuguş Dağı'ndan başlayarak, Hazar Denizi kıyısındaki Azerbaycan'ın Hızı rayonuna kadar uzanmakta olup Büyük Kafkas Dağları'nın sınır çizgisini oluşturur ve Kuzey ve Güney Kafkasya'yı ayırır.

Ana sıradağlar, Yan Dağları'nın güney yamacına paralel olarak uzanır. Sıradağlar, çok sayıda alpin yer şekli ile karakterize edilir ve kuzeydeki paralel sıradağların aksine, sürekli, kesintisiz bir dağ sırası sistemi oluşturur.

Sıradağların korunan alanları Teberda Doğa Koruma Alanı, Kabardino-Balkarya Doğa Koruma Alanı ve Kuzey Osetya Doğa Koruma Alanı'dır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Schematic maps of the Caucasus (in Russian)
Wasserauen

**Wasserauen** İsviçre'nin Appenzell Innerrhoden kantonunda, Schwende-Rüte bölgesinde, birkaç çiftlikten oluşan geleneksel bir kırsal yerleşim yeridir.

## Genel bilgiler
Wasserauen, Appenzeller Bahnen demiryolu hattının son noktasıdır ve Ebenalp'e çıkan havai teleferik *(Luftseilbahn Wasserauen–Ebenalp)* bu bölgede bulunmaktadır. Paraşütle atlayışların iniş alanı olup, doğa yürüyüşlerine çıkmak için başlangıç noktasıdır.

## Enerji altyapısı
Seealpsee-Wasserauen küçük hidroelektrik santrali, kantonun yaklaşık %10 elektrik ihtiyacını karşılar ve 1905 yılında faaliyete geçmiştir.

## Güncel gelişmeler
2023 yılında önerilen turizm planına göre, Wasserauen'de yoğun sezon otomobil trafiğinin düzenlenmesi için birkaç yüz araçlık bir otopark yapılması öngörülmektedir. Bu plan, çevre koruma alanında yer alması nedeniyle tartışmalıdır.

## Kaynakça
Friedrich Timroth

**Fyodor Karloviç Timrot** () ya da **Friedrich Timroth** (d. 1779 – ö. Haziran 1828), Alman asıllı Rus tümgeneraldir. Baltık Guberniyaları'nın soylularından idi. 1800'de İmparatorluk ordusuna katıldı. Napolyon'un Rusya seferi'ne karşı bulundu. 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nın bir evresi olan İbrâil Kuşatması'nda, Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Friedrich Nietzsche ve Max Stirner arasındaki ilişki

19. yüzyıl Alman filozofları Max Stirner (ö. 1856) ve Friedrich Nietzsche'nin (doğum 1844) fikirleri sıklıkla karşılaştırılmıştır. Birçok yazar, yazılarındaki belirgin benzerlikleri tartışmış, bazen de etkiler sorusunu gündeme getirmiştir. Almanya'da, Nietzsche'nin tanınmış bir figür olarak ortaya çıktığı ilk yıllarda, fikirlerini Stirner'den daha sık tartışan tek düşünür Arthur Schopenhauer'dı. Nietzsche'nin, Friedrich Albert Lange'nin Materyalizmin Tarihi ve Günümüzdeki Anlamının Eleştirisi (1866) ve Eduard von Hartmann'ın Philosophy of the Unconscious (1869) adlı eserlerinde bahsedilen Stirner'in Biricik ve Mülkiyeti (Der Einzige und sein Eigentum, 1845) adlı kitabını okuduğu kesindir; her ikisini de genç Nietzsche iyi biliyordu. Ancak, Nietzsche'nin yayınlarında, makalelerinde veya yazışmalarında Stirner'den bahsedilmediği için, onun bunu gerçekten okuduğuna dair kesin bir gösterge yoktur.

Ancak, Nietzsche'nin çalışmaları daha geniş bir kitleye ulaşmaya başlar başlamaz, Stirner'a bir etki borcu olup olmadığı sorusu gündeme geldi. 1891 gibi erken bir tarihte (Nietzsche akıl hastalığı nedeniyle hareket kabiliyetini kaybetmiş olsa da hâlâ hayattayken), Eduard von Hartmann, Stirner'dan intihal yaptığını iddia edecek kadar ileri gitti. Yüzyılın başında, Nietzsche'nin Stirner'dan etkilendiği inancı o kadar yaygınlaştı ki, en azından Almanya'da neredeyse sıradan bir şey haline geldi. Bu durum, 1907'de bir gözlemcinin aralarındaki benzerlikleri fark etmesine neden oldu.

Bununla birlikte, Stirner'in Nietzsche üzerindeki olası etkisine ilişkin "büyük tartışma" olarak nitelendirilen şeyin başlangıcından itibaren - olumlu ya da olumsuz - bu fikirle ilgili ciddi sorunlar belirgindi. 20. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Stirner'den Nietzsche üzerine yapılan çalışmalarda hiç bahsedilmiyorsa bile, etki fikri tekrar tekrar tamamen reddedildi ya da cevaplanamaz olarak terk edildi.

Ancak, Nietzsche'nin bir şekilde Stirner'den etkilendiği fikri önemli bir azınlığın ilgisini çekmeye devam ediyor. Belki de yazılarındaki sıkça belirtilen (ama tartışmalı bir şekilde yüzeysel) benzerlikleri makul bir şekilde açıklamak gerekli göründüğü için. Her halükarda, Stirner'in Nietzsche üzerindeki olası etkisine dair teorinin en belirgin sorunları, bir kişinin diğerini bilip bilmediğini veya okuyup okumadığını tespit etmenin zorluğuyla sınırlı değil. Aynı zamanda, özellikle Stirner'in, Nietzsche gibi geniş çapta okunan bir kişi üzerinde nasıl ve neden anlamlı bir etki yaratmış olabileceğini kesin olarak belirlemekten de ibaret.

## Kaynakça
Premium

**Premium** bu anlamlara gelebilir:
## Anlamlar
* Premium (pazarlama), perakende ürünlerle birlikte veya ürünler üzerinde gelen satın alma belgelerini kullanırken küçük bir ücret karşılığında alınabilen bir promosyon ürünü.
* Premium segment, pazarlamada yüksek fiyatlı markalar veya hizmetler
* Premium iş modeli, üst düzey ürün ve hizmetler.
** Premium alan adı
** Premium e-posta, kâr amacı güden e-posta hizmetleri tarafından kullanılan bir pazarlama terimidir.
** Premium ücret, toplu taşıma hizmetlerinde daha yüksek bir ücrettir.
** Premium benzin, en yüksek oktan derecesine sahip bir benzin sınıfıdır.
** Premium bira, bira için pazarlama terimidir.
** Premium işlem hizmeti, Amerika Birleşik Devletleri Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri tarafından sunulan bir hizmettir.
** Premium ikamet, Suudi Arabistan'da ikamet iznidir.
** Premium istasyon, bir tren istasyonu sınıfı.
** Premium televizyon, abonelik tabanlı bir televizyon hizmeti sınıfı
** Premium mesajlaşma, dijital içerik sunmak için kullanılan SMS
** Premium ücretli telefon numarası, normalden daha yüksek ücretlendirilen telefon numaraları

## Diğer
* Premium lager
* YouTube Premium
* Rai Premium
* Renault Premium
* YouTube Premium

## Ayrıca bakınız
* Lüks
* Süper
Bezengi Duvarı

**Bezengi Duvarı** (; ; ), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti ile Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunan bir sıradağdır. Dağlar, 11-12 km boyunca uzanmakta olup Büyük Kafkas Dağları'nın bir parçasıdır ve Orta Kafkaslar'ın en yüksek kısmını oluşturur.

Dağların jeolojik yapısı gri granitoidlerden oluşur. Bezengi Buzulu, sıradağların kuzey yamaçlarında, Halde ve Şhara buzulları ise güney yamaçlarında yer alır. Her yıl çığlar meydana gelir.

## Kaynakça
Flotufolastat F-18

**Posluma** marka adı altında satılan **Flotufolastat F-18**, prostat kanserinin pozitron emisyon tomografisi (PET) görüntülemesinde kullanılan radyoaktif bir tanı maddesidir. Özellikle prostat spesifik membran antijeni (PSMA) pozitif hastalıkta yayılmayı veya tekrarlamayı aramak amacıyla kullanılmaktadır. Damar içine enjeksiyon yoluyla verilir.

Yaygın yan etkileri ishal, yüksek tansiyon ve enjeksiyon bölgesinde ağrıdır. Diğer yan etkileri ise radyasyona maruz kalmaktır. Etkin madde flotufolastat F-18 galyumdur.

Flotufolastat F-18, Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için 2023'te onaylandı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* https://link.springer.com/article/10.1007/s40291-023-00665-y
* https://www.nature.com/articles/s41598-024-83074-3
* https://link.springer.com/article/10.1007/s11307-023-01867-w
İliko Orbeliani

Prens **İliko Zuraboviç Cambakuryan-Orbeliani** () ya da **İlya Dmitriyeviç Orbeliani** (, ; d. 1818, Tiflis – ö. 20 Aralık 1853, Gümrü), Gürcü asıllı Rus tümgeneraldir. Babası, Prens Dmitri Nikolayeviç Orbeliani'dir. 1832'de İmparatorluk ordusuna katıldı. Kafkas Savaşı'nda oldukça etkindi. Orbeliani, Kırım Savaşı'ndaki Başgedikler Muharebesi'nde, Osmanlı askerleri tarafından birkaç kez kurşunlanarak ağır yaralandı. Üç hafta sonra nakledildiği Gümrü'de bir hastânede öldü.

## Kaynakça
Şota Rustaveli Zirvesi

**Şota Rustaveli Zirvesi** (; ), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti ile Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunan bir dağ zirvesidir. Zirve, Orta Kafkas Dağları'nın orta kısmında yer almaktadır.

Zirvenin yamaçları buzullarla kaplıdır ve bazı buzullar bitişikteki vadilere kadar uzanır. Adını ünlü Gürcü şair Şota Rustaveli'den alır.

## Kaynakça
Lifitegrast

**Xiidra** marka adı altında satılan **Lifitegrast**, kuru gözleri tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Faydalarının zararlarından daha fazla olup olmadığı henüz belirlenmemiştir. Göz damlası olarak kullanılır.

Yaygın yan etkileri; bulanık görme, gözlerde kızarıklık, baş ağrısı, tat değişikliği ve kaşıntıdır. Gebelikte kullanımı için belirli bir sonuç yoktur. T hücrelerini inhibe ederek iltihabı azaltır.

Lifitegrast, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2016'da tıbbi kullanım için onaylandı. Birleşik Krallık'ta veya Avrupa'da ise onaylanmamıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nde 2021 yılı itibarıyla aylık maliyeti yaklaşık 580 ABD dolarıdır.

## Kaynakça
Karbonmonoksit zehirlenmesi

**Karbonmonoksit zehirlenmesi**, genellikle aşırı seviyelerde karbon monoksit (CO) solunmasından kaynaklanan bir zehirlenme türüdür. Belirtiler genellikle grip ile benzerlik gösterir ve yaygın olarak baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik, kusma, göğüs ağrısı ve kafa karışıklığı şeklinde kendini gösterir. Büyük maruziyetler bilinç kaybına, aritmilere, nöbetlere veya ölüme neden olabilmektedir. Klasik olarak tanımlanan "kiraz kırmızısı deri" nadiren görülmektedir. Uzun vadeli komplikasyonlar arasında yorgunluk hissi, hafıza sorunları ve hareket sorunları yer almaktadır. Dumana maruz kalanlarda siyanür toksisitesi de dikkate alınmalıdır.

Karbon monoksit zehirlenmesi kazara, kişinin kendi hayatına son verme girişimi olarak veya başka birinin hayatına son verme girişimi olarak meydana gelebilir. CO, başlangıçta tahriş edici olmayan renksiz ve kokusuz bir gazdır. Organik maddenin eksik yanması sırasında üretilir. Bu, karbon bazlı yakıtlarla çalışan motorlu taşıtlardan, ısıtıcılardan, sobalardan veya pişirme ekipmanlarından kaynaklanabilir. bunların haricinde metilen klorüre maruz kalmaktan da kaynaklanabilir. Karbon monoksit, öncelikle hemoglobinle birleşerek karboksihemoglobin (HbCO) oluşturarak kanın oksijen taşımasını engelleyerek olumsuz etkilere neden olur. Ek olarak, miyoglobin ve mitokondriyal sitokrom oksidaz etkilenir. Tanı, sigara içmeyenlerde %3'ün üzerinde ve sigara içenlerde %10'un üzerinde HbCO düzeyine dayanmaktadır.

Zehirlenmeyi, karbon monoksit dedektörleri, gazlı cihazların uygun şekilde havalandırılması, bacaların temiz tutulması, soba gibi ısıtıcıların içerisinde yakıtın tam olarak yanması veya söndürülmesi ve araçların egzoz sistemlerinin sağlıklı olması önleyebilir. Zehirlenmenin tedavisi genellikle destekleyici bakımla birlikte %100 oksijen verilmesiyle yapılır. Bu genellikle semptomlar ortadan kalkana ve HbCO seviyesi %10'un altına düşene kadar sürer. Hiperbarik oksijen tedavisi şiddetli zehirlenmelerde kullanılırken, standart oksijen tedavisine göre ek faydası belirsizdir. Etkilenenler arasında ölüm riski %1 ile %30 arasındadır.

Karbon monoksit zehirlenmesi nispeten yaygındır ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda 20.000'den fazla acil servis ziyaretine neden olmaktadır. Birçok ülkede en sık görülen ölümcül zehirlenme türüdür. Amerika Birleşik Devletleri'nde yangınla ilgili olmayan vakalar yılda 400'den fazla ölüme sebep olmaktadır. Özellikle elektrik kesintileri sırasında taşınabilir jeneratörlerin kullanılması nedeniyle zehirlenmeler kış aylarında daha sık meydana gelir. CO'nun toksik etkileri antik tarihten beri bilinmektedir. Hemoglobinin CO'dan etkilendiği keşfi 1857'de yapılmıştır.

## Kaynakça
Ürtikeryal vaskülit

**Ürtikeryal vaskülit**, ciltte genellikle 24 saatten uzun süren, yanma ve ağrı gibi semptomlarla birlikte görülen ürtiker benzeri lezyonlarla karakterize, küçük damarların inflamasyonunu içeren nadir bir vaskülit formudur. Histopatolojik olarak en sık lökositoklastik vaskülit ile uyumludur ve genellikle postkapiller venülleri etkiler. 

## Tanı
Lezyonlar klasik ürtikere benzemekle birlikte, daha uzun süreli olmaları, sıklıkla purpura veya hiperpigmentasyon bırakarak iyileşmeleri ve sistemik belirtilerle birlikte görülebilmeleri ile ayırt edilir.

Ürtikeryal vaskülit tanısı, klinik bulguların değerlendirilmesi ve cilt biyopsisi ile konur. Klinik olarak 24 saatten uzun süren, hassas, yanıcı veya ağrılı karakterdeki ürtiker benzeri döküntüler ile hiperpigmentasyonla iyileşen lezyonlar dikkat çeker. Sistemi tutulum belirtileri (eklem ağrısı, karın ağrısı, ateş vb.) tanıya destek olur.

Kesin tanı için aktif bir lezyondan alınan cilt biyopsisinde küçük damar duvarlarında nötrofil infiltrasyonu, damar duvarı hasarı ve lökositoklazi ile karakterize lökositoklastik vaskülit bulgularının gösterilmesi gerekir. Direkt immünofloresan inceleme ile damar duvarlarında immün kompleks ve kompleman birikimi saptanabilir.

Laboratuvar testlerinde tam kan sayımı, sedimentasyon hızı, CRP, ANA, C1, C3 ve C4 düzeyleri, üriner analiz ve gerekirse diğer otoimmün ve enfeksiyöz markerlar incelenebilir.

## Kaynakça
Yenidağ

**Yenidağ** (; ; ), Rusya'nın Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti ile Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunan bir dağ zirvesidir. Zirve, Orta Kafkas Dağları'nın orta kısmında yer almaktadır.

Dağın 5.085 m yükseklikteki ana zirve Yenidağ, 5.059 m yükseklikteki Batı Zirvesi ve 5.034 m yükseklikteki Doğu Zirvesi olmak üzere üç zirvesi bulunmaktadır. Zirve, paleozoyik granitlerden oluşur ve buzulların altında gizli olan sönmüş yanardağlarıyla ünlüdür.

## Kaynakça
Çoklu mikrobesin tozu

**Çoklu mikro besin tozu** (**MNP**), en basit hali demir, çinko ve A vitamininin birleşiminden oluşan besindir. Çocuklarda ve sağlık acil durumlarında yetersiz beslenmeyi önlemek için kullanılır. Genellikle 6 ay ile 5 yaş arasındaki bebek ve çocuklarda kullanılır. Günde bir kez, bir veya daha fazla ay boyunca, yiyeceklerle birleştirilerek kullanılır.

Herhangi bir yan etki belgelenmemiş olsa da, karın rahatsızlığı yaratabilir. Ürünün bazı versiyonları C vitamini ve folik asit gibi ek mikro besinler içerebilmektedir.

2019 yılında Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'ne eklenen besin, UNICEF aracılığıyla 24 milyondan fazla doz dağıtıldı.  2016 yılı itibarıyla 30 doz başına fiyat yaklaşık 0,60 ABD dolarıdır.

## Kaynakça
Velmanase alfa

**Lamzede** marka adı altında satılan **Velmanase alfa**, alfa-mannozidoz tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Özellikle hafif ila orta şiddetteki hastalıklarda merkezi sinir sistemi dışındaki semptomlar için kullanılır. Damar içine enjeksiyon yoluyla verilir ve dozdan önce antihistaminikler ve kortikosteroidler verilebilir.

Yan etkileri genellikle küçük olmakla birlikte anafilaksi, ateş, baş ağrısı, eklem ağrısı ve kilo alımı gibi alerjik reaksiyonlar da görülebilir. Hamilelikte kullanımı bebeğe zarar verebilir. İlaç, rekombinant bir lizozomal insan alfa-mannosidazıdır ve eksik enzimi değiştirerek çalışır.

Velmanase alfa, tıbbi kullanım için 2018 yılında Avrupa'da ve 2023 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde onaylanmıştır. Alfa-mannozidoz için ilk replasman tedavisidir. Birleşik Krallık'ta 2022 itibarıyla 10&nbsp;mg'ın NHS'ye maliyeti yaklaşık 887 £'dur.

## Kaynakça
Varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı

**Varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı** (**vCJD**), prionlardan kaynaklanan bir beyin hastalığı türüdür. Belirtiler arasında psikiyatrik sorunlar, davranış değişiklikleri ve ağrılı hisler yer alır. Maruz kalma ile semptomların gelişmesi arasındaki zaman uzunluğu belirsizdir, ancak yıllar olduğuna inanılmaktadır. Semptomların başlamasından sonraki ortalama yaşam beklentisi 13 aydır.

Bu, yanlış katlanmış proteinler olan prionlardan kaynaklanır. Yayılmanın esas olarak bovin süngerimsi ensefalopati (BSE) ile enfekte sığır etinin yenmesinden kaynaklandığına inanılmaktadır. Enfeksiyonun ayrıca belirli bir genetik duyarlılık gerektirdiğine inanılmaktadır. Yayılma potansiyel olarak kan ürünleri veya kontamine cerrahi ekipman yoluyla da meydana gelebilir. Tanı beyin biyopsisi ile konur, ancak bazı diğer kriterlere dayanarak şüphelenilebilir. Klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığından farklıdır, ancak her ikisi de prionlardan kaynaklanır.

vCJD tedavisi destekleyici bakımı içerir. 2012 yılı itibarıyla Birleşik Krallık'ta yaklaşık 170 vCJD vakası ve dünyanın geri kalanında 50 vaka kaydedilmiştir. Hastalık 2000 yılından bu yana daha az yaygın hâle gelmiştir. Tipik başlangıç yaşı 30 yaşın altındadır. İlk olarak 1996 yılında İskoçya'nın Edinburgh kentindeki Ulusal CJD Gözetim Birimi tarafından tanımlanmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Mepakrin

## Kaynakça
Kronotski Doğa Koruma Alanı

**Kronotski Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Kamçatka Krayı'nda bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1934 yılında kurulmuş olup 11.421&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Kamçatka Yarımadası'nın doğusunu kapsamaktadır ve Kamçatka'daki Yanardağlar'ın bir parçasıdır.

Alanın en büyük gölü Kronotskoye Gölü'dür. Ayrıca Rusya'nın tek gayzer havzası ve hem aktif hem de sönmüş çok sayıda volkanik sıradağlar bulunmaktadır. Sık sık zarif iklimi ve volkan ve gayzer karışımı nedeniyle, sıklıkla "Ateş ve Buz Ülkesi" olarak tanımlanır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Angus King

**Angus Stanley King Jr.** (d. 31 Mart 1944), 2013'ten beri Maine eyaletinin Amerika Birleşik Devletleri senatörü olarak görev yapan Amerikalı bir avukat ve politikacıdır. Siyasi olarak bağımsız olan King, daha önce 1995'ten 2003'e kadar Maine'in 72. valisi olarak görev yapmıştır.

Virginia'da doğup büyüyen King, hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra Maine'e taşındı. 1989'da elektrik enerjisi tasarrufu projeleri geliştiren ve işleten Northeast Energy Management, Inc. şirketini kurdu. 1994 Maine valilik seçimlerine bağımsız aday olarak katıldı, dört adaylı yarışta kazandı ve 1998'de büyük bir farkla yeniden seçildi. O dönemde ülkenin tek bağımsız valisi olan King, görev süresi boyunca yüksek onay oranlarına sahipti. 2003'te görevden ayrıldıktan sonra özel sektöre geri döndü.

King, 2012'de Cumhuriyetçi senatör Olympia Snowe'un emekliliğiyle boşalan koltuk için Senato seçimlerini kazandı. 2018'de Maine'in ilk tercihli oy (instant-runoff voting) sistemine göre yapılan Senato seçiminde yeniden seçildi ve 2024'te üçüncü dönemini kazandı. Komisyon görevleri açısından Demokrat Parti ile birlikte hareket etmektedir. Hâlen Senato'da görev yapan iki bağımsızdan biridir; diğeri de yine Demokratlarla birlikte hareket eden Vermont senatörü Bernie Sanders’tır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Senatör Angus King resmî web sitesi
* Angus King kampanya web sitesi
*
Kuril Doğa Koruma Alanı

**Kuril Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Sahalin Oblastı'na bağlı Kuril Adaları'nın tartışmalı Kunaşir Adası'nda bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1984 yılında kurulmuş olup 653,64&nbsp;km² bir alana sahiptir ve adanın kuzey ve güney kısımları ile güneydoğuya yakın iki küçük adayı kapsamaktadır.

Alan, kıyı deniz kuşları için en büyük kışlama alanlarından biridir. Alan, tektonik olarak dengesiz bir konumda yer alır ve Kronotski Doğa Koruma Alanı ile birlikte aktif volkanların topraklarını koruyan iki Rus ulusal doğa koruma alanından biridir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Ginan

**Ginan** (), Japonya'nın Gifu prefektörlüğünde bulunan bir kasabadır. Kasaba, prefektörlüğün güneybatısında Nōbi Ovası'nda Kiso ve Sakai nehirlerinin kıyısında yer almakta olup Chūkyō metropoliten alanının bir parçasıdır. Yüzölçümü 7,91&nbsp;km² olan kasabanın nüfusu 1 Aralık 2018 tarihi itibarı ile 25.661'dir.

Ginan'ın ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve hafif imalata dayanmaktadır. Kasabaya Meitetsu'nun Nagoya Ana Hattı hizmet vermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Pilote

**Pilote**, Ekim 1959'dan Ekim 1989'a kadar yayımlanmış, haftalık bir Fransız çizgi roman dergisidir.

Dönemin en önemli Fransız ve Belçikalı çizgi roman yeteneklerinin çoğunu bir araya getiren dergi, Astérix, *Barbe-Rouge*, *Blueberry*, *Achille Talon* ve *Valérian et Laureline* gibi büyük serileri tanıttı. René Goscinny, Jean-Michel Charlier, Greg, Pierre Christin ve Jacques Lob gibi önemli senaristler ile Jijé, Morris, Albert Uderzo, Jean (Mœbius) Giraud, Enki Bilal, Jean-Claude Mézières, Jacques Tardi, Philippe Druillet, Marcel Gotlieb, Alexis ve Annie Goetzinger gibi çizerler dergide yer aldılar.

Pilote, ayrıca Hugo Pratt, Frank Bellamy ve Robert Crumb gibi birçok uluslararası sanatçıyı da yayımladı.

## Tarihçe
Pilote ilk yıllarında, yalnızca çizgi roman değil, aynı zamanda hikâyeler, romanlar, oyunlar, fıkralar ve her türden röportajlar da yayımlayan, çeşitlendirilmiş bir gençlik dergisidir. 1960'ların ortalarından itibaren çizgi roman giderek daha önemli bir yer edindi ve 10 yılın sonunda derginin sayfalarının %80'inden fazlasını kapladı.

1 Haziran'da yayımlanan bir tanıtım sayısı, yani 0. sayının ardından, Pilote resmi olarak 29 Ekim 1959’da piyasaya çıktı.

Dergi, deneyimli çizgi roman yazarları René Goscinny ve Jean-Michel Charlier ile çizerler Albert Uderzo ve Jean Hébrard tarafından kuruldu. Bu ekip daha önce de birkaç projede birlikte çalışmıştı; örneğin gazetelere ek olarak verilen *Le Supplément Illustré* adlı çizgi bant serisini yaratmış, ayrıca Radio-Luxembourg tarafından yayımlanan *Radio-Télé* dergisine karikatürler hazırlamışlardı.

Pilote, Radio-Luxembourg tarafından desteklendi ve dönemin tanınmış isimleri tarafından kaleme alınan başyazılara yer verdi. Esin kaynağını Amerikan Mad dergisinden alan Pilote'un ilk sayısı büyük bir ilgiyle karşılandı ve 300.000 kopyanın tamamı bir günde tükendi.

### Asterix'in doğuşu
René Goscinny ve Albert Uderzo'nun Pilote dergisindeki ilk ortak çalışmaları, *Roman de Renart* adlı çizgi romanı yaratmak üzerineydi; ancak rakip çizer Jean Trubert'in de benzer bir konu üzerinde çalıştığını öğrenince, başka bir fikir aramak zorunda kaldılar. Fransız tarihini tarayarak yeni hikâyelerini hangi döneme yerleştirebileceklerini düşündüler ve yanıtı, Jül Sezar komutasındaki Romalıların Galya'yı fethi döneminde buldular.

Serinin ilk bölümü olan *Astérix le Gaulois* (Galyalı Asterix) macerası, 29 Ekim 1959'da Pilote dergisinin birinci sayısında yayımlandı.

## Kaynakça
Giuseppe Maria Reina

**Giuseppe Maria Reina** ya da **Pippo** (23 Ekim 1954 – 17 Eylül 2025), İtalyan siyasetçi.

## Hayatı
Reina, 23 Ekim 1954'te Giuseppe Maria Reina doğum adıyla  Misterbianco, Katanya, Sicilya, İtalya'da doğdu.

Yüksekokul eğitiminin ardından gittiği Katanya Üniversitesi'nden mezun oldu. Mezunu olduğu Katanya Üniversitesi, Katanya Havaalanı, Katanya Ticaret Odası ve Sicilya Ticaret Odası'nda yönetici pozisyonlarında yer aldı. Ardından üç farklı siyasi parti bünyesinde siyasete girerek İtalya Temsilciler Meclisi'nde delege (2006-2008) ve Altyapı ve Ulaştırma Bakan Yardımcısı (2008-2010) olarak görev aldı.

Evli ve iki çocuk babası olan Reina, 17 Eylül 2025'te Katanya, Sicilya, İtalya'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 70 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://storia.camera.it/deputato/giuseppe-maria-reina-19541023
* https://www.senato.it/leg/16/BGT/Schede/Attsen/00023055_int.htm
İtalya Temsilciler Meclisi 19. dönem milletvekilleri listesi

**İtalya Temsilciler Meclisi 19. dönem milletvekilleri listesi**, 2022 erken genel seçimleri sonucu, ülkedeki 28 seçim bölgesi ve yurt dışından 400 sandalyeli İtalya Temsilciler Meclisine giren kişileri listeler.

## Milletvekilleri