Görevde kalma referandumu

**Görevde kalma referandumu**, bir yargıcın genel seçimle aynı anda düzenlenen bir referandumla karşı karşıya kaldığı bir süreçtir. Yargıç, görevde kalınmasına karşı kullanılan oylar çoğunluk oluşturursa görevinden alınır.

Görevde kalma oylaması, seçmenlere adaylar arasından seçim yapma görevi verilmeyen ve oylama kağıdında yargıçların rakipleri bulunmayan periyodik bir süreçtir. Seçmen, mevcut yargıcın görevine bir süre daha devam etmesi yönünde (yani "kalma" lehine oy kullanarak) veya karşı oy kullanarak tercihini belirler. Ayrıca, yargıcın siyasi partisi genellikle oylama kağıdında yer almaz. Bir yargıcın kalmasına yönelik olarak kullanılan oylar, karşıt olanlardan daha fazla olduğunda, yargıcın görevine devam ettiği kabul edilir.

Örnek olarak, görevde kalma seçimleri Amerika Birleşik Devletleri'nin Illinois eyaletinde kullanılmaktadır. 2008 genel seçiminde, Illinois'in Cook County bölgesi seçmenleri aşağıdakiler üzerine oy kullanmak üzere çağrıldı:

Oylama kağıdındaki ek talimatlar, "hiçbir yargıcın diğer bir yargıca karşı yarışta olmadığını" ve seçmenlerin hem "evet" hem de "hayır" oyu kullanabilme yeteneğine sahip olduklarını ya da birine "evet" diğerine "hayır" oy kullanabileceklerini açıkça belirtti.

## Tarihçe

### Kaliforniya
1934 yılında, Kaliforniya eyalet mahkeme sistemi, boş pozisyonları doldurmak için yargıda kalma seçimlerini ilk kez kullanmıştır. (Aşağıda yasanın metni bulunabilir.) Görevde kalma referandumu, önceden tartışmalı olan seçimlere alternatif olarak hizmet etmiştir. Vali tarafından atanıp Yargı Atamalar Komiseri tarafından onaylandıktan sonra, görevdeki bir yargıç rakipsiz olarak oy pusulasında yer alır ve seçmenler "evet" veya "hayır" oyu kullanırdı. Oyların çoğunluğunu alan yargıçlar seçilmeye hak kazanırdı.

: *Kaliforniya eyaletinin Anayasası: Madde VI, Bölüm 16 d.*

(1) Bir Yüksek Mahkeme veya bir temyiz mahkemesi yargıcı, görev süresinin bitiminden önceki 30 gün içinde, mevcut görevini devralmak üzere adaylık başvurusunda bulunabilir. Eğer başvuru yapılmazsa, Vali, 16 Eylül tarihinden önce adaylık için bir adayı aday göstermelidir. Bir sonraki genel seçimde, sadece bu şekilde adaylık başvurusu yapmış veya aday gösterilmiş aday oy pusulasında yer alabilir ve oy pusulası, adayın seçilip seçilmemesi sorusunu içermelidir. Aday, soruya yönelik oyların çoğunluğunu aldığında seçilmiş sayılır.1937 yılında Amerikan Avukatlar Derneği, yargıçlar için seçimleri onaylamıştır.

### Missouri Planı
Politikadan duyulan büyüyen hoşnutsuzluk ve yolsuzluğun, yargıçları atama sürecini etkilemesi, yargıç seçiminde reformun ortaya çıkmasına neden oldu. 1940 yılında, Missouri eyaleti, California'nınkine benzer bir yargıda kalma sürecini içeren Missouri Planını benimsedi. Bu plan, aynı zamanda liyakat sistemi olarak bilinir ve Amerikan Yargı Derneği'nin kurucu ortağı Albert M. Kales tarafından önerilmiştir. Missouri Planı'na göre, yargıçlar avukatlar ve laik kişilerden oluşan bir konsey tarafından aday gösterilecekti. Ardından, valiye gidecek aday listesinden bir aday seçilecekti. Missouri Planı'nın bir tür kamu sorumluluğuna ihtiyaç duyduğu belirtildiğinden, bir seçim döngüsü geçtikten sonra yargı adayının periyodik, kamusal kalma seçimine tabi tutulmasına karar verildi.

## Kullanım

### Japonya
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ABD yetkilileri tarafından Japonya'nın işgalinde hazırlananJaponya Anayasası Japonya Yüksek Mahkemesi yargıçları için benzer bir düzenleme içeriyordu.

### Amerika Birleşik Devletleri
Görevde kalma referandumları, ABD'nin birçok eyalet Mahkeme sisteminde ilk mahkeme ve temyiz mahkemesi yargıçlarını tutmak için kullanılır. Aşağıdaki 20 eyalet, en az bazı yargıçlar için tutma seçimlerini kullanıyor:

*Alaska1,2
*Arizona1,2 (bazı Temyiz mahkemesi seçilir).
*Kaliforniya1
*Colorado1,2
*Florida1
*Illinois1,2
*Indiana1,2 (bazı Temyiz mahkemesi seçilir).
*Iowa1,2
*Kansas1,2 (bazı Temyiz mahkemesi seçilir).
*Maryland1
*Missouri1,2 (bazı Temyiz mahkemesi seçilir).
*Nebraska1,2
*New Mexico1,2 (görevde kalmak için %57 'evet' oyu gerekiyor)
*Oklahoma1
*Pensilvanya1,2
*Güney Dakota1
*Tennessee1
*Utah1,2
*Wyoming1,2

1 Temyiz mahkemesi seçimi

2 Mahkeme kararları

## Eleştiriler
Birçok hukuk bilimci, yargı seçimlerinin herhangi bir biçimini, mahkemelerin bağımsızlığını zayıflatabilecek ve yargıçları politikacı gibi hareket etmeye teşvik edebilecek gerekçelerle onaylamamaktadır. Hükûmetin üç ayrı kolundan (yasama, yürütme ve yargı), yargı kolunun halkın görüşleriyle en az ilgilenmesi gerektiği savunulmaktadır. Ancak yargıda kalma seçimlerinin, yargıçların davaları kararlaştırırken seçmen görüşünü dikkate almalarına neden olduğu iddia edilmektedir. Ayrıca, yargıda kalma seçimlerinin yolsuzluğa yol açabileceği savunulmaktadır, çünkü kamusal göreve başarıyla aday olmak için para ve kampanya gereklidir. Bu durum, çıkar gruplarının bireysel yargıçlardan lehte kararlar almak karşılığında para vererek sistemi istismar etmelerine izin verebilir.

## Kaynakça

* Iowa Adli Şubesi, Görevde kalma seçimleri