Klaus Tuchelt

**Klaus Tuchelt** (d. 25 Nisan 1931, Dessau - ö. 21 Eylül 2001, Didim) özellikle Didyma antik Yunan tapınağındaki kazılarla ilişkilendirilen bir Alman Klasik Arkeolog'du.

## Hayatı
Klaus Tuchelt 1949'da liseden mezun oldu ve aynı yıl Halle Üniversitesi'nde klasik arkeoloji ve Klasik filoloji okumaya başladı; burada Herbert Koch onun ilk önemli öğretmeni oldu. Doğu Almanya'daki siyasi durum nedeniyle Tuchelt, 1951'de Friedrich Wilhelm Goethert'in o sırada ders verdiği Berlin Özgür Üniversitesi'ne taşındı. 1953'te Münih Üniversitesi'ne gitti. Burada Ernst Buschor onun en biçimlendirici akademik öğretmeni olacaktı. Tuchelt, 1956 gibi erken bir tarihte Buschor'dan "Tiergefässe in Kopf- und Protomengestalt" konulu teziyle doktora derecesini aldı.

Altı ay boyunca Alman Arkeoloji Enstitüsü Atina bölümünde kütüphanede ve fotoğraf kütüphanesinde çalıştı. Bunu, Batı Berlin'deki Antikensammlung için kısa bir çalışma dönemi izledi; burada Celle Kalesi Sanat Deposu'ndaki antik eserleri Berlin'e geri getirmekle görevlendirildi. 1957/58'de Alman Arkeoloji Enstitüsü'nden Seyahat Bursu aldı ve bunun yardımıyla İtalya, Yunanistan, Türkiye, Levant ve Mısır'a seyahat etti. Burada burs sahibi arkadaşları Wolfgang Binsfeld, Heinz Cüppers, Lore Frey-Asche, Otto-Herman Frey ve Helmut Schläger ile yakın dostluklar kurdu. Burs kapsamında Tuchelt, 1957 yılında ilk kez Pergamon'da bir arkeolojik kazıya katılma fırsatı buldu.

Burs aldığı zamana kadar Tuchelt henüz kendisini özellikle ilgilendiren belirli bir arkeolojik alan belirlememişti. 1958 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsü İstanbul Dairesi'nde danışman olarak göreve başladı. O zamanki ikinci yönetmenin Heinz Luschey aracılığıyla Tuchelt, Türkiye ve oradaki arkeolojiyle giderek daha fazla ilgilenmeye başladı. Bu durum muhtemelen daha sonra Tuchelt için bir tür baba figürü haline gelen İstanbul bölümünün ilk müdürü Kurt Bittel tarafından başlatılmıştır. Bittel, Tuchelt'in eğilimlerini ve yeteneklerini fark etti ve bunları sürdürülebilir bir şekilde destekledi.

1962'de Tuchelt ilk kez Didyma'ya geldi. 1924'ten sonra ilk kez on gün süren ancak son derece başarılı geçen bir kampanyayla kazılara yeniden başlandı.
Heinrich Drerup etrafındaki ekip ve yardımcıları Friedrich Hiller tapınağın içini kazıp oradaki kutsal pınarı tespit ederken, Rudolf Naumann ve Tuchelt'in etrafındaki ekip Tapınağın dışını kazdı ve arkaik bir salonun kalıntılarını keşfetti.
1964 yılında Tuchelt, Mainz Üniversitesi'ne Frank Brommer'ın asistanı olarak geçti ve orada “*Die archaischen Skulpturen von Didyma. Beiträge zur frühgriechischen Plastik in Kleinasien*” konulu teziyle habilitasyonunu tamamladı.

1969 yılında bölümün ikinci müdürü olarak İstanbul'a döndü. Mainz'da her dönem etkinlik düzenlemek bu görevle uyumsuz göründüğünden, Venia legendi süresinin dolmasına izin verdi ve bundan sonra kendisini tamamen Alman Arkeoloji Enstitüsü için çalışmaya adadı. Sonraki yıllar kariyerinin en verimli yıllarıydı. Tuchelt topografyayla, Küçük Asya'daki Roma döneminin ilk anıtlarıyla ve epigrafik kanıtlarla ilgilendi. 1978'den itibaren kendisini neredeyse tamamen Didim'deki kazılara adayarak, aynı zamanda planlama, organizasyon ve koordinasyona da öncülük etti.

1981'de Berlin'deki Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün genel merkezine ilk müdür olarak atandı ve burada başkanın Edmund Buchner, ardından da Helmut Kyrieleis'in yardımcısı oldu. 1996 yılında emekli olduktan sonra da kazı müdürü olarak görev yaptığı Didim kazılarına kendini adamaya devam etti.

Tuchelt 2001 yılında 70 yaşında öldü.&nbsp;Öğle saatlerinde kazı alanında öldüğünün öğrenilmesi üzerine çalışmalar durduruldu. Tuchelt'in duyduğu yüksek düzeyde saygı, kazı işçilerinin evlerine gitmek yerine kazı evinin avlusunda toplanmasına da yansıdı. Orada birkaç saat kalan işçiler sonunda merhumu evden kendileri çıkardılar. Tuchelt'in cenazesi Berlin'e götürüldü ve Waldfriedhof Zehlendorf mezarlığına gömüldü.

## Kaynakça