Büssing A5P

**Büssing A5P**, I. Dünya Savaşı sırasında Büssing tarafından üretilmiş zırhlı arabadır. 

## Tarihçe
Büssing, 1910 yılında ilk askeri siparişlerini almış ve topçu traktörü ile treyler üretmeye başlamıştı. 1914 kasımında Alman Ordusu, Belçika'yı işgal ederken Minerva'ların vur-kaç taktikleri ile zırhlı arabaların ne kadar etkili olduklarını gördüler. Bunun üzerine Alman Yüksek Ordu Komutanlığı kendi zırhlı arabalarını üretmeye karar verdiler ve Ehrhardt, Daimler ve Büssing'ten dört tekerlekten çekişli zırhlı araba geliştirmelerini istedi.

1915 yılının sonunda Büssing sipariş edilen prototipi tamamladı ve fabrika testlerinden geçtikten sonra, araç 22 Mayıs 1916'da orduya teslim edildi. Büssing'in tasarladığı araç devasa bir boyuta sahipti.  uzunluğundaki A5P, bugüne kadar üretilmiş ve aktif hizmete girmiş en uzun zırhlı arabadır. Boyutu nedeliyle ağırlığı  idi ve tüm bu ağırlık, 850 rpm'de 90 beygir güç üreten dört zamanlı, benzinli, altı silindirli, su soğutmalı bir motorla çalıştırılmaktaydı. Güç, dört tekere dolgu lastik ile aktarılıyordu. Ayrıca, araç ön ve arkada birer sürücü ile her iki taraftan da sürülebiliyordu. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, aracın ileri ve geri maksimum hızı  ulaşıyordu. Krom kaplı nikel plakalardan yapılmış tamamen simetrik zırhlı gövde, ön ve arka kısımda 7,5 mm, yanlarda 5,5 mm kalınlığa sahipken, tavan 3,5 mm kalınlığındaydı. 7,5 mm'lik plakalar, 100 metreden fazla mesafeden atılan sivri mermilere karşı yeterli koruma sağlıyordu.

Büssing A5P'de sabit bir taret bulunuyordu ve taretin ön, arka ve yanlarına bakan dört makineli tüfek kapakları vardı. Sürücüler için gözetleme kapakları vardı ve yanlarında makineli tüfek kapakları bulunuyordu. Ayrıca, mürettebat bölmesinin her iki yanına da iki makineli tüfek kapağı takılmıştı. Mürettebat araca, yan taraflarında birer tane olmak üzere iki kapıdan girebiliyordu. Araç, biri yedek olmak üzere üç adet MG 08 su soğutmalı 7,9 mm makineli tüfek taşıyordu. Mühimmat yükü, 100 mermi kapasiteli tamburlar veya 250 mermi kapasiteli kutularda taşınan 11500 S (*S‑Patrone*) mermi ve 5200 SmK (*Spitzgeschoss mit Kern*) mermiden oluşuyordu. Deneysel olarak, Büssing A5P kısa bir süre için Becker M2 20 mm TAK topuyla donatıldı. Top başlangıçta uçaklara monte edilmek üzere tasarlanmıştı ve 1915 yılında ilk kez deneysel olarak bir Gotha G.I bombardıman uçağına takıldı, ancak Eylül 1916'da Batı Cephesi'nde ilk İngiliz tankları Mark I ile karşılaşıldıktan sonra, bir tanksavar topu olarak daha da geliştirildi. Tekli veya çoklu atış yapabilirdi. Test edildikten sonra, MG 08 makineli tüfeklerin SmK mühimmatı ateşlemesinin savaşta daha üstün olduğu inancına dayalı olarak, silah Alman Yüksek Ordu Komutanlığı tarafından geri çekildi.

Sadece bir araç üretildi. A5P'lerin daha fazla üretilmemesinin birkaç nedeni vardı. Öncelikle, araç her zaman beklendiği gibi performans gösteremiyordu, bunun başlıca nedeni ağırlığıydı ve bu da operasyonel kullanımını sınırlıyordu. Ön ve arka direksiyonun sağladığı dört tekerden yönlendirme ise avantajlarından çok sorunlara neden oluyordu. İkincisi, Büssing firması, topçu traktörleri ve kamyonların üretimiyle zaten meşgul olduğu ve ayrıca A7V tank programına da dahil olduğu için daha fazla zırhlı araç üretemiyordu. Ancak en önemli neden, Alman Yüksek Ordu Komutanlığı'nın en iyi seçeneği bulmak için bir tür rekabet olarak üç farklı üreticiden araç sipariş etmesiydi. Aralık ayında on iki zırhlı aracın daha üretilmesine karar verildiğinde, revize bir gereksinim listesi hazırlandı. Bu yeni gereksinimler incelendikten sonra, hem Büssing hem de Daimler zırhlı arabalarının bu şekilde geliştirilemeyeceği ortaya çıktı ve sonuç olarak Ehrhardt bu araçları üretme siparişini aldı.

## Operasyonel Kullanım
Büssing A5P ilk olarak Verdun'un kuzeyindeki Batı Cephesi'nde aktif olan Panzerkraftwagen-MG-Zug 1'e atandı. 19 Haziran'da A5P birliğine ulaştı. Zırhlı araçlar etkili bir şekilde kullanılamadı ve bunun yerine Haziran sonunda Bouxwiller'e gönderildi. Takip eden aylarda, birim Alsas'da konuşlanmışken sadece yedi kez çatışmaya girdi.

27 Ağustos 1916'da, o zamana kadar tarafsız olan Romanya Krallığı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na savaş ilan etti. 9 Eylül'de Alman, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan birlikleri karşı saldırıya geçti. Alman Yüksek Ordu Komutanlığı'nın onayından sonra 12 Ekim'de birim Romanya'ya doğru yola çıktı. 18 Ekim 1916'da birlik Erdel'e ulaştı. Koşullar zırhlı arabalarının kullanımı için elverişli değildi ve A5P arka aksını kırdı, bu da aracın onarılması için Braunschweig'daki fabrikaya geri gönderilmesi gerektiği anlamına geliyordu; sonuç olarak, Büssing Romanya'da neredeyse hiç kullanılmadı. Diğer dört zırhlı araç (Daimler/15, Ehrhardt E-V/4 ve ele geçirilen iki Minerva) da teknik arızalarla boğuştu. Birbiri ardına ciddi arızalar yaşandı ve sonunda sadece Daimler/15 kaldı, ancak 1 Aralık 1916'da onun motoru da bozuldu, bu da tüm zırhlı arabaların artık hizmet dışı olduğu anlamına geliyordu. Büssing A5P tamir edildikten sonra 18 Mart 1917'de, birim Belçika'nın Anvers kentindeki ordunun komutası altına alındı. 25 Mart'ta Büssing, Anvers'in kuzeyindeki Kapellen'e ulaştı. Araçlar herhangi bir harekâtta kullanılmadı, ancak çok sayıda eğitim gerçekleştirildi. Bu dönemde, Becker M2 20 mm TAK test edildi ve yapılan onarımlar sırasında araçlara monte edilen yeni telsizlerle eğitimler verildi. 11 Temmuz'da birim Berlin'e geri gönderildi ve 13 Temmuz'da Berlin'e ulaştı. Aynı ay içinde, Büssing A5P çok ağır olduğu için hariç tutulmak üzere bazı zırhlı araçların Orta Doğu'ya gönderilmesi için hazırlıklar yapıldı, ancak Suriye'deki yolların zırhlı araçlar için çok kötü olduğu anlaşıldı ve plan terk edildi.

Bunun yerine Ukrayna'ya gönderilmesi karar verildi. Büssing, ağırlığı ve büyük boyutu nedeniyle sınırlı bir şekilde kullanıldı. Son olarak, Kiev'de bulunan başka bir birim olan Zug 2'ye atandı. Bu karar, Büssing'in iyi yollara sahip bir şehirde daha iyi performans göstereceği düşünülerek alındı. Araç, savaşın sonuna kadar orada konuşlandırıldı. Bu süre zarfında, araca kamuflaj deseni ve *Kaba Hayvan* (*Grobetier*) anlamına gelen bir takma ad verildi.

## Kaderi
11 Kasım 1918'de savaşı fiilen sona erdiren ateşkes imzalandıktan sonra, Alman birlikleri Almanya'ya çekilmeye başladı ve Büssing A5P, Zossen bölgesine taşındı. Araç büyük olasılıkla 1919/20'de hurdaya ayrılmıştır.

## Kaynakça