Münevver Kalenderli

**Münevver Samet kızı Kalenderli** (; 1912, Lenkeran – 1962, Bakü), Azerbaycanlı oyuncu ve halk şarkıcısıydı.

## Yaşamı
Münevver Kalenderli, 1912 yılında Lenkeran'da doğdu. Eğitimini Lenkeran'da tamamladıktan sonra 17 yaşında Bakü'ye taşındı. Güzel bir sese sahip olan Münevver Kalenderli, kardeşi Haşim ile birlikte konserlerde "Aman Nene", "Kişmiri Şal" ve "Lolo" gibi halk şarkılarını seslendirdi. Ayrıca tar çalgıcısı Kurban Pirimov, kemençe çalgıcısı Gilman Salahov ve akordeoncu Teymur Demirov gibi müzisyenlerin eşliğinde mugam da söyledi. Yeteneğini fark eden besteci Müslim Magomayev, onu 1933 yılında Opera Tiyatrosu'na davet etti ve bu, Münevver Kalenderli'nin sahne kariyerinin başlangıcı oldu. 1937 yılında evlendi ve bir kız çocuğu dünyaya getirdi. Kariyeri ve özel hayatı arasında seçim yapmak zorunda kalan Kalenderli, kızı henüz yürümeye yeni başlamışken kocasından boşandı.

## Kariyeri

### Sahne kariyeri
1930'ların başlarında Münevver Kalenderli, Azerbaycan Devlet Opera Tiyatrosu'nda çalışmak üzere Bakü'ye taşındı ve burada Yavar Kalenderli ve Münevver'in kardeşi Haşim ile birlikte halk şarkıları seslendirdi. Münevver Kalenderli, Azerbaycan Devlet Opera Tiyatrosu'nda U. Hajibeyli'nin "Leyla ve Mecnun" operasında Leyla ve Leyla'nın annesi, "Aslı ile Kerem"de Aslı ve "O Olmasın, Bu Olsun"da Senem karakterlerini canlandırdı. Oyuncu olmadan önce Münevver Kalenderli'nin oyunculuk konusunda profesyonel bir eğitimi yoktu. Bununla birlikte, sanatsal kişiliği, doğal yeteneği ve iyi mizah anlayışı kısa sürede tiyatro yönetmenlerinin dikkatini çekti ve 1930'ların ortalarında Azerbaycan Müzikal Komedi Tiyatrosu'nda oyuncu olarak iş teklifi aldı. Kalenderli, Müzikal Komedi Tiyatrosu'ndaki çalışmalarına devam etti ve burada F. Amirov'un "Gözün Aydın", S. Alasgarov'un "Yıldız", T. Guliyev'in "Altın Avcısı", S. Rustamov'un "Turna", A. Rızayev'in "Ay'a Yolculuk" gibi oyunlarda başarılı performanslar sergiledi.

### Film kariyeri
Münevver Kalenderli, film kariyerine 1945 yılında gösterime giren ve dünyanın 136 ülkesinde gösterilen "Kumaş Satıcısı" filmindeki Teyze Cihan rolüyle başladı. Film, 1946 yılında Moskova'da halka açık olarak gösterildi ve SSCB Devlet Ödülü'ne layık görüldü. Bu filmin yapımı, o dönemde tüm Azerbaycan halkı için büyük önem taşıyordu. "Kumaş Satıcısı"nın çekimleri, Ermenilerin Uzeyir Bey'in bu ünlü eserini taklit etmeye çalıştığı bir dönemde Stalin'in izniyle başladı. Bu filmden sonra Kalenderli, "Azerbaijanfilm" film stüdyosu tarafından üretilen 10'dan fazla uzun metrajlı filmde, çok sayıda kısa filmde ve belgeselde rol aldı. Film stüdyosunda oynadığı roller her zaman dublörle çekildi. 1953'te Münevver Kalenderli, "Vatan" sinemasının müdür yardımcılığına atandı. Bundan sonra tiyatroyu bıraktı, sadece filmlerle ilgilendi.

Daha sonra Münevver Kalenderli, "Bahtiyar" müzikalinde Gülizar Teyze, "Emek ve Gül"de Dağmara'nın annesi Sonu, "Kavurucu Güneş Altında"da Gülbahar Nine, "Buluşma"da Münevver, "O Olmasın, Bu Olsun"da Yenge, "Kazbek Kutusu"nda Malikov'un şişman karısı, "Sürünen Gölgeler"de Mesma ve "Yılbaşı Gecesi"nde ev hanımı rollerinde yer aldı. Toplamda 1945 ile 1962 yılları arasında 9 filmde oynadı. Bakü'deki Vatan sinemasına yardımcı yapımcı olarak atanmasının ardından tiyatroyu bıraktı. Bundan sonra tiyatrodan tamamen uzaklaştı ve sadece filmlerde rol aldı.

Münevver Kalenderli, kör bağırsak ameliyatının başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Bakü'de hayatını kaybetti.

## Filmografi

* Agasadiq Garaybayli (1974)
* Kumaş Satıcısı (1945)
* Bakü'nün Işıkları (1950)
* Bakhtiar (1955)
* Emek ve Gül (1962)
* Kavurucu Güneşin Altında (1957)
* Toplantı (1955)
* O Olmasın, Bu Olsun (1956)
* Kazbek Kutusu (1958)
* Sürünen Gölgeler (1958)
* Yılbaşı Gecesi (1958)

## Ayrıca bakınız

* Hakikat Rızayeva

## Kaynakça