Arif Heydarov

**Arif Nazar oğlu Heydarov** (, 28 Haziran 1926 – 29 Haziran 1978) Sovyet Azerbaycanlı bir hükûmet ve kolluk kuvvetleri yetkilisiydi. Korgeneral rütbesine sahipti ve 1970'ten 29 Haziran 1978'de görevdeyken suikasta uğrayana kadar Azerbaycan SSR İçişleri Bakanı olarak görev yaptı.

## Biyografi
Arif Heydarov 28 Haziran 1926'da doğdu. Kolluk kuvvetlerindeki kariyerine 17 yaşında, 1943'te SSCB Devlet Güvenlik Halk Komiserliği İstihbarat Birimi'ne katılarak başladı. Moskova'daki Özel Görevler Devlet Güvenlik Okulu'nda eğitimini tamamladıktan sonra, İkinci Dünya Savaşı'nda Polonya ve Almanya'daki saha istihbarat birimlerinde görev yaparak savaş operasyonlarına gönüllü oldu. Savaşın sona ermesinin ardından Arif Heydarov, Eylül 1946'ya kadar Leipzig'de ve daha sonra 1947'ye kadar Saksonya'da Sovyet ordusunun operasyonel departmanında çalıştı.

Doğrulanamayan raporlar, 1945'teki Vistula-Oder taarruzu'ndaki rolü nedeniyle Sovyetler Birliği Kahramanı unvanına aday gösterildiğini, ancak nihayetinde Kızıl Bayrak Nişanı'nı aldığını öne sürmektedir.

1944'ten 1970'e kadar Heydarov, Azerbaycan Devlet Güvenlik Komitesi'nde (o zamanki KGB) istihbarat birimlerinde operatif subay olarak çeşitli görevlerde çalıştı. Son operasyonel görevinin, Türkiye'de istasyon şef yardımcılığı olduğu ve burada yabancı istihbarat faaliyetlerinden sorumlu olduğu iddia ediliyor. Mart 1970'te, o zamanki Azerbaycan lideri Haydar Aliyev tarafından Azerbaycan SSC İçişleri Bakanı olarak atandı.

## Suikast
29 Haziran 1978'de Arif Haydarov, Bakü'deki ofisinde Şuşa'lı bir cezaevi görevlisi olan Ziya Muradov tarafından öldürüldü. Muradov ayrıca İçişleri Bakan Yardımcısı Tümgeneral Salahaddin Kazimov'u da ağır yaraladı. Soruşturmaya göre, Muradov başlangıçta Kazimov'u hedef almayı planlamıştı, çünkü terfi talebinin değerlendirilmesinde uzun bir gecikme yaşanmıştı. İçişleri Bakanlığı'nda bir toplantının yapıldığı sırada, Muradov Heydarov'un ofisine girmeden önce bakanın yardımcısı Albay Aziz Safikhanov'u öldürdü. Kazimov, Muradov'un ateş açtığı sırada toplantıda bulunuyordu ve Muradov'un onu üç kez vurduğu bildiriliyor. Katılımcılardan biri olan Albay İbrahimov, müdahale etmeye çalışmadan olay yerinden kaçtı. Daha sonra atışların sırası hakkında ifade verdi, ancak hemen kaçtığı için daha fazla ayrıntı veremedi. Bazı kaynaklara göre, Heydarov, Muradov'u silahsızlandırmaya çalıştı ve çatışma sırasında vuruldu. Muradov daha sonra kendini öldürdü. Ağır yaralanan Heydarov hastaneye kaldırıldı, ancak aynı gün hayatını kaybetti. Bakü'deki Şeref Yolu'nda, babasının mezarının yanına gömüldü.

## Kişisel yaşam
Arif Heydarov, 1951-1957 yılları arasında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde birlikte okuduğu ve 1950-1960'lı yıllarda güvenlik servislerinde iş birliği yaptığı Heydar Aliyev ile yakın bir kişisel ve profesyonel ilişki sürdürdü. Arif Heydarov'un Bakanlık görevine atanması Haydar Aliyev tarafından başlatılmış ve gerçekleştirilmiştir.

Babası Nazar Heydarov, 1949-1954 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkanlık Divanı Başkanı olarak görev yapmıştır. Arif Heydarov, 1963 yılında Adila Heydarova (1935-2015) ile evlendi. Üç çocukları oldu: kızı Leyla ve oğulları Murad ve Magsud.

Almanca, Rusça, Türkçe ve Farsça dillerini akıcı bir şekilde konuşuyordu ve İngilizceyi de iş düzeyinde biliyordu. 1950'lerde iki kez Azerbaycan kürek şampiyonu oldu.

## Miras
Azerbaycan'da Arif Haydarov'un onuruna adlandırılmış birçok kurum ve yer bulunmaktadır; bunlar arasında Bakü'deki bir cadde, İçişleri Bakanlığı Hastanesi, Polis Akademisi ve Devlet Sınır Hizmeti tarafından işletilen Astara'daki bir sınır karakolu yer almaktadır.

28 Haziran 1996'da Arif Haydarov'un 70. yıldönümüne adanmış törende konuşan Haydar Aliyev, onu "Azerbaycan halkının generali" olarak nitelendirmiş ve "ölümü halkımız, cumhuriyetimiz ve benim için büyük bir kayıp oldu. Ölüm gününde tüm Azerbaycan derin bir yas içindeydi" demiştir.

## Ayrıca bakınız
*Azerbaycan İçişleri Bakanı

## Kaynakça