Hürremşehr (füze)

**Hürremşehr** (), adını İran'ın Hürremşehr kentinden alan, orta menzilli balistik füzedir. İran tarafından Ocak 2017'de test edilmiştir. 1.000 ila 2.000 kilometre arasında menzile sahip olan füze, 1.800 kilogramlık bir savaş başlığı taşıyabililir ve 13 metre uzunluğundadır.

## Genel bakış
Jane's Defence Weekly ve Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), Hürremşehr füzesinin, Kuzey Kore'nin Hwasong-10 füzesinin İran versiyonu olduğunu belirtmiştir. Kuzey Kore, bu füzenin bir versiyonunu BM-25 adıyla İran'a satmıştır. "25" sayısı, füzenin 2.500 kilometrelik menzilini temsil etmektedir. İran, ilk versiyona kıyasla füzenin boyutunu küçülttüğünü, yakıt kütlesini ve menzilini azalttığını açıklamıştır. Bu menzil, füze Batı İran'dan fırlatıldığında İsrail, Mısır ve Suudi Arabistan ile Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan gibi NATO üyelerini kapsayacak alanı içine almaktadır.

İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, İran versiyonunun "daha küçük boyutlara sahip ve daha taktiksel" hâle geldiğini ifade etmiştir. Bu durum, füzenin azalan menzilini açıklayabilir. Bir başka teori ise İranlı yetkililerin Avrupa'da füze programına yönelik endişeleri artırmamak için menzili olduğundan daha düşük gösterdikleri yönündedir. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden (IISS) Michael Elleman, İran'ın Hürremşehr balistik füzesiyle 1.000–2.000 kilometrelik orijinal menzilin ötesine geçme kapasitesine muhtemelen sahip olduğunu, ancak testlerde daha ağır bir savaş başlığı kullanarak menzili bilinçli olarak sınırladığını belirtmiştir.

Taşıdığı ağır savaş başlığı nedeniyle, füzenin nükleer başlık taşıma potansiyeli bulunmaktadır. Ancak boyutları nedeniyle birden fazla nükleer savaş başlığı taşıyıp taşıyamayacağı belirsizliğini korumaktadır.

Hürremşehr füzesinde kullanılan gaz çıkış sistemleri, menzil, savaş başlıkları ve fırlatma sistemleri diğer modellerden farklıdır. Füzenin merkezindeki büyük gaz çıkışı dışında, yönlendirme amacıyla kanat kullanılmadan kontrol sağlayan küçük ve ayrık gaz çıkışları da mevcuttur. Bu yönüyle, Hürremşehr füzesinin gaz çıkış modeli Hwasong-12'ye daha çok benzemektedir.

İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, Hürremşehr füzesinin çoklu savaş başlığı taşıma kapasitesine sahip olduğunu da belirtmiştir.

Hürremşehr-4, 25 Mayıs 2023 tarihinde kamuoyuna tanıtılmıştır. Yeni varyantın, 1.500 kilogramlık bir savaş başlığıyla 2.000 kilometre menzile sahip olduğu bildirilmektedir. Bu modelde, hipergolik yakıt kullanan daha gelişmiş bir motor sistemi bulunmaktadır. Bu tür yakıtlar yıllarca depolanabilir nitelikte olup, füzenin fırlatma hazırlık süresini 12 dakikaya kadar düşürmektedir. Yeni yakıt sistemi, daha küçük yakıt tankları gerektirdiğinden, motor bölümü yaklaşık 13 metreye indirgenmiştir; savaş başlığı ise füzenin toplam uzunluğuna yaklaşık 4 metre eklemektedir.

Hürremşehr-4, daha dayanıklı kompozit malzemeden üretilmiş bir gövdeye sahiptir. Ayrıca atmosfer dışında seyrederken rotasını düzeltebilmesini sağlayan bir orta safha seyrüsefer sistemine de sahiptir. Bu sayede, elektronik harp sistemleriyle etkisiz hâle getirilebilecek terminal yönlendirme sistemlerine olan bağımlılığı azaltılmıştır.

## Tarih
Hürremşehr füzesinin ilk kez 29 Ocak 2017 tarihinde test edildiği bildirilmektedir. Yaklaşık 950 kilometre uçtuktan sonra infilak etmiştir. Ağustos 2020 itibarıyla yeniden test edilmiştir; bu testlerde, menzilini ve muhtemelen isabet hassasiyetini artıran küçük bir yeniden giriş aracı (RV) kullanılmıştır.
## Varyantlar
*Hürremşehr-1
*Hürremşehr-2
*Hürremşehr-3
*Hayber (Hürremşehr-4)
## Ayrıca bakınız
*İran Silahlı Kuvvetleri
*İran'da üretilen askeri teçhizat listesi
*İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri
*Şahab-3
*Secil

## Kaynakça