Yaşlanma karşıtı hareket

**Yaşlanma karşıtı hareket,** yaşlanma durumunu ortadan kaldırarak, tersine çevirmeye veya etkilerini azaltmaya adanmış toplumsal bir harekettir. Hareketin önemli bir kısmı hayatın uzatılması için yapılması gerekenlerin olasılıkları üzerinedir fakat aynı zamanda yaşlanmanın etkilerini geciktirmek veya ortadan kaldırmak yerine iyileştiren plastik cerrahi teknikleri ile ilgisi bulunmaktadır.

Bu hareketin farklı yaklaşımlara sahip pek çok bilim insanı bulunmaktadır. Yaşlanma karşıtı hareketin aralarından en popüler öncülerinin ikisi arasında, insanlığın yaşlanmayı teknolojinin ilerlemesi yoluyla tamamen yenebileceğini ve çok uzun ömre ulaşmamızı sağladığını söyleyen Ray Kurzweil  ve insanın yaşlanmayı engellediğini söyleyen Aubrey de Gray yer almaktadır. İnsan bedeni çok kompleks bir makinedir ve bu nedenle süresiz bir biçimde onarılabilir. Diğer bilim insanları ve harekete önemli katkılarda bulunanlar arasında moleküler biyologlar, genetikçiler ve Gary Ruvkun, Cynthia Kenyon ve Arthur D. Levinson gibi biyomedikal gerontologlar bulunmaktadır. Ancak 2003 yılında gerontoloji camiasındaki isimler, araştırmalarını hareketin sözdebilim olarak algılanmasından uzak tutmaya çalışmıştır.

## Yaşlanma karşıtı ilaçlar
Yaşlanma karşıtı tıp, başlangıçta kendileri için tedavi arayan hekimlerin Dr. Robert M. Goldman ve Ronald Klatz tarafından kurulan Amerikan Yaşlanma Karşıtı Tıp Akademisi (A4M) gibi kuruluşlar tarafından bu konuda eğitim ve sertifika almalarıyla birlikte yeni gelişen ve hızla büyüyen bir tıbbi uzmanlık alanı haline gelmiştir.

### İnsan büyüme hormonu
Yaşlanma karşıtı tıbbın merkezinde insan büyüme hormonunun uygulamaları temel olarak yer almaktadır. Klinik çalışmalar, büyüme hormonu eksikliği olan yetişkinlere yönelik düşük doz büyüme hormonu tedavisi ile kas kütlesini artırarak, yağ kütlesini azaltarak ve kemik yoğunluğunu ve kas gücünü artırarak vücut kompozisyonunu değiştirdiğini göstermiştir. Aynı zamanda kardiyovasküler parametreleri de iyileştirir ve önemli yan etkiler olmaksızın yaşam kalitesini etkiler. Bununla birlikte, uygun kurallara uyulmadığı takdirde enjekte edilebilir formda kullanıldığında potansiyel olarak tehlikeli yan etkilere sahip olduğu da söylenmektedir. Sağlıklı yaşlanan hastalarda kullanımı onaylanmamıştır, ancak zaman zaman hormonun salgılanmasının azalmasına neden olduğu varsayılan bir yaralanma, organik durum veya yetişkin büyüme hormonu eksikliği teşhisi yoluyla bu kısıtlama atlatılmaktadır.

### Menopoz hormonu ilaçları
Östrojen ve progestin gibi diğer hormonların uygulanması Robert A. Wilson'ın 1966 tarihli Feminine Forever adlı kitabıyla popüler hale gelmiştir. Ancak östrojen kullanımının artmasının kanser riskinin artmasıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Daha sonra, 2002 yılında, östrojenin menopoz sonrası kadınlar üzerindeki uzun vadeli etkileri üzerine yapılan araştırma, Kadın Sağlığı Girişimi, ciddi yan etkileri olduğuna dair kanıtlar üretmiştir. Hormonları yazan doktorlar artık ilaçları düşük dozlarda reçete edebilmektedir. Hormon yerine koyma tedavisinin uzun vadeli etkilerine ilişkin araştırmalar devam etmektedir. 2017 Cochrane sistematik incelemesi, uzun süreli kullanımın kemik kırıkları veya menopoz sonrası kemik erimesi riskini azaltabileceği, fakat inme, kalp krizi, endometriyal kanser ve meme kanseri riskini artırabileceği sonucuna ulaşmıştır. Hormon tedavisi genellikle sadece kemik erimesi riski yüksek olan menopoz sonrası kadınlar için hormonal olmayan tedavilerin uygun olmadığı durumlarda önerilmektedir. Hormon tedavisi, kardiyovasküler hastalık, demans tedavisi veya menopoz sonrası kadınlarda bilişsel gerilemeyi önlemek için uygun değildir veya tavsiye edilmez. Uzun süreli hormonal tedavinin 50 yaşın altındaki kadınlar için riskleri belirlenmemiştir.

## Bilimsel yaklaşımlar
Biyogerontoloji, aynı ilgi alanına sahip olan ancak gerontolojinin bir dalı olarak daha muhafazakar bir yaklaşım benimseyen bilimsel bir daldır. Kalori kısıtlaması yöntemi, kalorilerin azaltılmasına ve gerekli besin maddelerinin doğru birer miktarda alınmasına odaklanarak yaşlanma karşıtı tekniklerde ortaya çıkan bir fenomendir.

### Kalori kısıtlaması
Kalori kısıtlaması, insanlarda uzun ömürlülüğü artırmak ve yaşa bağlı hastalıkları azaltmak için daha az kalori alımına odaklanan bir diyet kısıtlamasını ifade eder. Kalori kısıtlaması, yaşlanma hızını düzenlemeye yardımcı olan ve bir bireyin veya hayvanın gençliğini artıran düşük kalori alımını sürdürür. Düşük kalori alımı ile uzun yaşam beklentisi için düşük vücut kitle indeksini (BMI) ve nispeten yüksek plazma dehidroepiandrosteronunu destekleyen negatif enerji dengesiyle doğrudan ilgilidir. Kalori kısıtlaması, hamile kadınlar ve diyabet gibi önceden mevcut tıbbi sorunları olan kişiler tarafından yaygın olarak uygulanmaktadır. Doğru miktarda kalori kısıtlaması hamile kadınların olumlu kilo alımına ulaşmasına yardımcı olabilirken, kalori alımında önemli bir düşüş yavrularda uzun vadeli etkilere yol açan hipotalamusun değişmesine sebep olabilmektedir. Diyabet hastalarında orta derecede yapılan kalori kısıtlaması ile obez bireylerde ve tip 2 diyabette insülin duyarlılığını arttırır ve hepatik yağ miktarını azaltır. Yaşlı hayvanlarda uzun süreli kalori kısıtlaması, genç gruplarınkine benzer kök hücre işlevi ile sonuçlanmaktadır. Aktif kök hücre işlevi, yaşlı bireylerde genç bireylere kıyasla daha yavaş olan hasarlı iskelet kası dokusunun daha iyi iyileşmesine yardımcı olmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kalori kısıtlaması, kadınların yaşamları boyunca erkeklere göre %25 daha az kalori tüketme eğilimi göstermesi sebebiyle, kadınlarda erkeklere kıyasla daha uzun bir yaşam süresi göstermiştir. İnsanlardaki yaşlanma karşıtı hareket için var olan istatistiksel kalori kısıtlaması analizleri, kalori kısıtlaması ile bağlantılı olarak uzayan ömrü ispat etmek konusunda henüz yetersiz kalmaktadır.

## Kitle hareketi
Yaşlı insanların önemli bir bölümü, alternatif tıbbı örnek alarak, yaşlanma kaynaklı olaylara ve tehlikelere karşı yardım vadeden bitkisel takviyeleri ve diğer gıdaları alıp kullanmaktadır. Bununla birlikte, bu tür birçok ürün denetimden yoksundur ve ciddi sağlık risklerine yol açabilmektedir.

## Karşılama
Yaşlanma karşıtı araştırmalar ve geliştirmelerin geleceği konusunda en az iki karşıt görüş bulunmaktadır. Bir grup, savunucuları tarafından aşırı iyimser tahminlerle yaşam süresinin uzatılmasına ilişkin olarak çok fazla abartılı söylem kullanıldığını belirtmektedir. Ayrıca önemli bir atılım yapıldığına veya ufukta göründüğüne dair çok az kanıt olduğunu ileri sürmektedirler. Bazıları bunun büyük ölçüde mevcut fon eksikliğinden veya konuya olan ilgiden kaynaklandığını belirtilmektedir. Sık kullanılan takviyeler ve hormon tedavileri üzerine 2006 yılında Cleveland Clinic Journal of Medicine'da yayınlanan bir araştırma, hiçbirinin ömrü uzatmada etkili olmadıklarını göstermiştir. Bir başka grup ise, model hayvanlarda gençleşme ve yaşam süresinin uzatılması konusundaki son bilimsel başarıların doğrulanamadığını ve ihmal edilebilir yaşlanmaya sahip ileri yaştaki insanlar da dahil olmak üzere çeşitli türlerin keşfinin, daha genç insanlar için ihmal edilebilir yaşlanmayı iptal etme, yaşlanmayı tersine çevirme ya da en azından önemli ölçüde geciktirme umudu verdiğini belirtmektedir.

Her ne kadar bilim insanlarının bir kısmı yaşlanmayı iyileştirmenin imkansız olduğunu belirtse de, hem yaşamı uzatanların önümüzdeki birkaç on yıl içinde ya da en azından 22. yüzyılın başından önce ilk, belki biraz kaba tedavileri tasarladıkları zaman dilimi hem de yaşlanmayı iyileştirmenin arzu edilir olup olmadığı konusunda bazı özeleştiriler bulunmaktadır. İnsan ömrünün süresinin uzatılması düşüncesine yönelik yaygın eleştiriler, bunun dünyanın daha fazla nüfuslu olmasına yol açacağı korkusu ie birleşmektedir. Bununla birlikte de Gray, menopozun da erteleneceğinden kadınların çocuk sahibi olmak için daha uzun süre bekleyebileceğini ve dolayısıyla büyüme oranının aslında *düşeceğini* söyleyerek buna karşı çıkıyor. Ayrıca yavaş yavaş artan nüfus, uzay kolonileri gibi yaşanacak yeni yerler bulmak için yüzyıllarca zaman alacaktır.

## Ayrıca bakınız

* Ölüm
* Yaşlanma
* Yaşlanma
* Ölümsüzlük
* Transhümanizm
* Ekstropyanizm

## Kaynakça

## İler okuma

* 
* 
*