Mi Şeberah

**Mi Şeberah** (, ), Tanrı'dan kutsama dilemek için kullanılan bir Yahudi duasıdır. 10. veya 11. yüzyıla dayanan Mi Şeberah duaları, çok çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Aslen İbranice olan, ancak bazen yerel dilde veya her ikisinin birleşimiyle okunan bu dua, farklı zamanlarda farklı versiyonlarıyla topluluk üyeleri arasında en popüler dualar arasında yer almıştır. Modern Ortodoks Yahudilikte Mi Şeberah, özellikle ritüellerinin merkezine yerleşmiş olan liberal Yahudiler arasında, şifa duasının ana unsuru olarak hizmet eder.

Şabat günü tüm topluluk için bir kutsama duası olan orijinal Mi Şeberah, Aşağı Mezopotamya'da (Yahudiler tarafından "Babil" olarak adlandırılır) Yekum Purkan dualarının bir parçası olarak veya onlarla birlikte ortaya çıkmıştır. Biçimi, İncil'deki ataların (ve günümüzdeki uygulamada anaların) adıyla Tanrı'ya seslenmek ve ardından belirli bir kişiyi veya grubu kutsamak için bir gerekçe sunmaktır. Bu, Tevrat'a çağrılan bir kişi için yapılan dualar, sünnet (brit milah) ve bene mitzvah gibi yaşam olayları için yapılan dualar da dahil olmak üzere diğer dualar için popüler bir şablon haline geldi. Olim (Tevrat'a çağrılanlar) için yapılan Mi Şeberah, bir süre daha az eğitimli Avrupalı Yahudiler için Tevrat ayininin merkezi bir parçasıydı.

Geç Orta Çağ döneminden beri Yahudiler, Mi Şeberah'ı şifa duası olarak kullanmışlardır. Reform Yahudileri, şifa anlayışları bilime daha çok dayalı hale geldikçe 1800'lerde bu uygulamayı kaldırmışlardır, ancak 1980'lerde Ronald Reagan'ın AIDS salgınının yıkımı, LGBTQ sinagoglarında yeniden ortaya çıkmasına neden olmuştur. Debbie Friedman'in, o zamanki partneri Drorah Setel ile birlikte 1987'de yazdığı İbranice-İngilizce versiyonu, en bilinen beste haline gelmiştir. 1989'da "And You Shall Be a Blessing" albümünde yayınlanan ve Yahudi konferanslarındaki performanslarla yayılan şarkı, Friedman'ın en bilinen eseri olmuş ve şifa için kullanılan Mi Şeberah'ın sadece liberal Yahudi ayinlerine yeniden dahil edilmesine değil, hareketin merkezi dualarından biri haline gelmesine de yol açmıştır. Birçok cemaat, dua edilecek kişilerin listesini içeren "Mi Şeberah listeleri" tutar ve Yahudilerin tıbbi bir işlem öncesinde kendilerini bu listelere ekletmeleri yaygındır; dua aynı şekilde Yahudi hastane din görevliliğinde de yaygın olarak kullanılır. Friedman ve Setel'in versiyonu ve benzerleri, HIV'in neredeyse her zaman ölümcül olduğu bir dönemden doğmuş olup, sadece fiziksel rehabilitasyondan ziyade ruhsal yenilenmeyi vurgular; bu ayrım da liberal Yahudi akademisyenler tarafından vurgulanmaktadır.

## Topluluk için
Aşkenazi ayin bağlamında, geleneksel Mi Şeberah, ya üçüncü Yekum Purkan duası ya da iki Yekum Purkan duasından sonra okunan ek bir dua olarak tanımlanmıştır. Üç dua, MS 10. veya 11. yüzyılda Babil'e dayanmaktadır ve İbranice bir dua olan Mi Şeberah, Yahudi Babil Aramicesinde olan diğer ikisine daha sonra eklenmiştir. Yağmur için yapılan bir duadan türetilmiştir ve Tanrı'nın daha önce belirli bir şeyi yaptığı gibi, yine yapacağı mantığını paylaşmaktadır. Machzor Vitry'de, David Abudarham'ın yazılarında ve Kol Bo'da bahsedilmiştir.

Hem Aşkenazi hem de Sefarad Yahudileri geleneksel olarak Şabat günü Tevrat ayini sırasında Haftarahdan hemen sonra duayı okurlar; Sefarad Yahudileri ayrıca Yom Kippur'da da okurlar ancak Aşkenazi ve Sefarad versiyonları arasında metinsel farklılıklar vardır. Mi Şeberah genellikle İbranice yerine topluluğun yerel dilinde okunur. Abraham Ezra Millgram, Yahudi İbadeti (1971) adlı eserinde bunun nedeninin duanın "ibadet edenlere doğrudan hitap etmesi ve insanlar için ortaya koyduğu etik sorumluluklar" olduğunu söyler. Geleneksel olarak topluluk için Mi Şeberah, heptatonik bir ölçek kullanan ve misheberak ölçeği olarak adlandırılan bir melodiye göre düzenlenir.

## Özel versiyonlar
Mi Şeberah, belirli kutsamalar için duaların temeli olarak da hizmet etmeye başladı ve bir süre bazen "Yehi ratzon" ('İsteğin olsun') ile başlıyordu. Gregg Drinkwater, Amerikan Yahudi Tarihi'nde bu tür duaların beş bölümden oluşan bir yapısını tanımlar:

1) "Mi Şeberah" ve ataların çağrısı; 2) Kutsanacak kişinin adı; 3) Kutsanmasının nedeni; 4) Kişi için istenen şey; ve 5) Topluluğun cevabı. William Cutter, Sh'ma'da şöyle yazıyor:

Bazı Mi Şeberah duaları, doğum (anne için), bar veya bat mitzvah, brit milah (sünnet) veya din değiştirme veya dinden dönme gibi yaşam olayları için kullanılır. Birkaç tanesi evlilikle ilgilidir: evlilik beklentisiyle, yeni evliler için ve 25. veya 50. evlilik yıldönümü için. Ara sıra okunan Mi Şeberah duaları arasında On Günlük Tövbe, Behav Orucu ve Kol Nidre (Yeruşalayim için) duaları yer alır. Hmelnitski Ayaklanması sırasında, Rabbi Yom-Tov Lipmann Heller, dua sırasında konuşmayanlar için Mi Şeberah okuma uygulamasını başlattı. Bazı dualar, İsrail Savunma Kuvvetleri üyeleri için birçok toplulukta kullanılan bir dua veya Reform hareketi tarafından LGBTQ Yahudileri için yayınlanan birkaç dua gibi belirli topluluklar için mevcuttur.

### İsrail Savunma Kuvvetleri versiyonu

## Notlar