Kırım Tatarcası (Romanya) Dil Derlemi

**Kırım Tatarcası (Romanya) Dil Derlemi**, Dobruca Tatarcası olarak da bilinen, Romanya'da konuşulan Kırım Tatar dilini korumayı, belgelemeyi ve tanıtmayı amaçlayan önemli bir dijital girişimdir.

Bu proje, UNESCO tarafından "kesinlikle tehlike altında" olarak sınıflandırılan bir dil için, özellikle de topluluğun farklı bir tarihi ve kültürel varlığa sahip olduğu Romanya bağlamında, dil kaynaklarına yönelik kritik ihtiyacı ele alıyor. Derlem, dilbilimsel araştırmalar, dil eğitimi ve kültürel koruma çabaları için temel bir kaynak olarak hizmet etmekte ve yapılandırılmış bir metin koleksiyonu ve sözcüksel veriler sunmaktadır.

Derlem, dilin yeniden canlandırılması ve nesiller arası aktarımı için hayati önem taşıyan dilin kapsamlı bir dijital arşivini sağlıyor. Romanya'daki Kırım Tatar topluluğu, tarihsel açıdan önemli olmasına rağmen, egemen diller arasında dil mirasını koruma konusunda zorluklarla karşı karşıyadır.

## Projeler
Kırım Tatarca (Romanya) Dil Derlemi, faydasını ve etkisini en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmış birbiriyle bağlantılı birçok projeyi kapsamaktadır.

### Derlemin kendisi
Girişimin özü, titizlikle seçilmiş bir dilsel veri koleksiyonu olan derlemin kendisidir. Bu şunları içerir:

#Metin Kaynakları: Romanya'da kullanıldığı haliyle Kırım Tatarının çeşitli kayıtlarını ve tarzlarını yansıtan edebi eserler, tarihi belgeler, folklor, haber makaleleri ve yazılı konuşma dili gibi çok çeşitli metinler. Bu metinler sayısallaştırılır, açıklamalar eklenir ve aranabilir hale getirilir; böylece kullanıcıların dilsel kalıpları ve bağlamları keşfetmesine olanak sağlanır.
#Sözlük: Derlem metinlerinden türetilen, tanımlar, gramer bilgileri, örnek cümleler ve potansiyel olarak etimolojik notlar sağlayan kapsamlı bir çevrimiçi sözlük. Bu sözlük, yeni metinler eklendikçe ve analiz edildikçe sürekli olarak güncellenmekte, dinamik ve kapsamlı bir sözlük kaynağı sunmaktadır.
#Çeviriler: Kırım Tatarca metinlerinin Rumenceye ve muhtemelen diğer dillere çevrildiği paralel metinlerden oluşan bir koleksiyon.

Derlem, gelişmiş aramalara ve veri alımına olanak sağlayacak şekilde kullanıcı dostu olacak şekilde tasarlanmıştır. Aynı zamanda çevrimiçi bir sözlük olarak da işlev görür ve sözcüksel bilgilere anında erişim sağlar. Derlem girişlerinin tamamı TXT veya JSON formatlarında ücretsiz olarak indirilebilir, bu da daha fazla hesaplamalı analize ve diğer uygulamalara entegrasyona olanak sağlar.

### Çevirmen (Beta)
Çevirmen (Beta), projenin gelişmiş yapay zekadan yararlanan yenilikçi bir bileşenidir. Gemini AI tarafından desteklenen bu araç, Kırım Tatarcası (Romanya) ile Romence ve İngilizce başta olmak üzere diğer diller arasında makine çevirisi yetenekleri sağlamayı amaçlamaktadır. Beta sürümündeyken bazı gramer ve terminolojik hatalar yapar, ancak hızlı çeviriler ve dilin anlaşılmasına yardımcı olmak için değerli bir kaynak sunar. Böyle bir çeviri aracı, dilsel boşlukların kapatılması ve Kırım Tatarca içeriğinin erişilebilirliğinin arttırılması yönünde önemli bir adımdır.

### Klavye
Klavye projesi, Kırım Tatarcasında yazmanın pratik zorluklarını ele alıyor. QWERTY düzeniyle tasarlanmış, ancak Kırım Tatar yazımına özel uyarlamalara sahip çevrimiçi bir sanal klavyedir. Fakat "C" tuşunun varsayılan olarak "Ç" harfini üretmektedir, diğer harflerin ise standart QWERTY düzeniyle tutarlı kalmasıdır. Önemli bir özellik ise, belirli tuşlara basıldığında, Kırım Tatarcası için gerekli olan alternatif harflerin (örneğin, Á, Í, Î, Ó, Ú, Ğ, Ş, Ñ) ve ayrıca eski Ţ harfinin (Ç'ye uzun basıldığında ise normal C) ortaya çıktığı "daha uzun basma" işlevselliğinin uygulanmasıdır.

Ayrıca klavye, popüler mobil klavyelere benzer şekilde doğrudan derlem kaynaklarından kelime önerileri içerir. Bu tahminli metin özelliği, yazma verimliliğini artırır ve kullanıcıların doğru yazımları ve kelimeleri öğrenmesine yardımcı olur.

## Kaynakça