Grokipedia

**Grokipedia**, Elon Musk tarafından kurulan bir yapay zekâ (YZ) şirketi olan xAI tarafından geliştirilen, yapay zekâ destekli çevrimiçi bir ansiklopedidir ve 27 Ekim 2025'te kullanıma sunulmuştur. 

Grokipedia'daki maddeler, Grok dil modeli tarafından oluşturulmakta, düzenlenmekte ve doğruluk kontrolünden geçirilmektedir. Pek çok makale, bazıları neredeyse kelimesi kelimesine kopyalanmış şekilde, Vikipedi maddelerinden türetilmiştir. Birçok maddenin altındaki feragatnameye (*sorumluluk reddi beyanı*) göre, içerik Wikipedia'dan uyarlanmıştır ve Creative Commons Atıf-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Lisansı altında lisanslanmıştır.

28 Ekim 2025 itibarıyla, sitede yaklaşık 900.000 YZ tarafından üretilmiş madde bulunmaktadır.

Grokipedia'daki maddeler, Grok modeli tarafından "doğruluk kontrolünden" (fact-checking) geçirilmiş olduklarını belirtmektedir. Grokipedia ziyaretçileri düzenleme yapamazlar, ancak yanlış bilgi bildirmek için açılır bir form aracılığıyla "düzenleme önerileri" sunabilirler. Musk, Grokipedia'yı, Vikipedi'deki "propagandayı temizleyecek" bir alternatif olarak konumlandırmıştır.

## Tarihçe
### Duyurusu
İş insanı Elon Musk, Eylül 2025'te, Vikipedi'nin ideolojik önyargılarına yönelik eleştirilerinin ortasında, xAI şirketinin Grokipedia adında yapay zekâ tarafından oluşturulacak yeni bir çevrimiçi ansiklopedi kuracağını duyurdu. Projenin adı, o ayın başlarında All-In podcast konferansında Beyaz Saray Yapay Zeka ve Kripto Çarı David O. Sacks tarafından önerildi ve konuldu.

Musk'ın duyurusuna göre Grokipedia, Wikipedia'nın algılanan önyargılarını, hatalarını ve ideolojik sapmalarını ele alarak onunla rekabet etmek üzere tasarlanmış YZ (yapay zekâ) destekli bir bilgi tabanı olacaktı. Günlük tasarım ve teknoloji yayınları yapan bir web blogu olan *[[Gizmodo]]*, bu planı 2006'daki Conservapedia projesiyle karşılaştırdı ve Conservapedia'nın sağcı bir önyargıya sahip olduğunu ve "saçma makalelerinde gezinmeye çalışan herkes tarafından büyük ölçüde bir şaka olarak görüldüğünü" belirtti.

6 Ekim 2025'te Musk, Grokipedia'nın erken beta sürümünün o ayın ilerleyen günlerinde yayımlanmasının planlandığını duyurdu. Proje, Ekim ayında içerik kalitesi sorunlarını gidermek amacıyla kısa bir süreliğine ertelendi.

### Çıkışı
Grokipedia, yaklaşık 900.000 madde ile 27 Ekim 2025'te grokipedia.com adresinde kullanıma açıldı. Bazı makaleler Wikipedia'daki karşılıklarıyla neredeyse aynı olsa da, Grokipedia'nın kaynakça (atıf) formatı farklıdır. Site, erken bir "0.1" sürümü olduğunu belirtirken, Musk gelecekteki "1.0" sürümünün 0.1 sürümünden 10 kat daha iyi olacağını ifade etti. Site, kullanıma sunulduktan kısa bir süre sonra kısa bir kesinti yaşadı.

## Tepkiler

Grokipedia, kullanıma sunulmasının ardından karışık tepkiler aldı. Bazı gözlemciler, yapay zekânın yaratıcının önyargılarını yansıtma potansiyeli nedeniyle sitenin iddia ettiği tarafsızlığı sorguladı. Eleştirmenler, sağa eğilimli bakış açılarını destekleyen veya Musk'ın görüşlerini kayıran maddeleri öne çıkardı.

NBC News, Grokipedia'daki Musk maddesinin, kendisinin Ocak 2025'te yaptığı ve birçok kişi tarafından Nazi selamı olarak görülen el hareketinden bahsetmediğini, oysa Vikipedi maddesinin bahsettiğini kaydetti.

Ayrıca, tamamen yapay zekâya dayanması nedeniyle de eleştirildi. *[[Forbes]]*, "kitle kaynaklı çevrimiçi ansiklopedi (Vikipedi) insan yazarları ve editörleri kullanırken, Musk'ın alternatifi tamamen xAI'ın Grok modeli tarafından üretilmiş ve 'doğrulanmış' makalelerden oluşuyor" diye yazdı. Ayrıca, "Grokipedia'daki PlayStation 5, otomobil üreticisi Lamborghini ve çip üreticisi AMD gibi bazı makalelerin, ilgili Wikipedia maddeleriyle neredeyse aynı kopyalar olduğu görüldü" notunu düştü.

Bazı içeriklerin, cinsiyet geçişi ve eski Twitter CEO'su Parag Agrawal gibi konularda Musk'ın kişisel görüşleriyle uyumlu olacak şekilde manipüle edildiği kaydedilmiştir. Wikipedia'nın kurucu ortağı Larry Sanger, Grokipedia'daki kendisi hakkındaki makalenin, ilgili Wikipedia makalesinde bulunmayan ilginç ve doğru içeriklere sahip olduğunu, ancak aynı zamanda "*saçmalıklar*" da içerdiğini yorumladı.

*[[Time]]* dergisi, [Grokipedia'daki] Musk hakkındaki makalenin bazen kendisini "*coşkulu ifadelerle betimlediğini, aynı zamanda tartışmalarının birçoğunu küçümsediğini ve hatta tamamen çıkardığını*" yazdı. Dergi, Grokipedia'nın Musk'ın görüşlerine daha detaylı yer verdiğini, buna "uyandırılmış zihin virüsü (woke mind virus)" fikrinin de dahil olduğunu ve Musk'ın, "hayatta olan yabancılaştığı trans kızı için bu virüsün 'öldürdüğünü' iddia ettiğini" ekledi. Time, ayrıca, bir ansiklopedide normalde bulunmayan günlük rutinine dair detaylı kişisel bilgileri içermesi nedeniyle, Musk'ın sağlık ve yaşam tarzı hakkındaki bir bölümü de eleştirdi.

Wikimedia Vakfı'ndan bir sözcü, "Vikipedi'nin bilgisi insan ürünüdür ve her zaman öyle kalacaktır... Yapay zekâ şirketlerinin içerik üretmek için güvendiği şey de bu insan tarafından oluşturulan bilgidir; hatta Grokipedia'nın var olmak için bile Vikipedi'ye ihtiyacı var" yorumunu yaptı.

### Yanlış bilgi (mezenformasyon)
Grokipedia, halka açılmasının ardından yanlış bilgi yayımladığı gerekçesiyle eleştirildi. *[[Wired (dergi)|Wired]]* dergisi, "Yapay zekâ destekli yeni Vikipedi rakibinin, pornografinin AIDS salgınını kötüleştirdiğini ve sosyal medyanın transgender (trans) bireylerin sayısındaki artışı körüklüyor olabileceği yönünde yanlış iddialarda (*mezenformasyon*) bulunduğunu" bildirdi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*