2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar maraton

2024 Yaz Olimpiyatları'ndaki kadınlar maraton yarışı, 11 Ağustos 2024 tarihnide Fransa'nın Paris kentinde gerçekleştirildi. 47 ülkeden 91 sporcunun katıldığı yarışta Hollandalı Sifan Hassan, 2:22:55'lik derecesiyle Olimpiyat rekoru kırarak altın madalyayı kazandı. Etiyopyalı Tigst Assefa 2:22:58'lik derecesiyle gümüş, Kenyalı Hellen Obiri ise 2:23:10'luk derecesiyle bronz madalyanın sahibi oldu.

## Özet
Yarış, Orta Avrupa Yaz Saati'ne (UTC+2) göre 08.00'de, yaklaşık 19,4 °C'lik bir başlangıç sıcaklığında başladı. Bu değer, bir gün önce koşulan erkekler maratonuna kıyasla biraz daha sıcaktı. Şampiyona maratonlarında sıkça görüldüğü üzere, yarış geniş bir ön grupla başladı ve temposu düşen atletlerin geride kalmasıyla bu grup zamanla küçüldü. 15. kilometreye gelindiğinde yarışta 21 atlet kalmıştı. Bunu izleyen 3 kilometrelik bölümde toplam 428 metrelik bir tırmanış yer aldı. Ev sahibi Fransa'dan Mélody Julien, lider gruptan koparak Versay Sarayı yakınlarında yaklaşık 15 metrelik bir avantaj yakaladı. Yarışın yaklaşık birinci saatinde Jessica Stenson liderliğe yükseldi. Ana yokuş bölümünün ardından, yarışın yarısında öndeki üçlü Julien, Stenson ve Dakotah Popehn'den oluşuyordu.

Saray yakınlarındaki bir su istasyonunu geçtikten sonra Popehn öne çıktı, ancak 24. kilometrede Lonah Chemtai Salpeter ve Sardana Trofimova ona yetişti. Salpeter, Tigst Assefa ile Peres Jepchirchir'in bir kilometre içinde farkı kapatmasına kadar liderliğini korudu. Sonraki 5 kilometrede grup 12 atlete kadar küçüldü. Yaklaşık 28. kilometrede, parkurun en dik tırmanışı başladı ve bu bölümün bazı kısımlarında eğim %13,5'e kadar ulaşıyordu. Amane Beriso Shankule burada liderliği aldı. Onu Assefa, Hellen Obiri, Salpeter, Jepchirchir, Sharon Lokedi, Eunice Chumba, Delvine Relin Meringor ve Yuka Suzuki'nin de yer aldığı daha küçük bir grup izledi.

İniş bölümünde Sifan Hassan lider gruba yetişti. Takip eden 5 kilometrede grup 7 atlete düştü. Sonraki 5 kilometrede Meringor ve Suzuki grupla bağlantıyı kaybetti. Son 2 kilometreye girilirken Shankule lider gruptan koptu. Son sprintte Hassan öne geçerek altın madalyayı kazandı ve gümüş madalya sahibi Assefa'nın üç saniye önünde bitişe ulaştı. Obiri ise 12 saniye geride bronz madalyayı elde etti.

Hassan'ın 2:22:55'lik derecesi, 2012 Londra Olimpiyatları'nda koşulan 2:23:07'lik önceki rekoru geçerek yeni bir Olimpiyat rekoru oldu. 42 kilometreden uzun bir mesafede üç saniyelik fark, Olimpiyat tarihindeki kadınlar maraton yarışlarında görülen en dar kazanma farkıydı. Yarışın ardından Etiyopya takımı, engelleme gerekçesiyle Hassan'ın diskalifiye edilmesi için itirazda bulundu, ancak bu itiraz temyiz jürisi tarafından reddedildi. Yarış sonrası basın toplantısında Tigst Assefa, bir tercüman aracılığıyla, "O anda bunun olacağını beklemiyordum. Belki o anda beni itmeseydi altın madalyayı ben kazanacaktım." dedi.

Yarışa toplam 91 atlet başladı. Bunlardan 80'i parkuru tamamladı. Bhutan'dan Kinzang Lhamo, 3:52:59'luk derecesiyle yarışı son sırada bitirdi ve azmi ile Olimpiyat ruhunu yansıtması nedeniyle geniş çapta takdir topladı.

## Arka plan
Kadınlar maratonu, 1984 yılından bu yana Olimpik atletizm programında yer almaktadır.

1984 Los Angeles Oyunları'ndan bu yana uzanan yaklaşık kırk yıllık Olimpiyat geçmişinde, kadınlar maratonu ilk kez atletizm programının son gününde koşuldu ve erkekler yarışı ise bir gün önceye alındı. Paris 2024 Organizasyon Komitesi Başkanı Tony Estanguet'ye göre, "Cinsiyet eşitliği hedefiyle yarışların sırasını tersine çevirmek ve kadınları ilk kez merkeze almak istedik. Böylece kadınlar maratonu, 11 Ağustos'ta atletizm programını kapatarak çok daha yüksek bir görünürlük kazanacak."

## Parkur
Maraton parkuru, Hôtel de Ville'den başladı ve Eyfel Kulesi ile Louvre Müzesi gibi ev sahibi kentin en simgesel noktalarının birçoğundan geçtikten sonra Les Invalides'te sona erdi. Parisli yetkililer, parkurun la marche de femmes'tan (Kadınlar Yürüyüşü) esinlenilerek tasarlandığını belirtti. Güzergâh, toplamda yaklaşık 436 metre tırmanış ve 438 metre iniş içeren belirgin irtifa değişimleriyle öne çıktı. Bazı bölümlerde eğim %13,5'e kadar ulaştı. Bu yükseklik profili nedeniyle parkur, Olimpiyat tarihinin en zorlu maratonlarından biri olarak değerlendirildi.

## Rekorlar
Müsabakalar öncesindeki dünya, Olimpiyat ve kıtasal rekorlar şu şekildeydi:

Müsabakalar sırasında kırılan rekorlar ise şu şekildeydi:

## Elemeler

Kadınlar maratonu için eleme dönemi 1 Temmuz 2023 ile 30 Haziran 2024 tarihleri arasındaydı. Her ülke en fazla üç sporcu ile temsil edilmek üzere, toplam 95 sporcu; 2:26.50 ya da daha iyi bir derece koşarak ya da bu branştaki World Athletics Dünya Sıralaması'na göre yarışmaya katılma hakkı elde etti.

## Sonuçlar
Yarış 11 Ağustos 2024 tarihinde sabah saat 08.00'de (UTC+2) gerçekleştirildi ve 91 sporcu mücadele etti. Sifan Hassan, 2:22.55'lik Olimpiyat rekoru derecesiyle birinci oldu.

## Kaynakça