Vagıf Mustafayev

Vagıf Behbudoğlu Mustafayev (d. 28 Ağustos 1953, Bakü) yönetmen, senarist, profesör, Azerbaycan Halk Sanatçısı, Avrasya Televizyon Akademisi Birinci Başkan Yardımcısı, Avrupa Film Akademisi üyesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakan Yardımcısı

## Hayatı
Vagıf Mustafayev 1953 yılında Bakü'de doğdu. Ortaokulu bitirdikten sonra Azerbaycan Devlet Milli Ekonomi Enstitüsü'nden ve ardından Moskova'daki Yüksek Yönetmenlik ve Senaryo Yazarlığı Kursu'nun (Eldar Ryazanov'un atölyesi) yönetmenlik bölümünden mezun oldu.1973 yılında "Azerbaijanfilm" film stüdyosunda başladığı film kariyeri günümüzde de devam etmektedir.

## Eserleri
Vagif Mustafayev, kariyerinin ilk yıllarında "Mozalan" film dergisi için yaklaşık 50 adet hicivli uzun metrajlı film ve belgesel çekti. İlk film ödülünü 1984 yılında Moskova'daki Uluslararası Genç Görüntü Yönetmenleri Film Festivali'nde "Böyle Gerekti" (Azerbaycan Türkçesi: Belə Lazımdır, Rusça: Так надо ) adlı kısa filmiyle "En İyi Yönetmenlik" dalında kazandı. Aynı yıl, "Müzikli Aş" (Azerice: Musiqili Xaş, Rusça: Хаш с музыкой ) adlı filmi Mosfilm film stüdyosu festivalinde "En İyi Senaryo" ödülüne layık görüldü.

1985 yılında "Beyin Oğurlanması" adlı komedi filmini yönetti.

1988 yılında çektiği "Yaramaz" (Rusça: *Мерзавец* ) filmi, 1989'da Napoli-Sorrento Uluslararası Film Festivali'nde Büyük Ödül olan Vittorio De Sica Altın Madalyası'nı ve Bulgaristan'ın Gabrovo kentinde düzenlenen Uluslararası Komedi Film Festivali'nde Charlie Chaplin Altın Çubuk Ödülü'nü kazandı. Dünyaca ünlü film yönetmeni Bernardo Bertolucci, "Yaramaz"ı dünyanın en sevdiği 35 film listesine dahil etti.

1991 yapımı uzun metrajlı filmi "Aşağılık" (Azerbaycan Türkçesi: Nakəs Rusça: Вне), Tiflis'teki "Altın Kartal" Uluslararası Film Festivali'nde iki büyük ödül ve Türkiye'deki "Avrupa Türk-İslam Kültür Birliği"nin Altın Madalyasını kazandı. 1990'da "Japon" (Yapon) ve "Japonyalı" (Yaponiyalı), 1993'te "Feryad" (Azerbaycan Türkçesi: Fəryad, Rusça: Стон ) ve 1994'te "Lakabı İKA'dır" (Azerbaycan Türkçesi: Ləqəbi "İKA" dır, Rusça: Под кличкой Ика) adlı kısa filmlerin senaryolarını yazdı.

1997 yılında **“**Her Şey İyiye Doğru**”** (Azerbaycan Türkçesi: Hər şey yaxşılığa doğru, Rusça: *Vse k luçşemu*) adlı filmi, Almanya'nın Oberhausen kentinde düzenlenen A kategorisindeki Oberhausen Uluslararası Kısa Film Festivali'nde dört ödüle layık görüldü. Film günümüzde Oberhausen Sinema Müzesi'nde muhafaza edilmektedir. 1998 yılında Sankt-Peterburg'da gerçekleştirilen Uluslararası Film Festivali'nde jüri özel ödülünü kazandı. Yapım ayrıca Teksas'ta yayımlanan *Dünyanın En İyi Filmleri Kataloğu*'na da dâhil edildi.

2001 yılında İstanbul’da, ünlü İtalyan yönetmen Ettore Scola’nın jüri başkanlığını yaptığı film festivalinde “Her Şey İyiye Doğru, en prestijli ödüllerden biri olan Altın Attila Ödülü'ne layık görüldü.

1998 yılında Vagif Mustafayev “Fransız” ve “Yerle Gök Arasında” (Azerbaycan Türkçesi: Yerlə Göy Arasında) adlı filmleri çekti. 2004'te yönettiği “Millî Bomba” (Rusça: *Natsionalnaya bomba*) adlı film, A kategorisindeki Moskova Uluslararası Film Festivali'nin yarışma seçkisine alındı; Rusya'nın Smolensk kentinde düzenlenen Uluslararası Film Festivali'nde Grand Prix ödülüne, Bulgaristan’ın Varna kentinde gerçekleştirilen Uluslararası Film Festivali'nde ise Aziz Kliment Ohridski Ödülü'ne layık görüldü. 2006 yılında çektiği sekiz bölümlük “Yoklama” (Azerbaycan Türkçesi: Yoxlama Rusça: *Proverka*) adlı televizyon filmi, Moskova'da düzenlenen Avrasya Teleforum'unda Grand Prix ödülünü kazandı.

Vagif Mustafayev, "Umum Millî Lider" Haydar Aliyev'e adadığı 12 belgesel filmin de yapımcısıdır. Bu belgesellerden “Gerçek Sevgi Üzerine” (Azerbaycan Türkçesi: Əsl Məhəbbət Haqqında), “Bir Hasedin Tarihi” (Azerbaycan Türkçesi: Bir Həsədin Tarixi) ve “Özel Görev” (Azerbaycan Türkçesi: Xüsusi təyinat) adlı üçü, Moskova'daki Avrasya Teleforum'unda Grand Prix ödülüne layık görüldü.

2018 yılında Hocalı Katliamı'na adadığı “Derdimi Çekiyorum” (Azerbaycan Türkçesi: Dərdimi çəkirəm) adlı belgeseli yönetti. 2022'de “Hayat, Sanırım, Güzeldir” (Azerbaycan Türkçesi: Həyat, Deyəsən, Gözəldir) Rusça: *Jizn kak budto horoşa*) adlı kurmaca filmi ile “Fikret Amirov” adlı kurmaca belgelesi çekti. “Hayat, Sanırım, Güzeldir” filmiyle Türkiye'de düzenlenen Korkut Ata Uluslararası Film Festivali'nde “Türk Dünyasının En İyi Yönetmeni” unvanına layık görüldü.

Pek çok uluslararası film festivalinde jüri başkanlığı yapan Vagif Mustafayev, Ali Attestasyon Komisyonu tarafından profesör unvanıyla onurlandırılmıştır. Halen Azerbaycan Devlet Medeniyet ve Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde sinema yönetmenliği dersleri vermektedir.

## Ödüller

### Resmi ödüller
27 Mayıs 1991 tarihinde “Yaramaz” adlı kurmaca filmiyle Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Ödülü'ne layık görülen Vagif Mustafayev, Azerbaycan sinema sanatının gelişimine yaptığı katkılardan dolayı 18 Aralık 2000'de Azerbaycan'ın Onurlu Sanat Emekçisi fahri unvanını aldı.

28 Ağustos 2013'te Azerbaycan'da bir dizi belgesel filmin üretilmesine yaptığı hizmetlerden ötürü kendisine “Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Onur Diploması” verildi.

27 Ağustos 2003'te Azerbaycan sinema sanatının gelişimine yaptığı katkılardan dolayı, Ulusal Lider Haydar Aliyev tarafından “Şöhret Nişanı” ile taltif edildi.

9 Eylül 2004'te Gürcistan Cumhurbaşkanı kararnamesiyle “Şeref" Nişanı ile taltif edildi. 1 Ağustos 2005'te ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı kararnamesiyle Azerbaycan sinemasının gelişimine katkılarından dolayı “Halk Sanatçısı” fahri unvanı verildi.

28 Ağustos 2013'te Azerbaycan'da belgesel film üretimine yaptığı hizmetlerden ötürü yeniden Cumhurbaşkanlığı Onur Diploması ile onurlandırıldı. 2 Eylül 2013'te Sırbistan Cumhurbaşkanı Tomislav Nikolić'in kararıyla Azerbaycan–Sırbistan dostluk ilişkilerinin geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı “Sırbistan Bayrağı Nişanı” ile ödüllendirildi.

8 Mayıs 2015'te Rusya Federasyonu tarafından Rusya–Azerbaycan dostluğu ve iş birliğinin geliştirilmesine yaptığı katkılardan ötürü “Dostluk Nişanı” ile taltif edildi.

1 Ağustos 2018'de Azerbaycan kinematografyasının gelişimine yaptığı hizmetlerden dolayı “Şeref Nişanı” ile yeniden onurlandırıldı.

28 Ağustos 2023'te Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından Azerbaycan kültürünün gelişimine uzun yıllar boyunca yaptığı verimli çalışmalardan ötürü II. Derece “Emek Nişanı” ile taltif edildi.

2024 yılında “Haydar Aliyev'in 100. Yılı (1923–2023)” jübile madalyası ile ödüllendirildi.

### Harici ödüller
Vagif Mustafayev, 2005 yılında Rusya Ulusal Sinematografi Bilimleri ve Sanatları Akademisi'nin Altın Madalyası, 12 Nisan 2013'te Belgrad Film Arşivi'nin “Dünya Sinemasına Katkıları” ödülüne layık görüldü.

15 Eylül 2013'te Bulgaristan'daki Slavyanska Prikazka Film Festivali'nin “Dünya Sinemasına Katkıları” ödülünü aldı. 27 Ağustos 2013'te ise sinema sanatının gelişimine yaptığı katkılardan ötürü Sırbistan Sanat Akademisi Fahri Profesörlüğü unvanına layık görüldü.

31 Temmuz 2017'de Ukrayna Medya Çalışanları Birliği tarafından “Soglasie Altın Nişanı” ile ödüllendirildi.

2017 yılında Azerbaycan sinemasına yaptığı katkılardan ötürü Millî Sinema Ödülü'nü kazandı.

6 Mayıs 2023'te Azerbaycan kültürünün gelişimine yaptığı katkılardan dolayı Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Bireysel Bursu'na layık görüldü.

22 Ekim 2023'te “Fikret Amirov” adlı filmi, VIII. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali'nin Büyük Ödülünü kazandı.

2023 yılında ayrıca TÜRKSOY tarafından “Onur Rozeti” ile ödüllendirildi.