Memmedbeyli

**Memmedbeyli**, Azerbaycan'ın Doğu Zengezur Ekonomik Bölgesi'ndeki Zengilan rayonundaki Memmedbeyli köy idari bölgesinde bulunan bir köy ve Memmedbeyli köy idari bölgesinin merkezidir.

Mammadbayli köyü, Hakari Nehri kıyısında yer almaktadır.

## Toponimi
Köyün eski adı **Terekeme** idi. 19. yüzyılda köy, Zengilanlı Memmed Bey'e aitti ve daha sonra onun adıyla anılmıştır.

## Tarihi
Rus İmparatorluğu döneminde Memmedbeyli köyü, Yelizavetpol valiliğine bağlı Garyagin rayonunda yer almaktaydı.

Sovyet döneminde köy, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Zengilan rayonuna bağlıydı. Birinci Karabağ Savaşı sırasında, Ağustos 1993'te, köy Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından işgal edildi. İşgalden sonra köy yerle bir edildi. Apartman binaları, köy okulu ve mezarlık yıkıldı.

20 Ekim 2020'de, İkinci Karabağ Savaşı sırasında, Azerbaycan ordusu Memmedbeyli köyünün kontrolünü yeniden ele geçirerek köyü işgalden kurtarmıştır.

### Köyün restorasyonu
28 Ekim 2025'te Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla Memmedbeyli köyünün açılışı gerçekleşti. Başka köylere taşınan sakinlere dairelerinin anahtarları verildi. Eskiden Memmedbeyli köyü, İkinci Ağalı köyünün doğusunda yer almakta iken, restore edilen Ağalı köyünün yaklaşık olarak batısında yeniden inşa edilmiştir. O dönemde Ağalı köyü, İkinci Ağalı ve Üçüncü Ağalı köylerinin bulunduğu yerde yeniden kuruldu, ancak o dönemde Birinci Ağalı, İkinci Ağalı ve Utsukuni Ağalı köyleri henüz resmen birleşmemişti.

## Nüfus

1886 aile listelerinden derlenen "Transkafkasya Bölgesi Nüfusuna İlişkin İstatistiksel Bilgiler Derlemesi"ne göre, Cebrayil rayonunun Kavalin köyü bölgesine bağlı Terekeme (Memedbeyli) köyünde 93 ev ve 426 Azerbaycanlı (kaynakta "Tatar" olarak belirtilmiştir) yaşamaktaydı. Bunlar İslam'ın Şii mezhebine mensup Müslümanlardı.

1912 "Kafkas Takvimi"ne göre, Garyagin rayonundaki Memmedbeyli köyünün nüfusu 761 kişiydi ve bunların büyük çoğunluğu Azerbaycanlıydı (takvimde "Tatar" olarak belirtilmiştir).

1 Ocak 1933 tarihli kayıtlara göre, Memmedbeyli köyü, Azerbaycan SSC'nin Zengilan rayonuna bağlı Memmedbeyli köy meclisinin bir parçasıydı. Köyün nüfusu 796 kişi olup 163 haneden (0 ortak hane, 163 bağımsız hane) oluşmaktaydı. Nüfusun 387'si erkek, 409'u kadındı.

### Yıllar

* 1981'de 996 kişi.
* 2004'te 1763 kişi.

## Kültürel anıtlar
Köyde, mimar Ali Majdaddin tarafından inşa ettirilen bir türbe bulunmaktadır. Türbede Yahya ibn Muhammed el-Haj defnedilmiştir. Yahya ibn Muhammed el-Haj Türbesi, 14. yüzyılın başlarına tarihlenen bir mimari anıt niteliğindedir. Türbe, 1305 yılında mimar Ali Majdaddin tarafından İpek Yolu üzerinde inşa edilmiştir.

1975 yılında mezarın yeraltı kısmında kazılar yapıldı ve bu kazılar sonucunda bir mezar odası keşfedildi.

## Ayrıca bakınız

* Memmedbeyli Türbesi

## Resim galerisi

Left side of the Mammadbayli mausoleum.jpg
Inscription above the entrance to the Mammadbayli mausoleum.jpg
Inscription inside the Mammadbayli mausoleum.jpg
Front side of the Mammadbayli mausoleum.jpg
Damage hole on the right side of the Mammadbayli mausoleum.jpg
Second left side of the Mammadbayli mausoleum.jpg
Ruins inside the Mammadbayli mausoleum.jpg


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Zəngilan rayonu, Məmmədbəyli kəndindən video görüntülər. / Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi
* Təbiəti dağılan, evləri dağılan, qəbiristanlığı yerlə-yeksan edilən Məmmədbəyli kəndi. / Azərbaycan Dövlət Xəbər Agentliyi

## Bibliyografya

* Mütəllim Həsənov, "Məmmədbəyli kəndi" məqaləsi, "Qərib məzarlar" kitabı, Bakı, "Nurlan".