open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hûzistan Çelik Şirketi

**Hûzistan Çelik Şirketi** ( *Sherkat-e Foulad-e Khouzestan*), İran'ın önemli şehirlerinden biri olan Ahvaz'da bulunan bir İran çelik üretim şirketidir. Ülkenin ham çelik üretiminde İsfahan Mübarek Çelik Şirketi'nden sonra ikinci en büyük üreticisi konumundadır. Şirketin 8,3 kilometrekarelik devasa fabrikası Ahvaz'a yakın bir alanda, Ahvaz-İmam Humeyni Limanı yolunda, sadece 10 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Ayrıca merkezi de Ahvaz'da bulunmaktadır.

## Tarih
Hûzistan çelik fabrikası, İran'ın ilk doğrudan redüksiyon ve elektrik ark ocaklı çelik ve demir üretim kompleksi olarak 1 Nisan 1967'de kuruldu. Ancak, açılışı 1989'da Ali Hamenei'nin başkanlığı döneminde gerçekleşti. Hûzistan Steel, HEPCO, Ahvaz çelik rulo Fabrikası, Shahin çelik rulo  Fabrikası, Shahdad çelik rulo Fabrikası, Shahrokh çelik rulo Fabrikası, Hûzistan Metal Sanayi Kompleksi, Shahbaz Fabrikası ve İran genelinde birçok maden dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlarla iş birliği yapmaktadır.

## Kaynakça
Temsa TS 35

**Temsa TS 35**, Temsa tarafından 2008 yılından bu yana üretilen bir şehirlerarası otobüs modelidir. Araç, Kuzey Amerika pazarı için geliştirilmiş olup 35&nbsp;ft sınıfındadır ve 41 yolcu kapasitesine sahiptir.

## Tarihçe
Temsa TS 45 ilk olarak 2008 yılında tanıtıldı. 2010 yılında UMA Motorcoach Expo 2010'da tanıtılarak pazara tam giriş yaptı. Araç, Temsa Safari üzerinden geliştirilmiştir. Araçta 345 ve daha sonra 360 bg güç ve 1.559 Nm (1.150&nbsp;lb-ft) tork üreten 8.9 L hacminde Cummins *L9* I6 turbodizel motor ile 6 ileri Allison *B300* otomatik şanzıman bulunmaktadır. Basitleştirilmiş far kümeleri ve daha belirgin bir tampona sahipti. Tekerlekli sandalyeli yolcular için opsiyonel olarak asansörle de sunulmaktadır.

2016 yılında makyajlanarak TS 35E adıyla UMA Motorcoach EXPO'da tanıtıldı. Orijinal tasarımındaki değişiklikler arasında genişletilmiş sürücü alanı, üç parçalı tampon, üç parçalı motor kapısı ve yeniden tasarlanmış giriş yolu yer almaktadır. Ön şerit yeni bir far konfigürasyonuna sahipken, ön cam çizgisi daha aşağıya doğru eğilmektedir ve arka kısım TS 45'e benzer bir şekilde yeniden tasarlandı. 2020 yılında tekrar önceki adına dönüldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekmania (anlam ayrımı)

**Ekmania** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* *[[Ekmania]]*, Asteraceae familyasına bağlı bir cins
* *[[Ekmania (hayvan)]]*, Cucumariidae familyasına bağlı bir hayvan cinsi
Uva

**Uva Eyaleti**, (Sinhala: ඌව පළාත, romanized: Uva Paḷāta, Tamil: ஊவா மாகாணம், romanized: Uvā Mākāṇam) Sri Lanka’nın dokuz eyaletinden biridir. İl 8.500&nbsp;km²'lik bir alana ve 1.266.463 nüfusla en az nüfuslu 2. ildir.

Uva, Doğu, Güney, Sabaragamuwa ve Orta illerle sınırlanmıştır. Çeşitli turistik mekanlara, şelalelere ve Yala Milli Parkı ile Gal Oya Milli Parkı'na ev sahipliği yapar.
Kendal Nezan

**Kendal Nezan** (d. 1949, Silvan, Diyarbakır), Fransız-Kürt nükleer fizikçi ve Paris Kürt Enstitüsü'nün başkanıdır. Türkiye'de doğdu. Aynı zamanda Washington Kürt Enstitüsü'nün yönetim kurulu üyesidir. 1975'te Nezan, önde gelen Fransız entelektüel Jean-Paul Sartre'ın da içinde bulunduğu Fransa-Kürdistan Cemiyeti'ni kurdu.
Hür (dizi)

***Hür***, ES Film tarafından yapımı üstlenilen, ilk bölümü 1 Aralık 2023 tarihinde yayınlanan, senaryosunu İlker Arslan ile Barış Erdoğan'ın kaleme aldığı, yönetmenliğini Ekin Pandır'ın üstlendiği, başrollerini Hilmi Cem İntepe, Ogün Kaptanoğlu, Batuhan Demir, Zeynep Tuğçe Bayat ve Deniz Çatalbaş'ın paylaştığı, macera ve aksiyon türündeki Türk yapımı internet dizisidir.

1963 yılındaki *[[Şafak Bekçileri]]* filminden sonra Türk Havacılığıyla ilgili yapılan beşinci yapımdır. Diğer yapımlar; *Barışta Savaşanlar* (1993), *[[Anadolu Kartalları]]* (2011) ve *[[Hürkuş: Göklerdeki Kahraman]]* (2018) filmleridir.

## Konusu
Dizi, Yarbay Alper Süvari'nin kurduğu 110. Filo'nun havadaki macerasını konu almaktadır.

## Çekimler
Dizinin çekimleri Eskişehir'de yapılmıştır.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler
* Hilmi Cem İntepe - Üsteğmen Gökhan Avcı
* Ogün Kaptanoğlu - Yarbay Alper Süvari
* Batuhan Demir - Üsteğmen Emre Çelik
* Deniz Çatalbaş - Üsteğmen Nazlı Korkmaz
* Zeynep Tuğçe Bayat - Banu
* Taner Ertürkler - Binbaşı Turgay Ateş
* Gökay Müftüoğlu - Binbaşı Cemal Ersoy
* Fatih Korkmaz - Ümit
* Emir Alp Arslan - Yüzbaşı Göktuğ Avcı
* Berrin Arısoy - Sema
* Pınar Bibin - Ayten
* Balım Gaye Bayrak - Aylin
* Kerem Sütçü
* Alkan Kızılırmak - Akrep
* Volkan Uygun
* Alara Turan - Özge
* Ali Çağan Timur - Seçkin
* Ümran Şakir - Hayriye

## Genel bakış

## Bölümler
### 1. sezon (2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Morten Tyldum

**Morten Tyldum** (d. 19 Mayıs 1967, Bergen), Norveçli bir film yönetmenidir. En çok memleketi Norveç'te Jo Nesbø'nun romanından uyarlanan gerilim filmi *[[Kafa Avcilari|Headhunters]]'ı* (2011) yönetmesiyle ve uluslararası alanda En İyi Yönetmen dalında Akademi Ödülü'ne aday gösterildiği tarihi drama *[[Enigma (film, 2014)|The Imitation Game]]'i* (2014) ve bilimkurgu draması *[[Uzay Yolcuları|Passengers]]* (2016) filmini yönetmesiyle tanınır.

## Erken dönem
Tyldum, Norveç'in Bergen şehrinde doğdu. New York'ta Görsel Sanatlar Okulu'nda eğitim gördü. Başlangıçta müzisyen olmak istiyordu ama film okuluna başlayınca bu tutkusunu geride bıraktı.

## Kariyeri
İlk uzun metrajlı filmine 2003 yılında *Buddy* ile başladı ve bu film büyük popülerlik kazanarak eleştirmenlerin beğenisini de aldı. Daha önce televizyon, müzik videoları, reklam ve kısa filmler üstünde de çalışmıştı. 1999 yılında *[[Dagbladet]]* gazetesi tarafından *Yılın Film Yeteneği* seçilmişti.

*Buddy'den* bu yana, 2008'de *Fallen Angels* ve 2011'de Jo Nesbø'nun 2008 yılında yazdığı aynı isimli romanından uyarladığı *Headhunters* (*Hodejegerne*) filmlerini çekti. O yılın en çok hasılat yapan Norveç filmi oldu.

İngilizce dilindeki ilk yapımınu, başrolünü Benedict Cumberbatch'in üstlendiği, matematikçi Alan Turing'in hayatını konu alan tarihi drama *[[Enigma (film, 2014)|Enigma]]* ile yaptı. *Enigma* kısa sürede uluslararası bir başarıya ulaştı ve 87. Akademi Ödülleri'nde En İyi Film ve Tyldum'un En İyi Yönetmen adaylığı da dahil olmak üzere sekiz Oscar'a aday gösterildi.

## Özel hayatı
Tyldum, eşi Janne ve 1 oğluyla birlikte Beverly Hills'te yaşıyordu. Ayrıca Norveç'te bir evleri de bulunmaktaydı. Karısından boşandıktan ve karısının intihar ederek ölmesinden sonra oğluyla birlikte Norveç'in Oslo kentine geri döndü.

## Filmografi

* *Buddy* (2003)
* *Fallen Angels* (2008)
* *Headhunters* (2011)
* *[[Enigma (film, 2014)|Enigma]]* (2014)
* *[[Uzay Yolcuları]]* (2016)
* *Pattern Recognition* (TBA)

**Kısa film**

**Televizyon**

## Ödüller ve adaylıklar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Osman Karatay

**Ali Osman Karatay** (1971; Çorum) Türk tarihçi.

## Biyografi
Karatay, 1971 yılında Çorum'da doğdu. İlkokulu Çorum İnönü İlköğretim Okulu liseyi ise Taşköprü Lisesi ve Çorum Atatürk Lisesi'nde tamamladı. 1995 yılında Boğaziçi Üniversitesi Tarih bölümünden mezun oldu. Yüksek lisans ve doktorasını Gazi Üniversitesi'nde yaptı. 2010 yılında doçent 2016 yılında ise profesör oldu.

## Yayınlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça
2017 Türkiye Göçmen Antlaşması

**2017 Türkiye Göçmen Antlaşması,** 2017 yılında imzalanan ve Türkiye'nin göçmenleri kendi egemenliği altında kontrol etmesini hükmeden bir antlaşmadır. Bu antlaşma feshedilene kadar geçerliliğini koruyacak bir antlaşmadır ve antlaşma maddeleri Amerika Birleşik Devletleri tarafından yazılıp sunulmuştur.

## Kaynakça
Lačni Franz

**Lačni Franz** (*Hungry Franz* anlamına gelir), 1980'lerde Yugoslavya'da da popüler olan Slovenya'dan bir rock grubudur. Sosyal ve politik hicivde saf deliliği kullanmasıyla tanınan başka bir Sloven radikal grup Buldožer'den ilham alsalar da, şarkı sözleri kendi kendine daha ironiktir. Grup Haziran 1979'da Maribor'da kuruldu. *Aç Franz* anlamına gelen adları, Madde 22 romanındaki Hungry Joe adlı karakterin adının bir kelime oyunu olup, rock müziğe olan açlığı anlatıyor.

## Kaynakça
*
Benjamin Cremaschi

**Benjamin Cremaschi** (d. 2 Mart 2005), Amerikalı orta saha oyuncusudur. Inter Miami ve ABD millî takımında forma giymektedir. 2023 yılında Inter Miami ile Ligler Kupası'nı kazanmıştır.

## Kaynakça
Kavakköy Köprüsü

Denizli ilinin Çivril ilçesine bağlı Kavakköy, Çivril köyünde bulunan tarihi köprü. Köprü, Büyük Menderes Nehri üzerinde yer almaktadır . Halk arasında “Çıtak Köprüsü” olarak bilinir. Define iddiaları duyulunca köprünün altında  “Altın var” denilerek define avcıları tarafından zarar verilmiştir. 62.10 metre uzunluğunda, 3.50 metre eninde olan köprünün bir gözü günümüzde yıkılmış haldedir.

## Tarihi

Antik dönemlerde Peltai - Apameia Kibotos güzergâhı üzerine yapılmıştır. Selçuklu döneminde Selçuklu tarafından, 1807 yılında Osmanlı tarafından ve 1976 yılında Türkiye Cumhuriyeti tarafından tadilat yapılmıştır. Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos Kuşatması (1522)’na giderken üzerinden geçtiği rivayet edilir.

Çivril Belediye Başkanı, "onarım ve bakım çalışmaları başlayan tarihi köprümüz eski ihtişamına kavuşacak” diyerek köprünün onarılacağını  belirtmiştir.

## Kaynakça
İzyaslav

**Iziaslav** (Ukraynaca: Ізя́слав) Ukrayna'nın Hmelnitski Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yıli itibarıyla 15.996'dır.
Bahmaç

**Bakhmach** Ukrayna'nın Çernihiv Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 16.862'dir.
Şükrü Çavuş

**Şükrü Çavuş** (1898, Mudanya- 1920, Mudanya)**,** Türk asker.

25 Haziran 1920'de Mudanya'ya asker çıkarma girişiminde bulunan İngiliz askerlerine silahla karşı koymuştur.

## Yaşamı
1898 yılında Mudanya'da doğdu. Babası, kavaf (ayakkabıcı) Canip'tir. Rüşdiye Mektebi'ni tamamladı. Babası ile Mudanya'da esnaflık yaptı. I. Dünya Savaşı başlayınca orduya katıldı. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından sonra İstanbul'da ve İzmir'de  askerlik yaptı.

Terhis olup Mudanya'ya döndükten sonra yeniden askere alınan Şükrü Çavuş, 15 Mayıs 1919'da İzmir'den bir şileple Mudanya'ya gelen 56. tümene dahil oldu.

25 Haziran 1920 sabahı Mudanya açıklarına demirleyen İngiliz filosundan sandallarla asker çıkarılması üzerine Şükrü Çavuş'un bulunduğu 5. Bölük askerleri savunma yapmak üzere geri çekildi. Şükrü Çavuş, İskele Meydanı'ndaki Kadı Çeşmesi'ne ilerleyen İngiliz askerleri saklandığı mezarlıktan izledi ve kendisine doğru yaklaşan askerlere ateş açtı. İngiliz Ordusu'ndan bir binbaşı ile bir eri öldürdükten sonra İngiliz askerlerinin karşı ateşi ile yaralandı ve can verdi.

## Mudanya'nın işgali
25 Temmuz 1920'de Şükrü Çavuş'un açtığı ateş nedeniyle paniğe kapılan İngiliz askerleri gemilerine kaçmış böylece işgal girişimi sonuçlanmadan kalmıştır. 6 Temmuz'da yeniden çıkarma hareketine girişen ve 3 saat kadar kasabayı bombaladıktan sonra karaya çıkan İngilizler, 8 Temmuz'da Mudanya'yı Yunan birliklerine teslim etmiş; Mudanya, 12 Eylül 1922'ye kadar işgal altında kalmıştır.

## Şükrü Çavuş'un anısı
Şükrü Çavuş ve Mudanya'nın kurtuluşunda can ver vermiş sekiz kişinin anısına 1925'te Mudanya İskele Meydanı'ndaki Atatürk Park içine *Şehitlik Anıtı* yapılmıştır. Her yıl 25 Haziran'da ve Mudanya'nın Kurtuluşu günü olan 12 Eylül'de bu anıt önünde tören düzenlenir.

Şükrü Çavuş'un vurulduğu yer, 1995 yılında adını taşıyan bir park haline getirilmiş ve büstü yerleştirilmiştir. Mudanya'da bir mahalle ve bir okula adı verilmiştir.

Sözlerini Mudanya’da 1950’li yıllarda  belediye sağlık memuru olarak görev yapan şair Lami Güray’ın  yazdığı ve Sadettin Kaynak'ın bestelediği "*Mudanyalı Şükrü Çavuş*" şarkısı, TRT'nin Türk Sanat Müziği Sözlü Eserler Repertuarı’na girmiştir.

## Kaynakça
Pryluky

**Pryluky** (Ukraynaca: Прилу́ки), Ukrayna'nın Çernihiv Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 51.637'dir.
Hadyaç

**Hadiach** (Ukraynaca: Га́дяч) Ukrayna'nın Poltava Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 22.581'dir.
Bülbül (şiir)

**Bülbül**, Mehmet Âkif Ersoy'un Bursa'nın 1920 yılı Temmuz ayında işgal edilmesi üzerine yazdığı mesnevi düzenindeki şiir.

Yurdun bir bölümünün işgal edilişini hikâye eden ve işgal karşısında hissedilen üzüntü ve tepkiyi dile getiren bir şiirdir. Safahat’ın yedinci kitabı olan  "*Gölgeler*"'de yer alır.

Mehmet Akif'in Burdur milletvekili olarak Ankara'da bulunduğu sırada Taceddin Dergâhı’nda yazılmış ve ilk defa Sebilürreşad dergisinin 7 Mayıs 1921 tarihli sayısında yayımlanmıştır.  Şair, bu şiiri "*Basri Bey oğlumuza*” ifadesiyle Meclis'te Karesi mebusu olarak bulanan Hasan Basri Bey'e ithaf etmiş ve şiirin altındaki şu notla şiirin yazılış sebebini açıklamıştır:

Şiir, hezec bahrinin mefâîlün vezniyle yazılmıştır. İki bölümden oluşur; ilk 26 mısrayı içeren birinci bölümde bülbül imgesi etrafında karamsar bir ruh hali verilir, ikincisinde ise düşman kuvvetlerinin istila ettikleri Bursa şehrinde sergilediği vahşet anlatılır.

Mehmet Akif, bu eserde bir bülbüle  ülkenin ve milletin durumunu anlatır, buna karşılık yanık yanık öten bülbüle, eden böyle kıyametler kopardığını sorar, "*matem senin değil, benim hakkım*" der.

## Ayrıca bakınız
* *[[Ordunun Duası]]*
* Çanakkale Şehitlerine

## Kaynakça
Bilyayivka

**Biliaivka** (Ukraynaca: 
Біля́ївка) Ukrayna'nın Odessa Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yilı itibarıyla 12.355'tir.
Cabar Katliamı

**Cabar Katliamı**, Denizli'nin Çivril ilçesinin Cabar köyünde Yunanlar tarafından işlenen katliam. Bu olay sonucunda 83 kişi ölmüş ve "Cabar Ağıdı" ya da diğer adıyla "Cabar Türküsü" yakılmıştır.

## Katliam
Yunan Ordusu, Çivril'i ikinci kez işgalinin ilk gecesi, 1 Nisan'ı 2 Nisan'a bağlayan gece "bir Yunan Subayının öldürüldüğü" bahanesiyle köyde yangın çıkarmıştır. Ayrıca köye girmiş ve bazı insanları süngüleyerek öldürmüştür. Katliamdan kaçanlar Gökpınar mevkiine ya da Gürpınar (ya da Bulkaz) köyüne sığınmışlardır.

## Sonrası
Olaydan birkaç gün sonra Yunan Komutanından izin alınmış ve 83 kişi defnedilmiştir. Bazı kişilerin atları ve koyunları ahırlardan kaçmıştır.

Katliamdan 100 yıl sonra, 2 Nisan 2021 tarihinde 83 kişinin mezarları ve isimleri tespit edilmiş ve "Cabar Milli Mücadele Şehitliği ve Anıtı" olarak halkın ziyaretine açılmıştır.

## Kültürel izi
Olaydan sonra bölgede "Cabar Ağıdı" ya da diğer adıyla "Cabar Türküsü" yakılmıştır. Bu türkü, geçtiğimiz yıllarda bestelenmiştir.

## Kaynakça
Zekâ sporu

**Zekâ sporu**, entelektüel yeteneğe dayalı bir beceri oyunudur. En popüler akıl sporları arasında satranç, poker, domino, go, scrabble, mahjong, tavla, shogi, xiangqi yer alır. Dünya Zeka Sporları Oyunları, Uluslararası Zeka Sporları Derneği (IMSA) tarafından yapılan çok sporlu etkinlikdir. Zekâ Sporları Organizasyonu (MSO), zihin sporlarını teşvik eden bir dernektir

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Spor türleri listesi
* Zekâ oyunu
Courant Institute of Mathematical Sciences

**Courant Institute of Mathematical Sciences** (**CIMS**) New York Üniversitesine bağlı bir araştırma enstitüsüdür. Matematik araştırmaları yapan enstitü 1935'te kurulmuştur. Adını 1936-1972 yılları arasında New York Üniversitesinde matematik profesörü olarak görev yapan Richard Courant'ten almıştır.
Emma-gaala

**Emma Gaala,** Musiikkituottajat – IFPI Finlandiya tarafından her yıl düzenlenen ve yılın en seçkin sanatçılarına ve müzik profesyonellerine **Emma Ödüllerini** veren bir Fin müzik galasıdır. 1988-1990 yılları hariç, 1983 yılından bu yana her yıl düzenlenmektedir.

1991 yılına kadar kazananlar ÄKT temsilcileri tarafından seçiliyordu. 1992'den itibaren sadece adayları seçtiler ve oluşturulan bir müzik eleştirmenleri kurulu kazananları seçti. Seçim kriterleri arasında ilginç müzikal değer, müzikal, ticari başarısı ve sanatçının farklı şekillerde ölçülen popülerliği yer alıyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Emma-gaala (Fince)
Asetal

Organik kimyada **asetal**,  bağlantısına sahip fonksiyonel bir gruptur. Burada, R grupları organik parçalar (buna isteğe bağlı diğer atomların eklendiği bir karbon atomu) veya hidrojen olabilir, R' grupları ise hidrojen olmayan organik parçalar olmalıdır. İki R' grubu aynı olabilir ("simetrik asetal") veya olmayabilir ("karışık asetal"). Asetaller, aldehitler veya ketonlardan oluşur ve bunlara dönüştürülebilir ve merkezî karbonda aynı oksidasyon durumuna sahiptir, ancak benzer karbonil bileşikleri ile karşılaştırıldığında büyük ölçüde farklı kimyasal stabiliteye ve reaktiviteye sahiptir. Merkezî karbon atomunun kendisine dört bağı vardır ve bu nedenle doymuştur ve tetrahedral geometriye sahiptir.

**Ketal** terimi ise, bazen aldehitlerden ziyade ketonlarla (hidrojen yerine her iki R grubu organik) ilişkili yapıları tanımlamak için kullanılır ve tarihî olarak asetal terimi özellikle aldehitle ilgili durumlar için kullanılır. R gruplarından birinin ilk atomu olarak bir oksijen varsa (yani, merkezî karbona tek bağlı ikiden fazla oksijen varsa), fonksiyonel grup bunun yerine bir ortoesterdir. Bir R' hidrojen ise, fonksiyonel grup bunun yerine bir hemiasetaldir, her ikisi de H ise fonksiyonel grup bir keton hidrat veya aldehit hidrattır.
## Sentez
Bir hemiasetalin hidroksil grubu protonlanıp su olarak kaybolduğunda asetal oluşumu meydana gelir. Üretilen karbokatyon daha sonra bir alkol molekülü tarafından hızla saldırıya uğrar. Bağlı alkolden protonun kaybı asetal verir.

Asetaller hemiasetallere göre stabildir ancak oluşumları esterlerde olduğu gibi tersinir bir dengedir. Asetal oluşumuna yönelik bir reaksiyon ilerledikçe, reaksiyon karışımından suyun uzaklaştırılması gerekir.
## Kullanımları
Asetaller, bazlarla hidrolize ve birçok oksitleyici ve indirgeyici maddeye karşı stabil olduklarından, organik sentezde karbonil grupları için koruyucu gruplar olarak kullanılırlar. Ya bir moleküldeki karbonili (bir alkolle geçici olarak reaksiyona sokarak) ya da bir diolü (bir karbonil ile geçici olarak reaksiyona sokarak) koruyabilirler. Yani karbonil, alkoller veya her ikisi de reaktivitesi kontrol edilecek molekülün parçası olabilir.
## Örnekleri
*Benziliden asetal, bir koruyucu grup
*Dimetoksimetan, bir çözücü, metilal ya da formal olarak da bilinir
*Dioksolan
*Metaldehit
*Paraldehit
*1,3,5-Trioksan
*Fenilsülfoniletiliden (PSE) asetal, koruyucu grubun seçici olarak dâhil edilmesine ve çıkarılmasına yol açan asit hidrolizine direnç gibi atipik özelliklere sahip bir arilsülfonil asetal örneğidir.
*Karbonhidratlar ve diğer polisakkaritlerdeki glikozidik bağların çoğu asetal bağlarıdır.
**Selüloz her yerde bulunan bir poliasetal örneğidir.

Birçok asetal grubu içeren bileşik bulunur ancak iki tane bileşiği kısaca "asetal" denir:
*Polioksimetilen (POM) plastiği, "asetal" ya da "poliasetal" denir, formaldehitin polimeri olan bir poliasetaldir (ve bir polieter) 
*1,1-Dietoksietan (asetaldehit dietil asetal), bazen basitçe "asetal" olarak da adlandırılan, damıtılmış içeceklerde önemli bir tatlandırıcı bileşiktir.
## Ayrıca bakınız
*Aminal 
*Hemiaminal 
*Ortoformat 
*Tiyoasetal 
*Tiyoketal 
*Eter 
*Ester

## Kaynakça
Hacılar Köprüsü

**Hacılar Köprüsü**, Ankara'nın Beypazarı ilçesinde inşa edilmiş İnözü Deresi üzerinde bulunan tarihi kemer köprüdür.

## Konumu
Köprü Ankara'nın Beypazarı ilçesinde İnözü Deresi üzerinde, Beytepe Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Köprü, kent merkezini kuzeygüney istikametinde geçerek, güneyde Kirmir Çayı'na karışan İnözü Deresi üzerinde inşa edilmiştir.

## Tarihçesi
Köprüye ait herhangi bir kitabe ya da yazılı belge bulunmamaktadır. Köprünün kentin Ankara istikametinden girişte ve eski yerleşim bölgesine bakan bir bölgede yer alması, Beypazarı'nda ticari hayatın aktif olduğu 17. yüzyılda, Ankara-İstanbul istikametine giden kervanların, bu bölgede yer alan çeşitli hanlara uğrayabilmeleri amacıyla 17. yüzyılın sonlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Köprü 1950'li yıllarda Beypazarı Belediyesi tarafından restore edilmiştir.

## Mimari ve teknik özellikleri
Köprü taş malzeme kullanılarak kâgir biçimde inşa edilmiştir. Taşlar arasında kireç harcı kullanılmıştır. Köprünün bazı kısımlarında kaba yonu taşı kullanılmıştır. Sıvanın döküldüğü ayaklar ile kemer açıklığı arasındaki bölümlerde ise kesme taş örgüler bulunmaktadır. Ayak cephelerinde kaba yonu taş, kenar ve destek duvarlarında kaba yonu, moloz taş ve dere taşı kullanılmıştır. Gövde kısmında ise moloz, dere taşı ve kireç harcı bulunmaktadır.

Sivri kemere sahip köprü tek gözlüdür. Dere yatağının doğu-batı yakalarında bulunan kâgir ayaklar üzerine oturan köprü yaya ve taşıt trafiğine açık durumdadır. İnce ve uzun dikdörtgen şeklindeki tabliyesi, belediyenin 1950'li yıllardaki restorasyonunda betonarme strüktürle genişletilmiştir.  gövde boyuna sahip köprünün sivri kemerinin açıklığı  ve karın kısmı ise  genişliğindedir. Günümüzde  genişliğe sahip betonarme tabliye, doğu köşede 2 ve batı köşede 1 adet olmak üzere toplam 3 adet betonarme konsolla yanlara doğru genişletilmiştir. Köprünün membâ cephesinde, ayaklarının önüne inşa edilen  yüksekliğe sahip kenar duvarları ile suyun ayaklara çarpmadan ilerlemesi sağlanmıştır. Köprünün doğu yakasında, kenar duvarının bulunduğu platform üzerine, üçgen prizma şeklinde 2 payanda yerleştirilmiştir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
Fransa-Hollanda Savaşı

**Hollanda Savaşı** *(; )* olarak da bilinen **Fransa-Hollanda Savaşı**, Fransa ile müttefikleri Kutsal Roma, İspanya, Prusya Krallığı ve Danimarka-Norveç Krallığı tarafından desteklenen Hollanda Cumhuriyeti arasında yaşanmıştır. İlk aşamada Fransa, Münster ve Köln Elektörlüğü'nün yanı sıra İngiltere ile de müttefikti. 1672 ile 1674 yılları arasındaki Üçüncü İngiliz-Hollanda Savaşı ve 1675 ile 1679 yılları arasındaki Scanian Savaşı birbiriyle bağlantılı savaşlar olarak kabul edilmektedir.

Savaş, Mayıs 1672'de Fransa'nın Rampjaar ya da "Felaket Yılı" olarak da bilinen olayla Hollanda Cumhuriyeti'ni ele geçirmesiyle başladı. İlerleyiş, Haziran ayında Hollanda anakarasını koruyan hat tarafından durduruldu ve Temmuz sonunda Hollanda'nın konumu güvence altında alındı. Fransız kazanımlarından duyulan endişe, Ağustos 1673'te Hollanda Cumhuriyeti'nin, Kutsal Roma İmparatoru I. Leopold, İspanya ve Brandenburg Dükalığı ile resmî bir ittifak olmasına neden oldu. Bu ittifaka Lorraine ve Danimarka-Norveç Krallığı da katılırken, İngiltere, Şubat 1674'te barış yaparak Hollanda tarafına geçti. Artık birden fazla cephede savaşla karşı karşıya kalan Fransızlar, sadece Grave ve Maastricht'i ellerinde tutarak Hollanda'dan çekildiler.

XIV. Louis, İspanya Hollandası'na ve Rhineland'a odaklanırken, İngiltere ve Hollanda Kralı III. William liderliğindeki müttefikler, Fransızların daha fazla toprak almaması için mücadele etti. 1674'ten sonra Fransızlar, Franche-Comté'yi ve İspanya Hollandası ile Alsace sınırındaki bölgeleri işgal etti, ancak iki taraf da kesin bir zafer elde edemedi. Savaş, Eylül 1678'de Nijmegen Antlaşmaları ile sona erdi. Bu antlaşma her ne kadar Haziran 1672 antlaşmasından hafif olsa da, XIV. Louis liderliğindeki Fransız askerî başarısının zirvesi olarak kabul edilir.

İspanya, Charleroi'yi Fransa'dan geri aldı ancak Franche-Comté'nin yanı sıra Artois ve Hainaut'un büyük bir kısmını devrederek günümüz Fransa-Belçika sınırına yakın bir sınır oluşmuş oldu. Hollandalılar, III. William'ın liderliği altında, kaybedilen tüm toprakları geri almış ve bu başarı ona iç politikada lider bir rol kazandırmıştır. Bu, devam eden Fransız genişlemesinin yarattığı tehdide karşı koymasına ve Dokuz Yıl Savaşları'ndaki 1688 Büyük İttifak (Augsburg Birliği)'nı oluşturmasına yardımcı oldu.

## Savaş öncesi

## Savaş

## Savaş sonrası

## Kaynakça
Until Death Call My Name

***Until Death Call My Name,*** Amerikalı rapçi YoungBoy Never Broke Again'in ilk stüdyo albümüdür. Albüm, Never Broke Again ve Atlantic Records tarafından 27 Nisan 2018'de yayınlanmıştır. Albümde Future ve Birdman'den konuk oyuncuların yanı sıra yenilenen versiyonunda Lil Uzi Vert ve Offset yer alıyor.

## Arka plan
Albümün adı ve orijinal çıkış tarihi 6 Ocak 2018'de açıklandı. Albümün ilk olarak 2 Mart 2018'de yayınlanması planlanmıştı ama çıkış tarihi 27 Nisan 2018'e ertelendi.

Albüm, 6 Ocak 2018'de Apple Music üzerinden ön siparişe açıldı.

## Single'lar
Albümün single’ı "Outside Today", müzik videosuyla birlikte 6 Ocak 2018'de yayınlama  hizmetlerinde yayınlandı. Şarkı ''Billboard'' Hot 100 listesinde 31 numaraya kadar yükseldi ve YoungBoy'un bugüne kadarki en yüksek listeli şarkısı oldu.

Albümün ikinci single'ı "Diamond Teeth Samurai", klibiyle birlikte 2 Nisan 2018'de müzik yayınlama hizmetlerinde yayınlandı. *Billboard* Hot 100 listesine 59 numaradan giriş yaptı.

## Eleştiriler
*Until Death Call My Name* müzik eleştirmenlerinden vasat eleştiriler aldı. *[[AllMusic|AllMusic'ten]]* Paul Simmons, YoungBoy'un "yoğun, amansız müziğinin, hem yaşadığı hem de başkalarına uyguladığı yürek parçalayıcı şiddeti detaylandırdığını" belirtti. *[[HipHopDX|HipHopDX'ten]]* Just Ivey şunu kaydetti: "Zor yaşayan gencin yasal olarak alkol içebilme yaşından önce birden fazla çocuk sahibi olmasının neden olduğu ebeveynliğe hızlı girişi onun kefaret arayışının bir nedenidir." Ivey’in eleştirisi şöyle devam etti: “*Until Death Call My Name şarkısında* sorun var ama umut vaat ediyor. YoungBoy, yaşına göre son derece gösterişli ve bu, normalde gelişen bir sanatçı için iyiye işarettir." *[[Pitchfork (web sitesi)|Pitchfork'tan]]* Sheldon Pearce incelemesine "YoungBoy Never Broke Again, şiddet, vicdan azabı ve erken bir mezarı öngörmenin perspektifi renklendirme yolları üzerine bir meditasyondur" diyerek başladı. "Albümde birden fazla kez YoungBoy, sanki içinde yaşayan her şeyi tüketen karanlığı kabul ediyormuşçasına kendisini bir iblis, şeytan ya da orakçı olarak tanımlıyor." Pearce incelemesini şu sözlerle bitiriyor: "En azından Until Death, genç haydutları koşullandıran tehlikeli ortamlara dair bol miktarda fikir veriyor. İçindeki şeytanları ve şiddet içeren doğasını kucakladığı "Kötü Adam."

## Ticari performans
*Death Call My Name,* ABD ''Billboard'' 200 listesinde yedinci sıradan giriş yaptı ve ilk haftasında 43.000 albüm eşdeğeri birim (8.000 geleneksel albüm satışı dahil) kazandı. Bu, Youngboy'un ABD'de ilk 10'a ilk çıkışı oldu. 25 Ocak 2019'da albüm, Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA) tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde bir milyondan fazla birimde birleşik satışlar ve albüm eşdeğeri birimler için platin sertifikasıyla ödüllendirildi.

### Weekly charts

### Year-end charts

## Kaynakça
Finlandiya Ulaştırma ve İletişim Ajansı

**Finlandiya Ulaştırma ve İletişim Ajansı,** (**TRAFICOM**) ulaşım ve iletişim ile ilgili lisanslama, kayıt konularında insanlara ve işletmelere hizmet veren bir Finlandiya devlet kurumudur. Ajans 1 Ocak 2019'da kuruldu. Kuruluşun temel görevi güvenli karayolu trafiğini sağlamaktır. TRAFICOM iletişim bağlantılarının ve hizmetlerinin geliştirilmesini sağlar. Ajansın, karayolu ve deniz taşımacılığından havacılık ve demiryollarına kadar geniş bir sorumluluk yelpazesi bulunmaktadır. Sorumluluğun kapsamı yalnızca ulaşımı değil aynı zamanda mobil iletişim ağları ve radyo iletişimlerinden iletişim bağlantısına kadar iletişimi de kapsar.

Verilere göre ajansta  900 kişi çalışmaktadır. Ajansın Finlandiya'da 15 şubesi bulunmaktadır ve ana ofisi Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de bulunmaktadır.

## Kaynakça
BUMMMFITCHH

**BUMMMFITCHH**, pilotlar tarafından, bir uçak inişe yaklaşırken gereken eylem sırasını hatırlamak için kullanılan bir anımsatıcı biçimidir. Basit uçaklar için şifrelemenin daha kısa versiyonu **BMFFH'dir,** farklı uçak tipleri için birçok varyasyon mevcuttur.

## Kontrol listesi
İniş öncesi kontrol listesindeki adımların çoğu, uçağın beklenmedik arıza olasılığını ortadan kaldırmak için yapılan çifte kontrollerdir. Diğer adımlar, uçağı ekonomik uçuş için optimize edilmiş bir konfigürasyondan iniş için güvenli bir konfigürasyona dönüştürür. İniş, uçuşun en tehlikeli aşaması olduğundan, olası bir motor arızası durumunda önceden uyarılmak veya bu noktada herhangi bir sorunla baş etmek önemlidir.

Eylemlerin kontrol listesi aşağıda mümkün olan en eksiksiz biçimde verilmiştir.

O-B-U-M-M-M-P-F-F-I-T-C-H-H

* **O** - Karbüratör ısıtıcısını aç
* **B** - Frenler serbest
* **U** - Alt takım aşağıda ve kilitli
* **M** - Karışım kolu
* **M** - Manyetolar
* **M** - Ana şalter
* **P** - Pervane aralığı
* **F** - Yakıt
* **F** - Flaplar
* **I**  - Enstrümanlar
* **T** - Sıcaklıklar ve basınçlar
* **C** - Karbüratör ısısını kapat
* **H** - Kapaklar veya kapılar
* **H** - Kayışlar

### Uçak tipi örnekleri
Supermarine Spitfire V veya resmi olarak bilinen adıyla 'Hayati Eylemler Tatbikatı' için iniş öncesi kontroller "U,M,P ve Flaps" idi.

UMPH: Avro Lancaster iniş öncesi kontroller için oluşturulmuştur. Alt takım, karışım, tam ince adım, hidrolik basınç.

Basit bir sabit alt takım eğitim ve genel havacılık uçağı olan Piper PA-38 Tomahawk'ın kontrolü BUMFFPICHH olarak verilirken, üreticinin, pilotları tüm prosedürler için uçak çalıştırma el kitabına başvurmaları konusunda uyardığı belirtiliyor.

## Ayrıca bakınız

* GUMPS - alternatif iniş öncesi kontroller
* Havacılık anımsatıcılarının listesi

## Notlar
BrO

**BrO** moleküler formülü şunları ifade edebilir:

* Brom monoksit radikali (BrO)
* Hipobromit (BrO-)
Ovruç

**Ovruch** (Ukraynaca: Овруч) Ukrayna'nın Jıtomır Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 15.250'dir.
Nureddin (unvan)

**Nureddin**, Kırım Hanlığı'nda kalgay adaylarına verilen ad.

Kalgay, Kırım Hanı'nın resmî veliahtı olurken, Nureddin ise kalgayın birinci, Kırım Hanı'nın ise ikinci resmi veliahtıydı.

## Etimoloji
Arapça'dan gelen *Nureddin*, *dinin ışığı* ya da *ilahî ışık* anlamına gelmektedir.

## Nureddinlik kurumunun ortaya çıkışı
 
Kırım Hanlığı’nda Han ve Kalgaydan sonra gelen üçüncü mevki olan Nureddin müessesesi (aynı zamanda ilk Nureddin de olan) II. Saadet Giray'ın atalığını yapan Nogay Nureddin’e ithafen teşkil edilip bu şekilde anılmaya başlandı.

Kırım Hanı II. Mehmed Giray (1577-1584) oğlu Saadet Giray'ı kalgay olarak belirlemek istemesine rağmen henüz hayattaki kardeşi Alp Giray’ı bu makama tayin etmek durumunda kalınca, oğlunu da *Nureddin* unvanıyla ikinci veliaht olarak atadı. Sonradan gelenek haline gelen bu uygulamada da *Nureddin* olarak atanacak veliahtlar için de Osmanlı başkentinin muvafakatının alınması gerekmekteydi.

## Ayrıca bakınız
* Kırım Hanlığı
* Kırım Hanları listesi

## Kaynakça
İlayda Civelek

**İlayda Civelek** (d. 6 Temmuz 1998, Amasya, Türkiye), Türk futbolcu. Beşiktaş ve Türkiye millî takımında sol bek pozisyonunda forma giymektedir. Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray'da oynayan ilk ve tek Türk kadın futbolcudur.

## Erken yaşamı ve kariyer
İlayda Civelek, 6 Temmuz 1998 tarihinde Amasya'da dünyaya geldi. Aslen Elazığlıdır.

### Kulüp kariyeri
Civelek, 14 Ekim 2011'de Amasya Eğitim Spor'dan lisansını aldı. 2015-16 Kadınlar 2. Ligi sezonunda Beşiktaş'tan Başak Gündoğdu ile aynı şampiyonluğu paylaşarak 19 gol atarak gol kraliçesi oldu.

Amasya Eğitim Spor'da beş sezon oynadıktan sonra, yakın zamanda 1. Lig'e yükselen Beşiktaş'a transfer oldu.

Ekim 2017 itibarıyla Ataşehir Belediyespor'a transfer oldu. Bir sonraki sezon Kireçburnu SK'ya transfer oldu. Ancak 2018-19 Birinci Lig sezonunun ilk yarısının ardından eski kulübü Ataşehir Belediyespor'a döndü.

Ekim 2020 tarihinde Civelek, ALG SK'ya transfer oldu. 2020-21 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi ön eleme turunda KFF Vllaznia Shkodër'e karşı oynayarak ilk maçına çıktı ve bir gol attı. Takımıyla 2021-22 Kadınlar Süper Ligi şampiyonu oldu.

10 Ağustos 2022'de Galatasaray'a transfer oldu. Bir sezon sonra 21 Temmuz 2023 tarihinde Fenerbahçe'ye transfer oldu. 2 Temmuz 2024'te Beşiktaş'a transfer oldu.

### Millî takım kariyeri
Civelek, Amasya Kız Spor Lisesi okul takımıyla Guatemala'da düzenlenen 2015 ISF Dünya Turnuvasında oynadı. Bir maçta dört gol atarak rekor kırdı.

2012 yılında Türkiye kız U15 millî takımına kabul edildi ve Belarus'a karşı hazırlık maçında ilk kez oynadığı maçta bir gol attı. 2013-2015 yılları arasında Türkiye kadın U17 millî takımında 23 maçta forma giydi ve 4 gol attı. Civelek, 2015 UEFA Gelişim Turnuvası'nda oynamak üzere Türkiye kadın U19 millî takımına girdi. 2016 ve 2017 yıllarında 2017 UEFA 19 Yaş Altı Kadınlar Şampiyonası eleme maçlarında yer aldı.

Civelek, 2020'de Türkiye kadın millî takımına kabul edildi ve 18 Eylül 2020'de UEFA Kadınlar Euro 2022 Elemeleri A Grubu'nda Slovenya'ya karşı uluslararası ilk maçına çıktı.

## İstatistikler
.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hnivan

**Hnivan** (Ukraynaca: Гні́вань) Ukrayna'nın Vinnıtsya Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 12.191'dir.
Esra Özkan

**Esra Özkan** (d. 8 Eylül 1996 İstanbul, Türkiye), Türk eski futbolcu ve futsal oyuncusu.

## Erken yaşamı ve kariyeri
8 Eylül 1996 tarihinde İstanbul'un Üsküdar ilçesinde doğdu.

### Kulüp kariyeri
Esra Özkan, 15 Kasım 2007'de lisansını aldı. 2008-09 sezonunda Marmara Üniversitesi Spor'a girdi. İkisi 1. Lig sezonunda olmak üzere beş sezon oynadı. 2013-14 Birinci Lig sezonunun ortasında Ataşehir Belediyespor'a transfer oldu. Marmara Üniversitesi Spor'da 77 kez forma giydi ve 27 gol attı.

Özkan, Türkiye Liselerarası Kız Futbol Şampiyonası'nda birinci olan lisede kız futbol takımının kaptanlığını yaptı. Ayrıca okul takımında futsal oynadı. İtalya'da düzenlenen 2014 ISF Dünya Okullar Futsal Şampiyonası'nda Türkiye'yi temsil eden ve kızlar kategorisinde şampiyon olan takımda yer aldı.

2014-15 sezonunun ikinci yarısında 2. Lig takımı Kireçburnu SK'ya transfer oldu. Sezon sonunda takımı Kadınlar 1. Ligi'ne yükseldi.

Özkan sonraki iki sezon futbol sahalarından uzak kaldı. Aralık 2017'de, 2017-18 sezonunun ortasında Kadınlar 3. Ligi takımlarından Çerkezköy 1923 Gençlik Spor'a transfer oldu. Dokuz maçta iki gol attıktan sonra takımdan ayrıldı.

### Millî takım kariyeri
29 Eylül 2011'de 2012 UEFA U17 Kadınlar Şampiyonası ön eleme maçında Sırbistan'a karşı Türkiye U17 kadın takımına çağrıldı.

Özkan, Türkiye kadın U19 takımına kabul edildi ve ilk maçını 3 Nisan 2013'te Bosna-Hersek ile yapılan hazırlık maçında oynadı.

## İstatistikler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kol Düğmeleri

***Kol Düğmeleri***, Barış Manço tarafından 1967 yılında yazılıp bestelenmiş Kaygısızlar grubu ile birlikte kaydedilen bir 45'liktir. Mazhar Alanson ve Fuat Güner'in gitarları çaldığı parçada Mithat Danışan bas gitar çalmıştır. Şarkı 1983 yılında Kurtalan Ekspres ile *[[Estağfurullah... Ne Haddimize!|Estağfurullah Ne Haddimize]]* albümünde tekrar kaydedilmiştir.

*Kol Düğmeleri*, Barış Manço'nun Belçika'ya gitmesi sonucu 1962'de nişanlandığı Semra ile nişanının bozulması ve ondan aldığı hediyenin hüznünü anlatmaktadır.

## Kaynakça
Zarneşti Muharebesi

**Zarneşti Muharebesi** (, ) Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın bir parçası niteliğinde Silistre Beylerbeyi Çerkes Ahmed Paşa komutasında Macar Prens Tökeli İmre'ye destek olarak gönderilen Türk ve Eflak askerlerinden oluşan ordunun Erdel Prensliği'ni işgal eden General Donat Heissler komutasındaki Habsburg ordusunu 21 Ağustos 1690'da Zernyest'te büyük bir yenilgiye uğrattığı savaştır.

## Muharebe öncesi
Tökeli İmre kendisini Erdel Prensi ilan etmek istiyordu; Osmanlı ile 1686 ve 1688'de Erdel tacını elde etmek için bir sefer başlatmış ancak başarısız olmuştu. 1690 yılında yeni bir sefer daha başlatmış ve İstanbul'dan gelen 16.000 kişilik bir orduya komuta ederek Sultan II. Süleyman ile beraber Erdel'e girmiştir. Daha sonra kendisine Eflak Voyvodası Konstantin Brânçovenu'da katılmıştır.

## Muharebe
Tökeli, seferin asıl beyniydi ve Osmanlı ordusunu, Karpatlar üzerinden pek bilinmeyen dağ geçitlerinden geçirmeyi ve böylece Habsburg ordusu tarafından savunulan Bran Geçidi'nden atlatmayı başardı. Tökeli, Brâncoveanu'nun Avusturyalılarla yazıştığını ve muhtemelen ona ihanet etmek istediğini öğrendi, bu yüzden Eflak Voyvodası'nı ve birliklerini Bran'ın yanında bırakıp Karpatların geçitlerinden geçerek Macar Kuruc, Türk ve Tatar askerleri ile Heıssler'in hiç beklenmediği bir anda, Zernyest şehrinin yanında ortaya çıktı ve Avusturya-Erdel ordusuna karşı saldırıya geçti.

Şehrin yakınlarında yapılan savaşta, Macar-Osmanlı ordusu, Habsburg-Erdel ordusunu kesin bir yenilgiye uğratmış, Donat Heissler'i esir almıştır. Erdel kontu Mihály Teleki ise çatışmada öldürülmüştür.

## Muharebe sonrası
Bu zaferin ardından Kereszténysziget'de toplanan Diet Tökeli İmre'yi seçti. Erdel Prensi, Habsburg ordularına karşı konumunu koruyabildi. 1691'de ise Erdel'i tamamen terk etti.

Tökeli İmre'nin hükümdarlığı kısa sürmüş olsa da, Habsburg ordusunu Erdel'i geri almak için Sırbistan'dan asker sevk etmeye zorladı, çünkü Erdel'den Macaristan'a ve Habsburg'ların ikmal ve iletişim hatlarına saldırılabilirdi. Bu boşluktan yararlanan Osmanlı'nın, Kutsal İttifak ordusunu Tuna'nın ötesine geri püskürtmesini ve hatta Banat'ı yeniden ele geçirmesini sağladı. Sonuç olarak, yeniden Tuna nehri ve Karpatlar üzerinde istikrar sağlanmış oldu.

## Kaynakça
**Dipnot**

## Dış bağlantılar

* [Enciclopedia Romaniei](http://enciclopediaromaniei.ro/wiki/B%C4%83t%C4%83lia_de_la_Z%C4%83rne%C5%9Fti-Tohani_(11/21_august_1690))
* Tudorduic Transsylvanica
Butko (zeytin)

**Butko** (Gürcüce: ბუტკო), tarihsel Gürcü coğrafyasına özgü bir zeytin cinsidir. Artvin ilinde günümüzde de yetiştirilmektedir. Bir Gürcü asma cinsi de Butko adını taşımaktadır.

Gürcü araştırmacı M. Ğlonti'nin 1960 yılında yayımlanan kitabında saydığı Gürcü zeytin cinslerinden biri Butko'dur. Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvaddid Zeki 1927 yılında "Putko" şeklinde yazdığı bu zeytin cinsinin Artvin vilayetinde zeytin mahsulünün yüzde 25'ini oluşturduğunu yazmıştır.

Butko ağacı 8-12 metreye kadar büyür ve genişler. Meyvesi küçük ve oval biçimlidir. Bu türden elde edilen zeytinyağı kalite açısından pek çok tür zeytinden daha değerli kabul edilmektedir. Tanesinin uzunluğu 1,9 santimetre, çapı 1,4 santimetre ve ağırlığı 2,6 gramdır. Çekirdeği oval olup küçük çizgilere sahiptir. Uzunluğu 1 santimetre, ağırlığı ise 0.22 gramdır. Yaş meyvesi yüzde 25 oranında yağ içerir. Artvin bölgesinde Yusufeli ilçesine yetiştirilir ve zeytinyağı elde edilir. Butko zeytininden üretilen zeytinyağı, 2006 yılında Çin'in başkenti Pekin'de düzenlenen Uluslararası Zeytinyağı Fuarı'nda üstün lezzet ödülüne layık görülmüştür. M. Ğlonti'nin 1960 yılında yayımlanan kitabındaki bilgiye göre daha önce Tunus'taki festivalde de birincilik ödülü almıştır. aynı zamanda sofralık ve konservelik zeytin olarak da bilinir.

Butko, 1927 yılında Sovyet merkezî hükûmeti kararıyla Gürcistan'da zeytin üretimine son verilip zeytin bahçelerinde başka meyve ağaçları dikilince Butko bu ülkede ortadan kalkmıştır. Türkiye'de ise Çoruh Vadisi'ne inşa edilen barajlar nedeniyle zeytinliklerin çoğu sular altında kalmıştır. Bu sebeple bölgede zeytin, zeytinyağı ve dolaylı olarak sabun üretiminin de büyük ölçüde azaldığı bilinmektedir. En önemli geçim kaynağı zeytin tarımı olan Demirkent, Narlık, Zeytinlik, Oruçlu, Kalburlu gibi köyler, baraj rezervuar alanlarında kalmıştır. Vadi tabanından 150-200 metre yükseklikte bulunan zeytinliklerin %80'inin baraj projelerinin tamamlanmasıyla yok olacağı raporlanmıştır. Bölgede Butko dışında, Otur ve Sati adlı zeytin çeşitleri de bulunmakta idi.

## Ayrıca bakınız

* Gürcistan'da zeytin cinsleri

## Kaynakça
SRI International

**SRI International** (**SRI**) Menlo Park, Kaliforniya merkezli bir araştırma enstitüsüdür. Stanford Üniversitesi mütevelli heyeti tarafından 1946'da kurulmuştur.
Semendire Kuşatması (1459)

**Semendire Kuşatması**, 1459 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile Macaristan İmparatorluğu arasında geçen ve Semendire'nin Osmanlı İmparatorluğuna teslim edilmesiyle sonuçlanan kuşatmadır. Fatih Sultan Mehmet önderliğindeki Osmanlı İmparatorluğu çok sayı da asker ile kale ve çevresini önceden kuşatmış, kale içerisinde Osmanlıyı destekleyen birliklerin ve kalenin komutanı Lazar Brankoviç'in ölümü sonrası tahta geçen eşi Helena, kalenin anahtarını Fatih Sultan Mehmet'e teslim etmiştir. Kuşatma öncesi kale içerisindeki görüş ayrılıkları kalenin teslimini hızlandırmıştır.

## Kuşatma Öncesi
1456 yılının başlarında Sırp Despotluğu ve Macaristan İmparatorluğu Baronu Đurađ Branković yaşamını yitirdi. 1456 yılının başlarında yerine geçen oğlu Lazar Branković geçti, ancak 2 yıl hüküm süren yeni baron da yaşamını yitirdi. Semendire, etnik kültür bakımından, Macaristan yanlısı ve Türk yanlısı olmak üzere iki parçaya ayrılmaya başladı.

Osmanlı İmparatorluğu 1458 başlarında Macaristan ve çevresinde bulunan stratejik öneme sahip; Bela Stena, Resava, Viševac ve Žrnov kalelerini ele geçirdiler, ancak en büyük ve bölgesel değere sahip Semendire ele geçirilemedi. Böylelikle kuşatma bu bölgede genişletilerek başladı.

Dönemin en ünlü tarihçilerinden olan CHALKOKONDYLES, Laonikos Katolik Hristiyan inancına sahip Bosnalılar ile birçok konuda anlaşamayan Sırplar’ın Sofya da bulunan, Fâtih Sultan Mehmed’e bir heyet gönderdiğini, Semendire’nin anahtarlarını bu heyetle göndererek Osmanlı İmparatorluğuna sunduğunu belirtmektedir.

Başka bir örnek olarak da, Tarihçi ve asker Konstantin Mihajlović 1459’da Lazar Brankoviç’in eşi ve yerine geçen Helena'nın kaleyi Osmanlılar’a teslim ettiğini belirtir.

## Kuşatma
Osmanlı İmparatorluğu 1458 yılında etrafta bulunan ve bölgenin en önemli kalelerini ele geçirmiş ve bölgeye yerleşmeye başlamıştı. Büyük bir ordu ile bölgede bulunan Fatih Sultan Mehmet Han, Semendire ve etrafını kuşatma altına almıştı. Kale içerisindeki huzursuzluktan ve anlaşmazlıktan haberden olan Hükümdar stratejik hamleler yaparak kaleyi yönetim ve baronlarından teslim aldı.

Kalenin teslim olmasıyla birlikte kuşatma kaldırıldı ve kale içerisinde büyük bir askerî birlik yerleştirildi. Kalenin en büyük kilisesi camiye dönüştürüldü. Sancak beyi olarak, Minnetoğlu Mehmed Bey getirildi. Minnetoğlu Mehmed Bey bölgeye mescitler inşa ettirdi.

Sırbistan seferlerine katılmış olan Fîruz Bey ise zaferin hatırasına kale içerisine hamam yaptırdı. Bölgede birçok genişletme ve dönüşüm çalışmaları başlatıldı.1467 yılından itibaren Braniçeva vilâyeti büyük ölçüde genişletildi. Bölge Semendire olarak adlandırıldı ve sancak beyliği olarak tayin edildi.

Osmanlı İmparatorluğunda Semendire olarak bilinen bölge “Dârü’l-guzât ve’l-mücâhidîn” unvanıyla anıldı.

## Sonuçlar

* Bölge genişletilerek sancak beyliği yapıldı.
* Bölgede Osmanlı imparatorluğunun varlığı arttı.
* Stratejik bölgelerin alınması kolaylaştı
* Kale ilerleyen tarihlerde yeni surlar ve hendeklerle güçlendirildi.
* Kale askeri açıdan önemli hale getirildi.

## Kaynakça

* Đurađ Branković
Yahotın

**Yahotyn** (Ukraynaca: 
Яготин) Ukrayna'nın Kiev Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 18.995'tir.
2024'te Türkiye millî futbol takımı

**[[Türkiye millî futbol takımı]]**, 2024 yılındaki maçlarına Vincenzo Montella teknik direktörlüğünde başlamıştır. *Ay-Yıldızlılar* bu sezonda 2024 Avrupa Futbol Şampiyonasında mücadele etmiş ve çeyrek final oynamıştır.

Yılın devamında 2024-25 UEFA Uluslar B Liginde mücadele etmiş ve grubunu 2. sırada tamamlayarak A ligine yükselme play-off maçları oynamaya hak kazanmıştır.

Bu yılda 4'ü özel maç olmak üzere toplam 15 maç oynayan millî takım, bu maçlarda 6 galibiyet, 3 beraberlik ve 6 mağlubiyet almıştır. Ondörder maçta oynayan Arda Güler, Orkun Kökçü ve Kerem Aktürkoğlu en çok forma giyen,  5 gol ile Kerem Aktürkoğlu en çok gol atan ve  3 asist ile Arda Güler en çok asist yapan futbolcular olmuştur.

## FIFA Dünya Sıralaması
'nin 2024 yılında tarihlere göre FIFA Dünya Sıralaması aşağıdaki gibidir.

## 2024 yılında futbolcuların maç istatistikleri
**Maç ve gol güncellemesi: **. ( maçı sonrası) 

,

 

## Maçlar

### Hazırlık maçları

### 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası

#### Son 16 turu

#### Çeyrek final

### 2024-25 UEFA Uluslar B Ligi

## Gol atan futbolcular
;5 gol
* Kerem Aktürkoğlu (Galatasaray / Benfica)
;3 gol
* Hakan Çalhanoğlu (Internazionale)
;2 gol
* Merih Demiral (El-Ehli)
* Arda Güler (Real Madrid)
* İrfan Can Kahveci (Fenerbahçe)
;1 gol
* Barış Alper Yılmaz (Galatasaray)
* Mert Müldür (Fenerbahçe)
* Cenk Tosun (Beşiktaş)
* Samet Akaydin (Panathinaikos)
* Kenan Yıldız (Juventus)

## Asist yapan futbolcular
;3 asist
* Arda Güler (Real Madrid)
;2 asist
* Kenan Yıldız (Juventus)
* Orkun Kökçü (Benfica)
;1 asist
* Kaan Ayhan (Galatasaray)
* İsmail Yüksek (Fenerbahçe)
* Umut Nayir (Konyaspor)
* Eren Elmalı (Trabzonspor)
* Kerem Aktürkoğlu (Benfica)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Henri Lopès

**Henri Lopès** (12 Eylül 1937, Léopoldville - 2 Kasım 2023, Suresnes), Kongolu yazar, diplomat ve siyasetçi.

1973-1975 yılları arası Kongo Halk Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yapmıştır. 1998 yılında Kongo Cumhuriyeti'nin Fransa büyükelçisi olmuştur.

2 Kasım 2023 tarihinde Suresnes, Fransa'da 86 yaşında öldü.

## Kaynakça
Semendire Kuşatması (1439)

**Semendire Kuşatması**, 1437-1444 Osmanlı-Macar Savaşı'nda evre.

II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu 1439 yılında kuşattığı Sırbistan Krallığı'nın başkenti Semendire'yi ele geçirerek bu Krallığa son verdi.

## Kuşatma öncesi

## Kuşatma

## Kuşatma sonrası

## Kaynakça
Zvenıhorodka

**Zvenyhorodka** Ukrayna'nın Çerkası Oblastında bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 16.269'dur.
Amasya Eğitimspor

**Amasya Eğitim Spor**, Türk eski kadın futbol kulübüdür. Kulüp, 2011 yılında kurulmuş olup Amasya merkezlidir ve iç saha maçlarını 12 Haziran Stadyumu'nda oynamıştır. 2018 yılında faaliyetlerini durdurmuştur.

## Tarihçe
Amasya Eğitimspor, 2011 yılında kuruldu.

2015-16 sezonunu Kadınlar 2. Ligi'nde ikinci olarak tamamladıktan sonra Kadınlar 1. Ligi'ne yükselmiştir. Takım, 2016-17 sezonunda hiçbir lig maçına çıkamayarak 2. Lig'e düştü.

2017-18 sezonunda da fikstüre girmesine rağmen 2. Lig maçlarına çıkmayarak ligden çekildi ve sezon sonunda kulüp kapatıldı.

## Stadyumu
Amasya Eğitim Spor, iç saha maçlarını şehrin tek stadı olan Amasya'nın merkezinde yer alan 12 Haziran Stadyumu'nda oynamaktaydı. 1967 yılında inşa edilen ve 2012-2014 yılları arasında tamamen restore edilen mekân, doğal çim yüzeye sahip olup 12.000 oturma kapasitesine sahiptir.

## İstatistikler

## Kaynakça
Cerberus Capital Management

**Cerberus Capital Management, L.P.**, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir küresel alternatif yatırım şirketidir. Şirket, 1992 yılında Steve Feinberg ve William L. Richter tarafından kurulmuştur. Şirketin merkezi New York'ta 875 Third Avenue'da yer almaktadır.

Cerberus Capital Management, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu Kayıtlı Yatırım Danışmanı'dır. Yatırımcılar arasında hükûmet ve özel sektör emeklilik ve emeklilik fonları, hayır kurumları, üniversite bağışları, sigorta şirketleri, aile tasarrufları ve egemen servet fonları yer almaktadır. Şirketin Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Asya'da bağlı kuruluşları ve danışmanlık ofisleri bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Älvdalen

**Älvdalen**, (Elfdalce: *Övdaln* ya da *Tjyörtjbynn; Nehir Vadisi* anlamına gelir) İsveç'in Dalarna iline bağlı bir yerleşim yeri ve Älvdalen Belediyesi'nin merkezidir. 2010 yılı itibarıyla nüfusu 1.810'dur.

Semt, 1839 yılında Sankt-Petersburg'daki Yaz Bahçesi'ne yerleştirilen 4 metrelik granit vazonun üretildiği yer olarak bilinir (İsveç kralı XIV. Karl'dan Rus çarı I. Nikolay'a bir hediyedir).

Yakınlarında, 2016 yılında Prens Carl Philip ve Prenses Sofia tarafından açılışı yapılan Hykjebergets Doğa Koruma Alanı bulunmaktadır.

## Dil

Älvdalen'in yerli dili Elfdalcedir. Birçok yenilik içermesine rağmen diğer Kuzey Cermen dillerinin çoğunda varlığını yitirmiş olan çeşitli Eski İskandinav dillerindeki özelliklerini hâlâ korumaktadır. Yerel yönetimde baskın olan dil İsveççenin Dalecarlian lehçesidir.

## İklim
Älvdalen, İskandinav Yarımadası'nın en iç kısmına yakın konumundan etkilenen subarktik bir iklime sahiptir. Sonuç olarak, mevsimsel dalgalanmalar büyüktür ve genel iklim deniz seviyesinden daha çok kuzeydeki Skellefteå ile benzerlik gösterir. Älvdalen nehir vadisindeki bir bölgede olduğundan sıcaklık terselmesine ve donmaya da eğilimlidir. Yaklaşık olarak 35 kilometre güneydoğusundaki Mora kenti ile karşılaştırıldığında, Mora daha alçak bir bölgede yer aldığından, daha güneyde olduğundan ve Siljan gölünün kıyısında olduğundan sıcaklık farkları oldukça yüksektir.

## Kaynakça
Norsk Regnesentral

**Norsk Regnesentral** Norveç merkezli bir araştırma enstitüsüdür. Bilişim ve nicel yöntemler konulu araştırmalar yürütmektedir. Avrupa'nın en büyük uygulamalı istatistik merkezlerinden biridir.