Tokugawa Iesato

Prens **Tokugawa Iesato** (徳川 家達, 24 Ağustos 1863 - 5 Haziran 1940), Tokugawa şogunluğunun devrilmesinden sonra Tokugawa klanının ilk başkanıydı (Daimyo) ve Japonya'nın Meiji, Taishō ve erken Shōwa döneminde Japon siyaseti ve diplomasisinde önemli bir figürdü. Prens Tokugawa Japonya'yı temsil ettiği diplomatik gezileri sırasında yabancı ülkeleri ziyaret ettiğinde adını genellikle *Prens Iyesato Tokugawa* olarak sunmuştur. Prens Tokugawa, 30 yıl boyunca Japonya'nın üst meclisi olan Ulusal Diyet'in başkanlığını yürüttü. Tokugawa demokratik ilkeleri ve uluslararası iyi niyeti teşvik etti. Ancak 1940'taki ölümünden sonra Japon militanlar Japonya'yı İkinci Dünya Savaşı'nda Mihver Güçlerine katılmaya zorladılar.

## Erken dönem
Tokugawa Iesato, Tokugawa klanının Tayasu şubesinde **Kamenosuke** adı altında ailenin 3. çocuğu olarak doğdu ve son *[[Şogun|şōgun]] [[Tokugawa Yoshinobu|Tokugawa]]* Yoshinobu'nun istifasının ardından 19 Haziran 1868'de 16. başkanı oldu. Kardeşleri, farklı zamanlarda Tayasu başkanlığını da yürüten Tokugawa Satotaka ve Tokugawa Takachiyo'dur. Iesato aynı zamanda 1870'lerin başında han sisteminin kaldırılmasından önce kısa ömürlü Shizuoka Bölgesi'nin *[[Daimyo|daimyō']]suydu*. O zamanki koruyucusu, Tsuyama Bölgesi'nin eski lordu Matsudaira Naritami'ydi. O, on dördüncü şogun Tokugawa Iemochi ve karısı Kazu-no-Miya Chikako (Seikan)'in evlatlık oğluydu (Iesato, Iemochi'nin evlatlık oğlu olmasına rağmen yalnızca bir kez tanıştılar. Sonraları onu Iemochi'nin üvey annesi Tenshō-in büyüttü.). 1866'da Iemochi'nin oğlu olarak Edo Kalesi'ne gönderildi ve orada Tenshō-in ve Kazu-no-Miya Chikako tarafından büyütüldü. 1868'de annesi Kazu-no-Miya Chikako tarafından Kyoto'ya gönderildi ve İmparator Meiji ile görüştü. Konoe Tadafusa'nın kızı Konoe Hiroko ile evlendi.

## Kariyeri
1877'de Iesato, eğitim görmesi için Büyük Britanya'daki Eton Koleji'ne gönderildi. Cambridge Üniversitesi'ne ya da Oxford'a kayıt olmayı arzuluyordu, ancak Tenshō-in'in isteği üzerine İngiltere'deki eğitimini bırakıp 1882'de Japonya'ya geri dönmeye karar verdi. 1884'te soyluluk sistemi yeniden düzenlendiğinde İngiliz sistemine daha fazla uyum sağlamak için, yeni oluşturulan *[[kazoku]]* soyluluk sisteminde kendisine *kōshaku* (公爵, prens veya dük) unvanı verildi. 1890'daki kuruluşundan itibaren Japonya Diyeti Akranlar Meclisi'nin bir üyesi oldu ve 1903'ten 1933'e kadar Akranlar Meclisi'nin Başkanı olarak görev yaptı. Başbakan Yamamoto Gonnohyōe'nin yönetimi Siemens skandalı nedeniyle çöktüğünde, Tokugawa Iesato'nun yeni Başbakan olarak halefi olarak aday gösterilmesi yönünde güçlü bir eğilim vardı.

Japonya yalnızca batılı müttefiklerin savaş çabalarını askeri olarak desteklemekle kalmadı, aynı zamanda savaş sırasında ve sonrasında Müttefiklerin hasta ve yaralılarına da yardım etti. 1917'de, Birinci Dünya Savaşı sırasında Avrupa'da meydana gelen muazzam ölüm ve yıkımın yol açtığı acıya empati duyan Prens Iyesato Tokugawa ve yakın arkadaşı ve müttefiki Baron Shibusawa Eiichi, diğer Japon ortaklarıyla birlikte batılı ülkelerini onurlandıran bir taziye kitapçığı yayınladı. 1917 tarihli bu taziye kitapçığı, Japonların savaşla ilgili sağlık masraflarına yardımcı olmak için Müttefik ülkelere verilen parasal bir fonu toplamak üzere bir dernek kurduğunu anlatıyordu. Bu derneğe başkan olarak Prens Iyesato Tokugawa ve başkan yardımcıları olarak Baron Eiichi Shibusawa ve S. Shimada başkanlık ediyordu. Japonya'nın önde gelen liderlerinin çoğu bu kitapçığa Müttefiklere desteklerini ifade eden makalelerle katkıda bulundular. Bu taziye kitapçığı Fransızca ve İngilizce olarak yayımlandı. Taziye kitapçığının başlığı "*Japonya'dan Müttefiklerine: Japonya Hasta ve Yaralı Askerlere ve Müttefik Ülkelerdeki Savaştan Acı Çeken Diğerlerine Yardım Derneği'nden Pratik Sempati Mesajı"*, 1917'de Tokyo, Japonya'da yayınlandı.

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Iesato, Washington Deniz Konferansı'na giden Japon delegasyonuna başkanlık etti. Amerika Birleşik Devletleri, Büyük Britanya ve Japonya arasındaki deniz kuvvetlerinin 10:10:6 paylaşımına ilişkin Amerika Birleşik Devletleri'nin tutumuna verdiği destek, Japon İmparatorluk Donanması içindeki aşırı sağcı hareketlerden ve muhafazakar gruplardan ciddi bir tepki aldı.

Iesato, Tokugawa ailesinin siyasi servetini ve itibarını geri kazanmasıyla, emekliliğinden önce birçok üst düzey hükûmet pozisyonunda bulunmuştur. Bunlardan, 1928'de Japon Kızılhaç Derneği'nin 7. Başkanı olarak atanması ve Japonya-Amerika Topluluğu'nun başkanı olarak atanmasıyla ve 1940 Olimpiyatları ulusal organizasyon komitesinin başkanı olarak hatırlanır.

Iesato'nun bir zamanlar üvey babası hakkında şunları söylediği aktarılıyor: "Yoshinobu, Tokugawa'nın evini yıktı; ben onu yeniden inşa ettim."

1930'da Uluslararası Rotary, Prens Iyesato Tokugawa'nın uluslararası iyi niyeti korumaya ömür boyu bağlılığını tanımak ve onurlandırmak için onu Gümüş (25.) Yıldönümü Konvansiyonu kutlamalarında Açılış Konuşmacısı olarak seçti.

Prens Tokugawa'nın 1930'larda Japonya ile ABD arasındaki iyi niyeti teşvik eden yakın müttefiklerinden biri Büyükelçi Joseph Grew'du. 1932'de Prens Tokugawa, Grew'u ilk kez ABD'nin Japonya Büyükelçisi olduğunda bir resepsiyonla onurlandırdı.

1933'ün sonlarından 1934'e kadar Prens Iyesato Tokugawa dünya turuna çıktı. İlk olarak San Francisco, Kaliforniya üzerinden ABD'ye geldi. Japonya'nın kongrenin üst meclisi olan *Akranlar Meclisi'nin* Başkanı olarak otuz yıllık seçkin kariyerinden daha yeni emekli olmuştu. İngiltere'ye giderken *Chichibu Maru* okyanus gemisine bindi. Seyahatleri sırasında eski dostlukları tazelemek istediğini belirtti. Prens Tokugawa, İngiltere'deki eğitimini tamamladıktan sonra Amerika'yı ilk kez 1882'de ziyaret etti. Prens, Chicago'da düzenlenen Dünya Fuarı'nı ziyaret etmeyi sabırsızlıkla beklediğini belirtti. Keyifli bir tatil olmasının yanı sıra Prens Tokugawa'nın dünya seyahatleri, yükselen küresel militarizme ve faşizme daha iyi direnebilmek için Japonya'nın ABD ve Avrupa'daki müttefikleriyle ilişkilerini daha da güçlendirme girişimine yönelikti. Prens Tokugawa ABD'deyken Amerikan kamuoyuna Amerika Birleşik Devletleri ile Japonya arasındaki uzun süreli ve dostane ilişkileri anlatan bir radyo konuşması yaptı; aynı zamanda Başkan Franklin Delano Roosevelt'in yanı sıra diğer ABD kongre liderleriyle de görüşerek yaklaşan olası bir savaşı önlemek için birleşik bir cepheyi teşvik etti.

Prens Iyesato Tokugawa, 1934'teki ziyareti sırasında Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden fahri Hukuk Doktoru unvanı aldı. Üniversitenin başkanı Dr. Rufus B. von KleinSmid, diplomayı Prens Tokugawa'ya sundu. Bu sunum, 19 Mart 1934'te Los Angeles'ta, okulun mütevelli heyeti başkanı George I. Cochran'ın ev sahipliğinde verilen özel bir öğle yemeği sırasında gerçekleşti. Los Angeles Times &nbsp;bu fahri derecenin Prens Tokugawa'ya "uluslararası devlet adamlığında üstün hizmetinin tanınması" ve "birçok hayırseverlik ve eğitim hareketine verdiği destek" nedeniyle verildiğini belirtti. Prens Tokugawa bu onuru kabul ederken saygıyla şunları söyledi: "Bu ödülü kişisel bir ayrıcalık olarak değil, bir bütün olarak Japon halkı adına almak istiyorum." Prens Iyesato Tokugawa'ya, Kanada'ya yeni atanan Bakan olan oğlu Iyemasa ve torunu Bayan Toyo Tokugawa eşlik etti. Los Angeles Japonya-Amerika Topluluğu (Ulusal Japonya-Amerika Toplulukları Birliği'nin bir parçası), Prens Tokugawa'nın ziyaretini onurlandırmak için o akşam bir ziyafet yemeğine ev sahipliği yapıldı; yemeğe, Kaliforniya Valisi James Rolph ve eski Los Angeles Belediye Başkanı John C. Porter da katılmıştır.

## Ölümü
Prens Iyesato Tokugawa, 5 Haziran 1940'ta 76 yaşında yaşama gözlerini yummuştur.

Birleşik Krallık hükûmeti ölümü üzerine taziye mesajı yayınlamıştır.

Mezarı, Tokyo, Ueno'daki Kan'ei -ji tapınağındaki Tokugawa aile mezarlığındadır. Yerine oğlu Tokugawa Iemasa (Tokugawa Iyemasa olarak da bilinir) geçmiştir.

## Kaynakça