Muslihiddin Adil Taylan

**Muslihiddin Adil Taylan** (21 Aralık 1881 – 7 Ocak 1944), Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında önemli görevler üstlenmiş bürokrat, akademisyen.

## Hayatı
21 Aralık 1881 tarihinde Selanik vilayetine tabi Yılan Mermeri mahallesinde, Selanik Nüfus Nezareti başkatibi Fazlullah Necip Bey’in oğlu olarak dünyaya gelmiştir.

İlköğrenimine Selanik’te bulunan Selanik Mekteb-i İbtidaî-i Hamidî’de başlamış olup bu okuldan 14 Temmuz 1891’de aliyyü’l-âlâ derecesiyle, Selanik Mekteb-i Rüşdiye-i Askeriye’sinden 13 Şubat 1895 tarihinde aliyyü’l-âlâ derecesiyle, Selanik Mekteb-i İdadi-i Mülkisi’nden 13 Temmuz 1899’da âlâ derecesiyle, Mekteb-i Mülkiye-i Şahane’den ise 12 Temmuz 1902’de âlâ derecesiyle mezun olmuştur.

24 Temmuz 1902 tarihinde Sadâret-i Uzmâ Mektubî Kalemi’ne memur olarak tayin edilmiş, 5 Mart 1903 tarihinde ise Selanik Vilayeti maiyet memurluğuna tayin edilmiştir. Daha sonra bu görevine ek olarak Aynaroz kaymakam vekilliği (13 – 21 Temmuz 1903), Selanik Mülkiye İdadisi muallimliği (14 Temmuz 1903 – 29 Mart 1906), Kesendire kaymakam vekilliği (20 Kasım 1903 – 16 Haziran 1904), Langaza kaymakam vekilliği (11 Mayıs – 15 Temmuz 1905), Gevgili kaymakam vekilliği (8 – 24 Ekim 1905) görevlerini üstlenmiştir. Nihayetinde 28 Haziran 1906’da Katerin, 22 Ocak 1908’de Menlik kaymakamlığı görevlerini üstlenmiş, 31 Temmuz 1908’de görevlerinden istifa ederek akademik hayata intisap etmiştir.

5 Aralık 1908 tarihinde henüz kurulmuş olan Selanik Hukuk Mektebi'nin idare hukuku ve iktisat dersleri muallimliğine getirilmiş, bu görevlerini okulun resmen kapandığı 23 Haziran 1913 tarihine kadar sürdürmüştür. Muallimliğe ek olarak, 21 Aralık 1908’de mektebin müdür muavinliğine, 21 Kasım 1909’da mektebin müdürlüğüne tayin edilmiştir.

Selanik Hukuk Mektebi’nin kapatılması üzerine Darülfünun Hukuk Fakültesi’ne nakledilen Muslihiddin Adil Bey, 25 Haziran 1913 tarihinde fakülte reisi olarak tayin edilmiştir. Bu görevi 30 Eylül 1913 tarihinde Tedrisat-ı İbtidaiye Müdür-i Umumiliği görevine tayin olana dek devam etmiş, ardından 19 Nisan 1914 tarihinde terfi ile Tedrisat-ı Taliye Müdür-i Umumiliği görevine tayin edilmiştir. 18 Ocak 1915’te Darülfünun Hukuk Fakültesi’ne hukuk-ı idare müderrisi olarak atanmıştır. Bu görevini Üniversite Reformu ile kadro dışı kaldığı 31 Temmuz 1933 tarihine kadar sürdürmüştür.

1 Eylül 1918 – 26 Mart 1919 tarihleri arasında Maarif Müsteşarlığı görevini sürdürerek bürokrasiden çekilmiş ve sadece akademik alanda devam etmiştir.

Gerek Osmanlı gerekse Cumhuriyet dönemlerinde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki hukuk-ı idare derslerine devam etmiş, bu süre zarfında Torino, Paris, Madrid, Viyana’da yapılan İçtimaiyat ve İdari İlimler Kongrelerine hükümet nezdinde murahhas sıfatıyla katılmıştır.

Üniversite Reformu ile 31 Temmuz 1933 tarihinde kadro dışı bırakılmış ve kendisine memuriyet nezdinde herhangi bir görev verilmemiştir. İstanbul Barosu’na 589 sicil numarasıyla kayıtlıdır.

Fransızca, Rumca ve Almanca bilen Muslihiddin Adil Taylan, 7 Ocak 1944 tarihinde vefat etmiştir. Cenazesi 9 Ocak 1944 günü Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedilmiştir.

## Kaynakça
* Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA). DH.d.SAİD. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri) No: 146/235