Aysel Umudova

**Aysel Umudova** (tam adı: Aysel Shamsaddin qizi Ümüdova) Azerbaycanlı gazeteci ve siyasi tutuklu; 2015'ten beri Meydan TV'de muhabirlik yapmaktadır.

Aysel Umudova, meslek hayatı boyunca defalarca gözaltına alınmış, polis direnişiyle ve kötü muameleyle karşı karşıya kalmıştır. 6 Aralık 2024'te, Meydan TV gazetecilerine yönelik ceza davası çerçevesinde Bakü Şehir Ana Polis Müdürlüğü (BKBI) Soruşturma ve İnceleme Dairesi'nde şüpheli olarak gözaltına alındı ve 8 Aralık'ta Hatai Bölge Mahkemesi kararıyla tutuklandı.

Aysel Umudova ve davada tutuklanan diğer altı kişi Azerbaycan Ceza Kanunu kapsamında suçlandı. Şubat ve Ağustos 2025 arasında davada beş kişi daha tutuklandı. Ağustos ayında, ön soruşturmayı yürüten BKBI Soruşturma ve İnceleme Dairesi, Aysel Umudova da dahil olmak üzere davadaki sanıklara yeni suçlamalar yöneltti. Böylece her biri Azerbaycan Ceza Kanunu'nun 8 ayrı maddesine istinaden suçlamaya maruz kaldı. 

Aysel Umudova ve davada tutuklanan diğer gazeteciler, tutuklanmalarını mesleki faaliyetleriyle ilişkilendirerek suçlamaları sürekli olarak reddettiler. Tutuklanmaları, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Parlamentosu yanı sıra bir dizi etkili yerel ve uluslararası insan hakları kurumu tarafından siyasi amaçlı olarak değerlendirildi ve Azerbaycan hükûmetine serbest bırakılmaları için çağrıda bulunuldu.

Şu anda Azerbaycan Cezaevi Servisi'nin Bakü Ön Gözaltı Merkezi'nde tutulmaktadırlar.

## İlk yıllar ve gazetecilik faaliyetleri
Aysel Şemsaddin Kızı Ümüdova, 1 Ağustos 1992'de Bakü'de doğdu. 1998 yılında Türk Dünyası (TDAV) Atatürk Lisesi'nden mezun oldu.

Azerbaycan Atatürk Üniversitesi programında yükseköğrenimini tamamlamış olmasına rağmen, tutuklanması nedeniyle eğitimi yarıda kaldı.

2014 yılında Bakü Gazetecilik Okulu'ndan mezun oldu.

2015 yılından beri Meydan TV'de gazeteci-muhabir olarak çalışmaktadır. 2021 yılında Meydan TV'de yayınlanan "Yakın Çekim" programının sunuculuğunu üstlendi.

Mesleki faaliyetleri sırasında defalarca gözaltına alınmış, polis direnişiyle karşılaşmış ve kötü muameleye maruz kalmıştır. Gazeteciler için Adalet Vakfı'nın (JFJ) bir raporuna göre, Aysel Umudova gazetecilik faaliyetleri sırasında polis tarafından beşten fazla saldırıya maruz kalmıştır; bunlar arasında dayak, ekipman hasarı, gözaltı ve gazetecilik materyallerinin imhası yer almaktadır.

14-15 Temmuz 2020 tarihlerinde Milli Meclis önünde gerçekleşen protestoları haberleştiren az sayıda gazeteciden biriydi. Bu nedenle polis tacizine maruz kalmıştır.

Ekim 2021'de, APFP aktivistlerinin bir protestosunu takip ederken polis tarafından gözaltına alındı ve Hazar Bölgesi Polis Müdürlüğü'nün Polis Karakoluna götürüldü. Kısa süre sonra serbest bırakıldı. Kendi anlatımına göre, zorla bir polis arabasına bindirildi ve bu sırada polis gözlüklerini kırdı: "Koluma zarar verdiler, beni yüzüstü polis arabasına attılar. Görevde olduğumu söylememe rağmen beni görmezden geldiler. Telefonumu elimden aldılar ve kişisel bilgilerime bakmakla tehdit ettiler. Yine de, Tanrı'ya şükür, karakoldan ölü olarak çıkabilirdim, ama kendim çıktım," 

Aysel Umudova, geleneksel olarak 8 Mart'taki feminist protestolara katıldı. Azerbaycan hükûmetini kadınlara yönelik şiddetle mücadele etmeye ve Avrupa Konseyi'nin Kadınlara Yönelik Şiddetin ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Mücadelesi Sözleşmesi'ne (İstanbul Sözleşmesi) katılmaya çağırdı. 2020 ve 2021 yıllarında feminist bir protesto sırasında polis tarafından gözaltına alındı ve karakola götürüldü.

## Tutuklama (2024)
6 Aralık 2024 tarihinde öğlen saatlerinde, Sosyal medyada, Meydan TV'den gazeteciler ve birkaç sivil toplum aktivisti de dahil olmak üzere yaklaşık 15 kişinin polis tarafından kaçırıldığı yönünde haberler yer aldı. Akşam saatlerinde, Azerbaycan İçişleri Bakanlığı Basın Servisi, soruşturma kapsamında birkaç kişinin polis tarafından gözaltına alındığını ve birkaç adresin arandığını resmen açıkladı.

## Kaynakça