open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
David Cho

**David Dae-Hyun Cho** Amerikalı bir gazetecidir. *[[Barron's (gazete)|Barron's]]*ın genel yayın yönetmenliğini yapmaktadır ve daha önce *[[The Washington Post]]*un iş dünyası editörüydü.

## Erken yaşam ve eğitim
Cho, 1995 yılında Yale'den İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında lisans derecesi almadan önce New York'taki Juilliard Müzik Okulu'nda eğitim gördü ve burada piyano eğitimi aldı. Daha sonra Columbia Üniversitesi'nden Gazetecilik alanında yüksek lisans, Uluslararası İlişkiler alanında yüksek lisans ve işletme okulundan MBA olmak üzere üç lisansüstü derece aldı.

## Kariyer
Cho, kariyerine 1995 yılında *[[The Korea Herald|The Korean Herald]]* gazetesinde kadrolu yazar olarak başladı ve 1997 yılında *[[The New York Times]]* gazetesinde staj yaptı. Stajının ardından Cho, 1999 yılında *[[The Philadelphia Inquirer]]* gazetesinde kadrolu yazar olarak görev aldıktan sonra aynı görevi *[[The Star-Ledger]]* gazetesinde üstlendi. Burada, Seton Hall Üniversitesi'ndeki ölümcül yurt yangını haberleriyle Pulitzer Ödülü finalisti olan ekibin bir üyesiydi. 2001 yılında *[[The Washington Post]]* gazetesine geçti ve 2005-06 yılları arasında Knight-Bagehot bursiyeri oldu.

Cho'nun 2008 mali krizini ele alan çalışması dikkat çekti. Krize yol açan olayları ele alış biçimiyle En İyi Knight-Bagehot İş Gazeteciliği Ödülü'nü kazandı. 2008 mali krizini ele alış biçimi ayrıca Columbia Gazetecilik Okulu tarafından geçen yüzyılın "100 Harika Hikâyesi"nden biri olarak seçildi. Cho, Tıbbi Raporlama dalında George Polk Ödülü'nü kazanan hatalı tıbbi araştırmalar hakkındaki bir dizi yazının baş editörüydü. 2014 Kamu Hizmeti Pulitzer Ödülü'nü kazanan Washington Post ekibinin bir üyesiydi ve Washington Post'un Virginia Tech katliamı hakkındaki Pulitzer Ödülü'nü kazanan haberlerine katkıda bulundu. Cho, 2016 yılında iş editörü olarak atandı. İş editörü olarak Cho, departmanın kadrosunu önemli ölçüde genişletti ve San Francisco'da bir teknoloji ekibi kurdu. Onun liderliğinde, The Post'un iş kadrosu iki yıl içinde dört Gerald E. Loeb ödülü kazandı.

Nisan 2021'de Cho, yayın 100. yılını kutlarken Barron's'ın baş editörü olarak atandı. Sonraki yılın Ocak ayında, Apple News dahil olmak üzere 20 milyon tekil okuyucuya ulaştı ve bu, yayın için bir rekordu. Yayın, 2022 ile 2024 yılları arasında beş kez SABEW finalisti oldu ve 2024'teki Genel Mükemmellik ödülü de dahil olmak üzere beş SABEW ödülü kazandı. 2024'te Yabancı Basın Muhabirleri Derneği, Cho'yu Mesleki Mükemmellik Ödülü'nün kazananı olarak ilan etti.

2023 yılında Cho, Barron's'taki liderliğini korurken, MarketWatch, Investors Business Daily ve Financial News London'ın gazeteciliğini denetleyerek Dow Jones Wealth and Investing'in editoryal içerik başkanı olarak atandı. 2025'in başlarında, Dow Jones Haber Fonu'nun başkanı olarak seçildi ve 67 yıllık tarihindeki dokuzuncu başkanı oldu.

## Kişisel yaşam
Cho, 30 Aralık 2001'de evlendi. Eşiyle birlikte iki oğlu var. Cho'nun annesi Metodist bir papaz, babası ise New Jersey'de telekomünikasyon donanımı üreten bir şirket olan Netlinc Technologies'in sahibi ve kurucusudur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* David Cho Twitter'da
]
David Maraniss

**David Maraniss** ( ; d. 6 Ağustos 1949) ödüllü Amerikalı gazeteci ve yazardır. Şu anda  *[[The Washington Post]]* dergisinde yardımcı editör olarak görev yapmaktadır.

Maraniss, siyasetten spora kadar birçok kitabın yazarıdır. Green Bay Packers baş antrenörü Vince Lombardi, Beyzbol Onur Listesi üyesi Roberto Clemente, 1960 Yaz Olimpiyatları ve ABD Başkanları Bill Clinton ve Barack Obama hakkında kitaplar yazmıştır.

## Kişisel yaşam
Maraniss, Elliot ve Mary Maraniss çiftinin kızı olarak Detroit, Michigan'da doğdu. Wisconsin-Madison Üniversitesi'ne gitti.

Maraniss ve eşi Linda, 1969'da evlendiler ve iki çocukları oldu; Washington, DC ve Madison, Wisconsin'de yaşıyorlar. Oğlu Andrew Maraniss de bir yazardır ve 2015 yılında ''New York Times'' çok satanlar listesinde yer almıştır.

## Kariyer
Maraniss kariyerine Madison'daki *[[The Capital Times]]* gazetesinde muhabir olarak başladı ve daha sonra *[[Trenton Times]]*da çalıştı.

*The Washington Post* için, 1993 yılında, o dönem başkan adayı olan Bill Clinton'ın "hayatı ve siyasi geçmişine dair açıklayıcı makaleleri" nedeniyle Ulusal Habercilik dalında Pulitzer Ödülü'nü kazandı. Ayrıca, 2008 başkan adayı Barack Obama hakkındaki haberlerinin biyografisini yazma görevi de kendisine verildi.

## Tanınma
Maraniss, 2022'de Path Lit by Lightning: The Life of Jim Thorpe adlı biyografisini yayınladı ve efsanevi sporcunun derinlemesine tasviriyle büyük beğeni topladı. Kitap, 2023'te Tarih dalında Pulitzer Ödülü finalisti olarak kabul edildi. Gazetecilik ve akademiyle olan ilişkisini sürdüren Maraniss, 2024 baharında Vanderbilt Üniversitesi'ne seçkin bir misafir profesör olarak geri döndü ve oğlu Andrew Maraniss ile birlikte siyasi biyografi ve spor ve toplum üzerine dersler verdi. Ayrıca Biographers International Organization tarafından verilen 2025 Plutarch Ödülü jürisinde yer aldı. Maraniss, öğretim ve yazarlığının yanı sıra gazetecilikle de ilgilenmeye devam ediyor ve 2024 ABD başkanlık seçimleri de dahil olmak üzere The Washington Post'a makaleler yazıyor.

## Bibliyografya

### Politika
**Sınıfının İlki: Bill Clinton'ın Biyografisi* (1995)
**Newt'e Susmasını Söyle!* (Michael Weisskopf ile birlikte) (1996)
**Clinton Bilmecesi: Dört Buçuk Dakikalık Bir Konuşma Bu Başkanın Tüm Hayatını Açığa Çıkarıyor* (1998)
**Tennessee Prensi: Al Gore Kaderiyle Yüzleşiyor* (2000)
**[[Barack Obama: Hikaye]]* (2012)

### Spor
**[[Gurur Hala Önemliyken|Gurur Hala Önemliyken: Vince Lombardi'nin Hayatı]]* (1999)
**Clemente: Beyzbolun Son Kahramanının Tutkusu ve Zarafet* (2006)
**[[Roma 1960: Dünyayı Değiştiren Olimpiyatlar]]* (2008)
**Yıldırımla Aydınlatılan Yol: Jim Thorpe'un Hayatı* (2022)

### Diğerleri
**[[Güneşe Doğru Yürüdüler: Savaş ve Barış, Vietnam ve Amerika, Ekim 1967]]* (2004)
**[[Büyük Bir Şehirde: Bir Detroit Hikayesi]]* (2015)
**İyi Bir Amerikan Ailesi: Kızıl Korku ve Babam* (2019)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi web sitesi
*
David Nakamura

**David Nakamura** *[[The Washington Post]]* için Beyaz Saray muhabiri olarak çalışan Amerikalı bir gazetecidir.

## Biyografi
Nakamura Japon ve Yahudi kökenlidir ve Kuzey Virginia'da büyümüştür. Japon kökenli olan babası II. Dünya Savaşı sırasında tutuklandı ve daha sonra Vietnam Savaşı sırasında iki kez görev yaptı. Ebeveynlerinin ikisi de lise öğretmeniydi. Missouri Üniversitesi'nden gazetecilik alanında lisans derecesi aldı. 1992'de, spor muhabiri olarak tam zamanlı bir pozisyonu kabul etmeden önce *[[The Washington Post]]* için yaz stajyeri olarak çalıştı. 2001'de bir yıl İngilizce öğretmek için Japonya'ya taşındı. ABD'ye döndü ve Washington, DC, Virginia ve Maryland'de eğitim ve şehir yönetimine odaklanan yerel haber ekibinde çalıştı. 2005'te, 2004'te DC'deki musluk suyundaki kurşun kirliliğiyle ilgili bir haber için araştırmacı gazetecilik dalında Selden Ring Ödülü'nü kazandı. 2016'da, son teslim tarihine kadar başkanlık haberciliğinde mükemmellik nedeniyle Merriman Smith Anma Ödülü'nden onur ödülü aldı.

Kris Schenck ile evlidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Fatih Kulesi'nin Restorasyonu

**Fatih Kulesi**, Manisa’da bulunan ve Osmanlı döneminde inşa edilen Manisa Sarayı’ndan (Saray-ı Amire) günümüze ulaşabilmiş tek yapıdır. 15. yüzyıldan itibaren şehzadelerin eğitim ve ikamet mekânı olan saray kompleksinin bir parçası olarak inşa edilen kule, tarih boyunca çeşitli tahribatlara uğramış; Cumhuriyet döneminde ise uzun süre farklı işlevlerle kullanılmıştır. Günümüzde restorasyon çalışmaları tamamlanma aşamasındadır ve yapının müze olarak işlevlendirilmesi planlanmaktadır.

## Tarihçe

* **Osmanlı dönemi:** Fatih Kulesi, II. Murad devrinde inşa edilen Manisa Sarayı’nın ayakta kalan tek yapısıdır. Saray, Osmanlı şehzadelerinin eğitim gördüğü önemli bir merkezdi.
* **Yunan işgali (1919–1922):** İşgal sırasında çıkan **[[1922 Manisa yangını|Büyük Manisa Yangını]]**’nda kule tahrip oldu.
* **Cumhuriyet dönemi:** Yangın sonrası ayakta kalan yapı, **Hilâl-i Ahmer (Türk Kızılayı)** tarafından kullanılmaya başlandı. Bu süreçte kulenin dış cephesi sıva ile kaplanarak taş örgü yapısı gizlendi; bu nedenle uzun yıllar dışarıdan bakıldığında sıradan bir bina gibi görünmekteydi.
* **20. yüzyıl:** Kule, Kızılay hizmet binası olarak kullanıldı ve orijinal mimari özellikleri görünür durumda değildi.

## Restorasyon öncesi durum
Restorasyona başlanmadan önce Fatih Kulesi,

* Özgün taş cephesi sıva ile kapatıldığı için mimari kimliğini yansıtmıyordu,
* Uzun süre boyunca Manisa halkı tarafından bile bir kule olduğu fark edilmeyen, sivil bina görünümünde bir yapı hâline gelmişti,
* İç mekânlarda da tarihî dokuyu örten müdahaleler mevcuttu.

## Restorasyon süreci

* **Başlangıç:** Rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri 2021 yılında başlatıldı. Çalışmalar Manisa Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Zafer Kalkınma Ajansı ve Türk Kızılayı iş birliğiyle yürütülmektedir.
* **Müdahaleler:**
** Özgün olmayan sıvalar kaldırıldı, taş örgü cepheler açığa çıkarıldı.
** Taşıyıcı sistem ve zemin güçlendirmesi yapıldı.
** Hasarlı derzler onarıldı, taşlar koruma esaslarına göre restore edildi.
** Belgeler ışığında eksik kısımlar rekonstrüksiyon yöntemiyle tamamlandı (ör. cihannüma).
* **Amaç:** Restorasyonun ardından, yapının alt katının **Hilâl-i Ahmer (Kızılay)** kullanımına devam etmesi; üst katlarının ise **Saray-ı Amire ve şehzadelik dönemini anlatan bir müze** olarak düzenlenmesi planlanmaktadır.

## Güncel durum

* **2022–2024:** Cephe temizliği, sıva sökümü ve yapısal güçlendirmeler gerçekleştirildi.
* **2025:** Restorasyonun büyük kısmı tamamlanmış olup, iç teşhir ve müze düzenlemeleri devam etmektedir. Açılışın ardından Fatih Kulesi'nin hem müze hem de kültürel mekân olarak hizmet vermesi beklenmektedir.

## Önemi
Fatih Kulesi,

* Osmanlı döneminde şehzadelerin eğitiminde kullanılmış Saray-ı Amire'nin günümüze kalan tek yapısıdır.
* Yunan işgali ve yangın sonrası ayakta kalabilmiş ender yapılardan biridir.
* Kızılay tarafından uzun yıllar kullanılmasıyla da **modern dönemde farklı bir kimlik kazanmış**, çok katmanlı bir tarihî miras örneği olmuştur.
* Restorasyon sonrası hem Manisa'nın kimliğini yansıtan hem de turizme kazandırılacak önemli bir kültür varlığıdır.

## Kaynakça
Santiago de Compostela Rotaları: Camino Francés ve Kuzey İspanya Rotaları

**Santiago de Compostela Rotaları: ''Camino Francés'' ve Kuzey İspanya Rotaları,** İspanya'da bulunan bir UNESCO Dünya Mirası Alanıdır. 1993 yılında listelenen alan 2015 yılında genişletilmiş ve adı değiştirilmiştir. Dünya Mirası alanı, Kuzey İspanya'dan geçen Aziz James Yolu'nun beş geleneksel hac rotasından oluşan bir ağı, popüler Fransız Rotası, İlkel Rota, Kuzey Yolu (Sahil Yolu), İç Rota ve Liébana Rotası; ayrıca dini ve sivil yapılar da dahil olmak üzere 16 adet en "kültürel açıdan önemli" yapıyı içerir.

UNESCO, 1998 yılında Fransa'da bulunan rotaları da Dünya Mirası Alanı olarak listelemiştir. Bu rotaların son durağı olan Santiago de Compostela'nın eski şehri ve katedrali de, bu şehirden ayrı olmakla birlikte bir Dünya Mirası alanıdır. 1985 yılında listeye alınmıştır.

## Konumların Listesi
2015 yılında alanın genişletilmesiyle birlikte listelenen alanların listesi şöyledir:

## Kaynakça
Coro ve Limanı

**Coro ve Limanı**, 1527 yılında kurulan ve Venezuela'nın kuzeybatı Falcón eyaletinde bulunan Coro şehri ve Karayip Denizi'ndeki limanı La Vela de Coro'yu kapsayan bir Dünya Mirası Alanı'dır. 1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirasları listesine eklenmiştir.

## Kaynakça
Asya Süper Kupası

**AFC Süper Kupası** veya **Asya Süper Kupası** (Özgün adı: *Asian Super Cup*), Asya Kupası Şampiyonlar Kupası ile AFC Şampiyonlar Ligi şampiyonu arasında oynanan ve tek maçla sahibini bulan kupa. Turnuva 1995 yılında başladı, ancak her iki büyük AFC turnuvası da AFC Şampiyonlar Ligi'nde birleştirildikten sonra 2002 yılında sona erdi. En başarılı kulüpler Suudi Arabistan'dan Al-Hilal ve Güney Kore'den Suwon Samsung Bluewings'dir.

## Tarihçesi
AFC Süper Kupası, 1995 yılında AFC tarafından başlatıldı ve iki ayak halinde oynandı. AFC Süper Kupası, AFC Şampiyonlar Ligi Elit'nin galibi ile Asya Kupa Galipleri Kupası'nın galibini karşı karşıya getirdi. 2002 yılında, Asya Kulüpler Şampiyonası ve Asya Kupa Galipleri Kupası birleşerek AFC Şampiyonlar Ligi'ni oluşturdu ve bunun sonucunda Asya Süper Kupası sona erdi. Kulüpler Şampiyonası'nın galibi bu turnuvada sadece üç kez yenildi: 1995, 1997 ve 1998 yıllarında..

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* RSSSF – Asian Super Cup
Huế Anıtları Kompleksi

**Huế Anıtları Kompleksi** (), Orta Vietnam'daki Huế şehrinde bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bir kalıntı kompleksidir. 1802 yılında İmparator Gia Long'un hükümdarlığı altında yeni birleşmiş Vietnam'ın başkenti olarak kurulan Hue, imparatorluğun siyasi, kültürel ve dini merkezi olarak hayati bir rol oynadı.

Kompleks, Hoàng thành (İmparatorluk Şehri), Kinh thành (Kale) ve Tử Cấm Thành (Mor Yasak Şehir) ile şehir dışındaki bağlantılı anıtlardan oluşur. Bunlar arasında Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Đồng Khánh ve Khải Định imparatorlarının mezarları ile bir dizi tapınak, pagoda ve diğer manevi yerler bulunur.

Huế Anıtları Kompleksi'nin yapıları, alanın doğal ortamına özenle yerleştirilmiş ve beş ana yön (merkez, batı, doğu, kuzey, güney), beş element (toprak, metal, ahşap, su, ateş) ve beş renk (sarı, beyaz, mavi, siyah, kırmızı) dahil olmak üzere *[[Feng şui|oryental jeomansi]]* ve *[[beş element]]* kavramıyla uyumlu hale getirilmiştir.

## Kaynakça
La Santísima Trinidad de Paraná ve Jesus de Tavarangue'deki Misyonerlikler

**[[La Santísima Trinidad de Paraná]] ve [[Jesús de Tavarangue Harabeleri|Jesús de Tavarangue]] Cizvit Misyonları** (), Paraguay'ın Itapúa ilinde yer alan ve 17. yüzyılda Güney Amerika'nın sömürgeleştirilmesi sırasında Cizvit misyonerleri tarafından kurulan ve günümüzde de varlığını sürdüren dini misyonerlik yapılarıdır. Bu dini yapılar 1609'da kurulmuş ve 150 yıl boyunca geliştirilmiştir. Her iki Cizvit misyonerlikleri de 1993 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edilmiştir.

Paraguay'daki Cizvit misyonerlikleri, Cizvitlerin dini çalışmalarının en etkileyici eserlerinden biri olarak kabul edilir ve ülkenin tarihi zenginliğinin kanıtıdır.

## Kaynakça
La Vela de Coro

**La Vela de Coro**, Venezuela'nın Coro şehrinin limanıdır. Coro ve limanı bir yerleşim birimi oluşturur; ancak Coro, Miranda belediyesinde, La Vela ise ayrı bir belediye olan Colina'da yer almaktadır. İkiz yerleşim birimleri 16. yüzyılda İspanyollar tarafından kurulmuştur.

Coro gibi La Vela da mimarisiyle dikkat çekmektedir. UNESCO 1993 yılında tarihi bölgelerini korumak için her iki yerleşimi de Dünya Mirası Alanı olarak listeledi. Hollanda Karayipleri'ne yakınlığı nedeniyle, yerel mimari Hollanda etkilerinin yanı sıra Venezuela'ya özgü İspanyol Sömürge mirasını da yansıtmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* UNESCO Dünya Mirası Merkezi – Coro ve Limanı
Warsaw Spire

**Warsaw Spire**, Polonya'nın başkenti Varşova'da bulunan bir gökdelendir. Bina, 2016 yılında tamamlanmış olup ana bina Spire A 220 metre yükseklikte ve 49 katlıdır ve ek olarak 55 metre yükseklikte B ve C binalarından oluşur. Bina, Polonya'nın üçüncü en yüksek binasıdır. Wola semtinde yer almaktadır.

Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansının (FRONTEX) merkezi Warsaw Spire B'de bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Charlie Kirk suikastı

**Charlie Kirk suikastı**, Amerikalı sağcı siyasi aktivist Charlie Kirk'ün, 10 Eylül 2025'te  Utah'ın Orem şehrindeki Utah Valley Üniversitesi'nde konuşma yaparken kurmalı tüfek ile boynundan vurularak öldürülmesi olayı. Kirk, kurucu ortağı olduğu muhafazakâr örgüt Turning Point USA'nın planladığı açık hava kampüs etkinliğinde konuşuyordu. Bu etkinlik, örgütün planladığı kampanya turunun ilk durağıydı.

Kirk, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki toplu silahlı saldırılar hakkında bir izleyiciyle konuşurken boynundan ölümcül bir şekilde vuruldu ve daha sonra yakındaki bir hastanede öldüğü açıklandı. Soruşturmayı yürüten yetkililer, silahlı saldırganın Kirk'ün konuşma yaptığı yerden yaklaşık  uzaklıktaki bir binanın çatısında konumlandığını belirtti. 22 yaşındaki Tyler James Robinson, ertesi gün yerel şerifin ofisine teslim oldu. Savcılar, Robinson'ı 16 Eylül'de cinayetle suçladı ve saldırının siyasi amaçlı olduğunu iddia ederek ölüm cezası talep edeceklerini açıkladı.

## Arka plan

Charlie Kirk, Amerikalı sağcı siyasi aktivist, yazar ve medya kişiliğiydi; Turning Point USA'nın kurucu ortağı ve CEO'su olarak tanınıyordu. *[[The Washington Post]]*, onu son yıllarda "sağcıların en önde gelen seslerinden biri" olarak nitelendirdi.

Kirk'ün Utah Valley Üniversitesi'ndeki konuşması, Turning Point USA'nın sonbahar dönemi için planladığı çok kampüslü *The American Comeback Tour*'un ilk durağıydı. Kirk özel güvenlik ekibiyle seyahat ederken, üniversite polisi ve yerel yetkililer tarafından da güvenlik sağlandı. Etkinlikten önce, üniversitenin Kirk'ün kampüste konuşmasına izin vermemesi çağrısında bulunan bir dilekçe dolaşıma girmişti; ancak üniversite, ifade özgürlüğü ve açık tartışma politikaları doğrultusunda Kirk'ün kampüse gelmesine izin vereceklerini açıkladı.

## Suikast

Şüpheli silahlı saldırgan, kampüse sabah 8:29 MDT (UTC-06.00)'da gri bir Dodge Challenger ile geldi. Araştırmacılar tarafından incelenen güvenlik kamerası görüntüleri, saldırganın silahlı saldırı sırasında olduğundan farklı giyindiğini gösterdi.

## İnsan avı

Soruşturmaya Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ve Alkol, Tütün, Ateşli Silahlar ve Patlayıcılar Bürosu (ATF) da destek verdi.

## Kaynakça
Passer melanurus

***Passer melanurus*** Serçegiller familyasından, Afrika'nın güneyinde yaşayan bir kuş türü. Orta boyutlarda olan bu serçenin boyu 14 ila 16&nbsp;cm. arasındadır. Her iki cinste de görülen kafadaki soluk çizgiler de dahil olmak üzere kendine özgü bir tüy rengine sahiptir. Tüyleri çoğunlukla gri, kahverengi ve kestane rengidir. Erkeklerin kafa ve boyunlarında kalın siyah ve beyaz işaretler bulunur. Bu tür yarı kurak savanlarda, tarlalarda ve şehirlerde yaşar. Angola'nın orta sahil kesiminden Güney Afrika'nın doğusuna ve Esvatini'ye kadar uzanan bir alanda bulunurlar. Doğal yaşam alanının farklı bölgelerinde yaşayan üç alt türü tanımlanmıştır.

## Taksonomi
*Passer melanurus* Philipp Ludwig Statius Müller tarafından ilk olarak 1776 yılında *Loxia melanura* olarak tanımlandı. Bu tür tarih içinde dönem dönem *[[Loxia]]* ya da *[[Fringilla]]* cinsleri içinde sınıflandırılsa da bayağı serçe ve diğer Eski Dünya serçeleri ile birlikte *[[Passer]]* cinsinin bir üyesi olarak kabul edilmiştir. Bu cins içinde morofolojik karşılaştırmaların ve coğrafi araştırmaların yetersiz olması sonucu *P. melanurus* türünün en yakın akrabası olan tür tam olarak belirlenememiştir. Mitokondriyal DNA filojenileri *P. melanurus* türünün *Passer* cinsi içindeki diğer üyelerden Miyosen'in sonlarına doğru, 5 milyon yıl kadar önce, ayrıldığını dolayısıyla da en bazal üyeler arasında yeraldığını önemli oranda belirtmektedir. Genetik olarak en yakın olduğu diğer *Passer* üyeleri *[[Passer diffusus]]* ile birlikte Afrika'nın diğer gri başlı serçeleri ve Orta Asya'nın *[[Passer ammodendri]]* türüdür; yani bu türler *P. melanurus* türünün kardeş türleri ya da benzer şekilde daha erken zamanlarda farklılaşmış akrabalarıdır.

Epiteti Yunanca "siyah" anlamına gelen *μέλας* ile "kuyruk" anlamına gelen *ουρά* kelimelerinden gelirken cins adı olan *Passer* ise Latince "küçük kuş" anlamına gelir.

Üç alt türü sınıflandırılmıştır. Nominotipik alt tür *Passer melanurus melanurus* Güney Afrika'nın batısında, doğuda Özgür Devlet'in batı kısmında bulunur. İkinci alt türü olan *vicinus* ise bazen *melanurus* alt türü içinde sınıflandırılır ve Özgür Devlet'ten doğuya Doğu Kap ve Lesotho'ya kadar olan bölgede yaşar. Üçüncü alt türolan *damarensis*in yaşam alanı Angola'nın en güneyindeki sahillerinden Namibya, Botswana ve Zimbabwe'nin güneyine ve Güney Afrika'nın kuzeyine kadar uzanır.

## Kaynakça

### Özel

### Genel
*
*
*
Nil by Mouth

***Nil by Mouth***, yönetmenliği ve senaristliği Gary Oldman tarafından gerçekleştirilen, başrollerinde Kathy Burke, Charlie Creed-Miles ve Ray Winstone'un yer aldığı 1997 çıkışlı Birleşik Krallık-Fransa yapımı sinema filmi. Kathy Burke filmde gösterdiği performansla 1997 Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü aldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hidalgo (belediye), Michoacán

**Hidalgo**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Ciudad Hidalgo şehrindedir.

## Kaynakça
Ciudad Hidalgo, Michoacán

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Hidalgo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Huandacareo (belediye)

**Huandacareo**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Huandacareo şehrindedir.

## Kaynakça
Varşova Menkul Kıymetler Borsası

**Varşova Menkul Kıymetler Borsası** (), Varşova merkezli bir menkul kıymetler borsasıdır. 12 Mayıs 1817 tarihinde kurulmuştur.

Ağustos 2025 itibarıyla, borsada işlem gören 18'i yabancı olmak üzere 402 şirket bulunmaktadır ve piyasa değeri 2,24 trilyon zlotidir (613,47 milyar ABD doları), bu da onu Orta ve Doğu Avrupa'nın en büyük borsası yapmaktadır. Varşova Menkul Kıymetler Borsası'nın en önemli borsa endeksleri WIG20, WIG30, MWIG40 ve SWIG80'dir. Varşova'da işlemler 08:30-17:00 saatleri arasında, kapanış müzayedesi ise 17:00-17:05 saatleri arasında gerçekleşmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Malick Fofana

**Malick Martin Fofana** (d. 31 Mart 2005), Belçikalı profesyonel futbolcudur.  takımlarından Lyon ve Belçika millî takımında kanat pozisyonunda oynamaktadır.

## Kulüp kariyeri

### Gent
Eendracht Aalst'ta futbol oynamaya başlayan Fofana, dokuz yaşında Gent'in altyapısına katıldı. İlk profesyonel sözleşmesini Ocak 2022'de orada imzaladı.

Sezon öncesi hazırlık maçlarında oynayan futbolcu, takımıyla ilk resmî maçına 30 Temmuz 2022'de, Division A'da 1-1 berabere kaldıkları Sint-Truiden karşısında çıktı. Hugo Cuypers'in yerine oyuna dâhil olmuştu. Bir hafta sonra, 2-1 yendikleri Westerlo karşısında ilk kez ilk 11'de yer aldı.

### Lyon
10 Ocak 2024'te, €17 milyon bonservis bedeli, €5 milyon bonus ve Gent lehine gelecekteki satıştan %20 pay içeren bir sözleşme karşılığında Ligue 1 takımlarından Lyon'a transfer oldu; Fransız kulübüyle Haziran 2028'e kadar süren bir sözleşme imzaladı. Bu süreçte, Lyon tarihinde Eric Deflandre ve Jason Denayer'in ardından forma giyen üçüncü Belçikalı futbolcu oldu.

## Millî takım kariyeri
Fofana, Belçika'nın genç milli takımlarında oynadı ve millî takımdaki ilk gollerini 17 yaş altı millî takımında attı. Bu takımla aynı zamanda 2022 UEFA Avrupa 17 Yaş Altı Şampiyonası'nda yer aldı.

Ekim 2024'te, İtalya ve Fransa ile oynanan 2024-25 UEFA Uluslar Ligi maçları için Belçika millî takımına ilk kez çağrıldı. İlk maçına 14 Ekim'de Fransa karşısında çıktı.

## Özel yaşamı
Belçika'da doğan Fofana, Gine, Fransız ve Filipin kökenlidir. Annesi ve babası dolayısıyla Gine ve Fransız vatandaşlığına sahiptir.

## Kariyer istatistikleri

### Kulüp

### Millî takım

: *Belçika'nın golü ilk sırada verilmiştir. Skor sütunundaki sonuç Fofana'nın attığı golden sonraki maç skorunu gösterir.*

## Başarıları
**Lyon**

* Coupe de France finalisti: 2023-24

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Belçika Futbol Federasyonu'nda Belçika profili
Huandacareo

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Huandacareo Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Metropolis (Güney Frigya)

**Metropolis** (), **Campus Metropolitanus** veya **Frig Metropolisi**, antik Frigya'nın güneyinde, Apamea *conventus*'una (idari bölge) ait bir kasabaydı. Bu kasabanın, Frigya'nın kuzeyindeki aynı adı taşıyan daha kuzeydeki kasabadan farklı olduğu, Bizanslı Stefanos'un Frigya'da Metropolis adında iki kasabadan bahsetmesinden ve Hierokles ile *[[Notitia Dignitatum]]*'un Frigya'nın iki farklı eyaletindeki bu adda bir kasabadan söz etmesinden açıkça anlaşılmaktadır.

Roma döneminde yarı özerk konumuyla, imparator adına ve Sardes kentiyle ortaklaşa bronz kent sikkeleri bastırılmıştır.

Roma döneminde, Pisidya eyaletine atanmış ve bir piskoposluk haline gelmiştir. Artık bir yerleşim yeri olmamasına rağmen, ***Pisidya'daki Metropolis*** adıyla Roma Katolik Kilisesi'nin unvanlı piskoposluklarından biri olmaya devam etmektedir.

Araştırmacılar, antik yerleşimi günümüzde, Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesine bağlı Tatarlı köyü yakınlarına konumlandırmaktadır.

## Kaynakça
Mehmet Türkkan

**Mehmet Türkkan** ya da **Mehmet Türken** (d. 30 Mart 1948), orta saha pozisyonunda oynamış eski Türk eski millî futbolcu ve teknik direktördür.

Futbola 1965 yılında Söke Çimentospor'da başlayan Mehmet, 1966-1967 yılları arasında Söke Gençlikspor'da, 1968-1977 yılları arasında Gözepe'de, sonraki iki yıl Rizespor'da, 1979-1980 sezonunda ise tekrar Göztepe'de forma giydikten sonra futbol kariyerini noktaladı.

10 sezon forma giydiği Süper Lig'de 249 maçta 57 gol kaydeden Mehmet, futbolu bıraktıktan sonra 2. ve 3. Lig takımlarında teknik direktör olarak görev aldı.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Örük, Oltu

**Örük** (Gürcüce: ურეკი), tarihsel Tao bölgesinde eski bir yerleşimdir. Eski adı Gürcüce Ureki olan bu köy, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı Bahçelikışla köyünün sınırları içinde yer alır.

## Tarihçe

Örük köyünün eski adı olan Ureki (ურეკი), Gürcücede balta girmemiş orman anlamına gelir. Köyün adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Urek (اورك) şeklinde yazılmıştır. Köyün adı Türkçede sonradan Örük'e dönüşmüştür.

Ureki köyünün yer aldığı Tao bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Ureki köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 73 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine eklenen kayıtlarda da Ureki, Gürcistan Vilayeti içinde, Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Bu defterde Oltu livasının Kuzey ve Anzav nahiyelerinde Ureki adını taşıyan iki köy daha bulunuyordu.

Ureki köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Erük-Kubad (Эрюк-Кубадъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Avdost nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 92'si kadın ve 70'i erkek olmak üzere, 27 hanede yaşayan 162 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 88 kişi Ermeni, 72 kişi Türk olarak kaydedilmiştir. Bu sayımda Oltu kazasında "Erük" olarak kaydedilmiş ve Erük-Anzav nahiyesine bağlı bir köy daha bulunuyordu.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında düzenlediğini araştırma gezisinin notlarında "Uruki" (ურუკი) şeklinde yazdığı Ureki'nin Bahçelikışla köyüne komşu olduğunu ve burada Ermenilerin yaşadığını yazmıştır.

Ureki veya Örük, daha sonra köy olmaktan çıkmış, Bahçelikışla köyünün bir mahallesi haline gelmiştir.

## Kaynakça
Çornıye Zemli Doğa Koruma Alanı

**Çornıye Zemli Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Kalmukya Cumhuriyeti'nde bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1990 yılında sayga antiloplarını koruma amacıyla kurulmuş olup 493,32&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Hazar Depresyonu'nu kapsar.

Alan, ayrıca balıkçıl, karabatak ve nadir pelikan kolonilerine de ev sahipliği yapmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Gemma (yapay zekâ)

**Gemma**, Google DeepMind tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir büyük dil modeli (LLM) ailesidir. İlk kez Şubat 2024’te tanıtılan Gemma, yapay zekâ araştırmacıları ve geliştiricilerine serbestçe kullanılabilecek, güvenlik ve sorumluluk ilkeleri gözetilerek hazırlanmış bir model serisi olarak sunulmuştur.

## Tarihçe
Google DeepMind, 2024 yılında kendi en gelişmiş yapay zekâ modeli Gemini’den elde edilen deneyimlere dayanarak daha hafif ve erişilebilir bir model ailesi olan Gemma’yı duyurdu. Amaç, akademik topluluklar, bağımsız geliştiriciler ve girişimler için yüksek performanslı fakat açık kaynaklı bir yapay zekâ aracının sağlanmasıdır.

## Özellikler
Gemma modelleri farklı parametre boyutlarına sahip sürümler hâlinde yayımlanmıştır. Küçük boyutlu sürümler düşük donanım gereksinimleriyle çalışabilirken, daha büyük sürümler gelişmiş dil işleme kabiliyetleri sunmaktadır.

Başlıca özellikleri:

* Açık kaynaklı dağıtım lisansı
* Doğal dil işleme ve üretim görevlerinde yüksek performans
* Geliştiriciler için esnek kullanım alanı (metin üretimi, özetleme, çeviri, soru-cevap vb.)
* Güvenlik ve sorumlu kullanım için Google DeepMind ilkelerine uyum

## Kullanım Alanları
Gemma; araştırma, eğitim, prototip geliştirme ve ticari uygulamalar için kullanılabilmektedir. Açık kaynak yapısı sayesinde, akademisyenler ve bağımsız yazılım geliştiricileri tarafından kolayca özelleştirilebilir.

## İlişkili Projeler

* Gemini
* PaLM

## Kaynakça

## Dış Bağlantılar

* Resmî sayfa (DeepMind)
Yugan Doğa Koruma Alanı

**Yugan Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Hantı-Mansi Özerk Okrugu'nda bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1982 yılında kurulmuş olup 6.486,36&nbsp;km² bir alana sahiptir ve Batı Sibirya Ovası'nda Bolşoy Yugan Nehri havzasını kapsamaktadır.

Yugan Doğa Koruma Alanı, sedir ve köknar ağaçlarıyla kaplı ladin ormanlarıyla kaplı, çoğunlukla taşkın yataklarından oluşur. Rezerv, yarısından fazlası kemirgen olan 40 memeli türüne ev sahipliği yapmaktadır. Büyük memeliler arasında ayı, vaşak ve kurt bulunur. Otçul hayvanlar arasında geyik ve orman ren geyiği bulunur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Şefik Aygöl

**Şefik Aygöl** (d. ?, Batman) Türk bürokrattır. 2025 yılında Tunceli Valisi olarak atanmıştır. Eski Bilecik valisi ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri genel müdürüdür.

## Hayatı ve kariyeri
Şefik Aygöl Batman’da doğdu. İlkokulu ve liseyi doğum yeri olan Batman’da bitirdi. Lisans eğitimini ise Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamladı. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İşletme Bölümünde yüksek lisans yaptı. 2001 yılında Siirt Kaymakam adayı oldu. 2003-2004 yılları arasında Exeter Üniversitesi’nde eğitim aldı. 2005 yılında kaymakamlık yapmaya başladı. Kütahya’nın Dumlupınar, Domaniç ve Altıntaş ilçelerinde kaymakam vekilliği görevinde bulundu. Daha sonra  Derebucak, Otlukbeli ve Akçakale ilçelerinde asaleten kaymakamlık görevinde bulundu. 2012 yılında Rize vali yardımcısı oldu. 2020-2023 yılları arasında Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü olarak görev yaptı. 2023 yılında Bilecik Valisi oldu. 2025 yılında Bilecik’ten Tunceli’ye vali Bülent Tekbıyıkoğlu’nun istifası üzerine atandı. Evlidir ve dört çocuk sahibidir.

## Kaynakça
Sivastopol Ulusal Teknik Üniversitesi

**Sivastopol Ulusal Teknik Üniversitesi** (), eski adıyla **Sivastopol Mühendislik Enstitüsü**, Kırım'ın Sivastopol kentinde bulunan bir üniversitedir.

## Tarih
Sivastopol Enstrümantasyon Enstitüsü, 1951 yılında Nikolayev Gemi İnşa Enstitüsü'nün Sivastopol şubesi olarak kuruldu (SSCB Yükseköğretim Bakanı'nın 9 Ekim 1951 tarih ve 489 sayılı emri ile).

Haziran 1960'ta Ukrayna SSC Bakanlar Kurulunun 968 sayılı Kararı ile Odessa Politeknik Enstitüsü'nün (SB OPI) Sivastopol şubesi, NSI'nin Sivastopol şubesi temelinde kuruldu.

1963 yılının sonunda SSCB Bakanlar Kurulu’nun 1222 sayılı kararıyla, SB OPI temelinde sekiz bölümden oluşan Sevastopol Enstürman Mühendisliği Enstitüsü (SİEİ) açıldı; Enstrürmantasyon Teknikleri ve İnce Mekanik; Radyoelektronik; Makine Bölümü; İnşaat Bölümü; Harici Bölüm; Genel Teknik Bölüm; ve Akmescit ve Kerç şubelerine ait iki bölüm.

Devlet sertifikasyonunun sonuçlarına göre, 1994 yılında SIEI en yüksek IV. derece akreditasyon seviyesini aldı ve Sivastopol Devlet Teknik Üniversitesi olarak yeniden düzenlendi (Ukrayna Bakanlar Kurulunun 29 Ağustos 1994 tarih ve 592 sayılı Kararı) ve 2001 yılında Ukrayna Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile üniversiteye ulusal üniversite statüsü verildi. Üniversite bünyesinde şu kurumlar aktif olarak faaliyet göstermektedir: Modern Teknolojiler ve Yenilikler Enstitüsü, SevNTU-FESTO, Delkam Eğitim Merkezi, Biyomekanik Bölümlerarası Laboratuvarı, Gemi Personeli Eğitim ve Sertifikasyonu Merkezi, Kırım Bölgesel Enerji Yönetimi Merkezi, modern kaynak ekipmanları merkezi, sürücü eğitim merkezi, bir dizi eğitim ve personel geliştirme kursları (ekonomi, bilgisayar bilimi, yönetim, vb.).

## Enstitüler ve fakülteler

**Departmanlar**

* Ekonomi ve İşletme Bölümü beş anabilim dalından oluşmaktadır: Finans ve Kredi; Muhasebe ve Denetim; İşletme Ekonomisi; İktisat Teorisi; Yönetim, İktisadi ve Matematiksel Yöntemler.
* Makine ve Enstrümantasyon ve Ulaştırma Teknolojisi ve Otomasyon Bölümü, yedi alt bölümden oluşmaktadır: Makine Mühendisliği Teknolojisi; Otomobil Taşımacılığı; Teknolojik Süreçlerin ve Üretimin Otomasyonu; Otomatik Uygulama Sistemleri; Uygulamalı Ekoloji ve İşgücü Koruma; Teknik Mekanik ve Makine Bilimi.
* Deniz Teknolojileri ve Seyrüsefer Bölümü, beş alt bölümden oluşmaktadır: Okyanus Mühendisliği ve Gemi İnşası ; Seyrüsefer ve Deniz Emniyeti; Deniz ve Endüstriyel Elektromekanik Sistemler; Deniz Gemileri ve Yapılarının Güç Santralleri ; Betimsel Geometri ve Grafikler .
* Otomasyon ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü dört alt bölümden oluşmaktadır: Mühendislik Sibernetiği, Sibernetik ve Bilgisayar Bilimleri, Bilgi Sistemleri ve Yüksek Matematik.
* Radyoelektronik Bölümü 3 anabilim dalından oluşmaktadır: Radyo Mühendisliği ve Telekomünikasyon; Elektronik Mühendisliği; ve Fizik.
* Beşeri Bilimler Bölümü dört alt bölümden oluşmaktadır: Romano-Cermen Dilleri Uygulaması; Çeviri Teorisi ve Uygulaması; Ukrayna Çalışmaları, Pedagoji ve Kültür Bilimi; Felsefe ve Sosyal Bilimler.

Ayrıca Rektörlüğe bağlı iki anabilim dalı bulunmaktadır: Beden Eğitimi ve Spor; Yükseköğretim Öncesi Eğitim.

## Kaynakça
Antonio Ravelo

**Antonio Ravelo Rodríguez** (2 Nisan 1940 – 15 Şubat 2014), defans pozisyonunda görev yapmış Venezuelalı eski millî futbolcudur. 

Profesyonel futbolculuk kariyerine 1930 yılında Club Deportivo Español kulübünde başladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
German Onugha

**German Olegoviç Onugha** (; d. 6 Temmuz 1996), Rus profesyonel futbolcu. Forvet mevkiinde görev almaktadır. Süper Lig ekiplerinden Kayserispor forması giymektedir.

## Özel Hayatı
German Onugkha'nın annesi Rus babası ise Nijeryalı'dır.

## Kariyer İstatistikleri

## Başarıları
;Vejle
* 1. division: 2022-23

## Dış bağlantılar
*
Visim Doğa Koruma Alanı

**Visim Doğa Koruma Alanı** (), Rusya'nın Sverdlovsk Oblastı'nda bulunan bir doğa koruma alanıdır. 1971 yılında Orta Ural Dağları'nın alçak kesimlerinde güney taygasının bir alanını koruma amacıyla kurulmuş olup 334,87&nbsp;km² bir alana sahiptir ve adını Visim köyünden alır.

Alanın büyük bir kısmı, uçsuz bucaksız Volga-Kama havzasının bir parçası olan Çusovoy Nehri'nin sağ kolu olan Sulyom Nehri'nin kaynak sularının batı yamacında yer almaktadır. Bir kısmı ise Obi Nehri havzasının doğu yamacında bulunmaktadır. Alan, Avrupa-Asya kıtasal sınırını aşmakta olup alandan gelen su, Volga Nehri aracılığıyla Hazar Denizi'ne ve Obi Nehri aracılığıyla Kara Denizi'ne akmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Roberto Meléndez

**Roberto Meléndez** (31 Mart 1912 – 20 Mayıs 2000), forvet pozisyonunda görev yapmış Kolombiyalı eski millî futbolcu ve teknik direktördür.

Profesyonel futbolculuk kariyerine 1930 yılında Junior kulübünde başladı.

## Dış bağlantılar
*
Ixtlán (belediye)

**Ixtlán**, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Ixtlán de los Hervores şehrindedir.

## Kaynakça
Ixtlán de los Hervores

****, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan Ixtlán Belediyesi'nin merkezi olan şehirdir.

## Kaynakça
Greg Camp

**Greg Camp**; (d. 2 Nisan 1967, Covina), Amerikalı gitarist ve söz yazarı. Pop punk grubu Smash Mouth'un kurucularındandır.

## Diskografi

### Smash Mouth
* *[[Fush Yu Mang]]* (1997)
* *[[Astro Lounge]]* (1999)
* *[[Smash Mouth (albüm)|Smash Mouth]]* (2001)
* *[[Get the Picture? (Smash Mouth albümü)|Get the Picture?]]* (2003)
* *[[The Gift of Rock]]* (2005)
* *[[Summer Girl]]* (2006)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Interview with Greg Camp on his career.
Siyasi kriz

**Siyasi kriz**, **hükûmet krizi** veya **kabine krizi**; görevdeki bir hükûmetin işleyemez hâle gelmesi, hükûmeti kuramaması, bir ayaklanma sonucu devrilmesi ya da çökmesi durumunu ifade eder. Siyasi krizler, ekonomik krizlerle aynı anda ortaya çıkabilir, onlara yol açabilir ya da onlardan kaynaklanabilir ve komşu ülkelere de yayılabilir.

## Kaynakça
Sözleşmeli cinayet

**Sözleşmeli cinayet**, ayrıca **kiralık cinayet** olarak da bilinir, bir tarafın belirli bir kişiyi ya da kişileri öldürmesi için başka bir tarafı tuttuğu cinayet veya suikast türüdür. Bu, maddi ya da farklı bir karşılık içeren yasadışı anlaşmayı kapsar.

Erkek bir kiralık katil, gündelik dilde **tetikçi** olarak bilinir.

## Ayrıca bakınız
* Paralı asker

## Kaynakça
Utah Valley Üniversitesi

**Utah Valley Üniversitesi** (**UVU**), Amerika Birleşik Devletleri'nin Utah eyaletinde yer alan Orem şehrinde konumlanmış bir devlet üniversitesidir.

Üniversite bünyesinde lisansüstü, lisans ve önlisans derecelerinin yanı sıra çeşitli sertifika programları da sunulmaktadır. Temmuz 2008'de üniversite statüsü kazanmadan evvel **Utah Valley State College** () adını taşıyan kurum, 2024 güz dönemi verilerine göre 46.000'i aşan öğrenci sayısıyla Utah'ın en büyük, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri'nin Rocky Dağları bölgesindeki en kapsamlı yükseköğretim kurumları arasında yer almaktadır.

Kampüs, Amerikalı aktivist Charlie Kirk'ün vurulduğu yer olarak bilinir; söz konusu olay, dönemin kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır.

## Kaynakça
Brunn-Minkowski teoremi

Matematikte bazı teoremler yalnızca bir eşitsizlik olmaktan çok daha fazlasını ifade eder. Brunn–Minkowski teoremi, konveks geometri ve analiz arasındaki güçlü bağlardan biridir. Bu teorem, kümelerin **Minkowski toplamı** üzerinden hacimlerin nasıl davrandığını açıklar.

## Minkowski Toplamı
A, B ⊆ Rn

iki küme olsun. Minkowski toplamı şu şekilde tanımlanır:

A+B={a+b∣a∈A,b∈B}.

Yani A kümesindeki her noktayla B kümesindeki her noktayı toplar, ortaya çıkan tüm noktaları yeni bir küme olarak kabul ederiz.

## Teorem
A,B⊆Rn ölçülebilir (özellikle konveks) kümeler olsun. O zaman Brunn–Minkowski teoremi şunu söyler:

∣A+B∣ n1 ​≥ ∣A∣ n1+∣B∣n1​

Burada ∣⋅∣, n-boyutlu Lebesgue ölçüsüdür (yani hacim).

Başka bir ifadeyle: Minkowski toplamının hacminin n-inci kökü, kümelerin hacimlerinin n-inci köklerinin toplamından küçük olamaz.

Bu eşitsizlik bize şunu anlatır:

* İki şekli birleştirdiğinizde, ortaya çıkan yeni şekil hacim bakımından tahmin ettiğinizden “daha büyük” olur.
* Özellikle konveks kümelerde bu büyüme çok düzenlidir.

## Örnek (2 Boyutta)
Diyelim ki A bir alanı ∣A∣=1 olan kare, B ise alanı ∣B∣=4 olan başka bir kare olsun.

Teoreme göre:

∣A+B∣1/2≥∣A∣1/2+∣B∣1/2 ∣A+B∣1/2≥1+2=3 ∣A+B∣≥9.

Yani iki karenin Minkowski toplamı en az 9 alanına sahip olur.

Brunn–Minkowski teoremi, basit bir eşitsizlik gibi görünse de, modern matematikte temel bir araçtır. İzoperimetrik eşitsizlik, kütle taşıma teorisi ve bilgi teorisindeki bazı sonuçlar bu güçlü ilkenin doğrudan veya dolaylı ürünleridir.

## Kaynakça
Gülden Özel

**Gülden Özel** (d. 1967, Antakya-ö. 8 Eylül 2025, Ankara), Eski TRT spikeri. 
## Hayatı
Özel, 1967'de Antakya’da doğdu. 1988'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu.

TRT’nin açtığı spikerlik sınavını kazanarak TRT Ankara Radyosu’nda göreve başlayıp daha sonra TRT Ankara Televizyonu’na geçerek burada çok sayıda programın ekran yüzü oldu. 

Özellikle sunuculuğunu üstlendiği; *Akşama Doğru*, *Gide Gide Gap*, *Gündem*, *45 Dakika* ve *Kahve Molası* gibi programlarla akıllarda kaldı. Aynı zamanda 1997-2012 yılları arasında TRT 2'de Ana Haber Bülteni'ni ve TRT 1'de Sabah Haberleri’ni sundu.

TRT Spor yorumcusu Lütfü Özel ile evli ve bir çocuk annesi olan Özel, uzun yıllardır mücadele ettiği kanser nedeniyle 8 Eylül 2025'te Ankara'da 58 yaşında vefat etti cenazesi ise Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.
## Kaynakça
Eylül 2025'te ölenler

## Eylül 2025
### 26
*Güllü, 51, Türk arabesk ve fantezi müzik sanatçısı
*Michèle Burke, 75, İrlanda doğumlu Akademi Ödülü sahibi makyöz ve eski model

### 21
*John Stapleton, 79, İngiliz gazeteci ve televizyon sunucusu

### 20
*Aryeh Moskona, 78, İsrailli aktör, dublaj sanatçısı ve şarkıcı
*Alcide Angeloni, 98, İtalyan ekonomist ve siyasetçi
*Roland Pidoux, 78, Fransız çağdaş çellist ve orkestra şefi

### 19
*Julio Frade, 82, Uruguaylı müzisyen, aktör, komedyen ve sunucu
*Sonny Curtis, 88, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
*Bärbel Köster, 68, Doğu Alman kanocu

### 18
*Amade Camal, 71, Mozambikli iş adamı, aktivist ve siyasetçi
*István Kiss, 76, Macar jimnastikçi
*Brett James, 57, Amerikalı country şarkıcısı, müzisyen, söz yazarı ve yapımcı

### 17
*Ruslan Gostev, 80, Sovyet-Rus siyasetçi
*Giuseppe Maria Reina, 70, İtalyan siyasetçi
*Barry Seal, 87, İngiliz siyasetçi
*Allie Light, 90, Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve editör 
### 16
* Robert Redford, 89, Amerikalı oyuncu, yapımcı ve iş adamı
*Tomas Lindberg, 52, İsveçli şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen
*Joke Bruijs, 73, Hollandalı aktris, şarkıcı ve gösteri sanatçısı
### 15
*Jill Godmilow, 81, Amerikalı bağımsız film yapımcısı, yönetmen, akademisyen ve yazar

### 14
*Pat Crowley, 91, Amerikalı aktris

### 13
*Feride Pervin, 70, Bangladeşli tasavvuf ve halk müziği sanatçısı
*Gerard Cox, 85, Hollandalı şarkıcı, gösteri sanatçısı, aktör ve yönetmen

### 11
*Emmanuel Karsen, 62, Fransız aktör ve dublaj sanatçısı

### 10
*Charlie Kirk, 31, Amerikalı muhafazakâr aktivist, Turning Point USA kurucusu, vurularak öldürüldü.
*Paula Shaw, 84, Amerikalı aktris

### 9
*Bohumila Řimnáčová, 78, Çek jimnastikçi
*Polly Holliday, 88, Amerikalı aktris
*Stefano Benni, 78, İtalyan hicivci yazar, şair ve gazeteci

### 8
*Gülden Özel, 58, Eski TRT spikeri
*Aza Takho-Godi, 102, Sovyet-Rus dilbilimci ve akademisyen
*Angela Ro Ro, 75, Brezilyalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen

## Kaynakça
Passer eminibey

***Passer eminibey*** Serçegiller familyasından bir kuş türü. Serçegiller içinde, yaklaşık 11 cm. boyu ile en küçük türdür. Üreme döneminde erkeklerin tüyleri koyu kestane rengindedir; dişi ve genç kuşlar bazı kestane rengi işaretler taşımakla birlikte daha mat gri renktedir. *Passer* cinsi içindeki yakın akrabaları olan *[[Passer euchlorus]]* ve *[[Passer luteus]]* türleri gibi topluluk hâlinde yaşayan kuşlardır ve kurak alanlarda yaşarlar. Doğal yaşam alanları, Afrika'nın doğusunda Sudan'da Darfur'dan Tanzanya'ya kadar uzanan bölgede kurak savanlar, papirüs bataklıkları ve insan yerleşim alanlarının yakınıdır. Hem yetişkinler hem de gençler çoğunlukla ot tohumları ile beslenir ve sıklıkla diğer kuş türleri ile birlikte olmak üzere sürü hâlinde uçarlar. Ağaçlarda kendi kubbe şeklinde yuvalarını yaparak yuvalanırlar ama aynı zamanda Ploceidae familyasında kuşların yuvalarını da ele geçirebilirler.

## Taksonomi

Bu tür ilk olarak Gustav Hartlaub tarafından 1880 yılında *Journal für Ornithologie* bilimsel dergisinde *Sorella Emini Bey* olarak tanımlandı. Hartlaub türün *Emini Bey* epitetini tip türünü günümüz Güney Sudan ya da Uganda'da LAdo yakınlarında toplayan kâşif Mehmed Emin Paşa'ya ithafen vermiştir ve bu nedenle yabancı dillerde bu türün yaygın adı "Emin Bey'in serçesi" olarak da kullanılmaktadır. Hartlaub'un epiteti sıradışı olarak iki kelime olarak kullanması sonucunda bazılarının bunu *emini* ya da *emini-bey* olarak kullanmasına yol açmıştır.. Herhangi bir alt türü tanınmamakla birlikte Britanyalı ornitolog George L. G. Van Someren 1922 yılında *Archers Post*ta merkezî Kenya'da *Sorella eminibey guasso* adıyla bir alt tür tanımlamıştır.

Hartlaub *P. eminibey*in renklerini ve morfolojisini yeteri kadar farklı bulduğu için monotipik *Sorella* cinsinde tanımladı. Her ne kadar bazı yazarlar Hartlaub'un sınıflandırmasını takip etse de bu tür genellikle *[[Passer]]* cinsi içinde sınıflandırılır. Diğer iki altın rengi serçeye çok benzer ve muhtemelen bir zamanlar bunlardan yalnızca klinel olarak farklıydı. Erkek *[[Passer euchlorus]]* neredeyse tamamen altın rengindedir ve erkek *P. eminibey* neredeyse tamamen kestane rengindedir; erkek *[[Passer luteus]]* ise bu ikisinin arasında geçiş renklerine sahiptir. Britanyalı ornitolog Richard Meinertzhagen bu üç türü conspesifik olarak değerlendirdi ancak *P. luteus*un dağılımı *P. eminibey*in dağılımı ile Sudan'ın küçük bir bölümünde örtüşmesine rağmen aralarında çiftleşme gözlemlenmemiştir. Bu türlerin kurak habitatların öngörülemez durumlarına adapte olmuş davranışları da birbirlerine benzerlik gösterir. Özellikle bu üç tür ve *[[Passer moabiticus]]* erkeklerin kanatlarını gövdelerinin üzerinde tutarak titrettiği ortak bir kur nümayişini paylaşır. Bu etkileyici nümayiş muhtemelen benzer habitatların çevrelediği bir ağaç kümesinde yuvalanmaya yönelik bir adaptasyondur ki böyle bir nümayiş kuş kolonisini bir arada tutma konusunda önemli olabilmektedir.

## Kaynakça
### Özel

### Genel
*
*
Retkinia

**Retkinia**, Łódź şehrinin güneybatısında yer alan büyük bir konut bölgesidir. Mahallede yaklaşık 50.000–70.000 kişi yaşamaktadır. Yerleşim alanı çoğunlukla apartman blokları ve önceden üretilmiş beton panellerden inşa edilmiş yüksek binalardan oluşmaktadır. 1946 yılına kadar Retkinia şehir dışında bir köy idi. Aynı yıl Łódź’a dahil edildi. Konut bölgesinin inşası 1972 yılında başlamış, 1988 yılında Retkinia’nın nüfusu yaklaşık 80.000 kişiye ulaşmıştır. O tarihten sonra nüfus önemli ölçüde azalmıştır.

## Dış bağlantılar

## Kaynakça
Del Quentin Wilber

**Del Quentin Wilber** Kasım 2022'den bu yana Associated Press'in Washington soruşturmaları editörü olarak görev yapan Amerikalı bir gazetecidir.

Wilber, Ağustos 2018'de gazeteye ceza adaleti ve ulusal güvenlik konularına odaklanan bir girişimci ve araştırmacı gazeteci olarak geri döndükten sonra, *[[Los Angeles Times]]*ın Washington bürosunda Beyaz Saray ve son dakika haberleri editörü olarak görev yaptı. Daha önce, *[[The Wall Street Journal]]*, *Los Angeles Times* ve Bloomberg News için Adalet Bakanlığı'nı takip etti. 2004'ten 2014'e kadar *[[The Washington Post]]* için çalıştı ve burada Guantanamo Körfezi gözaltı kampı, eski ABD senatörü Ted Stevens, DC hükümeti ve Irak Savaşı, özel askeri şirket Blackwater Worldwide hakkında kapsamlı yazılar yazdı.

Bundan önce, *[[The Baltimore Sun]]* için suç muhabirliği yapıyordu ve burada Baltimore Polis Departmanı şefi Ed Norris'in yaptığı yanlışlar hakkındaki haberleri, Norris'in 2003'te federal suçlamalardan hüküm giymesine ve altı ay hapis cezasına çarptırılmasına yol açtı. Wilber'in skandalı ortaya çıkarmadaki çalışması, ona 2004 Al Nakkula Ödülü'nü polis muhabirliğinde mükemmellik ödülü olarak kazandırdı.

Wilber, *The Baltimore Sun*da DC Keskin Nişancı Saldırıları hakkında haber yaptı. Haberciliği, Sun'ın 2003 Son Dakika Haberleri Raporlama Pulitzer Ödülü finalisti olmasına yardımcı oldu.

Wilber, en çok satan *Rawhide Down: The Near Assassination of Ronald Reagan* (15 Mart 2011, Henry Holt) kitabının yazarıdır ve 1981'de Ronald Reagan'a suikast girişimi hakkındadır. İkinci kitabı *A Good Month for Murder: The Inside Story of a Homicide Squad* Haziran 2016'da yayınlanmıştır. Wilber şu anda Lindbergh kaçırılmasının sonrasını konu alan üçüncü kitabı *American Spectacle* üzerinde çalışmaktadır.

Wilber, Northwestern Üniversitesi bünyesindeki Medill Gazetecilik Okulu mezunudur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şans oyunu

**Şans oyunu**, sonucu büyük ölçüde rastgele bir cihaz tarafından belirlenen bir oyun. Kullanılan yaygın cihazlar arasında zarlar, topaçlar, iskambil kâğıdı, rulet çarkları, numaralı toplar ve diğerleri bulunur. 

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Rasgele sayı üretimi
* Piyango
* Sayısal Loto
*Müşterek bahis
Erciyes 38 FSK 2025-26 sezonu

**Erciyes 38 FSK 2025-26 sezonu**, mavi siyahlı ekibin 3. Lig'deki 3. sezonu, kuruluşunun ise 2. yılıdır.

## Transferler



Toplam harcama: 


Toplam gelir: 


## Kadro

## Hazırlık karşılaşmaları
### Sezon öncesi

## 3. Lig

### Puan durumu

### Ayrıntılı lig durumu

### Haftaya göre sonuçlar

### İlk devre

### İkinci devre

## Türkiye Kupası

## Kaynakça