Muhtar Dadaşov

**Muhtar Babaoğlu Dadaşov** (Azerbaycanlı yönetmen, görüntü yönetmeni, senarist, Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı (1976), Azerbaycan SSC Devlet Ödülü sahibi (1980).

## Hayatı
Muhtar Babaoğlu Dadaşov, 11 Eylül 1913'te Bakü'de doğdu. 1933'te görüntü yönetmenliği alanında yüksek öğrenim görmek için Moskova'ya gitti. Orada birçok filmin çekiminde yer aldı.

7 Mayıs 1998'de vefat etti.

## Faaliyetleri
Kader onu genç yaşta büyük sanatın mabedine yönlendirdi. 1924 yılında ilk kez Azerbaycan Devlet Akademik Drama Tiyatrosu'nun sahnesinde yer aldı ve dört yıl sonra J. Cabbarlı'nin "Seviç" adlı oyununun ilk gösteriminde Gündüz rolünü oynadı. 1929'da Genç Seyirciler Tiyatrosu'nda yardımcı yönetmen olarak çalışmaya başladı. Aynı zamanda, gösterilerde küçük rollerde de oynadı.

1931 yılında bir film stüdyosunda yardımcı kameraman olarak atandı. Birçok belgesel ve uzun metrajlı filmin çekimlerinde yer aldı.

Moskova'daki eğitimini tamamladıktan sonra büyük umutlarla ülkesine döndü ve bir film stüdyosunda kameraman olarak çalışmaya devam etti.

Muhtar Dadaşov'un belgesel filmleri, Azerbaycan sinemasının tarihinde önemli bir yere sahiptir. Filmlerinin çoğunda senarist olarak da görev yaptı. Savaş dönemi haber filmlerinin oluşturulmasına özel katkılarda bulunan Muhtar Dadaşov, 1943 yılında Nazilerin suçlarını araştıran komisyona gönderildi. Burada, asistanı İsmail Efendiyev ile birlikte faşistlerin vahşetlerini yansıtan olayları filme aldı. Daha sonra bu görüntüler Nürnberg Mahkemesi'nde delil olarak sunuldu.

Çektiği belgesellerin ana teması, dönemin önemli sosyo-politik olaylarıydı. "Sovyet Azerbaycan", "Sovyet Azerbaycan'ın 50. Yıldönümü", "Aras'ın Ötesinde", "Sabir", "Kura", "Mutluluk Yolunda" ve diğer filmlerinde, vatanın gizemli doğası ve tarihi şahsiyetler sinema diliyle yüceltilmiştir.

Kurucu yönetmen olarak ilk uzun metrajlı filmi "Kanun Uğruna" olmuştur. Ayrıca halk yazarı Süleyman Rahimov'un "Mehman" öyküsünden uyarlanan filmin senaryosunu da yazmıştır.

Muhtar Dadaşov'un "Bakü'de Rüzgarlar Esiyor" filmi, savaş konusu üzerine değerli sinema eserlerinden biridir. 1943 yılında "Bakü Savaşta" adlı savaş konulu bir belgesel film de çekmiştir.

Ayrıca araştırmacı bir yönetmendi. Tarihi filmleri için zengin materyaller toplar ve ardından bunları filme alırdı. Bu durum, "Nariman Narimanov" (1966) belgesel filminin çekimleri sırasında da geçerliydi. Moskova arşivlerinden birinde N. Narimanov'un Cenova Konferansı'ndaki konuşmasının görüntülerini buldu. Ardından bu kareleri filmde yeniden canlandırdı.

Muhtar Dadaşov, 50 yılı aşkın bir süre sinemaya hizmet etti.

Muhtar Dadaşov, 1977'den 1983'e kadar Cafer Cabbarlı "Azerbaijanfilm" film stüdyosunda Belgesel Filmler Birliği'nin sanat yönetmeni olarak çalıştı.

## Ödüller ve Başarılar
* "Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı" Onursal Unvanı — 23 Aralık 1976
* "Azerbaycan SSC Onurlandırılmış Sanat İşçisi" Onursal Unvanı — 24 Mayıs 1960
* Azerbaycan SSC Devlet Ödülü — 1980 ("L. I. Brejnev Bakü'de" filmi için)
* "Şan" Nişanı
* Azerbaycan Cumhuriyeti Onur Kararnamesi — 18 Eylül 1993
* Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kişisel Bursu — 22 Şubat 1998'den beri
* "Sovyet Azerbaycan" belgesel filmi için Cannes Uluslararası Film Festivali Özel Ödülü — 1951
* "Mutluluğa Giden Yolda" filmi için UICTS Altın Madalyası — 1956
* "Nariman Narimanov" filmi için Tiflis'teki 1. Transkafkasya ve Ukrayna Cumhuriyetleri "Prometheus-67" bölgesel film festivalinde tarihsel-devrimci temanın en iyi şekilde işlenmesi ödülü olan "Vecherniy Tbilisi" gazetesinin ödülü — 1967

## Filmografi
Kamera Asistanı Olarak
* 26 Komiser (film, 1932) (uzun metrajlı film)
* Göçebeler (film, 1933) (uzun metrajlı belgesel)

## Kaynaklar