2024 Ekvador çatışması

**2024 Ekvador çatışması**, Ekvador hükûmeti ve ülkedeki organize suç örgütlerinin dahil olduğu, devam eden bir silahlı çatışmadır. Acil durum ilan eden Ekva

dor Başkanı Daniel Noboa, silahlı iç çatışma karşısında bu örgütler için askeri operasyon emri vermiştir.

## Arka plan
7 Ocak'ta Los Choneros lideri José Adolfo Macías Villamar, maksimum güvenlikli bir hapishaneye nakledilmesinin planlandığı gün Guayaquil şehrindeki hapishaneden kaçtı. Olaylar ertesi gün yetkililer tarafından bildirildi ve iki gardiyan hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

Kaçışın ardından Başkan Daniel Noboa, 60 gün sürecek olağanüstü hâl ilan etti. Ekvador'daki birçok hapishanede isyanlar çıktı.

8 Ocak gecesi Quito ve Quevedo'da dört polis memuru kaçırıldı.

## Çatışma

### Ocak

* 9 Ocak 2024: Ekvador’da organize suç grupları “savaş” ilan etti. Başkan, ülke genelinde “silahlı iç çatışma” durumunu açıkladı ve orduyu operasyonlara yetkilendirdi.
** Aynı gün Los Choneros çetesi silahlı kişiler Guayaquil’deki TC Televisión stüdyosunu basarak canlı yayında gazetecileri rehin aldı. Polis baskınıyla rehineler kurtarıldı, saldırganlar yakalandı. Bir gazeteci bacağından vuruldu, bir çalışan kolunu kırdı. Bazı saldırganların çocuk yaşta olduğu bildirildi.
** Başkent Quito’da Cumhurbaşkanlığı Sarayı ve devlet binaları boşaltıldı. Ticari faaliyetler durduruldu, bomba imha ekipleri Obelisco de la Vicentina yakınlarında bir patlayıcıyı etkisiz hale getirdi. Trafikte “pico y placa” sistemi askıya alındı.
** Guayaquil’deki birçok hastane saldırıya uğradı. Sağlık çalışanları soyuldu, hastanelere ateş açıldı. Los Ceibos Hastanesi yakınındaki saldırıda şarkıcı Diego Gallardo (Aire del Golfo) ve bir lise öğrencisi vuruldu. Gallardo, aldığı yaralar sonucu hastanede öldü.
** Çeteler polisleri rehin alıp hükûmete karşı tehdit mesajları okutmaya zorladı. Guayaquil Üniversitesi’nde öğrenciler sınıflara barikat kurarak saldırılardan korunmaya çalıştı.
** Çeşitli bölgelerde sivillere saldırılar gerçekleşti:
*** Albán Borja alışveriş merkezinde 2 sivil öldürüldü.
*** Nobol’da 2 polis öldürüldü.
*** Hapishanelerde infaz videoları yayımlandı.
*** Sokaklara çıkma yasağı tehditleri yapıldı.
*** Esmeraldas’ta araçlar ve bir benzin istasyonu yakıldı.
*** Guayaquil, Cuenca, Machala, Loja, Esmeraldas ve Los Rios’ta patlamalar bildirildi.
** Ülke genelinde bankalar, marketler ve dükkânlar güvenlik amacıyla kapatıldı.
* 10 Ocak: Hollanda’dan KLM’e ait özel bir uçak gönderildi, 7 Hollandalı ülke dışına çıkarıldı.
* 11 Ocak: Coca kentinde bir gece kulübüne düzenlenen kundaklamada 2 kişi öldü, 9 kişi yaralandı, 11 dükkân yandı.
* 13 Ocak: Çeteler tarafından rehin alınan 178 gardiyan ve cezaevi çalışanı serbest bırakıldı.
* 17 Ocak: TV baskınını soruşturan savcı César Suárez, Guayaquil’de gündüz vakti vurularak öldürüldü. Suçun Los Chone Killers tarafından işlendiği düşünülüyor.
* 18 Ocak: Güvenlik güçleri Guayaquil merkez cezaevine operasyon düzenledi. Ordu, cezaevinin iç ve dış kontrolünü ele geçirdiklerini açıkladı.
* 21 Ocak: Yaguachi’de çetelerin bir hastaneyi ele geçirme girişimi polis tarafından engellendi, 68 kişi gözaltına alındı. Ayrıca bir rehabilitasyon merkezi baskınında çete karargâhı ortaya çıkarıldı.

### Şubat

* 7 Şubat: Naranjal’da belediye meclis üyesi Diana Carnero, yol durumuyla ilgili video çekerken silahlı saldırıyla öldürüldü.
* 23 Şubat: Latacunga hapishanesinden üç mahkûm firar etti.

### Mart

* 8 Mart: Başkan Noboa olağanüstü hâli 30 gün uzattı. Cinayet oranı günlük 24’ten 12’ye düşürüldü, 11.700’den fazla kişi tutuklandı.
* 16 Mart: Hükûmet, isyanlarda kimlik belirleme için mahkûmların genetik profillerini çıkarmaya başladı.
* 24 Mart: San Vicente belediye başkanı Brigitte García ve danışmanı Manabí’de aracında vurularak öldürüldü.
* 28 Mart: Guayaquil’deki cezaevinde çıkan isyanda 3 mahkûm öldü, 6’sı yaralandı.
* 29 Mart: Manabí’de 11 kişi kaçırıldı; 5’i infaz edilerek öldürüldü, 6’sı (5 çocuk dâhil) serbest bırakıldı.
* 31 Mart: Guayaquil’in Guasmo mahallesinde spor yapanlara ateş açıldı, 9 kişi öldü, 10 kişi yaralandı.

### Nisan

* 19 Nisan: Portovelo Belediye Başkanı Jorge Maldonado öldürüldü.
* 22 Nisan: Başsavcı Diana Salazar’ın evine yakın bir noktada çantaya konmuş parçalanmış ceset bulundu. Kurbanın 19 yaşındaki bir Venezuelalı olduğu, olayın savcıya mesaj niteliği taşıdığı açıklandı.

### Mayıs

* 11 Mayıs: Santa Elena eyaletinde bir barda düzenlenen saldırıda 8 kişi öldü.

### Haziran

* 2 Haziran: Manta’da milletvekili yedek üyesi Cristhian Nieto, eşi Nicole Burgos ve Steven Mendoza bir sirkte öldürüldü.

### Eylül

* 3 Eylül: Lago Agrio Cezaevi müdürü Alex Guevara öldürüldü.
* 12 Eylül: Litoral Cezaevi müdürü María Daniela Icaza öldürüldü.

### Ekim

* 23 Ekim: 9 Ocak’taki TV baskınına karışan 2 kişi İspanya’da yakalandı. Bunlardan biri Tiguerones çete lideri William Alcívar Bautista idi.

### Kasım

* 28 Kasım: 17 yaşındaki bir kız çete üyeleri tarafından kaçırıldı, soyuldu, ardından sokakta kurşunlanarak öldürüldü.

### Aralık

* 1 Aralık: El Guabo’da bir eve saldırı düzenleyen Sao-Box karteli 10 kişiyi öldürdü.
* 5 Aralık: El Oro 1 No’lu Cezaevi müdürü ve yanındaki bir kişi silahlı saldırıya uğradı, ağır yaralandılar.

## Sonrası
Başkan Daniel Noboa, yayınladığı bir kararnameyle ülkede "iç silahlı çatışma" yaşandığını ilan etti ve Silahlı Kuvvetlere, silahlı grupları etkisiz hale getirmek için askeri operasyonlar düzenleme talimatı verdi. Bu organize suç gruplarını "terör örgütleri ve saldırgan devlet dışı aktörler" olarak tanımladı.

## Kaynakça