Gulam Rıza Süleymani

**Gulam Rıza Süleymani** (; 1964, Farsan - 17 Mart 2026, Tahran), İran Devrim Muhafızları Ordusu'nda üst düzey subay ve paramiliter Besic güçlerinin komutanı olarak görev yapmış İranlı bir generaldir. 2026 İran Savaşı sırasında İsrail'in düzenlediği hava saldırılarında öldü.

Soyadlarının aynı olmasına rağmen, Ocak 2020'de ABD tarafından suikasta kurban giden Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani ile herhangi bir akrabalık bağı bulunmuyordu.

## Biyografi
Gulam Rıza Süleymani, 1963 yılında Çaharmahal ve Bahtiyari Eyaleti’ne bağlı Farsan kentinde doğdu. Askeri kariyerine 1984 yılının baharında, Irak-İran Savaşı sırasında Besic’te gönüllü olarak başladı. 1982 yılında İran Devrim Muhafızları Ordusu’na katıldı ve savaş süresince önce bölük komutanlığına, ardından tabur komutanlığına yükseldi.

Tarık el-Kudüs, Fethü’l-Mubin, Beytü’l-Mukaddes, Ramazan, Muharrem, Ön Velfecir, Velfecir 2 ve Velfecir 4, Hayber, Bedir, Velfecir 8, Kerbela 4, Kerbela 5 ve Velfecir 10 operasyonlarında aktif olarak görev aldı.

2019 yılından itibaren Besic Teşkilatı Komutanı olarak görev yapan Süleymani, bu görevi sayesinde rejimin yasalarının ve ideallerinin uygulanmasında önemli bir etki gücüne sahip olmuştur.

### Eğitim
Gulam Rıza Süleymani, tarih lisansını İsfahan Üniversitesi'nden almıştır ve ayrıca İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Komuta ve Karargah Üniversitesi’nde komuta ve denetim kurslarını tamamlamıştır. Halen İran tarihi alanında doktora öğrencisidir.

### Yaptırımlar
Gulam Rıza Süleymani, Birleşik Krallık, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Monako ve Avrupa Birliği tarafından uygulanan uluslararası yaptırımlara tabidir.

Birleşik Krallık – Ekim 2020’de, Birleşik Krallık, 2018 tarihli Yaptırımlar ve Kara Para Aklamayı Önleme Yasası kapsamında yaptırımlar uyguladı. Bu önlemler, mal varlıklarının dondurulması ve seyahat kısıtlamalarını içerir ve sivillere yönelik sert baskılardaki rolü nedeniyle uygulanmıştır.

Kanada – Ekim 2022’de, Kanada’nın Özel Ekonomik Önlemler (İran) Yönetmeliği kapsamında yaptırımlar uygulandı. Rejim karşıtı gösteriler sırasında yaygın ve sistematik insan hakları ihlalleri nedeniyle uygulanan bu yaptırımlar; mal varlıklarının dondurulması, silah ve finansal işlemlere yasak ve Kanada’ya giriş yasağı gibi tedbirleri içerir.

Amerika Birleşik Devletleri – Aralık 2021’de, ABD Hazine Bakanlığı tarafından SDN listesine dahil edilmiştir (Yürütme Emri 13553). “Doğrudan veya dolaylı olarak Besic adına hareket etmesi” gerekçesiyle, Besic’in liderliği ve operasyonlarında önemli rol oynadığı belirtilmektedir. ABD yetki alanındaki tüm varlıkları dondurulmuş olup, ABD vatandaşları ve kurumları onunla finansal işlem yapmaktan men edilmiştir.

Avrupa Birliği – Nisan 2021’de, Kasım 2019 protestolarına yönelik şiddetli baskıdan sorumluluğu nedeniyle Avrupa Birliği Konseyi tarafından resmen yaptırıma tabi tutulmuştur. AB’nin önlemleri arasında seyahat yasağı ve mal varlıklarının dondurulması yer almaktadır.

### İsrail'e yönelik tutumu
Gulam Rıza Süleymani, İslam Cumhuriyeti’nin İsrail Devleti’ni ortadan kaldırma çabalarını sürdüreceğini ve bunun “Devrimin İkinci Adımı” olarak bilinen ideolojik çerçeveyle uyumlu olduğunu açıklamıştır. 

“Devrimin İkinci Adımı”, İran’ın Yüce Lideri Ali Hamenei tarafından 2019 yılında İran Devrimi’nin 40. yıldönümünü anmak amacıyla ortaya atılmış bir kavramdır. Bu doktrin, bölgedeki Batı ve İsrail etkisine karşı süregelen direnişi vurgulamaktadır. 2015 yılında yapılan ilgili bir açıklamada Hamenei, İsrail’in 25 yıl içinde yok edilmesi gerektiğini belirtmiş ve bu ifade, üst düzey İranlı yetkililer tarafından sıkça tekrarlanmıştır.

Gazze Savaşı'na ilişkin olarak, Kasım 2024’te Süleymani, İsrail’in Gazze’de Hamas ile devam eden çatışmaları nedeniyle ekonomik çöküşle karşı karşıya olduğunu iddia etmiştir. İran destekli milisler, Lübnan’daki Hizbullah da dahil olmak üzere, İsrail güçleriyle neredeyse günlük sınır ötesi çatışmalara devam etmektedir. Ayrıca, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından Yemen, Suriye ve Irak’ta faaliyet gösteren İran yanlısı gruplar tarafından İsrail’e ek saldırılar düzenlenmiştir. Süleymani, “Siyonist rejim askeri olarak yenilmiştir” demiş ve bunun 1979 devriminin bir devamı olduğunu eklemiştir.

Ayrıca, İsrail’i geri dönüşü olmayan bir çöküş içinde bir devlet olarak göstermeyi amaçlayan uluslararası bir medya kampanyasının önemini vurgulamıştır. “Dünya kamuoyunun, bu rejimin çöktüğüne ikna edilmesi gerekiyor. Dijital ortamda sürekli içerik üretip yaymalı ve Siyonist rejimin yenildiği mesajını yaymalıyız” demiştir.

### Ölümü
17 Mart 2026’da İsrail Savunma Kuvvetleri, hassas istihbarata dayanarak gece saatlerinde Tahran’ın merkezine düzenlenen nokta atışı bir hava saldırısında Süleymani’nin öldürüldüğünü duyurdu. İran devlet medyası daha sonra ölümünü doğruladı.

## Kaynakça