Ammi-Şaduqa Venüs tableti

**Ammi-Şaduqa Venüs tableti** (*[[Enuma Anu Enlil]]*, 63 numaralı Tablet), Mezopotamya kökenli, MÖ 1. binyıla tarihlenen çivi yazılı tabletlerde korunmuş astronomik bir kayıttır. Tabletin orijinalinin, Hammurabi'den sonraki dördüncü hükümdar olan Kral Ammi-Şaduqa (veya Ammi-Şaduqa, Ammizaduga) döneminde, yaklaşık olarak (Orta kronoloji'ye göre) MÖ 17. yüzyılın ortalarında derlendiği düşünülmektedir.

Tablet, Venüs gezegeninin gökyüzündeki konumlarını, 21 yıllık bir dönem boyunca Ay takvimine göre kaydeder. Kayıtlar, Venüs'ün gün doğumundan önce veya gün batımından sonra ufukta ilk ve son kez görünme zamanlarını (Venüs'ün helyak doğuş ve batışını) içerir.

## Kaynaklar
Venüs tableti, Babil astrolojisini ele alan ve çoğunlukla göksel olaylar şeklindeki omenlerden oluşan uzun bir metin olan *[[Enuma Anu Enlil]]*'in ("Anu ve Enlil'in zamanında") bir parçasıdır.

Yayımlanan en eski Venüs tableti kopyası, MÖ 7. yüzyıla ait olup Ninova'daki Asurbanipal Kütüphanesi'nde bulunmuştur ve şu anda British Museum koleksiyonundadır. Bu tablet ilk kez 1870 yılında Henry Creswicke Rawlinson ve George Smith tarafından "Tablet of Movements of the Planet Venus and their Influences" (Venüs Gezegeninin Hareketleri ve Etkilerine Dair Tablet) adıyla yayımlanmıştır.

Bugüne kadar metnin, birçoğu parçalı halde olmak üzere 6 ana grup altında toplanmış 20'ye yakın kopyası tespit edilmiştir.
 Bu kopyalar arasında en eskisinin, 1924'te Kiş'te bulunan "B" kopyası olduğu düşünülmektedir. Bu kopya, Asur Kralı II. Sargon'un MÖ 720-704 yılları arasındaki hükümdarlığı döneminde Babil'de yazılmış bir tabletten kopyalanmıştır.

## Yorumlama ve Kronolojik Önemi
Tabletteki orijinal omenler için 20. yüzyılın başlarında çeşitli tarihler önerilmiştir. Venüs gözlemlerinin başlangıcı için öne sürülen ve Yüksek, Orta, Düşük ve Ultra-Düşük Kronolojilere karşılık gelen tarihler şunlardır: MÖ 1702, MÖ 1646/1638, MÖ 1582 ve MÖ 1550.

Tabletin Babil kronolojisini doğrulama açısından önemi ilk kez 1912'de Franz Xaver Kugler tarafından fark edilmiştir. Kugler, metinde geçen "Altın Taht Yılı" ifadesini Ammisaduqa'nın yıl adlarını kullanarak bu kralın hükümdarlığının 8. yılı olarak tanımlamayı başarmıştır. O tarihten bu yana, MÖ 7. yüzyıla ait bu kopya, MÖ 2. binyıl için önerilen çeşitli kronolojileri desteklemek amacıyla farklı şekillerde yorumlanmıştır.

Ancak, günümüze ulaşan tabletlerdeki Venüs'ün astronomik konumlarına ilişkin kayıtların yorumlanmasında birçok belirsizlik bulunmaktadır. Metin aktarımı sırasında bazı kopyalama hatalarının olması muhtemeldir. Özellikle 13. ve 21. yıllara ait girişlerin fiziksel olarak mümkün olmadığı ve hatalı olduğu düşünülmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Babil astronomisi
* Antik Yakın Doğu kronolojisi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/fall_of_babylon.pdf Gasche, H.; Armstrong, J. A.; Cole, S. W.; Gurzadyan, V. G. (1998) *Dating the Fall of Babylon: A Reappraisal of Second-Millennium Chronology*, Mesopotamian History and Environment Series 2, Memoirs 4, Chicago: The Oriental Institute; Ghent: The University of Ghent.
* Gurzadyan, V. G.; Warburton, D. A. (2005) "On the Available Lunar and Solar Eclipses and Babylonian Chronology", *Akkadica* 126: 195–197. 
* Gurzadyan, V. G. (2000) "Astronomy and the Fall of Babylon", *Sky & Telescope* 100.1 (Temmuz): 40–45. 
* http://www.caeno.orgwww.caeno.org/pdf/Huber_Ammizaduga%20Bab%20I%20and%20Ur%20III.pdf
* https://archive.org/download/TheVenusTabletsOfAmmizaduga1928/LangdonFotheringham1928TheVenusTabletsOfAmmizaduga.pdf Langdon, Stephen; Fotheringham, John Knight (1928) *The Venus Tablets of Ammizaduga*, University Press.
* . (Langdon et al. 1928'in yerini alan "temel baskı".
* Mitchell, Wayne A. (1990) “Ancient Astronomical Observations and Near Eastern Chronology”, *Journal of the Ancient Chronology Forum* 3: 7–26.
* 

## Dış bağlantılar
* Venus tablet at British Museum
* Bibliography, in context of Mesopotamian astronomy