Pencere örtüsü

**Pencere örtüsü** (İngiltere'de **pelmet** olarak da bilinir), pencerenin en üst kısmını örten ve tek başına veya diğer güneşlik ya da perdelerle birlikte kullanılabilen bir pencere aksesuarı türüdür. Pervazlar, perde donanımını gizlemede popüler bir dekoratif seçenektir. Pencere pervazları, Viktorya dönemi iç tasarımında popülerdi. Sarkıt veya bant şeklinde olduklarında genellikle *swag* olarak adlandırılır.

## Türler
Pencere örtüsü, aynı zamanda **pencere üst aksesuarları** olarak da adlandırılır. İç tasarımın bilinen en eski tarihi, sanat ve mimari dünyasında büyük değişim ve yeniden doğuş dönemi olan Rönesans dönemine dayanır; bu dönemde genellikle sade, basit aksesuarlar kullanılmış, sonunda daha karmaşık kumaşlarla çok katmanlı aksesuarlara, bu dönemin sonlarına doğru pervazlar, swaglar, jabotlar ve pelmetlere doğru bir geçiş yaşanmıştır. Barok ve erken Georgian döneminde (1643-1730), gösterişli ve tiyatral aksesuarlar, pencere aksesuarlarının üst kısmını tamamlamak için korniş ve pelmet üzerine büyük önem vermiştir.

Pervazlar tek başına kullanılabilir, ancak genellikle perdeler ve kumaş perdelerin bulunduğu pencerelerin üzerine asılarak pencereleri daha iyi çerçevelemek için kullanılır. Genellikle mutfak lavaboları üzerinde veya zemin alanının sınırlı veya engelli olduğu diğer alanlarda kurulur; mimari kusurları gizlemek veya farklı yüksekliklerde yerleştirilmiş pencereleri örtmek için kullanılabilir; jaluzi, gölgelikler ve kepenklerle birlikte kullanıldığında, pervazlar pencereleri yumuşatmak veya koltuk ve yatar koltuk gibi mobilyaların kumaşlarıyla uyum sağlamak için sıkça kullanılır.

Pervazlar her türlü kumaştan üretilebilir, ancak çoğu jakar, ipek, sahte ipek, poli/pamuk, keten, saten, kadife ve polyesterden yapılır. Birçoğu, güneş ışınlarının kumaşı zarar görmesini önlemek için arkasına dikilmiş ek bir kumaş astarla kaplanır.

### Balon pervaz
Bu pervaz perdesinin kumaşı "balon" gibi dışarı doğru şişerek dolgun bir görünüm sağlar. Balon pervazlar genellikle hafif pamuk malzemeden yapılır.

### Swag pervaz
Bu pervaz perdesinin kumaşı, destekler üzerinden sarkar ve pencerenin üst kısmında asılı kalır, her iki yanda kuyruklar sarkar. Hemen hemen her tür kumaş kullanılabilir. Hafif veya şeffaf bir kumaş kullanıldığında buna eşarp pervaz denilebilir.

### Ascot pervaz
Bu pervazın kumaşı, perdeler veya kumaş perdeler üzerinde üçgen şekiller oluşturur. Bu pervazlar genellikle ipek veya kadife kumaş gibi daha gösterişli malzemelerden yapılır ve püskül veya saçaklarla süslenir.

### İtalyan pervaz
Kumaş pencerenin üst kısmında sarkar ve kumaşın uzunluğu, pencerenin ortasında en kısa genişlikte bir kavis oluşturur.

### Kutu pilisi
Kumaşın düz, simetrik bir kıvrımı, dolgunluk yaratmak için yerine dikilir ve perdenin üst kısmında eşit aralıklarla yerleştirilir. Kumaş, örneğin zıt bir kumaşı göstermek için pilinin her iki tarafına katlanabilir.

### Kaskad
Kumaş perde veya üst aksesuardan zarif bir şekilde aşağı sarkan zikzak şeklinde bir kumaş parçası. Kaskadlar, kullanılan şekil ve pile desenine bağlı olarak ascot veya jabot olarak da adlandırılabilir.

### Korniş
Bazen sabit perdeleri tutmak için bir maske olarak hizmet veren veya pencere donanımını gizleyen, hatta mimari kusurları örten sert bir aksesuardır. Korniş genellikle sunta tarzı ahşap veya diğer hafif malzemelerden yapılır, üzerine bir tür dolgu yerleştirilir, ardından seçilen bir kumaşla kaplanır ve dekoratif süsleme veya kordonla tamamlanır. Diğer tüm pervazlar gibi, korniş genellikle pencere çerçevesinin dışına monte edilir.

### Jabot
Bir swag (Girland) ile birlikte kullanılan, dekoratif nitelikte sabit bir panel, kuyruk olarak da bilinir.

### Pelmet
Pervaza çok benzer, ancak kumaş sertleştirilmiş ve şekillendirilmiş, ardından çeşitli dekoratif kenarlarla, süslemeler, püsküller veya renk bantları ile zenginleştirilmiştir.

### Rozet
Çiçek şeklinde toplanmış kumaş. Genellikle bir pencere çerçevesinin sağ ve sol üst köşelerine, eşarp veya perde paneli gibi mevcut bir aksesuarı vurgulamak için yerleştirilir.

### Eşarp
Her iki tarafında renk/desen gösteren (tek tarafa basılı olmaktan ziyade) tek, uzun bir hafif kumaş parçası; sabit bir çubuğun etrafına gevşekçe sarılır veya pencere çerçevesinin her iki tarafına yerleştirilmiş dekoratif destekler içinden geçirilir.

### Swag & kuyruk
Pencerenin üst kısmında genellikle yana “C” şeklini andıran bir kumaş bölümü (swag), bazen swagın her iki tarafında sarkan dikey bir “kuyruk” ile birleştirilir. Swag üst aksesuarlarının birçok türü vardır, ancak en yaygın stiller, temel direk swagı veya bir korniş kutusundan veya doğrudan bir pencere çerçevesinin içine sabitlenmiş bir direkten asılabilen eğimli swagdır.

### Pervaz
Basitten gösterişliye kadar çeşitlenen pervaz, genellikle bir çubuk, dekoratif bir donanım parçası veya bir tahta üzerine asılan dekoratif bir kumaş parçasıdır. Pervazlar birçok şekil alabilir: taraklı, katmanlı, sivri, kemerli, pilili, şekilli, büzgülü, özel, halka üst.

## Kaynakça