Sigara filtresi

**Sigara filtresi**, sigara kağıdı, kapsüller ve yapıştırıcılarla birlikte sigaranın bir bileşenidir. Filtreler 1950'lerin başında tanıtıldı.

Filtreler plastik selüloz asetat elyafından, kağıttan veya aktif karbondan (ya boşluk filtresi ya da plastik selüloz asetat elyaflarına gömülü olarak) yapılabilir. Ayrıca, makro gözenekli fenol-formaldehit reçinesi ve asbest de kullanılmıştır.

Plastik selüloz asetat filtre ve kağıt, partikül tutma (filtreleme) yoluyla partikül duman fazını değiştirir ve ince bölünmüş karbon gaz fazını değiştirir (adsorpsiyon).

Filtreler, sigara içenlerin soluduğu zararlı kimyasalları azaltarak sigaranın neden olduğu zararı azaltmayı amaçlar. Laboratuvar testleri sigara dumanındaki "katran" ve nikotinin azaldığını gösterse de, filtreler karbon monoksit gibi düşük molekül ağırlıklı gazları gidermede etkisizdir. Ölçülen bu azalmaların çoğu yalnızca sigara, sigara makinesinde içildiğinde olur. İnsan içerse, bileşikler filtre kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın akciğerlere gider.

Fabrikada üretilen sigaraların çoğu filtrelidir. Kendi sigaralarını saranlar bunları tütüncüden satın alabilir.

## Tarihçe
1925'te Macar mucit Boris Aivaz, krep kağıdından sigara filtresi yapma sürecini patentledi.

1935'ten itibaren, İngiliz bir şirket olan Molins Machine Co Ltd uçlu filtre içeren sigaralar üreten bir makine geliştirmeye başladı. 1954'e kadar özel bir ürün olarak kabul edildi ancak daha sonra doktorlar ve araştırmacıların akciğer hastalıkları ile sigara içme arasında olası bir bağlantı olduğuna dair birçok spekülatif duyurusunun ardından üreticiler makineyi daha etraflı tanıttı. Filtreli sigaralar daha güvenli kabul edildiğinden, 1960'larda pazara hakim oldular. Filtreli sigara üretimi 1950'de %0,5'ten 1975'te %87,7'ye yükseldi.

1930'lar ile 1950'ler arasında, çoğu sigara  uzunluğundaydı. Modern sigara pazarı esasen  olan filtreli sigaraları kapsar.

Sigara filtreleri başlangıçta mantardan yapılırdı ve tütün parçacıklarının içicinin diline bulaşmasını önlemek için kullanılırdı. Birçoğu hala mantar gibi görünecek şekilde desenlendirilmiştir.

## Üretim

Sigara filtreleri genellikle plastik selüloz asetat lifinden yapılır, ancak bazen kağıt veya aktif karbon da yapılır (ya boşluk filtresi ya da plastik selüloz asetat elyaflarına gömülü olarak).

Selüloz asetat, ağartılmış pamuk veya kâğıt hamurunun asetik asitle esterleştirilmesiyle yapılır. Esterleştirme için mevcut olan üç selüloz hidroksi grubundan ikisi ila üçü asit miktarını kontrol ederek esterleştirilir (ikame derecesi (DS) 2,35-2,55). Ester, elyaf haline getirilir ve filtre çekme adı verilen demetler halinde oluşturulur. Sigara filtrelerine aromalar (mentol), tatlandırıcılar, yumuşatıcılar (triasetin), alev geciktiriciler (sodyum tungstat), talep üzerine aroma veren kırılabilir kapsüller ve tütün dumanını renklendiren katkı maddeleri eklenebilir. Filtre çekmenin en büyük beş üreticisi Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Celanese ve Eastman Chemicals, Almanya'daki Cerdia, Japonya'daki Daicel ve Mitsubishi Rayon'dur.

Nişasta tutkalları veya emülsiyon bazlı yapıştırıcılar sigara dikişlerini yapıştırmada kullanılır. Sıcak eriyen ve emülsiyon bazlı yapıştırıcılar filtre dikişleri için kullanılır. Emülsiyon bazlı yapıştırıcılar filtreleri sigaralara yapıştırmak için kullanılır. Uç kağıdı polivinil alkol ile kaplanabilir.

### Renk değişimi

Tütün endüstrisi, filtrasyon yanılsamasının filtrasyonun kendisinden daha önemli olduğuna karar verdi. Kullanılan selüloz asetatın pH'ı, dumanla temas ettiğinde renginin koyulaşması için değiştirilir (bu, 1953'te Claude Teague tarafından R. J. Reynolds Tobacco Company için çalışırken icat edilmiştir). Sektör, sigaraları daha az sağlıksız yapmasa da, pazarlama nedenleriyle filtrelerin etkili olarak görülmesini istiyordu.

## Sağlık riskleri

1970'lerde tütünle ilişkili kanserlere ilişkin epidemiyolojik kanıtlar ve koroner kalp hastalığı verileri, filtreli sigara içenler arasında bu hastalıklara ilişkin riskin azaldığını gösteriyordu. 1970 ve 1980 yılları arasında yapılan bazı çalışmalar, uzun süreli filtreli sigara içicilerinin, filtresiz sigara içicilerine kıyasla akciğer kanserine yakalanma riskinin %20-50 oranında azaldığını göstermiştir (IARC, 1986) ancak daha sonraki çalışmalar, filtreli ve filtresiz sigara içicilerinde akciğer kanserine yakalanma riskinin benzer olduğunu göstermiştir. Risk azaltımları, cinsiyet veya kişinin atletik olup olmaması, çalışma yeri, kişinin yaşı ve yalnızca hem ayarlanmamış hem de ayarlanmış tahminler sağlayan çalışmalar dikkate alındığında farklı yönlere bağlıdır. Göreceli risk tahminlerinin sigara tüketimi için ayarlanıp ayarlanmadığı, filtreli sigaraların ve katran azaltımının açık bir avantajı olduğu sonucuna varmak için çok önemli değildir.

Çeşitli ek sigara filtreleri ("Water Pik", "Venturi", "David Ross") sigarayı bırakma veya katran azaltma cihazları olarak satılmaktadır. Buradaki fikir, filtrelerin katran ve nikotin seviyelerini azaltarak sigara içen kişinin sigaradan uzaklaşmasını sağlamasıdır.

### Hafif sigaralar
Tütün endüstrisi, 1960'lardan beri sigara dumanındaki katran ve nikotin verimini azalttı. Bu, seçilmiş tütün bitkisi türlerinin kullanımı, tarımsal ve kürleme yöntemlerinde değişiklikler, yeniden oluşturulmuş tabakaların (yeniden işlenmiş tütün yaprak atığı) kullanımı, tütün saplarının dahil edilmesi, "doldurma gücünü" artırmak için bir sigarayı doldurmak için gereken tütün miktarının (şişirilmiş buğday gibi) genişletilerek azaltılması ve filtreler ve çok gözenekli ambalaj kağıtları kullanımı gibi çeşitli yollarla başarıldı. 
Ancak, şarap veya içkiden daha çok bira içme eğilimindeki içkici gibi, birçok sigara içicisi de içilen sigaranın gücüne göre sigara içme düzenini tersine değiştirir. Katran ve nikotin veriminin dayandığı sigara makinelerinin standartlaştırılmış nefes çekmesinin aksine, sigara içen az katranlı, az nikotinli bir sigaraya geçtiğinde daha çok sigara içer, daha çok nefes çeker ve daha derin nefes alır. Bunun tersine, çok katranlı, çok nikotinli sigara içildiğinde daha az sigara içme ve daha az içine çekme eğilimi görülür.

## Güvenlik

Selüloz asetat toksik olmayan, kokusuz, tatsız ve az yanıcı bir plastiktir. Zayıf asitlere dayanıklıdır ve mineral ve yağların yanı sıra petrole karşı da büyük ölçüde kararlıdır. İçilen (yani, kullanılmış/atılmış) sigara izmaritleri 5–7&nbsp;mg (~ 0,08-0,11 gr) nikotin içerir (toplam sigara nikotin içeriğinin yaklaşık %25'i). Selüloz asetat hidrofiliktir ve lipofilik aromatik bileşiklerin geçmesine izin verirken suda çözünen duman bileşenlerini (birçoğu tahriş edicidir, asitler, alkali, aldehitler ve fenoller dahil) tutar.

## Atık

Sigara izmaritleri dünyadaki en çok çöpe atılan antropojenik (insan yapımı) atıktır. Dünya çapında her yıl yaklaşık 5,6 trilyon sigara içilir.

Bunlardan, her yıl 4,5 trilyon sigara izmaritinin çöp olduğu tahmin edilmektedir. Sigara izmaritlerindeki plastik selüloz asetat, mikroplastikler aşamasından geçerek kademeli olarak biyolojik olarak parçalanır.

Atılan sigara izmaritlerinin parçalanması, büyük ölçüde çevresel koşullara bağlıdır. 2021 tarihli bir inceleme makalesinde, selüloz asetat kütlesinin %45-50'sinin 55 günlük kontrollü kompostlamadan sonra tamamen CO2'ye parçalandığı ve pilot ölçekli kompostta 12 hafta sonra ihmal edilebilir düzeyde parçalanmanın gerçekleştiği bir deneyden alıntı yapılmıştır.

## Kaynakça