Rhenen

**Rhenen**, Hollanda'nın Utrecht ilinde bir şehir ve belediyedir. 2025 yılı itibarıyla belediyenin nüfusu 20.399'dur. Toplam yüzölçümü 43,76 km² olup bunun 1,68 km²'si su alanıdır. Belediye sınırları içinde Rhenen şehrinin yanı sıra Elst ve Achterberg köyleri de bulunmaktadır.

Rhenen, Veenendaal, Wageningen, Ede, Barneveld, Nijkerk, Scherpenzeel ve Renswoude belediyeleri, bölgesel iş birliği platformu Regio Foodvalley kapsamında ortak çalışmalar yürütmektedir.

Rhenen merkezi, çeşitli mağaza ve restoranlardan oluşan bir alana sahiptir ve her perşembe sabahı haftalık pazar kurulmaktadır.

## Tarih
Rhenen, 1258 yılında şehir statüsü kazanmıştır. Yerleşim, ilk olarak 855 yılında 'villa Hreni' (Rhenen yerleşimi) adıyla kayıtlara geçmiştir. Orta Çağ boyunca Rhenen, Utrecht Piskoposu'nun Gelre Kontları (sonradan Dükleri) ile olan mücadelesinde en ileri karakol noktası olarak stratejik bir rol oynamıştır.

Piskoposun burada inşa ettirdiği Ter Horst Kalesi, nihayetinde 1543 yılında yıkılmıştır. İmparator V. Karl'ın ülke yönetimini merkezileştirmesinin ardından, Rhenen yüzyıllar boyunca sakin bir garnizon şehri olarak kalmış ve Sticht bölgesinin beş şehrinden biri olarak bölge yönetiminde mütevazı bir rol üstlenmiştir.

17. yüzyılda sürgün edilen Pfalz Kralı V. Friedrich, Rhenen'de bir yaz sarayına sahipti. Laheyli mimar Bartholomeus van Bassen'in tasarımıyla 1630-1631 yıllarında inşa edilen bu saray, "Koningspaleis" (Kraliyet Sarayı) olarak biliniyordu ancak 1812'de yıkıldı.

Ünlü ressam Jan van Goyen'in 1649'da yaptığı ve şu anda belediye müzesinde sergilenen "Rhenen Manzarası" tablosunda bu saray görülebilir. Günümüzde kralın Rhenen'deki varlığını hatırlatan tek şeyler bir anıt taş ve "Frederik van de Paltshof" adlı bir sokak ismidir.

19. yüzyılda Rhenen, Utrechtse Heuvelrug eteklerinde konumlanan bir tütün üretim merkeziydi. Ancak 1870 sonrasında, özellikle Sumatra'dan gelen sömürge tütününün ithalatıyla bu faaliyet yavaş yavaş sona erdi.

1940 Mayıs'ında Rhenen'de Almanlar ve Hollandalılar arasında Grebbeberg Muharebesi sırasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Halk batıya tahliye edildi ve ancak 18 Mayıs'tan itibaren geri dönebildi. Kasaba ağır hasar görmüştü: 162 ev tamamen yıkılmış, yaklaşık bin ev ise ağır hasar almıştı. Cunerakerk ve kulesi ayakta kalmıştı ve restore edilebildi.

Halkın dönüşünden hemen sonra enkaz temizleme çalışmaları başladı. Bu çalışmalarda işsizler görevlendirildi. Mimar C. Pouderoyen kısa sürede kasabanın yeniden inşası için bir plan hazırladı. Bu planda, yıkılan evlerin aynen inşa edilmesi yerine Delft School fikirlerine göre yeni bir tasarım tercih edildi. Pouderoyen ayrıca eyalet yolunun merkez etrafından değil, merkezden geçmesini sağladı. 1942 yılı sonuna kadar yeniden yapılanma planı büyük ölçüde tamamlandı. 1944 ve 1945'te Hollanda'nın kurtuluşu sırasındaki çatışmalarda Rhenen bir kez daha hasar gördü.

1950 yılında Rhenen'den Elst'e giden yoldaki çalışmalar sırasında Donderberg yamaçlarında mezarlar bulundu. Bunun yaklaşık 350 ile 750 yılları arasına tarihlenen Franklara ait bir mezarlık olduğu ortaya çıktı. Bu, Avrupa'da bulunan en zengin Merovenj dönemi mezarlığıdır. Bulunan takılar Leiden'deki Rijksmuseum van Oudheden'de sergilenmektedir. Grebbeberg'de Hollanda'nın en büyük walburcht'u (surla çevrili tepe yerleşimi) bulunmaktadır. İnşasına 650-710 yılları arasında başlanmıştır. Diğer erken Orta Çağ buluntuları arasında bir altın hazine (Achterberg'de), Remmerden'de yaklaşık 100 altın ve 170 gümüş sikkeden oluşan bir sikke hazinesi ve eski su kulesinin yakınındaki Koerheuvel'de bulunan, büyük ihtimalle M.Ö. 750 yılına, yani erken Demir Çağı'na ait bir bronz situla (ritüel kovası) yer alır.

## Coğrafya

### Konum ve bağlantılar
Rhenen, Nederrijn'in kuzey kıyısında yer alır; nehrin karşı yakasında Kesteren köyü bulunmaktadır. Şehir, Rijnbrug (Ren Köprüsü) aracılığıyla Neder-Betuwe bölgesine bağlanmaktadır.

Bu karayolu köprüsü, 1944'te yıkılan ve Amersfoort-Kesteren demiryolu hattının bir parçası olan eski demiryolu köprüsünün temelleri üzerine inşa edilmiştir. Kasım 1957'de resmi olarak açılan köprü, günümüzde 233 No'lu Eyalet Yolu'nun (Provinciale weg 233) bir parçasını oluşturmaktadır.

Rhenen, Utrechtse Heuvelrug'un güneydoğu ucunda yer almaktadır. Yerleşim, birden fazla doğa alanıyla çevrilidir. Doğuda bulunan ve belediye sınırları içindeki Grebbeberg, bu moren sırtının Gelderse Vallei'ye geçiş yaptığı son tepesidir. Rhenen belediyesindeki diğer tepeler arasında Elsterberg, Prattenburgse Berg, Sparreboomsche Berg, Buurtsche Berg, Paasheuvel, Thymse Berg, Koerheuvel, Donderberg ve Laarsenberg bulunmaktadır.

Rhenen belediyesi sınırları içinde yer almayan, ancak Wageningen belediyesi topraklarında bulunan Opheusdense Veer ile Nederrijn nehri üzerinden Opheusden köyüne bir feribot bağlantısı mevcuttur.

Elst'te, Ingense Veer ile Aşağı Ren Nehri üzerinden Ingen köyüne giden bir tekne bağlantısı bulunmaktadır.

Mayıs ortasından eylül sonuna kadar, Rhenen ve Lienden arasında Rhenense (voet)veer adlı feribot hattı yaya ve bisikletliler için seferler düzenlemektedir.

Rhenen İstasyonu, 1981'den beri Veenendaal hattının sonunda bir terminal istasyonudur ve Veenendaal üzerinden Utrecht'e bağlantı sağlar.

## Kaynakça