open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1. Kral TV Video Müzik Ödülleri

**1. Kral TV Video Müzik Ödülleri** veya **1. Kral TV VMÖ**; ilk kez 6 Mart 1995 tarihinde, 1994 yılında yayınlanan şarkılara, şarkıcılara, söz yazarlarına, bestecilere ve yönetmenlere ait ödülleri vermek üzere yapılmıştır. Törenin sunuculuğunu Demet Akbağ ve Atakan Canbazlar yapmıştır.

## Ödül töreni sonuçları

### Oylamalı kategoriler

## Performanslar
*Coşkun Sabah - Dilimin Ucunda Sen
*Nejla Akben - Hey Dost
*Ferdi Tayfur - Fadime'nin Düğünü, Emmioğlu
*Muazzez Ersoy - Anlaştık mı?, Kal Bu Gece
*İbrahim Tatlıses - Haydi Söyle, Nankör Kedi
*Serdar Ortaç - Karabiberim, Zakkum
*Tarkan - Kış Güneşi, Gül Döktüm Yollarına
*Tarkan - Aacayipsin

## Kaynakça
Melchor Ocampo (belediye), Nuevo León

**Melchor Ocampo**, Meksika'nın Nuevo León eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediye merkezi Melchor Ocampo şehrindedir.

## Kaynakça
T-Bank (Rusya)

**T-Bank**  (; eskiden **Tinkoff Bank**), Rusya merkezli bir bankadır. Şirket, 2006 yılında Oleg Tinkov tarafından kurulmuştur. 2024 yılına kadar şubesi olmayan banka, neobank olarak kabul ediliyordu. Rusya'nın en büyük ikinci kredi kartı sağlayıcısı olan banka, müşteri sayısı bakımından dünyanın en büyük dijital bankalarından biridir. Şirketin merkezi Moskova'da yer almaktadır.

1 Ocak 2025'te büyük ve evrensel banka Rosbank, T-Bank ile birleştirildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
2. Kral TV Video Müzik Ödülleri

**2. Kral TV 1995 Video Müzik Ödülleri** veya **2. Kral TV VMÖ**; 21 Mart 1996 tarihinde, 1995 yılında yayınlanan şarkılara, şarkıcılara, söz yazarlarına, bestecilere ve yönetmenlere ait ödülleri vermek üzere yapılmıştır. Törenin sunuculuğunu Şebnem Arda ve Atakan Canbazlar yapmıştır.

## Ödül töreni sonuçları

### Oylamalı kategoriler

### Oylama dışı kategoriler (Özel ödüller)

## Performanslar
*Ebru Gündeş - Fırtınalar
*Yılmaz Morgül - Elveda İstanbul
*Arif Sağ - Yol Ver Dağlar
*MFÖ - Mazeretim Var Asabiyim Ben
*Çelik - Hercai
*Sibel Alaş - Adam
*Mirkelam - Her Gece
*İbrahim Tatlıses - Bir Kulunu Çok Sevdim, Dam Üstünde Un Eler
*Mine Koşan - Zalım
*Ferdi Tayfur - Yağmur Çamur
*Sezen Aksu - Onu Alma Beni Al
*Rafet El Roman - Seni Seviyorum
*Ebru Gündeş & Yılmaz Morgül - Fırtınalar
## Kaynakça
VEB.RF

**VEB.RF**  (), Rusya merkezli bir banka ve yatırım şirketidir. Şirket, 1922 yılında Sovyetler Birliği döneminde kurulmuş olup devlet kalkınma kuruluşu olarak faaliyet göstermektedir. Şirketin merkezi Moskova'nın Merkez İdari Okrugu'nda yer almaktadır.

Şirket, 1922 yılında SSCB Dış Ticaret Bankası adıyla kurulmuş olup 1988'de VEB (Vneşekonombank) adını aldı ve 1991'de kapandı. VEB, 2007'de bir kalkınma enstitüsü olarak yeniden düzenlendi ve 2018'de VEB.RF olarak yeniden markalandı. VEB, 300'den fazla projeyi finanse etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Watazumi Doso

**Watazumi Doso** (海童道祖, わたづみ どうそ, *Watazumi Dōso*; わたづみ&#x3000;どうそ) **Roshi** (20 Kasım 1911 - 14 Aralık 1992), Japon bambu flüt ustasıdır.

## Biyografi
1911'de Fukuoka'da Tanaka Masaru olarak dünyaya geldi. Ayrıca Tanaka Fumon, Itcho Fumon, Watazumi Fumon, ve  Watazumi Shuso adlarıyla da tanınır. Gençliğinde Rinzai Zen eğitimi almış, “**” unvanına erişmiş ve daha sonra Zen Budizmi’nin  mezhebinin başı olmuştur. *O, Ichōken Fukko-ha* (diğer adıyla *Myōan Mashō-ha*) okulunun kurucusu kabul edilir.

## Düşünceleri
Watazumi kendisini “müzisyen” olarak değil, bedensel ve zihinsel disiplini temel alan bir uygulayıcı olarak tanımlar. Müziğinin temeli, “Jō sopası” adı verilen uzun, sert bir ahşap çubukla yapılan egzersizlere dayanır. Watazumi, çaldığı flütleri “*Sui Jō Dō Gu*” (yoğunlaşmış nefes aracı) olarak adlandırır. Ona göre bambu, doğanın kendisini yansıttığı saf bir maddedir; dolayısıyla doğal bambudan çalınan bir flüt, doğanın bütününü anlamanın bir yoludur. Modern çalgılardan farklı olarak, Watazumi’nin kullandığı uzun bambu flütlerden güçlü sesler çıkmaz; amaç sesin niceliği değil, nefesin derinliğidir. Ona göre önemli olan sesin “güzel” ya da “kötü” olması değil, sanatçının içsel özgürlüğünü yansıtmasıdır.

## Çalışmaları

* *The Mysterious Sounds of the Japanese Bamboo Flute*,  3289
** *The Art of the Japanese Bamboo Flute*. Album. Legacy International - CD 306. (Reissue of Everest 3289)
* *Sokoinrancho*. Album. Philips - PH-7503. 1970.
* *Rinbo Yondai*. Album. Philips - PH-7520. 1974.
* *[[Kurban (film, 1986)|Kurban]]* Film soundtrack. 1986.
* *Sukiyaki and Chips: The Japanese Sounds of Music*.  Produced and directed by .  A  production for .

## Kaynakça
Stephen de Saint-Marc

**Stepan de Saint-Mark** () ya da doğum adıyla **Stephen de Saint-Marc** (d. 1700'ler, Saint-Marc – ö. 10 Temmuz 1771, Kefe), Fransız soylu ve askerî mühendis ile Rus tümgeneraldir. 1760'larda İmparatorluk ordusuna katıldı. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı kapsamındaki Bender Kuşatması'nın mühendislik sorumluluğunu üstlendi ve çarpışmalara iştirak etti. Saint-Marc, Kefe Kuşatması sırasında Osmanlı askerleri tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Beyaz Şapel

**Beyaz Şapel**, aynı zamanda Firavun I. Senusret'in **Jübile Şapeli** olarak da anılır ve Antik Mısır'ın Orta Krallığı döneminde inşa edilmiştir. Yeni Krallık döneminde yıkılmış ve Amon-Ra Bölgesi'ndeki Karnak Tapınağı'nın üçüncü pilonunun dolgusu olarak kullanılmıştır.

1927'de, sökülmüş parçalar Karnak'ta III. Amenhotep döneminde inşa edilen ana tapınağın Üçüncü Pilon'unun içinde bulundu ve 1927 ile 1930 yılları arasında tüm parçalar dikkatlice söküldü. Bu parçalar daha sonra bugün Karnak Açık Hava Müzesi'nde görülen binada bir araya getirildi. 

Beyaz Şapel kireç taşından yapılmıştır. Sütunları, Karnak'ta başka hiçbir yerde nadiren görülen çok yüksek kalitede kabartmalar taşır ve Firavun I. Senusret'in taç giymesini ve Amon, Horus, Min ve Ptah tarafından kucaklanmasını tasvir eder.

Dış duvarların tabanı boyunca, Antik Mısır eyaletlerinin veya nomlarının amblemlerini ve tanrılarını tasvir eden bir dizi kabartma uzanır. Batı tarafında Yukarı Mısır nomları, doğu tarafında ise Aşağı Mısır nomları yer alır.

## Fotoğraf galerisi

File:Chapelle-blanche-detail-2.JPG|Beyaz Şapel rölyefleri
File:Chapelle blanche-detail-5.JPG|Beyaz Şapel rölyefleri
File:Nome L Col 17 19.jpg|Beyaz Şapel'de nomlar


## Ayrıca bakınız

* Karnak Tapınak Kompleksi
* Karnak Açık Hava Müzesi
* Amon-Ra Bölgesi
* Kızıl Şapel

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
*
*

## Dış bağlantılar
* The White Chapel in the Karnak Project.
WebMoney

**WebMoney**, Rusya merkezli bir elektronik ödeme sistemidir. Şirket, Kasım 1998 tarihinde kurulmuş olup kullanıcı sayısına göre Rusya'nın en büyük elektronik ödeme işlemcilerinden biridir. 2020 başlarında 45 milyon kayıtlı hesap ve 300.000 aktif haftalık kullanıcı ve sistem üzerinden ödeme kabul eden 100.000 mağaza bildirmiştir. Şirketin merkezi Moskova'da yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Xavanteler

**Xavanteler** (ayrıca **Shavanteler**, **Chavantelwe**, **Akuenler**, **A'uweler**, **Akweler**, **Awenler** veya **Akwenler** olarak da biliir), Brezilya'nın doğusundaki Mato Grosso eyaleti topraklarında yaşayan yaklaşık 30.000 kişiden oluşan bir yerli halktır. Jê dil ailesinin bir parçası olan Xavante dilini konuşurlar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Instituto Socioambiental Encyclopedia of Indigenous Peoples of Brazil
* Xavante entry at SIL International
* Great Web of Percy Harrison Fawcett Archived 2009-04-09 at the Wayback Machine
* Cultural Survival: David Maybury-Lewis, Xavante Archive Documents Vital Culture Laura Graham, Effects of Modernization on the Xavante
*
1C Company

**1C Company**  (), Rusya merkezli bir yazılım şirketidir. Şirket, 1991 yılında Boris Nurgaliyev tarafından kurulmuş olup bilgisayar yazılımları, ilgili hizmetler ve video oyunları geliştirmekte, üretmekte, lisanslamakta, desteklemekte ve satmaktadır. Şirketin merkezi Moskova'da Kuzey İdari Okrugu'nda yer almaktadır.

1C, Rusya'da 1C:Enterprise iş yazılımı paketini geliştirip satmaktadır. 1C aynı zamanda bir video oyunu geliştiricisi ve yayımcısıdır. Şirketin ürettiği oyunlar arasında *IL-2 Sturmovik*, *King's Bounty*, *Men of War* ve *Space Rangers* serisi bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Xavante dili

**Xavante dili**, Brezilya'nın Doğu Mato Grosso eyaleti çevresindeki bölgede yaşayan Xavanteler tarafından konuşulan bir Akuwẽ (Orta Jê) dilidir (Jê, Makro-Jê). Xavante dili, fonolojisi, ergatif nesne-özne-fiil sözcük sıralaması ve morfolojisindedir.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* McLeod, Ruth & Mitchell, Valerie. (2003) *[https://www.sil.org/system/files/reapdata/70/08/58/70085823622788606256656384833379551500/xav_Aspectos_2003.pdf Aspectos da Língua Xavante].* SIL publications, Cuiabá, MT.
* Burgess, Eunice. (1988) *[https://www.sil.org/system/files/reapdata/90/05/94/90059433200173041802175498995636163675/XVFoco.pdf Foco e Tópico em Xavante].* Série Lingüística № 9, Vol. 1: 11-38.
* Hall, Joan; McLeod, Ruth & Mitchell, Valerie. (1987) *[https://www.sil.org/system/files/reapdata/16/61/99/166199173976060092688438569717382535843/XVDict.pdf Pequeno Dicionário: Xavante-Português, Português-Xavante].* Sociedade Internacional de Lingüística, Cuiabá, MT.
* McLeod, Ruth. (1974) *[https://www.sil.org/system/files/reapdata/78/45/09/78450903573175504069630618151559535323/XVPhonem.pdf Fonemas Xavante].* Série Lingüística № 3: 131-152.
* Harrison, Alec J. *[https://www.sil.org/system/files/reapdata/79/36/67/79366750099564593565579580155981286332/XavHonor.pdf Xavante Morphology and Respect/Intimacy Relationships].*
* Lapierre, Myriam et al. 2019. *[https://cla.berkeley.edu/list.php?collid=11233 Xavante Field Materials]*. Survey of California and Other Indian Languages. doi:

## Dış bağlantılar

* The Language Museum
* SIL Brazil
* Xavante Language Collection of Laura Graham Archived 2021-07-24 at the Wayback Machine, containing one recorded narrative, at the Archive of the Indigenous Languages of Latin America.
* Grammar of the Xavante indigenous language (github Repository)
Xerenteler

**Xerenteler** (diğer adlarıyla Sherentéler, Xerentesler ve Xerénteler), Brezilya'nın Tocantins eyaletinde yaşayan bir yerli halktır.

Xerenteler, Xavanteler ile akraba olan bir Orta Jê halkıdır . On dokuzuncu yüzyıldan itibaren komşularıyla genellikle "barışçıl" ilişkiler sürdürdüler. Köyleri geleneksel olarak yarım daire şeklinde inşa edilmişti, ancak toplum büyük ölçüde Brezilya örgütlenme standartlarını özümsemiştir. 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Etnolog
Karnak Açık Hava Müzesi

**Karnak Açık Hava Müzesi,** Mısır'ın Luksor kentinde bulunan bir açık hava arkeoloji müzesidir. Karnak Tapınak Kompleksi'ndeki Amon-Ra Bölgesi'nin kuzeybatı köşesinde yer almaktadır.

Açık Hava Müzesi, kompleksteki devasa pilonların içine gömülmüş veya saklanmış, sökülüp atılmış yapıların yeniden inşasını içermektedir. Karnak daha da belirginleştikçe, firavunlar kendi anıtlarıyla tapınak kompleksinde iz bırakmaya çalışmışlardır. Hükümdarlar kendi anıtlarını inşa ettikçe, eski anıtları söküp malzemeleri kendi tasarımlarında kullanmışlardır.

Bu alanda, Karnak Tapınakları Çalışma Merkezi (CFEETK) tarafından II. Amenhotep'in kalsit tapınağının yenilenmesinden önce önleyici arkeolojik kazılar gözlemlendi; bu kazılar arasında Saito-Pers dönemine ait kerpiç duvarlı bir kentsel birim de vardı. Ayrıca CFEETK kazıları sırasında, "cariyeler" olarak adlandırılan kadın figürlü pişmiş toprak figürinler de keşfedildi; bu figürinler genellikle inşaatla ilgili katlarda bulunur ve inşaatın sürdürülebilirliğini sağlayan adak nesneleri olabilir.

## Önemli yapılar

Bir dizi dini yapı yeniden inşa edildi ve bu yapılar arasında şunlar yer alıyor: 
# Kızıl Şapel (Hatshepsut)
# Beyaz Şapel (I. Senusret)
# Kalsit Tapınak (II. Amenhotep)
# Barka Tapınağı (III. Tuthmose)
# Alabaster Şapeli (I. Amenhotep)
# Barka Tapınağı (IV. Thutmose)

## Ayrıca bakınız
* Karnak Tapınak Kompleksi
* Amon-Ra Bölgesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*The Karnak Open Air Museum in Luxor, Egypt
*CFEETK Bibliographies on the Karnak Temple Complex
Dil canlandırma

**Dil canlandırma** (**dili diriltme** ya da **dil değişimini tersine çevirme** olarak da adlandırılır), bir dilin ölümünü durdurma veya tersine çevirme ya da yok olmuş bir dili diriltme girişimidir. Bu sürece dilbilimciler, kültür veya toplum grupları veya hükümetler müdahil olabilir. Bazı araştırmacılar, **dili diriltme** (ana dili konuşanı olmayan yok olmuş bir dilin yeniden canlandırılması/diriltilmesi) ile **dili canlandırma** ("ölmekte olan" bir dilin kurtarılması) arasında bir ayrım yapılması gerektiğini savunmaktadır.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Grenoble, L. A. and Whaley, L. J. (1998). *Endangered Languages: Language Loss and Community Response*. Cambridge University Press. ()
* Nettle, D. and Romaine, S. (2000). *Vanishing Voices*. Oxford University Press. ()
* Reyhner, J. (ed.) (1999). *Revitalizing indigenous languages*. Flagstaff, AZ: Northern Arizona University, Center for Excellence in Education. ()
* Bastardas-Boada, A. (2019). *[https://diposit.ub.edu/dspace/handle/2445/196101 From language shift to language revitalization and sustainability. A complexity approach to linguistic ecology]*. Barcelona: Edicions de la Universitat de Barcelona. ()
* James Griffiths (2021). *Speak Not: Empire, Identity and the Politics of Language*. Bloomsbury. ()

## Dış bağlantılar

* First Languages Australia
* Documenting Endangered Languages, Documenting Endangered Languages (DEL) (Archived program) *[[Ulusal Bilim Vakfı|National Science Foundation]]*
* Advocates for Indigenous California Language Survival
Dil kayması

**Dil kayması** (**dil transferi**, **dil değişimi** veya **dil asimilasyonu** olarak da bilinir), bir konuşma topluluğunun genellikle uzun bir süre boyunca farklı bir dile geçiş yaptığı süreçtir. Genellikle, daha yüksek statüde olduğu düşünülen, daha önemli sayılan diller yayılırken, daha önemsiz görülen diller zamanla kaybolur. Roma İmparatorluğu döneminde Galce'den Latinceye geçiş buna bir örnektir.

Farklı kültürler bir araya gelip birleştiğinde kültürel asimilasyonun diğer yönleriyle birlikte dil asimilasyon da gerçekleşebilir.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* 
* 
* 
* Bastardas-Boada, Albert. *From language shift to language revitalization and sustainability. A complexity approach to linguistic ecology*. Barcelona: Edicions de la Universitat de Barcelona, 2019. ISBN&nbsp;

## Dış bağlantılar

* Language Shift in Australia and Canada
* SIL Bibliography: Language shift - Ethnologue.com
* The Rate of Assimilation : Francophone Minorities: Assimilation and Community Vitality - Department of Canadian Heritage
Rosoboronexport

**Rosoboronexport**  (), Rusya merkezli bir savunma şirketidir. Şirket, 4 Kasım 2000 tarihinde devlet başkanlığı kararnamesi ile kurulmuş olup Rusya ile yabancı ülkeler arasında askeri-teknik iş birliği alanındaki devlet politikasını uygulamaktan sorumludur. Şirketin merkezi Moskova'da Merkez İdari Okrugu'nda yer almaktadır.

Rosoboronexport, Rusya'nın savunma ve çift kullanımlı ürün, teknoloji ve hizmet ihracat ve ithalatında tek devlet aracı kuruluşudur. Rosoboronexport'un resmi statüsü, tüm ihracat operasyonlarında Rusya hükûmetinin desteğini garanti altına almaktadır. Şirket, resmî olarak ihracatına izin verilen tüm Rus silahlarını uluslararası pazara tedarik etme yetkisine sahiptir.

Rosoboronexport, uluslararası silah pazarında lider operatörler arasında yer almaktadır. Devlet aracı kurumu statüsü, şirkete yabancı ortaklarla uzun vadeli, karşılıklı yarar sağlayan iş birliğini genişletme ve güçlendirme konusunda benzersiz fırsatlar sunmaktadır. Rosoboronexport, yakın zamana kadar İtalya'dan Selex ES, İspanya'dan Navantia, Fransa'dan Thales Optronics ve diğer şirketlerle iş birliği yapmıştır. Hindistan önemli bir müşteri olup diğer önde gelen müşteriler arasında Çin, Cezayir, Suriye, Vietnam, Venezuela ve son zamanlarda Irak bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
UCoz

**uCoz**, Rusya merkezli bir web barındırma hizmetidir. uCoz CMS modülleri, tam özellikli bir internet sitesi oluşturmak için birlikte veya ayrı ayrı, örneğin bir çevrimiçi alışveriş platformu, blog, web forumu vb. olarak kullanılabilir. 10 Temmuz 2015 tarihi itibarıyla, uCoz sisteminde oluşturulmuş bir buçuk milyondan fazla web sitesi bulunmaktadır. uCoz, Alexa Internet'e göre Rusça konuşan kullanıcılar arasında en iyi siteler arasında yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Wildberries

**Wildberries**  (), Rusya merkezli bir çevrimiçi alışveriş şirketidir. Şirket, 2004 yılında Tatyana Kim ve Vladislav Bakalçuk tarafından kurulmuştur. Şirketin merkezi Moskova'da yer almaktadır.

Wildberries, Rusya'nın yanı sıra Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan'a da hizmet vermektedir. Wildberries, giyim, ayakkabı, kozmetik, ev ürünleri, çocuk ürünleri, elektronik eşyalar, kitaplar, mücevherler, yiyecekler ve daha birçok kategoride 37.000 markanın ürünlerini satmaktadır. Şirket, günde ortalama 750.000 çevrimiçi sipariş işlemektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Myasişçev

**V. M. Myasişçev Deneysel Tasarım Bürosu** () veya **OKB-23**, Rusya merkezli bir havacılık ve uzay şirketidir. Şirket, 1951 yılında Vladimir Myasişçev tarafından kurulmuş olup Birleşik Uçak Şirketi'nin parçasıdır. Şirketin merkezi Jukovski'de yer almaktadır.

## Uçaklar

;Sivil
* Myasişçev M-101T
* Myasişçev M-112 ve M-150
* Myasişçev M-500
* Space Adventures C-21
* Space Adventures M-55X

;Askerî
* Myasişçev M-4
* Myasişçev M-18
* Myasişçev M-50
* Myasişçev M-60
* Myasişçev M-103
* Buran programı (kokpit)
* Cosmopolis XXI
* Myasişçev VKA-23
* Myasişçev VM-T
* Myasişçev M-55

;Füze
* RSS-40 Buran (proje)

## Kaynakça

* 

## Dış bağlantılar

*
Mega (anlam ayrımı)

**Mega** bu anlamları verebilir:

## Bilim
* mega-, 106'yı ifade eden bir metrik önek
* Mega (sayı), Steinhaus-Moser gösteriminde belirli bir çok büyük tam sayı

## İşletme
* Aixam-Mega, Savoie, Aix-les-Bains merkezli bir Fransız otomobil üreticisi
* Megaupload, FBI tarafından ele geçirilen bir dosya paylaşım sitesi
* Mega, bir bulut depolama ve dosya barındırma hizmeti
* Mega Aircompany, Kazakistan, Almatı merkezli bir charter havayolu
* Mega Enterprise, oyun geliştirme konusunda uzmanlaşmış bir Güney Kore şirketi
* MEGA International Srl., bir Fransız yazılım şirketi
* Mega Maldives, bir Maldiv havayolu

## Diğer
*Mega Drive 
* Mega Man
* Mega Channel
* MegaCharts
* Mega yapı
* Mega bindirmeli deprem
* Samsung Galaxy Mega
* Radyo Mega
* Mega Manço
* KK Mega Basket
* Sega Mega-CD
* Toyota Mega Cruiser
* Mega Aşk
* Mega kilise

## Ayrıca bakınız
* Süper
* Mini
* Ultra
* Ekstra
* Pro
RTS Index

**RTS Index** (**RTSI**) (), Moskova Borsası'nın borsa endeksidir. Endeks, 1 Eylül 1995'te Russian Trading System (RTS) borsasının kurulmasıyla tanıtıldı ve daha sonra bu borsa Moskova Bankalararası Döviz Borsası (MICEX) ile birleşerek Moskova Borsası'nı oluşturdu.

RTS Index, 100 baz değeriyle sunulmuştur. Gerçek zamanlı olarak hesaplanır. Hisse senedi listesi her üç ayda bir gözden geçirilir. RTSI, 19 Mayıs 2008'de 2.498,10 puana ulaşmış ve 23 Ocak 2009'da 492,59'a düşmüştür.

Moskova Borsası, RTS Index'e ek olarak, RTS Standart Endeksi'ni (RTSSTD), RTS-2 Endeksi'ni, RTS Sibirya Endeksi'ni ve yedi sektörel endeksi (Telekomünikasyon, Finans, Metaller ve Madencilik, Petrol ve Gaz, Sanayi, Tüketici ve Perakende ve Elektrik Hizmetleri) de hesaplayıp yayınlamaktadır. RTS Standart Endeksi ve RTS-2 Index, sırasıyla en büyük 15 büyük sermayeli hisse senedi ve 50'den fazla ikinci kademe hisse senedinden oluşan bir listeden, RTS Index'e benzer şekilde derlenmektedir.

## Şirketler
22 Eylül 2017 tarihinden itibaren endekste 50 şirket bulunmaktadır:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Tennessee Nehri

**Tennessee Nehri**,  uzunluğunda bir nehirdir ve, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğusunda yer almaktadır. Tennessee, Alabama, Mississippi ve Kentucky eyaletlerindeki Tennessee Vadisi'nden akan nehir, Knoxville'de French Broad ve Holston nehirlerinin birleştiği noktadan başlayarak Paducah, Kentucky yakınlarında Ohio Nehri'ne dökülür. Ohio Nehri'nin en büyük koludur ve  hektarlık bir havzayı boşaltır. 

Kolu olan Küçük Tennessee Nehri, Batı Kuzey Carolina ve kuzeydoğu Georgia'dan akmaktadır. 

## Kaynakça
Yuchiler

**Yuchiler**, Oklahoma'da yaşayan bir Kızılderili kabilesidir, ancak asıl vatanları güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'dir.

16. yüzyılda Yuchiler, Tennessee Nehri vadisinin doğusunda yaşıyordu. 17. yüzyılın sonlarına doğru güneye, Alabama, Georgia ve Güney Karolina'ya göç ederek Muscogee Krik halkının yakınlarına yerleştiler. Bazı aileler de Florida'nın kuzeybatısına göç etti. 18. yüzyılda salgın hastalıklar sonucunda ve savaşlardan dolayı ağır kayıplar verdikten sonra, kalan Yuchi grupları, müttefikleri Muscogee Krikleri ile birlikte 1830'larda zorla Kızılderili Toprakları'na yerleştirildi. 

## Kaynakça

## İleri okumalar

* Mark Abley, *Spoken Here: Travels Among Threatened Languages*, Houghton Mifflin, 2003.
* Jason Jackson, *Yuchi Ceremonial Life: Performance, Meaning, and Tradition in a Contemporary American Indian Community*, University of Nebraska Press, 2003.
* Jason Baird Jackson (ed.), *Yuchi Indian Histories Before the Removal Era.* Lincoln, NE: University of Nebraska Press, 2012.
* Frank Speck, *[https://books.google.com/books?id=KXwpAAAAYAAJ Ethnology of the Yuchi Indians] (reprint)*, University of Nebraska Press, 2004.
* Daniel Elliott, ''Ye Pleasant Mount: 1989&1990 Excavations.'' The LAMAR Institute, University of Georgia, 1991.

## Dış bağlantılar

* The Euchee Language Project
* [''Memoirs of Jeremiah Curtin in the Indian Territory''](http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/lhbum:@field(DOCID+@lit(lhbum52353div32))), pp.&nbsp;327, 333–335. 19th-century ethnographer's account of learning Yuchi language in 1883 in a Yuchi settlement 55 miles from Muskogee, Oklahoma. Electronic record maintained by Library of Congress, accessed January 15, 2007.
* Uchee Path historical marker
* Joseph Mahan Collection, Columbus State University Archives
IV. Amenhotep Tapınağı

**IV. Amenhotep Tapınağı,** Mısır'ın Luksor kentindeki Karnak Tapınak Kompleksi'nde bulunan antik bir anıttı. Yapılar, Antik Mısır Firavunu Akhenaton'un On Sekizinci Hanedan döneminin ilk dört yılında, yani Yeni Krallık döneminde kullanılmıştı. Akhenaton bu dönemde hâlâ IV. Amenhotep adını kullanıyordu. Yapılar, babası III. Amenhotep'in saltanatının sonlarında inşa edilmiş ve Akhenaton tarafından tamamlanmış olabilir.

## Konum ve düzen
Tapınak, Amon-Ra Bölgesi'nin sınırlarının dışında, doğusunda inşa edilmiştir. Kompleksteki ana tapınağa *Gm–p3–itn* (**Gem-pa-Aten**) adı verilmiştir; bu, "Güneş Diski Tanrı Aton'un Mülkünde Bulunur" anlamına gelir. Diğer anıtlar ise *Hwt–bnbn* (**Hwt benben / "**Benben Taşı Konağı"), *Rwd–mnw–n–itn–r–nḥḥ* (**Rud-menu** / "Güneş Diski Anıtları Sonsuza Dek Sağlamdır") ve *Tni–mnw–n–itn–r–nḥḥ* (**Teni–menu** / "Güneş Diski Anıtları Sonsuza Dek Yüceltilmiştir") olarak adlandırılmıştır.

Bu yapılardan geriye çok azı kalmıştır; Talatat blokları kullanılarak hızlı bir şekilde inşa edilmişlerdir ve bu nedenle kolayca yıkılıp daha sonraki yapıların çekirdeği olarak yeniden kullanılabilirler.

### Gempaaten
Gem-pa-Aten'in çatısı yokmuş gibi görünüyor ve sunu masaları doğrudan güneş ışığına maruz kalıyordu. Bu binada (veya onunla bağlantılı olanlarda) Akhenaton'un kırmızı granit ve kumtaşı heykelleri, kırmızı granit sunu masaları ve tanrı Aton'un adının yazılı olduğu bir sfenks de dahil olmak üzere başka heykeller bulunuyordu. Oldukça büyüktü (130 m × 216 m (427&nbsp;ft × 709&nbsp;ft)), ancak o kadar yıkılmıştı ki, temelleri bile neredeyse tamamen yok olmuştu.

Kerpiç bir muhafazanın içinde yer alıyordu ve doğuya bakıyordu; muhtemelen batıda bir girişi vardı. Kare sütunlar ve Akhenaton ile Nefertiti'nin devasa heykelleriyle çevrili açık bir avluya açılıyordu.

### Hwt benben
Doğuya dikilen *Hwt benben* veya Benben Konağı, bir güneş kültüne adanmıştı ve Gempaaten ile yakından ilişkiliydi.

### Teni-menü
**Teni-menü**'de ev ve depolama odaları bulunuyordu ve bir kraliyet ikametgahı da olabilirdi, ancak yapının kullanımını açıklığa kavuşturacak kadar bir kısmı günümüze ulaşmadı.

Teni-menu'nun duvarları, ana Karnak tapınağının Dokuzuncu Pilonu'nda yeniden kullanılmıştır. O zamandan beri tespit edilip dev bir bulmaca gibi yeniden bir araya getirilmiş ve kısmen Luksor Müzesi'nde sergilenmektedir. Yeniden bir araya getirilen duvarlar, yerleşim, idari ve kraliyet sahnelerinin yanı sıra Akhenaton'un muhtemelen babası III. Amenhotep ile aynı zamanda kutladığı ilk Sed bayramının Güneş Jübilesi sahnelerini göstermektedir.

## Ayrıca bakınız

* Karnak Tapınak Kompleksi
* Amon-Ra Bölgesi
* IV. Amenhotep

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**
*
* Donald Redford, Akhenaten : The Heretic King, Princeton, 1984

## Dış bağlantılar
Soyu tükenmiş dil

**Soyu tükenmiş bir dil** veya **ölü dil**, yaşayan ana dili konuşanı olmayan bir dildir. **Uykudaki bir dil**, etnik bir gruba etnik kimliğinin simgesi olarak hizmet etmeye devam eden bir ölü dildir; bu diller genellikle bir canlandırma sürecinden geçer. Ana dili konuşanları olan diller, özellikle eğitim bağlamlarında, ölü dillerle tezat oluşturmak için modern veya yaşayan diller olarak bilinir.

Diller genellikle kültürel asimilasyon sürecinin bir sonucu olarak dil kaymasına ve yabancı bir ortak *[[Lingua franca|dil]]* lehine ana dilin kademeli olarak terk edilmesine yol açarak yok olmuştur.

2000'li yıllar itibarıyla dünya çapında yaklaşık 7.000 yerel dil konuşuluyordu. Bunların çoğu yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan küçük dillerdir. 2004 yılında yayınlanan bir tahmine göre, o dönemde konuşulan dillerin yaklaşık %90'ının 2050 yılına kadar yok olacağı öngörülmektedir.

## Dil ölümü

Dilin ölümü ile dilin soyunun tükenmesi temelde farklı kavramlardır.

Ölü dil (İngilizce: *Dead language*), artık ana dili olarak konuşanı kalmamış, fakat yazılı veya törensel olarak hâlâ kullanılan dildir. Örnek: Latince (günümüzde kimsenin anadili değildir ama kilisede ve bilimde kullanılmaktadır).

Yok olmuş / soyu tükenmiş dil (İngilizce: *Extinct language*) ise hiçbir konuşanı kalmamış ve hiçbir şekilde kullanılmayan dildir. Örnek: Hititçe veya Tazmanya dilleri.

## Kaynakça
Coroado Puri lehçesi

**Coroado Purí**, doğu Brezilya'da bir zamanlar konuşulan bir soyu tükenmiş dildir. Puri dilinin bir lehçesiydi ve onunla karşılıklı anlaşılabilirdi.

## Kaynakça
São Mateus Nehri

**São Mateus Nehri**, büyük bir kısmı Brezilya'nın doğusundaki Espírito Santo eyaletinde bulunan bir nehirdir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Arjantin'in askerî rütbeleri

Arjantin Silahlı Kuvvetleri'nin kullandığı rütbe işaretleri.
## Rütbeler
### Subaylar

### Astsubaylar ve Erbaşlar

## Notlar

## Kaynakça
Cabo de São Tomé

**Cabo de São Tomé**, Brezilya'nın güneydoğu kıyısında, Rio de Janeiro eyaletinde yer alan bir yarımadadır. Campos dos Goytacazes belediyesinin 40&nbsp;km güneydoğusunda yer almaktadır. Rio Paraiba do Sul'un biriktirdiği tortularla oluşmuştur. Avrupalılar tarafından ilk kez 1501'de görülmüştür.

## Kaynakça
Whitechapel (anlam ayrımı)

Whitechapel, Londra'da bir semttir.

## Yer

* Whitechapel, Lancashire, küçük bir İngiliz köyü
* Whitechapel, Liverpool, bir sokak
* Whitechapel Bölgesi (Metropolis), eski bir Londra hükümet bölgesi
* Whitechapel istasyonu, Londra

## Sanat ve eğlence

* Whitechapel (grup), Amerikalı bir deathcore grubu
** ''Whitechapel'' (albüm), dördüncü stüdyo albümleri
* "Whitechapel", SCUM'un (grup) bir şarkısı ve teklisi
* ''Whitechapel'' (film), 1920 yapımı Alman sessiz suç filmi
* ''Whitechapel'' (TV dizisi), bir ITV drama dizisi
* Whitechapel Boys, bir yazar grubu

## Diğer

* Whitechapel (İngiltere Parlamentosu seçim bölgesi)
* Whitechapel ve St Georges (İngiltere Parlamentosu seçim bölgesi)
* Whitechapel Bell Foundry, Londra
* Whitechapel ve Bow Demiryolu, doğu Londra'da eski bir yeraltı demiryolu
* Whitechapel arabası, bir tür köpek arabası, at arabası
* Mısır'daki I. Senusret'in Beyaz Şapeli
* Whitechapel Computer Works, iflas etmiş bir bilgisayar şirketi
* Whitechapel, Bishops Nympton, Devon, eski bir malikane
Yuchi dili

**Yuchi** veya **Euchee** (endonim :  ), bugünkü Oklahoma'da yaşayan Yuchilerin konuştuğu dildir. Tarihsel olarak, erken Avrupa sömürge döneminde doğu Tennessee, batı Karolinalar, kuzey Georgia ve Alabama'yı da içeren, günümüzde güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri olarak bilinen bölgede yaşadılar. Yuchi dilini konuşan birçok kişi, Georgia ve Alabama'daki topraklarına göç ettiklerinde Muscogee Krikleri ile müttefik oldu. 19. yüzyılın başlarında zorla Kızılderili Toprakları'na yerleştirildiler.

Dilbilimci Mary Linn, 2009 yılında Yuchi dilini akıcı bir şekilde konuşan yaklaşık beş kişinin kaldığını bildirdi ve dili genç nesillere öğretmek için toplum öncülüğünde yürütülen çabalara dikkat çekti. Yuchi dilindeki bazı ses kayıtları , Georgia, Columbus'taki Columbus Eyalet Üniversitesi Arşivleri koleksiyonlarında bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* The Euchee Language Project
* Yuchi Language Primer
* Albert S. Gatschet's original list of Yuchi vocabulary (1878–1891)
* Albert S. Gatschet's original list of Yuchi vocabulary (1832–1907)
* 
* Joseph Mahan Collection Archived 2017-08-23 at the Wayback Machine, at Columbus State University Archives. Collection includes audio/visual recordings of Yuchi language (not yet available online)
* 
* OLAC resources in and about the Yuchi language
* gOnE Enû O’wAdAnA: A New Generation of Yuchi Speakers, Cultural Survival
Waitaká dili

**Waitaká** (Guaitacá, Goyatacá, Goytacaz), Brezilya'daki São Mateus Nehri kıyısında ve Rio de Janeiro eyaletindeki Cabo de São Tomé yakınlarında yaşayan soyu tükenmiş bir dilidir. Hakkında tek bir kelime bile bilinmemektedir. Lehçeleri veya en azından kabile bölümleri Mopi, Yacorito, Wasu ve Miri idi. Loukotka (1968), Waitaká'nın Puri dillerinden biri olabileceğini öne sürse de, diğerleri bu sınıflandırmanın "tesadüfi" olduğunu düşünmektedir.

## Yeniden yapılanma
Waitaká'nın bir Puri dili olduğu varsayımıyla çalışan Miraldi (2025), bazı kelimeleri ve bir fonolojiyi yeniden yapılandırmaktadır.

## Kaynakça
Puriler

**Puriler** (ayrıca **Puri-Coroadolar**, **Coroadolar**, **Telikonglar** ve **Paquiler** olarak da bilinir), Brezilya'da yaşayan bir yerli halktır. Günümüzde konuşulmayan Makro-Jê dil ailesine ait Puri dillerini konuştukları düşünülüyordu, ancak artık izole edilmiş bir grup olarak görülüyorlar. 2010 yılında Puri olarak tanımlanan kişi sayısı 675'tir.

## Kaynakça
Koropó dili

**Koropó** (Coropó), bir zamanlar doğu Brezilya'da konuşulan soyu tükenmiş bir dildir. Çeşitli durumlarda Maxakalían veya Purian dili olarak sınıflandırılmıştır.

## Sınıflandırma
Silva Neto (2007) Koropó'nun bir Puri dili olduğunu varsaymasına rağmen, Nikulin (2020) Koropó'yu Macro-Jê (Maxakalían dalı) olarak sınıflandırmıştır.

## Coğrafi dağılım
18. yüzyılda Koropó konuşanlar, Minas Gerais'teki Pomba Nehri boyunca Coroado Puri konuşanlarla birlikte yaşıyorlardı.

## Belgeleme
Koropó, 1800'lerin başında Alman kaşifler tarafından toplanan iki kelime listesiyle doğrulanmaktadır:

* Eschwege (2002: 122-127), 1815'te toplanan 127 kelime
* Schott (1822, s. 48-51), 1818'de toplanan 55 kelime

## Kaynakça
Pomba Nehri

**Rio Pomba,** Brezilya'nın güneydoğusundaki Minas Gerais ve Rio de Janeiro eyaletlerine bağlı bir nehirdir. Paraíba do Sul'un başlıca kollarından biridir.

## Yerli halklar
18. yüzyılda Koropó konuşanlar, Pomba Nehri boyunca Coroado Puri konuşanlarla birlikte yaşamaktaydı.

## Kaynakça

* Map from Ministry of Transport
* Rand McNally, The New International Atlas, 1993.
Kainganglar

**Kainganglar**, Brezilya'nın güneyindeki Paraná, Santa Catarina ve Rio Grande do Sul eyaletleri ile güneydoğudaki São Paulo eyaletine yayılmış bir yerli Brezilya etnik grubudur. Nüfusları 2022'de yaklaşık 51.000'di.

## Kaynakça
Xoklengler

**Xoklengler** veya **Aweikomalar** (bazen ***[[Aimoréler|botocudos]]*** olarak da adlandırılır), Brezilya'da yaşayan bir Kızılderili kabilesidir. Toprakları çoğunlukla Santa Catarina eyaletinde bulunur. Arjantin'in Misiones Bölgesi'nin ilk sakinlerinden biriydiler. Ayrıca Ibirama, Posto Velho ve Rio dos Pardos koruma alanlarında da yaşamaktadırlar. 2020 itibarıyla nüfusları yaklaşık 2100 kişidir.

## Kaynakça
Avies

**Avies AS**, Estonya merkezli eski bir hava yolu şirketidir. Şirket, 1991 yılında kurulmuş olup tarifeli yolcu taşımacılığı, charter ve hava taksi hizmetleri yürütüyordu. Şirketin merkezi Tallinn'da Lennart Meri Tallinn Havalimanı'nda yer almaktaydı.

Avies, 26 Haziran 2015 tarihinde iflas etmiş olup 1 Nisan 2016 tarihinde faaliyetleri sona erdi.

## Kaynakça
Puri dili

**Puri** (  'Dil'), doğu Brezilya'da Puri halkı tarafından konuşulan, yok olmuş ve yeniden canlanan bir dildir. 19. yüzyılda konuşanı kalmamış olsa da, Puri halkı dili yeniden kullanmaya başlamıştır. Coroado dilinin bir lehçesi olarak görülür ve izole bir dil olarak kabul edilebilir.

## Sınıflandırma
Puri dili, Coroado, Puri ve muhtemelen Waitaká'dan oluşan ve henüz kanıtlanmamış olan aynı adlı Puri dil ailesinin bir parçasıdır. Koropó dili daha önce Puri  dili olarak görülüyordu ancak Maxakalían dillerinin bir parçası olduğu kanıtlandı.

## Tarihi
2010'lu yıllarda, Rio de Janeiro Eyaleti'ndeki Maraká'nà (Maracanã) yerli köyünde bir Puri dili canlandırma projesi başlatıldı. 2021'de bir temel kitap yayınlandı.

## Kaynakça
Puri dilleri

**Purian dilleri**, doğu Brezilya'da yer alan bir çift soyu tükenmiş dil veya tekil bir dilin lehçeleridir:

* Puri
* Coroado Puri (Coroado olarak da bilinir)

Bir zamanlar Minas Gerais ve Rio de Janeiro'da konuşulan Coropó (Koropó), Campbell (1997) tarafından bu listeye eklenmiş ancak Ramirez ve diğerleri (2015) tarafından tekrar çıkarılmıştır.

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Campbell, Lyle. (1997). *American Indian languages: The historical linguistics of Native America*. New York: Oxford University Press. ISBN&nbsp;.
* Kaufman, Terrence. (1994). The native languages of South America. In C. Mosley & R. E. Asher (Eds.), *Atlas of the world's languages* (pp.&nbsp;46–76). London: Routledge.

## Dış bağlantılar

* PROEL: Familia Purían
Aimoréler

**Aimoré** *(Aymore, Aimboré)*, Portekizcede **Botocudo** (*botoque*) olarak adlandırılır, doğu Brezilya'da yaşayan birkaç Güney Amerika halkından biridir. İsimleri dudaklarına ve kulaklarına taktıkları tahta disklere veya tembetálardan gelmektedir. Bazıları kendilerine "toprağın oğulları" anlamına gelen **Nac-nanuk** veya **Nac-poruk** derlerdi. Dillerini koruyan son Aimoré grubu **Krenak**'tır. Botocudo olarak adlandırılan diğer halklar ise Xokleng ve Xeta'dır.

## Kaynakça

## Kaynaklar

* P. M. A. Ehrenreich. "Ueber die Botocudos." *Zeitschrift für Ethnologie* 19: 49–82.  1887.
* Charles C. Mann. *1491*, Vintage Books, a division of Random House, New York, 2005. pg. 152–154.
* A. Metraux. "The Botocudo." *Bulletin of the Bureau of American Ethnology* 143: i, 531–540. 1946.
* Hal Langfur, "The Forbidden Lands: Colonial Identity, Frontier Violence, and the Persistence of Brazil's Eastern Indians", 1750-1830 Hardcover July 28, 2006

## Dış bağlantılar

* Rudolph, Bruno. 1909. *[http://biblio.etnolinguistica.org/rudolph_1909_worterbuch Wörterbuch der Botokudensprache]* . Hamburg: Fr. W. Thaden.
Fosforlu çene

**Fosforlu çene** **nekrozu** olarak da bilinen **fosforlu** **çene**, beyaz fosfora maruz kalma sonucu oluşan bir meslek hastalığıdır. Belirtileri, şiddetli çene ağrısı ve çene apseleridir. Diğer belirtileri ise sarımsak kokulu nefes, akciğerlerde kanama ve nörolojik sorunlar olarak sıralanbilir.  Komplikasyonlar arasında karaciğer veya böbrek sorunları bulunur.

Kibrit yapımında kullanılan sarı fosfor olarak da bilinen beyaz fosfora uzun süreli maruz kalma sonucunda ortaya çıkar. Genellikle fosforun buhar formundaki haline maruz kalanlarda görülür. Ayrıca bazı kimyasal ve havai fişek imalatında çalışanlarda da görülebilmektedir. Oluşan kemik hasarı röntgenler ile tanılanabilir.

Çenenin cerrahi olarak çıkarılmasıyla tedavi edilir. Havalandırmanın iyileştirilmesi ve maruz kalma saatlerinin azaltılması ile önlenebilmektedir. Bunun haricinde uygun diş bakımı da fayda göstermektedir. 1900'lü yıllarda kırmızı fosforun kibritlerde kullanılabilen daha az toksik bir madde olması sebebiyle birçok ülke beyaz fosforun kullanımını yasaklamıştır.

Fosforlu çene 1858'den sonra daha sık görülmeye başlandı ve 1906'da nadir görülen bir hastalık haline geldi. Sektörde genellikle çocuklar çalıştığından dolayı en çok çocukları etkilemiştir. Günümüzde ise hastalık, çok nadir olarak görülmektedir. İlk olarak 1838'de tanımlanmış olmasına rağmen, bu durumun farkındalığı 1869'da mesleki tıbbın annesi Alice Hamilton tarafından yaygın olarak duyuruldu. Benzer bir diğer hastalık ise çenenin bifosfonatla ilişkili osteonekrozudur.

## Kaynakça
Bolt (şirket)

**Bolt**, Estonya merkezli bir çok uluslu mobilite şirketidir. Şirket, Ağustos 2013 tarihinde Markus Villig tarafından kurulmuş olup araç çağırma, mikromobilite kiralama, yiyecek ve market teslimatı (Bolt Food) ve araç paylaşım hizmetleri sunmaktadır. Şirketin merkezi Tallinn'nde yer almaktadır.

Bolt, Avrupa, Afrika, Batı Asya ve Latin Amerika'da 50'den fazla ülkede 600'den fazla şehirde faaliyet göstermektedir.


Dosya:Wroclaw Bema Square 2021 P01 Bolt scooters.jpg|Bolt elektrikli scooterlar (Wrocław)
Dosya:Praha Kobylisy Strelnicna kola Bolt.jpg|Bolt elektrikli bisikletler (Prag)
Dosya:Food delivery riders feeding pigeons at Piața Romană, Bucharest (2023).jpg|Bolt yemek teslimatı (Bükreş)
Dosya:Bolt Self-Driving Car.jpg|Bolt sürücüsüz taksi (Tartu)


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Xerénte dili

**Xerénte** veya **Akwẽ-Xerénte** dili, Brezilya'da konuşulan bir Akuwẽ (Merkezi Jê) dilidir (Jê, Makro-Jê). Tocantins eyaletinde, Rio do Sono ve Rio Tocantins arasında yaşayan Xerenteler tarafından konuşulmaktadır. 2000 yılı itibarıyla yaklaşık 1,800 kişi tarafından konuşulmaktadır.

## Kaynakça
Xakriabálar

**Xakriabálar** Brezilya'da yaşayan bir yerli halktır. Akwe dilinin Xakriabá lehçesini konuşan Gê halklarından biri olup, Tocantins Nehri bölgesinde yaşıyorlardı. 2010 itibarıyla Minas Gerais eyaletinde 9.196 Xakriabá yaşamaktaydı.

## Kaynakça

## İleri okumalar

* 

## Dış bağlantılar
Xakriabá dili

**Xakriabá** (ayrıca **Chakriaba**, **Chikriaba**, **Shacriaba** veya **Shicriabá** olarak da bilinir), günümüzde Portekizce konuşan Xakriabá halkı tarafından Brezilya'nın Minas Gerais bölgesinde konuşulan, soyu tükenmiş veya uykuda olan bir Akuwẽ (Orta Jê) dilidir (Jê, Makro-Jê). Dil , Augustin Saint-Hilaire ve Wilhelm Ludwig von Eschwege tarafından derlenen iki kısa kelime listesi aracılığıyla bilinmektedir.

## Kaynakça
Acroá dili

**Acroá**, Brezilya'ya özgü soyu tükenmiş bir Akuwẽ (Orta Jê) dilidir (Jê, Makro-Jê). Acroá ayrıca **Akroá**, **Acroamirim**, **Coroá** ve **Koroá** olarak da bilinir. Bahia'daki Parnaíba ve Paranaíba'nın nehirlerinin etrafındaki Acroálar tarafından konuşuluyordu. Acroálar daha sonra São José do Duro (Formiga) ve São José de Mossâmedes misyonerlik yerleşimlerine yerleşti. Dil, düzgün bir şekilde belgelendirilmeden önce yok oldu; günümüze Carl Friedrich Philipp von Martius tarafından derlenen kısa bir kelime listesi ulaşmıştır. Martius'un seyahatlerinin 1823'ten 1831'e kadar üç büyük cilt halinde yayınlanması nedeniyle, dil muhtemelen o dönemde yok olmuştur. 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Acroá dili ve bu dille ilgili OLAC kaynakları
Ekeko

**Ekeko** (günümüz Aymaraca yazımı: *Iqiqu*), Altiplano halkının mitolojisinde ve folklorunda bolluk ve refah tanrısı olan Tiwanakan'dır. Popüler kültürdeki başlıca önemi, her yıl 24 Ocak'ta Bolivya'nın La Paz kentinde gerçekleşen kültürel bir etkinlik olan yıllık Alasitas fuarının ana figürü olmasıdır. Ekeko, Bolivya'nın batı bölgesinde popüler olan geleneksel bir şans ve refah tanrısıdır. Peru'daki ana festival her yıl 3 Mayıs'ta Puno şehrinde, Machallata tepesinde kutlanır.

## Kaynakça
Alasitas

En büyük **Alasitas** fuarı (veya **Alacita, Alacitas, Alasita**; ), Bolivya'nın La Paz şehrinde 24 Ocak'ta başlayan, bir aylık kültürel bir etkinliktir. Aymara bereket tanrısı Ekeko'ya adanmıştır ve fuar minyatür eşyaların hediye edilmesiyle bilinmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Ekeko

## Kaynakça
Gültepe, Konak

**Gültepe**, İzmir'in Konak ilçesine bağlı bir semttir. İlçe merkezine yaklaşık 3 kilometre uzaklıktadır ve deniz seviyesinden ortalama 110 metre yüksekliktedir.

## Coğrafya
Mahalle, kuzeyde Hilal, doğuda Zafertepe, batıda Huzur, güneyde Kadifekale mahalleleri ile komşudur. Tipik Akdeniz iklimi görülür.

## Tarihçe
Gültepe'nin yerleşim süreci 1950'li yıllarda başlamıştır. İlk yıllarda gecekondu yapılaşması hâkimken, zamanla planlı yerleşime dönüşmüştür. Semt, İzmir'de sol görüşlü toplumsal örgütlenmelerle de anılmıştır.

## Nüfus
Mahallenin nüfusu yaklaşık 60.000 kişidir. Nüfusun önemli bir kısmı Doğu Anadolu ve Orta Anadolu kökenli göçmen ailelerden oluşmaktadır.

## Altyapı ve hizmetler
Mahallede Gültepe Ortaokulu ve Nenehatun Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi gibi eğitim kurumları vardır. Sağlık hizmeti Gültepe 2 No'lu Aile Sağlığı Merkezi tarafından sağlanır.

## Ulaşım
Gültepe'ye ESHOT otobüsleri ile ulaşım sağlanabilir. Mahalle içinden geçen hatlar arasında 45, 46 ve 475 numaralı otobüsler yer alır.

## Kentsel dönüşüm
Son yıllarda mahallede kentsel dönüşüm çalışmaları yürütülmektedir. Projelerde altyapı iyileştirmeleri, yeşil alanların artırılması ve sosyal donatı alanlarının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

## Kaynakça
İvan Paskeviç

Kont **İvan Fyodoroviç Paskeviç-Erivanski** (; d. 19 Mayıs 1782, Poltava – ö. 1 Şubat 1856, Varşova), Rus feldmareşal, diplomat ve Kongre Polonyası'nın prensidir (*[[Polonya'nın Namiestnik'i|namiestnik]]*). Babası Zaporojyalı Kazak, annesi ise Belarus asıllıdır; her iki taraf da soyludur. 1800'de İmparatorluk ordusuna katıldı. Napolyon Savaşları'nda fazlasıyla etkin olan Paskeviç, 1806-1812 ve 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşları ile 1826-1828 İran-Rus Savaşı ve Kafkas Savaşı'nda oldukça önemli hizmetlerde bulundu. Kasım Ayaklanması ve 1848 Macar Devrimi'ni bastırmakla görevlendirildi.

İbrâil Baskını'nda başından kurşunlanarak yaralandı, Varşova Muharebesi'nde sol kolundan gülleyle vuruldu ve Kırım Savaşı'ndaki Silistre Kuşatması'nda ise gülle isâbet etmesiyle ağır şekilde yaralandı. Silistre'de aldığı yaraların sonuçlarından kurtulamayarak 1 Şubat 1856'da Varşova'da öldü. Demblin'de defnedilmesinin akabinde Rus İmparatorluğu boyunca dokuz gün yas ilân edildi. 56 yıl Rus ordusunda görev yapan Paskeviç, Rus târihinin en yüksek rütbeli askerlerinden biriydi.

## Kaynakça
BLRT Grupp

**BLRT Grupp**, Estonya merkezli bir gemi yapımı şirketidir. Şirket, 1912 yılında kurulmuş olup Estonya ile Litvanya, Finlandiya ve Norveç'te tersaneleri bulunmaktadır. Şirketin merkezi Tallinn'de yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
54. Mekanize Piyade Tugayı

**54. Mekanize Piyade Tugayı** , Türk Kara Kuvvetlerine bağlı olarak görev yapan bir askerî birliktir. 54. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı, Türkiye'nin Edirne ilinde konuşlu önemli bir askeri birliktir ve 5. Kolordu (Türkiye) bünyesindedir. Tugay, hem Edirne Garnizonu hem de Süloğlu Garnizonu olmak üzere iki ayrı garnizonda faaliyet göstermektedir ve toplamda 32 ayrı kışlada konuşlanmıştır. Bu tugay, Yunanistan sınır hattını denetleme görevini de yerine getirir ve modern Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir parçasıdır. 

**Konum:** Edirne Merkez ve Süloğlu ilçesi · 

**Kışla Bilgileri:**

•  Korg. Nusret BULCA Kışlası – Kestanelik

•  Korg. Celalettin ALKOÇ Kışlası – Karaağaç  

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Türk Kara Kuvvetlerindeki Askeri Birliklerin Listesi

## Kaynakça
Emanet makbuzu

**Emanet makbuzu**, yabancı bir şirketin halka açık menkul kıymetlerini temsil etmek üzere bir banka tarafından ihraç edilen kıymetli bir finansal araçtır. Emanet makbuzları yerel borsada işlem görmektedirler. Emanet makbuzları, hisselerin yurt dışına çıkması gerekmediğinden yabancı şirketlerin hisselerinin satın alınmasını kolaylaştırır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde listelenen ve ticareti yapılan emanet makbuzları, Amerikan emanet makbuzlarıdır (ADR'ler). Avrupa bankaları Avrupa emanet makbuzları (EDR'ler) düzenlerken, diğer bankalar küresel emanet makbuzları (GDR'ler) düzenler.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*    An introduction to Depositary Receipts. By Reem Heakal. *Investopedia*.
İvan Rjevski

**İvan İvanoviç Rjevski** (; d. 1615 – ö. 13 Ağustos 1678), Rus voyvoda, okolniçi, diplomat ve devlet adamıdır. Moskova'nın soylularından idi. Fazlasıyla vâlilik görevlerinde bulundu. Rjevski, 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki Çehrin Kuşatması sırasında Osmanlı askerlerinin attığı bir bomba neticesinde öldürüldü.

## Kaynakça
Johann Anderson (doğa bilimci)

**Johann Anderson** (14 Mart 1674 - 3 Mayıs 1743), Hamburg belediye başkanlığı da yapmış olan Alman bir avukat, doğa bilimci, dilbilimci ve yazardı. Grönland'a yapılan yolculuklar hakkında yazan ilk kişiler arasındaydı ve eseri ölümünden sonra 1746'da *Nachrichten von Island und Grönland* adıyla yayımlandı. Anderson, bir tüccar ve balina gemisi sahibi olan Ammon'un oğlu olarak Hamburg'da doğdu. 1694'ten itibaren Leipzig'de hukuk okudu, ardından Halle'ye gitti ve sonra Leiden'de *De iuramento Zenoniano* başlıklı teziyle doktorasını aldı. Ayrıca doğa tarihiyle ilgilenmeye başladı ve tanıdıkları arasında Anton van Leeuwenhoek de vardı. 1697'de Hamburg'a döndü ve avukat olarak çalıştı. 1702'de konsey sekreteri ve 1708'de sendika üyesi oldu. Tuzlu ringa balığı ticaretiyle ilgili olarak İngilizlerle yapılan bir antlaşmaya dahil oldu. 1723 yılında Hamburg şehrinin belediye başkanı oldu ve ölümüne kadar bu görevi sürdürdü.

Anderson, denizcilerden ve diğerlerinden İzlanda ve Grönland'a ilişkin bilgi topladı, ancak kendisi seyahat etmedi. Grönland İnuitlerinin dilbilgisi ve söz dağarcığını derlemeye başladı.

Anderson, 1731'de *Marcus Cato* takma adıyla Leopoldina Akademisi'ne seçildi. Hamburg Belediye Başkanı Peter von Lengerke'nin kızı Margaretha ile evlendi ve Johann Anderson (1717-1790) adında bir oğulları oldu. Anderson, 1783-1790 yılları arasında Hamburg Belediye Başkanı olarak görev yaptı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  (1746)
Telia Eesti

**Telia Eesti AS** (eskiden **AS Eesti Telekom**), Estonya merkezli bir telekomünikasyon şirketidir. Şirket, 1993 yılında Eesti Telekom adıyla kurulmuş olup Telia Company'nin yan kuruluşudur. Şirketin merkezi Tallinn'nde yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Edgar Allan García

**Edgar Allan García Rivadeneira** (17 Aralık 1958 – 27 Temmuz 2025), Ekvadorlu yazar. 
## Hayatı
Garcia, 17 Aralık 1958'de Guayaquil, Ekvador'da doğdu.  Ekvador Papalık Katolik Üniversitesi'nde eğitim gördü. Deneme, şiir, öykü, çocuk edebiyatı, antoloji ve şarkı sözleri alanlarında 82 kitap yayınladı. 

Aynı zamanda Ekvador José de la Cuadra Ulusal Kitap ve Okuma Planı'nın direktörlüğünü üstlendi. Çalışmalarıyla; 1992'de Çok Dilli Anlatım Özel Ödülü (Meksika), 1993'te Susaeta Çocuk Edebiyatı Özel Ödülü (Bogotá), 2015'te Ulusal "İsmail Pérez Pazmiño" Ödülü (kurgu) ve 2025'te İbero-Amerikan Cervantes Chico Çocuk Edebiyatı Ödülü dahil olmak üzere birçok ödülün sahibi oldu.

García, 27 Temmuz 2025'te memleketi  Guayaquil, Ekvador'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle 66 yaşında öldü.

## Kaynakça
ATC kodu H01

## H01A [[Ön hipofiz]] bezi hormonları ve analogları

### H01AA [[Adrenokortikotropik hormon]]
:H01AA01 Kortikotropin
:H01AA02 Tetracosactid

### H01AB Tirotropin
:H01AB01 Tirotropin alfa

### H01AC Somatropin ve somatropin agonistleri
:H01AC01 Somatropin
:H01AC02 Somatrem
:H01AC03 Mecasermin
:H01AC04 Sermorelin
:H01AC05 Mecasermin rinfabat
:H01AC06 Tesamorelin
:H01AC07 Somapacitan
:H01AC08 Somatrogon
:H01AC09 Lonapegsomatropin

### H01AX Diğer ön hipofiz hormonları ve analogları
:H01AX01 Pegvisomant
:QH01AX90 Kapromorelin

## H01B [[Arka hipofiz]] bezi hormonları

### H01BA Vazopressin ve analogları
:H01BA01 Vazopressin (argipressin)
:H01BA02 Desmopressin
:H01BA03 Lipressin
:H01BA04 Terlipressin
:H01BA05 Ornipressin

### H01BB Oksitosin ve analogları
:H01BB01 Demoksitosin
:H01BB02 Oksitosin
:H01BB03 Karbetosin

## H01C Hipotalamik hormonlar

### H01CA Gonadotropin salgılatıcı hormonlar
:H01CA01 Gonadorelin
:H01CA02 Nafarelin
:QH01CA90 Buserelin
:QH01CA91 Fertirelin
:QH01CA92 Lesirelin
:QH01CA93 Deslorelin
:QH01CA94 Azagly-nafarelin
:QH01CA95 Peforelin
:QH01CA96 Salmon gonadotropin salgılatıcı hormon analogu
:QH01CA97 Triptorelin
:QH01CA98 Alarelin

### H01CB Somatostatin ve analogları
:H01CB01 Somatostatin
:H01CB02 Ostreotid
:H01CB03 Lanreotid
:H01CB04 Vapreotid
:H01CB05 Pasireotid

### H01CC Anti-gonadotropin salgılatıcı hormonlar
:H01CC01 Ganireliks
:H01CC02 Setroreliks
:H01CC03 Elagoliks
:H01CC04 Linzagoliks
:H01CC53 Elagoliks, estradiol ve noretisteron
:H01CC54 Relugoliks, estradiol ve noretisteron

## Kaynakça