Ableton Live

**Ableton Live**; **Live** olarak da veya bazen halk dilinde **Ableton** olarak da bilinmesiyle birlikte, Alman Ableton şirketi tarafından macOS ve Windows için geliştirilen bir dijital ses iş istasyonudur .

Diğer birçok yazılım sıralayıcının aksine Live, canlı performanslar için bir enstrüman olmanın yanı sıra besteleme, kaydetme, düzenleme, miksaj ve mastering için de bir araç olacak şekilde tasarlanmıştır. Beatmatching, crossfading ve turntablistler tarafından kullanılan diğer farklı efektler için bir kontrol paketi sunduğundan DJ'ler tarafından da kullanılır ve şarkıları otomatik olarak beatmatch yapan ilk müzik uygulamalarından biridir.

Live'a doğrudan Ableton'dan üç sürüm halinde ulaşılabilir: Intro (sınırlı temel özelliklerle), Standard ve Suite (en fazla özellik ile). Suite, Cycling '74 ortaklığıyla mümkün kılınan Max for Live işlevselliğini içerir.

Ableton ayrıca Live'ın Intro'ya benzer sınırlamalara sahip dördüncü bir versiyonunu da yaptı; bu sürüm yalnızca MIDI kontrolörleri ve ses arayüzleri de dahil olmak üzere çeşitli müzik prodüksiyon donanımıyla birlikte sunuluyor (live adı altında).

## Tarih
Live, 1990'ların ortasında Gerhard Behles, Robert Henke ve Bernd Roggendorf tarafından yaratıldı. Henke, sanatsal projesi Monolake'e odaklanmak için 2016 yılında Ableton'dan ayrıldı. Behles ve Henke , Berlin Teknik Üniversitesi'nde programlama okurken tanıştılar ve grupları Monolake olarak tekno müzik icra eylemek için müzik programlama dili Max'te yazılım yazdılar. Henke ve Behles, Berlin'in elektronik müzik sahnesinde canlı performanslar için kullanıcı dostu bir yazılıma ihtiyaç olduğunu belirlediler ve bunu geliştirmek için yerel sanatçılarla çalıştılar. Live, Max'te geliştirilmemiş olsa da, Max, özelliklerinin çoğunun prototipini oluşturmak için kullanıldı.

Henke daha sonra Live'ın yaratılışıyla ilgili şunları söyledi: "Sanırım, yakın topluluğumuzda böyle bir ürünü takdir edebilecek ve ticari olarak işe yarayabilecek yeterince benzer düşünen insanın olduğu hissine kapıldık. Bu bize küçük bir şirketin aslında piyasada hayatta kalabileceğine inanma konusunda güven verdi. ."  Live'ın potansiyelini fark eden ilk endüstri figürlerinden birinin, Live'ın bir döngünün temposunu perdesini değiştirmeden değiştirme yeteneğinden etkilenen Hollywood bestecisi Hans Zimmer olduğunu söyledi. Başka bir programcı olan Roggendorf, 90'ların sonlarında Behles ve Henke'ye katıldı ve Max yamalarını perakende satış için genel bir yazılım setine dönüştürmelerine yardımcı oldu. Live'ın ilk ticari versiyonunu 30 Ekim 2001'de yayınladılar 

Çok kanallı kayda odaklanan Pro Tools'un aksine, Live'ın ilk sürümü döngülerle canlı performans sergilemek için tasarlandı. Döngüleri tetiklemek, örnekleri çalmak ve sesi uzatmak için gelişmiş araçlar sundu ve elektronik müzik yapımcıları arasında hemen popüler oldu. Live'ın "Warping" olarak bilinen zaman uzatma algoritması özellikle dikkate değerdi ve DJ'lere miksaj ve ritim eşleştirme üzerinde daha fazla kontrol sağlayarak farklı tempolardaki parçaları sorunsuz bir şekilde harmanladı.

Live, MIDI sıralayıcı ve sanal stüdyo teknolojisi (VST) desteğine sahip bir DAW haline gelecek şekilde genişletildi.

2010 yılında Ableton, Max ile Live arasında bağlantı sağlayan Max for Live'ı tanıttı. Live, müzisyenlerin kendi yazılımlarını programlamadan canlı performansta bilgisayarları enstrüman olarak kullanmalarını kolaylaştırdı ve 2000'li yıllarda küresel festival kültürünün yükselişini etkiledi.

## Özellikler

### Görüntüleme
Live'ın kullanıcı arayüzü iki 'Görünüm'den oluşur &ndash; Oturum Görünümü ve Düzenleme Görünümü. Live, canlı olarak çalınacak (yani "başlatılacak") veya önceden düzenlenmiş bir sırayla oynatılacak şekilde düzenlenen, clip olarak adlandırılan ses örneklerini veya MIDI dizilerini kullanır. Live tarafından alınan MIDI bilgileri, Live'ın yerleşik enstrümanlarının yanı sıra üçüncü taraf VST enstrümanları veya harici donanım hakkındaki notları tetikleyebilir.

Oturum Görünümü, Canlı Setteki tüm Kliplerin ızgara tabanlı bir temsilini sunar. Bu klipler, daha sonra bir birim olarak tetiklenebilecek sahneler halinde düzenlenebilir. Örneğin bir davul, bas ve gitar parçası tek bir sahneden oluşabilir. Bir synth bas hattı içerebilecek bir sonraki sahneye geçerken, sanatçı o sahnenin kliplerini etkinleştirerek sahneyi tetikleyecektir.

Düzenleme Görünümü, geleneksel bir yazılım sıralayıcı arayüzüne daha çok benzeyen Klipler için yatay bir müzik prodüksiyonu zaman çizelgesi sunar. Düzenleme Görünümü, oturum görünümünden parçaları kaydetmek ve bunların düzenlemesini ve efektlerini daha fazla değiştirmek için kullanılır. Ayrıca manuel MIDI sıralaması için de kullanılır.

### Enstrumantlar
Live Intro dört enstrüman içerir (Impulse, Simpler, Instrument Rack ve Drum Rack). Live Standard ayrıca, kullanıcıların ek enstrümanlar satın alma seçeneğine sahip olduğu Harici Enstrümanı da içerir. Buna karşılık Live Suite mevcut tüm enstrümanları içerir.

* **Analog** - bir analog sentezleyiciyi simüle eder.
* **Bass** - monofonik bir sanal analog bas sentezleyici.
* **Collision** - bir tokmak perküsyon fiziksel modelleme sentezleyicisi .
* **Drift** - MIDI Polifonik İfade işleviyle etkinleştirilen çıkarıcı bir sentezleyici.
* **Drum Rack** - davullar için bir örnekleyici. MIDI notaları bireysel "Basitleyicileri" tetikler, böylece birden fazla perdede bir örneği tetiklemek yerine, MIDI davul programlamaya uygun olduğu gibi, ayrı örnekler önceden tanımlanmış perdelerde tetiklenir. Ableton'da alışılageldiği gibi neredeyse her şey davul raflarına sürüklenerek bırakılabilir; örneğin, bir ses klibini veya herhangi bir MIDI cihazını davul rafı notasına bırakabilirsiniz.
* **Drum Synths** - Sentez yoluyla davul ve perküsyon sesleri oluşturmak için 8 cihaz.
* **Elektrik** - elektrikli bir piyano enstrümanı.
* **Impulse** - kullanıcının, her biri tek bir örneğe dayalı olarak en fazla sekiz davul sesinden oluşan bir kit tanımlamasına olanak tanıyan geleneksel bir davul tetikleme aracıdır. Temel eşitleme, saldırı, bozulma, ses perdesi değiştirme vb. gibi çeşitli efektler mevcuttur. Kit tanımlandıktan sonra ritimler ve vuruşlar Live'ın MIDI sıralayıcısı aracılığıyla oluşturulur.
* **Enstrüman Rafı** - kullanıcının birden fazla enstrümanı ve efekti tek bir cihazda birleştirmesine olanak tanır ve özelleştirilmiş makro kontrollerle bölünmüş ve katmanlı seslere olanak tanır.
* **Operatör** - bir FM sentezleyici .
* **Poli** - çıkarmalı ve FM sentezini birleştiren sanal bir analog sentezleyici
* **Örnekleyici** - gelişmiş bir örnekleyici .
* **Simpler** - temel bir örnekleme aracı. Tek bir ses örneği kullanarak, basit efektler ve zarflar uygulayarak, son olarak Granüler sentez biçiminde perde dönüşümleri uygulayarak çalışır. Bu durumda, gelen MIDI, *Impulse'ta* olduğu gibi davulları tetiklemez, ancak örneğin son perdesini seçer ve C3, örneği orijinal perdesinde çalar.
* **Gerilim** - bir dizi fiziksel modelleme sentezleyicisi .
* **Wavetable** - iki osilatöre ve yeniden eşlenebilir modülasyon kaynaklarına sahip, dalgalanabilir bir sentezleyici .

Ableton ayrıca kullanıcının kendi enstrümanları için ses kitaplıklarını genişletebileceği çeşitli **Eklenti Örnek Paketleri** de sunmaktadır. Bunlar şunları içerir:

* **Oturum Davulları** - örneklenmiş bateri kitlerinden oluşan bir koleksiyon.
* **Latin Perküsyon** - örneklenmiş latin perküsyon vuruşları ve döngülerinden oluşan bir koleksiyon.
* **Essential Instruments Koleksiyonu** - akustik ve elektrikli enstrüman örneklerinden oluşan geniş bir koleksiyon.
* **Orkestra Enstrümanı Koleksiyonu** - ayrı ayrı veya paket halinde satın alınabilen dört farklı orkestra kütüphanesinden oluşan bir koleksiyon: Orkestra Yaylıları, Orkestra Pirinç, Orkestra Nefesli Çalgılar ve Orkestra Perküsyonu. Orkestra Enstrümanı Koleksiyonu, Live Suite satın alındığında dahil edilir ancak ayrıca indirilmesi gerekir.

### Özel donanım araçları
Akai Professional, yalnızca Live ile çalışmak üzere tasarlanmış bir MIDI denetleyicisi olan APC40 mk II'yi yapar ve Live'ın Oturum Görünümü düzenini fiziksel bir kontrol yüzeyine yakından eşler. Daha küçük bir versiyon olan APC20, 2010 yılında piyasaya sürüldü  Novation, Live ile kullanılmak üzere tasarlanmış bir pad cihazı olan Launchpad'i sunar.

Ableton ayrıca gamları ve melodiyi alabilen ilk pad tabanlı kontrolör olan kendi MIDI kontrol cihazı Push'u da piyasaya sürdü. Kasım 2015'te Ableton, Live 9.5 ile birlikte güncellenmiş bir MIDI denetleyicisi olan Push 2'yi piyasaya sürdü. Push 2'de yeni bir renkli ekran, geliştirilmiş düğmeler ve pedler ve daha hafif bir çerçeve bulunur. Mayıs 2023'te Ableton, Push 3'ü Denetleyici ve Bağımsız Sürüm olarak piyasaya sürdü.

### Efektler (etkiler)
Live'ın efektlerinin çoğu, Live'ın arayüzüne uyacak şekilde uyarlanmış , dijital sinyal işleme dünyasında zaten yaygın olan efektlerdir. Live'ın hedef kitlesine &ndash; elektronik müzisyenler ve DJ'ler—uyacak şekilde özel olarak tasarlanmışlardır ancak aynı zamanda gitar donanımını işlemek gibi diğer kayıt görevleri için de kullanılabilirler. Live'da sunulan efektler iki kategoriye ayrılır: MIDI efektleri ve audio efektleri.

Live ayrıca Live 9'dan bu yana VST eklentilerini ve macOS sürümünde Audio Unit eklentilerinin yanı sıra Max for Live aygıtlarını da barındırabilmektedir.

### Ses klipleriyle çalışma

Yukarıda belirtilen enstrümanlara ek olarak Live, örneklerle de çalışabilir. Ölçümlerini, bar sayısını ve dakikadaki vuruş sayısını bulmak için örneklerin vuruş analizini yapmaya yönelik canlı girişimler var. Bu, Live'ın bu örnekleri parçanın genel temposuna bağlı döngülere uyacak şekilde kaydırmasını mümkün kılar.

Ek olarak Live'ın Time Warp özelliği, örnekteki atım konumlarını düzeltmek veya ayarlamak için kullanılabilir. Örnekteki belirli bir noktaya çarpıtma işaretleyicileri ayarlayarak, örnekteki rastgele noktalar ölçümdeki konumlara sabitlenebilir. Örneğin, ölçümdeki orta noktadan 250 ms sonra düşen bir davul vuruşu, tam olarak orta noktada çalınacak şekilde ayarlanabilir.

Live aynı zamanda Melodi, Armoni veya Ritim dahil olmak üzere üç farklı dönüştürme yöntemini kullanarak ses örneklerini bir MIDI nota dizisine dönüştüren Audio To MIDI özelliğini de destekler. Bittiğinde Live, notaları çalmak için bir enstrümanla birlikte yeni MIDI notalarını içeren yeni bir MIDI parçası oluşturacaktır. Sesi midi'ye dönüştürme her zaman %100 doğru değildir ve sanatçının veya yapımcının bazı notaları manuel olarak ayarlamasını gerektirebilir.

### Zarflar
Live'daki parametrelerin neredeyse tamamı, kliplerin üzerine çizilebilen zarflarla otomatikleştirilebilir; bu durumda bunlar, o klibin her performansında veya tüm düzenlemede kullanılacaktır. En belirgin örnekler ses seviyesi ve parça kaydırmadır, ancak zarflar aynı zamanda Live'da bir rezonatörün kök notası veya bir filtrenin kesme frekansı gibi ses cihazlarının parametrelerini kontrol etmek için de kullanılır. Klip zarfları aynı zamanda kaydırıcıları, fader'ları ve benzerlerini kullanarak parametreleri gerçek zamanlı olarak kontrol edebilen MIDI kontrolleriyle de eşleştirilebilir. Küresel aktarım kaydı işlevinin kullanılması, bu parametrelerde yapılan değişiklikleri de kaydederek onlar için bir zarf oluşturur.

### Kullanıcı arayüzü
Live'ın arayüzünün büyük bir kısmı prodüksiyonun yanı sıra canlı performansta da kullanılmak üzere tasarlanmış olmasından kaynaklanmaktadır. Az sayıda açılır mesaj veya diyalog var. Arayüzün bazı bölümleri gizlenir ve belirli bir bölümü göstermek veya gizlemek için tıklanabilen oklara dayalı olarak gösterilir (örn. enstrüman/efekt listesini gizlemek veya yardım kutusunu göstermek veya gizlemek için).

Live artık eklenti ve mikser otomasyonu için gecikme telafisini destekliyor.

## Ayrıca bakınız

* Müzik yazılımı listesi

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

* Ableton'un resmi web sitesi
* Ableton Live nasıl yapılır veritabanı
* Ableton Live kullanıcıları için ücretsiz Ableton Kursları.