Sahra Wagenknecht

**Sahra Wagenknecht** (doğum adı **Sarah Wagenknecht**; ; 16 Temmuz 1969) Alman siyasetçi, ekonomist ve yazardır. 2009 yılından beri Alman Federal Meclisi milletvekilidir ve 2023 yılına kadar Sol Parti'yi temsil etmiştir. 2015'ten 2019'a kadar Die Linke'nin eş başkanı olarak görev yapmıştır. 23 Ekim 2023 tarihinde partiden ayrıldı ve 2024 yılında kendi partisi olan Sahra Wagenknecht Birliği'ni kurarak seçimlere katıldı.

Wagenknecht 1990'ların başından itibaren Demokratik Sosyalizm Partisi'nin (PDS) önde gelen üyelerinden biri oldu. Die Linke'nin 2007'de kurulmasından sonra partinin en sol fraksiyonlarından biri olan Komünist Platform'un lideri olarak partinin önde gelen üyelerinden biri oldu. O zamandan bu yana ekonomik görüşleri değişti ve bu değişimi, Avrupa borç krizi sırasında Almanya'nın ekonomi politikasını analiz ettiği ve ordoliberalizm temelinde eleştirdiği *Kapitalizm Yerine Özgürlük* adlı kitabında ortaya koydu.

Sergilediği sert ve popülist duruş nedeniyle kariyeri boyunca tartışmalı bir figür olmuştur.Özellikle Doğu Almanya, göç ve mültecilerle ilgili açıklamaları ve siyasi hareketi Aufstehen tartışmalı olmasında etkili olmuştur. 2020'den itibaren Wagenknecht mecliste daha az faal olsa da Alman medyası ile sık sık  röportaj yapmaktadır. Herhangi bir meclis komisyonunun üyesi olmamıştır.

2021 yılından bu yana Die Linke içinde artan ve süregelen çatışmalar nedeniyle açıkça kendi partisini kurmayı düşündü ve Eylül 2023'ün sonunda, 2024'ün başında daha çok kısaltması BSW olarak bilinen Sahra Wagenknecht Birliği () partisini kurdu. Almanya'da 2025 yılında yapılacak federal seçimlerde BSW'nin Şansölye adayı olarak seçime girdi.

## Hayatının erken dönemi
Wagenknecht 16 Temmuz 1969'da Doğu Almanya'nın Jena şehrinde doğdu. Babası Batı Berlin'e okumaya gelmiş bir İranlı, annesi ise devlet tarafından işletilen bir sanat dağıtım şirketinde çalışan bir Alman'dı. Babası o daha çocukken İran'da ortadan kayboldu. Annesiyle birlikte Doğu Berlin'e taşındıkları 1976 yılına kadar büyükannesi ve büyükbabası tarafından büyütüldü. Berlin'de Özgür Alman Gençliği'nin bir üyesi oldu. 1988 yılında Abitur sınavlarını geçtikten sonra Almanya Sosyalist Birlik Partisi'ne katıldı.

1990 yılından itibaren Wagenknecht, Jena ve Berlin'de felsefe ve modern Alman edebiyatı üzerine lisans eğitimi aldı, gerekli dersleri tamamladı ancak "Doğu Berlin Humboldt Üniversitesi'nde araştırma hedefleri için destek bulamadığı" için tez yazmadı. Daha sonra Groningen Üniversitesi'nde felsefe öğrencisi oldu ve eğitimini tamamlayarak 1996'da Hans Heinz Holz'un danışmanlığında, genç Karl Marx'ın Hegel yorumu üzerine yazdığı ve 1997'de kitap olarak yayınlanan teziyle yüksek lisans derecesi aldı 2005-2012 yılları arasında TU Chemnitz'de mikroekonomi alanında “Seçimin Sınırları: Gelişmiş Ülkelerde Tasarruf Kararları ve Temel İhtiyaçlar” konulu doktora tezini tamamladı. Alman sisteminde magna cum laude(Yüksek Onur) ile ödüllendirildi ve daha sonra Campus Verlag tarafından yayınlandı.

## Siyasi kariyeri
Berlin Duvarı'nın yıkılması ve SED'in Demokratik Sosyalizm Partisi'ne (PDS) dönüşmesinin ardından Wagenknecht 1991 yılında yeni partinin Ulusal Komitesi'ne seçildi. Ayrıca PDS'nin Marksist-Leninist bir fraksiyonu olan Komünist Platform'a katıldı.

1998 Alman federal seçimlerinde Wagenknecht, Dortmund'un bir bölgesinde PDS adayı olarak yarıştı ve oyların %3,25'ini aldı. 2004 Avrupa seçimlerinin ardından Avrupa Parlamentosu'na PDS temsilcisi olarak seçildi. Parlamentodaki görevleri arasında Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi ve Delegasyonu'nun yanı sıra Avrupa-Latin Amerika Parlamenter Meclisi'nde görev yapmak da vardı.

PDS ve WASG'nin birleşerek Sol Parti'yi (Die Linke) oluşturmasının ardından Wagenknecht parti başkan yardımcılığı için mücadele etmeyi düşündü. Ancak Lothar Bisky ve Gregor Gysi gibi parti liderleri, öncelikle eski Alman Demokratik Cumhuriyeti'ne yönelik sempatisi nedeniyle bu fikre karşı çıktılar. Tartışmaların ardından, bu görev için aday olmayacağını açıkladı. Wagenknecht, 2009 federal seçimlerinde Kuzey Ren-Vestfalya'da başarılı bir koltuk mücadelesi verdi. Sol Parti'nin Federal Meclis'teki ekonomi politikaları sözcüsü oldu. 15 Mayıs 2010 tarihinde %75,3 oy oranıyla Sol Parti'nin başkan yardımcısı seçildi.

2012 yılının başlarında Alman basını, Wagenknecht'in yazıları ve konuşmalarının Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından toplandığı ve analiz edildiği 27 Sol Parti Federal Meclis üyesinden biri olduğunu bildirdi.

Geleneksel siyasi parti yapılarının dışında var olan ve Fransız hareketi Boyun Eğmeyen Fransa ile karşılaştırılan, 2018 yılında kurulan sol görüşlü bir siyasi hareket olan Aufstehen'in oluşumundaki ana güç unsurlarından biri olmuştur. Mart 2019'da Wagenknecht, kişisel iş yükü baskılarını gerekçe göstererek ve siyasi tecrübenin gerekli olduğu başarılı bir girişim aşamasının ardından hareketin kendi tabanının kontrolü ele alma zamanının geldiği konusunda ısrar ederek Aufstehen'deki liderlik görevinden çekildiğini açıkladı. Hareketin merkezinde siyasi partilerin yer almasının hareketi kısıtladığından şikayet etti. Yine de hareket adına kamuoyu önüne çıkmaya devam edecekti.

Wagenknecht 2015 yılında Dietmar Bartsch ile birlikte uzun süredir lider olan Gregor Gysi'nin yerine Sol Federal Meclis grubunun eş başkanı seçildi. Wagenknecht kullanılan oyların %78.4'ünü aldı. Sol Parti o dönemde Federal Meclis'teki en büyük muhalefet partisi olduğundan, parlamento döneminin geri kalanında muhalefetin önde gelen liderlerinden biri oldu. Bartsch ve Wagenknecht 2017 federal seçimlerinde Sol Parti'nin önde gelen adayları oldu.

Christian Schneider tarafından 2019 yılında yayımlanan *Sahra Wagenknecht Die Biografie* adlı biyografi, Wagenknecht'in aile geçmişi ve Johann Wolfgang von Goethe'ye olan ilgisi de dâhil olmak üzere bir insan olarak Wagenknecht'e odaklanmaktadır. Kasım 2019'da tükenmişliğini gerekçe göstererek parlamento başkanlığından istifa ettiğini açıkladı. İstifasıyla sonuçlanan 2017-2019 yılları arasındaki faaliyetleri, Sandra Kaudelka'nın yönettiği 2020 yapımı *Wagenknecht* belgeselinde ele alınmaktadır.

Wagenknecht, 2021 federal seçimlerinde partinin Kuzey Ren-Vestfalya listesinde tekrar baş aday olarak gösterildi. Yeniden seçildi, ancak sonuçları partisi için “acı bir yenilgi” olarak nitelendirdi.

### Die Linke'den ayrılışı
Sol Parti (Die Linke) içinde artan çatışmalar nedeniyle Wagenknecht kendi partisini kurmayı düşündü. 2021'den beri Wagenknecht'in fraksiyonunun ve Sol Parti içindeki Sosyalist Sol veya Karl Liebknecht çevreleri gibi benzer düşünen diğer grupların ayrı bir parti kurmak üzere ayrılacağına dair söylentiler vardı. Yeni kurulacak partinin sol-ulusçu bir çizgide hareket edeceği bekleniyordu.

Eylül 2023'ün sonunda Wagenknecht'in çevresinden insanlar “BSW - Akıl ve Adalet İçin” derneğini kurdular. Der Spiegel haber dergisine göre, derneğin adındaki kısaltma “Bündnis Sahra Wagenknecht” (“Sahra Wagenknecht Birliği”) anlamına geliyor. Derneğin gelecekte kurulacak bir partinin öncüsü olması amaçlanmaktadır.

Ekim ayı ortasında Sol Parti'nin 50'den fazla üyesi Wagenknecht'in partiden ihraç edilmesi için başvuruda bulundu. Başvuruyu başlatanlar, Sahra Wagenknecht'in partinin kaynaklarıyla yeni bir parti kurmasını engellemek istediklerini söylediler. Sol Parti'nin Bremen parlamentosundaki lideri Sofia Leonidakis “Bu artık kabul edilemez” dedi. Yeni bir partinin kurulmasına ilişkin devam eden spekülasyonlar ve bunun sonucunda partinin dağılması, Bavyera ve Hessen'deki seçim kampanyalarını da zora soktu. Sol Parti her iki eyalet parlamentosuna da giremedi.

Ocak 2024'te yeni partisi resmen kuruldu.

Wagenknecht 2025 federal seçimlerinde partisinin şansölye adayıydı ve Kuzey Ren-Vestfalya eyalet listesinin ilk adayı olarak seçime girdi. Ancak Federal Meclis'te temsil edilen diğer tüm diğer partilerin önde gelen adaylarının aksine, hiçbir seçim bölgesinde aday olmamıştır. BSW, ön sonuçlarda %4,97 ve kesin sonuçlarda %4,98 oy alarak Federal Meclis'te temsil edilmeyeceğinden, Sahra Wagenknecht Federal Meclis üyesi olarak devam etmeyecek.

## Kaynakça