Salvia divinorum

***Salvia divinorum***, *[[Salvia ]]* cinsine bağlı bir bitki türüdür.

**Salvia divinorum**, **[[Ballıbabagiller|Lamiaceae]]** (ballıbabagiller) familyasına ait, halüsinojenik etkileriyle bilinen bir bitkidir. Halk arasında **bilgelik [[Ada çayı|adaçayı]]**, **şaman adaçayı** veya **ilahi adaçayı** olarak da adlandırılır. Meksika'nın **Sierra Mazateca** bölgesinde yetişir ve yerli halk tarafından geleneksel olarak şifalı ve dini ritüellerde kullanılır. Bitkinin aktif bileşeni **[[salvinorin A]]**, güçlü bir psikodelik bileşik olup kappa-opioid reseptörlerini etkileyerek kısa süreli ve yoğun bilinç değişikliklerine yol açar.
----

## Botanik Özellikler
**Salvia divinorum**, 1 ila 2 metreye kadar uzayabilen, geniş ve parlak yeşil yapraklara sahip bir bitkidir. Morumsu-beyaz çiçekleri nadiren açar ve çoğunlukla **vejetatif üreme** yoluyla çoğalır. Doğal yaşam alanı olan Meksika'nın tropikal ormanlarında nemli ve gölgeli alanlarda yetişir.

### Genel Özellikleri

* **Aile:** Lamiaceae (Ballıbabagiller)
* **Cins:** Salvia
* **Tür:** S. divinorum
* **Menşei:** Meksika (Oaxaca, Sierra Mazateca)
* **Yetişme Alanı:** Nemli, gölgeli ormanlar
* **Çoğalma:** Vejetatif (tohumla çoğalması nadirdir)

## Etken Madde: Salvinorin A
**Salvinorin A**, **Salvia divinorum**'un ana psikoaktif bileşenidir ve şimdiye kadar keşfedilen en güçlü doğal halüsinojenlerden biridir. LSD, psilosibin ve DMT gibi klasik serotonerjik halüsinojenlerden farklı olarak **[[kappa-opioid reseptörleri]]ni** hedef alır. Bu durum, deneyimlenen etkilerin diğer psikodelik maddelerden farklı olmasını sağlar.

### Salvinorin A’nın Özellikleri

* **Kimyasal sınıf:** Diterpenoid
* **Etkime mekanizması:** Kappa-opioid reseptör agonisti
* **Etkileri:** Yoğun görsel ve işitsel halüsinasyonlar, zaman algısında bozulma, beden dışı deneyimler
* **Bağımlılık potansiyeli:** Düşük, ancak güçlü etkileri nedeniyle riskli olabilir

## Kullanımı ve Etkileri
Mazatec şamanları **Salvia divinorum**'u dini ve şifalı ritüellerde kullanmıştır. Genellikle **çiğnenerek**, **[[Çay (içecek)|çay]] olarak tüketilerek** veya **tütün gibi yakılarak** kullanılır. Modern kullanıcılarsa genellikle **buharlaştırarak (vape) veya dumanını doğrudan soluyarak** tüketir.

### Etkilerinin Süresi ve Şiddeti

* **Tüketim şekline bağlı olarak** etkiler 30 saniye ila 1 dakika içinde başlar.
* **[[Sigara]] veya buharlaştırma yoluyla** alındığında etkiler **5-15 dakika sürer**.
* **Çiğnenerek veya çay olarak** tüketildiğinde etkiler daha hafif ve uzun süreli olabilir.

**Ana Etkiler:**

* Gerçeklik algısında ciddi bozulma 
* Zamanın durması veya farklı akması hissi
* Beden dışı deneyimler
* Yoğun içsel vizyonlar ve halüsinasyonlar
* Depersonalizasyon ve dissosiyatif etkiler

**Yan Etkiler:**

* Baş dönmesi ve mide bulantısı
* Kaygı ve paranoya hissi
* Korku veya kontrol kaybı hissi
* Motor koordinasyon kaybı

## Tarihçe ve Geleneksel Kullanım
**Salvia divinorum**, **Mazatec halkı** tarafından yüzyıllardır şamanik ritüellerde ve tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Şamanlar, bitkiyi özellikle **kehanet, ruhsal rehberlik ve hastalıkları teşhis etmek** için kullanmışlardır. Geleneksel olarak yapraklar çiğnenerek tüketilir ve genellikle bir su infüzyonu hazırlanır.

## Yasal Durum
**Salvia divinorum**, farklı ülkelerde farklı yasal düzenlemelere tabidir:

* **ABD:** Bazı eyaletlerde yasaklanmıştır, ancak federal düzeyde düzenlenmemiştir.
* **Kanada:** Kontrollü madde olarak sınıflandırılmıştır.
* **Avrupa:** Birçok ülkede yasaklanmıştır (Almanya, Fransa, İtalya, İspanya vb.).
* **Türkiye:** **Uyuşturucu Madde Kullanımı ve Kaçakçılığına İlişkin Kanun** kapsamında kontrol altında olabilir. Ancak, yasallığına dair açık bir mevzuat bulunmamaktadır.

## Bilimsel Araştırmalar ve Potansiyel Kullanım Alanları
Son araştırmalar, **Salvinorin A'nın** aşağıdaki alanlarda terapötik potansiyeli olabileceğini göstermektedir:

# **[[Depresif duygudurumu|Depresyon]] ve [[Anksiyete]]:** Kappa-opioid reseptörleri üzerindeki etkisi nedeniyle bazı ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılma potansiyeli vardır.
# **Ağrı Yönetimi:** Kronik ağrı tedavisinde etkili olabileceği öne sürülmektedir.
# **[[Bağımlılık]] Tedavisi:** Opioid bağımlılığına karşı tedavi amaçlı kullanılma olasılığı araştırılmaktadır.

## Dış bağlantılar
* 
* 

## Kaynakça