Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri

**Kürdistan Bölgesel Yönetimi-Macaristan ilişkileri**, Macaristan ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki ikili ilişkilerdir. Macaristan, Kasım 2014'ten bu yana Kürdistan Bölgesi'nde başkonsolosluk aracılığıyla temsil edilirken, Kürdistan Bölgesi'nin Macaristan'da temsilciliği bulunmamaktadır. İlişkiler, birkaç üst düzey görüşme ve yakın bağlarla şekilleniyor. Kürt Cumhurbaşkanı Mesud Barzani, 2012 ve 2015 yıllarında resmi ziyaretlerle Macaristan'ı ziyaret etti. Ayrıca, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın, 2015 yılında Kürdistan Bölgesi'nin Irak'tan bağımsızlığına verdiği desteği Irak İslam Devrim Konseyi'nde endişeye yol açtı.

2014'ten 2018'e kadar, Macaristan'ın Kürdistan Bölgesi'ne gönderdiği askeri mühimmat, cephane de dahil 250-275 ton silahtı ve Macar Genelkurmay Başkanı Ferenc Korom, Macar-Kürt askeri ilişkilerini tanımlamak için "sadakat" kelimesini kullandı.

## Tarihi
### Komünist Macaristan ve Kürt isyancılar
Abdülkerim Kasım 1958'den 1963'e kadar Irak'ı yönettiğinde, Komünist Macaristan Halk Cumhuriyeti Iraklılara ve Kürt azınlığa eğitim konularında yardım etmeye başladı ve Kürt öğrencilerin Budapeşte'de okumasına izin verildi. 1963'te Baasçıların iktidarı ele geçirmesinden sonra, Birinci Irak-Kürt Savaşı şiddetlendi ve Kürdistan Demokratik Partisi'nin birçok Kürt gerillası tedavi için Macaristan'a gönderildi. Bu yardım, İkinci Irak-Kürt Savaşı sırasında 1974'ten 1975'e kadar devam etti. Aynı on yılda, Kürdistan Yurtseverler Birliği kuruldu ve her ikisi de Sosyalist Enternasyonal üyesi olan Macar Sosyalist İşçi Partisi ile yakın diplomatik bağlar kuruldu. İran-Irak Savaşı sırasında, Bağdat'taki Macar büyükelçileri, Kürt gerillalarının Saddam Hüseyin'e karşı durumuyla ilgili olarak ara sıra Budapeşte'ye rapor verdiler.

### Kürdistan Bölgesi ile Macaristan arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi
Kürdistan Bölgesi'nin özerkliği 1992'de kurulmasına rağmen, Kürdistan Bölgesi ile Macaristan arasındaki bağlar 2012'deki Viktor Orbán hükûmetine kadar güçlendirilmedi. O yıl, Kürt Cumhurbaşkanı Mesud Barzani, çeşitli ülkelerle yatırım, tarım, eğitim ve enerji gibi sektörlerde işbirliğini geliştirmenin yollarını tartışmak üzere Başbakan Viktor Orbán, Cumhurbaşkanı László Kövér, Dışişleri Bakanı János Martonyi, Ekonomi Bakanı György Matolcsy ve Parlamento Başkan Yardımcısı István Jakab ile bir araya geldiği Macaristan ziyareti heyetine başkanlık etti. Görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Barzani, görüşmenin "güçlü ikili ilişkiler kurma yolunda önemli bir adım" olduğunu belirtirken, Martonyi bunu "tarihi öneme sahip" olarak nitelendirdi. Ertesi yıl, Kürt Dışişleri Bakanı Falah Mustafa, siyasi, ekonomik, kültürel ve eğitimsel bağları görüşmek üzere Dışişleri Bakanlığı Devlet Bakanı Zsolt Németh ile görüşmek üzere Macaristan'ı ziyaret etti. Macaristan'ın Küresel İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Péter Wintermantel, Nisan 2014'te Erbil'i ziyaret ederken, iki taraf arasında Kasım 2014'te bir mutabakat zaptı imzalandı.

Bu dönemde, Macar çokuluslu petrol ve gaz şirketi MOL Group, Kürt başkenti Erbil'de bir ofis açtı ve o zamandan beri büyük bir petrol sahası geliştirdi ve Kürt petrolü satın aldı. 2016 yılında MOL Group, Akri-Bijeel bloğundaki payından vazgeçmek için Kürdistan Bölgesi ile anlaşmaya vardı.

## Kültürel ilişkiler
Macaristan ile özerk bölge arasındaki bağları güçlendirmek için, Revandiz'deki ana caddenin adı Macar devrimci lider Lajos Kossuth'un adıyla değiştirildi. Kürt şiirlerinin bir antolojisi, devlet destekli Balassi Enstitüsü tarafından Macarca olarak da yayınlandı. Ocak 2017'de Kürdistan Bölgesi, Macar öğrencilere burs verdi. Macar arkeologlar, Erbil yakınlarındaki Dwin Kalesi'nin jeodezik araştırması ve 2018'de Ranya Ovası'ndaki Grd-i Tle'de bir kazı görevi ile Kürdistan'da keşifte bulundular. Macaristan ayrıca 700.000 $ ile Kürdistan'daki Keldani Mariyama Özel İlkokulunun yeniden inşasına yardım etti. Macaristan İnsan Kaynakları Bakanı Zoltán Balog açılış için Kürdistan'ı ziyaret etti. Aralık 2018'de, Macar yayıncı ATV Spirit ve Kürt yayıncı Rûdaw, işbirliği yapmak ve bölgeyle ilgili bilgileri paylaşmak için bir anlaşma imzaladı.

## Kaynakça