Hilda Crozzoli

**Hilda Crozzoli**, Avusturya'daki ilk kadın mimar ve inşaat mühendislerinden biriydi.

## İlk yılları ve eğitimi
Hilda Johana Crozzoli 16 Ağustos 1900'de Avusturya'nın Salzburg şehrinde doğdu. Babası Ambrogio (Ambros) Crozzoli (1870-1925), annesi ise Lucia Antonia Santarossa (1871-1957) idi. Çift 1882'de evlendiler. Crozzoli, birkaç nesil boyunca Avusturya'nın Salzburg şehrinin gelişiminde kilit rol oynayan, kuzey İtalyalı Furlan usta inşaatçılar ve mimarlar ailesinden geliyordu. Ambrose Crozolli, 12 Şubat 1907'de kendisi ve ailesi adına vatandaşlık yemini etti ve 5 Ocak 1915'te Salzburg'un Maxglan bölgesinde  hakkını aldı. (Heimatrecht, 1849'da Avusturya'da tanıtılan ve rahatsız edilmeden ikamet ve yoksul yardımı alma hakkı sağlayan, bir bölgeye yerleşme hakkıydı). Annesi sadece İtalyanca konuşuyordu ve hiçbir zaman Almanca konuşmayı öğrenmedi.

Hilda yedi çocuğun dördüncüsüydü, ancak iki ağabeyi bebeklik döneminde ölmüştü ve geriye beş kız kalmıştı. İlkokul ve ortaokula devam ettikten sonra, Salzburg'daki  (Devlet Ticaret Okulu) dört yıllık bir inşaat eğitimi aldı ve 1921'deki final sınavını başarıyla geçerek Avusturya'nın ilk mimarı oldu.  inşaat bölümü tarihindeki ilk kadın mezun oldu. 1921 sınıfının mezuniyet fotoğrafında siyah takım elbiseli iki düzine adam doğrudan kameraya bakmaktadır. Bu adamların ortasında, yan dönmüş bir kadın oturmaktadır. Hilda Crozzoli'nin görüntüsü fotoğrafın üzerine daha sonra kopyalanmıştır.

## Kariyeri
1 Ağustos 1917'de babasının mimarlık ve inşaat şirketine çırak olarak katıldı. 1 Mart 1921 - 11 Ağustos 1925 tarihleri arasında babasının şirketinde inşaat teknikeri ve inşaat ustası olarak çalıştı. Babasının şirketinde çalışmanın yanı sıra Schneegattern ve Viyana'da şehir mimarı Josef Cwertschek için çalıştı.

Babasının şirketi *P & A Crozzoli*'de inşaat teknisyenliği görevini yürüten Hilda Crozzoli, Hofstallkasern'in  büyük süvari kışlası ve ahırlarının, günümüzdeki Haus der Natur Salzburg doğa tarihi müzesine dönüştürülmesinde şantiye müdürlüğü görevini üstlendi. Müze, şehrin festival bölgesinin merkezinde yer almaktadır.

1 Temmuz 1926'dan itibaren Salzburg'daki Universale Baugesellschaft m. b. H. (Evrensel İnşaat Şirketi) ile çalıştı.

12 ve 14 Mayıs 1927 arasında Klagenfurt'ta bir Baumeister (mimar ve inşaat mühendisi, geleneksel olarak usta inşaatçı olarak adlandırılır) olmak için eğitim aldı ve sınavları geçti. Bu başarısı sadece Salzburg medyasında değil, geniş bir şekilde ele alındı ve *Verein Deutsch Österreichischer Ingenieure* (Alman Avusturya Mühendisleri Birliği) Crozolli'ye tebriklerini gönderdi.

1928'de Hilda Crozzoli kendi başına çalışmaya karar verdi ve serbest mimar ve inşaat mühendisi oldu. 1929 yılına kadar Josef Sindinger ile ortaklık yürüttü, daha sonra mimar Richard Bandian ile çalışmaya başladı ve onunla 1 Şubat 1934'te evlendi. 1934'te Hilda Crozzoli ve inşaat şirketi 19 Reichenhallerstraße 19'a (bugünkü Reichenhaller Straße 27) taşındı.

1928 ve 1966 yılları arasında Crozzoli-Bandian şirketi tarafından onun yönetimi altında 65 binanın inşa edildiği bilinmektedir. 1927/28'de özellikle kayda değer olan inşaat, Salzburgh'un bir bölgesi olan Schallmoos'ta "refah yerleşimi" olarak adlandırılan *Fürsorge-Siedlung*'un kurulmasıdır.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, 15 hava saldırısı şehrin binalarının yüzde 46'sını yok etti ve Crozzoli-Bandian şirketi savaş sonrası yeniden yapılanma çabalarına katıldı.

Crozzoli, 1945'te savaş sırasında Naziler tarafından ele geçirilen ve işgal edilen *Schloss Leopoldskron*'daki binadaki hasarını onardı. Şirketi,  (1945/46) ve *Bankhaus Daghofer*'i (1968) yeniden inşa etti ve restore etti.

Ayrıca 1965 yılında Salzburg Üniversitesi için *Wallistraktes der Residenz*'in yenilenmesini gerçekleştirdi.

Hilda Crozzoli-Bandian, uzun süreli bir hastalıktan sonra 10 Ağustos 1972'de Salzburg'da öldü. Maxglan mezarlığına gömüldü.

## Anısı
Bugün yaptığı binaların çoğu ayaktadır ve Salzburg'un mimari turlarında cazibe merkezi olarak yer almaktadır. Crozzoli, Künstlerhaus'ta Salzburg'daki kadın mimarları kutlayan 2013 *Frauen machen Sichtbar* sergisinde yer aldı.

## Ödülleri

* Kriegsverdienstkreuz II. Sınıf (1 Eylül 1944) (Savaş Liyakat Haçı)
* Goldener Ehrenring des Salzburger Baugewerbes (11 Mart 1965) (Salzburg inşaat sektörünün altın yüzüğü)

## Kaynakça

*  Burgi Schobersberger: "Baufirma Crozzoli und andere Bauunternehmer aus Friaul – ihre Bedeutung für Salzburg." *Salzburg Arşivi'nde, Schriftenreihe des Vereins Freunde der Salzburger Geschichte*, Band 34, 2010. S. 455-502.
* Schobersberger, Walburg: "Hilda Crozzoli-Bandian", içinde: Kramml, Peter F., Lauterbacher, P. Franz, Müller, Guido: *Maxglan Hundert Jahre Pfarre 1907–2007 Salzburgs zweitgrößter Stadtfriedhof* . Pfarramt Maxglan (Hg.), Salzburg 2007.