Bernardo Bertolucci

**Bernardo Bertolucci** (16 Mart 1941, Parma - 26 Kasım 2018, Roma), İtalyan film yönetmenidir. "Paris'te Son Tango" (*Ultimo Tango a Parigi*) adlı filmiyle ün yapmıştır.

## Hayatı
Bernardo Bertolucci, 16 Mart 1941'de İtalya'nın Parma kentinde, şair Attilio Bertolucci ve öğretmen Ninetta Giovanardi'nin oğlu olarak dünyaya geldi. Giuseppe adında bir kardeşi vardı. Dedesi Giovanni Bertolucci sinema yapımcısıydı ve bu sayede sinema dünyasıyla erken yaşta tanıştı. Kardeşi Giuseppe Bertolucci de yönetmen ve tiyatrocu olarak tanındı.

Genç yaşta ailesiyle birlikte Roma'ya taşındı. Roma'daki Sapienza Üniversitesi'nde modern edebiyat eğitimi aldı. Henüz 20 yaşındayken şairlik kariyerine başladı ve bir şiir kitabı yayımladı.

## Kariyeri
Bernardo Bertolucci'nin sinemaya adımı, aile dostu ve komşusu olan yönetmen Pier Paolo Pasolini sayesinde oldu. Pasolini'nin ilk filmi *[[Dilenci (film)|Accattone]]* (1961) için yönetmen yardımcılığı yaptı. Bu deneyimden sonra şiiri bırakarak sinemaya yöneldi.

İlk uzun metrajlı filmi olan *La commare secca*yı 1962 yılında yönetti. 1970 yapımı *Il conformista* (*[[Konformist (film)|Konformist]]*), İtalyan Komünist Partisi'ne olan ilgisini yansıtan politik temalarıyla dikkat çekti. 1972 tarihli Paris'te Son Tango (*Last Tango in Paris*) filmi, Marlon Brando ve Maria Schneider'ın başrollerinde yer aldığı, tartışmalı sahneleriyle dünya çapında ses getiren bir yapım oldu. Film, İtalya'da yasaklandı ve Bertolucci beş yıl süreyle yurttaşlık haklarından mahrum bırakıldı.

Bu filmdeki tartışmalı tecavüz sahnesinin, oyuncu Maria Schneider'in haberi olmadan çekildiği daha sonra Bertolucci tarafından itiraf edilmiştir. Bu durum, yıllar sonra etik tartışmalara yol açmıştır.

1976 yılında, başrollerinde Robert De Niro, Gérard Depardieu ve Burt Lancaster'ın yer aldığı yaklaşık 5 saatlik epik film *[[1900 (film)|Novecento (1900)]]*yu yönetti.

1987 yılında çektiği *[[Son İmparator]]* (*The Last Emperor*) filmiyle, hem En İyi Yönetmen hem de En İyi Film dallarında Oscar kazanan tek İtalyan yönetmen oldu. Film, toplam 9 dalda Oscar kazandı. Bertolucci, bu film için Çin’in başkenti Pekin’deki Yasak Şehir’de çekim yapma izni alan ilk Batılı yönetmen oldu.

Son filmi, 2012 yapımı *Io e te* (*Ben ve Sen*) oldu.

## Özel yaşamı
Bernardo Bertolucci, 1967 yılında Maria Paola Maino ile evlendi, 1972 yılında boşandılar. 1978 yılında yönetmen ve senarist Clare Peploe ile evlendi; çift Bertolucci'nin ölümüne dek birlikteydi.

2003 yılında geçirdiği bir ameliyat sonrası tekerlekli sandalye kullanmaya başladı. Roma'nın tarihi Trastevere bölgesindeki engebeli sokaklardan şikâyet eden yönetmen, bu konuyu 2013 yapımı kısa metrajlı *Scarpette Rosse* (*Kırmızı Ayakkabılar*) adlı filmine konu etti.

## Ödülleri ve Onurları
* 1987 – *[[Son İmparator]]* ile En İyi Yönetmen Akademi Ödülü
* 1987 – *Son İmparator* ile En İyi Film Akademi Ödülü
* 1990 – Cannes Film Festivali jüri başkanı
* 1983, 2013 – Venedik Film Festivali jüri başkanı
* David di Donatello ve Altın Küre Ödülleri dahil birçok ulusal ve uluslararası ödül

## Ölümü
Bernardo Bertolucci, 26 Kasım 2018 tarihinde Roma’da akciğer kanseri nedeniyle 77 yaşında hayatını kaybetti.

## Filmografi
* La Commare secca, 1962 (Korkunç Orakçı)
* Prima della rivoluzione, 1962 (Devrimden Önce)
* Il Canale, 1966
* Partner, 1968
* Amore e rabbia, 1969
* La Strategia del ragno, 1970 (Örümceğin Stratejisi)
* Il Conformista, 1971 (Konformist)
* Ultimo tango a Parigi, 1973 (Paris'te Son Tango)
* Novecento 1900, 1976 (1900/Bin Dokuz Yüz)
* La Luna, 1979 (Ay)
* La Tragedia di un uomo ridicolo, 1982
* L'Ultimo Imperatore, 1987 (Son İmparator)
* The Sheltering Sky, 1990 (Çölde Çay)
* Il piccolo Buddha, 1993 (Küçük Buda)
* Io ballo da sola, 1996 (Çalınmış Güzellik)
* L'Assedio, 1998 (Teslimiyet)
* Ten Minutes Older: The Cello, 2002
* I Sognatori, (Düşler, Tutkular & Suçlar)2003
* Me and You, 2012 (Ben ve Sen)

## Kaynakça

* Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 59. ISBN 975-6511-25-7