Trabzonspor (futbol takımı)

**Trabzonspor (futbol takımı),** 2 Ağustos 1967 yılında Trabzon merkezli kurulan ve Süper Lig'de mücadele eden Trabzonspor kulübünün futbol takımıdır. Maçlarını 2016 yılına kadar 24.169 kapasiteli Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nda oynamıştır. 2016 yılının son ayında ise yeni yapılan 41.000 kapasiteli Şenol Güneş Spor Kompleksi Stadyumu'na taşınmıştır. Renkleri kulübün tüm branşlarda ortak olarak kullandığı, koyu bordo ve açık mavidir. Trabzonspor Futbol Takımı, Süper Lig'de şampiyon olmuş İstanbul dışındaki ilk takımdır ve şampiyon olmayı başarmış altı takımdan biridir. Ayrıca, kazandığı yedi şampiyonlukla; armasında yıldız bulunan dört takımdan biridir. Takımın forma üreticisi Joma'dır. Takımın maçlarını oynadığı stadyum, Şenol Güneş Spor Kompleksi'dir.

Trabzonspor toplamda 7 Süper Lig, 9 Türkiye Kupası, 10 Süper Kupası, 5 Başbakanlık Kupası ve bir de 1. Lig kupası şampiyonluğu bulunmaktadır. 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı sırasında, Kıbrıs'taki askerlerin motivasyonunu yükseltmek amacıyla düzenlenen futbol turnuvasında şampiyon olmuş ve Kıbrıs Barış Kupası'nı müzesine götürmüştür.

## Tarihçe
### Kuruluş dönemi ve 1970'ler
Bu dönem, Trabzonspor'un Türkiye 2. Futbol Ligi'nde (şimdiki adıyla 1. Lig) oynadığı yıllar olarak tarihe geçti. 1967'de Trabzonspor Kulübü'nün çatısı altında oluşturulan Trabzonspor Futbol Takımı, aynı yıl (1967-68 futbol dönemi) İkinci Lig Beyaz Grup'ta mücadele etmeye başladı. Trabzonspor, profesyonel liglere katıldığı bu ilk yılı; 20 takımlı bu ligde Boluspor'un ardından ligi altıncı bitirdi. Daha sonraki iki yıl ligi dördüncü tamamladı ve bir sonraki sene ligde 8. oldu. 1971-72 futbol döneminde, Kırmızı Grup'ta ter döken Trabzonspor; liderden iki puan geride kalıp Türkiye 1. Futbol Ligi'ne (şimdiki adıyla Süper Lig) çıkamadı. Bir sene sonra yeniden aynı kaderi yaşan Trabzonspor, bu kez liderle (Kayserispor) aynı puana sahip olmasına rağmen; averajla ligi ikinci bitirip Türkiye 1. Futbol Ligi'ne çıkmayı bir kez daha başaramadı. 1973-74 sezonuna geldiğimizdeyse; Kırmızı Grubu en yakın rakibi Sakaryaspor'a altı puan fark atarak birinci bitiren Trabzonspor, diğer grubun birincisiyle (Zonguldakspor) oynadığı şampiyonluk maçını penaltılarda kaybetse de Türkiye 1. Futbol Ligi'ne yükseldi.

Bu yıllarda: Necmi Perekli, Şenol Güneş ve Cemil Usta gibi daha sonra şampiyon olan takımın oyuncuları da kadroda yer almaya başladı. Perekli, Trabzonspor'da oynadığı dönemde iki kez gol kralı olmayı başardı. Bu gol krallıklarından sonra Beşiktaş ve Altay gibi 1. Lig takımlarına transfer oldu.

### 1974-1984 arası (Şampiyonluklar Dönemi)
Bu dönem Trabzonspor'un Türkiye 1. Futbol Ligi'ne yükseldikten sonraki evreyi kapsar.

Trabzonspor 1974'te Türkiye 1. Futbol Ligi'ne yükseldi. Bu ligde mücadele ettiği ilk dönem 1974-75 sezonu oldu ve sezonun sonunda ligi 30 puanla 9. olarak tamamladı. Bunun yanında aynı yıl; Türkiye Kupası'nda finale kadar çıkmayı başaran Trabzonspor, evinde Beşiktaş'ı 1-0 yenmesine rağmen, İstanbul'da 2-0 yenilince kupaya uzanamadı.

1975-76 futbol dönemi, Trabzonspor'un ilk Türkiye 1. Futbol Ligi şampiyonluğunu kazandığı sezon oldu. 1975-76 sezonunda, Trabzon'da oynanan ve Trabzonspor'un 1-0 kazandığı Fenerbahçe maçından sonra Trabzonspor liderliğe yükseldi ve sezon sonuna kadar liderliğini korudu. Ahmet Suat Özyazıcı önderliğindeki takım, Fenerbahçe'nin 3 puan önünde şampiyonluğa uzanırken, lig sonunda 43 puan toplamayı başardı.

Trabzonspor ilk şampiyon olduğu 1975-76 sezonundan 1983-84 sezona kadar olan süreç içerisinde; altı kez lig şampiyonluğu yaşadı. Sözü geçen süreçte 1977-78 ve 1981-82 sezonlarında 1, 1982-83 sezonunda 2 puan farkla şampiyonluğu kaçıran Trabzonspor; altıncı şampiyonluğunu Fenerbahçe'nin beş puan önünde bitirdiği 1983-84 sezonunda kazandı. 1976-77 sezonunda attığı 18 golle gol kralı olan Necmi Perekli ise, Trabzonspor'un Türkiye 1. Futbol Ligi'ndeki ilk gol kralı oldu. Zamanın Trabzonspor kalecisi Şenol Güneş'se 17 Eylül 1978 ile 18 Şubat 1979 arasında oynanan lig maçlarında kalesinde gol görmeyerek (1110 dakika), hem Türk liglerinin en uzun süre gol yemeyen kalecisi hem de dünya tarihindeki en uzun süre gol yemeyen 15. kaleci oldu.

Ayrıca Trabzonspor bu dönemde, 3 Türkiye Kupası, 6 Cumhurbaşkanlığı Kupası, 3 Başbakanlık Kupası ve Kıbrıs Barış Kupası'nı kazandı. Elde edilen iki şampiyonluk Özkan Sümer yönetiminde diğer dört şampiyonluksa Ahmet Suat Özyazıcı'nın teknik direktörlüğü döneminde geldi. Özyazıcı, şu an Trabzonspor Futbol Danışmanlığı görevini yürütmektedir. Sümer'se, bir dönem Trabzonspor'da başkanlık yapmış, ancak bir Fenerbahçe maçında çıkan olaylardan sonra federasyonu protesto ederek görevinden ayrılmıştır.

### 1984-1996 arası
Trabzonspor, 1984'ten 1994-95 sezonuna kadar; sezonları üçüncülük, yedincilik ve bu aradaki derecelerle tamamladı. Yeni kadro yapılanmasına giden Trabzonspor, teknik direktör Georges Leekens döneminde (1992-93 sezonu) sezonun ilk on haftasında liderin on puan gerisine düştü; altı hafta hiç maç kazanamadı ve Trabzonspor tarihinin en kötü dönemlerinden birini yaşadı. Ancak, bu dönemde takıma kazandırılan Ünal Karaman (Millî Takım'da kaptanlığa kadar yükseldi.) ve Tolunay Kafkas gibi oyuncular; 1994-95 ile 1995-96 sezonlarında ligi ikinci bitiren ve yeniden şampiyonluk yarışına dahil olan Trabzonspor'un kadrosunda, ilk on birin değişmez isimleri arasında yer aldı. Bu dönemde; Trabzonspor'un en büyük başarıları olarak: 1992 ve 1995'te kazanılan Türkiye Kupası, 1995'te kazanılan Cumhurbaşkanlığı Kupası ve 1985 ile 1994 yıllarında kazanılan Başbakanlık Kupası oldu.

### 1995-96 sezonu ve etkileri
Trabzonspor, 1993-94 sezonunun bitişiyle birlikte; takımın başına İstanbulspor'u çalıştıran eski kaptanı Şenol Güneş'i getirdi. 218 golle Trabzonspor formasıyla en fazla gol atan oyuncu olan Hami Mandıralı ve Ogün Temizkanoğlu gibi oyuncuların yanına, Şota Arveladze ve Arçil Arveladze gibi oyuncular eklendi. Şota, takıma katıldığı ilk yıl önemli sayıda gol attı. 1994-95 sezonunda şampiyonluğu Beşiktaş'a kaptıran ama hem Türkiye Kupası'nı hem de Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı kazanan Trabzonspor; Şota'nın gol kralı olduğu 1995-96 sezonunda; 5 Mayıs 1996'da Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nda 1-0 öne geçtiği maçta; 55. dakikada Oğuz Çetin ve 82. dakikada Aykut Kocaman'nın golleriyle Fenerbahçe'ye 2-1 yenilerek, bir kez daha şampiyonluğu kaçırdı. Bu şampiyonluğun kaçışı Trabzonspor tarihindeki önemli bir travma olarak tarihe geçti. Öyle ki, maçın ardından, Giresun'un Görele ilçesinde şampiyonluğun kaçışına üzülen bir taraftar, yazdığı:"Gömerken beni Trabzonspor bayrağına sarın. Ölümümden kimse sorumlu değil. Yeniden doğsam yine Trabzonlu doğmak isterim." içerikli notla birlikte intihar etti.

Şampiyon olamayan Trabzonspor; sezon sonunda Başbakanlık Kupası'nı kazansa da, bir sonraki sezon kaçırılan şampiyonluğun etkileri devam etti. Kocaelispor deplasmanının dönüşünde trafik kazası geçirip, yaşamını yitiren taraftarların cenaze töreninde; futbolcular büyük bir tepki ile karşılaştı ve kaptan Ogün Temizkanoğlu taraftarların saldırısına uğradı. 2000'li yılların başına geldiğimizdeyse, takımda büyük bir değişime gidildi ve Abdullah Ercan, Ogün Temizkanoğlu ve Tolunay Kafkas gibi oyuncular takımdan gönderilerek, Rune Lange gibi yüksek bonservis ücretli oyuncularla sözleşme imzalandı. Ancak Rune Lange, Kevin David Campbell ve Jean-Jacques Missé-Missé gibi oyuncular Trabzonspor'da başarılı olamadı. Hatta Rune Lange'de olduğu gibi itilaflar ortaya çıktı ve konular FIFA nezdine taşındı.

### 2000'ler

2000'li yılların başı, Trabzonspor'un en başarısız dönemlerinden biri oldu. Takım 2001-2002 sezonunda, ligi 14. bitirerek; tarihinin en kötü sezonunu yaşadı. Ayrıca bu sezon Trabzonspor'un en çok gol yediği ve en çok yenildiği sezon olarak tarihe geçti. Bu sezondan sonra zamanın başkanı Özkan Sümer teknik direktörlüğe Samet Aybaba'yı getirerek, yeniden yapılanma kararı aldı. Bu yeni yapılanma ile birlikte; Trabzonspor'da asist kralı ve en uzun süre forma giymiş yabancı futbolcu olan Ibrahim Yattara ve Michael Petković gibi yabancı isimlerin yanında; Gökdeniz Karadeniz ve Fatih Tekke gibi kulüp içinde yetişmiş yerli oyuncular da takımın bünyesine katıldı. Kurulan bu iskelet, 2002-03 ve 2003-04 sezonlarında Türkiye Kupası'nı kazanıp; 2003-04 ve 2004-05 sezonlarında sezon sonuna dek şampiyonluğu kovaladı ve her iki sezonda da Fenerbahçe'nin ardından ikinci oldu. Trabzonspor'un 2004'te İstanbul'da Fenerbahçe'ye yenildiği maçtan sonra; Trabzonspor taraftarları, maçın hakemi Cem Papila'nın yanlış kararlar verdiğini ve bunun Trabzonspor'un şampiyonluğuna mal olduğunu iddia etti. Taraftarlar, Trabzon'da düzenlenen ve 40 bin kişinin katıldığı bir gösteriyle, Federasyon'u ve Merkez Hakem Kurulu'nu istifaya davet etti. Bu tepkilerin ardından Cem Papila hakemliği bıraktığını açıkladı. Trabzonspor, başkanlığa Nuri Albayrak'ın gelmesiyle birlikte; kariyerli yabancı oyuncular getirerek başarıya ulaşma yoluna gitti. Marcelinho ve Kiki Musampa gibi oyuncular transfer edilse de, bunlar takıma uyum sağlayamadı.

2008'de Sadri Şener'in başkan seçilmesiyle birlikte takımdaki oyuncuların büyük bir kısmıyla yollar ayrıldı, teknik direktörlüğe Ersun Yanal getirilip, 25 transfer yapıldı. Yapılan bu transferlerle, Trabzonspor 2008-09 sezonunda şampiyonluk yarışını son haftaya kadar sürdürdü ve lig üçüncüsü oldu.

### 2010'lar

Bir sonraki sene göreve Hugo Broos'u getiren Trabzonspor yönetimi, takım başarısız sonuçlar alınca; Hugo Broos'un görevine son verdi. Broos'un yerine Şenol Güneş'le anlaşıldı. Güneş'in gelmesiyle birlikte takım başarılı sonuçlar aldı. 2009-10 sezonunda Trabzonspor; hem Süper Kupa'yı hem de Türkiye Kupası'nı kazandı. Trabzonspor, 2010-11 sezonunun ilk yarısını lider kapatmayı başardı. Fakat sezonu 82 puanla bitirmesine rağmen şampiyonluğu ikili averajla Fenerbahçe'ye kaptıran Trabzonspor, o sezon Fenerbahçe'nin 3 Temmuz 2011'de şike davası nedeniyle şampiyonluk kupasının kendisine verilmesini istedi. Aynı süreçte Fenerbahçe UEFA kararıyla Avrupa kupalarından 2 yıl boyunca men edildi. Sonraki süreçte Trabzonspor konuyu CAS ve FIFA'ya taşıma kararı aldı. Bu süreç devam ederken Trabzonspor birçok oyuncusunu elinden kaçırdı ve 2011-12 sezonuna farklı bir kadroyla giren Bordo-Mavililer sezonu 3. sırada bitirdi.

2012-13 sezonunda Sadri Şener'den sonra başkanlığa İbrahim Hacıosmanoğlu geldi. Bu sezonun 19. haftasındaki 3-1 kaybedilen Elazığspor maçı sonrası 2009 yılından bu yana takımda görev yapan Şenol Güneş görevi bıraktı ve yerine sezon sonuna kadar Tolunay Kafkas getirildi. Bir önceki sezona göre daha kötü sonuçlar alan ve başarılı olamayan Trabzonspor ligi 9. sırada tamamladı fakat Türkiye Kupası'nda Fenerbahçe'ye finalde 1-0 mağlup olmasına rağmen final oynadığı için Avrupa ligine gitmeye hak kazandı. 2013-14 sezonunda Florent Malouda ve Jose Bosingwa gibi isimleri takıma getiren Trabzonspor teknik direktörlüğe de Mustafa Reşit Akçay'ı getirdi fakat ligde istediği sonuçları alamamasına rağmen UEFA Avrupa Ligi'nde sırasıyla Derry City, Dinamo Minsk ve Kukesi'yi eleyip gruplara kalmayı başardı. Gruplarda Lazio, Apollon Limasol ve Legia Varşova ile eşleşen Trabzonspor grubu 14 puanla namağlup lider bitirdi ve 2. tura yükseldi ve Juventus'la eşleşti. Bordo-Mavililer rakibine iki maçta da 2-0'lık sonuçlarla yenilerek elendi. Ligin 20. haftasında Mustafa Reşit Akçay görevi bıraktı ve yerine Hami Mandıralı getirildi. Bu sezonda ligi 4. bitirerek yine Avrupa Ligi'ne katılmayı başaran Trabzonspor, 2014-15 sezonu öncesinde teknik direktörlüğe Vahid Halilhodzic'in getirilmesinden sonra kadrosunu büyük oranda değiştirerek yaklaşık 20 transfer yaptı. Başta Oscar Cardozo olmak üzere Mehmet Ekici, Constant, Waris ve Yatabare gibi oyuncuları takıma transfer eden Trabzonspor, kötü sonuçlar nedeniyle teknik direktör Vahid Halilhodzic iie yollarını ayırdı ve 10. haftada takımın başına 2. kez Ersun Yanal'ı getirdi. Ersun Yanal'ın gelişiyle birlikte başarılı sonuçlar alan Bordo-Mavililer Avrupa Ligi'nde Metalist Kharkiv, Lokeren ve Legia Varşova ile birlikte olduğu grubu ikili averajla 2. sırada bitirdi ve 2. turda Napoli ile eşleşti. Bu maçların birincisinde rakibine Hüseyin Avni Aker stadında 4-0 mağlup olan Trabzonspor rövanşta da rakibine 1-0'lık sonuçla yenilerek elendi. Ligi 5. sırada bitiren Trabzonspor'da teknik direktör Ersun Yanal'la yollar ayrıldı. 2015-16 sezonu öncesinde Şota Arvelazde takımın başına geçti fakat ligin 11. haftasında 1-0 kaybedilen Medipol Başakşehir maçı sonrası o da istifa etti. Sonrasında 6 Aralık 2015'te yapılan seçim sonrası başkanlığa Muharrem Usta getirildi. Bu süreçte takım devre arasına kadar Sadi Tekelioğlu'na emanet edildi ve devre arasını orta sıralarda tamamlayan Trabzonspor yeniden Hami Mandıralı'yı takımın başına getirdi. Bu süreçte mali krizlerle boğuşan Trabzonspor, takımdaki futbolcularla ödeme konusunda kriz yaşadı ve bazı yabancı futbolcular sezon bitmeden takımdan ayrıldı. Ligde kötü sonuçlar almaya devam eden Bordo-Mavililer 2001-02 sezonundan sonraki en kötü dönemini yaşadı. Ligi 12 galibiyet, 4 beraberlik, 18 mağlubiyetle 40 puanla 12. sırada bitiren Trabzonspor ligin 33. haftasında Antalyaspor'a 7-0 yenilerek lig tarihinin en farklı mağlubiyetini aldı. Bu mağlubiyetten sonra Hami Mandıralı görevi bıraktığını açıkladı. Trabzonspor 2016-17 sezonu öncesinde teknik direktörlüğe 3. kez Ersun Yanal'ı getirdi ve Muharrem Usta önderliğindeki Trabzonspor, sezon öncesi takımın teknik direktörü Ersun Yanal'la birlikte 50. yıl öncesi yeniden yapılanma kararı aldı. Sezon öncesi takımdaki birçok oyuncuyu gönderen Bordo-Mavililer, UEFA'nın getirdiği mali kısıtlama nedeniyle maliyeti düşük futbolculara yöneldi. Ligin ilk yarısında yaptığı transferlerden verim alamayan Trabzonspor, ligi 18 puanla 13. sırada bitirdi. Devre arası kadrosunu güçlendiren Trabzonspor ikinci yarısında yeni stadı Medical Park Arena'ya geçtikten sonra çıkışa geçti ve 5. sıraya kadar yükseldi. Trabzonspor, Medical Park Arena'daki ilk resmi maçına 29 Ocak 2017'de Gaziantepspor karşısında çıktı ve maçı 4-0 kazandı. Bu maçta Fabian Castillo yeni stattaki ilk golü atan futbolcu oldu ve tarihe geçti. Trabzonspor yeni stadındaki ilk mağlubiyetini de 8 Nisan 2017'de Beşiktaş'a 4-3 yenilerek aldı. 2018-19 sezonunda Trabzonspor'un yeni başkanı Ahmet Ağaoğlu oldu ve kulübün mali açıdan sıkıntılı bir durumda olduğunu belirtti. Ağaoğlu yönetiminde kulübün borçlarında yapılandırmaya gidildi ve kulübün başına, 90'lı yıllarda Trabzonspor camiası tarafından efsane olarak anılan Ünal Karaman getirildi. Bu sezon takımdaki önemli isimlerin sakatlıkları ve ara transfer döneminde transfer yasağı gibi problemler yaşanmasına rağmen takım ligi Galatasaray'ın 5 puan gerisinde 4. olarak tamamladı. 2019'un sonunda Ünal Karaman ile Ahmet Ağaoğlu arasında yaşanan kriz sonucu Ünal Karaman teknik direktörlükten ayrıldı ve yerine yardımcısı, futbolculuk kariyerinde Bursaspor'da da şampiyonluk yaşamış Hüseyin Çimşir getirildi.

### 2020'ler

2019-20 sezonunda borçları yapılandırma ve uygun transferleri sayesinde sezon başından beri şampiyonluğun en büyük adayı haline gelen takım, son 10 senenin en parlak dönemini yaşadı ve ligin bitimine 8 hafta kala Pandemi sebebiyle verilen araya lider olarak girdi. Fakat sezon başlamaya yakınken UEFA tarafından, finansal fair-play kuralların uyulmadığı gerekçesiyle Trabzonspor Avrupa kupalarından men edildi. Pandemi sonrası performans olarak düşüş yaşayan takım 19 Temmuz 2020 tarihinde 36 sene sonra şampiyonluğa en yakın olduğu sezonda şampiyonluğu bir kez daha kaçırdı ve sezon sonu İstanbul Başakşehir şampiyonluk ipini göğüsleyen takım oldu. Şampiyonluğun kaçmasının ardından Hüseyin Çimşir'in görevine son verilerek yerine yardımcı antrentör olarak gelen Eddie Newton getirildi. Bu sezonda Süper Lig'de şampiyonluğu kıl payı kaçıran Trabzonspor, finalde Alanyaspor ile karşılaştığı Türkiye Kupası'nı 10 sene üzerine kazanarak 9. kez kazandığı Türkiye kupasını da müzesine getirmiş oldu. 2020-21 sezonuna Eddie Newton ile devam eden Trabzonspor, ilk 8 hafta beklenen performansı gösterememesi sebebiyle Newton ile de yollarını ayırdı ve teknik direktör Abdullah Avcı ile anlaştı. Eddie Newton yönetiminde küme hattına kadar düşen takım, Abdullah Avcı'nın gelişiyle 4.lüğe kadar yükseldi ve sezonu 4. olarak tamamladı. Ayrıca geçen sezon pandemi sebebiyle ertelenen Süper Kupa'yı 27 Ocak 2021'de Başakşehir'le oynadığı maç sonrası 9. kez müzesine getirmiş oldu. Ligde oynanan 40 maç sonunda 19 galibiyet 14 beraberlik ve 7 mağlubiyetle 71 puan toplayan Trabzonspor ligi 4. tamamladı ve 2021-22 UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne üçüncü eleme turundan katılmaya hak kazandı. 2020-21 Türkiye Kupası'nda ise 5. turda Adana Demirspor'a normal süresi ve uzatmaları 2-2 biten maç sonucunda penaltılarda 4-3 kaybederek kupadan elendi.

2021-22 sezonuna iyi bir başlangıç yapan bordo-mavili ekip, 38 haftalık lig maratonunun 35. haftasında şampiyonluğunu ilan ederek 38 yıllık hasrete son verdi ve yedinci şampiyonluğunu ilan etti.

## Trabzonspor'un Kuruluş Sürecindeki Altyapı Anlayışı ve Futbol Felsefesi

Trabzonspor, kuruluşundan sonraki ilk sezonlarında alt ligdeyken önce pahalı transferlerle şampiyon olmaya çalışmış, 71-72 sezonunda son haftaya kadar lider götürdüğü ligi son hafta şampiyonluk maçında PTT'ye karşı kaybedilmesiyle dönemin koşullarında ekonomik bir darboğaza girmiş ve zaruri olarak büyük bir değişime gitmeye karar vermiştir.

72-73 sezonuyla birlikte Trabzonspor, Trabzonlu oyuncuları gönderdiği takımlardan geri çağırmıştır. Bu isimlerin en başındaysa; Şenol Güneş, Ali Kemal Denizci, Kadir Özcan, Necati Özçağlayan, Bekir Barçın gibi isimler vardı. Bu oyuncuları kadroya katarak birkaç sene sonra o zamanki adıyla 1. ligde şampiyon olan kadronun da temellerini attı. 72-73 sezonunun 23. haftasında Ahmet Suat Özyazıcı'yı takımın başına getiren Trabzonspor, yine alt ligde şampiyonluğu son haftaya kadar kovaladı. Trabzonspor, son hafta Kayserispor'a şampiyonluğu kaptırsa da kadroyu ağırlıklı olarak Trabzonlu oyuncularla  kurmaya devam etmiştir. Oturmuş kadro yapısıyla 73-74 sezonunda şampiyon olan Trabzonspor üst lige çıkmayı başarmıştır.

Trabzonspor, üst lige çıktıktan sonra on yıl boyunca altı şampiyonluk kazanmıştır. Şampiyonlukların elde edildiği bu dönemde, Trabzonspor az gol yiyen, sağlam ve fiziksel üstünlüğe dayalı savunmasıyla pragmatist bir takım anlayışıyla mücadele etmiştir. Bunu yaparken de savunma kurgusunda yer alan oyunculardan üçü (Şenol Güneş, Turgay Semercioğlu, Necati Özçağlayan) on sezon boyunca hiç değişmemiştir.

Bu iyi defansın yanında Necmi Perekli, Hüseyin Tok, Ali Kemal Denizci, Serdar Bali
gibi iyi hücumcuları da varken 75-76, 76-77 ve 77-78 sezonlarında hem az yerken gol konusunda da hiç sıkıntı yaşamayan Trabzonspor, kadrodan eksilmeleriyle daha da defansif yönü ağır basmaya başlamış ve bundan sonraki sezonlarda zirvede kalırken defansını daha da ön plana çıkarmıştır.
 
Bu defansif anlayış, Özkan Sümer'in aşırı disipliniyle en üst düzeye çıkarılmış ve 78-79 sezonunda, ligde sadece 7 gol yiyerek Avrupa'nın en defansif takımı olmuştur. 79-80 sezonundaysa Ahmet Suat Özyazıcı yönetiminde, 30 maçta sadece 25 gol atarak Dünyanın en negatif şampiyonu olmuş ve yine defansın ön plana çıkararak şampiyon olmuştur.

Trabzonspor, lige ilk çıktığı 74-75'ten, 83-84'e kadar (80-81 sezonunda bitime 1 hafta kala şampiyonluğun rehaveti ve sakat oyunculardan dolayı 3 gol yiyerek ligin en az gol yiyen 2. takımı olarak bitirmesi istisnası hariç) ligin hep en az gol yiyen takımı olarak 6 kez şampiyonluk, 3 Türkiye Kupası, 6 Süper Kupa ve 3 Başbakanlık kupası kazanmıştır.

Trabzonspor şampiyonluğa oynadığı 03-04, 10-11, 21-22 gibi sezonlarda da ligin en az gol yiyeni olmuş, 95-96'daysa ligin en fazla gol atan aşırı hücumcu bir takımla zirveye oynamıştır. En başarılı sezonu olan, lig şampiyonluğu dâhil 3 kupa alınan ve Şampiyonlar Ligi şampiyonu olacak takıma yenilgi tattıran 76-77 sezonu kadrosuysa hem ligin en az gol yiyeni hem de en fazla gol atan takımı olmuştur.

## Avrupa kupaları tarihi

Trabzonspor, 1975-76 sezonunda ligde şampiyon olarak ertesi sezon ilk kez bir UEFA organizasyonuna (Şampiyon Kulüpler Kupası) katılmaya hak kazandı. Avrupa'da ilk maçını İzlanda temsilcisi ÍB Akraness ile oynayan ve bu takımı eleyen bordo-mavili takımın Avrupa arenasındaki ilk golünü Necmi Perekli attı. IA Akranes'ı eleyen Trabzonspor, ikinci turda Liverpool ile eşleşti. Trabzon'daki ilk maçı 1-0 kazanan Trabzonspor, İngiltere'de elenmekten kurtulamasa da; Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazanan Liverpool'a, o sene Avrupa maçlarındaki Saint-Étienne ile birlikte iki yenilgisinden birini tattırdı. Liverpool o sezon sonu tarihlerinde ilk kez Devler liginde mutlu sona ulaşırken Trabzonspor da hala bugün bile tekrar başarılması zor bir ilki gerçekleştirmiş oluyordu. Aynı sezon içerisinde Şampiyonlar Ligi ya da eski adıyla Şampiyon Kulüpler Kupası'nda şampiyon olacak takımı yenen ilk Türk takımı ve iki takımdan biri (87-88 GS vs PSV) olmuştur. Trabzonspor'un Avrupa arenasındaki en büyük başarısı UEFA Kupası 3. Turu olsa da; tarihi boyunca Olympique Lyonnais, gibi önemli Avrupa kulüplerini eledi. ve Barcelona ve Aston Villa, Internazionale ve Liverpool gibi Avrupa'da şampiyonluklar yaşamış takımları yenmeyi başardı.

Trabzonspor Avrupa'daki en farklı galibiyetini 2007 yılında 6-0 ile Vllaznia Shkodër karşısında alırken, en farklı mağlubiyetini 1990-91 sezonunda 7-2'lik sonuçla FC Barcelona karşısında aldı.

## 90 Maç Süper Lig İç Saha Yenilmezlik Serisi

En uzun süre evinde yenilmeyen takım unvanı;
Türkiye Birinci Futbol Ligi'nde evinde en uzun süre yenilmeyen takım, 1975-76 sezonu 10. haftasından 1981-82 sezonu 8. haftaya kadar toplam 90 maçlık ve 2191 günlük yenilmezlik serisi ile Trabzonspor'dur. Bu seri sırasında 70 galibiyet, 20 beraberlik almış 152 gol atıp kalesinde sadece 18 gol görmüştür. 73 maçtaysa kalesini gole kapatmayı başarmıştır.

Seri, 2 Kasım 1975 tarihinde, 75-76 sezonunun 7. haftasında içerideki Altay mağlubiyeti sonrası, 30 Kasım 1975'teki 10. haftadaki 0-0'lık Bursaspor beraberliğiyle başlamış, yaklaşık tam 6 yıl sürmüştür. Serinin kırılmasıysa 1 Kasım 1981 yılında, 81-82 sezonunun 8. haftasındaki 1-0'lık Kocaelispor
mağlubiyetiyle olmuştur.

Ayrıca bu rekora ek bilgi olarak Trabzonspor, Süper Lig'de evinde bir tam sezonu namağlup bitirdiği 9 sezonun (76-77,77-78, 78-79,7 9-80, 80-81, 83-84, 86-87, 89-90, 21-22) 6'sında  şampiyon olmuştur.

## Anadolu Devrimi ve 9 Günde 3 Kupa Rekoru 75-76 Sezonu
Trabzonspor'un 1975-1976 sezonu, Türk futbol tarihinde unutulmaz bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Ahmet Suat Özyazıcı'nın liderliğinde, Trabzonspor, 1975-1976 sezonunda Türkiye 1. Ligi'nde 43 puan toplayarak şampiyonluğa ulaştı. Bu başarı, İstanbul dışından bir takımın ilk kez lig şampiyonu olması anlamına geliyordu ve Türk futbolunda adeta bir zihniyet devrimi yarattı.

Bu sezon, sadece sportif bir başarı hikâyesi değil, aynı zamanda Anadolu'nun futbol arenasındaki gücünü ispatladığı bir devrim olarak anılır. Trabzonspor, bu sezonda Türkiye 1. Ligi'nde şampiyonluğa ulaşarak İstanbul dışından çıkan ilk şampiyon olmuş ve Türk futbolunda uzun yıllar süren İstanbul hegemonyasını kırmıştır. Dahası, Trabzonspor, Türkiye Ligi, Başbakanlık Kupası ve Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı (bugünkü adıyla Süper Kupa) sadece 9 gün gibi rekor bir sürede kazanarak, Türkiye futbol tarihinde eşine az rastlanır bir başarıya imza atmıştır. Bu olağanüstü başarı, “Anadolu Devrimi” olarak adlandırılmış ve Türk futbolunda yeni bir çağın kapılarını aralamıştır.

## Altın Sezon 76-77

1976-1977 sezonu, Trabzonspor'un Türk futbol tarihindeki en parlak dönemi olarak kabul edilir ve kulübün "altın sezonu" olarak anılır. Bu sezonda Trabzonspor, Türkiye 1. Futbol Ligi'ni şampiyon olarak tamamlayarak ikinci kez lig şampiyonluğunu elde etti. Aynı zamanda, Türkiye Kupası ve Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı da kazanarak Türk futbolunda "nizami üçleme" (lig, kupa ve süper kupa) yapan ilk takım oldu. Daha önce Fenerbahçe, 1967-1968 sezonunda statü gereği Cumhurbaşkanlığı Kupası maçını oynamadan kazanmış, ancak nizami bir üçleme gerçekleştirememişti. Trabzonspor'un bu başarısı, Türk futbolunda bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Avrupa sahnesinde ise Trabzonspor, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda o dönemin güçlü takımı Liverpool'a karşı oynadığı maçlarla adından söz ettirdi. İlk maçında Liverpool'u 1-0 yenerek Türk futbol tarihinde Şampiyon Kulüpler Kupası (Şampiyonlar Ligi) tarihinde aynı sezonda şampiyon olacak takıma (1977 Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazanacak olan Liverpool) mağlubiyet tattıran ilk Türk takımı oldu. Bu başarı, Türk futbolunda bir ilki temsil ederken, daha sonra sadece Galatasaray 1987-1988 sezonunda PSV Eindhoven'ı yenerek benzer bir başarı elde edebildi. Trabzonspor'un bu zaferi, kulübün uluslararası arenada da rekabetçi bir güç olduğunu kanıtladı ve Türk futbolseverler için unutulmaz bir anı haline geldi.

## Gol Yemeden Kazanılan Kupa 77-78

Trabzonspor, 1977-1978 sezonunda Türkiye Kupası'nı kazanırken 
aynı zamanda bugün dahi egale edilemeyen bir rekora imza attı. O sezonki statüye göre bir önceki sezonun Türkiye Kupası Şampiyonu apoletiyle, kupaya Çeyrek final'de katılan bordo mavililer, sırasıyla Çeyrek final'de Zonguldakspor'u 0-0 ve 2-0, Yarı finalde  Bursaspor'u 0-0 ve 1-0, finalde de Adana Demirspor'u 3-0 ve 0-0'lık skorlarla yenerek gol dahi yemeden kupaya uzanmıştır. Bugünlerde hafızalarda gol yemeden kazanılan kupa olarak kayda geçmiştir.

## Avrupa'nın En Defansif Takımı 78-79
Trabzonspor, Özkan Sümer önderliğinde 1978-1979 sezonunda ligde sadece 7 gol yiyerek (iç sahada ise sadece 1 gol yiyerek) 
muhteşem bir savunma performansı göstermiş Ligde şampiyonluğa uzanmıştır. 
Bu performansa Şenol Güneş, 1161 dakika gol yemeyerek büyük bir katkı sağlamıştır. 
Bu defansif anlayışla, o dönemin en büyük spor dergileri tarafından *78-79 Sezonunda Avrupa'nın En İyi Defansına Sahip Takımı* olarak ilan edilmiştir. Bu yüzden o dönemdeki kadro pozlarında *Avrupa Rekortmeni Türkiye Şampiyonu* ibareleri bulunmaktadır.

## Dünya'nın En Negatif Şampiyonu 79-80
Trabzonspor, Ahmet Suat Özyazıcı önderliğinde 1979-1980 sezonunda elde ettiği şampiyonlukla Dünya Futbol Tarihi'ne geçmiştir. O sezon 30 maçta attığı 25 gol ve 0.833'lük gol ortalaması şampiyon olurken kalesinde ise sadece 11 gol görmüştür. Attığı gol ve yediği gol arasındaki bu negatif farkla bu ünvanı hala elinde bulundurmaktadır.

## 3 Sezon (78/79, 79/80, 80/81) Üst Üste Şampiyonluk

Trabzonspor, 78-79, 79-80 ve 80-81 sezonlarında üst üste 3 kez şampiyon olarak Türk futbol tarihinde bunu başaran ikinci
ve sadece 3 takımdan birisi olmayı başarmıştır. 81-82 sezonundaysa 4. şampiyonluğu sadece 1 puan farkla kaçırmış ve bunu başaracak
ilk takım olmayı da son anda kaçırmıştır.

## Yerli ve Milli Son Süper lig Şampiyonu 83-84

Trabzonspor; tüm futbolcuları, tüm teknik ekibi ve teknik direktörü Türk kimliğine sahip son Türkiye 1. Lig şampiyonu takımı ünvanını hala bugün bile sürdürmektedir. Ayrıca bunu 74-84 arası toplam 6 kez başarmıştır.

## Lig mücadeleleri ve sezonlara göre sıralaması
* **[[Süper Lig]]: 51 Sezon**

1974-
* **[[1. Lig]]: 7 Sezon**

1967-1974

### Trabzonspor’un [[Süper Lig]] tarihinde en çok maça çıkan teknik direktörler (1974-)

### Trabzonspor'da Kupa kazanan teknik direktörler

## Başarıları
**[[Süper Lig]]**
* **Şampiyon (7):** 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1983-84, 2021-22 
* *İkinci (9):* 1977-78, 1981-82, 1982-83, 1994-95, 1995-96, 2003-04, 2004-05, 2010-11, 2019-20
**[[Türkiye Kupası]]**
* **Şampiyon (9):** 1976-77, 1977-78, 1983-84, 1991-92, 1994-95, 2002-03, 2003-04, 2009-10, 2019-20
* *İkinci (8):* 1974-75, 1975-76, 1984-85, 1989-90, 1996-97, 2012-13, 2023-24, 2024-25
**[[Süper Kupa]]**
* **Şampiyon (10):** 1976, 1977, 1978, 1979, 1980, 1983, 1995, 2010, 2020, 2022
* *İkinci (3):* 1981, 1984, 1992
**[[Başbakanlık Kupası]]**
* **Şampiyon (5):** 1976, 1978, 1985, 1994, 1996
* *İkinci (6):* 1975, 1990, 1991, 1993, 1997, 1998
**[[1. Lig]]**
* **Şampiyon (1):** 1973-74
**[[Kıbrıs Barış Kupası]]**
* **Şampiyon (1)** 1974

## Kadro

## Teknik kadro

## Futbol şubesine ait tesisler
### Hüseyin Avni Aker Stadyumu

Hüseyin Avni Aker Stadyumu, Trabzon'da bulunan, Trabzonspor'un maçlarını oynadığı ve 1. Karadeniz Oyunları'nda ana stat görevini gören, doğal çim zeminli kent stadı.

Stadın, 19.800 kişilik kapasitesine 2008'den sonra yapılan eklemelerle stadın kapasitesi 21.260'a ulaşmıştır.

Hüseyin Avni Aker Stadyumu, 1951'de yılında 2.400 kişilik yapılmıştır, daha sonra birçok kez onarım geçirmiştir. Stada 1981'de büyük bir tadilat yapılmış, 1994'te stadın üstü kapatılıp ışıklandırılmıştır. 2008'de +1.200, 2010'da +260 kişilik kapasite artışına tabii tutulan stat bugünkü halini almıştır. Ayrıca 2008'de yapılan onarımda, maraton tribününün üzeri açılmıştır.

Hüseyin Avni Aker Stadı, UEFA kriterlerine uygun ve UEFA organizasyonlarında kullanılan bir stattır.

Stat, adını Hüseyin Avni Aker'den almıştır. Stada ad vermek için valilikte yapılan toplantıda; stadın yapılması için çokça uğraşıp, uçurum zeminin toprak dolgusunun yapılması için önemli mesai harcayan, zamanın Trabzon Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Asbaşkanı ve Trabzon'un ilk beden eğitimi öğretmeni Hüseyin Avni Aker'in adı, Hayri Gür'ün teklifiyle stada verilmiştir.

**Şenol Güneş Spor Kompleksi**

Trabzon'un Akyazı beldesinde yer alan, yapımına 24 Kasım 2013'te başlanılan ve 18 Aralık 2016'da açılan futbol stadyumudur. Süper Lig kulüplerinden Trabzonspor'un maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. Stadın kapasitesi 41.000 kişilik olup, tahmini olarak 350 milyon TL'ye mal oldu. Stat denize dolgu yapılan bir alanda inşa edildi.

Trabzonspor'un maçlarını oynadığı Hüseyin Avni Aker Stadyumu 1951 yılında inşa edilmişti. Bu tarihten itibaren birçok kez onarımdan geçirilen stat çok eskimesi, taraftarın maçlara ilgi göstermemesi gibi sebeplerden ötürü tartışılmaya başlandı.

Trabzonspor'a yeni bir stat yapma fikri ilk olarak Nuri Albayrak döneminde ortaya atıldı. Albayrak, Mart 2007'de açıkladığı projede Avni Aker Stadı'nın yıkılıp aynı yere yeniden yapılacağını açıkladı. Ancak birkaç ay sonra yaptığı açıklamada aynı yere stat yapmanın şehri boğacağını belirtip yeni stadın Akyazı beldesinde dolgu alana yapılabileceğini belirtti. Projenin tanıtılmasından sonra pek fazla ilerleme kaydedilemeyen proje için somut adımlar 2010 yılında Sadri Şener'in başkanlığı döneminde atılabildi.

### Mehmet Ali Yılmaz Tesisleri

Trabzonsporlu sporcuların, çalışmalarını gerçekleştirdiği tesislerdir. Tesislerde: antrenman alanları (5 antrenman sahası); kafeterya vb. dinlenme alanları ve organik tarım alanı gibi bölümler bulunur. Tesisin toplam kapladığı alan, 50 bin m².dir.

Mehmet Ali Yılmaz Tesisleri'nin sponsoru İstikbal Mobilya'dır. 1983'te yapımına başlanan ve 1985'te hizmete açılan tesisler, 2010 yazında yenilenmiştir. Tesislerde 60 idari, 24 teknik (organik tarım alanı dahil) olmak üzere; toplamda 84 kişi çalışmaktadır.

Bu tesisler isimlerini; eski Spor Bakanı ve Trabzonspor'un onursal başkanı Mehmet Ali Yılmaz'dan almaktadır.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça