Ağa Han Mimarlık Ödülü

**[[IV. Ağa Han|Ağa Han]] Mimarlık Ödülü**, 1977 yılından beri her üç yılda bir, İslam kültürünü başarıyla yorumlayan çağdaş tasarım, sosyal konut, toplumsal gelişim, restorasyon, yeniden kullanım ve bölgesel koruma projelerini kapsayan mimarlık ürünleri *[[IV. Ağa Han|Ağa Han]] Geliştirme Ağı* () tarafından *[[IV. Ağa Han|Ağa Han]] Mimarlık Ödülleri* ile ödüllendirmektedir. 1977'den beri 8 dönem geçiren mimarlık ödülleri, dünyanın farklı bölgelerinde bulunan 7.000'den fazla yapı projesini içeren bir belgeliğe sahiptir.

Şimdiye kadar yüzden fazla proje ödüllendirilmiştir. 11. döneminde (2008-2010 dönemi) olan ödül toplamı 500.000$'dır.

## Ödüller
Her üç yılda bir, jüri tarafından seçilen projelere toplam 1 milyon ABD dolarına kadar ödül veriliyor. 1977 yılından bu yana dünya genelinde 7500'den fazla yapı projesine ait dokümantasyon oluşturulmuş olup, bunların 100'den fazlası ödül almıştır.

### İlk (1978–1980)
1980 ödül töreni Pakistan'ın Lahor kentindeki Şalimar Bahçeleri'nde gerçekleşti. Bu dönem içerisinde, Müslüman dünyasında mimarlığa ömür boyu bağlılığı nedeniyle Başkanlık Ödülü Mısırlı Hasan Fethi'ye verildi. Ünlü mimar Muzharul İslam, ilk Ağa Han Mimarlık Ödülü'nün ana jürisinde yer aldı.

Ödül alanlar:
*Köy Geliştirme Programı, Cakarta, Endonezya
*Pondok Pesantren Pabelan, Orta Java, Endonezya
*Ertegün Evi, Bodrum, Türkiye
*Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi ve Konferans Merkezi, Ankara, Türkiye
*Babür Sheraton Oteli, Agra, Hindistan 
*Sidi Bu Said Koruma Alanı, Tunus, Tunus
*Rüstem Paşa Kervansarayı restorasyonu, Edirne, Türkiye
*Katar Ulusal Müzesi, Doha, Katar
*Ali Kapu, Çehel Sütun ve Heşt Beheşt restorasyonu, İsfahan, İran
*Halava Evi, Acemi, Mısır, Abdülvahid el-Vekil
*Tıbbi Merkez, Mopti, Mali
*Avlu Evleri, Agadir, Fas
*Su Kuleleri, Kuveyt Şehri, Kuveyt
*Rolf Gutbrod ve Frei Otto tarafından tasarlanan Intercontinental Otel ve Konferans Merkezi, Mekke, Suudi Arabistan
*Tarımsal Eğitim Merkezi, Nianing, Senegal



Dosya:TerrasseSiBouSaid.JPG|Sidi Bu Said Koruma Alanı, Tunus
Dosya:Agra Sheraton Pool.JPG|Mughal Sheraton Hotel, Agra


### İkinci (1981–1983)
1983 ödül töreni İstanbul'daki Topkapı Sarayı'nda gerçekleşti. Ödül sahipleri:
*Niono Ulu Camii, Mali
*Šerefudin Beyaz Camii, Visoko, Bosna-Hersek
*Ramses Vissa Vasıf Sanat Merkezi, Giza, Mısır
*Nail Çakırhan Evi, Akyaka Köyü, Muğla, Türkiye
*Hafsia Mahallesi I, Tunus, Tunus
*Tanjong Jara Beach Oteli ve Rantau Abang Ziyaretçi Merkezi, Kuala Terengganu, Malezya
*Résidence Andalous, Sousse, Tunus
*Hac Terminali, Kral Abdülaziz Uluslararası Havaalanı, Cidde, Suudi Arabistan, Fazlurrahman Han tarafından
*Rükn-i Âlem Türbesi, Multan, Pakistan
*Darb Kirmiz Mahallesi, Kahire, Mısır
*Azm Sarayı'nın restorasyonu, Şam, Suriye


File:NailCakirhanHouse AkyakaMuglaTurkey 1983AghaKhanArchitectureAward.jpg|Nail Çakırhan Evi, Akyaka Köyü, Muğla
File:DamascusAzemPalaceLargeCrtyd.jpg|Azm Sarayı, Şam, Suriye
File:Hajj Terminal 01 Jeddah.jpg|Hac Terminali, Cidde, Suudi Arabistan
File:Tomb of Shah Rukn-e-Alam 2014-07-31.jpg|Rükn-i Âlem Türbesi, Multan, Pakistan


### Üçüncü (1984–1986)
1986 yılındaki ödül töreni Fas'ın Marakeş kentindeki el-Badi Sarayı'nda gerçekleşti. Yönlendirme Komitesi tarafından bu ödül töreni için hazırlanan özette kültürel mirasın korunması ve sürdürülmesi, topluluk inşası ve sosyal konutlar ile çağdaş mimari ifadede mükemmelliğe odaklanıldığı belirtildi.

213 başvuru arasından 6 kazanan belirlendi. Ödül alanlar:
*Sosyal Güvenlik Kompleksi, İstanbul, Türkiye
*Dar Lamane Konutları, Kazablanka, Fas
*Bosna-Hersek'teki Mostar Eski Kenti'nin korunması
*Kudüs'teki Mescid-i Aksa'nın restorasyonu
*Yamma Camii, Yama, Tahoua, Nijer
*Bhong Camii, Bhong, Rahim Yar Han Bölgesi, Pakistan

File:Mostar Old Town Panorama.jpg|Mostar Eski Şehir
File:Jerusalem Al-Aqsa Mosque BW 2010-09-21 06-38-12.JPG|Mescid-i Aksa'nın restorasyonu, Kudüs
File:BHONG MOSQUE.jpg|Bhong Camii, Pencab, Pakistan


### Dördüncü (1987–1989)
1989'da ödül töreni Kahire'deki Selahaddin Kalesi'nde gerçekleşti. Ödülün dördüncü döneminde 241 proje adaylığı değerlendirildi. Bunlardan 32'si teknik inceleme için kısa listeye alındı ve jüri 11 kazananı seçti.
Ödül alanlar:
*Ömer Ulu Camii (Sayda, Lübnan)
*Asilah'ın Rehabilitasyonu (Asilah, Fas)
*Grameen Bankası Konut Programı (Bangladeş'in çeşitli yerlerinde)
*Citra Niaga Kentsel Gelişimi (Samarinda, Doğu Kalimantan, Endonezya)
*Gürel Ailesi Yazlık Rezidansı (Çanakkale, Türkiye)
*Hayy Assafarat Çevre Düzenlemesi ve el-Kindi Plaza (Riyad, Suudi Arabistan)
*Sidi el-Aloui İlkokulu (Tunus, Tunus)
*Corniche Camii (Cidde, Suudi Arabistan)
*Dışişleri Bakanlığı (Riyad, Suudi Arabistan)
*Bangladeş Ulusal Meclis Binası (Dakka, Bangladeş)
*Arap Dünya Enstitüsü (Paris, Fransa), Jean Nouvel ve Architecture-Studio tarafından

File:Assilah Waterfront2.jpg|Asile Sahili
File:Jatiyo Sangshad Bhaban (Roehl).jpg|Bangladeş Ulusal Meclis Binası
File:Sangshad inside.jpg|Bangladeş Ulusal Meclis Binası


### Beşinci (1990–1992)
1992 yılındaki ödül töreni Özbekistan'ın Semerkant kentindeki Registan Meydanı'nda gerçekleşti. Özbek hükümeti ayrıca, Registan Meydanı'nın ödül töreni ve restorasyonunu anmak için Ağa Han Kültür Vakfı ile ortaklaşa bir posta pulu çıkardı.
Ödül alanlar:
*Kayrevan Koruma Programı (Kayrevan, Tunus)
*Saray Parkları Programı (İstanbul, Türkiye)
*Çocuklar İçin Kültür Parkı (Kahire, Mısır)
*Doğu Vahdet Yükseltme Programı (Amman, Ürdün)
*Kampung Kali Kodu (Yogyakarta, Endonezya)
*Taş Yapı Sistemi (Dera, Suriye)
*Demir Tatil Köyü (Bodrum, Türkiye)
*Pan Afrika Kalkınma Enstitüsü (Ouagadougou, Burkina Faso)
*Hindistan Girişimcilik Geliştirme Enstitüsü (Ahmedabad, Hindistan)


File:EDI Panorama Ahmedabad.JPG|Hindistan Girişimcilik Geliştirme Enstitüsü
File:TUNISIE KAIROUAN 01.jpg|Kayrevan


### Altıncı (1993–1995)
1995 ödül töreni Endonezya'nın Surakarta kentindeki Kraton Surakarta'da gerçekleşti. Ödül alanlar:
*Özbekistan, Buhara Eski Kenti'nin Restorasyonu
*Yemen'deki Eski San'a'nın Korunması
*Hafsia Mahallesi II, Tunus, Tunus
*Khuda-ki-Basti Artımlı Kalkınma Planı, Haydarabad, Pakistan
*Aranya Topluluk Konutları, Indore, Hindistan, B.V. Doshi tarafından
*Büyük Cami ve Eski Şehir Merkezinin Yeniden Geliştirilmesi Riyad, Suudi Arabistan
*Mesiniaga Kulesi, Kuala Lumpur, Malezya
*Kaedi Bölge Hastanesi, Kaedi, Moritanya, ADAUA tarafından.
*Büyük Millet Meclisi Camii, Ankara, Türkiye
*Alliance Franco-Sénégalaise, Kaolack, Senegal
*Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye'nin Yeniden Ağaçlandırma Programı
*Soekarno-Hatta Havalimanı Peyzaj Entegrasyonu, Cengkareng, Endonezya


File:KaediRegionalHospital2.JPG|Kaédi Regional Hastanesi
File:2012 Bukhara 7515821196.jpg|Buhara Eski Şehir
File:San'a03 flickr.jpg|San'a
File:Menara Mesiniaga aerial view.jpg|Menara Mesiniaga


### Yedinci (1996–1998)
1998 yılındaki ödül töreni İspanya'nın Granada kentindeki Elhamra Sarayı'nda gerçekleşti. Ödül alanlar:
*El-Halil Eski Şehri'nin Rehabilitasyonu
*Himanshu Parikh'in Hindistan'ın Indore Şehrindeki Gecekondu Ağı
*Cüzamlılar Hastanesi, Chopda Taluka, Lasur, Hindistan Per Christian Brynildsen ve Jan Olav Jensen tarafından
*Salinger Rezidansı, Bangi, Selangor, Malezya
*Tuveyk Sarayı, Riyad, Suudi Arabistan
*Alhamra Sanat Konseyi, Lahor, Pakistan
*Vidhan Bhavan, Bhopal, Hindistan

File:Alhamra Art Centre.JPG|Alhamra Sanat Konseyi, Lahor
File:Hébron.JPG|El-Halil


### Sekizinci (1999–2001)
2001 Ödül Töreni Suriye'nin Halep Kalesi'nde gerçekleştirildi. Bu dönem sırasında, mimarlık alanındaki yaşam boyu başarılarını ve katkılarını onurlandırmak ve kutlamak amacıyla Geoffrey Bawa'ya Başkanlık Ödülü verildi.
Ödül alanlar:
*Eski Yapılara Yeni Bir Hayat (çeşitli yerler, İran)
*Aït Iktel (Abadou, Fas)
*Kahere Eila Tavukçuluk Okulu (Koliagbe, Gine)
*Nubian Müzesi (Asvan, Mısır)
*SOS Çocuk Köyü (Akabe, Ürdün), Cafer Tukan
*Akdeniz Üniversitesi Olbia Sosyal Merkezi (Antalya, Türkiye), Cengiz Bektaş
*Bagh-e Firdevsi (Tahran, İran)
*Datai Oteli (Langkawi, Malezya)

File:GD-EG-Musée Nubien001.JPG|Nubian Müzesi, Asvan
File:Aswan Nubian Museum entrance.jpg|Nubian Müzesi, Asvan


## Ayrıca bakınız
* IV. Ağa Han

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* https://web.archive.org/web/20070405001715/http://archnet.org/lobby.tcl