Raffi Hovannisyan

**Raffi K. Richard Hovannisyan** (, ; d. 20 Kasım 1959) Ermeni siyasetçi, Ermenistan'ın ilk Dışişleri Bakanı ve milli liberalizm ideolojisini benimseyen Miras partisinin kurucu lideridir. Ülkenin ilk bağımsız araştırma merkezi olan Ermeni Ulusal ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin kurucusudur.

Fresno'da, profesör bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Hovannisyan'ın babası, Ermeni Kırımı'ndan sağ kalanların soyundan gelmişti. 1990'da ailesiyle birlikte Ermenistan'a taşındı ve o zamanki Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan, onu yeni bağımsız Ermenistan Cumhuriyeti'nin Dışişleri Bakanı olarak atadı. 2007 parlamento seçimleri'nde 2002'de kurduğu partisi, oyların %6'sını kazandı.

2013'teki cumhurbaşkanlığı seçiminde oyların %37'sini alarak seçimde ikinci oldu. Seçimde sahtekârlık yapıldığını iddia ederek kendisini birinci saydı. 2013'te bu konu hakkında özellikle Erivan'da ve ülkenin diğer şehirlerinde protestolar düzenlendi. Ardından Hovannisyan, seçimde birinci olan Sarkisyan'a halkın zaferini ve kendisinin yenilgisini kabul etmesini söyledi. Protestolar yılın Nisan ayına kadar azaldı.

## Yaşamı

### İlk yılları ve eğitimi
Raffi Hovannisyan 20 Kasım 1959'da Fresno, Kaliforniya'da Richard G. Hovannisyan'ın ve Vartiter Hovannisyan'ın (doğumdaki soyadı Kotcholosian) oğlu olarak dünyaya geldi. Richard ve Vartiter, Ermeni Kırımı'ndan kurtulanların soyundan geliyordu. 1977'de Los Angeles'da Palisades Sözleşmeli Lisesi'nden mezun oldu. Gençliğinde Ermeni Devrimci Federasyonu'nun altında çalışan Ermeni Gençleri Federasyonu'nun Kaliforniya koluna üye oldu ve zamanla bu kolun lideri haline geldi.

1977-78'de Kaliforniya Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nden mezun oldu. 1979-80'de Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles'da Ermeni Tarihi bölümüne girdi. 1982'de Tufts Üniversitesi'nin Fletcher alanında uluslararası hukuk ve diplomasi bölümünden mezun oldu ve bu alanda M.A. yaptı. 1985'te Georgetown Üniversitesi Hukuk Bölümü'nden J.D. derecesi aldı.

Hovannisyan, 1981-82 yılları arasında Tufts Üniversitesi'nde Ermeni Tarihi bölümü eğitmeni olarak çalıştı. 1985'ten 1989'a kadar Hill, Farrer and Burrill, Whitman & Ransom, Stroock & Stroock & Lavan ve Coudert Brothers firmalarında uluslararası avukat olarak çalıştı.

### Ermenistan'a göçü
Ekim 1988'de Hovannisyan, Los Angeles Times'da Karabağ hareketini destekleyen bir makale yazdı. Aralık 1988'de ise Gümrü depremi olduğu sırada Ermenistan SSC'deydi. Şubat 1990'da Erivan'da bulunan Azizbekov Meydanı'nda (şimdiki adı Saharov Meydanı) tek yatak odalı bir apartman dairesine yerleşti. Bu sıralarda Amerika Ermeni Meclisi için Erivan'da ofis yöneticisi olarak çalışıyordu. 1990 baharında Erivan'a ailesi de taşındı.

23 Nisan 2001'de Ermeni vatandaşlığı alabilmek için ABD vatandaşlığından vazgeçti. Fakat Ermeni vatandaşlığında on yııl doldurmadığı için 2003 cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılamadı. En az on yıl Ermeni vatandaşı olmak, Ermenistan'da cumhurbaşkanı olabilmek için bir gerekliliktir.

### Dışişleri Bakanlığı
7 Kasım 1991'de Dışişleri Bakanı olarak atandı. 2 Mart 1992'de Ermenistan Dışişleri Bakanı olarak New York'taki BM merkezinde Ermenistan bayrağını yükseltti. Cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan ile ulusal meseleler hakkında fikir ayrılıkları yaşadığı için 16 Ekim 1992 tarihinde istifaya zorlandı. Gerekçe olarak Dışişleri Bakanı'nın Türkiye ile olan anlaşmazlığı öne sürüldü. Hovannisyan, Ter-Petrosyan'ı özellikle Ermeni Kırımı konusunu hiç ele almadan Türkiye ile olan ilişkileri iyileştirmeye çalıştığı için eleştirmekteydi. Ter-Petrosyan için bardağı taşıran son damla, Hovannisyan'ın 1992 sonlarına doğru İstanbul'a devlet ziyareti için gittiğinde Ermeni Kırımı konusunu açmasıydı.

## Miras partisi

### 2007 parlamento seçimleri

2007 parlamento seçimlerinde Miras partisi %5 barajını aşan tek muhalefet partisiydi. Resmi sonuçlara göre Hovannisyan'ın partisi 81.000 kadar oy ve toplam oyların %6'sını aldı ve böylece Ermenistan Ulusal Meclisinde 7 sandalye kazandı. Ancak Azg dergisinin yaptığı bir çevrimiçi oylamaya göre Miras partisi %25'lik bir desteğe sahipti ve halk arasında reytingi en yüksek partiydi. Seçimden iki ay sonra, Temmuz 2007'de ABD tarafından finanse edilen bir ankete göre kamuoyunun Hovannisyan'a olan güveni %82'ydi.

Hovannisyan, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin tanınmasına yönelik kampanyalara öncülük etti. 28 Ağustos 2007'de Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin resmen tanınmasına ilişkin bir yasa tasarısını Ulusal Meclise sundu.

### 2008 cumhurbaşkanlığı seçimi

### 2011 protestoları
2011'de Hovannisyan, hem Azerbaycan hem de Türkiye'den "eski ermeni topraklarının iadesini" istedi ve Gürcistan'daki Ermeni azınlığının haklarını destekledi. Ermenistan'ın dış politikasının daha iddiacı olması gerektiğini savundu.

Sokak ticaretinin yasaklanmasıyla Erivanlı tüccarlar Arap Baharı'ndaki protestolardan esinlenerek Özgürlük Meydanı'nda protesto yapmak istedi. Bununla beraber Miras ve diğer siyasi partiler iktidar değişikliğini amaçlayan iddialı mitingler düzenlemeye başladı. 15 Mart 2011'de Hovannisyan, partisinin davasına dikkat çekme umuduyla Özgürlük Meydanı'ndaki küçük bir protesto kampında açlık grevine başladı. Ermeni Ulusal Kongresi'nin başkanı olan Levon Ter-Petrosyan'ın iki gün sonra Özgürlük Meydanı'ndaki protestocuları dağıtması ve bunları görmezden gelmesi muhalefetin birlik olmasını sağladı. Hovannisyan bu grevini 30 Mart'ta sonlandırdı ancak Serj Sarkisyan'a ve onun hükûmetine karşı yapılan protestolarda aktif olarak yer almaya devam etti.

### 2012 parlamento seçimleri

Hovannisyan'ın Miras partisi 86.998 oy ile Ulusal Meclis'te 5 koltuk kazandı.

## Kaynakça