Livonyalı Kılıç Kardeşleri

**Livonyalı Kılıç Kardeşleri** (, ), Riga başpiskoposu Albert tarafından, 1202'de kurulmuş askeri Katolik tarikat. Papa III. Innocentius, bu topluluğu 1204'te kutsamış ve tarikat üyeleri "savaşçı rahipler" olarak tanınmıştır.

Haçlı tarikatının üyeleri, çoğunlukla kuzey Almanya'dan gelen savaşçı rahiplerdi ve günümüz Baltık devletleri topraklarındaki yerel Baltık ve Finli paganlara karşı savaştılar. Tarikatın alternatif adları arasında Hristiyan Şövalyeleri, Kılıç Kardeşleri, Kılıç Kardeşliği, Kılıç Tarikatı ve Livonya Hristiyan Milisiyesi yer alır. Mühürde şu yazı yer alır: *+MAGISTRI ETFRM (ve fratrum) MILICIE CRI (Christi) DE LIVONIA.*

1236'daki Saule Muharebesi'nde Samogitler ve Semigallyalılar tarafından yenildikten sonra, hayatta kalan Kardeşler Töton Tarikatı'na özerk bir kol olarak katıldı ve Livonya Tarikatı olarak bilinmeye başlandı.

## Organizasyon
Baltık Almanı Livonya Kardeşleri, Templier Şövalyeleri'nden alınan bir dizi kurala sahipti ve bu kurallar, soylu soydan olmalarını ve itaat, yoksulluk ve bekâret yemini etmelerini gerektiriyordu. Tarikat ayrıca askerler, zanaatkarlar ve din adamlarını da üye olarak kabul ediyordu. Şövalyeler, bir genel kurul oluşturuyor ve burada bir büyük usta ve diğer yetkililer seçiliyordu.Büyük Usta, tarikat içinde hayat boyu görev yapıyordu. Her bölgedeki kale için bir konsey ve askeri bir lider seçiyordu, bu kalelerde tarikatın şövalyeleri yaşıyordu. Wenno von Rohrbach, tarikatın ilk ustasıydı (1204–1209), ardından 1236'daki Schaulen Muharebe'sinde ölecek olan Volkwin Schenk von Winterstein geldi.

Başlangıçta, Livonya Kardeşleri'nin ana görevi, rahipleri ve misyonerleri korumaktı. Bölgenin özellikleri, Haçlılar için ahlaki bir zorluk yaratıyordu çünkü Livonyalılar ve Letonyalılar daha önce Hristiyanlaşmamışlardı. Bu nedenle, onlara saldırmak için bir gerekçeleri yoktu. Fethedilen toprakların bölünmesi de tarikatın karşılaştığı bir problemdi. Kılıç Kardeşleri, Daugava boyunca kontrolü sağlamak için inşa edilen kalelerde garnizon görevi yapmalıydı. Ancak, garnizon görevleri mülkiyet anlamına gelmiyordu. Riga Piskoposu Albert, yeni toprakların üçte birinin tarikat tarafından tutulabileceğini belirledi. Bu arada, geri kalan topraklar piskoposluğa devrediliyordu.

## Tarihçe

### Kuruluşu
Riga Piskoposu Albert (aynı zamanda Livonya Prens-Piskoposu ya da Theoderich von Treyden olarak da bilinir) Livonya'da kalıcı bir ordunun, kısa süreliğine kalan Haçlılardan daha faydalı olacağını fark etti. Baltık bölgesindeki laik şövalyeler için verilen ödüller, uzun vadeli bir duruşu güvence altına almak için yeterli olmadığı için, Albert 1202'de Livonya Piskoposluğu'na, Livonyalı paganlar, Latgalyalılar ve Selonyalıları, Riga Körfezi'nden doğuya uzanan eski ticaret yolları boyunca Hristiyanlaştırmaya yardımcı olacak Kardeşliği kurdu.

Kardeşliğin merkezi, günümüz Estonya'sında bulunan Fellin (Viljandi) şehrindeydi; burada Usta'ın kalesinin duvarları (halen ayakta) bulunmaktadır. Diğer kaleler arasında Wenden (Cēsis), Segewold (Sigulda) ve Ascheraden (Aizkraukle) yer almaktadır. Fellin, Goldingen (Kuldīga), Marienburg (Alūksne), Reval (Tallinn) komutanları ve Weißenstein (Paide) malikâmesi, Tarikatın Usta'sının beş üyeden oluşan çevresine dahildi.

### Muharebeler
1205'te, Livonya Kardeşleri'nin ilk katıldığı muharebe gerçekleşti. Semigalya Dükalığının lideri Viesthard, Litvanlar tarafından yerel bir Semigalya kabilesi yok edildikten sonra Kılıç Kardeşleri'nden yardım istemek üzere Riga'ya geldi. Tarikat, Piskopos Albert'in yokluğunda savaşa girmekte isteksizdi. Ancak Viesthard, Kılıç Kardeşleri'ni savaşa girmeleri için ikna etti. Litvanlar ganimetle dönerlerken Kılıç Kardeşleri pusuya hazırlandılar ve pusuda Litvan lideri başsız bıraktılar.

1206'da, Polozk Dükalığı'nın Dükü Vladimir, Haçlıların hizmet süresi sona erdiğinde Daugava'nın sakinlerinden vergi talep etti. Kılıç Kardeşleri, geriye kalan Haçlılarla birlikte aniden Ruslara saldırdılar ve Daugava'ya gelen Rus ordusunu yendiler.

1207'de, Kılıç Kardeşleri, kışın Litvanya'dan gelen bir saldırıyı geri püskürttüler. Kılıç Kardeşleri ve müttefikleri, Daugava'nın kuzeyindeki Lennewarden kalesinde kaldılar. Litvanya ordusu, tarikatı savaşa davet etti ancak Tarikat tarafından mağlup edildiler. Bu zafer, nehir boyunca giden kale hattının değerini gösterdi.

Kılıç Kardeşleri, ağır süvari sınıfında üstünlük sağlarlardı. Bu nedenle, yerli halk Livonya Haçlı Seferi sırasında büyük çaplı çatışmalardan kaçınmaya çalışıyordu. Çoğu karşılaşma baskınlardan ve pusulardan oluşuyordu. Tarikat, Daugava boyunca savunmalı bir hat inşa etti ve bu, bölgede barışçıl bir dönemin başlamasına zemin hazırladı çünkü Livonyalılar, Kılıç Kardeşleri'ni verimli koruyucular olarak görmeye başladı. Buna rağmen, bazı yerli liderler Tarikat'ın kendi otoritelerine meydan okuduğunu düşünmüştü, örneğin Koknese kalesinin asıl sahibi Kral Vetseke gibi. Vetseke, kaleyi yeniden inşa eden Alman işçilerini katletmişti ancak kendisi sonradan cezalandırıldı.

1211'de, Livonya çevresindeki bir dizi tehdit, Riga Piskoposu Albert'i, savunmaları güçlendirmeye itti. Kuzey kanadını korumak için Albert, güney Estonya'ya bir sefer düzenledi. Kılıç Kardeşleri, Ruslar, sadık Livonlar ve Letonlar ile ittifak yaparak Engelbert von Thisenhusen'in komutasında Haçlı ordusunun çekirdeğini oluşturuyordu. Bir kuşatmanın ardından Fellin'i aldılar ve paganların vaftiz edilmeyi kabul etmeleri koşuluyla bir anlaşma yaptılar. Ertesi yıl Tarikat, Sakala direnişini yok etti ve 2.000 Sakalalı'nın öldüğü bir muharebenin galibi oldular.

1211 ile 1212 arasında Kılıç Kardeşleri, bataklıkların donmuş, alt büyümenin zayıf olduğu ve düşmanlarının izlerini örtmekte zorlandığı kışın savaş için en iyi mevsim olduğunu fark etti. Ayrıca, şövalyeler donmuş nehirleri yüksek hızlı yollar olarak kullanabiliyorlardı. Tarikat, bu avantajları 1218'e kadar kullandı ve o yıl güney Estonya'yı fethederek Ruslardan ve Litvanlardan gelen karşı saldırılara karşı zafer kazandılar. 1230'da, Kurlandiya fethedildi ve bölge halkı Tarikat tarafından Hristiyanlaştırıldı.

### İtaatsizlik
Kuruluşundan itibaren itaatsiz olan Tarikat, piskoposlara olan vasallığını çoğu zaman göz ardı etti. Kılıç Kardeşleri'nin Daugava Nehri'nin kuzeyine, Livonya'nın Aa akarsuyu boyunca genişleme arzusu, Tarikatı Piskopos Albert ile çatışmaya sürükledi. Albert, nehrin güneyine yayılmak istiyor ve daha önce Danimarka Kralı II. Valdemar'a vadedilen Estonya ile ilgilenmiyordu.

Usta Wenno, Piskopos Albert'in izni olmadan kuzeye doğru ilerledi. İlk olarak Treiden kalesini ele geçirdi. 1208'de Aa vadisinde Segewold kalesini kurdular ve daha yukarıda ise Wenden kalesini inşa ettiler. Wenden kalesi gittikçe büyütüldü ve Usta Wenno, Tarikatın karargahını oraya taşıdı. Riga Piskoposu Albert'e sadık olan Wickbert, Wenden kalesini yönetmesi için görevlendirildi. Usta Wenno, Wickbert'i görevden aldı, ancak Wickbert, Riga Piskoposu Albert'in korumasına sığındı ve Usta Wenno'yu baltayla öldürdü.

1219 yılında, Danimarka Kralı II. Valdemar, Piskopos Albert'in yardımıyla Estonya'nın kuzeyini fethetti. 1222'de Estonya, II. Valdemar ve Riga Piskoposu Albert arasında paylaştırıldı ve bu antlaşma, tarikat arasında huzursuzluğa sebep oldu. Ardından Danimarka, bir isyan patlak verene dek köyleri sömürmeye başladı. Papa, çatışmayı düzgün yönetemedikleri için Tarikatı azarladı. Daha sonra Tarikat, Estonya'daki Danimarka topraklarını ele geçirmeye çalıştı, ancak bir papalık temsilcisi onları bu toprakları geri vermeye zorladı. Papalık temsilcisi ayrıldıktan sonra, Kılıç Kardeşler Danimarka topraklarını yeniden ele geçirdi. Ayrıca Piskopos Albert'in topraklarına saldırarak Daugava Nehri üzerinden geçen gemilerden vergi toplamaya başladılar.

1229 yılında Riga Başpiskoposu Albert'in ölümünden sonra, dini otoriteler bu tarikatın artık işe yarar yanının kalmadığını düşündü. Papalık temsilcisi Aulne'li Bernard, Tarikatın feshedilmesine karar verdi ve Reval'deki Danimarka Kalesi'ni geri almaya çalıştı. Ancak tarikat, Bernard'ı mağlup edip esir aldı.

Papa IX. Gregorius, 24 Kasım 1232 tarihli mektubunda Kardeşlerden Novgorod saldırılarına karşı Finlandiya'yı savunmalarını istedi. Ancak, şövalyelerin Finlandiya'daki olası faaliyetlerine dair bilinen hiçbir bilgi günümüze ulaşmamıştır.

### Töton Şövalyelerine bağlanmaları
Tarikat, 1236 yılında Litvan ve Semigalya halkına karşı yapılan Schaulen (Saule) Savaşı'nda ağır kayıplar verdi. Bu muharebe, hayatta kalan Kılıç Kardeşlerinin ertesi yıl Töton Şövalyeleri Tarikatı'na katılmasına yol açtı ve o andan itibaren Livonya Tarikatı olarak anılmaya başlandılar. Kendi Ustaları tarafından yönetilen (de jure olarak Töton Şövalyeleri'nin Büyük Ustası'na bağlı), tüm yönleriyle (kurallar, kıyafetler ve politika) Töton Şövalyeleri'nin özerk bir kolu olarak faaliyet göstermeye devam ettiler.

## Ustalar

* Wenno (von Rohrbach) 1204–1209
* Volkwin (Schenk von Winterstein) 1209–1236

## Galeri

Dosya:Helmoldus de Plesse4.JPG|Mecklenburglu Kılıç Kardeşi Helmold III. von Plesse.


## Ayrıca bakınız

* Töton Şövalyeleri
* Kuzey Haçlı Seferleri
* Dobrzyń Tarikatı

## Kaynakça