Ürgüp

**Ürgüp**, Nevşehir ilinin ilçesidir. 

Başlıca gelir kaynağı turizmdir. İlçenin yüzölçümü 587 km²dir. Ürgüp ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.068 metredir.

## Tarihçe
Ürgüp, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Kapadokya bölgesinin önemli yerleşim merkezlerinden biridir. Antik çağlarda "Osiana" (Assiana) adıyla bilinen yerleşim, Bizans döneminde "Prokopi" olarak adlandırılmıştır. Bu adın, Bizans İmparatoru Maurikios'un oğlu Prokopios'tan geldiği düşünülmektedir.

Roma ve Bizans dönemlerinde Hristiyanlığın gelişmesiyle birlikte Ürgüp, dini bir merkez hâline gelmiştir. Bölgedeki kayalara oyulmuş kiliseler ve manastırlar, bu dönemin izlerini taşır. 1071 Malazgirt Savaşı sonrasında Selçuklular tarafından fethedilen Ürgüp, Anadolu Selçuklu Devleti döneminde ticari ve kültürel olarak gelişmiş ve çeşitli vakıf eserleriyle donatılmıştır.

Osmanlı döneminde Ürgüp, Niğde sancağına bağlı bir kaza merkezi olarak önemini sürdürmüştür. 19. yüzyılda çok kültürlü yapısı ile dikkat çeken Ürgüp'te Türklerin yanı sıra Rum ve Ermeni topluluklar da yaşamıştır. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte 1924 nüfus mübadelesi sonrasında Rum nüfus Yunanistan'a gönderilmiş, yerine Batı Trakya'dan gelen Türk göçmenler yerleştirilmiştir.

Niğde'ye bağlı olan Ürgüp, 1933'te Kayseri'ye bağlanmıştır. 1954 yılında Nevşehir ilinin kurulmasıyla birlikte Ürgüp, Nevşehir iline bağlı bir ilçe olmuştur. Cumhuriyet döneminde özellikle 1980'li yıllardan sonra gelişen turizm sektörü sayesinde bölgesel bir cazibe merkezi hâline gelmiştir.

## Gezilecek yerler

**Temenni Tepesi**: Ürgüp şehir merkezine hâkim bir konumda yer alan bu tepe, panoramik şehir manzarası sunar. Tepede Selçuklu döneminden kalma türbeler ve seyir terası bulunur.

**Turasan Şarap Evi**: Ürgüp'ün köklü bağcılık geçmişinin bir yansıması olan Turasan, Kapadokya'nın en bilinen şarap üreticilerindendir. Şarap tadımı ve üretim sürecine dair turlar düzenlenmektedir.

**Ürgüp Erhan Ayata At Müzesi ve Güzel Atlar Sergisi**: Ürgüp Belediyesi tarafından kurulan bu özel müze, Kapadokya'nın "Güzel Atlar Ülkesi" kimliğini vurgulayan at temalı sanat eserleriyle dikkat çeker. Müze, yaklaşık 800 parçalık koleksiyona sahiptir.

**Ürgüp Müzesi**: Arkeolojik ve etnografik koleksiyonlarıyla Ürgüp ve çevresinin tarihsel gelişimini sergileyen küçük ama etkileyici bir müzedir.

**Üç Güzeller Peribacaları**: Kapadokya'nın sembolü hâline gelmiş olan bu üçlü peribacası oluşumu, Ürgüp'ün doğal güzellikleri arasında en çok fotoğraflanan noktalardandır.

**Ürgüp Şehir Hamamı**: Osmanlı döneminden kalma tarihi hamam, restore edilerek turizme açılmıştır. Geleneksel mimarisi ve işlevselliğiyle ziyaretçilerin ilgisini çeker.

**Mazı Yeraltı Şehri**: Ürgüp'e yaklaşık 15&nbsp;km mesafede bulunan Mazı Yeraltı Şehri, Kapadokya bölgesindeki en iyi korunmuş yeraltı şehirlerinden biridir. Kayalara oyulmuş çok katlı yapılarıyla tarihî bir öneme sahiptir.

**Gomeda Vadisi**: Doğal yürüyüş parkurları, vadinin kendine has bitki örtüsü ve kaya oluşumları ile ziyaretçilere doğa ve tarih iç içe bir deneyim sunar.

## Kardeş şehirler

Ürgüp Belediyesi, kültürel ve sosyal ilişkileri güçlendirmek amacıyla çeşitli şehirlerle kardeş şehir protokolleri imzalamıştır:

* **Larissa, Yunanistan** – 18 Temmuz 1996 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Dillenburg, Almanya** – 23 Ocak 1999 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Vitebsk, Belarus** – 4 Ekim 2001 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Kireas (Prokopi), Yunanistan** – 21 Ekim 2003 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Mtskheta, Gürcistan** – 3 Haziran 2004 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Talas, Türkiye** – Kayseri iline bağlı Talas ilçesi ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Pamukkale, Türkiye** – Temmuz 2020'de imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Matera, İtalya** – 2 Aralık 2011 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Umnudelger, Khentii, Moğolistan** – 1 Ağustos 2014 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Bayan-Adarga, Moğolistan** – 5 Şubat 2016 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **San Miguel de Allende, Meksika** – 8 Ocak 2021 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.
* **Kırıkhan, Türkiye** – 3 Mart 2023 tarihinde imzalanan protokol ile kardeş şehir olunmuştur.

## Nüfus

## Ayrıca bakınız

* Ürgüp Rüştiye Mektebi

## Kaynakça