Mim Kemal Öke (akademisyen)

**Mim Kemal Bülent Öke** (d. 1955, İstanbul), Türk siyaset bilimi profesörü, târih akademisyeni ve roman yazarıdır. Mustafa Kemal Atatürk’ün doktoru Mim Kemal Öke’nin torunudur.

İstanbul'da, Uygur Türklerinden bir ailede 1955 yılında doğdu. Şişli Terakki Lisesi ve Robert Kolej’den mezun oldu. İngiltere’de Cambridge Üniversitesi’nde iktisat ve tarih alanlarında yüksek tahsilini tamamladı. Sussex, Cambridge ve İstanbul üniversitelerinde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans yaptı. 1979’da Birleşmiş Milletler’de çalıştı. 1980’de Türkiye’ye dönerek akademik hayata başladı.  Boğaziçi Üniversitesi’nde 1984’te doçent, 1990’da profesör oldu.

35 yaşında Türkiye’de profesör unvanını alan en genç kişi oldu. Türk dış politika tarihine ilişkin araştırmaları olan Öke, akademik yaşamını İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde sürdürmektedir.

Çeşitli dillerde yayımlanmış akademik kitap ve makalelerin yanı sıra üç romanı bulunur. Uyanış: Büyük Selçuklu dizisinde konuk oyuncu olarak rol almıştır.

Down sendromu konusunda kendini geliştirmiş; “*Bülent Üstündağ*” mahlasıyla "*47. Kromozom*" isimli bir kitap yazmıştır.

Ayrıca TRT 1'de yayınlanan  dizisinde *Akşemseddîn* rolünü canlandırmıştır.

## Yaşamı
1955 yılında İstanbul'da doğdu. Babası CHP milletvekilliği yapmış Doktor Mim Kemal Öke’nin oğlu Yılmaz Ali Bey, annesi Demokrat Parti milletvekilliği ve bakanlık yapmış doktor Ekrem Hayri Üstündağ’ın torunu Melek Pınar Hanım’dır. Ailenin tek çocuğudur.

İlköğrenimini Şişli Terakki Lisesi'nin ilkokul bölümünde, ortaöğrenimini 1973 senesinde Robert Koleji'nde tamamladı. Yükseköğrenimi için İngiltere’ye giderek 1973 ve 1977 yılları arasında, Cambridge Üniversitesi'nde İktisat ve Tarih Fakültelerini bitirdi. Lisansının ardından Sussex'de (MA.) ve Cambridge (MPhil) uluslararası ilişkiler tarihi alanında çalışmaya devam etti. Eğitiminin ardından Birleşmiş Milletler’de danışmanlık yapmaya başlayan Öke, 1980’de Neval Ertosun ile evlenmiş ve ilk çocuğu Alihan 1981’de dünyaya gelmiştir.

Türkiye dönünce İstanbul Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler doktorasını tamamlayıp (1981) Boğaziçi Üniversitesi’ne geçti. 1984'te doçent, 1990'da profesör oldu. 35 yaşında profesör olarak Türkiye’de bu unvanı alan en genç kişi oldu. 1983-1989 yılları arasında TRT’de danışmanlık yaptı; bazı TRT belgeselleri için metin yazdı. 1990 ila 1992 yıllarında, Boğaziçi Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü Müdürlüğü'nü gerçekleştirdi.

1991’de down sendromlu kızı Nazlıhan dünyaya geldi. Aynı yıl özel bir televizyon kanalında “*Haydi Bastır*" adlı yarışma programını sundu ve ülke çapında tanındı. Kızı Nazlıhan'ın fizyoterapi eğitimleri için bir süre yurt dışında yaşadı. Down sendromu ile ilgili olarak kendisini geliştirdi ve 1994'te *Bülent Üstündağ* mahlasıyla "47. Kromozom' isimli kitabını yayınladı.

2002-2004 yılları arasında Beykent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı olarak görev alan Öke, 2005'ten 2011'e kadar ise İstanbul Ticaret Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanlığını ifa etti. 2017'den itibaren iki senelik İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanlığı görevini yerine getirdi. Akademik yaşamını İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde sürdürmektedir.

## Eserleri
### Akademik kitapları
* The Question of the Observance of the Fourth Geneva Convention of 1949 in Gaza and the West Including Jerusalem Occupied by Israel in June 1967. Birleşmiş Milletler, New York, 1979. Araştırmacının 1979 Yazında 'intern ' olarak çalıştığı Birleşmiş Milletler'de kaleme aldığı rapor isimsiz olarak basılmıştır.
*Filistin Sorunu (İstanbul: Ufuk 2002). Özeti: Al Atrak wa Qadiyyatu Filistin: Abbara al-Tarıkh ila Yawmina haza, 1880- 1980 (Ankara, 1987).
*İngiliz Casusu Prof. Arminius Vambery'nin Gizli Raporlarında II. Abdülhamid ve Dönemi (İstanbul, 1983)  
**Genişletilmiş 2. Baskı: Vambery: Belgelerle Bir Devletlerarası Casusun Yaşam Öyküsü (İstanbul, 1985)
*3. baskı: Saraydaki Casus (İstanbul, 1991).
* (der.) İngiliz Belgelerinde Lozan Barış Konferansı (1922- 1923) C.I Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 1983, C.II (1984).
* a. Ermeni Sorunu (İstanbul / Genişletilmiş 6. Baskı: İrfan, 2003).
*b. The Armenian Question (Oxford, 1988).
* Musul Meselesi Kronolojisi 1918- 1926, (İstanbul, 1987. İkinci baskı: İstanbul, 1991).

İlavelerle Musul - Kürdistan Sorunu 1918- 26 (Ankara, 1992)

genişletilmiş, gözden geçirilmiş 5. Baskı Musul - Kürdistan Sorunu 1918- 26 (İstanbul: İrfan, 2003).
•a. Hilafet Hareketleri 1919- 1926; Güney Asya Müslümanlarının İstiklal Davası ve Türk Milli Mücadelesi, Kültür Bakanlığı (Ankara, 1988)

İkinci baskı: Diyanet Vakfı, Ankara, 1991. Genişletilmiş 3. Baskı: Aksoy Yayınları, İstanbul, 1999.
    
b. Tehrik-e khalafat, 1919 - 1926 (Karaçi, 1991).
    
c. The Khilafat Movement (Ankara, 1991).
* a.Unutulan Savaş'ın Kronolojisi: Kore, 1950- 3 (İstanbul, 1990), 2.baskı: 2000.
   
b. A Chronology of the " Forgotten War " Korea, 1950- 3 (İstanbul, 1991), 2.baskı: 2000. 
* (Erol Mütercimler'le birlikte) Sultan Osman (İstanbul 1991).
* (Erol Mütercimler'le birlikte) Ertuğrul Fırkateyni Faciası ve Türk - Japon İlişkisinin Başlangıcı (İstanbul, 1991).
* (der/katkı) Aile Politikaları: Karşılaştırmalı Ülkeler Panoraması (Ankara, 1991).
* (der/katkı) Türklerde İnsani Değerler ve İnsan Hakları, 3 C (İstanbul, 1996).
* (Bülent Üstündağ müstear ismiyle) 47. Kromozom (Down Sendromu), İstanbul, 1994.
* (L. Karaman ile birlikte) Milli Mücadele Dönemi'nde Yemen - Türkiye İlişkileri: İmam Yahya - Mustafa Kemal Yazışmaları (İstanbul, 1997), 2. Baskı: İstanbul: Ufuk, 2003).
* (Der / katkı) ; Geçiş Sürecinde Orta Asta Türk Cumhuriyetleri (İstanbul, 1999).
* (Der.); Medeniyetler Çatışmasından Diyaloğa (İstanbul, 1999).
* Yalnızlıktan Saygınlığa: Demokrat Parti'nin Dış Politikası (İstanbul, 2000). II. Baskı: İstanbul 2004.
* Küresel Toplum (Ankara: ASAM, 2001).
* Küresel Ekonomi Politik ve Türkiye (İstanbul: Timaş, 2002).
* (R.Akın /E. Tirali) ; Çillerli Yıllar 1993 - 1997; DYP'nin Kimlik, Söylem ve Siyaseti (İstanbul, 2002).
* Din - Ordu Gerilimi: Küresel Toplumda Dışlanan Demokrasi (İstanbul: Alfa, 2002).
*a. Derviş ve Komutan: Özgürlük -Güvenlik Sarkacında Türkiye'nin Kimlik Sorunsalı (İstanbul: Alfa Yayınları, 2004)
    
b. Dervish and Commander: Turkey's Identify Question, 1983-2004 (New York: Nova, 2005)
### Romanları
*Günbatımı (İstanbul, 1991), 720 s.
* Kızılelma: Sürgündeki Sevda (İstanbul, 1993).
* Yaşanmamış Anılar (İstanbul, 1993).
* Biat
* Engel: Bir Emir Timur Hikâyesi

### Televizyon dizisi senaryosu

*Duvardaki Kan (TRT 1, 1986)
*Mehmet: Fetihler Sultanı (TRT 1, 2024)

## Kaynakça