Toplumsal cinsiyet

**Toplumsal cinsiyet**, kadınlık ve erkeklik ile ilgili ve bunlar arasında ayrım yapan özellikler dizisidir. Bağlama bağlı olarak bu, cinsiyete dayalı sosyal yapıları (yani cinsiyet rollerini) ve cinsiyet kimliğini içerebilir. Çoğu kültür, cinsiyetin iki kategoriye ayrıldığı ve insanların birinin veya diğerinin parçası olarak kabul edildiği (oğlanlar/erkekler ve kızlar/kadınlar) bir cinsiyet ikiliği kullanır; bu grupların dışında olanlar ikili olmayan şemsiye terim kapsamına girebilir. Güney Asya'daki hicralar gibi bazı toplumların "erkek" ve "kadın" dışında belirli cinsiyetleri vardır; bunlara genellikle *[[üçüncü cinsiyet]]ler* (ve *dördüncü cinsiyetler* vb. denir.). Çoğu akademisyen, cinsiyetin sosyal organizasyon için merkezi bir özellik olduğu konusunda hemfikirdir.

Seksolog John Money, 1955'te biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolü (başlangıçta tanımlandığı gibi, hem cinsiyet rolünü hem de daha sonra cinsiyet kimliği olarak anılacak olanı içerir) arasında terminolojik bir ayrım getiren ilk kişi olarak kabul edilir, ancak Madison Bentley zaten 1945'te cinsiyeti "cinsiyetin toplumsallaştırılmış yüzü" olarak tanımladı ve Simone de Beauvoir'ın 1949 tarihli *[[The Second Sex]]* kitabı, feminist teoride cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasındaki ayrımın başlangıcı olarak yorumlandı.

Money'nin çalışmasından önce, gramer kategorileri dışında herhangi bir şeye atıfta bulunmak için *cinsiyet* kelimesini kullanmak alışılmadık bir durumdu. Bununla birlikte, Money'nin kelimenin anlamı, feminist teorinin biyolojik cinsiyet ile cinsiyetin sosyal yapısı arasındaki ayrım kavramını benimsediği 1970'lere kadar yaygınlaşmadı. Çağdaş sosyal bilimcilerin çoğu, davranış bilimcileri ve biyologlar, birçok yasal sistem ve hükûmet organı ve DSÖ gibi hükûmetler arası kurumlar cinsiyet ve cinsiyet arasında bir ayrım yapmaktadır. .

Diğer bağlamlarda, *toplumsal* *cinsiyet* terimi, açık bir kavramsal farkı temsil etmeksizin, *cinsiyet* yerine kullanılır. Örneğin, insan dışı hayvan araştırmalarında, *toplumsal* *cinsiyet* genellikle hayvanların biyolojik cinsiyetini ifade etmek için kullanılır. Cinsiyetin anlamındaki bu değişimin izi 1980'lere kadar sürülebilir. 1993'te ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) *toplumsal* *cinsiyet* yerine *cinsiyeti* kullanmaya başladı. Daha sonra, 2011'de FDA pozisyonunu tersine çevirdi ve *cinsiyeti* biyolojik sınıflandırma olarak ve *toplumsal* *cinsiyeti* "bir kişinin erkek veya kadın olarak kendini temsil etmesi veya o kişiye, kişinin cinsiyet sunumuna dayalı olarak sosyal kurumlar tarafından nasıl yanıt verildiği" olarak kullanmaya başladı.

Sosyal bilimlerin toplumsal cinsiyet çalışmalarına ayrılmış bir dalı vardır. Seksoloji ve nörobilim gibi diğer bilimler de konuyla ilgilenir. Sosyal bilimler bazen toplumsal cinsiyete sosyal bir yapı olarak yaklaşır ve özellikle toplumsal cinsiyet çalışmaları buna yaklaşırken, doğa bilimlerindeki araştırmalar kadınlar ve erkeklerdeki biyolojik farklılıkların insanlarda cinsiyet gelişimini etkileyip etkilemediğini araştırır; her ikisi de biyolojik farklılıkların cinsiyet kimliğinin ve cinsiyete dayalı davranışın oluşumunu ne ölçüde etkilediğine dair tartışmayı bilgilendirir. Bazı İngiliz literatüründe biyolojik cinsiyet, psikolojik cinsiyet ve sosyal cinsiyet rolü arasında bir üçlü de vardır. Bu çerçeve ilk olarak 1978'de transseksüalizm üzerine feminist bir makalede yayınlandı.

## Kaynakça