open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dirac delta fonksiyonu

Adını Paul Dirac' tan alan **Dirac delta fonksiyonu** tek boyutta

\delta(x-x_0) = \begin{cases} 
\infty, & x=x_0 \\ 0, & x \neq x_0 \end{cases}

şeklinde tanımlıdır. Bu gösterime uyacak bütün matematik temsillerine delta fonksiyonu veya delta fonksiyonunun temsili denir. Delta fonksiyonu n boyuta genellenebilir. Gösterimi ise \delta^n(\vec x-\vec x_0) şeklinde olur. Burada x ve x0 n boyutlu vektörlerdir. Diğer taraftan n boyutta delta fonksiyonu her bir boyuttaki delta fonksiyonlarının çarpımı şeklinde de yazılabilir. Örneğin 3 boyutta \delta^3(\vec x-\vec x_0)=\delta(x-x_0)\delta(y-y_0)\delta(z-z_0)

Dirac-Delta fonksiyonu basamak fonksiyonunun türevidir. \delta (x)=\frac{d \theta(x)}{dx}

Delta fonksiyonunun bazı özellikleri:

* \int_{-\infty}^\infty f(x)\delta(x-x_0)dx=f(x_0)
* \delta(kx)=\frac{1}\delta(x)
* \delta(u(x))=\sum_i\frac{\delta(x-x_i)} burada x_i, u(x) fonksiyonunun kökleridir.

Bazı delta temsilleri:

* \delta(x)= \lim_{\epsilon\to 0} \frac{\epsilon}{x^2+\epsilon^2}
* \delta(x)= \lim_{\sigma\to 0}   \frac{1}{2\sigma}e^{-\frac{x^2}{4\sigma^2}}
* \delta(x)= \lim_{\epsilon\to 0} \frac{1}{x}\sin\left (\frac{x}{\epsilon}\right )

## Ayrıca bakınız
* Matematiksel fonksiyonların listesi
* Green'in fonksiyonu

## Dış bağlantılar

* Delta Fonksiyonu kaynak MathWorld
* Dirac Delta Fonksiyonu kaynak PlanetMath
* Dirac delta ölçümü bir hiperfonksiyondur.
* Tek bir çözüm varoluşunu gösteriyoruz ve eğer kaynak terimi bir Dirac delta ölçümü ise bir sonlu eleman yaklaşımını analiz ediyoruz.
* R üzerinde Lebesgue olamayan ölçümler. Lebesgue-Stieltjes ölçümü. Dirac delta ölçümü.
II. Bayezid Külliyesi

**II. Bayezid Külliyesi**, Edirne'de tarihi külliye. İkinci başkent konumundaki Edirne'yi darüşşifaya kavuşturmak amacıyla Sultan II. Bayezid tarafından 1484-1488 yıllarında Mimar Hayreddin'e yaptırılmıştır.

Külliye Edirne şehir merkezine 2&nbsp;km uzaklıkta Tunca Nehri kıyısında yer alır. Geniş bir alanı üzerine inşa edilen külliye; cami, imaret, mutfak, erzak ambarı, medrese, dârüşşifâ, değirmen, köprü ve hamamdan oluşmaktadır. 1653'te Edirne'ye gelen Evliya Çelebi, külliyeyi ziyaret etmiş ve seyahatnamesinde külliyenin darüşşifası hakkında detaylı bilgiler vermiştir. II. Bayezid Külliyesi çeşitli zamanlarda Tunca Nehrinin taşması sonucunda büyük zarar görmüştür. Külliye ayrıca Balkan Savaşları sırasında da Edirne'nin en fazla zarar gören eserleri arasında yer almıştır.

Camii dışındaki yapıları, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1984 yılında Trakya Üniversitesi'ne devredilmiştir. Bir süre Trakya Üniversitesi Edirne Meslek Yüksekokulu'nun Restorasyon ve Duvar Süsleme Bölümleri burada eğitim öğretimini sürdürmüştür.

İkinci Bayezid Camii, 20,55 m çapında tek bir kubbesi ve iki minaresi olan anıtsal bir yapıdır.  Yanlarında dokuzar kubbeli, kapıları dış yöne açılan tabhane (kitap basımevi) bölümleri bulunur. Hünkâr mahfili mermerden ve oldukça zariftir, mihrap ve minber sade bir üslüpta yapılmıştır.

Külliyenin içindeki Darüşşifa ve Tıp medresesi Sağlık Müzesi olarak hizmet verir.

## Kaynakça
Küçükbahçe

**Küçükbahçe**, İzmir ilinin Karaburun ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1891 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Eski bucak merkezidir.

1984 yılında Büyükşehir olan İzmir'de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaburun Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, İzmir il merkezine 133&nbsp;km, Karaburun ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır.

Mahalle Karaburun'un kuzeybatısında olup, Yayla Mahallesi üzerinden bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır. Karaburun Yarımadası'nın batısında yer alır.

Eşek Adası (Kara Ada), Küçük Ada ve Toprak Ada idari olarak mahalleye bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Gülcemal Kadınefendi

**Gülcemal Kadınefendi** (1826 - 15 Aralık 1851), Osmanlı padişahı Mehmet Reşat'ın annesi ve ve Sultan Abdülmecid'ın eşlerinden biriydi.

Kökeni ve doğum yeri hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. 27 Mart 1843 tarihinde Sultan Abdülmecid'in eşi oldu. 5 çocuk doğurdu. Çocukları sırasıyla Fatma Sultan (1 Kasım 1840-29 Ağustos 1884), Hatice Sultan (7 Şubat 1842-1842), Refia Sultan (7 Şubat 1842-4 Ocak 1880), Şehzade Mehmet Reşat (2 Kasım 1844-4 Temmuz 1918) ve Rukiye Sultan'dır (1850-). Gülcemal Kadın Efendi 29 Kasım 1851 tarihinde oğlu padişah olmadan önce öldü. Cenazesi İstanbul Hatice Turhan Valide Sultan Türbesi'ne gömüldü.

## Popüler Kültürdeki Yeri
2017-2021 yılları arasında yayımlanan Payitaht Abdülhamid dizisinde Gülsim Ali tarafından canlandırıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Uzunada

** Uzunada**, diğer adıyla **Kösten Adası**, Türkiye'nin İzmir iline bağlı bir adadır. İzmir Körfezi'nin orta kısmında yer alır. Türkiye'nin yüzölçümü bakımından dördüncü büyük adasıdır.

## Etimoloji
Antik Yunancada adı *Drymoussa* (Δρυμούσσα) olan ada, ayrıca *Makronisi* ("uzun ada") veya *Englezonisi* ("İngilizlerin adası") olarak adlandırılmaktaydı. Bazı kaynaklarda Kösten Adası olarak da adı geçmektedir.

## Tarihçe
Antik Yunan tarihçisi Thukididis, Peloponez Savaşı'nın yirminci yılında kuvvetli rüzgârların olduğu bir dönemde Spartalı amiral Astuochos'un bazı gemilerinin sekiz gün boyunca sığındığı üç adadan biri olarak Uzunada'dan bahseder.

MÖ 188'de Apamea Antlaşması'nın imzalanmasının ardından ada, Klazomenai şehrine verildi.

1914 yılında adada yaklaşık 2.000 Yunan'ın yaşadığı bilinmektedir.

I. Dünya Savaşı sırasında Kraliyet Donanması'nın Akdeniz Filosu, Nisan 1916'da adayı işgal etti ve daha sonra adada pul bastı.

Ada, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş'in sürgün edildiği yerdir. Bugün onların kaldığı yerler yazları sosyal tesis olarak kullanılmaktadır. Ada günümüzde Deniz Üs Komutanlığı olarak alay seviyesinde askerî bir adadır ve personel aileleri dışında sivillerin adaya girmesi yasaktır.

## Coğrafya
Kuzey-güney yönünde 9&nbsp;km'yi bulan uzunluğu ve 30&nbsp;km'yi bulan yüzölçümü ile Uzunada, Türkiye'nin yüzölçümü bakımından dördüncü büyük adasıdır. İzmir Körfezi'nin orta kısmında, Urla ve Karaburun kıyılarına yakındır. Dağlık şekilleriyle körfezden yükselen adanın en yüksek noktası, 189 m ile Barbaros Tepesi'dir. Ada, Toloz İskelesi ile anakarada Yolluca Sosyal Tesisler Komutanlığına deniz yoluyla bağlanmıştır. Adanın güneybatısında Nergis Adası, kuzeybatısında ise Zafer Adası olarak bilinen iki adacık vardır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Small Islands in the Near East
Usûlî

**Usûlî** (? - 1538/39), Divan edebiyatı şairi, mutasavvıf.

Vardar Yenicesi'nde doğmuştur. Şeyh İbrahim Gülşenî'ye bağlanmıştır. Eserleri, hayattayken beğenilmiş, ismi duyulmuştur. Fakir bir hayat yaşasa da gururlu ve onurlu olduğu, insanlara hâlini bildirmediği bilinir. 1538-1539 yıllarında öldüğü sanılmaktadır.

Eserlerinde ilk göze çarpan tasavvufi görüşleridir. Ayrıca dili zamanın göre çok düzgündür. Fazla eser bırakmamıştır. Genel olarak ünlü şairler ve otoriteler tarafından yetenekli bulunmakla birlikte yeteneklerini pek geliştiremediği belirtilmiştir.

## Eserlerinden Örnek
:*Hâtırum cem'iyyetin itdi perîşân ayrılık*
:*Ayrılık kıldı bana dünyâyı zindân ayrılık*

## Kaynakça
* Muallim Naci, Esâmî, s. 61

## Dış bağlantılar
* Hiclâl Demir, ''Çağlarını Eleştiren Dîvan Şairleri: Hayretî - Usûlî - Hayalî''; Türk Edebiyatı Bölümü, Bilkent Üniversitesi, Ankara; Haziran 2001.
Gülüstü Hanım

**Fatma Gülüstü Hanım** (1830, Sohum - Mayıs 1861, İstanbul), son Osmanlı padişahı Mehmet Vahidettin'in annesi ve Sultan Abdülmecid'in eşlerinden dördüncü ikbaliydi. Abhaz asıllıdır.

## Yaşamı
Gülüstü Hanım, 1830 yılında Abhazya'nın Sohum şehrinde doğdu. Esas adı Fatma Chachba idi, Abhaz Şaş'e Hanedanı'nin bir üyesiydi. Babası Prens Tahir Bey Chachbaref, annesi Afişe Hanım Lakerba idi. Abhazya Prensliği devlet başkanı Kelesh Ahmed-Bey Shervashidze'nin torunuydu.

Fatma 1831'de ailesiyle birlikte İstanbul'a geldi, babası 1832'de burada öldü. On yaşındayken Osmanlı geleneklerine göre adının değiştirildiği İmparatorluk haremine emanet edildi. Daha sonra Bezmiâlem Sultan'nın yanındaki nedimelerden biri oldu.

1854 yılında Sultan Abdülmecit'in eşi oldu. Dört çocuğu oldu. Beşinci ikbalken ikiz olan Fehime ve Zekiye sultanları ertesi yıl 30 Temmuz 1856'da Mediha Sultan'ı ve 2 Şubat 1861'de Vahidettin'i doğurdu. Yaptığı doğumdan üç ay sonra Mayıs ayında veremden önce kendisi ve hemen akabinde dört hafta sonra Haziran ayında da eşi Sultan Abdülmecid öldü. Gülüstü Kadın Efendi Fatih Camii'nin mihrap önünde bulunan Münire Sultan Türbesi'ne defnedildi. Diğer bir rivayete göre Fatih'te bulunan Nakşidil Valide Sultan Türbesi'nin avlusundaki Yeni Türbe'ye defnedildi.

Oğlu Vahidettin annesinin ölümünden çok sonra, 57 yaşındayken tahta çıktığı için Gülüstü Hanım hiçbir zaman gerçekten Valide Sultan olamadı.

## Kaynakça

### Konuyla ilgili yayınlar
# Açba, Leyla: Harem Hatıraları, İstanbul 2009
# Aredba, Rumeysa: Sultan Vahdeddin'in San Remo Günleri, İstanbul 2008
# Öztuna, Yılmaz: Devletler ve Hanedanlar, Ankara 2005
# Öztürk, Ahmet: Harem ve Osmanlı Padişahları İstanbul 2007
Aydın Yalçın

**Aydın Yalçın** (29 Ekim 1920 - 4 Ekim 1994) Türk eğitimci, siyasetçi, milletvekili ve fikir adamı.

## Yaşamı
29 Ekim 1920 tarihinde Isparta'nın Uluborlu ilçesinde doğan Aydın Yalçın'ın annesi öğretmen babası emekli bir subaydı. İlkokulu doğduğu ilçede, orta öğrenimini de İstanbul Kabataş ve Haydarpaşa liselerinde tamamladıktan sonra, yüksek öğrenimini Siyasal Bilgiler Okulunda yaptı. Lisansüstü araştırma ve doktora için gittiği Londra Üniversitesi'ndeki çalışmalarını, 1951 yılında tamamlayarak yurda döndü. SBF'de 1941 yılında başladığı öğretim üyeliğini sürdürdü.

Prof. Aydın Yalçın, 1954 yılında Bahri Savcı, Osman Okyar, Bedii Feyzioğlu, Aydın Yalçın, Turhan Feyzioğlu, Turan Güneş, Nilüfer Yalçın, Bülent Ecevit, Kemal Salih, Nejat Tunçsiper, Cavit Erginsoy, Mukbil Özyörük, Ziya Müezzinoğlu, Yaşar Karayalçın, Kudret Ayiter ile Akif Erginay'ın başını çektiği bir ekiple beraber Forum Dergisi'ni kurdu. Yayımından bir süre sonra bu ekibe Cahit Talas, Muammer Aksoy, Şerif Mardin, Coşkun Kırca, Mümtaz Soysal, Metin And, Sadun Aren, Haluk Ülman, Şevki Vanlı, Cemal Aygen ve daha birçok aydın katıldı.

Aydın Yalçın 1958-1960 yılları arasında, ziyaretçi profesör olarak, ABD'de Columbia Üniversitesi'nde ders verdi. Türk siyasi hayatında da bazı aktif görevler aldı. Hürriyet Partisi ve Yeni Türkiye Partisi kurucusu olarak, siyasi hayata katıldı. 1965-1973 yılları arasında Adalet Partisi milletvekili olarak parlamentoda bulundu. Uzun yıllar bu partinin genel idare kurulu üyeliği ve grup başkan vekilliğini yaptı. AET-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu Başkanlığı ve Avrupa Konseyi üyeliği yaptı. Resmî görevlerle, Batı ve Doğu Avrupa, Amerika ve Sovyetler Birliği'ni ziyaret etti.

1973 yılından sonra, tekrar üniversiteye dönen Prof. Yalçın, yerli yabancı birçok dergi ve gazetelerde yazılar yazdı. *Uzak Komşumuz Sovyetler*, *Demokrasi, Sosyalizm ve Gençlik*, *İktisadi Politika Üzerinde Düşünceler*, *Türk Komünizmi Üzerine Bazı Gözlemler*, *Faşizmin Doğuşu*, *Türkiye İktisat Tarihi: Osmanlı İktisadında Büyüme ve Gerileme Süreci*, *İktisadi Doktrinler ve Sistemler Tarihi*, *Vatan Hıyanetinin Anatomisi* en önemli kitaplarıdır.

Prof. Yalçın önceden arkadaşlarıyla beraber çıkardığı Forum Dergisi'ni 15 Eylül 1979 tarihinden itibaren "Yeni Forum" adı altında yeni bir nefes ve kadro ile çıkararak 4 Ekim 1994 tarihinde ölene kadar bu derginin yönetim kurulu başkanlığı ve başyazarlığını yürüttü.

## Eserleri

* 1968: Uzak Komşumuz Sovyetler
* 1969: Demokrasi, Sosyalizm ve Gençlik
* 1969: İktisadi Politika Üzerine Düşünceler
* 1976: İktisadi Doktrinler ve Sistemler Tarihi
* 1977: Türk Komünizmi Üzerine Bazı Gözlemler
* 1979: Osmanlı İktisadında Büyüme ve Gerileme Süreci
* 1984: İçtimai Sınıflar Meselesi

## Kaynakça
Hatice Muazzez Sultan

**Hatice Muazzez Haseki Sultan** *(ö. 12 Eylül 1687)* Osmanlı padişahı II. Ahmet'in annesi ve Sultan I. İbrahim'in 1641'de evlendiği üçüncü eşi ve ikinci Haseki.

## Kimliği
Kökeni ve doğum yeri bilinmeyen *Hatice Muazzez Haseki Sultan,* Osmanlı padişahı II. Ahmet'in annesi ve Sultan I. İbrahim'ın eşiydi.

## Ölümü
*Hatice Mu’azzez İkinci Haseki Sultan* IV. Mehmed'in padişahlığının son dönemlerinde, kendi oğlu II. Ahmed'in 22 Haziran 1691 tahta çıkmasından yaklaşık dört sene önce daha henüz Saliha Dilaşub Sultan'ın dahi Valide Sultan olmadığı bir zamanda, 12 Eylül 1687 tarihinde öldüğünden dolayı hiçbir zaman Valide Sultan olamadı. Saliha Dilaşub Sultan'ın Valide Sultan olmasından iki ay önce ölen *Hatice Mu’azzez Sultan,* İstanbul Süleymaniye Camii'ndeki Kanuni Sultan Süleyman Türbesi'ne defnedildi.

## Ayrıca bakınız

* Haseki Sultan
* Osmanlı padişah eşleri
* Osmanlı padişah anneleri

## Başvuru kitapları
*Bernard Lewis, *The Emergence of Modern Turkey (Studies in Middle Eastern History)*, Publisher: Oxford University Press, USA; 3rd edition (September 6, 2001); Paperback: 568 pages; ISBN 0195134605; ISBN 978-0195134605 
*Bahadıroğlu, Yavuz, *Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları, 15. Baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2.*

## Kaynakça

 **Hatice Mu'azzez İkinci Haseki Sultan'ın defnedildiği yer [[Süleymaniye Camii]]'ndeki [[I. Süleyman|Kanuni Sultan Süleyman]]'ın [[türbe]]sidir**  

Dosya:Süleymaniye Mosque.jpg|*Hatice Muazzez Sultan* *[[İstanbul]] [[Süleymaniye Camii]]'nde [[I. Süleyman|Kanuni Sultan Süleyman]]'ın [[Türbe]]sine defnedilmiştir*.
Dosya:Süleymaniye mosque interior Istanbul Turkey.jpg|Hatice Muazzez Sultan'ın ebedi istirahatgâhının da yer aldığı Süleymaniye Camii'nin içi.
Dosya:Ahmed II by John Young.jpg|Oğlu  Sultan II. Ahmed.
Dosya: Istanbul_Soliman.jpg|Türbesinin bulunduğu Süleymaniye Camii'nin dış görünümü.
OK Computer

***OK Computer***, İngiliz rock grubu Radiohead'in 16 Haziran 1997'de yayımlanan üçüncü stüdyo albümü. Yapımcılığını Radiohead üyelerinin yanı sıra grubun sonraki albümlerinde de rol alan Nigel Godrich'in üstlendiği albüm EMI'nin alt kuruluşları Parlophone ve Capitol Records tarafından yayımlandı. 1995'te kaydedilen "Lucky" dışında albüm, 1996 ve 1997 yıllarında Oxfordshire ve Bath'te kaydedildi. Önceki albümleri *[[The Bends]]*in gitar merkezli, içgözlemsel tarzından uzaklaşıp soyut temalar ve çok katmanlı seslere yönelen grup, sonraki daha deneysel eserlerinin de temelini hazırladı.

Albümü pazarlaması zor olarak gören EMI'nin düşük satış beklentilerine karşın *OK Computer* UK Albums Chart'ta zirveye ulaşırken Billboard 200 listesine de 21. sıradan giriş yaptı. Albümden "Paranoid Android", "Karma Police", "Lucky", "No Surprises" ve "Airbag" şarkıları promosyonal single olarak yayımlandı. Radiohead'in uluslararası bilinirliğine katkı sağlayan albüm dünya çapında en az 7,8 milyon kopya sattı. 22 Haziran 2017'de, albümün yirminci yıldönümü anısına ilave parçaların bulunduğu remaster'lanmış bir versiyonu yayımlandı.

Oldukça olumlu eleştiriyle karşılanan *OK Computer*, pek çok dinleyici, eleştirmen ve müzisyen tarafından tüm zamanların en iyi albümlerinden biri olarak kabul edilir. Albüm 1998 Grammy Ödülleri'nde Yılın Albümü Ödülü'ne aday gösterildi ve En İyi Alternatif Müzik Albümü Ödülü'nü kazandı. Albüm, o zamanlar Britanya'da yaygın olan Britpop tarzından, ilerleyen yıllarda etkisini gösteren melankolik, atmosferik alternatif rock'a kayışın öncüsü oldu. *OK Computer* aşırı tüketimcilik, toplumsal yabancılaşma, duygusal yalnızlaşma ve siyasi yozlaşmanın hakim olduğu bir dünyayı tasvir ettiğinden 21. yüzyıl yaşamının iç yüzünü anlayan bir eser olarak yorumlanır.

## Parça listesi
# Airbag
# Paranoid Android
# Subterrenean Homesick Alien
# Exit Music (For A Film)
# Let Down
# Karma Police
# Fitter Happier
# Electioneering
# Climbing Up The Walls
# No Surprises
# Lucky
# The Tourist
Âşık Paşa

**Âşık Paşa** (1272 – 3 Kasım 1333), Türk şâir ve mutasavvıf.
## Kimliği
1272 yılında Kırşehir'de doğdu. Baba İlyas'ın oğullarından ve Konya'da altı ay hükümdarlık yaptıktan sonra sultanlığı Karamanoğulları'na bıraktığı söylenen Muhlis Paşa'nın oğludur. Mutasavvıf bir aile geleneğinde yetişmiştir. Eserlerinde tasavvufun etkisi büyüktür. Dîndar birisidir ve bu nedenle eserlerindeki tasavvufi yönün yanı sıra yoğun biçimde dini motifler mevcuttur. Eserlerinin ve düşüncelerinin önemli bir yönü de o dönemde Türkçeye verdiği önemdir. Çünkü o dönemlerde Türkçeden çok Arapça ve Farsçaya değer verilmektedir, şair bunu kınar ve eserlerini Türkçe ile kaleme alır.

Kırşehir'de yerleşen Muhlis Paşa'nın üç oğlundan en büyüğü Alâ ed-Dîn Ali'dir. Bu yüzden Alâ ed-Dîn Ali, baş ağa, yani en büyük kardeş olarak tanınmıştır. *Baş Ağa* adı zamanla *Beşe,* sonra da *Paşa* olarak söylenmiş, şiirlerinde *Âşık* mahlasını kullandığı için de, asıl adı unutularak *Âşık Paşa* adı, her tarafta ün yapmıştır.
## Yaşamı
*Âşık Paşa,* dinî ve tasavvufî bilgilerini Kırşehirli Şeyh Süleyman'dan öğrenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş yıllarında babası ile birlikte Osman Gazi'nin yanında hizmet görmüştür. Orhan Gazi'nin Osmanlı İmparatorluğu'nun başına geçtiği yıllarda, Kırşehir'e gelerek baba ocağına yerleşmiştir. Âşık Paşa, Kırşehir'deki Âhiler'in büyük saygıyla bağlandıkları bir mürşid olarak çevresindeki Oğuzlara dostluk ve kardeşlik ilkelerini aşılamış, onlara yalın Türkçe ile Yunus tarzı ilâhiler söylemiş, ancak Yunus Emre kadar başarılı olamamıştır. Eserlerini Türkçe ile yazan Âşık Paşa, aruz ve hece ölçüsüyle söylediği dörtlük ve gazel biçimindeki ilâhilerinin yanı sıra, kimi hikâyeler de kaleme almıştır.
## Ölümü
Kırşehir'de, 3 Kasım 1333 tarihinde öldü. Mezarı üzerine türbe yapılmıştır ve bu türbe ziyaretgâh hâline gelmiştir.
## Eserleri
* *[[Garibnâme]]*: 12 bin beyitlik ahlâkî, tasavvufî, didaktik bir eserdir.
* *Fakrnâme*
* *Vasf-ı Hâl*
* *Kimya Risâlesi*
* *Hikâye*
## Kaynakça
* 

## Dış Kaynaklar

* Yavuz, Kemal "Âşık Paşa" (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi *, C. 1 s.259-261, İstanbul: Yapi Kredi Kültür Sanat Yayıncılık. ISBN 975-08090072-9.

## Dış bağlantılar
* Kut, Günay  (1991)  "Âşık Paşa"  Bölüm 1, '' Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. c.4 say. 1-3' (çevrimiçi )
Garibnâme

***Garipnâme***, Âşık Paşa'nın ünlü ahlakî, felsefî, psikolojik, tasavvufî mesnevîsidir. Tasavvufun yanında Türklerin eski kahramanlık ve Alplik devirlerini terennüm eden sosyal varlıkların tablosunu çizen, Türk dilinin arı, katıksız örneklerini yaşatan ve halkı eğitmek için yazılan bir eserdir.

Eser aruz ölçüsüyle yazılmış, "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbı kullanılmıştır. 10 bölümden ve 12.000 beyitten oluşmaktadır.

## Dönemi
Eser 1330 yılında yazılmıştır. Süleyman Çelebi'nin Mevlid eserini etkilemiştir. Sürekli Türkçeye önemi vurgulayan bir şair olan Âşık Paşa bu eseri Türkçe kaleme almıştır. Eser döneminin en önemli Türkçe eserlerinden olup o dönem için Türkçenin en güzel örneklerinden birisi olarak öne çıkar.

Eser Anadolu'daki tasavvuf anlayışı açısından büyük önem taşır ve geniş bir etkisi olmuştur. Ana konusu tasavvuf ve dîndir. Dînî öğütler içeren eser sadece Türkçe açısından değil dönemin dînî anlayışının anlaşılması açısından da önemlidir.

## ''Garibnâme'''den bir örnek
Kamu dilde var idi zabtı üsul
Bunlara düşmüş idi cümle ükul.
Türk diline kimseler bakmaz idi
Türklere herkes könül akmaz idi.
Türk dahi bilmez idi bu yolları
İnce yolu, ol ulu menzilleri
Bu *Garibnâme* eğer geldi dile
Kim bu dil ehli dahi beni bile.
Yol içinde bir-birini vermeye.
Dile bakıp maniyi hor görmeye.
Ta ki mahrum kalmaya Türkler dahi
Türk dilinde anlayalar ol Hakkı.
Maniyi bir dilde sanmın siz heman,
Cümle diller anı söyler bigüman.
Cümle dilde söylenen ol sözdürür
Cümle gözlerden gören ol gözdürür.

## Dış bağlantılar
* Türkiye Türkçesiyle Yazılmış İlk Edebi Eser

## Kaynakça
Hâmî-i Âmidî

**Hâmî-i Âmidî** (d. ? - ö. 1747), Osmanlı şairi.

Diyarbakırlı olan Hâmî-i Âmidî döneminin tanınmış şairlerindendir. Bazı vezirlere divan kâtipliği de yapmıştır. 1747'de Diyarbakır'da ölmüştür.

## Dış bağlantılar
*
Aegukga

**Aegukga** ya da **Aegukka** (Hangıl: 애국가 / Hanja: 愛國歌), Güney Kore'nin resmî olmayan ulusal marşı. Marşın adı "Vatansever Şarkı" anlamına gelir.

Marşın sözlerinin 1896 yılında Seul'de bulunan Dongnimmun'un (Bağımsızlık Kapısı) temel taşı koyma töreninde ya politikacı Yun Chiho ya da bağımsızlık yanlısı lider ve eğitimci An Chang-ho tarafından yazıldığına inanılır. Başlangıçta marş, Amerikalı misyonerlerin öğrettiği İskoç folk müziği meldoisi *[[Auld Lang Syne]]* ile söylenmekteydi. Çin'in Şangay şehrinde bulunan Kore Cumhuriyeti Geçici Hükûmeti *Aegukga* 'yı ulusal marş olarak kabul etmiştir. Japon İmparatorluğu idaresinden ayrılmanın tam üç yıl sonrasında 15 Ağustos 1948'de Güney Kore'nin kuruluşunu kutlayan törende İskoç melodisi, Ahn Eak-tae tarafından 1935'te bestelenen Korea Fantezi Senfonisinin final bölümü ile değiştirildi. Yeni *Aegukga* daha sonra 1948'de Devlet Başkanı Syngman Rhee tarafından bir kararla kabul edildi.

Marş dört kıta ve bir nakarattan oluşur ancak genellikle yalnızca ilk kıta ve nakarat okunur.
Ankara Sanat Tiyatrosu

**Ankara Sanat Tiyatrosu** (*AST*), 1963 yılında, Ankara'da Asaf Çiyiltepe öncülüğünde kurulmuş tiyatro topluluğudur. Tiyatro, İstanbul'daki Arena Tiyatrosu'nun devamı niteliğindedir.

## Kapatılması
Ankara'da dört kez oynanan *Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti* oyunu, beşinci kez Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencilerine oynanırken, Ankara Sıkıyönetim Kumandanlığı'nın 4 Nisan 1972 tarihli bildirimi ile yasaklandı ve 1974 yılında yeniden açıldı. Bildirimde şöyle denilmekteydi: 

## Ayrıca bakınız

* Kadın Oyunları Festivali

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Basamak fonksiyonu

**Basamak fonksiyonu** \theta(x) ile gösterilir ve tanımı şu şekilde verilir:

\theta(x) = \begin{cases} 1, & x\ge x_0 \\ 0, & x

Kuantum mekaniğinde parçacıkların bağlı durumları basamak potansiyellerle ifade edilir, fiziksel olarak bu açıdan önem taşır. Basamak fonksiyonu periyodik olarak yazılırsa böyle bir potansiyel altındaki parçacığın (sıklıkla elektronun) dalga fonksiyonu Bloch fonksiyonu veya Bloch dalgası olarak adlandırılır. Örgüde elektronlar periyodik basamak potansiyeli altında varsayılırdıklarından basamak fonksiyonu fizik açısından önemlidir. Ayrıca Maxwell, Voigt ve Kelvin cisimleri için Creep olayı uygulanan kuvvetin zamana bağlı basamak fonksiyonu olması durumunda matematiksel olarak modellenir.

## Ayrıca bakınız
* Matematiksel fonksiyonların listesi
Ayşe Sineperver Sultan

**Ayşe Sineperver Sultan**, (ö. 11 Aralık 1828). I. Abdülhamid'in 1776'da evlendiği Onbirinci eşi *(1761 - 11 Aralık 1828),* Osmanlı padişahı IV. Mustafa'nın öz annesi, Esma Sultan'ın annesidir. 29 Mayıs 1807'ten itibaren ise IV. Mustafa'nın tahta çıkması ile Valide Sultan olmuştur.

## Hayatı
18. yüzyılda cariyeler genelde Kafkasya'dan getirildiği için Gürcü veya Çerkes asıllı olduğu tahmin edilir. Oğlu IV. Mustafa'nın kısa saltanatı sırasında 29 Mayıs 1807-17 Kasım 1808 tarihleri arasında Valide Sultan oldu. Fatih'te, kendi adını taşıyan bir çeşme yaptırdı. Oğlunun öldürülmesinden sonra 20 sene daha yaşadı ve 11 Aralık 1828 tarihinde öldü. Eyüp Sultan Camii Şadırvan avlusundaki hazireye defnedilmiştir.

## Galeri

Dosya:Ayşe Sineperver Sultan Mezar Taşı.jpg|küçükresim|Ayşe Sineperver'in Eyüp Sultan Cami Haziresinde Yer Alan Mezar Taşı.


## Kaynakça
Kronecker deltası

**Kronecker deltası** veya **Kronecker delta fonksiyonu**, Leopold Kronecker tarafından tanımladığından onun adını almıştır.

Kronecker delta fonksiyonu şu şekilde verilir;

\delta_{kl}= \begin{cases} 1, & k=l \\ 0, & k\neq l \end{cases}

Bunun dışında rezidü hesabını düşünürsek Kronecker deltanın bir başka temsili de C, sıfır etrafında saat yönüne ters kapalı bir kontür olmak üzere şu şekilde verilir.

  \delta_{x,n} = \frac1{2\pi i} \oint dz \, z^{x-n-1},

Fonksiyon karakterinden çok notasyonda kolaylaştırıcı eleman olarak kullanıldığından genellikle Kronecker delta (veya Kronecker deltası) olarak anılır. Özellikle diklik bağıntılarında sıkça kullanılan bir özelliği j\in\mathbb Z olmak üzere şöyle verilir.

\sum_{i=-\infty}^\infty \delta_{ij} a_i=a_j.

Kronecker delta ve Dirac delta arasında kesiklilik ve süreklilik ilişkisinin aynısı vardır. Diğer bir deyişle Kronecker delta Dirac deltanın kesikli uzaydaki halidir.

## Ayrıca bakınız
* Matematiksel fonksiyonların listesi
Bamerni Havaalanı

**Bamerni Havaalanı**, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Duhok ilindeki Bamerni kasabasında (Osmanlı döneminde Musul Sancağı İmadiye Kazası içinde) bulunan askeri havaalanıdır. 36. paralelin kuzeyinde, Türkiye sınırına 40&nbsp;km mesafede bulunmaktadır. Türkiye PKK sızmalarını önlemek ve bölgenin güvenliğini sağlamak üzere, elektronik sistemleri Türkiye'den getirerek modernize edilip tanklarla desteklemiştir.

Havaalanının Türkiye'nin kontrolü altında olduğu 2002'de Celal Talabani'nin NTV'ye yaptığı bir açıklama sonrası gündeme gelmiştir.

1990'ların başından beri bölgede Tugay seviyesinde birlik bulunduran Türkiye'nin, Bamerni Havalimanı'ndaki varlığı bugün 60 tank ve çeşitli Zırhlı birlikler ile yaklaşık 2.000 asker düzeyindedir.

## Kaynakça
Agapornis lilianae

***Agapornis lilianae***, *[[Agapornis]]* cinsine bağlı bir hayvan türüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Şehsuvar Sultan

**Şehsuvar Sultan** (ö. 29 Nisan 1756), Osmanlı padişahı III. Osman'ın annesi, Valide Sultan ve Sultan II. Mustafa'in eşiydi.

## Kimliği
Kökeni ve ailesi bilinmiyor. Oğlu III. Osman'ın *Üç* yıllık saltanatının başlangıcında bir buçuk yılı bulmayan bir süre boyunca Valide Sultan oldu.

### Döneminde cereyân eden önemli hâdiseler
III. Osman'ın 13 Aralık 1754 tarihinde Osmanlı Padişahı olması üzerine Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa'nın Vezîr-i Âzam olduğu bir dönemde Valide Sultan oldu. III. Osman'ın hükümdarlığının Üçüncü ayı başlarken, o devirde Anadolu valisi olan Hekimoğlu Ali Paşa da *Üçüncü* defâ sadrâzam olarak atandı. Sadrâzamlığının Dördüncü ayı muhalifleri tarafından III. Osman'a şikâyet edilen ve hemen akabinde sandalla Kız Kulesi'ne hapsedilmek üzere götürülmekte olan Hekimoğlu Ali Paşa, Şâh-Süvar Valide Sultan'ın telkinleri neticesinde serbest bırakılarak yerine 18 Mayıs 1755 tarihinde Naili Abdullah Paşa sadrâzam olarak tâyin edildi. Bu dönemin Temmuz ayında Kadırga Limanı'nda 20 saat kadar devam eden büyük bir yangın çıktı. Bu hâdisenin ardından 24 Ağustos 1755 tarihinde yerine Silahdar Bıyıklı Ali Paşa Vezîr-i Âzam olarak atandı ise de Altmışüç gün sonra yalan söylediği, rüşvet aldığı ve adının yolsuzluklara karışması nedenlerinden ötürü azledilerek 25 Ekim 1755 tarihinde idam edildi. Yerine Paris Sefaretnamesi'nin yazarı Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin oğlu Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa Vezîr-i Âzam olarak getirildi. Gelgelelim, o da daha henüz Altıncı ayını tamamlayamamışken sadrâzamlıktan azledilerek malları hazineye devrolundu. Yerine Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa *ikinci kez sadrâzam* olarak atandı.

### Vefatı
29 Nisan 1756 tarihe rastlayan Miraç Kandili gecesi oğlunun saltanatı sırasında, oğlunun ölümünden *Bir* yıl önce öldü. Cenazesi İstanbul'un Fatih İlçesi'nin Çemberlitaş semtinde bulunan Nuruosmaniye Camii'ndeki Şah-Süvar Sultan Türbesi'ne defnedildi.

## Ayrıca bakınız
* Nuruosmaniye Camii
* Valide sultan
* Osmanlı padişah eşleri
* Osmanlı padişah anneleri

## Bibliyografya
* Peirce, Leslie P. (1993), *The Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire* Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.  http://www.amazon.com/gp/product/0195086775/102-5037880-1776135?v=glance&n=283155
* Uluçay, M. Çağatay (2011 5.bas.), *Padişahların kadınları ve kızları*' Ankara: Ötüken. ISBN 9789754378405.
* Bahadıroğlu, Yavuz, (2009 15.baskı) *Resimli Osmanlı Tarihi,* İstanbul: Nesil Yayınları, ISBN 978-975-269-299-2.
* Sakaoğlu, Necdet (2008) *Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler,* Oğlak Yayıncılık. s. 290. ISBN 978-9-753-29623-6.

## Kaynakça
Guan Yu

**Guan Yu** (Çince:關羽, Pinyin: Guān Yǔ)(160 – 219) yaklaşık iki bin yıl önce Çin'de yaşamış bir generaldir. Aynı zamanda Çin tarihinde önemli bir kahraman; Çin dinlerinde bir kutsal figürdür.

Guan Yu'nün yaşadığı dönem Çin'in Han hanedanlığı'nın sonu ile Üç Krallık Döneminin başlarına denk gelir. Bu dönem iç çatışmaların, kargaşanın hakim olduğu bir dönemdir. Guan Yu, kardeşi Liu Bei ve kan kardeşi Zhang Fei ile birlikte Wei ve Doğu Wu Hanedanlığına karşı savaşmıştır. Daha sonra Liu Bei *[[Shu]] Han hanedanlığının* ilk imparatoru olmuştur. Guan Yu ise bir savaşta Wu generali Lü Meng tarafından esir alınmış ve idam edilmiştir.

Guan Yu Sui Hanedanlığı döneminde tanrılaştırılmış; bu inanış günümüze kadar ulaşmıştır. Çin halk inancında **Guan Gong** olarak adlandırılır; dürüstlüğün ve kardeşliğin sembolüdür. Taoculuk'ta ise şeytanları dize getiren güçlü bir koruyucu tanrıdır. Budistler de tapınaklarının ve Dharma'nın koruyucusu olarak kabul ettikleri Guan Yu'yü **[[bodhisattva]]** olarak adlandırırlar.

Guan Yu inanışı günümüzde oldukça yaygındır; Çin, Tayvan ve Hong Kong'da Guan Yu'ye adanmış tapınaklara bolca rastlanır. Guan Yu bu tapınaklarda elinde bir mızrak, kırmızı yüzlü, uzun sakallı olarak tasvir edilir.

Guan Yu'nün bu kadar yaygın olmasının bir sebebi de **[[Üç Krallığın Öyküsü]]** adlı romanın başkarakterlerinden biri olmasıdır. Üç Krallığın Öyküsü Luo Guanzhong tarafından 14. yüzyılda yazılmıştır; Guan Yu kahramanlıklarının bolca anlatıldığı bu kitap Çin dışında Japonya ve Kore'de de çok sevilen bir eserlerdir. Günümüzde de çizgi filmler ve bilgisayar oyunlarıyla Uzakdoğu'da hala popülerliğini korumaktadır.

## Notlar
Kahire Konferansı

**Kahire konferansı**, II. Dünya Savaşı sonra Uzak Doğu'daki gelişmeleri değerlendirmek amacıyla Roosevelt, Churchill ve Çan Kay Şek arasında; 22-26 Kasım 1943 tarihleri arasında Kahire'de yapılan toplantıdır. Kesin bir sonuca varılamayan konferansın yapılmasında Moskova Konferansı'nda görev alan dışişleri bakanlarının üç devletin liderlerinin de bir görüşmede bulunmaları gerektiğine karar vermesi etkili oldu. Josef Stalin'in isteği üzerine Tahran seçilse de düzenlenen konferansta Uzak Doğu meselelerinin de görüşülmesi planlandığı için Çin Cumhuriyeti'ni temsilen Çan Kay Şek'in de yapılacak görüşmelere davet edilme teklifinin Stalin tarafından kabul edilmemesi üzerine, Churchill ile Roosevelt hem Çan Kay Şek ile görüşmek hem de Tahran'da yapılacak konferansa birlik içinde katılmak amacıyla Kahire'de bir araya geldiler.

Churchill'in konferans boyunca Balkanlar'da bir cephe açılması konusunda ısrarına karşın bu isteği, Roosevelt tarafından kabul edilmedi. Ayrıca bu konferansta Türkiye'nin üslerini İngiltere'ye açarak savaşa girme durumu da görüşüldü ancak Numan Menemencioğlu'nun Türkiye'nin henüz bir savaşa giremeyecek olmasını gerekçe göstermesinden ötürü sonuç alınamadı.

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı konferansları
* İkinci Kahire Konferansı

## Dış bağlantılar
* United States Department of State Foreign relations of the United States diplomatic papers, The Conferences at Cairo and Tehran, 1943 
* The Cairo Conference, 1943
Rabia Şermi Kadınefendi

**Râbi'â Şerm-î Kadınefendi** (? - 1732) (Osmanlıca: رابعه شرمی قادین افندی), Osmanlı padişahı I. Abdülhamit'in annesi ve Sultan III. Ahmet'in eşi.

## Yaşamı
Kökeni ve doğum yeri bilinmemektedir. 1714 yılında III. Ahmet'in eşi oldu. 1732 yılında öldüğünde oğlu I. Abdülhamit yedi yaşındaydı. I. Abdülhamit annesinin ölümünden ancak 42 sene sonra tahta çıktı. O yüzden Râbi'â Şermî Sultân, Valide Sultan unvanını alamadı. Necdet Sakaoğlu'nun bildirdiğine göre Râbi'â Şermî Sultan'ın doğum tarihi *Hadikatü'l-cevamî* ve *Sicill-i Osmanî* gibi eserlerde Hicrî 1135 / Milâdî 1723 olarak yanlış verilmiş, *Alderson* da ise bir kayıt düşülmemiştir.

### Ölümü
1732 yılında ölen Râbi'â Şerm-î Sultân'ın Rokoko üslûbundaki muhteşem mezârı İstanbul'da Yeni Camii *([[Hatice Turhan Sultan]])* Havatin Türbeleri haziresinde, hâcet penceresi önünde, kuması Mîhr-i Şâh'ın yanındadır.

## Çocukları
* Zeynep Sultan, (d. 8.4.1714 - ö. 25.3.1774) (İlk evliliği 21.10.1727 ile Damad Mustafa Paşa (d. Muşkara, 1710; ö. 11.2.1764), (ikinci evliliği Şubat 1765'te Damad Melik Mehmet Paşa (d. 1720 - ö. 1802) ). İlk evliliğinden bir oğlu var.
* Rabi'a Sultan, (d. 19.11.1719, - ö. 28.9.1721)
* I. Abdülhamid (d. 20.3.1725, - ö. 7.4.1789)

### Başvuru kitapları
* Bahadıroğlu, Yavuz (2009 2.bas.) *Resimli Osmanlı Tarihi,* İstanbul: Nesil Yayınları, ISBN 978-975-269-299-2.
* Uluçay, M. Çağatay (2011 5.bas.). *Padişahların kadınları ve kızları*' Ankara: Ötüken. ISBN 9789754378405.
* Sakaoğlu, Necdet (2008) *Bu Mülkün Kadın Sultanları (Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kadınefendiler, Sultanefendiler)*, Oğlak Yayıncılık, ISBN 9789753297172
* Şimşirgil, Ahmet (2014) *Valide Sultanlar ve Harem* İstanbul: Timaş Yayınları, ISBN 978-605-08-1616-7
*  (Tr. çev. Ayşe Berktay) (1996) *Harem-i Hümayun*, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 9789753330480. 
* Peirce, Leslie P. (1993), *The Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire* Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.  http://books.google.com.tr/books?id=L6-VRgVzRcUC&pg=PA60&vq=abdullah&hl=tr&source=gbs_selected_pages&cad=3#v=onepage&q&f=false

## Kaynakça
Tabu

**Tabu**, insan davranışlarının belli alanlara ya da belli normlarla ilişkili olarak kutsal veya dokunulmaz olarak tanımlanmış oldukça güçlü sosyal yasaklara denir. Etnologlar tarafından Polinezya dillerinden alınıp kullanılmaya başlanmıştır. "Kutsal" nesnelerde olduğu gibi çelişkili bir yapısı vardır, iki karşıt anlamı da taşır. Hem "kutsal" hem "kirlenmiş" şeyler tabu olabilirler. Örneğin "kirlenen" kişiler, nesneler "kutsal" olandan ayrı tutulmalıdır. "Tabu" karşılığında birçok dilde kullanılan sözcükler iki zıt anlamı birden taşırlar.

Hastaları ve ölüleri toplumun geri kalanından ayırmak en eski zamandan beri bir gelenektir. Bazı tabular ise kadınlara, cinselliğe, doğuma veya belli olaylara yöneliktir. Dövüşte ölmüş bir horozu yemek, reisi silah altında olan bir evin erkek hayvanını öldürmek vb.

Bazı tabular geçici, belli dönemler içinken bazıları süreklidir. Bazı kozmik ya da kutsal sayılan bölgeler, kimsenin yaklaşmaya cesaret edemediği yerler, bazı mezarlar gibi.

Bugün farkında olmadan uygulanan bazı gelenekler de tabulardan kaynaklanmıştır. Bazı bölgelerde hükümdar toprağa dokunmamalıydı, çünkü güçleriyle toprağın ölmesine neden olabilirdi; bu nedenle taşınmalı ya da halı üzerinde yürümeliydi.

Evrensel bir tabu yoktur ancak tabu mekanizması her zaman aynıdır. Bazı nesneler, kişiler ya da bölgeler tamamen farklı bir ontolojik sisteme dahil olurlar ve bunlara dokunmak ontolojik düzlemde ölümcül sonuçlar doğuracak bir kırılmaya neden olur.

Bazı tabu örnekleri kaygı ve uzaklaşma yaratan, tuhaf, uğursuz, gizemli vb. olanların normal olanlardan ayrılarak tabu haline getirildiğini gösteriyor. Bu nesne, kişi ya da davranışlar aşağılanmaz, tersine bir değer atfedilir. Kızılderililerde, birçok Afrika kabilesinde, Şamanlarda kutsal güçlere sahip olan kişilerin itici görünüşe sahip, nöropat, sinirsel açıdan dengesiz ya da çirkin kişilerden seçilmesi gibi.

Son olarak Sigmund Freud'dan bahsetmek gerekir. Freud tabuların bilimsel bir analizini yapmış ve bu tür yasaklara karşı güçlü bilinçaltı güdülerle hareket edildiğini ortaya çıkarmıştır.

## Türk halk kültüründe
Kutsal yasaklar, Türk halk kültüründe **"Koruğ"** sözcüğü ile karşılanır. Bu kelime "Kor" sözcüğünden türemiştir ve korumak fiilinden gelir. Türk halk inancında, şamanizmde ve mitolojide sık sık rastlanan bu yasaklara **Koru** veya **Korı** da denir. Yapılması, dokunulması, gidilmesi, söylenmesi dinsel veya metafizik içerikli bir sonuca bağlanmış olan yasak. Masallarda ve efsanelerde sık sık görülen yasaklar şu şekildedir.

#**Bakma yasağı:** Savaşçının geriye dönüp bakmaması gerekir. Bazen de herkesin başını çevirip bakması yasaklanır.
#**Uyuma yasağı:** Bir ağacın altında ejderhayı bekleyen yiğidin uyumaması gerekir. Bunun için kolunu keserek tuz basar.
#**Söyleme Yasağı:** Bazı sözlerin söylenmemesi veya hiç kimseyle konuşulmaması gerekir. Özellikle kutlu hayvanların adı anılmaz. Bazı soyut varlıkları anmak da onları çağırmak dermektir.
Yaban

* Yaban (roman) - Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun bir romanı.
* Yaban (film, 1973) - Gülşen Bubikoğlu ve Kadir İnanır'ın başrollerini oynadığı 1973 yapımı film.
* Yaban (film, 1973, II) - başrollerinde Serdar Gökhan ve Aysun Güven'in olduğu 1973 yapımı film.
* Yaban (film, 1996) - Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanından uyarlama 1996 yapımı tv film.
* Yaban (film, 2014) - Jean-Marc Vallée tarafından yönetilen 2014 Amerika yapımı biyografik macera drama filmi .
Açık etiketli çalışma

**Açık etiketli çalışma**, klinik çalışma yöntemlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada hem katılımcılar hem de araştırmacılar uygulanan ilacın ne olduğunu bilirler. Oysa tek kör ve çift kör çalışmalarda katılımcılar kendilerine hangi ilacın uygulandığını bilmezler (çift kör çalışmada araştırmacı da bilmez).
Roosevelt

Felemenkçe *"Gül bahçesi"* anlamına gelen Hollanda kökenli bir soy isimdir.

* **[[Theodore Roosevelt]]** (27 Ekim 1858 - 6 Ocak 1919), ABD'nin 26. Başkanı.
* **[[Franklin D. Roosevelt]]** (30 Ocak 1882 - 12 Nisan 1945), ABD'nin 32. Başkanı.
** Eleanor Roosevelt
Mihrişah Sultan

**Mihrişah Valide Sultan** (ö. 16 Ekim 1805), Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultanı, Osmanlı Padişahı III. Selim'in annesi ve III. Mustafa'ın eşi.

## Hayatı

Gürcü asıllıydı fakat doğduğu zamanki ismi bilinmemektedir. Aslen Gürcü Ortodoks bir papazın kızı olan Mihrişah Sultan, sarayda *Gürcü Güzeli* olarak anılmaktaydı. 1789 yılında oğlu III. Selim'in tahta çıkması üzerine valide sultan oldu. 1795 yılında İstanbul'un Eyüpsultan semtindeki Mihrişah Valide Sultan Okulu ve Külliyesi'ni, 1796 yılında Bahçeköy'deki Arabacı Mandırası Deresi üzerindeki Valide Bendi'ni, 1801 yılında Levet Kışlası ve Hasköy Lâğımcılar Kışlası camileri ile Kasımpaşa Mevlevihanesi de *Mihrişah Valide Sultan* tarafından yaptırılmıştır. 1805 yılında Yeniköy'deki Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi'ni yaptırmıştır. Haremin hazinedar ustalarından çaşnigir Zeyneb için Eminönü Balıkpazarı'nda yaptırdığı kitâbesinde *Hazinedar usta çaşnigir Zeyneb* yazmasına rağmen halk arasında *Mihrişah Vâlide Sultan Çeşmesi* olarak bilinen çeşme de bugün yerinde yoktur. Halıcıoğlu Kışlası ile Haliç Köprüsü arasındaki iki minareli Mihrişah Valide Sultan (Kumbarhane) Camii'ni yaptıran da odur. Eyüpsultan semtinde 1795 yılında inşa ettirdiği imaret ise 225 yıldan beri faaliyetlerini sürdürmektedir.

## Divan edebiyatındaki yeri
Şair Münib, Mihrişah Sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:

*Mihr-î-Şah Kadın o Hûrşid-ü Kamer kevkebe kim*
*Pertev-i şânı kadar gamkede-i âlem-i şen*
*Mehdi-i ulyâmi edüb refêti temdit-i sürûr*
*Kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven<br />*

## Ölümü
Oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve Eyüpsultan'da 1792 yılında yaptırılan Mihrişah Valide Sultan Türbesi'ne defnedildi. Türbe içinde Mihrişah Sultan'dan başka III. Mustafa ile Adilşah Sultan'ın kızlarından Beynan Sultan, Perestu Sultan (II. Abdülhamid'i büyütmüştür), Hatice Sultan da yatmaktadır. Mihrişah Valide Sultan ve oğlu Padişah III. Selim'in her ikisi de Mevlevî *([[Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî|Muhammed Celaleddin-i Rumi]])* Tarîkatı mensubuydular.

## Popüler kültürdeki yeri
2012 yılında yayınlanan *[[Esir Sultan]]* adlı Türk televizyon dizisinde Mihrişah Sultan'ı İpek Tenolcay canlandırdı.

## Ayrıca bakınız
* Mihrişah Valide Sultan Camii

## Resimler

Dosya:Mihrişah Valide Sultan Türbesi.jpg|Mihrişah Valide Sultan külliyenin bir parçası olan Türbesi ve Cülus Yolu, Eyüpsultan
Dosya:Михришах Валиде Султанил тюрбе.JPG|Mihrişah Valide Sultan Türbesi, Eyüpsultan
Dosya:Mihrişah Valide Sultan Haziresi Giriş Kapısı.jpg|Mihrişah Valide Sultan Haziresi'nin giriş kapısı, Eyüpsultan
Dosya:Mihrişah Valide Sultan İmareti Giriş Kapısı.jpg|Mihrişah Valide Sultan İmareti'nin giriş kapısı, Eyüpsultan
Dosya:Mihrişah Valide Sultan Sebili.jpg|Mihrişah Valide Sultan Sebili, Eyüpsultan
Dosya:Mihrisah Sultan Complex Eyup DSCF7797.jpg|Mihrişah Valide Sultan Sebili'nin kitabesi


## Kaynakça
Emine Mihrişah Kadınefendi

**Emine Mîhrişâh Kadınefendi** (ö. 1732, İstanbul) Osmanlı padişahı III. Mustafa'nın annesi ve Sultan III. Ahmed'in eşiydi.

## Hayâtı
Kökeni ve doğum yeri hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Necdet Sakaoğlu'nun bildirdiğine göre, Hicrî Şevval 1175 tarihli bir saray belgesindeki *"Bundan akdem vefât eden İkinci Mîhr-i Şâh Kadın Efendi"* cümlesindeki *az önce* mânâsındaki *akdem* sözcüğü, Emine Mîhr-i Şâh'ın bu belgede belirtilen Milâdî 1762 tarihine yakın bir zamanda öldüğünün tahmin edilebilir ancak bunu doğrulayacak tarihî bir belge yoktur.  III. Ahmed'in ikinci kadınıdır.

### Mezarı
Mihrişah, İstanbul Eminönü'nde Yeni Camii havatin türbeleri *([[Hatice Turhan Sultan]] [[Türbe]]si)* haziresinde, kuması Rabi'â Şermî'nin mezarının yanına gömüldü. Baş taşının kenarına yazılmış olan *Merhûme Vâlide Sultan* ibaresi, Mîhr-i Şâh'ın mezarının oğlu III. Mustafa'nın padişahlığı devrinde yenilenmiş olduğunu belgelemektedir.

## Kaynakça

### Bibliyografya
* Bahadıroğlu, Yavuz (2009 2.bas.) *Resimli Osmanlı Tarihi,* İstanbul: Nesil Yayınları, ISBN 978-975-269-299-2.
* Sakaoğlu, Necdet (2008) *Bu Mülkün Kadın Sultanları (Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kadınefendiler, Sultanefendiler)*, Oğlak Yayıncılık, ISBN 9789753297172
* Şimşirgil, Ahmet (2014) *Valide Sultanlar ve Harem* İstanbul: Timaş Yayınları, ISBN 978-605-08-1616-7
*  (1993), *The Imperial Harem : Women and Sovereignty in the Ottoman Empire* Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-508677-5.
Rödevans

**Rödevans**, yabancı dilde "redevance" sözcüğünden Türkçeye geçmiş olan, imtiyaz hakkı olarak nitelendirilebilir. Daha ziyade yeraltı kaynaklarının işletilmesi ve kâr paylarının rödevans şeklinde ifade edilmesinden dolayı, bu tür sözleşmelere rödevans sözleşmesi, imtiyaz payına da rödevans ücreti denilmektedir.

## Kaynakça
*
Navlun

**Navlun**, deniz ve nehir yolu ile taşınan eşya için, taşıma hizmeti karşılığında gemi şirketine ödenen ücret. Navlun bedeli resmî bir tarifeye veya sözleşmeye göre tahakkuk eder. Teslim şekline göre navlun satıcıya veya alıcıya ait olabilir.

Navlun peşin ödenebileceği gibi (Freight Prepaid), varış limanında da ödenebilir (Freight Payable At Destination/Freight Collect). Tüm bunlar deniz ticaretinde konşimento adı verilen sözleşmelerde düzenlenir.

Konteyner gemilerinde 20'lik (20dc), 40'lık (40dc) ve 40'lık yüksek tavan (40hc) konteyner çeşitleri için farklı navlun istenebilir. Her armatörün navlun teklifi ekipman ve gemi maliyetine göre değişebilir. Ağır yükler için yükleme kapasitesi daha fazla olan 40dc konteyner şekli tercih edilir. Bu konteynerlerde 28 tona kadar yük taşınabilir. Navlun fiyatları hafif yükler için aynı konteyner tipinde daha az olmaktadır.
Navlunlar ayrıca yükün taşınacağı yöne göre değişir. Gemiler belli bir rota içinde hareket ederler. Bu rotada belli bir bölgeye giderken gemi daha doludur. Diğer tarafa taşınan yük ise daha azdır. Eğer daha az yükün olduğu yönde taşıma yapılıyorsa navlun tutarı düşük olmaktadır.
Navlun tekifleri çoğunlukla gemi üzerinde taşımayı ifade eder. Toplam taşıma tutarını hesaplarken yükleme ve boşaltma limanındaki lokal masrafları da dikkate almak gerekir.

Bir konteyneri dolduramayacak kadar yük olduğunda parsiyel ya da LCL (İngilizce Less than Container Load) olarak da taşıma yapılabilir.

## Dış bağlantılar
* https://www.gumrukleme.com.tr/gumrukleme-terimleri-sozlugu/navlun-nedir/
Esperanza Malchi

**Esperanza Malchi** (ö. 1600), Osmanlı Devleti'nin Valide Sultan'ı Safiye Sultan'ın kirası olan Yahudi bir kadındı.

Osmanlı haremindeki kadınlar, Valide Sultan dahil olmak üzere haremden dışarı çıkamadıkları için dış dünyayla ilişkilerini çoğu Yahudi olan kadınlarla yürütürlerdi. Bu kadınlara *kira* adı verilirdi. III. Murat'ın eşi ve III. Mehmet'in annesi olan Safiye Sultan'ın kirası da Esperanza Malchi idi

Esperanza Malchi, Safiye Sultan'ın habercisi olarak Avrupa'nın birçok ülkelerine seyahat etti. İngiltere kraliçesi I. Elizabeth ile Safiye Sultan arasında haberleşmeyi sağladı. Malchi'nin 16 Kasım 1599 tarihinde Safiye Sultan adına I. Elizabeth'e yazdığı mektubun İtalyanca aslı British Library'de mevcuttur. Mektupta Malchi, I. Elizabeth ile Safiye Sultan arasındaki hediye alışverişini bizzat kendisinin yapacağını, hediyeler başka hiç kimsenin elinin değmemesi gerektiği yazılmaktadır.

Esperanza Malchi ve oğulları Safiye Sultan'ın sayesinde o kadar zengin oldular ki onun bu zenginliğini çekemeyen yeniçeriler 1600 yılında isyan ederek Malchi'yi öldürdüler. Ailenin mallarına el kondu. Osmanlı tarihçisi Selanikli Mustafa Efendi'nin Mehmet İpşirli tarafından 1999 yılında günümüz Türkçesine uyarlanarak yayınladığı kitabında bu konuda aşağıdaki satırlar yer almaktadır: "Tepelenen mel'une Kira'nın ve oğlunun parçaları Atmeydanı'nda birkaç gün köpeklere yedirildi. Ama ortalığı kerih bir koku sardı ve Müslümanlar rahatsız oldular. Sipahiler gelip karının parçalarını topladılar ve odun yakıp ateşe attılar".

## Kaynakça
Mehmet Ercan Vuralhan

**Mehmet Ercan Vuralhan** (19 Mart 1943, Malatya - 18 Nisan 2018, İstanbul), Türk bürokrat. II. Özal Hükümeti'nin Millî Savunma Bakanı'dır.

## Hayatı
1965 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 28 Aralık 1965'te Dışişleri Bakanlığı IV. Dairede aday meslek memuru olarak göreve başladı. 23 Haziran 1966'da aynı dairede 3. Katipliğe getirildi. 1 Nisan 1967 ile 31 Mart 1969 arasında askerlik hizmetini yerine getirdi. Askerlik dönüşü Batı Dairesinde 3. Katip olarak göreve başladı. 9 Ocak 1970'te 2. Katip oldu. 29 Haziran 1970'te Sofya Büyükelçiliği 2. Katipliğine görevlendirildi. 12 Kasım 1971'de Başkatip oldu. 31 Temmuz 1972'de Stuttgart Başkonsolosluğu 1. Sınıf Konsolosluğuna getirildi. 7 Temmuz 1975'te aynı yerde Maiyette Başkonsolos olarak bulundu. 31 Ekim 1975'te Dışişleri Bakanlığı Araştırma ve Siyaset Planlama Genel Müdürlüğünde Şube Müdürü oldu. 5 Temmuz 1976'da Bütçe ve İdare Dairesi Şube Müdürlüğüne atandı. 29 Eylül 1977'de Lahey Büyükelçiliği Orta Elçilik Müsteşarlığına, 7 Temmuz 1978'de 3.Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına, 28 Eylül 1979'da 2. Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına, 14 Eylül 1981'de 1. Sınıf Büyükelçilik Müsteşarlığına terfi etti. 1 Ekim 1981'de aynı bakanlığın İdari İşler Genel Müdürlüğü I. Dairesinde 2. Sınıf Daire Başkanı olarak göreve başladı, 8 Kasım 1983'te Komptrolörlük (İdari ve Mali İşler) Daire Başkanlığına getirildi. 16 Mart 1987'de Riyad Büyükelçiliğine görevlendirildi. 17 Eylül 1987'de istifa ederek politikaya atıldı. Mehmet Ercan Vuralhan, 1987 Genel Seçimlerinde Anavatan Partisi saflarında Ankara’dan milletvekili seçildi.

1988 yılında Dışişleri Bakanlığına alınan zırhlı araç ihalesinde yolsuzluk ve usulsüzlük yapmakla suçlansa da istifa etmeyecek ve dönemin başbakanı Özal tarafından da desteklenecektir.

Ardı ardına yere çakılan, içinde 38 kişinin öldüğü Casa uçakları ihalesini açması nedeniyle gündeme gelmiştir. 2000 yılında Balıkesir Manyas'ta “5 bin konut yaptıracağım” vaadiyle Kor İnşaat'a su basmanı ihalesi verip, firmadan teminat olarak aldığı 1,4 trilyonluk çekle firar etmesi nedeniyle, "Dolandırıcılık" ve "Çek Kanunu'na muhalefet etmek" suçlarından Polis tarafından aranırken, Florya Atatürk Deniz Köşkü'ndeki TBMM misafirhanesinde kalmıştır. Polisin tesadüfen Bakırköy'de gözaltına alıp; üzerindeki TBMM kimliğinde isminin “Ercan Vuralhan” olarak geçmesi, tutukluluk kararının ise “Mehmet Ercan Vuralhan” adına olması nedeniyle, serbest bırakılmıştır. Nihayet 4 yıl aradan sonra Sürmeli Oteli'nde tekrar yakalanmış ve Kartal Cezaevi'ne gönderilmiştir. Daha sonra 2011'de tutuklanarak Paşakapısı Cezaevi'ne gönderilmiştir. Eski Millî Savunma Bakanı Ercan Vuralhan 18 Nisan 2018'de Sirkeci, İstanbul'da tartıştığı bir kişi tarafından bıçaklanarak öldürülmüştür. Cenazesi 20 Nisan 2018 günü Nakkaştepe Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

## Kaynakça