AppImage

**AppImage**, uygulamayı yüklemek için superuser izinlerine ihtiyaç duymadan taşınabilir yazılımı Linux üzerinde dağıtmak için kullanılan bir biçimdir. Ayrıca "upstream paketleme" olarak da bilinen, uygulama geliştiricileri için Linux dağıtımından bağımsız ikili yazılım dağıtımına izin vermeye çalışır. İlk olarak 2004'te **klik** adı altında piyasaya sürüldü, sürekli geliştirildi, ardından 2011'de **PortableLinuxApps** ve daha sonra 2013'te AppImage olarak yeniden adlandırıldı.

## Tanım

### Hedef
AppImage, Linux için şu hedeflere sahip bir uygulama dağıtım sistemi olmayı amaçlamaktadır: basitlik, ikili uyumluluk, dağıtımdan bağımsız, kurulumsuz, kök izni istememe, taşınabilir olma ve temel işletim sistemine dokunulmama.

### Özellikler
AppImage, uygulamayı geleneksel Linux mantığı ile yüklemez. Uygulamanın çeşitli dosyalarını dosya sistemindeki dağıtımın uygun yerlerine koymaz. Bunun yerine AppImage dosyası yalnızca uygulamanın sıkıştırılmış görüntüsüdür. Çalıştığında, dosya FUSE ile bağlanır. Bu davranış, AppImage'ın öncülleri olan klik ve PortableLinuxApps ile uyumludur.

Uygulama başına bir dosya kullanır. Her dosya bağımsızdır: uygulamanın bağlı olduğu ve hedeflenen temel sistemin parçası olmayan tüm kütüphaneleri içerir. 1.0 sürümünün bir AppImage'ı, minimum bir AppDir ve küçük bir çalışma zamanı içeren bir ISO 9660 Rock Ridge dosyasıdır (isteğe bağlı olarak zisofs sıkıştırılabilir). (Sürüm 2, SquashFS  gibi diğer dosya sistemi görüntü formatlarını kullanabilir). Canlı CD'ye yalnızca bir dosya eklenerek canlı CD'ye bir AppImage uygulaması eklenebilir.

AppImage dosyaları bir uygulama yüklemekten daha basittir. Çıkarma araçlarına veya işletim sistemini veya kullanıcı ortamını değiştirmeye gerek yoktur. Ortak Linux dağıtımlarındaki normal kullanıcılar indirebilir, çalıştırılabilir hale getirebilir ve çalıştırabilir.

AppImage, harici bir yardımcı programla doğrulanması gereken gömülü dijital imza oluşturulmasına izin verir. Biçim, paket orijinalliği doğrulaması veya korumalı alan yoluyla çalışma zamanı sınırlaması ile kendi kendine kontrol biçimi sunmaz.

## Geçmiş

### klik

AppImage'ın öncülü klik, 2004 yılında Simon Peter tarafından tasarlandı. İstemci tarafı yazılımı GPL lisanslıdır. klik, kullanıcının bilgisayarındaki web tarayıcıları ile entegredir. Kullanıcılar, `klik://` ile başlayan bir URL yazarak yazılımı indirip yükleyebilir. Bu, bir *.cmg* dosyası oluşturmak için kullanılan bir klik "recipe" dosyası indirdi. Ana bileşenler için, genellikle Debian Stable depolarından önceden oluşturulmuş *.deb* paketleri, recipe'nin *.cmg* oluşturma sürecine beslenir. Bu şekilde, çok çeşitli platformlara paket tedarik etmek için tek bir tarif kullanılabilir. klik ile, FUSE kullanılmadığı sürece, sıkıştırılmış görüntülerin Linux çekirdeği ile monte edilmesinin sınırlaması nedeniyle aynı anda yalnızca sekiz program çalıştırılabilir. Dosya, program her çalıştırıldığında yeniden bağlanır; bu, kullanıcının .cmg dosyasını silerek programı kaldırabileceği anlamına gelir. Bir sonraki sürüm olan klik2 geliştirilmekteydi; ve FUSE çekirdek modülünü doğal olarak dahil edecekti, ancak hiçbir zaman beta aşamasını geçmedi. 2011 civarında, klik projesinin faaliyeti durdu ve ana sayfa bir süre çevrimdışı kaldı.

### PortableLinuxApps
Simon Peter, o sıralarda benzer hedeflere sahip PortableLinuxApps adlı bir ardıl projeye başladı. Teknoloji, örneğin, çoğunlukla açık kaynaklı yüzlerce video oyunu sağlayan "portablelinuxgames.org" deposu tarafından uyarlandı.

### AppImage
2013 civarında, yazılım yeniden taşınabilirLinuxApps'ten AppImage olarak yeniden adlandırıldı; lisansı MIT lisansı oldu. AppImage biçimidir ve AppImageKit somut bir açık kaynak uygulamasıdır. Geliştirme bir GitHub deposunda gerçekleşir.

## Tepkiler ve kullanım
Klik, 2016 yılında piyasaya sürülen Flatpak'ın öncüsü olan Alexander Larsson'ın glick projesine 2007 yılında ilham kaynağı olmuştur.

Linus Torvalds'ın dive log uygulaması Subsurface, AppImage'ı 2015 yılı civarında kullanmaya başladı. Subsurface'in geleneksel ambalajı, çeşitli Linux dağıtımlarının Linux kullanıcıları için ikili yazılım dağıtımının sorunlu olduğu ortaya çıktığından, taşınabilir, dağıtımdan bağımsız bir AppImage olarak değiştirildi.

MuseScore, tüm Linux çeşitleri için yazılım dağıtımı için AppImage yapılarını kullanmaya Nisan 2016'da başladı.

Ücretsiz ve açık kaynaklı bir yazılım uygulaması olan Krita, Mayıs 2016'da AppImage kullanılarak 3.0 sürümünden itibaren dağıtılmaktadır.

Açık kaynaklı bir fotoğraf yönetimi uygulaması olan digiKam, ayrıca Kasım 2016'da yayınlanan 5.3.0 sürümünden bir AppImage paketi içermektedir.

Network World'den Bryan Lunduke, 31 Mart 2017'de OpenShot'ın AppImage ile Linux dağıtımından bağımsız paketlenmesine olumlu bir şekilde dikkat çekti.

Açık kaynaklı bir dijital ses işleme istasyonu olan LMMS, 1.2.0-RC5 sürümünden bu yana Linux için bir AppImage olarak dağıtmaya başladı.

KeePassXC ayrıca Linux dağıtımları için AppImage kullanmaktadır.

Neo4j, "Neo4j Desktop" programının Linux sürümü için AppImage'ı kullanır.

Linux için en çok kullanılan PS3 emülatörü olan RPCS3, AppImage aracılığıyla dağıtılmaktadır.

Topluluk tarafından sağlanan GitHub masaüstü istemci uygulaması Linux sürümü, bir AppImage seçeneğiyle dağıtılır.

Bilgisayar monitörü göz yorgunluğunu azaltma ve yönetim yazılımı olan Iris, ücretli bir AppImage seçeneği sunar.

Açık kaynaklı bir parametrik 3D modelleyici olan FreeCAD, birincil Linux ikili indirmesi olarak AppImage'ı kullanır.

Başka bir açık kaynaklı parametrik 3D modelleyici olan OpenSCAD, Linux ikili indirme seçeneği olarak AppImage'ı da kullanır.

Bir x86 retro PC emülatörü olan 86Box, Linux dağıtımı için AppImage kullanır.

## Ayrıca bakınız
* Snap (paket yöneticisi)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
** AppImages for various applications by the AppImage developer 
* Easily Run And Integrate AppImage Files With AppImageLauncher 
* portablelinuxapps.org project page on SourceForge (accessed August 2, 2011)
* klik.atekon.de Official klik site (archived)
** klik client  repository page at Google Code