Pug

**Pug** (pag) veya **mops**, Çin kökenli bir süs köpeği ırkı. Kırışık bir yüze, basık bir burna ve sarmal bir kuyruğa sahiptir. Farklı renklerde görülebilen kısa ve parlak bir kürkü; iyi gelişmiş, kaslı ve köşeli bir vücudu vardır. Pug cinsi köpekler, küçük boyuna ve karakterine istinaden *multum in parvo* (boyundan büyük) olarak tanımlanır. Antik Çin'de *lo-sze* olarak bilinen Pug, günümüzdeki modern Pekinez Köpeği ve King Charles spaniel'in atası olabilir. Her ne kadar Çinli kökenlere sahip olsa da, Hollanda'nın Orange hanedanı ve Birleşik Krallık'ın Stuart hanedanı tarafından popülerleştirilmiştir.

Bu cins köpeklerin hararet, obezite, farenks refleksinin yanı sıra daha ciddi olan nekrotizan meningoensefalit (*beyin zarı hasarı*) ve hemispondili hastalıklarına yakalanma ihtimalleri yüksektir. Sahipleri tarafından, kulakları ve yüzündeki kırışıklıkların arası özenle ve dikkatlice ve sık aralıklarla temizlenmelidir.

## Karakteristikleri

Pug cinsi köpekler, küçük boyuna ve karakterine istinaden *multum in parvo* (boyundan büyük) olarak tanımlanırlar. Her ne kadar pugların 18. yy.daki görüntüsü uzun ve ince olsa da günümüzde köşeli, tıknaz bir gövdeye; derin bir göğse ve iyi gelişmiş kaslara sahiptirler. Pugların kulaklarında iki farklı belirgin biçim görülür: *gül* ve *düğme*. *Gül* kulaklar, standard *düğme* biçimine nazaran daha küçüktür ve kulağın ön kısmı başın yan tarafına doğru düşer. *Düğme* çeşidi kulaklara sahip puglar tercih edilir. Bacaklar son derece güçlü, düz ve orta uzunluktadır. Omuzlar kısmen düşüktür. Topuk kemikleri orta yükseklikte ve güçlüdür. Ayakları ne bir tavşanınki kadar uzun, ne de bir kedininki kadar yuvarlaktır. İyi ayrılmış parmaklara ve siyah tırnaklara sahiptir. Alt dişler genellikle üsttekilerine oranla daha uzundur.

### Kürk ve renk

Yumuşak, parlak kürkleri açık kahverengi, kayısı rengi, gümüş ya da siyah olabilir. Ayrıca daha az görülen, kürkü tümüyle beyaz olan pug cinsi de mevcuttur. Bu cins puglar, kürklerinin rengini üretme ya da albinizm yolu ile alırlar. Gümüş renk kürk çok açık renk renkli kürk ve kısmi siyah kılların varlığı ile belirlenir. Gümüş pugların başlarının rengi genellikle son derece siyah olmakla birlikte, koyu esmer yüzleri ve kara ön ayakları arasında pek belirgin bir ayrım mevcut değildir. Başın arka bölümünden kuyruğa doğru uzanan siyah bir çizgi vardır. Kuyruk genellikle kalça üzerine doğru kıvrılır.

### Mizaç
Sürekli ilgi isteyen, genellikle agresif olmayan puglar, çocuklu aileler için uygundur. Cinsin geneli çocuklara bayılır ve onlarla oynayabilecek kadar güçlüdür. Sessiz ve uysal olabildikleri gibi sahiplerinin ruh haline göre canlı ve muzip de davranabilirler. İyi bir bekçi köpeği olabilirler. Her zaman tetiktedirler ve bazen çok havlarlar.

## Tarihçe
### Kökeni

Shang Hanedanı (M.Ö. 400'den önce) Çinli hükümdarlar için kucak köpeği olarak yetiştirilmişlerdir. Eskiden *Lo-Chiang-Sze* ya da *Foo* (puginkilere benzer büyük gözleri ile birer ejderhaya dönüşmüş seramik foolar) olarak bilinirlerdi. Pug benzeri köpeklerin Konfüçyüs tarafından "kısa ağızlı köpek" olarak belgelenmesi M.Ö. 551'e kadar gider. *Lo-sze* ya da erken puglar günümüzün modern Pekingeselerinin atası olabilirler. Pug'ın popülaritesi önce Pugların Budist rahipler tarafından tutulduğu Tibet'e, ardından Japonya'ya ve son olarak da Avrupa'ya yayılmıştır. Çin'in ilk İmparatoru Qin Shi Huang'ın puglar hakkındaki tüm kayıtları, parşömenleri ve sanat eserlerini, M.Ö. 221 ile 210 arasında süren yönetimi sürecinde bir zamanda yakmış olması nedeniyle Pugların kesin kökeni bilinmemektedir.

Aslan köpekler ya da *fo* köpekler olarak da anılan Çinli *fu* köpekleri, önlerine yerleştirildikleri tapınakların bekçileri ve heykelleri olarak düşünülmüşlerdi. Bu heykellerin yüzleri, Tibetli Spaniel, Lhasa apso, Pekinese ve pug gibi Oryantal kısa-yüzlü köpekleri yansıtmaktadır.

#### 16. ve 17. yüzyıllar

Bu cins, Avrupa'ya, 16. yüzyılda  tarafından ithal ettirilmiştir. 1572'de Pompey isimli bir köpeğin Orange Prensi'ne suikastçilerin geldiğini haber vererek kurtarmasından sonra 'nın resmi köpeği olduğu söylenir. III. William ve II. Mary İngiltere'nin tahtını yükseltmek için Hollanda'yı terk ettiklerinde bir pug onlarla birlikte seyahat etmiştir. Bu dönem içerisinde puglar King Charles Spaniel ile çiftleştirilmiş olabilirler ancak sebebi her ne olursa olsun, King Charles Spaniel, pug karakteristiğine sahiptir.

Cins daha sonraları diğer Avrupa ülkelerinde de popülerlik kazanmıştır. Puglar İspanya'da Goya tarafından resmedilmiş ve İtalya'da kendileri ile uyumlu ceketler ve pantolonlar giydirilmiş bir şekilde özel arabaları süren sürücülerin önünde koşturulmuşlardır. Ayrıca ordu tarafından hayvanları ve insanları takip etmek için kullanılmış ve ayrıca bekçi köpekleri olarak görevlendirilmişlerdir.

#### 18. ve 19. yüzyıllar

Pug'ın popülaritesi onsekizinci yüzyıl boyunca Fransa'ya da ulaştı. Napolyon Bonapart ile evlenmeden önce Joséphine de Beauharnais, Les Carmes hapishanesinde tutulduğu süre boyunca pug köpeği Şanslı (*Fortune*) aracılığı ile ailesine mektuplar gönderdiği bilinmektedir. Pug İtalya'da da iyi bilinirdi. 1789'da, Bayan Piozzi, günlüğünde, *Küçük pug köpeği ya da Hollandalı mastif Londra'yı [[Padova]] için terk etti. Gördüğüm her arabanın içerisinde bir pug var.* yazmıştır.

İngiliz ressam William Hogarth'ın kendisini adadığı bir dizi pugı vardı. Günümüzde Londra Tate Galerisi'nde yer alan ve 1745'te kendisini pugı Trump ile resmettiği bir portresi de mevcuttur.

Ondokuzuncu yüzyıl İngiltere'sinde Kraliçe Victoria hükümdarlığında bu cins köpek varlığını sürdürdü. Aralarında Olga, Pedro, Minka, Fatima ve Venüs'ün de bulunduğu kendi yetiştirdiği pek çok pugı vardı. Köpeklere karşı olan ilgisi, 1873'te Kennel Club'ın kurulmasına da önayak oldu. Victoria açık kahverengi ve kayısı renkli pugları tercih ederken, Aristokrat Lady Brassey 1886'da Çin'den getirdiği siyah renkli pugların popülerleşmesine yardımcı olmuştur.

18. ve 19. yüzyıla ait çizimlerde ve çalışmalarda genellikle daha uzun bacaklara ve buruna ve kesik kulaklara sahiplerdi. Günümüz pugların görünümü muhtemelen 1860'tan sonra doğrudan Çin'den ithal edilen puglar sonucunda belirmiştir. Bu pugların daha kısa bacakları ve modern tarzda pug burunları vardır. Kulakların kesilmesi 1895'te yasaklandı.

Pug, Birleşik Devletler'e ondokuzuncu yüzyılda getirildi (Amerikan Kennel Club bu cinsi 1885'te tanıdı) ve çok geçmeden kendisine aile evlerinde ve köpek şovlarında yer buldu. 1981'de *Dhandys Favorite Woodchuck*, Westminster Kennel Club şovunu Birleşik Devletler'de kazanarak, şovların başladığı 1877 tarihinden bu yana şovu kazanan ilk pug unvanına sahip oldu. 2004 yılında Rio de Janeiro, Brezilya'da düzenlenen Dünya Köpek Şovu'nda (Şovun En İyisi) Dünya Şampiyonu da *Double D Cinoblu's Masterpiece* adında bir pug idi. Amerikan Pug Köpek Kulübü 1931 yılında kuruldu ve aynı yıl AKC tarafından tanındı.

## Sağlık problemleri

Pugların uzun burunları ve belirgin kaş kemerleri olmadığından, proptoziz, kornea yırtılması ve ağrılı göz kapaklarının içe kıvrılması gibi göz rahatsızlıklarına meyillidirler. Küçük solunum yolları sebebiyle nefes alma zorluğu çekmelerinin yanı sıra, dilleri üzerinden buharlaşma aracılığı ile sıcaklık kontrolünü verimli bir şekilde yapamazlar. Bir pugın normal vücut sıcaklığı  ila  arasındadır. Eğer vücut ısısı  çıkarsa, kendilerini serinletebilmeleri mümkün olmaz ve oksijen gereksinimleri en üst düzeye çıkar. Bu gibi durumlarda hiç zaman kaybetmeden vücut ısılarının düşürülmesi gerekmektedir. Vücut sıcaklığının  olması durumunda iç organları hücresel seviyede parçalanmaya başlar ki bu durum uzun dönemli sağlık problemlerine ve hatta ölüme bile yol açabilir.

Hareketsiz bir yaşam süren puglar obeziteye meyillidirler ancak düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme ile bu durumun önüne geçilebilir. İngiltere Köpek Kulübü anketine göre Pugların ortalama ömrü 10 yıldır.

BBC tarafından hazırlanan bir belgeselde cins köpeklerin hatalı olarak aşırı bir şekilde yakınları ile çiftleştirildiğine dikkat çekilirken, Londra Imperial Koleji'nde yapılan bir çalışmaya göre Birleşik Krallık'taki 10.000 pugın gen havuzu geriye doğru takip edildiğinde sadece 50 ortak ataya ulaşılmıştır.

## Medya ve kültür
Paglar, *[[Siyah Giyen Adamlar (film)|Men in Black]]*, *[[Siyah Giyen Adamlar 2|Men in Black II]]* ve Men in Black animasyon dizisinde  rolünde yer almışlardır. Bu türün yer aldığı diğer filmler arasında *[[Köpek Oteli]]*, *[[The Adventures of Milo and Otis]]*, Disney'in *[[Pocahontas]]*'ı *[[12 Tuzak|12 Rounds]]*, *[[Marie Antoinette (film)|Marie Antoinette]]*, Dune ve The Great Race bulunmaktadır. Televizyonda ise *[[The King of Queens]]*, *[[Spin City]]*, *[[Legend of the Dragon]]*, *[[The West Wing]]* ve *[[EastEnders|Eastenders]]* gibi programlarda yer almışlardır.

Puglar ayrıca aralarında *[[Molly Moon]]* dizisindeki hipnoz Petula, *[[Mansfield Parkı|Mansfield Park]]*'taki Bayan Bertram'ın pugı gibi kurgusal basılı medyada ve *Pugs: God's Little Weirdos* kitabında da yer aldı. Puglar ayrıca Nintendo DS taşınabilir video oyun konsolu için hazırlanan Nintendogs adlı oyununda ve Blizzard Entertainment'ın World of Warcraft oyununda *Arsız Pug* olarak yer almışlardır. Cheeka, Hutch'ın Hindistan'daki hücresel şebeke servisine ait *Sen & Ben* reklam kampanyası dahilinde yer alan ünlü bir pugdır.
Ünlü pug sahipleri arasında finansal sohbet programı sunucusu ve yazar Dave Ramsey, komedyen Maria Bamford, yayımcı Jonathan Ross, aktris Jessica Alba, aktör Hugh Laurie, gitarist Jamie Jazz, moda tasarımcısı Valentino Garavani, futbolcu Zlatan Ibrahimović, aktör Gerard Butler, aktris Jenna Elfman ve müzisyen Rob Zombie yer almaktadır.

23 Mayıs 2007'de *[[The Onion]]*'ın web sürümünde yayımlanan "Köpek Yetiştiricileri 2007 Pugları İçin Devasa Bir Toplatılma Çağrısında Bulundu" başlıklı yalan haber makalesinde bu tür hicvedilmiştir. Makalede puglar ve onların sahiplerinin köpek ve onun karakteristikleri hakkında hatalalı üretim olduğu hakkındaki görüşleri satirize edilmiş ve Amerikan Pug Yetiştiricileri Birliği direktörünün sözde açıklaması ile "kanıtlanmıştır": Her ne kadar pug sahipleri köpek arızalarına aşina olsalar da, son dönemde yetiştirilen puglar alışılagelmiş eklem sorunları, aşırı ısınma, krizler, kronik solunum yetmezliği ve yardım olmadan doğuramama problemlerinin çok ötesinde problemlere yakalanmaya meyillidirler. Son model Puglar kesinlikle kabul edilebilir bir köpek türü değildir."

## Dış bağlantılar

* 
* Pug Dog Club of America 
* UK Pug Dog Club 
* Pug Club of Canada

## Kaynakça