Köpek gençlik hastalığı

**Köpek gençlik** **hastalığı**, evcil ve vahşi köpek ırkları, çakallar, tilkiler, pandalar, kurtlar, gelincikler, kokarcalar, rakunlar ve kedigiller dahil olmak üzere çok çeşitli memeli ailelerinin yanı sıra yüzgeçayaklılkarı ve bazı primatları da etkileyen  viral bir hastalık.

Köpeklerde distemper, yüksek ateş, göz iltihabı ve göz/burun akıntısı, zor nefes alma ve öksürük, kusma ve ishal, iştahsızlık ve uyuşukluk, burun ve ayak tabanlarının sertleşmesi gibi vücut sistemlerini ciddi şekilde etkiler. Viral enfeksiyona ikincil bakteriyel enfeksiyonlar eşlik edebilir ve sonunda ciddi nörolojik semptomlar gösterebilir.

Köpek gençlik hastalığı, *[[Paramiksovirüsler|Paramyxoviridae]]* ailesinin (insanlarda kızamık, kabakulak ve bronşiolite neden olan virüslerle aynı ailede) tek sarmallı bir RNA virüsünden kaynaklanır. Hastalık inhalasyon yoluyla yayılır ve oldukça bulaşıcıdır. Aşılanmamış dağ gelinciği popülasyonlarında %100'e varan ölüm oranıyla birlikte, hastalık ve ölüm oranı hayvan türleri arasında büyük farklılıklar gösterebilir. Evcil köpeklerde hastalığın akut formu yüksek bir ölüm oranına sahipken, hastalık süresi ve şiddeti esas olarak hayvanın yaşına, bağışıklık durumuna ve virüsün virülansına bağlıdır. Pek çok bölgede kapsamlı aşılamaya rağmen, köpeklerin başlıca hastalığı olmaya devam etmektedir ve aşı kullanıma sunulmadan önce köpeklerde bulaşıcı hastalık ölümlerinin başlıca nedenlerindendi.

"Distemper" kelimesinin kökeni Orta İngilizce *distemperen'den* gelir, bu da "mizahi dengenin bozulması" anlamına gelir, bu da Halk Latincesinde *distemperare*, yani "düzgün karıştırmamak" anlamına gelen ve Eski Fransızcada "rahatsız etmek" anlamına gelen *destempreri* kelimeleri ile bağlantılıdır.

## Klinik belirtiler
Köpeklerde distemper, hiçbir belirti göstermeyebilir, ayırt edilemeyen hafif solunum bulguları, kennel cough (barınak öksürüğü), kusma, kanlı ishal ve şiddetli zatürreyle birlikte ölümle kadar gidebilen geniş bir yelpazede belirtiler gösterebilir.

### Kalıcı belirtiler
Distemperden kurtulan bir köpek, yaşamı boyunca hem yaşamı tehdit etmeyen hem de yaşamı tehdit eden belirtiler göstermeye devam edebilir. Yaşamı tehdit etmeyen en yaygın semptom, pençe tabanında ve burun ucundaki cildin kalınlaştığı sert ped hastalığıdır. Yaygın olan bir başka kalıcı semptom, mine hipoplazisidir. Özellikle yavru köpeklerde, tamamen oluşmamış veya henüz çıkmamış dişlerin minesi zarar görür. Bu, virüsün diş minesinin yapımından sorumlu hücreleri öldürmesinin bir sonucudur. Etkilenen bu dişler çabuk aşınmaya meyillidir.

Hayatı tehdit eden belirtiler genellikle sinir sisteminin dejenerasyonuna bağlıdır. Distemper ile enfekte olmuş köpeklerin, zihinsel yetenekleri ve motor becerileri giderek artan bir bozulma eğilimindedir. Zamanla daha şiddetli nöbetler, felç, görüşte azalma ve koordinasyon bozukluğu gelişebilir. Bu köpekler, karşılaştıkları muazzam acı ve ıstırap nedeniyle genellikle ötanazi uygulanır.

## Viroloji

Distemper, insanlarda kızamığa ve hayvanlarda sığır vebasına neden olan virüslerin yakın bir akrabası olan *[[Paramiksovirüsler|Paramyxoviridae]]* ailesinin tek sarmallı bir RNA virüsünden kaynaklanır.

## Korunma
Köpekler için köpek gençlik hastalığına karşı bir dizi aşı mevcuttur ve birçok ülkede evcil hayvanlar için zorunludur. Enfekte hayvanlar, virüsü saçma süresinin uzunluğu nedeniyle diğer köpeklerden birkaç ay uzak tutulmalıdır. Virüs, dezenfektanlar, deterjanlar, gün ışığı ve rutin temizlik ile çevrede yok edilir. Oda sıcaklığında (20–25&nbsp;°C) birkaç saatten fazla hayatta kalmaz, ancak donma noktasının biraz üzerindeki sıcaklıklarda gölgeli ortamlarda birkaç hafta hayatta kalabilir. Serum ve doku kalıntılarında daha uzun süre hayatta kalabilir.

Birçok bölgede kapsamlı aşılamaya rağmen, köpeklerin başlıca hastalığı olmaya devam etmektedir.

## Tedavi
Köpek gençlik hastası için spesifik bir tedavi bilinmemektedir. Kızamıkta olduğu gibi tedavi semptomatik ve destekleyicidir. Bakım, sıvı/elektrolit dengesizliklerini, nörolojik semptomları tedavi etmeye ve ikincil bakteriyel enfeksiyonları önlemeye yöneliktir. Tedavide beslenme ve hemşirelik bakımı koşullarının da önemi bulunmaktadır.

## Sonuç
Virüsün ölüm oranı büyük ölçüde enfekte köpeklerin bağışıklık durumuna bağlıdır. Pnömoni ve ensefalit gibi komplikasyonların daha yaygın olduğu yerlerde en yüksek ölüm oranı yavru köpeklerde görülür. Distemper gelişen yaşlı köpeklerde ensefalomiyelit ve vestibüler hastalık mevcut olabilir. Köpeklerde enflamatuar merkezi sinir sistemi hastalıklarının yaklaşık % 15'i CDV'nin bir sonucudur.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

*