open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nuray Tekin

**Nuray Tekin**, (d. 1960 Hadim, Konya) Türk yazardır.

Orman mühendisi babanın görevi nedeniyle Türkiye'nin çeşitli il ve ilçelerini dolaştıktan sonra ailesi ile 1965 yılında Ankara'ya yerleşti. İlk ve orta öğrenimini Ankara'da gördü. 1982 yılında yüksek öğrenimi için İstanbul'a yerleşti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. 1983 yılından itibaren çeşitli dergilerde yazıları yayımlandı. Uzun yıllar basın-yayın sektöründe çalıştı.

İlk kitabı Tek Kişilik Ölüm, 1991 yılında İletişim Yayınları'ndan çıktı. 1996 yılında Ankara'ya yerleşti. 2000 yılına kadar yayınevi editörlüğü, reklam yazarlığı gibi işlerde çalıştı. 2000 yılından beri ODTÜ'de okutman olarak çalışmaktadır.

Nuray Tekin, ayrıca Ayrıntı Yayınları, Arkadaş Yayınevi ve Pusula Yayıncılık'tan yayımlanmış birçok kitapta editörlük ve redaksiyon çalışmasında bulunmuştur.

## Yayınları

### Edebiyat
#### Kitap
# Tek Kişilik Ölüm, İletişim Yayınları, 1991.
# Korkunun Yüzleri, İletişim Yayınları, 1996.
# Son El, Arkadaş Yayınları, 2002.

#### Yazı/Deneme
# “Bu Şiirde Şiir Öncesi-Bir Yolculukta Bir Karşılaşmayı Anımsayış”, Yeni Olgu, Sayı: 1, Ocak, 1984.
# “Oscar Yenildi mi?”, Yeni Olgu, Sayı: 2, Şubat, 1984.
# “Anadolu’da Ev ve İnsan” (Kitap tanıtım), Skylife, 8/93.
# “Boğaziçi’nde Mekânlar”, (Kitap tanıtım), Skylife, 9/93.
# “Çanta”, (öykü), Gölge e-dergi Öykü Özel Sayısı, 9/2008.
# “Fantezi Üzerine Düşünme Alıştırmaları”, (deneme),Xasiork Dergi Onuncu Yıl Özel Sayısı, 8/2011.

#### Toplantı
“Korku Edebiyatında Kadınlar”, Türkiye-Almanya Kadın Yazarlar Toplantısı, Kadın Eserleri Kütüphanesi, Heinrich Böll Vakfı, Pazartesi dergisi, Alman Kültür Merkezi, 5-6 Nisan 1996, İstanbul.

#### Çeviri
**Kitapta Bölüm**
“Ailenizin Tıp Ansiklopedisi”, Arkadaş Yayınları, 2008.

### Bilgisayar uygulamaları
#### Kitap
# N. Baykal, N. Tekin, MS Office Programlarıyla Temel Bilgisayar Eğitimi, SHÇEK Yayınları.
# N. Baykal, N. Tekin, Windows XP ve Office XP ile Temel Bilgisayar Eğitimi, METU Pres, 2002.
# N. Baykal, N. Tekin, Her Yönüyle Internet, Pusula Yayıncılık, 2003.

#### Kitapta Bölüm
“Temel Bilgisayar ve Internet Kavramları”, Eğitim Noktası Eğitim Kitabı (Windows XP, Office XP), Perspection, Inc., Online Training Solutions, Inc., C. Frye, K. Crupi, N. Tekin, B. Akkoyunlu, Arkadaş Yayınları, 2001.
Saint-Germain Antlaşması

**Saint-Germain Antlaşması** (Fransızca: Traité de Saint-Germain-en-Laye), 10 Eylül 1919 tarihinde İtilaf Devletleri ile Avusturya arasında imzalanan ve I. Dünya Savaşı'nın ardından Avusturya-Macaristan İmparatorluğu topraklarının yeniden düzenlenmesini açıklayan antlaşmadır.

Antlaşma ile zaten iç karışıklıklar yaşayan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalanarak toprakları üzerinde Çekoslovakya, Yugoslavya ve Macaristan devletleri kuruldu. Macaristan savaş sorumlusu  tutuldu ve Galiçya'yı Polonya'ya, Hırvatistan'ı Yugoslavya'ya, Tirol ve Trieste'yi İtalya'ya, Bukovina'yı da Romanya'ya bıraktı. Zorunlu askerlik kaldırıldı, Macaristan ağır bir savaş tazminatı ödedi. Ayrıca Versay Antlaşması'ndaki ana fikirlerden biri de bu antlaşmada yer almış, Avusturya ordusu, 30 bin kişi olarak sınırlanmıştır.

Antlaşma, Avusturya'nın gelecekte Almanya ile birleşme yönündeki gelişmeleri de engellemiş, bunu Milletler Cemiyeti'nin onayına bağlamıştır.
Eriks

**Eriks**, **Eryks** veya **Eryx**, Yunan mitolojisi'nde Afrodit ile Argonaut Boutes'in oğludur.

Adını Sicilya'da bir dağa vermiştir. Efsaneye göre Eryks, Herakles'in kaçan bir boğasını almak için ona meydan okur ama onun tarafından öldürülür. Herakles onun krallığına el koymaz ama bir gün kendi soyundan birinin oraya gideceğini söyler. Gerçekten de ileride onun soyundan gelen bir kişi buraya yerleşerek onun dediğini gerçekleştirmiş olur.

Bir başka efsaneye göre ise Perseus, Medusa'nın başı ile onu taşa çevirmiştir.

## Kaynakça
Alpay (şarkıcı)

**Ahmet Alpay Nazikioğlu** (17 Temmuz 1935, Ankara), Türk şarkıcı ve besteci.

## İlk Yılları
Babası Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nda bürokrat olarak uzun yıllar görev almış ve buradan emekli olmuştur. Annesi parti başkatibesi olarak görev almıştır. İlkokul ve ortaokulu Ankara'da bitirdi ardından Ankara Atatürk Lisesi'nde okudu. Lisede futbola merak salan Alpay, Ankara Demirspor'da futbol oynamaya başlamıştır. Ardından Gençlerbirliği SK'nde profesyonel futbol hayatını sürdürürken Genç Milli Futbol Takımı'na seçilmiştir.

## Müzikal kariyeri

Ankara Hukuk Fakültesinde öğrenimini tamamladıktan sonra müzikal kariyerine 1960'larda başladı. Romantik folk ve rock tarzında deneysel müzikler yaptı. 1964 yılında kendi grubunu kurdu. Üç Hürel grubuyla beraber müzik çalışmalarında bulundu. Birçok Fransız Chanson'un ve İtalyan Napolitende Gel" ve "Fabrika Kızı" gibi hit şarkılara imza atmıştır. Müzik kariyerine 25 kadar albüm sığdırmıştır. Attilâ İlhan'ın bazı şiirlerini de kendince yorumlamıştır. Fecri Ebcioğlu ile yakın arkadaşlığı vardı.

Alpay, Gezi Parkı olayları sırasında Ankara'da başından vurularak öldürülen Ethem Sarısülük için "Ethem'in Sessiz Çığlığı" adlı bir şarkı yaptı.

## Albümleri
* 1964: Girl in My Town
*1965: Kirpiklerini Ok Ok Eyle
*1967: *[[Alpay (1967)|Alpay]]*
* 1968: *[[Alpay (1968)|Alpay]]*
*1968: Cennet Yolu
*1969: Asla Bir Daha Sevemem
*1969: Bekle Aynı Iskelede
*1969: Bir Tutam Saç
* 1973: *[[7 Dilde Alpay]]*
* 1975: *[[Alpay (Güven Parkı)]]*
* 1978: *[[Aşk (Alpay albümü)|Aşk]]*
* 1982: *[[82 (Alpay albümü)|82]]* (Grup A1'le)
* 1984: *[[Sevgilerle (albüm)|Sevgilerle]]* (Grup A1 ile)
* 1987: *[[Hayalimdeki Resim]]* (Grup A1 ile, 1995'te tekrar basılmıştır)
* 1988: *[[Dünden Bugüne (Alpay albümü)|Dünden Bugüne]]* (Grup A1 ile)
* 1990: *[[Gitme (Alpay albümü)|Gitme]]*
* 1991: *[[Senin İçin (Alpay albümü)|Senin İçin]]*
* 1993: *[[Anılarla Alpay]]*
* 1993: *[[Eylül'de Gel Demiştim]]*
* 1994: *[[Bu Kaçıncı Sevda]]*
* 1996: *[[Ve Alpay 1996]]*
* 1997: *[[Muhabbet Kuşları]]*
* 2000: *[[Yüreğine Al "Küçük Bir Öykü..."]]*
* 2001: *[[Tango&Latin]]*
* 2002: *[[Küçük Bir Öykü... Best Of (Volume One)]]*
* 2004: *[[Sessiz Kalma (albüm)|Sessiz Kalma]]*
* 2008: *[[En İyileriyle Alpay]]*
* 2012: *Aşka Dair*

### 45'likler

**Diğer şarkıları:**
* 1975: Geçmiş Zaman Olur ki - "Yağmur"

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Albüm fotoğrafları 
* Alpay'la söyleşi 
* Alpay diskografisi
*Alpay & MFÖ - Fabrika Kızı
Catherine Parr

**Catherine Parr** (1512 - 5 Eylül 1548), Sir Thomas Parr ile Mauren Green'in kızıdır. 1543-1548 yılları arasında İngiltere Kraliçesi ve VIII. Henry'nin altıncı ve son karısıdır. İngiltere Kraliçeleri arasında en fazla evlenen Catherine Parr'dır.

## İngiltere Kraliçeliği
Catherine 12 Temmuz 1543 tarihinde VIII. Henry ile Hampton Court Sarayında evlendi. Henry'nin iki kızı Mary ve Elizabeth ile yakından ilgilenmiştir. İngiltere Katolik bir şekilde yönetiliyordu ve Catherine Henry'nin tek oğlu yani sonraki krala Protestan bir eğitmen ayarladı. Nedimeleri ile birlikte Protestanlığı benimsemişlerdi ve bununla ilgili kitaplar ellerinde buluyordu. Anne Askew Protestanlığı savunurken yakıldı. Kraliçenin de bununla ilgisi olduğuna dair dedikodular çıktı. Kraliçenin idamı için belge hazırlanmış ama daha sonradan Kral bu fikrin yanlış olduğunu benimsedi. Henry'nin ölümünden sonra Catherine sayesinde Protestan olan VI. Edward tahta geçti.

## Son evliliği ve ölümü

Catherine VI. Edward'ın dayısı Thomas Seymour ile evlendi. Bu evlilikten Mary adında bir kızı olsa da Mary, Catherine'nin ölümünden iki yıl sonra ölmüştür. Elizabeth'in veliliğini kabul etmiş ama Thomas Seymour'un Elizabeth ile ilişkisini öğrendikten sonra Elizabeth'i başka bir yere göndermiştir. Ölümünden bir hafta önce aşırı derecede hastalanmıştır ve zamanının çoğunu yatakta geçirmiştir. Son günlerinde herkesi yanında istemiştir. Ölümünden bir yıl sonra kocası Thomas Seymour, Elizabeth ile evlenmeyi düşündüğünden ve krala ihanetten idam edildi.
Mandalzâde Hüsâmeddin Paşa

**Mandalzâde Hüsâmeddin Paşa** (ö. Temmuz 1770), Türk-İspanyol asıllı Osmanlı devlet adamı ve denizcisidir. 1770 yılındaki Çeşme Deniz Muharebesi'nde Kaptan-ı Derya sıfatıyla Osmanlı donanmasının komutanıydı.

Anne tarafından Türk asıllı Canım Hoca Mehmed Paşa'nın torunudur. Babası ise İspanyol kökenli Frenk Mustafa Paşa'nın oğlu Abdülkadir Paşa'dır. Hüsâmeddin Paşa tersanede yetişmiş bir denizciydi. 1769 yılında mirmiran rütbesine ulaştı ve mutasarrıflığa tayin edildi. 1770 yılında 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı devam etmekteyken Eğribozlu İbrahim Paşa'nın yerine Kaptan-ı Derya tayin edildi. Hüsâmeddin Paşa göreve geldiğinde Osmanlı donanması ihmâl edilmiş ve çok zayıf bir duruma gelmişti. Rusya ise Baltık denizindeki donanmasını kuvvetlendirmişti ve donanmasına Akdeniz ve Karadeniz'de üs kurmak istiyordu.

İngiltere'yle iş birliği yapan Rusya Mora Yarımadasına yolladığı casusların kışkırtmasıyla Ortodoks vatandaşlar arasında Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanma çıkarttı. Bu ayaklanmayı denizden desteklemek için de Amiral Grigoriy Spiridov komutasındaki Rus donanması Cebelitarık'tan Akdeniz'e girerek Mora'ya doğru hareket etti. 5 Temmuz 1770 tarihinde Hüsâmeddin Paşa'nın filosu Koyun Adaları mevkiinde Amiral Spiridov'un filosuyla karşı karşıya geldi. Çıkan çatışmada her iki filonun gemileri de yara aldı ve yangın çıktı. Hüsâmeddin Paşa komutanlarından Cezayirli Hasan Paşa'nın bütün itirazlarına rağmen donanmayı hareket ettirerek İzmir açıklarında Sakız Adası'yla Çeşme limanı arasındaki sulara demirledi. Hüsâmeddin Paşa'nın bu kararı ertesi gün Osmanlı donanmasının İnebahtı Savaşı'ndan bu yana aldığı ilk büyük yenilgiyi almasına neden olacaktı.

6 Temmuz günü İngiliz donanmasına ait bir ateş kayığı Çeşme limanına girdi. İngiliz ve Rus donanmaları açıklarda bekliyordu. Hüsâmeddin Paşa Osmanlı donanmasını açık denize çıkararak savaşma cesaretini göstermedi. Kaçacak bir yeri olmayan ve yan yana demirlemiş Osmanlı gemileri tutuştu. Savaş yapmaya gerek bile kalmadan Osmanlı donanması tamamen imha edilmiş oldu. Cezayirli Hasan Paşa yaralı olarak kurtuldu. Çeşme Deniz Savaşı olarak bilinen bu savaştan sonra Hüsâmeddin Paşa azledildi. Yerine getirilen Cafer Paşa da Çeşme mağlubiyetinin sorumlularındandı. Onun da ihmali anlaşılınca azledilerek, 22 Ekim 1770 günü Cezayirli Hasan Paşa onun yerine Kaptan-ı Deryalığa tayin edildi. Hüsâmeddin Paşa üzüntüden Temmuz 1770'te ölmüştür.

## Kaynakça
;Özel 

;Genel
* Şanlı Bahriye, Nejat Gülen
* Son Levent I, Aksiyon Dergisi, 1997.
* Sicill-i Osmânî, c. 1 s. 118 ve c. 3 s. 689.
Osasco VC

**Osasco/São Cristóvão Saúde** 1993 yılında Guarujá'da kurulmuş bir Brezilya kulübüdür. Kulüp daha sonra Osasco'ya taşınmıştır. Brezilya süper liginde mücadele eden takımın asıl adı Osasco Voleibol Clube'dır. Maçlarını 4.500 kişilik Ginásio Municipal Prof. José Liberatti'de oynamaktadır. Başkanı Antonio Celso Marzagão Barbuto'dur.

## Tarihçe
Kadın voleybol takımı 1993 yılında Guarujá'da kurulmuştur. Takımın sahibi BCN (Banco de Crédito Nacional)'dir. İlk kurulduğunda adı BCN/Guarujá'ydı. 1996 yılında kulüp Osasco'ya taşınınca adı da BCN/Osasco olarak değiştirilmiştir. 2003-2004 sezonundan başlayarak da süper ligde Finasa/Osasco adıyla mücadele etmeye başlamıştır.

2012 yılında, bir önceki şampiyon Rabita Bakü yenerek, Dünya Kulüpler Şampiyonası Voleybol kazanmak için üçüncü Brezilyalı takım oldu. Sollys Lig sonunda 5 oyuncu bireysel ödüller aldı. Sheilla Castro MVP seçildi ve üzeri oyuncu oldu. Thaísa Menezes en iyi forvet oyuncusu olarak oylandı. Jaqueline iyi geçiş var ve Camila Brait iyi libero ödülünü aldı.

## Sponsorluk isimleri

* BCN/Guarujá (1993-1996)
* BCN/Osasco (1996-2003)
* Finasa/Osasco (2003-2009)
* Sollys Nestlé/Osasco (2009-2013)
* Molico/Nestlé-Osasco(2013-2015)
* Nestlé/Volei-Osasco (2015-2018)
* Osasco/Audax (2018-2020)
* Osasco/São Cristóvão Saúde (2020-günümüz)

## Başarıları
* **[[FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası]]** :
** **Şampiyon (1):** 2012
** **Finalist (1):** 2010, 2014
* **[[Brezilya Bayanlar Voleybol Süper Ligi|Superliga]] :**
** **Şampiyon (5):** 2002-03, 2003-04, 2004-05, 2009-10,2011-12
** **Finalist (10):** 1993-94, 1994-95, 1995-96, 2001-02, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2010-11, 2012-13
* **[[Güney Amerika Kulüpleri Bayanlar Voleybol Şampiyonası|Güney Amerika Kulüpleri Voleybol Şampiyonası]] :**
** **Şampiyon (4):** 2009, 2010, 2011, 2012
** **Finalist (1):** 2014
* **[[Kadınlar Top Volley International Turnuvası|Top Volley International Turnuvası]] :**
** **Şampiyon (2):** 2004, 2014
* **[[Salonpas Kupası]] :**
** **Şampiyon (4):** 2001, 2002, 2005, 2008
** **Finalist (3):** 2004, 2006, 2007
* **[[Brezilya Voleybol Kupası]] :**
** **Şampiyon (3):** 2008, 2014, 2018
** **Finalist (1):** 2007

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Brezilya Voleybol Konfederasyonu Resmi Sitesi (Portekizce)
Hat 2 Da Back

"**Hat 2 Da Back**", R&B üçlüsü TLC'nin 1992 çıkışlı şarkılarıdır. Şarkı, grubun ilk albümü olan Ooooooohhh.... On the TLC Tip'ten çıkmıştır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı, ABD'de 30 numaraya çıkmıştır. Bu nedenle grubun nispeten başarısız şarkılarından biri kabul edilmektedir.

## Listeler
Kurt binicileri

**Kurt binicileri**, (*[[İngilizce|İng]]*. wolfriders) J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde orkların bir askerî birliğine verilen isimdir.

Dağlarda yaşayan Orklar köylere ya da yakın yerleşim yerlerine saldıracakları zaman bazı birlikler kurtları binek olarak kullanırdı. Bu kurtlara warg deniyordu ve akıllı yaratıklardı. Bu birlikler genellikle öncüler, orkların başkanı (ki başkanı genellikle kurtların başkanı taşırdı) ve de başkanın muhafızları olurdu. Elfler ve insanlar arasında ise onlara "kurt binicileri" denirdi.

Kurt binicileri çok tehlikeli olurdu. Çünkü hem hızlı hem de çok güçlüydüler. "Batı Sınırları Kırmızı Kitabı"nda anlatılan Beş Ordular Savaşı'nda, Rhovanion orkları savaşa bu şekilde katılmışlardı. Ayrıca Ağaçlar Çağı'nda Beleriandlı Sindar elfleri kurt binicileri ile pek çok savaş yapmışlardır.
Baby-Baby-Baby

"**Baby-Baby-Baby**", R&B üçlüsü TLC'nin 1992 çıkışlı şarkılarıdır. Şarkı, grubun ilk albümü olan *[[Ooooooohhh.... On the TLC Tip]]*ten çıkmıştır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı; ABD'de 2 numaraya kadar çıkarak grubun ilk üçe giren ilk şarkısı olmuştur. Bununla beraber, şarkı Billboard dergisi, 1992 yıl sonu listelerinde, yılın en çok satan 5. teklisi olmuştur.

## Listeler
What About Your Friends

Ünlü R&B üçlüsü TLC'nin 1992 çıkışlı new jack swing şarkılarıdır. Şarkı, grubun ilk albümü olan Ooooooohhh.... On the TLC Tip'ten çıkmıştır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı; ABD'de 7 numaraya kadar çıkmış, ayrıca yıl boyunca büyük ses getirmiştir. Şarkı Lisa Lopes tarafından bestelenmiştir.

## Listeler
Vali

**Vali** ya da **ilbay** bir ili  ya da federal devletlerde bir eyaleti devlet tüzel kişisini temsilen yöneten en üst düzey idari amirdir. Valiler, yürütme erkinin bir organı olup, devlet hiyerarşisinde devlet başkanının hemen ardından gelir. Belediye başkanı gibi kendi özerk tüzel kişiliği yoktur, onun yerine devlet tüzel kişisine bağlıdır. Bir vali, seçimle ya da atamayla göreve gelebilir. Valilerin yetki alanları ülkeden ülkeye değişiklik gösterir. Bazı valiler, bölgesel hükûmetin tümü üzerinde topyekün kontrole sahipken kimilerinin göreviyse tamamen semboliktir. Kavram olarak eski Türklerdeki İlteber kavramı ile benzerlik göstermektedir.

## Türkiye Cumhuriyeti'nde vali
Valiler, doğrudan cumhurbaşkanı tarafından, cumhurbaşkanı kararı ile atanırlar.

Vali, ilde cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.

Cumhuriyet tarihinde bugüne kadar sekiz kadın vali atanmıştır. 1991-1995 yılları arasında Muğla valiliği yapan Lale Aytaman vali olarak atanan ilk kadın olmuştur. 2011 yılında Yalova valiliğine atanan ve bu görevi 2014 yılına kadar sürdüren Esengül Civelek ikinci kadın vali olurken, 2014 yılında Kırklareli valiliğine, 2017 yılında ise Muğla valiliğine atanmıştır. 19 Şubat 2015 valiler kararnamesi ile Sinop valiliğine atanan Yasemin Özata Çetinkaya'nın ardından 31 Mayıs 2016 tarihinde açıklanan yeni valiler kararnamesi ile de Tuğba Yılmaz Yalova valisi olarak atanmış ve cumhuriyetin dördüncü kadın valisi olmuştur.

Afyonkarahisar valisi olarak atanan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Kübra Güran Yiğitbaşı, ilk başörtülü  ve 5. kadın vali oldu.

### Vali yardımcısı
Vali yardımcısı veya vali muavini, il idaresi kanunu çerçevesinde ilde valinin işlerini vali adına yapan mülki idare sınıfına mensup görevdeki kişilere verilen unvandır.

### İl özel idaresi ve vali
Vali, bir mahalli idare birimi olan il özel idaresinin başıdır.

## Dünyada vali kavramı
Valiler her ülkede olmamakla birlikte aşağıdaki ülkelerde belirtilen şekilde görev yaparlar:

* ABD'nin eyaletlerini
* Rusya'da 89 federal bölgeyi
* Arjantin'de illeri
* Brezilya'da eyaletleri
* Japonya'da illeri
* Meksika'nın eyaletlerini
* Türkiye'de illeri

valiler yönetir.

* İngiliz Milletler Topluluğu'nda İngiltere dışındaki ülkelerde kral, bir genel vali tarafından temsil edilir.

## Hitaplarda vali kavramı
(X) Vilayet-i celilesi, V**ali**-i alisi (x Bey)

## Ayrıca bakınız
* Türkiye'de görevde olan valilerin listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  5442 sayılı İl İdaresi Kanunu
San Marino tarihi

**San Marino tarihi** günümüzdeki San Marino Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kalan bölgelerin tarih öncesi zamanlardan günümüze kadar süregelen tarihidir.

## Başlangıcı

Dünyanın en eski ülkelerinden biri olan San Marino, rivayete göre 3 Eylül 301 tarihinde Roma İmparatoru Diocletianus'un Hristiyanlara işkencesinden kaçan Hristiyan bir taş ustası Dalmaçyalı Marinus tarafından kurulmuştur. Kurulduğu zaman toprakları Monte Titano (Titano Tepesi) ile sınırlı olan San Marino 1463 yılında Rimini Lordu Sigismondo Pandolfo Malatesta'ya karşı Papa II. Pius'u destekledi. Buna desteğine karşılık Papa tarafından Fiorentino, Montegiardino, Serravalle kasabalarıyla ödüllendirildi. Faetano kasabası da kendiliğinden San Marino'ya katılınca ülke günümüzdeki sınırlarına ulaşmış oldu.

## Yeni Çağ

San Marino tarihi boyunca genel olarak barış içinde yaşadı. 1503 yılında bir süre Cesare Borgia tarafından işgal edildi. 1739 yılında Papa XII. Clemens'in emriyle bir süre Papalık Devleti'nin ordusu tarafından işgal edildi. 1815 yılında toplanan Viyana Kongresi San Marino'yu bir devlet olarak tanımaya devam etti. San Marino Giuseppe Garibaldi'nin çabalarıyla gerçekleşen İtalya'nın Birleşmesine katılmadı.

## Yakın Çağ

1944 yılında San Marino önce Nazi Almanyası sonra da müttefikler tarafından işgal edildi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra 1945-1957 yılları arasında San Marino Komünist Partisi ile Sosyalist Parti tarafından kurulan bir koalisyon hükûmeti tarafından yönetildi. Böylece Batı Avrupa'da Komünistler tarafından yönetilen ilk ülke olma niteliğini kazandı.

San Marino'da kadınlara oy kullanma hakkı 1960 yılında verildi. Ülke Avrupa Konseyine katıldı. 1992 yılında da Birleşmiş Milletler'e üye oldu. 2002 yılında OECD ile bir ortaklık anlaşması imzaladı.

## Kaynakça

* San Marino tarihi
* San Marino Tarihi: Özgün Belgeler
Creep

Ünlü R&B üçlüsü TLC'nin 1994 çıkışlı CrazySexyCool adlı albümlerinden çıkan ilk hit şarkılarıdır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı; ABD'de 1 numaraya oturarak, grubun ilk 1 numara şarkısı olmuştur. Bu şarkıdan itibaren TLC, uluslararası başarılar kazanmaya başlamıştır. Şarkı ayrıca bununla beraber ileriki yıllarda Grammy ödüllerine layık görülmüştür.

## Listeler
Wojciech Jaruzelski

**Wojciech Witold Jaruzelski** (6 Temmuz 1923 - 25 Mayıs 2014), 1981-1989 arasında devlet başkanı, 1989-1990'da cumhurbaşkanı olan Polonyalı komünist asker, devlet adamı.

## Gençliği
Varşova'nın banliyölerinden Bielany'deki bir yüksekokulda öğrenim gördü. II. Dünya Savaşı başlayınca ailesiyle birlikte Kızıl Ordu'nun işgal ettiği bölgede kaldı. Tutsak olarak götürüldüğü Kazakistan'daki Karaganda kömür madenlerinde çalıştı. 1943'te SSCB'de oluşturulan Polonya ordusuna katıldı; daha sonra da Almanya'ya karşı yürütülen savaşta görev aldı.

## Savaştan sonra

Savaştan sonra Polonya Yüksek Piyade Okulu'nu, sonra da Genelkurmay akademisini parlak derecelerle bitirdi. 1947'de Polonya Birleşik İşçi Partisi'ne (*Polska Zjednoczona Partia Robotnicza* - **PZPR**) üye oldu. Ordu ve parti içinde sürekli yükseldi; silahlı kuvvetler merkezi siyasal kurul başkanlığı (1960-1965), savunma bakanı yardımcılığı (1962-1968) ve genelkurmay başkanlığı (1965-1968) yaptı. Mart 1968'de savunma bakanlığına atandı. 1964'te PZPR'nin Merkez Komitesi, 1971'de ise Politbüro üyesi oldu; bu görevlere 1975 ve 1981'de yeniden seçildi.

## Solidarność'a karşı

Bu dönemde Solidarność olarak da bilinen Dayanışma Sendikasınin gittikçe artan baskısı karşısında parti içinde beliren derin görüş ayrılıkları nedeniyle Merkez Komitesi, partinin parçalanmasını önleyecek ve partiyi içine düştüğü güç durumdan çıkararak eski konumuna kavuşturabilecek tek Politbüro üyesi olarak Jaruzelski'yi göreve getirdi. Böylece Jaruzelski 11 Şubat 1981'de başbakan, 18 Ekim 1981'de de partinin birinci sekreteri seçildi. Savunma bakanlığı görevini de sürdüren Jaruzelski, Dayanışma hareketini bastırmak ve istikrarı sağlamak amacıyla 13 Aralık 1981'de sıkıyönetim ilan etti. Dayanışma önderleriyle siyasi muhalifleri kitle halinde tutuklattı. Temmuz] 1983'te sıkıyönetimi kaldırdıysa da, Polonya hükûmeti ve parti içindeki güçlü konumunu sürdürdü. 1985'te başbakanlık görevini bırakarak Devlet Konseyi başkanlığını üstlendi.

## Çöküş

Jaruzelski, durgunluk içindeki Polonya ekonomisini canlandırmakta siyasal muhalefeti bastırmaktaki kadar başarılı olamadı. 1988'de tutum değiştirdi ve yasadışı ilan edilmiş Dayanışma ile hükûmet arasında görüşmelerin başlatılmasını onayladı. Bu görüşmeler Nisan 1989'da, Polonya'nun siyasal sisteminde kapsamlı reformlar yapılmasını, Dayanışma'nın yasallaşmasını, yeniden düzenlenen parlamento için serbest seçimlere gidilmesi ve o güne değin törensel bir konumu olan cumhurbaşkanlığının güçlü yürütme yetkileriyle donatılmasını öngören bir anlaşmayla sonuçlandı. Jaruzelski Temmuz 1989'da parlamento tarafından cumhurbaşkanı seçildi ve PZPR'deki bütün üst düzey görevlerinden çekildi. Aralık 1990'da Lech Walesa'nın cumhurbaşkanı seçilmesiyle, Jaruzelski komünistlerin elindeki son iktidar mevkiini de muhalefete bırakmış oldu. 1991'de ordu hizmetinden de emekliye ayrıldı. 25 Mayıs 2014 tarihinde, 90 yaşında uzun zamandır savaştığı hastalığa yenik düşerek hayata veda etti.

## Kaynakça
Red Light Special

Ünlü R&B üçlüsü TLC'nin 1994 çıkışlı CrazySexyCool adlı albümlerinden çıkan ikinci şarkılarıdır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı, ABD'de 2 numaraya kadar yükselmiştir. Şarkı ayrıca ünlü yapımcı Babyface tarafından bestelenmiştir. Şarkıda bulunan gitar melodileri, Guns N' Roses gitaristi Slash tarafından çalınmıştır.

## Listeler

## Kaynakça
Arıza

**Arıza** aşağıdaki anlamlara gelebilir.
*Arıza: Aksama, aksaklık, bozulma.
*Engebe (Coğrafya).
*Arıza, müzikte notalardaki ton değişimini belirten işaretler
*Arıza, - Malt albümü
*Arıza, 2020-2021 yılları arasında Show TV'de yayımlanan aksiyon ve dram türündeki Türk televizyon dizisi.
Sonbahar (film)

***Sonbahar***, 2008 yapımı Türk filmi. Türkçe, Hemşince ve Gürcüce dillerinin kullanıldığı filmde, cezaevi ve ölüm orucu gerçeğine insancıl bir açıdan yaklaşılıyor. Yönetmenliğini Özcan Alper’in, yapımcılığını Kuzey Film’in üstlendiği ‘Sonbahar’ adlı filmin çekimleri 6 haftada tamamlandı. Hopa, Çamlıhemşin ve Kemalpaşa'da çekilen filmde, genç bir üniversite öğrencisi (22 yaşında) olarak girdiği cezaevinde ölüm orucuna giren ve 10 yıl sonra özgürlüğüne kavuşan Yusuf'un çocukluk ve ilk gençlik yıllarının izini sürerek geçirdiği son iki ayının öyküsü anlatılıyor.

Film, 6 Haziran 2008 tarihinde 15. Altın Koza Film Festivali kapsamında ilk kez gösterime girmiştir. Ulusal Uzun Metrajlı Film Yarışması bölümünde en iyi film seçilmiştir.

Filmin senaryosu, yönetmenle yapılmış iki söyleşi ve film üzerine yazılmış yazılardan oluşan ''Sonbahar'' adlı kitap Haziran 2015 tarihinde yayımlandı.

## Oyuncular
* Onur Saylak 
* Megi Kobaladze 
* Serkan Keskin 
* Raife Yenigül 
Yan oyuncular yerel insanlardan seçildi.

## Teknik ekip
* Yapım: Kuzey Film
* Yönetmen ve Senaryo: Özcan Alper
* Yapımcı: F. Serkan Acar
* Görüntü Yönetmeni: Feza Çaldıran
* Sanat Yönetmeni: Canan Çayır
* Kurgu Yönetmeni : Thomas Balkenhol

Teknik ekip Türk, İran ve Gürcülerden oluşuyor.

## Aldığı ödüller
(15. Altın Koza Film Festivali)
* En İyi Film Ödülü: ‘Sonbahar’
* Jüri Özel Ödülü: ‘Sonbahar’ filminin yönetmeni Özcan Alper, görüntü yönetmeni Feza Çaldıran ve sanat yönetmeni Canan Çayır’a gitti.
* En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü: ‘Sonbahar’ filmindeki rolüyle Megi Kobaladze'ye verildi.

(3.Uluslararası Altın Kaz Film Festivali)
* Gümüş Kaz(İkincilik Ödülü)
* SİYAD En İyi Film Ödülü

(21. Premiers Plans d'Angers, Avrupa ilk filmer festivali)
* En iyi müzik ödülü

20. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde (2009)
* En İyi Yönetmen Ödülü               Özcan Alper 
* En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü      Feza  Çaldıran, 
* En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü  Megi Kobaladze, 
* En İyi Kurgu Ödülü                  Thomas Balkenhol

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Sonbahar filmi senaryo kitabı
* Sonbahar filminden görüntüler
* Özcan Alper'in filmle ilgili röportajı
* Bizden bir film : Sonbahar
* Özcan Alper’in “Sonbahar” Filmi Üzerine
* Başka türlü bir film: Sonbahar
* Altın Koza resmi sitesinde
* 2009 21. Premiers Plans d'Angers Avrupa ilk filmer festivali ödül listesi
* Filmden resimler
Monako tarihi

**Monako tarihi**, günümüzdeki Monako Prensliği'nin sınırları içinde kalan bölgelerin tarih öncesi zamanlardan günümüze kadar süregelen tarihidir.

## Başlangıcı

Monako adı MÖ 6. yüzyılda bölgeye yerleşen Fenikelilere dayanmaktadır. Eski Yunanca'da Monoikos (Μόνοικος) *Tek Ev* anlamına gelmektedir ve bölgedeki halkın müstakil evlerde yaşamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. 1191 yılında Kutsal Roma İmparatoru VI. Heinrich'in izniyle 1228 yılında bir Ceneviz sömürgesi olarak kuruldu. 1297 yılında François Grimaldi ve askerleri Monako Kayası'nı ele geçirdiler. O zamandan beri Monako toprakları Grimaldi ailesi tarafından yönetilmektedir.

## Yeni Çağ

1793-1814 yılları arasında Monako Fransa'nın egemenliği altında yaşadı. Viyana Kongresi'nde Monako'nun Sardinya-Piemonte Krallığı'na bağlanması kararlaştırıldı. 1861 yılından sonra Monako bağımsız bir prenslik haline geldi. 1911 yılında kabul edilen yeni anayasaya kadar Monako Prensi Monako'nun mutlak hükümdarı sayılıyordu.

## Yakın Çağ

Monako, II. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine 1943 yılında İtalyan Faşistler tarafından işgal edildi. Mussolini hükûmetinin yıkılması üzerine Nazi Almanyası güçleri Monako'yu işgal etti. Çok sayıda Monakolu Yahudi toplama kamplarına gönderildi. Monako Prensi III. Rainier 1949 yılında dedesinin ölümü üzerine tahta çıktı. Prens Rainier kadınlara oy hakkını kabul etti ve idam cezasını kaldırdı. 1993 yılında Monako Birleşmiş Milletlere üye oldu.

31 Mart 2005 tarihinde prens Rainier hastalanarak görevi oğluna devretti. 6 Nisan 2005 tarihinde ölünce oğlu II. Albert Monako Prensi olarak tahta çıktı.

## Kaynakça
* Monako Prensliği
* Monako Tarihi
* Monako tarihi
* Monako
* Monako Tarihi: Özgün Belgeler
Caserta Sarayı

**Caserta Sarayı** (İtalyanca: *Reggia di Caserta*), Napoli Krallığı Bourbonları için yaptırılmış eski kraliyet ikâmetgâhıydı. On sekizinci yüzyılda Avrupa yükselen en geniş saray ve muhtemelen en geniş yapıydı. 1996'da, Caserta Sarayı Dünya Mirası listesi kapsamına alındı.

## Tarih
Sarayın yapımına 1752 yılında Napoli Kralı VII. Charles (İspanya Kralı Charles III) için başlandı. Kral yapının mimarı olan Luigi Vanvitelli ile yakın ilişki içinde çalışıyordu. Fakat hiçbir gece Krallık Sarayında uyumadı. Çünkü tacından 1759 yılında İspanya Kralı olmak için istifa etti. Proje üçüncü oğlu ve ardılı I. Ferdinando'ya bitirmesi için devredildi.

Vanvitelli 1773 yılında öldü: İnşaat oğlu Carlo Vinvitelli tarafından 1780 yılında ölümüne kadar devam ettirildi. Yapı bitirildiğinde, 1.200 odası, iki düzüne gösterişli salonu ve bir kraliyet tiyatrosu vardı.

Caserta halkı yeni bir saray alanı temini için 10&nbsp;km kaydırıldı. San Leucio dinlenme yerindeki bir ipek fabrikası çok büyük bir park alanı içinde bir köşke dönüştürüldü.

20&nbsp;km uzunluğundaki anıtsal cadde Napoli'de saraya bağlanacaktı, fakat asla gerçekleşmedi.

## Görünüm
Saray, 247 x 184 m ölçülerinde dikdörtgen bir plana sahiptir. Dört tarafı dört iç avlu ile şekillenen iki ortogonal kol tarafından bağlanır, her birinin ölçüsü 3.800 m² den daha fazladır. Saray 1200 odaya sahiptir.

## Film seti

Caserta Sarayı, 1999 yılı filmde Queen Amidala'nın Naboo'daki Kraliyet Sarayı olarak kullanıldı, *[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]* ve tekrar 2002 yılı filmde *[[Star Wars Episode II: Attack of the Clones]]* Queen Jamillia'nın sarayı olarak. Aynı oda ayrıca *[[Görevimiz Tehlike 3]]* Vatican City olarak kullanıldı. Ayrıca Vatikan Kilisesi olarak da *[[Melekler ve Şeytanlar (film)|Melekler ve Şeytanlar]]* seti olarak kullanıldı.

## Notlar

### Medya
* CBC Archives  CBC Radio reports on signing of the terms of an unconditional surrender of German forces on the Italian Front at the Palace on May 2, 1945.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* History and Information in italian and english
* George Hersey, *Architecture, Poetry, and Number in the Royal Palace at Caserta*, (Cambridge: MIT Press) 1983. Caserta interpreted through the Neapolitan philosopher Giambattista Vico
* Caserta Palace
* World Heritage
Waterfalls

Ünlü R&B üçlüsü TLC'nin 1994 çıkışlı CrazySexyCool adlı albümlerinden üçüncü şarkılarıdır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı; ABD'de 1 numaraya kadar yükselmiştir. Şarkı ayrıca Billboard dergisine göre 1995 yılının en iyi 2. şarkısıdır. "Waterfalls", VH1'in 100'ün *son 25 yılın en iyi 100 şarkısı* listesinde 13 numarada yer almıştır. Ayrıca VH1'in *90'lı yılların en iyi 100 şarkısı* listesinde de 8 numarada yer almıştır. Şarkıda yine Lisa Lopes tarafından söylenen bir rap bölümü bulunur.

## Şarkının teması

Şarkı; o sıralardaki AIDS karşıtı hareketlere paralel olarak yazılmıştır. Şarkıda, mesaj içerikli ve benzetmelerden yararlanılarak AIDS gibi bulaşıcı cinsel hastalıklara karşı sözler geçmektedir.

## Listeler
Guilford Dudley

**Lord Guilford Dudley** (y. 1535-12 Şubat 1554) Northumberland Dükü John Dudley ve Jane Dudley'nin oğlu, Lord Robert Dudley'nin kardeşidir.

Jane Grey ile o kraliçe olmadan önce evlenmiştir. Evlilikleri, dönemin diğer evlilikleri gibi ailelerin ortak amaçları sonucu gerçekleşmiştir. Annesi Jane Dudley tarafından şımartılmış, kibirli fakat oldukça yakışıklı olarak tasviredilen Guilford, VI.Edward ölünce babasının Henry VIII'in vasiyetini yerine getirmemesiyle, Mary Tudor yerine Jane Grey ile birlikte kral vekili olarak tahta çıkmıştır. 10 Temmuz'da tahta çıkan Jane 9 gün sonra katoliklerin desteğiyle I. Mary tarafından tahtan indirilir. Kral tacını takamadan karısı ile birlikte tahttan men edilen Guilford yaklaşık bir yıl karısıyla birlikte Londra Kulesi'nde tutulur ve 12 Şubat 1554 tarihinde Jane'den önce idam edilir.
Diggin' On You

Ünlü R&B üçlüsü TLC'nin 1994 çıkışlı CrazySexyCool adlı albümlerinden çıkan dördüncü şarkılarıdır. Şarkının yayıncısı ise LaFace Records'tur. Şarkı; ABD'de 5 numaraya kadar yükselmiştir. Ayrıca yine ABD R&B listelerinde 7 numaraya çıkmıştır.

## Listeler
Turhan Cemal Beriker

**Turhan Cemal Beriker** (1891, Adana - 17 Mart 1959), Türk siyasetçi.

İdadi mezunudur. Hukuk Fakültesi 3. Sınıf Terktir. Serbest Ticaret, Adana Belediye Başkanlığı, TBMM VI. ve VII. Dönem İçel Milletvekilliği yapmıştır. Harp, Gümüş Liyakat ve Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve üç çocuk babasıdır.

Liseyi Adana'da bitirip İstanbul'da iki yıl Hukuk Fakültesi'nde devam ettikten sonra, Liège, Belçika'da Ticaret Hukuku okurken I. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla çok zor koşullar altında ülkesine döndü. Savaş yıllarında, Osmanlı ordusunun Süveyş kanalından başlayan geri çekilmesiyle, irtibat yedek subayı göreviyle, Kudüs, Tripoli, Şam ve Halep yolu üzerinden Adana'ya döndü. 1926-1938 yılları arasında Adana belediye başkanlığı yapmıştır. Korkut Beriker ve Akşit Beriker adında iki oğlu ve Ayzin Becer adında bir kızı vardır. Anısına Adana'da günümüzde de adını taşıyan Turhan Cemal Beriker Bulvarı yapılmıştır.

## Kaynakça
Afrika parsı

**Afrika parsı** (*Panthera pardus pardus*), kedigiller (Felidae) familyasında Afrika'da görülen bir pars alt türü. Boyu kuyruğu ve ön ayaklarıyla en fazla 2 m 20&nbsp;cm olur ve ortalama Sibirya parsı ile Anadolu parsı boyunda olur. Ağırlık ise 50–80&nbsp;kg olur.

## Özellikleri
Genelde maymun, sincap gibi hayvanlar yakalarken bazen impala da yakalar. Turistler yüzünden her yıl ortalama 5371 (2006) ve 4567 (2007) pars öldürüldü. Genelde en büyük düşmanı aslandır. Ortalama 2-3 yavrusu olmakla birlikte bu sayı 4'e kadar çıkabilmektedir. Yaban domuzu, en sevdiği yiyeceklerden biridir. Gizlenme kabiliyeti ve inanılmaz hızı sayesinde Afrika parsı Afrika'nın beş büyükleri listesinde 2. sıradadır. Hayatının büyük bölümünü ağaç tepelerinde geçirir, diğer avcılardan sakınır.

## Dağılım
3000 yıl öncesinde tüm Afrika'da yaşarken şimdi Kenya, Nambiya, Botsvana,Tanzanya, Kongo ve 5 - 6 ülkede daha yaşar.

## Kaynakça
Claudia Wells

**Claudia Wells** *(d. 5 Temmuz 1966)* Amerikalı oyuncudur.

Malezya'da doğmuş Wells, San Francisco'da büyüdü. Birkaç televizyon dizisinde oynamasının ardından, yıldızı Geleceğe Dönüş filmindeki *Jennifer Parker* rolüylü parladı. Kişisel sebeplerden dolayı Geleceğe Dönüş serilerine devam etmedi.

1991 yılında bir erkek giyim mağazası açtı ve halen bu işi sürdürmektedir.

## Filmografi

### Film

### Televizyon

### Video oyunları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Luís de Camões

**Luís Vaz de Camões** (telaffuz: [luˈiʃ vaʃ dɨ kaˈmõĩʃ]; 1524 - 10 Haziran 1580), Portekizli şairdir.

Homeros, Vergilius ve Dante ile karşılaştırıldı. Portekizce ve İspanyolca liriksel şiir ve dram yazdı, ama onun *Os Lusíadas* adlı epik eseri için en çok biliniyor. Onun felsefî eseri, *Luís Vaz Koleksiyonu* kayboldu; Mozambik'te kaldığı zaman, Os Lusíadas'ın bazı bölümleri ile kıskançlı düşmanlar tarafından çalındı.

Makao'da, *Museu Luís de Camões* adlı bir müze bulunmaktadır.

## Eserleri
*# **''[[Lusitanyalılar#cite ref-KitapYurdu 1-0|^]]** "Lusitanyalılar - Luis De Camoes - 1000Kitap". www.kitapyurdu.com. 1 Kasım 2021. Erişim tarihi: 9 Nisan 2022.*
* *Luís Vaz Koleksiyonu* (*Um Parnaso de Luís de Camões''; kayıp)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Gutenberg Projesi'nde Luís de Camões'in eserleri
Journeyman (dizi)

***Journeyman*** ABD yapımı 2007 tarihli bilimkurgu-drama tarzında bir dizidir.

Dan Vasser, ana karakter olup Kevin McKidd tarafından canlandırılmaktadır. Dan Vasser, San Francisco'da yaşayan bir muhabirdir. Dan zaman yolculuklarıyla geçmişe dönebilmektedir.

Dizi ABD'de 24 Eylül 2007 tarihinde gösterilmeye başlanmıştır. Dizinin ABD'deki düşük reytinginden dolayı 13 bölüm sonunda Aralık 2007 yayınına son verilmiştir.

## Uluslararası yayımcılar
* ABD
* Avustralya
* Kanada
* Norveç
* Danimarka
* Tayland
* Brezilya
* Singapur
* Birleşik Krallık
* İrlanda
* Türkiye, 2008 yılından beri TNT kanalında gösterilmektedir.
Esmer Arap bülbülü

**Esmer Arap bülbülü** (*Pycnonotus barbatus*), Arap bülbülügiller (Pycnonotidae) familyasından Atlas Dağları ve Mısır'da yaşayan yerleşik ve ötücü kuş türü.

## Özellikleri

19–21&nbsp;cm boyundaki esmer Arpa bülbülü, yaklaşık karatavuk boyutlarındadır. Kuyruğu koyu boz ve epey uzunca olur, karnı nohudî kirli beyazdır. Baş, kahve-boz renkte, göz çeperleri zifirîdir. Kuyrukaltına doğru karın tüyleri beyazlaşır, kanatlar koyu bozdur. Dişi ve erkek tıpkı birbirine benzer. Düz uçar, kanat uçları yuvarlak ve esnek olur, kuyruğunu sık sık yelpaze gibi açıp kapar.

## Ötüşü

Geveze ve gürültücü olur. Toplaştıkları zaman nefesli, yumuşak ve yinelenen bir "çar çar çar" sesi çıkarırlar. Ötüş repertuvarı oldukça geniştir; tan vakti ve gün ağarırken, tipik ritimleriyle, süresi ve ayrıntıları değişebilen, zıplak "çik çilevi çülüyi" diye ötüşleri vardır.

## [[Habitat]]

Bahçeler ve ekili tarlarda, dağ pınarlarında ve vahalarda görülür. İnsanla yakınlaşmaktan çekinmez.

## Kaynakça

* Lars Svensson (metin ve haritalar), Peter Grant (metinler), Kilian Mullarney ve Dan Zetterström (illüstrasyonlar). *Fågelguiden, Europas och Medelhavsområdets fåglar i fält*. Albert Bonniers Förlag, Stockholm, 1999. ISBN 91-34-51038-9
Ürgüp Sistemi

19. yüzyılda denenmeye başlamış, 20. yüzyılda geliştirilmiş olan *mobil bibliyotek* ya da *gezici kütüphaneler*, merkez kütüphanenin tüm eserlerinden kentteki ve köydeki vatandaşın aynı imkânlar içinde yararlanmasına yardım etmektedir. Gezici kütüphaneler, II. Dünya Savaşı'ndan sonra gelişmeye başlamıştır. 1950 yılından sonra ise dünyanın hemen her tarafında gezici kütüphane hizmetinin verildiği görülmektedir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde modern anlamda gelişme imkânı bulmuştur. Gezici kütüphane yabancı ülkelerde farklı araçlar kullanılarak verilmektedir. İsveç'te otomobil ve trenle yapılmakta iken Norveç'te denizden de bu hizmet sağlanmaktaydı (Ersoy, 1991). Asya ülkelerinde yokluk nedeniyle gezici kütüphane, Avrupa'dakilerin aksine hayvan gücü ile sağlanmaktaydı. Hindistan'da üç tekerlekli bisikletle, Tayland'da ise bir at tarafından çekilen iki tekerlekli bir araba üzerinde verilmekteydi.

Mustafa Güzelgöz, sonradan adına *ürgüp sistemi* denecek olan; literatürde eşekli kütüphane denilen uygulamayı ilk kez başlatmış; beş eşek, iki at ve üç katırla 36 köye, 200 adet kitap alan kitap sandıklarını hayvanlara yükleterek memurlarıyla beraber göndermiş ve günün koşulları içinde her türlü olanağı kullanarak gezici kütüphane hizmeti sağlamıştır.

## Kaynakça
**Ersoy, O.**, 1991, *Gezici kütüphaneler I*, Mustafa Güzelgöz ve Eşekli Kütüphane, Türk Kütüphaneciler Derneği, s.40-54, İstanbul.

## Dış bağlantılar
* Hayvanlarla Taşınan En Kutsal Yük - Pakize Barışta
Tahsin Ağa Kütüphanesi

**Tahsin Ağa Kütüphanesi**, Ürgüp'te  Osmanlı döneminde kurulmuş; günümüzde ilçe halk kütüphanesi olarak kendisine bağlı 6 şube ile hizmet veren  bir kütüphane

Osmanlı sarayında kütüphanecilik yapmakta olan Ürgüplü Tahsin Ağa tarafından devrin sultanı Abdülmecid'in izni ile kurulmuştur. Tahsin Ağa, Ürgüp ilçesinin güneyindeki Temenni Tepesi'ne kütüphane görevi görecek bir kümbet yapı yaptırmış ve saray kütüphanesinde birden fazla nüshası olan el yazması 817 cilt eseri develere yükleterek, Ürgüp'e göndermişti.

Tahsin Ağa'nın kütüphaneyi kurmak için görevlendirdiği Ürgüplü Hacı Derviş, Temenni Tepesinde bulunan kümbet yapıya kitapları yerleştirerek kütüphane ve medrese olarak halkın hizmetine açtı ve 39 yıl Hafız-ı Kutub (Kütüphaneci) ve medrese yöneticisi olarak çalıştı. 1894 yılından itibaren de Hacı Derviş'in oğlu Nail Derviş bu görevi sürdürdü. Tahsin Ağa kütüphanesi, 1914 yılında Eğitim Bakanlığına bağlandı.

1944 yılında Mustafa Güzelgöz'ün kütüphaneye atanmasından sonra yaptığı girişimler sonucu kütüphane 1952 yılında Ürgüp'ün içinde yer alan yeni yapısına taşındı.  Güzelgöz, köylere eşeklerle kütüphanecilik hizmeti götürerek "*Eşekli Kütüphaneci* olarak tanındı ve Türk kütüphaneciliğinde bir sembol oldu. 1965 yılında binaya ikinci kat eklendi; 1980 yılında ise depo, garaj ve tuvaletler ilave edildi. 1988 yılında da çocuk bölümü ve lojman ilavesi yapıldı.

## Şubeleri
*Başdere Halk Kütüphanesi 
*Mustafapaşa Halk Kütüphanesi 
*Ortahisar Halk Kütüphanesi
*Sarıhıdır Halk Kütüphanesi
*Şahinefendi Halk Kütüphanesi
*Taşkınpaşa Halk Kütüphanesi

## Kaynakça
Adam Michał Darski

**Adam Michał Darski** (sahne adı: **Nergal**; d. 10 Haziran 1977), Polonyalı metal müzik bestecisi, şarkı sözü yazarı, gitarist ve vokalist. Black metal grubu Behemoth'un kurucusudur.

## Biyografi
Polonya'nın Gdynia şehrinde doğdu. 8 yaşındayken babasının aldığı akustik gitarla müzik hayatına başladı ve 14 yaşındayken Havoc ile birlikte, black metal grubu Behemoth'ı kurdu. Grup türünü giderek değiştirmiştir ve şu anda death metal yapar. İlk sahne adı Holocausto'dur. Nergal, Gdansk Üniversitesi tarih bölümü mezunudur.

Behemoth'un yanı sıra başka müzik gruplarında da katkıları oldu.

2009 ve 2011 yılları arasında Polonyalı pop şarkıcısı Dorota Rabczewska ile görüşüyordu. 2009 Aralık ayında nişanlandılar ve 17 Mart 2011 tarihinde ayrıldılar.

## Behemoth ile çalışmaları
* *[[Endless Damnation]]* demo (1992)
* *[[The Return of the Northern Moon]]* demo (1993)
* *[[...From the Pagan Vastlands]]* demo (1994)
* *[[And the Forests Dream Eternally]]* EP (1994)
* *[[Sventevith (Storming Near the Baltic)]]* CD (1995)
* *[[Grom]]* (1996)
* *[[Bewitching the Pomerania]]* EP (1997)
* *[[Pandemonic Incantations]]* CD (1997)
* *[[Satanica]]* CD (1999)
* *[[Thelema.6]]* CD (2000)
* *[[Antichristian Phenomenon]]* EP (2001)
* *[[Zos Kia Cultus (Here and Beyond)]]* CD (2002)
* *[[Conjuration]]* EP (2003)
* *[[Demigod (albüm)|Demigod]]* CD (2004)
* *[[Demonica]]* compilation (2006)
* *[[The Apostasy]]* CD (2007)
* *[[Evangelion]]* CD (2009)

## Konuk katkıları
* Hermh - *[[Crying Crown of Trees]]* (1996)
* December's Fire - *[[Vae Victis (albüm)|Vae Victis]]* (1996) (vokaller)
* Damnation(grup) - *[[Coronation (albüm)|Coronation]]* (1997) (bas gitar)
* Hefeystos - *[[Psycho Cafe (Hefeystos albümü)|Psycho Cafe]]* (1998) (vokaller)
* Vader - *[[Revelations (Vader albümü)|Revelations]]* (2002) (vokaller)
* Mess Age - *[[Self-Convicted]]* (2002) (vokal)
* Corruption - *[[Orgasmusica]]* (2003) (vokal)
* Sweet Noise - *[[Revolta(albüm)]]* (2003) (vokal)
Demigod (albüm)

***Demigod***, death metal grubu Behemoth'un yedinci stüdyo albümü. Nile grubundan Karl Sanders, XUL adlı parçada gitar solosuyla katkıda bulunmuştur. Conquer All ve Slaves Shall Serve adlı parçalara klip çekilmiştir.

## Şarkılar
# "Sculpting The Throne Ov Seth" - 4:41
# "Demigod"  – 3:31
# "Conquer All"  – 3:29
# "The Nephilim Rising"  – 4:20
# "Towards Babylon"  – 3:21
# "Before The Æons Came"  – 2:58
# "Mysterium Coniunctionis (Hermanubis)"  – 3:40
# "XUL"  – 3:11
# "Slaves Shall Serve"  – 3:04
# "The Reign Ov Shemsu-Hor"  – 8:26

## Albüm kadrosu
* Adam "Nergal" Darski - gitar, vokal
* Zbigniew Robert "Inferno" Promiński - davul
* Tomasz "Orion" Wróblewski - bas
* Patryk Dominik "Seth" Sztyber - gitar, ek vokal
* Karl Sanders  - "XUL"'da gitar solosu
Chisu

**Christel Martina Sundberg** (d. 3 Ocak 1982, Helsinki), bilinen sahne adıyla **Chisu**, Fin şarkıcı, söz yazarı, besteci, aranjör ve yapımcıdır. 

*[[Mun koti ei oo täällä]]* isimli ilk single'ını *[[Sooloilua]]* filmi için yazdı. Şarkı, 2008 ilkbaharında zirvede yedi-dokuz hafta kalarak hem en iyi single'lar hem de en çok indirilenler listesinde birinci sırayı aldı. İkinci albümü olan *[[Vapaa ja yksin]]* 23 Eylül 2009'da yayınlandı. Albümden çıkan ilk single *[[Chisu'nun şarkısı|Baden-Baden]]* Finlandiya'da top 20 listesine 29/2009'da 7. sıradan girerek 02/2010 tarihine kadar listedeki yerini korudu. Yirmi hafta boyunca listede kalmış ve 3 numaraya kadar yükselmiştir. İkinci single olarak ise *[[Sama Nainen]]* isimli parça seçilmiş ve Aralık ayında piyasaya sürülmüştür. Üçüncü ve son albümü olan *[[Kun valaistun]]* ise Warner Music Finland tarafından 5 Ekim 2011'de piyasaya sürülmüştür.

Chisu, ayrıca Antti Tuisku, Tarja Turunen, Jippu, Kristiina Brask ve Kristiina Wheeler için şarkılar yazmıştır. Kariyeri boyunca, Finlandiya'da *90 satış rekoru kıran sanatçı* listesinde yer alan şarkılarının  210.000'in üzerinde tasdikli kopyası satılmıştır.

Kasım 2012'de, Finlandiya'da dokuz yaşındaki bir kızın evinin polis tarafından basılması ve iddiaya göre Chisu'nun şarkılarını yasa dışı bir şekilde indiriyor diye dizüstü bilgisayarına el konulmasıyla Chisu, telif hakkı davasıyla gündeme gelmiştir ve medya tarafından bu olaya Chisugate denmiştir.

## Diskografi
### Albümleri

### Single'ları

### Müzik videoları
* ”Mun koti ei oo täällä” (2007)
* ”Muut” (2008)
* ”Baden-Baden” (2009)
* ”Sama nainen” (2009)
* ”Sabotage” (2011)
* ”Kohtalon oma” (2011)
* ”Frankenstein” (2012)

### Yapımcılığını üstlendiği
* Cristal Snow – Wicked (2010)

## Dış bağlantılar
* Chisu Biyografisi
* Myspace Sayfası
* Last.fm Sayfası
* Helsinki Müzik Şirketi Sayfası

## Kaynakça
Ertuğ Ergin

**Ertuğ Ergin** (18 Mayıs 1970 - 14 Aralık 2012), Türk alternatif pop ve elektronik müzik yazarı, yorumcu.

## Yaşam öyküsü
1 yaşında İstanbul'a gelen Ertuğ, Erenköy'de büyüyerek ilk ve orta öğrenimini orada bitirdi. Sonrasında İTÜ Konservatuvar Temel Bilimler Bölümü'nde Türk Sanat Müziği, Türk Halk Müziği, Batı Müziği, solfej ve enstrüman dersleri aldı. Üniversite eğitimini bitirdikten hemen sonra profesyonel müzik çalışmalarına başladı.

Sahne performanslarında; Candan Erçetin, Sibel Tüzün ve Harun Kolçak ile vokal yaparak ve yan flüt çalarak çalıştı, böylelikle 15 yıllık sahne deneyimi elde etti. Söz yazarlıkta ilk kez Serap Sapaz'a verdiği *Tanrım* ve *Yaralım* şarkıları yazarak adını duyurmuştur. Aşkın Nur Yengi, Emre Altuğ, Tuğba Özerk, Ufuk Çakır, Hande Yener ve Zeynep Casalini'ye bestelerini verdi. Hande Yener'in 2006 yılında yayınlanan Apayrı albümünde Kim Bilebilir Aşkı ve Yola Devam şarkılarının söz ve bestesi ile 2007 yılında yayınlanan Nasıl Delirdim? albümündeki Paranoya şarkısı ayrıca Ersan Er'in YouTube'da 145 milyondan fazla dinlenen Tanrım adlı şarkının sözleri kendisine aittir.

14 Aralık 2012 tarihinde 2 sene boyunca savaştığı hastalığa yenik düşerek hayata gözlerini kapadı.

## Diskografi
### Albümleri
#### Hayatım
Fuat Güner’in katkılarıyla kayıt edilen albüm 2005 yılında İstanbul Plak etiketiyle yayınlandı. Albüm toplam 10 parçadan oluşur. 8 beste ve tüm sözler Ertuğ’a aittir. İlk video klip “Aşkın Son Şarkısı” adlı parçaya çekildi.

İkinci video klip ise, albümle aynı adı taşıyan “Hayatım” adlı parçaya çekildi. Film Sokağı platolarında çekilen klibin yönetmenliğini Emre Can üstlendi. Görüntü yönetmenliğini Patrice Marchetti'nin yaptığı klip, Ertuğ'un hayatıyla olan iç hesaplaşmasının sonucunda kendi kendini kurtarma, kendi kendini arındırma mücadelesi olarak düşünülmüştü. Klipte hem kurtaran, hem de kurtarılan Ertuğ bunu sembolik olarak kendine enjekte ettiği beyaz bir sıvı ile başarır.

#### A1
Ertuğ, Mess Production etiketli 2. albümü A1'i 2008 baharında piyasaya sürdü. Bu albümde seslendirdiği kendine ait 12 şarkı vardır. A1' in ilk klibi albümün en duygusal parçalarından biri olan Tek Yürek olurken, 2. Klip Derin Mevzu'ya çekildi. Derin Mevzu'ya çekilen klibin yönetmenliğini Kubilay Kasap yaptı. Klipte Çocukluktan yaşlılığa, hayatın çeşitli evrelerinin sembolik anlatımı yapılmıştır. Albümün 3.klibi olarak ise Yola Devam seçilmiştir. Albümün 4.ve son klibi ise aslında 2.klip olması düşünülen Eminim olacağı açıklandı ve bu video bazı video sitelerinde yayınlandı.

### Video klipleri
* Aşkın Son Şarkısı
* Hayatım
* Tek Yürek
* Eminim
* Derin Mevzu
* Yola Devam

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Ertuğ'un fan sitesi
* Ertuğ Ergin Resimleri - Şarkıları ve sözleri - Albümü - Hayatı vb.. Fan Clup 
* Ertuğ'nun Myspace sayfası
Diyarbekir Vilayeti

**Diyarbekir Vilayeti**, 1867 yılında kurulan Osmanlı Devleti vilayeti. Vilayetin merkezi Diyarbekirdir.

## Tarihi
1867 yılında kabul edilen *Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi* ile Diyarbekir Eyaleti kaldırılmış yerine Diyarbekir Vilayeti kurulmuştur. 1867'de vilayetteki sancaklar şöyleydi:

* Diyar-ı Bekr
* Mamüret-ül Aziz (Elazığ)
* Mardin
* Siirt

1876'de Mamüret-ül Aziz sancağına bağlı olan Malatya kazası Akçadağ, Behisni, Hısn-ı Mansur (Adıyaman) ve Kahta kazalarını içine alan bir sancağa dönüştü. 1879'da Mamüret-ül Aziz sancağı, Malatya sancağı ve Erzurum Vilayeti'ne bağlı Dersim sancağı yeni teşkil edilen Mamüret-ül Aziz Vilayetine bağlandı.

1883'te Siirt Sancağı Bitlis Vilayetine bağlanmış, Diyarbekir sancağına bağlı Ergani Madeni kazası sancak olmuştur.

1908'de Diyarbekir sancağına bağlı olan Siverek kazası sancak olmuştur.

## Sancakları

1909'da Diyarbekir'in sancakları, kazaları ve nahiyeleri :

## Nüfus

## Kaynakça