Dengir Mir Mehmet Fırat

**Dengir Mir Mehmet Fırat** (8 Ağustos 1943; Mersin - 12 Temmuz 2019; Ankara), Türk avukat, çiftçi, ihracatçı ve siyasetçidir. 5 dönem milletvekilliği yapmış olan Fırat; DYP ve AK Parti'nin kurucularından, eski genel başkan yardımcılarındandı. DYP'den ayrıldıktan sonra sırasıyla FP, AK Parti ve HDP'de siyaset yaptı. FP'den bir, AK Parti ve HDP'den ikişer dönem milletvekili seçildi.

## Hayatı
İlk orta ve lise öğrenimini Mersin'de tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Çiftçilik, Serbest Avukatlık, İhracatçılık, Akdeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Üyeliği, Adalet ve Kalkınma Partisi Kurucu Üyeliği ve Genel Başkan Yardımcılığı, XXI. Dönem Adıyaman, XXII.ve XXV. Dönem Mersin, XXIII. Dönem Adana  Milletvekilidir. Alman asıllı Kristen (Zozan) Fırat ile evlidir ve iki çocuk babasıdır.

Dedesi Hacı Bedir Fırat Ağa Kavi aşiretine mensuptur. I. ve II. dönem Malatya, III. dönem Kars milletvekilidir. Amcası Hüseyin Fehmi Fırat üç dönem milletvekilliği ve Demokrat Parti Genel İdare Kurulu Üyeliği yapmıştır. Halasının oğlu Mehmet Sırrı Turanlı XI. dönem Adıyaman milletvekilliği ve Adıyaman senatörlüğü yapmıştır.

Adalet Partisi Kâhta ilçe başkanlığı, Doğru Yol Partisi kurucu üyeliği, Kâhta ilçe başkanlığı ve MKYK üyeliği yaptı. 1973 genel seçimlerinde Adalet Partisi'nden, 1995 genel seçimlerinde Doğru Yol Partisi'nden Adıyaman milletvekili adayı oldu. 1999'da Fazilet Partisine geçti, milletvekili oldu. Rahşan Affı'na destek verdi, 21 Aralık 2000'de yapılan oylamada kabul oyu verdi. 2000 yılında Fazilet Partisi'nden cumhurbaşkanlığına aday olacağını açıklamasına rağmen aday olmamıştır.

*[[The New York Times]]*'da yer alan *"[[Atatürk devrimleri]] toplumda travma yarattı, [[din]]i yaşama biçimleri bir gecede ortadan kaldırıldı."* şeklindeki sözlerinden dolayı büyük tepki topladı.

*Dengir* ismi Kürtçede "büyük ses"; *Mîr* ise Kürtçede "Bey" anlamına gelir. Mir Mehmet, Fırat'ın 19 göbek önceki dedesinin ismidir. Kürt kökenli olan  Dengir Mir Mehmet Fırat'ın dedesine Mustafa Kemal Atatürk tarafından madalya verilmiştir. Soyadı benzerliğinden dolayı, Şeyh Said'in torunlarıyla karıştırılsa da Şeyh Said'in torunlarıyla bir ilgisi yoktur.

Türk Tarih Kurumu'nun eski başkanı Prof. Yusuf Halaçoğlu'nun *Anadolu Aşiretleri* adlı kitabında, Fırat'ın mensup olduğu Rişvan Aşireti'nin Kürt değil, Türk olduğu öne sürülmüştür.

2015 yılında Halkların Demokratik Partisi'ne katılmış ve 2015 seçimleri için milletvekili adayı olmuş ve seçilmiştir.

22 Haziran 2015 tarihinde Halkların Demokratik Partisi tarafından 30 Haziran 2015'te yapılacak TBMM başkanlık seçimleri için TBMM başkan adayı olarak gösterildi. Seçimde 1. turda 81, 2. turda 80 ve 3. turda 78 oy alarak seçimi kaybetmiştir. 4. tura, 3. turda 4. olduğu için; yani 1. veya 2. olamadığı için katılamamıştır. 
21 Kasım 2015 tarihinde Halkların Demokratik Partisi tarafından 22 Kasım 2015'te yapılacak TBMM başkanlık seçimleri için TBMM başkan adayı olarak gösterildi. 12 Temmuz 2019'da Ankara'da akciğer kanseri tedavisi gördüğü bir hastanede 75 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* '''Dengir Mir Mehmet Fırat''''ın TBMM'deki sayfası
* '''Dengir Mir Mehmet Fırat''''ın Adalet ve Kalkınma Partisi resmi sitesindeki sayfası