Staphylinidae

**Staphylinidae**, Staphylinoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır. Yılda yaklaşık 600 kadar yeni türü kaydediliyor. Fosillerine 200 milyon yıl önce Trias Döneminden beri rastlanıyor.

## Özellikler
Ufak böceklerdir. En irileri 3&nbsp;cm gelir. Larva tipi campodeid larvadır. Cepkeni hatırlatan elitralarının (*kın kanatlarının*) son 3-4 abdomen segmenti açıkta kalacak kadar kısa olması familyanın tipik ayırt edici özelliğidir. Üst kanatlarının kısalması alt kanatlarının korunmasını azaltmamış, aksine abdomenin daha etkin hareket etmesine izin vermiştir. Bu da uyumu ve türleşmeyi güçlendirmiştir.

## Taksonomi
**Staphylinidae** familyasına bağlı taksonlar (2022):

Altfamilyalar:
# Aleocharinae - Fleming, 1821 	 
# Apateticinae - Fauvel, 1895 	 
# Dasycerinae - Reitter, 1887 	 
# Empelinae - Newton and Thayer, 1992 	 
# Euaesthetinae - C. G. Thomson, 1859 	 
# Glypholomatinae - Jeannel, 1962 	 
# Habrocerinae - Mulsant and Rey, 1877 	 
# Leptotyphlinae - Fauvel, 1874 	 
# Megalopsidiinae - Leng, 1920 	 
# Micropeplinae - Leach, 1815 	 
# Microsilphinae - Crowson, 1950 	 
# Neophoninae - Fauvel, 1905 	 
# Olisthaerinae - C. G. Thomson, 1858 	 
# Omaliinae - MacLeay, 1825 	 
# Osoriinae - Erichson, 1839 	 
# Oxyporinae - Fleming, 1821 	 
# Oxytelinae - Fleming, 1821 	 
# Paederinae - Fleming, 1821 	 
# Phloeocharinae - Erichson, 1839 	 
# Piestinae - Erichson, 1839 	 
# Proteininae - Erichson, 1839 	 
# Protopselaphinae - Newton and Thayer, 1995 	 
# Pselaphinae - Latreille, 1802 	 
# Pseudopsinae - Ganglbauer, 1895 	 
# Scaphidiinae - Latreille, 1807 	 
# Solieriinae - Newton and Thayer, 1992 	 
# Staphylininae - Latreille, 1802 	 
# Steninae - MacLeay, 1825 	 
# Tachyporinae - MacLeay, 1825 	 
# Trichophyinae - C. G. Thomson, 1858 	 
# Trigonurinae - Reiche, 1865

Cinsler:
# *[[Belonuchus]]* -  Bordmann, 1837 	 
# *[[Cafius]]* - Stephens, 1829 	 
# *[[Creophilus]]* -  	 
# *[[Cryptobium]]* -  	 
# *[[Ctenandropus]]* -  	 
# *[[Diochus]]* -  	 
# *[[Gabrius]]* -  	 
# *[[Hadrotes]]* - Le Conte, 1861 	 
# *[[Holocorynus]]* -  	 
# *[[Homoeotarsus]]* - Gemminger and Harold, 1868 	 
# *[[Lathrobium]]* -  	 
# *[[Leptacinus]]* -  	 
# *[[Leurocorynus]]* -  	 
# *[[Lithocharis]]* -  	 
# *[[Medon]]* -  	 
# *[[Nesomedon]]* -  	 
# *[[Ophiomedon]]* -  	 
# *[[Phacophallus]]* -  	 
# *[[Philonthus]]* - Stephens, 1829 	 
# *[[Philothalpus]]* -  	 
# *[[Phlaeopora]]* -  	 
# *[[Psephidonus]]* - Gistel 	 
# *[[Quedius]]* -  	 
# *[[Stenus]]* - Latreille 	 
# *[[Stiliderus]]* -  	 
# *[[Sunius]]* -  	 
# *[[Thinopinus]]* - Le Conte, 1852 	 
# *[[Thyreocephalus]]* -  	 
# *[[Xanthocorynus]]* -  	 
# *[[Xantholinus]]* - Serville, 1825 

## Dağılım ve habitat
Dünya çapında yaygın olan familya üyeleri, her türlü ekosistemde bulunur. Genellikle gübre ve leşlerde, taş altlarında ve çürümekte olan mantar ve yaprak gibi malzemelerde bulunurlar. Çoğu toprak yüzeyinde yaşarken, Leptotyphlinae alt familyası toprağın derinliklerinde bulunır. Kuş ve memelilerin yuvalarında yaşayanlar buradaki akar vs diğer omurgasızları avlarlar. Karınca ve termit yuvalarında da görülürler. Bunlar mimikri ile karıncalara şaşılacak kadar benzerler.

2010 rakamlarına göre Türkiye'de 22 alt familyada toplanan 250 cinse ait 1600 tür ve alt tür bulunur. Bu rakamın % 32'sine denk gelen 511 tür ve alt tür endemik olup yalnızca Türkiye'de bulunurlar. Staphylinidae uzmanı olan Dr. Sinan Anlaş'ın belirttiğine göre Türkiye'deki araştırmalar Batı Palearktik bölgenin diğer kısımlarındaki çalışmalara nazaran daha az ve yetersizdir. Araştırmaların fazlalığına bağlı olarak bu sayıda artış bekleniyor.

## Ekoloji
### Besin kaynağı
Çoğu serbest yırtıcılardır. Diğer omurgasızları avlarlar. Belirli bir besine özelleşme göstermediklerinden tür sayısı böylesine fazladır. Omalinae alt familyasının üyeleri çiçeklerle beslenir. Gyrophaena gibi bazıları da mantarla beslenir.

### Etkenler
Çok iyi uçucudurlar. Akşamları sürü halinde uçarken insanların gözüne girerler. Gözü yaşartacak kadar can yakıcı olan bu durum, böceğin saldırıya uğradığını sanarak tahriş edici sıvıyı salmasından kaynaklanır. Ciddi bir durum yaratmayan bu tatsızlık dışında insanlara belirgin bir zararları yoktur.

## Galeri

Dosya:Anotylus.nitidulus.-.calwer.12.23.jpg|**Oxytelinae** (*Anotylus nitidulus*)
Dosya:Anotylus.rugosus.-.calwer.12.21.jpg|**Oxytelinae** (*Anotylus rugosus*)
Dosya:Cephennium.thoracicum.-.calwer.10.26.jpg|**Scydmaeninae** (*Cephennium thoracicum*)
Dosya:Euconnus.hirticollis.-.calwer.10.21.jpg|**Scydmaeninae** (*Euconnus hirticollis*)
Dosya:Euconnus.rutilipennis.-.calwer.10.22.jpg|**Scydmaeninae** (*Euconnus rutilipennis*)
Dosya:Eutheia.plicata.-.calwer.10.25.jpg|**Scydmaeninae** (*Eutheia plicata*)
Dosya:Nevraphes.angulatus.-.calwer.10.20.jpg|**Scydmaeninae** (*Nevraphes angulatus*)
Dosya:Scydmaenus tersatus.jpg|**Scydmaeninae** (*Scydmaenus tersatus*)
Dosya:Stenichnus.scutellaris.-.calwer.10.19.jpg|**Scydmaeninae** (*Stenichnus scutellaris*)
Dosya:Staphylinus olens(01).jpg|**Staphylininae** (*Ocypus olens*)
Dosya:Philonthus.cruentatus.-.calwer.12.03.jpg|**Staphylininae** (*Philonthus cruentatus*)
Dosya:Philonthus.punctus.-.calwer.12.04.jpg|**Staphylininae** (*Philonthus punctus*)
Dosya:Staphylinus.caesareus.-.calwer.11.28.jpg|**Staphylininae** (*Staphylinus caesareus*)
Dosya:Gyrophaena (Gyrophaena) pseudocriddlei.jpg|**Aleocharinae** (*Gyrophaena pseudocriddlei*)
Dosya:Oxypoda stanleyi.jpg|**Aleocharinae** (*Oxypoda stanleyi*)
Dosya:Schistoglossa carexiana.jpg|**Aleocharinae** (*Schistoglossa carexiana*)
Dosya:Tachinus.signatus.-.calwer.11.17.jpg|**Tachyporinae** (*Tachinus signatus*)
Dosya:Tachinus.subterraneus.-.calwer.11.19.jpg|**Tachyporinae** (*Tachinus subterraneus*)
Dosya:Tachyporus.hypnorum.-.calwer.11.14.jpg|**Tachyporinae** (*Tachyporus hypnorum*)
Dosya:Tachyporus.obtusus.-.calwer.11.13.jpg|**Tachyporinae** (*Tachyporus obtusus*)


## Konuyla ilgili yayınlar
* https://web.archive.org/web/20130226021226/http://entomoloji.ege.edu.tr/files/Arsiv/2009_33_1/2009_33_1_3-11.pdf Serdar Tezcan & Sinan Anlaş (2009), *Notes on rove beetles (Coleoptera: Staphylinidae) collected by light traps from integrated cherry orchards in Izmir province of Turkey*, Türk. entomol. derg., 2009, 33 (1): 3-11
* http://www.munisentzool.org/yayin/vol4/issue2/346-352.pdf  Sinan Anlaş & Armin Rose (2009), *Some additional notes about staphylininae (Coleoptera:Staphylinidae) fauna of Turkey*, Mun. Ent. Zool. Vol. 4, No. 2, June 2009
* http://www.munisentzool.org/yayin/vol4/issue2/392-401.pdf Memiş Kesdek, Erol Yıldırım, Sinan Anlaş, and Serdar Tezcan (2009), *Contribution to the Knowledge of Staphylinidae fauna of Turkey (Coleoptera),* Mun. Ent. Zool. Vol. 4, No. 2, June 2009
* http://www.munisentzool.org/yayin/vol3/issue2/665-674.pdf  Sinan Anlaş & Ethem Çevik (2008), *Faunistic studies on Paederinae (Coleoptera:Staphylinidae) in Manisa province, Turkey,* Mun. Ent. Zool. Vol. 3, No. 2, June 2008

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*