Hasan Ali Toptaş

**Hasan Ali Toptaş** (d. 15 Ekim 1958; Baklan, Denizli), Türk yazar. Öykü, roman ve şiirsel metinleriyle tanınır.

1987'de ilk öykü kitabı *Bir Gülüşün Kimliği*, 1990'da ikinci öykü kitabı *Yoklar Fısıltısı* yayımlandı. 1990'lı yıllarda yayımlanan kitaplarıyla pek çok ödül aldı. Veznedarlık, icra memurluğu ve hazine avukatlığında memurluk yaptı. Toptaş, dili kullanmadaki ustalığıyla tanınmakta, postmodern edebiyatın önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir.

## Hayatı
15 Ekim 1958'de ev hanımı bir anne ve şoför babanın çocuğu olarak Çal'a bağlı Baklan kasabasında doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Çal Lisesi'ne başlayıp 1975'te buradan mezun oldu. Uşak Meslek Yüksekokulu'na kaydolmuşsa da bir yıl sonra 12 Eylül Darbesi etkisiyle okula devam edemedi. Denizli'ye dönerek dayısının kahvehanesinde iki yıla yakın çalıştı.

1979'da askerden gelip bir süre taksi şoförlüğü yaptı sonrasında Çivril Vergi Dairesinde veznedarlığa başlayıp beş yıl burada çalıştı. 1985'te Maliye Bakanlığı'nın açtığı yöneticilik sınavını kazanmasının ardından Ankara'ya yerleşti. 1988'de Maliye'deki eğitimini tamamlamasının ardından Sincan Vergi Dairesine icra memuru olarak atandı. 1996'da bu memurluğu bırakıp Hazine Avukatlığı birimine geçti. Günümüzde Ankara'da yaşamaktadır.

TRT, Büyük Umutlar Hasan Ali Toptaş isminde bir belgesel çekerek yazarın yaşamını ve sanatını anlattı.

### Özel hayatı
1980'de ilk evliliğini yapmış ve Ankara'ya yerleşmesinin ardından bu evliliği bitirmiştir. Sonrasında evlendiği eşinden 1996'da ayrılmıştır. 2000'de üçüncü evliliğini yapmıştır.

## Edebî kariyeri
Toptaş'ın edebî kariyeri, ilkokul yıllarında okul bahçesindeki satıcıdan aldığı Konuşan Katır kitabını okuyarak başlar. Ortaokulda ilk yazılarını kaleme aldı ve lisede öykü yazmaya yöneldi. Orman Haftası için düzenlenen hikâye yarışmasında Tövbe adını verdiği hikâyesiyle birinci seçildi. Lise mezuniyeti sonrası eserlerini yayımlatmayı düşündü ve bunlar *Denizli* gazetesinde basıldı. Bayram Şekeri adlı öyküsü, bu gazetede yayımlanan ilk eseridir.

1983'te, Dili Mühürlü Gelin, *Mühür* dergisinde yayımlandı. 1985'te Ankara'ya taşınmasının ardından 1987 yılında kendi imkânlarıyla Bir Gülüşün Kimliği eserini bastırdı ancak kitap, dağıtım sorunları sebebiyle okucuya ulaşamadı. Bu yıllarda Cemil Kavukçu ve İzzet Kılıçlı ile beraber *Yazıt* dergisini çıkarttı. Aynı ekiple beraber *Yazıt* isimli bir yayınevi de kurdu.İkinci kitabı Yoklar Fısıltısı'nı bu yayınevinden çıkarttı.

1990'larda İsveç'te meskun arkadaşı Gürhan Uçkan'dan neler yaptığını soran bir mektup alınca dosyalarını ona gönderdi. Uçkan, kitabı İsveç'teki Kültür Konseyi'ne sunduktan sonra Konsey, kitabın Türkiye'de yayımlanması için parasal destekte bulundu. Böylece ilgili kitap, 1993'te Kavram yayınları tarafından yayımlandı.

1992'de Ölü Zaman Gezginleri, Çankaya Belediyesi ile Damar edebiyat dergisinin düzenlediği yarışmada birinci seçildi ve aynı yıl Sonsuzluğa Nokta Kültür Bakanlığının düzenlediği yarışmada mansiyon alarak Bakanlıkça basıldı. 1994'te Gölgesizler, Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazandı. Bin Hüzünlü Haz, 1999 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü. Heba'yla 2013 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'nü kazandı. Kuşlar Yasına Gider, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından "yılın romanı" seçildi.

## Sanatı

### Öykücülüğü
Yazarlığının ilk dönemlerinde Bekir Yıldız etkisi altındadır.

### Romancılığı
İlk romanı Sonsuzluğa Nokta'da kendi hayatından yola çıktığı yerler vardır, kendi gerçekliğini kurgusal biçimde aktarmıştır. Aynı zamanda mekânı da çeşitli duygusal ve psikolojik anlamlar yükleyerek fiziksel niteliğinden ayrı biçimde kullanmıştır.

Gölgesizler'de üstkurmaca örneğidir. Bu romandaki iki ana izlek yalnızlık  ve arayıştır. Bu iki izlek, Toptaş'ın ailesinden gördüğü davranış kalıplarına roman boyunca rastlanır.

= Eserleri =

|-
| 
;Roman
*Ölü Zaman Gezginleri (1990)
* Sonsuzluğa Nokta (1993)
* Gölgesizler (1995)
* Kayıp Hayaller Kitabı (1996)
* Ben Bir Gürgen Dalıyım (1997)
* Bin Hüzünlü Haz (1998)
* Uykuların Doğusu (2005)
* Heba (2013)
* Kuşlar Yasına Gider (2016)
* Beni Kör Kuyularda (2019)

;Şiir
* Yalnızlıklar (1990)
|
;Öykü
* Bir Gülüşün Kimliği (1987)
* Yoklar Fısıltısı (1990)
* Geçmiş Şimdi Gelecek (2016)
* Gecenin Gecesi (2017)

;Deneme
* Harfler ve Notalar (2007)

;Röportaj
* Başlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha da Yalnız (2014)
|}
## Ödülleri
* 1992 Kültür Bakanlığı Roman Ödülü (Mansiyon) (Sonsuzluğa Nokta)
* 1992 Çankaya Belediyesi Öykü Ödülü (Ölü Zaman Gezginleri)
* 1994 Yunus Nadi Roman Ödülü (Gölgesizler)
* 1999 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü (Bin Hüzünlü Haz)
* 2000 Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğrencileri Yılın En İyi Romanı Ödülü – Bin Hüzünlü Haz
* 2006 Orhan Kemal Roman Ödülü (Uykuların Doğusu)
* 2009 Türkiye Yazarlar Birliği Edebiyat Mevsimi Roman Büyük Ödülü
* 2013 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Heba) - Hakkındaki taciz suçlamaları nedeniyle iptal edildi.
* 2016 Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü (*[[Kuşlar Yasına Gider]]*)
* 2020 Mersin Kenti Edebiyat Ödülü - hakkındaki iddialar** **nedeniyle iptal edildi.*'

== Uyarlamalar ==

* *Yalnızlıklar*, 2006'da Hollanda'da Theatre Rast tarafından Hollandacaya çevrilip sahnelendi.
* [[Gölgesizler (film)|Gölgesizler]], 2009'da Ümit Ünal'ın yönetmenliğinde sinemaya uyarlandı.

== Taciz suçlaması ==
[[TRT 2]]'de yayımlanan ve [[Doğan Hızlan]]'ın sunucusu olduğu *Karalama Defteri* programının 37. bölümünde Toptaş, edebî çevirilerde çevirmenin yaşı ile metinde tercih edilen kelimeler arasında bir bağlantı kurdu ve bu yorumu bazı çevirmenlerce eleştirildi. Programdan bu yorumu paylaşan bir [[Tweet|tweet']]i alıntılayan bir kullanıcı, yazar tarafından tacize uğradığını iddia etti. İlgili gönderiyi alıntılayan yirmi kadar başka kadın da benzer iddiaları yineledi. Olay sonrası Toptaş, özür metni yayımladı. Sonrasında verdiği röportajda iddiaların gerçeğini yansıtmadığını, taciz iddiasında bulunanlardan birisi olan [[Pelin Buzluk]]'un yıllar sonra kitabını kendisine kitap ithaf ettiğini hatırlattı.

Toptaş'ın yayınevi Everest Yayınları, yazarla ilişiğini kestiğini açıkladı. [[Türkiye Yazarlar Sendikası]] ise sosyal ve edebî statü kullanılarak yapılan her türlü tacize karşı edebiyatçıları kolektif tavır almaya çağırdı.  [[Mersin Kenti Edebiyat Ödülü]] "insani, ahlaki, vicdani, edebî sorumluluğumuz gereği" açıklamasıyla geri alındı. Yönetmen Ali Aydın ve yapımcı Müge Büyüktalaş, Toptaş'ın *Kuşlar Yasına Gider'' adlı eserinden aynı adla sinemaya uyarlanacak olan ve 2019'dan beri geliştirme sürecinde olan film projelerini iptal ettiklerini duyurdular.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü'nde Hasan Ali Toptaş