Gustav Radbruch

**Gustav Radbruch** (21 Kasım 1878 - 23 Kasım 1949) Alman hukukçu ve politikacı. Weimar döneminin başlarında Almanya Adalet Bakanı olarak görev yaptı. Radbruch ayrıca 20. yüzyılın en etkili hukuk filozoflarından biri olarak kabul edilir.

## Hayatı
Lübeck'te doğan Radbruch, Münih, Leipzig ve Berlin'de hukuk okudu. 1901'de Berlin'de ilk baro sınavını ("Staatsexamen") geçti ve ertesi yıl "Uygun Nedensellik Teorisi" konulu teziyle doktorasını aldı. 1904'te Heidelberg'de ceza ve yargılama hukuku ve hukuk felsefesi profesörü olarak atandı. 1914'te Königsberg'deki profesörlük teklifini kabul etti ve daha sonra o yıl Kiel'de profesörlük yaptı.

Radbruch, Almanya Sosyal Demokrat Partisi'nin (SPD) bir üyesiydi ve 1920'den 1924'e kadar Reichstag'ta yer aldı. 1921, 22 ve 1923'te Joseph Wirth ve Gustav Stresemann'ın kabinelerinde adalet bakanıydı. Görev süresi boyunca, kadınların adalet sistemine erişimini sağlayan bir yasa ve cumhuriyetin korunması yasası (Walter Rathenau suikastından sonra) gibi önemli yasalar uygulandı.

Ocak 1933'te Nazilerin iktidarı ele geçirmesinden sonra, eski bir Sosyal Demokrat politikacı olan Radbruch, "Profesyonel Kamu Hizmetinin Restorasyonu Yasası" ("Gesetz zur Wiederherstellung des Berufsbeamtentums") uyarınca üniversitedeki görevinden alındı. (Üniversiteler kamu kurumu olarak kamu hizmetine dair yasa ve yönetmeliklerine tabiydi.) Nazi Almanyası'ndaki çalışma yasağına rağmen, 1935/36 arasında İngiltere'de, Oxford, University Kolej'de bir yıl geçirmeyi başardı. Bunun önemli bir pratik sonucu, ancak 1945'te yayınlanabilmesine rağmen, "Der Geist des englischen Rechts" (*"İngiliz Hukukunun Ruhu")* adlı kitabıdır. Nazi döneminde kendini öncelikle kültürel-tarihsel çalışmalara adadı.

İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden hemen sonra, öğretim faaliyetlerine yeniden başladı, ancak planladığı hukuk felsefesi ders kitabının güncellenmiş baskısını tamamlayamadan 1949'da Heidelberg'de öldü.

Eylül 1945 yılında, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra hukuki pozitivizme bir tepki olarak doğan değerler hukukunun (Wertungsjurisprudenz) şekillenmesinde etkisi olan *Fünf Minuten Rechtsphilosophie* (Beş Dakikada Hukuk Felsefesi) adlı kısa bir makale yayınladı.

## Çalışmalar
Radbruch'un hukuk felsefesinin özü, hukuk kavramı ve hukuk ideası ilkelerinden oluşur. Hukuk ideası; adalet, fayda ve hukuki kesinlik üçlüsü ile tanımlanır. Radbruch formülü günümüzde hala tartışılmaktadır. Radbruch'a göre hukuk kavramı, "hukuk ideasına hizmet etme anlamı olan olgudan başka bir şey değildir."

Radbruch'un 1933'ten önce bir hukuki pozitivist olup olmadığı ve Nazizmin ortaya çıkması nedeniyle düşüncesinde bir dönüşüm gerçekleştirip gerçekleştirmediği veya zaten 1933'ten önce sahip olduğu göreceli değerler öğretisini Nazi suçlarının etkisi altında geliştirmeye devam edip etmediği sorusu ateşli bir şekilde tartışılmaktadır.

Almanya'da yasanın ruhu ile lafzı arasındaki ihtilaf olması sorunu, eski Doğu Alman askerlerinin yargılandığı sırada yeniden kamuoyunun dikkatine sunuldu. (Sözde emirlere uyma zorunluluğu.) Radbruch'un teorileri, Hans Kelsen ve bir dereceye kadar Georg Jellinek tarafından temsil edilen pozitivist "saf hukuk ilkelerine" karşıdır.

## Kaynakça