İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları

**İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları**, İzmir'de Büyükşehir Belediyesi bünyesinde 2021'den beri faaliyet gösteren bir şehir tiyatrosudur.

1945-1950'de faaliyet gösteren ilk İzmir Şehir Tiyatroları'nın kapanmasından 71 yıl sonra kuruldu. Oyunlarını Kültürpark’taki İsmet İnönü Sahnesi’nde ve tarihî Elhamra Sahnesi'nde sergiler.

## Tarihçe

### 1945-1950
İzmir'de bir şehir tiyatrosu kurma girişimi ilk defa 1944'te Avni Dilligil’in İzmir Fuar'ında temsiller vermek için turneye gelmesi ile başladı. Dilligil'in önerisi, dönemin İzmir Belediye Başkanı Reşat Leblebicioğlu'nun çabasıyla 1945’de Belediye Meclisi’nden şehir tiyatrolarının kurulması kararı çıktı. Şehir tiyatrosu, Avni Dilligil'in sahnelediği August Strindberg’in *Suçlu mu?* oyununu  28 Şubat 1946’da günü Kültürpark Sergi Sarayı’nda oynayarak perdelerini açtı. 1950 yılına kadar düzenli olarak oyunlar sergiledi; yaz aylarında 'Fuar Temsilleri' verdi; İzmir'in ilçelerine ve diğer şehirlere turneler yaptı.

*Tiyatro i*simli aylık kültür-sanat dergisini Ocak 1947 ile Nisan 1950 arasında 34 sayı,  *Sahne* dergisini Ağustos 1950 tarihinde tek sayı yayımladı.  28 Kasım 1947’de Tiyatro ve Kültür Sevenler Derneği kuruldu.

19 Aralık 1948 tarihinde çıkan yangınla Kültürpark’taki sahnesi kullanılamaz hale geldi. Bir süre oyunlarını  Halkevi Sahnesi’nde (günümüzde Devlet Tiyatrosu Konak Sahnesi olarak kullanılan sahne ) oyunlarını sürdürdü. Kendisine ait bir sahneye bir türlü kavuşamayan ve ekipteki iç çekişmelerle yıpranan tiyatro, belediye yönetiminin Demokrat Parti’ye geçmesinden sonra 10 Ekim 1950'de alınan bir kararla kapandı.

### 1989-1991
1989'da Özdemir Nutku’nun kişisel ısrar ve çabaları ile İzmir Şehir Tiyatroları'nın yeniden kurma girişimi başladı. Tiyatronun açılışı için Turgut Özakman’ın Resimli Osmanlı Tarihi adlı oyunu seçildi ve provalar başladı.  Ne var ki sahne sorunu çözülemediği için oyun sahnelenemedi.

Topluluk, gezici tiyatro olarak kullanılmak üzere tasarlanan "Kamyon Tiyatro"da ilk younunu 23 Nisan 1991 tarihinde ilk oyunu olan Ülkü Ayvaz’ın "Yaşasın Gökkuşağı"  adlı oyununu  sergiledi. Kültürpark'taki Mehtap Bahçesi'nin üstü kapatılıp Şehir Tiyatroları’nın gösterilerine elverişli hale getirilmesi planlanıyordu ancak bu gerçekleşmedi ve 1991 yılında Özdemir Nutku'nun görevine son verilmesi ile  şehir tiyatrolarının kuruluşu sekteye uğradı.

### 2021- günümüz

Şehir Tiyatroları'nın yeniden kurulması için  2019'da İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in girişimiyle  bir Danışma Kurulu oluşturuldu. Kurul, şu kişilerden oluşmaktaydı: Orhan Alkaya, Zeynep Altıok, Eren Aysan, Cezmi Baskın, Yücel Erten, Hülya Nutku, Bilgehan Oğuz ve Levent Üzümcü.

Danışma Kurulu’nun hazırladığı “İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Yönetmeliği” 10 Ağustos 2020'de Belediye Meclisi tarafından onaylandı ve yürürlüğe girdi. Yücel Erten, İzmir Büyükşehir Belediye Şehir Tiyatroları'nın kurucu Genel Sanat Yönetmeni oldu.  Tiyatronun logosu, yarışma ile belirlendi ve Mahir Akkoyun'un çalışması logo olarak seçildi.

Tiyatro, ilk oyunu *[[Azizname'95|Azizname]]*’nin prömiyerini 1 Ekim 2021'de Elhamra Sahnesi'nde yaptı.  İlk sezonda Kültürpark'taki İzmir Sanat’ın sahnesini de kullandı. İkinci sezonundan itibaren oyunlarını Kültürpark'taki İsmet İnönü Sahnesi'nde oynamaya, Aralık 2023'ten itibaren ikini sahne olarak tarihî Elhamra Sahnesi'nde de oyun sergilemeye başladı. Seyirci sayıları gittikçe aratarak 2021'de 50031, 2022'de 8463 ve 2023'te 11715 oldu. 2024'te genel sanat yönetmenliği görevine üç yıl süreyle Levent Üzümcü atandı.


02 Ekim 2022, 2022-2023 tiyatro sezonu ve İsmet İnönü Sahnesi Açılışı.jpg|02 Ekim 2022, İzmir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve Yücel Erten 2022-2023 tiyatro sezonu ve İsmet İnönü Sahnesi Açılışı
İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları İsmet İnönü Sahnesi.jpg|İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları İsmet İnönü Sahnesi
Dosya:İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları İsmet İnönü Salonu.jpg|İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları İsmet İnönü Sahnesi
09 Eylül 2021 Yücel Erten, Azizname Provaları, El Hamra Sahnesi.jpg|09 Eylül 2021 Yücel Erten, Azizname Provaları, El Hamra Sahnesi


## Kaynakça