Yüce lider

**Yüce lider**, genellikle bir devletin, örgütün veya benzer bir grubun liderleri arasında en fazla veya tam otoriteye sahip olan veya bu otoriteyi kullanabilen kişiyi ifade eder. Dinlerde, bu rol genellikle yeryüzündeki bir tanrının temsilcisi veya tezahürü olarak kabul edilen bir kişi tarafından yerine getirilir. Siyasette, bir yüce lider genellikle otoriter veya totaliter bir hükûmetin başında bulunur ve onunla kişilik kültü ilişkilendirilir.

## Liste
Kuruluş tarihine göre sıralanmıştır.

### II. Dünya Savaşı öncesi

* Aleksandr Kolçak, Rus İç Savaşı'nda "Rusya'nın Yüce Hükümdarı" olarak Beyaz lider.
* 1922'den 1943'e kadar İtalya'nın ve 1943'ten 1945'e kadar İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin diktatörü olan Benito Mussolini, *Duce* ("lider") olarak biliniyordu.
* Litvanya'nın otoriter başkanı Antanas Smetona (1926-1940), *Tautos Vadas* ("Ulusun Lideri") unvanını aldı.
* İmparator Hirohito, 1926'dan 1947'ye kadar Meiji Anayasası uyarınca Japonya İmparatorluğu'nun imparatoru, bazen *Mikado*  ("Ağustos Kapısı") olarak da bilinir.
* Anakarada (1928-1949) ve Tayvan'da (1949-1975) Çin Kuomintang Cumhuriyeti'nin fiili lideri *olan* Çan Kay-şek, bazen *lingxiu* (Chinese )
* Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin ilk Genel Sekreteri ve Sovyetler Birliği'nin diktatörü Joseph Stalin, kendisinin resmi olarak *Vojd* (Russian) 1929'daki ellinci doğum gününden.
* 1930'dan 1945'e kadar Brezilya'nın diktatörü olan Getúlio Vargas, "Devrimin Yüce Lideri" olarak biliniyordu.
* 1930'dan 1961'e kadar Dominik diktatörü olan Rafael Trujillo, " El Jefe " ("Patron") takma adını aldı.
* 1933'ten 1945'e kadar Nazi Almanyası'nın diktatörü olan Adolf Hitler, *[[Führer]]* ("Lider") olarak biliniyordu.
* 1933'ten 1938'e kadar Avusturya'nın astrofaşist liderleri olan Engelbert Dollfuss ve Kurt Schuschnigg, Anavatan Cephesi'nin başkanları olarak *Bundesführer* ("Federal Lider") olarak anılıyordu.
* 1934'ten 1940'a kadar Letonya'nın otoriter cumhurbaşkanı olan Karlis Ulmanis, *Tautas Vadonis* ("Halkın Lideri") ve *Nācijas Tēvs* ("Ulusun Babası") unvanlarını benimsedi.
* Frankocu İspanya'nın diktatörü Francisco Franco, aslen bir ordu liderinin onursal unvanı olan *[[Caudillo]]* unvanını aldı.
* İsveç Nasyonal Sosyalist Partisi lideri Birger Furugård, *Riksledaren* ("Diyarın Lideri") unvanına sahipti.
* 1936'dan 1941'deki ölümüne kadar 4 Ağustos Rejimi sırasında Yunan diktatörü olan Ioannis Metaxas, *Αρχηγός* (Archigós, IPA:&nbsp;[arçiˈɣos] ) "Lider" anlamına gelir.

### II. Dünya Savaşı

* Bağımsız Hırvatistan Devleti'nin diktatörü Ante Pavelić kendisine *[[Poglavnik]]* ("Lider") adını verdi.
* Ferenc Szálasi, Macar Devleti'nin diktatörü olarak kendisine *Nemzetvezető* ("Ulusun Lideri") adını verdi.
* Birinci Slovak Cumhuriyeti'nin Başkanı Josef Tiso, 1942'de kendisine *Vodca* ("Lider") adını verdi.
* Ion Antonescu, II. Dünya Savaşı'nın büyük bölümünde Romanya Başbakanı olarak kendisine *Conducător* ("Lider") adını verdi.
* Nasjonal Samling'in lideri ve 1942'den itibaren nominal Quisling rejiminin Bakan-Başkanı Vidkun Quisling, kendisine *Fører ("Lider") adını verdi.*
* Danimarka Ulusal Sosyalist İşçi Partisi lideri Frits Clausen, *Fører ("Lider") unvanına sahipti.*
* Hollanda'daki Ulusal Sosyalist Hareket'in lideri Anton Mussert'e, 1942'de Almanlar tarafından *Leider van het Nederlandsche Volk* (" Hollanda halkının lideri") unvanını kullanmasına izin verildi.
* Rexist Parti'nin lideri Léon Degrelle, Aralık 1944'te *Chef-du-People-Wallon* (" Valon halkının lideri") seçildi.
* DeVlag partisinin lideri Jef van de Wiele, Aralık 1944'te *Landsleider van het Vlaamsche Volk* (" Flaman halkının Ulusal Lideri") seçildi.
* Flaman milliyetçisi Vlaamsch Nationaal Verbond'un kurucu ortağı ve lideri Staf de Clercq, takipçileri tarafından *den Leider* olarak anılıyordu.
* İngiliz Faşistler Birliği'nin lideri Oswald Mosley, "Lider" olarak biliniyordu.
* Yugoslavya Komünistler Birliği'nin lideri Josip Broz Tito, " Mareşal " olarak biliniyordu.

### Soğuk Savaş dönemi

* Çin Komünist Partisi'nin ilk Başkanı ve Merkezi Askeri Komisyon Başkanı Mao Zedong, resmi olarak "Büyük Lider Başkan" 
* Çin Halk Cumhuriyeti'nin *fiili* lideri ve Çin Komünist Partisi Merkez Askeri Komisyonu Başkanı Deng Xiaoping, resmi olarak "Çin'in reform açılımı ve modernizasyon hamlesinin baş mimarı" olarak adlandırıldı.
* Kore İşçi Partisi Genel Sekreteri ve Kuzey Kore'nin ilk lideri Kim İl-sung, Kuzey Kore hükûmeti tarafından resmi olarak "Büyük Lider" olarak anılır (Korece).
* Vietnam Komünist Partisi'nin tek Başkanı olan Ho Chi Minh, Çincedeki "Lǐngxiù" (领袖) kelimesinin Çin-Vietnamca kökü olan *Lãnh Tụ* (Herkesin lideri) olarak birçok kez anılır. "Lãnh Tụ" kelimesi bazen başka herhangi bir ülkenin sevilen veya yüce liderine hitap etmek için de kullanılır.
* Bağımsız Pakistan'ın ilk Başbakanı Liaquat Ali Khan, *Quaid-i-Millat* ("Ulusun Lideri") ve *Shaheed-i-Millat* ("Ulusun Şehidi") olarak adlandırıldı.
* Devrim sonrası Endonezya'nın başkanı Sukarno, *Pemimpin Besar Revolusi* (Devrimin Büyük Lideri) ve *Bung Karno* ("Yoldaş Karno") olarak biliniyordu.
* Haiti cumhurbaşkanı-diktatörü François Duvalier, diğer unvanların yanı sıra cep parlamentosundan "Devrimin Yüce Lideri" unvanını aldı.
* Filipinler'in cumhurbaşkanı-diktatörü Ferdinand Marcos, bazen *Pinuno ng Bansa* "Ulusun Lideri" olarak anılır.
* Küba Komünist Partisi Birinci Sekreteri Fidel Castro, *Máximo Líder* ("En Büyük Lider") olarak biliniyordu.
* Arnavutluk Emek Partisi Birinci Sekreteri Enver Hoca, "Lider", "Yüce Yoldaş", "Tek Kuvvet", "Büyük Öğretmen" olarak anıldı.
* 1965'ten 1989'a kadar Romanya Komünist Partisi Genel Sekreteri olan Nicolae Ceaușescu'dan bazen *Şef* olarak bahsediliyordu.
* Zaire'nin cumhurbaşkanı-diktatörü Mobutu Sese Seko, bazen "Halkın Babası" ve "Ulusun Kurtarıcısı" olarak anılır.
* 1954'ten 1989'a kadar Paraguay'ın diktatör başkanı Alfredo Stroessner, *Gran Líder* ve *Único Líder* olarak övüldü.
* Abd al-Karim Qasim, 1958'den 1963'e kadar Irak Başbakanı, *al-za'īm* ("Lider") olarak adlandırıldı.
* 1979'dan 2003'e kadar Irak'ın cumhurbaşkanı-diktatörü Saddam Hüseyin, "Lider" olarak anılıyor.
* 1979'dan 2011'e kadar Libya Devrimi'nin Kardeş Lideri ve Rehberi Muammer Kaddafi .
* 1968'den 1981'e kadar Panama'nın *fiili* diktatörü olan Omar Torrijos, *Líder Máximo de la Revolución Pannameña* ("Panama Devrimi'nin Yüce Lideri") unvanını aldı.
* Dési Bouterse, 1980 askeri yönetimi sırasında Surinam'ın *fiili* lideri
* İran'ın Dini Lideri, İran İslam Cumhuriyeti anayasasındaki en üst düzey siyasi ve dini otorite. Bu unvana sahip olan ilk kişi Ruhullah Humeyni idi.
* Pol Pot, Kampuchea Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Kampuchea'nın eski diktatörü.

### Soğuk Savaş sonrası dönem

* Afganistan'ın Dini Lideri, ilk olarak 1996'dan 2001'e kadar Molla Ömer tarafından yönetildi; ayrıca Taliban isyanı sırasında sürgünde kullanıldı
* Hibatullah Akhundzada, 2021'den beri Afganistan'ın şu anki yüksek lideri
* Venezuela'nın eski Devlet Başkanı Hugo Chávez, hükümdarlığı sırasında bazı kişiler tarafından *El Comandante* (Komutan) olarak anıldı.
* Çin Komünist Partisi'nin şu anki Genel Sekreteri ve 15 Kasım 2012'den beri en önemli lider olan Xi Jinping, Parti Politbüro tarafından resmi olarak "lider" için saygıdeğer bir terim olan *lingxiu* olarak tanındı.
* Kore İşçi Partisi eski Genel Sekreteri Kim Cong-il, Kuzey Kore hükûmeti tarafından resmi olarak *위대한 령도자* (translit. *widaehan ryŏngdoja* - "Onurlu Lider") ve "Lider" (babası Kim İl-sung)]] olarak anılır. Ölümüyle "Büyük Lider" olarak kaldı).&nbsp;
* Kore İşçi Partisi'nin şu anki Genel Sekreteri ve dini lideri olan Kim Cong-un, babası Kim Cong-il'in 2011'de ölümünün ardından "Yüce Rehber" oldu
* Ali Khamenei, 4 Haziran 1989'dan beri İran'ın şu anki Dini Lideri.
* 1991'den 2022'ye kadar Kazakistan Güvenlik Konseyi Başkanı ve Kazakistan'ın ilk Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e *Elbasy* (Kazakh    &#x27; Milletin Önder i &#x27; ) 2010 yılında bir meclis kararı ile
* 1990–2006'da Türkmenistan'ın cumhurbaşkanı olan Saparmurat Niyazov, kendi kendine verdiği *Sardar* ("Lider") ve *Türkmenbaşy* ("Türkmenlerin Başkanı") unvanlarıyla anıldı. Halefi Gurbanguly Berdimuhamedow, *Arkadağ* ("Koruyucu", "Patron") unvanını taşıyor.
* 1994'ten beri Tacikistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı olan Emomali Rahmon, *Peşvoi Millat*
* Pakistan'ın eski başbakanı Navaz Şerif, Pakistan Yüksek Mahkemesi'nin sahtekârlık nedeniyle anayasaya göre diskalifiye edildiğine karar vermesinin ardından siyasi partisi PML-N'nin Dini Lideri oldu.

## Popüler kültür
2012 yapımı ''The Dictator'' adlı filminde, baş karakter "Yüce lider" olarak anılıyordu.

## Ayrıca bakınız

* Mutlak monarşi
* Otokrasi
* Merkezileşme
* Despotizm
* Diktatörlük
* Führerprinzip
* Tiranlık

## Kaynakça