Susan Solomon

**Susan Solomon** (d. 19 Ocak 1956 Chicago) atmosfer kimyası alanında uzmanlaşmış ve kariyerinin büyük çoğunluğunu NOAA'da çalışarak geçirmiş bilim insanıdır. 2011'den beri Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne bağlı Ellen Swallow Richards Atmosferik Kimya ve İklim Bilimi Profesörü olarak görev yapmaktadır. Solomon, meslektaşları ile birlikte, ilk defa kloroflorokarbon gazlarının Radikal (kimya) alanındaki tepkime mekanizması ile Antarktika'daki ozon deliğine sebep olduğunu keşfetti.

Solomon, ABD Ulusal Bilimler Akademisi, Avrupa Bilimler Akademisi ve Fransız Bilimler Akademisi üyesidir. 2008 yılında, *[[Time]]* dergisi tarafından dünyadaki en etkili 100 kişiden biri olarak seçildi. Aynı zamanda Atom Bilimleri Bülteninin, Bilim ve Güvenlik Kurulunda çalışmaktadır.

## Biyografisi

### Gençlik yılları
Solomon'un bilime olan merakı çocukken izlediği *[[Jacques Cousteau'nun Denizaltı Dünyası]]* adlı seri ile başladı. Lisede, gaz karışımında bulunan oksijen yüzdesini ölçen bir proje ile, ulusal bilim fuarında üçüncü oldu.

1977'de Illinois Teknoloji Enstitüsünde kimya dalında lisans derecesi ile mezun oldu. 1981 yılında Berkeley Üniversitesinde atmosferik kimya dalında doktorasını yaptı.

### Kişisel yaşamı
Solomon 1988 yılında Barry Sidwell ile evlenmiştir.

### Çalışma hayatı
 
Solomon, 2011 yılına kadar, NOAA'nın Kimya ve İklim Süreçleri Grubunun Kimya Bölümleri Fakültesinin başkanlığını yaptı. 2011 yılında, MIT'de Dünya, Atmosfer ve Gezegen Bilimleri Bölümü fakültesine girdi.

#### Kitapları
* *En Soğuk Mart: Scott'ın Ölümcül Antarktik Kampı*, Yale Üniversitesi Basımı, 2002 ISBN 0-300-09921-5 - Kaptan Robert Falcon Scott'un başarısız 1912 Antarktik keşif gezisi metni, özellikle modern meteorolojik verilerin ölüm nedenlerine yeni bir ışık tutarak, Scott'un seferi ile karşılaştırmasını uygulayan masalını tasvir ediyor.
* *Orta Atmosferin Aeronomisi: Stratosfer ve Mesosfer Kimyası ve Fiziği*, 3. basım, Springer, 2005 ISBN 1-4020-3284-6 - Orta atmosferin atmosferik kimyası ve fiziğini 10&nbsp;km'den 100&nbsp;km yüksekliğe kadar açıklar.

#### Ozon deliği ile ilgili çalışmaları
Solomon, NOAA Yer Sistemi Araştırma Laboratuvarı'ndaki meslektaşları ile birlikte çalışarak, Antarktik ozon deliğinin, ozon ve kloroflorokarbonların serbest radikalleri tarafından yüksek bir buz parçacıklarının yüzeyinde yaratılmış olduğunu öne sürdü. 1986 ve 1987'de Ulusal Ozon Seferi'ni McMurdo Sound'a götürdü; buradaki ekip, hızlanan reaksiyonları doğrulamak için kanıtlar topladı. Solomon takımın tek lideriydi ve takımdaki tek kadındı. Ekibi, ultraviyole radyasyon ile kloroflorokarbonların ayrışmasıyla açığa çıkan ve atmosferde bulunan klor oksit seviyesini beklenenden 100 kat fazla ölçtü.

Solomon daha sonra, volkanlar kloroflorokarbonların yol açtığı reaksiyonları hızlandırabildiğini ve böylece ozon tabakasına verilen hasarı arttırdığını gösterdi. Çalışmaları, ozon tabakasını zararlı kimyasal maddeleri düzenleyerek korumak için uluslararası bir anlaşma olan BM'nin Montreal Protkolünün temelini oluşturdu. Solomon, Montreal Protokollerinin uygulanmasının olumlu bir etkisinin olduğunu gösteren bazı araştırmalar da yaptı.

#### Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli
Solomon, Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne (IPCC) hizmet etmiştir. IPCC Üçüncü Değerlendirme Raporu için katkıda bulunan bir yazardı.

## Ödülleri
*2017 - Arthur L. Day Prize and Lectureship by the National Academy of Sciences for substantive work in atmospheric chemistry and climate change
*2015 - Honorary Doctorate (honoris causa) from Brown University. 
*2013- Vetlesen Ödülü, Ozon deliği üzerine çalışmaları için
*2012 - İklim değişikliği kategorisinde BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award 
*2010 – Service to America Medal, awarded by the Partnership for Public Service
*2009 – İsveç Kraliyet Bilim Akademesi tarafından verilen Volvo çevre ödülü
*2009 – National Women's Hall of Fame'e dahil oldu
*2008 – Grande Médaille (Great Medal) of the French Academy of Sciences
*2007 – American Geophysical Union tarafından verilen William Bowie madalyası
*2006 – Colorado Women's Hall of Fame'e dahil oldu
*2004 – Asahi Glass Kurumu tarafından verilen Mavi Gezegen ödülü
*2000 – Carl-Gustaf Rossby Research Medal, awarded by the American Meteorological Society
*1999 – Amerika Birleşik Devleri başkanı tarafından Ulusal Bilim Madalyası
*1994 – Solomon Buzulu (), yaptıklarının şerefine adı verilen buz dağı
*1994 – Solomon Saddle (), yaklaşık  yüksekliğinde bir kar ayrağı, onun adına verilmiş
*1991 – Fiziksel meteoroloji ile ilgili çalışmaları adına, Amerikan Meteoroloji Grubu tarafından verilen Henry G. Houghton Ödülü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Oral History Interview with Susan Solomon. (1997-09-05). Amerikan Meteoroloji Topluluğu Sözlü Tarih Projesi. UCAR Arşivleri.