open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1. Türkiye Hükûmeti

**I. Türkiye Hükûmeti** veya **I. İnönü Hükûmeti** (30 Ekim 1923 - 6 Mart 1924), Türkiye Cumhuriyeti'nde kurulan ilk hükûmettir. I. Türkiye Hükûmeti kurulmadan önce de 23 Nisan 1920 - 29 Ekim 1923 arasında başka hükûmetler de vardı, ancak 29 Ekim 1923'te cumhuriyet ilan edildi ve bundan ötürü hükûmet sıralaması tekrar 1'den başladı.

## Arka plan
Kurulan ilk hükûmetin ilk başbakanı Cumhuriyet Halk Partisi üyesi İsmet İnönü'ydü. İnönü, Türk Kurtuluş Savaşı'nda başarılı bir general olmasının yanı sıra, Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşması görüşmelerinde de yetenekli bir politikacı olduğunu kanıtlamıştı.

## Kabine

1935 yılına kadar Türkiye'de soyadları kullanılmamaktaydı, bu durum Soyadı Kanunu'na kadar geçerli olmuştur. Listede yer alan soyadlar, kabine üyelerinin daha sonra aldıkları soyadlardır.

## Sonrası
Şeriyye Vekâleti Osmanlı İmparatorluğu'ndan devralınan, Erkân-ı Harbiye-i Umumiye ise Kurtuluş Savaşı sırasında faaliyet gösteren geçici bir bakanlıktı. Her iki bakanlık da 3 Mart 1924 tarihinde kaldırılmış ve İsmet İnönü yeni hükûmeti kurmak üzere istifa etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetleri *Başbakanlık.gov.tr*
* Hükûmetler ve Programları - Türkiye Büyük Millet Meclisi
* Türk Hükûmetleri Kronolojisi *MFA.gov.tr*
Kenar kararması

**Kenar kararması**, astronomide bir yıldızın görünen cephesinde kenara yakın alanların belirgin şekilde daha düşük bir radyasyon akisi yayması olgusuna denir. Bu etki doğrudan güneşin dünyaya bakan yüzünde gözlemlenebilir. Diğer yıldızlar söz konusu olduğunda, saçak kararması elektromanyetik spektrum kullanılarak tespit edilebilir.

* Yıldızın yoğunluğu merkezden uzaklaştıkça azaldığından.
* Yıldızın sıcaklığı merkezden uzaklaştıkça azaldığından.
Ysflight

**Ysflight** Soji Yamakawa tarafından yapılmış ücretsiz bir uçak-helikopter simulatörüdür.

Grafiksel olarak pek çok uçak simulatoründen geri kalsa da, gerek fizik motoru gerekse kontroller olarak oldukça gerçekçidir.
Oyunun çok gerçekçi olmayışının bir artısı da boyutunun 23-25 mb (megabayt) oluşudur.

Oyunda it dalaşı (dogfight), hava tehdidi savunması, kara tehdit savunması veya kara saldırısı gibi oyun modları mevcutken, sivil havacılık isteğinde olanlara da fırsat vermektedir. Hawaii de sivil uçağın keyfini de çıkarabilirsiniz.
Akrobatik gösteriler de yapabilirsiniz. Aynı zamanda "diamond" (4 uçak) ya da "delta" (6 uçak) formasyonuyla komutanızdaki uçaklarla kol uçuşu yapabilir, onlara verdiğiniz komutlarla saldırmalarını, üsse dönmelerini sağlayabilebilirsiniz. Multiplayer özelliği de bulunan oyunun. Ağdan veya internetten oynayabilirsiniz.

## Oyunla birlikte gelen hava araçları

* A-4F Skyhawk
* A-6 Intruder
* A-10 Thunderbolt
* AH-1 Cobra
* AH-64 Apache
* AV8B Harrier
* B-2 Spirit
* Boeing747
* Boeing777
* C-130 Hercules
* Concorde
* E-2C Hawkeye
* EA-6B Prowler
* Mitsubishi F-1
* Mitsubishi F-2
* F-4 Phantom
* F-4EJ Phantom
* F-5 Tiger
* F-14 Tomcat
* F-15 Eagle
* F-15J EAGLE
* F-15DJ EAGLE
* F-16 Fighting Falcon
* Thunderbirds
* F-18 Hornet
* Blue Angels
* F-22 Raptor
* F-86 Blue Impulse
* F-104 Starfighter
* F-117A Nighthawk
* Mig-21 Fishbed
* KFIR
* Mig-23 Flogger
* Mig-29 Fulcrum
* Mirage 2000
* MU-2
* Rafale
* S-3 Viking
* Su-27 Flanker
* Mitsubishi T-2
* Blue Impulse
* T-400
* T-4 Blue Impulse
* Tornado
* Tu-160 Blackjack
* U-125
* U-125A
* UH-60J
* UH-60 Blackhawk
* V-107
* Saab Viggen
* YS11 (sadece oyunda)

Bunların yanında çeşitli fan oluşumlarının sitelerinden edinebilinen, map (harita) yahut hava araclarının (helikopter, uçak, roket)eklenmesine izin vermektedir.

## Sistem Gereksinimleri
* Windows 98/2000/ME/XP 
* Pentium 300&nbsp;MHz or faster (500&nbsp;MHz or faster is recommended). 
* 6 MB of Hard Drive Space 
* 64MB RAM or larger (128MB or larger is recommended). 
* DirectX 3.0 or later. 
* Internet Explorer 6.0 or higher (to read documentations)

## Dış bağlantılar
* Resmî site 
* Realism Pack, windows and linux 
* YSFHQ  - The English YSFlight Community.
* YSFlight'ın türkçe versiyonu - İndirdikten sonra zipteki iki dosyayı ysflight klasörünün içindekilerle değiştirin.


NOT: Alttaki siteler Japoncadır, oyun eklentisi için biraz aramak gerekir.
* Electric World Addon Database 
* CEP/KZS Addon Site
* Oranleed Addon Site
UV Ceti

**Luyten 726-8**, Yer'in en yakın komşularından biri olan, çift yıldız dizgesidir (sistem). Bileşenlerinden biri, iyi tanınan **UV Ceti** (Luyten 726-8&nbsp;B) parıltılı yıldızdır.

Her ne kadar UV Ceti keşfedilen ilk parıltılı yıldız olmasa da türünün kusursuz örneklerindendir. Öyle ki, sıkça parıltılı yıldızlardan "UV Ceti değişkenleri" diye söz edilir.

## Ayrıca bakınız
* Yakın yıldızlar dizini

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 

## Dış bağlantılar
* http://www.aavso.org/vstar/vsots/fall03.shtml
* http://www.solstation.com/stars/luy726-8.htm
Corum, Banaz

**Corum**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Yerleşimden 16. yüzyıl tahrir defterlerinde "Corum pınarı" olarak bahsedilmekte olup, II. Bayezid döneminde 10 hane, 1520 yılında 24 hane bulunan köyde 1570 senesinde 44 hane bulunduğu görülmektedir. 1834, 1836 ve 1838 yılı Tevzi Defterlerinde yerleşim, Banaz nahiyesine bağlı küçük bir köy olarak bahsedilmektedir. 1898-1899 yıllarında 76 hanenin bulunduğu köyde 1907-1908 yıllarında 38 hane bulunmaktadır.

## Coğrafya
Uşak il merkezine 48&nbsp;km, Banaz ilçesine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Köy içerisinden Yayla deresi geçmektedir. Yayla deresinin yukarısında hayvan içme suyu göleti bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Corum Köyün Tanıtım Sayfası 
*
Canopus

**Canopus** (Kanopus) (α Car / α Carinae / Alfa Carinae) Karina takımyıldızının güneyinde yer alan en parlak ve gökyüzünün de ikinci en parlak yıldızdır. Görsel büyüklüğü -0,72 olup, birincilik Akyıldız'a aittir.

## Ayrıca bakınız
* Parlak yıldızlar listesi
* Bilimkurgu eserlerindeki kullanımı için: Canopus'un üçüncü gezegeni Arrakis

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*Star Tales – Carina
Çamsu, Banaz

**Çamsu**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy sınırlarında bulunan Çamsu höyüğünde Tunç Çağına ait eşyalar bulunmuştur. Günümüz yerleşimi 1675-76 tarihli avarız defterlerinde "Cece" ismiyle Kütahya Sancağı'nın Gediz kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Gediz ilçesine bağlı olan yerleşim 1954 yılında Banaz ilçesine bağlanmıştır. Köy, 1968 yılında günümüzdeki adını almıştır.

## Coğrafya
Uşak iline 51&nbsp;km, Banaz ilçesine 20&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Burhaniye, Banaz

**Burhaniye**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Kurulduğundan beri aynı adı taşıyan köy, 20. yüzyılın başlarında Bulgaristan'dan gelen muhacirlerin yerleştirilmesiyle kurulmuştur.

## Coğrafya
Uşak iline 44&nbsp;km, Banaz ilçesine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Nakş-ı Rüstem

**Nakş-ı Rüstem** (Farsça: نقش رستم *Næqš-e Rostæm*), İran'ın Fars eyâletinde bulunan Persepolis'ten 12&nbsp;km kuzeybatıda bulunan bir arkeolojik sitedir. Fars mitolojisi kahramanı Rüstem'i tasvir ettiği düşünülen, anıt mezarların altlarındaki Sasani oymaları sebebiyle *Nakş-ı Rüstem* "Rüstem'in Resmi" denilmiştir.

Nakş-ı Rüstem'de, Ahameniş krallarına ait yedi adet mezar vardır. Üzerindeki yazılar açık şekilde bir tanesinin I. Darius'a ait olduğunu belirtir. I. Darius'un yanında, üç tanesinin, I. Serhas, I. Artaserhas ve II. Darius'a ait olduğuna inanılır. Persepolis'in arkasında tamamlanmış şekilde bulunan iki mezar da büyük ihtimalle II. Artaserhas'e ve III. Artaserhas'e aittir. Bitmemiş bulunan bir tanesi, en uzun iki sene hükümdarlık yapan Arses'e, ama daha kuvvetli bir ihtimalle Büyük İskender tarafından düşürülen son Akameniş hükümdarı III. Darius'a aittir.

Nakş-ı Rüstem'de mezarlara ilaveten, mezarların alt kısmında, Sasani krallarına ait olan yedi adet devasa kaya oyması bulunur.

## Ayrıca bakınız

* Tak-ı Bostan (Sasani krallarına ait kaya kabartmaları)
* Nakş-ı Recep

## Bibliyografya
* Herrmann, G. & Curtis, V. S., *Sasanian Rock Reliefs*, Encyclopedia Iranica, 2003, Cosa Mesa, Mazda, http://www.iranica.com/newsite/articles/sup/SasanianReliefs.html
* Lendering, Jona. *Naqsh-i Rustam*, http://www.livius.org/a/iran/naqshirustam/achaemenid.html, 2006, Amsterdam: Livius
Bayraktepe, Niksar

**Bayraktepe**, Tokat ilinin Niksar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1928 kayıtlarında **Fel** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Tokat il merkezine 37&nbsp;km, Niksar ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Narlı, Edremit

**Narlı**, Balıkesir ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.
Köy, Kazdağının batı tepelerinde denize bakan kısmında körfezi seyreder.

## Tarihçe
 Eskiden Biga Sancağı"nın Ayvacık kazasına bağlı olan (Eski tapu kayıtlarında görüldüğü belirtilmiştir.) Mahallenin kuruluş tarihi bilinmemektedir.Ayrıca köy yerleşkesi üzerinde bulunan eski oba türü köy yerleşimlerinden de göçler yaşanmıştır (tarihi Oba mahallesi kalıntıları dağ yolu yaklaşık 3–4&nbsp;km. ve Gosça yerleşkesi yaklaşık 7–8&nbsp;km, Çameyrek Saman Pazarı yaklaşık 20&nbsp;km )

## Coğrafya

Balıkesir il merkezine 127, Edremit ilçesine 35&nbsp;km uzaklıktadır.

Narlı mahallesi, Balıkesir ili ile Çanakkale ili sınırı olan **Mıhlı çayı**nın doğusunda bulunan şirin bir yerdir. Ayrıca **orman** sınıfına da girmektedir. Narlı mahallesinin karşı yamaçlarında komşu köy Doyuran vardır, iki köy yüksek tepelerden adeta birbirlerini selamlamaktadır.Mahallenin doğusunda ve batı yakasında bulunan kanyonlarda oluşan hava sirkilasyonu, atmosferde bulunan oksijeni burada toplamakta, yapılan ölçümlerde dünyada Alplerden sonra, oksijen bakımından ikinci sıradadır. Narlı mahallesi zeytinyağı konusunda güney bahçeleri, bilhassa ***0.4 Dizem*** yağı üretmesi ile meşhurdur (Özelliği Narlı bahçeleri güneye bakan, yüksek rakımlı bahçelerdir. Denizden yüksekliği 200-300 mt.). Bu yağ **ilaç** niyetinede çeşitli rahatsızlıklara iyi gelmektedir. Ayrıca yeşil salamura zeytin ve sele zeytinleri ile meşhurdur.{not:Bu yörede Erdek'e bağlı bir Narlı mahallesi daha bulunmaktadır].

## Nüfus

## Dış bağlantılar
* YerelNET
Üstündev

**Üstündevler** veya **hiperdevler**, olağanüstü büyüklüğe sahip, çok nadir görülen yıldızlardır. İzgeleri geniş bir atmosfer varlığını belirtmektedir. Üstündevler en az üstdevler kadar büyük olup kütleleri 100 Güneş kütlesine ulaşabilmektedir.

En parlak yıldızlar olmanın yanı sıra milyonlarca Güneş aydınlatma gücüne sahip olabilirler. Ancak yaşam süreleri 1 ile 3 milyon yıl olarak son derece kısadır. Bu sürenin sonunda genelde süpernova veya hipernovaya dönüşürler.

### Alt üstündevler
* NML Cygni
* S Persei
* VV Cephei
* VY Canis Majoris

## Ayrıca bakınız
* Üstdevler
Kırgız Kağanlığı

**Kırgız Kağanlığı** (;  ya da **Kırgız hanlığı**, 840 yılında Ötüken ve çevresini ele geçirerek merkezi Asya'da kurulan Türk devleti. 840 yılında Uygurlar'ı yıkan Kırgızlar, Uygur topraklarının ele geçirerek, Kırgız Kağanlığını kurdular.

## Tarihi
Kırgız Kağanlığı'nın en eski kayıtları Tang Hanedanlığı döneminde yazılmıştır. Kırgızlar bu dönemde güvenilir yazılı kayıtlar tutmadılar.

Kırgız Kağanlığı, Güney Sibirya'daki 6 - 10 yüzyıllar döneminde var olan Barsbek Kagan'a dayanan Yenisei Kırgız'ın devletidir, Tien Shan'a 840'a kadar genişledi. Varlıklarının farklı dönemleri bağımsızlığı kaybetti. Kagan sadece Azho cinsinden temsilciler oldu. 840-925 arasında, Kırgız Kaganat gücünün zirvesindeydi. Bu süre, Akademisyen V. V. Bartold "Kırgız Büyük Güç Kaynakları" olarak adlandırılır.

6.-7. yüzyıllarda, bağımlı tayga halklarıyla Yenisey Kırgızı, vali Eliteber başkanlığındaki Orta Asya devletlerinin çevresel kaderini oluşturdu. VIII. yüzyılın başlarında, ilki Bars-bek olan yerel bekler ve inaller, kağan unvanını alarak kağanlıktan ayrılma ve kendi devletlerini kurma mücadelesine başladılar.

9. yüzyılda, tanrılaştırılmış bir Kagan klanı ile hızla genişleyen agresif bir bozkır imparatorluğu.

840 yılında bu devlet Uygur Kağanlığını yıkarak gücünü Tuva ve Moğolistan'a kadar genişletti. Uygurların kalıntılarını takip eden Yenisey Kırgızları, savaşlarla İrtiş ve Amur'a ulaştı, Doğu Türkistan vahalarını işgal etti. VV Bartold, tarihin bu dönemini "Kırgızların büyük gücü" olarak adlandırmıştır[5].

Yenisey Kırgızlarının batıya askeri-politik genişlemesi, Batı Sibirya'nın güneyindeki bozkır ve orman-bozkır bölgelerine ulaştı. Görünüşe göre Asya'nın kalbinden yeni gelenler, eski Ugrians-Magyarların Urallardan ayrılmasının nedeni oldular. Bu, Chelyabinsk bölgesinin güneyindeki arkeologların bulgularıyla kanıtlanmıştır ("Tyukhtyat" kültürünün mezarları) .

Kırgız Kağanlığı, modern Çin ve Moğolistan topraklarındaki son Türk imparatorluğudur.

M.Ö. 50'de Hiung-nu lideri Çi-çi Yabgu Çin'in kuzeyindeki Dinglingleri yendi. Ayrıca, ülkesinin merkezi olan Ordos'un 4.000&nbsp;km batısında bulunan Gyangun ülkesini de fethetti. O zamanlar Kırgızlar Borohoro Dağlarında ve Doğu Tengir'deki Manas Nehri vadisinde yaşıyorlardı. Sonuç olarak, Çin tarihçiliğinde Kırgız Kağanlığına "Gyegyesy" adı verilmiştir.

560'lardan 700'lere kadar büyük ölçüde Göktürklere bağlıydılar. Kırgız Kağan Bars Bek, Bilge Kağan'ın kayınbiraderiydi. Oğlu, Bars Bek'in 710'da Kapgan kağana yenilgisinden sonra Kırgızları yönetti. Göktürk çöküşünden sonra Uygurlara boyun eğdiler. Liderleri Bayan Çor Kağan Kırgız liderini öldürdü ve Bilge Tong Erkin (毗伽頓頡斤) adında yeni bir Kırgız kağanı atadı.

## Devlet yapısı

## Toplum yapısı

## Yönetim

## Ordu

## Ekonomi

## Kültür

## Coğrafya

## Nüfus

## Diplomasi ve uluslararası ilişkiler

## Kağanlar ve Inallar

## Ayrıca bakınız
* Kırgızlar
* Yenisey Kırgızları
* Yenisey Yazıtları
* Nikolay Katanov

## Kaynakça

## Edebiyat
### Kitaplar

### Makaleler
LBV 1806-20

**LBV 1806-20**, Güneş'ten 30.000 ile 49.000 ışık yılı uzaklıkta, Samanyolu'nun merkezine yakın bir yerde bulunan parlak mavi değişen adayı (LBV) muhtemelen ikili yıldızdır. 130 ile 150 arası güneş kütlesine ve Güneş'in 2 milyon katı kadar değişken aydınlatma gücüne sahip olduğu düşünülmektedir. Bu da onu bilinen en parlak yıldızlardan olan Eta Carinae veya Tabanca Yıldızı ile karşılaştırılabilir duruma getirir.

## Ayrıca bakınız
* 1806−20 kümesi -- yıldız kümesi
* SGR 1806-20
* En aydınlık yıldızlar dizini

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* SolStation article
* The Double-Lined Spectrum of LBV 1806-20, Donald F. Figer (STScI), Francisco Najarro (CSIC), Rolf P. Kudritzki (UH), 2004
* Massive Stars in the SGR 1806-20 Cluster, Donald F. Figer (STScI), Francisco Najarro (CSIC), T. R. Geballe (Gemini Observatory), R. D. Blum (CTIO), Rolf P. Kudritzki (UH), 2005
NGC 6397

**NGC 6397** (ayrıca **Caldwell 86** olarak da bilinir), Sunak takımyıldızında bulunan bir küresel yıldız kümesidir. 1751 yılında Nicolas Louis de Lacaille tarafından keşfedildi. Dünya'dan yaklaşık 7.800 ışık yılı uzaklıkta bulunması, onu Dünya'ya en yakın iki küresel yıldız kümesinden biri yapar (diğeri Messier 4'tür). Küme yaklaşık 400.000 yıldız içerir ve uygun gözlem koşullarında çıplak gözle görülebilir.

NGC 6397, Samanyolu Gökadası'nın çekirdeği çökmüş en az 20 küresel yıldız kümesinden biridir, yani çekirdeği çok yoğun bir yıldız kümelenmesiyle daralmıştır.

## Kaynakça
BA-6

**BA-6** (Rusça *Broneavtomobil 6*) Sovyetler Birliği tarafından 1933'te geliştirilen ve Kızıl Ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. T-26'da kullanılan ve üzerinde 45 mmlik top bulunan taret bu arabada da kullanıldı. Araba GAZ-A şasesi üzerine yapıldı. Araçta kullanılan 6×4 şase Amerikan yapımı Ford AA 4×2 kamyonun değiştirilmiş haliydi. Bu şase, aracın hareket kabiliyetini yol ve sert toprak zeminle sınırlıyordu. Arka tekerlek çiftlerine palet takılarak aracın hareket kabiliyeti iyileştirilebilir, araç bir yarı-paletliye dönüştürülebilirdi.

BA-6 modeli önceki BA-3 modeline çok benzemekteydi. BA-3'ün gövde arkasında bulunan kapısı BA-6 modelinde bulunmuyordu. BA-3 belli belirsiz kalın zırhı aracın performansını sekteye uğratmaktaydı. BA-6 modelinde zırh inceltildi ve yeni süspansiyon sistemi takılarak aracın hareket kabiliyeti arttırıldı. İleride bu araçların yerini BA-10 modeli alacaktı. Bu serideki arabalar dönemleri içerisindeki en iyi silahlara sahip arabalardı. Bu sayede düşman keşif araçlarını kolaylıkla yok edebilirlerdi. Ancak sahip oldukları ince zırh yüzünden düşmanın ağır Makineli tüfek veya küçük kalibreli topçu ateşiyle kolayca hasar alabiliyordu.

BA-6 modeli Japonya'ya karşı Khalkhyn Göl Harekatı, İspanya İç Savaşı ve II. Dünya Savaşı sırasında, Doğu Cephesi'nin ilk dönemlerinde Alman ordusu Wehrmacht'a karşı kullanıldı.

İlginç olarak Alman ordusu da birkaç adet İspanyol yapımı ve BA-3/6 kopyasını Ruslara karşı kullandı. Savaşın ilerleyen dönemlerinde ağır keşif aracı görevlerini hafif sınıf T-60 ve T-70 tankları aldı.

## Kaynakça
* Zaloga, Steven J., James Grandsen (1984). *Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two*, London: Arms and Armour Press. ISBN 0-85368-606-8.

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi
BA-21

**BA-21** (Rusça **Broneavtomobil 21**) Sovyetler Birliği tarafından 1930'lu yıllarda geliştirilen ve Kızıl Ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı.

## Dış bağlantılar
* http://www.xenophon-mil.org/rusarmy/kubinka/kpd028.htm
* https://web.archive.org/web/20070114144836/http://www.wwiivehicles.com/ussr/armored_cars/ba21.html

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi
Meteorolog

**Meteorolog**, atmosfer ve atmosfer olayları üzerinde çalışan kişilere verilen ünvandır. Bu ünvan hava tahminleriyle uğraşan, hava tahminlerinin hazırlandığı birimlerde çalışan kişiler için de kullanılmaktadır.
Uz Hanlığı

**Uz Hanlığı**, 11. yüzyılda kurulan bir Türk hanlığıdır.

## Uzlar
*Ana madde: [[Uzlar]]*

Uzlar ilk yurtları Hazar Denizi çevresi olan Oğuz topluluklarıdır. Rus kaynaklarında "Tork" diye anıldılar. 11. yüzyılda batıya doğru ilerlediler ve Doğu Avrupa'yı yağmaladılar. Balkanlar'da Peçeneklerle savaştılar. Bizans ordusunda paralı asker olarak savaştılar. Macaristan 'a yerleşerek Hristiyanlığı benimsediler. Bu bölgede yaşayan Gagavuzlar özelliklerini yitirmemiş Uz topluluklarıdır.

Göktürklere bağlı olan bu Türk boylarının bir kısmı, Oğuz Yabgu Devleti'nin yıkılmasından sonra, Moğol istilasından önce 1000 yıllarında batıya göç ederek Karadeniz'in kuzeyine yerleştiler. Kıpçakların baskısıyla Balkanlar'a gittiler. Bizanslılar tarafından Uz olarak adlandırılan bu Türk boyları, Makedonya, Selanik civarında hanlık seviyesinde konuşlanmışlardır. Salgın hastalıklar ve şiddetli soğuklar nedeniyle ağır kayıplar vermişlerdir. Bir kısmı Macaristan'a giderek Macarlara karışmışlardır. Bir kısmı bugünkü Dobruca yöresine yerleşti ve bugünkü Gagavuz Türklerini teşkil etti. Bir kısmı Makedonya, Marmara, Batı Karadeniz, Orta Karadeniz, İç Anadolu ve Trakya'ya yerleşti. Büyük bir kısmı da Bizans ordusuna alındı.

Malazgirt Savaşı sırasında Doğu Roma ordusundan ayrılıp saf değiştirdiler; Selçuklu için savaştılar.

## Tarih
Peçenekler'i 868-880 yıllarında batıya itip Don Nehri ve Sura Nehri arasında hakimiyet kurmuşlardır. 985 yılında Kiev Knezliği'nin tarafında yer alarak İdil Bulgarları'na karşı yapılan seferlere katılmışlardır. 1030 yılından sonra ise Kumanlar'ın baskısı nedeniyle Dinyeper'in batısına göç etmişlerdir. 1060 yılında Rus Knezliklerinin ani hücumu sonucunda batıya göç edip Peçeneklerle tekrar komşu olan Uzlar; Kumanlar'ın baskısı sebebiyle Tuna'yı geçmişlerdir (1065). Bu dönem Bizans ve Bulgarlarla savaşarak onları mağlup etmişlerdir. 1068 yıllarında ise kış mevsiminin ağır geçmesi, salgın hastalıklar ve Peçenek akınları sebebiyle Uzların gücü tamamen kırılmış ve az sayıda Uz ise Macaristan'a akınlar düzenlemişlerse de başarılı olamamıştır. Tamamen dağılan Uzların bir kısmı Bizans'a katılıp paralı askerlik yapmıştır. Yurtlarında kalanların ise bu günkü Gagavuzlar olduğu tahmin ediliyor.

## Ayrıca bakınız
* Oğuzlar
* Peçenekler
* Berendiler
* Gagavuzlar
* Gacallar
* Manavlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uzlar, Prof.Dr. Ahmet Taşağıl http://ahmettasagil.files.wordpress.com/2010/10/uzlar.pdf
Zeta Ophiuchi

**Zeta Ophiuchi** (Zeta Ofiuçi) (ζ Oph / ζ Ophiuchi) Yılancı takımyıldızı bölgesinde bulunan bir yıldızdır. Çoğu parlak yıldızın tersine, ζ Ophiuchi özel bir ada sahip değildir. Ancak Çinliler tarafından bazen "Han" olarak adlandırılmaktadır. Sıcak bir mavi dev olmasına rağmen, yıldızlararası toz nedeniyle alımsı görünmektedir. Sıcaklığı çekirdeğinde barındırdığı kükürt nedeni ile dir. Yüksek basınca maruz kaldığı için mavi renkte bir ışıldama söz konusudur.

## Kaynakça
Dev yıldız

**Dev yıldız**, aynı yüzey sıcaklığına sahip bir anakol (veya *cüce*) yıldızından önemli ölçüde daha büyük bir yarıçapa ve aydınlatma gücüne sahip olan yıldızdır. Büyük bir boyut mutlaka büyük kütle anlamına gelmez, dev bir yıldızın yoğunluğu bazen çok düşük olabilir. Hertzsprung-Russell diyagramındaki anakolun (Yerkes tayf sınıflandırmasında aydınlatma sınıfı **V**) tepesinde yer alırlar ve aydınlatma sınıfları **II** ve **III**e karşılık gelir. *Dev* ve *cüce* terimleri, 1905 civarında Ejnar Hertzsprung tarafından benzer sıcaklık veya tayf tipine rağmen oldukça farklı aydınlatma gücüne sahip olan yıldızlar için türetilmiştir.

Dev yıldızlar, Güneş'in birkaç yüz katı kadar yarıçapa ve Güneş'in 10 ila birkaç bin katı arasında aydınlatma gücüne sahiptir. Devlerden daha fazla aydınlatma gücüne sahip olan yıldızlar, üstdevler ve üstündevler olarak adlandırılır.

Sıcak, aydınlık bir anakol yıldızına da dev olarak atıfta bulunulabilir, fakat herhangi bir anakol yıldızı ne kadar büyük ve aydınlık olursa olsun, tam anlamıyla *cüce* olarak adlandırılır.

## Ayrıca bakınız
* Anakol
* Mavi dev
* Kırmızı dev
* Üstdev
* Üstündev

## Kaynakça
Bayraktepe

* Bayraktepe, İslahiye - Gaziantep ili İslahiye ilçesine bağlı mahalle 
* Bayraktepe, Niksar - Tokat ili Niksar ilçesine bağlı köy
I. Şâpûr

**I. Şâpûr** (Farsça: شاپور اول), ikinci Sasani Şahıdır. Hükümdarlığının yılları genellikle 241 - 272 olarak verilir, fakat babası I. Erdeşîr'in 241 yılında ölmesinden önce de babasıyla beraber krallık yapmış olması muhtemeldir.

15 yıllık hükümdarlığından sonra I. Erdeşîr 241 yılında ölmüştür. Kendisinden sonra saltanata IV. Erdevân'ın kızından olan oğlu I. Şâpûr geçmiştir. Tahta geçtikten sonra I. Şâpûr, Romalılara karşı babasının başlatmış olduğu saldırılara devam ederek Ermenistan ve Mezopotamya'yı ele geçirmeye çalışmıştır. Romalılarla 243 yılında yaptığı ilk savaşta (Resaena Muharebesi) III. Gordianus'a yenilerek Fırat nehrinin gerisine çekilmek zorunda kalmıştır. Yaklaşık 1 yıl sonra ordusunu tekrar toplayarak 244 yılının kışında yaptığı Misiche Muharebesi'nde Romalıları yenilgiye uğratmıştır. Romalılarla 259 ya da 260 yılında yaptığı Edessa Muharebesi ile büyük bir zafer elde etmiş ve Roma İmparatoru Valerianus'u esir almıştır. I. Şâpûr'un bu başarısı, Sasani İmparatorluğu'nun şanının çevre ülkelere yayılmasına ve İmparatorluğun gücünün artmasına sebep olmuştur. Ayrıca Roma İmparatorluğu'nca aşağılanma sebebi olan bu galibiyetle I. Şâpûr, halkının gözünde prestij sahibi olmuştur. Öyle ki I. Şâpûr'un bu zaferi, Nakş-ı Rüstem'de kayalar üzerine resmedilerek, bu olayın ölümsüzleştirilmesi sağlanmıştır. Bu kabartmada I. Şâpûr at üzerindeyken Valerianus diz çökmüş bir vaziyette olup etraflarında ise çok kanlı bir savaşın geçtiği resmedilmiştir. Sadece I. Şâpûr dönemine ait 17 tane kabartma eser bulunmaktadır. I. Şâpûr Valerianus'u esir aldığı savaşta, ele geçirilen Romalı lejyonerleri ülkesinin yeniden yapılandırılması için köleleştirmiştir. Bu kölelere 100 tane şadırvan yaptırarak Şuşter köprüsünü kurdurmuştur. I. Şâpûr'un İran'dan getirterek istihdam ettirdiği Romalılar, zaman içerisinde çoğalarak buranın sakinleri haline gelmişler ve Sasani ülkesinde önemli ipek atölyeleri kurmuşlardır.

Batıya karşı gücünü kanıtladıktan sonra doğuya karşı defalarca sefer düzenleyen I. Şâpûr, Kuşan İmparatorluğu'nun yıkılışından sonra egemenlik sahasına kurulu olan Soğdiyan, Toharistan ve Çağanya gibi Kuşan Yabguluklarına boyun eğdirip kendi ülkesine katmak için uğraşmıştır.

30 yıllık saltanatında birçok başarı elde ederek ülkesinin kalkınma ve gelişmesinde fayda sağlayan I. Şâpûr, 272 yılında ölmüştür. Sasanilerce çok sevilen bir Şah olmasından dolayı, onun vefatı çok üzüntü yaratmış ve ülkenin her yerinde genel yas ilan edilmiştir.

## Notlar

## Kaynakça

[Kategori:Şehir kurucuları]]
Altair

**Altair** (α Aql / α Aquilae / alfa Aquilae / Atair / Uçucu), 0,77'lik kadiri ile, Kartal takımyıldızının en parlak ve gökyüzünün de 12. parlak yıldızıdır. A-tipi ana kol yıldızı olup Yer'den 17 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Gözle görülebilen en yakın yıldızlardandır.

Altair ismi Arapça kuş anlamına gelen "الطائر" (Et-Tair) sözcüğünden gelmektedir. Arap gök bilimciler bu ismi vermiş, batılı gök bilimciler ise Altair olarak dillerine uyarlamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Star with Midriff Bulge Eyed by Astronomers, JPL press release, 25 Temmuz, 2001.
* Imaging the Surface of Altair , University of Michigan news release detailing the CHARA array direct imaging of the stellar surface in 2007.
* PIA04204: Altair , NASA. Image of Altair from the Palomar Testbed Interferometer.
* Altair  at SolStation.
* Secrets of Sun-like star probed , *BBC News*, 1 Haziran, 2007.
* Astronomers Capture First Images of the Surface Features of Altair , astromart.com.
* Image of Altair from Aladin.
* Altair  at Alycone Software's Star Data Pages.
Batı Karahanlılar

**Batı Karahanlı Devleti**, Karahanlılar'ın bölünmesiyle Maveraünnehir çevresini yöneten ülke.

Başkentleri önce Özkent daha sonra Semerkant oldu. Melikşah döneminde bağımsız bir devletken Selçuklu egemenliğini girmeyi kabul ettiler. Batı karahan hükümdarı Ahmet Han, Selçuklu Hanedanı tarafından esir alındı ve buraya Selçuklu valisi atandı. Karahanlı topraklarında isyan çıkınca Ahmet Han, Selçuklu egemenliğindeki Karahanlı topraklarının yönetiminine bölge beyi olarak getirildi.

1141 Katvan Savaşı sonunda Kara Hıtaylılara bağlanan Batı Karahanlılar, 1212 yılında Harezmşahlar tarafından tamamen yıkılmışlardır.

#### Batı Karahan Kağanları

# I. Muhammed (1041 - 1052)
# I. İbrahim (1052 - )
# I. Nasr (1068 - 1080)
# Hıdır (1080 - 1081)
# I. Ahmed (1081 - 1089)
# Yakup (1089 - 1095)
# I. Mesud (1095 - 1097) 
# Süleyman (1097)
# I. Mahmud (1097 - 1099) 
# Cibrail (1099 - 1102)
# II. Muhammed (1102 - 1130)
# II. Ahmed (1129 - 1132)
# Hasan (1130)
# II. İbrahim (1132)
# II. Mahmud (1132 - 1141)
# III. İbrahim (1141 - )
# Ali (1156 - 1160)
# II. Mesud (1160 - ?)
# IV. İbrahim (? - 1203)
# Uluğ Sultan Osman (1203 - 1212)

#### Uygur devletleri
Çiftlik, Banaz

**Çiftlik**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy sınırlarında bulunan Çiftlik höyüğünde Tunç Çağına ait eşyalar bulunmuş olup, Roma dönemine tarihlenen yerleşime ait nekropol alanı yer almaktadır. Günümüz yerleşiminden 1834, 1836 ve 1838 yılı Tevzi Defterlerinde, Banaz nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. Köy Cumhuriyetin başlarından itibaren Kütahya'nın Altıntaş kazasına bağlıyken, 1971 yılında Banaz ilçesine bağlanmıştır.

## Coğrafya
Uşak iline 58&nbsp;km, Banaz ilçesine 27&nbsp;km uzaklıktadır. Ege Bölgesinin İç Batı Anadolu Bölümünde yer alan Çiftlik köyü, kuzeyde Dumlupınar, kuzeydoğuda Kızılca, doğuda Çalışlar, güneydoğuda Elvanpaşa, güneyde Karaköse, güneybatıda Paşacık, batıda Büyükoturak köyü ile komşudur.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Epsilon Indi

**Epsilon Indi** (ε Ind / ε Indi), Dünya'dan 11,83 ışık yılı uzaklıkta Indus takımyıldızında bulunan bir turuncu ana kol yıldızıdır. Yalın gözle görülebilen yıldızlar arasında en yüksek ikinci özdevinime sahiptir. Bu alanda birinci ise 61 Cygni'dir.

Biraz daha küçük ve sönük olmasına rağmen Epsilon Eridani'ye çok benzer bir yıldızdır. Epsilon Indi'nin yörüngesinde bir çift kahverengi cüce (yanmak için çok küçük olan başarısız yıldız) vardır. Bu yıldızlar 2003 yılında keşfedilmiştir. Birbirlerinin etrafındaki yörünge süreleri 16 yıldır. Ana yıldızdan 1500 GB (220 milyar km) uzaklıktadırlar ve yörünge süreleri 70.000 yıldır.

## Eşlik edenler

Ocak 2003'te gök bilimciler, en az 1.500 AU uzaklıkta Epsilon Indi'nin yörüngesinde bulunan ve 40 ile 60 Jüpiter kütlesi arasında bir kahverengi cüce keşfedildiğini duyurdular. Ağustos 2003'e gelindiğinde, gök bilimciler keşfedilen kahverengi cücenin aslında ikili kahverengi cüce olduğunu duyurdular.

## Ayrıca bakınız

* Çift gezegen
* Yakın yıldızlar dizini

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
** Epsilon Indi Ba
** Epsilon Indi Bb
* 
* 
*
Fergana Karahanlı Devleti

**Fergana Karahanlı Devleti,** Tarihteki kurulmuş Türk devletlerinden biridir.

Doğu Karahanlının otorite boşluğu sebebiyle Fergane havzası ve Kaşgar çevresi bir süre Karahanlı sülaleleri tarafından bağımsız yönetildi. Ardından bu devlet Harezmşahlar'ın egemenliğine girmiştir.

**Fergana Karahanlıları hükümdarları**
Nasr Tegin (1013) 
Mansur Abul Muzaffer (1013 - 1024) 
Mumahhed Ain ad-Davla (1041 - 1052) 
İbrahim (1059) 
Abdül-Mumin (-) 
Ali (-) 
el-Hasan (-) 
Hüseyin Celal (1132 - 1156) 
Mahmud Togan Han (1156 - 1164) 
İbrahim Arslan Han (1164 - 1178) 
Nasr (1178 - ?) 
Muhammed (? - 1182) 
Kadir Han (? - 1209) 
Mahmud (? - 1213)
Çöğürlü, Banaz

**Çöğürlü**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Daha önceleri Kavacık köyüne bağlı bir mahalle iken, 5 Nisan 1957'den itibaren köy statüsü kazanmıştır.

## Coğrafya
Köy, Uşak il merkezine 54&nbsp;km, Banaz ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Derbent, Banaz

**Derbent**, Uşak ilinin Banaz ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
16. yüzyıl kayıtlarında Banaz nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilen yerleşimde Şeyh Hızır tarafından kendi adına kurulmuş bir zaviye ve vakfı bulunmaktaydı. 15. yüzyılın ortalarında vakfın bulunduğu yerde eşkıyaların sıklıkla görülmesi nedeniyle burada derbent adı verilen karakol kurulmuş ve Sancakbeyi Ali Bey tarafından Şeyh Hızır oğullarına bu derbendin korunması ve bakımı şartıyla vakıf kurulmasına izin verilmiştir.

Yerleşimden 1834, 1836, 1838 ve 1839 yılı Tevzi Defterlerinde, Banaz nahiyesine bağlı orta büyüklükte bir köy olarak bahsedilmektedir. 1898-1899 ve 1907-1908 yıllarında köyde 63 hane bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Uşak il merkezine 22&nbsp;km, Banaz ilçesine 11&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, İzmir-Ankara karayolunun yaklaşık 2&nbsp;km kuzeyinde bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
IV. Erdevân

**IV. Erdevân** ya da **Artabanus** (), Part İmparatorluğu'nun 216 - 224 yılları arasında hükümdarıydı. 208 senesinde ölen V. Vologases'in (191–208) daha genç olan oğluydu. IV. Artabanus, kardeşi VI. Vologases'e (208–228) karşı isyan etti ve kısa süre sonra idareyi ele geçirdi. VI. Vologases, 228 yılına kadar Babil'de kendini korumak zorunda kaldı.

Roma İmparatoru Caracalla (211–217), Büyük İskender'i taklit etmek suretiyle, bu iç savaşı Doğu'nun fethi olarak kullanmak isteyerek, 216 yılında Partlar'a saldırdı. Dicle nehrini geçti. Şehirleri ve Arbella'nın mezarlarını yıktı. Fakat IV. Artabanus ordusunun başında ilerleyince, Carrhae'e çekildi. Orada Martialis tarafından 8 Nisan 217'de öldürüldü. Caracalla'dan sonra gelen Praetorian Muhafız Valisi Macrinus (217–218), Nisibis'te yenildi ve IV. Artabanus'la bir barış anlaşması imzaladı. Buna göre Romalıların ele geçirdiği bütün toprakları geri verdi. Ganimetleri iade etti ve Partlar'a ağır bir vergi ödedi.

Bu arada, Pers İmparatorluğu prensi I. Ardeşir (216–224) İran'da ve Carmani'da seferlerine başlamıştı. Onu boyunduruk altına almak isteyen IV. Artabanus'un ordusu yenildi. Birkaç yıl süren savaşın ardından, IV. Artabanus mağlup oldu ve 226 yılında öldürüldü. Kardeşi VI. Vologases'in krallığı I. Ardeşir'e birkaç yıl içinde teslim oldu. Böylece 400 sene süren Arşaklı Hanedanlığı sona erdi.
İntrinsik faktör

**İntrinsik faktör** (yaklaşık kelime anlamı "özgün unsur"), gastrik paryetal hücrelerden salınan bir glikoproteindir. B12 vitamini emilimi için gereklidir. İntrinsik faktörün azlığı, B12 vitamininin gerektiği gibi alınamayacağı anlamına gelir.

B12 vitamini mideye girdikten sonra bir glikoprotein olan haptocorrine (R faktörü) bağlanır. Çıkan karışım duodenuma girer ve haptocorrin burada pankreatik enzimler tarafından sindirilir. B12, ince bağırsağın daha az asidik ortamında intrinsik faktöre bağlanır. Bu yeni karışım ileumda özel epitel hücreler sayesinde endositozlaşır. B12, hücre içinde bir kez daha ayrışır ve başka bir proteine (transcobalamin II) bağlanır. Yeni karışım, epitel hücrelerden çıkıp karaciğere girebilir.

## Kaynakça
BA-20

**BA-20** (Rusça |*Broneavtomobil 20*) Sovyetler Birliği tarafından 1936 yılında geliştirilen ve Kızıl Ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. II. Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında kullanıldı. Ford firmasına ait tasarımdan geliştirilen ve Nijni Novgorod şehrinde bulunan GAZ'da (Gorky Otomobil Fabrikası) sivil amaçlı üretilen GAZ-M1 arabasından dönüştürülmüş bir zırhlı arabaydı. BA-20 Vykunskiy Fabrikası'nda üretildi.

BA-20'ler zırhlı keşif arabası amacıyla üretildiler. BA-20 ait lastiklerin mermi ve şarapnel hasarı karşısında patlamaması için içerisine kauçuk ile dolduruldu. BA-20ZhD modelinde ise arabanın demiryolunda ilerleyebilmesi için lastik tekerlekler metal tekerlekler ile yer değiştirebiliyordu.

Arabalar İspanya İç Savaşı sırasında İkinci İspanya Cumhuriyeti'ne ihraç edildi. Ama asıl Kızıl Ordu için üretildi. İlk olarak Japon ordusuna karşı Moğolistan'da Khalkhyn Gol Harekatı'nda kullanıldı. Ardında sırasıyla 1939 yılında Polonya'nın İşgali ve 1940 yılında Fin Ordusuna karşı Kış Savaşı'nda kullanıldı. En son 1941 yılının ilk aylarında kullanıldı ve aynı yıl üretimine son verildi. Toplamda 4.800 adet BA-20 üretildi.

Birçok zırhlı araba sivil araçlardan dönüştürülmüştü ve içlerinde BA-20 en fazla kara yoluna gereksinim duyan arabaydı. Yürüyen aksamının tamamı tekerlekli olan bu arabalar zemine yüksek basınç uyguladıklarından ve düşük motor güçlerinden ötürü sert zeminli yollarda hareket edebiliyordu. Zırhları çok ince olmasında dolayı tabanca haricinde her türlü ateşli silah atışından zarar görebiliyordu. Arabanın 7.62mmlik makineli tüfeği diğer keşif araçlarının zırhlarını delebilecek güce sahip değildi. Kızıl Ordu çok az sayıda zırhlı savaş aracı üretti. BA-20'lerin yerini ileride BA-64B modeli aldı.

BA-20 çoğu zaman yanlışlıkla FAI zırhlı arabaları ile karıştırılmıştır. Fark edilebilir ana değişiklik BA-20'lerin düz çatısı varken; FAI modelinde sürücü ve sürücü yardımcısına ait iki adet kubbeli zırh bulunmaktadır. İlk üretilen BA-20'lerin aynı FAI modelinde olduğu gibi dikey taret zırhı varken daha sonra konik şekilli taret kullanıldı.

## Modelleri

* BA-20, ilk üretim; komuta aracında askılık şeklinde telsiz anteni bulunuyordu.
* BA-20M, geliştirilmiş modeli; komuta aracının kamçı şeklinde telsiz anteni bulunuyordu.
* BA-20ZhD, demiryolu keşif aracı

## Dış bağlantılar

* USSR WW II AFV Catalogue
* BA-20 - WWII Vehicles

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi
Çöğürlü

* Çöğürlü, Taşlıçay - Ağrı ili Taşlıçay ilçesine bağlı köy
* Çöğürlü, Samandağ - Hatay ili Samandağ ilçesine bağlı mahalle
* Çöğürlü, Tuzlukçu - Konya ili Tuzlukçu ilçesine bağlı mahalle
* Çöğürlü, Muş - Muş ili merkez ilçesine bağlı köy
* Çöğürlü, Banaz - Uşak ili Banaz ilçesine bağlı köy
III. Richard (anlam ayrımı)

* III. Richard (İngiltere Kralı)—İngiltere kralı III. Richard
** III. Richard (oyun) -- William Shakespeare'nin oyunlarından biri
** III. Richard (opera) -- Giorgio Battistelli'nin Shakespeare'nin oyunundan esinlenerek yazdığı opera
** III. Richard (film, 1955) -- Laurence Olivier'nin yönettiği Shakespeare'nin oyunundan esinlenen film
** Kral III. Richard Tarihi -- Thomas More'nin bir kitabı
Kallisthenes

**Olynthus'lu Kallisthenes**, (Yunanca ****; MÖ 360-328) ünlü Antik Yunanistan'lı tarihçidir.

Aristoteles'in hem yeğeni hem de öğrencisiydi. Aynı zamanda Makedonyalı İskender'in de dostuydu. İskender'in emri üzerine Asya Seferi'nin resmi tarihçisi olarak atandı. MÖ 386'daki Kral Barışı'ndan, MÖ 355'teki Phokis Savaşı'na değin Yunanistan tarihi ile Phokis Savaşı'nın ve Büyük İskender'in Asya seferinin öyküsünü kaleme aldı. Ayrıca başka önemli yapıtlar da hazırladı.

Ancak bazı doğu geleneklerini benimsemesini eleştirerek İskender'i gücendirince hapse atıldı ve orada öldü.
Onoğurlar

**Onoğurlar**, Macarların, Bulgarların ve Uygurların bir kısmının kökenini oluşturan Hiung-nu Konfederasyonu'nun (Hun) içerisinde yer almış Türkçe konuşan bir Türk kavmi.

## Etimoloji
"Onoğur" terimi On-Oğur'dan (10 Oğur kavmi) türemiştir. Batı dillerinde Macarlar için kullanılan "Hungarus, Ungarn, Magyar" isimlerinin kökeni Onoğurlara dayanır. 7. yüzyıldaki "Eski Büyük Bulgaristan" isimli birleşik Ön Bulgar kavimleri de "Onogundur-Bulgar İmparatorluğu" (ya da Batı dillerinde Onoguria) olarak bilinmektedir, ancak Onoğur kelimesinin Onogundur kelimesiyle aynı anlamı taşıyıp taşımadığı kesin değildir. Beševliev, Agathon'u temel alarak bu iki kavramın aynı olduğunu reddetmiştir. Macarların, Bulgarların ve Uygurların bir kısmının kökenini oluşturan Onoğurların anayurtları Hiung-nu'lara bağlı topluluklardan biri olarak Tanrı Dağları'nın batısı ile İli Nehri arasındaki bölgeydi.

Onoğurlara ait ilk bilgiler 461-465 yılları arasında Batı Sibirya kavimleri arasında görülen göç olayı ile ilgilidir. Hiung-nu'lar yıkılınca Altaylar ile Ural Dağları arasında bağımsız faaliyetlere giriştiler. Sabir/Sabar göçleriyle etkinliklerini kaybettiler. Bir kısmı Ugor kavimleri ile birleşerek bugünkü Macarları meydana getirdi ve Avrupa'ya göçtü, bir kısmı Karadeniz'in kuzeyinde Bulgar boyunu oluşturdu, bir kısmı da Uygur Kağanlığı içinde yer buldu.

## Kaynakça
* Cemal Anadol, Türkler / Tarihe Hükmeden Millet, Bilge Karınca Yayınları, 2006.

## Ayrıca bakınız
* Oğuzlar
Haydar

**Haydar** (Arapça: حيدر) Arapçada Aslan anlamına gelen, erkek çocuklara verilen bir isimdir.

## Ad olarak kullananlar
* Haidar al-Abbadi, Irak İletişim Bakanı.
* Haydar Ali (c. 1722–1782), Mysore Krallığı'nın hükümdarı.
* Heydar Aliyev (1923–2003), Azerbaycan Cumhurbaşkanı.
* Haydar Bey, Osmanlı Meclis-i Mebûsan I. ve III. Dönem Saruhan, II. Dönem Aydın Mebusluğu, TBMM I. Dönem Kütahya Milletvekili
* Haydar Ebu Bakr al-Attas (1939–), Yemen Başbakanı.
* Haydar Bagir, Endonezyalı filozof, girişimci, sosyal aktivist
* Haydar Baş, Türk politikacı
* Haydar Dümen, Türk psikiyatrist ve seksoloji uzmanı.
*Pir Sultan Abdal, Alevi Ozanı. Asıl adı Haydar'dır.
* Haydar Ergülen, Türk şair
* Haydar Hatemi, Azeri ressam
* Navab Ali Haydar Han (1900–1963), Hint politikacı
* Ali Haydar Şen, Türk İş adamı
* Haydar Abdal-Şafi, Filistinli lider
* Ali bin Ebu Talib, İslamiyet peygamberi Muhammed'in kuzenidir; ve lakabı *Haydar*'dır.
* Haydar Zorlu, Türk asıllı Alman oyuncu
* Baba Haydar, Yesevi dervişi
* Şeyh Haydar, Safevi tarikatından Şeyh Cüneyt'in oğlu
* Haydar Hatemi, Azeri ressam
* Haydar Soygeniş, Türk asker

## Soyadı olarak kullananlar
* Aminatou Haidar (1967–), Sahralı insan hakları savunucusu.
* Qurratulain Hyder (1927–2007), Urdulu yazar.
* Qutb ad-Dīn Haydar, Farslı din adamı.

## Yer adları
* Haydar, Akyurt, Ankara ili Akyurt ilçesine bağlı mahalle
* Haydar, Keles, Bursa ili Keles ilçesine bağlı mahalle
* Haidar, Romanya'nın Tulcea ilçesinde bir köy
* Haydarabad, Hindistanda bir şehir.
* Haydarabad, Azerbaycan'da bir kasaba.

## Kaynakça
Açıklama

**Açıklama**, bir terim, kavram ya da başka dilsel olgunun daha iyi anlaşılması için yapılan ek bilgidir.

Söz konusu bilgi, açıklanacak sözcükten daha uzun olur. Açıklama ile, ilgili durumun kanıtı şu şekilde doğrulanabilir: Bir sözlükteki tanım, ilgili sözcük yerine kullanılabilirse, bu bir açıklamadır. Yani aynı bağlam içinde hem sözcük hem de tanım kullanılırsa ve anlamsal açıdan bir sorun oluşturmuyorsa bu bir açıklamadır.
Ön ek

**Ön ek**, **ön takı** ya da **prefiks** (), kök kelimesinin başına gelen eklere denir. Türkçe sondan eklemeli bir dil olduğundan genellikle ön ekler ile yeni sözcük türetimi yapılmaz. Latince, Farsça, Arapça, Almanca, Rusça dilleri ön ekli dillere örnektir.

## Pekiştirilmiş sıfatların alternatif örnekleri
Türkçede kullanılan Türkçe kökenli ön ek benzeri bir yapı, sıfatların ve zarfların başına gelerek anlamlarını pekiştiren eklerdir. Bunların çoğu&nbsp;kelimenin ilk hecesinin P, R, M ya da S ünsüzlerinden biriyle bitmesiyle oluşturulur:

* **P:** **Kap**kara, **Hıp**hızlı, **Yap**yavaş, **Up**uzun, **Ap**açık
* **M:** **Bem**beyaz, **Yem**yeşil, **Sım**sıcak
* **S:** **Pes**pembe, **Bas**bayağı, **Mos**mor
* **R**: **Çar**çabuk, **Ter**temiz

## Yabancı kökenli ön ekler
Türkçede gerçek ön ekler yalnızca yabancı kökenli sözcüklerde bulunur. Yabancı dillerden gelen ön eklerden bazıları Türkçede işlekken bazıları sadece kalıplaşmış kelimelerde bulunur. Dolayısıyla, kalıplaşmış olarak belli kelimelerde gelmiş ve işlek olmayan bu unsurları Türkçenin bir öneki olarak saymamak gerekir. Örneğin olumsuzluk belirten *na-*, *bi-*, *a-* gibi önekler Türkçede işlek sayılabilir (bu ön eklerle az da olsa yeni kelime türetimi olmaktadır) ve Türkçenin bir ön eki olarak görülebilirler;

* mert - **na**mert, hoş - **na**hoş (Farsça)
* çare - **bi**çare, haber **bi**haber (Farsça)
* normal - **a**normal, politik - **a**politik (Batı dilleri)
Öte yandan *sentaks*, *sinerji*, *sembol* gibi kelimelerde gördüğümüz Yunanca *syn-* (συν-) ön eki veya *kolej*, *kondisyon*, *komite* gibi kelimelerde gördüğümüz Latince *con-* ön eki Türkçede serbest olarak kullanılamadığı için işlek değildir ve bu sebeple Türkçenin bir ön eki olarak sayılamazlar.
D-8 zırhlı araba

**D-8 zırhlı araba**, Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen ve Kızıl Ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. Araç GAZ-A modeli temel alınarak geliştirilmiştir. 1931 yılında geliştirilecek olan Sovyet yapımı BA-27M için önçalışma niteliği taşır. II. Dünya savaşı sırasında üstlendiği görevi FAI zırhlı arabaya devretmiştir.

## Tasarımı
Arabanın üst kısmı açıktı. İki kişiden oluşan mürettebat arka arkaya otururdu. Böylece arka tarafta oturan kişi üst tarafta bulunan makineli tüfeği kullanabilirdi. 1932 ile 1934 yılları arasında Sovyetler Birliği tarafından sınırlı sayıda üretilmiştir.

## Görev tarihi
D-8 ilk olarak İspanyol Cumhuriyetçiler tarafından İspanya İç Savaşı sırasında kullanıldı. SSCB tarafından D-8 modeli General Francoya bağlı milliyetçilere karşı savaşan Cumhuriyetçilere yardım olarak gönderildi. Ayrıca Fin Ordusu tarafından Kış Savaşı sırasında Kızıl Ordu'ya karşı da kullanıldı.

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi
Cihadiye

## Yerleşim yerleri
* Cihadiye, Aksu - Antalya ili Aksu ilçesine bağlı mahalle
* Cihadiye, Biga - Çanakkale ili Biga ilçesine bağlı köy
* Cihadiye, Gölköy - Ordu ili Gölköy ilçesine bağlı mahalle
* Cihadiye, Kargı - Çorum ili Kargı ilçesine bağlı köy
* Cihadiye, Pamukova - Sakarya ili Pamukova ilçesine bağlı mahalle
* Cihadiye, Sarıçam - Adana ili Sarıçam ilçesine bağlı mahalle
* Cihadiye, Yenişehir - Bursa ili Yenişehir ilçesine bağlı mahalle

## Diğer anlamı
* Cihadiye (para birimi), Osmanlı para birimi
FAI zırhlı araba

**FAI** *(Ford-A Izhorskiy)*, Sovyetler Birliği tarafından 1930 yıllarda geliştirilen ve 1940'lı yıllara kadar Kızıl Ordu tarafından kullanılan bir zırhlı arabaydı. II. Dünya Savaşı sırasında üstlendiği görevi D-8 zırhlı arabadan devralacaktı.

FAI GAZ ait araba şasesi üzerine yapılmıştır. Araba Amerikan yapımı Ford A lisansının bir kopyasıydı. FAI en büyük zaafı bu şaseye sahip olmasıydı. Arabanın şasesi üzerine takılacak zırhı taşımaya ve cephede savaşmaya yetecek kadar güçlü değildi. Zırhla arabalar sert karayolunda gidebilen hafif zıhlı ve silahlı araçlardı. FAI tam bu sınıfa uyan üzerinde 7.62&nbsp;mm DT bulunan  360 derece dönebilen bir tarete sahipti. Zırhı tabanca ve hafif tüfek ateşine karşı sağlam olsa da top ve ağır makineli tüfek ateşi karşısında etkisizdi. Ayrıca kara mayınlarına karşıda savunmasızdı.

FAI modeli kendisine benzer BA-20 ile yer değiştirene kadarki sürede çok az adette üretildi. İlk üretilen BA-20'ler de aynen FAI modelinde olduğu gibi dikey yüzeyli zırh taşıyordu. FAI ler II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesinin ilk aylarında kullanıldı.

FAI ile BA-20 çoğu zaman yanlışlıkla birbirleriyle karıştırılmıştır. Fark edilebilir  ana değişiklik BA-20'lerin düz çatısı varken; FAI modelinde sürücü ve sürücü yardımcısına ait iki adet kubbeli zırh bulunmaktadır. İlk üretilen BA-20'lerin aynı FAI modelinde olduğu gibi dikey taret zırhı varken daha sonra konik şekilli taret kullanıldı.

## Ayrıca bakınız

* II. Dünya Savaşı Zırhlı Araç Listesi

## Dış bağlantılar
* U.S. WWII Newsmap, "Russian Armored Vehicles", hosted by the UNT Libraries Digital Collections
Noel Gallagher

**Noel Gallagher** (d. Noel Thomas David Gallagher, 29 Mayıs 1967, Manchester) Oasis grubunun lideri, grubun hemen hemen tüm şarkılarının yazarı.

## Kariyeri
13 yaşında müzisyen kardeşi Liam Gallagher ile gitar öğrenmeye başlayan Noel Gallagher, eğitiminin ardından inşaat üzerine iş ve çalışmalarını sürdürdüğü sırada, 1988 yılında yerel bir Manchester müzik grubuna katılmıştır. Müzik çalışmaların sürdürdüğü sırada kardeşi Liam Gallagher'in daveti üzerine Oasis adlı gruba katılma kararı alan Gallagher grupta şarkı yazarı ve gitaristliği yapmıştır. Oasis grubu olarak büyük başarılara imza atmışlardır. Büyük bir Manchester City taraftarıdır.
2009 yılında Noel ve kardeşi Liam'ın yaşadıkları anlasmazlik sebebiyle Oasis dagilmis, Liam ve grubun geri kalan Beady Eye ismiyle yollarina devam ederken, Noel Gallagher solo kariyerine agirlik vermistir.2010'da Noel Gallagher's High Flying Birds adlı grubu kurmuştur ve 2011 yılında Noel Gallagher's High flying Birds ile grubun adını taşıyan albümünü çıkarmıştır.NME Awars Godlike Genius ödülünü almıştır.

## Diskografi
### Albümler
* 1994 : *[[Definitely Maybe]]*
* 1995: *[[(What's the Story) Morning Glory?]]* 
* 1997: *[[Be Here Now]]*
* 1998: *[[The Masterplan]]* 
* 2000: *[[Standing on the Shoulder of Giants]]* 
* 2000: *[[Familiar To Millions]]*
* 2002: *[[Heathen Chemistry]]* 
* 2005: *[[Don't Believe the Truth]]*
* 2006: *[[Stop The Clocks]]* 
* 2008: *[[Dig Out Your Soul]]*
* 2011: *[[Noel Gallagher's High Flying Birds]]*
* 2015: Chasing Yesterday
### Tekliler
* 1998: *[[The X-Files: The Album]]*
* 2007: *[[The Dreams We Have As Children]]*

## Dış bağlantılar

*
Britannia

**Britannia**, Roma İmparatorluğu döneminde Latince'de Albion (günümüzdeki İngiltere, İskoçya ve Galler'in olduğu Büyük Britanya adası), Hibernia (günümüzde İrlanda ve Kuzey İrlanda'nın olduğu ada) ve pek çok küçük adayı da kapsayan Büyük Britanya Adaları'na verilen isimdir.
Buluş

**Buluş** ya da **icat**, daha önce bulunmayan bir şeyin insan çabasıyla oluşturulmasıdır. İcatların çoğu daha önce var olan teknolojilerin yeni ve benzersiz biçimde bir araya getirilmesinin sonucudur. Bu yeni ürün belirli bir insan gereksinimini karşılama çabası sonucunda, mucidin bir işi daha çabuk ya da daha verimli yapma isteği sonucunda, hatta bazen rastlantıyla ortaya çıkabilir. Bireysel çalışmanın sonucu olabileceği gibi, ekip çalışmasıyla da gerçekleştirilmiş olabilir. Zaman zaman icatların, dünyanın farklı kesimlerinde aynı sıralarda, ama birbirlerinden bağımsız olarak ortaya çıktıkları da görülür.

Yeni olan, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilinen buluşlar patent tesciliyle korunabilir.
Filip

## Makedonya Kralları
* I. Filip 
* II. Filip, 
* III. Filip, 
* IV. Filip 
* V. Filip 

## Fransa Kralları
* I. Filip 
* II. Filip 
* III. Filip 
* IV. Filip 
* V. Filip 
* VI. Filip 

## Portekiz Kralları
* I. Filip, 
* II. Filip, 
* III. Filip, 

## Din adamı
* Filip (Antipapa) (c. 701 - c. 800)

## Soyadı
* Arthur Phillip (1738–1814), 
* Emanuel L. Philipp (1861–1925), 
* Mary Phillip (1977–), 

## Hayali karakterler
* Philip J. Fry, *Futurama* karakteri

## Bina ve yapılar

## Yerleşim yerleri
* Filipinler

### ABD
* Phil, Kentucky
* Philipp, Mississippi
* Philippi, Batı Virjinya

### Belçika
* Philippeville,

### Avustralya
* Phillip, Australian Capital Territory, Canberra

### Bulgaristan ve Suriye
* Philippopolis,

### Yunanistan
Adbilim

**Adbilim** veya **onomasiyoloji** (: adlandırmak), gösterilenden ya da kavramdan hareketle anlatımı, gösterilenin bağlandığı gösterenleri inceleyen sözcük ve anlambilimsel araştırma.

Kavramı karşılayan işaretler olan adları araştırmaya dayanır. Adbilim, kavrambilimin yaklaşımına karşıt bir yoldan anlam olgularını ele alır. Örneğin "zorluk" kavramı, Türkçede sıkıntı, engel, sorun, güçlük ile belirtilir.

## Kaynakça