Might and Magic VI: The Mandate of Heaven

***Might and Magic VI: The Mandate of Heaven***, genellikle ***Might and Magic VI*** veya sadece ***MM6*** olarak kısaltılır, New World Computing tarafından geliştirilen ve 1998 yılında 3DO tarafından yayınlanan bir rol yapma video oyunu. *[[Might and Magic]]* serisinin altıncı bölümü, *[[Might and Magic V: Darkside of Xeen]]*'in devamı ve *[[Heroes of Might and Magic]]* ile aynı gezegende geçen ilk *Might and Magic* oyunudur. *[[Heroes of Might and Magic II]]* hikayesini devam ettirir ve seri kronolojisinde *[[Heroes of Might and Magic III]]* ile aynı zamanda geçer. Oyun, *[[The Elder Scrolls II: Daggerfall]]* gibi rol yapma video oyunu akranlarıyla olumlu bir şekilde karşılaştırıldı. Eleştirmenler, doğrusal olmayan, kullanıcı dostu yaklaşımı, etkileşimli, ayrıntılı bir oyun dünyası ve kusursuz, hata içermeyen ilk sürümü için oyunu övdü. Oyunun Enroth'un kumaş haritasını, bir strateji rehberini ve CD-ROM'da serinin ilk beş oyununu içeren bir "Limited Edition" sürümü de piyasaya sürüldü. Bunu üç devam oyunu takip etti, *[[Might and Magic VII: For Blood and Honor]]* doğrudan hikayenin devamını sağladı.

## Oynanış
*Might and Magic VI*da oyuncu, her biri düşük özelliklerle başlayan dört maceracının kontrolünü ele alır ve onları kurgusal Enroth ülkesini kurtarmak için güçlü kahramanlar olmaya yönlendirir. Önceki oyunların aksine, *The Mandate of Heaven* ızgara tabanlı haritalardan uzaklaştı ve oyunculara ölçeklenebilir dağlar da dahil olmak üzere dolaşmak için tamamen keşfedilebilir haritalar verdi. Savaşlar gerçek zamanlı veya sıra tabanlı modda yürütülebilir, bu da oyuncuların hangi düşmanlara saldıracaklarını veya hangi büyüleri yapacaklarını belirlemeye zaman ayırmalarına izin verir, ancak sıra tabanlı mod oyuncunun hareketini ciddi şekilde sınırlar. Serinin geri kalanında olduğu gibi, tüm aksiyon birinci şahıs bakış açısıyla partinin gözünden gösterilir, ancak yeni motor 360 derecelik tam dönüşün yanı sıra yukarı ve aşağı bakmaya da izin verir. Oynanış ve hikaye nedenlerinin yanı sıra yeni bir platforma dayanması nedeniyle, *Might and Magic VI*, önceki bölümlerin aksine, önceki veya sonraki bölümleri arasında karakter aktarma sistemi içermez.

Ana görev dizisinin yanı sıra, üstlenilebilecek bir dizi yan ve terfi görevi vardır, ancak çok fazla olmasalar da, çoğu kurgu ve planlama açısından ayrıntılıdır. Oyun gece ve gündüz sistemine sahip bir takvim çizelgesi altında çalıştığından, yılın zamanı Gündönümleri ve Güneş Sirki'nin varlığı gibi çeşitli planlanmış etkinliklerin kullanılabilirliğini etkiler.

### Karakter oluşturma ve geliştirme
Seri için benzersiz bir şekilde, *Might and Magic VI* oyunculara ırk konusunda hiçbir seçenek sunmayan ilk ve tek *Might and Magic* oyunudur: tüm oynanabilir karakterler insandır. Ayrıca, Might and Magic serisinin önceki sürümlerinden farklı olarak, parti boyutu önceki oyunlardaki altı karakterlik parti boyutlarına kıyasla dört karakterle (NPC'ler için iki yuva ile) sınırlıdır. Oyuncular daha sonra oyunda kullanılabilen altı sınıf arasından birini seçerler: Knight, Druid, Paladin, Cleric, Sorcerer ve Archer. Bir karakter için seçilen sınıf, oyunda hangi becerileri kullanabileceklerini, hangi ikisinin onlar için önceden ayarlandığını (örneğin, Okçular başlangıçtan itibaren Yay ile başlar) ve iki ana istatistiklerinin (Sağlık ve Büyü Puanı) nasıl ayarlandığını belirler. Oyuncular, sınıflarını tamamlamak için iki beceri daha seçerek bir karakteri yaratırken daha da değiştirebilir ve hepsi önceki sürümlerden aktarılan yedi istatistikten birine puan ekleyerek veya çıkararak yetenek puanını geliştirebilirler: Güç, Akıl, Kişilik, Dayanıklılık, Doğruluk, Hız ve Şans. Karakterler oyun zamanı geçtikçe yaşlanırlar (ayrıca zararlı büyüler ve iksirler yoluyla) ve bu nedenle kabaca yirmi yaşında başlarlar, elli yaşın üzerine çıktıklarında istatistik cezaları alırlar.

Karakterler, parti oluşturulduktan sonra çeşitli şekillerde geliştirilebilir. Düşmanlarla savaşarak, görevleri tamamlayarak ve diğer yollarla her karakter yeni bir seviyesine ilerlemek için deneyim kazanabilir, ancak bunu yapmak, sağlık ve büyü puanlarında artış kazanmak için bir yerleşim yerindeki bir eğitim merkezinin kullanılmasını gerektirir. Büyüye karşı dirençleri de dahil olmak üzere diğer istatistiklerini geliştirmek, oyun dünyasındaki çeşitli eşyaları - variller, kazanlar, türbeler, kuyular ve çeşmeler - bulup kullanarak ve belirli iksirleri içerek yapılabilir. Karakterler, sınıfları için terfi görevleri alarak kendilerini daha da geliştirebilirler; bu görevler, unvan değişikliği ile birlikte daha yüksek bir seviyeye yükselmenin bir sonucu olarak daha fazla fayda sağlar (örneğin, terfi eden Paladinler Haçlı olur). Karakterler sınıfları için yalnızca iki terfi alabilir ve ikinci terfilerini kazanmaya çalışmadan önce ilk terfilerini kazanmaları gerekirken, aynı sınıftan olmayan karakterler yalnızca onursal bir terfi alırlar; kullanılmayan sınıflar yine de bir oyun sırasında terfi görevlerini üstlenebilirler.

### Beceri puanı sistemi
Oyunun beceri puanı sistemi, oyuncuya daha fazla karakter geliştirme konusunda alışılmadık derecede özgürlük sağlar. Parti oluşturulduktan sonra Enroth'taki çeşitli loncalar aracılığıyla bir karakter için daha fazla beceri edinilebilir, ancak öğrenilebilecekler sınıflarına bağlıdır. Tamirat ve Tüccarlık gibi birçok macera becerisi tüm sınıflar tarafından kullanılabilirken, çoğu silah, zırh ve büyü becerisi belirli karakter sınıflarıyla sınırlıdır (örneğin, Büyücüler kılıç veya plaka zırh kullanamaz), ancak öğrenilen becerilerdeki ilerleme sınıfla sınırlı değildir: örneğin bir okçu, kılıç kullanmada bir şövalye kadar yetenekli olabilir.

Her beceri iki faktörden oluşur - Rütbe ve Uzmanlık, bunlardan ikincisi üç seviyeye ayrılmıştır: Normal, Uzman ve Usta. Bir becerinin Rütbesi, bir karakterin seviye atlaması veya özel eşyalar kullanılarak kazanılan puanlar harcanarak geliştirilebilirken (maksimum 60'a kadar), yeni bir rütbeye ulaşmak için gereken miktar zamanla artar - Rütbe 2'deki bir beceri ilerlemek için 2 puana ihtiyaç duyar, ancak daha sonra yeni rütbesini geçmek için 3 puana, ardından 4 puana ve benzerlerine ihtiyaç duyar. Bir becerinin Uzmanlığını geliştirmek için, karakterler ilgili becerinin öğretmenini bulmalı ve ondan eğitim almalıdır. Bir beceriyi Uzmanlığa yükseltebilen ve eğitimleri için temel ön koşullara (para ve belirli bir beceri Rütbesi) sahip olan bir dizi öğretmen mevcut olsa da, her becerinin yalnızca bir Usta öğretmeni vardır; yerleri Uzman öğretmenler tarafından bilinir, ancak ön koşulları daha büyüktür, bazıları bir karakterin belirli bir miktarda statüye sahip olmasını ve hatta bir sınıf terfisi almasını gerektirir. Daha yüksek bir uzmanlık seviyesine ulaşan bir karakter, bir büyünün faydalı etkisini çok daha uzun süre koruyabilmek gibi onu tamamlayan bonuslar kazanabilir. Böylece, seviye 20 olan bir Şövalye Kılıç becerisinde daha iyi bir uzmanlığa ulaşabilir ve böylece sonraki savaşlarda daha güçlü hale gelebilir.

*The Mandate of Heaven*daki yetenek sistemi esnetilmiş olsa da, daha sonraki devam oyunlarında uzmanlık açısından önemli ölçüde daha kısıtlayıcı hale getirildi; yeni bir seviye eklenmesine rağmen, bir karakterin sınıfı ne kadar yükseğe çıkacağını sınırladı.

## Kurgu
Yozlaşmış Muhafız Sheltem sorunu *[[Might and Magic V: Darkside of Xeen]]*'de nihayet çözüldüğünde, Kadimler ile Şeytan benzeri bir ırk olan uzaylı varlıklar Kreeganlar arasındaki 1500 yıllık savaş yakın gezegenlere sıçrar. Bunlardan biri de, üzerinde aynı adı taşıyan bir kıta-ulusun bulunduğu Enroth dünyasıdır. *[[Heroes of Might and Magic II|Heroes of Might and Magic II: The Succession Wars]]* olaylarından yedi yıl sonra, daha sonra Kayan Yıldızlar Gecesi olarak bilinen bir günde, meteor benzeri uzay gemileri Boşluktan düşer ve Kreeganlar tarafından istila edilir. Enroth kralı Roland Ironfist, şeytan benzeri yaratıklara saldırmak isteyen bir orduyla kuzeye doğru yola çıkar, ancak Sulman adında hain bir hava büyücü tarafından ihanete uğrar. Roland'ın kuvvetleri muazzam bir Kreegan ordusu tarafından pusuya düşürülür ve o, saray büyücü Tanir ve soylu Sör Ragnar yakalanır, Enrothian kuvvetlerinin geri kalanı ise harap olur. Kreegan Kralı Xenofex, Ironfist hanedanını iktidardan uzaklaştırmaya adanmış bir kıyamet günü tarikatı olan Baa Tapınağı'nı gizlice kurar. Krallarının kayıp olması ve genç oğlu Prens Nicolai'nin Naip Wilbur Humphrey ile birlikte krallığı yönetmek zorunda kalmasıyla, Enroth halkı Ironfistlerin "Cennetin Yetkisi"ni (ilahi yönetme hakkı) kaybettiklerinden korkmaya başlar. Dört oyuncu karakteri, Kreegan istilacıları tarafından saldırıya uğrayan ve ezilen Sweet Water kasabasındandır.

Güçlü bir büyücü olan Falagar araya girer ve onları güvenli bir yere ışınlar, burada dünyada kendi yollarını çizmeye hazır olana kadar onları eğitir. Terk edilmiş bir goblin kampında Sulman'ın cesedini ve Xenofex'ten ona gönderilmiş bir mektup bulurlar ve Ironfist Kalesi'ndeki Naip Humphrey'e sunarlar. Humphrey onları ödüllendirir ve Kral Roland'ı bulmak için yardımlarını ister. Kreeganlarla savaşmadan önce, Enroth Konseyi üyeleri tarafından yönetilen Free Haven şehrindeki Oracle of Enroth'un rehberliğine ihtiyaç duyarlar. Ancak Nicolai, partiyi takip etmek için Ironfist'ten kaçar ancak Güneş Sirki'ne kaçar ve Ironfist kapılarını tekrar açmadan önce bulunması gerekir. Humphrey'nin onayına rağmen, delegesi Slicker Silvertongue, Kahin'e girmelerini reddetmekte ısrar eder. Humphrey onun aklının karıştığını öne sürer ve partiye onu iyileştirmeye çalışmalarını söyler, ancak köşeye sıkışan Gümüşdil kendini Baa'nın Baş Rahibi olarak tanıtır ve Ironfistleri lanetleyerek ortadan kaybolur. Kalan delegeler kahramanların Kahin'e girmesine izin verir, Kahin aslında Kadimler tarafından yaratılmış Melian adında bir duyarlı bilgisayar'dır. Veraset Savaşları sırasında Roland'ın gaspçı kardeşi Archibald Ironfist tarafından zarar verilen Melian, kahramanlara hafıza kristallerini kurtarmalarını söyler. Parti, Darkmoor ve Alamos Kalelerinden iki kristal kurtarır. Kriegspire Kalesi'nde üçüncü kristali ve Roland'ın günlüğünü ele geçirirler; bu günlükte *[[Heroes of Might and Magic III]]*'te doğrulandığı üzere Kreeganlar Roland ve Tanir'i fidye ya da işkence için başka bir yere götürürken Sör Ragnar'ın yaralarından öldüğü açıklanmaktadır.

Ermiş Adası'ndaki ana tapınaklarında Baa'ya tapanlara saldıran kahramanlar, bu süreçte hain Gümüşdil'i öldürerek son kristali ele geçirir. Yenilenen Kahin, Kadim-Kreegan savaşının arka planını açıklar ve VARN'ın Mezarı'ndan bir Kontrol Küpü ile Gezegen Kontrol Merkezi'nden anti-Kreegan blasterları almalarına izin verir. Kreeganları yok etmeden önce, kahramanların onların kıyamete yol açacak son çare planlarını engelleyebilecek bir büyüye ihtiyaçları vardır ve bunu sadece Archibald bilmektedir. Nicolai, Tanir'in çanı ile Archibald'ı taş lanetinden kurtarmayı kabul eder ve Archibald ışınlanmadan önce minnetle onlara Boşluğun Ritüelini verir. Son olarak, oyuncu karakterler harap olmuş memleketleri Tatlı Su'ya geri döner ve Kreeganların geldiği meteor benzeri uzay gemilerinin en büyüğü olan Kovan'a saldırır. Kreegan Kraliçesini öldürerek Kovan'ın reaktör çekirdeğini yok ederler ve Boşluğun Ritüelini çağırarak Kovan'ı ve kıtadaki Kreeganları ortadan kaldırırken toprakları reaktörün yıkım dalgasından kurtarırlar. Epilog, kahramanların Ironfist'teki bir törende Nicolai ve Humphrey tarafından şövalye ilan edilip tebrik edildiğini ve Archibald'ın sahneyi uzaktan kristal bir küreden izleyerek krallığını kurtardıkları için onlara alaycı bir şekilde teşekkür ettiğini ve *[[Might and Magic VII: For Blood and Honor|Might and Magic VII]]*'deki olaylara zemin hazırladığını gösterir.

## Geliştirilmesi
*Might and Magic VI*nın geliştirilmesine 1996 yılında, *[[Might and Magic V: Darkside of Xeen]]* ve ilk iki *[[Heroes of Might and Magic]]* oyununun başarısının ardından, New World Computing'in serinin başka bir oyunu olmayacağına dair önceki açıklamalarına rağmen başlandı. Ekran görüntülerinin montajından oluşan bir tanıtım fragmanı *[[Heroes of Might and Magic II]]*'ye gizli bir ekstra olarak dahil edildi. Erken pre-production sırasında New World Computing, oyunun geçici hikayesine ve ortamına dayanan bir roman üçlemesi yazması için science fantasy yazarı Geary Gravel'i işe aldı. Erken bir plan, oyunun belirli kopyalarına ilk kitabın bir kopyasını dahil etmekti. Zaman içinde çok az bilgi ortaya çıkınca, Gravel'e önce kitapları yazması ve ortamı geliştirmesi talimatı verildi, geliştiriciler de bunun yerine hikayelerini romanlara dayandırdılar. Del Rey Books üç romandan ikisini, *The Dreamwright* ve *The Shadowsmith*, *Might and Magic VI* yayınlanmadan önce yayınladı. Ancak, *Might and Magic VI*nın hikayesinin romanlardan bağımsız olarak geliştirilmesine karar verildi ve oyun *Heroes of Might and Magic*in geçtiği dünya olan Enroth'a yerleştirildi. Gravel'e üçlemeyi tamamlamak yerine Enroth'ta geçen yeni bir roman yazması teklif edildi, ancak reddetti.

Ortam değişikliği iki seri arasında resmi bir bağlantı kurdu ve sonraki *Might and Magic* oyunları *Heroes* hikâyesini devam ettirdi, ancak Kadimlere yapılan birçok referans ve ilk oyunun başlangıç kasabasına atıfta bulunan New Sorpigal adlı bir kasabanın varlığı gibi orijinal seriyle açık bağlantılar vardı. Bunlar, ilk beş oyundan birkaç karakterin yer aldığı *[[Might and Magic VII: For Blood and Honor|Might and Magic VII]]* ve *[[Might and Magic VIII: Day of the Destroyer|VIII]]* oyunlarında geliştirilmiştir. Hikâye, *Heroes of Might and Magic II*den on yıl sonra geçmektedir ve *Heroes of Might and Magic III: The Restoration of Erathia*daki olaylarla birlikte gerçekleşmektedir. Oyun ilk olarak E3 of April 1998'de bir basın bülteniyle duyuruldu ve geliştirmeyi yöneten serinin yaratıcısı Jon Van Caneghem tarafından "şimdiye kadar yaptığım en iyi 'Might and Magic'" ve bin milden fazla sanal araziyle "rol yapma oyunları tarihinin açık ara en büyük ve en iddialı oyunu" olarak tanımlandı. Oyun dünyasının yapılarının ve zindanlarının tasarımında bir mimarın görev aldığı ve oyunun ortamlarının yaratılmasında Horizon ve Labyrinth adlı iki grafik motorunun kullanıldığı bildirildi. *Might and Magic VI*da binalar, zindanlar ve manzara gibi büyük nesneler 3 boyutludur. Ağaçlar, insanlar ve yaratıklar gibi daha küçük nesneler 2 boyutlu sprite'lardır. Sprite'lar  3DS Max ve Character Studio'da önceden oluşturulmuş 3D görüntülerdir. Seride full motion video sinematiği içeren ilk oyundu. Oyunun müzikleri Steve Baca, Rob King, Paul Romero ve Jennifer Wang tarafından bestelendi - Baca, King ve Romero daha önce *Heroes of Might and Magic* için müzik bestelemişlerdi.

Rakip macera partilerinin dahil edilmesi ve soylular ve diğer gruplarla karmaşık ittifaklar içeren bir görev sistemi gibi karmaşık tasarım unsurları duyurulmuş, ancak nihai oyunda yer almamıştır.

## Eleştiriler

*[[GameSpot]]* oyuna 10 üzerinden 9.1 verdi ve "rol yapma oyunu hayranları için harika bir yılda dikkate değer bir oyun" olarak nitelendirdi ve "Might and Magic VI'daki grafikler 3D birinci şahıs bakış açılı bir rol yapma oyununda şimdiye kadar görülenlerin en iyisi" dedi." *[[IGN]]* 1998'deki incelemesinde oyuna 10 üzerinden 9.0 vererek "rol yapma oyunlarının her hayranı bu oyuna zaten sahip olmalı... [Yıllardır hiçbir RPG'nin ulaşamadığı bir seviyede tatmin ediyor. Neredeyse herkes için şiddetle tavsiye edilir." *RPGFan* da oyuna 10 üzerinden 9.0 vererek oynanışını güçlü bir yön olarak göstermiştir. "Her şeyden önemlisi, keşif ve karakter gelişiminin saf eğlencesi Might and Magic VI'yı oynamaya devam etmek için fazlasıyla yeterli. Zaman zaman sıkıcı olabiliyor ve oynanış ile grafiklerin bazı sınırlamaları var. Bu tek başına oyunu aşağı çekmek için yeterli değildir ve sonuçta, nihai sonuç parçalarının toplamından daha fazladır. Enroth diyarına girmeyi seçin ve kendinizi 100 saatten fazla oynarken bulacaksınız."

1998 yılında, *[[PC Gamer]]* oyunu şimdiye kadar piyasaya sürülmüş en iyi 32. bilgisayar oyunu ilan etti ve editörler oyunu "her rol yapma hayranının koleksiyonunda bulunması gereken bir oyun" olarak nitelendirdi.

### Ödüller
*Might and Magic VI* Academy of Interactive Arts & Sciences'ın "Yılın PC Rol Yapma Oyunu", *[[Computer Gaming World]]'ün "En iyi Rol yapma oyunu", [[PC Gamer US]]'in "En iyi Rol yapma oyunu", [[GameSpot]]'un "Yılın Rol Yapma Oyunu", [[IGN]]'in "Yılın En İyi RPG'si" ve *Computer Games Strategy Plus'ın "Yılın RPG'si" ödüllerine aday oldu; ancak, sonuçta tüm ödüller Baldur's Gate'e verildi.  PC Gamer US editörleri Might and Magic VI'nın "seleflerini oyun tarihinin en popüler RPG'lerinden biri yapan tüm unsurları aldığını ve şaşırtıcı bir şekilde bunları geliştirdiğini" yazdılar. *Computer Gaming World* editörleri *Might and Magic VI*yı "devasa, bağımlılık yaratan bir hack-'n'-slash- ve derinlik bölümünde pek bir şey yok. Yine de, 80 saat kadar bir süre boyunca oynamak kesinlikle çok eğlenceliydi." şeklinde yorumladı.

## Kaynakça

## Diğer okumalar
*
**[[The Duelist (dergi)|The Duelist]]* #33
*** #10

## Dış bağlantılar
*''Might and Magic VI: The Mandate of Heaven'' MobyGames adresinde