Eoglaucomys fimbriatus

***Eoglaucomys fimbriatus***, Sciuridae familyasından bir kemirgen türüdür. ***Eoglaucomys*** cinsi içinde monotipiktir. Özellikle Keşmir'de bulunur ancak Afganistan ve Pakistan'ın komşu bölgelerinde de bulunabilir. Geleneksel olarak *Hylopetes* cinsine dahil edilirdi. Thorington, 1996 yılında diş, penil kemik ve bilek kemiklerindeki farklılıklarından dolayı *Eoglaucomys fimbriatus*'un kendi cinsindeki konumunu hak ettiğini açıkladı.

*Eoglaucomys fimbriatus fimbriatus* ve *Eoglaucomys fimbriatus baberi* olmak üzere iki alt türü vardır.

## Özellikler
*E. fimbriatus*, yaklaşık 23,5 ile 30&nbsp;cm baş-vücut, 25 ile 33&nbsp;cm kuyruk uzunluğuna ulaşır. Ağırlığı yaklaşık 300 ile 750 gram arasındadır. Postunun sırt tarafı, koyu griden kahverengiye kadar değişebilen siyah rengindedir. Karın tarafı krem-beyazımsı ile gri-kum rengindedir. Kuyruk, kırmızımsı bir tabana ve göze çarpan siyah, donuk bir uca sahiptir. Kuyruktaki siyah renk, kuyruk uzunluğunun yaklaşık yarısı veya üçte ikisinden başlar. Ayaklar genellikle siyah renktedir. Görünüşü *[[Hylopetes]]* cinsine büyük ölçüde benzemektedir.

İki alt tür, özellikle diş özelliklerine göre birbirinden ayırt edilebilir. Standart renklendirmeye sahip hayvanlara ek olarak melanistik bireyler de gözlenmiştir.

## Sınıflandırma
### Tarihi
*Eoglaucomys fimbriatus*, 1837'de John Edward Gray tarafından Hindistan konumunda *Sciuropterus fimbriatus* olarak tanımlandı. Bu konum, 1837'de Batı Himalayalar olarak ve 1955'te Himaçel Pradeş'teki Shimla olarak düzeltildi. *Eoglaucomys* cinsinin ilk tanımı 1915 yılında Arthur Holmes Howell tarafından *Glaucomys* cinsi ile sınırlandırılmıştır. 1947 yılında John Reeves Ellerman, *Hylopetes* ile birleştirmiş ve buna göre *Hylopetes fimbriatus* olarak sınıflandırılmıştır. *Eoglaucomys* cinsinin özerkliği daha sonra Richard W. Thorington tarafından morfolojik ve moleküler biyolojik özellikler temelinde birkaç kez doğrulandı.
Moleküler biyolojik özelliklere dayanılarak, *Eoglaucomys fimbriatus*, Kuzey Amerika'da bulunan *Glaucomys*un en yakın akrabası olarak sınıflandırıldı ve bu da *Eoglaucomys*un bağımsız bir cins olarak statüsünü daha da sağlamlaştırdı. Ayrıca diğer yazarlar tarafından ortaya atılan *Glaucomys* ve *Eoglaucomys* cinslerinin kardeş taksonlar olarak kabul edilmesi gerektiği hipotezini de doğruladı. Bu akrabalık, Thorington'ın Diane Pitassy ve Sharon A. Jansa ile birlikte yaptığı 2002 tarihli bir çalışmada da desteklenmiştir.

### Güncel sınıflandırması
Günümüzde *Eoglaucomys fimbriatus*, monotipik cins içindeki tek türdür. 1847'de Blyth tarafından tarif edilen başka bir tür olan *Eoglaucomys baberi*, bugün *Eoglaucomys fimbriatus*'un bir alt türü olarak kabul edilmektedir. Türün içinde farklı dağılım alanlarına ayrılmış iki alt tür ele alınmaktadır:

* *Eoglaucomys fimbriatus fimbriatus* (Gray, 1837)
* *Eoglaucomys fimbriatus baberi* (Blyth, 1847)

## Dağılım ve habitat

### Dağılım
*E. f. fimbriatus*'un dağılım alanı Doğu Afganistan'dan Pakistan'ın bazı bölgelerine ve Hindistan'ın kuzeyine kadar uzanır. Cemmu ve Keşmir'den Uttarakhand'a kadar olan bölgede ise *E. f. baberi* alt türü bulunur.

### Habitat
Habitatı, Kuzeybatı Himalayalar'ın 1600 ila 4000 metre yükseklikteki iğne yapraklı ormanlarıdır. Yaprak dökmeyen ve yaprak döken ağaçlardan oluşan nemli ve sıcak ormanlık bölgelerde yaşar. Yaşadığı ana ağaç türleri ağlayan çam (*Pinus vallichiana*), Himalaya ladini (*Picea smithiana*) ve daha kuru bölgelerde Himalaya sediri (*Cedrus deodara*), Pırnal meşe (*Quercus ilex*)'dir. Hayvanların kışın 900 metre yükseklikteki tropikal çam ormanlarına inmesi olasıdır. Yuvalarını ağaçlardaki oyuklara veya çatlaklara, ağaçların dallarına, bazen de yerleşim yerlerindeki evlerin çatılarına inşa ederler. Habitat kaybı tehdidi altındadır.

## Ekoloji
### Yaşam döngüsü
*E. fimbriatus* gececildir. Günlerini yuvalarında veya ağaç kovuklarında geçirir. Genellikle yavrularına bakan çiftler halinde yaşar. Dişileri yılda iki kez, ilkbahar ve yaz aylarında, iki ile dört arası yavru doğurur. Yavrular doğduğunda her iki ebeveyn de yiyecek aramak için yuvadan ayrı ayrı ayrılır, böylece yuvada her zaman bir ebeveyn kalır. Genellikle önce erkek, sonra dişi yiyecek aramaya gider. Yaz aylarında doğan yavrular aynı yılın kasım ayında erişkin boyutlarına ulaşır. En önemli düşmanı, dallarda veya yuvalarda hayvan avlayan sarı boyunlu sansar (*[[Martes flavigula]]*) 'dır.

Diğer uçan sincaplar gibi, ön ve arka bacaklar arasında uzanan bir deri kanadı olan tüylü süzülme zarı patagiuma sahiptir. Süzülürken 50 metreden daha uzun yol kat ettikleri belgelenmiştir.

### Besin kaynağı
Çoğunlukla çeşitli bitkilerin tohumlarıyla beslenirler. Buna ek mevsim ve mevcudiyete bağlı olarak meyveler, tomurcuklar, çiçekler, sürgünler, bitkilerin diğer kısımlarını ve özellikle kış aylarında yosunlar, likenler, yapraklar ve kabuklar ile beslenir. Akrabası olan ve sıklıkla aynı ağaçlarda bulunan *[[Petaurista petaurista]]* ile karşılaştırıldığında, tükettiği gıdalar yapraklardan ve bitkilerin diğer kısımlarından daha çok tohumlardır. Pakistanlı zoolog Chaudhry M. Shafik'in çalışma grubu bu durumu boyut farklılıklarına bağlıyor ve uçan sincaplarda daha büyük bir vücut büyüklüğünün yaprak ağırlıklı bir diyet eğilimi ile ilişkili olduğu sonucuna varıyor.

## Korunma durumu
*E. fimbriatus*, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından asgari endişe altında (LC) olarak sınıflandırılır. Bunun nedeni, nispeten geniş dağılım alanı ve türlerin dağılım alanında sık sık ortaya çıkmasıdır. Nüfusun tamamı için potansiyel bir tehdit yoktur ancak evcil hayvan ve kürk ticareti için hayvanların avlanması, yerel olarak seçici ağaç kesimi ve orman alanlarının tarım arazisine dönüştürülmesi tehdit oluşturabilir.

## Konuyla ilgili yayınlar
* J.L. Koprowski, E.A. Goldstein, K.R. Bennett, C. Pereira Mendes: *Genus Eoglaucomys.* In: Don E. Wilson, T.E. Lacher, Jr., Russell A. Mittermeier (Hrsg.): *Handbook of the Mammals of the World: Lagomorphs and Rodents 1.* (HMW, Band 6) Lynx Edicions, Barcelona 2016, ISBN 978-84-941892-3-4, S. 759.
* Richard W. Thorington Jr., John L. Koprowski, Michael A. Steele: &nbsp;Johns Hopkins University Press, Baltimore MD 2012, ISBN 978-1-4214-0469-1, S. 90–91.
* Richard W. Thorington Jr., Amy L. Musante, Charles G. Anderson, Karolyn Darrow: *Validity of three genera of flying squirrels: Eoglaucomys, Glaucomys and Hylopetes.* In: *Journal of Mammalogy.* Bd. 77, Nr. 1996, S. 69–83.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*