open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koca Mustafa Paşa

**Koca Mustafa Paşa** (ö. 1512, Bursa), II. Bayezid saltanatı sonunda ve I. Selim saltanatı başında 1511-1512 döneminde sadrazamlık yapmış Frenk veya Rum asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

## Hayatı
Frenk ya da Rum asıllı olan Mustafa Paşa, Fatih Sultan Mehmed (1451-1481) devrinde saraya alınarak, Enderun'da eğitim ve öğretim görmüştür. 1481'de Hazinedârbaşı, 1482'de Kapıcılar Kethüdası olup, 1489-1492 tarihleri arasında Kapıcıbaşılık yapmıştır. 1490'da Roma’ya gönderilip, Sultan II. Bâyezîd tarafından kardeşi Cem Sultan’a gönderilen nâme ve hediyeleri götürdü. Cem Sultan'ın berberbaşı oldu. Kurtboğan otu zehiri sürülmüş ustura ile Cem Sultan'ı tıraş ederek, öldürdü. 1495’te Avlonya, 1497’de Gelibolu Sancakbeyi olmuştur. 1498’de Rumeli Beylerbeyliğine tâyin olunmuştur.

Koca Mustafa Paşa, Rumeli Beylerbeyi olarak, Sultan İkinci Bâyezîd Han devrinde, Osmanlı-Venedik Harbinde, 1499 İnebahtı Seferinde, burasının karadan kuşatılmasına memur edilmiştir. Ağustos 1499’da İnebahtı Kalesinin anahtarlarını teslim almıştır.

1501’de vezir oldu. İkinci vezirken, 1511’de Vezîr-i âzam tâyin edildi. Sultan İkinci Bâyezîd'i tahttan indirdikten sonra Yavuz Sultan Selim da onu Vezîr-i âzamlıkta bıraktı. Fakat Yavuz Sultan Selim saltanatının ilk yıllarında olan Şehzâdeler Meselesi hâdiselerine adı karışınca, 1512 yılında Bursa’da öldürüldü. Koca Mustafa Paşanın kabri Pınarbaşı’nda Bursa Mevlevîhanesi karşısındadır.

## Eserleri
İstanbul’da "Koca Mustafa Paşa" semtinde kendi adıyla anılan câmi, imâret, medrese, mektep ve tekkeden meydana gelen bir külliye, Eyüpsultan'da câmi, Rumeli'nde Yenice-i Karasu'da imâret, Nevrekop'da câmi, mektep ve hamam yaptırmıştır.

## Kaynakça
Çandarlı İbrahim Paşa

* II. Murat saltanatında 1421-1429 yılları arasında başvezirlik yapmış Çandarlı Birinci İbrahim Paşa,
* II. Beyazıt saltanatında 1498-1499 yılları arasında sadrazamlık yapmış ve Çandarlılar ailesinin tarihe geçmiş son simasi olan Çandarlı İkinci İbrahim Paşa,
II. Çandarlı İbrahim Paşa

**Çandarlı İbrahim Paşa** veya **Çandarlı İbrahim Çelebi** (**d.** 1429 - **ö.** 1499), II. Bayezid saltanatında 1498-1499 yılları arasında sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Çandarlılar ailesine mensup olup bu ailenin çıkardığı ön planda yer almış son ferttir. II. Murad'a veziriâzamlık yapmış dedesi Çandarlı İbrahim Paşa'dan ayırmak için ***Çandarlı İkinci İbrahim Paşa*** şeklinde anılır.

## Hayatı
İstanbul'un fethinden sonra idam edilen Çandarlı Halil Paşa'nın en küçük oğlu olup, ilmiye sınıfında yetişmiştir. 1453 yılında Edirne kadısı olarak bulunuyordu. 1465'te kazasker olup, 1474'te vezirlikle Amasya şehzadesi Bayezid'in lalalığına tayin edilmiş ve daha sonra görevinden alınarak İstanbul'a geri dönmüştür. II. Bayezid devrinde Anadolu kazaskeriyken, 1485'te Rumeli kazaskeri ve 1486'da divanda üçüncü vezir, bir sene sonra da ikinci vezir olmuştur. 1498'de sadrazam olup, 1499'da İnebahtı Seferinde ordugahta ölmüştür.

## Değerlendirme
Tarihçiler; ilim ve fazilet sahibi, iyi ahlaklı, cömert, iyiliksever ve tedbirli olduğunda hemfikirdir.

## Eserleri
İstanbul' da 1478'de yaptırdığı Çandarlızade Atik İbrahim Paşa Camii bulunmaktadır. Ayrıca İznik'te yaptırdığı bir cami ve Kastamonu'da medresesi vardır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. 
* Tektaş, Nazım (2002) *Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Kitapları.
Mesih Paşa

**Mesih Paşa** (ö. 1501, İstanbul), II. Bayezid saltanatında 1499-1501 yılları arasında sadrazamlık yapmış Rum asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

## Hayatı
Aslen Rum olup, Paleologos Hanedanı'na mensuptur. Mesih Paşa hakkında bilgi veren 16. yüzyıldan kalma Ecthesis Chronica adlı eserde babasının ismi Gidos Palaiologos olarak belirtilmiştir. Yine aynı yüzyılda Venedikli seyyah Giovanni Maria Angiolello tarafından kaleme alınan Historia Turchesca (Türk Tarihi) adlı eserde de Mesih Paşa, son Bizans İmparatoru XI. Konstantinos kardeşinin oğlu olarak belirtilmiştir. 15. yüzyıl kronikçisi George Sphrantzes ise abisi Has Murad Paşa'dan bahsederken, babasının adını Thomas Paleologos Gidos olarak belirtmiştir. Annesinin de Cenevizli soylu bir aileden olan Caterina Zaccaria olduğu yönünde görüş bulunmaktadır. 1453 yılında İstanbul'un Fethi sonucu esir düştüğünde abisi ile birlikte devşirilerek sarayda eğitim görmüşlerdir. Theodore Spandounès, Mesih Paşa'nın İstanbul fethedildiğinde 10 yaşında olduğunu belirtmiştir.

Mesih Paşa, beylerbeyliği ve vezirlik görevlerine getirilmiştir. 1480 yılında gerçekleştirilen Rodos seferinde serdar olarak atanmış ancak adanın alınamaması üzerine vezirlikten azledilerek Gelibolu sancakbeyliğine gönderilmiştir. Daha sonra divanda vezir bulunurken Çandarlı II. İbrahim Paşa'nın vefatı üzerine vezir-i azam olmuştur. 1501 yılında Galata'daki barut mahzenine yıldırım düşmesi sonucu çıkan yangının söndürülmesi için çalışırken, Galata kadısı ile bulunduğu yüksek yerden düşerek yaralanmış ve birkaç gün sonra ölmüştür.

## Popüler kültürde yeri
* 2021 yapımı *[[Barbaroslar: Akdeniz'in Kılıcı]]* adlı dizide Yıldırım Gücük tarafından canlandırılmıştır.

## Kaynakça
Dukakinoğlu Ahmed Paşa

**Dukakinoğlu Ahmed Paşa** ya da **Dukakinzâde Ahmed Paşa** (ö. Mart 1515, Amasya), I. Selim saltanatında 18 Aralık 1514 ile Mart 1515 tarihleri arasında toplam iki buçuk ay sadrazamlık yapmış Arnavut asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

Arnavut kökenli bir Hristiyan olup, Arnavutluk'un önemli bir ailesi olan Dukaginler'den gelmekteydi. Kendi iradesi ile müslüman olarak Osmanlı hizmetine girmiş ve hızla yükselerek sancakbeyiyken Yavuz Sultan Selim döneminde ikinci vezir olmuş, Çaldıran Muharebesi dönüşünde azledilen Hersekli Ahmed Paşa nın yerine veziriazamlığa getirilmiştir. Ayrıca I. Selim'in kız kardeşinin damadıydı. I. Selim, Amasya'da kışladığı sırada, ilkbaharda tekrar İran üzerine gidileceği haberini alan yeniçeriler ayaklandı. Yeniçeriler, Dukakinoğlu Ahmed Paşa ile Vezir Pîrî Mehmed Paşa'nın evlerini bastılar, ertesi günü Divan'a gelerek edepsizliklerine devam ettiler. Yavuz Selim olay hakkında yaptırdığı gizli soruşturma sonucu olayda Dukakinoğlu Ahmed Paşa'nın tertibi olduğunu öğrendiğinde huzuruna getirtip bizzat kendi hançeriyle Dukakinoğlu Ahmed Paşa'yı yaralayıp yanında bulunan akhadımlara başını kestirerek öldürtmüştür.

## Dış bağlantılar
* Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. 
* Tektaş, Nazım (2002) *Sadrazamlar-Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Kitapları.
* Arnavutum

## Kaynakça
Yunus Paşa

**Yunus Paşa** (ö. 13 Eylül 1517), I. Selim saltanatında, 23 Ocak 1517-13 Eylül 1517 tarihleri arasında  yedi ay yirmi gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

## Biyografi
Kökeninin Rum, Pomak, Sırp ya da Hırvat olması konusunda çeşitli rivayetler vardır. Bir devşirme olup Yeniçeri Ocağı'nda yetişerek Yeniçeri ağası olmuştur. 1511'de kubbealtı vezirliği ile birlikte  Anadolu beylerbeyi  olmuştur.

Mercidâbık Muharebesi sonrasında vezir Yunus Paşa kumandasındaki Osmanlı birlikleri süratle hareket ederek Halep'e girdi ve oradan da Hama ve Humus'u arkasından da Şam'ı işgal etmiştir. Ridâniye Muharebesi sonrasında yeniçeri kuvvetleriyle Kahire'ye girdi ve 3 gün 3 gece süren şiddetli çatışmalardan sonra şehri ele geçirdi. Yunus Paşa Mısır üzerine harekette çölü geçerken on beşbin deve ile ordunun su ihtiyacını temin ederek sıkıntı çektirmemiştir.

Başarıları nedeniyle, sadrazam Hadım Sinan Paşa'nın Ridaniye Muharebesi'nde ölmesinden 8 gün sonra Vezir-i Azam olmuş ve daha sonra Mısır valiliğine atanmıştır. Bu iki görevin verdiği güç ile hemen bir rüşvet ve haraç düzeni kurmuştur. Bunun duyulması üzerine Mısır valiliğine Hayır Bey getirilmiş, kendisi sadece Vezir-i Azam bırakılmıştır.

Sefer dönüşü Yavuz Sultan Selim yolda "Mısır arkamızda kaldı." demiştir. Yunus Paşa da Mısır valiliğinde bırakılmayıp valiliğin Çerkes Hayır Bey'e verilmesinden üzüntüsü nedeniyle 'Evet, bu kadar zahmet çekildi, ordunun yarısı kumlar içinde mahvoldu. Mısır'ı böyle yine Çerkesler elinde bırakacağımız bilinseydi, zahmet çekilip buraya kadar gelinmezdi.'sözleriyle karşılık vermiştir. Bu sitem nedeniyle öfkelenen Yavuz Sultan Selim solaklar kethüdasına emredip hemen orada boynunu vurdurmuştur.

## Dış bağlantılar
* Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. 
* Alper, Ömer Mahir, "Yunus Paşa", (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.678 ISBN 975-08-0072-9

## Kaynakça
Megakaryosit

**Megakaryosit**, trombosit üretiminden sorumlu kemik iliği hücresidir. Tipik bir eritrositten (alyuvar) 10-15 kat daha büyük olabilir. Fakat kemik iliği hücrelerinin %1'inden daha azını oluşturur. Megakaryositin hücre çekirdeği büyük ve lobludur (bölümlü). Bu nedenle ışık mikroskobu altında birden çok çekirdek varmış gibi gözükebilir.

Megakaryositlerin fonksiyonu birçok sitokininin yardımıyla belirlenir, trombopoietin de bunlara dahildir.

Megakaryositin gelişim evreleri şöyledir: CFU-Me (Pluripotent hemopoetik hücre veya hemositoblast) -> megakaryoblast -> promegakaryosit -> megakaryosit.
Nozoloji

**Nozoloji** (Yunanca: *nosos* = "hastalık"), hastalık tasnifinin bilimsel incelemesi veya hastalıkları sınıflandırma bilimi. Tıbbın bir dalı olan nozoloji hastalıkların sınıflandırılmasıyla ilgilenen bilim dalıdır.

Hastalıkları, etiyoloji, patogenez veya semptoma göre sınıflandırılabilir. Alternatif olarak hastalıklar içerdikleri/etkiledikleri organ sistemlerine göre de sınıflandırılabilirler. Fakat, genellikle birçok hastalık birden fazla organı ve organ sistemini etkilediği için bu yöntem biraz karmaşık olabilir.

Nozolojilerle ilgili temel sorunlardan biri hastalıkların sıklıkla tanımlanamaması ve özellikle patogenez ve nedenselliğin bilinmediği durumlarda açıkça sınıflandırılamamasıdır. Bu nedenle, aslında sıklıkla tanısal terimler sadece semptom veya sendromlardan (semptomlar bütünü/topluluğu) ibarettir.

## Ayrıca bakınız
* Hastalıkların Uluslararası Sınıflaması
* Tıbbi Sınıflandırma
* Patoloji

## Dış bağlantılar
* Gordon L. Snider, Nosology for Our Day Its Application to Chronic Obstructive Pulmonary Disease, *American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine* Vol 167. pp.&nbsp;678–683, (2003). tüm metin
Zübük

***Zübük*** ya da tam adıyla **Zübük - Kağnı Gölgesindeki İt**, Aziz Nesin'in 1961 yayımlanan gülmece romanı.

Türkiye'nin doğusunda bir ilçede çevresinin saflığından yararlanarak önce belediye başkanlığına, ardından milletvekilliğine yükselen açıkgöz Zübükzade İbrahim Bey'in yaşadıkları anlatılır. Eser, "*Zübük"* olarak adlandırılan madrabaz politikacı tipine ve bu tipi yaratan toplumsal yapıya dair bir eleştiridir.

Zübük, şu atasözü ile başlar: "*İt, kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgem sanırmış*." Zübükzade İbrahim Bey'in öyküsü her bir bölümde onun tarafından dolandırılmış başka birinin ağzından anlatılır.

Yazar, romanı Anadolu gezileri sırasındaki gözlemlerine dayanarak yaratmış ve Zübükzade İbrahim Bey karakterine ilham verenin Sivas civarında gülünç öykülerini dinlediği bir politikacı olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, Aziz Nesin'in hatıralarıyla birlikte okunduğunda Zübük karakterinin esin kaynağının DP milletvekili Abdurrahman Doğruyol olduğu düşünülmektedir.

Romanın başkahramanına verilen "Zübük" sanı, yalancı, dolandırıcı, sinsi kişilere verilen genel bir ad olarak yaygınlaşmıştır.  Yazar Aziz Nesin, 1962 yılında aynı adla bir siyasi mizah dergisi çıkarmaya başlamıştır.

Roman, 1961-2002 arasında 16 kez basıldı. Almanca ve Arapça başta olmak üzere birçok dile çevrildi.1980 yılında *[[Zübük (film)|aynı adla]]* filme uyarlandı ve başrolde Kemal Sunal oynadı. 1992 yılında الدغري adıyla Suriye'de baş rolünü komedyen Dureyd Lahham'ın oynadığı 20 bölümlük bir televizyon dizisine uyarlandı.

## Kaynakça
Tekeli Lala Mehmed Paşa

**Tekeli Lala Mehmed Paşa** (d. ? - ö. 29 Kasım 1595), III. Murad saltanatı döneminde 1595 yılında 18 - 29 Kasım tarihleri arasında on gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. *"Nişancı"* lakabı ile veya *"Eski Lala Mehmed Paşa"* şeklinde de anılır.

## Hayatı

İsminin çağrıştırdığının aksine Tekeli (Antalya) değil, Saruhanlı (Manisa) olup Türk zeamet sahibinin oğludur. Doğum tarihi bilinmemekte, ancak *Marmara* (Gölmarmara) kasabası doğumlu olduğu bilinmektedir.

III. Murad şehzade ve Manisa'da vali iken, Tekeli Lala Mehmed Paşa güzel yazı yazma kabiliyeti sayesinde onun hizmetine divan çavuşu olarak girdi. *"Tekeli Mehmed Çavuş"* şeklinde anılmaya başlandı. III. Murad padişah olunca Manisa'ya gelen oğlu şehzade Mehmed'in lalalığını yaptı ve *"lala"* lakabı ile anılmaya başlandı.

Şehzade Mehmed III. Mehmed adı ile tahta çıktığında onunla birlikte İstanbul'a geldi. Kısa bir süre sonra, 19 Kasım 1595'te Koca Sinan Paşa yerine sadrazamlığa atandı. Böylece 12 yılda çavuşluktan hükûmet reisliğine kadar çıkmıştır.

Bir defa divan-i humayuna riyaset edebilmiş şirpençeden (şarbon) hastalanmış ve sedaretinin onuncu gün hayatını kaybetti. Böylece Tekeli Lala Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı on gün gibi çok kısa bir süre sürmüş  ve 29 Kasım 1595 günü ölmüştür. Vefa Camii mezarlığına defnedilmiştir. Selefi Koca Sinan Paşa beşinci defa sadrazamlığa tekrar getirilmiştir.

Osmanlı Devleti tarihinde günümüz Ege Bölgesi'ne denk gelen coğrafya doğumlu tek sadrazamdır. Tekeli Lala Mehmed Paşa'nın kayınvalidesi Halime Hatun adına III. Mehmed Manisa'daki şehzadeliği döneminde (1583-1595) Gölmarmara'da Halime Hatun külliyesi inşa ettirmiştir. Oğlu Arslan Paşa'nın da devlet görevinde bulunduğu Evliya Çelebi Seyahatnâme'sinde zikredilmektedir. Aynı zamanda diğer oğlu da Mevlevi şair Adem Dede'dir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010)  say.350
* Danişmend, İsmail Hâmi (1971), *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
* Tekeli Lala Mehmed Paşa
* Tektaş, Nazım. (2009), *Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
Ethel ve Julius Rosenberg

**Ethel Greenglass Rosenberg** (d. 25 Eylül 1915 – ö. 19 Haziran 1953) ve **Julius Rosenberg** (d. 12 Mayıs 1918 – ö. 19 Haziran 1953), Amerikan vatandaşı ve Amerika Birleşik Devletleri Komünist Partisi (CPUSA) üyesiydiler. Sovyetler Birliği adına casusluk yapmakla ve atom bombasıyla ilgili bilgileri Ruslara vermekle suçlanıp yargılandılar, suçlu bulundular ve idam edildiler.

SSCB'ye atom içerikli gizli bilgiler sızdırmakla ilgili suçlamaların doğruluğu o zamanlarda tartışmalıdır. On yıllarca sonra Sovyet haberleşmeleri Venona projesi ile deşifre edilmiş ve kamuya açılmıştır. Bu haberleşmelerde Julius Rosenberg'in aktif olarak casusluk yaptığı yer almakta ancak, suçlu bulunduğu casuslukla ilgili ya da Ethel Rosenberg'in ilgisi olduğuna dair herhangi bir delil bulunmamaktadır. 

Çift Ethel Rosenberg'in kardeşi David Greenglass'ın çalıştığı New Mexico'daki araştırma merkezinden edindikleri nükleer silah sırlarını Rus ajanlara ileten casuslar olarak suçlanmışlardı. İdam kararına bütün dünya tepki gösterdi. Amerikan yetkilileri "yalan söyledik" diye ifade verin idamınızı 30 yıl hapis cezasına indirelim diye teklif götürmüş fakat kabul görmemiştir. Daha sonra yapılan 20 yıl teklifi de kabul edilmedi. Sanıklar yalan söylemediklerini ifade etmişlerdir. Son yapılan teklif ise, Bayan Rosenberg'in bütün suçu eşine yüklemesi karşılığında serbest bırakılması şeklindeydi ancak bu da reddedildi. Bu teklifler idam gününe kadar devam ettirildi. İdamlarının 18 Haziran tarihinde gerçekleştirileceğinin bildirilmesi üzerine çift, 18 Haziran'ın evlilik yıl dönümleri olmasını gerekçe göstererek idamı, 19 Haziran tarihine aldırdı. Çift, elektrikli sandalyede idam edildi.

Venona projesi kapsamında yayınlanan haberleşmelerin Amerika Birleşik Devletleri tarafından yayınlandığı ve bu davada Amerika Birleşik Devletleri'nin taraf olduğu gerçeği suçlamalar ve dava sonucu hakkındaki tartışmaları sürdürmektedir.

## Özgeçmiş
Julius Rosenberg, 12 Mayıs 1918'de New York'ta Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1939'da City College of New York'tan elektrik mühendisi derecesi ile mezun oldu. 1940'ta "Ordu İşaret Alayı"na katıldı, orduda radar ekipmanları üzerinde çalıştı. Genç Komünist Derneği'nde lider oldu ve 1936'da orada, üç yıl sonra evleneceği Ethel ile tanıştı.

Ethel Greenglass, 25 Eylül 1915'te New York'ta Yahudi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Oyuncu ve şarkıcı olmayı çok arzuluyordu ancak sonunda bir nakliye firmasında sekreter olarak çalışmaya başladı. İşçi anlaşmazlıkları ile ilgilendi ve Genç Komünist Derneği'ne katıldı ve ilk kez Julius ile tanıştı. Rosenberglerin iki oğlu vardı.

Şair Melih Cevdet Anday'ın Rosenberg'ler için yazdığı ve Zülfü Livaneli tarafından bestelenen "*Bir Çift Güvercin Havalansa*" adlı bir şiiri de vardır.

## Dış bağlantılar
Boşnak Halil Paşa

**Boşnak Halil Paşa** ya da **Dâmad Halil Paşa** (ö. 23 Aralık 1603), 1595 ile 1598 yılları arasında Kaptan-ı deryalık yapmış Boşnak asıllı Osmanlı devlet adamıdır.

Bosna kökenlidir. Bu nedenle *Boşnak Halil Paşa* olarak bilinir. Doğum yılı ya da Enderûn'a ne zaman geldiği tam olarak bilinmemektedir. 1584 yılının Ekim ayında yeniçeri ağası olmuş, yaklaşık dört yıl bu görevde kalmıştır. Azlinden sadece birkaç gün sonra Bosna beylerbeyi olarak tayin edilmiş, ancak 1589 Mart ayının ortalarında Sufi Mehmed Paşa yerine Bosna beylerbeyi olarak atanmıştır. Koca Sinan Paşa'nın sadrazam olduğu ve iki yıllık bir aradan sonra 30 Nisan 1591 tarihinde Karaman beylerbeyi olarak atanmıştır. Serdar Ferhat Paşa'nın sadrazam olması ile Şam beylerbeyi olarak atanmıştır. Buradaki mali başarıları sebebiyle Kasım 1592'de Anadolu Beylerbeyliğine terfi etmiştir. III. Murad ve Safiye Sultan'ın iki kızından birisi olan Fatma Sultan ile evlendirilmesine karar verilmesi ile kubbe veziri olmuştur. Halil Paşa ve Fatma Sultan'ın düğünü 1593 yılının Aralık ayının başında yapılmıştır. III. Mehmed'in tahta çıkmasından sonra 29 Ocak 1595'te Topkapı Sarayı'nda düzenlediği ilk divanda, eniştesi Halil Paşa'yı Kaptan-ı Derya tayin ederek Donanma-yı Hümâyûn'un başına getirmiştir. III. Mehmed, 18 Nisan 1598'te Halil Paşa'yı azletmiş ve yerine bir önceki Kaptan-ı Derya Yusuf Sinan Paşa'yı atamıştır. Halil Paşa, I. Ahmed'in tahta çıkışının ikinci günü olan 23 Aralık 1603 tarihinde ölmüştür.

## Kaynakça
Joseph Raymond McCarthy

**Joseph Raymond McCarthy** (14 Kasım 1908 - 2 Mayıs 1957), 1947 ve 1957 yılları arasında Wisconsin eyaleti Cumhuriyetçi parti senatörüydü. Senatodaki 10 yıllık görev süresinde McCarthy ve çalışanları, komünist parti ya da komünist sempatizanları hakkında sorumsuz suçlamalarla kötü bir şöhret kazandılar. Bu suçlamalar ABD hükûmetindeki insanlara özellikle Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı'nda ve denizaşırı ülkelerde hükûmet kütüphanelerinde çalışanlara yöneltilmişti.

Komünizm korkusu yaratan McCarthy'nin iddiaları dönemin birçok ismini zor duruma soktu, bazı kimselerin mesleki hayatının sonunu getirdi.

2 Mayıs 1957'de Bethesda, Maryland'daki Bethesda Deniz Hastanesinde 48 yaşında ölene kadar komünizm ve sosyalizm aleyhinde konuşmaya devam etti. Ölüm belgesinde ölüm nedeni "Hepatit, akut, nedeni bilinmiyor" olarak listelendi. Doktorlar daha önce onun kritik durumda olduğunu bildirmemişti. Bazı biyografi yazarları bunun alkolizmden kaynaklandığını veya alevlendiğini söylüyor.

McCarthy, Wisconsin Eyalet'nin 1. Sınıf Senatörlüğünü kazanan son Cumhuriyetçidir.

## Ayrıca bakınız
* McCarthycilik

## Kaynakça
Yaprak Dökümü

***Yaprak Dökümü***, Reşat Nuri Güntekin'in ilk baskısı 1930 yılında yapılan toplumsal romanı.

## Konusu
Osmanlı Devleti'nin batılılaşma çabasına girdiği bir dönemdeki toplumsal bunalımları aile düzeyinde irdeleyen bir roman. Eser, 33 bölüm ve bir "*Netice*" bölümünden oluşur. Toplumsal değişimler, romanın başkişisi olan eski mutasarrıf *Ali Rıza Bey* ve ailesi model alınarak yansıtılır. Olaylar, II. Meşrutiyet ve I. Dünya Savaşı sonrasında başlar; hâkim bakış açısı ile üçüncü tekil şahısla anlatılır.

Yazar, eseri tiyatro oyununa dönüştürmüş ve tiyatro eseri olarak da yayımlamıştır.

### Yayım
İkinci baskısı 1941 yılında Muallim Ahmet Halit Kitabevi tarafından yapılan eserin üçüncü ve dördüncü baskıları da aynı yayınevi tarafından; 5. baskısı ise Semih Lütfi Kitabevi tarafından yapıldı. Daha sonra eserin yayın haklarını İnkılâp Kitabevi satın almış ve 2008 yılında 56. baskısını gerçekleştirmiştir.

### Televizyon uyarlaması
Eser, 1957 ve 1967'de sinema filmi,  1988'de ve 2006'da televizyon dizisi olarak uyarlanmıştır.

## Kaynakça
Andreas Gryphius

**Andreas Griphius**, (d. 2 Ekim 1616 - ö. 16 Temmuz 1664) Glogau'da doğmuş ve ölmüş olan, 17. yüzyıl Alman Barok edebiyatı şairi. Daha çok lirik şiirleri ile bilinir.

## Kaynakça
* Barok edebiyatı üzerine Almanca site
* Gutenberg Projesi'nde Almanca biyografi sayfası

## Dış bağlantılar
* Şairin eserlerinin listesi-Almanca
Lefkeli Mustafa Paşa

**Lefkeli Mustafa Paşa** II. Osman'ın katlinden ve I. Mustafa'nın ikinci defa tahtta çıkartılmasından hemen sonra 8 Temmuz 1622 - 21 Eylül 1622 tarihleri arasında iki buçuk ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

## Hayatı
Bilecik'in Osmaneli ilçesi olan Lefke doğumludur. Enderun'da yetişmiştir. Sonra Silahtar görevine atanmıştır. Aralık 1617'de saraydan çıkmayla Mısır valiliği görevi verilmiştir. Sultan II. Osman olayının çıkması olan tarihi olan 1622'den önce İstanbul'a dönmüştü ve bu olaylar sırasında vezir olarak görev yapmakta idi.

8 Temmuz 1622'de I. Mustafa'nın tayasının kocası olduğu için Mere Hüseyin Paşa yerine sadrazam olarak tayin oldu. Sultan Mustafa devlet işleriyle ilgilenecek akıl ve dirayeti olmadığı için ancak zihninden noksan bir kişinin yaptıkları ile meşgul olmaktaydı. Örneğin ceplerini altın ve akça ile doldurup  bir ata binip yoldaki kişilere "balıklara altın saçma niyetiyle" bu paraları dağıtmakta idi. Ramazan bayramı kutlaması sırasında kurulan tahtta oturmayıp önünde durmuştu. Sadrazam da iktidarsız idi ve asi kapıkulu askerleri ve elebaşıları zaten her devlet işine sekte koymaktaydılar. İstanbul'da egemen olan zorba kapıkulu asileri çok geçmeden sadrazamı istemediklerini ilan ettiler. I. Mustafa ve annesi Davut Paşa Sarayı'nda bulunmakta iken asilerin ileri gelenleri ona bir name gönderip sadrazamın rüşvet yediğini ve herkese yumuşak davrandığını ileri sürerek onu istemediklerini bildirdiler. Bunun üzerine 21 Eylül 1622'de Lefkeli Mustafa Paşa sadrazamlıktan azledildi ve tecrübeli bir vezir olan Gürcü Hadim Mehmed Paşa sadrazamlığa atandı.

Sonraları Lefkeli Mustafa Paşa'ya İzmit ve Kastamonu sancakları arpalık olarak verilerek İstanbul'da konağında oturdu. 1648 yılı sonlarına doğru İstanbul'da hayat gözlerini yumdu. Divanyolu üzerinde bulunan Ali Paşa Camii mezarlığına defnedilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010)  say.377-378.
* Danişmend, İsmail Hâmi (1971), *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
* Tektaş, Nazım. (2009), *Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
Çerkes Mehmed Ali Paşa

**Çerkes Mehmet Paşa** IV. Murad saltanatının devlet idaresinin Valide Kösem Sultan'ın elinde olduğu ilk dönemlerinde 3 Nisan 1624 - 28 Ocak 1625 tarihleri arasında dokuz ay yirmi beş gün sadrazamlık yapmış Çerkes asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır.

## Hayatı
Çerkes asıllıdır. Enderun'da yetişmiştir. Önce padişah silahtarı olmuştur. Saraydan çıkması 1618'de  Şam Beylerbeyliği'ne atanması ile olmuştur. Sonra 1621'de İstanbul'a gelmiş ve kubbe veziri olarak Divan-ı Hümayun'da görev yapmıştır.

3 Nisan 1624'te Kemankeş Ali Paşa sadrazamlıktan azledilip idam edilmesinden sonra sadrazam olarak görevlendirilmiştir. Bu sırada, önce II. Osman'ın intikamı almak üzere isyan eden eski Erzurum valisi Abaza Mehmet Paşa Orta Anadolu'ya gelmişti. Abaza Mehmed Paşa'yı tenkil için serdar olan Sadrazam önce Konya ve Niğde'yi bu Celali isyancılarının elinden kurtarmıştır. Sonra 3 Eylül 1624'te Abaza Mehmed Paşa'yı  Kayseri yakınında Karasu Köprüsü Muharebesi'nde mağlup etmiştir. Bu hadiseler yaşanırken doğuda da İran'la savaş devam etmekteydi. Çerkes Mehmed Paşa, İran'a karşı serdar-ı ekrem olarak da görevlendirmişti. O kış ertesi yıl yapılması planlanan İran seferine hazırlık yapmak için Tokat'a gelmiştir. Burada 28 Ocak 1625'te hastalanıp öldü.

Naaşı İstanbul'a getirilmiş ve Bayezid Camii mezarlığına gömülmüştür.

Uzunçarşılı'ya göre

orta derecede iktidarlı, hamiyetli ve iyi ahlaklı bir vezir olarak tanınmıştır.


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010)  say.379-380.
* Danişmend, İsmail Hâmi (1971), *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi.
* Tektaş, Nazım. (2009), *Sadrâzamlar - Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*. İstanbul:Çatı Kitapları. ISBN 9789758845000
Ağ geçidi

**Ağ geçidi** (İng. *)*, farklı ağ iletişim kurallarını kullanan iki bilgisayar ağı arasında veri çerçevelerinin iletimini sağlayan ağ donanımıdır. Bir başka deyişle aynı dili konuşamayan iki ağ arasında tercüman vazifesi görür.

## Çalışma şekli
İletişimi sağlayabilmek için ağ geçidi iletişim kurallarını dönüştürme işlemini gerçekleştirir. Hedef ağda iletilmesi mümkün olmayan verilerin silinmesi de bu dönüştürme sırasında gerekli olabilir. Dönüştürme işlemi OSI yedi katman modelinin yedisi için de geçerlidir. Mesela IPX/SPX tabanlı Novell ağındaki bir bilgisayar uygun bir ağ geçidi sayesinde, IP adresi olmadan İnternet ile iletişim kurabilir. VoIP uygulamaları, SMS ve faksların epostaya dönüştürülmesi ağ geçidi kullanımına örnek teşkil eder.

Genellikle bu iş için özel üretilmiş donanımlar varsa da, birden çok arayüzü olan ve bünyesinde farklı iletişim kurallarını barındıran bilgisayarlar da ağ geçidi görevini üstlenebilirler.

## Yönlendiriciden farklılıkları
Her ne kadar günlük yaşamda ve bazı işletim sistemlerinde ağ geçidi ve yöneltici aynı anlamda kullanılıyorsa da ağ geçidi, daha çok OSI yedi katman modelinin dördüncü ve yukarısındaki katmanlarında uygulama bulur. Yönelticide ise OSI yedi katman modelinin üçüncüsü olan ağ katmanı kullanılır.

## Kaynakça
Ping (ağ aracı)

**Ping** programı, 1983 yılında Mike Muuss tarafından yazılmış bir programdır. Çalışma prensibi hedefe 64 baytlık bir ICMP paketi göndermek ve aynı paketin geri gelmesini beklemek üzerine kuruludur. Sunucu istemciye ne kadar uzak ise, bekleme süresi o kadar artmaktadır.

### Örneğin
Türkiye'deki bir kaynaktan Türkiye'deki bir hedefe ping yollayan bir istemci geri dönüş alabilmesi için 3 saniye beklerken, aynı istemci Almanya'daki bir hedefe ping yolladığında 5 saniye bekleyebilir.
## Özellikler

* Ping (echo) paketi gönderilen makinenin o anda çalışmakta olduğunu teyit eder.
* Ağın o anki paket kayıp oranı hakkında bir bilgi verebilir.
* Kaynak makine ile karşı makine arasındaki iletişimin süresini gösterebilir.
* Bazı ağ cihazları, Ping komutuna yanıt vermemesi için ayarlanabilir.
* IPv4 veya IPv6 olarak sonuç döndürmesi sağlanabilir.

## Örnek Ping İsteği ve Cevabı
Alttaki örnekte istemci tr.wikipedia.org adresine 5 kez ping yollamış ve 5 kez cevap almıştır. Örnekteki `zaman` değeri cevap alınan süreleri ifade etmektedir.
    > ping -c 5 tr.wikipedia.org
    PING dyna.wikimedia.org (91.198.174.192) 56(84) bayt veri.
    64 bayt, text-lb.esams.wikimedia.org (91.198.174.192)'den: icmp_seq=1 ttl=55 zaman=68.0 ms
    64 bayt, text-lb.esams.wikimedia.org (91.198.174.192)'den: icmp_seq=2 ttl=55 zaman=70.7 ms
    64 bayt, text-lb.esams.wikimedia.org (91.198.174.192)'den: icmp_seq=3 ttl=55 zaman=67.5 ms
    64 bayt, text-lb.esams.wikimedia.org (91.198.174.192)'den: icmp_seq=4 ttl=55 zaman=69.1 ms
    64 bayt, text-lb.esams.wikimedia.org (91.198.174.192)'den: icmp_seq=5 ttl=55 zaman=70.5 ms
    
    --- dyna.wikimedia.org ping istatistikleri ---
    5 paket iletildi, 5 alındı, 0% packet loss, time 4005ms
    rtt min/avg/max/mdev = 67.545/69.172/70.667/1.262 ms
Lordlar Kamarası

**Lordlar Kamarası** (*House of Lords*), Birleşik Krallık Parlamentosu’nun üst kanadıdır. Alt kanat olan Avam Kamarası gibi, İngiltere’nin Londra kentindeki Westminster Sarayı’nda toplanır. Dünyada hâlen varlığını sürdüren en eski kurumlardan biri olan Lordlar Kamarası’nın kökenleri 11. yüzyılın başlarına, iki meclisli sistemin ortaya çıkışı ise 13. yüzyıla dayanır.

Avam Kamarası’nın aksine, Lordlar Kamarası üyeliği genellikle seçim yoluyla kazanılmaz. Üyelerin çoğu, siyasi ya da siyasi olmayan temelde, ömür boyu atanır. Kalıtsal üyelik 1999 yılında 92 kalıtsal lord ile sınırlandırılmıştır. Bunların 90’ı kurum içi ara seçimlerle seçilirken, Earl Marshal ve Lord Great Chamberlain görevleri gereği üyedir ve koltuklarını doğrudan miras yoluyla devralan tek iki görevlidir. Lordlar Kamarası ayrıca Lordlar Ruhani olarak bilinen, İngiltere Kilisesi’ne mensup en fazla 26 başpiskopos ve piskoposu da içerir. 2014’ten bu yana üyelik gönüllü olarak bırakılabilir ya da ihraç yoluyla sona erdirilebilir.

Parlamentonun üst kanadı olarak Lordlar Kamarası, Avam Kamarası ile birçok benzer işleve sahiptir. Yasaları inceler, hükûmeti denetler ve kamu politikalarını değerlendirip raporlar. Lordlar ayrıca yasa teklifleri sunabilir ya da tasarılara değişiklik önerileri getirebilir. Belirli sınırlı durumlar dışında yasaların yürürlüğe girmesini engelleyemese de, yasaların kabulünü bir yıla kadar geciktirebilir. Bu yönüyle Lordlar Kamarası, siyasi sürecin baskılarından bağımsız bir organ olarak, yasama ayrıntılarına odaklanan ve zaman zaman Avam Kamarası’ndan planlarını yeniden gözden geçirmesini isteyen bir “düzeltici meclis” olarak görülür.

Lordlar hükûmet bakanı olarak da görev alabilir, ancak genellikle Lordlar Kamarası Lideri dışında, daha çok alt düzey bakanlık görevlerine seçilirler. Lordlar Kamarası başbakanın ya da hükûmetin görev süresini kontrol etmez; yalnızca Avam Kamarası başbakanın istifasını isteme ya da seçim çağrısı yapma yönünde oy kullanabilir. Avam Kamarası’nın sabit bir sandalye sayısı varken, Lordlar Kamarası’nın üye sayısı sabit değildir. Şubat 2026 itibarıyla 846 aktif üyesi bulunmaktadır.

Kralın Konuşması, Parlamentonun Devlet Açılışı sırasında Lordlar Kamarası salonunda yapılır. Üst kanat rolüne ek olarak, Lordlar Kamarası Hukuk Lordları aracılığıyla 2009 yılında Yüksek Mahkeme kurulana kadar Birleşik Krallık yargı sisteminde nihai temyiz mahkemesi olarak görev yapmıştır.

Lordlar Kamarası, dünyada iki meclisli parlamentolar arasında alt kanadından daha büyük olan tek üst meclistir. Çin Ulusal Halk Kongresi’nden sonra dünyanın en büyük ikinci yasama meclisidir.

## Ayrıca bakınız
* Avam Kamarası

## Dipnotlar
Avam Kamarası

**Avam Kamarası** (**House of Commons**), Birleşik Krallık'ta üyeleri (en çok) beşer yıllık dönemler için seçimle işbaşına gelen milletvekillerinden oluşan alt meclistir. Kamaranın toplanma yeri, Birleşik Krallık'ın üst meclisi olan Lordlar Kamarası ile aynı yer olan Westminster Sarayı'dır. Bu meclisi oluşturan 650 üye, parlamento dağılana kadar, ülkedeki her seçim bölgesinden oy çokluğu sistemi ile seçilip, seçildikleri bölgeyi temsil ederler.

İngiltere Avam Kamarası 13. ve 14. yüzyılda oluşmaya başlamıştır. 1707 yılında İskoçya ile siyasi birlik sağlandıktan sonra adı Büyük Britanya Avam Kamarası olarak değiştirilmiştir. 19. yüzyılda İrlanda ile siyasi birliğin sağlanmasından sonra adı "Büyük Britanya ve İrlanda Avam Kamarası" olmuştur. "Birleşik Krallık" kavramı 1800 yılından sonra Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallık için kullanılırken, 1922'den sonra Özgür İrlanda Devleti'nin bağımsızlığından sonra Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı adını almıştır. Günümüzde de bu isim kullanılmaktadır.

1911 Parlamento Yasası'ndan sonra Lordlar Kamarası'nın, Avamlardan gelen yasayı reddetme gücü geciktirme ile düşürülmüştür. Hükûmet sadece Avam Kamarası'na karşı sorumludur ve başbakan da kamarada çoğunluğun desteğini sağladığı müddetçe makamında kalabilir.

Seçim sistemine göre 18 yaş ve üzeri Birleşik Krallık ve İrlanda vatandaşlarıyla İngiltere'de ikamet etmekte olan İngiliz Uluslar Topluluğu vatandaşları oy kullanabilirler.

## Ayrıca bakınız
* Lordlar Kamarası

## Kaynakça
Ali Fuat Aydın

**Ali Fuat Aydın**, Geleneksel Türk halk müziğinin temel çalgılarından bağlamanın temsilcilerinden olup özellikle zeybek tavrı üzerine yoğunlaşmıştır. 1973'te Aydın – Karpuzlu - Ektirli Köyü’nde doğdu. Sırasıyla İzmir Mustafa Urcan İlkokulu (1984), İzmir Bornova Anadolu Lisesi (1991) ve Ankara Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünden (1998) ve Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünden (2010) mezun oldu.

ODTÜ’de öğrenim gördüğü yıllarda ODTÜ Türk Halk Bilimi Topluluğunda (THBT) iki dönem (1994 ve 1996) yönetim kurulu başkanlığı yanında çeşitli seviyelerde bağlama dersleri verdi, bu kurumun Türk halk müziği (THM) korosunu çalıştırdı (1995). Mezuniyetinden sonra askerliği süresince bağlama derslerine devam etti. Daha sonra iki yıl boyunca İzmir’den gelip gitmek suretiyle aynı koroyu çalıştırdı (2002, 2003).

Çeşitli yörelerden, özellikle Aydın, Muğla ve İzmir yöresine ait derlemiş olduğu ezgilerle THM dağarına katkıda bulundu. Daha çok “ağır zeybekler” üzerine inceleme ve araştırma çalışmalarında bulundu. Derlemelerinin ana öğesini ise Aydın – Germencik ve Muğla - Milas’taki “kaba zurna” kültürü oluşturmaktadır.

Derlemelerinden bazılarının Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) THM Repertuvarı ve Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü (HAGEM) Türk Halk Ezgileri Repertuvarına alınması ilgili kurullarca uygun bulunmuş, çeşitli yayınlarda bu derlemelere yer verilmiştir. Bunun yanında bazı besteleri de TRT Türk Sanat Müziği (TSM) Repertuvarına kabul edilmiştir.

Zeybek kültürüne ilişkin çeşitli çalışmalarının yanı sıra özellikle ses sistemi, nota yazımı, akort, diyapazon, transpozisyon, çalgı yapısı ve standardizasyon, vb. Geleneksel Türk Müziği'nde henüz çözümü üzerinde tam bir görüş birliğine varılamamış konular üzerine çalışmalarda bulunmuştur. Ayrıca Anadolu Rum Müziğinin özellikle Smyrneika kolu üzerinde de çalışmalarda bulunmuş, bu kolla bağlantılı olarak Yunanistan'da ortaya çıkmış olan Rebetika türü ile ilgilenmiştir.

Çeşitli yayınlarda yayınlanmış makale ve röportajları da bulunan Ali Fuat Aydın, yurt içinde ve dışında katıldığı çeşitli panel, sempozyum, konferans vb. etkinliklerin yanı sıra müzikal çalışmalarına ilişkin toplu ve bireysel olarak pek çok konser, stüdyo çalışması ve radyo-televizyon programında yer almıştır.

## Albümleri

* Bir – Turkish Musical Traditions (Cenk Güray ile birlikte) / Felmay Music, İtalya / 2011 / Released on: 2011-10-10
* Öte – For the Memory of Tanburi Cemil Bey (Cenk Güray ile birlikte) / Felmay Music, İtalya / 2018 / Released on: 2018-02-02
* Raftis / 6230337 Records DK / 2023 / Released on: 2023-12-30
* Evlerinde Bir İpekten Halı Var – Gaziantep / Yağmur Öncesi / Nisan / Ada Müzik / İstanbul-2002 / Released on: 2002-04-03
* Yağmur Yağdı Zeybeği – Aydın / Bin Yılın Mirası: Türk Müziği / Metropol Müzik / İstanbul-2009 / Released on: 2009-12-11
* Abdal Havası – Muğla / Anadolu'da İnanç ve Müzik İlişkisi: Bir Sonsuz Devir / T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – T.C. Merkez Bankası / İstanbul-2010

## Dış bağlantılar
* Kişisel web sitesi
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu

**Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu**, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı olarak 1957 yılında kurulmuş iktisadi devlet teşekkülüdür.

## Tarihçe
22 Mayıs 1957 tarihinde kurulmuştur. Kuruluşuyla Etibank Genel Müdürlüğü'ne bağlı çalışan Ereğli Kömür İşletmeleri (EKİ), Garp Linyitleri İşletmeleri (GLİ), Kömür Satış Tevzii Müesseseleri (KST) Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu bünyesine geçmiştir.

1978 yılında yürürlüğe giren Devletçe İşletilecek Madenler Hakkında Kanunu ile Orhaneli, Keles, Tunçbilek, Ömerler, Seyitömer, Işıklar, Eynez, Darkale, Tınaz-Bağyaka, Sivas-Kangal, Nallıhan-Çayırhan, Afşin-Elbistan ve Bingöl-Karlıova'da devlet kuruluşuyla kömür sahası işletmeye yönelik yatırım projelerine başlanılmıştır.

1983 yılında Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun kurulmasıyla Zonguldak Havzası'ndaki işletmeler TTK bünyesine geçmiştir.

TKİ bünyesinde yer alan Sivas-Kangal 1989, Afşin-Elbistan 1995, Nallıhan-Çayırhan 2000 yılında EÜAŞ'a devredilmiştir.

1991 yılında TKİ bünyesinde bulunan Kömür Satış ve Tevzii Müessesesi kapatılmıştır.

2012 yılında Kütahya Seyitömer, 2013 yılında Muğla Yatağan ve Milas, 2014 yılında Bursa Orhaneli'ndeki kömür işletmeleri özelleştirilerek TKİ bünyesinden ayrılmıştır.

## Dış bağlantılar
* 
* http://www.sourcewatch.org/index.php/TKI
Türkçe ve Yunancadaki ortak kelimeler

**Türkçe ve Yunancadaki ortak kelimeler** maddesi, Türkçe ve Yunancadaki ortak kelimelerin derlendiği, İngilizce anlamlarının ve etimolojisinin belirtildiği listedir.

Türkçe ve Yunancanın ilk temasları Malazgirt Savaşı'nın çok öncelerine dayanmaktadır.

Aşağıdaki liste Türkçe ve Yunancada ortak olan sözcüklerin listesidir.

## Kaynakça
Alt ağ maskesi

TCP/IP'de iki cihaz aynı ağda olup olmadıklarını birbirlerinin IP adreslerinin ilk birkaç basamağına bakarak anlarlar. Bu basamağa **IP maskesi** veya **Alt ağ maskesi** (*IP mask* veya *Subnet Mask*) denir. Örneğin IP maskesi 255.255.255.0 ise, ilk üç basamağı (yani ilk 24 bit'i) aynı olan iki makine aynı ağda demektir. Bu durumda, 192.168.0.1 ile 192.168.0.2 aynı ağda, 192.168.1.1 ise başka bir ağdadır.

Bazı IP adresleri ve maskeleri bazı kullanımlar için ayrılmıştır. Bunlar şu şekildedir:

* Yerel ağlar için ayrılmış adresler:
** 10.0.0.0 ile 10.255.255.255 arası adresler (yani maske olarak 255.0.0.0)
** 172.16.0.0 ile 172.16.255.255 arası adresler (yani maske olarak 255.255.0.0)
** 192.168.0.0 ile 192.168.0.255 arası adresler (yani maske olarak 255.255.255.0)
** 169.254.0.0 ile 169.254.255.255 arası adresler (yani maske olarak 255.255.0.0 .)
* Bir makinenin kendisine konuşması (loopback) için ayrılmış adresler:
** 127.0.0.0 ile 127.255.255.255 arası adresler (yani maske olarak 255.0.0.0)

Bu sayede, bir ağdaki TCP/IP adreslerini mantıksal bir şekilde ve basitçe organize etmek mümkündür.

Daha fazla bilgi için, TCP/IP sayfasına bakabilirsiniz...

## Dış bağlantılar
* Free online subnet mask calculator
Kemal Gülçelik

**Kemal Gülçelik** (1923 - 26 Nisan 1986), Türk futbolcudur. 1941-1950 yılları arasında Beşiktaş'ta forma giymiştir.

## Kariyeri

1923 yılında İstanbul'da doğdu. Rumelihisarı'nda oynarken Beşiktaş yöneticilerinden Feyzi Uman'ın dikkatini çekerek 1941 yılında transfer oldu. Beşiktaş'ın tarihinin en başarılı kadrolarından birinde santrafor olarak başarıyla görev aldı. Kendisine stili ve attığı goller sebebiyle "Keklik Santrafor" adı verildi. Galatasaray'a 14, Fenerbahçe'ye 7 gol kaydederek, derbilere de imzasını attı. 2'si İstanbul Ligi, 1'i de İstanbul Kupası olmak üzere 3 resmî maçta 6'şar gol atarak kırılması güç bir rekorun sahibi oldu.
1949 yılında (26 yaşında) oldukça genç yaşta futbolu bıraktı. Ancak Ekim 1961'de yine Beşiktaş'ta antrenör yardımcılığına getirilmiş ve uzun bir süre genç yetenekler yetiştirmiştir.

## Ölümü
27 Nisan 1986 tarihinde Beykoz'daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu 63 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 28 Nisan 1986'da Şişli Camii'nde kılınan öğle namazının ardından Feriköy Mezarlığı'nda defnedildi.

Beşiktaş'ın 2003 yılında BJK İnönü Stadyumu'nda yapılan 100.yılı kutlamalarında 100 yılın altın 11'inden biri olarak seçilmiştir.

## Başarıları
;Beşiktaş
* İstanbul Futbol Ligi: 1941-42, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1949-50
* İstanbul Kupası: 1943-44
* Millî Küme: 1944, 1947
* Başbakanlık Kupası: 1944

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Baharlı, Milas

**Baharlı**, Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
Muğla iline 77&nbsp;km, Milas ilçesine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
Türkiye Taşkömürü Kurumu

**Türkiye Taşkömürü Kurumu**, 1983 yılında 96 sayılı kanun hükmünde kararname (KHK) ile kuruldu. Kurumun amacı taşkömürü madenciliğidir. Kuruma bağlı 5 adet müessese vardır. Bunlar Armutçuk Müessesesi, Kozlu Müessesesi, Üzülmez Müessesesi, Karadon Müessesesi, Amasra Müessesesi'dir ayrıca Zonguldak Merkezde Beyaz Saray olarak bilinen Genel Müdürlüğü bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
* https://www.gem.wiki/TTK
Arabaşı

**Arabaşı** ya da **arabaşı çorbası**, Türk mutfağının İç Anadolu'ya özgü çorbasıdır. Tarihi Selçuklu'ya dayanmaktadır. Diğer beylikler de bu yemeği Karamanoğulları'ndan öğrenmiş ve İç Anadolu Bölgesi'nde yaygınlaşmıştır.

Arabaşı isminin nereden geldiği konusunda farklı rivayetler olmakla birlikte kesin bir bilgi yoktur. Yaygın görüş özellikle İç Anadolu Bölgesi'nde soğuk kış günlerinde akşam yemeğinden sonra ara sıcak olarak tüketildiğinden “ara-aşı” kelimelerinden geldiği yönündedir.

Çorbanın özelliği ekmek ile birlikte değil, beraberinde hamur yutularak yenmesidir. Çorbası ile hamuru birbirinden ayrılamaz bir yemek olan arabaşı çoğu yörede bir ritüeldir.

Yalnızca un, su ve biraz da tuz eklenerek pişirilen hamur; ilk örnekleri keklik etiyle, sonraki örnekleri horoz etiyle yapılan bu çorbayla yutularak tüketilmektedir. Eskiden çorbası aynı tastan ortak olarak içilirdi ve çorbaya hamuru ilk defa düşüren kişinin evinde bir sonraki arabaşı yapılırdı.

## Türkiye'de bilindiği yöreler
Arabaşı, yaygın olarak İç Anadolu Bölgesi'nde görülür. Türkiye'de Çorum, Nevşehir, Ankara, Antalya, Burdur, Denizli, Muğla, Niğde, Sivas, Konya, Aksaray, Uşak, Afyonkarahisar, Mersin, Eskişehir, Karaman, Kütahya, Çankırı, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat, Isparta ve Kayseri'nin Türkmen ağırlıklı ilçelerinde bilinir.

Bunların dışındaki illerin bazı ilçelerinde yapılır. Örneğin Afyonkarahisar'da Emirdağ ve Eskişehir'de Sivrihisar civarında sıklıkla yapılırken bu ilçe ve yakın ilçeleri dışındaki kesimlerde pek bilinmez. Sivas'ta Yozgat ve Kayseri'ye yakın olan Gemerek ve Şarkışla ilçelerinde yapılır. Ankara'da Polatlı, Şereflikoçhisar ve Evren ilçelerinde yapılırken Kırıkkale'de ise Yozgat'la komşu ilçe Delice'de yapılır. Delice'nin hemen yanı başındaki Balışeyh'te ise bilinmez. Adana'da Pozantı ilçesinde meşhurdur ama diğer illerinde pek bilinmez.

## Yörelere göre çeşitleri
### Yozgat arabaşısı
Yozgat arabaşısı, 27 Aralık 2013 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Eskişehir-Sivrihisar arabaşısı
Sivrihisar arabaşısı, 21 Şubat 2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Kaynakça
İktisadi devlet teşekkülü

**İktisadi Devlet Teşekkülü** (**İDT**), sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür. Türkiye'de İktisadi Devlet Teşekkülleri TBMM adına Sayıştay'a bağlı Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetlenmektedir.

## Türkiye'de İktisadi Devlet Teşekkülü Örnekleri

* Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)
* Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)
* Devlet Malzeme Ofisi (DMO)
* Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ)
* Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü (ESK)
* Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN)
* Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM)
* Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK)
* Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (PTT)
* T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD)
* Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)
* TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü
* Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)
* Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)
* Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ)
* Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. (TEMSAN)
* Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ)
* Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO)
* Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. (TÜRASAŞ)
* Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK)
* Türkiye Şeker Fabrikaları (TÜRKŞEKER)

## Ayrıca bakınız
* KİT
* KİK
## Kaynakça
Carnot çevrimi

**Carnot çevrimi**, Sadi Carnot tarafından 1820'lerde ortaya konmuş özel bir termodinamik çevrimdir ve Benoît Paul Émile Clapeyron tarafından 1830 ve 1840'lı yıllarda geliştirilmiştir.

Her termodinamik sistem özel bir durum içinde varolmuştur. Sistem, farklı durumları sırası ile takip ediyor ve en sonunda önceki haline geri dönüyorsa termodinamik bir çevrim oluşur. Bu çevrim boyunca işlem içinde, sistem çevresine iş yapabilir, bu yolla bir ısı makinesi olarak rol oynayabilir.

Bir ısı makinesi enerjinin sıcak bölgeden, soğuk bölgeye aktarılmasını sağlar, bu işlem içinde enerjinin bir kısmı mekanik işe dönüşür. Çevrim tersinirdir (yani tersine de gerçekleşebilir). Sistem bir dış kuvvet ile çalışabilir ve işlem içinde soğuk sistemden, sıcak sisteme ısı aktarılabilir, bu şekilde bir ısı makinesinden çok bir soğutucu olarak çalışır.

Carnot çevrimi, termodinamik çevrimin özel bir tipidir. Özeldir çünkü, verilen ısı enerjisinin işe çevrilme miktarı ya da tersi için (verilen işin soğutma amaçları için kullanımı) mümkün olan en verimli çevrimdir.

Carnot çevrimi ısı makinesi olarak şu adımları takip eder :

# ***T''<sub>''H''</sub> sıcaklığındaki ’’sıcak’’ gazın tersinir [[izotermal]] genişlemesi (İzotermal ısı ilavesi): '''Bu adım esnasında, genişleyen (hacmi artan) gaz pistonun iş yapmasına neden olur. Gaz genişlemesi, yüksek sıcaklıktan ısının emilmesi ile ilerler. (''A-B arası'')
# '''Gazın tersinir [[adyabatik]] genişlemesi: '''Bu adımda piston ve silindirin ısıl olarak yalıtılmış olduğu kabul edilir, bu nedenle ısı kaybı yoktur. Gaz genişlemeye ve iş yapmaya devam eder. Gaz genişleme nedeni ile ''T''<sub>''C''</sub> sıcaklığına soğur. (''B-C arası'')
# ***T*<sub>*C*</sub> sıcaklığındaki ’’soğuk’’ gazın tersinir izotermal sıkıştırılması (İzotermal ısı atılması): *'Bu anda çevresine iş vermiş durumdaki gaz, düşük sıcaklığa doğru ısı çıkışına neden olur. (*C-D arası*)
# **Gazın tersinir adyabatik olarak sıkıştırılması:**Yine piston ve silindir ısıl olarak yalıtılmış kabul edilir. Bu adımda yapılan iş gaz üzerinde sıkıştırılmaya ve sıcaklığının *T**H* sıcaklığına yükselmesine sebep olur. Bu noktada gaz ilk basamaktaki başlangıç haline dönmüştür. (*D-A arası*)

Carnot çevriminin mümkün olan en verimli çevrim olmasının sebebi, tamamen tersinir adımlardan oluşmasıdır. Adımların hiçbirinde, aralarında sıcaklık farkı bulunan iki sistem arasında ısı alış-verişi gerçekleşmez. Dolayısıyla, toplamdaki entropi değişimi sıfırdır.

## Kaynakça