open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İlkokul

**İlkokul**, çocukların okul öncesi eğitiminden sonra başlayacağı ilk öğretimi ifade eder. Erken çocukluk eğitimi ve çocuk bakımı'nda önemli yer tutar.

## Türkiye'de ilkokul
Türkiye'de ilkokul; Anaokulu'ndan sonra,Ortaokul'dan öncedir. 4 yıllık eğitim verilir. 2024-2025 eğitim ve öğretim yılı itibarıyla 4. sınıflara ödül belgeleri kalkmıştır.

### Kronoloji
1997 öncesinde zorunlu öğrenim çağındaki çocukların temel eğitim ve öğretimini sağlamak için devletçe açılan ya da açılmasına izin verilen beş yıllık okuldu.

1997 yılında çıkartılan ve sekiz yıl zorunlu eğitimi öngören yasadan sonra ilkokul, ortaokulla birleştirilerek *"[[ilköğretim]] okulu"* adını almıştır.

2012 yılında yapılan düzenlemelerden sonra; öğrencilerin öğrenim gördüğü birinci 4 yıl *(1, 2, 3, 4. sınıflar)* ilkokul, ikinci 4 yıl *(5, 6, 7, 8. sınıflar)* ortaokul ve üçüncü 4 yıl *(9, 10, 11, 12. sınıflar)* ise lise şeklinde isimlendirilmiştir.

## Okul ve öğrenci sayıları

## Ayrıca bakınız
* Anaokulu
* **İlkokul**
* Ortaokul
* Lise
* Üniversite

## Kaynakça
Çınar yapraklı akçaağaç

**Çınar yapraklı akçaağaç veya Norveç Akçaağacı** (*Acer platanoides*), Sapindaceae familyasından doğal olarak Avrupa ve güneybatı Asya, Fransa ile Rusya'dan İskandinavya ve İran'a kadar yayılış gösteren akçaağaç türü.

20–30 m'ye kadar boylanan bu ağacın geniş bir tacı vardır. Yapraklar basit, karşılıklı ve elsi loplu (5-7 loplu) olup uzunluğu 12–25&nbsp;cm kadar'dır. Damarların alt yüzü tüylüdür. Yaprak sapı koparıldığında süt çıkar. Çiçekler sarımsı-yeşil olup, 3–4&nbsp;mm uzunluğunda 5 taç yaprağı bulunur.  tipi meyvede iki kanatlı tohum bulunur, kanatlar 3–5&nbsp;cm dir. Meyvenin kanatları arasında hemen hemen 180 derecelik açı bulunur.

 
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Sybase

**Sybase**, 1984'te ABD'de kurulmuş bir teknoloji firmasıdır. 200+ ürünüyle tüm BT ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunar.
2010 yılında SAP Tarafından satın alınmıştır.
Nükleer enerji mühendisliği

**Nükleer enerji mühendisliği**, nükleer fizik ve radyasyonun madde ile etkileşimi ilkelerine dayalı olarak atomun çekirdeği üzerine pratik uygulamalar yapan bir bilim dalıdır. Bu mühendislik alanında çalışmalar genel olarak nükleer santrallerin ve reaktörlerin, kısacası nükleer fisyon sistemlerinin ve alt elemanlarının tasarımı, analizi, geliştirilmesi, bakımı, test edilmesi, modellenmesi, inşaatı, işletmeye alınması ve sökülmesi gibi konular üzerinde yoğunlaşmıştır. Nükleer enerji mühendisliği kapsamında aynı zamanda nükleer füzyon, radyasyonun tıbbi uygulamaları, nükleer güvenlik, ısı transferi, nükleer yakıt teknolojisi, nükleer verimlilik, radyoaktif atıklar, atom bombaları ve radyoaktivitenin çevreye olan etkileri üzerine çalışmalar çok yaygın bir şekilde bulunmaktadır. Türkiye'de nükleer enerji mühendisliği dalında lisans eğitimi veren kuruluşlar Hacettepe Üniversitesi ve Sinop Üniversitesi'dir.

Nükleer enerji mühendisliği Bölümünde aşağıdaki konularda araştırma yapmak için gerekli deneyim, bilgi birikimi ve teknik altyapı mevcuttur:

*Enerji planlaması
*Proje yönetimi ve maliyet analizi
*Nükleer teknoloji ve radyasyon konusunda hizmet içi eğitim
*Nükleer teknoloji hakkında danışmanlık hizmetleri
*Nükleer Kaza Analizleri
*Risk ve Güvenilirlik Analizleri
*Yakıt Yönetimi Hesaplamaları
*Nükleer Reaktör Tasarımı
*Halkı Aydınlatma Projeleri
*Uzaktan Radyasyon İzleme ve Ölçüm Projeleri
*Reaktör Bileşenlerinin Deprem Koşullarında Dinamik Analizi

## İlgili konular
* Nükleer enerji

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği
Frigidarium

**Frigidarium**, Antik Roma hamamlarında içinde havuz da bulunan soğuk bölümdür.

## Ayrıca bakınız
*Caldarium
Heraion

**Heraion**, Antik Yunanistan'da tanrıça Hera'ya adanmış tapınak veya ibadet mekânlarına verilen isim.

*Sisam Heraionu
*Argos Heraionu
*Peraçora Heraionu
Filistinliler

**Filistinliler**, Filistin bölgesi kökenli Arap halk. Dünya genelinde yaklaşık 12 milyon Filistinli Arap vardır ve bunlardan sadece yarısına yakını herhangi bir devletin vatandaşlığına sahiptir.

## Dağılım
Filistinliler, başlıca Filistin'deki kendi kontrollerindeki bölgelerde, İsrail'de ve başta Ürdün olmak üzere civar Arap ülkelerinde yaşarlar. Orta Doğu dışındaki en büyük Filistinli nüfusu yaklaşık yarım milyon kişi ile Şili'dedir. İsrail nüfusunun %16'sını Müslüman, %2'sini Hristiyan Filistinliler oluşturur.

## Din
Filistinlilerin çoğunluğu Sünni Müslüman'dır. Ayrıca önemli miktarda Hristiyan bir azınlık vardır. Hristiyan Filistinlilerin çoğu Filistin dışındaki bölgelerde yaşarlar.

## Dil
Filistinlilerin çoğu Arapçanın Filistince'sini kullanırlar. İsrail vatandaşı olan Filistinlilerin çoğu İbranice ve Arapça olmak üzere iki anadile sahiptir.

## Ayrıca bakınız
* Filistin
* Filistin Kurtuluş Örgütü
* Filistin Ulusal Yönetimi
* Filistin Devleti
* Antik Filistinliler
* Filistinli Yahudiler
* Filistin mutfağı
* Filistin adının zaman çizelgesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Filistinli kimdir?  Arcor.de
* Osmanlı Filistini Resimleri
Sistematik (anlam ayrımı)

**Sistematik** kelimesinin farklı anlamları:

* Bilimsel sınıflandırma veya biyolojik sınıflandırma
* Yöntemli, sistemli, düzenli
Apate

**Apate**, Yunan mitolojisinde, "hile"nin tecessümü ve tanrıçası. Nyx'in (Gece) kızıdır. Pandora'nın kutusundaki ruhlardan biriydi. Roma mitolojisinde ona Fraus denilirdi.
Kratos (mitoloji)

Yunan mitolojisinde, **Kratos** (), dayanıklılık ve gücün tecessümüdür. Sparta'da doğmuştur. Pallas ve Stiks'in oğludur. Kratos ölümlü yarı-tanrıdır. Kratos ve kardeşleri Zelus ("Şevk"), Nike ("Zafer") ve Bia'nın ("Şiddet") Zeus'un kanatlı güçleriydiler.

Başka bir mite göre Kratos, Prometheus‘u tanrı Hephaestus'un emri üzerine zincirleyen Titan'dır. **Kratos**,Yunan mitolojisinde ilginç bir figürdür. Güç ve dayanıklılık tanrısı olduğu kabul edilir, ancak onun hakkında hemen hemen her şey hakkında çelişkili hikâyeler vardır. Ebeveynliğinin, her biri diğer tanrılarla ilişkisini değiştiren iki rakip versiyonu vardır. Mitolojik hikâyeler onun Tanrı'lar tarafından “Güçlü Pallas Oğlu” olarak çağrıldığını söyler, günümüzdeki pek çok insan oyun karakteri Kratos (God of War) yüzünden onun Zeus'un oğlu olduğunu söyler. Birçok efsanede Kratos, Titan Pallas ve Styx'in oğlu olarak adlandırılır. Bu Kratos'u Olimposlu tanrıların bir akrabası yapar, ancak doğrudan aynı soyağacında bulunmaz. Kratos, sıklıkla gücü ve savaşı temsil eden birkaç figürün kardeşi olarak adlandırılır; zafer tanrıçası Nike, güç ve şiddet tanrıçası Bia ve gayret tanrısı Zelus

Kratos Olimpos Dağı'nda tanrılarla iyi geçinmiş, Apollon ve Ares ile arkadaşlık kazanmış ve bu durumda Zeus'un gözüne girmiştir. Kratos, Zeus'un arkadaşı ve tahtının koruyucusu olarak görülür. Genellikle Zeus'un birincil uygulayıcılarından biridir ve iradesinin bir uzantısıdır.

Kratos, diğer tanrıların ortaya çıktığı gibi görünmez. Bunun yerine, adı genellikle ihtiyaç duyulduğunda onlara yardımcı olmak için diğer Tanrılar tarafından çağrılır. Kratos genellikle savaşa Bia ve Nike (mitoloji) ile çağrılır, ancak bazen adalet tanrısı Dike ile de çağrılır.

Kratos'un güç ve dayanıklılık tanrısı rolü sadece savaş alanını sınırlamakla kalmadı, aynı zamanda genellikle şiddet ile de özdeşleştirildi. O, mitlerde bir karakterden daha fazla bir fikir olarak var olan birçok Yunan tanrısından biridir ve karakterini görmeden adını görmek nadir değildir.

## Kaynakça
Zelos

Yunan mitolojisinde, **Zelus** "Şevk"in tecessümüdür. Pallas ile Stiks'in oğlu; Nike (Zafer), Kratos (Dayanıklılık) ve Bia'nın (Şiddet) kardeşidir.
Sandıklı (anlam ayrımı)

* Sandıklı - Afyonkarahisar iline bağlı ilçe
* Sandıklı, İncirliova - Aydın ili İncirliova ilçesine bağlı mahalle
* Sandıklı, İspir - Erzurum ili İspir ilçesine bağlı mahalle
* Sandıklı, Gediz - Kütahya ili Gediz ilçesine bağlı köy
* Sandıklı, Kızıltepe - Mardin ili Kızıltepe ilçesine bağlı mahalle
Nükleer savaş

**Nükleer savaş**, nükleer silahların kullanıldığı savaşlara denir. Tarihte nükleer silahlar sadece 2 kere ve tek taraflı olarak Amerika Birleşik Devletleri tarafından Japonya'ya karşı kullanılmıştır. Günümüzde ise bu terim nükleer silaha sahip ve karşıt devletlerin birbirleriyle tehditleşmesi durumunda kullanılır.

## Nükleer savaş türleri
Nükleer silahların savaşlarda kullanılma olasılığı her biri değişik etkilere sahip olan ve değişik silahların kullanıldığı iki alt gruba ayrılır.

Birincisi; *sınırlı nükleer savaş*'tır. Bu savaş türünde az miktarda nükleer silah kullanılır ve sadece düşman askeri hedef alınır. Yine de bu saldırı sivilleri etkiler ama asıl zarar gören grup askerlerdir. Böyle bir savaşta kullanılmak üzere Soğuk Savaş sırasında birçok ülke tarafından küçük çaplı nükleer silah üretilmiştir.

İkinci olarak; *büyük-ölçekli nükleer savaş*'tır. Bu savaş türünde büyük miktarlarda nükleer madde kullanılır ve asker de sivil de dahil olmak üzere bütün ülke hedef alınır. Böyle bir saldırıda bir ülkenin ekonomik, sosyal ve askerî yapısı tamamen yok edilmeye çalışılır.

Bu iki tür arasında nasıl bir bağlantı olduğu bir tartışma konusudur. İki silahlanmış ülke arasında sınırlı bir nükleer savaşın olabileceğini kabul eden savaş stratejisi uzmanları bile böyle bir savaşın kısa zamanda büyük ölçekli bir nükleer savaşa dönüşebileceğini tahmin etmektedir. Hatta nükleer saldırı tamamen askerî bir bölgeye bile yapılsa, ortaya çıkacak radyoaktif maddeler, rüzgâr gibi doğal etmenlerle başka bölgelere taşınarak sivil nüfusta uzun süreli ve yok edici etkilerde bulunacaktır.

En iyimser tahminler bile gelecekteki büyük bir nükleer savaşta kısa sürede milyonlarca insanın öleceğini, daha kötümser olanlar ise insanlığın yok olacağını, ekosistemin çökeceğini ve küresel iklimin tamamen yok olacağını söylemektedir.

## Tarih

II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde Japonya'ya karşı yapılan nükleer saldırılarla başlayan bir nükleer çağ son yirmi yıl içinde nükleer silahların bırakılması çalışmalarından sonra sanki önemini yitirmiş gibi gözükse de yine de büyük bir tehdit olarak önümüzde durmaktadır.

İkinci dünya savaşının son saldırıları olan Hiroşima ve Nagazaki'de yüzbinlerce insan ölmüş ve etrafa yayılan radyasyonun etkileri günümüzde de hala bölgede yaşayanları tehdit etmektedir.
İbn-i Cübeyr

Tam adı; **Ebul'l Hüseyn Muhammed İbni Ahmed İbni Cübeyr El-Kinani** (d. 1145 - ö. 1217). Orta Çağ Endülüs asıllı şair ve yazar olarak ün yapmıştır, 539 yahut 540/1144 veya 1145 yılında İspanya'nın Valensiya veya Hatib şehrinde dünyaya geldi. Eldeki kaynaklara göre 740 yılında İspanya'ya gelen arap kabilelerinden birine mensuptu. Babasının kültürlü ve üst düzey bir devlet memuru olduğu, kendisinin de bir süre Muvahhidler'den bir emirin sekreterliği ile Granada valisinin nezdinde kâtiplik yaptığı bilinmektedir.

1 Şubat 1183'te hacca gitmek üzere Granada'dan yola çıktı Ceuta ve İskenderiye üzerinden Kahire ve oradan yukarı Nil'deki Kus'a kadar dolaştı, yolculuğunu çöl üzerinden Ayzab, Kızıl Deniz, Cidde oradan Mekke'ye geçti. Mekke'de sekiz ay kaldı. Daha sonra Medine'ye geçti burada da bir süre kaldıktan sonra bir kervana katılarak çöl üzerinden Bağdat, Musul ve Kuzey Suriye'yi dolaşıp, Halep üzerinden Şam'a geçti. Orada iki ay kaldıktan sonra Kudüs Krallığı'na gitmek için yola çıktı, Sur (*Tyre*)dan Ceneviz gemisi ile Akka'ya gitti. 1184 yılında zor şartlarla Messina'ya ulaştı. Hava şartlar yüzünden bir süre Mesina'da kaldı ve 25 Nisan 1185'te Granada'ya döndü. İbni Cübeyr'in yolculuğu sırasında ona arkadaşı doktor Ebü Cafer Ahmet el-Kuday eşlik etti.

İbn-i Cübeyr daha sonra 1189-1191 yıllarında ikinci bir hac yolculuğuna çıktı. Bu seyahat ile ilgili detaylı bilgi yoktur. Arkasından 1217 yılında üçüncü bir hac yolculuğuna daha çıktı ve bu seyahatinde İskenderiye'den ilerisine gidemedi ve orada öldü.

## Eserleri
Endülüs'ten Kutsal Topraklara [Seyahatname]
Georgia

**Georgia** (), Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde bulunan bir eyalettir. 153,952&nbsp;km²'lik yüzölçümüyle Doğu ABD'nin en büyük eyaletidir. 2020 verilerine göre nüfusu 10.711.908 kişidir. Eyalet kuzey dağları, Piedmont Platosu ve kıyı düzlüğü olarak üç bölgeye ayrılır. Savannah Nehri, St. Marys Nehri ve Chattahoochee Nehri başlıca nehirlerdir. Başkenti ve en büyük şehri Atlanta'dır. 6 milyon nüfusuyla Atlanta metropolitan alanı eyalet nüfusunun %57'sini kapsamaktadır.

Georgia Amerika'da fındık, ceviz ve şeftali üretiminde en önemli eyalettir. Coca-Cola ve Dr. Pepper içeceklerinin ilk üretildiği ve satıldığı yer Georgia eyaletidir. Ilıman bir iklimi vardır. Yazları sıcak ve nemli, kışları ise ılık geçer. Kışın ortalama sıcaklık 6&nbsp;°C iken yazın ortalama 27&nbsp;°C olur.

Ray Charles (şarkıcı), Amy Grant (şarkıcı), Hulk Hogan (profesyonel güreşçi), Martin Luther King, (insan hakları savunucusu), Burt Reynolds (oyuncu), Julia Roberts (aktris), Kim Basinger (aktris), Keri Hilson (şarkıcı) Georgia eyaletinin ünlü simalarından bazılarıdır.

Georgia Aquarium Dünyanın en büyük akvaryumu bu eyalette bulunur.

## Galeri

Dosya:AmicalolaFallsGA landscape.jpg|
Dosya:Centennial Olympic Park Fountains at Night.JPG|
Dosya:TybeeIslandGA Lighthouse.jpg|
Dosya:SpaghettiJunctionGA.jpg|


## Kaynakça

## Kaynakça
Carl Gustav Jacob Jacobi

**Carl Gustav Jacob Jacobi** (; 10 Aralık 1804 – 18 Şubat 1851), eliptik fonksiyonlara, dinamiklere, diferansiyel denklemlere, determinantlara ve sayı teorisine önemli katkılarda bulunan Yahudi kökenli Alman matematikçi. Jacobi, tarihte bir Alman üniversitesinde profesör olarak atanan ilk Yahudi matematikçiydi.
## İlk yılları ve hayatı
Jacobi, 10 Aralık 1804'te Potsdam'da işletmecilik ve bankacılık yapan Aşkenazi Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bankacı Simon Jacobi'nin dört çocuğundan ikincisiydi. Ağabeyi Moritz von Jacobi de daha sonra mühendis ve fizikçi olarak tanınacaktı. İlk eğitimini kendisine Yahudiliğin kutsal kitabı olan Tevrat okuması için İbranice, temel fizik, temel matematik ve temel mantık bilgilerini öğreten amcası Lehman'dan aldı.

1816 yılına gelindiğinde 12 yaşında olan Jacobi amcası tarafından tüm standart derslerin öğretildiği Potsdam Bilimler Merkezi'ne götürüldü. Burada klasik Avrupa dilleri, tarih, filoloji, matematik, tabiat bilimleri eğitimi gördü. On beş günden az bir süre sonra amcası, bir dehâ olduğunu anladığı yeğeni Jacobi'yi, küçük yaşına rağmen yükseköğrenime başlatmak istedi. Bununla birlikte üniversite, 16 yaşından küçük öğrencileri kabul etmediğinden, 1821 yılına kadar beklemesi gerekti. Bu boşta kalan zamanı, daha çok bilgi öğrenmek için kullandı. Akıcı Almanca ve Akıcı İbranice konuşmasının yanında orta düzeyde Latince ve başlangıç seviyesinde Yunanca da konuşabiliyordu. Bu dönemde aynı zamanda cebirsel yöntemlerle quintic denklemini çözmeye çalışarak ilk araştırma girişimlerini yaptı.

## Kaynakça
Selçuklu Hanedanı

**Selçuklu Hanedanı** (, ), Orta Asya kökenli Oğuz Türklerinin bir kolu olan Kınık boyuna mensup bir aile. Dukak'ın soyundan gelen ve Selçuk'un kurduğu Büyük Selçuklu İmparatorluğu ile bir hanedan halini alan Selçuklular 11. ve 14. yüzyıllar arasında Orta Asya'nın bir bölümünü, Anadolu'yu ve Orta Doğu'yu yönetti.

## Kuruluşu
Selçuklular, Orta Doğu'da devletler kurarak 300 yıl boyunca egemen olmuş, Oğuzların Kınık boyundan bir Türk hanedanıdır. Adı, hanedanın kurucusu Selçuk Bey'den gelir. Göçebe Türklerde bozkırdaki ırmakları geçiş büyük önem arzediyordu. Oğuznamede salı keşfeden kişi boyun önemli bir atası sayılmaktadır. Selçukluların kurduğu devletlerin ilki, Büyük Selçuklu Devletidir. Bu devlet daha sonra Anadolu Selçukluları, Kirman Selçukluları, Horasan Selçukluları, Suriye Selçukluları ve Irak Selçukluları devletleri olarak beşe ayrılmıştır.

Türklerin tarih boyunca kurdukları devletlerden en önemlilerinden birisi Büyük Selçuklu Devleti'dir. Selçuklular 24 Oğuz kabilesinden Kınık boyuna mensupturlar. Oğuzlar 10. yüzyılda Sir-i Derya (Seyhun) ile Hazar Denizi'nin doğusu ve Aral Gölü arasındaki bölgede yaşarken Kınık boyu da bunların arasında Sir-i Derya suyunun ağzına yakın oturmakta idi. 10. yüzyılın başında Oğuz Yabgu Devleti'ni "Yabgu" unvanı taşıyan bir hükümdar idare etmekte idi. Selçuklu ailesinin atası olan Temir-Yalıg (Demir yaylı) lakablı Dukak (veya Dokak)'ın Müslüman olduğu rivayeti de vardır. Dandanakan Muharebesi ile Horasan'ı Gaznelilerden alacak olan Tuğrul ile Çağrı Beyler ise Mikâîl'in oğullarıdır.

## Selçuklular soyağacı

Hükümdar listesi:
* Büyük Selçuklu Sultanları
* Anadolu Selçuklu Sultanları

## Fotoğraflar


Dosya:Divrigi02.jpg|Çift başlı Selçuklu kartalı, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası.
Dosya:Borj-toghrul.jpg|Tuğrul Kulesi, Tuğrul Bey'in anısına Tahran'ın güneyinde dikilen yapı, 12. yüzyıl.
Dosya:Ewer from Herat, Khorasan, dated 1180-1210 CE.jpg|Bitum taşı ile gümüş kakma. 1188-1219 tarihleri arasında Selçuklu sanatına bir örnek, Herat, Afganistan. British Museum.
Dosya:Male royal figure, 12-13th century, from Iran.jpg|Soylu erkek başı, 12.-13. yüzyıl, İran.
Dosya:Shatranj.jpg|Satranç seti, 12. yüzyıl, İran. New York Metropolitan Sanat Müzesi.
Dosya:Kharaghan.jpg|Selçuklu sultanlarının mezarlarını barındıran Karahan İkiz Türbeleri, 1053, İran.
Dosya:Eskişehir Archaeological Museum 1270.jpg|Selçuklu Dönemi'nden kalma bir lahit (Eskişehir Arkeoloji Müzesi)
Dosya:Sarchopage (Seljuk Period, 12-13th century AD).jpg|Selçuklu Dönemi'ne ait sanduka mezar. Eskişehir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.



## Ayrıca bakınız
* Oğuz Yabguluğu
* Suriye Selçuklu Devleti
* Irak Selçuklu Devleti
* Kirman Selçuklu Devleti
* Horasan Selçuklu Devleti
* Atabeylikler
** Zengiler
** Böriler
** İldenizliler
** Salgurlular
** Beyteginliler
* Gürcistan Kıpçakları

## Notlar
Sultan Murad

**Sultan Murad** 5 değişik Osmanlı padişahı anlamına gelebilir:

* I. Murad
* II. Murad
* III. Murad
* IV. Murad
* V. Murad
## Diğer
* Sultan I. Murad Türbesi
1281

## Olaylar
* 29 Ekim - İkinci Humus Muharebesi gerçekleşti.
* Moğollar, Japonya'ya sefer düzenledi.

## Doğumlar
* 4 Ağustos - Külüg Han, 7. ve Son Moğol imparatoru ve 3. Yuan hanedanı imparatoru, Çin imparatoru (ö. 1311)
* *tarihi bilinmeyen*
** III. Yuri, Moskova Büyük Prensi (ö. 1325)
** Orhan Gazi, 2. Osmanlı padişahı (ö. 1362).

## Ölümler
* Macaristanlı Anna, Macaristan ve Hırvatistan prensesi (d. y. 1260)
Hebe (mitoloji)

**Hebe**, Yunan mitolojisinde gençlik tanrıçası. Zeus ile Hera'nın kızıdır. Herakles tanrı olduktan sonra, onunla evlenmiştir. Ayrıca, Ganymede yerini alana kadar Olimpos'da tanrılara, tanrı yiyeceği olan nektarı sunmakla görevliydi.

Çoğunlukla elinde bir kase ile nektar sunan genç bir kadın olarak resmedilir. Bazı yerlerde Herakles'in karısı olarak resmedildiği de olmuştur. Roma mitolojisinde ona Juventas adı verilmiştir.
Cıvıklı

**Cıvıklı**, Kayseri'nin Develi ilçesine mahsus bir pidedir. Hamurun üzerine serilen ve etin satır ile kıyma haline getirilerek ve koyun yağından özel olarak yapılan malzemesinin fırında (özellikle taş fırında) pişirilmesiyle yapılır. Günümüzde adına **etli pide** de denmektedir. Yapılışı itibarı ile **cıvıklı**ya benzediği için **etli pide** denmesi de doğrudur. Eski Develi Belediye Başkanı Recep Özkan, "Develi Cıvıklısı" nın coğrafi işaret olarak tescil edilmesi için 17.09.2004 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna müracaat etmiştir. Develi Cıvıklısı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır. AB'nin katkılarıyla cıvıklı üzerine projeler geliştirilmiştir.
## Kaynakça
Şadan Gökovalı

**Şadan Gökovalı** (d. 15 Mart 1939, Muğla, ö. 31 Ocak 2021, Muğla) Türk gazeteci, muhabir, akademisyen

Halikarnas Balıkçısı'nın manevi oğlu olarak eserlerini ölümünden sonra yayımlayan, tüm kitaplarına önsöz yazan, Balıkçı'nın manevi mirasını yaşatan kişi olarak tanınmıştır. Azra Erhat'ın manevi oğludur. Turizm alanında Türkiye'de kültür turlarının başlatıcıları arasında yer alır.

## Hayatı
1939'da Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Gökova beldesinde doğdu. Aydın Ticaret Lisesi'ni bitirdi. 1959'da İzmir'de yayımlanmakta olan Ege Ekpres'te gazeteciliğe başladı. Bu gazetedeki "Gençlerle Başbaşa" sayfası ile birçok şair ve öykücünün tanınmasını sağladı. Görevi vesilesiyle Halikarnas Balıkçısı ile tanıştı. 1961 yılında Sarı Basın Kartı aldı. İzmir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’nde yükseköğrenim gördü. 1962'de mezun oldu.

1964-1965 yılları arasında ilk edebi çalışmalarını da yayımladı. Gökovalı ve Muğlalı başka şairlerin de şiirlerini derleyip şiir antolojileri hazırladı. Gazetecilğe devam eden Gökovalı, "*İzmir'in Asırlıkları*" konulu röportaj dizisiyle 1965'te "Yılın Gazetecisi" seçildi.

TRT'nin İzmir'de açtığı yapımcı kursunu bitirdi. Bu eğitimin ardından TRT ve bazı yayın organlarında muhabir ve yapımcı olarak çalıştı. TRT İzmir Radyosu'nda görev yaptı; Eğitim Yayınları Müdürü oldu.

Yayıncılığın yanı sıra turizm alanında çalıştı. Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'nın düzenlediği kursu bitirerek *Profesyonel Ülkesel Turist Rehberi* unvanını ve kokartını aldı. Ege Üniversitesi'nde turizm üzerine yüksek lisans ve doktora yaptı.

1985-1994 yılları arasında dönemin Salihli Belediye Başkanı Muzaffer Keskiner'le birlikte "Salihli Şiir İkindileri" etkinliğini düzenledi.

Akademik çalışmalarına İletişim Bilimleri dalında devam etti; 1994'te doçent, 2002'de profesör unvanı aldı. Akademik kariyeri boyunca Ege Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu ile ve Çeşme Turizm Yüksekokulu öğretim görevlisi olarak, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde ve İzmir Yaşar Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı.

İzmir Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye İletişim Vakfı, İzmir Turist Rehberleri Odası, Onursal Üyeliği "*İleri Yaş Dostu*" ödüllerine değer görüldü.

Çoğu Türkiye'nin turistik yerleri hakkında olmak üzere yirmiden fazla kitabı çeşitli dillerde yayımlandı. 2013 yılında, Muğla - Marmaris yolu üzerinde Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin arka tarafında bir açık hava tiyatrosuna adı verilmiştir.

31 Ocak 2021 tarihinde, gırtlak kanserinin tekrar nüksetmesi sebebiyle Muğla'da yaşamını yitirmiştir. Atilla Pekdemir ile aynı tarihte hayatını kaybetmiştir.

## Kaynakça
Mustafa Asım Köksal

**Mustafa Asım Köksal** (d. 5 Eylül 1913, Develi – ö. 28 Kasım 1998, Ankara), İslam tarihi yazarı, şair, mutasavvıf.

31 yıl boyunca Diyanet İşleri Başkanlığı'nda çalışmıştır.

## Yaşamı
1913 yılında Kayseri'nin Develi ilçesinde doğdu. Babası Hafız Mehmed Edip Efendi, Annesi Döne Hanım'dır. Babası 1914'te çalışmak için Arjantin'e gidip 22 yıl boyunca dönmediği için babasını görmeden büyüdü.

İlköğrenimini 1927'de Develi Numune Mektebi'nde tamamladı. Çeşitli engeller yüzünden resmi öğrenime devam etme fırsatı bulamadı 1933 yılına kadar Kayseri Ulemasından Develi Müftüsü İzzet Efendi'den medrese usulüne göre ”*Mukaddimat-ı Ulum*” (ilimlere giriş) eğitimi aldı. 1927'de Safahat'tan etkilenerek dini manzumeler yazmaya başladı. 1928-1930 arasında Develi Ticaret ve Sanayi Odası Başkatibi olarak çalıştı.

1933 yılında Ankara'da Diyanet İşleri Başkanlığı'nda memurluğa başladı; bu kurumda 31 yıl çalıştı. Ankara'da bulunduğu sıralarda Kerkük ulemasından Muhammet Efendi'nin öğrencisi oldu. İskilipli İbrahim Etem (Gerçekoğlu)'den tasavvuf terbiyesi alan Asım Köksal, aynı kişiden icazet aldı.

1936'da Mehmet Akif'in Mısır'dan döndükten sonra  İslam peygamberinin hayatı üzerine bir eser yazmak isteğini  gerçekleştiremeden ölmesi üzerine onun bu isteğini yerine getirmek üzere “*Peygamberimiz*” adlı eseri yazdı; eser, 1944'te yayımlandı.

İlk evliliğini 1936 yılında Neşadet Hanım ile yaptı ve bu evlilikten üç çocuğu dünyaya geldi.

1939 yılında  manzum eseri “*Armağan*” ve 1946'da manzum şiirlerinden oluşan “*Ezanlar*”  adlı kitaplarını yayınladı. 1946'da yayınladığı bir diğer eser olan “*Gençlere Din Kılavuzu*”, daha sonra yayımlayacağı “*İslam İlmihali*” adlı eserin çatısını oluşturdu.

Neşadet Hanım'ın 1951 yılında ölümünden sonra ikinci evliliğini Şadan Hanım'la yaptı ve bu evlilikten dört çocuğu dünyaya geldi.

1964 senesinde İslâm Tarihi adlı eserini yazabilmek için emekli oldu. 34 yıl boyunca eserleri üzerinde çalıştı. 1950'li yıllarda Diyanet İşleri adına radyoda haftalık dini konuşmalar yaptı. İslam Tarihi kitabı Türkiye Yazarlar Birliği yönetim kurulunun kararı ve teklifi ile1983 yılında  Siret'ün-Nebî Yarışmasına  katıldı. Eser, “*9. Milletlerarası Siret Kongresi*”'nde birinci  geldi. Türkiye Yazarlar Birliği, kendini 1995 yılının kültür adamı seçti. 1998 yılında Ankara'da öldü. Ankara'nın Keçiören ilçesine bağlı Bağlum Mezarlığı' na defnedildi.

## Eserleri
* İslâm Tarihi - Hz. Muhammed Aleyhisselam ve İslamiyet (18 cilt)
* Hz. Hüseyin ve Kerbela Faciası
* Peygamberler Tarihi
* Gençlere Din Kılavuzu
* Tevbe
* Reddiye (Caetani'nin İslam tarihine reddiye)
* Peygamberler (manzum)
* Peygamberimiz (manzum bir siret)
* Sohbetler
* Armağan
* Ezanlar
* Bir Amerikalının 23 Sorusuna Cevap
* Türkçe Ezan Meselesi
* Şeyh Bedreddin (basılmamıştır)
* Şeyh Ahmet Kuddisi hayatı, mesleği, üstün kişiliği ve eserleri
* İslâm İlmihâli

## Ödülleri
* 1983 yılında 18 ciltlik İslam tarihî eseriyle "*Pakistan Siret Ödülü*"'nü kazandı.
* 1995 yılında Türkiye Yazarlar Birliği tarafından “*Yılın Kültür Adamı*" seçildi.
## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
Çevresel psikoloji

**Çevresel psikoloji**, psikolojinin çevre ve insan davranışı arasındaki ilişkiyi inceleyen alt alanıdır. Hem çevre koşullarının insan davranışlarına etkisini, hem de insanların çeşitli eylemlerinin sosyal ve fiziksel çevreye etkisini inceler. Söz konusu olan çevre bir mahalle, ev, ofis, fabrika, okul, çocuk parkı ya da bir sokak olabilir. Psikolojinin diğer alt dalları (sosyal psikoloji, bilişsel psikoloji, okul psikolojisi gibi) ve psikoloji dışındaki uzmanlık alanları (mimarlık, mühendislik, çevre bilimi, eğitim bilimleri, ergonomi, sosyoloji, antropoloji gibi) çevresel psikolojinin gelişimine katkıda bulunur.

## Kaynakça
Trafik psikolojisi

**Trafik psikolojisi**, Psikolojinin uygulamalı alt dallarındandır. Yaya ve sürücülerin trafikteki davranışlarının altında yatan psikolojik süreçleri inceler. Başlıca amacı trafik kazalarını ve bu kazaların sonucu olan ölümleri azaltabilmektir.

Sürücülerin araç sürme eylemi sırasındaki algı, dikkat ve biliş süreçleri, sürücü kişiliği, risk alma davranışı, sürücülerin tutumları ve duyguları trafik psikolojisinin çalışma alanlarındandır.

Trafik psikolojisi, trafik tanımı altında belirtilmiş yerlerdeki en başta sürücülerin, yayaların ve yolcuların üzerinde etkide bulunan içsel ve dışsal psikolojik ve fiziksel faktörlerin çaprazlama etkisi altında kalan bireyin ön düşünme süreçleriyle birlikte ortaya çıkaracağı veya çıkarabileceği potansiyel davranışların o an için birey tarafından yansıtılmamış (ama her an yansıtılabilecek) halidir.
## Kaynakça
İsaak Boleslavski

**Isaac Yefremovich Boleslavsky** (d. 9 Haziran 1919 Zolotonoşa, Ukrayna - ö. 15 Şubat 1977, Minsk) Ukraynalı Yahudi Satranç Büyük Ustası. 
Bütün zamanların en önemli açılış teorisyenlerinden ve 2. Dünya savaşından sonraki süreçteki üst düzey Sovyet büyük ustalarındandır.

1936'da Leningrad'da yapılan SSCB Gençler şampiyonasında 3.lük aldı.

1938'de 19 yaşında Ukrayna şampiyonluğunu kazandı. 1939'da yine Ukrayna şampiyonu olup 20 yaşında SSCB şampiyonasında oynama hakkını elde ederek Ulusal Usta unvanını kazandı. 1940'ta Moskova'da 12. SSCB Şampiyonasında oynadı. Son 10 oyunun 8'ini kazanarak 5.-6. sırada yer aldı. 1940'ta Ukrayna şampiyonluğunu 3. kez kazandı.
1945'te 14. SSCB şampiyonasında, Botvinnik'in arkasından 2. oldu. 9+,6=,2-. SSCB'de Büyük Usta Unvaniyla ödüllendirildi. SSCB-ABD arasında oynanan telsiz Maçında 3.Masada oynadı. İlk oyununda Reuben Fine'a karşı beraberlik oldu. İkinci oyunda onu yendi. Maçın en iyi oyunu ödülünü kazandı.

1946'da kızı Tatyana doğdu. Daha sonra kızı David Bronstein ile evlendi. 1946'da Groningen'de uluslararası arenaya ilk kez çıktı ve 6.-7.'liği paylaştı.

Adaylar turnuvasına yenilgisiz giden ilk oyuncuydu. Nisan 1950'de Budapeşte'de Bronstein'la adaylar turnuvasında ilk sırayı paylaştı. Fakat Moskova'daki play-off'ta Bronstein'a kaybetti. 1950'de kendisine Uluslararası Büyük Usta unvanı verildi.
1951'de Bronstein'la Botvinnik'in Dünya şampiyonluğu maçı sırasında Bronstein'ın yardımcılığını yaptı. 1952'de Helsinki Satranç Olimpiyatında 7/8 yaptı. 1953'te Zürih'te adaylar turnuvasına katıldı. Turnuvayı 10.-11. olarak bitirdi.

1961'de son kez SSCB şampiyonasında oynadı. Debrecen uluslararası turnuvasında birinci oldu. 1963-1969 yılları arasında dünya şampiyonu Tigran Petrosyan'ın yardımcılığını yaptı.

1968'de Dünya Okullar şampiyonasında SSCB takımının kaptanlığını yaptı. Son turnuvası 1971 Minsk oldu.

Boleslavsky Mikhail Tal'e karşılık bir rekor kırmış, 1958'de Riga'da siyah taşlarla onu yenmişti.

* **Mikhail Tal- Isaac Boleslavsky**
1.d4 Af6 2.c4 g6 3.Ac3 Fg7 4.e4 d6 5.f3 O-O 6.Fe3 e5 7.d5 c5 8.g4 Ae8 9.h4 f5 10.gxf5 gxf5 11.exf5 Fxf5 12.Fd3 e4 13.fxe4 Ve7 14.exf5 Vxe3+ 15.Ve2 Vg3+ 16.Şd2 Ac7 17.Vh2 Vxh2+ 18.Kxh2 Ad7 19.Ae4 Şh8 20.Kg2 b5 21.Af3 bxc4 22.Fxc4 Kab8 23.Kb1 Kxf5 24.Afg5 Ae5 25.Fb3 c4 26.Fc2 Axd5 27.Axd6 Kf6 28.Af5 Kd8 29.Şe1 Af4 30.Kg3 Aed3+ 31.Fxd3 Axd3+ 32.Kxd3 Kxd3 33.Axg7 Şxg7 34.Şe2 h6 35.Ae4 Ke6 36.Kg1+ Kg6 37.Kc1 Kg2+ 38.Af2 Kd4 39.Şf3 Kg6 40.Ae4 Ke6 41.Kg1+ Şf8 42.Kg4 Ka6 43.h5 Ka5 44.Kf4+ Şe7 45.Kg4 Kxh5 46.Şf4 Şf7 47.Şe3 Kd3+ 48.Şf4 Kh2 49.Şe5 Ke2 50.Kf4+ Şe7 51.Şf5 Kd4 0-1
Lev Alburt

**Lev Alburt** (d. 21 Ağustos 1945), şu anda ABD'de yaşayan ve satranç eğitimi veren eski Sovyet büyükssta. 2003'te ABD'de en ünlü satranççıların arasına katılmıştır.

## Dış bağlantılar
* Alburt'un oyunlarından 20 önemli pozisyon
Çağa, Güdül

**Çağa**, Ankara ilinin Güdül ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Çağa'nın, esasında bilinen bir tarihi yoktur. Ancak, komşu mahalleler, komşu yerleşim yerleri ve Çağa'da yaşamlarını sürdüren ileri yaşlı insanlardan alınan bilgilere göre, Anadolu Selçuklu Beyleri'nin Uç Beyi olarak bilinen Çağabey'in buraya gelip yerleştiği ve ismini de bu yöreye verdiği bilinmektedir. Çağa, 1980 yılında belediyelik olmuştur.

Belediyelik zamanında iki ana bölgeye ayrılmış haldeydi. Merkez tarafında Fatih ve Mescit Mahalleleri, merkeze 6&nbsp;km ötede Beypazarı-Ankara yolu kenarında Güneyce ve Çağabey (Çağakent) Mahalleleri mevcuttu. 2014 yılında çıkan yasa ile tüm mahalleler tek çatı altında toplanarak, Çağa adı ile tek mahalle olmuştur. Daha sonradan eski Güneyce ve Çağabey (Çağakent) Mahalleleri'nin sınırlarında oluşacak şekilde Güneyce adı ile yeni bir mahalle kurulmuştur. Çağa Mahallesi, şu an eski Fatih ve Mescit Mahallelerinin sınırlarında oluşur.

## Coğrafya
Ankara il merkezine 76&nbsp;km, Güdül ilçesine 15&nbsp;km uzaklıktadır.
Çağa Ankara'nın kuzeybatısında yer alır. Çağa'nın batısında Beypazarı, güneydoğusunda Ayaş, kuzeydoğusunda Güdül ve kuzeybatısında Uruş vardır.

## Ekonomi
Çağa halkının büyük çoğunluğu, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlamaktadır. Sebzecilik ve meyvecilik ileri seviyededir. Ankara'ya çok yakın olması dolayısıyla da ticari faaliyetler gelişmiş durumdadır. Güdül'ün termal suyunun çıkış merkezi olan Çağa, bu yönüyle de yatırımcıların ilgi odağı olmuştur. Bölgeye termal tesisler inşa edilmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça
Vandallık

**Vandallık** veya akım olarak **vandalizm**, bilerek ve isteyerek, kişiye ya da kamuya ait bir mala, araca ya da ürüne zarar verme eylemidir.

**Vandal** diye tanımlanan bir kişi; kırma, boyama, parçalama, yok etme, kesme, yakıcı madde atma, boya atma yoluyla sonucunu bilerek, kamunun veya bir başkasının sahiplendiği, önemsediği ve değerli bulduğu bir nesneye (örneğin, okul araç-gerecine, müzede sergilenen tarihsel bir yapıta, resim galerisindeki bir tabloya) zarar verir.

## Çıkış noktası
Terimin çıkış noktası Fransız Devrimi sürecinde Henri Grégoire adında bir din adamı tarafından Cumhuriyet Ordusu'nun bazı davranışlarını nitelemek için kullanılmasıdır. Henri Grégoire ordunun davranışlarını 455 yılında Roma'yı yağmalayan Cermen soyundan gelen Vandallara benzetmiştir.

## Vandalizm araştırmaları
Vandalizm erkek bireylerde daha sık görülmektedir. Kadınlarda daha az rastlanmasına karşın, antisosyal kişilik bozukluğu olan genç annelerin eşlerine ve çocuklarına karşı şiddet içeren davranışlarda bulunduğu bildirilmiştir. Özellikle sosyo-ekonomik düzeyi düşük okul çağındaki gençlerde sık karşılaşılmaktadır. 16 ayrı liseden 7340 öğrenci arasında yapılan bir çalışmada, öğrencilerin % 5'inde vandalist davranışların gözlendiği bildirilmektedir.

## Resmî vandalizm
Roma İmparatorluğu'nda, *damnatio memoriae*, yani *hatıraların lanetlenmesi* denilen bir uygulama vardır. Buna göre sevilmeyen birisi öldüğünde ona ait heykeller kırılır ya da kafaları koparılır, isimleri tüm kayıtlardan çıkarılır ve adları anılmaz. Örneğin Neron tek başına imparator olduğunda, kendinden önce gelen imparatora ait tüm heykelleri yıktırmıştır.

Hristiyanlığın kabulünden sonra da Roma'daki çoğu heykeller ya tahrip edilmiş ya da heykellerin alınlarına haç kazınmıştır.

Eski Mısır'da da rahipler, gücü tekrar ellerine geçirdiklerinde benzer uygulamalarla kendilerinin gücünü kısıtlayan firavunun mezarını tahrip ettirmişlerdir. Ayrıca baştakilerin, tarihten çıkarmak istedikleri kişilerin yüzlerini duvar resimlerinden kazıyarak silmeleri de sık görülen bir vandalizmdir.

Modern zamanlarda da devam eden resmi vandalizm, Naziler tarafından yıkılan Yahudi sembolleri, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonraki tahribatlar, Taliban tarafından yok edilen tarihi dev Buda heykelleri vb. ile sembolleşmiştir.

## Çevresel vandalizm
**Çevresel vandalizm**, bazı çevreciler tarafından kullanılan bir terimdir. Çevreciler bu terimi kırılgan ekosistemin korkunç ve bariz yıkımını ve özellikle çevre koruma yasalarının çiğnenmesini açıklamak için kullanırlar.

Sit alanları gibi koruma altına alınmış alanlarda yapılan yasal olmayan saldırılar çevresel vandalizme önemli bir örnektir. Akarsuların çiftlik atıkları ile kirletilmesi, atmosferin fosil yakıt tüketimi sebebiyle artan karbondioksitten zarar görmesi gibi farklı örnekler de sıralanabilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Vandalizm Hakkında Sürekli Tıp Eğitim Dergisinden Bir Yazı
Bülent Ağaoğlu

**Bülent Ağaoğlu** (20 Eylül 1958, Fatih, İstanbul), Türk bibliyograf. Türkiye'nin ilk bilgi bankacılarındandır.

## Kitapları
*Sistematik Türkiye Turizm İşletmeciliği Bibliyografyası, 1929-1984. İstanbul: Türkiye Turing Ve Otomobil Kurumu, 1985. Xıı+274s. Kitap. 2683 Künye. [yerno:bbib.53]
*Türkiye Halk Sağlığı Bibliyografyası. İstanbul: Sağlık Ve Sosyal Yardım Vakfı, 1996. 405s. Kitap. 15.520 Künye. [yerno:bbib.126]
*Yapı Dizin, Sayı: 170-193, 1996-1997. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi, 1998. 102s. Kitap. 1226 Künye. [yerno:bbib.128]
*Yapı Dizin, Sayı: 194-217, 1998-1999. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi, 2000. 132s. Kitap. 1193 Künye. [yerno:bbib.132]
*Yapı Dizin, Sayı: 218/241, 2000/2001. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi, 2002. 107s. Kitap. 1318 Künye. [yerno:bbib.139]

## Kaynakça
* Kozak, Nazmi (2017). Bülent Ağaoğlu: Bir “Ahir Zaman” Şövalyesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 28, Sayı 1, Bahar: 153 - 186. ISSN: 1300-4220
* Bülent Ağaoğlu kimdir?
Yakamoz

**Yakamoz** (Latince: *Noctiluca scintillans*, Rumca: diakamós), uyarıldığında ışık saçan tek hücreli bir deniz canlısıdır. Tek başlarına gözle görülebilir bir ışık saçamayan bu canlıların birçoğunun bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ışığa yakamoz denmektedir. Yakamozun gözlemlenebilmesi için diğer ışık kaynaklarının (Güneş, Ay ve şehir ışıkları) yakamoz ışıklarını engellememesi gerekir.

*Noctiluca scintillans* balona benzer bir görünüme sahip olan bir ökaryottur. Tüm dünyada özellikle kıyı sularında çok yaygındır. Diğer ateş rengi alglerinki gibi sert bir zırha sahip değildir. İki kamçısından uzun ve yapışkan olanı ile yüzeye yakın bölgede avlanır. Rastgele hareketleri sonucu kamçısına yapışan diğer mikroskobik deniz canlılarıyla beslenir. Çapları 1–2&nbsp;mm kadardır. İnce teller veya naylonlardan sık bir şekilde dokunan elek veya bir tül ile sudan ayrılabilir ve büyük bir mercek ile incelenebilirler. Genelde eşeysiz bölünme yoluyla çoğalan canlının, eşeyli olarak üreyebildiği de gözlenmiştir.

Yakamozu özel kılan ışıma olgusu, luciferin-luciferaz substrat-enzim çiftinin reaksiyonu sonucu oluşur. Bu kimyasallar sitoplazma içinde dağılmış halde bulunan binlerce küresel organelde saklanırlar.

Bu canlıların ışık yaymasının bir savunma mekanizması olduğu düşünülmektedir. Saldırıya uğrayan tek hücreli canlı, yaydığı ışıkla kendisine saldıran organizmanın daha büyük bir avcı tarafından fark edilmesini sağlar. Bu özellik balıkçılıkta da kullanılmaktadır. Balıkçılar, ay ışığının olmadığı gecelerde balıkların yakamoz oluşturduğu bölgeleri takip ederek tekneyi bu yöne çevirir ve avlanırlar. Lüfer avında da yakamoz ışığı nedeniyle lüks lambası kullanılmaktadır. Bu ışık balıkları çekmek amacıyla değil, misinasının temas ettiği yakamozların oluşturduğu ışıktan lüferlerin ürkmemesi için kullanılır. Lüks lambasının ışığı, yakamoz ışığını bastırarak lüferin misinayı fark etmesini engeller.

## Kaynakça
* Yakamozun sudaki bakterilerden kaynaklandığını duydum. Bu doğru mu? – TÜBİTAK Bilim ve Teknik (arşivlenmiş)
* Eckert R, Reynolds GT (Mayıs 1967), The subcellular origin of bioluminescence in Noctiluca miliaris 
* http://micro.magnet.fsu.edu/featuredmicroscopist/vanegmond/noctilucadarkfieldsmall.html 
* https://www.hurriyet.com.tr/egitim/yakamoz-nedir-ve-ne-demek-yakamoz-nasil-olusur-ve-bitki-midir-41608205.html
Lüfer

**Lüfer** (*Pomatomus saltatrix*), Pomatomidae familyasından ekonomik değeri yüksek bir balık türü. Kuzey Pasifik Okyanusu hariç, ılıman ve subtropikal sularda dünyanın her yerinde bulunan bir deniz pelajik balığıdır.

Vücutları uzun, sırt yüzgeçleri iki tane, kuyrukları çatallı, ağızları iri, dişleri sivri ve güçlüdür. Yan çizgi hemen hemen düz olup, pullarla örtülüdür. Yan çizgide pul sayısı 95-100 adettir. Sırt tarafı koyu mavi yeşilimtırak, alt tarafı gümüşî, yanları daha açık renk olan bu balıkların karnı parlak beyazdır. Keskin dişleri vardır. Uzunlukları 110&nbsp;cm'ye, ağırlıkları 11,5&nbsp;kg'a ulaşabilir. Küçükten büyüğe doğru defneyaprağı, çinekop, sarıkanat, lüfer, kofana, sırtıkara olarak adlandırılabilir. Lüferler, Mayıs ayının sonuyla birlikte üreme dönemine girerler ve haziran aynın ilk iki haftasına kadar bu süreç devam eder. Eylül sonu ekim başı gibi Karadeniz'de yumurtlayan balıklar İstanbul boğazından çıkmaya başlarlar.

## Defneyaprağı
10&nbsp;cm'ye kadar büyüklüğe ulaşan Lüfer yavrusudur. 0-50 gr ağırlığındadır. Avlanması, satılması yasaktır.

## Çinekop
15–18&nbsp;cm arasındaki uzunluğa ulaşan lüfer yavrusudur. Ağırlığı 55-65 gr arasındadır. Avlanması, satılması yasaktır.

## Sarıkanat
18–25&nbsp;cm büyüklüğe ulaşan lüfer yavrusudur. 75-110 gr ağırlığa ulaşır. 18&nbsp;cm.den küçüğünün avlanması ve satılması yasaktır.

## Lüfer
28&nbsp;cm uzunluktan sonraki lüfer türlerinin genel adıdır. Ağırlığı 125 ila 333 gr arasında gelir. Avlanması ve satılması serbesttir. Özellikle 35&nbsp;cm'e kadar olanı lüfer olarak adlandırılır. Daha büyüklerine Kofona ve Sırtıkara adı verilir.

## Kofana

35&nbsp;cm'den büyük olan Lüferler bu adla anılırlar. Ağırlıkları 500 gr'ı geçer. Avlanması ve satılması serbesttir fakat nadir olarak görülmektedirler.

## Sırtıkara
Lüferin 50&nbsp;cm ve daha büyük boyda olanına verilen ad. Avlanması ve satılması serbesttir fakat uzun zamandır Türkiye denizlerinde rastlanmamıştır.

## Yaşam alanları

Avrupa yakınlarında Karadeniz'de yumurtlayan ve ekonomik açıdan önemli bu cins, İstanbul üzerinden güneye (İstanbul Boğazı, Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı, Ege Denizi) ve sonbaharda soğuk mevsim için Türkiye'nin Akdeniz kıyılarına doğru göç eder. Aynı zamanda dünyanın birçok yerinde de bulunur.

### Koruma

Karadeniz ve Marmara'da Lüfer türlerinin sayısının azalması ve miktarın düşmesi nedeniyle oluşan kamuoyu baskısıyla Tarım Bakanlığı tarafından Defneyaprağı, Çinekop, Sarıkanat avcılığı ve satışı yasaklanmıştı. Bu yasağın uygulanması için çeşitli sivil toplum örgütleri ve oluşumlar mücadele etmekte idi. Ayrıca her sene farkındalık yaratmak amacıyla Lüfer Bayramı etkinlikleri yapılmaktadır. Ancak 18&nbsp;cm.den küçük olmamak kaydıyla avlanılması yeniden serbest bırakılmıştır.

## Kaynakça
Mukabele

**Mukabele**, bir kimsenin Kur'an'ı ezberden veya kitaptan yüksek sesle okuması ve onu dinleyen topluluğun da sessizce Kur'an'dan takip etmesidir. Mukabele anlamca karşılıklı verme, karşılıklı okuma anlamına gelir. Kur'an, Peygamber'in son Ramazan'ında okuduğu sıralama ile vefatından sonra Ebubekir zamanında mushaflaştırılmış, Osman zamanında teksir edilerek büyük şehirlere gönderilmiştir. 600'den fazla sahifeden oluşan kitap düzeni, takriben 20 sayfadan oluşan 30 cüze bölündü. Özellikle Ramazan aylarında her gün bir cüz okuyarak bayrama kadar bütün Kur'an'ı baştan sona okuma geleneği içinden mukabele geleneği doğmuştur.

### Ayrıca bakınız
* Devr-i hatim

### Kaynakça
=

## Kaynakça
Mamitu

**Mamitu**, ilk dönemlerde, Akad ve Sümer mitolojisinde yemin, ant içme tanrıçasıdır. Daha sonraki dönemlerde, yeni doğan bebeklerin kaderlerine karar veren bir tür kader tanrıçası ve öteki dünyadaki yargıçlardan biridir. *Mammitu*, *Mammetum* gibi yazılışları da mevcuttur. Bazı kaynaklarda Nergal'in eşi olarak geçer.
Maple

* Akçaağaç - bir ağaç türü.

## Yerleşim yerleri
* Maple, Ontario, 
** Maple GO Station, 
* Maple, Teksas, 2 Teksas'taki kasaba
* Maple, Wisconsin, Douglas County, Wisconsin

## Bilgisayar
* Maple (yazılım) - bir matematik yazılımı.
Weber (birim)

Fizikte, **weber** (sembol: Wb) manyetik akı nın SI birim sistemindeki karşılığıdır. Alman fizikçi Wilhelm Eduard Weber (1804 - 1891) 'dan dolayı bu isim ile adlandılırmıştır.

Weber (Wb), manyetik akı birimi olarak kullanılır ve manyetik akının, bir yüzeyin belli bir alanı boyunca geçiş sayısını ifade eder.

Weber ölçümü, bir manyetik alanın bir yüzeyden geçişini ölçmek için kullanılır. Manyetik alan, manyetik bir alan üreten bir kaynaktan kaynaklanabilir veya bir manyetik alanın değişen bir alanındaki hareket eden bir iletken veya manyetik malzeme tarafından üretilebilir.

Bir weber, manyetik akının manyetik akı yoğunluğu ile yüzey alanının çarpımı olarak ifade edilir ve aşağıdaki formülle hesaplanır:

Wb = T * m^2

Burada, Wb: Weber (manyetik akı birimi) T: Manyetik akı yoğunluğu (Tesla) m: Yüzey alanı (metrekare)

Örneğin, manyetik akı yoğunluğu 1 Tesla ve yüzey alanı 0.5 metrekare olan bir alanda manyetik akı aşağıdaki şekilde hesaplanabilir:

Wb = T * m^2 = 1 T * 0.5 m^2 = 0.5 Wb

Bu alandaki manyetik akı 0.5 weber veya 0.5 Wb olarak ifade edilir.

Weber Faraday kanununa göre belirlenmiştir. Akıda, bir saniye deki bir weberlik değişim bir volt luk elektro motor kuvvet endüklenmesine neden olur.

SI birim sistemi nde, weber kg·m2·s−2·A−1 'e eşittir. Bu da volt-saniyeye (V·s) eşittir. 
1 weber 1 T m2 = 10^8 maxwell'e eşittir.
Sistem dinamikleri

**Sistem dinamikleri**, karmaşık sistemlerin zaman içinde davranışlarını incelemekte kullanılan bir yaklaşımdır. Sistem davranışın etkileyen geri besleme ve gecikmeli tepkiler ile ilgilenir.

Sistemik Dinamiğini karmaşık sistemleri anlamak için kullanılan diğer yöntemlerden farklı kılan, *[[geri besleme]]* döngüleri ve ''stok ve akış''ları ile dönüştürücülerin (auxiliary) kullanımıdır. Bunlar, basit sistemlerin dahi beklenmedik doğrusal olmayan davranışlar göstermesini açıklayabilir.

Yeryüzündeki su döngüsü dinamik bir sitemin örneği olarak ele alınabilir. Bu sistemin unsurları bulutlar, atmosfer, güneş, toprak ve deniz, bitkiler ve diğer canlılardır. Güneş yeryüzündeki denizleri ve canlıları ısıtır, canlılar ve denizler ısındıkça su kaybederler, buharlaşan su atmosferdeki hava akımlarının etkisiyle yükselir ve yoğunlaşır. Yoğunlaşan su buharı bulutları oluşturur. Güneşin yeryüzünün farklı yerlerini birbirinden farklı şekilde ısıtması sonucunda basınç farklılıkları meydana gelir. Bu basınç farklılıklarından dolayı, bulutları hareket ettiren hava akımları oluşur ve belirli şartlarda bulutlardaki su buharı yoğunlaşacak yağmur ancak yeryüzüne düşer, deniz ve toprak tarafından emilir. Buradan da yeniden canlılara geçer. Bu döngü sürekli olarak birbirini besleyerek devam eder. Bu sistemdeki unsurlar aralasında geri-besleme döngüleri vardır, çünkü denizlerden ve canlılardan buharlaşan su döngünün sonucunda denizlere ve canlılara geri döner. Ayrıca, sistemin unsurları arasındaki su alışverişi gecikmelidir, örneğin bir gölden yazın buharlaşan su ancak aylar sonra ve de dolaylı yollardan oraya geri döner. Ancak bir bütün olarak ele alındığında, dünyadaki farklı farklı su stokları arasındaki su alışverişi sonucunda yine başka bir yerden bir şekilde su baharlaşan yere geri dönmektedir.
Hande Özyürek

**Hande Özyürek**, (d. 1976 - İstanbul) Türk keman sanatçısı.

10 yaşında ilk keman derslerine başladı. İlk olarak 1986'da Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda müzik öğrenimine başladı. 1989'da girdiği Kompozisyon Bölümü'nden 1995'te diplomasını aldı. 16 yaşında konservatuvar çerçevesince düzenlenen seçmeleri kazanarak orkestra eşliginde ilk solo konserini verdi.

1992-1995 yılları arasında eğitim gördüğü Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nı 19 yaşında fakülte birincisi olarak bitirdi. 1996 ve 1999 yılları arasında Türk Eğitim Vakfı’ndan aldığı burs ile Detmold Müzik Akademisi’nden dereceyle mezun oldu.

2004-2006 yıllarında Saarbrücken Müzik Akademisi'nde Konzertexamen "Üstün Başarı" derecesiyle eğitim gördü.

Türkiye, Belçika, Almanya, Yunanistan,İtalya ve Avusturya’da konserler veren Hande Özyürek, hem solo hem de oda müziği alanında konserler vermekte ve çalışmalarına Almanya’da devam etmektedir.

Mimar Sinan Guzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvari'nda "Docent" unvaniyla gorev yapmakta olup ayni zamanda Viyola, Oda Muzigi ve Desifraj dersleri de vermektedir.

## Ödüller

* 1989 EBU (Avrupa Yayın Birliği) Genç Solistler Klasik Müzik Festivali'nde Türkiye'yi temsil etmek için seçilen üç kişiden biri oldu.
* 1995 Sedat - Güzin Gürel Sanat ve Bilim Vakfı Başarı Ödülü.
* 1996'da Almanya Lüdenscheid Lions-Club'ın düzenlediği “En İyi Yorumcusu” Ödülü.
* 1998 Hannover'de düzenlenen Friedrich-Jürgen-Sellheim Keman Yarışması'nda dördüncülük.
* 1999 British Council'in düzenlediği "Yılın Genç Müzisyeni" Yarışması'nda ikincilik.
* 2000 İtalya'da Uluslararası Rovere d'Oro Oda Müziği Yarışması'nda dördüncülük.
* 2003 Junior Chamber International tarafından verilen "Kültürel Başarı Ödülü"
* 2003 Temmuz, İtalya Uluslararası Rovere d'Oro Oda Müziği Yarışması'nda ikincilik
* 2003 Ağustos, İtalya Uluslararası Palma d'Oro Oda Müzigi Yarışması'nda ikincilik alarak kendi kategorisinde ödül alabilen tek sanatçı olmuştur.
* 2007 15. Viyana Müzik Yarışması birincisidir.

## Notlar

## Dış bağlantılar
* Kişisel sitesi
* Rezensionen zum Rezital "Face to Face with Saygun" der  türkischen Geigerin Hande Özyürek am 8.8.2011 in Hamburg, PeerMusic 
* Bastien und Bastienne, Don Juan Archiv 
* Απόστολος Παληός & Hande Özyürek, Emre Elivar 
* Saygun'la Yüz Yüze (Face to Face with Saygun) albüm bilgileri
* vkb.de
Endâze

**Endâze**, Osmanlı döneminde kullanılan bir ölçü birimidir. Metrik sisteme göre 65 santimetre uzunluğundadır. Genellikle çarşı ve pazarlarda kumaş ve benzeri ürünlerin ölçümünde kullanılmıştır. Çarşı arşını ve mimari arşın da olduğu gibi, şimşir, demir ve çelikten imâl edilirdi. Günümüzde Topkapı Sarayı'nda 3 adet endâze bulunmaktadır. Endâze, "rubu" denilen sekiz eşit bölüme ayrılırdı ve her rubu da iki eşit bölüme ayrılırdı. Bu iki bölüme de "girah" adı verilirdi.

Halil ibn Ahmed el-Ferahidi'ye göre endâze, Farsçada "ölçme" anlamına gelen "endâh" kelimesinden türemiştir. Atatürk Devrimleri ile 1 Nisan 1931'de kaldırılmıştır.

## Kaynakça

;Özel

Genel;
* 
* 
*
Palamut

**Palamut**, şu anlamlara gelebilir:

* Anadolu palamut meşesi, bir ağaç türü
* Palamut (balık), bir balık türü
* Palamut (yemiş), bir yemiş türü
* Palamut, İncirliova, Aydın ili İncirliova ilçesine bağlı mahalle
Ergastulum

**Ergastula**, Antik Roma'da, genellikle kölelerin (özellikle sorun çıkaran kölelerin) ve bazen de tutuklu suçluların konulduğu yeraltı yapısına verilen isimdir.

İşçi olarak kölelerin çalıştırıldığı çiftliklerin (*[[latifundium]]*) içinde sıklıkla bulunan bir yapıdır. Ergastula terim olarak bazı küçük Roma hapishaneleri için de kullanılırdı. Bu yapılar Hadrianus'un hükümdarlığı sırasında kanundışı ilan edilmiştir.
Tiyomersal

**Tiyomersal** (İngilizce: ***thiomersal***) ya da **sodyum etilcıva tiyosalisilat**, ağırlığının yaklaşık %49'unu cıvanın oluşturduğu, antibakteriyel ve antifungal etkili bir organik cıva bileşiğidir. Madde ABD'de ***thimerosal*** (Türkçe: **timerosal**) olarak bilinmektedir.

1930'lardan bu yana ilaç endüstrisi tarafından aşıların raf ömrünü uzatmak ve aşı sıvısı içinde bakteri üremesini engellemek için kullanılmıştır. Genelde çoklu aşıların içinde bulunmaktaydı. Son dönemde otizm'e yol açtığı gibi asılsız yanlış iddialar ile yoğun araştırmalara maruz kalmış, Kanada gibi bazı ülkeler tarafından tiyomersal içeren çocuk aşıları piyasadan çekilmiştir.