Atbash

**Atbash** (; ayrıca transliterasyonu **Atbaš** şeklinde yapılır), başlangıçta İbrani alfabesini şifrelemek için kullanılan monoalfabetik (tek alfabeli) bir ikame şifresidir. Standart bir harmanlama düzeni ile bilinen herhangi bir yazı sistemi ile kullanılmak üzere değiştirilebilir. Orijinal Kabalacı yöntem, dinî metinlerde saklı olduğuna inanılan bir anlamın çözülebilmesi amacını taşıyordu.

Atbash adı, İbranice yazı sisteminin (A-T-B-Sh) ilk ve son iki harfinden türetilmiştir ve aynı zamanda ilk harfin (Aleph) son harfle (Taw), ikinci harfin (Taw) değiştirildiği prosedürü gösterir. (Beth) harfi, sondan bir önceki harf (Şin) vb. ile değiştirilir.

Atbash değeri, karşılık geldiği harfin sayısal değerini ifade eder. Çünkü İbranice her harfin bir ebced değeri vardır. Örneğin; Alef (1) ve Tav (400) değerine sahipken, *Atbash* kelimesinin değeri 400+1'dir.

## Şifreleme
Atbash şifresi, alfabe (veya ebced, hece, vb.) alınarak ve tersine eşlenerek oluşturulan özel bir monoalfabetik şifre türüdür, böylece ilk harf son harf olur, ikinci harf sondan ikinci harf olur ve bu böyle devam eder. Örneğin, Latin alfabesi şu şekilde çalışacaktır:

Bunu gerçekleştirmenin tek bir yolu olması nedeniyle, Atbash şifresi herhangi bir anahtar türünden yoksun olduğu için hiçbir iletişim güvenliği sağlamaz. Eğer birden fazla harmanlama düzeni () mevcutsa, şifrelemede hangisinin kullanıldığı anahtar olarak kullanılabilir, ancak sadece birkaç harfin hangisinin kullanıldığını ele verebileceği düşünüldüğünde bu önemli ölçüde daha fazla güvenlik sağlamaz.

## Tarihçe
Bu isim (Atbash) ilk, son, ikinci ve sondan ikinci İbranice harflerden (Aleph-Taw-Bet-Shin) türemiştir.

Modern İbrani alfabesi için Atbash şifresi şöyle olacaktır:

Korelasyonu bir boşluk sola veya sağa kaydırarak **Batgash** (Bet-Taw-Gimel-Shin için adlandırılmıştır) veya **Ashbar** (Aleph-Shin-Bet-Reish için) varyantı elde edilebilir. Her iki alternatif eşleme de bir harfi ikame edilmemiş bırakır; sırasıyla Aleph ve Taw.

### İncil'de
Birkaç İncil kelimesi, yorumcular tarafından ilk üç ayetin her birinde Atbash'a örnek olarak göstermişlerdir:

* Jeremiah 25:26 – "The king of *[[Sheshach]]* shall drink after them" – Sheshach meaning Babylon in Atbash ( *bbl* →  *ššk*).
* Jeremiah 51:1 – "Behold, I will raise up against Babylon, and against the inhabitants of *Lev-kamai*, a destroying wind."&nbsp;– Lev-kamai meaning Chaldeans ( *kśdym* →  *lbqmy*).
* Jeremiah 51:41 – "How has *Sheshach* been captured! and the praise of the whole earth taken! How has Babylon become a curse among the nations!"&nbsp;– Sheshach meaning Babylon ( *bbl* →  *ššk*).

Tek harflik olası bir Atbash değişikliği ile ilgili olarak:
*  - "Any place *I* will mention My name" () → "Any place *you* will mention My name" () (a → t), according to Yom Tov Asevilli

## Afin şifreleme ile ilişkisi
Atbash şifresi, affine şifrelemenin özel bir durumu olarak görülebilir.

Standart afin konvansiyonu altında, *m* harften oluşan bir alfabe  (İbrani alfabesi  ve standart Latin alfabesi  Atbash şifresi daha sonra  ayarlanarak bir afin şifre için şifreleme fonksiyonu kullanılarak şifrelenebilir ve deşifre edilebilir.

: \mathrm{E}(x) = \mathrm{D}(x) = \big((m - 1) x + (m - 1)\big) \bmod m.

Bu şu şekilde basitleştirilebilir;
:
\begin{align}
 \mathrm{E}(x) &= (m - 1)(x + 1) \bmod m \\
               &= -(x + 1) \bmod m.
\end{align}


Bunun yerine, alfabenin "m" harfleri  ile eşleştirilirse, Atbash şifresi için şifreleme ve şifre çözme fonksiyonu şu hale gelir:
: \mathrm{E}(x) = (-x \bmod m) + 1.

## Ayrıca bakınız
* Temurah (Kabbalah)
* Gematria
* İbrani dili
* ROT13

## Notlar


## Kaynakça

## Konuyla ilgili okumalar
* 

## Dış bağlantılar
* Çevrimiçi Atbash şifre çözücü