Kara Ordu

**Kara Ordu** (Macarca: *Fekete sereg*, okunuşu [ˈ ˈ], Latince: **Legio Nigra**), **Kara Lejyon/Alay** olarak da adlandırılır - Macaristan Kralı Matthias Corvinus döneminde görev yapan askeri güçlerdi. Bu erken dönem paralı asker ordusunun atası ve çekirdeği 1440'ların başında babası  döneminde ortaya çıkmıştır. Profesyonel paralı asker ordusu fikri, Matthias'ın gençlik yıllarında Julius Caesar'ın hayatını okumasıyla ortaya çıkmıştır. Ordu ve askerleri, savaş yetenekleri ve vahşilikleriyle erken Rönesans 'ın en ünlü ve korkulan askeri güçleri arasındaydı ve kısa süre sonra tüm Avrupa'da benimsenecek olan paralı asker ordusu kavramına öncülük etmiştir.

Macaristan'ın Kara Ordusu geleneksel olarak 1458'den 1494'e kadar olan yılları kapsar. O dönemdeki diğer ülkelerin paralı askerleri kriz zamanlarında genel nüfustan askere alınırdı ve askerler yılın büyük bir bölümünde fırıncı, çiftçi, tuğlacı vb. olarak çalışırdı Buna karşılık Kara Ordu'nun askerleri iyi maaşlı, tam zamanlı paralı askerler olarak savaşır ve kendilerini tamamen savaş sanatına adarlardı. Avusturya 'nın büyük bölümünü (1485'te başkent Viyana dahil) ve Bohemya Krallığı 'nın yarısından fazlasını (Moravya, Silezya ve her iki Lusatias) fetheden bu paralı ordu, diğer önemli zaferini 1479'da Ekmek Otlak Muharebesinde Osmanlılara karşı kazanmıştır.

Matthias, zaferlerine büyük katkı sağlayan erken dönem ateşli silahların piyadelerdeki önemini ve kilit rolünü fark etti. Kara Ordu'daki her dört askerden birinin o dönemde alışılmadık bir oran olan bir Arkebüz'ü vardı. Ortaçağ barutunun yüksek fiyatı bu oranın daha da artmasını engellemiştir. Kara Ordu'nun dağılmasından on yıl sonra bile, 16. yüzyılın başında Batı Avrupa ordularındaki askerlerin sadece %10'u ateşli silah kullanıyordu. Ordunun ana birlikleri piyade, topçu ve hafif ve ağır süvarilerdi. Ağır süvarilerin işlevi hafif zırhlı piyadeleri ve topçuları korumak, diğer birlikler ise düşmana ara sıra sürpriz saldırılar düzenlemekti.

Başlangıçta ordu çoğunlukla 6.000 ila 8.000 arasında paralı askerden oluşuyordu. 1480'lerde sayı 15.000 ila 20.000 arasındaydı, ancak büyük Viyana askeri geçit törenindeki rakamlar 1485'te 28.000 kişiye (20.000 atlı, 8.000 piyade) ulaştı. Böylece Kara Ordu, o dönemde var olan diğer tek daimi profesyonel Avrupa ordusu olan Fransa Kralı XI Louis'nin ordusundan çok daha büyüktü. Askerler çoğunlukla Çekler, Almanlar, Sırplar, Polonyalılar ve 1480'den itibaren Macarlardan oluşuyordu.

Kara Ordu, Matthias Corvinus'un tek büyük daimi paralı asker ordusu değildi. Kuzey, batı ve doğudaki sınır kaleleri çoğunlukla yerel soyluların maiyetleri tarafından korunuyor ve soyluların kendi gelirleriyle finanse ediliyordu; ancak güney Macaristan'ın Osmanlı sınır bölgesi, kral tarafından ödenen büyük bir profesyonel daimi orduya sahipti. Kara Ordu askerlerinin aksine, bu büyük paralı asker garnizonları kale savunması için eğitilmişlerdi. Başka hiçbir çağdaş Avrupa krallığı, iki büyük paralel daimi kuvveti bu kadar uzun süre muhafaza edemezdi.

Matthias Corvinus'un ölümü Kara Ordu'nun sonu anlamına geliyordu. Parlamentodaki soylular, ülkenin kendini savunma kabiliyeti pahasına vergi yükünü yüzde 70-80 oranında azaltmayı başardı, böylece yeni seçilen kral II. Vladislaus ordunun maliyetini karşılayamaz hale geldi. Kral Vladislaus II kraliyet mülklerinin,  çoğunu soylulara bağışladı. Kara Ordu'nun lağvedilmesinden sonra Macar kodamanlar ülke genelindeki ulusal yönetim sistemlerini ve bürokrasiyi de dağıttı. Sınır muhafızlarının ve kale garnizonlarının maaşlarının ödenmemesi, kalelerin bakıma muhtaç hale gelmesi ve savunmayı güçlendirmek için vergileri artırma girişimlerinin engellenmesiyle ülkenin savunması zayıfladı.

## Kaynakça