Vibo Valentia

**Vibo Valentia** (eski: *Monteleone di Calabria*), güney İtalya'nın Calabria bölgesinin güneyinde aynı adı taşıyan Vibo Valentia ili merkezi; idari bakımdan bir komün ve bir şehirdir. Belediye sınırları içinde şehrin yüzölçümü 1,139&nbsp;km²; nüfusu (30.6.2010 tahmini itibarıyla) 33.858 kişidir ve nüfus yoğunluğu 730,64 kişi/km² olur. Ama etrafındaki şehirleşmiş varoşları ile şehirsel nüfusun 87.245 kişi olduğu tahmin edilmektedir.

Vibo Valentia eknomisi tarım, yörel ticaret ve turizme dayanır. Şehrin ekonomisinde Vibo Marina bir ticaret ve turizm yat limanı olarak çok önemli rol oynar. Ayrıca Vibo Valentia ve civarında sahilde bulunan Tropea, Ricadi ve Pizzo beldeleri ile birlikte güneş ve plajları ile de büyük iç turizm çekmekte ve bu sahillere *Costa di dia (Tanrının sahili)* veya *Costa bella (Güzel sahil)* ismi verilmektedir.

## Tarihçe

Vibo Valentia orijinal olarak bir antik Grek denizaşırı kolonisi olan "Hipponion". MÖ 7. yüzyıl sonlarına doğru bu koloniyi kuranlar İtalya'nın güneyinde ve aynı Vibo Valentia gibi İyon Denizi üzerinde bulunan eski Yunan "Magna Grecia" kolonilerinden biri olan "Locri" şehri idi. Romalı tarihçi Diodorus Siculus'ün bildirdiğine göre MÖ 388'de Siraküza tiranı olan "İhtiyar Dionysisus" bu koloniyi eline geçirmiş ve burada yaşayanları yerleşkeden kovmuş ve şehri tahrip etmiştir. Fakat bu şehrin sürgün edilmiş ahalisi bu sefer Kartacalılar desteği ile MÖ 378'de şehirlerini tekrar kurmuşlardır. Bundan sonraki yıllarda Hipponion şehir Calabria'da yaşayan ve bölgeye hükmeden "Brütii" kabilesi hükmü altına girmiştir.

MÖ 194'te bu şehir antik Romalılar eline geçti ve Romalılar şehre yeni isim olarak "Vibo Valentia" adını verdiler. Şehir Roma Cumhuriyeti döneminde ve Roma İmparatorluğu'nun ilk dönemlerinde tarım ve ticaret dolayısıyla epeyce zenginleşti. Fakat Batı Roma İmparatorluğu barbar hücumlarına uğrayıp çökünce Vibo Valentia şehri tümüyle boşaltıldı. Bizanslıların güney İtalya'da hüküm sürmeleri sırasında ve güney İtalya'nın Araplarca istilası dönemlerinde tamamıyla bir harabeden ibaret kaldı.

1070'te Araplari güney İtalya'dan atma sürecinde olan Normanlar eski şehrin akropolis mevkiinde bir büyük güçlü kale yapıp eski harabe şehir ve civarını bir Norman üssü haline getirdiler. 1235'te Kutsal Roma-Germen İmparatoru ve Sicilya Kralı olan II. Frederick döneminde bu eski harabe şehir mevkiinde "Monteleone" adlı yeni bir şehir kuruldu. Bu şehir "Sicilya Krallığı"'na sonra "İki Sicilya Krallığı"na bağlı kaldı. Garibaldi'nin Sicilya seferinden önce İtalya Krallığına dahil oldu. Bu zamandan beri yerleşim merkezi olan Monteleone şehrine 1920'de yeniden "Vibo Valentia" ismi geri verildi.

## Demografi

Vibo Valentia nüfusu (2005 verilerine göre, 168.894 kişi ve nüfus yoğunluğu 730,64 kisi/km olur. Vibo Valentia'nin 19. ve 20. yüzyıllarda belediye sınırları içindeki nüfusunun gelişmesi nüfus sayımı verilerine gore su gösterimde izlenebilir:

*Kisi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:35000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:11566
  bar:1871 from:0 till:13359
  bar:1881 from:0 till:13120
  bar:1901 from:0 till:14751
  bar:1911 from:0 till:14520
  bar:1921 from:0 till:15385
  bar:1931 from:0 till:16800
  bar:1936 from:0 till:17779
  bar:1951 from:0 till:22740
  bar:1961 from:0 till:25451
  bar:1971 from:0 till:31133
  bar:1981 from:0 till:31516
  bar:1991 from:0 till:34836
  bar:2001 from:0 till:33957

PlotData=
  bar:1861 at: 11566 fontsize:S text:11.566 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 13359 fontsize:S text:13.359 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 13120 fontsize:S text:13.120 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 14751 fontsize:S text:14.751 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 14520 fontsize:S text:14.520 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 15385 fontsize:S text:15.385 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 16800 fontsize:S text:16.800 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 17779 fontsize:S text:17.779 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 22740 fontsize:S text:22.740 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 25451 fontsize:S text:25.451 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 31133 fontsize:S text:31.133 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 31516 fontsize:S text:31.516 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 34836 fontsize:S text:34.836 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 33957 fontsize:S text:33.957 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülecek yerler

**Norman-Hoehenstaufen Kalesi*: Antik Hipponion akropolis mevkininde 1070de yapılmıştır. Yapımında etrafta bulunan eski kalıntı şehrin taşları kullanılmış ve eski kalıntılara bu kale duvar içinde kalmıştır. 1783deki büyük Calabria depreminde zarar görmüştür ve tamir edilmiştir. Günümüzde bir devlet müzesidir.
**Hipponion antik şehri surları*: Kalıntılar yaklaşık 350m kadar olup duvarların ve 10m yükseklikte olduğu tahmin edilen 8 kulenin temellerinden oluşmaktadır.
**Santa Maria Maggiore e San Leoluca Katedrali*: M.S. 9. yüzyılda eski bir basılıka kalıntıları üzerine yapılmıştır. 
**Santa Ruba Kilisesi*: Yaklaşık 1000 yılarında Papa Çallıxtus II tarafından yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Bir oriyental camiiye benzer bir kubbesi bulkunur.
* *Rosario Kilisesi*: Yapımı yaklaşık 1337. Eski bir Romalı tapınağının bulunduğu mevkide orijinali Gotik mimarı stilinde yapılmıştır. Fakat 1783 depreminde yıkılıp yeniden yapılmıştır.

## Komşu komünler

Vibo Valentia komününün şu komünlerle ortak sınırları bulunur:
Briatico, Cessaniti, Filandari, Francica, Mileto, Jonadi, Pizzo, San Gregorio d'Ippona, Sant'Onofrio, Stefanaconi

## Kardeş şehirler

Vibo Valentia şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
*  Şehrin dinsel patronu olan ve Sicilya'da doğup Calabria'da yaşayan San Leoluca anısına.
* 
* 
* 
* 

## Resimler


**<span style="color:white">Vibo Valentia</span>**



Dosya:Palazzo luigi razza.jpg|Vibo Valentia Belediye Sarayi - "Palazzo Luigi Razza"
Dosya:Vibo panorama.JPG|Vibo Valentia Norman kalesi
Dosya:MURA GRECHE.JPG|Vibo Valentia - Antik Grek surlari
Dosya:Castello di Vibo.JPG|Vibo kalesi
Dosya:BIVONA DI VIBO VALENTIA.JPG|Vibo'un bir bagimli köyü olan Bivona panoramasi




## Ayrıca bakınız
*Calabria
*Vibo Valentia ili

## Kaynakça

* Valentia Italyanca Wikipedia "Vibo Valentia" maddesi 

## Dış bağlantılar

*  Vibo Valentia Belediyesi resmi websitesi