open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milli Elektrikli Tren

**TCDD E 44000** veya bilinen adıyla **Milli Elektrikli Tren**, Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii (TÜRASAŞ) tarafından TCDD Taşımacılık için üretilen elektrikli çoklu birim tren setidir. 2013'te açıklanan tren 2021 yılında test sürüşlerine başladı ve Mayıs 2023'te bölgesel tren olarak hizmete girdi.

## Üretim ve test aşaması
2013 yılında ilk milli elektrikli çoklu birim (EMU) ve milli dizel çoklu birim (DMU) trenlerinin üretimi için Türkiye Vagon Sanayisi (TÜVASAŞ) görevlendirildi. TÜVASAŞ ilk olarak EMU setlerini, daha sonraki aşamalarda da DMU trenlerini üretecekti. Aralık ayında tanıtımı yapılan trenin 2018 yılında test sürüşünde başlaması planlanıyordu. Bu tarih daha sonra 2020 ve 2022'ye ertelendi. 2020'de TÜVASAŞ'ın diğer demiryolu şirketleri ile Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii (TÜRASAŞ) adı altında birleşmesi nedeniyle proje TÜRASAŞ'a devredildi.

Prototip trenlerin yüzde 65'i yerli üretimden gelmektedir. Seri üretime geçecek birimlerde ise bu oran yüzde 75 olarak hedefleniyor. cer motoru, transformatörü, dişli kutusu ve kontrol ve yönetim sistemi ASELSAN tarafından tedarik edilmektedir. Saatte 176 kilometre hıza ulaşmak için tasarlanan tren, 160&nbsp;km/s hızda işletilmektedir. Alt yapı ve tasarım iyileştirmeleri sayesinde 2023 yılı sonunda trenin saatte 225 kilometre hıza çıkması planlandı. Fakat bu plan, Milli Hızlı Tren projesi kapsamında MHT'ye devredildi.

Sakarya'da bulunan Türkiye Vagon Sanayi Fabrikasında üretimi tamamlanan 5 vagonlu ilk E44000'ün fabrika testlerine Haziran 2020'de başlandı. Temmuz 2021'de başlayan test sürüşleri sonrasında Eylül 2022 itibarıyla 10000 kilometre kat edildi. Nisan 2023 itibarıyla 3 set tamamlanmıştı. 2030 yılına kadar toplam 56 tane set üretilmesi planlanmaktadır.  30 Mayıs 2025 tarihinde 2, Aralık 2025 tarihinde 1 set tamamlanarak hizmetteki adet 6'a yükselmiştir.

## Kullanım
TCDD Taşımacılık için üretilen ilk E44000 treni 27 Nisan 2023'te Adapazarı Garında teslim edildi. Mayıs ayında İstanbul'un çeşitli istasyonlarda sergilendikten sonra tren ilk yolculu seferini 27 Mayıs tarihinde Adapazarı-Gebze hattında gerçekleştirdi. TÜRASAŞ treni daha sonraki yıllarda Avrupa Birliği ülkelerine ihraç etmeyi planlamaktadır. 2019 yılında alınan karar sonrası yurt dışından yeni yüksek hızlı tren satın alınmayacağı için E44000'lerin gelecekte Türkiye'deki yüksek hızlı demiryolu hatlarında kullanılması gerekmektedir.

## Kaynakça
### Özel

### Genel

*

## Dış bağlantılar

* TÜRASAŞ'ta Milli Elektrikli Tren
2021 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası - Erkekler 400 metre serbest

2021 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası'nda **erkekler 400 metre serbest** etkinliği 16 Aralık 2021 tarihinde gerçekleştirildi.

## Rekorlar
Müsabaka öncesinde mevcut dünya ve şampiyona rekorları aşağıdaki gibiydi.

## Sonuçlar
### Eleme serileri
Eleme serileri saat 09.30'da başladı.

### Final
Final saat 18.00'de gerçekleştirildi.

## Kaynakça
Gruvun

**Gruvun** veya **Guruun** (; ), Yeni Çağ'da Azak Denizinin doğu kıyısında, Yeysk ve Beysug arasında yaşayan bir Çerkes boyuydu. Kazak ve Kıpçak akınları sırasında sayıları azalarak güneye, diğer Çerkes kabilelerinin arasına göçerek, diğer kabile ve halklar arasına karışarak yok oldular. Günümüzde Rusya'da Krasnodar Krayında bulunan Grivinskaya (Rusça: Гривенская, Çerkesçe: Грунэхьаблэ) köyü ismini bu kabileden almaktadır.

## Tarih ve sosyal yapı
Gruvun boyu hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Yeysk ve Beysug arasında yaşadıkları biliniyor. O dönemde Çerkesler arasında Hristiyanlık yaygındı. Ancak çok tanrılı Çerkes dini Habzeism de hala etkisini sürdürüyordu. Muhtemelen Çerkes Gruvun boyu bu iki dinin karışımı bir dine inanıyordu. Savaşçı bir boy oldukları tahmin ediliyor. Yoğun Kazak ve Kıpçak akınları sonucunda nüfuslarının büyük bir kısmını kaybettiler. Geri kalanlar ise güneye, diğer Çerkes boylarının arasına göçerek diğer boy ve halklar arasına karışıp yok oldu.

### Grivinskaya köyü
Gruvun topraklarında, günümüzde Rusya'da Krasnodar Krayında bulunan Grivinskaya (Rusça: Гривенская, Çerkesçe: Грунэхьаблэ) köyü ismini bu kabileden almaktadır. Bu köy Kazaklar tarafından gele geçirilen Gruvun topraklarındaki birkaç Kazak yerleşiminin birleşmesi ile kurulmuştur. Bazı kaynaklara göre 1810 yılında, bazılarına göre ise 1765 yılında kurulmuştur. 1842 yılında bir Kazak stanitsası haline gelmiştir. Rus-Çerkes Savaşı sırasında bu stanitsa rol oynamıştır. Günümüzde Köyün nüfusu tamamen Ruslardan ve Kazaklardan oluşmaktadır ve nüfus sayımlarında 2021 yılındaki nüfusu 4310 olarak kaydedilmiştir.

## Kaynakça
Lodi Barışı

**Lodi Antlaşması** ya da **Lodi Barışı**, Venedik Cumhuriyeti ile Milano Dükalığı arasındaki Lombardiya Savaşları'na son vermek amacıyla 9 Nisan 1454 tarihinde Lodi şehrinde imzalanan bir barış antlaşmasıdır.

Antlaşmanın tarihsel önemi, İtalyan yarımadasına 40 yıllık istikrarlı bir barışı getirmesi ve bunun sonucunda Rönesans’ın sanatsal ve edebi olarak büyümesini desteklemesidir.

## Siyasi durum
Milano Dükü Filippo Maria Visconti’nin 1447'de ölümünde sonra Milano'da Altın Ambrosya Cumhuriyeti ilan edildi. Yöneticiler yeni doğan devletin savunmasını I. Francesco Sforza’ya emanet etme karar verdiler, Francesco üç yıl sonra kendini Milano dükü ilan etti. Bir süredir Lombardiya üzerinde yayılma hırsı olan Venedik, Francesco Sforza ve müttefiklerine karşı Napoli Kralı Aragonlu V. Alfonso ve Habsburg İmparatoru III. Friderich ile bir ittifak kurdu. Ancak sadece üç yıl sonra Konstantinopolis’in düştüğü haberi geldi, bu olay Ege Denizi’ndeki Venedik topraklarını tehlikeye attı. Bu nedenle Venedik, İtalya'daki savaşlara geçici bir ateşkes getirmeye karar verdi ve diğer İtalyan güçleriyle birlikte Lodi Barışı'nı yaptı.

## Antlaşma

Venedik ve Milano nihai barışı 9 Nisan 1454'te Francesco Sforza'nın Lodi'deki sarayında imzaladı. Antlaşma en güçlü İtalyan devletleri tarafından ve özellikle de Cosimo de' Medici ve Francesco Sforza arasında uzun süredir devam eden olumlu ilişkiler sayesinde savaşta Milano'nun yanında yer alan Floransa Cumhuriyeti tarafından onaylandı.

Antlaşmadan sonra Kuzey İtalya; Savoie Hanedanı, Ceneviz Cumhuriyeti, Gonzaga Hanedanı ve Este Hanedanı gibi diğer bazı güçlerin varlığını sürdürmesine rağmen fiilen iki devlet arasında bölünmüştür. Ayrıca Francesco Sforza'nın Milano Dükü olması, yukarıda adı geçen devletler ile arasındaki sınırın Adda Nehri üzerine taşınması, tüm sınır boyunca sınır işaretlerinin konulması ve farklı zamanlarda İtalik Birliği’ne katılımla sonuçlanan bir ittifakın doğmasını da sağladı. Asola, Lonata ve Peschiera toprakları Venedik Cumhuriyeti'nin egemenliğine girdi ve buraları arzulayan Gonzagaların beklentileri suya düştü.

## Tarihsel önemi
Lodi Barışı'nın önemi, yarımadaya 40 yıl boyunca önemli bir toprak dengesi ve barışı sağlamasının yanında Rönesans’ın gelişmesini sağlayan yeni bir siyasi-kurumsal yapı kazandırmasıdır.

On beşinci yüzyılın ikinci yarısında Lorenzo de' Medici, ünlü “denge politikasını” uygulayarak bu siyasi dengenin garantörü olmuştur.

## Ayrıca bakınız

* Milano Dükalığı
* Venedik Cumhuriyeti
* Floransa Cumhuriyeti
* I. Francesco Sforza

## Kaynakça
TRG-230-iHA

**TRG-230-iHA**, Türk roket ve füze üreticisi Roketsan tarafından üretilmekte olan sistemi.

Füze yüksek isabet ve tahrip gücü ile 20 – 70&nbsp;km menzil arasındaki yüksek öncelikli hedefler üzerinde yoğun ve etkili ateş gücüne sahip füze sistemidir. TRG-230 Füzesi; Roketsan tarafından geliştirilen Çok Namlulu Roket Atar Silah Sistemi ile uygun arayüzlere sahip farklı tipteki platformlar üzerinden atılabilmektedir
Versay Antlaşması (1756)

**Birinci Versay Antlaşması** olarak da bilinen **Versay Antlaşması**, Fransa ile Avusturya arasında imzalanan diplomatik bir antlaşmadır. Fransa’daki Versay Sarayı’nda 1756 yılında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile dört anlaşma imzalanmıştır.

## Şartlar
İki ülke, Büyük Britanya ya da Prusya tarafından saldırıya uğramaları halinde karşılıklı yardımda bulunacaktı. Sonraki 30 yıl boyunca devam edecek olan Fransa-Avusturya İttifakı böylece kurulmuş olacaktı.

## Sonuçları
Antlaşmadan birkaç ay sonra Fransa ve Avusturya kendilerini İngiliz-Prusya İttifakı’na karşı 1763’e kadar sürecek olan Yedi Yıl Savaşı’nın içinde buldular. Westminster Konvansiyonu ile birlikte bu antlaşma, savaşlar öncesinde Avrupa’nın büyük güçlerinin ittifak sistemlerini yeniden düzenleyen Diplomatik Devrim’in bir parçasını oluşturuyordu.

Görünüşte savunma amaçlıydı ancak İngiliz ajanları belgelerin kamuoyuna açıklandığından daha geniş kapsamlı gizli maddeler içerdiğinden şüpheleniyordu.

İki devlet arasında daha da yakın bir işbirliği kurmak için imzalanan İkinci Versay Antlaşması ise 1757 yılında yine Versay Sarayı’nda kabul edildi.

## Kaynakça
Goşen Diyarı

**Goşen diyarı** (,*ʾEreṣ Gōšen*) İbranice İncil'de Mısır'da firavun tarafından İbranilere verilen yer olarak adlandırılır. Goshen diyarından İncil'deki Yaratılış ve Çıkış kitaplarında bahsedilir.

## Kaynakça
Rudy Pankow

**Rudy Pankow** (d. 12 Ağustos 1998, Ketchikan, Alaska), Amerikalı oyuncudur. *[[Outer Banks]]* dizisindeki JJ Maybank rolüyle tanınmaktadır.

## Biyografi
12 Ağustos 1998'de Alaska, Ketchikan'da doğdu. Futbol oynadığı ve kros etkinliklerine katıldığı Ketchikan Lisesi'ne gitti.

## Filmografi
### Film

### Televizyon

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Giovanni Lombardo Radice

**Giovanni Lombardo Radice** ya da **John Morghen** (23 Eylül 1954 – 27 Nisan 2023), İtalyan aktör.

Radice, 23 Eylül 1954'te Roma, İtalya'da doğdu. 1980'de başladığı oyunculuk kariyerini 2023 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Yer aldığı bazı yapımlar arasında; *The House on the Edge of the Park* (1980), *Cannibal Apocalypse* (1980), *City of the Living Dead* (1980), *Stage Fright* (1987), *The Church* (1989).

Radice, 27 Nisan 2023'te doğum yeri Roma, İtalya'da  *Cannibal Apocalypse* filmindeki rol arkadaşı oyuncu Ramiro Oliveros'la aynı gün 68 yaşında ölmüştür.

## Seçme filmografi
**Cannibal Apocalypse* (1980, ya da: *Apocalypse Domani*)
**City of the Living Dead* (1980, ya da: *The Gates of Hell*)
**The House on the Edge of the Park* (1980)
**Cannibal Ferox* (1981, ya da: *Make Them Die Slowly*)
**Deadly Impact* (1984)
**Stage Fright* (1987, ya da: *Deliria*)
**Eleven Days, Eleven Nights* (1987)
**Phantom of Death* (1988, ya da: *Un delitto poco comune*)
**The Church* (1989, ya da: *La Chiesa*)
**The Devil's Daughter* (1991, ya da: *La Setta*)
**Body Puzzle* (1992)
**Ricky & Barabba* (1992)
**Padre Pio: Between Heaven and Earth* (2000)
**The Soul Keeper* (2002)
**Gangs of New York* (2002)
**The Omen* (2006)
* *The Hideout* (2007)
**A Day of Violence* (2010)
**The Reverend* (2011)
**Violent Shit: The Movie* (2015)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
* Interview at deliria-italiano.de
İki eşlilik

**İki eşlilik** veya **bigami,** tek eşliliğin zorunlu olduğu kültürlerde**,** bir kişiyle yasal olarak evliyken bir başkasıyla evliliğe girme eylemidir. Çiftin fiili olarak ayrılmış olması evli kişiler olarak medeni hallerini değiştirmez. Bir kişinin eşinden boşanma sürecinde olması durumunda, boşanma ilgili yargı yasasına göre kesin hale gelene kadar o kişi yasal olarak evli kabul edilir. Bigami yasaları, fiili veya birlikte yaşama ilişkisi içindeki veya yasal olarak evliyken bu tür ilişkilere giren çiftler için geçerli değildir. Önceki evlilik herhangi bir nedenle geçersizse çift evli değildir ve bu nedenle her bir taraf, iki eşlilik yasalarına aykırı düşmeden başka biriyle evlenmekte özgürdür.

İki eşlilik yalnızca tek eşli evlilikleri tanıyan çoğu ülkede bir suçtur. Bu yüzden gerçekleştiğinde çoğu zaman ne birinci ne de ikinci eş diğerinden haberdar değildir. Birkaç istisna dışında (Mısır ve İran gibi) iki eşlilik yasalarına sahip ülkelerde önceki eşin rızası, genellikle geçersiz sayılan ikinci evliliğin yasallığı üzerinde hiçbir fark yaratmaz.

## İki eşlilik karşıtı yasaların tarihi
Hıristiyanlık Roma İmparatorluğu'nun resmi dini haline gelmeden önce bile Diocletianus ve Maximian 285'te katı çok eşlilik karşıtı yasalar çıkardılar. Klasik Yunanistan ve Roma'da geleneksel olarak olduğu gibi, tek eşliliği yasal evlilik ilişkisinin tek biçimi olarak zorunlu kılan AD.393'te   Roma İmparatoru I. Theodosius, çok eşlilik yasağını Yahudileride kapsayacak şekilde genişletmek için bir imparatorluk fermanı yayınladı. 1000 yılında Haham Gershom ben Judah, Hristiyan bir ortamda yaşayan Aşkenaz Yahudi topluluklarında çok eşliliğin kabul edilemez olduğuna hükmetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Pavel Grudinin

**Pavel Nikolayevich Grudinin** (20 Ekim 1960) Rus siyasetçi ve girişimcidir. Daha önce, Vidnoye şehir yerleşiminin Belediye Meclisi üyesi ve 2017-2019 yılları arasında Meclis Başkanı olarak görev yapmıştır.
Orta yaş

**Orta yaş,** bir insanın hayatının genç yetişkinliğin ötesinde, ancak yaşlılığın başlangıcından önceki dönemidir. Kesin aralık akademik olarak tartışılmaktadır ancak terim genellikle yaklaşık 40-45 ile yaklaşık 60-65 yaş aralığını belirtmek için kullanılır  ancak daha erken başlayıp daha geç de bitebilir. Yaşamın bu aşaması, bireylerde yaşlandıkça kademeli olarak fiziksel, bilişsel ve sosyal gerileme ile birliktedir.

## Orta yetişkinlik
Bu zaman aralığı genellikle "orta yaş" olarak adlandırılır ve cinsiyete de bağlı olarak yaklaşık 40+ ile yaklaşık 60+ yaş arasındaki süre olarak tanımlanabilir. Genç yetişkinlik ile bu aşama arasında birçok değişiklik olabilir. Merriam-Webster ve Oxford English Dictionary gibi bazı sözlüklerde tanımlama yaklaşık 45 yaşında başlar. Bazılarında 50 yaşına kadar geç başlayabilir. Orta yaşın tam tanımının ne olduğu konusunda evrensel bir fikir birliği yoktur ancak genel özellikler arasında doğurganlığın hızlı düşüşü, saçların beyazlaması ve fırsatların azalması yer alır. Amerikan Psikoloji Derneği, "orta yetişkinliği" 35 veya 36 yaşta başlar olarak tanımlar ve aralık 60 veya 65'e kadardır. Lancet orta yaşı 40 yaşından itibaren kabul eder. Modern sosyal bilimciler genellikle orta yaşın 35 ila 40 yaşlarında başlayıp 55 ila 60 yaşlarında sona erdiği konusunda hemfikirdirler.

Bu dönemde vücut yavaşlayabilir ve orta yaşlılar yemeye, kötü madde kullanımına, strese ve dinlenmeye karşı daha duyarlı hale gelebilirler. Kronik sağlık sorunları, engellilik veya hastalıklarla birlikte görülmeye başlar. Duygusal tepkiler ve geçmişe bakış kişiden kişiye değişir; örneğin ölümlülük, üzüntü ya da kayıp duyguları bu yaşta sık görülen duygulardır.

Orta yetişkinlik veya orta yaştakiler, ilişkiler geliştirmeye ve ilişkilerdeki değişikliklere uyum sağlamaya devam ederler. Bu tür değişiklikler, büyümekte olan veya yetişkin çocuklar ile yaşlanan ebeveynler arasındaki olgunlaşan ilişkilerde oldukça belirgindir. Topluluk katılımı, devam eden kariyer gelişimi gibi yetişkinliğin bu aşaması için oldukça tipiktir.

## Kaynakça
Cemil Vafi

**Cemil Vafi** (1904 - 21 Mart 1987), Türk diplomattır.

1924 yılında Galatasaray Lisesi'nden mezun olmuştur. 1960 ile 1962 yılları arasında Caracas, 1962 ile 1964 yılları arasında Prag, 1964 ile 1966 yılları arasında Kâbil, 1969 ile 1972 yılları arasında Bern büyükelçilikleri yapmıştır. 21 Mart 1987 tarihinde vefat etmiştir. Canan Gerede'nin babasıdır.

## Kaynakça
Louis van Niekerk

**Louis van Niekerk** (27 Haziran 1935 - 7 Şubat 2023), Güney Afrikalı aktör ve tiyatro yönetmeni.

## Hayatı
Van Niekerk, 29 Haziran 1935'te Güney Afrika'da doğdu. 1947'de başladığı oyunculuk kariyerini 2022 yılına kadar sürdürdü. En çok; *Nag van Legio*, *Mattewis en Meraai* ve *Siener in die Suburbs* adlı yapımlardaki performansıyla akıllarda kaldı. Yer aldığı diğer bazı önemli yapımlar arasında; *Othello*, *The Fourth Reich*, *Egoli: Place of Gold* ve *Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol* sayılabilir. Oyunculuk alanındaki çalışmalarıyla; "Sahne Sanatları" Onur Madalyası, Naledi Ödülü, Fiesta Ödülü, Gerhard Beukes Ödülü ve Afrikoon Ödülü'nün sahibi olmuştur.

## Özel yaşamı ve ölümü
Eşi Lettie Scheepers'i 1983'te kaybeden Niekerk, 7 Şubat 2023'te ülkesi Güney Afrika'da doğal nedenlerden 87 yaşında ölmüştür.

## Filmler
* *Elsa se Geheim*, (1979)

## TV
* *Amalia*, sezon 1 – Ben Viljoen
* *Amalia*, sezon 2 – Ben Viljoen
* *Die Vierde Kabinet*, sezon 1 – Piet Badenhorst
* *Hartland*, sezon 1 – Oupa Venter
* *Zero Tolerance*, sezon 1 – Pieter Markgraaff
* *Fees van die Ongenooides*
* *Villa Rosa*
* *Getroud met Rugby* – Festus Koekemoer
* *7de Laan*
* *Agter Elke Man*
* *Grondbaronne*

## Tiyatro
* *Nag van Legio*
* *Mattewis en Meraai*
* *Siener in die Suburbs*
* *Othello*
* *The Road to Mecca* 
* *My Seuns*
* *Dood van ’n Handelsreisiger*
* *Die Storm* 
* *King Lear* 
* *Die Keiser*
* *Julius Caesar*
* *Don Gxubane Onner die Boere* 
* *Die Leeu in Winter*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Louis van Niekerk  IMDb sayfası
Yaroslav Filçakov

**Yaroslav Filçakov** (, d. 13 Ekim 1995), Ukraynalı güreşçi. Grekoromen stil 82 kiloda kariyerini sürdürmektedir. 2023 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanmıştır.

## Kariyeri
Sırbistan'ın Belgrad kentinde düzenlenen 2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 82 kilo üçüncülük maçında Gürcü rakibi Gela Bolkvadze'yi 3-1 yenerek bronz madalya kazandı.

Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2023 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda erkekler grekoromen stil 82 kilo final maçında Burhan Akbudak ile 3-3 berabere kaldı ve son paun dezavantajıyla yenilerek gümüş madalya kazandı. İkinci turda İsveç adına yarışan Zakarias Berg'i 4-2, çeyrek finalde Hırvat Filip Šačić'i 4-1 ve yarı finalde Moldovalı Mihail Bradu'yu 3-1 yenerek finale çıkmıştı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Yaroslav Filçakov  
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Yaroslav Filçakov
Yûsuf Meddah

**Yusuf Meddah** (),‎ Azerbaycan divan şairiydi. "*Varqa ve Gülşah*" adlı eseriyle ünlüdür. Hayatı hakkında çok az şey bilinmekte ancak 14. yüzyılın başlarında yaşadığı tahmin edilmektedir. Meddah iyi eğitim almıştı, Azerbaycanca, Arapça ve Farsça bilmekteydi.

En ünlü eseri, bir Arap halk masalından yola çıkarak yazdığı, yaklaşık 1.700 beyitten oluşan ve aruz ölçüsüyle yazılmış bir mesnevi olan *Varqa va Gulşah*tır. Meddah'ın *Varqa va Gulşah*nın yanı sıra *Hâmûşnâme*, *Dâsitân-ı İblîs aleyhi’l-la‘ne* ve *Maktel-i Hüseyn* gibi eserleri de vardır.

## Adı
Eserlerinde daha çok Yusuf Meddah mahlasını kullanmıştır. Ancak diğer takma adları arasında *Yusifî* ve *Yusuf-i Meddah* bulunmaktadır.

## Hayatı
Yusuf Meddah'ın hayatı hakkında çok az şey bilinmektedir. 14. yüzyılın başlarında yaşadığı tahmin edilmektedir. Azerbaycan dilini çok iyi biliyordu ve Azerbaycan edebiyatının erken gelişme döneminin ana temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Uzmanlar eserlerinden onun iyi eğitimli olduğu, Arapça ve Farsça dillerini mükemmel derecede bildiği ve din bilimleri alanında bilgili olduğu sonucuna varmışlardır. İlk yıllarını Azerbaycan'da geçiren Yusuf Meddah, daha sonra Konya'ya yerleşerek Mevlevî tarikatına katılmıştır. *[[Meddah]]* ünvanı, onun şehir şehir dolaştığını ve toplum içinde şiirler okuduğunu gösterir. Yusuf Meddah Erzincan, Ankara, Sivas, Kastamonu gibi farklı bölgelerde yaşamış ve buralarda tanınmaya başlamıştır. Uzun bir hayat yaşadığına inanılmakta ve ölüm tarihi ile yeri bilinmemektedir.

## Kaynakça

## Bibliyografi

* 
* Aksoy, Hasan (2013). "YÛSUF MEDDAH". TDV Encyclopedia of Islam, Vol. 44 (Yusuf – Zwemer) (in Turkish). Istanbul: Türkiye Diyanet Foundation, Centre for Islamic Studies. ISBN 978-975-389-785-3.
* 
*
Erika Bognár

**Erika Bognár** (d. 2000), Macar güreşçidir. Serbest stilde 55&nbsp;kg kategorisinde mücadele etmektedir.

## Kariyeri
Hırvatistan'ın Zagreb kentinde düzenlenen 2023 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda kadınlar serbest stil 55 kiloda mindere çıkan Erika Bognár, çeyrek finalde Fransız Tatiana Debien'i 3-1 yenerek yarı finale yükseldi. Bu turda Alman Annika Wendle'yi 6-2 mağlup eden Bognár finale kaldı. Final maçında Rumen Andreea Ana'ya kaybederek gümüş madalyanın sahibi oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dünya Güreş Birliği sayfasında Erika Bognár  
* IAT veritabanındaki sporcu bilgisi Erika Bognár
V. Muhammed Mozolesi

**V. Muhammed Mozolesi** (), Fas'ın başkenti Rabat'ta bulunan bir anıt mezardır. 1971 yılında inşa edilmiş olup Kral V. Muhammed ve iki oğlu Kral II. Hasan ve Prens Abdullah'ın mezarları bulunmaktadır.

V. Muhammed Mozolesi, Kral V. Muhammed'in ölümünden sonra tahta geçen II. Hasan tarafından başlatıldı. Kompleks, modern malzemelerle geleneksel formlar kullanılarak Vietnamlı mimar Cong Vo Toan tarafından tasarlandı. İnşaat 1961'de başladı ve Hasan Kulesi'nin ait olduğu Muvahhidler döneminden kalma yıkık caminin kordonunda yenileme çalışmaları yapıldı. İnşaat 1971'de tamamlandı ve V. Muhammed'in naaşı aynı yıl buraya nakledildi. Prens Abdullah 1983'te buraya gömüldü. 1999'da ölümü üzerine II. Hasan da buraya gömüldü.

## Kaynakça
Halit Yerebakan

**Halit Yerebakan** (d. 8 Ağustos 1982, Rize), Türk hekim, sunucu ve yazardır. Doktor Geldi ve Hayatın Ritmi adlı televizyon sağlık programlarını hazırlamış ve sunuculuğunu yapmıştır.

Yeditepe Üniversitesi'nde kalp ve damar cerrahisi anabilim dalında profesör ve bölüm başkanı olan Yerebakan, Yeditepe Üniversitesi Hastanesi'nde yönetim kurulunda görev yapmaktadır.

2023 Türkiye genel seçimleri için Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından İstanbul milletvekili seçildi.

## Kaynakça
Avdaya Kasbahı

**Avdaya Kasbahı** (), Fas'ın başkenti Rabat'ta bulunan bir kasbahtır. 12. yüzyılda Muvahhidler döneminde inşa edilmiştir ve medine mahallesinde Ebu Rekrek Nehri vadisinde yer almaktadır.

Kasbah, Muvahhidler altında özel bir öneme sahipti. Ana kasbah portalını inşa eden 1184-1199'da hüküm süren Yakub el-Mansur'du. El-Mansur altında kurulan Hasan Camii hiçbir zaman tamamlanmadı. Taşları başka binalar için kullanılmış ancak caminin temellerinin yanında 44 metre yüksekliğindeki Hasan minaresi korunmuştur. Muvahhidlerin düşüşüyle birlikte kasbah çürümeye yüz tuttu ve ardından 1666-1672 ve 1757-1792'de Alevîler altında yeniden inşa edildi. Kale duvarında 17. yüzyıla ait toplar korunmuştur.

İçeride kasbah, donuk, mavi ve beyaz duvarlara sahip geleneksel evler ile inşa edilmiştir. Kasbahın kuzey kesiminde, turistler arasında popüler olan okyanusa bakan popüler bir gözlem güvertesi bulunmaktadır.

Avdaya Kasbahı, Rabat'taki diğer sitelerle birlikte UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almaktadır.

## Kaynakça
Anna-Maria Hefele

**Anna-Maria Hefele**, Alman difoni şarkıcısıdır. Hefele, Münih yakınlarındaki Grafing'den.

Bu polifonik armonileri söyleme tekniği "boğazdan şarkı söyleme" olarak da bilinir ve Hefele bunu 2005'ten beri uygulamaktadır.

Dünyanın her yerinde bulunan çeşitli armoni şarkı söyleme stilleri vardır. Kanada Eskimoları ve Moğolistan ve çevre bölgelerde sergilenen çeşitli formlar en çok tanınanlarıdır. Hefele'nin stili, Tuva'nın Sibirya bölgesinde kültürel olarak uygulanmaktadır. Bu ıslık vokal versiyonuna sygyt denir.

Huffington Post, onun "inanılmaz yeteneği" ve şarkı söylemesinin "tamamen tuhaf" olduğu hakkında yorum yaptı. 10 Ekim 2014'te The Guardian'ın Viral Video Listesinde, Hefele'nin imaları gösterip açıkladığı Polyphonic Overtone Singing adlı bir çevrimiçi videoyla ikinci sırada yer aldı. Haziran 2021 itibarıyla bu video 18,9 milyondan fazla tıklanmıştır.

## Kaynakça
Wolfsangel

**Wolfsangel**, çoğunlukla Almanya ve Doğu Fransa'ya ait, Z şeklinde bir metal kancadan oluşan ve hilal şeklindeki bir metal çubuğa  bir zincirle asılan Orta Çağ Avrupa kurt tuzaklarından esinlenen bir armadır. Z şeklindeki sembol aynı zamanda "çift kanca" anlamına gelen **Doppelhaken** olarak da adlandırılır.

15. yüzyıldaki çeşitli köylü ayaklanmalarında ve 17. yüzyıldaki Otuz Yıl Savaşlarında'nda bir amblem olarak benimsenmesinin ardından, Alman özgürlüğünün ve bağımsızlığının bir sembolü haline geldi. Savaş öncesi Almanya'da, Wolfsangel'e olan ilgi, Hermann Löns'ün Otuz Yıl Savaşlarındaki bir kahramanı konu alan 1910 tarihli Der Wehrwolf adlı romanının popülerliğiyle yeniden canlandı. Ƶ sembolü daha sonra Nazi Partisi tarafından benimsendi ve Waffen-SS tümenleri Das Reich ve Landstorm Nederland gibi çeşitli Alman *[[Wehrmacht]]* ve SS birlikleri tarafından kullanıldı. İftira ve İnkârla Mücadele Birliği, Ƶ sembolünü bir nefret sembolü ve neo-Nazi sembolü olarak listelemektedir.

## Nazi sembolü olarak
Nazi Almanyası'nda Wolfsangel sembolü, Nazi sembolizminde yaygın olarak benimsenmiştir. Bu sembolün benimsenmesinin sebebinin, Hitler'in kurt imgesiyle (örneğin Kurt İni) olan güçlü kişisel bağlantısı mı, yoksa 15. yüzyıl sonrası Alman bağımsızlık ve özgürlük sembolüyle bir bağ kurmak mı olduğu belirsizdir. Bu sembolün, özellikle Almanların yabancı etkisinden zorla kurtulmasıyla bir ilgisi vardı.

## İkinci Dünya Savaşı sonrası sembolizmi
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Wolfsangel sembolünün Neo-Nazi gruplarıyla bağlantılı olması ve Almanya'da kamuya açık olarak sergilenmesi yasa dışı ilan edildi.
Almanya, 9 Ağustos 2018'de gamalı haç ve diğer Nazi sembollerinin video oyunlarında kullanımına ilişkin yasağı kaldırdı.
USK Genel Müdürü Elisabeth Secker, CTV'ye verdiği demeçte, "Yasanın yorumlanmasındaki değişiklik sayesinde, güncel olaylara eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşan oyunlara ilk kez USK yaş sınırı getirilebilecek. Bu durum uzun zamandır filmler için geçerliydi ve sanat özgürlüğü söz konusu olduğunda, artık bilgisayar ve video oyunları için de geçerli" dedi.

## Ayrıca bakınız
* faşist sembolizm
* Ƶ

## Kaynakça
Seni Yazdım

"**Seni Yazdım**", Müslüm Gürses'in 1986 tarihli Bayar Müzik firmasıyla çalıştığı ilk stüdyo albümü olan *[[Küskünüm (albüm)|Küskünüm]]*den bir şarkı. Sözleri albümün ilk  baskılarında Altın Karakaya, sonraki baskılarda ise Hasan Bağlan olarak belirtilmiştir. Müziği ise Burhan Bayar'a aittir. Şarkı albümün dışında Müslüm Gürses'in Gönül Rüzgarı filminde de yer aldı. Genel müzik direktörlüğü albümün de yapımcısı Burhan Bayar tarafından yapılmıştır. Şarkı Camdaki Kız, Gönül Dağı dizilerinde de kullanılmıştır.

## Seslendiren sanatçılar
* Ata Demirer & Melek Büyükçınar
* Baha
* Berdan Mardini
* Cevher
* Ebru Gündeş
* Fikret Aslan
* Kibariye
* Lara
* Mary Jane
* Müslüm Gürses
* Sibel Can
* Yaşar İpek
* Zara

## Cover versiyonları
* Ayşen Birgör
* Derya Uluğ
* İhsan Güvenç
* İkilem (konser)
* Rubato (konser)
* Serkan Kaya (konser)
* Tuvana Türkay
* Yıldız Tilbe (konser)
Fesleğen (anlam ayrımı)

* Fesleğen, bir bitki türü

## Yerleşim yerleri
* Fesleğen, Pamukkale - Denizli ili Pamukkale ilçesine bağlı mahalle
* Fesleğen, Milas - Muğla ili Milas ilçesine bağlı mahalle
* Fesleğen, Niğde - Niğde ili merkez ilçesine bağlı köy
Ebu Rekrek Nehri

**Ebu Rekrek Nehri** (), Fas'ta bulunan bir nehirdir. Nehir, Orta Atlas Dağları'ndan başlayarak Rabat'ta Atlas Okyanusu'na dökülmektedir. Nehrin ağzı Sela Vadisi olarak adlandırılmaktadır.

Nehir 240 kilometre uzunluğundadır ve nehrin yukarısında yaklaşık 24 kilometrelik bir gelgit halici uzanmaktadır.

## Kaynakça
Abdurrahman Nâfiz Paşa

**Abdurrahman Nâfiz Paşa** (ö. 1853), Osmanlı devlet adamıdır. Muhtelif nezâretlerde ve vilâyetlerde vâlilik vazîfesinde bulunmuştur.

## Hayatı
Aldığı çeşitli idârî görevler aşağıda sıralanmıştır:
* Mart 1838-Eylül 1839: Mâliye nâzırı
* Ekim 1839-Mayıs 1840: Edirne vâlisi
* Şubat-Kasım 1843: Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye reisi
* Eylül 1845-Şubat 1847: Mâliye nâzırı
* Nisan 1848-Şubat 1849: Mâliye nâzırı
* Eylül 1849-Haziran 1850: Mâliye nâzırı
* Ocak-Ağustos 1851: Evkâf nâzırı
* Ağustos 1851-Ekim 1852: Mâliye nâzırı

Abdurrahman Nâfiz Paşa, 1853'te ölmüştür.

## Kaynakça
Şella

**Şella** (), Fas'ın başkenti Rabat'ta bulunan bir nekropol ve arkeolojik sittir. Ebu Rekrek Nehri'nin sol kıyısında yer almaktadır.

Sitenin yerleşimine dair en eski kanıtlar, Fenikelilerin MÖ 1. binyılda burada bir ticaret merkezi kurduklarını göstermektedir. Daha sonra, Geç Antik Çağ'da terk edilmeden önce Roma'nun Mauretania Tingitana eyaletindeki Sala Colonia'nın yeriydi. 13. yüzyılın sonlarında site, Merînîler için bir hanedan mezarlığı olarak kullanılmaya başlandı. 14. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Merînî sultanları sitenin bir bölümünü yeni duvarlarla çevrelediler ve türbelerine eşlik edecek bir dini külliye inşa ettiler. 15. yüzyılda nekropol terk edilmeye başlandı ve yüzyıllar boyunca depremler ve yağma nedeniyle hasar gördü. 20. yüzyıldaki arkeolojik kazılar, antik Roma kentinin kalıntılarını ortaya çıkardı.

Günümüzde site turistik bir cazibe merkezidir ve 2012'den beri UNESCO Dünya Mirası listesinin bir parçasını oluşturmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Marinid funerary stele from Chellah , pictures and information from the Museum With No Frontiers
* Global Heritage Fund Profile
* Photos of Roman Sala Colonia ruins today (in Italian)
Monica Araya

**Monica Araya**, Kosta Rika'lı iklim uzmanıdır. Emisyonsuz ulaşımın savunucusu olup bu konuda Avrupa ve Amerika'da birçok çalışma yapmıştır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.**Nivela** (bir düşünce kuruluşu) ve **Costa Rica Limpia'nın** (bir yurttaş gözlemevi) Kurucusu ve Yöneticisidir. Latin Amerika ve Karayipler için Düşük Emisyon Geliştirme Stratejileri (**LEDS**) Platformunun eş başkanı v**e [[Birleşmiş Milletler Çevre Programı|UNEP]] Boşluk Emisyonları Raporu Yönlendirme Komitesi** üyesidir.

## Hayatı ve kariyeri
**Monica Araya**, Kosta Rika'da doğmuş ve dokuz ülkede yaşamıştır. Antarktika'ya yönelik tamamı kadınlardan uluşan uluslararası keşif gezisine katılan ilk Latin Amerikalı olmuştur. Doğasında neşe bulduğu Oslo'da eşiyle birlikte yaşamaktadır.20 yıla aşkın bir süre sürdürülebilir yaşamın savunucusudur. Hükûmet,iş dünyası, hayırseverler ve aktivistlerle birlikte çalışmıştır. Monica, 'den Ekonomi Politikası alanında Yüksek Lisans derecesine ve Yale Üniversitesi'nden Çevre Yönetimi alanında Yüksek Lisans ve Doktora derecelerine sahiptir.

Monica, emisyonsuz bir dünya için çalışıyor. Kendisi, bir **ClimateWorks** seçkin üyesi, bir **Drive Electric** kampanya danışmanı ve **COP26** için BM Yüksek Düzey İklim Eylemi Şampiyonu'nun özel danışmanıdır. Aynı zamanda ulaşımda sıfır emisyonu hedefleyen **RouteZero** kuruluşunun danışmanlarından biridir. 2009-2011 yılları arasında 'de çalıştı.

2016 yılında Antarktika'yı ziyaret eden en büyük kadın grubunun bir üyesiydi. Aynı yıl Kosta Rika'daki enerji durumu hakkında bir TED  konuşması yapmıştır.

**Monica**, ulaşımdan kaynaklanan kirliliği sona erdirmeye amaçlayan **Drive Electric**'i TED başkanı Chris Anderson ile yaptığı bir konuşmada tanıtıyor. Araya, Kosta Rika'nın sürdürülebilirlik lideri olarak  yurttaş örgütü **"Costa Rica Limpia" 'nın** kurulmasında öncülük etmiştir. Kosta Rika'nın sürdürülebilirlik lideri olarak kurulmasında rol oynayan Costa Rica Limpia'yı &nbsp;Glasgow'daki COP26 sırasında Weather Channel'dan Dave Malkoff onunla röportaj yapmıştır.

Monica'nın  TED konuşmaları yaklaşık 4 milyon kez izlendi ve 31 dile çevrilmiştir.

Araya, 2019'da yılında  Kosta Rika'da elektrikli mobiliteyi geliştirmedeki rolü nedeniyle **"Yılın Haçlısı"** seçildi. 2021'de BBC'nin "100 Kadın" listesinden biri olarak kabul edildi.

## Kaynakça
Mevley İdris Zirhun

**Mevley İdris Zirhun** (), Fas'ın Fes-Meknes bölgesine bağlı Meknes prefektörlüğünde bulunan bir şehir ve belediyedir. Belediye, Zirhun Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Belediyenin nüfusu 1 Eylül 2014 tarihi itibarı ile 11.615'tir.

Kasabanın adını aldığı Fas'ın ilk büyük İslami hükümdarı I. İdris'in mezarının bulunduğu yer olmasıyla ünlüdür. Meknes'in yakınında yer almaktadır ve birkaç kilometre uzaklıktaki Volubilis kalıntılarına bakmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Zirhun Dağı

**Zirhun Dağı** (), Fas'ın Fes-Meknes bölgesinde bulunan bir dağdır. Dağ, Meknes prefektörlüğünün kuzeyinde yer almaktadır.

Zirhun Dağı, özellikle tepesinde Mevley İdris Zirhun kentinin bulunduğu yer olarak bilinmektedir.

## Kaynakça
Orta Atlas Dağları

**Orta Atlas Dağları** (; ), Fas'ın kuzeydoğusunda bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Atlas Dağları'nın bir parçasıdır. En yüksek noktası 3.356 metrelik Cebel Bu Nasır'dir.

Orta Atlas, Fas'ın üç ana Atlas Dağları zincirinin en kuzeyi ve ikinci en yüksek olanıdır. Melviye ve Ümmü'r-Rabiya nehirleriyle ayrılan güneyde Yüksek Atlas yer almaktadır. Orta Atlas, doğuda Cezayir'e uzanan geniş bir plato havzasının en batı ucunu oluşturur ve her ikisi de büyük ölçüde Cezayir'de bulunan, kuzeyde Tel Atlas ve güneyde Sahra Atlası tarafından da sınırlanır. Orta Atlas'ın kuzeyinde ve Sebu Nehri ile ayrılmış, İspanya'nın güneyindeki Sierra Nevada'yı da içeren Betika Dağları'nın bir uzantısı olan Rif Dağları uzanmaktadır.

Berberi makağı, Orta Atlas'a özgüdür ve başlıca popülasyonlar, yalnızca Fas ve Cezayir'in bazı bölgelerinde sınırlı bir alanda bulunur. Kışın Orta Atlas'ta kar devam eder ve deniz seviyesinden 600 metre yükseklikten başlayarak görünebilir.

## Ek okuma

* C. Michael Hogan. 2008. ''Barbary Macaque: Macaca sylvanus'', GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
* Marshall Cavendish Corporation. 2006. *World and Its Peoples*, Published by Marshall Cavendish, ,
Zuhal Atmar

**Zuhal Atmar**, Afgan girişimci ve çevre aktivistidir. Afganistan'ın ilk kağıt geri dönüşüm fabrikası **Gul-e-Mursal**'ı(Şam Gülü) 2016 yılında kurdu. BBC'nin 2021 için etkili ve ilham veren 100 kadın listesine dahil edildi.

## Hayatı ve aktivizm
Zuhal Atmar, 1984 yılında Afganistan'da doğmuştur. Pakistan'da mülteci iken Uluslararası Mülteci Komitesi İngilizce ve bilgisayar kurslarını tamamladı. Save the Children (İngiltere) ve Dayanışma Afgan - Belçika (SAB) tarafından verilen yönetim eğitimlerine katıldı.Taliban'ın iktidardan düşmesiyle tekrar Afganistan'a geri dönmüştür. Atmar, ***AREU'da*** (Afganistan Araştırma ve Değerlendirme Birimi) araştırma görevlisi olarak çalışmıştır. Bu görevde kadınların eğitimini, toplum sesini, fırsat eşitliğini ve geçim kaynaklarına erişimi teşvik etmede rol oynamıştır.

Atmar bir röportajında Kabil'in nüfusunun her gün yaklaşık 308 ton çöp ürettiğini ve atık yönetiminin şehirde neredeyse hiç düzenlenmediğini belirtmiştir. Kabil'deki kirlilik oranının azaltılmasına katkıda bulunmak için 2016 yılında bir geri dönüşüm tesisi kurdu .**Gul-e-Mursal Geri Dönüşüm Fabrikası** haftada yaklaşık 35 ton çöp işleyip bunları tuvalet kağıdına dönüştürmektedir. Atmar'ın kurmuş olduğu fabrikada birçok kadına istihdam sağlamıştır.

Atmar, işini kurarken çok kez cinsiyet ayrımcılığına ve tacize maruz kalmıştır. Afganistan'da kadınlar kefil, iş ortağı, teminat gibi şartları yerine getiremedikleri için krediye erişimlerinin olmaması nedeniyle şirketini kurmanın zor olduğunu belirtmiştir. İşi kurduktan sonra da tehditler aldığını söylemiştir. Benzer işleri olan Afgan erkekler, Zuhal'in işini batırmak için ona karşı birlik olmuşlardır.

240.000 $ değerinde Çinli makine satın almıştır, bu meblağı kısmen önceki işlerinden biriktirmiştir, ancak çoğu ABD hükûmeti tarafından **USAID** programı aracılığıyla bağışlanmıştır.

Atmar, BBC'nin 2021 için 100 etkili ve ilham verici kadın listesine dahil edilmiştir.

## Kaynakça
(137108) 1999 AN10

**** Apollo grubunda tehlikeli olabilecek cisim ve Dünya'ya yakın cisim olarak sınıflandırılan ve yaklaşık bir kilometre çapındaki bir asteroittir. LINEAR misyonu tarafından 13 Ocak 1999 tarihinde keşfedilmiştir.

7 Ağustos 2027 tarihinde, bu asteroit Dünya'nın  yakınından geçecektir. Bu yakın geçiş sırasında görünür büyüklüğü 7,3 değerine erişecek ve dürbünle dahi görülebilir hale gelecektir.

'nin yörüngesi 65 yıllık gözlem yayı sayesinde oldukça kesin bir şekilde hesaplanmıştır. Andreas Doppler ve Arno Gnadig tarafından 1955 yılında cisme ait daha önceki görüntüler kullanılarak (precovery) keşfedilmiştir. Astronomların elinde olan 123 günlük gözlem yayı süresi baz alınarak yapılan hesaplamalara göre 10 milyonda 1 ihtimalle 2039 yılında Dünya'ya çarpma ihtimali olduğu sonucu elde edilmiştir.

7 Ağustos 1946 yılında ise asteroit Dünya'dan  uzaklıkta, ardından da Ay'dan  uzaklıkta bulunacaktır.

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

* 
*
ISO 3166-2:MA

**ISO 3166-2:MA**, Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan ISO 3166 standardının bir parçası olan Fas'taki ana idari bölümlerin isimlerini kodlamaya yarayan bir koddur. Günümüzde 12 bölge ile 63 il ve 13 prefektörlük için ISO 3166-2 kodları bulunmaktadır.

Her kod, bir tire işareti ile ayrılmış iki bölümden oluşur. Birinci kısım, Fas'ın ISO 3166-1 alpha-2 kodu olan MA'dir. İkinci bölüm ise bölgeler için iki haneli sayı ve iller ve prefektörlükler için üç harftir.

## Mevcut kodlar
Alt bölüm adları, ISO 3166 Bakım Ajansı (ISO 3166 / MA) tarafından yayınlanan ISO 3166-2 standardında listelenmiştir.

### Bölgeler

### İller ve prefektörlükler


: Tamamen veya kısmen tartışmalı Batı Sahra topraklarında yer almaktadır.


## Ayrıca bakınız
* Fas'ın bölgeleri
* Fas'ın illeri ve prefektörlükleri

## Dış bağlantılar
* ISO Online Browsing Platform: MA 
* Regions of Morocco , Statoids.com
* Prefectures of Morocco , Statoids.com
Unutamadım (Kaç Kadeh Kırıldı)

"**Unutamadım (Kaç Kadeh Kırıldı)**", Müslüm Gürses'in 1986 tarihli Bayar Müzik firmasıyla çıkardığı ilk stüdyo albümü olan *[[Küskünüm (albüm)|Küskünüm]]*den bir şarkı. Sözleri Şakir Askan'a müziği ise Burhan Bayar'a aittir. Genel müzik direktörlüğü albümün de yapımcısı Burhan Bayar tarafından yapılmıştır. Şarkı Poyraz Karayel, Çarpışma, Elkızı dizilerinde, Kutsal Damacana filminde bahsi geçmiştir.

## Seslendiren sanatçılar
* Berk Gürman
* Emre Kaya
* Funda Arar
* Gökhan Güney
* Hakan Altun
* İlker Kaleli
* Kamuran Akkor
* Kibariye
* Köfn
* Lerzan Mutlu
* Müslüm Gürses
* Pamela
* Rubato
* Zara

## Cover versiyonları
* Ayşen Birgör
* Berkay
* Cevher
* Hakan Altun & Sibel Can
* İlker Kaleli
* Oğuzhan Koç
* Rubato
* Serenay Sarıkaya
* Toprak Sağlam
* Ümit Besen
Sıkıştırılmış toprak

**Sıkıştırılmış toprak**, toprak, tebeşir taşı, kireç veya çakıl gibi sıkıştırılmış doğal ham maddeler kullanılarak temeller, zeminler ve duvarlar inşa etmek için kullanılan bir tekniktir. Son zamanlarda sürdürülebilir bir yapı yöntemi olarak yeniden canlandırılan eski bir yöntemdir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Rammed earth wall construction at Central Arizona College
Wandervogel

***Wandervogel*** (çoğul: ***Wandervögel***; Türkçe: "**Gezgin Kuş**"), 1896-1933 yılları arasında kırsal bölɡelerde yürüyüşe çıkarak ve ormanda doğayla iç içe olarak sanayileşmeye karşı çıkan Alman gençlik gruplarının popüler hareketi tarafından benimsenen isimdir.
Orta Çağ gezgin bilim insanlarından etkilenen bu grubun amacı, Alman milliyetçiliğine güçlü bir vurgu yaparak eski Cermen değerlerini canlandırmaktı.  Tarihçilere göre, Wandervögel'in en büyük katkılarından biri, Alman toplumunda halk şarkılarının yeniden canlandırılmasıydı.

Hareket üç ana ulusal gruba bölünmüştü: *Alt-Wandervogel*, *Wandervogel eingetragener Verein* (WVEV) ve *Jung-Wandervogel*. İlk ikisi genel olarak geleneklere (aile, ordu, okul) saygılıyken, *Jung-Wandervogel* daha meydan okuyucuydu ve devrimci fikirlere daha yakındı. Wandervögel ise otorite kontrollerinin dışında ortaya çıktı ve üyelerini seçerek topluyordu.

Wandervogel, 1901 ve 1913 yılları arasında Alman Gençlik Hareketi'ndeki baskın eğilimdi. 1901'de 100 üyeden, 1914'te 25.000 ila 40.000 taraftara ulaştılar. Hareket, zirve döneminde 60.000-80.000 üyeye sahipti ve bunların 45.000'i yalnızca WVEV'deydi.

## Nazilerin iktidarı ele geçirmesinden sonra
1933'ten itibaren Naziler, Wandervogel, Alman İzciliği, Jungenschaft ve Bündische Jugend'in yanı sıra Hitler Gençliği hariç çoğu gençlik grubunu yasakladı. Sadece Kilise bağlantılı gruplar hayatta kaldı ve neredeyse 1936'ya kadar varlığını sürdürdü.

1933'ten itibaren Naziler, Hitler Gençliğinden bağımsız çoğu gençlik grubuyla birlikte *Wandervogel*, Alman İzciliği, Jungenschaft ve Bündische Jugend'i yasakladı. Yalnızca Kilise'ye bağlı gruplar hayatta kaldı ve 1936'ya kadar sürdü.

## Modern yönleri
*Wandervogel* hareketi, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden kuruldu ve bugün Almanya'da varlığını sürdürüyor. Birçok farklı dernekte ve komşu ülkelerde yaklaşık 5.000 üyesi bulunmaktadır.

## Etkileri
Bazı yazarlar, Wandervögel'in ahlak anlayışını ve faaliyetlerini, özellikle 1960'larda Amerika Birleşik Devletleri'nde gelişen hippi hareketi olmak üzere, daha sonraki toplumsal hareketler üzerinde bir etki olarak görmüşlerdir.

## Ayrıca bakınız
* flâneur

## Kaynakça
Sarı Sıcak (film)

***Sarı Sıcak***, yönetmenliğini ve senaristliğini Fikret Reyhan'ın yaptığı 2017 yapımı dram türünde sinema filmi.

36. Uluslararası İstanbul Film Festivali (2017) Ulusal Yarışma kısmında En İyi Film (Nizamettin Reyhan ve Nuriye Bilici), En İyi Erkek Oyuncu (Aytaç Uşun), En İyi Görüntü Yönetmeni (Marton Miklauzic) ve En İyi Kurgu (Ömer Günüvar ve Fikret Reyhan) dallarında Altın Lale ödülünü kazandı.

## Oyuncular

* Aytaç Uşun - İbrahim
* Mehmet Özgür - Necip
* Gökhan Şimşek - İzzet
* Cem Zeynel Kılıç
* Tarık Köksal
* Akan Atakan 
* Seher Çuhadar
* Umut Alagül - Cumali 
* Volkan Güneri - Doğuş
* Ersin Buyar - Cafer
* Serap Gezer - Zehra

## Dış bağlantılar
* 
*
Rif Dağları

**Rif Dağları** (; ), Fas'ın kuzeyinde bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Tanca-Tetuan-El-Hüseyma ve Fes-Meknes bölgelerinde yer almaktadır ve Atlas Okyanusu ile Akdeniz ile çevrilidir. En yüksek noktası 2.455 metrelik Cebel Tedgin'dir.

Tarihsel olarak, Rif Cumhuriyeti'ne ve 1920'den 1927'ye kadar Rif Savaşı'nı İspanyollara karşı yöneten başkanı Abdülkerim'e aitti. Rif bölgesi, tarihsel olarak Afrika'da bir İspanyol kolonisiydi. Bu dağlık ve verimli bölge, batıda Spartel Burnu ve Tanca, doğuda Burkan ve Melviye Nehri, kuzeyde Akdeniz ve güneyde Verga Nehri ile sınırlanmıştır. Rif Dağları, doğu Rif Dağları ve batı Rif Dağları olarak ikiye ayrılır. Rif'in kuzeydoğusunda yerleşen "La'tamna" aşireti (Osmanlılar) Türk kökenli bir aşirettir.

## Kaynakça

## Ek okuma
* Pierre-Arnaud Chouvy (2005). "Morocco said to produce nearly half of the world's hashish supply" , *[[Jane's Intelligence Review]]*
* C. Michael Hogan (2008). "Barbary Macaque: Macaca sylvanus", Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg

## Dış bağlantılar

* Galerie Rif (Arrif) 
* Rif Map
Francisco J. Ayala

**Francisco José Ayala** (12 Mart 1934 – 3 Mart 2023), İspanyol-Amerikalı filozof ve biyolog.

## Hayatı
Ayala, 12 Mart 1934'te Madrid, İspanya'da doğdu. Kısa dönem rahiplik yaptıktan sonra 1960'te papazlığa atandığı esnada dini görevini bıraktı.

Salamanca Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra 1961'de Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Columbia Üniversitesi'nde Theodosius Dobzhansky'nin yanında doktora yaparak 1964'te eğitimini tamamladı. 1971'de Amerikan vatandaşlığına geçerek 2018 yılına kadar Kaliforniya Üniversitesi'nde akademisyen olarak çalıştı.

Ayrıca Amerikan Bilimi Geliştirme Derneği'nin Yönetim Kurulu Başkanıydı. Çalışmalarıyla Ulusal Bilim Madalyası'nı ve Templeton Ödülü'nü almıştır.
## Ölümü
İki evliliğinden iki çocuk sahibi olan Ayala, 3 Mart 2023'te Los Angeles, Kaliforniya'da 89. yaş gününe kısa bir süre kala geçirdiği kalp krizi nedeniyle ölmüştür.

## Kitapları
Ayala 950 makale ve 30 kitap yayınlamıştır. Son yayınlanan kitapları şunlardır:
* Ayala F.J. 2010. *Am I a monkey? Six big questions about evolution*. Johns Hopkins Üniversitesi Yayınları: Baltimore, MD.
* Ayala F.J. ve Robert Arp editörler. 2009. *Contemporary debates in Philosophy of Biology*. Wiley-Blackwell: Londra. 
* Avise J.C. ve F.J. Ayala editörler. 2007. *In the Light of evolution: adaptation and complex design*. Ulusal Akademi Yayınları: Washington DC. 
* Cela Conde C.J. ve F.J. Ayala. 2007. *Human evolution: trails from the past*. Oxford Üniversitesi Yayınları: Oxford.
* Ayala F.J. 2007. *Darwin’s gift to science and religion*. Joseph Henry Yayınları: Washington, DC.
* Ayala F.J. 2006. *Darwin and intelligent design*. Fortress Yayınları: Minneapolis, MN.
* Hey J; W.M. Fitch ve F.J. Ayala editörler. 2005. *Systematics and the origin of species. On Ernst Mayr’s 100th Anniversary*. Ulusal Akademi Yayınları: Washington DC. 
* Wuketits F.M. ve F.J. Ayala editörler. 2005. *Handbook of evolution: the evolution of living systems (including Hominids), Volume 2*. Wiley-VCH: Weinheim, Almanya. 292 pp.&nbsp;2005. 
* Ayala F.J. 2004. *Human evolution: biology, culture, ethics*. Pearson Eğitim: Yukarı Saddle Nehiri.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*Francisco J. Ayala  at the University of California, Irvine
*Francisco J. Ayala Biography
GAZ-M1

**GAZ M1** Diğer adı (" **Эмка** "/" **Emka** "), Sovyet otomobil üreticisi GAZ tarafından 1936 ile 1943 yılları arasında Gorki'deki (şimdi Nizhny Novgorod, Rusya ) fabrikasında üretilen bir binek otomobiliydi.

Sistematik üretim 1941'de sona erdi.Envanterde kalan parçalarla 1943'e kadar üretilebildi. Toplam 62.888 tane Emka üretildi.

Arabanın üretim döneminin büyük bir kısmı II.Dünya Savaşı'na denk geldi.GAZ M - FAI ve BA-20 ise II.Dünya Savaşı içerisinde Sovyet Ordusu'na teslim edildi.

Araba daha sonra, nispeten popüler olan ve Sovyetler Birliği tarihinde belirleyici bir dönemin film ve fotoğraf görüntülerinde yer alan Rusya'da zamanının bir simgesi haline geldi.
Rögar kapağı

**Rögar kapağı**, kanalizasyon ve diğer su giderlerini için belli aralıklar ile açılmış olan özellikle içerisinde gelen ve giden akıntıların yönünü değiştiren çoğunlukla silindir veya dikdörtgen şekillerde açılan, tıkanmalar sırasında müdahale edebileceğimiz yeraltı boşluklarına kapatılan kapaktır.

Yayaların düşmemesi için, kanalizasyona inmeyi sağlayan boruyu yani rögarı kapatmak ve borunun açılmaması amacı ile üzeri ağır metal kapakla kapanmış, yer yüzeyi ile bitişik oluşturulan noktalara da “rögar kapağı” adı verilmiştir.

Rögar kapakları kentin altyapısının en önemli parçasıdır. Sokaklarda 50 metre ara ile her yerde bulunan kapakların ağırlığı da 120 kilogram veya buna yakın bir kilodur.

Rögar kapakları ilk olarak Roma sokaklarında kullanılmıştır.Yapımında beton veya dökme demir kullanılmıştır.
Sham Chun Nehri

*Sham Chun Nehri*', **Shum Chum Nehri** veya **Shenzhen Nehri** (Çince: 深圳河; pinyin: Shēnzhèn Hé), Deep Bay, Mirs Körfezi ve Sha Tau Kok Nehri ile birlikte Hong Kong ve Çin anakarası arasında doğal sınır görevi görür.

1898'de Hong Kong Bölgesinin Genişletilmesine İlişkin Anlaşma'da (İkinci Pekin Sözleşmesi olarak da bilinir) Yeni Bölgeler'in kira kontratı sınırının bir parçasını oluşturdu.

Hong Kong'un Kuzey Bölgesi, Yuen Long bölgesi ile Shenzhen şehri, Guangdong'u ayırır. Kaynağı Wutong dağı, Shenzhen'dedir. Kolları Ping Yuen nehri, Shek Sheung nehri, Sheung Yue nehri, Ng Tung nehri, Buji nehri ve Tan Shan nehri'dir. Shenzhen Rezervuarı da dolduğunda nehre akar.

Nehir, Derin Körfez'e (Hau Hoi Wan ve Shenzhen Körfezi olarak da bilinir) akar. Mai Po Bataklıkları halicindedir.

Lok Ma Chau Döngüsünü oluşturan nehir drenajı yoluyla sel ve kirlilik sorunlarını hafifletmek için çaba gösterildi.

## Coğrafya
Shenzhen Nehri genellikle Shawan Nehri ile Liantang Nehri'nin birleştiği yer "Sancha Nehri"nin altındaki bölüm anlamına gelir. 
Shatoujiao Nehri ile neredeyse aynı kaynaktır, birine Wutong Dağı'ndan (Liantang, Luohu Bölgesi'nde bulunan) kaynaklanan Liantang nehri denir; kuzeydoğudan güneybatıya Shenzhen Körfezi'ne akar ve toplam 37 kilometre uzunluğa ve 312,5 kilometrekarelik bir drenaj alanlı Lingdingyang'dan çıkar. Nehrin ortalama eğimi % 1,1'dir ve su sisteminin dağılımı fan şekillidir. 
Shenzhen tarafı, çoğunlukla Buji Kasabası, Henggang Kasabası, Pinghu Kasabası ve Longgang Bölgesi, Shenzhen'deki Luohu Bölgesi dahil olmak üzere %60'ını ve Hong Kong tarafı %40'ı oluşturur. Esasen Hong Kong'da balıkçılık ve tarım alanıdır. Ana kolları Buji Nehri, Shenzhen tarafında Futian Nehri, Huanggang Nehri, Xinzhou Nehri ve Hong Kong'daki Wutong Nehri ve Yuanyuan Nehri'dir.

## Nehir geçişleri
* Lin Ma Hang–Changeling yakınında "Uluslararası Köprü"
* Heung Yuen Wai Kontrol Noktası–Liantang Limanı
* Nga Yiu yakınlarındaki çimento fabrikası
* Kaw Liu – Luofang yakınlarındaki köprü
* Man Kam kontrol noktası-Wenjindu limanı
* Lo Wu kontrol noktası– Luohu limanı
* Lo Wu Köprüsü (demiryolu köprüsü)
* Lok Ma Chau Kontrol Noktası–Huanggang Limanı
* Lok Ma Chau Dağ Kolu Hattı Kontrol Noktası–Futian Limanı
* XRL Hong Kong Bölümü–Shenzhen içindeki Anakara Bölümü (Sham Chun Nehri boyunca uzanan tünel)

## Dış bağlantılar
* Rivers of Hong Kong , Çince

## Kaynakça
Habaş/Aliağa-DGKÇ Santrali

**Habaş/Aliağa-DGKÇ Santrali**, İzmir'de bulunan, 1.043  MW kurulu güce sahip bir termik santraldir.

## Dış bağlantılar

* 

## Kaynakça