Yıldız Savaşları

***Yıldız Savaşları*** (), George Lucas tarafından yaratılmış, öncelikle filmleriyle tanınmış, sonraki yıllarda çizgi roman, video oyunları, televizyon yapımları vb. dallarda ününü arttırmış kurgusal bir evren ve markadır. Serinin ilk filmi, 25 Mayıs 1977'de 20th Century Fox tarafından *Star Wars *(Yıldız Savaşları) ismiyle yayınlanmış ve dünya çapında bir popüler kültür fenomeni olmuştur. Üçer yıl arayla iki devam filmi yayınlanmıştır. Orijinal üçlemenin son filminin yayınlanmasının 16 yıl ardından, "öncül" üçlemenin ilk filmi yayımlanmış ve yine üçer yıl arayla diğer iki film de yayımlanmıştır. 2015 yılında "ardıl" üçleme başlamış, 2 yıl arayla devam filmleri yayınlanmıştır.

2019 yılı verilerine göre on iki *Yıldız Savaşları* filminin toplam hasılatı yaklaşık olarak 10,25 milyar dolardır. Bu hasılatla *Yıldız Savaşları* serisi, en çok hasılatı olan film serisi olmuştur.

Yıldız Savaşları günümüze kadar kendisine ait filmlerin hasılatı, oyuncak, DVD, kitap, bilgisayar oyunu ve ticari ürün geliriyle 33 milyar dolarlık dev bir kazanç sağlamıştır.

George Lucas filmleri, kitaplar, televizyon dizileri, video oyunları ve çizgiromanlar gibi birçok farklı alanda yayınların ortaya çıkmasına vesile olmuştur. Üçlemede tasvir edilen kurguya pek çok yenilik getiren bu yan ürünler, serinin takipçileri tarafından *Genişletilmiş Evren* adıyla bilinen kurgusal evrenin oluşmasına imkân sağlamıştır. Bu yayınlar sayesinde filmler arasındaki boşlukta, *Star Wars* markasının popülerliği ve değeri korunmuştur

## Kurgu
*Yıldız Savaşları* yayınlarındaki olaylar, kurgusal bir galakside gerçekleşmektedir. Pek çok uzaylı ırkı tasvir edildiği gibi, genellikle sahiplerinin emirlerini yerine getiren robotlara da yer verilmiştir. Uzay yolculuğuna oldukça sık rastlanır, evrendeki pek çok gezegen (daha sonra Galaktik İmparatorluk olarak değişmek üzere) Galaktik Cumhuriyetin bir üyesidir.

*Yıldız Savaşları'nın* göze çarpan bir karakteristiği "Güç" olarak adlandırılan, yetenekli bireyler tarafından kullanılabilen, tüm evreni kapsadığına inanılan enerjidir. Yayınlanan ilk filmde "tüm canlı varlıkları sarmalayan, delip geçen, birbirine bağlayan enerji" olarak açıklanmıştır. "Güç", kullanıcılarına, telekinezi, kehanet, öngörü, zihin kontrolü gibi çeşitli doğaüstü yetenekler bahşeder ve refleksler ve hız gibi pek çok fiziksel özelliğin gelişmesini sağlar. Bu yetenekler karakterler arasında farklılık gösterebilir. Güç iyilik için kullanılabileceği gibi, nefret, saldırganlık ve kötülük duygularını besleyen karanlık tarafının takipçileri tarafından farklı amaçlar için kullanılabilir. Temel altı filmde Güç'ü iyilik için kullanan Jedi'lar ile galaksiyi ele geçirmek amacıyla karanlık tarafa geçmiş Sithlerin mücadelesi konu edilmiştir.

## Filmler
Film serisi 25 Mayıs 1977'de yayınlanan Yıldız Savaşları ile başladı. Ardından, 21 Mayıs 1980'de yayınlanan İmparatorun Dönüşü ve 25 Mayıs 1983'te yayınlanan Jedi'ın Dönüşü geldi. İlk filmin adı *Yıldız Savaşları* olmasına rağmen, daha sonra gelen öncül filmlerle isim karışıklığı yaşamamak için *Yeni Bir Umut (A New Hope)* altbaşlığı eklenmiştir.

1997'de, *Yıldız Savaşları*'nın gösterime girmesinin 20. yıldönümünde, orijinal üçleme çeşitli yenilemelerle tekrar sinemalarda gösterime girdi. Bu yenilemeler, filmlerin çekildiği tarihte mümkün olmayan bilgisayar efektleri ile gerçekleştirilmiş eklemelerdi. Filmlerin daha sonraki yayımlarında da (örn. 21 Eylül 2004'te yayınlanan serinin DVD'leri) değişiklikler yapılmaya devam edildi.

Uzun süre beklenilen öncül üçleme, 19 Mayıs 1999'da yayımlanan *[[Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike]]*, 16 Mayıs 2002'de yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı, 19 Mayıs 2005'te yayımlanan Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı ile tamamlandı.

*[[Star Wars: Güç Uyanıyor|Yıldız Savaşları: Bölüm VII - Güç Uyanıyor]]* filmi ise 17 Aralık 2015'te Türkiye'de vizyona girmiştir. Çekimi İngiltere ve B.A.E'de yapılan filmin yönetmenliğini J.J. Abrams üstlenmiştir. Yönetmenliğini Rian Johnson'ın yaptığı ve 2017 yılında vizyona giren Yıldız Savaşları: Bölüm VIII - Son Jedi ile 2019 yılında vizyona giren ve yönetmenliği J.J. Abrams tarafından üstlenilen Yıldız Savaşları: Bölüm IX - Skywalker'ın Yükselişi filmiyle orijinal üçlemenin sonrasını anlatan ardıl üçleme tamamlanmış oldu.

### Skywalker Saga

### Canon spin-off filmleri

### LEGO Filmleri

### Legends spin-off filmleri

### Oyuncu Kadrosu ve Karakterler

### Ticari hakları

Star Wars filmlerinin başarısı, franchise'ın dünyanın en çok ürün satışı yapan franchise'larından biri haline gelmesini sağladı. Orijinal 1977 filmini çekerken, George Lucas, franchise'ın ürün hakları karşılığında yönetmen maaşından 500.000 dolar indirim yapmaya karar verdi. 1987'ye gelindiğinde, ilk üç film 2,6 milyar dolar ürün geliri elde etmişti. 2012'ye gelindiğinde, ilk altı film yaklaşık 20 milyar dolar ürün geliri üretmişti.

Kenner Products, orijinal filmin yayınlanmasıyla aynı zamanda ilk Star Wars aksiyon figürlerini üretmiştir ve bugün bu orijinal figürler oldukça değerlidir. 1990'lardan bu yana Hasbro, saga'ya dayalı aksiyon figürleri üretme hakkına sahiptir. Pez şeker kapları 1997'de üretilmeye başlanmıştır. *Star Wars*, Lego tarihinde lisanslanan ilk fikri mülkiyet oldu. Lego, Star Wars setlerini tanıtmak için animasyonlu kısa filmler ve mini diziler üretmiştir. Lego ''Star Wars'' video oyunları ciddi olarak çok satan oyunlardır.

1977'de *Star Wars: Escape from the Death Star* masa oyunu piyasaya sürüldü. *[[Monopoly Star Wars|Star Wars Monopoly]]* ile *[[Trivial Pursuit]]* ve Battleship temalı versiyonlar 1997'de piyasaya sürüldü ve sonraki yıllarda güncellenmiş versiyonlar yayınlandı. Masa oyunu *[[Risk (oyun)|Risk]]* Hasbro tarafından *[[Star Wars Risk: The Clone Wars Edition|The Clone Wars Edition]]* (2005) ve **' (2006) olmak üzere iki edisyon halinde uyarlanmıştır. Üç tane ''Star Wars'' masaüstü [[rol yapma oyunu]] geliştirildi: [[Star Wars: The Roleplaying Game|West End Games versiyonu]] 1980'lerde ve 1990'larda, [[Star Wars Roleplaying Game (Wizards of the Coast)|Wizards of the Coast versiyonu]] 2000'li yıllarda ve [[Star Wars Roleplaying Game (Fantasy Flight Games)|Fantasy Flight Games versiyonu]] ise 2010'larda.

[[Star Wars Trading Cards|''Star Wars'' değişim kartları]] 1977'de [[Topps]] tarafından yazılan ilk "mavi" diziden bu yana yayınlanmaktadır. Onlarca seri üretilmiş olup, Topps Amerika Birleşik Devletleri'ndeki lisanslı yaratıcıdır. Her kart serisi film karelerinden veya özgün sanat eserlerinden oluşur. Kartların çoğu yüksek derecede koleksiyon değerine sahip olup, 1993 Galaxy Serisi II "uçan Yoda" P3 kartı gibi bazı çok nadir "promosyon" kartları genellikle 1.000 dolar veya daha fazla değere sahiptir. Çoğu "temel" veya "yaygın kart" setleri bol miktarda bulunurken, birçok "eklenti" veya "takip kartı" çok nadirdir. 1995'ten 2001'e kadar, [[Decipher, Inc.]] ''[[Star Wars Customizable Card Game]]'' 'in lisansına sahipti, yarattı ve üretti.

=== Tema ===
''Yıldız Savaşları'' dünyası, o güne kadar yaratılmış diğer çoğu bilimkurgu filmleri ve fantastik filmlerde kullanılan şık, gösterişli ve fütüristik gelecek kavramının aksine, "kirli" bir portre çizmiştir. [[George Lucas|Lucas]]'ın bu vizyonu daha sonra karanlık ve yıpranmış bir uzay gemisinde geçen Yaratık(Alien), post-apokaliptik bir çölde geçen [[Çılgın Max 2: Savaşçı|Mad Max 2]] ve yıkık dökük ve kaotik bir şehirde geçen [[Bıçak Sırtı|Bıçak Sırtı (Blade Runner)]] filmleriyle popülerlik kazanmıştır. Lucas, filmlerde gerek diyaloglarda, gerek sahne planlarında paralellik öğelerine özellikle dikkat etmiştir. Luke Skywalker ve babası Anakin'in yolculuklarındaki paralellikler buna örnek gösterilebilir.

=== Teknik bilgi ===
İlk altı ''Yıldız Savaşları'' filmi 2.40:1'lik görüntü oranında çekilmiştir. Orijinal üçlemenin çekimlerinde anamorfik lensler kullanılmıştır. Bölüm IV ve V [[Panavision]] ile çekilirken, Bölüm VI'de Joe Dunton Camera (JDC) kullanılmıştır. Bölüm I, Arriflex kameralarda anamorfik Hawk lensiyle, Bölüm II ve III ise Sony'nin CineAlta yüksek çözünürlüklü dijital kamerasıyla çekilmiştir.

''Yeni Bir Umut**un ses efekteri için George Lucas, Ben Burtt'ü işe almıştır. Burtt'ün başarıları Academy of Motion Picture Arts and Sciences tarafından, o tarihte bu dal için bir ödül kategorisi olmadığından özel başarı ödülüyle ödüllendirilmiştir. Lucasfilm şirketi, *Jedi'in Dönüşü* filmi için THX ses standardını geliştirmiştir. John Williams altı filmin de müziklerini bestelemiştir. George Lucas, her önemli karakter ve konsept için farklı temalarda besteler olmasını planlamıştır. Williams'ın *Star Wars* teması modern müzik tarihinin en bilinen bestelerinden biri olmuştur.

Orijinal üçlemenin ışın kılıcı koreografisi kılıç ustası Bob Anderson tarafından geliştirilmiştir. Anderson, aktör Mark Hamill'i (Luke Skywalker) eğitmiş ve *İmparator* ile *Jedi'in Dönüşü* filmlerinde Darth Vader'in kılıç dövüşü sahnelerinde dublörlük yapmıştır.

## Diziler

### Animasyon diziler

### Live-action series

### LEGO Dizileri

### Animated micro-web series

## Yıldız Savaşları'nda Zaman
Yıldız Savaşları filmleri "uzun zaman önce çok çok uzak bir galakside" geçiyor olsalar da çizgi romanlar, kitaplar gibi film dışı ürünlerde zaman Yavin Savaşı'na, yani Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut'a göre düzenlenir. Örneğin Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü 4 ABY (After Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Sonra) tarihinde iken Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı 19 BBY (Before Battle of Yavin - Yavin Savaşı'ndan Önce) tarihindedir.

**Legends:** Yıldız savaşları filmler dışında da Genişletilmiş Evren (Expanded Universe - EU) kategorisi altında da birçok öykü içermektedir. 50.000 BBY'dan şu ana kadar 138 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir.

**Canon:** Disney'ın Lucasfilm şirketini satın almasıyla yeniden yapılandırılan ve güncel olan zaman çizelgesidir. 5000 BBY'dan şu ana kadar 35 ABY'e kadar ulaşılmış birçok farklı mekân ve hikâye devam etmektedir.

Star Wars kanon kurgusal evreni, üçü film üçlemelerinin her biri etrafında odaklanan birden fazla dönemi kapsar. Aşağıdaki dönemler Ocak 2021'de tanımlandı ve Nisan 2023'te daha da geliştirildi ve genişletildi:

* **Jedi'ın Şafağı**: ~25,000 BBY - İlk Jedi, yakında yayınlanacak olan adı belirsiz bir filmde tasvir edilecek olan Gücü kullanıyor.
* **Eski Cumhuriyet**: 25,000 BBY-1,000 BBY - Galaktik Cumhuriyet kurulur ve Jedi Düzeni onu korumak için ortaya çıkar. Jedi içindeki bir bölünme Sith'in yaratılmasına yol açar.
* **Yüksek Cumhuriyet**: 500 BBY-100 BBY - Jedi'ların koruması altında Cumhuriyet altın çağına girer. Bu çağ The Acolyte, Yüksek Cumhuriyet'in edebi eserleri ve animasyon dizisi Young Jedi Adventures'ı içerir.
* **Jedi'ın Düşüşü**: 100 BBY-19 BBY - Sith lordu Darth Sidious; Klon Savaşları'nı düzenler, Cumhuriyet'i devirir ve Jedi Düzeni'ni ortadan kaldırır. Bu dönem, öncül üçleme filmlerini, bölümler halindeki Skywalker Destanı'nın başlangıcını ve animasyon dizisi Tales of the Jedi ve Klon Savaşları'nı içerir.
* **İmparatorluğun Saltanatı**: 19 BBY–0 BBY - Galaktik İmparatorluk, Galaksiyi yönetir ve kalan Jedi'lar avlanır. Bu dönem Han Solo: Bir Star Wars Hikayesi, Obi-Wan Kenobi, Andor, Rogue One, animasyon dizileri The Bad Batch ve Asiler ile video oyunları Star Wars Jedi: Fallen Order, Star Wars Jedi: Survivor ve Vader Immortal'ı içerir.
* **İsyan Çağı**: 0 BBY-5 ABY - İmparatorluğa Karşı İsyan galaksiye yayılırken, Jedi'lar Luke Skywalker'ın ortaya çıkmasıyla geri dönüyor. Bu dönem, orijinal üçleme filmlerini ve video oyunları Star Wars Battlefront II ve Star Wars: Squadrons'ı içeriyor.
* **Yeni Cumhuriyet**: 5 ABY-34 ABY - İmparatorluğun yenilgisinin ardından, ortaya çıkan Yeni Cumhuriyet, İmparatorluğun kalıntıları tarafından tehdit edilirken galaksiyi yeniden birleştirmeye çalışır. Bu dönem The Mandalorian, The Book of Boba Fett, Ahsoka ve Skeleton Crew dizilerini içerir,
* **İlk Düzen'in Yükselişi**: 34 ABY-35 ABY - İmparatorluğun kalıntıları İlk Düzen'e dönüşür ancak Direniş tarafından savaşılır ve Jedi Rey'in Sith'i yenmesiyle doruk noktasına ulaşır. Bu dönem, ardıl üçleme filmlerini, animasyon dizisi Star Wars Resistance'ı ve video oyunu Star Wars: Tales from the Galaxy's Edge'i içerir.
* **Yeni Jedi Düzeni**: 50 ABY - Rey, yakında yayınlanacak olan ismi belirsiz bir filmde tasvir edilecek olan yeni bir Jedi Düzeni kurar.

Yan ürün medyasının Genişletilmiş Evreni, kanonik olmayan ve 25 Nisan 2014'te Legends olarak yeniden markalanan farklı süreklilik düzeylerini tasvir ediyor, böylece sonraki çalışmaların çoğu bölümlü filmlere, Klon Savaşları filmine ve televizyon dizisine uyumlu hale geliyor.

## İzleme Sırası
Aşağıda fanlar arasındaki en popüler üç izleme sırası verilmiştir

### Çıkış Sırası ve '''Kronolojik Sıra'''
https://www.starwars.com/news/star-wars-movies-and-series-guide

https://starwars.fandom.com/wiki/Timeline_of_canon_media (Detaylı sıra)

### Machete Sırası
https://www.rodhilton.com/assets/machete_order_final.png

## Hasılat

## Akademi Ödülleri
Altı film toplamda 25 Akademi Ödülüne aday olmuş, 10'unu kazanmıştır. Bunlardan üçü *Özel Başarı Ödülü*dür.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Star Wars resmi sitesi 
* Star Wars TURK 
* The Force
* Wookieepedia 
* Yıldız Savaşları.com
*StarWars.com | Home