Endokrin hastalıkları

**Endokrin hastalıkları**, endokrin sisteme ait bozukluklarıdır. Endokrin bozukluklarla ilişkili tıp dalı endokrinoloji olarak bilinir.

## Hastalık tipleri
Genel olarak, endokrin bozukluklar üç gruba ayrılabilir:

# Endokrin bir bezin sekresyonunun azalması (hiposekresyon) (hormon eksikliğine yol açar)
# Endokrin bir bezin aşırı salgılaması (hipersekresyonu) (hormon fazlalığına yol açar)
# Endokrin bezlerinin iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) tümörleri

Endokrin hastalıklar genellikle endokrin sistemde yer alan geri besleme mekanizmaları nedeniyle sekresyonunun azalması ve sekresyonun artmasının melez bir bir görüntüsünü ile ilgili oldukça karmaşık durumlardır. Örneğin, çoğu hipertiroidizm formu, aşırı miktarda tiroid hormonu salgılanmasına karşılık, düşük düzeyde tiroid uyarıcı hormon (TSH) salgılanması ile ilişkilidir.

## Hastalıkların listesi

### Glukoz [[homeostaz]] bozuklukları

* Diyabet
** Tip 1 Diyabet
** Tip 2 Diyabet
** Gestasyonel diyabet
** Gençlerin erişkin tipi diyabeti
*Hipoglisemi
**İdiopatik hipoglisemi
** insülinoma
* glukagonom

### Tiroid bozuklukları
*Guatr
**Hipertiroidizm
**Graves-Basedow hastalığı
**Toksik multinodüler guatr
*Hipotiroidi
* Tiroidit
**Hashimoto tiroiditi
*Tiroid kanseri
*Tiroid hormon direnci

### Kalsiyum homeostaz bozuklukları ve metabolik kemik hastalığı

*Paratiroid bezi bozuklukları
** Primer hiperparatiroidizm
** Sekonder hiperparatiroidizm
** Tersiyer hiperparatiroidizm
**Hipoparatiroidizm
***Pseudohipoparatiroidi
*Osteoporoz
*Paget hastalığı (Osteitis deformans)
*Raşitizm
*Osteomalazi

### Hipofiz bezi bozuklukları

#### Arka (posterior) hipofiz

* Diabetes insipidus

#### Ön (anterior) hipofiz

*Hipopituitarizm (or Panhipopituitarizm)
*Hipofiz tümorleri
**Hipofiz adenomaları
**Prolaktinoma (or Hiperprolaktinemi)
**Akromegali, gigantizm, dvarfizm
**Cushing's hastalığı

### Seks hormonu bozuklukları

* Cinsel gelişim bozuklukları veya interseks (erdişi) bozuklukları
**Hermafroditizm
** Gonadal disgenezi
**Androjen duyarsızlık sendromları
*Hipogonadizm (Gonadotropin eksikliği)
** Kalıtsal (genetik ve kromozom) bozuklukları
***Kallmann sendromu
***Klinefelter sendromu
***Turner sendromu
** Edinilmiş bozukluklar
*** Yumurtalık yetmezliği (Erken Menopoz olarak da bilinir)
***Testis yetmezliği
* Ergenlik Bozuklukları
**Gecikmiş ergenlik
**Erken ergenlik
* Adet işlevleri ya da doğurganlık bozuklukları
**Amenore
**Polikistik over sendromu

### Endokrin sistemin başka bir yerde belirtilmeyen tümörleri

* Multipl (Çoklu) endokrin neoplazisi
** MEN type 1
** MEN type 2a
** MEN type 2b
* Karsinoid sendrom

### Ayrı organlara da bakınız

* Otoimmün poliendokrin sendromlar
* İnsidentaloma - genellikle endokrin bezlerinde yapılan tanı amaçlı görüntülemeler sırasında karşılaşılan beklenmeyen bir bulgudur.

## Endokrin acil durumlar
Endokrinolojide, tıbbi acil durumlar diyabetik ketoasidoz, hiperozmolar hiperglisemik durum, hipoglisemik koma, akut adrenokortikal yetersizlik, feokromositoma krizi, hiperkalsemik kriz, tiroid fırtınası, miksoödem koma ve hipofiz apopleksidir.

Dekompanse feokromositoma veya paratiroid adenomlardan kaynaklanan acil durumlar için bazen uygulanan agresif medikal tedaviler hastanın durumunu kontrol edemediğinde, acil olarak, o organın çıkarılmasını gerektirir (rezeksiyon), ancak alınan cerrahi riskler, özellikle rezeksiyon sonrası yaşanması olası kan basıncı düzensizlikleri ve kardiyovasküler sistemin çökme olasılığı (operasyon sonrasında yapılan rezeksiyonun kademeli bir normalizasyon ile telafi edilmesini gerektiren  sırasıyla katekolaminler ve kalsiyum seviyelerindeki şiddetli bir düşüş nedeniyle) çok önemlidir. Özellikle yeni ve daha etkili ilaçlar ve protokoller göz önünde bulundurulduğunda, hastayı stabilize etmeye yönelik devam eden girişimlerden sonra acil veya seçici cerrahiye karşı acil cerrahi operasyonu yapmak gerekliliği ise halen tartışmalıdır.
## Başvurular