William Graham Sumner

**William Graham Sumner** (30 Ekim 1840 – 12 Nisan 1910), Amerikalı bir din adamı, sosyal bilimci ve klasik liberaldi. Ülkenin ilk sosyoloji profesörü olarak, Yale Üniversitesi'nde sosyal bilimler dersi verdi ve diğer büyük okullardaki en etkili öğretmenlerden biriydi.

Sumner; etik, Amerikan tarihi, ekonomi tarihi, siyaset teorisi, sosyoloji ve antropoloji üzerine çok sayıda kitap ve makale kaleme alarak sosyal bilimler üzerine kapsamlı bir şekilde yazdı. Emperyalizme şiddetle karşı çıktı ve emperyalizmin köklerini tanımlamak için "etnosentrizm" terimini icat etti. Aynı zamanda, bırakınız yapsınlar ekonomisini, serbest piyasaları ve altın standardını destekledi. Amerikan muhafazakarlığı üzerinde uzun süreli bir etkisi oldu.

## Biyografi

### İlk yılları ve eğitimi
Sumner, 30 Ekim 1840'ta Paterson, New Jersey'de doğdu. Babası Thomas Sumner İngiltere'de doğdu ve 1836'da Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Annesi Sarah Graham da İngiltere'de doğdu. 1825 yılında ailesi tarafından Amerika Birleşik Devletleri'ne getirildi. Sumner'ın annesi sekiz yaşındayken öldü.

1841'de Sumner'ın babası, Ohio'ya maden aramaya gitti. Daha sonrasında New England'a döndü ve yaklaşık olarak 1845 yılında Hartford, Connecticut'a yerleşti. Babasına büyük bir saygı duyan Sumner, babası hakkında şunları yazdı: "Yaşam ilkeleri ve alışkanlıkları mümkün olanın en iyisiydi." Sumner, hayatının başlarında, babasınınkinden farklı "görüş ve fikirleri" kabul ettiğini söyledi. Bununla birlikte, Sumner, "şu anda bu konularla ilgili olarak, onunla aynı fikirdeyim." yazdı. Bu konuların ne olduğunu belirtmemiştir.

Sumner, Hartford devlet okullarında eğitim gördü. Mezun olduktan sonra Yale Üniversitesi'ne gitmeden önce, iki yıl bir mağazada katip olarak çalıştı. Üniversiteden 1863'te mezun oldu. Daha sonra üniversitenin akademik kadrosuna dahil oldu. Üçüncü yılında, Phi Betta Kappa Topluluğuna ve son yılında Kurukafa ve Kemikler Topluluğuna seçildi.

Sumner, bir arkadaşı tarafından kendisine üç yıllığına askerlikten muaf olması için verilen 250 $ muaflık bedelini ödeyerek, Amerikan İç Savaşı'nda savaşmak üzere askere alınmaktan kurtuldu. Babası ve arkadaşlarının verdiği parayla birlikte, çalışmalarını ilerletmek için Avrupa'ya gitti. İlk yılını Cenevre Üniversitesi'nde Latince ve İbranice okuyarak ve sonraki iki yılını Göttingen Üniversitesi'nde eski diller, tarih ve İncil bilimi okuyarak geçirdi. Sumner resmi eğitiminde İbranice, Yunanca, Latince, Fransızca ve Almanca öğrendi. Ayrıca orta yaştan sonra kendi kendine Felemenkçe, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca, Rusça, Lehçe, Danca ve İsveççe öğrendi.

Mayıs 1866'da teoloji okumak için Oxford Üniversitesi'ne gitti. Oxford'da Henry Thomas Buckle, Sumner'ın zihnine sosyoloji tohumunu ekti. Ancak Herbert Spencer, "Sumner'ın düşüncesi üzerinde baskın etkiye" sahip olacaktı.

### Akademik hayatı ve din adamlığı
Sumner, rahiplik görevinin yanı sıra, akademik kariyerini Yale Üniversitesi'nde geçirdi. Sumner, Oxford'da iken matematik öğretmeni seçildi. Eylül 1867'den itibaren Yunanca alanında öğretim görevlisi oldu.

27 Aralık 1867'de, New Haven'da bulunan Trinity Klisesi'ne yardımcı papaz olarak atandı. Mart 1869'da Sumner, Calvary Piskoposluk Kilisesi'nde bölge papazı olmak için Yale'deki öğretmenliğinden istifa etti. Sumner, Temmuz 1869'da Rahip olarak atandı. Sumner, Eylül 1870'ten Eylül 1872'ye kadar Morristown, New Jersey'deki Kurtarıcı Kilisesi'nin bölge papazıydı.

Daha sonrasında "sınıfı kürsüye tercih etti" ve bu yüzden papazlık görevinden ayrıldı ve 1872'de 1909'da emekli olana kadar "siyaset ve sosyal bilimler profesörü" olarak Yale Üniversitesi'ne döndü. Sumner, Kuzey Amerika'da "sosyoloji" adı verilen ilk dersi verdi.

Sumner, papazlıktan ayrılma sebeplerini kamuoyuna açıklamadı. Bununla birlikte dönemin tarihçileri, inanç kaybı veya kilise ve din adamlarına ilişkin görüşlerinin değişmiş olabileceğini öne sürdüler. Bu konuda Clarence J. Karier, "Sumner, tanrısının yıllar içinde kaybolduğunu keşfetti" diyor. Sumner, hayatının ilerleyen dönemlerinde "İnançları hiçbir zaman kasıtlı olarak bir kenara atmadım," dedi, ancak "Onları bir çekmecede bıraktım ve bir süre sonra açtığımda orada hiçbir şey yoktu." Harris E. Starr ise Sumner'ın dine saldırmadığını, ancak dine karşı tartışmalı bir tavır takındığını söyledi. Aynı zamanda Starr, Sumner'ın profesör olduğu süre boyunca, papaz olarak atandığı New Haven'daki Trinity Kilisesi'ne gitmeyi bıraktığını söyledi. Bundan sonra Sumner kiliseye yalnızca ara sıra gitti. Ancak hayatının son yıllarında küçük bir torununu vaftiz etti ve ölümünden kısa bir süre önce Kutsal Komünyon almak için New Haven'daki St. John Kilisesi'ne gitti. Starr, bu iki olayın "doğasının derinliklerinde bir nebze din kaldığını göstergesi" olduğunu yazdı.

Sumner, *Sosyal Sınıfların Birbirlerine Borçları Nelerdir* (1883) adlı kitabında, "yoksullar lehine ve zenginlere karşı dini önyargının" Avrupa'yı barbarlığa sürüklemek için "işe yaradığını" savundu. Ayrıca Sumner, din adamlarından beslenen bu önyargının hala yaşadığını iddia etti. "Bir din adamının kürsüden fakirler lehine ve zenginlere karşı tüm eski önyargıları dile getirdiğini ve zenginden fakirler için bir şeyler yapmasını istediğini ve zenginlerin buna boyun eğdiğini duymak alışılmadık bir durum değil" dedi.

Yale Üniversitesi Kütüphanesi'nin Sumner'ın makalelerine yönelik kılavuzu, onu "Ondokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın başlarında Yale'in en dinamik öğretmeni" olarak tanımlıyor. Ayrıca, öğrencilerin onun dersine girmek için can attığı da yazıyor. Sumner'ın "hevesli öğrencilere olan gerçek sevgisi, hakim kişiliği, geniş öğrenimi, muhteşem dogmatizmi ve keskin İngilizce ustalığı" onun itibarını anlamayı kolaylaştırıyor.

Sumner, bir profesör olarak hayatını "basit ve monoton" olarak tanımladı. Otobiyografik eskizinde "Başka hiçbir hayat benim zevkime bu kadar uygun olamazdı" diye yazdı. Sumner, 1890'daki hastalığına kadar sürekli olarak günün ekonomik ve politik meseleleri hakkında yazdı ve konuştu. Sumner'ın Yale'deki hayatının geri kalanı rutindi. 1909'da Sumner emekli oldu ve Yale Üniversitesi tarafından fahri bir derece verildi.

### Emekliliği ve ölümü
Sumner'ın sağlığı, 1890 yılında itibaren zamanla kötüleşti. Emekli olduğu yıl olan 1909'da Amerikan Sosyoloji Derneği'ne başkanlık konuşması yapmak için New York'tayken, Sumner üçüncü ve ölümcül felç geçirdi. 12 Nisan 1910'da New Jersey'deki Englewood Hastanesinde öldü. Gelecek hakkında oldukça karamsar olan Sumner, "Bu ülke tarihinin en güzel dönemini yaşadım. Gelecek nesiller savaşlar ve toplumsal felaketler görecek." dedi.

## Ekonomik görüşü
Sumner, bırakınız yapsınlar ekonomisinin sadık bir savunucusuydu. Aynı zamanda serbest ticaretin ve altın standardının açık sözlü bir savunucusu ve sosyalizm düşmanıydı. Sumner, serbest ticaret ile klasik liberalizminin entelektüel tanıtımında aktif rol oynadı. Devlet sosyalizmini veya devlet komünizmini ağır bir şekilde eleştirdi. Adından bahsettiği karşıt düşüncelilerden biri, 1888'de yayınlanan *Looking Backward'da* ve devamı niteliğindeki *Equality'de* sosyalizmin ulusal varyantını ortaya konan Edward Bellamy idi.

## Kişisel hayatı
17 Nisan 1871'de Sumner, New York City'den Henry H. Elliott'un kızı Jeannie Whittemore Elliott ile evlendi. Çiftin üç erkek çocuğu oldu; biri bebekken öldü. Çocuklarından Eliot, Pensilvanya Demiryolunda memur, Graham ise New York'ta avukat oldu.

## Çalışmaları
Sumner'ın çalışmaları, "ekonomi, siyaset bilimi ve sosyoloji" üzerine kitaplar ve makaleler dahil olmak üzere "yaklaşık 300 öğe" içerir.

* ''Kralların Kitapları'' (Scribner, Armstrong & Co, 1872) Sumner, 2 Kral üzerine bir bölüm yazdı.
* ''A History of American Currency: İngiliz banka kısıtlaması ve Avusturya kağıt parasıyla ilgili bölümlerle birlikte: "Külçe raporu" eklenmiştir'' (New York: H. Holt and Co., 1874)
* ''Sosyal Sınıfların Birbirlerine Ne Borçları Var'' (New York: Harper and Bros., 1883)
*  (New York: GP Putnam's Sons, 1878)
*  (New York: GP Putnam's Sons, 1878)] Sumner'ın önsözünü içerir.
* ''Bimetalizm: Princeton Review'den, 1879''
* ''Halk Adamı Olarak Andrew Jackson'' (Boston ve New York: Houghton, Mifflin and Company, 1882)
* ''Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Koruma Tarihi Üzerine Dersler: Uluslararası Serbest Ticaret İttifakı huzurunda verildi'' (New York: GP Putnam's Sons, 1883)
*  (New York: H. Holt and Company, 1883)
* ''Korumacılık: Atıkların Zenginlik Getirdiğini Öğreten -izm'' (New York: H. Holt and Company, 1885)
* ''Siyaset ve Sosyal Bilimlerde Toplanan Denemeler''  (New York: Henry Holt ve şirketi, 1885)
* ''Alexander Hamilton'' (New York: Dodd, Mead and Co., 1890)
* ''The Financier & the Finances of the American Revolution, Cilt 1'' (New York: Dodd, Mead ve Co., 1891)
*  (New York: Dodd, Mead ve Co., 1891)
* ''Robert Morris'' (New York: Dodd, Mead ve Co., 1892). *The Financier & the Finances of the American Revolution'dan* uyarlanan Morris'in hayatı
* ''A History of Banking in all Leading Nations, Cilt 1'', ''Journal of Commerce and Commercial Bulletin'' (New York: The Journal of Commerce, 1896) editörü tarafından düzenlendi .
*  (Boston: Dana Estes, 1899).
* ''Baskın Sayı: The International Monthly, Kasım 1900'den yeniden basılmıştır'' (Burlington, VT, The International Monthly, 1901)
* ''Folkways: kullanımların, tavırların, geleneklerin, adetlerin ve ahlakın sosyolojik önemi üzerine bir çalışma'' (Boston: Ginn and Co., 1906)
*  (New York: Tarife Reformu Reform Kulübü Komitesi, 2 Haziran 1906)
*  (New Haven: Yale University Press, 1927; Londra: H. Milford, Oxford University Press, 1927)
*  (New Haven: Yale University Press, 1927; Londra: H. Milford, Oxford University Press, 1927)
*  (New Haven: Yale University Press, 1927; Londra: H. Milford, Oxford University Press, 1927)
*  (New Haven: Yale University Press, 1927; Londra: H. Milford, Oxford University Press, 1927)

### Toplanan denemeleri

* ''Savaş ve diğer denemeler'', ed. Albert Galloway Keller (New Haven: Yale University Press, 1911) . Keller'in "Giriş" i, Sumner'ın sözlü bir portresini içerir.
* ''Dünya Açlığı ve Diğer Denemeler'', ed. Albert Galloway Keller (New Haven, Yale Üniversitesi, 1913)
* ''Gerçeklerin Meydan Okuması: ve Diğer Denemeler'', ed. Albert Galloway Keller (New Haven: Yale University Press, 1914)
* ''Unutulmuş Adam ve Diğer Denemeler'' ed. Albert Galloway Keller (New Haven, Yale University Press, 1918)
* *William Graham Sumner'ın Seçilmiş Denemeleri*, ed. Albert Galloway Keller ve Maurice R. Davie (New Haven: Yale University Press, 1934)
* *Sumner Today: William Graham Sumner'ın Seçilmiş Denemeleri, Amerikan liderlerinin Yorumlarıyla birlikte*, ed. Maurice R. Davie (New Haven: Yale University Press, 1940)
* *William Graham Sumner'dan The Forgotten Man's Almanac Rations of Common Sense*, ed. AG Keller (New Haven: Yale University Press London, H. Milford, Oxford University Press, 1943)
* *Sosyal Darwinizm: William Graham Sumner'ın Seçilmiş Denemeleri*, ed. Stow Kişileri (Englewood Cliff, NJ: Prentice-Hall, 1963).
* *Amerika Birleşik Devletleri'nin İspanya Tarafından Fethi ve Diğer Denemeler* ed. Murray Polner (Chicago: Henry Regnery, 1965)
* *Özgürlük, Toplum ve Politika Üzerine: William Graham Sumner'ın Temel Denemeleri,* ed. Robert C. Bannister (Indianapolis: Özgürlük Fonu, 1992)

### Süreli yayınları

* "Protestan Piskoposluk Kilisesi'nin Krizi", *The Nation* 13 (5 Ekim 1871): 22–23
* "Çiftçinin Hoşnutsuzluğunun Nedenleri", *The Nation* 16 (5 Haziran 1873): 381–382
* "Parasal Gelişme", 1875, *Harper's* 51:304.
* "Bi-Metallizm Üzerine Profesör Walker", *The Nation* 26 (7 Şubat 1878): 94–96
* "Socialism" , *Scribner's Monthly* 16:6 (1878): 887–893.
* "Koruyucu Vergiler ve Ücretler", *North American Review* 136 (1883): 270–276
* "En Güçlü Olanın Hayatta Kalması:" *Dizin* ns 4 (29 Mayıs 1884): 567 (19 Haziran 1884), 603–604
* "Tarife Sisteminin Kötülükleri", *Kuzey Amerika İncelemesi* 139 (1884): 293–299
* "1887'de Kızılderililer", *Forum* 3 (Mayıs 1887): 254–262
* , *Popular Science Monthly* 49 (1896): 433–439
* "Rusya'da İntihar Eğilimli Fanatizm", *Popular Science Monthly* 60 (1902): 442–447
* "Ondokuzuncu Yüzyıldan Yirminci Yüzyıla Miras", *Yale Review* 22 (1933 [ 1901'de yazılmıştır]), 732–754
* "Modern Evlilik", *Yale Review* 13 (1924): 249–275.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yale Üniversitesi Kütüphanesi'ndeki çalışma kağıtları
* Connecticut's Heritage Gateway 
* ASA'daki biyografisi
* William Graham Sumner'ın çalışmaları 
* William Graham Sumner'ın Başlıca Eserleri 
* William Graham Sumner'ı incelemek için materyalleri gözden geçirin
* 
* 
* William Graham Sumner, Seçilmiş yazıları 
* Amerika Birleşik Devletleri'nin İspanya Tarafından Fethi