open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gravür

**Gravür**, bir baskı tekniği olarak matbaacılıkta ve sanat ürünlerinin yaratımında kullanılan bir kazıma şekli, çukurbaskı veya oyma baskı olarak adlandırılabilir. Baskı yapılacak görüntü ahşap, metal veya taş levha üzerine çeşitli yöntemler (elle kazıyarak veya asite yedirme) aktarıldıktan sonra levha mürekkep ile sıvanır. Levhanın yüzeyi temizlenince mürekkep yalnız çukur yerlerde kalır ve levhanın üzerindeki görüntü baskı uygulanarak kağıda aktarılır.

15. yüzyıldan sonra ortaya çıkışından itibaren gravür, günümüze kadar sanatçıları tarafından yaygın bir biçimde kullanılmış ve geliştirilmiştir. Günümüzde birçok sanatçı gravür baskı tekniğinden sanat baskılarının üretilmesinde yararlanmaktadır. Matbaacılıkta ise 19. yüzyılın sonlarına kadar basımı yapılan kitaplarda yer alan resimlerin kaliteli reprodüksiyonu için kullanılan gravür, bir baskı tekniği olarak günümüzde fotogravür ya da tifdruk baskı (rotagravür) biçiminde kullanılmaktadır.

Genel olarak gezi eserleri içine serpiştirilen gravürler kimi eserlerde ayrı bir ciltte albüm ya da taşbaskılarını albüm şeklinde yayınlamıştır.

## Dergiler ve yıllıklar
Batı dünyasında yayınlanan kaliteli dergilerde Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili daha çok haber niteliğindeki yazılar gravürlerle süslenerek zenginleştirilmiştir. 1854-1856 Kırım Savaşı ve 1877-1878 Türk-Rus savaşı sırasında başta İstanbul Ve İstanbul'da günlük yaşam olmak üzere, İmparatorluğun diğer kentlerinin görüntüleri bu dergilerde oldukça çoktur. Bu dergilere örnek olarak Paris'te yayınlanan *[[L'Illustration]]*, Londra'da yayınlanan *[[The Illustrated London News]]* ve *[[The Graphic]]* gösterilebilir. Bunun yanı sıra İstanbul ile ilgili gravürler içeren Leipzig'de yayınlanan “Hesperos”ta ve Londra’da yayınlanan “He brettanikos aster” adlarında kaliteli iki Rumca dergi vardır. İstanbul'da çıkan *[[Servet-i Fünûn]]* da gravür ve taşbaskı resimleriyle yayınlanan dergilerden biridir.

### Özel konularda yazılmış eserler

Bu tür eserlerin başında Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili tarihi ve sosyal içerikli yayınlar gelir. Mouradgea d'Ohsson'un “Tableau général de l’Empire Othoman”, Dimitri Kantemir’in “The history of the growth and decay of the Ottoman Empire”, 1877-1878 Türk-Rus savaşı kaleme alınan “Cassell’s illustrated history of the Russo-Turkish war” ve "Russed et Turcs: la guerre d’Orient” adlı eserleri örnek olarak gösterebiliriz.
Hat

**Hat** şu anlamlarda olabilir:
* Hat sanatı, Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatı.
* Bowling oyununda topun üzerinde ilerlediği ve sonunda kuka adı verilen nesnelerin bulunduğu tahta yol.
Haksöz

***Haksöz***, 1991 yılından bu yana Türkiye, İstanbul merkezli olarak yayın yapmakta olan aylık dergi ve aynı adla anılan harekettir. Hareket kendisini daha ziyade bir İslami uyanış hareketi olarak tanımlar.

1991 yılında İstanbul'da yayın yapmaya başlayan *Haksöz* dergisi kendisini çağdaş İslami ihya ve öze dönüş hareketinin bir parçası olarak görmekte ve metodolojik olarak Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh, Seyyid Kutup, Ali Şeriati, Reşid Rıza, Muhammed İkbal gibi öze dönüş ve uyanış yanlısı düşünür ve yazarların izinden gitmektedir.

Haksöz hareketinin çekirdeğini *Haksöz* dergisi oluşturmuştur. Dünya'da ve Türkiye'de cereyan eden dini ve siyasi olayları yorumlayarak halka istikamet veren bir yayın takip etmiştir. Yaptığı dini, felsefi, edebi içerikli yayınlarla hem halkı bilinçlendirmiş, hem de zamanla okurlarının teşkil ettiği bir topluluğun oluşmasını sağlamıştır.

Haksöz hareketi 2007 yılı itibarı ile yaygın anlamda Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği (ÖZGÜR-DER) çerçevesinde faaliyet yürütmektedir. Özgür-Der 28 Şubat darbesinden sonra okullarına alınmayan üniversiteli başörtülü bazı öğrencilerin öncülüğü ve Müslüman önderlerin girişimleri sonucu kurulmuştur.

Hareketin *Haksöz* yanında katkı yaptığı ve editörlüğünü sürdürdüğü *[[Kudüs (dergi)|Kudüs]]* dergisi gibi yarı akademik nitelikli bir üç aylık periyodik yayını ve Türkiye solunun Özgür-Üniversite deneyimine benzeyen alternatif yaygın eğitim faaliyetleri bulunmaktadır. Hareket Türk bölgelerinde olduğu kadar Türkiye'deki Kürt bölgelerinde de yaygınlaşmaktadır. 90'lı yıllarda çıkan ancak şu an yayın yapmayan yarı akademik nitelikli *Dünya ve İslam* dergisi de hareketin üretim faaliyetlerinden biridir. Hareket Ekin Yayınları ile İslami uyanış sürecine dair eserleri yayınlamakta ve çeşitli akademik ve yarı-akademik platformlarda varlık göstermektedir. İslam Dünyası Tarih ve Kültür Araştırmaları Merkezi (İDKAM) ve bazı vakıf ve derneklerde örgütlenmektedirler.

## Dış bağlantılar
* Haksöz haber sitesi 

## Ayrıca bakınız
* Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği

## Kaynakça
Lens

**Lens**, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Lens (anatomi), gözün bir dokusu.
* Lens (fotoğrafçılık), fotoğraf makinesi objektifi 
* Lens (hayvan), Contradentini oymağına bağlı bir hayvan cinsi
* Lens (optik), optik bir yapı.
* Kontakt lens, Korneanın üzerine doğrudan uygulanan, görmeyi düzeltici mercek
* RC Lens, Fransa'da bir futbol kulübü
* Jeremain Lens, Hollandalı futbolcu

## Yerleşim yerleri
* Lens, Fransa
* Lens, Belçika
Dobriç

**Dobriç** (Bulgarca: Добрич / *Dobrich*, ), Osmanlı Devleti zamanında ve bölgede yaşayan Türkler arasında **Hacıoğlu Pazarcık** olarak adlandırılan, Bulgaristan'ın kuzeydoğusunda, Tuna düzlüğünün doğusunda, Dobruca platosunun güneyinde 43˚34' kuzey enlemi 27˚50' doğu boylamında bir şehirdir. Aynı adı taşıyan eyaletin (oblast) merkezidir. Sahil şeridinde önemli turistik merkezler bulunmaktadır. 

## Tarihi
Bu eski yerlesiminin ikinci kez iskânı 16. yüzyılda Hacıoğlu isimli bir Türk taciri tarafından kurulmuştur. Bulgaristan'da Türkçe ismi *Pazarcık* kelimesini içeren başka yerleşimler de bulunduğundan Tatarpazarcık gibi *Hacıoğlu Pazarcık* şeklinde anılmıştır.

93 Harbi sırasında 27 Ocak 1878'de Osmanlı yönetiminden çıkmış ve 19 Şubat 1882'de adı *Dobriç* olarak değiştirilmiştir.

10 Ağustos 1913 tarihli Bükreş Antlaşması ve 27 Kasım 1919 tarihli Neuilly Antlaşmasıyla Romanya'ya verilmiş ve adı Güney Dobruca'nın diğer kısımları gibi **Bazargic** olarak değiştirilmiştir.

II. Dünya Savaşı sırasında 7 Eylül 1940 tarihinde imzalanan Craiova Anlaşması gereği 25 Eylül'de Bulgaristan'a geri verilmiş ve adı tekrar *Dobriç* olmuştur.

Komünist döneminde, II. Dünya Savaşı'nda Bulgaristan'ı "kurtaran" Kızıl Ordu Mareşali Fyodor İvanoviç Tolbuhin'in anısına **Tolbuhin** (Толбухин)olarak değiştirilmiştir.

10 Kasım 1989'da Todor Jivkov yönetimi devrildikten sonra 19 Eylül 1990'da devlet başkanının emriyle tekrar *Dobriç* olarak değiştirilmiştir.

## Etnik yapısı
2001 Bulgaristan Nüfus Sayımı verilerine göre Dobriç ili nüfusu 215.200 kişidir. Etnik kökenini 164.200 kişi Bulgar, 28.200 kişi Türk, 18.200 kişi Roman olarak beyan etmiş, yaklaşık 3.500 kişi de başka etnik gruplara mensup olduğunu belirtmiş veya bu konuda bildirimde bulunmamıştır. Anadil söz konusu olduğundan Romanların sayısından Türklerin sayısına yaklaşık 5.000 kişilik bir kayma olmakta, 33.600 kişi Türkçeyi anadili olarak beyan ederken, anadili Romanca olanların sayısı 13.800'e inmektedir. Diğer gruplardaki sayılar aşağı yukarı aynı kalmaktadır. Dini aidiyet konusunda yaklaşık 7.000 kişi için bu bilgi açıklanmamış iken, Müslümanlar'ın 44.200 kişilik bir topluluk oluşturdukları görülmektedir.
Obroçişte (eski adı Tekke) köyünde, Bektaşi babası Akyazılı Baba'nın türbesi bulunmaktadır.
Rositsa (еski adı Saraca) köyünde Saraca Şah Veli Baba Türbesi bulunmaktadır. Kendisi 15.-16.yy.da İran'dan göç etmiş bir Türkmen'dir.

## Galeri


|Birinci Bulgar Devletinin kurucusu Asparuh Han 
Dosya:Dobrich-tower70.jpg|"Eski Dobriç"'te saat kulesi
Dosya:Dobrich-OTst60.jpg|"Eski Dobriç"'te bir sokak
Dosya:ParkEntrance.jpg|Dobriç parkı girişi



## Dış bağlantılar

*  
* 

## Kaynakça
Java EE

**Java EE** (**Java Enterprise Edition**, eski adıyla **J2EE**), özellikle büyük çaplı projelerin ihtiyaçları için geliştirilmiş Java teknolojilerinin bütünün oluşturduğu çerçevenin ve standardın ismidir. Java EE servislerini sunan yazılımlara uygulama sunucusu denir. Java EE'yi oluşturan teknolojilerin bir kısmı aşağıda sıralanmıştır:

* EJB (Enterprise Java Beans - İşe yönelik yeniden kullanılabilir Java elemanları)
* JAAS (Java Authentication and Authorization Service - Java kimlik denetimi ve yetkileme servisi)
* JCA (Java Connector Architecture - Java bağlayıcı mimarisi)
* JCE (Java Crypto Extensions - Java şifreleme uzantıları)
* JDBC (Java Database Connectivity - Java veritabanı bağlanabilirliği)
* JNDI (Java Naming and Directory Services - Java isimlendirme ve adresleme servisleri)
* JMS (Java Message Service - Java Mesaj Servisi)
* JSP (JavaServer Pages - Java sunucu sayfaları)
* JSF (JavaServer Faces - Java sunucu yüzleri)
* JTA (Java Transaction API - Java işlem 'uygulama programlayıcı arayüzü')

Son zamanlarda özellikle EJB'lere yönelen eleştiri okları Hibernate ve Spring gibi açık kodlu projelerin popülerleşmesine ve alanlarında de-facto standart haline gelmesine yol açmıştır. Buna ek olarak, Java EE sunucularının bileşenleri ve kendileri arasındaki senkronizasyonu sağlamak için de JGroups gibi teknolojiler de kullanılmaktadır.

Sun, kendi yazdığı Java EE sunucusuna ek olarak başka Java EE sunucularına "Java EE uyumluluk sertifikası" verir. Bu sayede, sunucuların belli bir kalitede olduğu rahatça görülebilir. En popüler Java EE sunucuları şunlardır:

* Apache Geronimo
* BEA Weblogic
* GlassFish
* IBM WebSphere
* JBoss 
* JOnAS
* Oracle IAS
* Pramati
* Sun Java System Application Server
Göztepe

**Göztepe** şu anlamlara gelebilir:
__NOTOC__
## Yerleşim yerleri
* Göztepe, Adıyaman - Adıyaman ili merkez ilçesine bağlı köy
* Göztepe, Bağcılar - İstanbul ili Bağcılar ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Bala - Ankara ili Balâ ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Battalgazi - Malatya ili Battalgazi ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Beykoz - İstanbul ili Beykoz ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Bulanık - Muş ili Bulanık ilçesine bağlı köy
* Göztepe, Kadıköy - İstanbul ili Kadıköy ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Karaman - Karaman ili merkez ilçesine bağlı köy
* Göztepe, Konak - İzmir ili Konak ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Mutki - Bitlis ili Mutki ilçesine bağlı köy
* Göztepe, Odunpazarı - Eskişehir ili Odunpazarı ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Pazaryolu - Erzurum ili Pazaryolu ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Sarıçam - Adana ili Sarıçam ilçesine bağlı mahalle
* Göztepe, Şehitkamil - Gaziantep ili Şehitkamil ilçesine bağlı mahalle

## Spor
* Göztepe SK, İzmir merkezli bir spor kulübü
** Göztepe, erkek hentbol takımı

## Ulaşım
* Göztepe, İstanbul'da bir tren istasyonu
* Göztepe, İstanbul'da M4 hattındaki metro istasyonu
* Göztepe Mahallesi, İstanbul'da M7 hattındaki metro istasyonu
* Göztepe, İzmir'de bir metro istasyonu
* Göztepe, İzmir'de bir tramvay istasyonu
* Göztepe, İzmir'de bir vapur iskelesi

## Kişiler
* Fuat Göztepe (ö. 1991), Türk futbolcu
Kavak

**Kavak**, Salicaceae (söğütgiller) familyasına ait, Kuzey Yarımküre'nin büyük bölümüne özgü, 25-30 türden oluşan bir yaprak döken çiçekli bitki cinsidir. Batı kavak ağacı (Populus trichocarpa), 2006 yılında DNA dizilimi ile tüm DNA kodu belirlenen ilk ağaç olmuştur.

## Morfolojik özellikleri

Terminal tomurcuklu ender olarak  tomurcukludurlar ve sürgünlere çok sıralı sarmal dizilmişlerdir. Tomurcuklar eşit büyüklükte olmayan çok sayıda pullarla örtülmüştür ve ayrıca bazı taksonları, yapışkan bir madde ile sıvanmıştır. Uzun ve kısa sürgünler belirgindir. Sürgünlerin beş kollu yıldız şeklinde özü vardır.

Çoğunlukla uzun saplı olan yaprakları üçgen, elips, yumurta-yürek biçiminde loplu veya dar şerit halinde olmak üzere değişik formlarda ve boyuttadır. Yaprak ayasının kenarları tam, kaba veya ince dişlidir veya dilimli dişlidir. Kulakçıklar dikkati çekecek şekilde büyüktür. Yaprak sapları yandan basık, dört köşe veya silindiriktir.

## Ekolojik özellikleri

Kavaklar tohumla üretilebilirlerse de, çimlenme özelliklerini çabuk yitirdiklerinden, bunlar da söğütler gibi vejetatif olarak çelik yoluyla çoğaltılırlar. Sürgün verme özellikleri fazladır. Işık ağaçlarıdır, hızlı büyürler; akarsu kenarlarında ve dolma arazide iyi gelişirler. Durgun sulu yerlerde, ağır topraklarda iyi gelişme gösteremezler. Genelde sığ bir kök sistemi yaparlar.

## Odununun kullanım alanları

Kalın çaplı kavaklar genellikle kaplama ve kontrplak endüstrisinde değerlendirilmektedir. Kibrit yapımında kavak odunu kullanılmaktadır. Ayrıca tersimat masaları, ambalaj sandıkları, kuru maddeler için fıçılar ile sunta ve yonga-lif levhalarının yapımında kavak odunları geniş ölçüde kullanılmaktadır.

## Türkiye'de ekilen araziler

Kavak ekimi ve üretimi Türkiye'de hemen hemen her bölgede yapılmaktadır. Her bölgenin doğal koşullarına bağlı kavak çeşitliliği vardır.

Türkiye'nin en büyük kavak ormanları Samsun ili, Terme ilçesindedir. Kanada'dan sonra dünyada ikinci yerdedir. Yeşilırmak ovasında, yaşayan halkın geçim kaynaklarından en önemlisi kavak yetiştiriciliğidir. Terme'den bütün Türkiye'ye ve yurt dışına kavak ihracatı yapılmaktadır.

## Türleri
Türkiye'de doğal olarak biri melez olmak üzere 5 tür yayılış gösterir.

* Ak kavak (*Populus alba*) 
* Fırat kavağı (*Populus euphratica*) 
* Kara kavak (*Populus nigra*) 
* Titrek kavak (*Populus tremula*) 
* Boz kavak (*Populus x canescens*) (*P. alba* x *P. tremula* melezi)
## Kaynakça
Kızılağaç

**Kızılağaç**, huşgiller (Betulaceae) familyasının *Alnus* cinsinden ağaç türlerine verilen ad.

Türkiye'de doğal olarak adi kızılağaç (*Alnus glutinosa*) ve doğu kızılağacı (*Alnus orientalis*) olmak üzere 2 tür ve adi kızılağacın da 4 alt türü bulunmaktadır.

Trakya, Marmara çevresi, Batı Karadeniz ve Doğu Karadeniz'de saf ve karışık olarak yayılış gösteren kızılağaç, boyu 20 m'yi aşabilen, esmer kabuklu, seyrek dallı bir ağaçtır. Daha çok serin bölgelerde ve nemli dere yataklarının bulunduğu yerlerde görülür. Türkiye'de 66.357 hektar koru, 297 hektar baltalık kızılağaç ormanı bulunmaktadır. Uzunluğu 4-9,&nbsp;cm genişliği 3–7&nbsp;cm arasında değişen ters yumurta biçimli ve testere dişli yaprakları vardır. Köklerinde bulunan, havanın serbest azotunu bağlayan yumrular nedeniyle toprakları azotça zenginleştirir.

## Türler
Batı Azerbaycan (il)

**Batı Azerbaycan** (Farsça: استان آذربایجان غربی, okunuşu: *Ostan-i Āzerbāycān-i Garbī*), İran'ın 31ilinden birisidir. Tarihi ve coğrafi Güney Azerbaycan bölgesinde yer almaktadır. Ülkenin kuzeybatısında bulunan ilin batısında Türkiye ve Irak, kuzeyinde Nahçıvan, doğusunda Doğu Azerbaycan ve Zencan ile güneyinde Kürdistan illeri bulunur.

Eyaletin yüzölçümü 39.487&nbsp;km² (Urmiye Gölü ile birlikte 43.66&nbsp;km²), 2006 yılı itibarıyla nüfusu ise 3.015.361 olarak tespit edildi. Eyaletin idare merkezi, Urmiye şehridir.

Eyalet sınırları içinde bulunan önemli yerleşimler Urmiye, Hoy, Miyanduab, Bukan, Mahabad, Salmas, Maku, Nekede, Piranşehr, Serdeşt, Şahindej, Takab, Uşnu, Siyahçeşme ve Şot şehirleridir.

## Tarihi
Azerbaycan hanlıklarından Urmiye Hanlığı'na 1797 yılına kadar başkentlik yapmıştır.

## Etnik yapı

Eyaletin nüfusu ağırlıklı olarak Azerbaycan Türkler'den, kısmen Kürtler'den oluşur.

Eyalet genelinde Azerice ve Kürtçe, en büyük şehri olan Urmiye'de ise ilave olarak Farsça, Ermenice ve Yeni Arami dili konuşulmaktadır. Eyalette az sayıda ülkenin diğer bölgelerinden gelen göçmenler de yaşamaktadır.
Halkın çoğunluğu ağırlıklı olarak İslam dinine mensuptur. Diğer azınlık dinleri Hristiyanlık ve Yahudiliktir. Bölgede tarihi kilise kalıntıları bulunur.

## Coğrafya ve iklim

Batı Azerbaycan, ülkenin geneliyle karşılaştırılırsa dağlık bir yapıya sahiptir. Bunun yanında tarıma elverişli büyük ovalarıda vardır (örneğin, kuzeydeki Çaldıran Ovası). Ayrıca Urmiye Gölü kıyısında bulunması nedeniyle oldukça ilgi çekici yaban hayatı ve doğa manzaralarına sahiptir.

Batı Azerbaycan, Urmiye Gölü kıyısında olması nedeniyle ılıman bir iklime sahip olsa da, yükseltisinin fazla olması -özellikle güney bölgesinde- ve kuzeyden gelen soğuk hava akımları nedeniyle oldukça soğuk kışlar geçirir. Yazları ise ılık geçer. Eyalet içindeki ortalama sıcaklıklar şu şekildedir: 9.4&nbsp;°C (Piranşehr), 11.6&nbsp;°C (Mahabad), 9.8&nbsp;°C (Urmiye), 10.8&nbsp;°C (Hoy). Eyalet içinde, Temmuz ayı en yüksek sıcaklık 34&nbsp;°C iken, Ocak ayı en düşük sıcaklık –16&nbsp;°C derece olarak ölçülmüştür. Yazları 4&nbsp;°C, kışları 15&nbsp;°C 'ye varan sıcaklık farkları oluşur.

## İdari yapı
Batı Azerbaycan Eyaleti (ostan), kendi içinde 17 şehristan ve 38 bahşa ayrılmıştır. Eyaletin bu alt idari yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Batı Azerbaycan Valiliği resmi sitesi (Farsça)
* Batı Azerbaycan portal
* West Azarbaijan Provincial Management Organization
* West Azarbaijan Cultural Heritage Organization
* Batı Azerbaycan resimleri
* https://web.archive.org/web/20060521145428/http://www2.unesco.org/mab/br/brdir/directory/biores.asp?mode=gen&code=IRA+07
* http://www.travel-images.com/az-uromiyeh.html
Optik karakter tanıma

**Optik Karakter Tanıma** ya da kısaca **OKT** (İngilizce: ***', kısaca ***'), bilgisayar ortamında bulunmayan yazılı dokümanların özel tarayıcılar veya normal olarak taranmış resimlerinin FineReader ve OmniPage gibi bazı özel programlar arayıcılığıyla bilgisayar ortamına düzenlenebilecek sayısal halde aktarılmasıdır. Okunmuş resim veya doküman metin dosyası olarak saklanabilir.

Uygulamalarından biri otomatik plaka tanımadır. Yoldan geçen araçların plaka fotoğrafları çekilir ve anında OKT uygulamasından geçirilerek sisteme girilir.
IEEE

**IEEE** (Açılımı: *Institute of Electrical and Electronics Engineers*, Türkçe: *Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü*), elektrik, elektronik, bilgisayar, otomasyon, telekomünikasyon ve diğer birçok alanda mühendislik teori ve uygulamalarının gelişimi için çalışan, kâr amacı olmayan, dünyanın önde gelen teknik organizasyonudur. 
 
IEEE'nin temelleri, 1884 yılında Alexander Graham Bell ve Thomas Edison gibi dönemin bilinen bilim insanlarınca atılmıştır.

Aralık 2021 itibarıyla 160 ülkede 409.000'i aşkın üyesi (125.000'den fazlası öğrenci) ile IEEE; 39 teknik komitesi, tüm dünyaya yayılmış 10 alt bölgesi, 343 yerel bölgesi ve 3.565'ten fazla öğrenci koluyla çalışmalarını sürdürmektedir. Dünyada elektrik, elektronik mühendisliği, bilgisayar ve otomasyon teknolojilerindeki yayınların %30'unu yayınlar.

Yaklaşık 200 adet düzenli bilimsel yayını, 1.800'den fazla konferansı ve bu yayınlarda/organizasyonlarda yer alan makalelerin yayımlandığı IEEE ''Xplore'' kütüphanesinde de 5 milyondan fazla belge bulunmaktadır.

Türkiye'nin de içinde bulunduğu **8. Bölge**'de (Avrupa, Ortadoğu ve Afrika) 5000'i öğrenci üye olmak üzere 26.000 üyesi vardır.

## IEEE Türkiye Şubesi
IEEE'nin 8. bölgesinin bir parçası olan IEEE Türkiye Şubesi, Türkiye'deki IEEE topluluğunu güçlendirmek ve kariyerlerini güçlendirmek amacıyla 18 Ağustos 1989 yılında kurulmuştur.

Türkiye Şubesi, öğrenci faaliyetleri açısından IEEE'nin en önde gelen coğrafi birimlerinden biridir. Türkiye genelinde 104 üniversitede IEEE Öğrenci Kolu bulunmaktadır.

### IEEE Türkiye Yöneticileri
2022-23 dönemi için Aralık 2021'de yapılan seçim sonucunda; Hasan Fatih Uğurdağ başkan, Tunçer Baykaş başkan yardımcısı, Çağatay Edemen sayman ve Simay Akar sekreter olarak seçilmiştir.

## Kaynakça
Patolojik ölüm

**Öncelikle bir insanın [[ölüm|öldüğünü]] gösteren patolojik belirtiler şunlardır:**
* Vücut sıcaklığının düşmesi (algor mortis), 
* Ölü morluğu (livor mortis) ve 
* Ölü sertliği (rigor mortis)dir.

## Ayrıca bakınız
* Ölüm belirtileri
Perde hızı

**Perde hızı** veya **enstantane**, fotoğrafçılıkta diyaframdan geçen ışınların ne kadar süreyle sensörde kalacağını kontrol eden sisteme denilmektedir.

Fransızca anlık, ansızın anlamındaki "*instantané*" kelimesinden gelir.

Objektif ile sensör (eski 'dijital olmayan' makinelerde film) arasındaki perde diye ifade edilen aygıtın açılıp kapanma süresini ifade eden birimdir.

Fotoğrafçılıkta fotoğraf makinesinde, ışıklama süresini belirlemek için kullanılan Işık Düzeneği; Obtüratörün açılması ile kapanması arasında geçen zaman; yani, ışığa duyarlı alanın ışık aldığı süre. B (bulp ın kısaltılmışıdır ve sınırsız anlamına gelir) ile 1/10000 saniye arasındaki değerlerde ayarlanır ve otomatik pozlama veya tam otomatik işletimi olan fotoğraf makinelerinde, önceden yapılmış olan pozlama ölçümü doğrultusunda, gerçekleştirilir.

1 saniyeden daha hızlı pozlarda kullanılan 1EV büyüklüğündeki değerler şöyledir:
Sayılara '1/' ekleyiniz (örnek: 15, 1/15 olmalı, yani saniyenin 15'te biri)
2, 4, 8, 15, 30, 60, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000, 8000...

1 saniyenin üzerinde pozlamalar için,
2, 4, 8, 15, 30 saniye mevcuttur.

Yukarıdaki değerlerlerin aralığı her fotoğraf makinesinde farklılık gösterir. Genelde profesyonel ve yarı profesyonel makinelerde enstantane aralığı geniştir. Ancak amatör, kompakt makinelerde ise enstantane değeri ayarlanamaz ve sabittir.

Enstantane ile diyafram açıklığı fotoğraf filminin üzerine düşen ışık miktarını belirler. Bu iki değişkenin alacağı farklı değerler fotoğrafta değişik efektlere yol açar.

Bu değerlerin her bir atlayışı, diyafram, ISO/ASA (hassasiyet) gibi şartlar aynıyken, iki kat ışık pozlamak demektir.
Rötuş

**Rötuş**, bir şey üzerindeki kusurları düzeltmek amacı ile yapılan iyileştirme işlemi. Yaygın olarak bir fotoğrafçılık terimi olarak kullanılan rötuş, klasik fotoğrafçılıkta bir fotoğraf üzerinde bulunan çizik, toz ve benzeri kusurları kapatmak için yapılan işleme denir. Dijital fotoğrafçılığın yaygınlaşması ile günümüzde kavram genişleyerek renk değiştirme, kusur kapatma, kesme gibi daha farklı manipülasyon işlemleri için de kullanılır olmuştur.

Günümüzde rötuş elektronik ortamda bilgisayarlar aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Bilgisayar ortamında rötuş yapmak için kullanılan en yaygın programlardan birisi Adobe firmasının bir ürünü olan Adobe Photoshop'tur.
Diyafram

**Diyafram** şu anlamlara gelebilir:

* Diyafram (doğum kontrolü)
* Diyafram (optik)
* Diyafram (kas), canlılarda bulunan kas
Diyafram (optik)

**Diyafram** (İngilizceː *diaphragm* veya "diyafram açıklığı"nın karşılığı olarak *aperture*) fotoğraf makinelerinde, objektif içinden geçen ışığın, yeğinliğini ayarlamak için kullanılan ve çoğunlukla objektif içine yerleştirilmiş olan metal düzenek.

Diyafram, özü itibarıyla objektif içinden geçen ışığın, ışık aralığını dolayısı ile netlik derinliğini ayarlamak için geliştirilmiştir. Çünkü resmin göze net gibi görünen kısmı, ışık düzengeci yardımı ile ayarlanan ışık aralığı ile belirlenir.

Eğer fotoğrafçılıkta kullanılan objektif bir göze benzetilecek olursa diyafram da gözbebeğine benzetilebilir. Bu düzenek, objektif içinden geçerek film/sensör üzerine düşen ışığın yeğinliğini (miktarını/şiddetini) düzenlemek için kullanılır. Ancak gözbebeği gibi, ışığı otomatik olarak ayarlayamaz. Işık aralığı denilen, bu aralığın kullanıcı tarafından belirlenmesi gerekir.

Işık aralığı ayarı, kullanılan film/sensör duyarlığına ve seçilen ışıklama süresine bağlı olarak, objektif bileziği üzerine kazınmış olan değerlerden biri seçilerek ya da fotoğraf makinesinin gövdesi üzerinden belirlenir.

Objektif bileziği üzerinde bulunan ve ilk bakışta pek de simetrik görünmeyen ışık aralığı değerleri bir basamak şeklinde düzenlenmiştir. Basamak oluşturan değerlerden her biri, bir sonraki (ya da bir önceki) sayısal değerin tam iki katı ışık aralığına işaret eder ve objektifin odak uzaklığının, ışık aralığının çapına bölünmesi ile elde edilir.

## Ayrıca bakınız
* Alan derinliği
* Fotoğrafçılık
Müzik albümü

Bir **müzik albümü**, aslen içinde müzikal kayıt bulunduran plak ve uzunçalar biçimindeki çalışmalardır. Zamanla gelişerek kaset, compact disc ve MP3 olarak dijital biçimleri de ortaya çıkmıştır. Müzik albümleri fiziksel olarak genellikle dekoratif kapakları (albüm kapağı) ve albüm notları ile satışa sunulur. Albüm notları; müzik ve kayıt hakkındaki ekleri, arka plan bilgilerini, kaydın analizini, şarkı sözleri ile librettoları, sanatçı fotoğrafları ile diğer görüntüleri ve metinleri, buna ek olarak iş birliğine katılanlara teşekkür yazısını içerebilir. Compact disc formatının ortaya çıkmasından sonra albüm notları, CD kitapçığı olarak da anılmaya başladı.

## Tarihçe

## Uzunçalar kaydı

## Kaset

## Compact disc

## Süre

## MP3 albümleri ve benzerleri

## Stüdyo albümü
Stüdyo albümü, bir kayıt stüdyosunda kaydedilen parçalardan oluşan albüm. Bir stüdyo albümü, yeni yazılmış ve kaydedilmiş ya da daha önce yayımlanmamış şarkılar ile remikslerden oluşur. Kendisini daha önceden kaydedilen parçalar içermemesi sayesinde derleme albümlerden ayırt ettirir. Bir stüdyo albümünün yapımı genellikle önceden planlanarak gerçekleştirilir, tamamlanması birkaç gün veya birkaç yıl sürebilir. Bu albümler bazen bir veya birden çok cover kaydı ya da konserlerde yapılmış canlı ses kaydı içerebilir.

## Ayrıca bakınız

* Albüm kapağı
* Derleme albüm
* Extended play
* Konser albümü
* Soundtrack albümü

## Kaynakça
Oberon (programlama dili)

**Oberon** Pascal dilinin mucidi Niklaus Wirth ve Martin Gutknecht tarafından, 1985-1988 yılları arasında, Zürih'te Eidgenossische Technische Hochschule'de (ETH) geliştirilmiştir.

Nesneye yönelik yapıda bir dildir. Aynı zamanda yordamsal ve blok-yapısal bir dildir. Bilgisayar bilimi eğitiminde kullanılmak amacıyla geliştirilmesine rağmen uygulama geliştirme amacı ile de kullanılabilecek genel maksatlı dil niteliğindedir.

Oberon'un yazımı Pascal diline benzemektedir fakat semantiği Pascal'dan çok daha zengindir. Pascal gibi her değişkenin kullanılmadan önce bildirilmesi zorunluluğunu getirmektedir. İşleçlerin üst üste bindirilmesi, çoklu kalıt alma gibi özellikleri desteklememektedir. Soyut arayüzler ve yansıtma dilin diğer özellikleridir.

## Bakınız
* Oberon yazılım ortamı

## Dış bağlantılar
* ETH Oberon
SNOBOL

**String Oriented Symbolic Language** (Karakter Zincirlerine Yönelik Sembolik Dil, kısaca **SNOBOL**), 1962 ve 1967 yılları arasında AT&T Bell Laboratuvarları'nda David J. Farber, Ralph E. Griswold ve Ivan P. Polonsky tarafından geliştirilen ve SNOBOL4 ile doruklanan bilgisayar programlama dillerinin soysal (jenerik) adıdır.

SNOBOL dili, çok güçlü fakat eksantrik bir programlama dili olarak nitelendirilmiştir; çünkü çok özel bir alan için, yani karakter zinciri (string) işlemleri için tasarlanmıştır. SNOBOL'da klasik dillerdeki gibi aritmetiksel değişkenler ve atama deyimleri de mevcuttur, fakat ağırlık karakter zinciri işleme fonksiyonlarına verilmiştir.

Dilin sözdizimi (sentaksı), inanılmaz derecede güçlü karakter zinciri tanıma ve işleme olanakları sağlamaktadır. Kontrol akışı, genellikle karakter zinciri eşleme işlemlerindeki başarı ya da başarısızlık durumuna göre tasarlanmıştır.

## Dış bağlantılar
* Catspaw, Inc. offers implementations of and support for SNOBOL4
* 
* Introduction to Snobol by James Ford
* SNOBOL için örnek bir program
* Oral history interview with Ralph E. Griswold-Griswold discusses development of SNOBOL Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis.
* Charles Hall Collection on the SNOBOL Programming Language. Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis.
Midge Ure

**Midge Ure** (aslı; **James Ure** doğum; 10 Ekim 1953, Lanarkshire, İskoçya), 1970 ve 1980'lerde büyük başarılara imza atmış; rock'n roll gitaristi, şarkıcısı ve şarkı sözü yazarı. Sahne adı Midge'i, gerçek adı olan Jim'in fonetik olarak ters çevrilmesiyle oluşturmuştur.
 
Müzik kariyerine pop-rock grubu olan Slik'de başlamıştır. Daha sonra The Rich Kids ve Thin Lizzy'de çalmıştır. 1984 yılında Bob Geldof ile bir The Band Aid hiti olan "Do They Know It's Christmas?"i yazmıştır. 1985 yılında "If I Was" adlı single'ini ve *[[The Gift (Midge Ure albümü)|The Gift]]* adlı albümünü çıkarmıştır. Solo kariyeri 1990'lara dek sürmüştür.
Fenomen

**Fenomen** (**') veya **görüngü*', [[duyu]]larla algılanabilen şey. Fenomen kelimesi, bazılarınca sadece şaşırtıcı şeyler için kullanılsa da, genel kullanımda böyle bir anlamı bulunmamaktadır.

== Felsefî anlamı ==
[[Felsefe]]de farklı filozoflar tarafından farklı anlamlarda kullanılmış olsa da genel olarak; somut, algılanabilir ve denenebilir olay ve nesne kavramları altına alınabilir. Örneğin [[Platon]] için fenomen mükemmel ve ebedi olan formların (idea) geçici, bozuk kopyaları, gerçekte "hakikat" olmayandır. [[Immanuel Kant|Kant]], fenomeni; duyularla algılanamayan, insanın bilme yetisi dışında ve nedenselliğe tabi olamayan anlamında kullandığı numen (kendinde şey) terimine karşıt olarak, duyularla algılanabilen ve nedenselliğe tabi olan için kullanmıştır. [[Edmund Husserl]]'e göre ise fenomen, geri dönülmesi gereken özdür ve [[fenomenoloji]]nin ele aldığı konu, algısal ve deneysel nesneler dünyası değil, nesnelerin özüdür.

== Kaynakça ==

* [https://web.archive.org/web/20070929083641/http://www.tdk.gov.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF4376734BED947CDE&Kelime=Fenomen TDK]
* *Felsefe terimleri Sözlüğü'', Bedia Akarsu, İnkılap Kitabevi.

## Ayrıca bakınız
* Fenomenoloji
* Gerçek
* Olay
* Olgu
* Öz
DTP

Birden fazla kavramın kısaltması günümüz Türkçesinde **DTP** olarak kullanılmaktadır.

**DTP** kısaltmasının kullanıldığı yerler:
 
* Demokrat Türkiye Partisi - 1997 yılı 28 Şubat sürecinde DYP´den istifa edenlerce kurulan parti.
* Demokratik Toplum Partisi - 2005 yılında Türkiye'de kurulup 11 Aralık 2009'da kapatılan siyasi parti.
* Desktop-Publishing
Masaüstü yayıncılık

**Masaüstü yayımcılık** veya **masaüstü yayıncılık**, kitap, dergi gibi yayınları masa başında, bilgisayar destekli olarak, baskı ya da yayına hazırlama işidir. "Masa başında yayıncılık" anlamına gelmesine rağmen dilimize kelime çevirisi yapılarak masaüstü yayıncılık olarak girmiştir.

İlk kez 1985 yılında Adobe, Aldus, Apple, Linotype ve Quark (1987) adlı firmalar tarafından kullanılan bu terim, matbaacılık sektörüne getirdiği yeniliklerle Gutenberg tarafından bulunan ve 500 yıllık geçmişe sahip olan matbaacılığı kökten ve devrim niteliğinde değiştirmiştir.

Buna göre Adobe tarafından geliştirilen ilk PostScript sayfa tanımlama dili, Aldus tarafından geliştirilen ilk sayfa düzenleme programı (**) ve Apple tarafından geliştirilen grafik tabanlı işletim sistemi ile desteklenmiş ve postscript belgeleri basabilen postscript yazıcılar (LaserWriter) ve Linotype tarafından geliştirilen postscript yazı karakterleri ile postscript film çıkış aygıtının piyasaya sürülmesi ile birlikte daha önce ancak bir ekip tarafından yapılabilen işler, özellikle 1992'den sonra masa başında bir ya da birkaç kişi ile yapılabilir hâle gelmiştir.

Günümüzde gerek baskı ile ilgili ön hazırlık çalışmaları, gerek fotoğrafçılık tekniklerinin tamamı masa başında (masa üstü yayıncılık) yolu ile yapılmaktadır. İkisi de bilgisayar destekli olarak ve elektronik ortamda yapılmasına rağmen masaüstü yayıncılık ile elektronik yayıncılığın birbirine karıştırılmaması gerekir.

En çok tercih edilen programlar Adobe'nin ürettiği InDesign ve QuarkXPress'tir.
Yayımcı

**Yayımcı**, sanat, edebiyat, müzik eserlerini çoğaltarak, tek tek ya da toptan satan kişi ya da kuruluş.

Yayıncı olan kişi ya da kuruluş, yazılmış, çizilmiş ya da bestelenmiş olan herhangi bir eserin, yayınlama hakkını, eser sahibinden satın alarak, eserin basım, yayın, dağıtımını üstlenen kişi ya da kuruluştur. Eserin, baskıya hazırlanması, değişik kanallardan pazara sürülmesi ve eserin tanıtım ile ilgili faaliyetler de, yine, geleneksel olarak, yayıncı kişi ya da kuruluş tarafından yürütülür.

Yayıncılar genellikle, ana çalışma alanlarına göre gruplandırılır. Buna göre, kitap yayıncılığı, sanat yayıcılığı, müzik yayıncılığı, gazete yayıncılığı, dergi yayıncılığı, harita yayıncılığı ve kırtasiye yayıncılığı olmak üzere birçok yayın ve yayıncılık türü vardır.
Sarıkaya

**Sarıkaya**, Yozgat ilinin bir ilçesidir. İl merkezine 79&nbsp;km uzaklıktadır. İlçenin yüzölçümü 1.018 km²dir. Sarıkaya ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.115 metredir.

## Tarihi

### Hitit devri
Sarıkaya, Anadolu'da ilk siyasi birliği kurmuş olan Hitit İmparatorluğu'nun kuruluş alanı içerisinde bulunmaktadır. Bu devrin vesikası olan höyüklere Sarıkaya'nın köylerinde çokça rastlanmaktadır. Hititlerden sonra bu bölge Asurilerin ve ardından da İskender'in işgaline uğramış ve tahminen MÖ 1. yüzyılda Romalılarca alınmıştır.

### Roma devri
Sarıkaya'da Roma devrine ait tarihi kalıntılar ve eserlerin yanında çok sayıda yazılı vesikalara da rastlanmaktadır. Sarıkaya Roma devrinde 7000 haneli Opel adında bir şehirdi. Kaplıcalarıyla ünlü ilçede bulunan Roma devrine ait kaplıca kalıntısının Roma Krallarından birinin kızı için yapıldığı söylenmektedir. Sarıkaya'da Romalılardan kalma büyük taşlarla örülü duvar kalıntılarına, şehri çevreleyen surların temellerine, sütunlara ve sütün başlıklarına yapılan kazılarda sık sık rastlanmaktadır.

### Selçuklular ve Osmanlılar devri
1071 Malazgirt Zaferi'nden sonraki yıllarda, bölgenin Selçuklu hakimiyeti altına girdiği ve Yıldırım Bayezid zamanında Osmanlıların hakimiyetine geçtiği sanılmaktadır. Günümüzde, ilçe sınırları içerisinde Selçuklu ve Osmanlı devirlerinden kalma az sayıda yerleşik Türkmen köylerine rastlanmakla birlikte, 1878 Osmanlı-Rus savaşı (93 Harbi) nedeniyle Doğu Anadolu Bölgesi'nden göç eden ve 'Kars Muhaciri' diye adlandırılan halkın yerleştiği köyler de bulunmaktadır.

### Cumhuriyet devri
Cumhuriyet döneminden itibaren, Sarıkaya'ya 1924-1936 yıllarında Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya SFC'den gelen, 1951 yılından itibaren de Bulgaristan'dan zaman zaman göç eden Türk vatandaşları yerleştirilmiştir.

Sarıkaya ilçesi, 1935 yılına kadar Akdağmadeni ilçesinin bir köyü iken, dönemin Valisi Bekir Sami Baran tarafından bucak merkezi haline getirilmiş ve o zamana kadar bucak merkezi olan Aşağısarıkaya köyünden bucak teşkilatı tamamen alınarak, Terzili Hamamı veya Hamam köyü diye anılan şimdiki ilçe merkezine getirildiği için, ilçenin adı Sarıkaya olarak anılmaya devam etmiştir. Daha sonra 1957 yılında aynı adla ilçe merkezi olmuştur. Sarıkaya ve Saraykent, haritada görüldüğü gibi, Yozgat'ın il sınırlarına bağlı olmayan tek ilçesidir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sarıkaya Belediyesi
* Sarıkaya Kaymakamlığı
Jeton

**Jeton**, gişelerde, telefon ve türlü oyunlarda para yerine kullanılan küçük, metal veya plastik nesnedir. Madenî para yerine kullanılırlar. Madenî paradan farklı olarak, madenî para devlet tarafından basılıp her türlü ürünün satın alınmasında kullanılabilirken, jetonun daha sınırlı bir kullanım alanı vardır ve çoğunlukla bir şirket, grup, dernek ya da şahıs tarafından dağıtılırlar.

Geçmişte ülkelerdeki enflasyona göre kullanımı değişiklik göstermiştir. Para birimi istikrarlı olan ülkelerde ankesörlü telefonlarda genellikle doğrudan madenî para kullanılırken, paranın değerinin istikrarsız olduğu yerlerde umumi telefonlar için jeton kullanımı tercih edilmiştir. Metro sistemlerinde de jeton kullanımı yaygın olmuştur. Teknolojinin gelişmesiyle, pek çok yerde jetonun yerini manyetik ya da akıllı kartlar almıştır.
Bağlantı noktası (donanım)

**Bağlantı noktası**, **yuva** ya da **port**, bir bilgisayarla dış aygıtlar arasındaki kablo ile iletişimi sağlayan veri kanalı. Portlar, seri (COM) ve paralel (LPT) olmak üzere iki temel kısımda incelenir. SCSI, USB, PCMCIA gibi aynı anda birden fazla dış aygıtın bilgisayara bağlanabilmesine olanak tanıyan portlar da bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Firewire
* Bluetooth
* TCP ve UDP port numaraları listesi
Peano aksiyomları

**Peano aksiyomları**, doğal sayılar kümesinin tanımını vermekte kullanılan, Giuseppe Peano ve Julius Wilhelm Richard Dedekind tarafından ortaya konmuş dört temel ve bir yardımcı aksiyomdur. Bu aksiyomlar:

a. Verilen küme boş değildir. 1 adı verilen bir nesne içerir.

1\in\mathbb{N}

b. Her doğal sayı için onun ardılı denilen başka bir doğal sayı ve yalnızca bir doğal sayı vardır.

c. Ardılı 1 olan hiçbir doğal sayı yoktur.

d. İki doğal sayının ardılları eşitse, bu iki doğal sayı da eşittir.

e. Eğer herhangi bir doğal sayı topluluğu 1'i içeriyorsa ve herhangi bir doğal sayıyı içerdiğinde o doğal sayının ardılını da içerme özelliği varsa, o zaman bu topluluk gerçekte bütün doğal sayıları içerir.

Matematikçiler arasında doğal sayıların hâlâ sıfır ile mi yoksa bir ile mi başlaması gerektiği konusu tartışılmaktadır.

Karşılaştırınız: doğal sayılar, sayma sayıları
Matematiksel sabit

En çok kullanılan **matematiksel sabitler** pi sayısı (\pi), *e* sayısı (doğal logaritma tabanı) ve *i* sayısıdır.

pi sayısı bir çemberin çevresinin çapına oranı ya da bir dairenin alanının yarıçap karesine oranı olarak ifade edilir.

*e* sayısı, Leonhard Euler'in isminden gelir ve kabaca tanımı f(x) = 1 / x fonksiyonunun eğrisi altında bir birim karelik alan sınırlanabilmesi için x=1 doğrusunun sağında seçilecek doğrunun x eksenini kestiği noktadır. Yani doğru x = e olarak seçilirse altta kalan şekil bir birim kare olacaktır. Bu eşitlik integral ile:

\int_{1}^{e} \frac 1 x dx = 1 şeklinde ifade edilir.

***e*** sayısının başka bir tanımıysa bir dizi limiti tarafından verilir (integral Riemann toplamına açıldığında aslında iki tanımın özdeş olduğu ortaya çıkar.)

\lim_{x \to \infty} \left( 1 + \frac 1 x \right) ^x 

*Pi* ve *e* sayıları reel sayılardır.

*i* sayısı ise karmaşık sayıların tanımlanmasında kullanılan bir sabittir ve \sqrt{-1} olarak tanımlıdır.

Bunlar temel sabitler olup, bunların haricinde pek çok sabit bulunmaktadır.

## Bazı matematiksel sabitler

Kullanılan kısaltmalar:
: I - irrasyonel sayı, A - Cebirsel sayı, T - transendental sayı, ? - bilinmeyen
: Gen - General, NuT - Sayılar Teorisi, ChT - Kaos Teorisi, Com - Kombinatorik, Inf - Bilgi Teorisi, Ana - Matematiksel analiz
Mathcad

**Mathcad** yazılımı, bir kelime işlemcisi gibi (örneğin Microsoft Word) belgeler oluştururken aynı anda matematik işlemler yapabilmenize olanak tanır. Mathcad yazılımı, Microsoft Excel'e benzer şekilde, sayfa içinde yaptığınız değişiklikleri anında bütün hesaplamalara yansıtır. Mathcad yazılımının bir diğer önemli özelliği ise, işlemlerde birim kullanımına izin vermesidir. Böylece, hesaplamalarınızda boyutsal homojenliği kontrol edebilir ve sonuçlarınızı istediğiniz birimlerle gösterebilirsiniz.

## Kaynakça
Önerme

Mantıkta, doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir olmak zorunda olan ifadelere **önerme** denir. Kesin olan cümleler yanlış veya doğru da olsa önermedir; yani cümlenin yanlış veya doğru olduğunun bilinmesi gerekmez, doğrulanabilir olduğunun bilinmesi yeterlidir. Soru tümceleri önerme olamaz çünkü bir soru doğruluk ifade etmez.

Mantığın önermelerle ilgilenen dalı önermeler mantığıdır ve matematiğin konusudur.

## Örnekler

* 2 < 3 (Doğru bir önerme).
* Türkiye'nin başkenti Ankara'dır. (Doğru bir önerme)
* 7 = 8 (Yanlış bir önerme).
* İstanbul Amerika'nın başkenti midir?(önerme değildir)
* 78=79 (bu önerme yanlış bir önermedir)
*3<5 (bu önerme doğru bir önermedir)
* Saat kaç? (Önerme değildir)
* x + 3 = 7 (Önermedir)

Tanımdan anlaşılacağı gibi, aynı önerme olmaları için ifadelerin aynı şekilde dile getirilmesi gerekmez. Aşağıdaki önermelerin hepsi aynı önermedir ve değerleri aynıdır (hepsi doğrudur).

* İki kere iki dört eder.
* 2x2=4
* 2'yi 2 ile çarpınca sonuç 4 çıkar.

## Tartışmalı noktalar
# Doğruluk değeri bilinmese de kesin hüküm bildirip, doğru veya yanlış olan cümleler önermedir. Örnek 1: "her çift sayı iki asal sayının toplamıdır" cümlesi Goldbach Sanısı adıyla bilinen, doğruluğu ya da yanlışlığı ispatlanamamış bir önermedir. Örnek 2: "Uganda'nın başkenti Wagadugu'dur" cümlesi, okuyan kişi doğruluğunu ya da yanlışlığını bilmese de önermedir. Örnek 3: "Ahmet okula gitti" cümlesindeki Ahmet kimdir, okul nerededir, gitti mi gitmedi mi bilinmese de bu cümle de önermedir.
# Cümle göreceli olsa da olmasa da, kesin hüküm bildirip, doğru veya yanlışsa önermedir. Zaten göreceli konusu içinden çıkılması zor bir konudur. Eğer göreceli cümleler önerme olarak kabul edilmezse, literatürdeki pek çok kabul görmüş önerme bile önerme olma özelliğini kaybedecektir. Örnek 1: "Güneş sıcaktır", "kar beyazdır",
 Örnek 2: "KKTC'nin başkenti Lefkoşa'dır" cümlesi de görecelidir. Çünkü KKTC çoğu ülke tarafından tanınmaz ve çoğu ülke vatandaşına göre başkenti de yoktur. Yani bu cümle Türkiye dışındaki dünyada genel olarak yanlış kabul edilirken, Türkiye'de doğru kabul edilir. Ama bu durum bu cümlenin önerme olmasını değiştirmez.

## Ayrıca bakınız
* Açık önerme
* Totoloji 
* Çelişki

## Kaynakça
Açık önerme

**Açık önerme**, doğruluk değeri değişkenlere bağlı olarak değişen önermelerdir.

Örnek olarak:

P(x) ≡ x < 3 (Önerme tek değişkenli bir açık önermedir, x in tanım kümesi Doğal Sayılar olması durumunda;

x = 0, x = 1 ve x = 2 değerleri icin P(0) ın, P(1) in ve P(2) nin değeri doğru diğer x değerleri için yanlıştır)

Q(x, y) ≡ x + 2 = y (İki değişkenli açık önerme, y lerin x ten farkı iki oldugu her x, y değeri için Q(x, y) doğru önermedir)
Sembolik mantık

**Sembolik Mantık,** önermeler ve bu önermeler arasındaki mantıksal ilişkileri semboller aracılığıyla ifade eden bir disiplindir. Sembolik mantığın temel yapı taşlarından biri olan önermeler doğru ya da yanlış olabilen ifadelerdir. Bir önermenin doğruluk değeri belirli bir mantıksal sistem çerçevesinde incelenir ve analiz edilir.

Sembolik Mantık'ın anlaşılması için ilk olarak önerme kavramının açıklaması gerekir. 
*Önerme*; Bir yargı belirten, doğru veya yanlış olan cümlelere denir. Örneğin; "Ankara, Türkiye'nin güneyindedir." cümlesi bir önermedir ve bu önerme yanlıştır. "1 Ocak, yeni bir yılın başlangıcıdır." önermesi ise doğru bir önermedir.
Önermeler mantığında basit önermeler p, q, r, s, t, v, z..... gibi önerme
sembolleriyle gösterilir.

Önerme eklemlerinin sembolik mantıkta kullanımı aşağıdaki tablodaki gibidir.

**Değilleme eklemi**:
Olumlu bir ifadeyi olumsuz hale, olumsuz bir ifadeyi ise olumlu hale getirir. 
*Mehmet öğrencidir. (q)
*Mehmet öğrenci değildir. (~q)

Önerme iki defa değillenirse tekrar kendine döner. Yani ~[~(p)]=p

**Ve eklemi**:
İki basit önermenin "ve eklemi" ile bağlanmasıyla oluşan bileşik önermeye *Tümel evetleme önermesi* denir.Tümel evetleme önermesinde bileşik önermenin doğruluğu, bu bileşik
önermeyi oluşturan bütün bileşenlerin aynı anda doğru olmasına bağlıdır.

**Veya eklemi**:
İki basit önermenin "veya eklemi" ile bağlanmasıyla oluşan önermeye *tikel evetleme önermesi* denir. Bu önermenin doğru olabilmesi için, önermelerden yalnızca birtanesinin doğru olması gerekli ve yeterdir.

**İse eklemi**:
İki basit önermenin "ise eklemi" ile bağlanmasıyla oluşan ekleme *koşul önermesi* denir.Koşul önermesinde ön bileşen doğru, sonraki bileşen yanlış değer almışsa bileşik
önerme yanlış değer alır. Diğer durumlarda önerme doğru değer alır.

**Ancak ve Ancak Eklemi**:
İki basit önerme "ancak ve ancak.....ise" ile birleştirilmişse, ortaya çıkan bileşik önermeye
karşılıklı koşul önermesi adı verilir. Bu önerme türünde, bileşenlerin hepsi de aynı
değeri almışsa önerme doğru, diğer hallerde yanlıştır. Dolayısıyla, karşılıklı koşul
ekleminin doğru olabilmesi için, bileşenlerden ikisi de doğru ya da ikisi de yanlış
olmalıdır.

Önermelerin doğruluk değeri D ve Y harfleri ile belirtilir. Önerme doğru ise doğruluk değeri D, yanlış ise doğruluk değeri Y olur. Bu önerme çeşileri tek yargı belirttiği için basit önermedir. Bileşik önermeler iki veya daha çok yargıyı birleştiren önermelerdir. Bu önermelerdeki yargılar mantık eklemleri -ise, ve, veya, ancak ve ancak- ile birbirine bağlanır. Örneğin; " Ali öğretmen veya öğrencidir." Bu cümlede " Ali öğretmendir." ifadesi ile "Ali öğrencidir." önermeleri "veya" eklemi ile birbirine bağlanmıştır.

(bakınız: Matematiğin Temelleri)
## Kaynakça
Doğru (geometri)

**Doğru**, matematikte mantıksal bir değerdir. Matematik'te ne olduğu belli olmayan (tanımsız) değerlerden biridir. 
Ayrıca geometride doğru ifadesi aynı doğrultuda olan ve her iki yönden de sonsuza kadar giden noktalar kümesi diye de tanımlanır. Bir doğru üzerinde en az 2 nokta, dışında da en az 1 nokta mevcuttur.

## Tanım
**Matematikte doğrunun değişik ifadeleri vardır:**

* Bir noktalar kümesidir.
* Cetvel yardımıyle çizilen çizgi, iki nokta arasındaki gergin bir ip doğruyu belirtir.
* Farklı 2 noktadan yalnız bir doğru geçer.
* Farklı 2 nokta yalnız bir doğru belirtir.
* Farklı 2 düzlem en fazla bir doğruda kesişir.

## Örnekler
 
: y = mx + b \,
burada:
: *m* doğrunun eğimi.
: *b* doğrunun düşey eksenle kesişme noktası.
: *x* *y* fonksiyonunun bağımsız değişken.

Üç boyutluda, bir doğru genellikle parametrik eşitlikler olarak ifade edilir:
: x = x_0 + at \,
: y = y_0 + bt \,
: z = z_0 + ct \,
burada:
: *x*, *y* ve *z*, *t*den bağımsız fonksiyonlardır.
: x_0, y_0 ve z_0 her biri kendi değişken olan birincil değerlerdi.
: *a*, *b* ve *c* doğrunun eğimine bağlıdırlar, böylece vektör (*a*, *b*, *c*) doğruya paraleldirler.

## Geleneksel tanım
**R**2de, tüm doğrular *L* ile tanımlanır.

:L = \{\mathbf{a}+t\mathbf{b}\mid t\in\mathbb{R}\}

## Özellikleri
:L=\{(x,y)\mid ax+by=c\} \,

## Genişlemeleri
### Işın

Bir ucu sınırlı olan doğrudur. Diğer bir deyişle, bir başlangıç noktası olan ve o noktadan sonsuza doğru uzanan noktalar kümesidir. Bir doğrunun üzerinde bir nokta alıp, doğruyu o noktadan ikiye ayırdığımızda iki adet ışın elde ederiz.

Soldaki örnekte; A ucundan sınırlanmış B, C doğrultusunda, C noktasından sonsuza doğru giden bir ışındır. A ve B noktaları açık, C noktası kapalıdır. Bunun anlamı A ve B noktaları ışına dahil değildir. Işın o noktaları kapsamamaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Matematiksel şekillerin listesi
Metre

**Metre** (Fransızca birim *mètre ve Yunancadaki* ölçüm anlamındaki μετρούν isminden gelir), Uluslararası Birimler Sistemi'nce uzunluğun temel birimi olarak belirlenmiştir. Genellikle kısaltması olan m harfi ile gösterilir.

1 metre, ışığın vakumlu bir ortamda {1 \over 299,792,458} saniyede aldığı yol olarak tanımlanmıştır.

Metre, ilk kez 1793 yılında, (büyük çember çizgisi üzerinde) ekvatordan kuzey kutbuna kadar olan mesafenin (dünyanın çevresinin dörtte biri) on milyonda biri olarak tanımlanmıştır ki o yıllarda dünyanın çevresinin uzunluğu yaklaşık 40.000&nbsp;km olarak biliniyordu. 1799 yılında, metre prototip çubuk baz alınarak yeniden tanımlanmıştır (Günümüzde kullanılan metre 1899 yılında değiştirilmiştir). 1960 yılında metre tanımı, krypton-86 elementinin belirli bir elektromanyetik radyasyon dalgasının (salım çizgisi), belirli sayıdaki dalgalarının toplam uzunluğu temel alınarak yeniden tanımlanmıştır. 1983 yılında günümüzde kullanılagelen tanım kabul edilmiştir.

## Üsleri

## Dönüşümler
1 metre aşağıdaki büyüklüklere eşittir.
* Kesin olarak 1/0,9144 yarda (yaklaşık 1,0936 yarda)
* Kesin olarak 1/0,3048 foot (yaklaşık 3,2808 ayak)
* Kesin olarak 10000/254 inç (yaklaşık 39,37 inç)

## Tarihçe
* 8 Mayıs 1790 - Fransız Ulusal Meclisi yeni metrenin, yarım-periyodu 1 saniye olan bir sarkaçın uzunluğuna eşit olmasına karar vermiştir.
* 30 Mayıs 1791 - Fransız Ulusal Meclisi metrenin yeni tanımı olarak Fransız Bilimler Akademisi'nin önerisini kabul etmiştir. Bu öneriye göre 1 metre Paris'ten geçen meridyenin dörtte bir uzunluğunun 10 milyonda biridir.
* 1795 - Pirinç geçici metre çubuk yapılmıştır.
* 10 Aralık 1799 - Fransız Ulusal Meclisi, 23 Haziran 1799'da yapılan ve Ulusal Arşivler'de saklanan platin metre çubuğu en son standart olarak belirtmiştir.
* 28 Eylül 1889 - İlk Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi %10'u iridyum'dan oluşan platin alaşımı standard bir çubuğun üzerindeki iki çizgi arasındaki mesafenin buzun erime noktasında ölçülen değeri olarak tanımlamıştır.
* 6 Ekim 1927 - Yedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, platin-iridyum alaşımı standard çubuğun üzerindeki iki merkezî çizginin eksenleri arasındaki 0&nbsp;°C'deki uzaklığın, bu çubuk 1 atmosfer standard basınç altındayken ve birbirinden 571 milimetre mesafedeki iki silindirin üzerinde yatay duruyorken yapılan ölçümünü metrenin tanımı olarak düzeltmiştir. 
* 20 Ekim 1960 - Onbirinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metreyi kripton-86 atomunun 2p10 ve 5d5 kuantum seviyeleri arasındaki geçişteki ışımanın boşluktaki dalgaboyunun 1.650.763,73'te biri olarak tanımlamıştır.
* 21 Ekim 1983 - Onyedinci Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı, metrenin tanımını ışığın boşlukta 1/299.792.458 saniyede aldığı mesafe olarak yapmıştır.

## Kaynakça
Devekayası, Tavşanlı

**Devekayası**, Kütahya ilinin Tavşanlı ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1921 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Kütahya il merkezine 34&nbsp;km, Tavşanlı ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*