Şarap tadımı tanımlayıcıları

**Şarap tadımı tanımlayıcıları**nın kullanılması, tadımcının deneyimlediği aromaları ve tat'ları niteliksel olarak ilişkilendirmesine olanak tanır ve şarabın genel kalitesinin değerlendirmesinde kullanılabilir. Şarap yazarları şarap tadımcıları ile sıradan meraklıları birbirinden şöyle ayırır; tadımcılar, şarabın tadı hakkında nesnel bir tanım vermeye çalışırlar (genellikle tatmaya sistematik bir yaklaşım benimserler), sıradan meraklılar ise şarabı takdir eder ancak incelemelerini tadımcılardan daha erken durdurur. Bir kişinin şarabı tatma yeteneğinin birincil kaynağı koku duyularından elde edilir. Tadımcının kendi kişisel deneyimleri, tattıklarını kavramsallaştırmada ve bu algıya bir açıklama eklemede önemli rol oynar. Tadımın bireysel doğası, tanımlayıcıların çeşitli tadımcılar arasında farklı algılanabileceği anlamına gelir.

Aşağıda, şarap tadımı tanımlayıcılarının eksik bir listesi ve terimlerin ortak anlamı yer almaktadır. Bu terimler ve kullanımlar, aksi belirtilmedikçe, Karen MacNeil'in 2001 tarihli “The Wine Bible” baskısından alınmıştır.

## A–Ç

* **Agresif:** çok asitli şarap.
* **Ağaç yosunu:**
* **Ağır**: Çok alkollü, gövde hissi çok fazla olan şarap.
* **Ahududu:**
* **Akasya:**
* **Alıç:**
* **Alkollü**: Dengesiz ve çok fazla alkol içeren bir şarap.
* **Ananas:**
* **Aroma**: Şarap kokusu. Terim genellikle daha genç şaraplar için, ***buke*** ise daha çok eski şaraplar için kullanılır.
* **Armut:**
* **Artık Tat**: Şarap yutulduktan sonra damakta kalan tat. "Bitiş" ile eş anlamlıdır.
* **Asidik**: Belirgin bir asit hissi olan bir şarap. Ağız sulanması ile algılanır.
* **Badem:**
* **Bacak(lar)**: Bir bardağın içindekiler çalkalandıktan sonra kenarlara yapışan sıvı izleri. Genellikle bir şarabın alkol veya gliserol içeriğiyle ilgili olduğu söylenir. Ayrıca *gözyaşı* olarak da adlandırılır.
* **Baharatlı:** karabiber ve tarçın gibi çeşitli baharatları anımsatan aroma ve tatlara sahip bir şarap. Bu, üzüm çeşidinin bir özelliği olabilirken, meşe etkilerinden birçok baharatlı nota elde edilir.
* **Bal:**
* **Bisküvi:**
* **Bitiş**: şarabın yutulduktan sonraki hissi ve algısı.
* **Bitkisel:** Meyve veya çiçek notalarının aksine, bitkileri anımsatan aroma ve tada sahip bir şarap.
* **Bitkisel**: "Otları anımsatan" bir tada veya aromaya sahip şarap.
* **Boş**: meyve duygusundan yoksun bir şarap.
* **Böğürtlen:**
* **Buke:** (Fransızca: Bouquet) Şarabın kokusu. Şarabın aromaları ve içindeki farklı kokular, fıçıda olgunlaştırma esnasında yıllar içinde harmanlanarak bukeyi oluşturur. Genç şaraplar için aroma kelimesi kullanılır.
* **Burun**: Bir şarabın aroması, kokusu veya bukesi.
* **Cassis:**
* **Ceviz:**
* **Crisp**: Şarapta hoş bir asitlik hissi
* **Çakmaktaşı:**
* **Çam:**
* **Çarkıfelek:**
* **Çıkarılmış:** Genellikle uzun süreli kabuk temasından kaynaklanan yoğun aromalara sahip bir şarap, daha sert bir gençlik yerine daha iyi bir yaşlanma özelliğine sahiptir.
* **Çikolata:** 
* **Çilek:** 
* **Çimen:** 
* **Çürük yumurta:**

## D–H

* **Dere otu:**
* **Derimsi**: Tanen açısından zengin, kalın ve yumuşak bir tada sahip kırmızı şarap.
* **Derinlik**: Birkaç lezzet katmanına sahip bir şarap. Karmaşıklığın bir yönü.
* **Devrilmiş:** Nispeten genç yaşta, zirve (veya optimum) içim dönemini geçmiş ve kalitesi hızla düşen bir şaraba "dökülmüş" denir.
* **Dolma biberi:**
* **Domates:**
* **Dumanlı:** Tütün dumanı, kavurma ateşi dumanı ve meşe etkilerinden kaynaklanan kızarmış duman gibi çeşitli duman türlerinin aromalarını ve tatlarını sergileyen bir şarap.
* **Düz:** köpüklü şaraplarla ilgili olarak, düz, köpürmesini kaybetmiş bir şarabı ifade eder. Diğer tüm şaraplarda terim, özellikle bitişte asiditesi olmayan bir şarabı belirtmek için *gevşek ile birbirinin yerine kullanılır.*
* **Elma:**
* **Ekmek:**
* **Ekşi**: dengesiz, buruşuk asiditeye sahip bir şarap. Genellikle aşırı asetik asit içeren ve sirke benzeri bir tat veren kötü işlenmiş şaraplar için geçerlidir.
* **Erik:**
* **Esnek**: aşırı tanenli olmayan bir şarap.
* **Ekşi**: Yüksek asitlik seviyelerine sahip bir şarap. &nbsp;Ekşilik veya asitlik ağız sulandırıcı hisle tespit edilir**.**
* **Frambuaz:**
* **Frenk üzümü:**
* **Frenk üzümü yaprağı:**
* **Fındık:**
* **Finesse**: İyi dengelenmiş, yüksek kaliteli bir şarap.
* **Foxy**: Kuzey Amerika'ya özgü *Vitis labrusca* üzümlerinden yapılan şarapların küflü kokusu ve tadı, genellikle istenmeyen bir şeydir.
* **Gevşek**: Asitlik duygusunun eksikliği.
* **Gövde**: Şaraptaki alkol hissi ve ağızda hissedilen his. Bir şarap genellikle hafif, orta veya dolgun gövdeli olarak tanımlanır.
* **Greyfurt:**
* **Guava:**
* **Güçlü**: Aşırı alkollü olan, yüksek alkol oranına sahip şarap.
* **Gül:**
* **Hanımeli:**
* **Hindistan cevizi:**

## I-P

* **Ihlamur:**
* **İfadeli**: Açıkça yansıtılmış aromaları ve tatları olan bir şarap.
* **İsli:**
* **Kaba**: Genellikle genç tanenli bir şarap olan, kaba dokulu bir şarap.
* **Kahve:**
* **Katran:** Katranı anımsatan aroma ve tatlara sahip bir şarap. Barolo ve Amarone şarapları sıklıkla bu özelliği sergiler.
* **Karabiber:**
* **Karanfil:**
* **Kavun:**
* **Kavrulmuş**: Meşe fıçısında yıllandırılmış bir şaraptan gelen kömürleşmiş veya dumanlı tat hissi.
* **Kekik:**
* **Kerosen:**
* **Kiraz:**
* **Kirli**: Fermantasyon veya şişeleme sürecindeki yetersiz hijyenden kaynaklanan kötü tat ve aromalara sahip şarap.
* **Köpüren**: Köpüklü/Karbonatlı hissiyat, kategorik olarak "durgun" şarapta hafif karbonasyon.
* **Kuru erik:**
* **Kuru kayısı:**
* **Kuru üzüm:** Toplandığında aşırı olgunlaşmış üzümlerin kullanılması sonucu elde edilen, hafif kuru üzüm tadına sahip bir şarap (genellikle kırmızı).
* **Küflü**: Küflü üzümlerin işlenmesinden veya kirli saklama kaplarının kullanılmasından kaynaklanan "nemli, eski tavan arası kokusu" olan bir şarap.
* **Lastik:**
* **Lavanta:**
* **Liçi:**
* **Limon:**
* **Mandalina:**
* **Mantar:**
* **Mantarlı (Şişe mantarı):**
* **Menekşe:**
* **Meşe:** Meşe etkilerinin belirgin bir şekilde algılandığı bir şarap. Bu, vanilya hissi, hindistan cevizi gibi tatlı baharatlar, kremsi bir gövde ve dumanlı veya kavrulmuş bir lezzeti içerebilir.
* **Meyan kökü:**
* **Meyve:** Üzümün karakteristik özelliklerinin algılanması ve çeşide özgü gövde hissi.
* **Mısır:**
* **Misk:**
* **Muskat:**
* **Nane:**
* **Narenciye:**
* **Oje:**
* **Ökaliptus:**
* **Oksidatif**: Yaşlanma süreci boyunca oksidasyona sınırlı maruz kalmış bir şarap. Bir şarap oksidatif olarak olgunlaştıkça gelişen aromalar ve tatlar cevizimsilikten, bisküvimsilikten ve tereyağlılıktan daha baharatlı notalara kadar değişebilir.
* **Oksitlenmiş: Çok fazla** oksidasyona maruz kalmış, hatalı kabul edilmiş ve şeri benzeri kokular sergileyebilen şarap.
* **Otsu**: Bir şarabın otsu veya bitkisel öğesi—taze biçilmiş çim limon otu kadar.
* **Otsu:** Çeşit özelliklerinden veya şarap yapım sürecinde alınan kararlardan (örneğin olgunlaşmamış üzümlerin toplanması veya paslanmaz çelikte fermente edilen kırmızı şarap için agresif ekstraksiyon tekniklerinin kullanılması) kaynaklanabilen bitkisel, bitkisel aromalar ve tatlar.
* **Petrol benzeri:** Yüksek oranda trimetildihidronaftalin içeren, kokusu petrol, gazyağı veya parafin kokusunu çağrıştıran bir şarap. Petrol benzeri karakter, olgun Riesling'lerde oldukça arzu edilen bir özellik olarak kabul edilir.
* **Portakal çiçeği:**
* **Portakal kabuğu:**

## R-Z

* **Reçel**: Meyve açısından zengin ancak tanen açısından eksik olabilen bir şarap.
* **Reticent**: Belki de gençliğinden dolayı pek aroma veya buke özelliği göstermeyen bir şarap. Bir şarabın "geri tutulduğu" hissi olarak tanımlanabilir.
* **Saman:**
* **Sandal ağacı:**
* **Sedir:**
* **Sek**: Tatlılık algısının eksik olduğu şarap.
* **Sert**: Aşırı tanenli şarap.
* **Sert**: Daha güçlü bir tanen hissi.
* **Sevilla portakalı:** Narenciye aromalarının hissedildiği şarap.
* **Sıcak**: Aşırı alkollü şarap.
* **Sirke:** Genellikle asetik asidin varlığından kaynaklanan "sert sirke aromasına" sahip bir şarap.
* **Soğan:**
* **Şeffaflık**: Bir şarabın lezzetinin tüm benzersiz yönlerini -meyve, çiçek ve mineral notaları- açıkça tasvir etme yeteneği. Bunun tersi, lezzetlerin yayıldığı ve tamamen karıştığı bir şarap olurdu.
* **Şeftali:**
* **Tam**: Alkol içeriği nedeniyle tüksek alkol oranına veya gövdeye sahip şarap. Ayrıca lezzet ve özüt bakımından tam olan bir şarabı da ifade edebilir.
* **Tatlı**: Artık şeker seviyelerinin belirgin bir şekilde hissedildiği şarap.
* **Tanenli**: Agresif tanenlere sahip bir şarap. Dişlerde, diş etlerinde, dilde ve yanakların iç kısımlarında hissedilen kuruma hissiyle tespit edilir. Üzümün kabuğundan, çekirdeklerinden ve saplarından gelir. Süt veya şekersiz koyu siyah çay içmeyi düşünün.
* **Tarçın:**
* **Tazelik**: Asitliğe ilişkin olumlu bir algı.
* **Tereyağı:**
* **Tipiklik:** Bir şarabın, çeşidinin tipik özelliklerini ne kadar ifade ettiğini belirtir.
* **Topraksı:** Bu, orman tabanı veya mantarlar gibi toprağı anımsatan aroma ve tada sahip bir şarap anlamına gelebilir. Ayrıca, üzümlerde doğal olarak bulunan yüksek geosmin seviyelerinin neden olduğu damakta hissedilen kuruma izlenimini de ifade edebilir.
* **Tost:**
* **Trüf mantarı:**
* **Turunç:**
* **Tütün:**
* **Vanilya:** Meşeden elde edilen, vanilyayı anımsatan karakteristik bir aroma.
* **Vişne:**
* **Yaban mersini:**
* **Yağ:** Gövdesi dolgun ve viskozite hissi veren bir şarap veya "kabarık" denir.
* **Yalın**: Meyve algısının olmadığı şaraptaki asitlik hissi. 
* **Yara bandı:**
* **Yasemin:** 
* **Yeşil**: Genellikle olumsuzdur, bu bitkisel notalara sahip beyaz şarap veya dolmalık biber veya bitkisel notalara sahip kırmızı şarap için geçerli olabilir. Genellikle olgunlaşmamış meyvelerden yapılan bir şarabı tanımlamak için kullanılır.
* **Yeşil limon:**
* **Yeşil elma:**
* **Yoğurt:**
* **Yumuşak**: Hoş bir dokuya sahip şarap. Genellikle yumuşak tanenlere sahip veya aşırı tanenli olmayan şarapları ifade eder.
* **Yuvarlak**: Aşırı tanenli olmayan, gövde hissi iyi olan şarap.
* **Zarif**: İnce tatların dengeli olduğu, incelikli bir şarap.
* **Zengin**: Şarapta aşırı olmayan bir tatlılık hissi.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Yiyecek ve şarap eşleştirmesi
* Şarabın berraklaştırılması ve stabilizasyonu
* Şarabın Sınıflandırılması
* Şarap aksesuarı
* Şarap yapımında maya
* Şaraptaki şekerler
* Bocut
* Şaraptaki asitler
* Şarabın rengi
* Şarabın aroması
* Şarap kimyası
* Şarap hatası
* Şarabın yaşlanması