Chikungunya

**Chikungunya'', Chikungunya virüsünün*** (*'CHIKV*') neden olduğu bir [[Bulaşıcı hastalık|enfeksiyondur.]] Semptomlar [[Ateş (tıp)|ateş]] ve [[Artralji|eklem ağrılarını içerir]] . Bunlar tipik olarak maruziyetten iki ila on iki gün sonra ortaya çıkar. Diğer semptomlar arasında baş ağrısı, kas ağrısı, eklem şişmesi ve kızarıklık sayılabilir. Semptomlar genellikle bir hafta içinde düzelir; ancak bazen eklem ağrısı aylarca veya yıllarca sürebilir. Ölüm [[Ölüm oranı|riski]] 1000'de 1 civarındadır. Çok genç, yaşlı ve diğer sağlık sorunları olanlar daha ciddi hastalık riski altındadır.

[[Virüs]] insanlar arasında iki tür [[sivrisinek]] tarafından yayılır: *Aedes albopictus* ve *Aedes aegypti*. Bu sivrisinekler genelde gündüzleri ısırırlar. [[Kemiriciler|Virüs, kuşlar ve kemirgenler]] de dahil olmak üzere [[Doğal konak|birçok hayvanda bulunabilir]]. Teşhis, virüs [[RNA|RNA'sı]]nın veya [[Antikor|virüse]] karşı gelişen antikorların kanda test edilmesiyle yapılır. Belirtiler [[Deng humması|dang humması]] ve [[Zika ateşi|Zika ateşi ile karıştırılabilir]]. Çoğu insanın tek bir enfeksiyondan sonra [[Bağışıklık|bağışıklık kazandığına inanılmaktadır.]]

Hastalığı önlemenin en iyi yolu genel sivrisinek kontrolü ve hastalığın yaygın olduğu bölgelerde ısırıklardan kaçınmaktır. Bu kısmen sivrisineklerin suya erişimini azaltarak ve böcek kovucu ve [[Cibinlik|sineklik]] kullanımıyla sağlanabilir. 2016 itibarıyla aşısı ve spesifik bir tedavisi yoktur. Öneriler, ateş ve eklem ağrısına yardımcı olacak dinlenme, sıvılar ve destekleyici ilaçları içerir.

Hastalık tipik olarak Afrika ve Asya'da görülmekte iken, 2000'li yıllardan beri Avrupa ve [[Amerika|Amerika'da]] salgınlar rapor edilmiştir. 2014 yılında bir milyondan fazla şüpheli vaka meydana geldi. 2014 yılında [[Kıtasal Amerika Birleşik Devletleri|Amerika Birleşik Devletleri]]  [[Florida|Florida'da]] görüldü ancak 2016 itibarıyla başka bir vaka görülmedi. Hastalık ilk olarak 1952 yılında [[Tanzanya|Tanzanya'da]] tanımlanmıştır. Hastalık ismi Kimakonde dilinden gelir ve "çarpık olmak" anlamına gelir.

== Belirti ve bulgular ==
[[Kuluçka (epidemiyoloji)|Kuluçka süresi]] bir ila on iki gün arasında değişir ve tipik olarak üç ila yedi gün arasındadır. Enfekte olanların %72 ila %97'si semptomlar geliştirecektir. Karakteristik semptomlar arasında ani başlangıçlı yüksek ateş, [[Artralji|eklem ağrısı]] ve döküntü bulunur. [[Baş ağrısı]], [[Hâlsizlik|yorgunluk]], sindirim şikayetleri ve [[konjonktivit]] gibi başka semptomlar da ortaya çıkabilir. Son salgınlar sırasında edinilen bilgiler, chikungunya ateşinin [[akut]] hastalık evresinin yanı sıra [[Kronik|kronik bir evreyle de sonuçlanabileceğini düşündürmektedir.]]

== Etken ==

=== Viroloji ===

*Chikungunya virüsü* (CHIKV), *alfavirüs* cinsi ve *Togavırıdae* ailesinin bir üyesidir. İlk olarak 1953'te [[Tanzanya|Tanzanya'da]] izole edildi ve yaklaşık 11.6 kb'lik [[RNA virüsleri|pozitif polariteli tek sarmallı bir]] genoma sahip [[RNA virüsleri|bir RNA virüsüdür.]] Semliki Forest virüs kompleksinin bir üyesidir ve Ross River virüsü, O'nyong'nyong virüsü ve Semliki Forest virüsü ile yakından ilişkilidir. [[Eklem bacaklılar]], yani sivrisinekler tarafından bulaştığından, aynı zamanda arbovirus *(ar* thropod- *bo'' rne virüsü) şekilde de ifade edilebilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, kategori B öncelikli patojendir ve çalışılması biyogüvenlik düzeyi III önlemleri gerektirir.

## Tedavi
Şu anda chikungunya için özel bir tedavi mevcut değildir. Destekleyici bakım önerilir ve ateş ve eklem şişliğinin semptomatik tedavisi, naproksen gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların, parasetamol (asetaminofen) gibi aspirin olmayan analjeziklerin ve sıvıların kullanımını içerir. Kanama riskinin artması nedeniyle aspirin önerilmez. Anti-inflamatuar etkilere rağmen, kortikosteroidler  immünosupresyona neden olabileceği ve enfeksiyonu kötüleştirebileceği için hastalığın akut fazında önerilmemektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Chikungunya bilgi formu  —Dünya Sağlık Örgütü'nden (WHO)
* Chikungunya salgınları  —Dünya Sağlık Örgütü'nden (WHO)
* Togaviridae  — Virüs Patojen Veritabanı ve Analiz Kaynağından (ViPR)
* 
* Küba'da Chikungunya 
* Chikungunya: "Doğuştan gelen bağışıklığın" kilit rolü