Bombardier Challenger 600

**Bombardier Challenger 600 serisi** Bill Lear tarafından tasarlanan ve Bombardier tarafından 1989'da satın alınmadan önce ilk olarak Canadair tarafından üretilen iş jeti ailesidir.

## Gelişimi
Uçak, Learjet'in de başkanlığını yürütmüş olan Bill Lear tarafından 1976'da tasarlanmıştır.İlk adı **LearStar 600** olarak verilmiştir. Uçağın Canadair'e satılmasıyla beraber uçağın adı da **CL-600 Challenger** olarak değiştirilmiştir.

Üretildiği zamanlar genişletilmiş kabiniyle yolcuların içinde eğilmeden yürümesine olanak sağlayan ilk iş jeti olmuştur. Süperkritik kanat kullanılan ilk iş jeti olması da CL-600'ü özel kılar.

8 Kasım 1978'de ilk prototipi Montreal, Kanada'da üretilmiştir. 3 Nisan 1980'de ilk test uçuşunu gerçekleştirirken Mojave çölünde Stall sebebiyle kazaya uğramış ve bir test pilotunun hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. Uçak daha sonra FAA tarafından sertifikalandırılmıştır.

## Türevleri
### CL-600
* **CL-600** - Avco Lycoming tarafından geliştirilen ALF 502L turbofan motorları kullanıyordu. Bu motorların her birisi 7,500&nbsp;lbf (33.6&nbsp;kN) itki üretiyordu. 1983 yılına kadar 83 adet üretilmiştir.
* **CL-600S** - Kanada Hava Kuvvetleri tarafından **CC-144**, **CE-144** ve **CX-144** olarak kullanılmıştır.

### CL-601
* **CL-601-1A** - CL-600 tiplerinin kanat ucu plakaları eklenerek performansı arttırılmış halleri olarak sahneye çıkmıştır. General Electric motorları kullanmıştır. 4 adeti Cl-144S olarak Kanada Hava Kuvvetleri'ne olmak üzere 66 adet üretilmiştir.
* **CL-601-1A/ER** - 601-1A ilave yakıt tanklarına sahip CL-601-1A türevidir.
* **CL-601-3A** - Güçlendirilmiş motor ve cam kokpit'e sahiptir. Bombardier tarafından pazarlanan ilk modeldir.
* **CL-601-3A/ER** - 601-3A'ya ilave yakıt tankı eklenerek elde edilmiştir.
* **CL-601-3R** - Uçak kuyruk kısmına ilave yakıt tankı eklenerek elde edilmiştir.

### CL-604
* **CL-604** - 601 üzerinde önemli ölçüde yapılan değişiklikler ortaya CL-604'ü çıkarmıştır. Daha güçlü motorlar, daha geniş yakıt tankları, tamamen yeni bagaj kısmı, kanat ve kuyruktaki yapısal iyileştirmeler, yeni elektronik uçuş aletleri başta gelen yeniliklerdir. ABD Sahil Güvenlik Kuvvetleri, Kasım 2005'te **C-143A** olarak bir adet CL-604'ü envanterine katmıştır. 
(MRC2A).

### CL-605

* **CL-605** - 2006 yılının başında CL-604'ün aviyoniklerinin ve yapısal dayanıklılığının yenilenmesi ile ortaya çıkan bir tasarımdır. Ayrıca daha geniş kabin pencerelerine sahiptir. Geniş kabiniyle dikkat çekmektedir.

### CL-610
* **CL-610 Challenger E** 24 yolcu alacak şekilde genişletilmiş Challenger ailesi üyesidir. 1981'de tasarlanan uçak hiç üretilmemiştir.

## Kullanıcılar
### Askeri Kullanıcılar
;
* Arjantin Hava Kuvvetleri
;
* Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri
;
* Kanada Hava Kuvvetleri
;
* Çin Halk Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri
;
* Hırvatistan Hükûmeti
;
* Çek Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri 
;
* Danimarka Kraliyet Hava Kuvvetleri 
;
* Luftwaffe
;
* ABD Hava Kuvvetleri 
* ABD Sahil Güvenlik Kuvvetleri

## Kazalar ve olaylar
* 11 Mart 2018'de Türkiye merkezli bir şirkete ait Bombardier Challenger, İran'da düştü ve uçaktaki on bir kişiden kurtulan olmadı.

## Özellikleri (CL-601-3A)
**Mürettebat=** 2 (pilot & birinci subay)
**Kapasite=** Konfigürasyona bağlı olarak azami 19 yolcu
**Ana uzunluk=** 20.85 m
**Kanat Açıklığı=** 19.61 m 
**Yükseklik=** 6.30 m 
**Alan=** 48.3 m² 
**Boş ağırlık=** 9292&nbsp;kg 
**Azami Kalkış Ağırlığı=** 19550&nbsp;kg

**Motorlar=** General Electric CF-34-3A
**Motor Tipi=** Turbofan
**Motor Sayısı=** 2
**Ana İtki=** 40.7&nbsp;kN

**Azami Hız=** Mach .84 (851&nbsp;km/h, 529&nbsp;mph) 
**Menzil=** 6236&nbsp;km (3366&nbsp;nm, 3875&nbsp;mi)
**Tavan İrtifası=** 12500&nbsp;m (41000&nbsp;ft)
**Tırmanma Oranı=** 1355 m/min (4450&nbsp;ft/min)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Bombardier Challenger 605 Official Website
* Canadian Forces CC-144 Challenger website