Sudan İç Savaşı (2023-günümüz)

15 Nisan 2023'te Sudan genelinde, özellikle başkent Hartum ve Darfur bölgesinde, ülkenin askerî hükûmetinin rakip grupları arasında çatışmalar çıktı. 18 Nisan itibarıyla en az 188 kişi öldürüldü.

Çatışma, paramiliter Hızlı Destek Güçleri'nin (RSF) önemli hükûmet bölgelerine yaptığı saldırılarla başladı. Başkent Hartum da dahil olmak üzere Sudan genelinde hava saldırıları, topçu ateşi ve ağır silah sesleri duyulduğu bildirildi . Hem RSF lideri Mohamed Hamdan Dagalo hem de *fiili* lider Abdel Fattah al-Burhan, genel askeri karargâh, Başkanlık Sarayı, Hartum Uluslararası Havaalanı, Ordu şefinin resmî konutu ve Sudan TV merkezi dâhil olmak üzere önemli hükûmet yerlerini kontrol ettiklerini iddia etti.

Ekim 2023'te, paramiliterlerin Darfur'daki ordu güçlerini yenmesi ve Hartum Eyaleti, Kordofan ve Gezira Eyaletinde kazanımlar elde etmesiyle ivme RSF'ye doğru kaymaya başladı. Şubat 2024'ten bu yana SAF, Omdurman'da kazanımlar elde etti. Haziran 2024'ten bu yana RSF, Sennar Eyaletinde kazanımlar elde etti. Savaşan taraflar arasındaki yapılan müzakerelerden önemli bir sonuç çıkmazken, birçok ülke al-Burhan veya Hemedti'ye asker veya siyasî destek sağladı. Eylül 2024 itibarıyla SAF, Hartum ve Hartum'un kuzeyinde önemli kazanımlar elde etti.

Ağustos 2024'te Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC) Kıtlık İnceleme Komitesi (FRC), Kuzey Darfur'un bazı bölgelerinde kıtlık yaşandığını doğruladı.

## Arka plan
Sudan'daki çatışmaların tarihi, etnik gerilimler, dinî anlaşmazlıklar ve doğal kaynaklar üzerindeki mücadeleden oluşmaktadır. Modern tarihinde, merkezi hükûmet ile güney bölgeleri arasındaki iki iç savaş 1,5 milyon insanın ölümüne ve Darfur'un batı bölgesinde devam eden çatışma, iki milyon insanı yerinden edilmesine ve 200.000'den fazla insanın ölümüne neden oldu. 1956'da bağımsızlığının ilan edilmesinden bu yana, Sudan'da on beşten fazla askeri darbe yaşandı ve cumhuriyetin varlığının büyük bir bölümünde ordu tarafından yalnızca kısa süreli demokratik sivil parlamenter yönetimle yönetildi.

2019'da El Beşir'in halk ve askerlerce çıkan ayaklanma ve gösterilerle devrilmesi neticesinde; siviller ve askerî otorite arasında geçici bir hükûmet kurulmuştu. Cancavid milisleri, Hızlı Destek Güçleri lideri ayrıca kökeni Darfur'da 2003'te patlak veren iç savaş sırasındaki işkence ve savaş suçlarından ötürü de kötü şöhrete sahip "Hemedti" olarak da bilinen General Muhammed Hamdan Dagalo ve yine Sudan Silahlı Kuvvetlerinin başındaki General Abdülfettah el-Burhan halkla birlikte bu darbeyi yapanlar arasındaydı. 2021 yılında ise Abdülfettah El Burhan ikinci bir darbe ile sivilleri görevden uzaklaştırıp kendini devlet başkanı ilan etti ve Muhammed Hamdan Dogalo'da darbeye destek verenler arasındaydı. Sonrasında ise Abdülfettah El Burhan Hızlı destek güçleri ve Cancavid'leri tamamen Sudan ordusuna bağlamak istedi ancak bu talepleri Muhammed Hamdan Dagalo tarafından reddedildi. Netice olarak Cancavid milisleri, Hızlı Destek Güçleri lideri General Muhammed Hamdan Dagalo hem bu neden, hem de başka nedenlerle (diktatörlük kurma, ihanet vs. ithamlarıyla) iktidarı ele geçirmek için birlikleri ile ayaklandı ve bir iç savaş halini alan "2023 Sudan çatışmaları" böylece başlamış oldu.

## Kaynakça