George Cakobau

**Ratu Sir George Kadavulevu Cakobau** (6 Kasım 1912 - 25 Kasım 1989), 1973'ten 1983'e kadar Fiji'nin Genel Valisiydi. Fiji'nin tüm kabilelerini birleştiren Bau Kralı Ratu Seru Epenisa Cakobau'nun torununun torunu. 1800'lerin ortalarında hükümdarlığı altında olan ve daha sonra 1874'te adaları Birleşik Krallık'a devreden Ratu Sir George, geleneksel Bau Vunivalu ve Tui Levuka unvanlarına sahipti ve bu nedenle birçok kişi tarafından Fiji'nin en yüksek rütbeli geleneksel şefi olarak kabul edildi. Ratu Cakobau, 1973 yılında genel vali olarak atandı ve Fiji Kraliçesi II. Elizabeth'in genel temsilcisi olarak görev yapan ilk yerli Fijili oldu.

## Eğitim ve kariyeri
Cakobau, önce Fiji'deki Kraliçe Victoria Okulu'nda, ardından Avustralya'daki Newington College'da (1927–1932) ve Wanganui, Yeni Zelanda'daki Wanganui Teknik Koleji'nde eğitim gördü. 1938'de Büyük Şefler Konseyi'ne üye oldu ve 1972'ye kadar bu görevde kaldı. Konseye ilk katıldığında etnik Fiji nüfusu için kanun yapma yetkisi vardı ancak sömürge döneminin sonlarına doğru bu yetki kaldırıldı. Modern siyasi kurumların inşa edildiği dönem.

Cakobau, II. Dünya Savaşı'nda (1939–1945) Kraliyet Fiji Askeri Kuvvetlerinde görev yaptı ve kaptan rütbesine yükseldi. Savaşın bitiminde Fiji'ye döndükten sonra, 1951'de merhum George Toganivalu'nun yerine Yasama Konseyi'ne aday gösterildi. Fiji'nin 1970 yılında Fiji Dominyonu olarak bağımsız hale gelmesiyle Temsilciler Meclisi olarak yeniden adlandırılan bu organın, Genel Vali olarak atanmasına kadar bir üyesi 1970'ten 1972'ye kadar Kabine'de önce Fiji İşleri ve Yerel Yönetim Bakanı, ardından da makamsız bakan olarak görev yaptı.

## Fiji Genel Valiliği
Önemli bir olay Cakobau'nun Genel Vali olarak görev süresine damgasını vurdu. Mart 1977'de, Hint-Fiji hakimiyetindeki Ulusal Federasyon Partisi'ne (NFP) dar çoğunluk sağlayan genel seçimlerin ardından anayasal bir kriz gelişti. Seçimden üç gün sonra, NFP bir liderlik kavgasında parçalandı ve Cakobau, Fiji'nin fiili devlet başkanı olarak hareket etti ve ardından mağlup Başbakan Kamisese Mara'yı yeni seçimler yapılıncaya kadar yeni bir hükûmet kurmaya çağırdı. Seçimler Eylül ayında düzenlendi ve Mara'nın İttifak Partisi'nin ezici bir galibiyetiyle sonuçlandı.

Cakobau yaptığı basın açıklamasında eylemlerini şu şekilde savundu: "Son genel seçimlerde Fiji halkı, büyük siyasi partilerin hiçbirine net bir yetki vermedi. Bu nedenle, bu, Genel Vali'nin görevi haline geldi. Anayasa, Meclis Üyelerinin çoğunluğunun desteğini en iyi şekilde yönetebilecek durumda olduğunu düşündüğü Temsilciler Meclisi Üyesini Başbakan olarak atayabilir. Genel Vali, bu zamana kadar olmadığı gibi, daha erken harekete geçemedi. Öğleden sonra Ulusal Federasyon Partisi'nin liderine kimin seçildiği kendisine bildirildi. Genel Vali, ilgili tüm koşulları dikkate aldıktan sonra, üyelerin çoğunluğunun desteğini en iyi şekilde alabilecek kişinin İttifak Partisi Lideri Ratu Sir Kamisese Mara. Anayasaya uygun olarak ve kendi kasıtlı kararına göre hareket eden Genel Vali, Ratu Sir Kamisese'yi Başbakan olarak atadı."

Cakobau'nun eylemleri tartışmasız biçimde anayasaya uygun olsa da tartışmalıydı. NFP'deki kargaşaya rağmen, pek çok insan, özellikle de Hint-Fiji toplumundaki birçok kişi, onun popüler bir seçimi gasbetmedeki rolüne öfkelendi; birçok Hint-Fijili bunu, Fijili şef arkadaşlarının ayrıcalıklı konumunu korumaya yönelik bariz bir hareket olarak gördü.