Leonid Kvasnikov

**Leonid Romanoviç Kvasnikov** (Rusça: Леонид Романович Квасников; 2 Haziran 1905 - 15 Ekim 1993) bir Rus kimya mühendisi ve casustu, önce NKVD'de ve daha sonra KGB'de görev yaptı. 1934'te Moskova Kimyasal Makine Yapım Enstitüsü'nden onur derecesiyle mezun oldu ve Tula bölgesindeki bir kimya fabrikasında birkaç yıl mühendis olarak çalıştı. Kvasnikov, lisansüstü mühendislik çalışmalarına devam etti ve 1938'de bilimsel-teknik zeka uzmanı olarak KGB'ye katıldı. 1939'dan itibaren bilimsel ve teknik istihbarat bölüm başkanıydı. Kvasnikov, Almanya ve Polonya'da birkaç kısa dönemli görevde hizmet verdi ve hızla yükselerek KGB bilimsel istihbarat bölümünün başkan yardımcısı ve ardından şefi oldu.

Kvasnikov, 1940 yılında, uranyum ve ilgili atomik araştırmalarla ilgili bulgularını düzenli olarak yayınlayan İngiliz, Amerikan ve Alman bilim adamlarının yayınlamayı bıraktığını fark ettiğinde, atom hattında yabancı istihbarat alanındaki çalışmaların başlatıcılarından biriydi. Kvasnikov, Moskova'dan İngiliz ve Amerikan atom bombası projelerinin ilk KGB girişini denetledi.

1943'te Rezident'in yardımcısı olarak diplomatik örtü altında New York'a gitti. Kvasnikov, bilimsel ve teknik zeka sorunlarının temel bir anlayışı olan yüksek profesyonel seviyesi ile tanınır. Onun yönetimi altında nükleer enerji ve onun askeri amaçlarla kullanımı ile ilgili en önemli materyaller ve ayrıca havacılık, kimya ve tıp konulaında bilgi ve ekipman modelleri elde edildi.

Kvasnikov, Sovyetler Birliği'nin nükleer silahlar geliştirmesi gerektiğine kuvvetle inanan NKVD'nin yabancı istihbarat birimi başkanı Pavel Fitin ile çok yakın çalıştı. Kvasnikov Amerika'ya gönderildi ve burada Klaus Fuchs, Theodore Hall, Harry Gold, Julius Rosenberg, David Greenglass ve Ruth Greenglass'ı içeren bir grup oluşturdu .

8 Mayıs 1944'te New York City'deki NKVD istasyonu şunları bildirdi: "Fuchs, Birleşik Devletler'deki işçilerin İngilizlerle sırları paylaşma konusundaki isteksizliği göz önüne alındığında, İngilizlerin Birleşik Devletler'deki çalışmalarının başarılı bir şekilde buluşmadığını tavsiye ediyor. Fuchs'a ya İngiltere'ye dönmesi ya da özel laboratuvar kampında çalışması önerilecek."

Kvasnikov, ajanlarından biri olan Julius Rosenberg'in Amerika Birleşik Devletleri Komünist Partisi'nin bir üyesi olduğunu keşfettiklerinde, New Jersey, Fort Monmouth'daki Ordu Sinyal Birliği Mühendislik Laboratuvarlarından kovulduğunda bir aksilik yaşadı. Moskova'daki NKVD karargahı, 23 Şubat 1945'te Kvasnikov'a bir mesaj gönderdi: "Kovulduğu (Julius Rosenberg) ile olan son olaylar oldukça ciddidir ve bizim açımızdan, ilk olarak, olanların doğru bir şekilde değerlendirilmesini, ikincisi (Rosenberg'in) gelecekteki rolü hakkında karar. İkincisine karar verirken, onda bize kendini adamış, tamamen güvenebileceğimiz, birkaç yıldır pratik faaliyetleriyle ülkemize yardım etme arzusunun ne kadar güçlü olduğunu gösteren bir adam olduğu gerçeğinden hareket etmeliyiz. Ayrıca, (Rosenberg) biz insanlarla nasıl işe bilir ve yeni ajanlar işe katı deneyime sahip yetenekli bir ajan var." Kvasnikov'un asıl endişesi FBI'ın Rosenberg'in bir casus olduğunu keşfetmiş olmasıydı. Ağın geri kalanını korumak için Rosenberg'e ağın diğer üyeleriyle herhangi bir bağlantısı olmadığı söylendi. Ancak NKVD, ona "nafaka" ödemeye devam etti ve Krasnikov'un rızası olmadan gelecekteki çalışmaları hakkında önemli kararlar almaması konusunda uyarıldı.

1945'te Moskova'ya döndüğünde Kvasnikov, bilimsel ve teknik istihbarat bölüm başkan yardımcısı oldu ve 1947'de 1963'teki istifasına kadar bölüme başkanlık etti. Albay rütbesine ulaştı ve Lenin Nişanı Kızıl Bayrak İşçi Nişanı, iki kez Kızıl Yıldız Nişanı ve Sovyetler Birliği'nin diğer madalyalarıyla ödüllendirildi.

## Kaynakça

## Daha fazlası

* John Earl Haynes ve Harvey Klehr, *Venona: Amerika'da Sovyet Casusluğunun Kodunu Çözme*, Yale University Press (1999).