Aperitif ve dijestif

*"Aperitif", "Aperitiv", "Aperatif", "Aperitivo", "Digestiv", "Digestif", "Dijestif", "Digestivo"* *buraya yönlendirir.*

**Aperitif** (veya **aperatif**) ve **dijestif** (veya **digestif**), genellikle alkollü olan ve normalde sırasıyla yemekten önce ve yemekten sonra servis edilen içeceklerdir.

## Aperitif
**Aperatif**, (Fransızca: Aperitif, İtalyanca: Aperitivo) genellikle iştahı açmak için yemekten önce servis edilen alkollü bir içecektir ve genellikle tatlı olmaktan ziyade sektir. Aperatif için yaygın tercihler vermut, şampanya, pastis, cin, uzo, fino, amontillado veya diğer sek şeri stilleridir (ancak genellikle çok tatlı ve zengin olan Cream veya Oloroso karışımlı şeri değildir).

Bir aperatif, kraker, peynir, pâté, kiş veya zeytin gibi bir meze veya ara sıcak ile servis edilebilir.

### Etimoloji
Apéritif, "açmak" anlamına gelen Latince "*aperire"* fiilinden türemiş bir Fransızca kelimedir. Apéritif için Fransızca argo kelime *apéro'dur*. Aperol adını *apéro'dan almıştır.* Aperatif içecekler “Pre Dinner” adıyla da anılır.

### Tarihçe
Aperatifler en azından beşinci yüzyıldan beri var olmuştur; bu, Philokalya'daki "Cinsel organları disiplin altına almak isteyen kişiler, 'aperatif' adı verilen yapay karışımları içmekten kaçınmalıdırlar; muhtemelen bunlar, mideye, ardından gelecek olan büyük öğün için bir yol açtığı içindir." cümlede geçmektedir.

1796'da Torino damıtıcısı Antonio Carpano modern vermutu icat etti.

Aperatifler 19. yüzyıl İtalya'sında yaygınlaştı ve modern vermutun yaratıldığı Torino, Roma, Cenova, Floransa, Milano ve Venedik'teki şık kafelerde servis edilmeye başlandı.

1846'da kimyager Joseph Dubonnet tarafından sıtmayla savaşan kininin verilmesinin bir yolu olarak yaratılan Dubonnet adlı bir aperatif Fransa'da tanıtıldı. İlaç acı bir içecekti, bu yüzden kininin keskin tadını maskelemek için otlar ve baharatlardan oluşan bir formül geliştirdi ve o kadar iyi işe yaradı ki tarif o zamandan beri iyi korundu. Fransız Yabancı Lejyonu askerleri sivrisinek istilasına uğramış Kuzey Afrika'da bunu kullandı. Dubonnet'in karısı bu içeceğe o kadar düşkündü ki tüm arkadaşlarına denetti ve popülerliği yayıldı.

Aperatifler Avrupa'da çok popüler hale geldi ve bu ilgi Atlantik'i aşarak yayıldı; 1900'e gelindiğinde Amerika Birleşik Devletleri'nde de yaygın olarak servis edilir hale geldi.

İspanya'da ve Latin Amerika'nın bazı ülkelerinde aperitifler yüzyıllardır tapasların temel unsuru olmuştur. Aperitifle birlikte meze yeme geleneği 1970'lerde Atlantik'i geçerek ters yönde yayılmış ve ABD'de "happy hour" (bir restoran veya barın indirimli içki sattığı saatler) sırasında içki satın alımıyla birlikte önemli miktarda yiyecek sunulması alışkanlığı İtalya'da da daha fazla yiyecek içeren bir aperitivo bölümünün geliştirilmesine yol açmıştır.

### Türler
Her zaman aperitif olarak servis edilen tek bir alkollü içecek yoktur. Güçlendirilmiş şarap, likör ve sek şampanya muhtemelen en yaygın tercihlerdir. Yemekten önce servis edildiği için, genel bir kılavuz olarak vurgu genellikle tatlıdan ziyade sek üzerinedir.

* Fransa'da aperatifler bölgeden bölgeye değişir: pastis Fransa'nın güneyinde, Calvados brendisi Normandiya bölgesinde, Crémant d'Alsace doğu bölgesinde popülerdir. Şampanya veya konyak da servis edilebilir. Blanc-cassis olarak da adlandırılan Kir, bir ölçü crème de cassis (siyah frenk üzümü likörü) ve bourgogne aligoté gibi beyaz şarapla yapılan yaygın ve çok popüler bir aperatif kokteylidir. "*[[Kir royal|Kir Royal]]*" kelimesi beyaz şarap yerine bir Şampanya tercih edildiğinde kullanılır. Beaujolais nouveau gibi basit bir kadeh kırmızı şarap da pâté eşliğinde aperatif olarak sunulabilir.
* İtalya'da aperitivo olarak vermut veya şarap servis edilebilir (***aperitivo*** denir). Martini, Aperol Spritz ve sodalı Campari de tercih edilen popüler aperitivo içecekleridir.
* Doğu Akdeniz'de arak, mezelerin yanında servis edilir.
* Britanya ve İrlanda'da şeri ve sek Madeira geleneksel aperitiflerdir.
* Türkiye'de rakı, çeşitli mezelerle ve çerezlerle aperitif olarak tüketilir.

## Dijestif

Dijestif, bir yemekten sonra servis edilen alkollü bir içecektir, ancak bunu destekleyecek güçlü bir kanıt yoktur. Kahve ikramından sonra servis edildiğinde pousse-café olarak adlandırılabilir. Dijestif içecekleri genellikle saf olarak alınır.

Yaygın dijestif içecekleri şunlardır:

* Brendi (konyak, Armagnac, Ararat)
** Çaça
** *[[Eau de vie]]* (meyve brendileri, schnapps, Calvados)
** Posa brendisi (grappa)
** Tsikoudia
** Orujo
* Güçlendirilmiş şaraplar (tatlı şeri (genellikle cream veya oloroso şeri), vermut, port, Madeira ve ratafia)
* Acı veya tatlı likörler (Drambuie, Amaretto, Bénédictine, Amari (Fernet gibi), bitkisel likör, Sambuca, Chartreuse, Galliano, Grand Marnier, Jägermeister, Irish Mist, Kahlúa, limoncello, Herbs de Mayorca, Beirão, pelinkovac, Unicum, Underberg, Fernet-Branca, Mirto, Jeppson's Malört)
* Damıtılmış içkiler (Uzo, Rakı, Şnaps, Tekila veya Akuavit)
* Likörlü kokteyller (Black Russian, Rusty Nail vb.)

Bitter dijestifler genellikle sindirime yardımcı olma amacıyla karminatif otlar içerir.

Birçok ülkede insanlar öğle ve akşam yemeklerinde alkollü içecekler tüketmektedir. Çalışmalar, alkol içmeden önce yiyecek yendiğinde alkol emiliminin azaldığını ve alkolün kandan atılma hızının arttığını bulmuştur. Daha hızlı alkol atılımının mekanizması, yiyecek türüyle ilişkili görünmemektedir. Mekanizma muhtemelen yiyecek kaynaklıdır ve bu da alkol metabolize eden enzimleri ve karaciğer kan akışını artırır.

## Ayrıca bakınız

* Aromatik bitter
* Meze
* Nightcap
* Happy Hour

## Kaynakça