Chieti

**Chieti** (Napolice: *Chiete*), Orta İtalya'daki Abruzzo bölgesinin ve Chieti ili'nin merkezi olan şehir. Şehrin antik Grekçe ismi *Theate* (Yunanca: Θεατη) olup şehirde oturanlar "Theatine" olarak anılırlar.

## Coğrafi konum

Chieti şehri Roma'nın 200&nbsp;km kuzeybatısında, merkezi-doğu Abruzzo'da, 330m rakımlı olan, kuzeyinde "Pescara Nehri" vadisi ve güneyde "Alento Nehri" vadisi bulunan bir tepe üzerinde kurulmuştur. Hem Adriyatik Denizi sahillerine yakınlığı; hem "Majella Masifi" ve "Gran Sasso Masifi"'ne yakınlığı ile çok zengin ve değişik dağlık manzaraları olduğu; hem de İtalya'nın ana ulaşım ağı üzerinde olması dolayısıyla şehrin coğrafi konumu çok uygun bir mevkidedir. Şehir Adriyatik Denizi ve Apeninler'deki kuzey-güney yönlü önemli tren hatları ve merkezi İtalya'da Adryiyatik tarafında bulunan A14 ve A25 otoyolları üzerindedir.

Şehir iki bölümden oluşmaktadır: "Yukarı Chieti (Alta Chieti)" ve Chieti Scalo. "Yukarı Chieti" şehrin en eski mahallelerinden oluşup şehrin orijinal olarak kurulduğu tepenin üzerinde bulunup birçok yüzlerce yıllık tarihsel kalıntıları ve tarihsel yapıları ihtiva etmektedir. "Chieti Scalo" şehrin yeni mahallelerini kapsamakta ve şehrin ticari merkezi ve üniversitesi bu bölümde bulunmaktadır.

## İklim

Chieti şehrinin iklimi ılıman Akdeniz iklimidir. Şehir iklimi bir taraftan 20&nbsp;km uzaklıkta olan Adriyatik Denizi, diğer taraftan 25–30&nbsp;km uzaklıkta olan "Majella Masifi" dagları tarafından etkilenmektedir. Bu özellik dolayısıyla şehir maksimum ve minimum ısıları arasında çok büyük fark bulunmamakta ve yine gündüz ve gece ısıları çok değişik olmamaktadır.

En soğuk ay olan Ocak ayı sıcaklık ortalaması 6-7&nbsp;°C; en yüksek 10,9&nbsp;°C ve en düşük 4-5&nbsp;°C olur. En sıcak ay olan Temmuzda ortalama ısı 20-21&nbsp;°C olur. Kuzey Afrika'dan gelen rüzgâr tesriyle gece ısısı 20-21&nbsp;°C olmaktadır. Yazın 45-50 gün ısı maksimum 30&nbsp;°C olmakta ve bu sıcaklık yüksek nem ilke çok daha fazal hissedilmektedir. Fakat bazen sıcak ve kuru "Fon" rüzgârları şehrin yazlarına tesir yapmakta ve yazları "fon" estiği zamanlar ısı artmakta ve nisbi nem oranı düşmektedir.

Yağışlar Abruzzo'nun deniz sahillerinde bulunan bölgelerine kıyasla çok daha fazladır ve Chieti'de yağışlar güz ve kış (Ekim ve Kasim) aylarındadır. Bu aylarda şehirdeki yağışlar 80-100 gün gibi kısa bir zaman aralığında olduğu için bu yağışlarla birlikte büyük şimşekli ve gök gürültülü fırtınalar da çok görülmektedir. Yazın ise şehir genellikle kuru ve yağışsız geçmektedir. Fakat zaman zaman, özellikle Ağustos sonlarında, Kuzey Atlantikten Alpleri aşan siklonik basınç düşüklükleri dolayısıyla öğleden sonraları hava birden değişip şimşekli ve gök gürültülü fırtınalar ve yağmur görülmektedir.





## Demografi

Chieti'nin nüfusu (31.12.2009 tahminleri itibarıyla) 51.010 kişi olup nüfus yoğunluğu 945 kişi/km² olur. 19. ve 20. yüzyıl/da şehir nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir:

*Kişi* 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:60000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:19586
  bar:1871 from:0 till:24762
  bar:1881 from:0 till:22248
  bar:1901 from:0 till:26343
  bar:1911 from:0 till:26897
  bar:1921 from:0 till:31381
  bar:1931 from:0 till:33905
  bar:1936 from:0 till:30266
  bar:1951 from:0 till:40534
  bar:1961 from:0 till:47792
  bar:1971 from:0 till:51436
  bar:1981 from:0 till:54927
  bar:1991 from:0 till:55876
  bar:2001 from:0 till:52486

PlotData=
  bar:1861 at: 19586 fontsize:S text:19.586 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 24762 fontsize:S text:24.762 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 22248 fontsize:S text:22.248 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 26343 fontsize:S text:26.343 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 26897 fontsize:S text:26.897 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 31381 fontsize:S text:31.381 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 33905 fontsize:S text:33.905 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 30266 fontsize:S text:30.266 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 40534 fontsize:S text:40.534 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 47792 fontsize:S text:47.792 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 51436 fontsize:S text:51.436 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 54927 fontsize:S text:54.927 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 55876 fontsize:S text:55.876 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 52486 fontsize:S text:52.486 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Komşu komünler

Chieti komunünün şu komünlerle ortak sınırları bulunur:
Bucchianico, Casalincontrada, Cepagatti (PE), Francavilla al Mare, Manoppello (PE), Pescara (PE), Ripa Teatina, Rosciano (PE), San Giovanni Teatino, Torrevecchia Teatina

## Görülecek yerler

**Katedral*: İlk yapımı 1069 Gotik mimari stilinde ama bu yapımdan ancak mahzende bir kısmı kalmıştır. 14. yüzyılda katedral yeniden yapılmış ve çan kulesi büyültülmüştür. Fakat depremlerden dolayı bu binadan da küçük kısımları kalmış ve 17.-18. yüzyıl/ sonlarında yeniden Barok mimari stilinde yapılmıştır. 
**Sacro Monte dei Morti*
**San Francesco al Corso Kilisesi*: yapımı 1239. Fakat ön cephesinde tamamlanmamış barok-stili ekler bulunmaktadır.
**Santa Chiara*.
* *Antik kalınıtılar*: *SS Pietro e Paolo* kilisesi ve etrafında bulunan evlerin bodrum ve alt katları MÖ 1. yüzyılda yapılmış M. Vectius Marcellus tarafından yapılmış olan (ve ünlü Yaşlı Plinius eserinde adı geçen) büyük bir binadan kalan kalın antik tuğla duvarlar üzerindedir. Şehirde eski amfitiyatro kalıntısı da bulunur. Antik şehrin büyük su sarnıçlarının bulunduğu eski şehirde açıkça görülebilir. Antik Romalı "Campo Sportivo (Spor alani)"'nda günümüzde arkeolojik kazılar yapılmaktadır.
**Abruzzi Milli Arkeoloji Müzesi*: "Villa Frigerii" 
** "Costantino Barbella" Guzel Sanatlar Müzesi*: 
**"La Civitella" Arkeoloji Müzesi*:
**Piskoposluk Theatine Müzesi*

## Yüksek eğitim

*Chieti ve Pescara G. d'Annunzio Üniversitesi*: Chieti ve Pescara'da 1965'te kurulmuştur ve yaklaşık 35.000 öğrenicisi vardır. Üniversitenin Chieti Kampüsü "Chieti Scala" bölgesinde kuruludur. Rektörluk ve üniversite merkezi idare bölümleri binaları ile üniversitenin 12 fakültesinden 8 tanesi (Eczacılık; Tıp ve Cerrahi; Psikoloji; Beden Eğitimi; Fen Eğitimi; Matematik, Fizik ve Biyoloji ve Sosyal Bilimler) Chieti kampüsünde konumludur.

## Resimler


**<span style="color:white">Chieti</span>**



Dosya:Chieti 2008 -Cattedrale di San Giustino -- by-RaBoe-02.jpg|Chieti - Yukari Chieti merkezi
Dosya:Chieti kirche 01.jpg|Chieti - Katedral Can kulesi
Dosya:chieti_kirche_02.jpg|Chieti - kilise
Dosya:chieti_kirche_03.jpg|Chieti - kilise
Dosya:Chieti_strasse_01.jpg|Chieti - sokak
Dosya:Fontana in Chieti con neve.jpg|Chieti - kışın fiskiye-cesme




## Ayrıca bakınız
*Abruzzo
*Chieti ili

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  Chieti Belediyesi resmi websitesi