Sosyal Demokrat Parti (Romanya)

**Sosyal Demokrat Parti** (, PSD), Romanya'da sosyal demokrat bir siyasi partidir. 2020 genel seçimleri sonrasında, Senatoda sahip olduğu 47 vekil ve Temsilciler Meclisinde 110 vekille Romanya'nın en büyük siyasi partisidir. Ayrıca ülkede en çok sayıda belediye başkanına, yerel belediye meclis üyesi ve ilçe başkanına da sahiptir. Bu sayede ülkedeki en büyük ve en etkili siyasi güçtür.

PSD'nin kökeni, komünizm sonrası Ulusal Kurtuluş Cephesi'nden (Frontul
Salvării Naționale, FSN) 1992'de kurulan ayrı bir grup olan Demokratik Ulusal Kurtuluş Cephesi'ne kadar geri gider. 1993'te bu üç diğer partiyle birleşerek Romanya Sosyal Demokrasi Partisi (PDSR) haline geldi. Mevcut ismi, 2001 yılında küçük Romen Sosyal Demokrat Partisi (PSDR) ile birleşmesinin ardından kabul edildi. Kuruluşundan bu yana, her zaman ülkenin baskın partilerinden biri oldu.

PSDR, 1996-2000 yılları arasında küçük koalisyon ortağı olduğu sürece, Romanya'yı 1992-1996 yılları arasında yönetti. Birleşmiş PSD, 2000 yılından 2004 yılına, Mart 2014'ten Kasım 2015'e kadar olan koalisyonlarda üst düzey parti oldu. (Demokratik Liberal Parti ile birlikte) ve yine Mayıs 2012 ile Mart 2014 arasında (Sosyal Liberal Birliğin bir parçası olarak) koalisyon ortakları arasında yer aldı. Parti, Başbakan Victor Ponta'nın Kasım 2015'te istifasından sonra hükûmeti bıraktı. Partinin kurucusu Ion Iliescu, 1989-1996 yılları arasında Komünizmin sona ermesinden sonra 2000-2004 yılları arasında cumhurbaşkanı olarak görev yaptı.

PSD 2015'ten bu yana sıkça başkan değiştirmiştir. 2015 yılında Romanya'nın eski Başbakanı Victor Ponta'nın, 12 Temmuz 2015'te çözülmemiş yolsuzluk suçlamaları ve başta bekleyen bazı sağlık sorunları nedeniyle istifa etmesi sonrasında lider olarak Liviu Dragnea seçilmiştir. Ancak 22 Nisan 2016 tarihinde Liviu Dragnea 2012 referandumunda oy usulsüz oy kullanmaktan dolayı suçlu bulundu ve iki yıl ertelenmiş cezaya çarptırıldı. Dragnea'nın seçim hakları ve parti üyeliği askıya alınmadı, bu nedenle PSD'nin Başkanı olarak partinin ona desteği devam etti. 2019'da yeni seçilen başkan Viorica Dăncilă'nın kurduğu hükûmetin güvenoyu alamaması ve sonrasında 2019 Cumhurbaşkanlığı seçimini kaybetmesinin ardından partide yaşanan değişimle beraber, 2019 yılından bu yana şu anki başkan ve aynı zamanda 15 Haziran 2023'ten bu yana Başkanlık görevi de yapan Marcel Ciolacu partinin lideri konumundadır.

## FSN, FDSN, PDSR ve PSD Liderliği
### Başkanlar
* Ion Iliescu (1990; FSN)
* Petre Roman (1990–1992; FSN)
* Oliviu Gherman (1992–1996; FDSN/PDSR)
* Ion Iliescu (1997–2000; PDSR)
* Adrian Năstase (2000–2005, 2001'e kadar geçici; PDSR/PSD)
* Mircea Geoană (2005–2010; PSD)
* Victor Ponta (2010–2015; PSD)
* Rovana Plumb (2015, geçici; PSD)
* Liviu Dragnea (2015–2019 PSD)
* Viorica Dăncilă (2019 PSD)
* Marcel Ciolacu (2019–günümüz)

### Yürütme Kurulu Başkanları
* Adrian Năstase (1993–1997)
* Octav Cozmâncă (2003–2005)
* Adrian Năstase (2005–2006)
* Dan Mircea Popescu (2005–2006, makam kaldırıldığı zaman Adrian Năstase istifa edince geçici aday olarak gösterildi.)
* Liviu Dragnea (2013–2015)
* Valeriu Zgonea (2015-2016)
* Niculae Bădălău (2016-2018)
* Viorica Dăncilă (2018–2019)
* Paul Stănescu (2019 - geçici)
* Eugen Teodorovici (2019)
* *2019'dan sonra makam kaldırıldı*


Ion_Iliescu_(2004).jpg|Ion Iliescu
Adrian Năstase3.jpg|Adrian Năstase
Mircea Geoană (1).jpg|Mircea Geoană
Victor_Ponta_debate_November_2014.jpg|Victor Ponta
Conferinta_de_presa_la_sediul_PSD_Arad_-_22.05_(7)_(14465750525).jpg|Liviu Dragnea


## Seçim sonuçları
### Parlamento

* 
* 

## Dış bağlantılar

*Resmi websitesi
*PSD toplantıları tutanakları
*"Geoană PSD stenograflarının orijinal olduğunu itiraf etti", ''Ziua''

## Kaynakça