AT-6 Spiral

**9K114 ''Shturm*** ([[Rusça]] 9К114 «Штурм»("shturm") [[Türkçe]]si "saldırı" ) [[Sovyetler Birliği|SSCB]] tarafından geliştirilen [[SACLOS]] sınıfı radyo güdümlü bir [[güdümlü tanksavar füzesi|tanksavar füzesidir]]. [[GRAU]] tarafından verilen ad ise *'9K114**. Füzenin [[NATO rapor adı]] ise **AT-6 *Spiral***dir. Füzenin bilinen adı ise **9M114** ''Kokon'' ([[Türkçe]]si [[Koza]]).

== Tasarımı ==
Füze ayrıca [[AT-1 Snapper]] ve [[AT-3 Sagger]]de füzelerinin yapımından da sorumlu olan Kolomna Makina Tasarım Bürosu tarafından tasarlanmıştır. 1967 yılında [[Mi-24]] savaş [[helikopter]]i tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ancak Falanga sistemine sahip ([[AT-2 Swatter]]) füzesinin [[SACLOS]] güdümle sistemine dönüştürülmesi çalışmalarından ötürü bir süre tasarımı ertelenmiştir. Füze 1974 yılında tamamlanmış ve 1976 yılında ordu servisine girmiştir. Bu füze hiçbir Batı füzesinin doğrudan kopyası olmamakla beraber bazı özellikleriyle [[AGM-114 Hellfire]] füzesine benzemektedir.

== Tanımı ==
Füze birçok farklı ortamdan fırlatılabilir. Bunlar içerisinde [[Mi-24]]V ve 1979 yapımı [[MT-LB]] türevi 9P149 [[tank imha edici]]de bulunmaktadır. Bu füze deniz kuvvetleri bünyesindeki gemilerden altılı fırlatma düzeneklerin içerisinden de atılmaktaydı.

Füze cam ile güçlendirilmiş plastik zarflarda taşınmakta ve fırlatılmaktaydı. Füze Soyuz NPO katı yakıtlı roket roket ile hareket etmekte, füze zarftan çıkarken küçük bir itici motor kullanmaktaydı.

Füze güdümleme sistemi olarak [[SACLOS]] radyo sinyalli bir düzenekten yararlanmaktaydı. Bu sayede füze kablo güdümlü füzelere nazaran daha hızlı yol almakta ve daha uzun menzille uçabilmekteydi. Kullandığı [[VHF]] sınıfı beş frekanslı bant ve iki kodlu sistem füzenin [[sinyal bozucu]] düzenekler ile düşürülmesini engellemekteydi. Füze fırlatma düzeneğinin **KPS-53AV** model 8x büyütmeli gündüz nişangahı ve lazer mesafe ölçeri bulunmaktaydı. Füze ateşlendikten sonra silahçı hedef vurulana kadar nişangah dürbününde bulunan çarpı işaretini hedef üzerinde tutmak zorundaydı. Bu izleme esnasında hedefin konumunda meydana gelebilecek değişiklikler radyo sinyalleri lel füzeye iletilmekteydi.

Füze silahçının aldığı hedefe çizgisinin üzerinden uçmaktaydı. Nişangahın sahip olduğu lazer mesafe ölçer sayesinde hedefe isabet edip patlamadan hemen önce alçalırdı. Bu sistem ile alçaktan ve yavaş uçmakta olan helikopterler düşürülebilmekte ancak bunu için füzenin doğrudan hedefe isabet etmesi gerekmekteydi.

1980'li ve 1990'lı yıllarda kodadı Passive Nova 1, 2 ve 3 olan ve Aberdeen Deneme Sahasında farklı Batılı Avrupa ülkelerinden satın alınan 120 adet AT-6 füzeyle yapılan deneme atışları yapılmıştır. Ancak sonuçlar tamamıyla hayal kırıklığı olmuştur. Füzelerin ancak %4ü 15&nbsp;km/s hızla giden ve %11 ise duran hedefleri vurabilmiştir. Son modeller ile yapılan deneme atışlarında bu oran %24'e çıkmıştır.

Sovyet kaynakları ise bu füzelerin [[Sovyet-Afgan Savaşı]] sırasında %75 ila 80 arasında başarılı olduğunu belirtmektedir. Bunun yanında [[Mil Moskova Helikopter Fabrikası|Mil]] tarafından 1995 yılında [[İsveç]]de yapılan tanıtım esnasında [[Mi-28]]A helikopterinden atılan Shturm ve [[9M120 Ataka-V|Ataka]] füzelerinin çok yüksek isabet oranları yakalamıştır. Havada asılı duran helikopterden Shturm füzesini 900 metreden, 200&nbsp;km/s hızla uçarken 4700 metreden Ataka füzelerini başarılı bir şekilde hedefine fırlatmıştır. Füzeler 1 metrelik sapma ile hedeflerini vurmuştur. [http://www.enemyforces.com/missiles/shturm.htm] 

Bu iki kaynak arasındaki fark ise Amerikalıların denemesini yaptığı füzelerin eski modeller olmasından kaynaklanmaktadır. Sovyet yönetimi depolarında bulunan füzeleri yenilemiş ve 1994 yılında AT-6B ve C adlarıyla tekrar kullanıma almıştır.

Füzenin başka ülkeler ihracat fiyatı 1992 yılında adet başına $50,000'dır.

== Genel özellikler (AT-6A Spiral) ==
* **Uzunluğu**: 1625&nbsp;mm
* **Kanat açıklığı**: 360&nbsp;mm
* **Çapı**: 130&nbsp;mm
* **Fırlatma ağırlığı**: 31.4&nbsp;kg
* **Hızı**: 345&nbsp;m/s
* **Menzili**: 400 m ila 5&nbsp;km
* **Güdümleme sistemi**: Radyo sinyal komutlu [[SACLOS]]
* **Savaş başlığı**: 5.3&nbsp;kg [[HEAT]] 400 mmlik [[RHA]] zırhı delebilir

== Modelleri ==
* **9M114** **AT-6** ''Spiral'' 1976 yılında servise girdi.
** **9M114** **AT-6A** ''Spiral'' Shturm [[SACLOS]] güdüm sistemi ile
*** **9M114M** [[HEAT]] [[savaş başlığı]] ile
*** **9M114F** [[Termobarik]] savaş başlığı ile.
** **9M114M1** **AT-6B** ''Spiral'' Shturm [[SACLOS]] 6&nbsp;km menzilli. 7.4&nbsp;kg savaş başlığı ile.
** **9M114M2** **AT-6C** ''Spiral'' Shturm [[SACLOS]] 7&nbsp;km menzilli. 7.4&nbsp;kg savaş başlığı ile.
* **9M120/9M120F/9A220O** **AT-9*' *Spiral-2* *Shturm-VM* - bakınız [[9M120 Ataka-V]]

== Kullanan ülkeler ==
Eski [[Sovyetler Birliği|SSCB]] ülkeleri, [[Rusya]], [[Çekoslovakya]], [[Çekya]], [[Polonya]], [[Endonezya]], [[Sırbistan]]

== Kaynakça ==

* Hull, A.W., Markov, D.R., Zaloga, S.J. (1999). *Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present''. Darlington Productions. ISBN 1-892848-01-5.
* Article "Fire in the Hills", AirEnthusiast magazine, Volume 104, March 2003
* http://www.enemyforces.com/missiles/shturm.htm 
* https://web.archive.org/web/20061017034507/http://www.army-technology.com/projects/shturm/index.html
* http://www.airwar.ru/weapon/aat/shturm.html 

## Dış bağlantılar

* http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/at6spiral.htm