Dijital otoriteryanizm

**Dijital otoriteryanizm**, **dijital diktatörlük** veya **IT destekli otoriterlik**, otoriter devletin bilgi teknolojisi kullanarak hem yabancı hem de yerli nüfusu kontrol etmek veya manipüle etmek amacıyla yaptığı bir uygulamadır. Dijital otoriterliğin taktikleri arasında yüz tanıma gibi biyometriklerle kapsamlı gözetim, internet duvarları ve sansür, internet kapanmaları, yanıltıcı kampanyalar ve dijital sosyal kredi sistemleri bulunabilir. Bazı kurumlar bu terimin sadece otoriter hükûmetlere atıfta bulunmak için kullanılması gerektiğini iddia ederken, bazıları dijital otoriterliğin araçlarının demokrasiler de dahil olmak üzere "otoriter eğilimli" hükûmetler tarafından benimsendiğini ve uygulandığını savunuyor.

## Tanım
Bilgi teknolojisi destekli otoriterlik, bir otoriter rejimin toplum ve ekonomideki aktörlerin davranışlarını nüfuz etmek, kontrol etmek ve şekillendirmek için ileri düzey bilgi teknolojisini kullandığı anlamına gelir. Temeli gelişmiş, kapsayıcı ve büyük ölçüde gerçek zamanlı bir gözetim sistemi olan bu yöntem, hükûmet tarafından yürütülen sistemlerin ve veri tabanlarının (örneğin, trafik takibi, finansal kredi puanı, eğitim sistemi, sağlık sektörü vb.) şirket gözetim sistemleriyle (örneğin, alışveriş tercihleri, sosyal medya platformlarındaki faaliyetler vb.) birleştirilmesini içerir. Bilgi teknolojisi destekli otoriterlik, şirketler ile hükûmet kurumları arasındaki veri transferini kurumsallaştırarak hükûmetin şirketler tarafından toplanan verilere tam ve düzenli erişim sağlar. Otoriter hükûmet, toplanan verilere sınırsız erişime sahip tek kurumdur. Bu şekilde, bilgi teknolojisi destekli otoriterlik, ulusal ve çok uluslu şirketler ile diğer merkezi veya alt ulusal siyasi güçler ve çıkar grupları karşısında rejimin otoritesini artırır. Toplanan veriler, otoriter rejim tarafından bir ülkenin vatandaşlarının, şirketlerin ve diğer kurumların davranışlarını analiz etmek ve etkilemek için kullanılır. Bu amaçla, otoriter rejimin ilkeleri ve normlarına dayanan algoritmalar kullanılarak, her birey ve kurum için kredi puanları otomatik olarak hesaplanır. Finansal kredi puanlarından farklı olarak, bu "sosyal kredi puanları" finansal ve finansal olmayan bilgiler de dahil olmak üzere toplanan gözetim verilerinin tam yelpazesine dayanır. Bilgi teknolojisi destekli otoriterlik, sadece iyi bir kredi puanına sahip olanların (ve bu şekilde ilgili otoriter rejimin kurallarına ve normlarına saygı gösterenlerin) bir ülkenin ekonomisine ve toplumuna tam katılımına izin verir. Bu normlardan sapmış davranışlar, kötü bir kredi puanı ile otomatik olarak cezalandırılır ve bu da ekonomik veya sosyal dezavantajlarla (kredi koşulları, daha düşük iş fırsatları, kamu ihalelerine katılmama vb.) sonuçlanır. Ciddi ihlaller veya uyumsuzluklar, ilgili piyasalardaki tüm ekonomik faaliyetlerden veya (bireyler için) kamu hizmetlerinden dışlanmaya yol açabilir.

## Örnekleri

### Çin
Çin, bilgi teknolojisi destekli otoriterliğin bir öncüsü ve önde gelen bir örneğidir. Ülke, 2014 yılından itibaren "Sosyal Kredi Sistemi" (社会信用体系) adı altında bu yönde yapılar oluşturmaktadır. Baidu, Alibaba ve Tencent gibi özel internet şirketleri, bilgi teknolojisi sistemleri ve veri analitiği alanındaki teknolojileriyle Çin hükûmetinin bilgi teknolojisi destekli otoriter rejim hedeflerine destek olmaktadır. 2014 ile 2016 yılları arasında Çin hükûmeti, planlanan sistemle ilgili olarak 40'tan fazla politika planı yayınlamıştır. 

### Rusya
Rusya'nın dijital otoriterlik modeli, katı dijital ifade yasalarına ve bunları uygulamak için teknolojiye dayanır. 2012'den bu yana, sivil topluma genel bir baskı sürecinin parçası olarak, Rusya Parlamentosu ifade ve konuşma özgürlüğünü kısıtlayan birçok yasa benimsemiştir. Rus dijital otoriterliğinin temel özellikleri şunlardır:

# Operatif Araştırma Faaliyetleri Sistemi (SORM) ve Semantik Arşiv aracılığıyla tüm internet trafiğinin gözetimi;
# Yüzbinlerce sitenin kara listeye alınması ve iftira, " dini duyguları aşağılama " ve "eylemler" dahil olmak üzere faaliyetler için para ve hapis cezası da dahil olmak üzere ifade ve ifade özgürlüğüne ilişkin kısıtlayıcı yasalar".
# 2019 Egemen İnternet Kanunu kapsamında İnternet Servis Sağlayıcılarının (İSS'ler) Derin Paket İnceleme ekipmanı kurma gereklilikleri dahil olmak üzere altyapı düzenlemeleri.

## Kaynakça