Ruben Vardanyan

**Ruben Karleni Vardanyan** (25 Mayıs 1968, Erivan, Ermenistan), Rus vatandaşı Ermeni iş adamı, oligark. 4 Kasım 2022'den 23 Şubat 2023'e kadar Güney Kafkasya'da tanınmayan bir devlet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde devlet bakanı olarak görev yapmıştır. Vardanyan, devlet bakanlığı görevinden alınmasının ardından Dağlık Karabağ'da çalışmalarına devam etti.

Vardanyan, siyasi kariyerinden önce bir iş adamı ve hayırseverdi. Troika Dialog yatırım bankasının eski icra kurulu başkanı ve hissedarıdır. 27 Eylül 2023'te Vardanian'ın eşi Veronika Zonabend, Rus medya kuruluşu Kommersant'a verdiği demeçte, 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarından sonra eşiyle teması kuramadığını söyledi; fakat aynı gün Ermenistan'ın Goris kentine geçmeye çalışırken Azerbaycan Devlet Sınır Servisi tarafından Laçin koridorunda tutuklandı.

2021'de Forbes tarafından net servetinin 1 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir.

## Çocukluğu ve eğitimi
Ruben Vardanyan 25 Mayıs 1968'de Ermenistan SSC'nin Erivan kentinde doğdu. 1985 yılında Erivan 35 Nolu Okulundan onur derecesiyle mezun oldu. 1985 yılında Moskova Devlet Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne kaydoldu. Birinci yılını tamamladıktan sonra Sovyet Azerbaycanı ve Ermenistan'da askerlik yaptı. 1992 yılında iktisat fakültesinden onur derecesiyle mezun oldu.

Vardanyan, Torino merkezli *Cassa di Risparmio di Torino* adlı İtalyan bankasında eğitim gördü ve 1992'de New York'ta Merrill Lynch'te *gelişmekte olan piyasalar* ile ilɡili staj yaptı. Daha sonra INSEAD (Fontainebleau, Fransa, 2000), Harvard İşletme Okulu (2001, 2005, 2018), Yale Üniversitesi ve Stanford Üniversitesi'nde (2012, 2013) kısa süren kursları tamamladı.

## Kariyeri

### Troika Dialog
Vardanyan ve Peter Derby, 18 Mart 1991'de *Troika Dialog'u* kurdu. Vardanyan önce uzman olarak çalıştı, ardından halka arz departmanının başına geçti. 1992 yılında yönetim kuruluna girdi ve icra direktörü oldu. Daha sonra şirketin başkanı, CEO'su ve yönetim kurulu başkanı oldu. Şirket satılana kadar bu görevi sürdürdü. 2000'li yılların başında Troika'nın New York ve Londra'da ofisleri vardı. 2011 yılı itibarıyla, Troika Dialog'un %40 hissesi Vardanyan'a aitti. 2010 mali yılı sonunda Troika'nın varlıkları 5,75 milyar dolar, özsermayesi 872 milyon dolar ve geliri 42,346 milyon dolardı. 11 Mart 2011'de Sberbank, Troika Dialog'un %100'ünü 1 milyar dolara satın aldığını duyurdu ve işlem 23 Ocak 2012'de tamamlandı. Anlaşma aynı zamanda Troyka'nın ortaklarının üç yıllık ikramiyelerini de içeriyordu, böylece anlaşmanın toplamı 1,4 milyar doları buldu. Satıştan önce Vardanyan, 560 milyon dolar değerinde olduğu tahmin edilen en büyük hisseye (%40) sahipti. Karşılığında kendisine AvtoVAZ'ın %20,5'i, Kamaz'ın ise %27,3'ü teklif edildi ve daha sonra kâr ederek hisselerini sattı.

## Ermenistan ve Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne taşınma
Haziran 2021'de Vardanyan Ermenistan vatandaşı oldu. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nın ardından Ermenistan'a dönmeye verdi. Geçmişte Vardanyan, Ermenistan'da herhangi bir hükûmet görevi üstlenme teklifini reddetmişti; ancak potansiyel bir siyasî oyuncu olarak görülüyordu ve yeni kurulan *Country of Living* siyasi partisine dahil olduğu söyleniyordu. Kasım 2021'de, Ermenistan'da siyasi kariyere başlama planlarından bahsettiği ve aynı zamanda Ermenistan cumhurbaşkanı olma olasılığını da değerlendirdiği bir röportaj verdi. Eylül 2022'de, tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne taşınacağını ve artık Rus vatandaşı olmadığını açıkladı. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinin ardından, Amerikan Temsilciler Meclisi'nde yaptırımlara hedef olması ile ilɡili yasa tasarısında Vardanyan'ın adı da geçiyordu. Vardanyan, Rus vatandaşlığından vazgeçmesinin Rusya'ya yönelik uluslararası yaptırımlardan kaçma girişimi olduğunu reddetti. Onun deyimiyle eylemleri, kriz döneminde milletinin yanında olma arzusundan kaynaklanıyordu: “Bugün Artsakh halkı çok zor bir psikolojik durumda, geleceğe güvenleri yok. İki savaştan sağ kurtulan, bağımsızlık mücadelesinde sevdiklerini kaybeden cumhuriyet sakinleri kendilerini terk edilmiş hissediyor” dedi. Ekim 2022'de Artsakh Cumhurbaşkanı Arayik Harutyunyan tarafından Vardanyan'a "geniş yetkilere" sahip Devlet Bakanı pozisyonu teklif edildi. Harutyunyan, 4 Kasım 2022'de Vardanyan'ı devlet bakanı olarak atadı. Vardanyan, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti vatandaşı olabilmek için Rusya vatandaşlığının iptali yönünde talepte bulundu ve bu talep Aralık 2022'de resmen kabul edildi. Vardanyan, dört aydan az bir süre görevde kalarak 23 Şubat 2023 tarihinde Devlet Bakanlığı görevinden alındı. Vardanyan'ın görevden alınması, Azerbaycan'ın Artsakh ablukasının kaldırılması yönündeki en önemli taleplerinden biriydi. Vardanyan, daha önce Azerbaycan'ın bölgeyi terk etmesi yönündeki taleplerini reddetmişti. Vardanyan, görevden alınmasının ardından Artsakh'ta yaşamaya ve çalışmaya devam edeceğine söz verdi

### Azerbaycan'ın 2023 Dağlık Karabağ askerî harekâtı ve tutuklanması
27 Eylül 2023'te Vardanian'ın eşi Veronika Zonabend, Rus medya kuruluşu Kommersant'a 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarının ardından kendisiyle "temasını kaybettiğini" söyledi. Fakat aynı gün Ermenistan'ın Goris kentine geçmeye çalışırken Azerbaycan Devlet Sınır Servisi tarafından Laçin koridoru karayolu üzerindeki Azerbaycan kontrol noktasında tutuklandı.

## Özel hayatı
Vardanyan, Yahudi kökenlidir ancak Ermeni Apostolik Kilisesi'nde vaftiz edilmiş olan Veronika Zonabend ile evlidir. Zonabend, Ermeni UWC Dilijan Koleji'nin kurucu ortağıdır. Aynı zamanda Ermenistan Amerikan Üniversitesi danışma kurulunda da görev yaptı. Zonabend, Teach For Ermenistan Eğitim Vakfı'nın yönetim kurulu başkanıdır. Vardanyan'ın ablası Marine Ales, besteci ve söz yazarı, Aurora Ödülü Yaratıcı Konseyi üyesi ve "Grant Life Ermenistan" yardım fonunun kurucu ortağıdır.

## Ödülleri
Vardanyan, 1999 yılında Rusya'daki Amerikan Ticaret Odası tarafından *yılın iş adamı* seçildi. Sonraki birkaç yıl boyunca *Career* dergisi tarafından "Rusya'nın sermaye piyasasındaki en iyi işletme yöneticisi" seçildi. Ernst & Young, Vardanyan'ı 2004 yılında yılın girişimcisi seçti. *Ulusal Borsa Katılımcıları Birliği*, 2004 yılında Vardanyan'ı "yılın yatırım bankacısı" ilan etti. Rusya GQ onu 2010 yılının en iyi girişimcisi olarak aday gösterdi. 2001 yılında ''Fortune'' dergisi Vardanyan'ı "Yeni Neslin Yükselen 25 Yıldızı" listesine dahil etti. Aynı yıl Vardanyan, Dünya Ekonomik Forumu'nda "Geleceğin 100 Küresel Lideri*"* listesine dahil edildi.

Vardanyan, 2011 yılında Ermenistan cumhurbaşkanı tarafından *Aziz Mesrop Maştot Nişanı*, 2013 yılında Ermeni Kilisesi tarafından Aziz Krikor Lusavoriç Nişanı ve 2018 yılında Tataristan Cumhurbaşkanı Rüstem Minnihanov tarafından dostluk nişanı ile ödüllendirildi. Vardanyan aynı yıl, eğitimin geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı Uluslararası İşletme Akademisi Başkanlık Ödülü'nü aldı ve çatışma çözümü, müzakere ve işbirliği alanlarındaki başarılarını onurlandırmak amacıyla Ortak Zemin Arayışı Ödülü'ne layık görüldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi internet sitesi