Altıkulaç Lahdi

**Altıkulaç Lahdi** veya **Çan lahdi**, MÖ 4. yüzyılın başlarına (MÖ 400-375) tarihlenen, günümüzde Troya Müzesi'nde sergilenen Marmara Adası mermerinden yapılmış bir lahittir.

1998 yılında Çanakkale'nin Çan yakınlarındaki Altıkulaç köyü sınırları içindeki *Çingene Tepe* tümülüsü olarak bilinen anıt mezarın içinde defineciler tarafından bulunmuştur.

Eser, defineciler tarafından tahrip edilmiş olmasına rağmen, üzerindeki boyalı sahneler günümüze çok iyi korunarak gelebilmiştir. Yörede Perslerin hüküm sürdüğü dönemden kalma eser, *241x95x85cm* boyutlarında, Greko-Pers tarzındadır. Anadolu'da Pers hâkimiyeti dönemindeki sanat anlayışını göstermesi bakımından önem taşır.

## Geçmiş
Lahit MÖ 4. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlenir. Likya'daki ünlü mezarlarla yaklaşık aynı zamanda yapılmıştır. Lahdin bulunduğu tümülüs mezarı, antik dönem Hellespont Frigyası olarak bilinen bölgede, Truva ile Daskyleion'un yaklaşık ortası sayılabilecek bir noktada yer almaktaydı ve lahit muhtemelen Hellespont Frigyası'nın bir Anadolu hanedanına aitti.

Mezarda bulunan kemikler 25-28 yaşları arasında ölen, 170–175&nbsp;cm boyutlarında, oldukça güçlü bir erkeğe aittir. Muhtemelen muharebe sırasında atından veya yüksek bir yerden düşmüş, uzuvlarının çoğu ezilmişti. Ölmeden önce uzuvları yanlış kaynamış bir şekilde birkaç yıl daha sakat olarak yaşamıştır.

Lahdin tarihi ve detayları göz önüne alındığında, av ve dövüş sahnesinde resmedilen hanedan, özellikle Agesilaos'a karşı olmak üzere Yunanlarla birkaç kez savaşan, MÖ 395'te Daskyleion çevresini harap eden, Hellespontin Frigyası Satrapı II. Pharnabazos ile ilişkili olabilir.

Dairesel bir bindirmeli tonozlu mezarda yer alan lahit, 1998 yılında defineciler tarafından bulunmuştur. Kaçak kazılar sırasında büyük hasar görmüş, ancak kabartmaların büyük bir kısmı sağlam kalmıştır. 1999 yazında yapılan kurtarma kazısı ile lahit Çanakkale Arkeoloji Müzesi'ne götürüldü; renklerin korunması, kırık parçaların yapıştırılması sağlandı. 2018'de müzedeki diğer eserlerle birlikte Troya Müzesi'ne taşınmıştır.

## Betimleme
Lahdin uzun ön yüzü, ortasındaki ağaç figürü ile ikiye bölünmüştür. Ağacın sol kısımda geyik avı, sağ kısımda yaban domuzu avı olmak üzere iki av sahnesi bulunur. Figürler ve fon tamamen boyanmıştır.

Lahdin daha kısa olan yüzü, muhtemelen Yunan *psilos'u* olan düşmüş bir hafif silahlı askere mızrak atan, uşağının eşlik ettiği atlı, zırhlı bir savaşçı ile bir savaş sahnesi ile süslenmiştir. Binici olarak betimlenen figür, muhtemelen lahdin ait olduğu hanedandı. Görünüşüne bakılırsa uşağı muhtemelen süvarinin hizmetinde olan bir Yunan paralı askeriydi. Bu o zamanlar yaygın bir olaydı. Diğer iki taraf bezemesizdir.

Yakın Doğu'daki, özellikle Küçük Asya mezarlarında görülen uzun bir kraliyet ikonografisi geleneğinden gelmektedir. Bu ikonografi, aynı temelde ele alınan avcılık ve dövüş arasında çarpıcı bir paralellik kurar. Bu geleneğe göre mezarlar, hanedanın yaşamı boyunca yapılmış ve yaşamı boyunca yaptıklarını resimli hale getirmiş olurdu.


Dosya:Altıkulaç Sarcophagus hunting scene (detail).jpg|Domuz avı sahnesi.
Dosya:Altıkulaç Sarcophagus hunting scene (hunter detail).jpg|Domuz avı sahnesi (avcı detayı).
Dosya:Altıkulaç Sarcophagus Now in Troy Museum 7947.jpg|Troya'da sergilenen Altıkulaç lahdi.
Dosya:Çanakkale Archaeological Museum Phrygian horseman attacking a Greek psiloi full view.jpg| Savaş sahnesi. 
Dosya:Çanakkale Archaeological Museum Phrygian horseman attacking a Greek psiloi.jpg|Savaş sahnesi detayı.
Dosya:Çanakkale Archaeological Museum Stag hunting scene.jpg|Geyik avı sahnesi detayı.
Dosya:Çanakkale Archaeological Museum Phrygian horseman portrait.jpg|Av sahnesinde yer alan profilin detayı.


## Ayrıca bakınız
* Polyksena lahdi

## Kaynakça