Millî İstihbarat Teşkilatı

**Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı** (**MİT**), Türkiye'nin Cumhurbaşkanlığına bağlı resmî istihbarat örgütüdür. MİT'in mevcut merkezi, Ankara'nın Etimesgut ilçesindeki KALE yerleşkesidir.

1965 yılında Millî Emniyet Hizmeti yerine kurulan; Türkiye'nin bölünmez bütünlüğüne, anayasal düzenine, varlığına, bağımsızlığına, güvenliğine ve millî gücünü meydana getiren bütün unsurlarına karşı içten ve dıştan gelecek mevcut ve muhtemel tehditler hakkında bilgi toplamak, önlem almak ve gerekli durumlarda ilgili makamları uyarmakla görevli bir teşkilattır.

Devletin millî güvenlik politikasının hazırlanmasıyla ilgili her konuda istihbaratın tek elde toplanabilmesi amacıyla 22 Temmuz 1965 tarihinde TBMM tarafından 644 sayılı kanun kabul edildi ve bu kanun ile kuruluşun adı *Millî İstihbarat Teşkilatı* (MİT) olarak değiştirildi. Kanun ile MİT'in bir müsteşar tarafından yönetilmesi ve müsteşarın, kanun ile belirlenen görevlerin yerine getirilmesinde sadece başbakana karşı sorumlu olması öngörüldü.

MİT, yaklaşık on dokuz yıl süre ile faaliyetlerini 644 sayılı kanun hükümleri doğrultusunda yürüttü ancak hızla değişen ve gelişen koşulların ışığında yeni bir yasal düzenlemeye gidilmesi ihtiyacı ortaya çıktı. Bu amaçla, 1 Kasım 1983 tarihinde 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilâtı Kanunu çıkarıldı ve kanun 1 Ocak 1984 tarihinde yürürlüğe girdi. Teşkilat, 2017 yılında yapılan değişiklikle başbakanlıktan cumhurbaşkanlığına bağlanmıştır.

2024 yılı itibarıyla MİT, tarihi istihbarat belgelerini kamuya açmaya ve açık kaynak olarak paylaşmaya başladı. 2024 yılından itibaren özellikle gençlerin ve istihbarat alanında çalışmaya meraklı kişilerin ilgisini çekmek üzere kriptografi soruları ve bu alanda çalışacak kişilere yönlendirici kariyer videolarını basına servis etmiştir.

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), düzenli olarak ilgili yılın faaliyet raporlarını yayımlamaktadır. Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı'nın takdimi ve kısıtlı bilgiler içeren raporlar içerisinde bazı mali veriler ve başkan tarafından kamuoyuna takdim edilen sunu yer almaktadır. 2023 yılından itibaren faaliyet raporları dijital ortamda kamuoyuna açık şekilde yayımlanmaya başlamıştır.
## Tarihçe
### Teşkilât-ı Mahsusa

Ülkelerin birbirlerine yönelik siyasal, sosyal, ekonomik ve askerî faaliyetleri ile beklentilerinin önceden saptanması ihtiyacının zaman içerisinde giderek artması, haber almaya dönük yapılanmaların varlığını zorunlu kılmıştır. Yine Türkiye'de, sistemli ve organize nitelikte istihbarat örgütü kurma girişimleri, Osmanlı Devleti'nin son yıllarında başladı. Siyasi birliğin korunması, ayrılıkçı hareketlerin önlenmesi ve özellikle yabancı devletlerin Orta Doğu üzerinde odaklaşan faaliyetlerinin izlenebilmesi için bireysel bazda ve sınırlı nitelikte sürdürülen istihbarat çalışmalarının bir merkezden organize biçimde yürütülmesine ihtiyaç duyuldu ve 17 Kasım 1913 tarihinde Enver Paşa tarafından Teşkilât-ı Mahsusa isimli istihbarat örgütü kuruldu. I. Dünya Savaşı sırasında askerî ve paramiliter hareketlerde bulunarak önemli görevler üstlenen bu örgüt, savaşın sona ermesiyle 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi sonrasında dağıldı.

### Karakol Cemiyeti

İstanbul'un İşgali'nden sonra millî uyanışın başlaması ile kişiler kendi kendilerine çeşitli örgütler kurdular. Bu örgütlerin birisi de kimilerine göre hâlâ yaşayan "Karakol" örgütüdür. İlk olarak 5 Şubat 1919 tarihinde kurulan Mütareke Dönemi'nin ilk gizli direniş grubu, İstanbul'da kurulan Karakol Cemiyetidir. 1918'in ekim sonları veya kasım başlarında Talât Paşa'nın emri ile kurulan cemiyetin kurucuları arasında Kurmay Albay Kara Vâsıf, emekli Yüzbaşı Bahâ Said Bey, Albay Galatalı Şevket ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi İttihât ve Terâkki Cemiyeti mensubu kişiler bulunmaktaydı. Kısa zamanda örgütlenme çalışmalarını tamamlayan Karakol Cemiyeti'nin Millî Mücadele'ye yaptığı en büyük hizmet, İstanbul'dan Anadolu'ya silah ve cephane ile subayların kaçırılmasını sağlaması, İngiliz Muhipler Cemiyeti gibi kuruluşların planlarını ve faaliyetlerini Mustafa Kemal Paşa'ya haber vermesi oldu. Ancak Cemiyet, Bolşevikler ile gizli ilişkilere girmesi ve kendi başına Millî Mücadele'ye sahiplenme çalışmalarında bulunması sebepleriyle Anadolu ordusu kadrosuna dâhil edilmedi. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgali sırasında liderlerinin tutuklanmaları ile büyük bir darbe yedi ve nihayet Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi'nin kararlarını uygulamak için seçilen Heyet-i Temsiliyenin kararıyla faaliyetlerine son verildi.

### Zâbitân, Yavuz, Hamza ve Felâh Grupları

Karakol Cemiyetinin dağılmasından sonra Zâbitân Grubu ve Yavuz Grubu gibi çeşitli istihbarat grupları oluşturuldu. Bunlardan 23 Eylül 1920 tarihinde faaliyete geçen Hamza Grubu'nun adı 31 Ağustos 1921 tarihinde Felâh Grubu olarak değiştirildi. Bu istihbarat grupları, Türk Kurtuluş Savaşı sonuna kadar faaliyetlerini sürdürebildi. Kurtuluş Savaşı sonrasında lağvedilerek mensuplarının bir kısmı Askeri Polis Teşkilatı veya ileri dönemlerde MEH/MAH bünyelerine kazandırıldı.

### Askerî Polis Teşkilatı
İstihbarat örgütleri arasındaki dağınıklığı gidermek, ordu içerisine sızan düşman casusluk faaliyet ve propagandasına karşı koymak amacıyla 18 Temmuz 1920 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı tarafından Askerî Polis Teşkilatı (AP veya P) kuruldu. Savaş yıllarında başarılı hizmetler veren örgütün faaliyetlerine 21 Mart 1921 tarihinde son verildi. Günümüzde silahlı kuvvetler bünyesindeki Jandarma Genel Komutanlığı devamı niteliğindedir.

### Tedkik Heyeti Amirlikleri
Askerî Polis Teşkilatının kapatılmasının istihbarat faaliyetleri açısından kısa bir süre doğurduğu boşluk ise yine Genelkurmay Başkanlığı tarafından kurulan ve 1 Nisan 1921 ile 22 Haziran 1922 tarihleri arasında Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde faaliyet gösteren Tedkik Heyeti Amirlikleri vasıtasıyla giderildi.

### Müsellâh Müdâfaa-i Milliye (Mim Mim Grubu)

Edinilen tecrübelerin ışığında ve belirlenen yeni hedeflere ulaşılabilmesi amacıyla bu defa Enver Paşa tarafından Müsellâh Müdâfaa-i Milliye isimli bir istihbarat grubu kuruldu. TBMM Hükümeti, 3 Mayıs 1921 tarihinde kısa adı "MM" (Mim Mim) olan bu örgüte resmiyet kazandırdı. Tedkik Heyeti Amirlikleri Anadolu'da faaliyetlerini sürdürürken *MM örgütü;* asker ve sivil kesimden oluşmuş kadrolarıyla, İstanbul'da büyük bir ajan ve haber ağı kurmayı başardı, Anadolu'ya silah ve cephane kaçırılması faaliyetlerini organize etti. Düşman karargâhları, iş birlikçi gruplar ve yabancı misyona sızarak çok sayıda önemli belge ve bilgi elde etti. Kurtuluş Savaşı sırasında düşman faaliyetlerine karşı oluşturulan çeşitli istihbarat gruplarıyla da iş birliği yapan örgütün faaliyetleri, İstanbul'un Kurtuluşu'ndan sonra 5 Ekim 1923'te son buldu.

### Millî Emniyet Hizmeti Riyaseti (MEH)

İstihbarat örgütlerinin kapatılmasından ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 1926 tarihine kadar geçen dönem içinde haber alma çalışmaları Ordu Müfettişlikleri İstihbarat Şubeleri tarafından yürütüldü. 1925 yılı sonunda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, gelişmiş devletlerdeki gibi çağdaş bir istihbarat örgütü kurulması talimatını verdi. Bunun üzerine Avrupa ülkelerinde eğitilen kadroların da katılımıyla, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın 6 Ocak 1926 tarihli emri doğrultusunda, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk istihbarat kuruluşu olan Millî Emniyet Hizmeti Riyaseti (MEH/MAH) kuruldu. Teşkilat, 5 Ocak 1927 tarihinde şeklen İçişleri Bakanlığına bağlandı. 6 Ocak 1926 ile 5 Ocak 1927 tarihleri arasındaki bir yıllık dönem çalışmaları, dönemin yöneticileri tarafından Riyasetin kuruluşuna hazırlık dönemi olarak değerlendirildi ve bir gün sonraki 6 Ocak 1927 tarihi MAH'ın kuruluş tarihi olarak kabul edildi. Başkanlığına Şükrü Âli Ögel getirildi.

MAH, duyulan ihtiyaçlara bağlı olarak zaman içerisinde birkaç kez küçük yapısal değişiklikler geçirdi ve 1965 yılına kadar Türkiye'nin istihbarat faaliyetini yürüttü.


MAH kurulus belgesi.jpg|6 Ocak 1926 tarihli "Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti" kuruluş belgesi
Mehmet Şükrü Ögel.jpg|İlk "Millî Emniyet Hizmeti" Reisi Albay Şükrü Âli Ögel


### Milli İstihbarat Teşkilatının Yapılandırılması ve Kurumsal Geçiş Dönemi (1961-1965)
Osmanlı İmparatorluğundan itibaren Türk İstihbarat tarihinde meydana gelen kurumsal ilerleme ve koordinasyon genellikle olumlu bir ilerleme sergilediği gözlemlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin İstihbarat Kurumları için en önemli iki dönüm noktası ise Milli Emniyet Hizmeti'nin Mustafa Kemal Atatürk'ün girişimleriyle kurulması ve Reis (Müsteşar) olarak Albay Şükrü Ali Ögel'in atanması gösterilmektedir. MEH döneminde içerisinde Türk İstihbaratçıları Almanya'dan eğitim ve bilgilendirme kursları almıştır. Özellikle MEH-MAH kurumundan MİT'e geçişin pek çok sebebi olduğu düşünülmektedir. Kesin bir bilgi olarak bilinmemekle beraber 1959 yılında ABD'nin Türkiye'ye nükleer başlıklı füzelerini konumlandırması ve ileri dönemlerde yerleştirilen füzelerin istihbari güvenliği ile ilgili duyulan endişeler sonucunda daha kaliteli bir Türk İstihbarat ağının SSCB tehditlerine karşı "savunmacı" bir pozisyonda kalmasını istediğine yönelik talepleri olduğu düşünülmektedir. Bu hipotezin kendini ispatlama ve özkontrol mekanizması ise MİT'in ilk dönemlerde CIA'dan aldığı yoğun danışmanlık ve eğitim-ekipman destekleridir. 

Genel yaklaşım kurumsal geçiş döneminde daha sadedir, 1961 yılından itibaren artan İstihbarat ihtiyaçları ve Türkiye'nin küresel sistemde daha farklı bir konum kazanması sonucunda daha kaliteli istihbaratın karar vericilere verilmesi gerektiğine yönelik MEH personeli içerisinde olumlu bir uzlaşı ortamı oluşmuş ve 1961-1963 yıllarının başından itibaren MEH'ten MİT'e geçişin yasal-hukuki altyapısı için çalışmalar başlanmıştır. Bu bağlamda Korgeneral Fuat Doğu kurum personelinin ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ve Başbakanı tarafından yönlendilerek yeni kurulan MİT'in Müsteşarı olarak görevine başlamıştır. MİT'in yapılandırılması konusunda elde edilen en büyük gelişme CIA ve NATO ülkeleri tarafından eğitim ve ekipman desteği sağlanmasıdır. MİT kanunu ile kazandırılan yasal zemin ilk kez MİT'in yasal hareket alanını belirlemiş ve görevlerin stratejik açıdan daha belirlenebilir olmasını sağlamıştır. Yeni şekillenen görev ortamıyla birlikte MEH lağvedilmiş ve 1965 yılında 22 Temmuz günü Milli İstihbarat Teşkilatı'nın kurumsal hayatı başlamıştır.

## Birimler

### Güvenlik Tahkikat Başkanlığı

Güvenlik Tahkikat Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) bünyesinde faaliyet gösteren ve kamu görevine atanacak kişilere yönelik güvenlik soruşturmalarının yürütülmesinden sorumlu birimdir. Birim stratejik pozisyonlara aday gösterilen bireylerin geçmişlerine ilişkin arşiv araştırmaları, biyografi istihbaratı ve geçmiş kontrollerini (arka plan araştırması) gerçekleştirmektedir. Arşiv Araştırması Faaliyetleri, 2937 Sayılı Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu ile Teşkilat’ın görev ve yetkilerini düzenleyen ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir. Elde edilen bilgiler raporlanarak karar vericiye sunulmaktadır. 2937 Sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu uyarınca MİT elde ettiği verileri ilgili karar vericiye sunmakta ve işleyerek işlevsel bir İstihbarat ürünü oluşturmaktadır.

### İstihbarata Karşı Koyma Başkanlığı

İstihbarata Karşı Koyma Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) bünyesinde faaliyet gösteren ve İstihbarata Karşı Koyma (İKK) görevlerini üstlenen ve yürüten birimdir. Görevi yabancı istihbarat teşkilatlarının Türkiye'ye yönelik istihbarat faaliyetlerini tespit etmek ve önlemektir. İstihbarata Karşı Koyma Başkanlığı basında daha çok MOSSAD'a yönelik düzenlediği kontr-espiyonaj operasyonları ile bilinmektedir. Birimin İKK görevleri haricinde diğer birimlerle koordine olarak Türkiye'ye yönelik subversif faaliyetleri önleme görevini yerine getirir.

### Dış Operasyonlar Başkanlığı

Dış Operasyonlar Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) bünyesinde faaliyet gösteren ve Türkiye'nin stratejik çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi konusunda faaliyet gösteren birimdir. Ayrıca "Nokta Operasyonları" düzenlemek için Özel Kuvvetler Komutanlığı ile beraber müşterek operasyonlar yürütür. Birim tarafından düzenlenen 29 Nisan 2023 terör örgütü DAEŞ Lideri Ebu-El Kureyşi Operasyonu sırasında MİT ve ÖKK koordine olarak Ebu-El Kureyşi'yi tespit etmiş ve herhangi bir sivil/askeri zayiat olmadan DAEŞ liderini etkisiz hale getirmiştir. Yurt içi ve yurt dışı iki farklı görev sahasında faaliyet  yürütmektedir. Milli İstihbarat Teşkilatının Irak, Suriye, Yunanistan, Gürcistan, Ermenistan, Filistin vd. ülkelerde yurt dışı faaliyetlerini yerine getirir.

### Terörle Mücadele Başkanlığı

Terörle Mücadele Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) bünyesinde faaliyet gösteren Terörle Mücadele konusunda ilgili faaliyetleri yürüten birimdir. Türkiye'ye yönelik terör faaliyetleri organize eden Terör Örgütlerinin durdurulması ve dekapute edilerek etkisiz hale getirilmesi faaliyetlerini gerçekleştirir. MİT'in PKK/KCK, DAEŞ, FETÖ ve Eş-Şabab vd. terör örgütleriyle mücadelesinde asıl görevlerini üstlenir. Terörle Mücadele Başkanlığı gerekli görülen durumlarda Emniyet Genel Müdürlüğü, Özel Kuvvetler Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ortak operasyonlar düzenler.

### Siber İstihbarat Başkanlığı

Siber İstihbarat Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) bünyesinde faaliyet gösteren Siber Casusluk ve Siber Güvenlik görevlerini icra eden birimdir. MİT tarafından "Sibery Uzay" olarak tanımlanan görev sahasına yönelik görevlendirilmiş personelin başlıca görevi SİBİST (CYBERINT) görevlerini müşterinin isteklerini karşılayacak şekilde yerine getirmek ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ulusal bütünlüğüne yönelik tehdit teşkil eden siber tehditleri bertaraf etmektir.

### Sinyal İstihbaratı Başkanlığı

Sinyal İstihbarat Başkanlığı (SİB) eski adıyla Genelkurmay Elektronik Sistemler Komutanlığı**<nowiki/>**'nın 2012 yılında MİT'e devri ile kurulmuş olan ve sinyal istihbaratı (SIGINT) yapan birimdir. Görevi elindeki elektronik araçlar ve yetenekleri kullanarak elektronik sinyalleri ve verileri toplayarak analiz etmek ve karar vericiye raporlaştırarak sunmaktır. GESK'nin FETÖ'cülerce ele geçirilmesinin önlenmesi amacıyla Genel Kurmay Başkanlığı'nın imzaladığı protokol kapsamında Milli İstihbarat Teşkilatına devredilmiştir. Devir tamamlandıktan sonra MİT tarafından birime "Sinyal İstihbaratı Başkanlığı" ismi verilmiştir. 2020 yılından sonra İstihbarat Gemisi ve Elektronik Harp ekipmanı ile Bombardier Challenger 600 tipi Elektronik Harp Uçağı kazandırılmıştır.

## Operasyonlar

### Ülke içi operasyonları

#### 26 Ocak 1956 Nikolay İyoçenko Operasyonu
MİT'in resmi olarak selefi olan Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından düzenlenen bir operasyondur. Yapılan operasyon sonucunda SSCB adına istihbarat topladığı tespit edilen Nikolay İyoçenko bir suçüstü baskını ile tutuklanmış ve istenmeyen adam (persona non grata) ilan edilmiştir. SSCB'nin askeri istihbaratı olan GRU yapılanması önemli bir darbe almıştır.

#### 1977 Sabahattin Savaşman Operasyonu
MİT, kendi mensubu olmasına karşın çift taraflı ajanlık faaliyetlerinde bulunduğu ve gizli bilgileri CIA ve MI6 ilettiğini tespit ettiği üst düzey bir yetkilisi olan Sabahattin Savaşman'a karşı operasyon düzenlemiştir. Operasyon dönemin MİT müsteşarı Hamza Gürgüç ve Mehmet Eymür'ün de katılımı ile tamamlanmış ve çift taraflı ajanlık yaptığı tespit edilen Sabahattin Savaşman yakalanmıştır. Yakalandıktan sonra 17 yıl hapse mahkûm edilen Sabahattin Savaşman 1994 yılında tahliye olduktan sonra şüpheli bir şekilde öldü.

#### 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi
MİT, 7 Şubat Krizi sonrasında ikinci kez FETÖ mensuplarıyla karşı karşıya gelmiştir. 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sırasında MİT'in eski merkezi olarak bilinen Yenimahalle kompleksine ağır makineli ve uzun namlulu silahlarla saldırılar düzenlenmiştir. MİT daha sonradan yayınlayacağı koleksiyon ve arşiv görüntülerinde bu saldırılardan kalma bir boş mermi kovanı yayınlamıştır.

#### 2016-2018 FETÖ Operasyonları
15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sonrasında dönemin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve dönemin MİT müsteşarı Hakan Fidan tarafından verilen talimatlar sonucunda Fetullahçıların yakalanmasına yönelik MİT operasyonlarına başlamıştır. Yapılan en büyük operasyonlardan birisi de İzmir'de yapılmış olup FETÖ'nün bölge de yeniden yapılanmaya çalıştığı tespit edilmiştir. Yapılan yakalama operasyonu ve Emniyet ile yürütülen koordineli takip sonucunda 118 hücre evi basılmış ve 92 kişi tutuklanmıştır.

#### 19 Aralık 2016 FETÖ Operasyonu
Rus büyükelçi Andrey Karlov 19 Aralık 2016 tarihinde eski bir polis memuru tarafından kendisine ateş açılması sonucunda suikaste uğradı. Kendisinin ölümü ardından MİT ve FSB işbirliği yaparak daha detaylı bir operasyon düzenlemesi ve onu vuran eski polis memurunu kimin yönlendirdiğine dair bir çalışma başlatıldı. Elde edilen sonuçlar ışığında talimatın FETÖ tarafından verildiği ayrıca suikastten sonra FETÖ'yü gizlemek adına Mevlüt Mert Altıntaş'a kendisini radikal dini örgüt mensubu gibi davranmasını ve sıklıkla kelimeyi şehadeti tekrarlamasını söylendiği tespit edildi.

#### Aralık 2022 MOSSAD Kontr Espiyonaj Operasyonu
MİT, Aralık 2022'de İsrail istihbarat servisi MOSSAD'a karşı kontr-espiyonaj operasyonu başlattı. Başlatılan operasyon sonucunda MOSSAD'a veri sağladığını tespit ettiği 68 kişiyi Emniyet ile beraber ortak düzenlediği bir baskın operasyonu ile yakaladı. İlgili operasyonun devamında ayrıca 7 kişilik bir özel dedektiflik ekibi de yakalanmıştır.

#### 2023 Terör Örgütü DAEŞ Operasyonları

MİT, Ocak 2023 itibarıyla DAEŞ'e karşı operasyonlar başlatmaya karar vermiştir. 2023 yılında toplamda 122 operasyon yapmış ve 426 kişiyi yakalamıştır.

#### 2024 MOSSAD Kontr Espiyonaj Operasyonu
2024 yılında Türkiye'ye sığınan uluslararası sığınmacılara yönelik istihbarat topladığı öne sürülen ve elde ettiği bilgileri İsrail İstihbarat servisi MOSSAD'a sağladığı tespit edilen 46 şüpheliye yönelik yakalama kararı çıkartılmıştır. MİT ve Emniyet güçlerinin 8 ilde 57 adrese düzenlediği koordineli operasyon sonucunda 46 şüpheliden 33 kişi yakalanmıştır. MOSSAD'a doğrudan bilgi sağladığı tespit edilen kişilerse tutuklanmış olup halen kayıp 13 kişi aranmaktadır. MİT tarafından MOSSAD'a yapılan ikinci büyük kontr-espiyonaj operasyonudur.

#### 1-4 Ağustos 2024 Rehine Takası Operasyonu ve İstihbarat Diplomasisi Koordinasyonu
Türkiye'nin arabulucuğu ile gerçekleştiren operasyonda ABD, İsrail, Almanya, Ukrayna ile Rusya, Belarus arasında esir takası gerçekleştirilmiştir. CIA, MOSSAD, BND, Ukrayna GRU ve GRU, Belarus KGB'si arasında yürütülen rehine takaslarına MİT aracılık etmiş ve taraflar arasında arabuluculuk rolünü üstlenmiştir.

Rehine takası için Esenboğa Havalimanı seçilmiş olup 7 uçaklık bir filo gönderilmiş ve toplamda yirmiden fazla politik suçlu, emekli asker, gazetici, muhbir ve savaş tutsakları takas edilmiştir. Buna göre taraflar kendi tutsaklarını alınmış ve MİT tarafından belirlenen zaman çizelgesi içerisinde gerekli kontrol ve işlemlerden sonra taraflar kendi hava araçlarına binerek Esenboğa Havalimanını terk etmiştir.

Yerli ve yabancı basında geniş bir etki uyandıran operasyon MİT'in ülke içinde yaptığı en büyük rehine takası operasyonu olma özelliğine sahiptir. Yapılan rehine takası 2. Dünya Savaşı sonrasındaki en büyük rehine takaslarından birisidir.

#### 27 Ocak 2025 Panel Operasyonu
MİT; Jandarma Genel Komutanlığı ve Ulusal Siber Olaylara Müdahale (USOM) birimleri tarafından yürütülen ve "Avatar" veya "Adalet" olarak bilinen ulusal hukuk sistemi UYAP'tan izinsiz kişisel verileri topladığı tespit edilen yazılımı geliştiren kişilere yönelik düzenlenen bir operasyondur. İstanbul ve İzmir'de koordineli olarak gerçekleştirilen operasyon sonucunda 5 kişi gözaltına alınmıştır.

#### Mart 2025 İran Kontr Espiyonaj Operasyonu
MİT ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir operasyon sonucunda İran İstihbaratına bilgi sağladığı tespit edilen 5 kişi 3 ilde yapılan koordineli bir operasyon sonucunda gözaltına alındı.

#### 11 Mayıs 2025 Sahte Baz İstasyonu Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), İstanbul'da sahte baz istasyonu kurarak siber casusluk Çin uyruklu 7 şüpheliyi suçüstü yakaladı. Şüpheliler, çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı. Şüphelilerin sahte baz istasyonlarını kullanarak izinsiz dinleme, siber casusluk faaliyetleri yürütüldüğü tespit edildi. MİT'e yakın kaynaklara göre operasyonda yakalanan Çinliler, Türkiye'de ikamet eden ve göçmen koruma programına alınan Uygurlar ile ilgili hassas bilgileri ele geçirmeye çalışıyordu. MİT konuyla ilgili herhangi açıklamada bulunmadı.

#### 16 Şubat 2026 Monitum Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), İstanbul Emniyeti ile eş güdümle hareket ederek Şubat ayında "Mermer Tüccarı" maskesiyle hareket ettiği tespit edilen ve İsrail Dış İstihbarat Servisi (MOSSAD) çalıştığı tespit edilen iki şüpheliyi yakalamıştır. Operasyon ismi "Monitum" latince "Son Uyarı" anlamına gelmektedir. Yasal makamlardan yapılan açıklamaya göre iki casusluk şüphelisi daha önce 2013 yılında MOSSAD'a çalışan "Luis" kod adlı bir ajanla temasa geçtikleri ve ardından gerekli takipten sonra MOSSAD'a çalışmaya başladıkları tespit edilmiştir. MİT ve Emniyet koordinasyonu ile yaklanan iki casusluk şüphelisinin isimleri Mehmet Budak Derya ve Veysel Kerimoğlu olarak açıklanmıştır.

### Avrupa

#### Ukrayna

##### Temmuz 2018 FETÖ Operasyonu
Temmuz 2018'de MİT'in düzenlediği operasyonların ardından Fethullahçılarla bağlantılı bir şüpheli Türkiye'ye getirildi.

##### Şubat 2022 FETÖ Operasyonu
Şubat 2022'de MİT operasyonuyla Necip Hablemitoğlu'nun suikastından sorumlu ve Fethullahçılarla bağlantılı olduğu düşünülen kişi Türkiye'ye getirildi.

#### İspanya

##### 6 Ağustos 2023 Muhammed Yakut Operasyonu
Sedat Peker, Süleyman Soylu, Mehmet Ağar gibi isimler hakkında ciddi iddialarda bulunan Muhammed Yakut, MİT ve İspanyol polisinin düzenlediği ortak operasyon sonucu İspanya'nın Santander şehrinde yakalandı.

### Afrika

#### Gabon

##### Mart 2018 FETÖ Operasyonu
MİT, Fethullahçılarla bağlantılı üç şüpheli üyesini Gabon'dan kaçırdı ve onları özel bir jetle Libreville'den Ankara'ya nakletti.

#### Sudan

##### 27 Kasım 2017 FETÖ Operasyonu
MİT ve NISS'in ortak operasyonunda Fethullahçıların baş finansörü olduğuna inanılan bir kişi yakalanarak Türkiye'ye sevk edildi.

#### Kenya

##### 8-9 Mayıs 2019 Hemşire Operasyonu
Kenya içinde bir STK'ya bağlı olarak hemşirelik ve hastane hizmetleri sağlayan İtalya vatandaşı Silvia Constanzo Romano 2018 yılında kaçırılarak rehin alınmıştır. İtalyan makamların talebi üzerine MİT bir kurtarma operasyonu başlatmaya karar verdi: Aralık 2019'da başlayan çalışmalara göre hemşire kaçırıldıktan sonra Somali'ye nakledilmişti ve sağ oluğu tespit edilmişti. 18 ay boyunca esaret altında kalan hemşire MİT tarafından 8-9 Mayıs günlerinde düzenlenen bir kurtarma operasyonuyla kurtarıldı. Kurtarılmasının ardından İtalya'ya teslim edilmek üzerine Somali'nin başkenti Mogadişu'ya nakledildi. Buradan özel bir jetle İtalya'ya geri döndü.

#### Nijerya

##### 2021-2022 Türk Rehineleri Kurtarma Operasyonu
23 Ocak 2021 yılında Nijerya'nın Lagos kentinde seyrini yapmakta olan uluslararası tescilli bir gemide görev yapan mürettebat kaçırılmıştır. Kaçırılmanın ardından Dışişleri Bakanlığı ve MİT koordineli bir çalışma başlatmış ve mürettebatı kurtarmayı başarmıştır. Kurtarılan kişilerse Türk Hava Yolları tarafından Nijerya'dan İstanbul'a getirilmiştir.

### Asya

#### Filistin

##### "Güvene Yolculuk" Operasyonu
"Güvene Yolculuk" adı verilen operasyon: NASA'yla çalışan Füze Mühendisliği Ekibi Direktörü Loay el-Basyuni'nin Filistin kökenli Alman vatandaşı ebeveynleri, Milli İstihbarat Teşkilatının dört gün süren kurtarma operasyonunun ardından Gazze Şeridi'nden çıkarıldı. Basyuni, ebeveynlerinin Refah'tan çıkmasının ardından Alman yetkililerin onları almaya geldiğine ve buradan bir prestij devşirmeye çalıştığına dikkati çekerek, "Almanlar onları almaya çalıştılar ve ısrarcı oldular. Ancak ben arayıp 'Hayır, her şeyi Türk hükûmeti yaptı. Onları çıkaran da buraya ulaştıran da Türk hükûmetidir. Onları buraya İstanbul’a getireceğiz.' dedim." ifadelerini kullandı.

#### Suriye
MİT tarafından en çok operasyon icra edilen faaliyet bölgelerinden birisi olup Irak ile beraber MİT'in faaliyet alanının ana noktasıdır. Suriye İç Savaşı'nın başlangıcından 27 Kasım 2024 Suriyeli Muhaliflerin Şam Taaruzu sürecine kadar MİT'in ana faaliyet alanıdır. 2024 yılından itibaren ayrıca Geçiş Hükûmeti ve yeni yapılandırılan Suriye kurumlarına istihbarat ve teknik destek MİT tarafından sağlanmaktadır.

##### 6 Haziran 2020 Natalia Barkal Operasyonu
2013'te Suriyeli eşiyle birlikte Suriye'ye ticaret yapmak için ziyarette bulunan Moldova vatandaşı Natalia Barkal, iskeletini terör örgütü YPG'nin oluşturduğu SDG tarafından alıkonularak önce Menbic'de bir hapishaneye, daha sonra Haseke'de bulunan Hol Kampı'na götürüldü. Uzun süre kendisinden haber alınamaması sonrası Moldova, Türkiye'deki yetkili makamlar ile iletişime geçti ve yardım talebinde bulundu. Millî İstihbarat Teşkilatı, SDG tarafından alıkonulan Barkal'ı 6 Haziran 2020'de düzenlediği bir operasyonla SDG bölgesinden çıkardı ve Türkiye'nin Barış Pınarı Harekâtı ile kontrol ettiği Tel Abyad bölgesine getirdi, ardından da Türkiye'ye geçişi sağlandı. Natalia Barkal, kurtarıldıktan sonra "Türk devletine minnet duyuyorum. Türkiye, çok büyük bir ülke." derken Barkal, Moldova'ya döndüğünde Moldova Cumhurbaşkanı Igor Dodon tarafından çiçeklerle karşılandı.

##### 29 Nisan 2023 İŞİD Lideri Ebu-El Kureyşi Operasyonu.
MİT tarafından Suriye'nin kuzeyinde terör örgütü DAEŞ lideri Ebu el-Hüseyin el-Hüseyni el-Kureyşi'ye yönelik operasyon düzenlenmiştir. Düzenlenen operasyon sonucunda DAEŞ lideri Ebu-el Kureyşi MİT ve ÖKK mensupları tarafından etkisiz hale getirilmiştir. Ebu-el Kureyşi'nin ölümünü ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan duyurmuştur.

##### 2 Aralık 2024 Tel Rıfat Nokta Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), terörden arananlar listesinde kırmızı kategoride yer alan terör örgütü PKK/YPG'nin sözde sorumlularından "Yaşar Hakkari" kod adlı Yaşar Çekik'i Suriye'nin Tel Rıfat bölgesinde etkisiz hale getirdi. İnterpol tarafından kırmızı bültenle aranan Çelik'in Suriye'nin Şehba bölgesinde terör eylemlerine devam ettiğini tespit edildi. Takibe alınan terörist, MİT tarafından düzenlenen operasyonda Tel Rıfat'ta etkisiz hale getirildi.

##### [[2024 Suriyeli muhaliflerin taarruzu|27 Kasım 2024 Suriyeli Muhaliflerin Taaruzu ve İstihbarat Desteği]]
MİT'in taaruz öncesinde ve sonrasında HTŞ ve ardından kurulacak olan 1. Suriye Geçiş Hükümeti'ne istihbarat ve lojistik desteği sağladığı bilinmektedir. Suriyeli Muhaliflerin Taaruzu öncesinde bu sürece giden yolda MİT'in lojistik, askeri, istihbarat olarak önemli hazırlıklarda bulunduğu ayrıca potansiyel sivil kayıplara yönelik taraflara bilgilendirme sağlandığı ve değişiklik sonrasında geçişin sağlıklı ve kontrol edilebilir olması için Muhaliflere danışmanlık verdiği bilinmektedir. MİT'in resmi internet sayfasında "Her şeyi gören göz: Türk İstihbaratının Suriye Zaferi" başlıklı bir köşe yazısı yayınlanmıştır. 

##### 3 Şubat 2025 Nokta Operasyonu
MİT, terör örgütü PKK/YPG'nin sözde Ayn-el-arab sorumlularından "Azad" kod adlı Mahmut Ağca'yı Suriye'de nokta operasyonla etkisiz hale getirdi. Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgiye göre MİT, 2015'ten beri Türkiye'de gerçekleştirilen bazı terör eylemlerini organize ettiği belirlenen terörist Ağca'yı öncelikli hedef listesine aldı. Suriye'nin Ayn-el-arab bölgesindeki bir evde örgütsel görüşme yaptığı tespit edilen terörist Ağca, düzenlenen nokta operasyonla etkisiz hale getirildi.

##### 25 Şubat 2025 Reyhanlı Faili Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 2013 yılında 53 kişinin hayatını kaybettiği terör saldırısının faillerinden Temir Dükancı'yı Suriye'den Lübnan'a kaçmak üzereyken yakaladı. Terörden Arananlar Listesi'nde turuncu kategoride yer alan Dükancı, MİT'in, Suriye-Lübnan sınırında düzenlediği operasyonla yakalanarak Türkiye'ye getirildi. Terörist Dükancı, Hatay İl Emniyet Müdürlüğüne teslim edildi.

##### 5 Mart 2026 İŞİD Hücre Operasyonu
MİT ve Suriye İçişleri Bakanlığı yapılan koordinasyon sonucunda Şam merkezinde bombalı araç saldırısına hazırlanan DAEŞ hücrelerinin varlığı tespit edilmiştir. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Suriye makamları ile koordine olarak sivilleri hedef alan saldırının önlenmesi konusunda Suriye İçişleri Bakanlığı ile beraber hareket etmiştir. Tamamlanan operasyon sonucunda Suriye İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre 3 kişilik bomba yüklü araçla eylem hazırlığında olduğu tespit edilen İŞİD mensupları yakalanmıştır. Suriye makamlarından yapılan açıklama uyarınca yakalanan kişilerin isimleri: Ömer Haşim, Muhammed Hamed ve Hüseyin Halef'tir. Sivil kayıp meydana gelmeden İŞİD mensupları gözaltına alınmıştır.

#### Irak
Millî İstihbarat Teşkilatı, terör örgütü PKK/KCK'nin yöneticilerine karşı operasyonlar düzenlemektedir. PKK'nın yöneticileri, eğitim sorumluları ve saldırı planlayıcıları günümüzde de hâlâ devam eden operasyonlarla etkisiz hâle getirilmektedir. MİT tarafından en çok operasyon icra edilen faaliyet bölgelerinden birisi olup Suriye ile beraber MİT'in faaliyet alanının ana noktasıdır.

##### 5 Temmuz 2023 Terör Örgütü [[PKK]]/[[KCK]] Irak İstihbarat Sorumlusu Nokta Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), terör örgütü PKK'nın sözde Irak istihbarat sorumlusu, diplomat Osman Köse'nin Erbil'de şehit edildiği eylemin azmettiricisi Hasan kod adlı Celal Kaya'yı, Irak'ın kuzeyindeki Süleymaniye'de etkisiz hale getirdi. Osman Köse'nin terör örgütü PKK/KCK tarafından yapılacak eylemler öncesi istihbarat toplanması, Türk kamu görevlilerinin alıkonulmasına yönelik terör eylemlerinin planlanması için çalıştığı tespit edildi.

##### 7 Şubat 2025 Murat Keleş Operasyonu
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT), terör örgütü PKK/KCK'nın sözde sorumlularından "Berhudan Harun" kod adlı Murat Keleş'i, Irak'ın Hakurk bölgesinde düzenlediği operasyonla etkisiz hale getirdi.

##### 21 Şubat 2025 Hakurk Nokta Operasyon
Güvenlik kaynaklarından alınan bilgiye göre MİT, teröristler "Rojda Azad" kod adlı Zehra Sebat ve "Çirav Cudi" kod adlı Serhat Erdoğan'ın Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına yönelik terör saldırısı hazırlığı yaptığını belirledi. Yerleri tespit edilen ve haklarında terör suçundan aranma kaydı bulunan teröristler Zehra Sebat ve Serhat Erdoğan, Irak'ın Hakurk bölgesi kırsalında düzenlenen nokta operasyonla etkisiz hale getirildi.

## Envanter

### Teknik Ekipmanlar ve Teçhizatlar

#### 1966-1982 Yıllarında Envanter ve Ekipmanlar
Hibe araştırmaları ve tarihi araştırmalar sonucunda Türkiye'de MİT'in 1965 yıllarından itibaren CIA ve çevre NATO ülkelerinden eğitim, ekipman ve taktik araçları hibe yoluyla edindiği bilinmektedir. Hibe raporları ve kamuoyuna açılan bazı MİT belgelerine göre MİT ajanlarının ve personelinin 1965-1988 yıllarında Ford marka kargo araçları, telsizler, taktik iletişim cihazları, antenler, şifreli iletişim için elverişli kısa bant istasyonları, Motorola marka sinyal ölçüm ve bakım cihazlarını hibe aldığı bilinmektedir. MİT tarafından kamuoyuna açılan "Özel Koleksiyon" ürünleri içerisinde yer alan bazı cihazlar bu hibeleri doğrulayacağı niteliktedir. İstihbarat kurumlarının bilgi güvenliği kaynaklı dışa kapalı yapıları envanter incelenemelerini ispatlanabilirlik çerçevesinden daha zor bir konuma sokmaktadır. Sonuç olarak MİT'in 1966-1988 yıllarında ABD'den hibe edilen teknik ekipman ve cihazları kullandığı hibe raporları ve tarihi araştırmalar sonucunda belirli bir miktarda ispatlanmıştır.

#### 1983-2026 Yıllarında Envanter ve Ekipmanlar
Türkiye'nin askeri ve teknik envanter gelişimi sürecinde Kıbrıs Harekatı büyük bir tarihi dönüm noktası olarak kabul edilmektedir. ABD yönetiminin Türkiye'nin tutumundan duyduğu memnuniyetsizlik ve artan Yunanistan baskıları sonucunda Türkiye'ye askeri ve teknik araç ambargosu uyguladığı bilinmektedir. İlgili yıllarda Türkiye dışa bağımlılığı azaltmak ve milli sistemlerin üretimine yönelik projelere öncelik vermiştir. Askeri araçların dışında İstihbarat ekipmanları alanında millileştirme programları yürütülmüştür. ASELSAN üretimi telsiz, şifreli iletişim cihazları, radyo frekans şifreleme ekipmanlarının üretimi konusunda önemli çalışmalar yürütülmüştür. 2013-2014 yıllarından sonra MİT'e daha geniş teknik ekipman edinme konusunda özerk bir alan kazandıran 2937 Sayılı Devlet İstihbarat Hizmeti Kanunu  ve 6532 Sayılı Devlet İstihbarat Kanunu Değişikliği Önergesi uyarınca MİT'in yetki ve teknik kapasitesi arttırılmıştır. Özellikle 2014 yılından sonra eski MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın girişimleri sonucunda MİT'in ELINT, SIGINT kapasitelerinin arttırılması amacıyla envantere "Taktik Hava Taşıtları" ve "Taktik Silahlar" alınmaya başlanmıştır. TAI Anka, Bayraktar TB2, TUSAŞ Aksungur en bilinen MİT "Taktik Hava Taşıtları"dır. MİT "Taktik Hava Taşıtları" ile Suikast, Sinyal Dinleme, Takip-Önleme ve Koordinasyon faaliyetleri yürütmektedir. MİT bünyesinde görev yapan Koruma ve Emniyet memurları tahsis edilmiş silah envanterine sahiptir. İlgili silahları MİT bünyesinde görev yürüten "Emniyet ve Koruma Memurları" kullanmaktadır. Kamuoyuna açıklanan herhangi bir silah modeli-türü beyan edilmediği için MİT'in silah envanteri konusunda kesin bir bilgi bilinirliği mevcut değildir. Kamuoyuna servis edilen görüntüler ışığında MİT Koruma ve Emniyet Memuru personelinin MPT-76 ve MPT-55 piyade tüfekleri kullandığı bilinmektedir. 

Milli İstihbarat Teşkilatı envanteri günümüzde giderek genişlemektedir, MİT'in SIGINT ve ELINT kapasitesinin arttırılması için TCG-UFUK İstihbarat Gemisi, Yerli Uydu Projesi ve Bombardier Marka özel ELINT-COMINT ekipmanları ile modifiye edilmiş iş jetlerinin hizmete alındığı bilinmektedir. MİT'in nihai envanteri bilinmemektedir. İstihbarat kurumu olmasından ötürü bilgi gizliliği uyarınca pek çok ekipman ve taşıt adedi kesin olarak beyan edilmemiştir. 

### Taşıt Envanteri

## MİT başkanları listesi

## Ayrıca bakınız

* İstihbarat
* İstihbarat teşkilatı
* Türk istihbaratı
* Teşkilat-ı Mahsusa
* MİT Casusluk Müzesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* MİT Kamuya Açılan Özel Belge Koleksiyonu (1900-Günümüz)
* MİT Diğer Sıkça Sorulan Sorular