Üç Büyükler

**Üç Büyükler**, Türkiye'nin en köklü spor kulüpleri olan Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray'ı ifade eder. Bu üç takım da İstanbul'da kurulmuş olup, aralarında ezeli bir rekabet vardır. Genellikle lig şampiyonluğunun favorisi olan bu kulüpler, ligin kuruluşundan bu yana hiç küme düşmemiş ve her sezon ligde yer almıştır. Bu takımlar arasındaki maçlara "derbi" denir.

Süper Lig'deki 67 sezondan 58'inin şampiyonu bu üç takımdan birisidir. Galatasaray, 25 şampiyonlukla Türkiye'nin en çok şampiyon olan takımıdır. Fenerbahçe 19 şampiyonluk, Beşiktaş 16 şampiyonluk yaşamıştır. (Üç büyüklerin şampiyonluk toplamları, Beşiktaş'a yıldız kriteri dahilinde 1959 öncesi 2 şampiyonluk verildiği için toplamdan 2 fazladır.) Bu üç takımdan başka sadece üç takım şampiyonluk yaşamıştır. Trabzonspor, 7 şampiyonluk ile Üç Büyükler'den sonra en başarılı kulüp olarak yer alır. Birer şampiyonluğu bulunan takımlardan Bursaspor, bu sevinci 2009-10; İstanbul Başakşehir ise 2019-20 sezonunda yaşamıştır. 1959'dan bu yana üçlünün hiçbiri alt kümeye düşmemiştir. Fenerbahçe'nin ligde yer aldığı en düşük sıralama 10.'luk iken, Beşiktaş'ın 11, Galatasaray'ın 13. sıradır. Lig tarihinde Fenerbahçe, ligi eksi averajla bitirmemiş tek takımdır.

Türkiye'de düzenlenen resmî futbol organizasyonlarında Galatasaray 87 kupa ile en çok kupa kazanan takımdır. Fenerbahçe 73, Beşiktaş 67 kupa kazanmıştır. Sadece günümüzde düzenlenen futbol organizasyonlarında Galatasaray 63 kupa kazanırken Beşiktaş 37, Fenerbahçe 35 kupa kazanmıştır.

Üç büyüklerin aralarında oynadıkları derbilerde Fenerbahçe daha başarılıdır. Sarı lacivertliler, Anadolu Ajansı verilerine göre derbilerde en çok galibiyet alan, en çok gol atan, en az gol yiyen, en az mağlubiyet alan, en çok puan toplayan, en iyi averaja sahip takım konumunundadır.

Süper Lig'in kurulduğu 1959 yılından günümüze kadar ebedi puan durumunda Fenerbahçe 1. sıradadır. Süper Lig'de en çok lider ve şampiyon olan takım ise Galatasaray'dır. Ebedi puan durumunda en çok galibiyet alan, en çok gol atan, en az mağlup olan ve en iyi averaja sahip takım Fenerbahçe'dir. Üç büyükler içerisinde en az gol yiyen takım ise Beşiktaş'tır. İç sahada oynadıkları karşılaşmalarda Fenerbahçe rakiplerine üstünlük kurmuştur. Deplasmanda oynanan karşılaşmalarda Galatasaray öndedir.

Üç büyükler, 1950'li yılların ortalarından sonra Avrupa'da mücadele etmeye başlamışlardır. Galatasaray, 2000 yılında kazandığı UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupası ile Türkiye'ye Avrupa'dan kupa getirmiş ilk ve tek takımdır. Aynı zamanda Galatasaray, Avrupa'da en çok maça çıkan, en çok galibiyet alan, en çok gol atan ve en çok puan alan takım olarak rakiplerine üstünlük kurmuştur.

## Futbolcular
Üç kulüpte de oynayan futbolcular:

*  Refik Osman Top (Beşiktaş 1912-1913 & 1923-1924, Fenerbahçe 1913-1915 & 1923, Galatasaray 1915-1917 & 1921-1922 & 1923 & 1924)
*  Ali Soydan (Galatasaray 1951-1957, Fenerbahçe 1959-1960, Beşiktaş 1963-1964)
*  Saffet Sancaklı (Beşiktaş 1987-1991, Galatasaray 1994-1995, Fenerbahçe 1996-1998)
*  Sergen Yalçın (Beşiktaş 1991-1997 ve 2002-2006, Fenerbahçe 1999-2000, Galatasaray 2000 ve 2001-02)
*  Ahmet Yıldırım (Fenerbahçe 1993-1994, Galatasaray 1999-2001, Beşiktaş 2001-2005)
*  Emre Aşık (Fenerbahçe 1993-1996, Galatasaray 2000-2003 & 2006-2010, Beşiktaş 2003-2006)
*  Mehmet Yozgatlı (Galatasaray 1999-2000, Fenerbahçe 2004-2007, Beşiktaş 2007-2008)
*  Burak Yılmaz (Beşiktaş 2006-2008 ve 2019-2020, Fenerbahçe 2008-2010, Galatasaray 2012-2016)
*  Caner Erkin (Galatasaray 2009-2010, Fenerbahçe 2010-2016 ve 2020-2021, Beşiktaş 2016-2020)
*  Mehmet Topal (Galatasaray 2006-2010, Fenerbahçe 2012-2019, Beşiktaş 2021-2022)
*  Michy Batshuayi (Beşiktaş 2021-2022, Fenerbahçe 2022-2024, Galatasaray 2024-2025)

## Teknik direktörler
Üç kulübü de çalıştıran teknik direktörler:

*  Miço Dimitriyadis (Beşiktaş 1935-1937, Fenerbahçe 1944-1945, Galatasaray 1945-1946)
*  Mustafa Denizli (Galatasaray 1987-1989, 1990-1992 ve 2015-2016, Fenerbahçe 2000-2002, Beşiktaş 2008-2010)

## Kazandıkları kupalar

### Resmî kupalar

*Resmî futbol yönetim organları tarafından düzenlenen müsabakalarda kazandığı kupalara göre hazırlanmıştır. Hazırlık ve Özel Organizasyonlar dahil değildir.*

#### Sadece günümüzde oynanan organizasyonlar

** Türkiye 1.Liginin başladığı tarih TFF tarafından 1959 yılı olarak kabul edilmesine karşın, TFF Tahkim Kurulunun 09.05.2002 tarih, 2002/52E ve 2002/68K sayılı kararı tahtında [[Beşiktaş (futbol takımı)|Beşiktaş]] Kulübünün 1956-1957 ve 1957-1958 sezonlarında Türkiye Ligi şampiyonu olduğuna ve bu şampiyonlukların TFF Yıldız Kriterine dahil edileceğine karar verilmesi sebebi ile toplam şampiyonluk sayısı, toplam lig sezonu sayısından 2 fazladır.*

*** [[Türkiye Futbol Federasyonu]] tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin 50.kuruluş yıldönümü nedeni ile düzenlendi. [[1972-73 Türkiye 1. Futbol Ligi|1972-73]] sezonunda Türkiye 1. Ligi'ni ilk 8 sırada bitiren kulüpler dahil edildiler. İstanbul ve İzmir gruplarında elemeli oynanan maçlardan sonra final maçı 30 Ekim 1973 günü [[Ankara 19 Mayıs Stadyumu]]'nda oynandı.*

**** [[Gazi Büstü]] (1928) / [[Atatürk Kupası (1963-1964)|Atatürk Kupası]] (1963-1964) adında 2 tane daha Atatürk kupası düzenlenmiştir. Gazi Büstü  [[Türk Hava Kurumu|Tayyare Cemiyetine]] gelir sağlamak amacı ile düzenlemiştir. 1963-1964 sezonunda düzenlenen Atatürk kupası ise [[Cumhuriyet Halk Partisi]] 40. yılı dolayısıyla düzenlenen özel turnuvalar olduğu için tabloda yer verilmemiştir.*

 *1929 ile 1939 yılları arasında belirli aralıklarla düzenlenen [[İstanbul Şildi]], Cumhuriyet Halk Fırkası İstanbul Merkezi tarafından organize edildiği için tabloda yer almamıştır.*

## Derbiler

***Not=''' Veriler [[Anadolu Ajansı]]ndan alınmıştır.'' 



Toplam Derbi durumu

''Sadece [[Süper Lig]]'de oynanan derbiler göz önüne alınarak hazırlanırsa;''



Toplam Derbi Durumu


== Süper Lig tarihinde 3 büyüklerin tüm zamanların puan durumu ==

***Not**: İstatistiksel bilgi amaçlı bu listede galibiyet için 3 puan verilmiştir. Gerçekte ise [[1987-88 Türkiye 1. Futbol Ligi|1986-87]] sezonundan önce galibiyete 2 puan uygulaması vardır.''

''Ana Madde: [[Süper Lig tüm zamanların puan durumu]]''

: 



=== İç Saha ===


=== Dış Saha ===


=== Sıralama Tarihi ===

• **Toplam:** Galatasaray **27** kez, Fenerbahçe **25** kez, Beşiktaş **15** kez rakiplerinden üst sırada ligi bitirdi.

== Avrupa durumu ==

''Ana Madde: [[Türk takımlarının Avrupa kupaları tarihi]]''

***Not=*' Maç listelerine sadece UEFA'nın düzenlendiği organizasyonlar dahildir. 1961-1971 yılları arasında Türkiye ligini ikinci sırada bitiren takımların katıldığı Balkan kupası maçları dahil değildir. UEFA Kupası düzenlenmeden önce (1971-den önce) Ülkelerin anlaşmasıyla Balkan Kupası, Mitropa Kupası,Fuar Şehirleri Kupası gibi bölgesel Avrupa kupaları oynanmaktadır. Bahsi geçen dönemde Fenerbahçe 4, Beşiktaş 2, Galatasaray 1, Altay, Gençlerbirliği 1 Eskişehirspor 1 kez katılmıştır.1971'den sonra Balkan kupası ve Mitropa Kupası önemini yitirmiş, ikinci lig takımları tarafından 90'ların başına kadar devam etmiştir.*


=== Genel Tablo ===


=== UEFA Kulüp Sıralaması ===
*UEFA'nın 5 ve 10 yıllık kulüp sıralamasının hesaplanmasını gösterir. Sıralama yanında gösterilen semboller geçen seneye oranla sıralama değişikliğini ifade eder.* 

==== 5 yıllık sıralama ====


==== 10 yıllık sıralama ====


=== Galatasaray'ın Avrupa tablosu ===
*Ana Madde: Galatasaray'ın Avrupa kupaları tarihi*

*'Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi**

* **Yarı final (1):** [[1988-89 Şampiyon Kulüpler Kupası|1988-89]]
* **Çeyrek final (5):** [[1962-63 Şampiyon Kulüpler Kupası|1962-63]], [[1969-70 Şampiyon Kulüpler Kupası|1969-70]], [[1993-94 UEFA Şampiyonlar Ligi|1993-94]], [[2000-01 UEFA Şampiyonlar Ligi|2000-01]], [[2012-13 UEFA Şampiyonlar Ligi|2012-13]]
* **Son 16 (4):** [[1963-64 Şampiyon Kulüpler Kupası|1963-64]], [[1994-95 UEFA Şampiyonlar Ligi|1994-95]], [[2001-02 UEFA Şampiyonlar Ligi|2001-02]], [[2013-14 UEFA Şampiyonlar Ligi|2013-2014]]

**UEFA Avrupa Ligi**

* **Şampiyon (1) 🏆:** [[1999-2000 UEFA Kupası|1999-2000]]
* **Son 16 (3):** [[1992-93 UEFA Kupası|1992-1993]], [[2008-09 UEFA Kupası|2008-09]], [[2021-22 UEFA Avrupa Ligi|2021-22]]

**UEFA Süper Kupası**

* **Şampiyon (1) 🏆:** [[2000 UEFA Süper Kupası|2000]]

**UEFA Kupa Galipleri Kupası**

* **Çeyrek final (1):** [[1991-92 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1991-1992]]
* **Son 16 (1):** [[1996-97 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1996-97]]

=== Fenerbahçe'nin Avrupa tablosu ===
''Ana Madde: [[Fenerbahçe'nin Avrupa kupaları tarihi]]''

**Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi**

* **Çeyrek final (1):** [[2007-08 UEFA Şampiyonlar Ligi|2007-08]]
* **Son 16 (6):** [[1959-60 Şampiyon Kulüpler Kupası|1959-60]], [[1961-62 Şampiyon Kulüpler Kupası|1961-62]], [[1968-69 Şampiyon Kulüpler Kupası|1968-69]], [[1974-75 Şampiyon Kulüpler Kupası|1974-75]], [[1985-86 Şampiyon Kulüpler Kupası|1985-86]], [[1996-97 UEFA Şampiyonlar Ligi|1996-97]]

**UEFA Avrupa Ligi**

* **Yarı final (1)**: [[2012-13 UEFA Avrupa Ligi|2012-13]]
* **Son 16 (3):** [[2015-16 UEFA Avrupa Ligi|2015-16]], [[2022-23 UEFA Avrupa Ligi|2022-23]], [[2024-25 UEFA Avrupa Ligi|2024-25]]
**UEFA Konferans Ligi**

* **Çeyrek final (1)**: [[2023-24 UEFA Avrupa Konferans Ligi|2023-24]]

**UEFA Kupa Galipleri Kupası**

* **Çeyrek final (1):** [[1963-64 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1963-64]]

=== Beşiktaş'ın Avrupa tablosu ===
''Ana Madde: [[Beşiktaş'ın Avrupa kupaları tarihi]]''

''*: Rakiplerin maça çıkmadığı 1957-58 sezonundaki [[Olimpiakos (futbol takımı)|Olympiakos]] ve 1986-87 sezonundaki [[APOEL (futbol takımı)|APOEL]] eşleşmeleri dahil değildir.''

**Şampiyon Kulüpler Kupası ve UEFA Şampiyonlar Ligi**

* **Çeyrek final (1):** [[1986-87 Şampiyon Kulüpler Kupası|1986-87]]
* **Son 16 (2):** [[1958-59 Şampiyon Kulüpler Kupası|1958-59]], [[2017-18 UEFA Şampiyonlar Ligi|2017-18]]

**UEFA Avrupa Ligi**

* **Çeyrek final (2):** [[2002-03 UEFA Kupası|2002-03]], [[2016-17 UEFA Avrupa Ligi|2016-17]]
* **Son 16 (3):** [[1996-97 UEFA Kupası|1996-97]], [[2011-12 UEFA Avrupa Ligi|2011-12]], [[2014-15 UEFA Avrupa Ligi|2014-15]]

**UEFA Kupa Galipleri Kupası**

* **Son 16 (3):*' [[1993-94 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1993-94]], [[1994-95 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1994-95]], [[1998-99 UEFA Kupa Galipleri Kupası|1998-99]]

== Takımların çıkardığı gol kralları ==
*Gol Krallığı Türkiye'de 1929 yılından itibaren hesaplanmaya başlanmıştır. Bu süreçte İstanbul ligi, Millî Küme, Süper lig ve Türkiye kupasında gol krallığı uygulanmıştır.''

## Ayrıca bakınız
* Dört Büyükler

## Kaynakça