open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anasaziler

**Anasaziler**, (MS 500 - MS 1300), Colorado ve New Mexico bölgesinde yaşamış olan bugünkü Hopilerin ataları. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri'nin Four Corners bölgesine yayılmış, güneydoğu Utah, kuzeydoğu Arizona, kuzeybatı New Mexico ve güneybatı Colorado'yu kapsayan eski bir Kızılderili kültürüdür.

Colorado ve New Mexico'nun engebeli *[[mesa]]larında* ve *[[kanyon]]larında kurulmuş olan, zamanla aşınmış [[pueblo]]lar ve çarpıcı *uçurum kentleri*, [[Kuzey Amerika]]'nın ilk halklarından olan Anasazilerin (Novajo dilinde *kadim halk* ya da *kadim düşman'' anlamına gelen bir sözcük) yerleşim alanlarıdır.

MÖ 500 yılında, Anasaziler Kuzeybatı Amerika'daki belirgin ilk köylerden bazılarını kurmuş olup avlanıyor ve mısır, kabak ve fasulye yetiştiriyorlardı. Anasaziler yüzyıllar boyunca kalkınarak gelişmiş barajlar ve sulama ağları kurdular; başarılı ve belirgin bir çömlekçilik geleneği yarattılar; günümüz Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en çarpıcı arkeoloji alanları arasında bulunan çok odalı ve karmaşık yerleşim birimlerini sarp uçurumların kayalık yüzlerine oydular.

Anasazilerin tarihi, yaşamak için seçtikleri güzel fakat haşin yöreye sıkı sıkıya bağlıdır. Toprakta kazılmış basit çukur-evlerden oluşan ilk yerleşim birimleri, giderek toplantıların ve dinsel ayinlerin yapıldığı yer altı mağaralarına (kiva) dönüştü. Sonraki kuşaklar, kare biçiminde taş pueblolar yapmak için duvarcılık teknikleri geliştirdiler; fakat, Anasazilerin yaşam biçimindeki en çarpıcı değişiklik, hala bilinmeyen nedenlerle, tepesi düz mesaların dik yamaçlarında oydukları şaşırtıcı ve çok katlı yerleşim birimlerine geçmeleri oldu.

Buna karşın, 1300'e gelindiğinde Anasaziler, tekrar dönmeyi düşünmüş gibi, çömleklerini, aletlerini ve hatta giysilerini geride bırakarak yerleşim bölgelerini terk etmişler ve sanki tarihin derinliklerinde kaybolmuşlardı. Vatanları, Navajolar ve Uteler gibi yeni kabileler ve daha sonra da İspanyol ve diğer Avrupalı yerleşimciler gelinceye kadar bir yüzyıldan fazla boş kaldı.

## Kaynakça
Mahmud Muhtar Katırcıoğlu

**Mahmut Muhtar Paşa** ya da Soyadı Kanunu sonrasında **Mahmut Muhtar Katırcıoğlu**, (1867, İstanbul - 16 Mart 1935, Napoli, İtalya), Osmanlı İmparatorluğu'nda valilik, nazırlık gibi önemli devlet görevlerinde bulunmuş asker ve bürokrat.

## Hayatı
1867 yılında İstanbul'da doğmuştur, 93 Harbi'nde Kafkas Cephesi Komutanı ve Sadrazam Ahmed Muhtar Paşa'nın oğludur. 1885'te Harbiye'ye girdi, daha sonra Almanya'ya gönderilerek 1888'de Metz Harbiyesi'ni bitirdi. Teğmen olarak Prusya Kraliyet Ordusu'nda görev aldı. İstanbul'a döndüğünde Harbiye'de, *Erkân-ı Harbiye'nin Görevleri* dersini okuttu.

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda miralay rütbesiyle Velestin, Çatalca ve Dömeke savaşlarında bulundu. 1900 yıllarında *Fransız Büyük Manevraları*'nda Osmanlı Ordusu'nu temsil etti. Aynı yıl piyade dairesi ikinci başkanlığına getirildi. 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilânından sonra *[[Ferîk-i evvel|ferik-î evvel]]* rütbesi ile *Hassa Ordusu Birinci Fırkası*'nın komutanlığına getirildi, 31 Mart Vakası'nın bastırılmasında başarılar gösterdi.

17 Eylül 1909 tarihinde Aydın valiliğine atandı, 2 Ekim 1910 tarihinde de bahriye nazırlığına getirildi. İbrahim Hakkı Paşa kabinesiyle birlikte nazırlık görevinden de ayrıldı. 1912 ortalarında babası Gazi Ahmet Muhtar Paşa reisliğindeki kabinede tekrar bahriye nazırlığına getirildi, Balkan Savaşları'nde Şark Ordusu'na bağlı 3. Ordu'yu komuta etti. Kırkkilise Muharebesi, Lüleburgaz Muharebesi ve Birinci Çatalca Muharebesi'nde çarpışmalara katıldı. Birinci Çatalca Muharebesi'nde savaş esnasında savunmadaki birliklerini denetlerken Bulgar saldırısı neticesi ağır şekilde yaralandı ve gazi unvanıyla görevinden ayrıldı. 1913'te Berlin'e büyükelçi olarak tayin edildi.

Enver Paşa ile anlaşmazlıklarından dolayı 1917 yılında bütün görevlerinden istifa ederek İstanbul'dan ayrıldı. İstanbul'a bir daha dönmedi ve İskenderiye, Mısır ve Avrupa'da yaşadı. 1935 yılında İskenderiye'den Napoli'ye giderken yolda gemide öldü. Kahire'de defnedildi.

## Eserleri
Mahmut Muhtar Katırcıoğlu'nun hatıra, tarih ve politika konularında çeşitli eserleri bulunmaktadır:

* *Ruznâme-î Harb* (Harp Günlüğü), 1331/1335
* *Maziye Bir Nazar*, Matbaa-i Ahmed İhsan ve Şürekası, H. 1341
* *Acı Bir Hatıra*, 1931
* *La Turquie*
* *L'Allemagne* 
* *Evenements d'Orient*

## Yüce Divan davası
Mahmut Muhtar Katırcıoğlu, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşundan günümüze meclis soruşturması sonucu siyasetçi ve bürokratların Yüce Divan'a toplam 17 sevk hadisesinden birine adı karışan kişidir. Bahriye nazırlığı döneminde *Anadolu Demiryolu Kumpanyası* adına İngiliz *Times Iron Works* adlı kuruluşa 20 bin İngiliz lirasını kefaletsiz ödeyerek hazineyi zarara uğratmak suçlamasıyla 30 Mayıs 1929'da Yüce Divan'a sevk edildi. Yargılama 3 Kasım 1929 tarihinde sona erdi. Mahkeme, şirkete ödenen 22 bin Türk altınının yüzde 5 iskonto edilmesi suretiyle Mahmut Muhtar Paşa'dan tahsiline karar verdi.

## Ayrıca bakınız
* Mermer Konak tarihçesi
*Ahmed Muhtar Paşa

## Kaynakça
Cochlearia

**Kaşık otu** (*Cochlearia*), turpgiller (Brassicaceae) familyasından toprak yüzeyinde yatık olarak gelişen, daha çok yol kenarlarında rastlanan bir veya çok yıllık ot türü. Çiçekler küçük olup, beyazımsı-pembemsi renklerde ve 7-10'u bir arada yaprakların koltuğunda yoğun kümeler teşkil ederler. Türkiye'de yabani olarak 7 türü yetişmektedir.

## Kullanımı
Bitkinin toprak üstü kısımlarında saponin, herniarin vardır. İdrar söktürücü olarak böbrek taşlarına karşı kullanılır.

## Türler
* *Cochlearia aestuaria* 
* *Cochlearia anglica* 
* *Cochlearia bavarica* 
* *Cochlearia cyclocarpa* 
* *Cochlearia danica* 
* *Cochlearia fenestrata* 
* *Cochlearia groenlandica*
* *Cochlearia oblongifolia* 
* *Cochlearia officinalis* 
* *Cochlearia pyrenaica* 
* *Cochlearia sessilifolia* 
* *Cochlearia scotica* 
* *Cochlearia tridactylites*

## Dış bağlantılar
Potlaç

**Potlaç**, Pasifik Kuzeybatısı Kızılderililerinde değiş tokuş şeklinde gerçekleşen bayramlarına Şinok dilinde verilen isim. Alaska Atabaskları ile Kanada Atabasklarında da Atabask potlacı denen türü görülür.

Potlaç bölgenin ticaret ve ulaşımda kullanılan Şinok diliyle bütün batı kıyısına yayılmıştır, hem *beslemek* hem de *tüketmek* anlamındadır.

O zamanlar Kabilenin yıl boyunca çektiği sıkıntıların atlatıldığı, herkesin mutlu olduğu baharda yapılan ve bir ay süren Potlaç, bol müzikli ve danslı geçerdi. Herkesin elinde kalan giysi, yiyecek ve içecekler bir araya toplanır, kabile yaşlılarının denetiminde herkese eşit biçimde dağıtılırdı. Yediklerini yer, yiyemediklerini yakarlar, postları da paylaşırlardı. Burada amaç, farklılıkların sürekli olmamasını sağlamaktı. Eşitsizliği önlemek için tekrar eşitlik noktasına dönmekti.

Bu armağan şenlikleri düğün ve cenaze törenlerinde, yeni bir kutsal direğin dikilmesi veya olağanüstü zenginlikte bir balık avının gerçekleşmesinin de kutlanmasında yapılıyordu. Tlingit, Hayda, Çimşiyan, Kakiutl ve Bilhula oymakları araştırmacılara zengin malzeme sağlamışlardır.

Potlaç, antropoloji'de Franz Boas tarafından tanıtılmış olup, iflas'a kadar giden karşılıklı hediye değişimi olarak da tanımlanabilir. Alınan hediye'ye karşılık daha değerli bir hediye vererek hediye verenin sosyal konumunu kanıtlanma çabası karşılıklı sürekli hediye değişimi döngüsüne girer ve taraflardan birinin veya ikisinin de iflasına kadar gidebilir.

## Potlaç yasağı
1885 yılında Kanada dominyonu tarafından Kızılderililerin potlaç törenleri düzenlemesi yasaklanmıştır, fakat potlaç yasağı (*potlatch ban*) yürürlüğe konduktan sonra, Indian Act yasasında değişiklik yapılmadığı için etkisiz bulunmuştur.

## Kaynakça
Rezervasyon

* **[[Rezervasyon (Kızılderiler)|Rezervasyon]]**, Amerika'da Kızılderili (Amerikan yerlileri) yerleşim bölgelerine verilen isim. 1840'lı yıllarda oluşturuldu. 
* **Rezervasyon**, gideceğiniz yere gitmeden önce yerinizin ayarlanması anlamına da gelmektedir. Otel, uçak, otobüs, restoran, vapur, tren gibi özel yer ayırılabilen yerlerde, kalacağınız oda, oturacağınız masa veya satın alacağınız bilet **Rezervasyon** sistemi ile size özel ayrılır.
Ahmet Reşit Rey

**Ahmet Reşit Rey** (d. 1870, Çankırı - 14 Ağustos 1955), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde üst düzey bürokratlık ve bakanlıklar yapmış bir devlet adamıdır. Türk Beşleri'nden besteci Cemal Reşit Rey'in ve tiyatro yazarı Ekrem Reşit Rey'in babasıdır.

1888 yılında Mülkiye Mektebi'ni bitirdi. İki sene öğretmenlik yaptıktan sonra 1890 yılında Mâbeyn-i Hümâyun Katipliğine alındı ve 14 yıl boyunca II. Abdülhamid'e sarayda kâtiplik yaptı.

1906 yılında Kudüs Mutasarrıflığı, 1907 yılında Manastır Vilayeti valiliği, 1908 yılında Halep Vilayeti valiliği görevlerini yürüttü. 18 Ağustos 1912 tarihinden 17 Ekim 1912 tarihine kadar Aydın Vilayeti valiliğinde bulundu, bu görevden ayrıldıktan sonra Kâmil Paşa kabinesinde Dahiliye Nazırlığı'na atandı. Bâb-ı Âli Baskını sırasında binada olan isimlerden biriydi. Mustafa Necip'in ölümünü gördü. 1913 yılında Kamil Paşa Kabinesi düşünce, önce Mısır'a, sonra Fransa'ya gitti, Mahmud Şevket Paşa suikastından dolayı gıyabında mahkûm edilince bir süre Paris'te, bir süre de Cenevre'de yaşadı.

1919'da yurda döndü. Ahmed Tevfik Paşa ve Damat Ferid Paşa kabinelerinde tekrar Dahiliye Nazırlığı'na getirildi. San Remo Konferansı'nda alınan karar gereğince Osmanlı temsilcisi olarak Paris'e gitti. Sevr Antlaşması'nı imzalamayacağını bildirerek hem temsilcilik görevinden hem de Dahiliye Nazırlığı görevinden istifa etti. Galatasaray Lisesi'nde Edebiyat Öğretmenliği'ne tayin edildi.

İstifasının ardından, edebi tercümelerde ve fikir hayatında da başarılı oldu. Yazarlık ve edebiyat hayatında "H. Nazım" takma adını kullandı. Eserleri şunlardır; *Nazariyat-ı Edebiye* (2 cilt), *[[Jean Racine|Racine]] Külliyatı* (5 cilt), *[[Publius Vergilius Maro|Vergilius]]*'in tercümesi, *Gördüklerim Yaptıklarım* (1911-1922 arası hatıraları). Ayrıca *Şehrak* adı ile bir günlük gazete çıkardı, bu gazetede "*Maziden Hale*" başlığı altında seri makaleler yayınladı.

14 Ağustos 1955'te öldü.

## Dış bağlantılar
* https://www.biyografya.com/biyografi/337 

## Kaynakça
Hüseyin Nâzım Paşa

**Hüseyin Nâzım Paşa** (1854, İstanbul - 1927, İstanbul), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde valilik mevkilerinde bulunmuş, ayrıca yazarlık ve gazetecilik yönü de bulunan Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamıdır.

İttihat, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi gazetelerinde uzun süre edebî makaleler yazdı. Beyoğlu lığı, Zaptiye Nezâreti ve çeşitli illerde valilik yaptı.

## Hayatı
1854 yılında İstanbul'da doğdu. Batumlu Gürcü hanedanından olan babası Tahsin Efendi, Harbiye Nezâreti nüfus kalemi kâtiplerinden idi.

Beyazıt Rüştiyesi'nde okuyup Beyazıt Camii'nde dersler görmüştür. Babasının sürgünü dolayısıyla Kıbrıs'ta bulundu, burada Farsça öğrendi. İstanbul'a dönüşünde Mahrec-i aklâm'da Fransızca, cebir, geometri, felsefe, tarih ve coğrafya okudu.

1872'de 19 yaşında Tahrîrât-ı Ecnebiye Odası'na girdi. Bir yıl sonra Paris'e hukuk eğitimi için gönderildi. Avrupa'daki öğrencilerin ülkeye çağrılmasıyla İstanbul'a geri döndü. ve Nafia Nezareti Tercüme Odası'na memur oldu. Bir süre sonra gazetecilik yapmak için bu görevinden istifa etti.

1877'de Galata Rüştiyesi Türkçe öğretmenliğine, daha sonra Hilâl-i Ahmer Cemiyeti ve Komisyon-u Mahsûs kâtipliğine tayin edildi. 1889'un sonlarında Beyoğlu mutasarrıflığına, 1890 yılında Zaptiye Nazırlığı'na getirildi. 1894 yılında vezir rütbesi aldı Sağlık sebeplerinden dolayı 1896 yılında Zaptiye Nazırlığı'ndan alındı. Dört ay sonra Beyrut ve Suriye valiliklerine; 1906'da Cezâyir-i Bahr-ı Sefîd Valiliği vekâletine atandı. Bir süre sonra Aydın ve Edirne valiliklerine tayin edildi. Murassa Osmânî ve Mecîdî nişanları, gümüş ve altın imtiyaz, altın liyakat ve hicaz demiryolları madalyalarına layık görüldü.

İstanbul'da ölen paşa, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

## Edebî hayatı
Hüseyin Nâzım Paşa, devlet adamlığının yanı sıra bir şair, yazar ve tercümandı. İttihad, Tercüman-ı Hakikat ve Takvîm-i Vekâyi adlı gazetelerde uzun süre yazarlık yaptı, *Hülasa-i Efkâr* adlı bir gazete çıkardı. *Engizisyon Esrarı* ve *Endülüs* isimli iki tarihi, *Aleksaviç*, *Sohum* ve *Hicret* isimli üç tiyatro eserleri vardır.

## Kaynakça

## Eserleri

* Hüseyin Nazim Paşa, *Hatıralarım. Ermeni Olaylarının İçyüzü*. Istanbul: Selis Kitaplar 2003. ISBN 9758724223 (İlk olarak 1931 senesinde Yeni Gün gazetesinde tefrika edilmiştir)
Rahmi Arslan

**Mustafa Rahmi Arslan** veya **Evrenoszade Rahmi Bey** (d. 28 Haziran 1874 - ö. 7 Temmuz 1947), I. Dünya Savaşı sırasında Aydın Vilayeti Valisi olarak görev yapan Türk devlet adamı.

## Hayatı
Selanikli Evrenos ailesine mensup olan Rahmi Arslan, 1874'te Selanik'te doğdu. İlk ve orta öğrenimini Selanik'te tamamladıktan sonra İstanbul'a giderek burada hukuk öğrenimi gördü. Öğrenim hayatının son yıllarında İttihatçılarla olan ilişkisi nedeniyle cemiyete üye olmakla suçlanıp bir süre hapis yattı.

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1908 ve 1912 seçimlerinde Selanik mebusu seçildi. 1913 yılında Aydın Vilayeti'ne vali olarak atandı. 1917'de İstanbul'a döndü ve savaşın bitmesinin ardından tutuklanarak Bekirağa Bölüğü'ne konuldu. İstanbul'un İngilizler tarafından işgal edilmesinden sonra diğer 144 kişi ile beraber Malta'daki *Polverista* kampına sürgün edildi. Çerkez Ethem ve Kuşçubaşı Eşref, Rahmi Bey'in oğlu Alparslan'ı kaçırmış, ancak istediği fidye ödendikten sonra serbest bırakmıştır. 1921 yılında İngiliz esirlerle yapılan mübadeleye kadar Malta'da kaldı. Türkiye'ye döndükten sonra ticaretle uğraşmaya başladı. 1934'te yürürlüğe giren Soyadı Kanunu ile birlikte *Arslan* soyadını aldı.

Rahmi Arslan, 7 Temmuz 1947'de İstanbul'da öldü ve Feriköy Mezarlığı'na defnedildi. Ölümünden 62 yıl sonra torunu Melekşah Arslan İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne başvurarak dedesinin kabrinin Abide-i Hürriyet'e nakledilmesini istedi. Aralık 2009'da belediye bu başvuruyu kabul etti ve Feriköy Mezarlığı'ndan alınan kemikler, Rahmi Arslan'ın eniştesi olan Mithat Şükrü Bleda'nın yanına defnedildi.

Rahmi Arslan'ın adına İzmir'in Buca ilçesinde 1956 yılında açılan *Vali Rahmi Bey İlkokulu* adında bir okul bulunmaktadır. Yine aynı ilçede *Vali Rahmi Bey Mahallesi* de yer almaktadır.

Mehmed Ali Paşa kızı Hayriye ile Hüseyin Hüsnü Paşa çiftinin kızı Nimet ile evlenmiştir.

## Kaynakça
Hasan Tahsin Uzer

**Hasan Tahsin Uzer** (1878, Selanik - 3 Aralık 1939), Arnavut asıllı Türk bürokrat ve siyasetçi.

1878 yılında Arnavut Hacı İbrahim Ağa ile Hatice Hanım'ın çocukları olarak Selanik'te dünyaya geldi. Arnavut İskender Bey'in *(Scanderbeg)* son kuşak torunu olarak aile kökleri Arnavutların soylu ailelerinden Kastrioti'lere dayanmaktadır. Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluk arkadaşıydı. 1897'de Mülkiye'den mezun oldu. İlk memuriyete Pürsıçan Bucak Müdürlüğüyle başladı. Daha sonra Çiç ve Alnus Bucak Müdürlüklerinde bulundu. 1902'de Razlık, sonra da sırasıyla Gevgili, Florina ve Kesendire Kaymakamlığı yaptı.

İlk Valilik görevini 1913 yılında Van'da yaptı. 1914'te Erzurum Valiliği'ne atandı. Erzurum Valiliği sırasında (I. Dünya Savaşı dönemi) orduya yaptığı hizmetlerden dolayı Altın Liyakat Muharebe Madalyası ve fahri üsteğmen ve yüzbaşılık, bir yıl sonra da Harbiye Nezareti'nde yapılan bir törenle binbaşı rütbelerini aldı. 12 Eylül 1916 tarihinde Suriye Valiliği görevine atandı. 10 Haziran 1918 tarihinde bu görevinden istifa etti. 21 Eylül 1918'de yeniden Suriye Valiliği'ne atandıysa da görevine başlayamadan Suriye'nin kaybedilmesi üzerine 30 Ekim 1918'de Aydın Valiliği'ne tayin edildi. İzmir Valiliği sırasında I. Dünya Savaşı yenilgisinin dumura uğrattığı idari mekanizmayı yeniden düzenlemeye, rüşvetle mücadeleye önem verdi, devlet dairelerinin halka açık olmasını sağladı.

19 Ocak 1919'da İzmir Mebusu olarak Osmanlı Meclisi Mebusanı'na katıldı. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un işgali üzerine Osmanlı Meclisi kapatılınca tutuklanarak Malta'ya sürüldü.

I. Dönem İzmir, II. (Ara Seçim) Dönem Ardahan, III. ve V. Dönem (3. Umumî Müfettişliğe atanması sebebiyle 8 Ekim 1935 tarihinde istifa etti.) Erzurum ve IV. Dönem Konya Milletvekilliği yaptı. 10 Aralık 1934 tarihinde Soyadı Kanunu'nun çıkmasından sonra bizzat Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Uzer" soyadı verildi.

6 Eylül 1935 tarihinde Üçüncü Umumî Müfettişlik görevine getirildi. 3 Kasım 1939 tarihinde sağlık sorunları nedeniyle görevinden ayrıldı. Görevinden ayrıldıktan birkaç ay sonra öldü.

Malta'da sürgündeyken anılarını kaleme aldı. Daha sonra anıları İmar ve İskân Bakanlığı da yapmış olan oğlu İbrahim Celalettin Uzer tarafından kitap haline getirildi. Türk Tarih Kurumu tarafından basılan "Makedonya Eşkiyalık Tarihi ve Son Osmanlı Yönetimi" adlı kitap işlenen hataları, çekilen çileleri, kurtuluş uğrunda dökülen kanları yansıtmaktadır.

## Kaynakça
Yüksel Çakmur

**Yüksel Çakmur** (1942, İzmir), Türk siyasetçi.

## Hayatı
1969 yılında İzmir İktisadi ve Ticari Bilimler Yüksek Okulu'ndan mezun oldu. İki dönem milletvekilliği ve bakanlık yaptıktan sonra da 1987 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.

1971 yılında Buca Belediye Başkanı, 1973 ve 1977 genel seçimlerinde de İzmir'den milletvekili seçildi.

Bakanlar Kurulunda iki kez Gençlik ve Spor Bakanı olarak görev aldı. 1989 yerel seçiminde de, Başkan Burhan Özfatura'ya karşı kazanıp İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı oldu. Başkanlığı, Özfatura'ya karşı kaybettiği 1994 yerel seçimlerine kadar sürdürdü.

Gençlik ve Spor Bakanlığı dönemlerinde, gençlere iş ve çalışma ortamı hazırlayan, boş zamanlarını değerlendirmelerine olanak tanıyan "Gençlik Kampanyaları" uygulamasını başlattı. İzmir'in hemen hemen tüm ilçelerine spor salonları, sahalar, yüzme havuzları, semt sahaları yaptırdı. Üniversite bulunan tüm illerde yurt açılmasını sağladı.

Belediye Başkanlığı döneminde de, Bayraklı'daki ilkel mezbahayı yıktırıp Buca Kaynaklar'daki entegre et tesislerini kurdu. 1600 otobüs alımını gerçekleştirdi. İzmir Körfezi'nde yolcu taşımacılığını başlattı. Metro ihalesine ilk imzayı attı. Büyük Kanal Projesi ve TANSAŞ'ı geliştirdi.

## Kaynakça
* İzmir Büyükşehir Belediyesi
Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu

**Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu,** (1900, Manisa, Osmanlı İmparatorluğu - 22 Ekim 1978, İstanbul, Türkiye) Türk gazeteci, milletvekili ve içişleri bakanı.

## Hayatı
Manisa'nın köklü ve itibarlı ailelerinden birine mensup olan Karaosmanoğlu, İstanbul Halkalı Yüksek Ziraat Okulu'ndan mezun oldu.

Gençlik yıllarında Dergâh dergisinde yazarlığa başladı ve Son Telgraf'ta devam etti. Bu gazetede Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası lehine yazdığı bir yazı nedeniyle, Elazığ İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı ve beraat etti. Ancak bu kısıtlı basın özgürlüğüne alınganlık göstererek yazı hayatını noktaladı, çiftliğe çekildi. Bir süre Manisa'da ziraatla uğraştı.

Demokrat Parti'nin kurucularındandır. Adnan Menderes hükûmetinde devlet bakanı oldu. Ünlü Marshall Yardımı'nın akışını organize etti. Ayrıca içişleri bakanlığı yaptı.

Basın özgürlüğü ve ispat hakkı istiyordu. Olayı sahiplendi, mücadelesine girdi. Ancak basın özgürlüğü tartışmalarının öncülüğünü yaparken Menderes'le ters düştü, kurucusu olduğu DP'den atıldı. Arkadaşlarıyla birlikte Hürriyet Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığını yaptı.

IX., X. ve 1. (XII) Dönem Manisa Milletvekilliği (İstifa: 4 Mart 1962) ile kurucu meclis Cumhuriyet Halk Partisi temsilciliği (6 Ocak 1961 - 15 Ekim 1961) yaptı.

2005 yılında Manisa'nın Salihli ilçesinde adına bir ilköğretim okulu yaptırıldı.

## Kaynakça
Hekim İsmail Paşa

**Hekim İsmail Paşa** ya da **Sakızlı Sotori** (1807, İzmir – 1880), Rum asıllı Osmanlı devlet adamı ve siyasetçisidir.

Sakız Adasından İzmir'e hicret eden bir Rum ailesine mensuptur. Rum fetretinde esir olarak Hacı İshak Efendi isimli bir cerrah tarafından satın alınmış, efendisinin iyi davranışı dolayısıyla kalbi İslam'a ısınmış ve Hicri 1230 (1814-15) senesinde ihtida etmiştir. Efendisinin yanında cerrahlığı öğrenmiştir. Hassa Üçüncü Piyade Alayı'na cerrah tayin olunmuş, bir süre tıp tahsilinde bulunduktan sonra mesleğini geliştirmek üzere Paris'e gitmiştir.

İstanbul'a dönüşünde önce Cerrahhane-i Hassa Müdürlüğü'ne tayin edilmiş, Hekimbaşı olmuş ve Mekteb-i Tıbbiye Nazırlığı yapmıştır. Daha sonra Nafıa ve Ticaret Nazırlığı, 1855 yılında Meclis-i Vâlâ-yı Tanzimat üyeliği, Girit, İzmir ve Selanik valilikleri Şura-yı Devlet üyeliği yapmıştır. 11 Temmuz 1873 - 30 Ekim 1873 tarihleri arasında Şehremaneti görevine getirilen İsmail Paşa, kısa bir süre sonra tekrar Ticaret ve Nafıa Nazırlığı'na getirilmiştir. Aynı yıl 17 Şubat 1874 - 13 Mart 1874 tarihleri arasında yeniden Şehremaneti görevine nasbedilmiştir. Bu görevde iken rahatsızlık geçirmiş ve emekli edilmiştir. 1880'de 73 yaşında iken ölmüş, II. Mahmut Türbesi bahçesinde gömülmüştür.

İzmir valiliği esnasında Atça'nın Yağdere köyü merkezli olarak patlayan Sinanoğlu (oğul) efe isyanına Arnavutluk'tan özel olarak getirttiği birliklerin yardımıyla son vermiş ve Sinanoğlu'nu idam ettirmiştir.

Şair ve müzisyen Leyla Saz Hanımın babasıdır.

## Aldığı görevler
Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:
* Ekim 1848-Mart 1849: Nafia nazırı
* Nisan 1849-Eylül 1851: Ticaret nazırı
* Haziran 1853-Ocak 1855: Aydın Vilayeti valisi
* Ocak-Mart 1855: İşkodra Vilayeti valisi
* Aralık 1856-Mart 1858: Ticaret nazırı
* Mayıs 1861-Şubat 1867: Girit valisi
* Şubat 1867-Mart 1868: Zaptiye müşiri
* Mart 1868-Temmuz 1869: Aydın Vilayeti valisi
* Eylül 1871-Mayıs 1872: Selanik Vilayeti valisi
* Kasım 1872-Ocak 1873: Zaptiye müşiri
* Ocak-Mart 1873: Nafia nazırı
* Temmuz-Ekim 1873: Şehremini
* Ekim 1873-Şubat 1874: Nafia nazırı
* Şubat-Mart 1874: Şehremini

## Kaynakça
Uyumsuz tiyatro

**Uyumsuz tiyatro**, ***absürt tiyatro*** olarak da bilinir. Uyumsuz tiyatronun anlaşılması için çıktığı dönem ve coğrafyanın bilinmesi şarttır. II. Dünya Savaşı'ndan sonra patlak veren, sanatın her alanındaki değişik yansımalar, tiyatro alanında da kendini göstermiş ve *absürt tiyatro* ortaya çıkmıştır.
Samuel Beckett ve Eugene Ionesco, absürt tiyatronun en önemli isimlerindendir. **Beckett**'in *[[Godot'yu Beklerken]],* **Ionesco**'nun *[[Kel Şarkıcı]]* ve Jean Tardieu'nün Gişe adlı oyunları bu tiyatronun ilk örnekleridir.
Halil Berktay

**Halil Berktay**, (d. 27 Ağustos 1947), Türk tarihçi, yazar ve İbn Haldun Üniversitesi'nde akademisyen. *[[Taraf (gazete)|Taraf]]* gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır. Halen Serbestiyet internet sitesinde yazarlık yapmaktadır.

## Akademik Hayatı
Berktay, entelektüel bir Türk komünist ailede doğdu. Babası Erdoğan Berktay, eski bir gizli Türkiye Komünist Partisi üyesiydi. Bu etkinin bir sonucu olarak kendini "bağımsız bir sol-entelektüel" olarak tanımlamadan önce yirmi yıl Maoist olarak kaldı.

İlk ve orta okulu İzmir'de Gazi İlkokulu ve yatılı İzmir Kolejinde (Bornova Anadolu Lisesi) okuduktan sonra burslu olarak lise öğrenimini gördüğü Robert Koleji'nden 1964'te mezun olan Berktay, 1968'de Bachelor of Arts ve 1969'da Master of Arts derecelerini alarak Yale Üniversitesi'nde ekonomi okudu. 1990 yılında Birmingham Üniversitesi'nden doktora derecesi aldı. 1969-1971 ve 1978-1983 yılları arasında Ankara Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Demokratik Toplum İçin Öğrenciler'in Yale şubesinin kuruluşunda yer aldı.Helsinki Yurttaşlık Derneği’nin  kurucu üyelerindendir.

1992-1997 yılları arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi'nde ders verdi. 1997 yılında Harvard Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi olarak bulundu ve 2006 yılında Harvard'a dönmeden önce Sabancı Üniversitesi'nde ders verdi.

Berktay'ın araştırma alanları, 20. yüzyıl Türk milliyetçiliğinin tarihi ve tarihçiliğidir. Sosyal ve ekonomik tarihi (Avrupa tarihi, özellikle Orta Çağ tarihi dahil) karşılaştırmalı bir bakış açısıyla inceler. Türk milli hafızasının inşası üzerine de yazılar yazmıştır.

Berktay, Taner Akçam'dan sonra Ermeni soykırımını kabul eden ilk Türk tarihçilerden biridir. Eylül 2005'te Berktay ve aralarında Murat Belge, Edhem Eldem, Selim Deringil'in de bulunduğu tarihçi arkadaşları, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünü tartışmak üzere akademik bir konferansta bir araya geldiler.

Berktay, Türkiye'de Ermeni soykırımı ve Türkiye'nin soykırımı inkârı konusunda açık diyalog taraftarı olarak ülkesinde tehditler alıyor. İki ayrı evliliğinden Ada Berktay ve Aslıgül Berktay adında iki kızı vardır.

Berktay, Türk hükûmetinin Ermeni soykırımı ile ilgili birçok delil ve belgeyi Türk arşivlerinden tasfiye ettiğini ortaya çıkardı. Ona göre tasfiye "büyük olasılıkla Türkiye'nin Londra ve NATO eski büyükelçisi ve Türk Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Muharrem Nuri Birgi tarafından uygulandı". Berktay ayrıca, "Nuri Birgi'nin arşivleri taradığı sırada ortak bir arkadaşıyla düzenli olarak görüştüğünü ve bir ara Ermenilere atıfta bulunarak *'Onları gerçekten katlettik*' diye acıklı bir şekilde itiraf ettiğini" iddia etti.

Halen İbn Haldun Üniversitesi'nde Tarih bölüm başkanı ve rektör danışmanı olarak görev yapmaktadır.

## Kaynakça
Veliyeddin Rifat Paşa

**Veliyeddin Rifat Paşa** (1821 - 26 Kasım 1891), çeşitli vâliliklerde bulunmuş Arnavut asıllı Osmanlı devlet adamı ve diplomatıdır.

1821'de doğdu. Arnavut asıllı sadrâzam Mustafa Nâilî Paşa'nın büyük oğludur. Girit vâliliği sırasında Resmo'da kendi adını taşıyan ve günümüze kadar nispeten sağlam bir şekilde gelmiş, ancak hâlen bakımsız hâlde bulunan bir câmi yaptırmıştır.

26 Kasım 1891'de İstanbul'da 70 yaşındayken öldü. Fatih'te babasının yanına defnedildi. Sicill-i Osmânî'ye göre "dil bilir, ılımlı, servetten ve dünyadan kâm almıştı".

## Aldığı görevler
Aldığı çeşitli idâri görevler aşağıda sıralanmıştır:
* Eylül 1851-Temmuz 1852: Bosna Vilayeti valisi
* Ekim 1852-Haziran 1855: Paris büyükelçisi
* Ocak-Mart 1855: Hüdâvendigâr Vilayeti valisi
* Mart 1855-Haziran 1858: Girit Vilayeti valisi
* Ağustos 1860-Ocak 1861: Edirne Vilayeti valisi
* Ocak 1861-Mayıs 1862: Paris büyükelçisi
* Ocak 1864-Ağustos 1865: Konya Vilayeti valisi
* Temmuz 1869-Kasım 1870: Aydın Vilayeti valisi
* Mayıs 1876-Ekim 1877: Hüdâvendigâr Vilayeti valisi

## Kaynakça
Deme

Halk edebiyatının "tasavvufi halk edebiyatı" ya da "tekke edebiyatı" denilen türü 12. yüzyılda Ahmed Yesevi ile başladı. Ama Anadolu'nun bu alandaki ilk ve en büyük şairi Yunus Emre'dir. Anadolu'da 19'uncu yüzyıla değin çeşitli tarikatlarla gelişen bu edebiyat geleneğinin sürmesinde en önemli rolü Alevi-Bektaşi ve Melami-Hamzavi şairler oynadı. 
      
Tekke edebiyatı şairleri, yalın bir dille, hece ölçüsüyle ya da aruzun heceye yakın yalın kalıplarıyla şiirler yazdılar. Tekke şiirinin genel adı, özel bestelerle okunan ve tarikatlara göre değişik isimlerle anılan ilahilerdi. Nazım birimi dörtlüktür. Ama gazel biçimde yazılmış ilahiler de vardır. Bu edebiyatın düzyazı biçimini ise evliya menkıbeleri, efsaneler, masallar, fıkralar ve tarikat büyüklerinin yaşamlarını konu alan yapıtlar oluşturur. Genelde 8'li hece ölçüsü ile 4+4 kalıbıyla yazılır. Telmih, tenasüp, tezat, mübalağa, gibi sanatlar sıkça kullanılır. Masiva yani Allah dışındakileri önemsememe söz konusudur. İlahilerin mevlitler de bir ezgi ile söylenmesinin sebebi; hece ölçüsü, kafiye şeması ve ahenk unsurlarıdır.

Örnek:

::::***[[Yunus Emre]]***

## Kaynakça
Mehmed Sabri Paşa

**Mehmed Sabri Paşa** (ö. 1879), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde çeşitli valilik görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

Haziran 1867- Mart 1868 döneminde İzmir (o zamanlar Aydın) valiliği yapmış, bu dönemde ilk İzmir Vilayet Konağı'nın temellerini atmıştır. İzmir vilayetinden sonra Tuna valiliğine atanmış, bu esnada Bulgar Hacı Dimitar'ın isyanı patlak vermiş, bunun üzerine 1868 yılının Aralık görevden alınarak olağanüstü yetkilerle donatılan Midhat Paşa tekrar Tuna valiliğine atanmıştır. Daha sonra Şubat 1869-Eylül 1871 tarihleri arasında Selanik valisi, Ağustos 1876-Şubat 1878 tarihleri arasında ikinci bir defa olarak Aydın valisi, Şubat 1878-Ocak 1879 tarihleri arasında da Trablusgarb valisi olarak görev yapmıştır. 1879 yılında ölmüştür.

## Kaynakça
Gramofon

**Gramofon** veya eski adıyla **fonograf** (eski Yunanca *fone*, "ses" ve *grammein*, "yazmak" sözcüklerinden türetilmiştir) kayıtlı sesin mekanik ve benzer bir hâlini üretmeye yarayan makine. İlk patenti, 8 Kasım 1887 tarihinde Alman bilim insanı Emile Berliner tarafından alındı.

## Taş plak veya silindir üzerine ses kayıtları

Gramofon bir yuvarlak ince taş plak ile, "fonograf" ise bir silindir ile çalışır. Fonografı ilk tasarlayanlardan biri ünlü Thomas Alva Edison'dur. İlk müzik çalar kutusu, günümüzde hâlâ dinlenmektedir.

Plak üzerine tespit edilmiş olan esasları tekrarlamaya yarayan alettir. Gramofon iki bölümden ibarettir: Plak ve makine.

Plak, gomalaka ve mumlu maddelerle (son yıllarda plastik maddelerle) yapılan bir disktir. İki yüzünde helezon şeklinde oyuklar vardır. Bu oyuklar, girintili çıkıntılıdır, özel olarak yapılmış olan gramofon iğnesi, bu oyuklar arasında dolaşırken, meydana gelen titreşimler, plağa alınan sesin tekrar duyulmasını sağlar.

Makine, plağın devamlı olarak ve aynı hızda dönmesini sağlayan bir motor ile, sesi yansıtan bir bölümden ibarettir. Motor, zemberek ya da elektrikle çalıştırılabilir. Her iki şekilde de dakikada ortalama olarak 78 devir yapılır. Elektrikle çalışan gramofonlara pikap adı verilir.

İğne, plak üzerinde dolandıkça, oyukların girinti ve çıkıntısına göre meydana gelen titreşimler, iğnenin bağlı bulunduğu diyagrama yansır, ses titreşimleri, diyagram ve ses kutusu yardımı ile büyütülerek aksettirilmiş olur.

Gramofon 1877 yılında Edison tarafından icat edilmiş olan fonografın geliştirilmiş şeklidir.

## Plak doldurulması

Balmumundan yapılmış düz ve daire biçimli kalıplar, gramofona benzeyen bir makineye konur. Bu makine, balmumundan kalıbı, belli bir hızla döndürür. Kalıbın üzerine bir iğne konmuştur. Bu iğne bir diyagrama bağlıdır.

Makinenin karşısında yapılan bir konuşma ya da söylenen bir şarkı, havayı titreştirir, hava da diyagramda titreşimler meydana getirir. Bunun sonucu olarak, diyagrama bağlı olan iğnede de titreşmeler olur. İğne, titreşerek, dönmekte olan balmumu kalıbı üzerinde, titreşme durumuma göre inişli çıkışlı çizgiler çizer. Böylece, bir kalıp elde edilmiş olunur. Bu kalıptan nikel kalıplar çıkarılır. Sonra da bu nikel kalıptan, bildiğimiz gramofon plâkları çoğaltılır. İlk müzik çalar kutusu. Günümüzde hala dinlenmektedir. Ancak bu bilindiği gibi Edison'un icadı değildir. Gramofon Edison'dan yaklaşık 50 sene öncesinde dedesi tarafından tasarlanmıştır.

Jean Michel Jarre'nin Büyükbabası André Jarre, ilk kez ses miksaj masasını icat etmiş ve bunu Radyo Lyon'da kullanmıştır. Ayrıca ikinci dünya savaşından sonra ilk taşınabilir fonograf (Teppaz) https://web.archive.org/web/20120224061800/http://www.grammofoon.com/Teppaz/teppaz_4sp.htm cihazını yapmış, daha sonra bunu torunu Jean-Michel'e hediye etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  *Phonogalarie* "Paris Phono Müzesi" websitesi http://www.phonogalerie.com/lang-english/
Mtsheta

**Mtsheta** (Gürcüce: მცხეთა), Gürcistan'ın en eski kentlerinden biridir. Doğu Gürcistan'da, tarihsel Kartli bölgesinde yer alır. Başkent Tiflis yakınlarında, Kura ve Aragvi ırmaklarının birleştiği yerde kuruludur. MÖ 3. yüzyıl ile MS 5. yüzyıl arasında Kartli Krallığı'nın başkenti olan Mtsheta, bugün Mtsheta-Mtianeti bölgesinin yönetsel merkezidir. Gürcüler, 317 yılında Hristiyanlığı burada kabul ettiler ve kent, Gürcistan Ortodoks Kilisesi'nin bugün de merkezidir.

Gürcü Hristiyanlık mimarlığının en önemli yapıları olan Svetitshoveli Katedrali (11. yüzyıl) ve Cvari Manastırı (6. yüzyıl) Mtsheta kentindedir. Mtsheta'da ayrıca Armazi Kalesi ve Armazi Akropölü, Samtavro Kilisesi, Bebristshihe adlı kale ve Arkeoloji Enstitüsü bulunmaktadır.

Mtsheta'daki Cvari Manastırı, Svetitshoveli Katedrali ve Samtavro Manastırı kompleksi 1994 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine alınmıştır.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*
Menât

**Menat** veya *Manah*, Arap mitolojisinde bir tanrıça. İslam öncesi Arabistan'da tapılan tanrıçalardandır, özellikle Mekke şehrinin üç baş tanrıçasındandı. İslam dininin kutsal kitabı Kur'an'da da geçer. *Putlar Kitabı*na (Kitab el-Esnam) göre İslam öncesi dönemde Araplar Manat'ın kader tanrıçası olduğuna ve üç baş tanrıçanın en yaşlısı olduğuna inanırlardı. O dönemlerde bu üç baş tanrıçanın Tanrı'nın kızları olduğuna inanılıyordu. Petra'daki Nabatlılar onu *Manawat* ismiyle anıyor, onu Greko-Romen tanrıça Nemesis ile denk tutuyor ve Hubal'ın karısı olduğuna inanıyorlardı.

*Putlar Kitabı*na göre, İslam öncesi dönemdeki Arap putlarından en eskisi Menat idi. Ayrıca, eser Mekke'ye Menat adına yapılan bir tür hacdan da bahseder. Yine aynı eserde sahabelerden Ali'nin Manat'ın putunu yok ettiği anlatılır.

## Ayrıca bakınız
* Şeytan Ayetleri

## Kaynakça
* Ibn al-Kalbī; (author) and Nabih Amin Faris (translator & commentary) (1952): *The Book of Idols, Being a Translation from the Arabic of the* Kitāb al-Asnām. Princeton University Press. US Library of Congress #52006741

## Dış bağlantılar
* Book of the Idols - Putlar Kitabı  (İngilizce)
Tayın ekmeği

**Tayın ekmeği**, asker ekmeğidir. Askerler için özel yapılır. Somundan biraz küçüktür. Randımanlı undan yapılır. Kepek ve vitamin bakımından besleyicilik özelliği vardır. Osmanlı döneminde özellikle yeniçerilerin yediği tayın ekmeği ise un ile darıdan yapılıyor ve üzüm suyuyla mayalanıyordu.
Zeybek (oyun)

**Zeybek**, Batı Anadolu yöresinde görülen halk oyunudur. Zeybek kendi içinde türlere ayrılmaktadır:

Tek kişi tarafından ya da birkaç oyuncunun çember şeklinde dizilmesiyle oynanır. Zeybek, halkı koruyan cesur bir adamı temsil eder. Zeybek oynayan dansçı, kollarını omuz hizasında, elleri başıyla aynı hizada olacak şekilde iki yana doğru açar ve bazı oyunlarda kollarını dirseklerden hafifçe kırar. Büyük adımlar atarak ağır ağır hareket eder. Ara sıra yere doğru eğilip bir dizin yere dokundurulması, bu dansın belirgin hareketlerindendir. Bu tarz zeybekler İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla taraflarında görülen zeybek türleridir. Buna Balıkesir'in Ege sahilleri ve Çanakkale de dahil edilebilir. Zeybek bölgesi 7 yöreden oluşur. Bunlar; İzmir, Aydın, Muğla, Denizli, Manisa, Balıkesir, Çanakkale.

İç Ege illeri olan; Kütahya, Uşak, Bursa, Afyonkarahisar, Balıkesir'in doğu kısımları, Eskişehir ve Bilecik kaşıklı zeybek tavrı etkisindedir. Yine Ankara taraflarında oynanan oyunlar kaşıklı zeybek kategorisine girer. Kaşıklı zeybek oyun karakteri Sinop'a kadar uzanan Batı Karadeniz Bölümü'nü de içine alır.

Burdur, Isparta, Antalya, Muğla-Fethiye ve Denizli'nin güney kısımları (Acıpayam çevresi) "Teke" zeybekleri içine girer ve kıvrak ezgileri vardır.

Balıkesir'in iç ve güney kısımlarında ise kırık zeybek (güvende) oyunlarına rastlanır.

Zeybeğin ortaya çıkışı'nın bağbozumu şenlikleriyle ilgisi vardır. İlk Çağ anadolusunda, şarap içme, üzüm ezme gibi olaylar değişik şölenlerle, festivallerle ve danslarla kutlanır, yüceltilirdi. Zeybek oyununda ayakların daha çok performans göstermesinin nedeni üzüm ezme ritüelininin taklit edilmesine bağlanır. Ayrıca zeybeklerin, başlarına bağladıkları oyalı ve işli bir takım aksesuarların üzüm taneleri, asma yaprakları gibi bir takım ilişkili öğeleri simgeledikleri bilinir. Ayrıca Peçenek askerlerinin kılığının Zeybek-Seymen kılığıyla benzerliklerine dair bilgiler, Bizans kroniklerinde de tespit edildiği gibi Claude Cahen bu vakayı, İslam Kaynaklarına Göre Malazgirt Savaşı adlı makalesinde Bizans komutanlarından Kapadokyalı Alyatte emrindeki ücretli Peçenek askerlerinin kiyafetlerinin karşı cephedeki soydaşlarından ayırt edilemediği şeklindeki ifadeleriyle açıklamıştır. Bazı tarihçilere göre Zeybeklik-Seymenlik kültüründe Peçenek kültürünün büyük etkisi bulunmaktadır.

## Türleri
* Ağır zeybek
**[[Abdal zeybeği|Aydın Zeybeği]]** olarak da adlandırılır. Genellikle şu türkü eşliğinde oynanır:

:Uzun olur (aman) efelerin pıçağı
:Beş yüz dirhem Şam Trablus kuşağı
:Serbest olur (aman) Anadolu uşağı
:Aşırdılar karlı (da) dağdan Keşiş'ten
:Bilmiş ol ki geçmiş olur iş işten
:Silâhı da elinde, kaması da belinde
:Yavrum İzmir yolunda ben bir güzele vuruldum

* Kaşıklı zeybek
* Kıvrak zeybek (Teke zeybeği)
* Kırık zeybek
* Toplu Güvende
Toplu olarak oynanan, eşlik ezgisi *karcığar* makamında olan, Balıkesir'e ait halk oyunudur.
* **[[Harmandalı]]**
* **[[Kerimoğlu Zeybeği]]**

## Ayrıca bakınız
* Türk Halk Oyunları
* Abdal zeybeği, Kıbrıs'ta oynanan zeybek türü.
* Asmalı Mencere
* Gel Ayşem Gel Gezelim

## Kaynakça
Detective Comics

***Detective Comics***, DC Comics şirketi tarafından 1937'den beri aylık olarak yayınlanan çizgi roman serisidir.

*Detective Comics*, Mart 1937'de, Donenfeld'in yönetiminde tümüyle çizgi roman olan bir "comic book" yayınladı. Bir süre sonra iki üniversite öğrencisi Joe Shuster (desenleri çiziyor) ile Jerry Siegel (senaryoyu yazıyordu) 1933'ten beri tanıtmaya çalıştıkları levhaları yayınladı.
Yufka ekmeği

**Yufka** ya da **sac ekmeği** baklava, börek yapımında kullanılan yufka hamurunun saç üzerinde gevreyene kadar hafifçe pişirilmesi ile elde edilir.

Yufka ekmeğinin en önemli özelliği dayanıklı olmasıdır. Türk kültüründe yardımlaşarak bir seferde komşu ve akrabaların da katılımıyla yapılır. Yapıldığı zaman ise herkes için çok miktarda yapılır. Üst üste dizilerek katman halinde stoklanır ve üzeri örtülür. Kullanılacağı zaman üzerine su serpiştirip biraz bekletilerek yumuşaması sağlanır. Yenmeye hazır hale gelen yufka, öylece yenilebildiği gibi, dürüm olarak ya da çeşitli yemek malzemesi olarak da kullanılabilir.

## Tarihi
Yufka Osmanlı İmparatorluğu mutfağının mirası olarak bu devletin eski toprakları üzerinde yer alan birçok ülkenin mutfağında bulunur. Yufkanın daha kalın bir biçimi Orta Asya Türk mutfağı kökenli görünmektedir. Yufka Kâşgarlı Mahmud'un Divân-ı Lügati't-Türk sözlüğünde *yuvga* olarak belirtilmekte ve işlevi açıklanmaktadır.

Yufka ekmeği yapma ve paylaşma kültürü 2016 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne alınmıştır.

## Türkiye'de yörelere göre çeşitleri
### Zara sac ekmeği
Sivas ili Zara ilçesinde yapılan saç ekmeğidir. Sade, patatesli veya çökelekli olmak üzere üç çeşit yapılır. Zara Sac Ekmeği 09.12.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Çankırı Yoka (ince) ekmek
Çankırı'da yapılan yufka ekmeğidir. İnce ekmek muskası yapımında da kullanılır.

### Bartın yufkası
Bartın'da yapılan yufka ekmeğidir. Tatlı börek yapımında da kullanılır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Yassı ekmek
* Pide
* Yufka
Tandır ekmeği

**Tandır ekmeği** (Azerice: Təndır çörəyi, Farsça: naan-e-tannuri (نان تنوری)) Ortadoğu ve Asya'da sıklıkla yenen, ince ve oldukça gevrek bir çeşit ekmektir. Yerde açılan ve etrafı çamurla sıvanmış bir çukurun içinde pişirilir. Yufka gibi, oklava ile bir buçuk santim kalınlığında açılır. Üzerine un, susam ve su serpilir. Bu bir nevi bulamaçtır. Bundan sonra ekmek, ocağın iç duvarlarına yapıştırılarak pişirilir. Yufka gibi bol miktarda hazırlanıp uzun müddet saklanabilir.

## Türkiye'de yörelere göre çeşitleri

### Malatya Tandır Ekmeği
Malatya Tandır Ekmeği 25.10.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Midyat Tandır Ekmeği
Midyat Tandır Ekmeği  05.05.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Elmadağ Tandır Ekmeği
Elmadağ Tandır Ekmeği 31.05.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Konya Tandır Ekmeği
Konya Tandır Ekmeği 23.06.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Resimler

Dosya:Tandoor bread 1.jpg
Dosya:Tandoor bread 2.jpg

## Kaynakça
Mustafa Süreyya Paşa

**Mustafa Süreyya Paşa**, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde çeşitli valilik görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

Arapgirlidir. Arapgirli Gümrükçü Osman Paşa'nın oğludur. Halep, İzmir (1872-1873), Bursa ve Ankara valiliklerinde bulunmuş ve Şurayı Devlet üyeliği yapmıştır. 1878 yılında öldü.

## Kaynakça
* İstanbul Arapgir Kalkındırma Derneği
Ahmed Râsim Paşa

**Ahmet Râsim Paşa** (1826, İstanbul – 1897, İstanbul), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde çeşitli valilik görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

Tüccar Mustafa Ağa'nın oğludur. Yunanistan'da 12 yıl geometri, fizik ve diğer bilimleri tahsil ettikten sonra icazetname almış ve İstanbul'da Arapça ve Farsça okumuştur. İtalyanca, Arnavutça, Rumca ve Fransızca dillerini de bildiği kaydedilmiştir.

Memuriyete Babıali Tercüme Odası'nda başlamış, çeşitli memuriyetlerde bulunduktan sonra 1867 Seferinde Vidin Sancağı Mutasarrıflığı'na getirilmiştir. Birkaç ay sonra Rumeli Beylerbeyi payesine terfi etmiş, Yanya, Tuna, Trabzon, Aydın (İzmir; 1874-1875 döneminde) vilayetlerinde valilik yapmıştır.

Diyarbakır Valiliği'ne tayin olunduktan sonra istifa etmiş, ardından Şehremaneti görevine tayin edilmiştir. 4 Şubat 1878 - 18 Nisan 1878 tarihleri arasında iki buçuk ay İstanbul Şehremini (Belediye Başkanı) olmuştur. Bu görevdeyken, savaş kırgını göçmenleri II. Abdülhamid'e karşı V. Murat'ı yeniden tahta çıkarmak için örgütlediği yolunda hakkında ispiyoncu (**jurnal**) kararı verildi ve derhal azledildi. Son olarak 1895'te Trablusgarb valisiyken hastalık nedeniyle İstanbul'a döndü. 1897 yılında Kanlıca'daki yalısında öldü. Rumelihisarı'ndaki Kayalar Kabristanı'na defnolunmuştur. Yalısı aynı yıl çıkan yangında tamamen yandı. Yerine, eskisinin yarısı büyüklüğünde yeni bir yalı yapıldı. Ahşap ve 3 katlı olan yeni yalı taştan yapıldı. Ailesi 1915'te bu yalıyı belediyeye sattı. Ahmet Râsim Paşa Yalısı, 1970'e kadar da okul olarak kullanılmıştır.

## Kaynakça
Hacı Naşid Paşa

**Hacı Naşid Paşa**, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde üst düzey bürokraside çeşitli görevlerde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

7 Haziran 1874 - 25 Eylül 1875 tarihleri arasında Kastamonu, 1883-1885 yılları arasında İzmir (Aydın) valiliği yapmıştır. İzmir'de ilk resmi baloyu düzenleyen kişi olarak tarihe geçmiştir. 1887'de öldü.

Tarihe geçmesine vesile olan bir başka unsur da Ege Bölgesi'nde dağları mesken edinmiş efelere karşı mücadelede başvurduğu yöntemlerdir. Hükûmetten aldığı emir gereği, gizli bir komplo ile efeleri imha etmeyi planlamıştır. Plana göre, Mehmet Kamil Paşa valiliğinde kır serdarı örgütlenmesi içine sokularak, bir tür korucu sistemi içinde Rum çetelere karşı kullanılan efeler, Rum eşkiyalar konusunu görüşmek üzere zaptiye müfreze komutanlıklarınca toplantıya çağrılmışlar, toplantı kisvesi altında kurulan tuzaklarla yerli (Türk) çetelerin (efelerin) büyük kısmı ortadan kaldırılmıştır. Hükûmetin bu emrinin yerine getirilmesi, Ege Bölgesi'nin Osmanlı egemenliğindeki hayat tarzını etkileyecek bir dönüm noktası olmuştur. Hükûmet sözünü tutmamış, halk deyişiyle Osmanlılığını yapmış, haksızlığını ve adaletsizliğini sergilemişti. Nitekim çetelerden sağ kalabilenler ya da ölen zeybeklerin çocukları -ki, bunların başında Çakırcalıoğlu Ahmet Efe'nin oğlu Çakırcalı Mehmet Efe gelmektedir- 1900'lerin başından itibaren efelik geleneğini tekrar diriltmişler, Cumhuriyet dönemine kadar bölgede asi konumlarını sürdürmüşlerdir.
Dave Lombardo

**Dave Lombardo** (d. 16 Şubat 1965, Havana), Slayer grubunun twinleriyle ünlü davulcusudur.

2 yaşındayken ailesi Küba'dan Kaliforniya'ya taşındı. Ufak yaşta davula başlaması onu bu denli yetenekli kılar. Slayer grubunun efsane davulcusudur. Dave'in, Slayer ile çalışmaları, “Şaşırtıcı Yaratıcılık” olarak tanımlanır. Repertuvarını kusursuz çalar. Canlı performansları ise onu meşhur etmiştir ve bir sürü davul dergisinde ve gayriresmî anketlerde isminin birçok kez geçmesini sağlamıştır.

Dave Lombardo, Slayer'da çaldığı süre içerisinde yaratıcılığını ve emprovize yeteneğini ortaya koymuştur. Sınırları zorlamıştır bunun yanında çok bilinmeyen bir nokta ise Dave'in aynı zamanda çok yetenekli bir “Jazz Davulcusu” olduğudur. “John Zorn", kendi kurduğu grup olan "Grip Inc. " ve "FantOmas" beraber çalmıştır.

Şu anda Suicidal Tendencies ile çalmaktadır.

## Kaynakça
Niyazi Dalokay

**Niyazi Dalokay** (d. 1910 - ö. 3 Temmuz 1967), 1960'lı yılların başında çeşitli mülki amirliklerde bulunmuş, 30 Ağustos 1964 İzmir olayları nedeniyle Merkez'e alındıktan sonra genç yaşta ölmüş bir bürokrattır.

1910 yılında Pertek'te doğan Niyazi Dalokay, Mekteb-i Mülkiye'yi bitirdikten sonra Nazimiye, Osmancık, Taşköprü, Sarıkamış, Menemen ve (o dönemde ilçe olan) Uşak Kaymakamlıklarında bulundu. İlk valiliği Van'dadır. 1952–1960 yılları arasında Toprak İskan Genel Müdürlüğü Teftiş Heyeti Başkanlığı yaptı. 27 Mayıs Darbesini müteakip Çanakkale Valiliği'ne tayin edildi. Daha sonra Amasya Valiliği'ne nakledilen Dalokay, 20 Haziran 1964 tarihinde İzmir Valiliği'ne atandı.

Niyazi Dalokay'ın İzmir Valiliği sırasında, Kıbrıs olayları nedeniyle, yurdun her yerinde Kıbrıs Rumlarına karşı yapılan mitinglerden birinde, 30 Ağustos gecesi İzmir Enternasyonal Fuarı'nda ABD, Sovyet Rusya, Çekoslovakya, Birleşik Arap Cumhuriyeti (Mısır), İngiltere ve Bulgaristan pavyonları tahrip edilir. Fuar dışına taşan bir başka grup da Birinci Kordon'daki Yunanistan Konsolosluğu'nun kapılarını ve camlarını kırar. Bu olayların üstesinden gelemediği gerekçesiyle Bakanlık emrine alınan kadersiz vali Dalokay, 8 Eylül 1964 tarihinde İzmir Valiliği'nden ayrılmak zorunda kalmıştır. Yerine İzmir valiliği 9 yıl sürecek olan Namık Kemal Şentürk atandı. Dalokay Merkez Valiliği sırasında, 3 Temmuz 1967 tarihinde ölmüştür. Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Niyazi Dalokay'la Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay babaları aynı (İbrahim Dalokay) anneleri ayrı kardeştirler.

## Kaynakça
Tuşeti

**Tuşeti** veya **Tuşetya** (Gürcüce: *თუშეთი*), Doğu Gürcistan'da tarihsel ve coğrafi bir bölgedir. Rusya içindeki Çeçenya ve Dağıstan kuzeyinde ve doğusunda, Gürcistan'ın tarihsel bölgeleri Kaheti ve Pşav-Hevsureti güneyinde ve batısında yer alır. Bölgede yaşayanlar Tuş olarak adlandırılır.

Tuşeti bölgesi, dağlık olması dolayısıyla tarih boyunca Gürcistan'ın en özgün bölgesi olarak kalmış ve bölgede yaşayan Tuşlar da Hristiyanlığı en geç kabul eden Gürcü kavmi olmuştur. Tuşeti bölgesi özgün kültürü ve özellikle de gözcü kuleleri ile anılmaktadır.

## Notlar

## Dış bağlantılar
National Park of Tusheti