Coldplay

**Coldplay**, 1996 yılında ana vokalist Chris Martin ve ana gitarist Jonny Buckland tarafından University College London'da (UCL) kurulan Britanyalı bir rock grubudur. Pectoralz adıyla hayatına başlayan grup, basçı Guy Berryman'in katılımıyla adını Starfish olarak değiştirdi. Will Champion ise davulcu, arka vokalist ve çoklu enstrümentalist olarak katıldıktan sonra grubun kadrosu tamamlandı. Menajer Phil Harvey, genellikle grubun resmî olmayan beşinci üyesi kabul edilir. 1998'de grup adını "Coldplay" olarak değiştirdi, sonrasında kayıtlara başladı ve üç EP yayımladı: 1998'de *[[Safety (EP)|Safety]]*, 1999'da single olarak da yayımlanan *[[Brothers & Sisters (şarkı)|Brothers & Sisters]]* ve yine 1999'da *[[The Blue Room (EP)|The Blue Room]]*. İkincisi, grubun büyük bir plak şirketi Parlophone ile anlaşma imzaladıktan sonra yayımladığı ilk çalışma oldu.

Grubun dünya çapında ünlenmesi 2000 yılında "Yellow" single'ının ve ardından aynı yıl Merkür Ödülü adayı da gösterilen çıkış albümleri *[[Parachutes]]*ın yayımlanmasıyla gerçekleşti. İkinci albümleri *[[A Rush of Blood to the Head]]* (2002), eleştirel beğeni aldı ve *[[NME]]*nin Yılın Albümü ödülü dahil olmak üzere birçok ödül kazandı. Ayrıca BBC Radio 2'nun tüm zamanların favori albümü anketinde birinci oldu. Bir sonraki kayıt *[[X&Y]]*, 2005'te dünyada en çok satan albüm olma unvanını ele geçirdi, piyasada çoğunlukla olumlu eleştirilerle karşılandı ancak bazı eleştirmenler tarafından önceki albümün daha aşağısında bulundu. Prodüktörlüğü Brian Eno tarafından yapılan grubun dördüncü stüdyo albümü *[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]* (2008), büyük ölçüde beğeni topladı, aday gösterildiği çeşitli Grammy Ödülleri'ni 51. Grammy Ödülleri töreninde elde etti. Grubun 24 Ekim 2011 çıkışlı beşinci stüdyo albümleri *[[Mylo Xyloto]]* da olumlu görüşler topladı, 34 ülkede listelerin bir numarasına çıktı ve Birleşik Krallık'ta 2011'in en çok satan rock albümü oldu. Mart 2014'te yeni Coldplay albümünün adının *[[Ghost Stories (Coldplay albümü)|Ghost Stories]]* konulduğu ve 19 Mayıs'ta çıkacağı duyuruldu.

Grup, kariyeri boyunca üç tanesi En İyi Britanyalı Grup ödülü olmak üzere toplam dokuz Brit Ödülü, beş MTV Video Müzik Ödülü ve yirmi beş adaylık arasından kazandığı yedi Grammy Ödülü dahil olmak üzere birçok müzik ödülü kazandı. Dünya çapında 70 milyonun üzerinde kayıt sattı. Aralık 2009'da *[[Rolling Stone]]* okuyucuları tarafından 2000'lerin en iyi dördüncü sanatçısı seçildi. Bunların yanı sıra Coldplay, Oxfam'in Make Trade Fair kampanyası ile Uluslararası Genel Af gibi çeşitli sosyal ve siyasi durumların aktif bir destekçisi olmuştur. Ayrıca Band Aid 20, Live 8, Sound Relief, Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief, The Secret Policeman's Ball, Sport Relief ve Teenage Cancer Trust gibi çeşitli yardım projelerinde yer almıştır.

## Tarihçe
### Kuruluş ve ilk yıllar (1996–2000)
1996 senesinde University Collage London'da tanışan Chris Martin (vokal, piyano, mandolin, gitar, klarnet) ve Jonny Buckland (gitar, klavye) tarafından ilk başta "Pectoralz" ismi altında Londra'da kurulan Coldplay, ertesi yıl Guy Berryman (bas gitar)'ın kadroya dahil olmasıyla ismini "Starfish" olarak değiştirdi. Will Champion (davul)'ın da kadroya katılmasıyla adını bir kez daha değiştirerek "Coldplay" ismini benimseyen grup, 1998 senesinde hazırladığı "Ode to Deodorant"/"Brothers & Sisters" adlı demoyu çevrede dağıtarak ismini duyurmaya çalıştı.(University Collage London da grup üyeleri Chris Martin Tarih, Guy Berryman Mühendislik, Jonny Buckland Astronomi, Will Champion Antropoloji alanlarını okumaktadırlar.)

1998 senesinin sonunda *[[Safety EP|Safety]]* adlı EP'yi yine arkadaşlarına ve plak şirketlerine göndererek şansını deneyen Coldplay, kısa zaman içerisinde bağımsız plak şirketi Fierce Panda Records ile anlaşma sağladı.

Ertesi sene bu şirkete bağlı olarak "Brothers & Sisters" adlı EP'yi yayınlayan grup, senenin sonunda Parlophone Records ile albüm anlaşmasına vardı. Anlaşma sonrasında *[[The Blue Room EP|The Blue Room]]* adlı EP'yi piyasaya süren dörtlü, EP'nin prodüksiyonunda Chris Allison ve Nicki Rosetti ile çalıştı.

### ''Parachutes'' (2000–2002)
2000 senesinde *[[Parachutes]]* adlı ilk stüdyo albümünü Ken Nelson'un yapımcılığında piyasaya sunan Coldplay, albümle alternatif rock tarzının en başarılı albümlerinden birisine imza attı. Birçok müziksever, albümü Radiohead'in *The Bends* ile *OK Computer* albümlerine benzetirken albüm, grubu ''Billboard'' 200 listelerinde 51 numaraya, İngiltere listelerinde ise zirveye taşıdı. Albümden "Shiver", "Yellow", "Trouble" ve "Don't Panic" adlı çalışmalarını single olarak yayınlayan dörtlü, bu single'lardan "Shiver" ile İngiltere  listelerinde 35, *Billboard* Modern Rock listelerinde ise 26 numara oldu. "Yellow" single'ı ile de İngiltere'de 4, ''Billboard'' Hot 100 listelerinde 48, *Billboard* Modern Rock listelerinde ise 6. sıraya yerleşen grup, "Trouble" single'ı ile de İngiltere listelerinde 10, *Billboard* Modern Rock listelerinde ise 28. sıradaydı.

2000 yılını *[[Sparks]]* adlı EP'yi yayınlayarak kapatan Coldplay, ertesi sene ise Norveç'te gerçekleştirdiği bir performansı *[[Trouble Live EP]]* adındaki bir EP ile müzikseverlere iletti. EP içerisinde ilk albümde yer alan beş parçasının konser versiyonlarına yer veren grup, senenin sonunda ise *[[Mince Spies]]* adlı EP'yi piyasaya sürdü.

### ''A Rush of Blood to the Head'' (2002–2005)
*Parachutes*ın başarısının ardından Coldplay, ikinci stüdyo albümü *[[A Rush of Blood to the Head]]*in çalışmalarına başlamak için bir kez daha Ken Nelson prodüktörlüğü eşliğinde Eylül 2001'de stüdyoya döndü. Grup daha önce hiç Londra'da kalmamıştı, odaklandıkları sorunları vardı. *Parachutes*ın bazı şarkılarının kaydı için Liverpool'a taşınmaya karar vermişlerdi. Bir keresinde, vokalist Chris Martin kaydın saplantı haline geldiğini söyledi. "In My Place" albüm için kaydedilen ilk şarkı oldu. Grup şarkıyı albümün çıkış single'ı olarak yayımladı çünkü *Parachutes*ın başarısından üç ay sonra ikinci bir albüm kaydetmek istediklerinde girdikleri "ne yaptıklarını bilmedikleri garip dönem" içindeki ilk üretimleri oldu. Martin albüm kaydıyla ilgili olarak şunu söyledi: "Bir şey bizi devam ettirdi: 'In My Place' kaydı. Sonra, diğer şarkılar gelmeye başladı."

Grup yeni albüm için yirmiden fazla şarkı yazıp besteledi. "In My Place" ve "Animals"ın dahil olduğu bazı yeni materyaller *Parachutes* turnesi sırasında canlı olarak çalındı. Albümün adı grubun resmi web sitesinde bir yazı aracılığıyla duyuruldu. Ağustos 2002'de albüm satışa sunuldu ve "In My Place", "Clocks" ve balad "The Scientist" dahil olmak üzere popüler single'lar ortaya koydu. İkincisinin oluşumunda George Harrison'ın 1970 çıkışlı ''All Things Must Pass'' albümüyle aynı adı taşıyan şarkıdan ilham alındı.

Albümün tanıtımı için Coldplay, Haziran 2002'den Eylül 2003'e kadar süren *[[A Rush of Blood to the Head Tour]]*a çıktı. Turne sayesinde beş kıtayı dolandılar, Glastonbury Festivali, V2003 ve Rock Werchter gibi festivallerde de sahneye çıktılar. Birçok konserde ayrıntılı ışıklandırmalar sergilendi ve U2'nun *[[Elevation Tour]]* ile  Nine Inch Nails'ın *[[Fragility Tour]]* gösterilerinin bireyselleştirilmiş ekranlarını hatırlattı. Genişletilmiş turne sırasında Coldplay, Sidney Hordern Pavilion'daki performanslarını CD ve DVD olarak kaydettirip *[[Live 2003]]* adıyla yayımlattı. 2003'te, Londra'daki Earls Court'ta düzenlenen Brit Ödülleri'nde Coldplay, En İyi Britanyalı Grup ve En İyi Britanyalı Albüm kategorisinde ödül aldı. 28 Ağustos 2003'te New York'ta düzenlenen 2003 MTV Video Müzik Ödülleri'nde ise grup "The Scientist" şarkısıyla sahne aldı ve üç ödül kazandı.

Aralık 2003'te *[[Rolling Stone]]* okuyucuları Coldplay'i yılın en iyi sanatçısı ve en iyi grubu olarak seçti. Bu sırada grup The Pretenders'ın 1983 çıkışlı şarkısı "2000 Miles"ı yeniden seslendirdi (şarkı, kendi resmi web sitelerinden indirilebildi). Birleşik Krallık'ta "2000 Miles", Gelecekteki Ormanlar ve Tabanca Şiddetine Dur kampanyalarının gelirleriyle birlikte yılın en çok dijital satış yapan şarkısı oldu. *A Rush of Blood to the Head*, 2003 Grammy Ödülleri'nde En İyi Alternatif Müzik Albümü ödülünü kazandı. 2004 Grammy Ödülleri'nde ise "Clocks" şarkısı Yılın Kaydı ödülünü elde etti.

### ''X&Y'' (2005–2008)

Coldplay 2004'ü gündem dışında geçirdi, turneye mola verdi ve üçüncü albümlerini kaydederken ortaya çıkan "The Nappines" adlı kurgusal grubun bir şarkısının satire video klibini yayımladılar. *[[X&Y]]* Haziran 2005'te Birleşik Krallık ve Avrupa'da piyasaya sürüldü. Aslında, EMI'nın hisse senetlerinin düşmesi nedeniyle albümün sonraki mali yılda gecikmeli olarak yayımlanması düşünülmüştü. Albüm dünya genelinde 8.3&nbsp;milyondan fazla satarak 2005'in en çok satan albümü oldu. Çıkış single'ı "Speed of Sound", radyolarda ve çevrimiçi müzik mağazalarında ilk kez 18 Nisan'da duyuldu, CD satışları 23 Mayıs 2005'te başladı. *X&Y* 20 ülkede albüm listelerine bir numaradan giriş yaptı ve Birleşik Krallık liste tarihinde en hızlı satan üçüncü albüm oldu. Aynı yıl iki single daha yayımlandı: Eylül'de "Fix You" ve Aralık'ta "Talk".
*X&Y* için önceki kayda göre daha az coşkulu olduğu söylense de genellikle olumlu eleştiriler yapıldı. *[[The New York Times]]* için yazan Jon Pareles, Coldplay'i "on yılın en katlanılmaz grubu" olarak tarif etti, NME ise albüme 9/10 notunu vererek "Kendine güvenen, cesur, iddialı, single'larla tıkanan ve imkansızlık içeren 'X&Y', tekerleği yeniden icat etmek değil ancak Coldplay'i zamanının grubu olarak pekiştirecek." yorumunu yaptı.

Coldplay ve U2 arasındaki karşılaştırmalar giderek yaygınlaştı. Daha sonra Chris Martin bu ortaya karışık olumsuz eleştirileri değiştirdi, U2'ya göre kendilerinin sözlerinin dikkat çekici olduğunu belirtti, böylece "kurtarılmış" hissetti.

Haziran 2005'ten Temmuz 2006'ya Coldplay, *[[Twisted Logic Tour]]* adlı turneye çıktı, bu turne sırasında Coachella, Wight Adası Festivali, Glastonbury ve Austin City Limits Music Festival etkinliklerinde de sahne aldı. Temmuz'da Hyde Park'taki Live 8'te performans sergiledi ve Richard Ashcroft vokali eşliğinde The Verve'ün "Bitter Sweet Symphony" çalışmasını da seslendirdiler. 28 Ağustos'ta Coldplay, "Speed of Sound" şarkısıyla Miami'deki 2005 MTV Video Müzik Ödülleri'ne katıldı. Eylül'de "How You See the World" şarkısının yeni sözlerle oluşturulan yeni sürümünü War Child'ın *[[Help!: A Day in the Life]]* adlı yardım albümü için kaydettiler. Şubat 2006'da Brit Ödülleri'nden En İyi Albüm ve En İyi Single kategorilerinde ödül kazandılar. 2006 içinde "The Hardest Part" ve "What If" single'larını piyasaya sürdüler. *X&Y* albümünün altıncı ve son single'ı "White Shadows" Haziran 2007'de Meksika'da yayımlandı.

### ''Viva la Vida or Death and All His Friends'' (2008–2011)
11 Haziran 2008 tarihinde *[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]* adlı dördüncü stüdyo albümünü Markus Dravs, Brian Eno, Rik Simpson ve Jon Hopkins'ten oluşan bir prodüksiyon ekibiyle çalışarak hayranlarına sunan Coldplay, albümün tarzına Latin Amerika ve İspanyol müziğinin etkilerini yansıttı. Ayrıca albümde kilise çanı ve bunun gibi deneysel sesler de ekleyen grup, albümüyle ''Billboard'' 200 ve İngiltere listeleri dahil birçok ülkenin listelerinde zirveye bir kez daha yerleşti. Albümden şu ana kadar "Violet Hill", "Viva la Vida" ve "Lost!" adlı parçalarını single olarak piyasaya süren dörtlü, bu single'lardan "Violet Hill" ile de İngiltere listelerinde 8, ''Billboard'' Hot 100 listelerinde 40, *Billboard* Modern Rock listelerinde ise 9 numara oldu. "Viva la Vida" single'ı, grubu İngiltere, Billboard Hot 100 ve *Billboard* Modern Rock Single listelerinde zirveye taşırken, "Lost!" single'ı da İngiltere  listelerinde 55, *Billboard* Modern Rock Single listelerinde ise 22. sıradaydı. Ayrıca 19 Kasım'da *[[Prospekt's March]]* adlı EP'yi yayınlayan topluluk, EP içerisinde yer alan "Lost+" adlı parçada Jay-Z ile bir araya geldi.

Coldplay, 2009 Grammy Ödülleri'nde yedi dalda ödüle aday gösterildi: Yılın Albümü ve En İyi Rock Albümü (*Viva la Vida or Death and All his Friends*); Yılın Kaydı, Yılın Şarkısı ve En İyi Grup Pop Vokal Performansı ("Viva la Vida"); En İyi Rock Şarkısı ve En İyi Grup Rock Performansı ("Violet Hill"). Bu adaylıkların üçünden ödüle layık görüldü: En İyi Rock Albümü (Viva la Vida or Death and All His Friends);Yılın Şarkısı (Viva la Vida);En İyi Grup Pop Vokal Performansı (Viva la Vida). *Viva La Vida or Death and All His Friends*, 6,9 milyonluk satış rakamıyla 2008 yılının en çok satan albümü oldu.

### ''Mylo Xyloto'' (2011–2014)
Coldplay 24 Ekim 2011 tarihinde *[[Mylo Xyloto]]* isimli 5.stüdyo albümlerini piyasaya sürdü. Albümün prodüktörlüğünü önceki albümünde prodüktörü olan Brain Eno üstlendi. Bu albümle birlikte Coldplay post-britpop - rock tarzını bir kenara bırakıp elektronik pop - rock tarzına yönelmiş rock müziğin materyallerini ise çok az kullanmıştır. Albümde Rihanna ile yapılan "Princess of China" adlı bir düet bulunmaktadır. *Mylo Xyloto*, herhangi bir anlamı olmayan sözcüktür. Böyle bir isim tercih edilmesinin sebebi albümünün temasının; özgürce kendin olmak, kendini dilediğince ifade edebilmek olmasıdır.
### ''Ghost Stories'' (2014–2015)
Coldplay tarafından 16 Mayıs 2014 tarihinde piyasaya çıkarılan ve grubun 6.stüdyo albümü olma özelliğini taşıyan albümdür.

### ''A Head Full of Dreams'' (2015-2019)
Solist Chris Martin 2014 yılının Aralık ayında *[[A Head Full of Dreams]]* adını verdikleri 7. stüdyo albümü için çalışmaya devam ettiklerini fakat henüz bir çıkış tarihi olmadığını açıklamıştır. Chris albümle ilgili olarak *Bu albüme şöyle bakıyoruz. Harry Potter serisinin son kitabı gibi ya da ona benzer bir şey. İleride bir gün başka şeyler yapmayacağımız anlamına gelmiyor ama bir devrin kapanışı olacak. Bu albümü yaptığımız son iş gibi düşünmek zorundayız. Yoksa elimizden geleni yapmayız. Albümü bitirip turneye çıkacağız* şeklinde açıklamada bulunmuştur. Ayrıca albümün ilk Single'nın Nisan ayı içerisinde gelmesi bekleniyor...

### ''Everyday Life'' (2019–2020)
A Head Full of Dreams Turu ardından kısa süreliğine hayranlarına veda eden Coldplay verdikleri 3 yıllık ara sonrasında 8.stüdyo albümleri olan "Everyday Life" ile dinleyicilerine tekrar kavuştular. Solist Chris Martin'in de röportajlarında belirttiği üzere bu özel albüm daha çok insani değerlere ve dünya üzerindeki güncel meselelere odaklanıyor. 22 Kasım 2019 günü dinleyicilerle buluşan albümün tanıtımı için grup, Ürdün'ün başkenti Amman'da YouTube üzerinden yayınlanan bir çevrimiçi konser düzenledi. Düzenledikleri konserlerin küresel ısınma ve sürdürülebilirlik üzerindeki olumsuz etkileri sebebiyle grup, bu albüm için geçmişteki albümlerinde olduğu gibi bir konser turu düzenlemedi.

### ''Music of the Spheres'' (2021–günümüz)
Coldplay 20 Temmuz 2021 tarihinde Music of the Spheres isimli 9.stüdyo albümlerinin 15 Ekim 2021 tarihinde piyasaya çıkacağını duyurdu. Albümün prodüktörünün Max Martin olduğu belirtilen açıklamada yeni albümde "Coloratura" adında bir şarkının olduğu da belirtildi. "Coloratura" 23 Temmuz 2021 günü single olarak yayınlandı. Bundan önce de aynı albümden "Higher Power" adlı şarkı 7 Mayıs 2021 günü single olarak yayınlanmıştı.

## Diskografi

* *[[Parachutes]]* (2000)
* *[[A Rush of Blood to the Head]]* (2002)
* *[[X&Y]]* (2005)
* *[[Viva la Vida or Death and All His Friends]]* (2008)
* *[[Mylo Xyloto]]* (2011)
* *[[Ghost Stories]]* (2014)
* *[[A Head Full of Dreams]]* (2015)  
* *[[Everyday Life (Coldplay albümü)|Everyday Life]]* (2019)
**[[Music of the Spheres (Coldplay albümü)|Music of the Spheres]]* (2021)
**[[Moon Music]]* (2024)

## Konser turneleri
* Parachutes Tour (2000–01)
* A Rush of Blood to the Head Tour (2002–03)
* Twisted Logic Tour (2005–07)
* Viva la Vida Tour (2008–10)
* Mylo Xyloto Tour (2011–12)
* Ghost Stories Tour (2014)
* A Head Full of Dreams Tour (2015–16)
* Music Of The Spheres Tour (2021-Günümüz)

## Ödülleri

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
*
*

## Dış bağlantılar

* Resmî site