Zümrüt

**Zümrüt** (Be3Al2SiO6), beril mineralinin bir türü. Yeşil renkli, saydam değerli bir taş.Berilin Mohs skalasında sertliği yedi veya yedi buçuktur.

Işığı kırma ve saçılıma uğratma gücü çok yüksek olmayan zümrüt, yakın değerdeki diğer değerli taşlara oranla fazla parıldamaz. Britanya Kraliyet Mücevherleri de dahil, en kaliteli zümrütler Kolombiya'dan ihraç edilmektedir. Burada zümrütler damarlar içinde kalsit ve pirit ile beraber oluşmuştur. Saf zümrütler çok nadirdir, zümrüt kristalleri genellikle başka mineraller (kapanımlar) ve küçük lekeler içerir. Bunun sonucunda sentetik zümrüt üretimine istek artmıştır. Bu sentetik zümrütlerin özgül ağırlıkları ve refraktiv indeksleri doğal zümrütlere göre biraz daha düşüktür.

Ural zümrütü diye tanınan taş aslında zümrüt değil, grenadır. Brezilya zümrütü ise aslında yeşil turmalin, Cape zümrütü ise prehnittir. Ayrıca akşam zümrütü olarak da anılan taş peridottur ve zümrüt değildir.

## Değerini belirleyen özellikler
Zümrütler, tüm renkli değerli taşlar gibi, "dört C" olarak bilinen dört ana parametreye göre değerlendirilir: renk, berraklık, kesim ve karat ağırlığı. Genellikle renkli değerli taşların sınıflandırılmasında renk tartışmasız en önemli kriterdir. Ancak zümrütlerin sınıflandırılmasında berraklık ikincil kabul edilir.

### Renk
Değerli taş biliminde, renk üç bileşene ayrılır: ton, doygunluk ve ton. Zümrütler, sarı-yeşilden mavi-yeşile kadar çeşitli tonlarda olabilir, ancak ana ton mutlaka yeşil olmalıdır. Sarı ve mavi, zümrütlerde bulunan tipik ikincil tonlardır. Orta ila koyu tonlu değerli taşlar zümrüt olarak kabul edilir; bunun yerine açık tonlu değerli taşlar yeşim beryl türü olarak bilinir.

### Berraklık
Zümrütler genellikle yüzeyinde çok sayıda içerik ve çatlaklara sahiptir. Pırlanta gibi, berraklık değerlendirmesinde büyütme standardı (yani 10 kat büyütme) kullanılırken, zümrütler gözle değerlendirilir. Bu nedenle, bir zümrütün görülebilir içerikleri yoksa (normal görüş keskinliği varsayıldığında), kusursuz kabul edilir. Yüzeyinde çatlak olmayan taşlar son derece nadirdir, bu yüzden neredeyse tüm zümrütler görünür berraklığı artırmak için işleme tabi tutulur.

### Tedavi yöntemleri
Zümrütlerin çoğu, yüzeye ulaşan çatlakları doldurmak, berraklığı ve stabiliteyi artırmak için taş kesme işleminden sonra yağlanır. Benzer bir kırılma indisi olan sedir yağı, bu yaygın uygulamada sıkça kullanılır.

## Kültürel ve tarihi önemi
Mısır'daki zümrüt madenlerinin geçmişi MÖ 1650 yılına kadar uzanır. Zümrüt yüzyıllardır mücevher olarak kullanılmaktadır. Zümrüt geleneksel olarak Mayıs ayının doğum taşı olarak kabul edilmiştir. Ayrıca bazı kültürlerde zümrüt 55. evlilik yıl dönümü için geleneksel bir hediyedir.

## Zümrüt madenleri

Antik çağda zümrüt MÖ 1500'den beri Smaragdus Dağı'ndaki yerlerde Mısır ve en az 14. yüzyıldan beri Hindistan ve Avusturya'da çıkarıldı. Mısır madenleri, endüstriyel ölçekte Roma ve Bizans İmparatorlukları ve daha sonra İslami fatihler tarafından işletildi. Bu madencilik Kolombiya'da'ki yatakların keşfiyle sona erdi; sadece kalıntıları kaldı.

Kolombiya yıl, kaynak ve dereceye bağlı olarak dünya üretiminin% 50-95'ini oluşturan dünyanın en büyük zümrüt üreticisidir. Kolombiya'daki zümrüt üretimi 2000'den 2010'a kadar % 78 ölçüsünde arttı. Kolombiya'daki üç ana zümrüt madencilik alanı Muzo, Coscuez ve Chivor'dur. Kolombiya'da nadir bulunan "trapiche" zümrütleri bulunur ve koyu bölgerlerde yeşil ışın benzeri kollarıyla ayırt edilir. "Trapiche" kelimesi ispanyolcada "değirmen" kelimesinden gelir ve su değirmenin kollarına benzediği bu ad verilmiştir.

2004'teki Dünya'daki mücevher üretiminin % 20'sinden sorumlu olan Kitwe'nin   güneybatısındaki Kafubu Nehri alanındaki yataklarıyla(Kagem Madenleri) Zambiya dünyanın en büyük ikinci değerli taş üreticisidir. 2011'in ilk yarısında Kagem Madenleri 3.74 ton zümrüt üretti.

Zümrüt, Afganistan, Avustralya, Avusturya, Brezilya, gibi ülkelerde, Bulgaristan, Kamboçya, Kanada, Çin, Mısır, Etiyopya, Fransa, Almanya, Hindistan, İtalya, Kazakistan, Madagaskar, Mozambik, Namibya, Nijerya, Norveç, Pakistan, Rusya, Somali, Güney Afrika, İspanya, İsviçre, Tanzanya, Amerika Birleşik Devletleri, Zambiya ve Zimbabve tüm dünyada bulunur. ABD'de zümrütler Connecticut, Montana, Nevada, Kuzey Carolina ve Güney Carolina'da bulundu. Kanada'da 1997'de Yukon'da zümrütler bulundu.

## Kaynakça
* Sinkankas, John, 1994, Emerald & Other Beryls, Geoscience Press, ISBN 0-8019-7114-4
* Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed., John Wiley and Sons, New York ISBN 0-471-80580-7
* Weinstein, Michael, 1958, *The World of Jewel Stones*, Sheriden House
* Resimli Madencilik Terimleri Sözlüğü - Z