Käthe Leichter

**Marianne Katharina "Käthe" Leichter** (Viyana, 20 Ağustos 1895 - Şubat 1942), Avusturyalı bir ekonomist, kadın hakları aktivisti, gazeteci ve politikacıydı. Avusturya Sosyal Demokrat Partisi ve Viyana İşçi Odası üyesiydi. Nazi rejimi sırasında Ravensbrück toplama kampında alıkonuldu ve 1942'de Bernburg Ötanazi Merkezi'nde gazla öldürüldü.

## Erken dönemleri
Leichter, 1895'te Viyana'da, Yahudi bir çiftin, avukat Josef Pick (1849, Náchod1926) ve karısı Charlotte "Lotte" Rubinstein'ın (1871, Galați 1939) ikinci kızı olarak, **Marianne Katharina Pick** adı ile dünyaya geldi. Ablası, Avusturyalı-Amerikalı besteci ve müzik terapisti Vally Weigl'dı.

Käthe, 1914'te Beamten-Töchter-Lyceum'dan mezun oldu ve ardından Viyana Üniversitesi'nde siyaset bilimi okumaya başladı. O dönemde Avusturyalı kadınların mezun olmasına izin verilmediğinden, 1917'de Alman Heidelberg Üniversitesi'ne kaydını aldı; Temmuz 1918'de mezun oldu ve daha sonra üniversitede iki dönem daha tamamlamak için Viyana'ya döndü.

## Siyasi kariyeri
Leichter, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden önce öğrenci olarak radikal bir sol örgüt olan *Wiener Jugendbewegung*a (*Viyana Gençlik Hareketi*) katıldı ve daha sonra savaşa karşı çıkan Avusturya Sosyal Demokrat Partisi (SDAPÖ) üyeleri için Marksist bir grup *Parteischüler-Bildungsverein Karl Marx*'a (Karl Marx Parti Akademisyenleri ve Eğitim Derneği) katıldı. Avusturya Cumhuriyeti 1918'de kurulduğunda ve ekonomi alanında uzmanlaşmış ilk Avusturyalı kadın siyaset bilimi mezunlarından biri olarak, *Reichswirtschaftskommission der Arbeiterräte* (İşçi Konseyleri Devlet Ekonomi Komitesi), ** (Sanayiyi Sosyalleştirme Devlet Komitesi) ve *Zentralverband für Gemeinwirtschaft* (Kamu Malları ve Şirketleri Merkezi Teşkilatı) ve Maliye Bakanlığı için çalıştı.

Leichter*,* 1925'te *Frauenreferat der Wiener Arbeiterkammer'e* (Viyana Kurumsallaşmış İşçi Odası Kadın Dairesi) katıldı ve 1934'e kadar daireyi yönetti. 1932'de *Betriebsrat der Wiener Arbeitkammer'e* (Viyana Kurumsallaşmış İşçi Odası İşçi Komitesi) seçildi. Avusturya'da kadın çalışmaları hakkında topladığı istatistiki verilere dayanarak makaleler ve raporlar yayınladı, ayrıca kadın haklarını savunmak için konferanslar, okul kursları ve radyo yayınları verdi. Eşit ücret, sosyal yönetimde daha fazla kadının işe alınması ve üniversite mezunu kadınlar için istihdam fırsatları savundu.

## Kişisel hayatı

1921'de bir sosyalist ve gazeteci olan  ile evlendi. 1924'te ilk oğulları Heinz'i ve 1930'da ikinci Franz'ı doğurdu.

## Siyasi işkenceler ve ölümü
Şubat 1934'te SDAPÖ Avusturya'da yasaklandığında Leichter, parti yasağına tepki olarak kurulan bir yeraltı sosyalist örgütü olan *Revolutionäre Sozialisten'e* (Devrimci Sosyalistler) katıldı. Kocası Otto ile birlikte 1934'te altı aylığına Zürih'e göç ettiler, ancak Devrimci Sosyalistlerin eğitim başkanı seçilince Viyana'ya döndü. Anti-faşist broşürler yazdı ve yurt dışında Maria Mahler ve Anna Gärtner takma adlarıyla makaleler yayınladı. Nazi Partisi, 1938'de *[[Avusturya'nın ilhakı|Anschluss'ta]]* Avusturya'yı işgal edince, ailesiyle birlikte Avusturya'dan kaçmaya çalıştı. Ailesi kaçmasına rağmen, Leichter 30 Mayıs 1938'de Viyana'da Gestapo tarafından tutuklandı ve ardından hapsedildi. 1940'ta Ravensbrück toplama kampına gönderildi ve 1942'nin başlarında Bernburg Ötanazi Merkezi'nde gazla öldürüldü.

## Hatırası
Viyana'nın Hietzing semtinde bir cadde olan Käthe Leichter-Gasse, adını 1949'da Leichter'den almıştır. Avusturya hükûmeti tarafından bir kadın tarihçiye verilen yıllık bir ödül de Leichter'in anısına verilmiştir. Avusturyalı-Amerikalı tarihçi Gerda Lerner, Leichter için şunları yazmıştır: "feminizmin en yüksek ideallerinin kişiselleşmesi-tüm kadınlar adına, özellikle de işçi sınıfı kadınları adına yaşam boyu faaliyetleri; sosyal reformların sadece kadınların yanı sıra erkeklerin çıkarlarına hizmet etmeleri durumunda olduğu inancı; faşizme ve Nasyonal sosyalizme karşı uzlaşmaz mücadelesi, hayatına mal oldu."

## Akrabaları
Käthe Leichter'in akrabaları arasında bulunan bazı kişiler:

* *Jacques Rubinstein,*  (1841, Yareslov (Jarosław), Kraliyet Galiçya-Lodomeria  1912, Viyana, Avusturya-Macaristan)∞ *Henriette Rosenfeld* (, ) (1848,  (, ), Nyitra Co. Royal Hungary  1934, Viyana, Avusturya) ve çocukları:
** *Charlotte "Lotte" Rubinstein* (Käthe Leichter'in babası *Josef Pick ile* evlendi)
** *Caroline Friederike Rubinstein* (evlilik adı *Landau*)
** *Helene Rubinstein (evlilik adı* Kux *)*
** *Heinrich Rubinstein*
** *Artur Rubinstein*

## Kaynakça

## Bibliyografya

* *Frauenarbeit und Arbeiterinnenschutz in Österreich*, 1927
* *Wie leben die Wiener Heimarbeiter? : eine Erhebung über die Arbeits- und Lebensverhältnisse von tausend Wiener Heimarbeitern*, 1923
* *So leben wir ... 1320 Industriearbeiterinnen berichten über ihr Leben ; Eine Erhebung*, 1932
* *Käthe Leichter. Leben und Werk*, 1973
* *Käthe Leichter zum 100. Geburtstag : Texte zur Frauenpolitik*, 1995