open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akbayır, Olur

**Akbayır**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Akbayır'ın eski adı **Kahi** veya **Kahisi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Kahi / Kahisi (კახი / კახისი), bir buğday türü "kahi" (კახი) kelimesiyle ilişkili olabilir. Öte yandan bu yer adı, köyün eski halkının Gürcistan'ın Kaheti bölgesinden gelip yerleşmesiyle alakalı da olabilir. Kahi veya Kahisi Türkçeye Kahis ve Kah (كاخ) olarak girmiştir.

Kahi veya Kahisi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Kahisi, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Ardanuç livasına bağlı Kahi nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 75 Hristiyan haneden oluşuyordu. Kahisi köyü aynı adlı nahiyenin de idari merkeziydi. Yedi köyü kapsayan Kahi nahiyesi toplam 230 haneden oluşuyordu ve bu tarihte sadece 5 hane İslam dinine geçmişti.

Kahisi, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti içinde, Tavusker sancağına bağlı köylerden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit etti bu tarihte köyde 31 hanede 74 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 148 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kahisi, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kahi, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Kyah (Кяхъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 15 hanede, 35'i erkek ve 31'i kadın olmak üzere 66 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Oysa Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili 1907 yılında, Taoskari köyünden Olur'a dönerken Kiahi (Rusçanın etkisiyle köyün adını Kiahi biçiminde yazmıştır) köyünden geçtiğini ve burada 12 hane Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır. Kahi köyünün nüfusu 1896 yılında 148 kişiye, 1906 yılında 182 kişiye yükselmiştir.

Kahi veya Kahisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kah (كاخ) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kah" köyü aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 150 kişiden oluşuyordu. Kahisi veya Kah, "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akbayır olarak değiştirilmiştir. Akbayır köyünün nüfusu 1965 yılında 285 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 107 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Kahisi köyünün Hristiyan döneminden kalmış olan Kahisi Kilisesi, köyün 300 metre güneydoğusunda, kaba yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Büyük ölçüde yıkılmış olan kilisenin günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 1,5 metreyi bulur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 184&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un batısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Altunkaya, Olur

**Altunkaya**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Altunkaya köyünün eski adı yaygın biçimde **Mehenk** olarak bilinir. Ancak 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Mehank / Mehang (مهانك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda ise Mehangi / Muhangi (მეჰანგი / მუჰენქი) biçiminde yazılmıştır.

Mehang köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'nun yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 22 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Gogiça, Vartuan, Zakar, Yadigar, Tevdore, Mihran, Nuraziz, Budaha gibi adlar taşıyordu.

Meheng köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Mehang (مهانك)  şeklinde geçer. Hicri 1122 (1710/1711) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köy, 20.000 akçe hasıla ile Abdullah adında birine zeamet olarak verilmişti. Hicri 1135 (1722/1723) tarihinde ise bu yerleşim Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve hasılası 9.000 akçe idi.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Mehang köyünde 9 hanede 27 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 54 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Oysa köyde 1574 yılında 46 hane, 1595 yılında 22 hane yaşıyordu. Köyün nüfusunun 1835 yılına gelinceye kadar iyice azaldığı görülmektedir.

Mehang, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kahi, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Megenk (Мегенкъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 12 hanede, 39'u erkek ve 39'u kadın olmak üzere 78 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Mehenk köyünün nüfusu 1896 yılında 105 kişiye, 1906 yılında 141 kişiye yükselmiştir.

Mehenk, 1940 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 144 kişiden oluşuyordu. Mehang veya Mehenk, "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Altunkaya olarak değiştirilmiştir. Altunkaya köyünün nüfusu 1965 yılında 206 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 73 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 192&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 14,4&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Beğendik, Olur

**Beğendik**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Beğendik'in eski adı **Pirdanos**'tur. Gürcüce Pirdanosi (ფირდანოსი) biçimde yazılan köy, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Pirdanos (پردانوس) olarak geçer.

Pirdanos, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Pirdanosi, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Penek livasının Panaskert nahiyesine bağlı bir köydü. Köyün nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.

Pirdanosi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Pirdanos (پردانس) olarak geçer. Hicri 1131 (1718/1719) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köyün hasılası, 14.500 akçe idi.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit etti 1835 yılında Pirdanos köyünde 28 hanede 77 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 152 kişiden oluştuğu söylenebilir.

Pirdanos, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının (*uçastok*) köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Pirdanos (Пирданосъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 43 hanede, 103'ü erkek ve 96'sı kadın olmak üzere 199 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Pirdanos köyünün nüfusu 1896 yılında 290 kişiye, 1906 yılında 331 kişiye yükselmiştir.

Pirdanos, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pertanos (پرطانوص) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Pirtanos" olarak geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 306 kişiden oluşuyordu. Pirdanos veya pirtanos "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beğendik olarak değiştirilmiştir. Beğendik köyünün nüfusu 1965 yılında 484 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 202&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, Altunkaya Mahallesi üzerinden 19&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Coşkunlar, Olur

**Coşkunlar**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Coşkunlar'ın eski adı **Eğri Kilisa**'dır. Bu yerleşimin tarihi adı bilinmemektedir. Eğri Kilisa veya Eğri Kilise adının geç dönemde köydeki eğrilmiş bir kiliseye izafeten orataya çıktığı anlaşılmaktadır. Eğri Kilise, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Egri-Kilsa (Эгри-Килиса) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer.

Eğri Kilisa, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eğri Kilisa'ya adını veren kiliseden eski bir yerleşim merkezi olduğu anlaşılan köy, eski Osmanlı kayıtlarında bu adla yer almamıştır.

Eğri Kilisa, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında "Egri Kilisa" (Эгри-Килиса) adıyla kaydedilmiş olan köyde 5 hanede, 13'i erkek ve 9'u kadın olmak üzere, 22 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Kürt" olarak kaydedilmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise Kürtlerden önce bu yerleşimde Hristiyan bir nüfusun yaşadığı göstermektedir. Eğri Kilisa köyünün nüfusu 1896 yılında 52 kişiye, 1906 yılında 58 kişi olarak tespit edilmiştir. Bu kayıttan köye 1886-1896 arasında yeni bir nüfus yerleştirildiği anlaşılmaktadır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında, Oltu sancağındaki Parnaki köyünü anlatırken, Oltu Çayı'nin sağ kıyısındaki Eğri Kilisa köyüneki kiliseden de söz etmiştir. Verdiği bilgiye göre bu tarihte eski kiliseden sadece apsisin bir kısmı kalmıştı. Kilise yıkılmış, kaplama tasarı da sökülüp alınmıştı.

Eğri Kilisa köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yazım hatası olmakla birlikte "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Mohoş, 1940 genel nüfus sayımında "Eğrikilise" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 179 kişiden oluşuyordu. Eğri Kilisa veya Eğrikilise  "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Coşkunlar olarak değiştirilmiştir. Coşkunlar köyünün nüfusu 1965 yılında 269 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 8 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 161&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu devlet yolunun kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bozdoğan, Olur

**Bozdoğan**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Bozdoğan'ın eski adı **Mohoş**'tur. Gürcüce Mohoşi (მოხოში) biçiminde yazılan bu yer adı, 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mohoş (Мохошъ ve موخوش) olarak geçer.

Mohoş köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biri olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Mohoş, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağının köylerinden biriydi. Köydeki 115 hanede 229 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 458 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu defterde aynı idari konuma sahip Mohoş adıyla ikinci bir köy kaydedilmiştir. Bu yerleşim merkezinde ise, 12 hanede 50 erkek tespit edilmiştir. Mohoş adını taşıyan iki köyün bulunduğu veya aynı köyün iki kısım olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir.

Mohoş, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Mohoş (Мохошъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 8 hanede, 16'sı erkek ve 17'si kadın olmak üzere 33 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Mohoş köyünün nüfusu 1896 yılında 49 kişiye, 1906 yılında 103 kişiye yükselmiştir. Yirmi yılda köyünün nüfusunun üç katından fazla armış olması, Rus idaresinin Mohoş'a yeni bir nüfus yerleştirildiğini göstermektedir.

Mohoş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mohoş (موخوش) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Mohoş, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 167 kişiden oluşuyordu. Mohoş "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bozdoğan olarak değiştirilmiştir. Bozdoğan köyünün nüfusu 1965 yılında 213 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 53 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 186&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, 1,7&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Beşkaya, Olur

**Beşkaya**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Beşkaya'nın eski adı Parisor veya Parasor'dur. Bu yer adı iki kelimeden oluşur ve "sor" Ermenicede "dere" anlamına gelir. Gürcüce kaynaklarda Parisori (ფარასორი) şeklinde yazılmış olan köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Barisor" şeklinde kaydedilmiştir.

Parasori, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 

Parisor veya Parasor köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 26 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 8 hane Müslüman olmuş, 18 hane Hristiyan olarak kalmıştır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise, Parasori köyünde 40 hanede 94 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 192 kişiden oluştuğu söylenebilir.

Parasori, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında tek köy olarak Parasor (Парасоръ) adıyla kaydedilmiş olan köyde 23 hanede, 62'si erkek ve 45'i kadın olmak üzere 107 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Parasor köyünün nüfusu 1896 yılında 216 kişiye, 1906 yılında 211 kişi olarak tespit edilmiştir.

Parasor, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Baresor" (بارە صور) şeklinde geçer. Bu tarihte bu yerleşim merkezi Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Parisor" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 330 kişiden oluşuyordu. Parasori veya Parisor "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beşkaya olarak değiştirilmiştir. Beşkaya köyünün nüfusu 1965 yılında 409 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 111 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 211&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 40&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 16,3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekinlik, Olur

**Ekinlik**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ekinlik'in eski adı Oğtatabi'dır. Oğtatabi (ოღთატაბი), 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Oğtatab (اوغتطاب) olarak geçer. Bu yer adı Gürcüce Oğtadaba'dan (ოღთადაბა) değişime uğramış olmalıdır.

Oğtatabi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve yerleşimi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini takiben Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntıları da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

Oğtatabi, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağı köylerden biriydi. Oğtatab-i Süfla (اوغتطاب سفلا) ve Oğtatab-i Ulya (اوغتطاب علیا) olmak üzere iki yerleşim olarak kaydedilmişti. Büyük bir yerleşim olan köyde 88 Hristiyan hane yaşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Oğtatabi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Oğtatab (اوغتطاب) olarak geçer. Hicri 1108 (1696/1697) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köy, 26.000 akçe hasıla ile Süleyman adında birine zeamet olarak bırakılmıştı.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Oğtatabi köyünde 13 hanede 33 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 66 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1595 tarihindeki hane sayısıyla kıyaslandığında Oğtatabi köyünün nüfusunun iyice azalmış olduğu görülmektedir.

Oğtatab, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Ogdadab (Огдадабъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 49 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 5 hanede 10'u kadın ve 10'u erkek olmak üzere 20 Rum, 6 hanede 14'ü erkek ve 15'i kadın olmak üzere 29 Türk yaşıyordu. Oğdadab köyünün nüfusu 1896 yılında 37 kişi, 1906 yılında 29 kişi olarak tespit edilmiştir.

Oğtatabi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oğdadab (اوغداداب) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Oğtatap" biçiminde yazılan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 108 kişiden oluşuyordu. Oğtatabi veya Oğdadab "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ekinlik olarak değiştirilmiştir. Ekinlik köyünün nüfusu 1965 yılında 180 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 197&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Uzunharman ve Sarıbaşak mahalleleri üzerinden 11,5&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Güngöründü, Olur

**Güngöründü**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Güngöründü'nün eski adı **Komk**'tur. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde bir başka köy de Komk (كومك) adını taşıyordu. Bu yer adı zaman içinde Konk / Könk'e (قونق) dönüşmüştür. Komk adı Gürcüce kaynaklarda Komki (ქომქი) olarak geçer. 1595 tarihinden sonra köyde önemli bir nüfus artışının olmadığı görülmektedir.

Komk, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün adı da bu tarihte Gürcüceden Osmanlıcaya geçmiş olmalıdır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Komk köyünde 5 hanede 20 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1595 tarihinden sonra köyde önemli bir nüfus artışının olmadığı görülmektedir.

Komk, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının **Tausker** kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Konk (Конкъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 13 hanede, 32'si erkek ve 32'si kadın olmak üzere 64 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Konk köyünün nüfusu 1896 yılında 82 kişi, 1906 yılında 89 kişi olarak tespit edilmiştir.

Komk, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde  Konk (قونق) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Konk" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 99 kişiden oluşuyordu. Komk veya Konk "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Güngöründü olarak değiştirilmiştir. Güngöründü köyünün nüfusu 1965 yılında 130 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 10 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 186&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kaledibi, Olur

**Kaledibi**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Kaledibi, bu yerleşim merkezinin bilinen en eski adıdır. 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Kala Dibi (Кала-диби) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Kala Dibi" (قلعە دبی) şeklinde yazılmıştır. Köyün adı yerleşim merkezinin bulunduğu yerdeki kaleye benzer devasa bir kayadan gelir.

Kala Dibi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Kala Dibi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Kala Dibi (Кала-диби) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Beretanlı nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 17'si erkek ve 15'i kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olan 32 kişi yaşıyordu.

Kala Dibi köyü, 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. Kaledibi, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 202 kişiden oluşuyordu. 1965 yılına gelindiğinde köyün nüfusu 366 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 10 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 155&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 19&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneyinde olup,  numaralı Olur-Oltu devlet yolu ve Oltu Çayı kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Karakoçlar, Olur

**Karakoçlar**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Karakoçlar'ın eski adı **Pulur**'dur. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Puluri (ფულური) olarak geçer. Köyün adı Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) "Pulur" (پولور) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bulur" (بولور) biçiminde yazılmıştır.

Pulur, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferininin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Pulur, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Ardanuç livasının Tavusker nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy 13 haneden meydana geliyordu ve 7 hane Hristiyan, 6 hane Müslüman olarak kaydedilmişti.

Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Pulur köyü, "Pulur" (پولور) şeklinde geçer. Hicri 1121 (1709/1710) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köyün hasılası, 6.500 akçe idi.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise köyde 16 hanede 51 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Pulur'un toplam nüfusunun yaklaşık 102 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Pulur, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Pulur (Пулуръ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 15'i erkek ve 14'ü kadın olmak üzere, 6 hanede yaşayan 29 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Kürt olarak kaydedilmiştir. Pulur köyünün nüfusu 1896 yılında 30 kişi, 1906 yılında 34 kişi olarak tespit edilmiştir.

Pulur, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bulur" (بولور) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Pulur" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 76 kişiden oluşuyordu. Pulur "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Karakoçlar olarak değiştirilmiştir. Karakoçlar köyünün nüfusu 1965 yılında 156 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 21 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 195&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Keçili, Olur

**Keçili**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Keçili'nin eski adı **Niyakom**'dur. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Niyakom (نیا كوم) biçiminde yazılmıştır. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Niakomi (ნიაკომი) olarak geçer.

Niakomi, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün Niyakom biçimindeki eski adı da Türkçeye Gürcüceden girmiş olmalıdır. Köydeki Gürcü manastırı Vaçedzori Manastırı 9. yüzyılda inşa edilmiştir.

Niakomi 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlı olan Niakomi 8 haneden oluşuyordu. Bu tarihte 5 hane Hristiyan olarak kalmış, 3 hane ise Müslüman olmuştu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise köyde 10 hanede 25 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Niakomi'nin toplam nüfusunun yaklaşık 50 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Niyakom, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Niakom (Ниакомъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 25'i erkek ve 24'ü kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan 49 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Niakom köyünün nüfusu 1896 yılında 71 kişi, 1906 yılında 85 kişi olarak tespit edilmiştir.

Niakom, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Niyakom (نیا كوم) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 124 kişiden oluşuyordu. Niakomi veya Niyakom "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Keçili olarak değiştirilmiştir. Keçili köyünün nüfusu 1965 yılında 198 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 55 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Keçili köyü, Orta Çağ'da Tao bölgesinin en önemli yerleşmelerinden biriydi. Köyde bu dönemi yansıtan tarihsel yapılar bulunmaktadır. Bu yapılardan biri Vaçedzori Kilisesi, 9. yüzyıldan kalmadır. Bu yüzyılda köyün yer aldığı bu bölge, Gürcü Krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Köyde Vaçedzor veya Vaçedzori olarak adlandırılan yedi kilise daha vardır. Bu yapılar Vaçedzori Manastırı'nı oluşturmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 207&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 24,5&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ilıkaynak, Olur

**Ilıkaynak**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ilıkaynak'ın eski adı **Argunisi** veya **Eregunisi**'dir. Argunisi (არგუნისი) veya Eregunisi  (ერეგუნისი), Murgul ilçesindeki Ereguna köyünün adını çağrıştırması asçısından dikkat çekici bulunmuştur. Bu yer adı Türkçeye Ergunis, Arkonis gibi biçimlerde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ergunis veya Eregunis (اركونسی) olarak geçer.

Argunisi, tarihsel Gürcistan'ın bir bölgesi olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Argunisi köyünde 38 hanede 101 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 202 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Argunisi, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Arkunis (Аркунисъ) olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 112'si erkek ve 121'i kadın olmak üzere, 40 hanede yaşayan 233 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Arkunis köyünün nüfusu 1896 yılında 302 kişi, 1906 yılında 355 kişiye yükselmiştir.

Okami, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ergunsi / Eregunsi (اركونسی) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Arkonis" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu. Argunisi veya Arkonis "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ilıkaynak olarak değiştirilmiştir. Ilıkaynak köyünün nüfusu 1965 yılında 447 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 183 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 179&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Olgun, Olur

**Olgun**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Olgun mahallesinin eski adı **Akurtisi**'dir. Gürcüceye özgü "-is-i (–ის-ი) sonekine sahip bir yer adı olan Akurtisi (აქურთისი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Akurtis (اكورتس) olarak geçer.

Akurtisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Akurtisi, 15595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardanuç livasının Tavusker (Taoskari) nahiyesinde, "Akurdis-i Süfla" (Aşağı Akurdis) ve "Akurdis-i Ulya" (Yukarı Akurdis) olma üzere, iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada iki yerleşimin nüfusu 43 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu yerleşim, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ise tek köy olarak geçer. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusu tespit edildiği bu sırada köyde 30 hanede 80 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 160 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Akurtisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Akurtis (Акуртисъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasının Olor nahiyesinin 18 köyünden biri ve bu nahiyenin idarî merkeziydi. Nüfusu, 111'i erkek ve 120'si kadın olmak üzere, 35 hanede yaşayan 231 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Akurtisi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Akurtis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 264 kişiden oluşuyordu. Akurtisi veya Akurtis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Olgun olarak değiştirilmiştir. Olgun köyünün nüfusu 1965 yılında 339 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 79 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 180&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 6&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Olurdere, Olur

**Olurdere**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir.

## Tarihçe

Olurdere'nin eski adı Olorishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Olorishevi (ოლორისხევი), "Olor deresi" anlamına gelir.

Olorishevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir paçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde yıkık haldeki kiliseler ve Gürcüce yazılı taş da bu dönemden kalmıştır.

Olorishevi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ardanuç livasının İşhani nahiyesine bağlıydı. Nüfusu sadece 5 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla 1835 yılında yaptığı tespitte de Müslim defterine göre 5 hanede 11 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenice, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 22 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte Olurdere köyü Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı.

Olurdere köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında "Kışlak" olarak "Olor Darasi" (Олор-дараси) adıyla kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazsına (*uçastok*) bağlı Dodikanlı nahiyesinin 10 köyünden biriydi. Köyde, 42'si erkek ve 44'ü kadın olmak üzere, 10 hanede 86 kişi yaşıyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusu Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu.

Olurdere, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Olurdere (اولوردرە) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 101 kişiden oluşuyordu. Olurdere köyünün nüfusu 1965 yılında 194 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 28 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Olurdere'deki kiliselerden biri, yerleşimin 1,3&nbsp;km güneydoğusunda küçük bir vadide bir kaya üzerinde yer alır. Kayaya bitişik inşa edildiği bugüne kalan kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu yapıdan geriye harçlı duvar kalıntıları, kesme taşlar kalmıştır. Kilisenin bulunduğu yer “Kiliseler Deresi” olarak adlandırılmaktadır. İkinci kilise ise, yerleşimin 1,5&nbsp;km güneybatısında, derenin sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kayadaki izler, bu yapının kayaya bitişik inşa edildiğini göstermektedir. Yapının kabaca yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edildiği kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu kiliselerden birine ait olduğu tahmin edilen ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri karakteriyle bir yazının kazınmış olduğu taş, köyün camisinin 50 metre doğusunda, yıkılmış olan eski bir evin şöminesinde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 171&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Soğukgöze, Olur

**Soğukgöze**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Soğukgöze mahallesinin eski adı **Kapi**'dir. Kapi (ქაფი), Gürcü dilinde köpük anlamına gelir. Bu yer adı 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterlerinde ise Kab (كاب) şeklinde geçer.

Kapi veya Kab köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Kapi veya Kab köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 37 haneden oluşuyordu. Altı hane Müslüman, 31 hane Hristiyan olarak kaydedilmişti. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre ise, köy 23 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu tarihte Kapi, Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.

Kapi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde "Kap" (كاپ) şeklinde geçer. Hicri 1131 (1718/1719) tarihinde Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve hasılas 9.000 akçe idi.

Köyün adı 1835 tarihli nüfus sayımında  “Kapki” veya Kapk” olarak geçer. Bu yerleşimin adının sonraki dönemde değişikliğe uğradığı görülmektedir. Bu sırada Kapk köyünün nüfusu 17 haneye düşmüştü. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 53 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık toplam nüfusunun 106 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kapi vey Kapk köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından  1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitine Kapk (Капкъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Tavusker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Nüfusu, 53'ü erkek ve 46'sı kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 99 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Kapi veya Kapk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kapk (قاپق)  olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Kapk" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 106 kişiden oluşuyordu. Kapi veya Kapk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Soğukgöze olarak değiştirilmiştir. Soğukgöze köyünde 1965 yılında 341 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 113 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 193&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 19,3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Oğuzkent, Olur

**Oğuzkent**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Oğuzkent'in eski adı **Horketi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Horketi (ხორქეთი), Türkçe kaynaklarda Horket veya Horkit (خوركیت), Horket olarak geçer.

Horketi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Mahallenin bugünkü sınırları içinde bulunan Horketi Kalesi de bu dönemden kalmıştır.

Horketi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Horkert (Хоркертъ) adıyla kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Tausker kazasına (*uçastok*) bağlı Tausker nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 36'sı erkek ve 38'i kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 74 kişiden oluşuyordu..

Horketi köyü 1928 yılında Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Köyde 1935 yılında 129 kişi yaşıyordu.  Horketi Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Oğuzkent olarak değiştirilmiştir. Oğuzkent köyünün nüfusu 1965 yılında 215 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 53 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Oğuzkent mahallesindeki kale, yerleşim merkezinin 1 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Yapı ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır. Ulaşımı zor bir kayanın üzerinde inşa edilmiş olan kalenin günümüze alan duvarlarının yüksekliği 5 metreyi bulur. Kaleden geriye ayrıca seramik parçaları ile kayaya oyulmuş bir adet su toplama havuzu kalmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 196&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 22&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeyinde olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Köprübaşı, Olur

**Köprübaşı**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Köprübaşı adı, Gürcüce aynı anlamdaki Hidistavi'den () geliyor olabilir. Bu yer adı 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Köpri-başı (Кёпри-баши) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Köpri Başi" (كوپری باشی) şeklinde yazılmıştı. 

Köprübaşı köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak bu yerleşim merkezi eski Osmanlı kayıtlarında yer almamıştır. Bununla birlikte Norbert Kalesi ile Norbert Kilisesi'nin Köprübaşı köyünün sınırları içinde bulunması, eski Norbert'in bugünkü Köprübaşı köyünü de kapsadığını göstermektedir.

Köprübaşı köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Köpri-başı (Кёпри-баши) şeklinde kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Dodekanlı nahiyesinin 10 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Köydeki 32 hanede, 74'ü erkek ve 66'sı kadın olmak üzere, 140 kişi yaşıyordu. Bu nüfus, Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Dodikanlı nahiyesi, Köprübaşı köyü dışında, "Gafiz Aga Bagi" (Гафиз- Ага-Баги), "Gatitan" (Гатитабъ), "Kazihan" (Казиханъ), "Olor Darasi" (Олор-Дараси), "Kuzey-Kom" (Кузей-Комъ), "Sakuret" (Сакуретъ), "Verhniy Sevkyar" (Верхний Севкяръ), "Tapilyar" (Тапиляръ) ve "Egri Kilisa" (Эгри-Килиса) köylerini kapsıyordu.

Köprübaşı köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 132 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Köprübaşı köyünün nüfusu 203 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 34 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Orta Çağ'dan kalma Norbert Kalesi, bugün Köprübaşı mahallesinin sınırları içinde yer alır. Köyün 1 kilometre kuzeydoğusunda konumlanan kale, Olur Çayı'nın sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kalenin surları günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmıştır. Kalenin giriş kapısı, su sarnıcı ve silindirik bir kule de bugüne ulaşmıştır. Norbert köyünün kilisesi de günümüzde Köprübaşı mahallesinin sınırları içindedir. Yerleşim merkezinin batısında yer alan bu kiliseden geriye sadece harçlı duvar parçaları kalmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 164&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Kars (Yusufeli-Olur) devlet yolu ve Oltu Çayı kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ürünlü, Olur

**Ürünlü**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ürünlü'nün eski adı **Culekari** veya **Çulekari**'dir. Megrelce-Gürcüce bir yer adı olan Çulekari (ჭულეკარი) "küçük kapı" anlamına gelir. Çulekari 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Culakar (جولاكار) olarak girmiştir.

Çulekari, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Çulekari, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterinde "Culakar-i Vasat" (Orta Culakar), "Culakar-i Süfla" (Aşağı Culakar) ve "Culakar-i Ulya" (Yukarı Culakar) olmak üzere üç yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşimler Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasına bağlı Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte Aşağı Culakar köyünde 36 hane, Yukarı Culakar köyünde 8 hane yaşıyordu. Orta Culakar köyü ise bu tarihte boşalmıştır.

Çulekari, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde tek yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim, Penek sancağının köylerinden biriydi. Vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu nüfus sayımında Çulekari köyünde 26 hanede 58 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık nüfusunun 116 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Çulekari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Culakar (Джулакаръ) olarak kaydettiği yerleşim, Oltu sancağında Tausker kazasının Olur nahiyesine bağlı 18 köyden biriydi. Çulekari'nin nüfusu, 70'i erkek ve 71'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 141 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında Çulekari köyünün nüfusu 1896 yılında 181 kişi ve 1906 yılında 221 kişi olarak tespit edilmiştir.

Çulekar köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Culekar" (جولەكار) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. 1940 genel nüfus sayımında "Cüleker" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 333 kişiden oluşuyordu. Çulekar veya Cüleker Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ürünlü olarak değiştirilmiştir. Ürünlü köyünün nüfusu 1965 yılında 332 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Ürünlü mahallesinde varlığı tespit edilmiş kale, kireç harcı kullanılmadan inşa edilmiştir. Yerleşim merkezi girişinde yer alan Çulekari Kalesi (75 × 23 m) temellerine kadar yıkılmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 189&nbsp;km, Olur ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 15,1&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*