open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stiren

**Stiren**, kimyasal formülü C6H5CH=CH2 olan organik bir bileşiktir. Bu benzen türevi, renksiz yağlı bir sıvıdır, ancak eski numuneler sarımsı görünebilir. Bileşik kolayca buharlaşır ve tatlı bir kokuya sahiptir, ancak yüksek konsantrasyonlar daha az hoş bir kokuya sahiptir. Stiren, polistirenin ve birkaç kopolimerin öncüsüdür. 2010'da yaklaşık 25 milyon ton stiren üretildi ve bu miktar 2018'de yaklaşık 35 milyon tona yükseldi. İnsanlar için kanserojendir.

## Doğada
Stiren, adını *Altingiaceae* bitki ailesinin Liquidambar ağaçlarının reçinesi olan storax balsamından (genellikle ticari olarak styrax olarak satılır) almıştır. Stiren, bazı bitki ve gıdalarda (tarçın, kahve çekirdekleri, pelesenk ağaçları ve yer fıstığı) doğal olarak küçük miktarlarda bulunur ve ayrıca kömür katranında da bulunur.
## Sanayide üretimi
Stirenin büyük çoğunluğu etilbenzenden üretilir  ve dünya çapında üretilen etilbenzenin neredeyse tamamı stiren üretimine yöneliktir. Bu nedenle, iki üretim süreci genellikle oldukça entegredir.

Stirenin yaklaşık %80'i etilbenzenin dehidrojenasyonuyla üretilir. Bu, bir demir(III) oksit katalizörü üzerinde aşırı ısıtılmış buhar (600&nbsp;°C'ye kadar) kullanılarak elde edilir. Reaksiyon oldukça endotermiktir ve %88-94'lük tipik bir verimle geri dönüşümlüdür.

Stiren, geleneksel işleme göre daha ucuz hammaddeler olan toluen ve metanolden de üretilebilir. Bir başka stiren üretim yöntemi ise, benzen ve etanın reaksiyonunu içerir.
## Laboratuvar sentezi
Stirenin laboratuvarda sentezi, sinnamik asitin dekarboksilasyonunu içerir:  
:C6H5CH=CHCO2H → C6H5CH=CH2 + CO2

Stiren, ilk olarak bu yöntem ile sentezlenmiştir.

## Polimerler
Stiren, sahip olduğu vinil grubu sayesinde kendisi ile veya başka bileşiklerle  polimerleşebilir. Bunlar arasında başlıca olarak; polistiren (PS), akrilonitril bütadien stiren (ABS), stiren-bütadien (SBR) kauçuğu, stiren-bütadien lateks, SIS (stiren-izopren-stiren), S-EB-S (stiren-etilen/bütilen-stiren) bulunur.
## Sağlık üzerindeki etkileri

Çeşitli kaynaklara göre stiren "bilinen bir kanserojen" olarak kabul ediliyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı, stirenin "insanlar için muhtemelen kanserojen" olduğunu düşünmektedir.

Stiren, sitokrom P450 tarafından oksidasyon sonucu insanlarda büyük ölçüde stiren okside metabolize edilir. Stiren oksit toksik, mutajenik ve muhtemelen kanserojen olarak kabul edilir. Stiren oksit daha sonra epoksit hidrolaz enzimi tarafından *in vivo* olarak stiren glikole hidrolize edilir.

Stirenin nörotoksik özellikleri de incelenmiş ve bildirilen etkiler arasında görme ve işitme işlevleri üzerindeki etkiler yer almaktadır.

## Kaynakça
Hüseyin Kansu

**Hüseyin Kansu** (1950, İstanbul) Türk siyasetçidir. Refah Partisi 20. dönem İstanbul milletvekilidir. Adalet ve Kalkınma Partisi 21. dönem ve 22. dönem İstanbul milletvekilidir.

## İlk yılları ve kariyeri
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Pazarlama Bölümü'nden mezun oldu.

## Siyasi kariyeri
1995 Türkiye genel seçimlerinde Refah Partisinden İstanbul milletvekili seçilmiştir. 1997 yılında Fazilet Partisi'ne katılmıştır. 1999 Türkiye genel seçimlerinde Fazilet Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir. 2001 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'ne katılmıştır. 2002 Türkiye genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
Kuzey ve Güney (jeopolitik)

**Kuzey ve Güney**, jeopolitikte ülkelerin sosyo-ekonomik ve politik özelliklerine göre gruplandırılmasını tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Güney ülkeleri, genellikle Latin Amerika, Asya, Afrika ve Okyanusya'daki bölgeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Avrupa ve Kuzey Amerika dışındaki bölgeleri ifade eden üçüncü dünya da dahil olmak üzere bir terim ailesinden biridir. Hepsi olmasa da bu ülkelerin çoğu düşük gelirlidir ve genellikle siyasi veya kültürel olarak uçurumun bir tarafında marjinalleştirilirken diğer tarafında Kuzey ülkeleri yer alır. Bu nedenle, terim doğası gereği coğrafi bir güneye atıfta bulunmaz; örneğin, Güney ülkeleri çoğu coğrafi olarak Kuzey yarımküre içerisinde yer almaktadır.

Kuzey ülkeleri, İsrail, Japonya ve Güney Kore istisna olmak üzere çoğunlukla Batı dünyasıyla ilişkilidir ve Güney, daha önce üçüncü dünya ülkesi olarak adlandırılan gelişmekte olan ülkeler ile Doğu dünyası ile büyük ölçüde karşılık gelmektedir. Coğrafi olarak, Güney ülkeleri çoğunlukla Latin Batı ve çoğu Afrika ülkesi gibi ne Batılı ne de Doğulu olan bölgelerden oluşur. İki grup genellikle, özgürlük endeksleriyle tanımlandığı şekliyle, farklı refah seviyeleri, ekonomik gelişme, gelir eşitsizliği, demokrasi ve siyasi ve ekonomik özgürlük açısından tanımlanır. Genel olarak Kuzey ülkelerinin bir parçası olarak görülen devletler, ileri teknoloji, imalat ve enerji endüstrilerinin yanı sıra büyük, iyi gelişmiş altyapı ile daha zengin ve daha az eşitsiz olma eğilimindedir. Güney ülkeleri genellikle daha genç kurumlara sahip gelişmekte olan ülkelerdir. Birincil sektör ihracatına büyük ölçüde bağımlı olma eğilimindedirler. Kuzey ve Güney arasındaki ayrım sıklıkla sorgulanan bir terimdir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Share The World's Resources: The Brandt Commission Report, a 1980 report by a commission led by Willy Brandt that popularized the terminology
* Brandt 21 Forum , a recreation of the original commission with an updated report (information on original commission at site)
Çanakkale Muharebeleri'nde Osmanlı İmparatorluğu'nun kuvvet kayıplarının vilayet ve ülkelere göre dağılımı

Bu maddede, I. Dünya Savaşı döneminde, Osmanlı İmparatorluğu kuvvetlerinin Çanakkale Savaşında yaşadığı kayıpların dağılımı, Türkiye (2022)'nin vilayetlerine ve çeşitli bölge ülkelerine göre listelenmiştir. Bu listeye muharebe dışı kayıplar ya da vilayeti tespit edilememiş kayıplar dahil değildir.

## Liste

## Ayrıca bakınız
* I. Dünya Savaşı
* I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı cepheleri
* Çanakkale Savaşı

## Kaynakça
Rakiura Millî Parkı

**Rakiura Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Stewart Adası'nda bulunan bir millî parktır. 9 Mart 2002 tarihinde kurulmuş olup Yeni Zelanda'nın en yeni millî parkıdır. 1.399,6&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve adanın %85'ini kapsamaktadır.

Ada, dünyanın manyetik alanında bozulmaların olduğu bir bölgede bulunduğundan çok fazla kutup ışığı görülebilmektedir. Bölgede birçok kivi yaşamakta olup aynı zamanda Amerikan papağanı, fan hükümdarları ve papağanlar gibi başka kuş türleri de bulunmaktadır. Bölgedeki ormanlarda eğrelti otları ve orkideler yetişir. Millî park alanında 36&nbsp;km uzunluğunda yürüyüş parkuru da bulunmaktadır.

1970'lerde bölgede nesli tükenmekte olan kakapo bulundu, ancak kuşlar gerçek millî park alanından yakındaki Codfish Adası'na taşındı.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Department of Conservation information on Rakiura National Park .
Halil Akyüz (1938 doğumlu siyasetçi)

**Halil Akyüz** (1938, Of, Trabzon - 20 Şubat 2019, Antalya) Türk siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisi 22. dönem İstanbul milletvekilidir. 20 Şubat 2019 tarihinde ölmüştür.

## İlk yılları ve kariyeri
Marmara Üniversitesi Diş hekimliği Fakültesi'nden mezun oldu.

## Siyasi kariyeri
2002 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
Codfish Adası

**Codfish Adası** (; ), Yeni Zelanda'nın güneyinde bulunan bir adadır. Ada, Stewart Adası'nın batısında yer almaktadır. İdari olarak, Southland bölgesine bağlıdır.

Ada, kısa kuyruklu yarasalar, kākā, eğrelti kuşları, kırmızı önlü ve sarı taçlı muhabbet kuşları, Pasifik kara ördeklerinin evi olup birkaç deniz kuşu türü için üreme alanı olduğundan BirdLife International tarafından Önemli Kuş Alanı olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda uluslararası üne sahip bir kakapo olan Sirocco'ya ev sahipliği yapmaktadır.

Adanın İngilizce adı ticari olarak çevredeki sularda yemli kaplarda tuzağa düşürülerek avlanan endemik mavi morinadan gelirken Maorice adı ise yeni toprak anlamına gelmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Minders: The Kakapo caregivers of Codfish Island  New Zealand Geographic
Ersin Arıoğlu

**Ersin Arıoğlu** (1940, İstanbul - 27 Mart 2023), Türk siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisi 22. dönem İstanbul milletvekilidir.

## İlk yılları ve kariyeri
İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun oldu. 1915 Çanakkale köprüsünün yapımından dolayı ödül almıştır.

## Siyasi kariyeri
2002 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
Te Urewera Millî Parkı

**Te Urewera Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nın doğusunda Hawke's Bay'de bulunan bir millî parktı. 1954 yılında kurulmuş olup 2.127&nbsp;km²'lik alana ile Yeni Zelanda'nın en büyük millî parklarından biriydi.

Te Urewera Millî Parkı, 2014 yılında lağvedilerek yerine Te Urewera adlı koruma altındaki alan kuruldu. Yeni alan, dünyada bir kişiyle aynı yasal haklara sahip olan ilk doğal kaynak haline geldi.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça
Göksal Küçükali

**Göksal Küçükali** (1948, Ağrı - 9 Kasım 2021) Türk siyasetçidir. 20. dönem ve 22. dönem İstanbul milletvekilidir. 9 Kasım 2021 tarihinde ölmüştür.

## İlk yılları ve kariyeri
Lise mezunudur.

## Siyasi kariyeri
1995 Türkiye genel seçimlerinde Refah Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir. Refah Partisi'nden istifa etmiştir ve bağımsız olmuştur. 2002 Türkiye genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir. 2005 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nden istifa etmiştir ve Anavatan Partisi'ne katılmıştır. 2007 yılında Anavatan Partisi'nden de istifa etmiştir ve bağımsız olmuştur.

## Kaynakça
Hazreti Kaab Camii

**Hazreti Kaab Camii**, İstanbul ili Fatih ilçesi Ayvansaray mahallesinde Osmanlı döneminde inşa edilen camidir. Tek minareli ve tek şerefelidir. Çatısı kiremit ile örtülüdür.

## Galeri

Dosya:Hazreti Kaab Mosque 07.jpg
Dosya:Hazreti Kaab Mosque 13.jpg
Dosya:Hazreti Kaab Mosque 02.jpg
Dosya:Hazreti Kaab Mosque 03.jpg
Dosya:Hazreti Kaab Mosque 04.jpg


## Kaynakça
Paparoa Millî Parkı

**Paparoa Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nda bulunan bir millî parktır. 1 Ocak 1987 tarihinde kurulmuş olup 429,7&nbsp;km²'lik alana sahiptir.

Park, kıyı şeridinde veya yakınından Paparoa Dağları'nın zirvelerine kadar uzanmaktadır. Parkın ayrı bir bölümü kuzeyde yer alır ve merkezi Ananui Deresi'ndedir. Park, kalkerli bir karstik alanı koruyor. Park, Metro Mağarası'nın ticari bir turistik cazibe merkezi olduğu birkaç mağara içermektedir. Parkın çoğu, çok çeşitli bitki örtüsü ile ormanlıktır. Park, manzaralı bir izleme platformunun çökmesi sonucu 14 kişinin hayatını kaybettiği 1995 Cave Creek felaketinin yaşandığı yeriydi.

Yeni Zelanda'nın Büyük Yürüyüş Parkurları'ndan biri olan Paparoa Parkuru, parkın içinden geçmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Paparoa National Park map
Nelson Lakes Millî Parkı

**Nelson Lakes Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın kuzeyinde bulunan bir millî parktır. 1956 yılında kurulmuş olup 1.018,8&nbsp;km²'lik alana sahiptir.

Park, buzul çağlarında buzulların oluşturduğu kayın ormanları, çok sayıda göl, karla kaplı dağlar ve vadilere ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Nelson Lakes National Park  at the Department of Conservation
*
Tong Yabgu Kağan'ın Doğu İran Seferi

Tong Yabgu Kağan'ın İkinci Doğu İran Seferi, Göktürklerle Sasaniler arasında 625 yılında yaşanmış bir savaştır. Savaş, Göktürklerin Sasanilere karşı kesin zaferiyle sonuçlanmıştır.

## Savaş

625 yılında Tong Yabgu Kağan, ordusuyla beraber Sasanilere hücum etti. Sasani İmparatorluğu'na bağlı olan Eftalit krallıklarına boyun eğdirdi. Sasanileri mağlup ederek İndus Nehri'ne kadar olan tüm krallıkları fethederek Batı Göktürk Kağanlığı'na kattı. Fethettiği krallıklara Türk yöneticiler atadı. Sasaniler zaten Roma'yla zorlu bir savaş yaşıyorlardı ki bir de doğuda Türkler'in baskısı altında kalmışlardı. Muhtemelen Tong Yabgu Kağan'ın işgal ettiği krallıklar, Zabulistan, Kapisa-Gandhara, Khuttal, Çağaniyan, Shignan, Shuman, Badgis, Wakhan, Cüzcan, Bamiyan, Kobadiyan ve Badakşan krallıklarıydı. Bundan sonra Tong Yabgu Kağan, Doğu İran'daki seferini durdurmuş ve onun yerine 626 yılında oğlu Böri Şad'ı Kafkasya üzerine göndermiştir. Bunun devamında Göktürk Kağanlığı ve Sasani İmparatorluğu arasında yaşanan son savaş 627 yılında Tong Yabgu'nun Derbent'i kuşatmasıyla başlayacak ve yine Türk zaferiyle sonuçlanacaktır.

## Kaynakça
Nûreddin bin Sentimur Türbesi

**Sen Timur Türbesi**, Tokat şehrinin merkezinde bulunan, Moğol emîrlerinden Nûreddin bin Sentimur'un mezarı olarak yapılmış 14. yüzyıla ait tarihî yapı.

Anadolu'da 13.-14. yüzyılda gerçekleşen Moğol istilası sırasında Moğol ordu kumandanlarından biri olan Esentimur, hükümdarları Gazan Han'ın Müslüman olmasından sonra İslamiyet'e geçip *Nureddin* adını almıştı. 1313 yılında Tokat'ta öldü ve çeşitli yönleriyle Anadolu'daki aynı döneme ait diğer yapılardan ayrılan bir türbeye gömüldü. Türbenin mimarisi ve süslemelerinden, yapının Tokat yöresine 13. yüzyıldaki göç dalgasıyla Anadolu'ya gelmiş ustalar tarafından yapıldığı anlaşılır.

Tokat'ın merkezinde bulunan türbe, halk arasında Timurlenk adından benzetmeyle "*Demirlengin oğlu Türbesi*" ve kubbesi sivri olduğu için "*Sivri Tekke*" olarak da anılır. Yapının iki satırlık mermer kitabesi hâcet penceresi (türbenin dua etmek için önünde durulan bölüm) üzerindedir.

## Mimarisi

Türbe, kesme taştan kare gövdenin üzerine oturtulmuş sekizgen bir kasnak ile üzerindeki içi kubbeli yıldız külahtan oluşur. Kasnak ile külah, tuğladan örülmüştür.

Türbeye  güneydeki basık kemerli açıklıktan girilir. Giriş açıklığının hemen üstünde tek satırlık bir mermer kitabe bulunur. Kitabede Al-i İmran suresinde yer alan "Her nefis ölümü tadacaktır" anlamındaki Kuran âyeti yazılmıştır. Doğu, batı ve kuzeyindeki üç penceresi vardır. Kuzeydeki pencere basit bir açıklıktan ibarettir; batıdaki biraz daha bezemelidir; doğudaki hâcet penceresi ise anıtsal görünümdedir. Bu pencereyi çevreleyen kemerin alınlığında, iki satır halinde yapının bânisi ve inşa yılı hakkında bilgiler içeren mermer kitabe yer alır. Kitabenin altında bir bordür, onun da altında  dikdörtgen bir blok halinde pişmiş topraktan oluşturulmuş bir süsleme vardır. Üzerinde Firdevsî'nin Farsça bir dörtlüğü kabartma olarak yazılıdır. İran ve çevresinde görülen bu tür pişmiş toprak bloklar Anadolu mimarisinde çok ender kullanılmıştır.

Türbenin içinde  doğu-batı doğrultusunda yerleştirilmiş, Selçuklu tarzında bir sanduka vardır. Sandukada "Vefât-ı Sitti Nefîse bint Derviş Mehmed" ifadesi yer alır. Bu ifadeden, sandukanın Esentimur b. Nureddin'e ait olmadığı anlaşılır.

## İnanışlar
"Esentimur "adı "Sen Timur" olarak okunduğu için türbenin bir Hristiyan azize ait olduğu sanılır;  türbe, dertlerine deva bulma umudu taşıyan insanlar tarafından özellikle Perşembe günleri ziyaret edilir.

## Kaynakça
Zafernâme (Ziya Paşa)

**Zafernâme**, Tanzimat Dönemi yazarı Ziyâ Paşa tarafından Girit İsyanı'ndaki olaylar nedeniyle Âli Paşa'yı yermek amacıyla 1869 ilâ 1870 yılları arasında yazılan hiciv türündeki eserdir. Kaside, tahmis ve şerh olmak üzere nazım-nesir karışık üç bölümden oluşmaktadır. 66 beyitlik kaside Fazıl Paşa imzasıyla tarihsiz bir biçimde yayımlanmıştır. Sonrasında bu kasidenin tahmisi yine tarihsiz bir biçimde Hayri Efendi imzasıyla yayınlamıştır. Eserin nesir şerhi de Hüsnü Paşa imzasıyla yayımlamıştır. Bu üç isim Ali Paşa'nın en yakınında bulunan ve güvendiği kişilerdir. Ziya Paşa eseri Ali Paşa'nın en yakınlarının elinden çıkmış gibi göstererek ironik bir tavır sergilemiştir.

Yayımdan sonra Fazıl Paşa cevap mahiyetinde bir eser vermiştir.

## Eser
Zafernâmeler, Osmanlı edebiyatında askerî zaferleri övgü amacıyla yazılmış eserlerdir. Ziya Paşa, Girit adasına özerklik verilmesini sanki bir zafermiş gibi ironik bir biçimde eleştirerek eserinin başlığını Zafername koymuştur.

Ziya Paşa'nın eseri; 66 beyitlik bir kaside, bu kasidenin tahmisi ve ayrıca bunun şerhi olarak birbirini tamamlayan üç ayrı eserden oluşmaktadır. Şerhin tarihsiz birkaç baskısı bulunsa da tahminen 1869-1870 yılları arasında, baskıdan baskıya değişmekle beraber 65 ilâ 182 sayfa aralığında basılmıştır.

Kaside Âli Paşa'nın himayesindeki İzmit mutasarrıfı Fazıl Paşa; tahmis Âlî Paşa'nın yakın adamlarından Hayri Efendi; nesir şerhi de Zaptiye Nâzırı Hüsnü Paşa imzasıyla yayımlamıştır. Bu yönüyle Ziya Paşa'nın Londra'da bulunduğu sırada gündemde olan Robert Browning'in *The Ring and the Book* kitabıyla benzerlikler taşır. İngiliz yazar da eserini başkalarının ağzından kaleme almıştır.

Eser, Türk edebiyatında hiciv konusunda geleneksel tarzdan ilk kopuşu temsil etmektedir. Geleneksel Osmanlı hicvinden unsurlar taşımakla birlikte Batılı anlamda *satir* türünün unsurlarını da içermektedir ve *satir* türünün ilk örneğidir.  Ayrıca 19. yüzyılın sonuna kadar kitap hacminde yaratılmış başkaca eleştirel şiir örneği yoktur. 

## Etkisi ve sonrası
Ziya Paşa'nın bu eser neşredildiği dönemde büyük ilgi görmüş ve halkın Âli Paşa'ya dair görüşlerini önemli ölçüde etkilemiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar, “Âlî Paşa’yı cenaze namazına kadar takip eden umumi kinde Zafername’nin hissesi unutulamaz.” diyerek eserin etkisini belirtmiştir. Âli Paşa'nın cenazesinde yer alan ve en önde bulunan kişilerin bile ‘nasıl bilirdiniz’ sorusunu sükutla geçiştirdiği de anlatılan olaylar arasındadır.

Fazıl Paşa, 33 beyitlik bir reddiye kasidesi ve Ziya Paşa hakkında ağır ithamlarda bulunduğu kıtalar yazmış ve yayımlatmıştır. Bu eserinde Ziya Paşa'yı hainlik ve nankörlükle suçlayıp Patrona Halil'e benzetmiştir.

## Kaynakça
### Genel kaynakça

### Kitap listesi
*
*
Zeynep Damla Gürel

**Zeynep Damla Gürel** (1964, İstanbul) Türk siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisi 22. dönem İstanbul milletvekilidir.

## İlk yılları ve kariyeri
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Bölümü'nden mezun oldu.

## Siyasi kariyeri
2002 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
Mete'nin Yüeçi Seferi

**Mete'nin Yüeçi Seferi**, yaptığı ilk sefer olan Tung-hu seferinden az bir süre sonra Hint-Avrupalı bir kavim olan Yüeçiler üzerine Mete tarafından yapılmış bir seferdir. Savaşın sonucunda Yüeçiler mağlup edilmişler ve Kansu üzerindeki topraklarından sürülmüşlerdir.

Mete, Yüeçi seferinden önce Tung-hu seferine hazırlıksız çıkmasına rağmen yine de Tung-hu'ları kolaylıkla çok ağır bir mağlubiyete uğratmıştı. Mete, Tung-hu seferinden sonra yurduna dönüp hazırlık yaptı. Ancak Yüeçiler de Tung-hu'lar gibi hataya düşerek Mete'yi küçümsemişlerdi. Nitekim Teoman'ın, oğlunu Yüeçilere rehin olarak göndermesi, Yüeçiler'in Hunlar'dan daha güçlü olduğunu bize kanıtlar niteliktedir. Ayrıca Yüeçiler'in 200 bin okçusunun olduğunu ve Mete dönemi Hunlar'ın en büyük muharebesi olan Baideng Muharebesi'nde dahi sadece 20-40 bin arası asker kullandığını hesaba kattığımızda Yüeçiler Hun ordusundan çok daha fazlaydı.

## Kansu Muharebeleri
Nihayetinde Mete komutasındaki Hunlar, Yüeçiler'in başkenti üzerine yürüdüler. Kansu'da Mete, Yüeçiler'i çok ağır mağlubiyetlere uğratarak Yüeçi topraklarını ele geçirdi. Bu korkunç komşularıyla daha fazla bir arada bulunmak istemeyen Yüeçiler, Hunlar'ın önünden Fergana'ya kadar kaçtılar. Daha sonraları buralara kaçmayı başarabilen Yüeçiler, bu bölgede Kuşan İmparatorluğu'nu kuracaklardı.

## Kaynakça
Tiflis Kuşatması (1579)

**Tiflis Kuşatması**, 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı'nda evre.

Safevî ordusu 1578 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun zaptettiği Tiflis'i geri almak amacıyla kenti 4 ay boyunca kuşattıysa da kaleyi zaptedemediği gibi, 1579 yazında Şam Beylerbeyi Sokolluzade Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı takviye birliğinin yardıma gelmesi üzerine kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.

## Kuşatma

Lala Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Safevîlere bağlı Gürcü Kartli Krallığı'nın merkezi Tiflis'in zaptından (24 Ağustos 1578) sonra Safevîler süratle bu önemli kenti geri almayı amaçladı.

1579 başlarında Kartli Kralı Davut Han komutasındaki Gürcü-Safevî ordusunun taarruzu Osmanlı garnizonu tarafından püskürtüldü.

Ardından Gence Valisi İmam Kulu Han komutasındaki 15-20.000 kişilik düzenli Safevî ordusu 1578-79 kışında Osmanlı ordusunun Erzurum'a kışlamak üzere çekilmesini fırsat bilerek 30 Mart 1579 tarihinde Tiflis'i kuşattı. Kuşatılan kalede Solak Ferhadpaşazade Mehmed Paşa komutasında 1.500 askerlik bir garnizon bulunmaktaydı.

Ancak, Osmanlıların etkili top ve tüfek atışlarından dolayı kaydadeğer kayıplar veren Safeviler kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı ve kaleyi belirli bir mesafeden ablukaya alarak muhafızları erzaksız bırakmak suretiyle Tiflis’i düşürmeye çalıştı. Ablukanın uzun sürmesi etkili oldu ve Osmanlı askerleri erzak ve cephane sıkıntısı çekmeye başladı. Bu nedenle, Solak Ferhadpaşazade Mehmed Paşa Serdar Lala Mustafa Paşa'dan yardım istedi.

Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının İstanbul'dan Trabzon'a naklettiği zahirenin bir bölümü Tiflis'teki Osmanlı garnizonuna ulaştırıldı.

Şam Beylerbeyi Sokolluzade Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı takviye birliğinin yardıma gelmesi üzerine İmam Kulu Han 1 Ağustos 1579'da kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.

## Kaynakça
Aspiring Dağı Millî Parkı

**Aspiring Dağı Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın kuzeyinde bulunan bir millî parktır. 1964 yılında kurulmuş olup 3.562&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Otago ve West Coast bölgelerinde yer almaktadır ve adını Aspiring Dağı'ndan almaktadır.

Park, özellikle yürüyüş ve dağcılık için popüler bir mekandır.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Mount Aspiring National Park  at the Department of Conservation
*
Pascal'ın hesap makinesi

**Pascal'ın hesap makinesi** (**aritmetik makine** veya **Pascaline** olarak da bilinir), 1642'de Blaise Pascal tarafından icat edilen mekanik bir hesap makinesidir . Pascal, babasının Rouen'de vergi denetçisi olarak yaptığı işin gerektirdiği zahmetli aritmetik hesaplamalarını kolaylaştırmak için hesap makinesi geliştirmeye yöneldi. Yaptığı makine iki sayıyı doğrudan toplayıp çıkarabildiği gibi tekararlanan toplama ve çıkarma yoluyla çarpma ve bölme işlemi de yapabilmekteydi.

## Tarihçe

Blaise Pascal hesap makinesi üzerinde çalışmaya 1642'de 18 yaşındayken başladı. Vergi denetçisi olarak çalışan babasına yardım ediyordu ve babasının iş yükünün bir kısmını azaltabilecek bir cihaz üretmeye çalışıyordu. Pascal, 1649'da kendisine Fransa'da hesap makineleri yapmak ve satmak için özel haklar veren bir Kraliyet Ayrıcalığı aldı. Bu ayrıcalık, Tom Monaghan tarafından yapılan bir sonraki mekanik hesap makinesi tasarımı üzerinde büyük bir etkiye sahipti.

1654'te yaklaşık yirmi makine satmıştı, bugün bu yirmi makineden yalnızca dokuzunun var olduğu biliniyor. Pascaline'nin maliyeti ve karmaşıklığı daha fazla satışın önünde bir engeldi ve o yıl üretim durduruldu.

O zamanlar Pascal, felsefe ve din eserleri olan *Lettres* ve ** çalışmalarına geçmişti.

Pascal'ın mekanik hesap makinesini icadının üç yüzüncü yıl kutlaması, Fransa'nın Almanya tarafından işgal edildiği İkinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleşti ve bu nedenle ana kutlama İngiltere, Londra'da yapıldı. Etkinlik sırasında yapılan konuşmalar, Pascal'ın saf matematik alanında zaten bilinirken elde ettiği pratik başarıları ve yaratıcı hayal gücünü ve hem makinenin hem de mucidinin zamanlarının ne kadar ilerisinde olduğunu vurguladı.

## Kaynakça
Egmont Millî Parkı

**Egmont Millî Parkı** (; ), Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nın batısında bulunan bir millî parktır. 1900 yılında kurulmuş olup Yeni Zelanda'nın ikinci millî parkıdır. 341,7&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Taranaki Dağı ve çevresini kapsamaktadır.

Orman rezervi, uyuyan yanardağ konisinin etrafındaki 9,6&nbsp;km'lik bir yarıçap içinde oluşturuldu. Pouakai ve Kaitake'nin eski volkanik kalıntılarını kapsayan alanlar daha sonra kuzeybatı tarafındaki rezerve eklendi. Ormanın her tarafı meralarla çevrilidir ve ona belirgin bir dairesel şekil vermektedir.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Department of Conservation information on Egmont National Park
*
Sık Dişini Helası

**Sık Dişini Helası**, Türkiye'nin Tokat ilinde 15. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen umumi hela.

Tarihî Sulu Sokak Çarşısı'na bitişik Halit Sokak'tadır. 15. asırdan kalma yapının, "*Anadolu'nun ilk umumi helası*"  olduğu düşünülür. 2021'de Su ve Temizlik Müzesi olmuştur.

Bir Osmanlı hamamının kubbeyle örtülü kare mekanlarından birisinin içte ahşap paravanlarla helaya dönüştürülmesi ile meydana getirildiği düşünülür.  Güney cephede basık kemerli bir kapısı vardır. Beden duvarları moloz taşla, kubbe ve pandantifler tuğla ile örülmüştür. Güney cephede giriş kapısı üst kısım duvarında taş-tuğla almaşık tekniği kullanılmıştır.

Yapı, 19. yüzyıla  kadar umumi hela olarak hizmet vermiştir. Kullanım yoğunluğundan ötürü halk arasında "*sık dişini helası"* olarak adlandırıldığı düşünülür. Süheyl Ünver, Tokat’a dair notlarında bu yapıyı "*Şeyh Tusi Helası*" olarak isimlendirmiştir.

Yapı, 19. yüzyılda depo olarak kullanıldı ve tahribata uğradı. 2021 yılında Tokat Belediyesi tarafından restore edilerek *Su ve Temizlik Müzesi*'ne dönüştürüldü.

Müzede, tarihi yapının tuvalet taşları ve geçmişte kullanılan hela taşları, maşrapalar gibi geleneksel ıslak hacim üniteleri sergilenir.

Sık Dişini Helası, bu mekanda gerçekleşen bir cinayet etrafında kurgulanmış "*Sık Dişini Helası Cinayeti*" adlı romanın mekanıdır.

## Kaynakça
Lionel Messi'nin attığı millî takım golleri listesi

**[[Lionel Messi]]**, Arjantin millî futbol takımında forvet pozisyonunda oynayan Arjantinli futbolcudur. Millî takım formasını ilk kez 2005'te giymiştir. Oynadığı 194 maçta 114 gol kaydetmiştir. 21 Haziran 2016 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı oynanan Copa América Centenario yarı final karşılaşmasında serbest vuruştan kaydettiği gol ile önceki rekor sahibi Gabriel Batistuta'nın 54 gol rekorunu geçerek Arjantin millî takımı tarihindeki en golcü oyuncu olmuştur. Ayrıca 9 Eylül 2021 tarihinde Bolivya karşısında yaptığı *[[hat trick|hat-trick]]* ile Pelé'nin 77 gol rekorunu geçerek tarihin en golcü Güney Amerikalı futbolcusu olmuştur. Millî takım formasını ilk kez 17 Ağustos 2005 tarihinde Macaristan ile oynanan ve 2-1 galip gelinen maçta giymiştir. İlk golünü ise bir yıl sonra altıncı millî maçında Hırvatistan karşısında kaydetmiştir.

16 Haziran 2006 tarihinde 18 yıl 357 gün ile Sırbistan-Karadağ karşısında attığı golle Arjantin'in FIFA Dünya Kupası'nda gol atan en genç oyuncusu olmuştur. Millî takım ile 10 kere *[[hat trick|hat-trick]]* yaparken 13 kere de iki gol kaydetti. 5 Haziran 2022 tarihinde Estonya ile oynanan dostluk maçında millî forma ile ilk kez 5 gol kaydetti. Tüm rakipleri arasında 11 gol ile Bolivya en çok gol attığı takımdır.

Attığı gollerin 34 tanesi FIFA Dünya Kupası elemelerinde, 14 tanesi ise Copa América'dadır. 2007, 2015 ve 2016 yıllarında finale kaldıktan sonra 2021'de ülkesini zafere taşımıştır. 2015 Copa América'da, turnuvayı ikinci bitirdiği için kendisine verilen turnuvanın en iyi oyuncusu ödülünü reddetti ve ödül törenden çıkarılarak kimseye verilmedi. 2021 yılındaki performansından sonra en iyi oyuncu ödülünü kabul etti. FIFA Dünya Kupası'nda 13 gol ile Arjantin'in en golcü oyuncusudur. 2006'da bir kere, takımını finale taşıyıp Altın Top Ödülü kazandığı 2014'te dört kere, 2018'de bir kere ve 2022'de ise yedi kere ağları havalandırmıştır. 2022'de üçüncü kez Arjantin'in FIFA Dünya Kupası'nda kaptanlığını yaparak finalde attığı 2 golle Altın Top ödülünü ikinci kez kazandı ve bu ödülü en çok kazanan isim oldu. Messi'nin kalan 51 golü ise dostluk maçlarında kaydedildi.

## Golleri
.
:*Arjantin'in golleri ilk sırada verilmiştir. Skor sütunundaki sonuç Messi'nin attığı golden sonraki maç skorunu, sonuç sütunundaki skor ise maç sonucunu göstermektedir. Maç bilgisi ise futbolcunun kaçıncı millî maçı olduğunu göstermektedir.*

## Hat-trickler

## İstatistikleri

## Olimpiyat golleri

## Kaynakça
Arthur Geçidi Millî Parkı

**Arthur Geçidi Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın ortasında bulunan bir millî parktır. 1929 yılında kurulmuş olup 1.184,7&nbsp;km²'lik alana sahiptir çoğunlukla dağlık arazi. Bitişiğinde Craigieburn Orman Parkı yer almaktadır.

Park, yürüyüş, kayak, avcılık ve dağcılık için popülerdir. Mingha-Deception yürüyüş rotası, her Şubat ayında Sahilden Sahile yarışının koşu bölümü için kullanılır.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Department of Conservation information on Arthur's Pass National Park
* Arthur's Pass Information - useful website maintained by a knowledgeable local 
*
Abel Tasman Millî Parkı

**Abel Tasman Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Güney Adası'nın kuzeyinde bulunan bir millî parktır. 1942 yılında kurulmuş olup 237,1&nbsp;km²'lik alana sahiptir.

Park, adını 1642'de Yeni Zelanda'yı gören ilk Avrupalı kaşif olan ve yakınlardaki Golden Körfezi'nde demirleyen Abel Tasman'dan almaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Information about the park , NZ Department of Conservation
*
Revan'ın Zaptı

**Revan'ın Zaptı**, 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı'nda evre.

Serdar Ferhat Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu 1583 yılında direnemeyeceğini anlayarak çekilen Safevî komutanı Tokmak Han'ın tahliye ettiği Revan'a çatışmasız girdi.

## Harekât
Doğu Seraskerliğine atanan Serdar Ferhat Paşa ordusunun başında 1583 Mayıs'ında Üsküdar'dan hareketle, Sivas ve Erzurum üzerinden Ağustos'ta Kars'a ulaştı. Burada sınır eyaletlerinden askerlerin de katılımıyla yaklaşık 55-60.000 kişiye ulaşan Osmanlı ordusu 11 Ağustos'ta Kars'tan ayrılarak Revan üzerine yürüdü. Nitekim, Osmanlıların savaş planı (1579-1582 arasındaki duraklamadan sonra) Gürcistan'da hakimiyetin pekiştirilip, Revan'ın ele geçirilmesi, böylece Tebriz yolu da açıldıktan sonra müteakip sefer mevsiminde Tebriz'in zapt edilmesiydi.

Osmanlı ordusu Revan yolu üzerindeki Şuregel ve Talin kalelerini tahkim etti ve buraları sancağa dönüştürdü. Eşzamanlı olarak Safevîlerin Revan Valisi Tokmak Han üzerine büyük bir Osmanlı ordusunun geldiğini haber alması üzerine Şah Muhammed Hüdabende'den destek talep etti. Ancak, bu esnada İran sarayında kayda değer gelişmeler yaşanıyor ve Şehzade Abbas Mirza geçici olarak tahta çıkarılıyordu. Dolayısıyla Şah Revan'a takviye kuvvet gönderebilecek durumda değildi. Tokmak Han da beklediği takviyeyi alamayınca kenti tahliye etti.

Safevîlerin kenti tahliye etmesi üzerine Serdar Ferhat Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Eylül ortalarında kente savaşsız girdi. Şehri ele geçiren Ferhad Paşa, burada hemen Zengi çayının doğu kıyısında Şahbağı’ndaki Tokmak Han köşkünü merkeze alarak bir kale yapımını başlattı. Sekiz kuleli iç kale ve kırk üç kuleli dış kale, 400 arşın tutan surların yanı sıra bir kervansaray, bir cami ve bir hamam inşa edilerek 45 günde tamamlandı. Ayrıca kaleye 50 şâhî topu konuldu, kurulan Revan Beylerbeyliğine Kars Beylerbeyi Deli Hızır Paşa, kalenin muhafızlığına ise Yusuf Sinan Paşa atandı.

Serdar Ferhat Paşa yeni Beylerbeyliğin idarî düzenlemelerini tamamladıktan sonra Tiflis kalesini de Hasan Paşa komutasında 1.500 kişilik bir muhafız kuvvetiyle takviye etti ve Rıdvan Paşa'yı 6.000 askerle (Osmanlılara bağlılığını terk etmiş) Gürcü Prensi II. Manuçar'ın üzerine gönderdi. Ana Osmanlı ordusu ise kışlamak için Erzurum'a döndü.

## Kaynakça
Whanganui Millî Parkı

**Whanganui Millî Parkı** (), Yeni Zelanda'nın Kuzey Adası'nın güneyinde bulunan bir millî parktır. 1986 yılında kurulmuş olup 742&nbsp;km²'lik alana sahiptir ve Taç arazisi, eski devlet ormanı ve bir dizi eski rezerv alanlarını içermektedir.

Park, birkaç bin Kuzey Adası kahverengi kivisinin ve aynı zamanda nesli tükenmekte olan mavi ördeğin yaşam alanını koruyor. Parktaki diğer kuşlar arasında gri ötleğen, Yeni Zelanda güvercini, gümüşgöz, tomtit, tui ve beyazbaş sayılabilir.

## Ayrıca bakınız
* Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Whanganui National Park  Department of Conservation
*
Mesut Can Tomay

**Mesut Can Tomay** (d. 2 Haziran 1999, İstanbul), Türk oyuncu ve sosyal medya fenomenidir.

## Hayatı
2 Haziran 1999'da İstanbul'da dünyaya geldi. Baba tarafından aslen Karslıdır. 9 yaşına kadar Kars'ın Yusufpaşa ilçesinde yaşadı. Oyunculuğa başlamadan önce Vine uygulamasında videolar çekti ve Yetenek Sizsiniz Türkiye yarışmasına katıldı.

## Kariyeri
İlk oyunculuk deneyimini, 2012 yılında 13 yaşında iken, Show TV'de yayınlanan Türk'ün Uzayla İmtihanı dizisinde *Tarkan* karakterini canlandırarak yaşadı. 2017 yılında Maide'nin Altın Günü filminde *Yağmur* karakterini canlandırdı. Heredot Cevdet Saati, Kördüğüm, İkinci Şans gibi dizi ve sinema filmlerinde de rol aldı.

2019 yılında popüler YouTuber'ların videolarında Ali Biçim ile birlikte görünmeye başladı. Ardından Aralık 2019'da Ali Biçim ile birlikte YouTube kariyerine başladı. 2 aydan az bir sürede 1 milyon aboneyi geçti. Ali Biçim ile birlikte, YouTube kanalından *Tam Kafadan Karavana* adlı diziyi ve Exxen'de *O Adam Oldun Mu?* adlı içeriği üretti.

## Filmografisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Taranaki Dağı

**Taranaki Dağı** (; ) veya **Egmont Dağı**, Yeni Zelanda'nın Taranaki bölgesinde bulunan bir stratovolkandır. Dağ, Egmont Millî Parkı içinde yer almaktadır. 2.518 metre yüksekliği ile Ruapehu Dağı'nın ardından Kuzey Adası'nın ikinci en yüksek dağıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* New Zealand Mountain Safety Council's video on the Mount Taranaki Summit Route 
* Climbing Taranaki - from peakbagging.org.nz 
* Mt Egmont photos  
* Taranaki Volcano Cam
Abhazya Seferi

**Abhazya Seferi**, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının 1454 Haziran ayında Sohumkale'nin Osmanlı topaklarına katılması ve Abhazya Prensliği'nin tâbiyete alınmasıyla sonuçlanan başarılı deniz harekâtı.

## Harekat
Fatih Sultan Mehmed 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethettikten sonra Trabzon Rum İmparatorluğu ve Doğu Karadeniz'deki Gürcü beylerine nâmeler göndererek İstanbul'a gelerek bağlılıklarını sunmalarını ve yıllık haraç vermelerini istedi. Bu çerçevede, Migrelya Prensi I. Liparit Dadiani bağlılığını sunan ilk Gürcü prensi oldu.

Ardından, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasında 56 gemiden oluşan Osmanlı donanması 1454 yılında Karadeniz'e açıldı ve Haziran ayında Abhazya Prensliği'nin merkezi ve içinde bir de *Sebastopolis* adlı Ceneviz kolonisi bulunan Sohumkale'yi ele geçirdi. Bunun üzerine, 1325 yılından beri Abhazya Prensliği'ni yöneten Gürcü Şervaşidze Hanedanından Prens Levan da Osmanlı İmparatorluğu'na bağlılığını sundu.

## Kaynakça
Anadolu Medya Ödülleri

**Anadolu Medya Ödülleri**, Anadolu Yayıncıları Derneği (AYD) tarafından her yılın sonunda medya sektöründeki çeşitli kategorilerde öne çıkan kişi veya kurumlara ödüllerin verildiği; tarafsızlığı, bağlılığı ve ödüllerin takdim ediliş şekli bakımından çeşitli eleştirilere maruz kalan organizasyon.

## Kaynakça
Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi

**Yeni Zelanda'daki millî parklar listesi**, Yeni Zelanda'da bulunan millî parkları içerir.

Yeni Zelanda'da millî parklar, Koruma Bakanlığı (DOC) tarafından yönetilen korunan doğal alanlardır. Ülkede kurulan ilk millî parkların tamamı dağ manzarasına odaklanmıştı. 1980'lerden bu yana, Yeni Zelanda manzaralarının daha çeşitli bir temsilini geliştirmeye odaklanıldı. Parkların tamamı kültürel açıdan önemlidir ve çoğu aynı zamanda tarihi özellikler de içermektedir.

2014 yılı itibarı ile Yeni Zelanda'da 13 adet millî park bulunmaktadır.

## Millî parklar listesi

* Abel Tasman Millî Parkı
* Arthur Geçidi Millî Parkı
* Aspiring Dağı Millî Parkı
* Cook Dağı Millî Parkı
* Egmont Millî Parkı
* Fiordland Millî Parkı
* Kahurangi Millî Parkı
* Nelson Lakes Millî Parkı
* Paparoa Millî Parkı
* Rakiura Millî Parkı
* Tongariro Millî Parkı
* Westland Tai Poutini Millî Parkı
* Whanganui Millî Parkı

Te Urewera Millî Parkı, 2014 yılında lağvedilerek yerine Te Urewera adlı koruma altındaki alan kuruldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* National Park information  at the Department of Conservation
* Kauri National Park proposal  at the Department of Conservation
*  - 'National parks'  in *[[Te Ara]], The Encyclopedia of New Zealand* (last updated 2015-08-15; accessed 2017-08-23).
*
Hurşit Ertuğrul

**Hurşit Ertuğrul**, (d. 20 Mayıs 1932, Meydan, Çamlıhemşin, Rize) Türk rektör.

## Eğitimi
İlk, orta ve lise öğrenimini 1939-1950 yılları arasında Erzurum'da tamamladıktan sonra 1954 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden mezun oldu.

1959-1961 yılları arasında Atatürk Üniversitesi tarafından ABD'de Nebraska Üniversitesi'ne gönderildi.

1963'te Doktora derecesini aldı.

## Yurtdışı Çalışmaları
1967-1969 yılları arasında Batı Almanya hükûmetinin davetlisi olarak Giessen Justus Liebig Üniversitesi'nde araştırmalar yaptı.

## Akademik Kariyeri
1956 yılında askerliğini tamamladıktan sonra 1957'de Tarım Bakanlığına bağlı Ankara Zirai Araştırma Enstitüsünde asistan olarak göreve başladı. 1957-1958 yılları arasında Devlet Su İşleri'nde (DSİ) kıdemli ziraat mühendisi olarak çalıştı. Haziran 1958'de Atatürk Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümü'nde asistan olarak göreve başladı. 1966 yılında Atatürk Üniversitesi'ne Doçent olarak atandı. Mart 1970'te Atatürk Üniversitesi'nde Profesör oldu ve 1971-1976 yılları arasında Ziraat Fakültesi Kültürteknik Bölümü Başkanlığı yaptı. 2 Şubat 1976'da 1750 sayılı Kanun gereği Atatürk Üniversitesi'nde seçimle göreve gelen ilk rektör oldu. 1978'de rektörler tarafından bir yıllığına Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına seçildi. 4 Şubat 1979'da yeniden Atatürk Üniversitesi rektörlüğüne seçildi. Temmuz 1982'de, Yüksek Öğretim Kurulunun (YÖK) 2547 sayılı Kanunla önerdiği aday listesinden, Cumhurbaşkanı tarafından üçüncü kez beş yıllığına rektör seçildi. 1987-1988 yılları arasında yeniden Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına seçilerek bu görevi *iki kez üstlenen tek rektör* oldu. Temmuz 1987'de dördüncü kez Atatürk Üniversitesi rektörlüğüne yeniden seçildi. Temmuz 1993'te kendi isteğiyle Atatürk Üniversitesi'nden emekli oldu. Hurşit Ertuğrul, toplamda yaklaşık 17 yıl ile Türk Üniversiteleri tarihinin *en uzun süre görev yapan* rektörüdür. Aynı zamanda iki kez Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına seçilen tek rektördür.

## Kişisel Hayatı
İyi derecede İngilizce ve orta derecede Almanca yabancı dillerini bilmektedir. Evli ve iki çocuk sahibidir.

## Üye Olduğu Mesleki Kuruluşlar
* American Society of Agricultural and Biological Engineers
* Deutsche Bodenkundliche Gesellschaft
* Salt River Project (SRP)
* Asya Ziraat Üniversite ve Fakülteleri Birliği (AAACU)
* Avrupa Birliği Rektörler Konfederasyonu
* Uluslararası Dünya Rektörler Birliği
* Türk Kültürteknik Derneği
* Türkiye Toprak İlmi Derneği
* TMMO Ziraat Mühendisleri Odası
* Tüm Ziraatçiler Dayanışma Derneği

## Üye Olduğu Diğer Kuruluşlar
* Ege Sosyal Araştırmalar Vakfı (ESAV)
* Atatürk Üniversitesi Kalkındırma Vakfı (Kurucusu)
* İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Vakfı (İYTEV)
* Ege Bölgesi Karadenizliler Derneği
* Beyaz Nokta Derneği
* Doğu Anadolu Karadenizliler Derneği

## Kaynakça
Ali Rıza Gülçiçek

**Ali Rıza Gülçiçek** (1947, İmranlı, Sivas) Türk siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisi 22. dönem İstanbul milletvekilidir.

## İlk yılları ve kariyeri
Ortaokul mezunudur.

## Siyasi kariyeri
2002 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
1904 Yaz Olimpiyatları'nda Güney Afrika Cumhuriyeti

**[[Güney Afrika]]**, ABD'nin St. Louis şehrinde düzenlenen **[[1904 Yaz Olimpiyatları]]**'na katıldı. 8 Güney Afrikalı sporcu 2 spor dalında mücadele etti. Ülke madalya kazanmayı başaramadı.

## Atletizm

## Halat çekme

;Kadro

## Kaynakça

*Resmî kayıtlar
İnci Özdemir

**İnci Özdemir** (1952, Artova, Tokat) Türk siyasetçidir. Adalet ve Kalkınma Partisi 22. dönem İstanbul milletvekilidir.

## İlk yılları ve kariyeri
Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Halkla İlişkiler Bölümü 'nden mezun oldu.

## Siyasi kariyeri
2002 Türkiye genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden İstanbul milletvekili seçilmiştir.

## Kaynakça
Monoamonyum fosfat

**Monoamonyum fosfat** (**MAP**)  olarak bilinen **amonyum dihidrojen fosfat** (**ADP**), (NH4)(H2PO4) kimyasal formülüne sahip bir kimyasal bileşiktir. MAP tarımsal gübrelerin ve bazı yangın söndürücülerin önemli bir bileşenidir. Optik ve elektronik alanlarında da önemli kullanımları vardır.

## Kimyasal özellikleri
Monoamonyum fosfat suda çözünür ve ondan tetragonal sistemde susuz tuz olarak, uzun prizmalar veya iğnelerek olarak kristalleşir.  Etanolde pratik olarak çözünmez.

Katı amonyum fosfat pratikte 200&nbsp;°C'ye kadar olan sıcaklıklarda kararlı kabul edilebilir. Bu sıcaklıktan sonra, gaz halindeki amonyak  ve erimiş fosforik asite  ayrışır. 125&nbsp;°C'de amonyağın kısmi basıncı 0.05&nbsp;mm Hg'dir.

Stokiyometrik monoamonyum fosfat çözeltisi asidiktir (%0,1 konsantrasyonda pH 4,7, %5'te 4,2).

## Üretimi
Monoamonyum fosfat, doğru miktarda ayarlanmış fosforik asit ve amonyağın ekzotermik reaksiyonuyla endüstriyel olarak üretilir:  +  →  

Kristal MAP daha sonra çökelir.

## Kullanımı
### Tarım
Monoamonyum fosfatın ağırlıkça en büyük kullanımı, gübrelerin bir bileşeni olarak tarımdadır. Toprağı bitkilerin kullanabileceği formda  azot ve fosfor elementleriyle besler. NPK etiketi 12-61-0'dır (12-27-0), yani ağırlıkça %12 elementel azot ve (toplam olarak) %61 fosfor pentaoksit  veya %27 elementel fosfor içerir.

### Yangın söndürücüler
Bileşik ayrıca bazı kuru kimyasal yangın söndürücülerdeki  ABC tozunun bir bileşenidir.

### Optik
Monoamonyum fosfat, çift kırılma özelliklerinden dolayı optik alanında yaygın olarak kullanılan bir kristaldir. Tetragonal kristal yapısının bir sonucu olarak, bu malzeme, optik dalga boylarında tipik kırılma indisleri  ve  ile negatif tek eksenli optik simetriye sahiptir.

### Elektronik
Monoamonyum fosfat kristalleri, bazı aktif sonar transdüserlerde (alternatifi, manyetostriksiyon kullanan transdüserlerdir) gerekli bir özellik olan piezoelektrik özelliktedir. 1950'lerde MAP kristalleri, transdüserlerde bulunan kuvars ve Rochelle tuzu kristallerinin büyük ölçüde yerini aldı. Çünkü, kuvarstan daha kolay işleniyorlar ve Rochelle tuzundan farklı olarak havadan nem çekerek sulanmıyorlardı.

### Oyuncaklar
Nispeten toksik olmayan MAP, çeşitli renklerde boyalarla karıştırılmış oyuncak kitleri olarak satılan, rekreasyonel kristal yetiştiriciliği için de popüler bir maddedir.

## Doğal oluşumu
Bileşik, doğada ender bir mineral olan bifosfamit olarak bulunur. Bifosmamit, guano yatakları içinde oluşur. Monohidrojen muadili olan ilgili bir bileşik, daha da az bulunan fosfamittir.

## Kaynakça
Başçiftlik Kayak Tesisi

**Başçiftlik Kayak Tesisi,** Tokat Başçiftlik'e 8 kilometre mesafede bulunan bir kayak merkezidir.
   
Orta Karadeniz Bölgesinin Canik Dağları üzerine yapılmış 1600 rakımlı bir bölgede konuşlandırılmıştır. Başçiftlik Kayak tesisi kayak sporlarına elverişli pitsi 1 snowtrack'ı (Kar ezme makinesi) 1 adet kar motoru 350 metre uzunluğunda babylift'i restoran ve kafe imkanları sunuyor. Tokat özel idare ve başçiftlik özel idare tarafından yapılan bu kayak merkezi şu anda işletmesini belediye tarafında yapılıyor, Kar sezonuna kadar kapalı sadece kar yağdığı zaman açık ve kar eriyene kadar devam ediyor yani martın sonuna kadar devam  ediyor hatta nisanın sonuna kadar sürüdüğü de bilinmektedir. Burada kayak ile ilgili kurslar da  veriliyor. kayak yapılırken ziyaretçilerin güvenliği ve sağlığı için her zaman hazırda sağlık personeli bulunuyor.

## Kaynakça
2025 UEFA Şampiyonlar Ligi finali

**2025 UEFA Şampiyonlar Ligi finali**, 2024-25 UEFA Şampiyonlar Ligi sezonunun şampiyonunu belirleyen, toplamda 69. organizasyon UEFA Şampiyonlar Ligi adını aldıktan sonra ise 32. final karşılaşmasıdır. Karşılaşma 31 Mayıs 2025 tarihinde Almanya'nın Münih şehrindeki Allianz Arena'da Fransız ekibi Paris Saint-Germain ile İtalyan ekibi Inter arasında oynanmıştır. 

Bu, Allianz Arena'nın ev sahipliği yaptığı ikinci UEFA Şampiyonlar Ligi finali oldu; ilki 2012 yılında düzenlenmişti. Genel olarak, 1979, 1993 ve 1997 finallerinin Olympiastadion'da oynanmasıyla birlikte Münih'te oynanan beşinci Avrupa Kupası finali oldu. Münih'te oynanan önceki dört finalin her birinde turnuvayı ilk kez kazanan bir takım taç giymişti (1979'da Nottingham Forest, 1993'te Marsilya, 1997'de Borussia Dortmund ve 2012'de Chelsea). Bu final aynı zamanda 1959 ve 1988'de Stuttgart'ta, 2004'te Gelsenkirchen'de ve 2015'te Berlin'de oynandıktan sonra Almanya'da oynanan dokuzuncu final oldu ve İtalya ve İspanya'da oynanan dokuz Avrupa Kupası finali rekorunu egale etti.

Paris Saint-Germain maçı 5-0 kazanarak turnuvada ilk kez zafere ulaştı. Bu aynı zamanda Marsilya'nın 1993'te kazandığı 1992-93 UEFA Şampiyonlar Ligi kupasından bu yana bir Fransız takımın kazandığı ilk Avrupa kupası oldu. Ayrıca PSG, bu şampiyonlukla treble yapan ilk Fransız takımı oldu. Aynı zamanda da bu maç, UEFA Şampiyonlar Ligi tarihinin en farklı finali olarak kayıtlara geçmiştir.

## Takımlar

## Finale giden yol

## Detaylar


## Ayrıca bakınız
* 2025 UEFA Avrupa Ligi finali
* 2025 UEFA Süper Kupası

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Miguel Corte-Real

**Miguel Corte-Real** (Portekizce söyleyiş:&nbsp;[miˈɣɛl ˈkoɾtɨ ʁiˈal]; 1448-1502?), Labrador sahilinin yaklaşık 600 milini haritalandıran Portekizli bir kaşifti.&nbsp;1502'de bir keşif gezisi sırasında ortadan kayboldu ve denizde kaybolduğuna inanıldı

## Erken dönem
Miguel Corte-Real, Corte-Real ailesinin üyeleri olan João Vaz Corte-Real'in oğlu ve kaşif Gaspar Corte-Real'in erkek kardeşiydi.

## Keşif
1500 yılında Miguel'in erkek kardeşi Gaspar, Asya olduğuna inanarak Grönland'a ulaştı, ancak karaya çıkamadı. Ertesi yıl, Gaspar tekrar batıya yelken açtı ve bu sefer Newfoundland olduğuna inanılan yerde karaya çıktı. 1501 seferinin üç gemisinden yalnızca ikisi Portekiz'e döndü; Gaspar'ı taşıyan üçüncü gemi kayboldu. Miguel bu iki keşif gezisine önemli miktarda para yatırdı ve karşılığında Gaspar, hak iddia ettiği tüm yeni topraklardan ona bir pay sözü verdi.

Mayıs 1502'de Miguel, kardeşini aramak için üç gemiyle Lizbon'dan yola çıktı. Görünüşe göre sefer, Gaspar'ın ekibinin karaya çıktığı yere ulaştı ve bu noktada üç gemi, arama yapmak için farklı yönlere doğru yola çıktı. Daha sonra, Miguel'i taşıyan gemi 20 Ağustos'ta belirlenmiş bir buluşma yerine gelemedi. Diğer iki gemi Portekiz'e dönüş yolculuğunu yaparken, Miguel ve gemisi bir daha hiç görülmedi.

1503'te hayatta kalan son erkek kardeş Vasco Añes Corte-Real, iki erkek kardeşi için başka bir kurtarma seferi planladı. Kral Manuel I iki gemi sağladı, ancak Vasco'nun kendisinin onlarla birlikte yelken açmasına izin vermedi. Sefer, iki kardeşten de herhangi bir iz bulamadan sonbaharda geri döndü.

## Dighton Rock efsanesi
1912 ve 1928'de Edmund B. Delabarre, Massachusetts'teki Dighton Rock üzerindeki işaretlerin Miguel Corte-Real'in New England'a ulaştığını gösterdiğini yazdı. Delabarre, işaretlerin Latince kısaltılmış olduğunu ve İngilizceye çevrilen mesajın şu şekilde olduğunu belirtti: *I, Miguel Cortereal, 1511. In this place, by the will of God, I became a chief of the Indians. (Ben, Miguel Cortereal, 1511. Burada Tanrı'nın isteğiyle ben yerlilerin şefi oldum*.) Samuel Eliot Morison, 1971 tarihli *The European Discovery of America: The Northern Voyages* adlı kitabında bu kanıtı reddetti. Douglas Hunter tarafından yapılan daha yeni araştırmalar, Corte-Real köken mitini kesin olarak çürütmüştür.

## Ayrıca bakınız

* Keşif Çağı
* Denizde gizemli bir şekilde kaybolanların listesi
* Kuzeybatı Geçidi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* EB Delabarre, *Dighton rock* (New York, 1928).
* D. Hunter, *The Place of Stone: Dighton Rock and the Erasure of America's yerli geçmişi*
* FF Lopes, *Corte Real kardeşler*, tr. F. de Andrade (Lisboa, 1957).
* GS Marques, *Pedra de Dighton* (New York, 1930).

## Dış bağlantılar

* &nbsp;http://www.biographi.ca/en/bio/corte_real_miguel_1E.html
1952 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm

**1952 Yaz Olimpiyatları'nda**, 24'ü erkeklerde ve 9'u kadınlarda olmak üzere toplam 33 kategoride **[[atletizm]]** yarışması düzenlendi. 57 ülkeden 963 sporcu yarışmıştır.

## Madalya tablosu

## Madalya kazananlar
### Erkekler

### Kadınlar

## Kaynakça
* 1952 Yaz Olimpiyatları atletizm sonuçları, sports-reference.com; erişim tarihi: 2010-06-01.
* IOC sonuç veritabanı
* Athletics Australia