Francisco Goya

**Francisco José de Goya y Lucientes** (; ; 30 Mart 1746, Zaragoza - 16 Nisan 1828, Bordeaux), romantizm akımının önde gelen isimlerinden olan İspanyol ressam ve gravür sanatçısıdır. Resimleri, çizimleri ve gravürleri, çağdaş tarihsel çalkantıları yansıttı ve önemli 19. ve 20. yüzyıl ressamlarını etkiledi. Goya, genellikle Eski Ustaların sonuncusu ve modernlerin ilki olarak anılır.

## Hayatı

Goya, 1746 yılında Aragon'daki Fuendetodos'ta orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. José Luzán y Martinez'in yanında 14 yaşından itibaren resim eğitimi aldı ve Anton Raphael Mengs ile çalışmak için Madrid'e taşındı. Josefa Bayeu ile 1773 yılında evlendi. Goya, 1786'da İspanyol Kraliyeti'nin saray ressamı oldu ve kariyerinin bu erken dönemine İspanyol aristokrasisi ve kraliyet portreleri ile kraliyet sarayı için tasarladığı Rokoko tarzı duvar halısı karikatürleri damgasını vurdu.

Goya'nın mektupları ve yazıları günümüze ulaşmış olsa da, düşünceleri hakkında çok az şey bilinmektedir. 1793'te geçirdiği ve teşhis konulamayan ağır bir hastalık onu sağır bıraktı ve ardından çalışmaları giderek daha karanlık ve karamsar bir hal aldı. Daha sonra yaptığı 'Sağırın Beşi (Quinta del Sordo)' isimli evinde şövale ve duvar resimleri, baskılar ve çizimler, kişisel, sosyal ve politik düzeylerde kasvetli bir bakış açısını yansıtmakta ve sosyal yükselişiyle tezat oluşturmaktadır. Manuel de Godoy'un Fransa ile olumsuz bir anlaşma yaptığı yıl olan 1795'te Kraliyet Akademisi Direktörlüğüne atandı. Goya, 1799'da bir İspanyol saray ressamı için en yüksek rütbe olan *Primer Pintor de Cámara* (Baş Saray Ressamı) oldu. 1790'ların sonunda Godoy tarafından görevlendirilerek, o dönem için oldukça cüretkâr bir nü olan ve Diego Velázquez'e açıkça borçlu olduğu *[[Çıplak Maya]]*'yı tamamladı. 1800-01 yıllarında, yine Velázquez'den etkilenerek İspanya Kralı IV. Carlos ve Ailesi'ni resmetti.

1807'de Napolyon, Fransız ordusunu İspanya'ya karşı Yarımada Savaşı'na soktu. Goya, kendisini derinden etkilemiş gibi görünen bu savaş sırasında Madrid'de kaldı. Düşüncelerini kamuoyu önünde dile getirmese de, ölümünden 35 yıl sonra yayınlanan *[[Savaşın Felaketleri]]* serisi baskılarından ve 1814 tarihli *[[2 Mayıs 1808]]* ve *[[3 Mayıs 1808]]* tablolarından anlaşılmaktadır. Orta dönemine ait diğer eserleri arasında *[[Los Caprichos]]* ve *[[Akılsız Yaratıklar]]* gravür serileri ile delilik, akıl hastaneleri, cadılar, fantastik yaratıklar ve dini ve siyasi yozlaşmayla ilgili çok çeşitli tablolar yer almaktadır ve bunların hepsi hem ülkesinin kaderi, hem de kendi zihinsel ve fiziksel sağlığı için korktuğunu göstermektedir.

## Eserleri
### Portreler

Dosya:Self-portrait_at_69_Years_by_Francisco_de_Goya.jpg|Self-Portrait, 1815
Dosya:Isidoro Máiquez by Goya.jpg|Isidoro Máiquez.(1746-1828) 
Dosya:Queen María Luisa in a Mantilla by Goya (Royal Palace of Madrid).jpg|Parmalı Maria Luisa

|Duchess of Alba, 1797
Dosya:Doña Isabel Cobos de Porc by Francisco Goya.jpg|Dona Isabel de Porcel
Dosya:El Empecinado de Goya.jpeg|Juan Martín Díaz, El Empecinado.
Dosya:Portrait of Félix de Azara by Goya.jpg|Portrait of Félix de Azara
Dosya:Goya_Gregory.jpg|St Gregory
Dosya:Francisco de Goya y Lucientes 054.jpg|IV. Carlos ve Ailesi(1800-01)


### Tarihi çizimler

Dosya:Riña en el Mesón del Gallo de Goya.jpg|Riña en el Mesón del Gallo (1777. Museo del Prado)
Dosya:El paseo de Andalucía.jpg|Paseo por Andalucía.
Dosya:Cazador junto fuente Goya lou.jpg|Cazador junto a una fuente.
Dosya:La cometa.jpg|La cometa (1778) Museo del Prado
Dosya:El dos de mayo de 1808 en Madrid.jpg|2 Mayıs 1808
Dosya:El_Tres_de_Mayo,_by_Francisco_de_Goya,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|3 Mayıs 1808
Dosya:Francisco de Goya - Escena de Inquisición - Google Art Project.jpg|The Tribunal
Dosya:Goya_Christ.jpg|Christ 
Dosya:Francisco José de Goya - The Repentant St. Peter - Google Art Project.jpg|St Peter


### Tipik resimleri

Dosya:Goya - Die Weinlese - 1786.jpeg|*La vendimia* (1786-87) Museo del Prado
Dosya:The Water Carrier by Goya.jpg|Water Carring
Dosya:Goya_Forge.jpg|The Forge
Dosya:Francisco de Goya y Lucientes - Knife Grinder - WGA10060.jpg
Dosya:La nevada, Francisco de Goya.jpg|*La nevada* o *El invierno* (1786) Museo del Prado


### Kara Resimler


Dosya:Goya_Dog.jpg|Bir Köpek
Dosya:Goya_Reading.jpg|Okuyan Adamlar
Dosya:Goya_Two_Women.jpg|Gülen Kadınlar


### Gravürler

Resim:Goya-Capricho-43.jpg|Los Caprichos serisi
Resim:Disparates 13.jpg|Akılsız Yaratıklar serisi
Resim:Goya War3.jpg|Savaşın Felaketleri serisi


### Diğer yapıtları

Dosya:Goya Maja naga2.jpg|Çıplak Maya
Dosya:Goya Maja ubrana2.jpg|Giyinik Maya
Dosya:Francisco de Goya - El tío Paquete.jpg|Tio Paquete
Dosya:The Colossus, Francisco de Goya.jpg|*The Collossus* (1810)


## Ayrıca bakınız

* Savaşın Felaketleri
* Kara Resimler
* Akılsız Yaratıklar
* 2 Mayıs 1808
* 3 Mayıs 1808
* Goya'nın Hayaletleri

## Kaynakça