Rieti

**Rieti** (Latince: *Reate*), merkezi İtalya'nın Lazio Bölgesi'nde kendi ismini taşıyan Rieti ilinde bir küçük tarihi şehir ve komün.

## Coğrafi konumu
Rieti şehri merkezi küçük bir tepe üzerindedir ve bu tepe etraftaki geniş ovaya hakimdir. Bu ovanın güney kısmında antik çağlarda bir büyük bir göl bulunmakta idi. Günümüzde bu göl arazisi şimdi "Velino Nehri"nin suladığı bir ovaya dönüşmüştür ve büyük gölden sadece iki küçük göl, "Ripasottile Gölü" ve "Cantalice" Gölü, kalmıştır.

## Nüfus gelişimi
Rieti'nun nüfusu (31.7.2010 tahminleri itibarıyla) 47.896 kişidir ve alanı 206,52&nbsp;km² olup nüfus yoğunluğu 231,92 kişi/km² olur. 19. ve 20. yüzyılda şehir nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:45000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:17446
  bar:1871 from:0 till:18886
  bar:1881 from:0 till:19420
  bar:1901 from:0 till:21071
  bar:1911 from:0 till:21006
  bar:1921 from:0 till:22234
  bar:1931 from:0 till:25039
  bar:1936 from:0 till:27714
  bar:1951 from:0 till:33241
  bar:1961 from:0 till:35441
  bar:1971 from:0 till:39179
  bar:1981 from:0 till:43079
  bar:1991 from:0 till:43095
  bar:2001 from:0 till:43785

PlotData=
  bar:1861 at: 17446 fontsize:S text:17.446 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 18886 fontsize:S text:18.886 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 19420 fontsize:S text:19.420 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 21071 fontsize:S text:21.071 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 21006 fontsize:S text:21.006 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 22234 fontsize:S text:22.234 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 25039 fontsize:S text:25.039 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 27714 fontsize:S text:27.714 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 33241 fontsize:S text:33.241 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 35441 fontsize:S text:35.441 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 39179 fontsize:S text:39.179 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 43079 fontsize:S text:43.079 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 43095 fontsize:S text:43.095 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 43785 fontsize:S text:43.785 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülecek yerler

* *Antik Reate Sabınler ve Romalılar şehri kalıntıları*: Antik çağlarda Reate şehrinin merkezinin önemli Roma şehirleri gibi birçok kamu ve özel binalarla (örneğin "thermea (hamam)", "bazilika (şehir idare merkezi)" vb.) dolu olduğu bilinmektedir. Fakat Rieti'de 19. ve 20. yüzyıl yapılan arkeolojik kazılarda bir zengin kalıntılar bulunmamıştır. Bulanan kalıntılara bir büyük tapınağının temelleri; şehir ana meydanı forumun taştan zemini; özel evlerin duvarları; Roma çimentosundan yapılmış kemerler; küçük heykel ve biblolar ve çanak çömlek kırıklarıdır. Şehirde en önemli kalıntılar "Velino Nehri" üzerindeki köprü; şu kemeri ve Roma şehrinin *göbeği (Umbilicus İtalıae)* olan Piazza San Rufo'dur.
**Şehir Surları*: Rieti şehrini çevreleyen 13. yüzyıl ilk yarısından kalma surlar bulunur. Bazıları köşeli ve diğerleri yuvarlak kuleler bulunur. Bu surlara giriş kapıları şunlardır: "Porta d'Arcı", "Arıngo Porta", "Porta Conca", "Cintia Porta" ve "Porta Romana".
**Katedral*: Daha önce bazilika olan bir binanın yerine yapımına 1109da başlanmış ve takdış edilip açılması 1225'te olmuştur. Fakat katedral binası 1639'da tümüyle yeniden yapılmıştır. 1225'te Romanesk mimarı stilinde yapılmış olan muhteşem can kule günümüze kadar gelmiştir. Girişteki merasim kapısı 13. yüzyıldan kalmadır. Katedralin içi Barok mimarı stilindedir. Ünlü heykeltıraş Bernini tarafından tasarımlanıp 1657'de "Giannantonio Mari" tarafından yapılmış olan Santa Barbara heykeli önemli bir eserdir. Kilise içinde 16. 17. yüzyıl ressamları tarafından yapılmış çok sayıda tablolar bulunmaktadır. Vaftizhane'de 15. yüzyıldan kalma bir vaftiz kabı bulunur. Katedralin mahzeninde 1157'de takdis edilen katedralin duvarları görülebilir. 
**Palazzo Vescovile (Piskoposlar Sarayı)*: Yapımına 1283'te başlanmıştır. Üstü kappalai etrafı açık "loggia" ve 8 Rönesans mimarı stilde pencere 1532'den kalmadır. Zemin katta Gotik kemerli üstü kapalı "Volte del Vesçovado" yaya yolu bulunur. Bu yapının büyük salonu "Piskoposluk Müzesi" haline sokulmuştur.
**Palazzo Comunale (Şehir Belediye Sarayı)*: İlk yapımı 13. yüzyıl ama 18. yüzyılda tekrar yapılmıştır. Cephesi antik Romalı Forumu olduğu bilinen "Piazza Vittorio Emanuele II"e bakmaktadır. Günümüzde bu binada "Antoniazzo Romano", "Antonio Canova", "Bertel Thorwaldsen" gibi sanatkaralri eserlerini sergilendiği "Şehir Müzesi"' de bulunur.
**Piskopos'un Kemeri*: Papa VIII. Boniface tarafından yaptırılan bir köprü.
* *San Pietro Martire Kilisesi*: 1266'da Sistersien Kesişler tarafından yapılmaya başlamıştır. İçerisi yaldızlı Barok stili süslerle doludur.
**Palazzo Vicentini*: Ünlü mimar "Genç Giuliano da Şangallo* tasarımı olduğu kabul edilir.
**Sant'Aostino Kilisesi*: 13. yüzyılda başlana Gotik mimarı stilli. 18. yüzyılda restore edilmiştir.
**Santa Maria in Vescovio*: İlk yapımı 8. yüzyıl başlamış ve 12. yüzyılda Romanesk mimari stiline değiştirilmiştir. İçerisinde geç 13. yüzyıldan kalma dinsel tablolar bulunur.
**San Francesco Kilisesi*: Yapımına 1245 başlanmakla beraber 1636'da eskisi tanınmayacak şekilde restore edilmiştir. Bu kilisede buluna eski tablolar günümüzde "Piskoposluk Müzesi" ve "Palazzo Vescovile"de sergilenmektedir.

Ayrıca Riete civarında çok güzel doğa rezervleri bulunur. Bunlar arasında "Lungo Gölü ve Ripaşottile Doğa Rezervi" ve "Monte Terminillo" çok ilgi çekicidir.

== Komşu beldeler ==

Rieti'nin şu komünlerle sınırları bulunur:

[[Belmonte in Sabina]], [[Cantalice]], [[Casperia]], [[Castel Sant'Angelo, İtalya|Castel Sant'Angelo]], [[Cittaducale]], [[Colli sul Velino]], [[Concerviano]], [[Contıgliano]], [[Greccio]], [[Longone Sabino]], [[Micigliano]], [[Monte San Giovanni in Sabina]], [[Montenero Sabino]], [[Poggio Bustone]], [[Rivodutri]], [[Roccantica]], [[Stroncone]] (TR), [[Terni]] (TR), [[Torricella in Sabina]]

== Kardeş şehirler ==
Rieti şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
*
*
*

== Resimler ==

<div class="NavFrame" style="clear:both; text-alığn:center;">
<div class="NavHead" style="background:#2380c1; border:1px solid silver;text-alığn:left; font-size:100%"><center>*'Rieti'''


Dosya:Rieti09.JPG|Rieti - Porto Romano -antik Romalı şehir kapısı
Dosya:Rieti05.JPG|Rieti - şehir surları
Dosya:Rieti04.JPG|Rieti - Porta d'Arci şehir kapısı
Dosya:Rieti45.jpg|Rieti - Katedral Can kulesi
Dosya:Rieti46.jpg|Rieti - Katedral
Dosya:Rieti59.jpg|Rieti - Katedral mahzeni



## Ayrıca bakınız
*Rieti ili

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Rieti resmi websitesi  
* Rieti İli resmi websitesi  
* "Go to Rieti" - Rieti için turistik portal