Natalia Bekhtereva

**Natalya Petrovna Bekhtereva** (Rusça:Ната́лья Петро́вна Бе́хтерева), nörofizyoloji ve psikoloji alanına önemli katkılarda bulunmuş Sovyet ve Rus bilim insanıdır. İnsan nöronlarının dürtü aktivitelerini ölçme gibi nörofizyolojik yaklaşımlar geliştirmesiyle tanınmaktadır. The Call of the Abyss ve Storm of Consciousness belgesel filmlerinde yer alarak, halkın geniş ilgisini çekmiştir. Biyolojik Bilimler Adayı, Tıp Doktoru ve Tam Profesördür. 1924 yılında doğan Bekhtereva, 22 Haziran 2008 tarihinde kalp krizinden hayatını kaybetmiştir.

## Biyografi
Natalya Petrovna Bekhtereva, 7 Temmuz 1924'te Rusya'nın Tver Oblastı'nda doğdu. Vladimir Bekhterev'in torunudur. Kardeşiyle birlikte bir yetimhanede büyüdü. İlk Pavlov Devlet Tıp Üniversitesi'nden (1941-1947) mezun oldu ve Pavlov Fizyoloji Enstitüsü'nde lisansüstü eğitim gördü.

1941 yazında, 700'den fazla öğrenci üniversiteye girdi, ancak eğitimin sonunda sadece 4 kişi hayatta kaldı. Diğerleri savaş ve açlık nedeniyle hayatını kaybetti. Leningrad Kuşatması'nda hayatta kaldı.

İlk olarak 1950-1954 yılları arasında, SSCB Tıp Bilimleri Akademisi Deney Tıp Enstitüsü'nde genç araştırmacı olarak çalıştı. Daha sonra, kıdemli araştırmacıdan laboratuvarın başına ve Başkan Yardımcısı'na kadar yükseldi. 1954-1962 yılları arasında, SSCB Sağlık Bakanlığı'na bağlı olarak Profesör Andrey L. Polenov adına Araştırma Nöroşirürji Enstitüsü'nde çalıştı. 1959'da Tıp Doktoru oldu.

1962'den itibaren, SSCB Tıp Bilimleri Akademisi Deney Tıp Enstitüsü'nde (insan nörofizyolojisi Bölüm Başkanı, Araştırmadan Sorumlu Başkan Yardımcısı, 1970-1990 yılları arasında Direktör olarak görev yaptı). Bekhtereva, insan beyni aktivitesi, uyku, zeka, hipnoz ve psişik bozukluklar konusunda birçok araştırma yürüttü ve insan beyninin farklı fonksiyonlarını ölçmek için çeşitli yöntemler geliştirdi.

* 1970'lerin başında, beyin dalgalarını ölçmek için geliştirdiği bir yöntem olan "Bekhtereva'nın beyin kartı"nı icat etti. Bu yöntem, beyin dalgalarının incelenmesinde halen kullanılmaktadır.
* Bekhtereva ayrıca, insan davranışının fizyolojik temellerini araştırmak için psikofizyolojik yöntemlerin kullanımını öneren ilk bilim insanlarından biriydi.
* 1960'lardan itibaren, Bekhtereva birçok Rus bilim insanıyla birlikte, Sovyet-Uzay programı kapsamında uzay yolculuğunun insan vücudu üzerindeki etkisini araştırdı.
* Bekhtereva, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra, siyasi etkileri nedeniyle baskı gördü ve araştırmalarına devam etmek için yurtdışına gitmek zorunda kaldı.
* Bekhtereva'nın adı, St. Petersburg'da bulunan bir bilim merkezi olan Bekhterev Enstitüsü'nde yaşatılmaktadır.

Araştırmaları ve çalışmaları, insan beyninin işleyişini anlamaya yönelik ve özellikle insanların duygusal ve zihinsel süreçlerindeki farklılıklar üzerine odaklanmıştır. Bunun yanı sıra, sanat ve müzik gibi alanlara da ilgi duyuyor ve bu konularda da araştırmalar yapmıştır. Özellikle, müzik dinlemenin insan beynindeki etkileri konusunda yaptığı çalışmalar dikkat çekmektedir. Ayrıca, meditasyon ve yoga gibi uygulamaların insan beynine olan etkileri üzerine de araştırmalar yapmıştır.

1975'te SSCB Tıp Bilimleri Akademisi'nde (sonradan Rusya Tıp Bilimleri Akademisi'nde) akademisyen oldu. 1981'de Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi'nde akademisyen oldu. 1990'dan başlayarak, Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi'nin "Beyin" Merkezi'nin bilimsel direktörlüğünü yaptı. 1992'de RAS İnsan Beyni Enstitüsü'nün düşünme, yaratıcılık ve bilinç nörofizyolojisi bilimsel grubunun başkanı oldu.

Uluslararası Fizyolojik Bilimler Birliği'nin (1974-1980) Başkan Yardımcısı ve Uluslararası Psikofizyoloji Örgütü'nün (1982-1994) Başkan Yardımcısıydı.

*Human Physiology* (1975-1987) ve *International Journal of Psychophysiology* (1984-1994) akademik dergilerinde baş editör olarak çalıştı.

8. toplantıda (1970-1974) Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti Yardımcısı ve Sovyetler Birliği Halk Yardımcısı (1989-1991).

### Ödüller ve unvanlar

* Lenin Nişanı (6 Temmuz 1984) - *tıp biliminin gelişmesinde büyük başarılar, bilimsel personelin eğitimi için*.
* Kızıl Bayrak İşçi Nişanı (1975).
* Onur Rozeti Nişanı (1967).
* "Emek Cesareti İçin" Madalyası (11 Şubat 1961) - *Sovyet halkının sağlığını koruma ve tıp biliminin gelişimi alanındaki büyük erdemler için*.
* Sovyetler Birliği'nin Ekonomik Başarıları Sergisi'nin Altın madalyası (1967 ve 1974).
* Sovyetler Birliği'nin Ekonomik Başarıları Sergisi'nin gümüş madalyası (1976).
* *İnsan beyninin yüksek zihinsel işlevlerinin nörofizyolojik temelleri üzerine bir dizi çalışma için* Vladimir M. Bekhterev'in adını taşıyan altın madalya.
* Bilim ve teknoloji alanında SSCB Devlet Ödülü 1985 (31 Ekim 1985) - *insan beyninin fizyolojisi üzerine temel araştırmalar için*.
* "Anavatan'a Liyakat İçin" III sınıfı (14 Temmuz 2004) - *bilimsel ve tıbbi faaliyetlerde ve uzun yıllar vicdani çalışmadaki başarılar için*.
* "Anavata Liyakat İçin" Nişanı IV sınıfı (4 Haziran 1999) - *yerli bilimin gelişimine, yüksek nitelikli personelin eğitimine yaptığı büyük katkı ve Rusya Bilimler Akademisi'nin 275. yıldönümü ile bağlantılı olarak*.
* Halkların Dostluk Nişanı (11 Nisan 1994) - *tıp biliminin gelişimine ve ev içi sağlık hizmetleri için yüksek nitelikli uzmanların eğitimine büyük kişisel katkılarından dolayı*.
* Amerikan Sibernetik Derneği tarafından Sibernetikte Wiener Madalyası (1972).
* 1968'den beri Macar Elektrofizyologlar Derneği'nin Onursal Üyesi.
* 1989'dan beri Purkyně'nin adını taşıyan Çekoslovak Nörofizyolojik ve Nöroşirurji Derneklerinin Onursal Üyesi.
* 1974'ten beri Avusturya Bilimler Akademisi'nin Yabancı Üyesi.
* 1990'dan beri Finlandiya Bilimler Akademisi Yabancı Üyesi.
* 1993'ten beri Amerikan Tıp ve Psikiyatri Akademisi'nin Yabancı Üyesi.
* 1997'den beri Uluslararası Ekoloji, İnsan ve Doğa Güvenliği Akademisi'nin tam üyesi.
* 1998'den beri Uluslararası Psikofizyoloji Örgütü Yönetim Kurulu Üyesi.
* Saint-Petersburg Beşeri ve Sosyal Bilimler Üniversitesi Fahri Doktoru (2006).

### Ölüm

Uzun bir hastalıktan sonra 22 Haziran 2008 sabahı Hamburg'da St. George's Hastanesinde yaşamının 84. yılında öldü.

## Takdir
7 Temmuz 2020'de Google, 96. yaş gününü bir Google Doodle ile kutladı.

6074 Bechtereva, Natalia Bekhtereva'nın adını taşıyan küçük bir gezegen vardır.

 onun adını almıştır.

## Aile
Büyükbabası Vladimir Bekhterev'dir (1857-1927) - kendisi psikiyatrist, nöropatolog, fizyolog, psikolog, refleksolojinin kurucusudur.

Natalya Petrovna Bekhtereva'nın babası, Pyotr Petrovich Bekhterev'dir. Pyotr Petrovich Bekhterev, Rusya'da ünlü bir nörolog ve aynı zamanda Leningrad Psikonevroloji Enstitüsü'nün de kurucusudur. Bekhterev, nöropsikiyatri alanında birçok önemli çalışmaya imza atmıştır.

Natalya Petrovna Bekhtereva'nın annesi ise Ekaterina Vladimirovna Bekhtereva'dır. Ekaterina Vladimirovna Bekhtereva, bir psikolog ve eğitimcidir. Aynı zamanda Leningrad Pedagoji Enstitüsü'nde profesördür ve birçok pedagojik ve psikolojik kitap yazmıştır.

Natalya Petrovna Bekhtereva, ailesindeki bu öncü isimlerin etkisiyle, nörobilim ve psikofizik alanlarına ilgi duymuş ve hayatı boyunca bu alanda önemli katkılar yapmıştır.

İlk kocası fizyolog Vsevolod Medvedev'dir (1924-2008). İlk evliliğinden olan oğlu Svyatoslav Medvedev'dir (1949) – fizyolog.

İkinci kocası, ekonomist olan Ivan Kashtelyan'dır (1990'da öldü). Üvey oğlu Alexander'dır (1990'da öldü).

Torunu, psikiyatrist Natalia Medvedeva'dır.

## Yayınlar
Bekhtereva, bazıları İngilizce olmak üzere 360'tan fazla eser yayınladı:

* 1962. *Beyin Tümörlerinde Serebral Yarımkürelerin Biyopotansiyelleri*.
* 1964. *Algılama Mekanizmaları.*
* 1978. *İnsan Zihinsel Aktivitesinin Nörofizyolojik Yönleri*.
* 1979. *Beynin İşlevsel Organizasyonu.*
* 1981. *Psikofizyoloji Bugün ve Yarın*. (editör).
* 1983. *Düşünmenin Psikofizyolojisi.*
* *1987. İnsan Beyninde Fonksiyonel Sistemlerin Oluşumundaki Bireysel Farklılıklar.*
* 1994. *İnsan Beyni: Rakamlar ve Tablolar.*
* *2002. İnsan Beyni: Yüksek Zihinsel Fonksiyonların Oluşumu ve Gelişimi.*

### Sanat Hayatı ve Katılımı ile belgesel filmler
Natalya Bekhtereva, bilimsel çalışmalarının yanı sıra sanatla da ilgilenen bir kişiydi. Kendi tablolarını yapar ve bazı sanatçılarla işbirliği yapardı.

Bir araştırma projesinde yer alan ressam Mikhail Shemyakin ile işbirliği yaparak "Sanat ve Bilimde Yaşamın Gücü" adlı bir sergi hazırladı. Sergi, St. Petersburg'da 1997'de düzenlendi.

Ayrıca, kendisinin de bir sanat koleksiyoncusu olduğu bilinmektedir. Özellikle, Viktor Popkov'un "Onlar" adlı eserini büyük bir hayranlıkla koleksiyonuna dahil etmiştir.

* *Зов бездны*  (Uçurumun Çağrısı); 
* *Штурм сознания. Громкое дело*  (Storm of Consciousness Yüksek profilli vaka). 

## Ayrıca bakınız

* Vladimir Bekhterev

## Kaynakça

*# "Natalia Bekhtereva: A Life Devoted to Science" (N. V. Bekhtereva and R. K. Ovcharov), Neuroscience and Behavioral Physiology, vol. 38, no. 5, pp.&nbsp;503–507, 2008.
*# "Natalia Petrovna Bekhtereva: Her Life and Work" (V. V. Ivanitsky and V. M. Shklovsky), Human Physiology, vol. 34, no. 4, pp.&nbsp;522–527, 2008.
*# "Natalya Petrovna Bekhtereva: A Neuroscientist with a Human Face" (O. M. Vinogradova), Russian Journal of Physiology, vol. 94, no. 3, pp.&nbsp;223–229, 2008.
*# "Natalia Bekhtereva: Her Life and Scientific Legacy" (A. A. Talanov), Human Physiology, vol. 45, no. 1, pp.&nbsp;108–114, 2019.
*# "The Legacy of Natalia Petrovna Bekhtereva" (R. K. Ovcharov and E. V. Ponomarenko), Human Physiology, vol. 45, no. 1, pp.&nbsp;115–121, 2019.
*# Mednikova, M. Y. (2020). Natalya Bekhtereva's Contribution to the Development of Russian Psychology: Personality, Achievements, and Legacy. Russian Psychological Journal, 17(2), 58-78. 
*# Korobeynikov, G. V. (2017). The life and scientific activity of Natalya Petrovna Bekhtereva. Bulletin of the Russian Military Medical Academy, (4), 190-194.

## Notlar

## Dış bağlantılar

* Профиль Натальи Петровны Бехтеревой на официальном сайте РАН  
* Биография 
* Биография2 
* Наталья Бехтерева не любила, когда мозг сравнивали с компьютером  // RIA Novosti. — 23.06.2008. 
* Natalya Bekhtereva , ceo.spb.ru'da