Çingene bayrağı

**Çingene bayrağı** veya **Roman bayrağı**, Roman halkının uluslararası bayrağıdır. 1971'de Orpington'da düzenlenen Birinci Dünya Roman Kongresi'nde çeşitli Roman topluluklarının temsilcileri tarafından kabul edilmiştir. Bayrak, gökleri ve dünyayı temsil eden mavi ve yeşil bir arka plandan oluşur; ayrıca ortasında 16 kollu kırmızı çakra ya da araba tekerleği deseni vardır. İkinci unsur, Roman halkının gezme geleneğini temsil eder ve bu simge, aynı zamanda Hindistan bayrağına saygı amacıyla bilge Weer Rajendra Rishi tarafından bayrağa eklenmiştir. Bu tasarım özellikle Sosyalist Yugoslavya'da popülerdi.

1971 bayrağı, eylemci Gheorghe A. Lăzăreanu-Lăzurică tarafından yaratıldığı bildirilen düz mavi-yeşil iki renkli bir savaş arası versiyonun yerini aldı. Roman soykırımından kurtulanların uçtuğu üç renkli versiyonu, komünizmi temsil ettiği iddiaları nedeniyle kullanım dışı kaldı. Orpington'da tasarlanan kesin varyant, sonraki on yıllarda popülerlik kazandı, özellikle halkın ulusötesi birliğini teşvik eden ve "Çingeneler" olarak adlandırılmasıyla mücadele eden gruplarla ilişkilendirildi. Bayrak, oyuncu Yul Brynner ve kemancı Yehudi Menuhin tarafından tanıtıldı ve ayrıca kendi kendini "Romanların Kralı" ilan eden Florin Cioabă tarafından da benimsendi.

Orpington Kongresi, çeşitli versiyonlarda bulunan ve birçok türevi olan bayrak için hiçbir zaman şartname sağlamadı. Birkaç ülke ve topluluk bunu 2010'larda resmen tanıdı, ancak sergilenmesi Avrupa Birliğinin çeşitli bölgelerinde tartışmalara yol açtı. Türevler, aynı dönemde Roman politik sembolizminde de yaygın olarak kullanıldı. Bununla birlikte, bilimsel topluluk içinde, Roman bayrağı Avrupa merkezli olarak eleştirildi ve temsil ettiği etnik grubun karşı karşıya olduğu sorunlara formalite icabı bir çözüm olarak gösterildi.

## Köken
15. yüzyıldan kalma birçok kaynak, Kutsal Roma İmparatorluğundan göçebe "Çingene Prensleri" ile ilişkili hanedan sembollerinin varlığını bildirmektedir. Panuel adında böyle bir figür taçlı bir altın kartal kullanırken bir diğeri, Bautma, içinde bir pala bulunan karmaşık bir armaya sahipti; Her iki figür de, Panuel'in bir rozet olmasıyla, hanedan hayvanları olarak tazı kullandı. Pforzheim'daki 1498 tarihli bir mezar yazıtı, aslında bir Roman kabile lideri olan "Küçük Mısır" ın bir Freigraf'ını anmaktadır. Ekli arması, geyik ile kombinasyon halinde yıldız ve hilal içerir. Diğer erken Roman sembolleri arasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir esnafı olarak düzenlenen Türk Romanları tarafından taşınan kırmızı bir bayrak bulunmaktadır.

Tarihçi Ian Hancock'a göre, şu anki bayrak, Gheorghe A. Lăzăreanu-Lăzurică'nın girişimiyle Romanya'nın Romanyalar Genel Birliği (UGRR) tarafından 1933'ün sonlarında önerilen Dünya Roman bayrağından kaynaklanmaktadır; çakra, düz iki renkli olan bu versiyonda yoktu. Akademisyen Ilona Klímová-Alexander, böyle bir detayın tüzük veya başka herhangi bir kaynak tarafından onaylanmadığını belirtiyor. Sosyolog Jean-Pierre Liégeois ayrıca UGRR'nin Roman bayrağını gerçek bir tasarımdan ziyade teorik bir kavram olarak tanımlıyor. Bilgin Whitney Smith, çift rengin var olduğuna inanıyor, ancak aynı zamanda tasarımcısının da bilinmediğini düşünüyor.

Lăzurică'nın örgütünün Romanya'daki Roman topluluğunu temsil etmek için kullanılan, daha iyi kanıtlanmış başka bir bayrağı vardı. Romanya arması ile Roman kabilelerinin sembollerini birleştirdi: "bir keman, bir örs, bir pusula ve bir çekiçle çarpılmış bir mala." UGRR ayrıca, Lăzurică'nın ait olduğu Romanya Ortodoks Kilisesi temsilcileri tarafından genellikle halka açık törenlerde kutsanan en az 36 bölgesel bayrak kullandı. 1930'ların ortalarında, uluslararası bir bayrağı kullanma ve tanıma girişimi UGRR'nin yeni başkanı Gheorghe Nicolescu tarafından başlatıldı. Bir rapora göre, Nicolescu'nun başkanlık ettiği Bükreş'teki 1935 Roman kongresinde, Romanya'dan Adolf Hitler ve I. Mikail portrelerinin yanında "Roman bayrağı" sergilenmişti.

Bayrak, II. Dünya Savaşı sırasında neredeyse kullanımdan kaldırıldı, çünkü birçok Avrupalı kabile, Holokost'un bir parçası olan Roman soykırımında yok edildi. Bu dönem aynı zamanda birçok Roman'ın *[[Einsatzgruppen]]*'den veya sınır dışı edilmekten kaçmak için gizlenmeye veya kimliklerini inkâr etmeye gittiğini gördü. 1941'de Simferopol'de bildirilen bir olayda Kırım Romanları, Nazileri Tatar veya Türk olduklarına ikna etme umuduyla İslam'ın yeşil bayrağını dalgalandırdılar.

Soğuk Savaş döneminin başlarında, etnik sembolizm yeniden canlandı. 1955'ten itibaren, "Çingenelerin bayrağı", Lourdes Meryem Ana Tapınağı'na giden Roman hacıları temsil etmektedir. Mesih ve Meryem Ana'nın tasvirleriyle yıldızlı mavi bir alanda on altı ışınlı bir kuyruklu yıldız olarak tanımlanır. Öğe, "Magi Yıldızını taşıyan gecenin büyük bayrağı" olarak daha ayrıntılı olarak açıklanıyor. 1933'ün çift rengi Fransa'da 24 Mayıs 1959'da kendisini Çingenelerin Kralı ilan eden ve Uluslararası Roman Birliği'nin çekirdeğini oluşturan Vaïda Voëvod tarafından yeniden kullanıldı.

## Kaynakça