David Finkelstein

**David Ritz Finkelstein,** (19 Temmuz 1929 - 24 Ocak 2016) Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde emeritus fizik profesörüydü.

## Biyografi
New York'ta doğan Finkelstein, 1953 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde fizik doktorasını tamamlamış ve 1960 yılına kadar Stevens Teknoloji Enstitüsü'nde ders vermiştir. 1959-1960 yılları arasında Avrupa Nükleer Araştırma Örgütü'nde Ford Vakfı bursuyla çalışmıştır. 1964-1976 yılları arasında Yeshiva Üniversitesi'nde fizik profesörü olarak görev yapmıştır. 1980'de Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde öğretim üyesi oldu.

David Finkelstein, 1958'de Schwarzschild'in Einstein alan denklemleri çözümünün uzayda hiçbir şeyin kaçamadığı bir bölgeye karşılık geldiğini tespit eden ilk kişiydi. 1959'da Finkelstein ve Charles W. Misner, kuantum teorisi spin 1/2 sergileyebilen yerçekimi metriğinde topolojik bir kusur olan yerçekimsel bükülmeyi buldu. En basit bükülme, Schwarzschild metriğindekini tanımasına ve koordinat tekilliğini ortadan kaldırmasına yol açan, kolayca anlaşılan bir olay ufku sergiledi. Özünde Finkelstein, Schwarzschild yarıçapını geçerek bir kara deliğe düşen her şeyin ondan kaçamayacağını belirledi; zar tek yönlüdür. Bu önemli çalışma Roger Penrose ve John Archibald Wheeler'ın olay ufuklarının ve kara deliklerin fiziksel varlığını kabul etme kararlarını etkilemiştir.

Finkelstein'ın çalışmalarının çoğu uzay-zaman yapısına ilişkin bir kuantum teorisine yöneliktir. John von Neumann'ın kuantum mekaniksel ölçüm anomalilerinin kuantum mekaniksel sistemlerin mantığının anomalileri olduğu sonucunu erkenden kabul etmiştir. Bu nedenle, klasik uzay-zaman yapıları için standart dil olan küme teorisinin kuantum analoglarını oluşturdu ve uzay-zamanın, von Neumann'ın hücresel otomatının kuantum versiyonu olarak, kuantum bitleri için spinleri olan bir kuantum bilgisayar biçimi olan "krononlar" olarak adlandırılan bir kuantum uzay-zaman kuantum kümesi olduğunu öne sürdü. İlk kuantum uzay-zamanlarının fiziksel olmadığını kanıtladıktan sonra, daha sonra Tchavdar D. Palev'e bağlı olarak Bose-Einstein istatistiklerinin düzenlenmiş bir formuyla krononlar üzerinde çalıştı.

Julio Rubinstein ve James R. Powell ile birlikte top şimşeklerini incelemiş ve top şimşeklerinin büyük olasılıkla atmosferik elektrik akımı akışındaki düşük sıcaklıklı bir soliton olan gezgin bir Aziz Elmo ateşi olduğu sonucuna varmışlardır.

Ayrıca Albrecht Dürer'in Melencolia I gravürünün derinlemesine bir yorumunu ortaya koymuştur.

Finkelstein 24 Ocak 2016 tarihinde Atlanta'da idiyopatik pulmoner fibrozis nedeniyle 86 yaşında ölmüştür.

## Evrensel Görelilik
Zihin ve Yaşam diyaloglarında Budist felsefesi üzerine yaptığı tartışmalardan etkilenen Finkelstein, fiziğin ilerlemesine yardımcı olabileceğini düşündüğü felsefi bir "evrensel görelilik" teorisi geliştirdi. Finkelstein'a göre:

Budistlerin her şeyin boş olduğu ilkesi, bazıları tarafından her şeyin göreceli olduğu ilkesi olarak anlaşılmaktadır (Thurman 1993). Bu evrensel görelilik ilkesi, Einstein'ın hala birçok mutlaklığı kabul eden genel görelilik ilkesinden daha az yapılandırılmış olsa da daha kucaklayıcıdır. Bu yüzyılda fizikteki en büyük değişiklikler göreliliğin şu ya da bu düzeydeki uzantıları olmuştur ve bence bir öncekinden daha da derin bir fizik düzeyinde yeni bir uzantıya ihtiyaç vardır. Felsefi sorgulama daha önce bu tür genişletmelere yardımcı olmuştur ve yine olabilir. Evrensel bir görelilik için felsefi bir argüman gelecekteki fizik için faydalı bir rehber olabilir.

## Kitaplar

* David Ritz Finkelstein: *Quantum relativity: a synthesis of the ideas of [[Albert Einstein|Einstein]] and [[Werner Heisenberg|Heisenberg]]*, Springer, 1996; 2012 pbk reprint of 1996 1st edition 
* David Ritz Finkelstein, J. M. Jauch: *Notes on [[quaternion]] quantum mechanics*, CERN, 1959
* Charles Maisonnier, David Ritz Finkelstein: *Beam intensity limitation in neutralized space charge betatrons*, CERN, 1959
* David Ritz Finkelstein: *Non-linear meson theory of nuclear forces*, Massachusetts Institute of Technology, Department of Physics, 1952

## Televizyon programları

* BBC Horizon: "It's About Time" (1979): Show hosted by Dudley Moore.
* Closer to Truth  interview series

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Kuantum kütleçekim
## Dış bağlantılar

* Finkelstein'ın hayatı ve çalışmaları
* Finkelstein'ın Georgia Tech ana sayfası
* David Finkelstein ile 18 Şubat 2013 tarihinde yapılan sözlü tarih görüşme metni, Amerikan Fizik Enstitüsü, Niels Bohr Kütüphanesi ve Arşivleri