Jean-Louis Trintignant

**Jean-Louis Xavier Trintignant** (; 11 Aralık 1930 - 17 Haziran 2022), Fransız oyuncudur. İlk tiyatro çıkışını 1951 yılında yaptı ve savaş sonrası dönemin en iyi Fransız dramatik aktörlerinden biri olarak kabul edildi. Avrupa sinemasının birçok klasik filminde rol aldı ve Roger Vadim, Costa-Gavras, Claude Lelouch, Claude Chabrol, Bernardo Bertolucci, Éric Rohmer, François Truffaut, Krzysztof Kieślowski ve Michael Haneke dahil olmak üzere birçok önde gelen auteur yönetmenle çalıştı.

*[[Ve Allah Kadını Yarattı]]* (1956) filmiyle eleştirel ve ticari bir çıkış yaptı, ardından *[[Bir Kadın ve Bir Erkek]]* (1966) filminde yıldızlaştırıcı bir romantik dönüş yaptı. *[[L'Homme qui ment]]* filmindeki performansıyla 1968 Berlin Film Festivali'nde Gümüş Ayı En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü ve Costa-Gavras'ın *[[Ölümsüz (film, 1969)|Ölümsüz]]* filmiyle 1969 Cannes Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı. Trintignant'ın diğer önemli filmleri arasında *[[Il grande silenzio]]* (1968), *[[Ma nuit chez Maud]]* (1969), *[[Konformist (film)|Konformist]]* (1970), *[[Üç Renk: Kırmızı]]* (1994) ve *[[Kayıp Çocuklar Şehri]]* (1995) bulunmaktadır. Michael Haneke'nin *[[Aşk (film, 2012)|Aşk]]* filmindeki rolüyle En İyi Erkek Oyuncu dalında 2013 César Ödülü'nü kazandı.

## Biyografisi
11 Aralık 1930'da Fransa'nın güneyindeki Vaucluse ilinin Piolenc kasabasında doğan Jean-Louis Trintignant, 1950 yılında tiyatro eğitimi almak için Paris'e geldi ve hemen ertesi yıl daha 21 yaşındayken ilk tiyatro oyununda rol aldı. 1953 yılında tiyatro topluluğuyla ülke çapında turnelere çıktı, 1954'te tiyatroda ilk başrolünü oynadı. Sinemadaki ilk rolü ise 1955 yılında Si tous les gars du monde filmiyle geldi. Hemen ertesi yıl 1956'da Brigitte Bardot ve Curd Jürgens'le başrollerini paylaştığı, Roger Vadim'in yönettiği Et Dieu... créa la femme (Ve Tanrı Kadını Yarattı) filmiyle hemen uluslararası bir şöhrete erişti.

Ancak 1956'da çektiği 4. filmi Club de femmes'dan hemen sonra askere çağrıldı ve savaşın devam ettiği Cezayir'e gönderildi. Birkaç yıl sonra terhis olup Paris'e döndüğünde oyunculuktan soğumuştu. Tam her şeyi bırakacakken Paris'te Danimarka Kralı Hamlet rolünü oynadığı tiyatro oyununa gelen olumlu eleştiriler onun tekrar mesleğine ısınmasını sağladı. 1959 yılında ise yine bir Roger Vadim filmi olan Les Liaisons Dangereuses (Tehlikeli İlişkiler)'le sinemada tekrar yerini aldı. Aynı yıl İtalyanlarla ortak çevrilen Estate Violenta'da başrol oynadı. 1960'ta Le coeur battant adlı romantik komedide oynadı. Bunları bir Abel Gance filmi olan Austerlitz (1960) ve Georges Franju filmi Pleins Feux sur l'Assassin (1961) takip etti. 1962'de Dino Risi'nin yönettiği ve Vittorio Gassman ve Catherine Spaak'la başrollerini paylaştığı Il sorpasso adlı İtalyan yapımı film çok büyük başarı kazandı. Bu başarının üzerine devam filmi Il Successo (1963) geldi.

1966 Yılında Cannes Film Festivali'ne üç filmiyle birden katılmıştı. Festivalde bunlardan ilk ikisi, La longue marche ve Le dix-septième ciel dikkatleri çekmezken, Claude Lelouch'un yönettiği Un homme et une femme (Bir Kadın ve Bir Erkek) dünya çapında sansasyon yarattı ve uluslararası pazarda en fazla izlenen Fransız filmi oldu, dolayısıyla Trintignant da tekrar dünya çapında bir şöhret haline geldi.

René Clément'ın yönettiği Paris brûle-t-il? (Paris Yanıyor, 1966) ve karısı Nadine Trintignant'ın yönettiği Mon amour, mon amour (1967) dan sonra patolojik bir yalancıyı canlandırdığı yine bir Alain Robbe-Grillet filmi L'homme qui ment (1968) adlı savaş dramasıyla Berlin Film Festivali'nde yine "en iyi aktör" Gümüş Ayı ödülünü kazandı. Yine patolojik kişilikleri canlandırdığı birkaç filmden sonra sinemadaki en önemli filmlerinden biri daha geldi: 1969 tarihli Costa-Gavras filmi Z (Ölümsüz). Bu filmde canlandırdığı 'idelaist genç savcı' rolüyle Cannes Film Festivali'nde "en iyi erkek oyuncu" ödülünü kazandı. Aynı yıl Eric Rohmer'in yönettiği uluslararası çapta ses getiren filmi Ma Nuit chez Maud'de iki kadın arasında kalmış yalnız bir mühendisi oynuyordu.

1970'li yılarda önemli yönetmenlerle çalışmaya devam etti. Claude Lelouch'un Le Voyou (1970)'sü, Bernardo Bertolucci'nin usta işi Il Conformista (1971)'sı ve Philippe Labro'nun Sans mobile apparent'ı bunlardan bazılarıdır. Nihayet 1973 yılında Une Journée Bien Remplie adlı filmiyle ilk yönetmenlik denemesini yaptı. 1983 yılında tamamıyla İngilizce çekilen ilk filminde oynadı. Bu Roger Spottiswoode'un Nikaragua'daki iç savaş sırasında geçen Under Fire (Ateş Altında) adlı filmiydi ve Nick Nolte, Ed Harris ve Gene Hackman'la birlikte önemli rolleri paylaşıyorlardı. Bunun arkasından Francois Truffaut'nun ölmeden önce yönettiği son filmi olan Vivement Dimanche! (Neşeli Pazar, 1983)'ta başrolleri Fanny Ardant'la paylaştı. Claude Lelouch'un 1986'da çektiği devam filmi Un Homme et une Femme: Vingt Ans Déjà (Bir Kadın, Bir Erkek: 20 Yıl Sonra) tam bir başarısızlık oldu. Bu filmle birlikte Trintignant'ın şöhreti de hızla sönmeye başladı. Bir süre sadece Fransız filmlerinde oynadıktan sonra 1994'te Krzysztof Kieslowski'nin uluslararası baş yapıtı Trois couleurs: Rouge (Üç Renk: Kırmızı)'da rol aldı. Bundan sonra bazı filmlere sesiyle de katkıda bulundu. Bunlardan en önemlisi 1995 tarihli La cité des enfants perdus (Kayıp Çocuklar Şehri)'dür. İlerlemiş yaşına rağmen 2011 yılında gösterime verilecek Chez Gino adlı bir filmin çekimleriyle uğraşan oyuncu 17 Haziran 2022'de doğal nedenlerden Uzés, Fransa'da 91 yaşında öldü.

## Seçme filmografisi

* *[[Ve Allah Kadını Yarattı (film, 1956)|Et Dieu... créa la femme]]* (Ve Allah Kadını Yarattı, 1956) ...Michel Tardieu
* *[[Les liaisons dangereuses]] (1959)
* *Estate Violenta* (1959) ...Carlo Caremoli
* *Austerlitz* (1960)
* *Il Sorpasso* (1962)
* *The Sleeping Car Murders* (1965)
* *Un homme et une femme* (Bir Kadın ve Bir Erkek, 1966)
* *Les Biches* (1968)
* *The Great Silence* (1968)
* *L'homme qui ment* (1968) *'Berlin'de Gümüş Ayı**
* ''[[The Libertine (1969 film)|The Libertine]]'' (1969)
* ''[[L'américain]]'' (1969)
* ''[[Z (film)|Z]]'' (Ölümsüz, 1969) **Cannes'da en iyi aktör*' 
* *My Night at Maud's* (1969)
* *Il conformista* (1970)
* *Le Voyou* (1970)
* *The Outside Man* (1972)
* *Le train* (1973)
* *Successive Slidings of Pleasure* (1974)
* *Violins at the Ball* (1974)
* *Le mouton enragé* (1974)
* *Flic Story* (1975)
* *Le jeu avec le feu* (1975)
* *L'Argent des autres* (1978)
* *La terrazza* (1980)
* *Je vous aime* (1980)
* *Passion of Love* (1981)
* *Eaux profondes* (1981)
* *La nuit de Varennes* (Varennes Gecesi, 1982)
* *Vivement dimanche!* (Neşeli Pazar, 1983)
* *Under Fire* (Ateş Altında, 1983)
* *Viva la vie!* (1984)
* *Partir, revenir* (1985)
* *Rendez-vous* (1985)
* *A Man and a Woman: 20 Years Later* (1986)
* *Trois couleurs: Rouge* (Üç Renk: Kırmızı, 1994)
* *La cité des enfants perdus* (Kayıp Çocuklar Şehri, 1995) (sesiyle)
* *Fiesta* (1995)
* *A Self Made Hero* (1996)
* *Janis et John* (2003)
</div>

== Tam filmografisi ==
=== Oyuncu olarak ===
<div class="references-small" style="-moz-column-count:3; -webkit-column-count:3; column-count:3;">
# Chez Gino (2011) (çekimler sürüyor)
# Galilée ou L'amour de Dieu (2005) (TV) (sesiyle) 
# Immortal (Ad Vitam) (2004) (sesiyle) .... Jack Turner
# Janis and John (2003) .... M. Cannon
# Those Who Love Me Can Take the Train (1998) .... Lucien Emmerich/Jean-Baptiste Emmerich
# Tykho Moon (1996) .... Cerrah
# L'insoumise (1996) (TV) .... Roquepenne
# A Self-Made Hero (1996) .... Albert Dehousse
# C'est jamais loin (1996) .... Elliot Spencer
# Un homme est tombé dans la rue (1996)
# Fiesta (1995) .... Colonel Masagual
# [[La cité des enfants perdus]] (Kayıp Çocuklar Şehri, 1995)
# See How They Fall (1994) .... Marx
# [[Üç Renk: Kırmızı (film)|Trois couleurs: Rouge]] (Üç Renk: Kırmızı, 1994) .... Yargıç
# Rêveuse jeunesse (1994) (TV) (sesiyle) .... Anlatıcı
# L'interdiction (1993) (TV) .... Le marquis d'Espard
# L'oeil écarlate (1993) .... René Montijoux
# L'instinct de l'ange (1993) .... Albay Édouard
# La controverse de Valladolid (1992) (TV) .... Ginèse de Sepúlveda
# 'Merci la vie' (1991) .... SS Subayı
# Julie de Carneilhan (1990) (TV) .... Herbert d'Espivant
# Pour un oui ou pour un non (1990) (TV) .... H1
# Bunker Palace Hôtel (1989) .... Holm
# La vallée fantôme (1987) .... Paul
# Le moustachu (1987) .... Le général Gougeard
# The Woman of My Life (1986) .... Pierre
# 15 août (1986) .... The unfaithful husband
# [[Un Homme et une Femme: Vingt Ans Déjà]] (Bir Kadın, Bir Erkek: 20 Yıl Sonra) (1986) .... Jean-Louis Duroc
# L'homme aux yeux d'argent (1985) .... Mayene
# Sortüz egy fekete bivalyért (1985) .... Fodó tanár úr
# Rendez-vous (1985) .... Scrutzler
# Partir, revenir (1985) .... Roland Rivière
# L'été prochain (1985) .... Paul
# Long Live Life (1984) .... François Gaucher
# Femmes de personne (1984) .... Michel Gilquin
# Le bon plaisir (1984) .... Başkan
# [[Ateş Altında|Under Fire]]  (Ateş Altında, 1983) .... Marcel Jazy
# Cover Up (1983) .... Christian Lacassagne
# [[Neşeli Pazar|Vivement dimanche!]]* (Neşeli Pazar, 1983)
# Colpire al cuore (1983) .... Dario
# Credo (1983) (TV) .... Le professeur Lenski
# La nuit de Varennes (Varennes Gecesi, 1982) .... Monsieur Sauce
# Boulevard des assassins (1982) .... Daniel Salmon
# Le grand pardon (1982) .... Commissaire Duché
# Eaux profondes (1981) .... Vic Allen
# Dead Certain (1981) .... Louis Faguet
# Malevil (1981) .... Fulbert
# Passione d'amore (1981) .... Doctor
# Un assassin qui passe (1981) .... Ravic
# Je vous aime (1980) .... Julien Tellier
# The Lady Banker (1980) .... Horace Vannister
# La terrazza (1980) (as Jean Louis Trintignant) .... Enrico D'Orsi
# Melancoly Baby (1979) .... Pierre
# Le maître-nageur (1979) .... Zopoulos'un bahçıvanı
# L'argent des autres (1978) .... Henri Rainier
# Repérages (1977) .... Victor
# Les passagers (1977) .... Alex Moineau
# L'affaire (1977)
# Il deserto dei Tartari (1976) .... Le médecin-major Rovin
# Le voyage de noces (1976) .... Paul Carter
# L'ordinateur des pompes funèbres (1976) .... Fred Malone
# Il pleut sur Santiago (1976) .... Le sénateur/Senator
# La donna della domenica (1975) .... Massimo Campi
# Flic Story (1975) .... Emile Buisson
# L'agression (1975) .... Paul Varlin
# Le jeu avec le feu (1975) .... Franz/Francis
# Le secret (1974) .... David Daguerre
# L'escapade (1974) .... Ferdinand
# Le mouton enragé (1974) .... Nicolas Mallet
# Glissements progressifs du plaisir (1974) .... The polis teğmeni
# Les violons du bal (1974) .... Lui (Michel)
# Le train (1973) .... Julien Maroyeur
# Défense de savoir (1973) .... Jean-Pierre Laubray
# Une journée bien remplie (1973) .... Le Metteur en scène de la troupe des 'Enfants du Gard'
# Un homme est mort (1972) .... Lucien Bellon
# L'attentat (1972) .... François Darien
# La course du lièvre à travers les champs (1972) .... Tony
# Sans mobile apparent (1971) .... Stéphane Carella
# L'opium et le baton (1971) .... Chaudier
# Le voyou (1970) .... Simon Duroc dit 'le Suisse'
# Las secretas intenciones (1970)
# Il conformista (1970) .... Marcello Clerici
# Così dolce... così perversa (1969) .... Jean Reynaud
# Le voleur de crimes (1969) .... Jean Girod
# Ma nuit chez Maud (1969) .... Jean-Louis
# Metti, una sera a cena (1969) .... Michele
# Z* (Ölümsüz, 1969) .... Le juge d'instruction
# [[L'américain]] (1969) .... Bruno
# La matriarca (1968) .... Dr. Carlo De Marchi
# Il grande silenzio (1968) .... Silence
# L'homme qui ment (1968) .... Jan Robin/Boris Varissa
# Les biches (1968) .... Paul Thomas
# La morte ha fatto l'uovo (1968) .... Marco
# La société est une fleur carnivore (1968) .... Anlatıcı
# Remparts d'argile (1968) .... Entrepreneur
# Col cuore in gola (1967) .... Bernard
# Un homme à abattre (1967) .... Raphael
# [[Mon amour, mon amour]] (1967) .... Vincent Falaise
# [[Paris brûle-t-il?]] (Paris Yanıyor, 1966) .... Capitaine Serge
# Safari diamants (1966) .... Raphaële Vincente
# [[Un homme et une femme]] (Bir Kadın ve Bir Erkek, 1966) .... Jean-Louis Duroc
# Le dix-septième ciel (1966) .... François
# La longue marche (1966) .... Philippe
# Trans-Europ-Express (1966) .... Elias/Kendisi
# Compartiment tueurs (1965) .... Éric Grandin
# "Le train bleu s'arrête 13 fois" .... Mezure (1 bölüm, 1965)
# [[Merveilleuse Angélique]] (Anjelik Saray Yosması, 1965) .... Claude le Petit, dit Le poète croté
# Io uccido, tu uccidi (1965) .... (segment "La donna che viveva sola")
# La bonne occase (1965) .... Jacques Danzac
# Fragilité, ton nom est femme (1965)
# Mata Hari, agent H21 (1964) .... Captain François Lasalle
# Les siffleurs (1964)
# Avatar (1964) (TV)
# Les pas perdus (1964) .... Georges Guichard
# L'enfer (1964) .... Marcel #2
# Château en Suède (1963) .... Eric
# [[Il successo]] (1963) .... Sergio
# [[Il sorpasso]] (1962) (as Jean Louis Trintignant) .... Roberto Mariani
# Le combat dans l'île (1962) .... Clément Lesser
# Les sept péchés capitaux (1962) .... Paul ("La Luxure" adlı bölüm)
# Horace 62 (1962) .... Joseph Fabiani
# Un jour à Paris (1962)
# Le jeu de la vérité (1961) .... Guy de Fleury
# Le puits aux trois vérités (1961) .... Un invité au vernissage
# L'Atlantide (1961) .... Pierre
# Pleins feux sur l'assassin (1961) .... Jean-Marie de Kerloguen
# [[Austerlitz]] (1960) .... Ségur fils
# La millième fenêtre (1960) .... Georges Desvignes
# Le coeur battant (1960) .... François
# [[Estate Violenta (film)|Estate Violenta]] (1959).... Carlo Caremoli
# [[Les liaisons dangereuses]] (1959) .... Danceny
# Parfois le dimanche (1959)
# Club de femmes (1956) .... Michel
# [[Ve Tanrı Kadını Yarattı|Et Dieu... créa la femme]]* (Ve Tanrı Kadını Yarattı, 1956)  .... Michel Tardieu
# La loi des rues (1956) .... Yves Tréguier
# Si tous les gars du monde....... Jean-Louis 


### Senarist olarak
# L'oeil écarlate (1993) (uyarlama senaryo)
# Le maître-nageur (1979) (özgün senaryo)
# Une journée bien remplie (1973) (özgün senaryo)

### Yönetmen olarak
# Le maître-nageur (1979)
# Une journée bien remplie (1973)


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* IMDb'de "Jean-Louis Trintignant"
* Allmovie.com'da "Jean-Louis Trintignant"