Minetest

**Minetest**, gönüllülük esasıyla geliştirilmiş özgür yazılım sandbox oyunudur. Halka açık ilk sürüm, Kasım 2010 tarihinde Perttu Ahola tarafından geliştirilen ve Web üzerinden paylaşılan Minetest 0.0.1 idi. *Minetest*, C++ dili kullanılarak Ilrrlich Engine üzerine yazılmıştır ve Linux, FreeBSD, Windows, MacOS ile Android platformları için sürümleri mevcuttur. Minetest, Lua ile mod ve oyunların geliştirmeleri için kullanıcılara API sağlar.

*Minetest*'de oyuncular, bloklardan oluşturulmuş 3 boyutlu sınırsıza yakın büyüklükte bir dünyayı keşfedebilir, hammadde bulup araç ve gereç üretebilir ve yapı ile peyzaj inşa edebilirler. Mevcut yüklü modlar ve oyun moduna bağlı olarak oyuncular bilgisayar kontrollü "moblara" karşı savaşabilir ve öbür oyuncularla karşı aynı dünyada mücadele edebilirler.

*Minetest'in* oyun mekaniği, 2009 yapımı Minecraft oyununa benzerlik gösterse de Minetest geliştiricileri onu bir Minecraft klonundan çok uzak olduğunu söylemektedir. On yılı aşkın süredir aktif geliştirmenin ardından *Minetest* eleştirel beğeni topladı ve popülerlik kazandı; Kasım 2013'ten beri *Minetest*, GitHub üzerinden 1,4 milyondan fazla kez indirmeye sahipken Android sürümü Google Play mağazasında 500 binden fazla indirmeye sahiptir. *Minetest*, okul eğitiminde soyut düşünceyi öğretmek ve etkileşimli bir görselleştirme aracı olarak da kullanılmıştır. *Minetest*, çıkış tarihi olan 29 Kasım 2010'dan beri özgür yazılımdır ve kullanıcıların hem kaynak kodunu hem de kullanılan görsel verileri incelemesine ve değiştirmesine olanak tanır.

## Oynanış

*Minetest*, başarılması gereken belirli bir hedefi olmayan ve oyunculara oyunun nasıl oynanacağını seçmede büyük miktarda özgürlük sağlayan bir voksel sanal alan video oyunudur. Oyun, varsayılan olarak birinci şahıs perspektifindedir; ancak oyuncuların üçüncü şahıs bakış açısı seçeneği de vardır. Oyun dünyası voksellerden oluşur: 3B nesneler, çoğu basit küp oyunda "düğümler" olarak adlandırılır. Toprak, taş, cevher, ağaç gövdeleri, su ve lav gibi farklı vokseller ise çeşitli malzemeleri temsil eder. Çekirdek oyun, bu nesneleri her seferinde bir düğüm olacak şekilde alıp yerleştirerek dünyayı genişletir. Düğümler 3B bir ızgarada oluşturulurken oyuncular dünyanın her yerinde sorunsuz hareket edebilir. Oyuncular blokları "kazabilir" ve daha sonra onları başka bir yere "yerleştirebilir" (veya "inşa edebilir"), bu da onların oyun dünyasını değiştirmelerini sağlar. Oyuncular ayrıca dünyayı düzenlemek için çok çeşitli elde taşınır alet üretebilirler. Kazma, kayalık düğümleri kazmaya izin verir; kürek, kir ve kumun kazılmasını hızlandırır, su kovaları su düğümlerini toplamaya izin verir vb. Oyuncu tarafından kontrol edilen karakterin ismi, "Sam ain't Minecraft"ın (Sam Minecraft değil) kısaltması olan Sam'dir.

Oyun dünyası, aşırı büyük ve birçok pratik amaç için sonsuz gibi gözükmektedir. Oyuncular dünyayı keşfettikçe oyuncu tarafından belirlenmiş olan mapgen kullanılarak prosedürel olarak yeni alanlar oluşturulur. Yeni bir oyun, oyuncuyu 62 bin düğüm boyunca bir voksel küpün ortasına yerleştirir, böylece oyuncu dünyanın sonundaki görünmez duvara ulaşmadan herhangi bir yönde 31 bin düğüm gezebilir. Bu boyuttaki bir voksel dizisinin depolanması için yüzlerce terabayt genişliğinde alan gerekir; ancak oyun dünya verilerini yalnızca oyuncular yakındayken oluşturulan veya yüklenen "harita blokları" adı verilen daha küçük 16x16x16 bölümlere ayırarak bu gereksinimi ortadan kaldırır.

Dünya, çöllerden ormanlara ve karlı bölgelere kadar uzanan biyomlara ayrılmıştır. Oyundaki dünya genel olarak arazi ovaları, dağları, ormanları, mağaraları ve çeşitli lav/su kütlelerini içerir. Oyunun zaman sistemi gündüz-gece döngüsünü takip eder ve bir tam döngü gerçek hayattaki 20 dakikaya tahakküm eder.

*Minetest*, oyuncuların dünyayla etkileşimini ve öğeleri kullanma şeklini etkileyen *Hasar* ve *Yaratıcı Mod* isimli iki oyun modu sunar. Yaratıcı Mod, oyunculara sonsuz kaynak sağlamayı amaçlarken hasar ayarını değiştirmek, oyuncuların çevresel tehlikelerden ve diğer oyunculardan hasar alıp alamayacağını belirler.

### Çok oyunculu

*Minetest* bir istemci-sunucu mimarisine sahiptir ve İnternet üzerinden tek veya daha fazla insanla beraber oynanabilir. Yeni bir oyuna başlayan bir oyuncu, tek oyunculu modda oynamak veya diğer *Minetest* istemcilerinin bağlanabileceği bir sunucuya ev sahipliği yapmak arasında seçim yapabilir. Barındırılan oyunlar için, bunları genel sunucu listesinde duyurma seçeneği vardır. Alternatif olarak, bir oyuncu genel sunucu listesine göz atabilir ve İnternet sunucularından birine bağlanabilir.

Pek çok *Minetest* *sunucusu, Minetest* projesine bağlı olmayan gönüllüler tarafından çalıştırılır ve iş birliğine dayalı voksel sanatı, oyuncuya karşı oyuncu hayatta kalma oyunu, bayrağı ele geçirme olarak tanımlanabilen oyun modlarıyla çok farklı kurallar, seçenekler ve farklılıklar içerebilir.

### Özelleştirmeler

*Minetest'in* tam kaynak kodu ile doku ve ses dosyaları gibi tüm sanatsal varlıkları çeşitli ücretsiz lisanslar altında dağıtılarak değiştirilmiş sürümler ve türevler oluşturmayı kolaylaştırır. Lua, *Minetest* taban versiyonu ile yazılmış *oyunlar* ve *modlar* için gerekli arayüzü sağlamaktadır. *Oyunlar*, oyun dünyasının temel kurallarını tanımlar ve *Minetest'in* ana özelliklerinden biridir. Çoğu *oyun*, inşaat, madencilik ve yaratıcılığa odaklanan bir sanal alan deneyimine odaklanmıştır. *Modlar*, oyunun çeşitli yönlerini daha da özelleştirmek için kullanılır ve *Minetest'in* doğal bir parçasıdır. *Modlar,* sunuculara ve dünya haritalarına eklenebilir, bu sayede olası uyumsuzluk sorunları ortadan kalkar. Oyuncular ayrıca düğümlerin görünümünü değiştirmek için çeşitli doku paketleri indirebilirler.

#### Oyunlar
Geliştiriciler, *Minetest'i* bir oyundan ziyade bir oyun motoru olarak adlandırmayı tercih etmektedir; çünkü oyunun neredeyse her yönü Lua'da yazılan sözde *oyunların* içinde de uygulanmaya devam ediyor. 5.0.0 sürümünden bu yana, *Minetest* motorunun ana menüsü, kullanıcıların küratörlü bir listeden *oyunlara* göz atmasına ve oyun yüklemesine olanak tanımaktadır.

*Minetest,* zengin özelliklere sahip bir sanal dünya sunan Minetest Game ve hata ayıklama için yararlı olan minimum bir sanal alan uygulayan Development Test isimli iki *oyunla birlikte gelir*. Minetest Game, amacı olmayan ve varsayılan mob içermeyen basit ve huzurlu bir oyundur. 200'den fazla düğüm türü ve çeşitli kazma araçları, ağaçlar, çiçekler, cevherler, biyomlar ve yer altı mağaraları içerir.

#### Modlar
Minetest forumlarında 1000'den fazla özgür yazılım mod bulunmaktadır. 5.0.0 sürümünden bu yana, *Minetest* yerleşik bir içerik seçiciye sahiptir ve kullanıcıların tek bir tıklama ile ayıklanmış bir eklenti listesine göz atmasına ve modlar ile doku paketlerini yüklemesine olanak tanır. Modlar; düğüm türleri, araçlar, canavarlar, oyuncu görünümleri eklemek ve oyunun birçok yönünü değiştirmek için kullanılabilir. Hem forumlar hem de oyun içi tarayıcı, özel mülk yazılımları politika gereği hariç tutar.

## Geliştirme

Büyük katkıda bulunanlar arasında yapılan anlaşma ile Haziran 2012'de proje lisansı, küçük parçaların hâlâ GPLv2/later altında tutulması kaydıyla LGPLv2.1/later'a değiştirildi. LGPLv2.1/later, Minetest motorunun ana lisansı olarak kalırken diğer ücretsiz ve açık kaynak lisansları en son sürümün çeşitli diğer bölümleri için kullanılmaktadır.

Perttu Ahola, Ciaran Gultnieks Mayıs 2011'de kod katkıları yapmaya başlayana kadar proje üzerinde yaklaşık altı ay boyunca çalışan tek geliştiriciydi. Katkıda bulunanların listesi yıllar içinde büyüdü ve değişti. Temmuz 2020 itibarıyla 9 aktif çekirdek geliştiricisi ve 15 aktif katılımcı bulunmaktadır. *Çekirdek geliştirici*, öncelikle bir güven pozisyonu olarak kabul edilir ve kaynak kod depolarına gönderilen kodların birleştirilip birleştirilmeyeceğine karar verirler. Proje katılımcılarının belirli rolleri yoktur, bunun yerine faaliyetlerini kendi uzmanlık alanları dahilinde tutarlar. Perttu Ahola'nın rolü yıllar içinde değişti: başlangıçta oyun motorunu geliştirmekteyken şimdi çoğunlukla Web barındırma ve yönetim, insanlara çekirdek geliştirici, moderatör ve diğer rollerin atanması ve diğer geliştiricilerin anlaşamadığı durumlarda son sözü söyleme yetkisine sahiptir.

## Eğitimde kullanımı
*Minetest*; matematik, programlama ve yer bilimleri gibi konuları öğretmek için akademik ortamlarda kullanılmıştır. Benzer ticari çözümlere göre avantajlarının yanında, ücretsiz oluşu büyük çaplı kitlelere dağıtılmasını mümkün kılar. Ayrıca, *Minetest'in* grafik motoru, en yeni donanımlar için tam olarak optimize edilmemiş olsa da, çok çeşitli düşük maliyetli, düşük kaliteli donanımlarda çok iyi performans göstermektedir.

* *Minetest, yüz yüze* oturumlara katılamayan çocukları eğitmek için bir ortak tasarım aracı olarak kullanıldı.
* *Minetest*, ilkokul ve ortaokul öğrencilerine mantık öğretmek, oluşturmak ve hata ayıklamak için kullanıldı.
* 2017'de Fransa'da, matematik ve trigonometri öğretmek için *Minetest kullanıldı.*
* Brezilya'daki Santa Catarina Federal Üniversitesinde *Minetest*, MineScratch adlı bir varyantta programlama öğretmek için kullanıldı.
* 2018 yılında, Paris Descartes Üniversitesi Laboratuvar Eğitimi ve Çıraklık (EDA) için *Minetest,* birinci elden gözlemlenmesi zor ancak oyunun sanal dünyasında gerçekliğe bürünen coğrafi olaylarını 6. sınıf öğrencilerine öğretmek için kullanıldı.

## Tepkiler
Opensource.com, "2015 En İyi açık kaynak oyunları" listesi içinde *Minetest*'i 1. olarak listelenmiştir. PC Magazine, *Minetest'e* "Minecraft Hayranları için En İyi Sandbox Oluşturma Oyunları" arasında yer vermiştir.

## Dış bağlantılar

* Resmî site 
* Minetest Viki 
* Minetest Forum 

## Kaynakça