Rus matematikçiler listesi

Bu **[[Ruslar|Rus]] [[matematikçi]]ler listesi**, Rusya İmparatorluğu, Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu'ndan ünlü matematikçileri içermektedir.

## Alfabetik liste

### A

* **[[Georgy Adelson-Velsky]]**, AVL ağacı algoritmasının mucidi, Kaissa'nın geliştiricisi, birinci dünya bilgisayar satranç şampiyonu.
* **[[Sergey Adian|Sergei Adian]]**, özellikle Burnside problemi üzerine grup teorisindeki çalışmalarıyla tanınır.
* **[[Aleksandr Danilovich Aleksandrov|Aleksandr Aleksandrov]]**, CAT(k) uzayının ve geometrideki Alexandrov teklik teoreminin geliştiricisi.
* **[[Pavel Aleksandrov|Pavel Alexandrov]]**, Alexandroff sıkıştırmanın ve Alexandrov topolojisinin yaratıcısı.
* **[[Dimitri Anosov|Dmitri Anosov]]**, Anosov difeomorfizmini geliştirdi.
* **[[Vladimir Arnold]],** dinamik sistemlerde Kolmogorov-Arnold-Moser teoreminin yaratıcısı, Hilbert'in 13. problemini çözdü, ADE sınıflandırmasını ve Arnold ruble problemlerini gündeme getirdi.

### B

* **[[Sergey Natanoviç Bernstein|Sergey Bernstein]]**, Bernstein polinomunu, Bernstein teoremi ve olasılık teorisinde Bernstein eşitsizliklerini geliştirdi.
* **[[Nikolay Bogolyubov]]**, matematikçi ve teorik fizikçi, kama kenarı teoremi, Krylov-Bogolyubov teoremi, genelleştirilmiş aktarım işlevinin geliştiricisi, ayrıca Kuantum mekaniğine çok sayıda önemli katkısı bulunmaktadır.
* **[[Vladimir Berkoviç|Vladimir Berkovich]]**, Berkovich uzaylarını geliştirdi
* **[[Viktor Bunyakovsky]]**, teorik mekanik ve sayı teorisi alanındaki çalışmalarıyla dikkat çekti ve Cauchy-Schwarz eşitsizliğinin erken keşfiyle tanındı.
* **[[Leonid Berlyand]]**, PDE teorisyeni, asimptotik homojenleştirme yöntemleri üzerinde çalıştı.

### C

* **[[Georg Cantor]]**, küme teorisinin mucidi. Cantor, Rus İmparatorluğu'nda doğdu ve 11 yaşında ailesiyle birlikte Saksonya'ya taşındı.
* **[[Sergey Alekseyeviç Chaplygin|Sergey Chaplygin]]**, aerodinamikte önemli olan Chaplygin denklemleri ve Chaplygin gazı gösteriminin yaratıcısı.
* **[[Nikolay Chebotaryov|Nikolai Chebotaryov]]**, Chebotarev yoğunluk teoreminin yaratıcısı
* **[[Pafnuti Çebışov|Pafnuti Chebyshev]]**, önde gelen öğretmen ve Rus matematiğinin kurucu babası, olasılık, istatistik ve sayılar teorisine katkıda bulundu, Chebyshev eşitsizliği, Chebyshev mesafesi, Chebyshev fonksiyonu, Chebyshev denklemi vb.
* **[[Sergey Çernikov|Sergei Chernikov]]**, hem sonsuz grup teorisine (Chernikov gruplarının geliştiricisi) hem de doğrusal programlamaya önemli bir katkıda bulundu.

### D

* **[[Boris Delaunay]],** Delaunay üçgenlemesinin mucidi. Matematikte ilk Sovyet Öğrenci Olimpiyatını düzenledi.
* **[[Vladimir Drinfeld]]**, matematikçi ve teorik fizikçi, kuantum gruplarını ve ADHM inşasını tanıttı, Fields Madalyasını kazandı.
* **[[Eugene Dynkin]]**, cebir ve olasılıkta Dynkin diyagramı, Doob-Dynkin lemması ve Dynkin sistemini geliştirdi.

### E

* **[[Dmitri Yegorov|Dmitri Egorov]]**, diferansiyel geometri ve matematiksel analiz alanlarına önemli katkılarıyla bilinir.
* **[[Leonhard Euler]],** 18. yüzyılın önde gelen matematikçisi, tartışmasız tüm zamanların en büyüğüdür. Matematiksel analizde, çizge teorisinde ve sayı teorisinde önemli keşifler yaptı, modern matematiksel terminoloji ve gösterimin çoğunu tanıttı (matematiksel fonksiyon, Euler sayısı, Euler çemberleri vb.) İsviçre doğumlu olmasına rağmen Euler hayatının çoğunu St. Petersburg'da geçirdi.

### F

* **[[Ivan Fesenko]]**, sayı teorisyeni
* **[[Anatoli Fomenko|Anatoly Fomenko]],** topolog ve kronolog, Yeni Kronolojinin tartışmalı bir teorisini ortaya koydu.
* **[[Aleksander Friedman]]**, matematikçi, fizikçi, jeofizikçi. Friedmann-Lamaître-Robertson-Walker metriğinin yaratıcısı.
* **[[Yevgraf Fyodorov]]**, matematikçi ve kristalograf, geometride Periyodik grafiği tanımladı, kristal yapılarda 230 uzay grubunun tümünü kataloglayan ilk kişidir.

### G

* **[[Boris Galerkin]]**, sayısal analizde Galerkin yöntemini geliştirdi.
* **[[Israel Gelfand|İsrail Gelfand]]**, grup teorisi, temsil teorisi ve lineer cebir dahil olmak üzere matematiğin sayısız alanına büyük katkıda bulunan, Gelfand gösterimi, Gelfand çifti, Gelfand üçlüsü, integral geometri vb. kavramların yaratıcısı.
* **[[Aleksandr Gelfond|Alexander Gelfond]],** Gelfond teoreminin yaratıcısı, Gelfond-Schneider sabiti ve Gelfond sabiti dahil olmak üzere sonsuz sayıda aşkın sayı elde etmek için araçlar sağladı. Matematikte Wolf Ödülü kazananı.
* **[[Semyon Aranovich Gershgorin]],** Gerschgorin çember teoremi ile ünlenmiştir.
* **[[Sergey Godunov|Sergei Godunov]]**, Godunov teoremini ve diferansiyel denklemlerdeki Godunov şemasını geliştirdi.
* **[[Valery Goppa]]**, cebirsel geometride Goppa kodlarının mucidi
* **[[Mihail Leonidovich Gromov|Mikhail Gromov]],** geometrik grup teorisinin önde gelen geliştiricisi, homotopi ilkesinin mucidi, Gromov kompaktlık teoremi, Gromov normu, Gromov çarpımı vb. tanıttı. Wolf Ödülü sahibi.

### K

* **[[Leonid Kantoroviç|Leonid Kantorovich]]**, matematikçi ve ekonomist, doğrusal programlamayı kurdu, Kantorovich eşitsizliği ve Kantorovich metriğini tanıttı, kaynakların optimal dağılım teorisini geliştirdi, Nobel Ekonomi Ödülü sahibi.
* **[[Anatoly Karatsuba]]**, Karatsuba algoritmasını (ilk hızlı çarpma algoritması) geliştirdi. 
* **[[Leonid Khachiyan]]**, doğrusal programlama için Elipsoid algoritmasını geliştirdi.
* **[[Aleksandr Khinchin]]**, Pollaczek-Khinchin formülünü, Wiener-Khinchin teoremini ve olasılık teorisinde Khinchin eşitsizliğini geliştirdi.
* **[[Askold Khovanskii]]**, Fewnomials teorisinin mucidi, torik varyeteler teorisine katkılar yaptı. Jeffery-Williams Ödülü sahibi.
* **[[Andrey Kolmogorov]],** 20. yüzyılın önde gelen matematikçilerinden birisidir. Wolf Ödülü sahibi; olasılık aksiyomları, Chapman-Kolmogorov denklemi ve olasılıkta Kolmogorov uzantı teoremi; Kolmogorov karmaşıklığı vb. matematiğe birden çok katkı içerir. 
* **[[Maksim Kontsevich|Maxim Kontsevich]]**, Kontsevich integralinin ve Kontsevich niceleme formülünün yaratıcısı, Fields Madalyası kazananı
* **[[Aleksandr Korkin]]**,
* **[[Vladimir Aleksandrovich Kotelnikov|Vladimir Kotelnikov]]**, bilgi teorisinde öncü, temel örnekleme teoreminin yaratıcısı
* **[[Sofya Kovalevskaya|Sofia Kovalevskaya]],** Kuzey Avrupa ve Rusya'daki ilk kadın profesör, ilk kadın matematik profesörü, Kovalevskaya top kavramını keşfetti.
* **[[Mihail Kravçuk|Mikhail Kravchuk]]**, Kravchuk polinomlarını ve Kravchuk matrisini geliştirdi.
* **[[Mark Kerin]]**, Tannaka-Krein dualitesini, Krein-Milman teoremini ve Kerin uzayını geliştirdi, Wolf Ödülü sahibi
* **[[Alexander Kronrod]],** Gauss-Kronrod kareleme formülünün ve Kaissa'nın geliştiricisi, ilk dünya bilgisayar satranç şampiyonu 
* **[[Alexey Krylov|Aleksey Nikolaevich Krylov]]**, lineer problemler için hala yaygın olarak kullanılan sayısal yöntem olan Krylov alt uzayı yöntemini ilk olarak geliştirdi.
* **[[Nikolay Mitrofanoviç Krylov|Nikolay Krylov]]**, kama kenarı teoremi, Krylov-Bogolyubov teoremi ve genelleştirilmiş aktarım işlevinin geliştiricisi
* **[[Aleksandr Kurosh]]**, Kurosh alt grup teoreminin ve grup teorisinde Kurosh probleminin yaratıcısı

### L

* **[[Olga Aleksandrovna Ladyzhenskaya|Olga Ladyzhenskaya]],** Hilbert'in 19. probleminin ve önemli Navier-Stokes denklemlerinin çözümüne büyük katkılarda bulundu.
* **[[Evgeny Landis]]**, AVL ağaç algoritmasının mucidi
* **[[Vladimir Levenştein|Vladimir Levenshtein]]**, Levenshtein otomatını, Levenştein kodlamasını ve Levenştein mesafesini geliştirdi.
* **Leonid Levin,** bilgisayar bilimcisi, Cook-Levin teoremini geliştirdi.
* **[[Yuri Linnik]]**, analitik sayılar teorisinde Linnik teoremini geliştirdi.
* **[[Nikolay Lobaçevski|Nikolai Lobachevsky]],** *[[Geometri]]nin [[Nicolaus Copernicus|Kopernik]]'i*, ilk Öklit dışı geometriyi (Lobachevskian veya hiperbolik geometri) yaratan kişilerden biridir. 
* **[[Lazar Lyusternik]]**, matematikçi, topoloji ve diferansiyel geometri alanındaki çalışmalarıyla ünlüdür. Lyusternik-Schnirelmann teorisini **[[Lev Schnirelmann]]** ile birlikte geliştirimiştir.
* **[[Nikolay Luzin]]**, tanımlayıcı küme teorisinde Luzin teoremi, Luzin uzayları ve Luzin kümelerini geliştirdi.
* **[[Aleksandr Lyapunov]]**, kararlılık teorisinin kurucusu, Lyapunov merkezî limit teoremi, Lyapunov denklemi, Lyapunov fraktali, Lyapunov zamanı vb. geliştiricisi

### M

* **[[Leonty Magnitsky]],** Moskova Matematik ve Navigasyon Okulu'nun direktörü, 18. yüzyıl Rus matematik ders kitabının yazarı
* **[[Anatoli Maltsev|Anatoly Maltsev]]**, çeşitli cebirsel grupların karar verilebilirliğini araştırdı, Malcev cebirini geliştirdi.
* **[[Yuri Manin]]**, cebirsel geometride Gauss-Manin bağlantısı, Diophantin geometrisinde Manin-Mumford varsayımı ve Manin tıkanıklığının yaratıcısı
* **[[Grigory Margulis]],** Lie gruplarında kafesler üzerinde çalıştı, Wolf Ödülü ve Fields Madalyası sahibi
* **[[Andrey Markov|Andrey Markov, Sr.]]**, Markov zincirlerini icat etti, Markov kardeşlerin eşitsizliğini kanıtladı, gizli Markov modeli, Markov sayısı, Markov özelliği, Markov eşitsizliği, Markov süreçleri, Markov rastgele alanı, Markov algoritması vb. yaratıcısı
* **[[Andrey Markov (Sovyet matematikçi)|Andrey Markov, Jr.]]**, Markov ilkesinin ve mantıktaki Markov kuralının yaratıcısı
* **[[Yuri Matiyaseviç|Yuri Matiyasevich]],** küme teorisindeki Matiyasevich teoreminin yaratıcısı, Hilbert'in 10. problemi için olumsuz bir çözüm sağladı.
* **[[Mihail Vasilyeviç Menshikov|Mihail Menshikov]]**, olasılıkçı
* **[[Aleksandr İvanoviç Mihaylov|Alexander Mihaylov]],** *[[Bilişim]]* terimini icat etti.

### N

* **[[Mark Naimark]]**, Gelfand-Naimark teoreminin ve Naimark probleminin yazarı
* **[[Pyotr Novikov]]**, gruplar için kelime problemini ve Burnside problemini çözdü
* **[[Sergei Novikov (matematikçi)|Sergei Novikov]],** cebirsel topoloji ve soliton teorisi üzerinde çalıştı. Adams-Novikov spektral dizisini ve Novikov varsayımını geliştirdi, Wolf Ödülü ve Fields Madalyası kazandı.

### O

* **[[Andrey Okounkov|Andrei Okounkov]]**, sonsuz simetrik gruplar ve Hilbert şeması araştırmacısı, Fields Madalyası sahibi
* **[[Mihail Vasilievich Ostrogradsky|Mikhail Ostrogradsky]]**, matematikçi ve fizikçi, diverjans teoremi ve integralde kısmi kesirler kavramının yaratıcısı

### P

* **[[Grigori Perelman]],** Riemann geometrisine ve topolojisine önemli katkılarda bulundu, Geometrization varsayımını ve Poincaré varsayımını kanıtladı, Fields Madalyası kazandı ve ilk Clay Millennium Prize Problems Ödülünü kazandı (her ikisi de reddedildi)
* **[[Lev Pontryagin]]**, kör matematikçi, topolojide Pontryagin dualitesi ve Pontryagin sınıfları ve optimal kontrolde Pontryagin minimum prensibini geliştirdi.
* **[[Yuri Prohorov|Yury Prokhorov]]**, Lévy–Prokhorov metriğinin ve olasılıkta Prokhorov teoreminin mucidi

### R

* **[[Alexander Razborov]]**, 1990 yılında Nevanlinna Ödülü'nü ve bilgisayar bilimlerine katkılarından dolayı Gödel Ödülü'nü kazanan matematikçi ve hesaplama teorisyeni

### S

* **[[Lev Schnirelmann]]**, topolojide Lusternik–Schnirelmann kategorisini ve sayıların Schnirelmann yoğunluğunu geliştirdi.
* **[[İgor Şafareviç|Igor Shafarevich]],** Sovyet rejimi sırasında önemli bir muhalifti, Shafarevich-Weil teoremini tanıttı, Golod-Shafarevich teoremini ve çözülebilir Galois grupları üzerinde Shafarevich teoremini kanıtladı, sosyalizmi eleştiren kitap ve makaleler yazdı.
* **[[Moses Schönfinkel]]**, birleştirici mantığın mucidi
* **[[Yakov Sinai]]**, Kolmogorov-Sinai entropisini ve Sinai bilardosunu geliştirdi, Wolf Ödülü sahibi
* **[[eugen slutsky|Eugen Slutsky]]**, istatistikçi ve ekonomist, Slutsky denklemini ve Slutsky teoremini geliştirdi.
* **[[Stanislav Smirnov]],** üçgen kafesin önde gelen araştırmacısı, Fields Madalyası sahibi
* **[[Sergey Sobolev|Sergei Sobolev]]**, Sobolev uzaylarını ve matematiksel dağılımları tanıttı, ilk üçlü bilgisayar *[[Setun]]*’un ortak geliştiricisi
* **[[Vladimir Steklov (matematikçi)|Vladimir Steklov]],** Steklov Matematik Enstitüsü'nün kurucusu matematikçi ve fizikçi, genelleştirilmiş Fourier serileri üzerinde teoremleri kanıtladı.
* **[[Bella Subbotovskaya]]**, Boole fonksiyonlarında uzman, kaliteli üniversitelerden yasaklanmış Yahudileri eğitmek için yetkisiz Yahudi Halk Üniversitesi'nin kurucusu

### T

* **[[Jakow Trachtenberg]]**, zihinsel hesaplama için Trachtenberg sistemini geliştirdi.
* **[[Boris Trakhtenbrot]],** Gap teoremini kanıtladı, Trakhtenbrot teoremini geliştirdi.
* **[[Valentin Turchin]],** Refal programlama dilinin mucidi, metasistem geçişi ve süper derlemeyi tanıttı.
* **[[Andrey Tychonoff|Andrey Tikhonov]],** Tikhonov uzayı ve Tikhonov teoreminin (genel topolojide merkezi), yanlış tasarlanmış problemlerin Tikhonov düzenlenmesinin yaratıcısı, manyetotellüriki icat etti.

### U

* **[[Pavel Urysohn]]**, metrikleştirme teoremlerini, topolojide Urysohn Lemması ve Fréchet-Urysohn uzayını geliştirdi.

### V

* **[[Nicolai A. Vasiliev|Nicolay Vasilyev]]**, Aristotelesçi olmayan mantığın mucidi, tutarlı-ötesi mantığın ve çok değerli mantığın öncüsü
* **[[Ivan Matveevich Vinogradov|Ivan Vinogradov]]**, analitik sayılar teorisinde Vinogradov teoremini ve Polya–Vinogradov eşitsizliğini geliştirdi.
* **[[Vladimir Voyevodski|Vladimir Voevodsky]]**, şemalar ve modern motivik kohomoloji için bir homotopi teorisini tanıttı, Fields Madalyası sahibi.
* **[[Georgy Voronoy]],** Voronoi diyagramını icat etti.

### Y

* **[[Dmitri Yegorov]]**, matematiksel analizde Egorov teoremi'nin yaratıcısı

### Z

* **[[Efim Zelmanov]]**, Kısıtlı Burnside problemini çözdü; Fields Madalyası sahibi

## Ayrıca bakınız
* Matematikçiler listesi
* Rus fizikçiler listesi
* Rus bilim insanları listesi
* Rusya'da bilim ve teknoloji