Chernobyl (mini dizi)

***Chernobyl***, İngiliz-Amerikan yapımı beş bölümlük tarihi drama türünde çekilen TV mini dizisidir. Dizi Craig Mazin tarafından yaratılıp yazılmıştır. Yönetmeni ise Johan Renck'dir. Jared Harris, Stellan Skarsgård, Emily Watson ve Paul Ritter gibi isimler dizinin oyuncu kadrosunu oluşturmaktadır. *Chernobyl*, Amerikan kablo kanalı HBO ile İngiliz televizyon kanalı Sky'ın ortak yapımıdır. Dizinin ilk bölümü ABD'de 6 Mayıs 2019'da, Birleşik Krallık'ta 7 Mayıs 2019'da yayımlanmıştır. Dizi, Nisan 1986'da Sovyetler Birliği'nde meydana gelen Çernobil faciasını ve ardından gelen tasfiye girişimlerini ele almaktadır.

71. Primetime Emmy Ödüllerinde on dokuz dalda aday gösterişmiştir ve En İyi Mini Dizi, Üstün Yönetmenlik ve Üstün Senaryo ödüllerini kazanmıştır. Harris, Skarsgård ve Watson en iyi oyunculuk adaylıkları aldılar. 77. Altın Küre Ödüllerinde en iyi Mini Dizi veya Dizi filmi ödülünü kazandı. Oyuncu Skarsgård dizi, film veya bir minidizi de en iyi oyuncu ödülünü kazandı.

## Konusu

*Chernobyl*, Nisan 1986'da Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde, meydana gelen nükleer santral felaketinin öyküsünü dramatize ederek, felakete neden olanların ve buna karşılık verenlerin hikâyelerini anlatıyor. Dizi, olay yerine ilk müdahale eden itfaiyeciler, gönüllüler ve 4. numaralı Reaktör altında kritik bir tünel kazan madenci ekiplerinin çabaları da dahil olmak üzere, felaketle ilgili daha az bilinen bazı hikâyeleri anlatmaktadır.

Mini dizi, büyük ölçüde Belaruslu Nobel ödüllü yazar Svetlana Aleksiyeviç'in *[[Çernobil'den Sesler]]* kitabında kaleme aldığı Pripyat halkının anılarına dayanmaktadır.

## Oyuncu kadrosu ve karakterleri

### Ana karakterler
* Jared Harris - Valery Legasov olarak, Kurçatov Enstitüsü'nün yardımcı müdürü. Temizleme çalışmalarına yardımcı olması için getirildi.
* Stellan Skarsgård -  Boris Shcherbina olarak, Bakanlar Kurulunun başkan vekili.
* Emily Watson -  Ulana Khomyuk olarak, Minsk'ten bir nükleer fizikçi. Khomyuk, kazayı araştıran birçok bilim adamının anısına oluşturulmuş bir kurgusal karakterdir.
* Jessie Buckley - Lyudmilla Ignatenko olarak, Vasiliy Ignatenko'nun eşi
* Adam Nagaitis - Vasily Ignatenko olarak, Pripyat itfayecisi ve olaya ilk müdahale eden kişilerden.
* Paul Ritter - Anatoly Dyatlov olarak, Çernobil Nükleer Santrali başmühendis yardımcısı 
* Sam Troughton - Aleksandr Akimov olarak, Çernobil'deki gece vardiyası süpervizörü.
* Robert Emms - Leonid Toptunov olarak, kıdemli mühendis
*Con O'Neill - Viktor Bryukhanov olarak, santralin yöneticisi.
*Adrian Rawlins - Nikolai Fomin olarak, Çernobil baş mühendisi.
*David Dencik - Mihail Gorbaçov olarak, Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri.
*Mark Lewis Jones - Vladimir Pikalov olarak, Sovyet kimyasal kuvvetleri komutanı.
*Alan Williams - Charkov olarak, KGB'nin ilk başkan yardımcısı.
*Alex Ferns - Andrei Glukhov olarak, maden ekibinin şefi.
*Ralph Ineson - Nikolai Tarakanov olarak, temizleme operasyonunun baş amiri.
*Barry Keoghan - Pavel Gremov olarak, sivil bir tasfiye memuru.
*Fares Fares - Bacho olarak, Pavel'i eğiten bir Gürcü askeri ve Sovyet-Afgan Savaşı gazisi.
*Michael McElhatton - Andrei Stepashin olarak, Dyatlov, Bryukhanov ve Fomin davasının savcısı.

### Yardımcı karakterler
* Adam Lundgren - Vyacheslav Brazhnik olarak, Çernobil'de kıdemli türbin operatörü.
* Karl Davies - Viktor Proskuryakov olarak, Çernobil'de kıdemli reaktör kontrol mühendisi stajyeri.
* Donald Sumpter - Zharkov olarak, bir Pripyat icra kurulu üyesi.
* Billy Postlethwaite - Boris Stolyarchuk olarak, 4 numaralı Reaktörde üst düzey kontrol mühendisi.
* Joshua Leese - Igor Kirschenbaum olarak, Kıdemli türbin kontrol mühendisi.
* Nadia Clifford - Svetlana Zinchenko olarak, Vasily Ignatenko ve diğerlerini tedavi eden bir doktor.
* Jamie Sives - Anatoly Sitnikov olarak, Çernobil'deki baş işletme mühendisi yardımcısı. Patlayan çekirdeği incelemesi için gönderildi.
* Baltasar Breki Samper - Alexei Ananenko olarak, olası bir patlamayı önlemek için Çernobil'in bodrum katındaki suyu boşaltan gönüllülerden biri.
* Philip Barantini - Valeri Bezpalov olarak, olası bir patlamayı önlemek için Çernobil'in bodrum katındaki suyu boşaltan gönüllülerden biri.
* Oscar Giese - Boris Baranov olarak, olası bir patlamayı önlemek için Çernobil'in bodrum katındaki suyu boşaltan gönüllülerden biri.
* Douggie McMeekin - Aleksandr Yuvchenko olarak, patlamanın yaşandığı gece görevde olan kıdemli bir mühendis-tamirci.
* Michael Socha - Mikhail olarak, Köprüde yangını seyreden Pripyat sakini ve küçük bir bebek babası.

### Konuk karakterler
* Natasha Radski - Haber sunucusu
* Jay Simpson - Valeriy Perevozchenko olarak, reaktör bölümündeki ustabaşı.
*Michael Colgan - Mikhail Shchadov olarak, Sovyetler Birliği Kömür ve Sanayi Bakanı
* James Cosmo - Madenci.
* Hilton McRae - Milan Kadnikov olarak, Dyatlov, Bryukhanov ve Fomin davasına başkanlık eden yargıç.
* Kieran O'Brien - Valery Khodemchuk olarak, Çernobil'deki gece vardiyasının ana sirkülasyon pompası operatörü.
* Alexej Manvelov - Garo olarak, Bacho ve Pavel'a yardım eden Ermeni bir asker.
* Josef Altin - asker.

## Bölümler

## Yapım aşaması
### Geliştirilmesi ve yazılması

Yazar Craig Mazin, 2014 yılında Sovyetler Birliği'nden kitaplar ve hükûmet raporları okuyarak proje için araştırmalara başladı. Mazin ayrıca bir reaktörün nasıl çalıştığını öğrenmek için nükleer bilim adamlarıyla ve 1986'daki Sovyetler kültürü hakkında daha iyi bir fikir edinmek için eski Sovyet vatandaşlarıyla görüştü. Mazin ayrıca hikâyeye daha fazla özgünlük katmak için birkaç birinci şahıs anlatımını da okudu. *"Orada bulunan insanların kişisel hikayelerini okurken - fabrikanın yakınında yaşayanlar, fabrikada çalışanlar, onu temizleme çabasının bir parçası olarak Çernobil'e gönderilen insanlar - bu insanların hikayelerini okuyorsunuz. bireysel hesaplar, hikayenin gerçekten canlandığı yer orası."* gibi açıklama yaptı.

Mazin'in diziyi yaratma ilhamı, *"Şu anda gerçeklere karşı küresel savaşla nasıl mücadele ediyoruz?"* sorusunu cevaplamaya karar verdiğinde ortaya çıktı. Bir başka ilham kaynağının ise Çernobil'in patladığını bilmesiydi, ama tam olarak neden patladığını bilmiyordu. "Nedenini bilmiyordum ve bilgimde açıklanamaz bir boşluk olduğunu düşündüm... Bu yüzden, bu entelektüel meraktan yola çıkarak bu konuda okumaya başladım ve keşfettiğim şey şuydu - Patlamanın hikayesi büyüleyici olsa da ve biz bunun tam olarak neden ve nasıl olduğunu gerçekten açıklığa kavuştururken, beni gerçekten etkileyen şey, onu yaşayan ve dünyayı kurtarmak için acı çeken ve fedakarlık yapan insanların inanılmaz hikayeleriydi. Sevdikleri insanları, hemşerilerini kurtarmak ve daha da fazlası bir kıtayı kurtarmak için yaptılar ama şaşırtıcı olan giderek daha da kötüleşen ihtimallere rağmen bunu yapmaya devam etmeleriydi. Ondan çok etkilendim. Sanki insanların gerçekten tasvir etmediği bir savaşı keşfetmiş gibiydim ve takıntılı hale geldim." Mazin, "Çernobil'den alınacak ders, modern nükleer gücün tehlikeli olduğu değil. Asıl alınması gereken ders, yalan, kibir ve eleştirilerin bastırılmasının tehlikeli olduğudur" dedi.

Mazin, mini diziye hazırlanırken Çernobilin Yasaklı Bölgesi'ni ziyaret etti. Mazin, daha ilk aşamalarda Rus veya Ukrayna aksanlarını kullanmamaya ve bunun yerine oyuncuların doğal aksanlarını kullanmalarına karar verdi. Mazin "İlk başta 'Boris ve Natasha' klişe aksanını yapmak istemediğimizi düşündük çünkü Rus aksanı çok kolay komikleşebiliyor." diye açıkladı. "İlk başta, belki de insanlara bu tür Doğu Avrupa aksanlarını yaptırabileceğimizi düşündük - gerçekten güçlü değildi fakat dikkat çekiciydi. Çok çabuk kararını aldığımız şey ise, oyuncuların aksanlı davranacağı oldu. Mazin ayrıca, seyirciyi hikâyenin dışına çekme potansiyeline sahip olabileceğinden, herhangi bir Amerikalı oyuncu seçmedi.

26 Temmuz 2017'de HBO ve Sky'ın Chernobyl dizisi için onay verdikleri açıklandı. Bu HBO'nun ve Sky UK'nin ilk ortak yapımıydı. Beş bölümlük mini dizi Craig Mazin tarafından yazıldı ve Johan Renck tarafından yönetildi. Mazin ayrıca Carolyn Strauss ve Jane Featherstone ile birlikte yapımcı olarak görev yaptı, Chris Fry ve Renck ise yardımcı yapımcı olarak görev yaptılar. 11 Mart 2019'da mini dizinin 6 Mayıs 2019'da ilk bölümünün yayınlanacağı açıklandı. 4 Haziran 2019'da Craig Mazin, tüm bölümlerin orijinal senaryolarını PDF olarak indirilebilir hale getirdi ve paylaştı.

### Kadro

Dizinin ilk duyurulmasıyla birlikte, Jared Harris'in dizide rol alacağı da doğrulandı. 19 Mart 2018'de Stellan Skarsgård ve Emily Watson'ın ana kadroya katıldıkları ve Dalgaları Aşmak filminden sonra ikinci kez aynı projede rol alacakları açıklandı. Mayıs 2018'de Paul Ritter, Jessie Buckley, Adrian Rawlins ve Con O'Neill'in de kadroya dahil oldukları açıklandı.

### Çekimler

Temel çekimler Nisan 2018'de Litvanya'da başladı.  İlk çekimler 13 Mayıs 2018'de Litvanya'nın Vilnius kentindeki bir yerleşim bölgesi olan ve bölge otantik bir Sovyet atmosferini koruduğu için Ukrayna'nın Pripyat kentini tasvir etmek için kullanılan Fabijoniškės'te başladı. Yoğun bir şekilde inşa edilmiş panel konutlardan oluşan bir alan, tahliye sahneleri için bir yer olarak kullanıldı. Yönetmen Johan Renck, evlerdeki çeşitli ve göz alıcı modern pencerelerin miktarını ağır bir şekilde eleştirdi, ancak prodüksiyonda bunları kaldırmakla ilgilenmediler. Mart ayının sonunda, ekip, görsel benzerliği ve nükleer gücü nedeniyle bazen "Çernobil'in kardeşi" olarak anılan hizmet dışı bırakılmış bir nükleer güç istasyonu olan Ignalina Nükleer Santrali'nin hem dış hem de iç çekimleri yapmak için Litvanya'nın Visaginas kentine taşındı. Hem Çernobil hem de Ignalina'da kullanılan reaktör tasarımları aynıydı (RBMK nükleer güç reaktörü). Haziran 2018'in başlarında, ekip küçük final sahnelerini çekmek için Ukrayna'ya taşındı. Dizi'nin çekimleri 16 hafta sürdü.

### Müzik

Film müziği İzlandalı besteci Hildur Guðnadóttir tarafından bestelenmiştir. Sesler, gerçek bir nükleer santralden alınan ses kayıtları kullanılarak oluşturulmuştur.

## Tepkiler
Çernobil dizisi, Sovyetler Birliği dönemi eleştirisi getirdiği gerekçesiyle Rusya'da tepki çekti. Rusya Komünistleri Partisi, Chernobyl dizisine ülke içinde erişimin engellenmesini talep etti. Dizinin yayınlanmasıyla birlikte Çernobil felaketi ve olası nükleer riskler yeniden gündeme geldi.

## Ayrıca bakınız

* Akut radyasyon sendromu
* Nükleer kaza
* Radyasyondan korunma

## Kaynakça