Berlin'in Düşüşü (film)

***Berlin'in Düşüşü*** (Rusça: Падение Берлина), 1950 yapımı Sovyet savaş ve propaganda filmidir. Film, dizi şeklinde ayrılmış iki bölümdür. Yapımcılığını Mosfilm Studio, yönetmenliğini Mihail Çiaureli'nin üstlendiği filmin senaryosunu Pyotr Pavlenko ve bestesini Dmitri Şostakoviç yaptı. İkinci Dünya Savaşı tarihini, olaylarda Sovyet diktatörü Josef Stalin'in (Mihail Gelovani'nin canlandırdığı) oynadığı rolün son derece olumlu bir tasvirine odaklanarak betimleyen film, Stalin'in kişilik kültünün en önemli tezahürlerinden biri olarak kabul edilir ve Sovyet gerçekçiliğinin tanınmış bir örneğidir. De-Stalinization'dan sonra film Doğu Bloku'nda onlarca yıl yasaklanmıştır.

## Konusu
### Bölüm 1
Çekingen bir çelik fabrikası işçisi olan Aleksey İvanov, üretim kotasını büyük ölçüde aşar ve Lenin Nişanı almak ve Josef Stalin ile özel bir görüşme yapmak üzere seçilir. Aleksey, idealist öğretmen Nataşa'ya aşık olur ama ona yaklaşmakta güçlük çeker. Lider, bahçesiyle ilgilenen Stalin'le karşılaştığında onun duygularını anlamasına yardım eder ve ona şiirler okumasını söyler. Ardından, ikisi de Stalin'in evinde Sovyet liderliğinin geri kalanıyla bir öğle yemeği yer. Aleksey, Moskova'dan döndükten sonra Nataşa'ya aşkını itiraf eder. İkisi de bir buğday tarlasında gezinirken, kasabaları Sovyetler Birliği'ni işgal eden Almanların saldırısına uğrar.

Aleksey bilincini kaybeder ve komaya girer. Uyandığında Nataşa'nın kayıp olduğu ve Almanların Moskova'nın kapılarında olduğu söylenir. Başkentte Stalin, morali bozuk olan Georgi Jukov'a kuvvetlerini nasıl konuşlandıracağını açıklayarak şehrin savunmasını planlar. Aleksey, Kızıl Ordu için gönüllü olur ve 1941 Ekim Devrim Yürüyüşü'ne ve Moskova Muharebesi'ne katılır. Berlin'de, müttefiklerinin -İspanya, Türkiye, Vatikan, Romanya ve Japonya- onayını aldıktan ve aralarında Nataşa'nın da bulunduğu uzun bir Sovyet köle-işçi sütununu izledikten sonra Adolf Hitler, Moskova'nın düşmediğini duyunca çok kızar. Walther von Brauchitsch'i görevinden alır ve ordunun komutasını Gerd von Rundstedt'e teklif eder; ikincisi, Stalin'in büyük bir lider olduğunu ve Almanya'nın yenilgisinin kesin olduğunu söyleyerek reddeder. Hitler, Stalingrad'a saldırma emri verir. Bu arada Hermann Göring, Almanya'ya gerekli malzemeleri sağlayan İngiliz kapitalist Charles Bedstone ile pazarlık yapar. Stalingrad'daki Sovyet zaferinden sonra Vasili Çuykov, İvanov'a Stalin'in her zaman Kızıl Ordu ile birlikte olduğunu söyler. Hikâye, Stalin ve Batılı Müttefiklerinin savaşın geleceğini tartıştığı Yalta Konferansı'na geçer.

### Bölüm 2
Stalin, generallerine Berlin'i kimin, kendilerinin mi yoksa Batılı Müttefiklerin mi alacağını sorar. Generaller şehri ele geçireceklerini söylerler. Aleksey'in muhafız birimi Berlin'e doğru ilerlerken, Hitler sinir krizi geçirir ve askerlerinden sonuna kadar savaşmasını ister. Almanlar, Kızıl Ordu gelmeden önce Nataşa'nın tutulduğu toplama kampındaki mahkûmları infaz etmeyi planlar, ancak Aleksey'in birimi, mahkûmları serbest bırakır. Nataşa bayılır ve onu bulamaz. Hitler, Sovyetler Berlin'e yaklaştıkça umutsuzluğa kapılır ve gerçeklik üzerindeki hakimiyetlerini kaybeder. Hitler, Sovyetler yaklaşırken metro istasyonlarına su basılmasını emreder ve binlerce sivil boğulur. Daha sonra Eva Braun ile evlenir ve intihar eder. General Hans Krebs Hitler'in ölüm haberini Kızıl Ordu'ya iletir ve ateşkes için yalvarır. Stalin, yalnızca koşulsuz teslim olmayı emreder. Aleksey, Zafer Sancağı'nı Mihail Yegorov ve Meliton Kantarya ile birlikte taşıması için seçilir. Tümenleri Reichstag'a saldırır ve üçü Sovyet bayrağını çeker. Almanlar teslim olur ve SSCB'nin dört bir yanından Kızıl Ordu askerleri zaferi kutlar. Stalin'in uçağı Berlin'e iner ve "tüm uluslardan" coşkulu bir kalabalık ile karşılanır, ellerinde kendi resminin olduğu posterler ve çeşitli ulusların bayrakları sallanır. Stalin, dünya barışı çağrısında bulunduğu bir konuşma yapar. Kalabalığın içinde duran Aleksey ve Nataşa birbirlerini tanır ve yeniden bir araya gelirler. Nataşa, Stalin'den kendisini yanağından öpmesine izin vermesini ister ve mahkûmlar birçok dilde Stalin'i överken onlar kucaklaşır. Film, Stalin'in herkese barış ve mutluluk dilemesiyle sona erer.

## Oyuncular

* Boris Andreyev - Aleksey İvanov
* Mihail Gelovani - Josef Stalin
* Yuri Timoşenko - Kostya Zayçenko
* Marina Kovalyova - Nataşa Rumyantseva
* Vladimir Savelyev - Adolf Hitler
* Vladimir Kenigson - General Hans Krebs
* Maksim Ştrauh - Vyaçeslav Molotov
* Nikolay Mordvinov - Lavrentiy Beria (1953'te ortadan kaldırıldı)
* Aleksey Gribov - Kliment Voroşilov
* Nikolay Rijov - Lazar Kaganoviç
* Aleksandr Hanov - Nikolay Bulganin
* Gavriil Belov - Mihail Kalinin
* Ruben Simonov - Anastas Mikoyan
* Fyodor Blajeviç - Mareşal Georgi Jukov
* Andrey Abrikosov - General Aleksey Antonov
* Konstantin Bartasheviç - General Vasili Sokolovski
* Sergey Blinnikov - Mareşal İvan Konev
* Boris Livanov - Mareşal Konstantin Rokossovski
* Vladimir Lyubimov - Mareşal Aleksandr Vasilevski
* Boris Tenin - General Vasili Çuykov
* Mihail Sidorkin - General Sergey Ştemenko
* Oleg Frelih - Franklin D. Roosevelt
* Viktor Stanitsin - Winston Churchill
* Marie Nováková (Koptová) - Eva Braun
* Jan Werich - Hermann Göring
* Nikolay Petrunkin - Joseph Goebbels
* Vladimir Renin - Mareşal Gerd von Rundstedt
* Nikolay Plotnikov - Mareşal Walther von Brauchitsch
* Vladimir Pokrovski - General Alfred Jodl
* Karel Roden Jr. - Charles Bedstone
* Miroslav Homola - Heinz Linge (K. Homola olarak anılır)
* Dmitri Dubov - Mihail Yegorov
* Georgi Tatişvili - Meliton Kantarya
* Veriko Anjaparidze - öldürülen Alman askeri Hans'ın annesi
* Nikolay Bogolyubov - Hmelnitski
* Sofya Giatsintova - Antonina İvanovna, İvanov'un annesi
* Yevgeniya Melnikova - Lidiya Nikolayevna, sekreter
* Dmitri Pavlov - Tomaşeviç
* Andrey Petrov - pilot
* İvan Solovyov - Johnson
* Tamara Nosova - Katya
* Leonid Pirogov - James F. Byrnes

## Yapım
### Ana çekimler
Çiaureli, çekimler için Berlin'e yaklaşık 10.000 Sovyet figüranı getirdi ve ayrıca tüneli su basması sahnesinde birçok yerel sakin figüran olarak kullanıldı; Batı Berlin'in Britanya Bölgesi'nde bulunduğu ve çekimleri ağırlıklı olarak Babelsberg Stüdyoları'nda yaptığı için Reichstag'da çalışamadı. Ancak Almanya'nın başkentinde geçen bölümlerin çoğu Baltık bölgesindeki harabe şehirlerde çekildi. Ek olarak, Mosfilm'in stüdyolarında Berlin'in bir kilometrekareden büyük ölçekli bir modeli inşa edildi; bu minyatür model, II. Bölüm'ün sonundaki kentsel savaş sahnelerini yaratmak içindi.

Sovyet Ordusu, Berlin'in Düşüşü'nde gösterilen açık alan savaşlarını yeniden yaratmak için beş tümen, onları destekleyen topçu oluşumları, dört tank taburu, 193 askeri uçak ve 45 ele geçirilmiş Alman tankı sağladı. Çekimler sırasında 1,5 milyon litre yakıt tüketildi.

Berlin'in Düşüşü, Sovyetler Birliği'nde yapılan ilk renkli filmlerden biriydi. Yapımcılar, UFA'nın Neubabelsberg'deki stüdyolarından alınan Agfacolor makaralarını kullandılar.

### De-Stalinizasyon
Mart 1953'te Stalin'in ölümü, Doğu Bloku siyasetinde keskin bir dönüşün sinyalini verdi. Berya tutuklandıktan sonra, yeni yöneticiler Çiaureli'ye Moskova'yı terk etmesi talimatını verdi. *Berlin'in Düşüşü* dolaşımdan çekildi. Sovyet Film İhracat Bürosu'nun gösterimini durdurma yönergesi Temmuz ayında Doğu Almanya'ya ulaştı. 1953 yazında, Aleksey İvanov'un Moskova'da Stalin ve diğer Sovyet liderleriyle yemek yediği sahne, mevcut tüm kopyalardan düzenlendi; yazar Richard Taylor, bunu Berya'nın karakterinin oradaki görünümüne bağladı. 1953 sonrası versiyonda İvanov, Stalin ile tanıştırılır ve ardından Nataşa ile buğday tarlasında gezinirken gösterilir.

### Restorasyonu
1991'de, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, *Berlin'in Düşüşü*, 48. Venedik Uluslararası Film Festivali sırasında kırk yıl sonra ilk kez halka açık gösterimini yaptı.

1993'te Dušan Makavejev, *Gorilla Bathes at Noon* adlı resmine filmden görüntüler ekledi.

2003 yılında, film Toulouse'dan bir şirket tarafından nispeten düşük kalitede yeniden düzenlendi. 2007'de Amerikalı grup International Historical Films tarafından yeniden yayınlandı. Mevcut hiçbir sürüm Berya'nın yer aldığı sahneleri içermemektedir, ancak filmin birkaç eski sansürsüz kopyası var gibi görünüyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  ve , Mosfilm'in YouTube kanalı.
* Mosfilm'in resmî sitesinde *[http://cinema.mosfilm.ru/Movie.aspx?id=17e0b0f2-84bd-4040-9879-6ba821acd7ac Berlin'in Düşüşü]. *.
* 
* kino-teatr.ru'da ''Berlin'in Düşüşü''. 
* Mubi'de ''Berlin'in Düşüşü''.
* Princeton Üniversitesi Slavistik Departmanı sitesinde ''Berlin'in Düşüşü''. 
* Michael Barrett'in “Berlin'in Düşüşü” kitabına bir bakış. 
* Akado.ru'da “Berlin'in Düşüşü” hakkında bir makale. 
* ostfilm.de'de ''Berlin'in Düşüşü''.