Estonya'da demiryolu ulaşımı

**Estonya'daki demiryolu ulaşım sistemi,** yaklaşık 1.200 kilometrelik (750 mil) demiryolu hattının 900 kilometresi (560 mil) şu anda genel kullanımda olan bir ağdır. Demiryolu ağının altyapısı çoğunlukla devlete aittir ve Estonya Teknik Gözetim Kurumu (Estonca: *Tehnilise Järelevalve Amet*) tarafından incelenmiştir.

Estonya'daki tüm kamu demiryolları aynı Rusya, Belarus, Letonya ve Litvanya olduğu gibi  hat açıklığındadır. Estonya'da kullanılan  hat açıklığı da Finlandiya'nın 1.524&nbsp;mm hat açıklığı ile de uyumludur. Bazen örneğin Finlandiya'dan parça bakımı veya araç satın alırken 1.524&nbsp;mm olarak tanımlanır.

Bugün Estonya'daki demiryolları çoğunlukla yük taşımacılığı için değil, aynı zamanda 2017'de 7,3 milyon yolcuya sahip yolcu trafiği için de kullanılıyor. Yolcu taşımacılığı en çok Tallinn yakınlarındaki Batık Garı (Balti jaam) merkezlidir.

## Ağ

* Toplam uzunluk: yaklaşık 1.200&nbsp;km, 900&nbsp;km'si genel kullanımda. 
* Açıklık: , Rus göstergesi 
* Elektrikli hat: .

Estonya demiryolu ağı, kamu şirketi AS Eesti Raudtee ve özel şirket Edelaraudtee Infrastruktuuri AS'ye aittir. Bu demiryolu ağı altyapı operatörleri, yük ve yolcu hizmetleri işleten demiryolu operatörleri için tüm demiryolu ağı hizmetlerini sunmaktadır. AS Eesti Raudtee yaklaşık  ağa sahiptir, bunlardan  çift hatlı ve  elektriklidir. Edelaraudtee Infrastruktuuri AS  ağa sahiptir, bu  ana hat ve  istasyon hattından oluşmaktadır.

### Ana hatlar

AS Eesti Raudtee'in sahibi olduğu hatlar:

* **Tallinn – Narva demiryolu**, . Bu hat 1870 yılında tamamlandı. Başlangıçta Rus İmparatorluğu'nun demiryolu ağının bir parçasıydı, Paldiski'yi Tallinn ve Narva aracılığıyla St.Petersburg'a bağladı. Yolcu trenleri Elron (Tallinn– Aegviidu, Tallinn – Tartu, Tallinn– Rakvere ve Tallinn – Narva hatları) ve GO Rail (Moskova ve St. Petersburg, Rusya'ya giden uluslararası trenler) tarafından işletilmektedir. 
* **Tallinn - [[Keila]] - [[Paldiski]]**, . Yolcu trenleri Elron (Tallinn– Pääsküla, Tallinn – Keila, Tallinn – Paldiski ve Tallinn– Klooga-rand hatları) tarafından işletilmektedir. 
* **Keila - Riisipere**, . Bu hat, 1905'te tamamlanan eski Keila- Haapsalu hattının bir parçasıdır. Riisipere-Haapsalu bölümü 2004 terk edilmiştir, 2019 sırasında Turba'ya kadar yeniden inşa edilecek ve sonunda hattın Haapsalu'ya (ve muhtemelen Rohuküla'daki limana) yeniden açılmasına yönelik ilk adım olacak. Yolcu trenleri Elron (Tallinn – Riisipere güzergahı) tarafından işletilmektedir. 
* **[[Tapa]] - [[Tartu]]**, . 1877'de tamamlandı. Yolcu trenleri Elron (Tallinn – Tartu ve Tartu– Jõgeva hatları) tarafından işletilmektedir. 
* **Tartu - [[Valga, Estonya|Valga]]**, 82,5&nbsp;km. 1887'de tamamlandı. Estonya'daki Valga'dan Letonya'daki Valka'ya uluslararası bağlantı sağlar. Tartu ve Valga arasındaki yolcu trenleri Elron tarafından işletilmektedir. Valga ve Riga arasındaki yolcu trenleri Letonya Demiryolları tarafından işletilmektedir. 
* **Tartu– [[Peçorı|Pechory]]**, . 1929 ve 1931 arasında inşa edildi. Estonya'daki Koidula tren istasyonundan (Koidula) Rusya'daki Pechory'ye uluslararası bağlantı sağlar. Yolcu trenleri Elron (Tartu- Koidula güzergahı) tarafından işletilmektedir. 
* **Valga – Pechory**, . Riga - Pskov demiryolu, 1889 yılında düzenli kullanıma açıldı. Estonya'daki Koidula tren istasyonundan Rusya'daki Pechory'ye uluslararası bağlantı sağlar. Hat yalnızca yük trenleri tarafından kullanılır.

Edelaraudtee Infrastruktuuri AS'nin sahibi olduğu hatlar:

* **Tallinn - Lelle - ([[Pärnu]]) - (Mõisaküla)**,      (eskiden 190.0&nbsp;km). Mõisaküla'dan Letonya'ya uluslararası bir bağlantı vardı, ancak Pärnu – Mõisaküla bölgesi 2008'de terk edildi. Lelle-Pärnu bölümü, 9 Aralık 2018 tarihinde 17 milyon €'luk bir yenileme gerektirdiğinden yolcu operasyonları için kalıcı olarak kapatıldı. Rail Baltica hattının açılmasıyla Pärnu istasyonuna bir demiryolu hizmeti devam edecektir.
* **Lelle– [[Viljandi (şehir)|Viljandi]]**, . Bu hat, Viljandi'yi Lelle üzerinden Tallinn – Pärnu hattına bağlar.

### Büyük endüstriyel demiryolları

* **Põlevkivi Raudtee** (*petrol şeyl demiryolu*) Ida-Virumaa üzerinden bir  hat. Ağın ana kullanımı, yeraltı ve açık döküm madenlerinden petrol şistini Narva Enerji Santrallerine taşımaktır. Şirket, devlete ait olan Eesti Energia'nın bir yan kuruluşu olan Eesti Põlevkivi'nin bir yan kuruluşudur. 
* **[[Rakvere]] - [[Kunda]]**, . 1896 yılında inşa edilen bu hat, sanayi şehri Kunda'yı Tallinn – Tapa – Narva hattına bağlar. Hat, özel şirket Kunda Trans'a aittir.

## Komşu ülkelere bağlantılar
Günlük yolcu servisi Tallinn'i Rus Demiryolları tarafından işletilen Saint Petersburg üzerinden Moskova'ya (gece treni; seyahat süresi 15 saat) bağlar.

2016 yazından itibaren Letonya Demiryolları tarafından işletilen üç günlük tren Riga'yı (Letonya) Valga'ya (Estonya) bağlamaktadır. Komşu ülkelere giden diğer demiryolu hatları şu anda doğrudan yolcu trafiği için kullanılmamaktadır. Valga'daki tren değişimiyle Tallinn ve Riga arasında seyahat etmek mümkündür. Tallinn – Valga ve Valga – Riga tarifeleri bu amaç için ayarlanmıştır, ancak bu otobüsle veya hava yoluyla karşılaştırıldığında hala uzun bir zaman alır (seyahat süresi yaklaşık 5 saat).

Tarihi tren güzergahları Tartu–Pechory üzerinden Tallinn–Moskova ve Valka'dan Estonya'ya, Letonya'dan Valga'ya, Estonya-Võru-Piusa-Pechory üzerinden, Rusya'ya geçen Riga - St. Petersburg hatlarıdır. İkisi de 1990'larda kapatılmıştır.

2025 civarında faaliyete geçmesi planlanan yeni bir yüksek hızlı hat Tallinn – Riga (Polonya'ya devam ediyor), Rail Baltica, için planlar bulunmaktadır.

### Bitişik ülkelerle demiryolu bağlantıları

* Aynı gösterge: 
**  Letonya - evet 
*** Valga - sadece dizel trenler - 
**  Rusya - evet 
*** Narva - sadece dizel trenler - 
*** Koidula - sadece dizel trenler -

## Operatörler
Yük trenleri Eesti Raudtee ve Estonya Demiryolu Hizmetleri (ERS A.Ş.), ve Spacecom dahil olmak üzere özel şirketler tarafından işletilmektedir.

Yolcu hizmetleri üç operatör tarafından sunulmaktadır:

* Elron, iç hatlar 
* Rus Demiryolları, Tallinn - Saint Petersburg ve Tallinn - Moskova 
* Pasažieru vilciens, Valga - Riga

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Estonya Teknik Gözetim Otoritesinde demiryolları bölümü  - Demiryolu ağı ve Estonya'daki operasyonlar hakkında çeşitli istatistiksel bilgiler içeren web sayfaları. 
* Demiryolları ve demiryolu istasyonları haritası 
* Ulusal demiryolu şirketi Eesti Raudtee  
* Haapsalu'daki Estonya Demiryolu Müzesi (tarih sayfası)  
* Estonya Özel Demiryolu Şirketi "GoRail" resmi web sitesi  
* Estonya: Avrupa'nın yolcu taşımalı demiryolu ağı için hattın sonu