I. Dünya Savaşı'nda batırılan hastane gemileri

I. Dünya Savaşı sırasında pek çok hastane gemisi kasten ya da yanlışlıkla saldırıya uğramış, bir torpido, bir mayın veya başka bir gemi tarafından yapılan saldırıyla batırılmıştır. Açık denizde kolay hedef teşkil eden ve çeşitli cephelerden çok sayıda yaralı taşıyan bu gemilere yapılan saldırıların sonuçları da doğal olarak trajiktir ve yüzlerce kişinin hayatına mal olmuştur.

## Tarihçe
Bir hastane gemisi özel olarak tıbbi tedavi amacıyla donatılmış yüzer hastanedir. Çoğunlukla savaş bölgelerine yakın sularda, genellikle ait oldukları ülkelerin donanması tarafından yönetilirler. Hastane gemileri Lahey Sözleşmesi ile uluslararası güvenceye alınmıştır. Lahey Sözleşmesi'nin X. bölümünün dört maddesi savaş gemileri ile ilgili konuları düzenlemektedir:
*Hastane gemisi milliyet ayrımı yapmaksızın tüm yaralılara yardım etmelidir.
*Gemiler asla askeri amaçla kullanılmamalıdır.
*Hiçbir zaman düşman gemileri ile çatışmamalı veya onlara engel olmamalıdır
*Savaşta olan ülkeler yukarıda sayılan maddelere Lahey Sözleşmesi uyarınca uyup uymadığını kontrol amaçlı gemiyi araştırmaya yetkilidirler
Yukarıdaki sınırlamalardan herhangi biri ihlal edilirse, hastane gemisi düşman aracı olarak addedilip batırılacaktır. İspanya gibi tarafsız ülkeler, hastane gemilerini kontrol edip, zikredilen kuralların ihlal edilip edilmediğini kontrol edebilecektir.

Alman İmparatorluğu ordusu, müttefik hastane gemilerinin Lahey Sözleşmesi kurallarını ihlal ettiklerini düşündüklerinden, denizaltılarına, bu gemilere önceden bir uyarıda bulunmaksızın saldırı (Unrestricted submarine warfare) izni verdiler. Tarafsız ülkülerin denetimi ve aksi yönde tespitlerine rağmen, Alman Genelkurmayı, müttefik gemilerinin sözleşmeyi ihlal ederek, cepheye asker taşınmasında kullanıldığını iddia ediyorlardı. I. Dünya savaşı sırasında batırılan en büyük hastane gemisi, ''Olympic'' ve ünlü ''Titanic'''in kardeş gemisi ''Britannic'' idi. 21 Kasım 1916 tarihinde bir mayına çarparak batan *Britannic* gemisinin 30 mürettebatı öldü. Kalan yolcular ve mürettebat kurtulmayı başardı. Bir hastane gemisinin batması sonucu yaşanan en büyük can kaybı, bir Alman U-86 denizaltısı tarafından, 27 Temmuz 1918 tarihinde torpillenerek batırılan ''Llandovery Castle'' gemisinde yaşandı. Denizaltı, hastane gemisini vurduktan sonra yüzeye çıkarak, sağ kalan yolculara ateş açtı. Bu saldırıdan sadece 24 kişi canlı kurtulabildi. Savaştan sonra denizaltı kaptanı Helmut Brümmer-Patzig ve yardımcısı iki teğmen, savaş suçu işledikleri gerekçesiyle suçlanıp mahkemeye davet edildiler. Patzig kaçmayı başardı ancak iki yardımcısı hapis cezasına mahkûm edildiler. Ancak, hastane gemileri saldırıya uğrayanlar sadece müttefikler değildi. Alman hastane gemisi ''Ophelia'', Kraliyet Donanması tarafından, "casus gemi" olma iddiasıyla ele geçirildi. Ayrıca savaşın sonlarına doğru, Avusturya'ya ait Baron Call isimli hastane gemisine, 29 Ekim 1918 tarihinde başarısız bir torpido saldırısı düzenlendi.

## Batırılan hastane gemileri

}
| Bir Alman UC-73 tipi U-botun döşediği mayına çarparak battı.
|align=center| 30 
| 
|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
|    
| 
| Bir Alman UC-67 tipi U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 7 
| 
|-
| HMHS ''Donegal''
| 
|  Birleşik Krallık
| 
| Le Havre-Southampton arasındaki Dean fener gemisinin 19 mil güneyi 
| Bir Alman UC-21 U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 40 
|  

|-
| HS ''Elektra''
| 
|  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
| 
| Gornja Ploca açıkları
| Fransız denizaltısı *Ampère* tarafından vurularak, bir müddet hizmet dışı kaldı.
|align=center| 1 
|  

|-
| HMHS ''Galeka''
| 
|  Birleşik Krallık
| 
|  
| Bir mayına çarptı.
|align=center| 19 
|  
|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
| 
|  
| Bir Alman UC-56 U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 162 
| 
|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
| 
| Le Havre-Southampton arasında
|  Bir Alman U-32 tipi U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 3
| 
|-
| 
| 
|  Hollanda
| 
| Leman fener gemisinin 21 mil doğusu
|  Bir Alman UB-107 tipi U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 7
| 

|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
| 
|  
| Bir Alman UB-40 tipi U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 40
| 
|-
| 
| 
|  Kanada
| 
| Portekiz Koyu, Halifax Limanı
| Ağır siste, kaptan hatası yüzünden karaya oturdu.
|align=center| 1
| 

|-
| 
| 
|  Kanada
| 
| Güney İrlanda açıkları 
|  Bir Alman U-86 tipi U-bot tarafından torpillenerek batırıldı. 
|align=center| 234 
| 
|-
| 
| 
|  İtalya
| 
| Laghi Burnu açıkları, Durazzo, Arnavutluk
| Alman UC-12 tipi U-bot tarafından bırakılan mayına çarptı.
|align=center| 33
| 
|- 
| HS ''Oceania''
| 
|  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
| 
| Rodon Burnu ve Durazzo arası
| Rodon Burnu yakınlarında mayına çarptı. İtalyanların eline geçmemesi için, Avusturyalılar tarafından batırıldı. 
|align=center| ?
|  

|-
| HS ''Portugal'' (Португаль)
| 
|  Rusya (Fransız mürettebat, Rus tıp personeli)
| 
| Rize kıyısı yakınlarında, Karadeniz
| Bir Alman U-33 tipi U-bot tarafından batırıldı
|align=center| 90
| 

|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
| 
| Hartland Point'in 13 mil açığı  
| Alman U-55 tipi U-bot tarafından torpillendi.
|align=center| 4
| 
|-
| HMHS ''Rohilla''
| 
|  Birleşik Krallık
| 
| Saltwick Nab, Whitby'in bir mil güneyi
|Whitby kayalıklarına çarptı
|align=center| 84
| 

|-
| 
| 
|  Birleşik Krallık
| 
| Fransa Le Havre yakınları  
| Alman UC-26 tipi U-botun bıraktığı mayına çarptı.
|align=center| 130
| 
|-
| 
| 
|  Almanya İmparatorluğu
| 
| Darüsselam Limanı, Doğu Afrika
| İngiliz savaş gemisi HMS Vengeance ve HMS Challenger kruvazörü tarafından açılan ateşle batırıldı.
|align=center| ?
| 

|-
| HS ''Tirol''
| 
|  Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
| 
| Durazzo açıkları
| Mayına çarpıp, bir müddet hizmet dışı kaldı.
|align=center| 40 
|  
|-
| HS ''Vpered'' (Вперёд)
| 
|  Rus İmparatorluğu
| 
| Karadeniz'de, Batum ve Rize arasında, Türk sularına yakın bir yerde batırıldı.
| Alman U-38 tipi U-bot tarafından batırıldı.
|align=center| 7
| 
|-
| 
| 
| 
| 
| Manş Denizi  
| Alman UC-49 tipi U-bot tarafından batırıldı.
|align=center| 123 
|  
|}

## Ayrıca bakınız
*II. Dünya Savaşı'nda batırılan hastane gemileri
*Hastane gemisi

## Notlar

## Kaynakça