Stutthof Toplama Kampı

**Stutthof Toplama Kampı**, Nazi Almanyası tarafından ilhak edilen Özgür Şehir Danzig topraklarında şehrin 34 km doğusundaki Stutthof köyü yakınlarındaki tenha, bataklık ve ormanlık bir alanda kurulmuş bir Nazi toplama kampıydı. Kamp, 2. Dünya Savaşı'nda Polonya'nın işgalinden sonra mevcut yapıların etrafında kuruldu ve başlangıçta Polonyalı liderlerin ve aydınların hapsedilmesi için kullanıldı. Gerçek kışla ertesi yıl mahkûmlar tarafından inşa edildi. Toplama kampının altyapısının çoğu savaştan kısa bir süre sonra ya tahrip edildi ya da dağıtıldı. 1962 yılında eski toplama kampı, kalan yapılarıyla birlikte bir anıt müzeye dönüştürüldü.

Stutthof, 2 Eylül 1939'dan itibaren faaliyete geçen, II. Dünya Savaşı sırasında Alman sınırları dışında kurulan ilk Alman toplama kampıydı ve aynı zamanda 9 Mayıs 1945'te Müttefiklerin kurtardığı son kamptı. Stutthof toplama kampında ve yan kamplarında 63.000 ila 65.000 mahkûmun cinayet, açlık, salgın hastalıklar, aşırı çalışma koşulları, acımasız ve zorla tahliyeler ve tıbbi müdahale eksikliği nedeniyle öldüğü tahmin ediliyor. Ölenlerin yaklaşık 28.000'i Yahudiydi. Toplamda 110.000 kadar insan kampın varlığı süresince sınır dışı edildi. Yaklaşık 24.600 kişi Stutthof'tan başka yerlere transfer edildi.

Kamptaki koşullar son derece zordu, on binlerce mahkûm açlığa ve hastalığa yenik düştü. 1942 kışında ve 1944'te kampı kasıp kavuran tifüs salgınlarında pek çok kişi öldü. SS muhafızlarının çalışamayacak kadar zayıf veya hasta olduğuna karar verdikleri kişiler kampın küçük gaz odasında gazla öldürüldü. İlk infazlar 11 Ocak ve 22 Mart 1940'ta gerçekleştirildi ve 89 Polonyalı aktivist ve hükûmet yetkilisi vuruldu. Zyklon B ile gaz verme Haziran 1944'te başladı. Kamp boşaltılmadan önce aralarında Yahudi kadın ve çocukların da bulunduğu 4.000 mahkûm gaz odasında öldürüldü. Stutthof'ta uygulanan bir başka infaz yöntemi de öldürücü fenol enjeksiyonuydu. Mahkûmlar ayrıca çamurda boğuldu veya sopayla öldürüldü. Kampta 63.000 ila 65.000 kişi öldü.

Bir dizi Alman kuruluşu ve kişi, Stutthof mahkûmlarını zorunlu işçi olarak kullandı. Pek çok mahkûm DAW gibi SS'e ait işletmelerde çalışıyordu. Diğer mahkûmlar yerel tuğla fabrikalarında, özel sanayi işletmelerinde, tarımda veya kampın kendi atölyelerinde çalışıyordu. 1944'te, silah üretiminde toplama kampı mahkûmları tarafından zorunlu çalıştırmanın giderek daha önemli hale gelmesiyle, Stutthof'ta bir Focke-Wulf uçak fabrikası inşa edildi. Sonunda Stutthof kamp sistemi bir zorunlu çalışma kampları ağı haline geldi. *Holokost Ansiklopedisi,* kuzey ve orta Polonya'da yaklaşık 105 Stutthof alt kampının kurulduğunu tahmin ediyor. Ana alt kamplar Toruń (Thorn) ve Elbląg'da (Elbing) bulunuyordu. 

### İnsan sabunu üretimi iddiası
Profesör Rudolf Spanner'ın laboratuvarında insan cesetlerinden yapılan sabun üretiminde Stutthof'taki cesetlerin kullanılıp kullanılmadığı konusunda bir tartışma vardı.

Tarihçi Joachim Neander, önceki yıllarda öne sürülen bazı iddiaların aksine, Ulusal Anma Enstitüsü'nün (IPN) "esasen sabun olan kimyasal madde"  olarak adlandırdığı şeyin, Spanner'ın anatomik modeller oluşturmak için yaptığı kemik maserasyon işlemlerinin yan ürünü olduğunu savundu. Bunun için kullanılan cesetler "hasat edilmiş" cesetler değildi ve Spanner'ın Danzig enstitüsündeki çalışmasının yan ürünü toplandı. Bu, savaş sırasında dolaşan ve daha sonra Nürnberg duruşmaları sırasında bunun kanıtı olarak kullanılan toplama kamplarında insan sabununun endüstriyel üretimine ilişkin ayrı ayrı çürütülmüş söylentilerle birleştirildi.

Polonyalı tarihçiler ve IPN çalışanları Monika Tomkiewicz ve Piotr Semków da benzer sonuçlara ulaştı. Semków, 2011 yılında IPN ve Gdańsk Teknoloji Üniversitesi tarafından yapılan analizlerle denemeler sırasında sunulan Danzig'den gelen sabunlu yağ numunelerinde insan yağ dokusunun varlığının doğrulandığını belirtmektedir  ancak onun ve Tomkiewicz'in araştırmaları bunun Spanner'ın enstitüde Stutthof kampıyla ilgisi olmayan kemik maserasyonu çalışmalarından kaynaklanan bir yan ürün olduğu sonucuna vardı. Spanner'ın insan yağından kullanılabilir sabun üretimiyle gerçekten meşgul olması pek mümkün değildi ve laboratuvarındaki herhangi bir sabun üretimi muhtemelen marjinaldi. Spanner'ın savaştan sonra iki kez tutuklandığı, ancak her seferinde modellerinin maserasyon ve enjeksiyon işlemlerini nasıl yürüttüğünü anlattıktan sonra serbest bırakıldığı ve 1948'de Nazilerden arındırma programı tarafından temiz ilan edildiği, resmen aklandığı ve görevine kaldığı yerden devam ettiği de eklendi.

Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında pek çok kişi burada infaz edildi.

## Ayrıca bakınız

* Nazi toplama kamplarındaki kadın gardiyanlar
* Nazilerin etnik Polonyalılara karşı işlediği suçlar
* Nazi toplama kampları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Stutthof Ulusal Müzesi *Zeszyty Muzeum Stutthof* No. 1–8. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.