Lampriformes

**Lampriformes** () ışın yüzgeçli bir balık takımıdır. Üyeler toplu olarak **lampridler** (daha doğru bir şekilde Lampridae) veya **lampriformlar** olarak adlandırılır ve Lophotidae, Kürek balığı, opahlar ve Trachipteridae gibi açık okyanus ve kısmen derin deniz gerçek kemikli balıklarını birleştirir. Bu takımın eşanlamlısı **Allotriognathi'dir.** Sık görülen ancak görünüşe göre yanlış olan bir yazım çeşidi ise **Lampridiformes'dir**. Genellikle küçük ama oldukça farklı olan yedi aile içerirler ve toplamda yaklaşık 20 türle birlikte 12 lampriform cinsi vardır.

Bilimsel adı kelimenin tam anlamıyla "parlak şekilli" anlamına gelir. Parlak anlamına gelen "lampr-", opah'ın genel adı olan *lampris'ten* gelir. Buna karşılık diğer lambariformların çoğu aslında kurdeleye benzer ve habitustaki disk şeklindeki opahlara pek benzemezler. Bununla birlikte, anatomileri ve ailenin filogenisi ile oldukça belirgin bir şekilde birleşmişlerdir. Takımın en eski fosilleri, orijinal lampriformun oldukça "opah şeklinde" olduğunu öne sürmektedir. Bilimsel adı, *Lampris* (cins türü) + standart balık takımı eki "-formes"in birleşimidir. Nihayetinde Antik Yunan *lamprós* (λαμπρός, "parlak") + Latince *forma* ("dış biçim") türemiştir ve eski opahların parlak renklerine atıfta bulunur.

### Sınıflandırma

Takım bazen Bathysomi ve Taeniosomi'ye ayrılır. İlki parafiletik bir topluluktur, dolayısıyla tüm takımla eşanlamlıdır, ikincisi ise geçerli bir alt takım olarak kabul edilebilir. Fosil taksonlar da dahil olmak üzere, Lampriformes'in filogenetik dizilimi, canlı cins ve tür sayısı ile birlikte sınıflandırılması şu şekildedir:

**Bazal ve ''[[Incertae sedis|incertae sedis]]***

* Cins *Bathysoma* (fosil)
* Cins *Nardovelifer* (fosil)
* Cins *Palaeocentrotus* (fosil)
* Aile Turkmenidae (fosil)
* Aile [[Veliferidae]] - yelkenli ay balıkları (iki cins, altı tür)
* Aile Lampridae - opahlar (bir cins, iki tür)

*'Alt takım Taeniosomi*'

* Aile Lophotidae- [[Lophotidae|crestfishes]] (iki cins, üç tür)
* Aile Radiicephalidae - ince kuyruklu (monotipik)
* Aile Trachipteridae - [[Trachipteridae|kurdele balıkları]] (üç cins, 10 tür)
* Aile Regalecidae - [[Kürek balığı|kürek balıkları]] (iki cins, dört tür)

== Cins zaman çizelgesi ==
<timeline>
ImageSize = width:1000px height:auto barincrement:15px
PlotArea  = left:10px bottom:50px top:10px right:10px

Period   = from:-66 till:10
TimeAxis  = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-66
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-66
TimeAxis  = orientation:hor
AlignBars  = justify

Colors =
 #legends
 id:CAR	 value:claret
 id:ANK 	 value:rgb(0.4,0.3,0.196)
 id:HER	 value:teal
 id:HAD	 value:green
 id:OMN	 value:blue
 id:black    value:black
 id:white    value:white
 id:cenozoic   value:rgb(0.54,0.54,0.258)
 id:paleogene   value:rgb(0.99,0.6,0.32) 
 id:paleocene   value:rgb(0.99,0.65,0.37) 
 id:eocene   value:rgb(0.99,0.71,0.42) 
 id:oligocene   value:rgb(0.99,0.75,0.48) 
 id:neogene   value:rgb(0.999999,0.9,0.1) 
 id:miocene   value:rgb(0.999999,0.999999,0) 
 id:pliocene   value:rgb(0.97,0.98,0.68) 
 id:quaternary  value:rgb(0.98,0.98,0.5)
 id:pleistocene  value:rgb(0.999999,0.95,0.68)
 id:holocene  value:rgb(0.999,0.95,0.88)
 
BarData=
 bar:eratop
 bar:space
 bar:periodtop
 bar:space
 bar:NAM1
 bar:NAM2
 bar:NAM3
 bar:NAM4
 bar:NAM5
 bar:NAM6
 bar:NAM7
 bar:NAM8
 bar:NAM9
 bar:NAM10
 bar:NAM11

 bar:space
 bar:period
 bar:space
 bar:era

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25 
 shift:(7,-4)
 
 bar:periodtop
 from: -66  till: -55.8  color:paleocene text:[[Paleocene]]
 from: -55.8  till: -33.9  color:eocene text:[[Eocene]] 
 from: -33.9  till: -23.03  color:oligocene text:[[Oligocene]]      
 from: -23.03  till: -5.332  color:miocene  text:[[Miocene]]
 from: -5.332  till: -2.588  color:pliocene  text:[[Plio.]]
 from: -2.588  till: -0.0117  color:pleistocene  text:[[Pleist.]]
 from: -0.0117  till: 0  color:holocene  text:[[Holocene|H.]]

 bar:eratop
 from: -66  till: -23.03  color:paleogene text:[[Paleogene]]     
 from: -23.03  till: -2.588  color:neogene  text:[[Neogene]]
 from: -2.588  till: 0  color:quaternary  text:[[Quaternary|Q.]]

PlotData=
 align:left fontsize:M mark:(line,white) width:5 anchor:till align:left

 color:paleocene bar:NAM1 from:	-66	till:	-61.7	text:	[[Bathysoma]]
 color:paleocene bar:NAM2 from:	-58.7	till:	-55.8	text:	[[Turkmene]]
 color:paleocene bar:NAM3 from:	-58.7	till:	-55.8	text:	[[Palaeocentrotus]]
 color:paleocene bar:NAM4 from:	-58.7	till:	-55.8	text:	[[Danatinia]]
 color:eocene bar:NAM5 from:	-55.8	till:	-33.9	text:	[[Velifer]]
 color:eocene bar:NAM6 from:	-55.8	till:	-33.9	text:	[[Bajaichthys]]
 color:eocene bar:NAM7 from:	-48.6	till:	-37.2	text:	[[Eolophotes]]
 color:oligocene bar:NAM8 from:	-33.9	till:	-28.4	text:	[[Analectis]]
 color:oligocene bar:NAM9 from:	-33.9	till:	0	text:	[[Protolophotus]]
 color:miocene bar:NAM11 from:	-11.608	till:	0	text:	[[Lampris]]

PlotData=
 align:center textcolor:black fontsize:M mark:(line,black) width:25

 bar:period
 from: -66  till: -55.8  color:paleocene text:[[Paleocene]]
 from: -55.8  till: -33.9  color:eocene text:[[Eocene]] 
 from: -33.9  till: -23.03  color:oligocene text:[[Oligocene]]      
 from: -23.03  till: -5.332  color:miocene  text:[[Miocene]]
 from: -5.332  till: -2.588  color:pliocene  text:[[Plio.]]
 from: -2.588  till: -0.0117  color:pleistocene  text:[[Pleist.]]
 from: -0.0117  till: 0  color:holocene  text:[[Holocene|H.]]

 bar:era
 from: -66  till: -23.03  color:paleogene text:[[Paleogene]]     
 from: -23.03  till: -2.588  color:neogene  text:[[Neogene]]
 from: -2.588  till: 0  color:quaternary  text:[[Quaternary|Q.]]

</timeline>

== Dipnotlar ==


== Kaynakça ==

* 
* [[FishBase]] (2000): [http://www.fishbase.org/Summary/OrdersSummary.cfm?order=Lampriformes Order Lampriformes] . Version of 2000-OCT-17. Retrieved 2009-SEP-30.
* Glare, P.G.W. (ed.) (1968–1982): *Oxford Latin Dictionary* (1st ed.). [[Oxford University Press]], Oxford. <small></small><small>[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;</small>
* Nelson, Joseph S. (2006): *Fishes of the World* (4th ed.). John Wiley & Sons, Inc. <small></small><small>[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;</small>
* Olney, John E. (1998): Lampriformes. *In:* <span class="smallcaps">)</span>: *Encyclopedia of Fishes*: 167–169. [[Academic Press]], [[San Diego]]. <small></small><small>[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;</small>
* Woodhouse, S.C. (1910): *English-Greek Dictionary - A Vocabulary of the Attic Language''. George Routledge & Sons Ltd., Broadway House, Ludgate Hill, E.C. Searchable JPEG fulltext 
*