JCB (şirket)

**JC Bamford Excavators Limited** (**JCB**), inşaat, tarım, atık işleme ve yıkıma yönelik ekipman üreten çok uluslu bir İngiliz şirketidir. 1945'te kurulmuştur ve merkezi Rocester, Staffordshire, İngiltere'dedir.

"" kelimesi aynı zamanda halk arasında mekanik kazıcılar ve ekskavatörler için genel bir tanım olarak da sıklıkla kullanılır ve bu kelime hâlâ bir ticari marka olarak kabul edilmesine rağmen *[[Oxford English Dictionary]]'de* bile yer almaktadır.

## Tarihçe
Joseph Cyril Bamford Excavators Ltd., Joseph Cyril Bamford tarafından Ekim 1945'te Uttoxeter, Staffordshire, İngiltere'de kuruldu.  kilitli bir garaj kiraladı. Burada, English Electric'ten ikinci el olarak 2-10 £ (= 2,50 £) karşılığında satın aldığı bir kaynak seti kullanarak, ilk aracını, savaş artığı malzemelerden bir damperli römorku yaptı. Römorkun yanları ve zemini, sığınaklarının parçası olan çelik sacdan yapılmıştı. Oğlu Anthony'nin doğduğu gün, karavanı yakındaki bir pazarda 45 sterline (üstüne sıfır bir kağnıya) sattı ve hemen başka bir karavan yaptı. Bir zamanlar Eckersley'in Uttoxeter'daki kömür deposunda araçlar yapıyordu. İlk römork ve kaynak seti korunmuştur.

1948'de 6 kişinin çalıştığı şirket, Avrupa'nın ilk hidrolik damperli treylerini yaptı. 1950'de Rocester'daki eski bir peynir fabrikasına taşındı ve hâlen 6 kişi çalışıyordu. 1 yıl sonra Bamford, ürünlerini sarıya boyamaya başladı. 1953'te JCB'nin ilk beko loderini geliştirdi ve JCB logosu ortaya çıktı. Logo, Derby Media ve reklam tasarımcısı Leslie Smith tarafından tasarlandı. Firma, 1957'de ekskavatör ve ana yükleyiciyi tarım ve inşaat endüstrileri için yararlı, çok amaçlı tek bir araç olarak birleştiren "hidra-digga"yı piyasaya sürdü.

1964'e kadar JCB, 3.000'den fazla 3C beko loder satmıştı. Sonraki yıl, ilk 360 derecelik ekskavatör JCB 7 tanıtıldı. 1978'de teleskobik yükleyici makinesi tanıtıldı. Sonraki yıl firma, Hindistan'da faaliyete geçti. Firma, 1991'de ekskavatör üretimi için Japon Sumitomo Group ile ortak oldu ve bu girişim 1998'de sona erdi. 2 yıl sonra ABD'nin Savannah yakınlarındaki Pooler'da bir JCB fabrikası tamamlandı ve ertesi yıl Brezilya'da bir fabrika açıldı.

2005'te JCB, Alman ekipman firması Vibromax'i satın aldı. Aynı yıl Çin'in Pudong şehrinde yeni bir fabrika açtı. 40 milyon £'luk yeni bir JCB Heavy Products tesisinin planlanması, 2007'de RIBA Competitions tarafından yönetilen bir mimari tasarım yarışmasıyla başladı ve firma, sonraki yıl Uttoxeter'deki Pinfold Caddesi'ndeki eski sitesinden taşınmaya başladı. Pinfold Caddesi sitesi 2009'da yıkıldı. O yıl JCB, Hindistan'ı en büyük üretim merkezi yapma planlarını duyurdu. Ballabgarh'daki fabrikası dünyanın en büyük kazıcı yükleyici üretim tesisi olacaktı. JCB, 2008 küresel finansal krizi sırasında 2.000 kişiyi işten çıkarsa da, 2010'da 200'e kadar yeni işçiyi yeniden işe aldı.

JCB, 2013'te Hindistan'da 4. üretim tesisini kurdu. 2014'te Hindistan'da satılan her 4 inşaat ekipmanından üçünün JCB olduğu ve Hindistan faaliyetlerinin toplam gelirin %17,5'ini oluşturduğu bildirildi. JCB ile ilgili meme'ler Hindistan'da da yaygınlaştı.

JCB, 2017'de Rusya'nın Solnechnogorsky Bölgesi'nde 20-30 tonluk ekskavatörlerin üretimine başladı. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından uygulanan ticari yaptırımlar nedeniyle JCB, Mart 2022'de Rusya'daki faaliyetlerini askıya aldı.
## Ürünler
JCB tarafından üretilen araçların çoğu, paletli veya tekerlekli modeller, küçük ve büyük modeller dâhil olmak üzere kazıcı yükleyicinin çeşitleri ve malzemelerini bir inşaatın üst katlarına taşımak için kullanılan forklift araçları ve teleskobik yükleyiciler gibi diğer varyasyonlardır. Şirket ayrıca tekerlekli yükleme kepçeleri ve belden kırmalı damperli kamyonlar da üretir.

1990'da üretime giren JCB Fastrac traktör serisi, yollarda 75 km/sa kadar hıza çıkabilir BBC televizyon programı *Yarının Dünyası'<nowiki/>*nda yer almıştır ve yıllar sonra *[[Top Gear]]*'da Jeremy Clarkson'ın tercih ettiği traktör olarak yer aldı. Firma, aralarında JCB HMEE'nin de bulunduğu bir dizi askerî araç üretir. Şantiyeler için tasarlanmış bir dizi sağlam tuşlu telefon ve akıllı telefona lisans verir. Tasarım ve pazarlama sözleşmesi 2010'da Data Select'e verildi ve Data Select, 2013'te bu seçkin haklarını kaybetti.

JCB güç sistemleri, şirketin Dieselmax motorlarındaki parçaları yeniden kullanarak uygun maliyetli olmasını hedefleyen bir hidrojen yanmalı motor üretir.

JCB Insurance Services (Türkçe: JCB Sigorta Hizmetleri), JCB'nin tamamına sahip olduğu bir yan kuruluşudur ve müşterilere, tamamına sahip olunan başka bir bağlı kuruluş olan JCB Finance'ten fon sağlayarak sigorta sağlar.
## Kaynakça