Radikal çevrecilik

**Radikal çevrecilik,** çevre hareketi içinde ana akım çevreciliğe yönelik eleştirilerden doğan; konuya daha geniş ve farklı bir bakış açısı getiren bir taban hareketidir.

## Hareketin temelleri

### Felsefesi
Yeni bir tür çevre aktivizmi olan radikal çevre hareketi, akademisyen Christopher Manes'in tabiriyle "ikona kırıcı, uzlaşmaz, geleneksel koruma politikasından hoşnutsuz, bazen yasa dışı"dır. Radikal çevrecilik, küreselleşme, kapitalizm ve ataerkillik gibi Batı'nın temel fikirlerini yeniden gözden geçirmeyi hedefler ve doğayla yeniden bağlantı kurmayı amaçlar. Ancak bu inanç ve değerleri benimseyen herkesin radikal bir çevreci olarak görülmesi gerektiği anlamına gelmez.

Hareketin tipik örneği Earth First! gibi lidersiz direniş örgütleridir. Sivil itaatsizlik, eko-sabotaj gibi eylemlerle Doğa Ana'nın savunulması için doğrudan müdahaleye geçme fikrini savunmaktadırlar. *Earth Liberation Front* (ELF) ve *Earth Liberation Army* (ELA) gibi hareketler de barışçıl sivil itaatsizlikten ziyade ekonomik sabotaja odaklanırlar. Radikal çevreciler arasında çoğunlukla anarko-ilkelciler, hayvan özgürlükçüleri, biyo-bölgeciler, derin ekolojistler, eko-milliyetçiller, ekopsikologlar, yeşil anarşistler yer alır. Yer yer küreselleşme karşıtı ve anti-kapitalist protestocular, ekofeministler, neo-Paganlar da bu hareketle temas içindedir.

### Tarihi
Pek çok kişi, ilk önemli radikal çevreci grubun, 1970'lerden itibaren balina avcılığı yapan gemilere ve nükleer silah testçilerine karşı doğrudan eyleme geçen Greenpeace olduğunu düşünse de (ELF) tutuklusu Jeff "Free" Luers, hareketin yüzyıllar önce kurulduğunu öne sürmektedir. Sık sık "eko-savunma" kavramının insan ırkının varoluşundan kısa bir süre sonra doğduğunu yazan Luers, insan toplumunun modern gelişimi ve bireylerin dünyayla ve onun vahşi kökleriyle bağlarını kaybetmesinin son zamanlarda gerçekleştiğini iddia eder. Bu nedenle daha radikal taktikler ve politik teoriler ortaya çıkmıştır.

Patlayıcı ve yangın çıkarıcı cihazların kullanılmasını içeren alternatif taktik, 1976 yılında John Hanna ve arkadaşları tarafından, şu anda *orijinal ELF* olarak da bilinen Çevresel Yaşam Gücü (*Environmental Life Force*) adıyla oluşturuldu. Grup, kuzey Kaliforniya ve Oregon'da bir silahlı eylem kampanyası yürüttü ve daha sonra 1978'de, Hanna'nın 1 Mayıs 1977'de Salinas, Kaliforniya havaalanında yedi ekin tozlayıcıya yangın söndürücü cihazlar yerleştirdiği için tutuklanmasının ardından dağıldı. On beş yıldan fazla bir süre sonra bu gerilla savaşı biçimi, aynı ELF kısaltmasını kullanan Dünya Kurtuluş Cephesi olarak yeniden ortaya çıktı.

1980'de Earth First! hareketi Dave Foreman ve arkadaşları tarafından kuruldu. Amaçları başta Batı Amerika olmak üzere çevresel yıkıma karşı koymaktı. Ekip, Edward Abbey'in yazdığı *The Monkey Wrench Gang* romanından esinlenmişti. Bu hareket, ağaç kesme şirketlerini, madencilik, yol inşaatı, banliyö geliştirme ve enerji şirketlerini durdurmak için ağaçların üzerine oturma ya da kesici aletler kullanma gibi tekniklerden yararlandı. Örgüt, grubun başlangıcından itibaren şiddet içermeyen çevre koruma tekniklerine bağlıydı. 1990'larda hareketten ayrılanlar arasında 1992'de Dünya Kurtuluş Cephesi (ELF) de vardı ve kendilerine 1970'lerde kurulan Hayvan Kurtuluş Cephesi'nin (ALF) adını verdiler. Üç yıl sonra Kanada'da, Avrupa'daki ELF'den esinlenerek ilk *Dünya Kurtuluş* doğrudan eylemi, benzer bir hareket olan Dünya Kurtuluş Ordusu (ELA) olarak gerçekleşti.

ELF, 1998'de Vail, Colorado'da bir kayak merkezinin yakılması, 1999'da Oregon'da bir SUV bayisinin yakılması da dahil olmak üzere onlara eko-terörist etiketini yapıştıran bir dizi eylemle ulusal çapta dikkat çekti. Aynı yıl ELA , Washington DC'deki Vail Resorts'u ateşe vererek 12 milyon dolarlık hasara yol açarak manşetlere çıkmıştı. Davanın sanıkları daha sonra FBI'ın "Backfire Operasyonu"yla yakalndılar. Bunun yanı sıra çevreciler tarafından daha sonra *Yeşil Korku* olarak adlandırılan diğer kundaklama vakaları oldu. Bu ad, komünistlerin ABD'ye sızmasına ilişkin korku dönemlerini anlatan Kızıl Korku propagandasını ima etmekteydi. 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından, eko-terörizm cezasını artıran çeşitli yasalar çıkarıldı ve Kongre'de bu grupların faaliyetlerini tartışan oturumlar düzenlendi. Bugüne kadar ELF veya ALF eylemleri hiç kimseyi öldüren eyemler yapmadı çünku bu gruplar insana ya da insan-dışı yaşama zarar vermeyi kesnilerine yasaklaşmışlardı. 2003 yılında ELF, ELA ve eylemciler "*Çevre Korucuları*" adını verse de başkalarının *ecotage* olarak bilinen *"[[Ekolojik terörizm|eko-terörist]]"* saldırıların arttığı duyuruldu.

2005 yılında FBI, ELF'nin Amerika'nın en büyük iç terör tehdidi olduğunu ve özel mülklere on milyonlarca dolar zarar veren 1.200'den fazla "kriminal olaydan" sorumlu olduğunu duyurdu. Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Bakanlığı da bu durumu doğruladı.

2005 yılında Birleşik Krallık'ta artan havaalanı genişletmeleriyle doğrudan eylem kullanarak mücadele etmek amacıyla *Plane Stupid* adlı eylemler yapıldı. Bir yıl sonra ilk İklim Eylemi Kampı gerçekleşti. Burada 600 kişinin Kuzey Yorkshire'daki Drax Elektrik Santrali'ni kapatmak hedefiyle bir araya gelmesiyle *Reclaim Power* adlı bir protestosu oldu. Eylemde 38 kişi tutuklandı, dördü çitleri aştı ve demiryolu hattı kapatıldı.

Radikal çevrecilik Bron Taylor (1998) tarafından yeni bir dini hareket olarak adlandırılmıştır. Taylor, radikal çevreciliğin çevresel bozulmayı kutsal, doğal dünyaya saldırı olarak gördüğünü iddia etmiştir.

Bazı yazarlar bunu, çevre sorunlarıyla başa çıkmak için faşist radikal çevreci politikalara başvurabilecek gelecekteki distopik hükûmetlerin varsayımsal tehlikesine atıfta bulunmak için kullanmışlardır. Eko-faşizm ve radikal çevrecilik temaları *Soylent Green*, *[[Açlık Oyunları]]*, *ZPG* ve *My Diary from 2091* gibi filmlerde ve edebi eserlerde görülebilir.

### Takipçileri
Radikal çevrecilikteki fikirlerden derin ekoloji, ekofeminizm, sosyal ekoloji ve biyobölgecilik gibi çeşitli felsefeler doğmuştur.

Derin Ekoloji, Arne Naess tarafından "kısmen insanlar olarak doğadaki deneyimlerimizden, kısmen de ekolojik bilgiden esinlenen ve güçlenen normatif, ekofelsefi bir hareket" olarak tanımlanır.

Ekofeminizm 1970'lerde ortaya çıktı ve ataerkil toplumlarda kadınlara yönelik baskı ile çevreye yönelik baskı arasında bir paralellik kurmaktadır.

Sosyal Ekoloji, çevreyi korumak için insan toplumunun doğanın yapısını kopyalaması ve hem sosyal hem de ekonomik olarak merkezileşmemesi gerektiğini savunan Murray Bookchin'e atfedilen bir fikirdir.

Biyobölgecilik, sosyal ekolojinin pratiktaki uygulanmasına odaklanır ve "ekolojik sistemlerle uyumlu insan toplulukları inşa etmek ve bu şekilde yaşamak" üzerine geliştirilen bir felsefedir.

## Ayrıca bakınız
*  Anarşizm ve hayvan hakları

## Kaynakça