Gökkuşağı mayosu

**Gökkuşağı mayosu**, 1927 yılından bu yana bir bisiklet disiplininde önceki dünya şampiyonu tarafından giyilen ayırt edicidir mayodur. Mayo ağırlıklı olarak beyazdır ve göğüs çevresinde UCI renklerinde beş yatay şerit bulunur. Aşağıdan yukarıya doğru renkler: yeşil, sarı, siyah, kırmızı ve mavi; Olimpiyat bayrağındaki halkalarda görünen renklerin aynısı. Gelenek, yol yarışı, pist yarışı, cyclo-cross, BMX, Trials ve dağ bisikletçiliğindeki disiplinler dahil olmak üzere tüm disiplinlere uygulanır. Mayo, 1994 yılından beri Santini SMS tarafından üretilmektedir.

Bir dünya şampiyonu, unvanını kazandığı aynı disiplin, kategori ve uzmanlık dalında yarışırken mayoyu giymelidir. Örneğin, dünya yol yarışı şampiyonu, etap yarışlarında (zamana karşı yarışmalar hariç) ve bir günlük yarışlarda yarışırken bu mayoyu giyecek, ancak zamana karşılarda giyme hakkına sahip olmayacaktır. Benzer şekilde, pistte, dünya bireysel takip şampiyonu sadece diğer bireysel takip etkinliklerinde yarışırken mayo giyerdi. Takım takip gibi takım etkinliklerinde, takımın her üyesi gökkuşağı mayosunu giymelidir, ancak yine - örneğin Puan yarışı veya diğer pist disiplinlerinde yarışırken giymez.

Gökkuşağı mayosu, bir dünya şampiyonunun izleyiciler için fark edilmesini kolaylaştırmaya yardımcı olur, ancak aynı zamanda, özellikle yol yarışlarında, unvan sahibini diğer rakipler için daha görünür kılma etkisine sahiptir. Bu, dünya şampiyonunun bir atak başlatmasını zorlaştırdığı için bir dezavantaj olabilirken diğer sürücüler gökkuşağı mayosunun düştüğünü veya mekanik veya başka bir soruna maruz kaldıklarını fark ederlerse hızla avantaj elde etmeye çalışacaklardır. Dünya şampiyonunun mayolarında sponsor logoları için daha az yer bulunmaktadır; ancak, hüküm süren bir dünya şampiyonunun artan medya ilgisinn, daha küçük logo alanının etkilerini dengelediği düşünülmektedir.

Gökkuşağı mayosunun gerektiği yerde giyilmemesi 2500 ila 5000 İsviçre frangı arasında bir ceza gerektirir.

Bir binici, şampiyonluk yılının sona ermesinden sonra mayolarının yakasında ve manşetlerinde aynı gökkuşağı desenine sahip şeritler giyebilir. Kariyerlerinin geri kalanı için bu hakları saklıdır.

Gökkuşağı mayosunun sahibi çok etaplı bir yarışın (Tour de France gibi) lideri olursa, o yarış için liderlik mayosu (Sarı mayo) öncelik kazanır. Benzer şekilde, liderin UCI Dünya Kupası serisi için mayoları da gökkuşağı mayolarına göre önceliklidir, ancak 2006'da Yol Dünya Şampiyonu Tom Boonen bir noktada Yol Yarışı Dünya Kupası'nın lideriydi, kendisi, sponsoru ve o sırada yarıştığı yarışın organizatörleri (Gent-Wevelgem) onun gökkuşağı mayosunu giymeye devam etmesini istedi. Bir uzlaşmaya varıldı ve Boonen, gökkuşağı mayosu ve UCI Dünya Kupası mayosunun bir kombinasyonu olan bir mayo giydi.

## Hüküm süren dünya şampiyonları
Hüküm süren dünya şampiyonları (yalnızca elitler) aşağıdaki gibidir:

## Gökkuşağı mayosunun laneti

*[[Sports Illustrated]]* kapak uğursuzluğuna benzer şekilde, *gökkuşağı mayosunun laneti*, Dünya Şampiyonu olan bisikletçilerin gelecek yıl genellikle şanssızlıktan muzdarip olduğu fenomeni ifade etmek için popüler bir terimdir - yine de bazı durumlarda *kötü şans* taşıyanların kendi eylemleriyle ortaya çıktı.

Birleşik Krallık'tan Tom Simpson, 1965'te dünya şampiyonluğunu kazandı. Ertesi kış (Ocak / Şubat 1966) kayak yaparken bacağını kırdı ve gökkuşağı mayosunu giymenin en kazançlı faydalarını kaçırdı.

Lanetin diğer önemli 'kurbanları' arasında, Mart 1971'de gökkuşağı mayosuyla ölen 1970 dünya şampiyonu Jean-Pierre Monseré yer alıyor.

1981'in galibi Belçikalı Freddy Maertens, 1981 Tour De France'da Yeşil Mayo'yu da kazandı, ancak 1982'de hiçbir yarış kazanamadı ve profesyonel bisiklet kariyerinde yalnızca iki yarış daha kazandı.

Aynı sezon Tour de France ve Giro d'Italia'yı kazanan 1987 galibi İrlandalı Stephen Roche için ertesi yıl felaketle geçti ve neredeyse tüm sezonu bir diz sakatlığı ile kaçırdı.

1990 galibi Belçikalı Rudy Dhaenens, 1991'de hiçbir sonuç alamadı ve kısa bir süre sonra kalp sorunları nedeniyle emekli olmak zorunda kaldı. Altı yıl sonra 36 yaşında geçirdiği trafik kazasında öldü.

1994'ün galibi Fransız Luc Leblanc, 1996'da geri dönmeden önce, çok kötü sonuçlarla, sadece küçük bir yarış kazanarak, bir sonraki sezonda bir sakatlık geçirdi.

1997 galibi Laurent Brochard, bir yıl sonra meşhur Festina doping skandalına karıştı.

2003 galibi İspanyol Igor Astarloa, Fransız takımı Cofidis'e geçişinin neredeyse hemen ekibin bazı üyeleri hakkındaki doping iddiaları nedeniyle kendisini 2004 sezonu için yarışlardan askıya aldı. Akabinde, Astarloa önce Lampre ekibine, ardından da Barloworld ekibine geçti. 2003 zaferinden bu yana çok sessiz bir kariyeri oldu.

2004 Dünya Yol Şampiyonu Óscar Freire, bahar boyunca iyi bir formdaydı, ancak sezon ortasında, İspanya'da kendi topraklarında arka arkaya ikinci bir şampiyonluk umudunu sona erdiren bir sele yarası geliştirdi. Ancak, Freire bundan önce iki kez dünya şampiyonu olduğu ve üçüncü kez dünya şampiyonu olduğu 2004 sezonundan önce lanete uğramadığı için bu lanet asgari düzeyde kabul edilmektedir.

Ağustos 2004'te İngiliz profesyonel bisikletçi David Millar, British Cycling tarafından iki yıl ceza aldı, 2003 Dünya Zamana Karşı Şampiyonası mayosu alındı ve 2001 ve 2003 yıllarında EPO kullanımını itiraf ettikten sonra para cezası verildi.

24 Eylül 2006'da İtalyan Paolo Bettini Avusturya'nın Salzburg kentinde düzenlenen Dünya Yol Yarışı Şampiyonasında gökkuşağı mayosunu kazandı. Sekiz gün sonra 2 Ekim'de ağabeyi Sauro, arabasının bir engele çarpıp hendeğe düşmesi sonucu öldü. Ayrıca 2007 sezonunun başında (Tirreno-Adriatico) birkaç kaza ve teknik sorunlar yaşadı (E3 Prijs Vlaanderen'de zinciri koptu.) Bettini, 2007'de dünya şampiyonluğunu korumayı başaracaktı.

26 Kasım 2006'da Isaac Gálvez, Dünya Madison Şampiyonu'nun gökkuşağı mayosunu giyerken, Gent Altı Günlüğü sırasında kapalı pisti çevreleyen üst bariyere korkunç bir çarpışmanın ardından öldü.

2008 Dünya Yol Şampiyonu Alessandro Ballan'a, 2009 sezonunun başında Cytomegalovirus teşhisi kondu ve sonuç olarak ilkbahar klasiklerini ve ülkesinin turu Giro d'Italia'yı kaçırdı. Sonuç olarak, o yılki Tour de France için kötü bir formdaydı ve yalnızca bir kez, etabın sonuna doğru başarısız bir şekilde kaçış yaptığı 19. etapta doğru düzgün görünebildi.

2012 Dünya Yol Şampiyonu Philippe Gilbert, mayoyu giyerken kötü bir sezon geçirdi. Mayoyla sadece 2013 Vuelta'da bir etap kazandı.

2013 Dünya Yol Şampiyonu Rui Costa'ya 2014 Tour de France sırasında Bronşit teşhisi kondu ve Ağustos ayı boyunca dinlenmek zorunda kaldı.

2015 yılında epidemiyolog Thomas Perneger'in laneti inceleyen bir makalesi *[[The BMJ]]*'de yayınlandı. Çalışma, Dünya Yol Şampiyonlarının ve Giro di Lombardia galiplerinin (karşılaştırma olarak kullanıldı) sürücülerin kazandıkları sezonlarda ve sonraki iki yıl boyunca (sonuçların öncesinde, sırasında ve sonrasında varolduğu iddia edilen lanetten etkilenmelerinin karşılaştırılmasını sağlamak için) sonuçlarının istatistiksel analizine dayanıyordu. Veri kalıpları dört istatistiksel modelle karşılaştırıldı - "spot ışığı etkisi", görünen lanetin başarıdaki düşüşten ziyade Dünya Şampiyonu üzerindeki halkın artan ilgisinden kaynaklandığını, "belirgin adam" modeli, şu anki mayoyu giyen kişinin şampiyon olduğu yıl boyunca rakipler tarafından daha yakından işaretlendiğini, "ortalamaya gerileme" modeli başarı oranlarındaki rastgele değişimin bir sürücü için oldukça başarılı bir sezonun ardından daha az başarılı yılların takip edeceğini varsaydığı ve son iki teoriyi birleştiren bir model. Çalışma, hem Dünya Şampiyonası hem de Il Lombardia'nın galipleri için ortalama modele regresyonun verilere en iyi uyan model olduğunu tespit etti ve bu lanetin muhtemelen mevcut olmadığı sonucuna vardı. Yazar lanet fikrini, tedavinin bir hasta üzerindeki etkisini değerlendirirken, nedensellik ile korelasyonu bir tutan tıp uzmanlarına atıf yaptı.

2017'de lanet Peter Sagan ile devam etti - İngiliz sprinter Mark Cavendish ile bir çarpışmanın ardından Tour'dan diskalifiye edildi ve bu nedenle Erik Zabel'in art arda altı yeşil mayo galibiyet rekorunu kırma şansını başarılı geçen bir sezonda kaybetti.

### Lanetin istisnaları
Eddy Merckx, Bernard Hinault ve Greg LeMond, gökkuşağı mayosuyla Tour de France'ı kazandı.

2010 dünya şampiyonu Thor Hushovd, 2011 Tour de France'ın iki etabını kazandı. Yarıştaki ilk etap galibiyeti olan 13. etap, zorlu bir dağ etabı olduğu ve Hushovd aslında bir sprinter olduğu için kariyerindeki en iyi galibiyeti olarak kabul ediliyor. Ayrıca 7 gün boyunca liderin sarı mayosunu giydi.

2011 dünya şampiyonu Mark Cavendish, 13 etap, Kuurne-Brussel-Kuurne ve Ster ZLM Toer'da GC'yi kazandı.

Belçikalı Tom Boonen, 2005 yılında dünya yol yarışını kazandı ve ardından mayoyu 12 bireysel etapta, Ronde van Vlaanderen'da ve Katar Turu'nda ise genel klasmanda zafere taşıdı.

2015 dünya şampiyonu Peter Sagan, 9 etap, Avrupa Şampiyonası yol yarışı, üç WorldTour klasiği (Ronde van Vlaanderen dahil) ve arka arkaya beşinci Tour de France puan klasmanını kazandı, ardından dünya şampiyonluğunu başarıyla savunmaya devam etti. Ertesi sezon, 9 etap, Kuurne–Brussel–Kuurne, Grand Prix Cycliste de Québec ve benzeri görülmemiş bir üçüncü dünya şampiyonluğu kazandı.

## Tasarımlar
Geçmişte, her disiplinin kendi mayo varyasyonu vardı. 2016 UCI Cyclo-cross Dünya Şampiyonası'ndan bu yana, sembolsüz 'klasik' mayo (daha önce yol yarışı ve paracycling yol yarışı için ayrılmıştı) tüm disiplinlere verildi.

## Diğer sporlar
Gökkuşağı mayosu renkleri, triatlon, sürat pateni ve Crashed Ice dünya şampiyonları tarafından gayri resmi olarak kullanılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* UEC Avrupa Şampiyonu mayosu

## Kaynakça