open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Büyük Doğu (dergi)

**Büyük Doğu**, 1943-1978 yılları arasında, Necip Fazıl Kısakürek'in farklı dönemlerde yayımladığı İslamcı bir dergidir.

17 Eylül 1943 günü ilk sayısı yayımlandığında Türkiye'deki ilk İslamcı dergi olmuştur.

Dergi yazarları kendilerine "Büyük Doğucular" olarak adlandırdı. Dergi İslami bir bakış açısına sahipti. Büyük Doğu dergisi, başlangıçta, birçoğu Necip Fazıl'ın yakın arkadaşı olan ve dönemin entelektüellerini kadrosunda barındıran bir dergiydi. İlk dönem Büyük Doğucularda, Sait Faik, Özdemir Asaf, Oktay Akbal ve Salih Murad Uzdilek gibi isimler yer aldı. Necip Fazıl'ın yönetiminde çıkan Büyük Doğu dergisi tek parti döneminde ve Demokrat Parti iktidarına muhalif bir tutum sergiledi. Büyük Doğu, 1940-1980 arası dönemde, İslamcı bir düşünce ekolü özelliği taşıdı. İslamcılığa yakın duran birçok kişi, siyaset insanı ve aydınını etkiledi. Büyük Doğu, aynı zamanda Necip Fazıl'ın kurduğu Büyük Doğu Hareketi düşünce sisteminin de adı oldu.

## Kaynakça
Mehveş Emeç

**Mehveş Emeç** (d. 29 Ağustos 1963, İstanbul), Türk piyanist, pedagog ve eğitimci.

1998'de Kültür Bakanlığı Devlet Sanatçısı ödülünü almıştır.

## Hayatı
Gazeteci Çetin Emeç'in kızıdır. Salzburg'taki Mozarteum Üniversitesi'nden 1988'de mezun olmuştur. 2004 yılından bu yana Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi'nde öğretim üyesidir.

Yurt içi ve yurt dışı (Avusturya, Almanya, İspanya, Yunanistan, İrlanda, Birleşik Krallık) konserler, resitaller vermiş, özel projeler (Sertab Erener, Yavuz Bingöl) ve beste çalışmaları (enstrümantal ve sözlü eserler) yapmaktadır.

## Ödülleri
* Popular Classics Albümü, Rosslyn Hill Chappel, Londra, 1998
* Türk Ordu Senfonisi CD'si ve konserleri, Ankara, 1998
* Schumann Albümü, Wigmore Hall, Londra, 1994
* Asistan, piyano eğitmeni - Mario Curcio, Londra, 1989-1998
* Solist Sanatçı, İzmir Devlet Senfoni Orkestrası, 1986-2004
* Doçentlik unvanı, Bilkent Üniversitesi, Ankara, 1989
* En iyi Ravel yorumcusu ödülü, Fransa, 1988
* Kompozisyon ve emprovizasyon çalışmaları, Prof. Gerhard Wimberger, Mozarteum, Salzburg, 1984
* Bosendorfer Ödülü, Avusturya, 1983
* Piyano çalışmaları, Prof. Peter Lang, Elizabeth Leonskaja Mozarteum, Salzburg, 1980-1988
* İstanbul Belediye Konservatuvarı, 1978

## Kaynakça
Mikronezya Federal Devletleri

**Mikronezya** veya resmî adıyla **Mikronezya Federal Devletleri** (kısaca **FSM** olarak da adlandırılmaktadır), Okyanusya içerisinde Büyük Okyanus'un batı kesiminde yer alan ve toplam 607 adadan oluşan ülkedir. Ülkenin başkenti Palikir'dir.

## Etimoloji
Mikronezya ülkesinin adı, Yunanca kelimeler olan *micro* (küçük - μικρός) ve *nesos* (ada - νῆσος) kelimelerinden türetilmiştir.

## Coğrafya
Okyanusya ada ülkesi, takımadalar olan Caroline Adaları'nın büyük çoğunluğuna sahip konumdadır. Devleti oluşturan dört federe yapıdan üçü olan Chuuk, Pohnpei ve Kosrae, Caroline adalarının doğu kesimini oluştururken diğer federe devlet Yap, bağımsız devlet olan Palau ile birlikte Caroline adalarının batı kesimini oluşturmaktadır. Ada ülkesi 2.900&nbsp;km boyunca uzanan 607 adaya sahiptir. Adaların toplam kapladığı alan 702&nbsp;km²'dir.

## Siyaset
Federasyon yönetim biçimine sahip olan ülkede toplam dört federe devlet mevcuttur. Ülkeyi oluşturan her bir federe devletin kendi yasası ve hükûmeti bulunmaktadır.

## İdari yapılanma
607 adadan oluşan ülke, Caroline Takımadaları'nın bir kısmını içine almaktadır. Dört tane kurucu federe devlet vardır. Bunlar Yap, Chuuk, Pohnpei ve Kosrae’dir. Bu dört devlet Mikronezya Federal Devletleri bayrağı üzerinde birer yıldızla temsil edilir. Ülkeyi oluşturan dört federe devlet şu şekildedir:

### Şehir
Mikronezya'nın başkenti Pohnpei'deki Palikir şehridir. Palikir'de hükûmet binaları bulunmaktadır. Ülkenin en kalabalık şehri ise Chuuk Lagoon adasındaki Weno'dur.

## Nüfus
### Dil
Devletin 7 resmî dili vardır. Bunlar; İngilizce, Ulithian, Woleaian, Yapese, Pohnpeian, Kosraean ve Chuukese'dir. Adalarda bu dillerin dışında başka diller de konuşulmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Mikronezya hükûmeti resmi sitesi
* Mikronezya kongresi resmi sitesi
Fransız Polinezyası

**Fransız Polinezyası** (Fransızca: *Polynésie française*; Tahitice: *Pōrīnetia Farāni*), Polinezya ada öbeğinde, Büyük Okyanus'ta bulunan ve Fransa'ya bağlı bir Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu üyesi bölge. Adanın başkenti Papeete'dir.

## Coğrafya
Fransız Polinezyası, Polinezya genelinde 118 ada ve mercandan oluşmaktadır. Bu adalar içerisinde en önemlisi ve nüfus yoğunluğunun fazla olduğu ada Sosyete Adaları'dır. Fransız Polinezyası'nın başkenti Papeete'de bu adada bulunmaktadır.

21 Şubat 2007 tarihine kadar Fransız Polinezyası'na bağlı bir ada konumunda olan Clipperton Adası, söz konusu tarihte direkt Fransa hükûmetine bağlanarak, devletin özel mülkü konumuna getirilmiştir. Büyük Okyanus'un tam orta yerinde denize dağılmış hâldeki 118 küçük ve volkanik adaların ve atolün en büyüğü ve en ünlüsü Tahiti'dir. Tahiti'yi oluşturan sönmüş Orohena Yanardağı'nın yüksekliği 2237 m'yi bulur. 1960 ve 1970'li yıllarda yürütülen nükleer denemeler nedeniyle çevre adalardan *Fransiz Polinezyası*'na göçler yüzünden nüfus 259,800'ü bulmuştur. Kültür incisi üretimi yanında, turizm ve askerî birliklere hizmete yönelik ekonomisiyle ülkenin ulusal geliri kişi başına yıllık 17,500$'ı geçmektedir.

;Bağlı takımadalar

## Ülke siyaseti
Ülkedeki ilk bağımsızlık hareketleri, 1950'lerde şeçimle işbaşına gelen Pouvaana a Oopa 1960'ta Fransızlarca tutkulanması ve 1971'de serbest bırakıldığında adaların temsilcisi olarak *Fransız Senatosu*'na seçilmesiyle şekillendi. 1977'de kabul edilen yeni anayasayla yerel yönetimin yetkileri arttırıldı.

## Kaynakça
Tekfen Karadeniz Filarmoni Orkestrası

**Tekfen Filarmoni Orkestrası**; Türkiye'de bulunan bir senfoni orkestrasıdır. Karadeniz, Hazar Denizi ve Doğu Akdeniz çevresindeki ülkelerden seçilmiş sanatçıların yılda birkaç defa bir araya gelmesiyle oluşan ve repertuvarında otantik çalgılar için yazılmış eserlere yer vermesi ile dünyada ayrıcalıklı bir yeri olan filarmoni orkestrası.

1992 yılında *Karadeniz Oda Orkestrası* adı ile kuruldu. Kurucusu, Tekfen Grup Şirketlerinin kurucularından olan *A. Nihat Gökyiğit*'tir. Orkestranın faaliyetlerini daha geniş çapta sürdürebilmesi için *Tekfen Holding A.Ş.* orkestrayı bünyesine kattı. Orkestra, kâr amacı gütmemektedir. 2003 yılında kurunla Tekfen Kültür Sanat Ürünleri Yayın ve Yapım Sanayi Ticaret A.Ş, orkestraya maddi ve idari destek sağlar.

Orkestranın sanat yönetmenliği, orkestra şefi Prof. Saim Akçıl yürütmektedir. Orkestra, yılda birkaç defa bir araya gelerek Türkiye'de ve yurtdışında 3-4 konser verir ve CD çalışmaları yapar.

Repertuvarı ve eşlik ettiği *yerel çalgılar*, orkestranın ayırt edici özelliğidir. Kazakistan'dan kılkobuz, Rusya'dan domra, Özbekistan'dan çang, Ukrayna'dan bandura gibi otantik çalgılar için bestelenen eserlere repertuvarında yer verir.

Tefken Filarmoni Orkestrası, başlangıçta Karadeniz Ekonomik İşbirliği'ne üye ülkelerin sanatçılarından oluşmakta idi. Zamanla Hazar Denizi ve Doğu Akdeniz ülkelerinden sanatçıları da bünyesine katmıştır. Günümüzde 23 ülkeden 55 sanatçı orkestrada yer almaktadır.

*Domra
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası

**Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası** ya da kısaca **BİFO**, 1999 yılında Gürer Aykal yönetiminde Borusan Holding desteğiyle kurulan ve İstanbul’da faaliyet gösteren senfonik orkestradır.

## Tarihi
İlk olarak Aralık 1993'te *Borusan Oda Orkestrası* adıyla kurulan orkestra, 1999 yılında Borusan Holding'in Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi Gürer Aykal'ı transfer etmesiyle Aykal'ın yönetiminde senfonik bir orkestraya dönüştürüldü. Orkestra ilk konserini 13 Mayıs 1999'da Yıldız Sarayı'nda verdi.

Orkestra kuruluşundan itibaren İstanbul’un Avrupa ve Asya yakasında her ay iki konser vererek bir kent orkestrası haline geldi. İstanbul Kültür Sanat Vakfı etkinliklerindeki konserlerin (İstanbul Film Festivali, İstanbul Müzik Festivali, İstanbul Tiyatro Festivali) daimi orkestrasıdır. İstanbul dışında değişik Anadolu kentlerinde zaman zaman konser vermektedir. Orkestra ayrıca her yıl Aralık ayında “Yeni Yılı Karşılama Konserleri” gerçekleştirmeyi gelenek haline getirdi.

2008–2009 sezonundan itibaren Avusturyalı Sascha Goetzel orkestranın başına sanat yönetmeni ve daimi şef olarak getirilirken, selefi Gürer Aykal onursal şef unvanını aldı. Orkestra, Goetzel yönetimindeki ilk konserini 28 Ocak 2009'da verdi. BİFO, 2010 Andante Ödülleri'nde 2009 yılının en iyi orkestrası olarak ödüle layık görüldü.

2021-2022 sezonunda itibaren Patrick Hahn orkestranın sanat danışmanı ve daimi konuk şefi oldu. 6 Eylül 2023'te ise Carlo Tenan'ın 2024-2025 sezonundan itibaren BİFO'nun Sascha Goetzel'den sonraki daimi şefi olarak görev yapacağı açıklandı.

## Orkestra şefleri
* 1999–2009: Gürer Aykal
* 2009–2021: Sascha Goetzel
* 2024–günümüz: Carlo Tenan

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Akbank Oda Orkestrası

**Akbank Oda Orkestrası (AOO)**, 1992- 2011 yılları arasında İstanbul’da faaliyet göstermiş olan bir oda orkestrasıdır.

Akbank tarafından *Türkiye'nin ilk özel sektör orkestrası* olarak kuruldu.  Faaliyet gösterdiği dönemde İstanbul'un her iki yakasında düzenli konserler, Anadolu turneleri ve çoğunlukla üniversitelerde düzenlenen Gençlik Konserleri ile birlikte yılda 19 yılda yaklaşık 400 konser vermiştir.

1992'de Hakan Şensoy'un başkemancılığında başında şef olmadan kurulan orkestra, daha sonra Igor Oistrakh, Ionescu Galati, Howard Griffits gibi değişik şeflerle birçok salonda faaliyet gösterdi; 1996 yılında yeniden yapılandı ve 1998'de Cem Mansur daimi şefliğe getirildi.

Orkestra, konser dizilerinin yanı sıra tarihî mekanlarda değişik temaları olan küçük festivaller düzenledi. Bu küçük festivallerden bazıları şunlardır:  Aya İrini'de düzenlenen "*Bach, Caz ve Lale Devri*" (1998), *İstanbul’da Erguvan Zamanı*” (2004) Tophane-i Amire'de düzenlenen "*Alla Turca*" (1999) ve "*1789, Akl-ı Selim'in Müziği*" (2000(-) ile Yıldız Sarayı içindeki Istabl-ı Amire-i Ferhan Salonu'nda (saray atlarının yetiştirildiği yer) düzenlenen "*At-Nağmeler*" (2001) Şef Cem Mansur'un her konserden önce salonda toplanan dinleyicilere eserleri yarım saatlik bir sunumla anlatması, orkestranın uyguladığı yeniliklerdendi.

Orkestra 2011 yılında Akbank yönetimi tarafından yapılan “*kurumun aldığı stratejik kararlar sonucunda AOO’nun faaliyetlerini bundan böyle sürdüremeyeceği*” duyurusu ile kapanmıştır.

## Akbank Oda Orkestrası Solistleri

Friedrich Lips, Fabio Zanon, Anders Paulsson, Alexander Markov, Stephen Kovacevich, Benyamin Sönmez, Bernd Glemser, Nicholas Daniel, Toros Can, Patrick Gallois, Ernst Kovacic, Chen Halevi, Christian Blackshaw, Yuri Gandelsman, John Harle, Christian Lindberg, Maria Tanzini, Adrian Brendel, Carlos Bonell, Toros Can, Mayumi Fujikawa, Hakan Hardenberger, Natalie Clein, Elizabeth Wallfisch, Michael Collins, Eduardo Fernandez, Dame Evelyn Glennie, Natalia Gutman, İdil Biret, Ayla Erduran, Raphael Wallfisch, Suna Kan, Anna Ryberg, James Gilchrist, Russel Smythe, Stephen Allen, Kevork Tavityan, Tedi Papavrami, Julian Lloyd-Webber, Ipswich Choral Society, Elena Duran, Gülsin Onay, Anna Tobella, European Voices İstanbul, Fabio Maria Capitanucci, Capucine Chiaudani, Natalia Gavrilan, Shalva Mukeria, Maria Gesswagner, Judith Halasz, Atilla Aldemir, Kudsi Ergüner, Gökhan Aybulus, Emre Elivar, Benal Tanrısever, Tahir Aydoğdu, Elina Vahala, Lara St. John, Sharon Bezaly, Matti Rantanen, Colin Currie, David Pyatt, Andréa Tyniec, Gloria Campaner, Kostas Kotçiolis, Ole Edvard Antonsen, Jean Louis Steuermann

## Kaynakça
Losna

**Losna**, Etrüsk mitolojisinde bir ay tanrıçasına verilen isimdir. Yunan mitolojisindeki Leukothea'ya büyük oranda benzemektedir.
İstanbul Oda Orkestrası

**İstanbul Oda Orkestrası** 1961 yılında Dr. Hamit Alacalıoğlu tarafından kurulmuştur. Orkestra 1961 - 1972 yılları arasında zamanın solist ve müzisyenleri ile birlikte konserler vermiş ve TRT İstanbul Radyosu'nda canlı konser kayıtları yapmıştır. Ayrıca, 1972 - 2001 yılları arasında da zaman zaman değişik şefler ile çalışmış, 2001 yılı itibarıyla düzenli konserlerine tekrar başlamıştır.

Cihat Aşkın ve Hakan Şensoy'un önderliğinde yeniden hayat bulan orkestra, yurt çapında verdiği konserler ile ülkenin en prestijli topluluklarından biri durumuna gelmiştir.

2001-2005 yılları arasında elliyi aşkın konser yapan İstanbul Oda Orkestrası, bu konserlerde çoğunlukla Türk bestecilerinin eserlerine yer vermiş ve kendisi için yazılmış pek çok eserin de ilk seslendirilişini gerçekleştirmiştir.

31. İstanbul Müzik Festivali'ne iki konser ile katılan orkestra bu konserlerden birinde dünyaca ünlü keman virtüözü Shlomo Mintz'e eşlik etmiştir. 2004 NATO zirvesinde dünya liderlerine bir konser veren İstanbul Oda Orkestrası ayrıca Almanya, Arnavutluk, Bulgaristan, İsrail, İtalya ve Pakistan'a davet edilmiştir. 2006 yılında Cemal Reşit Rey'in eserlerinden oluşan ilk CD'sini yayınlayacak olan orkestra gelecek dönemlerde CD kayıtlarına devam edecektir.

*Sivil Toplum* orkestrası olarak bir araya gelen ve yetenekli müzisyenlerin toplanmasıyla oluşan orkestranın bir başka özelliği de yeni yetişen genç müzisyenlere bünyesinde yer vererek kendine özgü bir orkestra tınısı oluşturmasıdır.

İstanbul Oda Orkestrası, Kadıköy Belediyesi ile yaptığı iş birliği sonucu 2004 yılından itibaren, *Kadıköy Belediyesi İstanbul Oda Orkestrası* adı altında Anadolu yakasında aylık halk konserleri vermeye başlamıştır.
Veive

**Veive**, Etrüsk mitolojisinde intikam tanrısı. Genellikle elinde oklar ve yanında bir keçi ile resmedilmiştir.
Aveta

**Aveta** Kelt mitolojisinde doğum tanrıçası. Özellikle Gallerde tanınır ve tapılırdı.
## Kaynakça
Midnight Commander

**Midnight Commander**, metin tabanlı, açık kaynaklı bir dosya yöneticisidir. Fare kullanılabilmesi ve menülerinin olması kullanımını çok kolaylaştırmaktadır. Konsol kullanmayı bilmeyenler dahi bu yöneticiyle birçok şeyi çok rahatlıkla yapabilmektedirler.

## İlginç notlar
* Miguel de Icaza'nın geliştirdiği uygulama, ilk olarak "Mouseless Commander" adıyla yayınlandı. Uygulamaya fare desteği eklenince "MouseLess commander with Mouse Support" adını aldı. Sonrasında ismin uzunluğundan ötürü oylama açıldı ve o yıllarda esen Karaşimşek dizisinin de etkisiyle, oylamada "Midnight Commander" ismi seçildi.
* Midnight Commander, kötü bir yerelleştirme nedeniyle uzun yıllar Ubuntu depolarında "Geceyarısı Komandosu" adıyla yayınlandı.

## Dış bağlantılar
* Gnu.org sitesinde Midnight Commander

## Kaynakça
Fermat'nın küçük teoremi

Fermat'nın küçük teoremine göre her *p* asal sayısı, *a* tam sayı ("a" ve "p" aralarında asal) olmak üzere, her *a* *p* &minus; *a* sayısını böler. Bu, modüler aritmetik sembolleriyle

:a^p \equiv a \pmod p.

şeklinde gösterilir. Örnek olarak, *a* = 2 ve *p* = 7 ise, 27 = 128 ve 128 &minus; 2 = 7 × 18 sayısı 7'nin tam katıdır.

Pierre de Fermat bu bu teoremi öne sürmüş, fakat ispatlamamıştır. Teorem, daha sonra Leonhard Euler tarafından 1736'da ispatlanmıştır.

Teorem asallık testlerinde ve bilgisayarda büyük sayılarla işlemlerde kullanılır.
Endoplazmik retikulum

**Endoplazmik retikulum** hücrede bulunan, veziküller, tüpler ve sisternalardan oluşmuş bir organeldir. Bu organel çeşitli işlevlerden sorumludur: membran proteinlerinin veya bir membran içinden geçerek (hücre dışına veya membran çevrili bir organelin içine) salgılanacak olan proteinlerin çevrimi, katlanması ve taşınması; kalsiyum depolanması; ve bazı lipit ve makromoleküllerin depolanması.

1945 yılında Keith R. Porter, Albert Claude ve Ernest F. Fullam, elektron mikroskobu ile yaptığı çalışmalarda, hücre sitoplazmasının dantel şeklinde bir ağ manzarası görünümünde olduğunu saptamıştır. Bu ağ yapı hücrenin ektoplazmasında görülmediği için bu araştırmacılar buna endoplazmik retikulum (plazma içi ağı) adını vermişlerdir. Yapılan daha derin çalışmalarda endoplazmik retikulum'un sitoplazmada bulunan bir koful sistemi olduğu ve bu sistemin bir zarla çevrilmiş olduğu saptanmıştır. Endoplazmik matriks ise koful sisteminin dışında, yani kofullar arasında kalan alanı doldurur. Endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı ve lizozomun oluşturduğu yapıya endoplazmik vakuol sistemi adı verilir.

Endoplazmik retikulumun zarının kalınlığı 50-60 Å kadardır. Kalınlığı hücre zarından az olduğu halde aynı yapıyı gösterir. İki koyu ve arasında bir açık renk tabakadan yapılmıştır.

Endoplazmik retikulumu bir kargo sistemine benzetilebilir. Hücre içinde ve hücre dışına proteinleri taşımayı sağlar. Aynı zamanda bazı hücrelerde glikojen, steroidler ve diğer makromolekülleri depolar ve zamanı geldiğinde taşınmasını sağlar.

Üzerinde ribozom olan endoplazmik retikulum granüllü endoplazmik retikulum, ribozom olmayanlar granülsüz endoplazmik retikulum adını alır. Granül, tanecik demektir, elektron mikroskobunda bu yapıların üzerinde küçük tanecikler görünmesinden dolayı bu şekilde adlandırılmışlardır.

## Yapı
### Granüllü endoplazmik retikulum
Endoplazmik retikulum ağsı yapısı üzerinde ribozom taşıyan tiplerine *granüllü endoplazmik retikulum* denir. Bu tip endoplazmik retikulumlar protein sentezinde görevlidirler. Sentezledikleri proteinleri küçük veziküllere yüklenip Golgi aygıtına taşınırlar. Protein sentezinde görevli olan hücrelerde daha fazla görülürler.

### Granülsüz endoplazmik retikulum
*Granülsüz endoplazmik retikulum*, lipid sentezinde görevli hücrelerde bulunur. Membran üzerinde ribozomlar bulunmaz. Bir nevi paketleme ve taşıma görevi üstlenen bu organel bazı maddelerin hücre içinde dağılmasını sağlar. Birçok metabolik reaksiyonda, karaciğerdeki metabolik reaksiyonlarda, steroid yapılı hormonların sentezinde, fosfolipid sentezinde, lipid taşımasında, karaciğerdeki metabolik reaksiyonlarda görev alır.
Karbonhidrat ve lipit sentezi yapan hücrelerde daha çok bulunur. Granülsüz endoplazmik retikulum özellikle kas hücrelerinde kalsiyum depolar.

#### Sarkoplazmik retikulum
*[[Sarkoplazmik retikulum]]* (Yunanca *sarks*, "et" demektir) düz ve çizgili kaslarda bulunan özel bir tip granülsüz endoplazmik retikulumdur. Aradaki fark, sarkoplazmik retikulumda (SR) bulunan proteinlerin kalsiyum depolamaya ve pompalamaya yaramalarıdır. Kas uyarılınca SR'de depolanan kalsiyum salınır, bu da kasın kasılmasına neden olur.

## Kaynakça
Morris (çizer)

**Maurice de Bevere** (1 Aralık 1923 - 16 Temmuz 2001), Belçikalı çizerdir. En bilinen eseri Goscinny ile beraber hazırladığı Red Kit (Lucky Luke) serisidir.

## Red Kit
1946 yılında Spriou isimli Fransız dergisinde Lucky Luke ismiyle çizmiştir. Lucky Luke (Red Kit) ona yardım eden sadık dostu Düldül ile (orijinal adı ile Jolly Jumper) Vahşi Batıyı gezen yalnız bir kovboydur.

## Goscinny

Fransız çizer, yazar ve editördür. Morris çizgi romanlarında senaryo yazmayı pek sevmez ve çizgileri ön plana çıkarmayı sever. Goscinny ile anlaşır ve senaryoyu onun yazmasını ister. Goscinny ile tanıştıktan sonra Red Kit'in meşhur Daltonlar'ı çizilmiştir. Goscinny öldükten sonra Morris pek çok farklı çizerle çalışmıştır fakat pek çok karakterin yaratılmasında ilham kaynağı olan Goscinny'dir.

## Red Kit adı
Türkiye'de "Lucky Luke" çizgi romanına Red Kit isminin verilmesinin hikâyesini ise isim babası olan Ferdi Sayışman ise şöyle açıklıyor:"O zaman Lucky Luke'un maceraları Fransız Spirou dergisinde çıkıyordu. Burada da yayınlamaya karar verince, Türkçe ne isim koyalım, diye düşünmeye başladık. Bir arkadaşın çıkarmak istediği Red Rider (Kızıl Sürücü) diye bir dergi vardı. Ben de Bil Kit diye başka bir derginin kopyasını yapıyordum. Red kısmını Red Rider'dan Kit kısmını da Bil Kit'ten aldık, Red Kit oldu."

## Ölümü
Morris, 78 yaşında yüksek bir yerden düşmesi sonucu meydana gelen emboli nedeniyle öldü.

## Kaynakça
Asterix

**Asterix** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Galyalı Asteriks'in Maceraları, metnini René Goscinny'nin, resimlemesini de Albert Uderzo'nun yaptığı Fransız bir çizgi roman dizisidir. 
* *[[Asterix (hayvan)]]*, Exosternini oymağına bağlı bir cinstir.
*
Tipo baskı

**Tipo baskı** metal harflerle (hurufat) yapılan yüksek baskıya denir. Uzun ve zahmetli bir baskı hazırlık süreci gerektirir. Metal harflerin tek tek sayfa oluşturacak bir biçimde düzenlenmesi yöntemi kullanılır. Baskı hazırlık işlemi her ne kadar gelişim göstermiş olsa da günümüz masaüstü yayıncılık sisteminin sağladığı imkânlardan çok uzaktır. Tipo baskıda iki silindir bulunur. Bunlardan biri kalıp silindiri, diğeri baskı silindiridir. Kalıp üzerindeki görüntünün doğrudan baskı materyaline aktarıldığı doğrudan baskı sistemidir. Kalıp üzerindeki yüksek kısımlar mürekkebi alırken alçakta kalan kısımlar mürekkebi almaz. Yüksekte kalan kısımlar baskıyı gerçekleştirir; bu açıdan patates baskısına benzer. Kalıp üzerindeki görüntü terstir.

Günümüzde kullanımı önemli oranda bırakılmıştır. Ender olarak, kartvizit, fatura ve özel koleksiyon yayınların basımında kullanılır. Tipo baskı makinaları daha çok matbaacılığa; kesim, gofre, numaratör baskı, piliyaj-perforaj başka alanlarda hizmet eder.
M-765 FS Mercure

Mercure sınıfı sahil tipi bir mayın tarama gemisi olarak “Askeri Savunma Yardım Paktı” dahilinde Amerikan **AMS-254** tanımlaması ile Fransa'daki Cherbourg kentinde kurulu Constructions Mécaniques de Normandie (CMN) tersanesi tarafından 1955 Ocak ayında kızağa kondu. 7 Şubat 1955'te inşası devam eden geminin tanımlaması **MSC-254** olarak değiştirildi. 21 Aralık 1957 tarihinde denize indirilen tekne 20 Aralık 1958'de *Mercure* ismi ve *M-765* borda numarası ile Fransız Donanması'na katıldı. Bu sınıfa ait ilk ve tek Fransız Donanması gemisidir ve kendisinden sonra gelen mayın harbi gemi sınıfları için
örnek teşkil etmiştir.

Brest'deki 23ncü Mayın Tarama Kısmı'na (23ème Division de Dragueurs) tahsis edilen gemi daha sonra yedek kadroya alındı ve Cherbourg limanına çekildi. 1979-80 yılları arasında yine Cherbourg'da kurulu Direction des Consctructions Navales (DCN) tersanesi tarafından bir devriye gemisi olarak tadil edilen tekne, 19 Aralık 1980 tarihinde *P-765* borda numarası ile tekrar Fransız Donanması'na katıldı. Balıkçılık koruma ve kontrol amacı ile kullanılan geminin mayın tarama ekipmanları söküldü, arka güverte bölümünde mürettebat için ek bir kabin yapıldı, Mercedes-Benz dizel motorları Fransız yapımı SACM MGO motorları ile değiştirildi ve yeni elektronikler eklendi (Decca 1226 radar vs.). Esas olarak La Pallice kentinde üslenen *Mercure*, Lorient limanında 27 Nisan 1991'da hizmet dışı kaldı ve 1992 yılında sökülmeye başladı.

*Mercure* = Merkür, Roma Mitolojisinde haberci tanrı.

## Ayrıca bakınız
* Fransız Donanması mayın harbi gemileri
Temel bilimler

**Temel Bilimler** fizik, kimya, biyoloji'den oluşur. Diğer tüm bilimsel sahalar, Temel Bilimler'in alt dalları olarak ele alınır. Matematik, Temel Bilimler'in dili, verimli bir yöntem olarak kabul edilir ama temel bilimlerle aynı tutulmaz. *Fizik,* uzay-zamanda enerji ve hareketini; *Kimya,* maddelerin değişim dönüşüm süreçlerini; *Biyoloji*, canlıları inceler. Bu üç temel saha arasında keskin bir ayrım yoktur. Aksine, birbiri arasındaki sınır belirsizdir. Üçünün arasında en temel olanın, enerji ve hareket yani fizik olduğu varsayılır. 21. yy ile birlikte, özellikle kuantum fiziğinin etkisiyle bu üç temel bilim sahası birbirine geçmiş durumdadır. Her biri de araştırmalarda sıklıkla birbirinin kullandığı yöntemlere, ilkelere, kuramlara ihtiyaç duyar.

Temel bilimler insanlık tarafından binlerce yıldır meşgul olunmuş temel sahalardır. Binlerce yıldır değişim dönüşüm yaşayıp günümüzdeki halini almıştır.
Zeki Ömer Defne

**Zeki Ömer Defne** (1903, Çankırı - 2 Aralık 1992), Türk şair.

## Yaşamı
Zeki Ömer Defne, Çankırı'nın İmaret Mahallesi'nde diğer adıyla Saray Mahallesi'nde 4 numaralı evde, Rumi takvime göre 1319, Miladi takvime göre 1903'te doğmuştur. Asıl adı Mehmet Zeki olup; aile lakabı Hanyalıoğlu'dur. Zeki Ömer Defne, Türk Edebiyatı dergisinden Belkıs Kabaklıoğlu ile yaptığı bir röportajda babasının Zekâi Dede'ye hayranlığı dolayısıyla verdiği “Zekâi” isminin hocaları tarafından “Zeki” olarak değiştirildiğini söyler. Annesi Hacer Hanım, babası Ömer Efendi'dir. 1911 yılında - Balkan Savaşı'ndan bir yıl önce babası askere alınır ve Priştine'ye gönderilir. Bir yıl sonra Balkan Savaşı başlar. O zamandan sonra Defne için sıkıntılı bir hayat başlamıştır. Çok zor şartlar altında eğitimine devam eder. İlk önce rüştiyeyi bitirir, daha sonra Kengrı (Çankırı) Ertuğrul Mekteb-i İdadisinde okur ancak okul hayatı babasız geçer. Bu durum Zeki Ömer Defne'yi çok etkiler. Hocalarının isteği üzerine Ankara Keçiören Muallim Mektebine gider. İdadiyi bitiren öğrenciler Ankara Darülmuallimin son sınıfına kaydolabilmektedir. Bu durum Defne'ye bir yıl sonra öğretmen olma imkânı sağlamıştır. Bu okuldan birincilikle mezun olur.

Ankara Muallim Mektebi'nden mezun olduktan sonra ilkokul öğretmeni olarak görev yaptı. Daha sonra dışarıdan bitirme sınavları yoluyla lise öğretmenliğine geçti. Kastamonu Lisesi'nde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği ve yöneticilik yaptı. İstanbul'da Kabataş Lisesi'nde de çalıştı. Sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Türk dili ve edebiyatı bölümünden 1939 yılında mezun oldu. Daha sonra sırasıyla Galatasaray Lisesi'nde, Alman Lisesi'nde, Şişli Terakki Lisesi'nde ve Harp Akademisi'nde edebiyat öğretmeni olarak görev yaptı.

İlk şiiri 1923'te Halk Yolu dergisinde yayınlandı. Halk edebiyatı geleneklerine bağlı ve hece ölçüsünde şiirler yazdı. 1940'tan başlayarak Çınaraltı, Sanat ve Edebiyat, Hareket, Ün, Şadırvan, Edebiyat Dünyası gibi dergilerde şiirleri yayınladı. 1969'da Galatasaray Lisesi'ndeki görevinden emekli oldu. 1970'lerde şiirleri daha çok Varlık dergisinde görüldü.

Anadolu'yu şiirlerinin ana teması olarak aldı. Yurt güzellemeleriyle tanındı. Yazdığı yurt güzellemeleri şiirlerinde Erzurum, Eğin, Ilgaz, Isparta, Bursa, İstanbul, Konya illerini çeşitli özellikleriyle tanıttı.

Güçlü bir anlatıma ve duyarlığa sahip olan şiirleri ancak 1970'lerden itibaren kitaplaşmaya başladı.

Zeki Ömer Defne 2 Aralık 1992'de yaşama gözlerini yumdu. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

## Şiir kitapları
* Denizden Çalınmış Ülke (1971)
* Sessiz Nehir (1985)
* Kardelenler (1988)
* Ilgaz
* Orta Anadolu
* Ziller Çalacak

## Araştırma kitabı
* Dede Korkut Hikâyeleri Üzerinde Edebi Sanatlar Bakımından Bir Araştırma (1994)

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* MEB 100 Türk edebiyatçısı listesi
Erkek organ (çiçek)

**Erkek organ**, **stamen** ya da **anter**, bir çiçeğin erkek üreme organıdır.

Bir çiçekte bulunan erkek organların tümüne birden "andresium" ya da "androecium" denir. Genellikle dişi organın çevresinde yer alan erkek organların her biri, ipçik olarak bilinen sap kısmı (filament) ve çiçektozlarının üretildiği başçık (anter) bölümlerinden oluşur. 

İpçik genellikle silindir biçiminde ya da yassıdır. Biçim ve renk olarak büyük çeşitlilik gösteren başçık ise çoğu kez *[[teka]]* adı verilen iki kısımdan (loptan) meydana gelir. Her bir tekada iki polen kesesi (*[[lokulus]]*) vardır. Polen keselerinde polenleri meydana getiren polen ana hücreleri vardır. Stamenlerin sayısı ve biçimi taksonomik ilişkilerin saptanmasında önemli bir etkendir. Satmenler için de haploid spor ya da polen taneciklerinin oluştuğu polen keselerini (mikrosporangiumları) içerir.

Polen keseleri içinde meydana gelen polen ana hücreleri mayoz bölünme ile her biri 4 polen (polen tetratı) meydana getirir. Başlangıçta tek haploit nukleusa sahip olan polenler mitoz bölünme ile biri generatif diğeri vejetatif olmak üzere iki nukleus meydana getirir. Vejetatif hücre polenin çimlenmesi esnasında polen tüpünü meydana getirir, generatif hücre tekrar bölünerek 2 sperma nukleusu oluşturur.

Polenler, angiospermlerde çeşitli şekillerde bulunurlar. Genellikle 2 zara sahiptirler, dıştaki eksin zar olup bu zar sert yapılı ve üzerinde porlar bulunur, içteki intin zardır, daha ince yapılıdır. Genç bir anterden enine kesit alınıp incelendiğinde dıştan içe doğru epidermis, endotesyum, aratabaka, tabetum ve polen ana hücreleri olarak sıralanırlar. Olgun anterlerde tabetum hücreleri genellikle parçalanmış ve kalıntıları kalmıştır. Polen ana hücrelerinde polen tatratları meydana gelir. Anterler olgunlaştığı zaman boyuna bir yarıkla, enine bir yarıkla, delik veya kapakla açılırlar. Yarıklar anterin iç yüzüne açılıyorsa intrors, dış yüzüne açılıyorsa ekstrors olarak adlandırılır.

Anterlerin filamente bağlanış şekilleride farklıdır. Filament anterin tabanına bileşikse bazifiks, anterin ortasına bileşikse versatil, filament anterin sırtında bir yere bileşikse dorsifiks olarak adlandırılır.

Bir çiçekte bulunan stamenlerden ikisi uzun, ikisi kısa ise didinam, 6 stamen mevcut ve bunlardan 4'ü uzun, 2'si kısa ise tetradinam adını alır. Filamentler genellikle serbesttir, bazen bileşikte olur. Filamentler bir tüp halinde birleşmisse monodelf, iki grup halinde birleşmisse dialydelf olarak adlandırılır. Filamentler serbest anterler bileşikse singenezik, filamentler ginekeumla birleşmişse ginostegyum olarak
adlandırılmaktadır. Verimsiz stamenler staminod adını alır.

## Ayrıca bakınız

* Anter kültürü

## Kaynakça
# Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, Tohumlu Bitkiler Sistematiği Ders Notları,Prof. Dr. Osman BEYAZOĞLU, TRABZON, 2007
Tarçın

**Tarçın** (*Cinnamomum*), defnegiller familyasından anavatanı Güney ve Güneydoğu Asya olan, yaprak dökmeyen aromatik kokulu ağaç cinsi.

## Adlandırma
Türk dillerinde de (Azerice *darçın*; Türkmence *dalçın*; Kırgızca *darçin*; Kazakça *darşın*) kullanılan Türkçedeki **tarçın** sözü «Çin ağacı» anlamına gelen Farsça *dārçïn* (**دارچين**) kelimesinden alıntıdır. Farsçadaki uzatımlı diğer bir form olan *dārçïnï* (**دارچينى**) kelimesinden de Arapçaya *dārşïnï* (**دارشينى**), Tibetçeye *dal çini* biçiminde geçmiştir.

## Tarihçe
Tarçının bilimsel adındaki cins adı olan "*Cinnamomum*", Yunancadaki "*kinnamomon*" sözcüğünden gelir. İnsanlık tarihinin en eski baharatlarından biridir. MÖ 3000'lerde Çinliler tarafından kullanılıyordu. Avrupa'da 16. yüzyıldan 18.yüzyıla kadar en değerli ve pahalı baharatlarından biri sayılıyordu. Ünlü tüccar Anton Fugger 1530'da İmparator V. Karl'ın borç senetlerini onun gözleri önünde tarçın baharat çubuklarından oluşan bir ateşle yakmış, böylece kendi zenginliğini kanıtlamıştır.

## Kullanıldığı yerler

Esasen ağacın kurutulmuş kabukları kullanılır. Kabukların dış kısmında mantar tabakası bulunur ve grimsi renklidir. Tarçın baharatı, ağacının gövde ve dal kabuklarının dış kısmı sıyrıldıktan sonra kalan iç kabuğun kurutup öğütülmesiyle elde edilir. Ayrıca kabuklarının iç içe konularak rulo gibi kıvrılmasıyla da çubuk tarçın elde edilir. Kokusu kuvvetli, kesin ve uzun süreli, tadı tatlımsı ve yakıcıdır. Tanen ve uçucu yağ taşır. Baharat olarak kullanılır. Meyveleri de baharlı, lezzetli ve tarçın kokuludur, tarçın yerine kullanılır. Tatlılara, özellikle de sütlü tatlılara çeşni olarak katılır. Kahve, çikolata ve meyve soslarında, içeceklerde de yaygın olarak kullanılır. Mutfakta kullanılışı; kuzu eti, tas kebabı, çeşitli soslar, sütlü ve pirinçli tatlılar, çikolatalı kekler, tartlar, punç, sıcak şarap, çay vb. şeklindedir.

## Üretim

2020'de, dünya tarçın üretimini 222,122 tonla ve 98%'lik bir oranla 4 ülke tarafından karşılanmıştır: Endonezya, Çin, Vietnam ve Sri Lanka.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Tarçınlı çörek
Viyana kuşatması

* I. Viyana Kuşatması, 1529 yılında Viyana şehrine Osmanlı Ordusu tarafından yapılan kuşatma.
* II. Viyana Kuşatması, 1683 yılında Viyana şehrine Osmanlı Ordusu tarafından yapılan kuşatma.
* Viyana Kuşatması, İngiliz tarihçi yazar John Stoye'nin kitabı
* Viyana Taarruzu, 1945 yılında, II. Dünya Savaşı sırasında SSCB tarafından Viyana şehrine yapılan taarruz.
Gülseren

**Gülseren** adlı kişiler:

* Gülseren Akalın (d. 1958), Türk akademisyen
* Gülseren Engin (d. 1946), Türk yazar
* Gülseren Gürtunca (d. 1950), Türk oyuncu
* Gülseren Onanç (d. 1965), Türk siyasetçi
* Gülseren Südor (d. 1945), Türk ressam
* Gülseren Yıldırım (d. 1973), Türk-Fransız şarkıcı
Bas gitar

**Bas gitar**, çoğunlukla dört teli olan ve kalın ses veren telli bir çalgıdır. Günümüz müziğinin vazgeçilmez enstrümanlarından biridir. Bas gitar yoğun olarak Rock, Metal, Caz, Blues, Funk, Punk ve R&B gibi müzik türlerinde kullanılır. İlk olarak Fender tarafından 1950'li yılların başlarında Fender Precision Bass modeliyle üretilmiştir.

## Özellikleri
Bas gitar, elektrik ve akustik olarak ikiye ayrılır. Elektrikli basta tellerden gelen titreşimler manyetikler tarafından elektrik sinyaline çevrilip bu sinyali sese çevirecek olan yükselteçe yollanırken, akustik basta akustik gitar gibi geniş ve oyuk olan gövde tellerden gelen sesi güçlendirip duyulabilir bir seviyeye çıkarır. Kimi akustik baslarda sesin yükseltece de iletilebilmesi için piezo adı verilen kuvars kristalli piezoelektrik ses alıcıları bulunur. Bas gitarın sesi, normal gitarlardan daha kalın, kontrbas gitarlardan daha incedir. Normal bir gitardan daha kalın tellere ve daha uzun bir ölçeğe sahip olan bas gitarın gövdesinin elektrik baslarda ön, akustik baslarda yan tarafında ton ve sesi değiştirmeye yarayan bir eşitleyici bulunur. Bas gitarların elektro gitar yükselticilerinden farklı olan, düşük frekanstaki sesleri daha iyi verebilen özel yükselteçleri bulunur.

Klasik bas gitar genellikle perdeli ve dört tellidir. Günümüzde tellerinin sayısı on ikiye ulaşan bas gitarlar mevcuttur. Perdesizleri de kullanılmaktadır. Genelde yardımcı çalgı olarak kullanılan bas gitar, elektronik ve bilgisayarların katkısı ile günümüzde yoğun olarak ön çalgı olarak da kullanılmaktadır. Bas gitar partisyonları fa anahtarı ile yazılır.

Bas gitar bir türev enstrümandır; her müzik türünün kendine özgü bas enstrümanı vardır.

"Bas" kavramı temel olarak sinyal düzenleyici özelliğe sahip bir durumdur. Bas gitarın ise "solo ve ritim enstrümanları arasındaki armonik ve ritmik bağı kurması" görevi vardır. Yani bas gitar; solo çalgıların (gitar, keman, flüt, klarnet, kanun, trompet vs.) verdiği sinyallere uygun armonik hareketleri yapmak, ritim enstrümanının (davul, darbuka, djembe, kahon, bongo vs.) verdiği ritmik yapıya denk gelecek vuruşlar yapan bir enstrümandır.

Bas gitar, genel olarak rock müzik için kullanılan bas çalgıdır denebilir. Türk müziği için "bas bağlama", klasik yaylılar için "kontrbas", metal üflemeliler için "tuba", ağaç üflemeliler için "kontrfagot", piyanonun sol eli ve benzeri enstrümanlar da icra edilen müzik tarzları için kullanılan bas çalgılardır.

## Kaynakça
Harmandalı

**Harmandalı Zeybeği**, Ege yöresine ait, Türkiye genelinde bilinen bir türkü ve zeybek oyunudur. Türkünün çıkış yeri bilinmemektedir.

Harmandalı zeybeği Isparta, Uşak, Kütahya, İzmir, Denizli, Balıkesir, Çanakkale, Manisa, Aydın ve Afyonkarahisar'ın köylerinde sıklıkla oynanmaktadır. İsmini Oğuzların Harbendelu (Harmandalı Yörükleri) obası tarafından almıştır.

İstanbul Üniversitesi Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezinde kayıtlı **İzmir Harmandalı Zeybeği** olarak çeşitlemeleri bulunmaktadır.

## Sözleri

Harmandalı Efem geliyor geliyor, (Harmandalı Efem bakıyor, hey)
Bileğinden kanlar akıyor (Bileğinden kanlar akıyor, hey)
Gümüş bilezikli mavzerin (Gümüş bilezikli mavzerin vay)
Namlusu şimşekler çakıyor (Namlısı şimşekler çakıyor vay)

Efeme de mor cepkenler yaraşır yaraşır, (Efeme her cepken yaraşır, hey)
Efem ne giyerse yakışır, (Korku nedir bilmez dolaşır vay)
Bütün kızanların önünde (Bütün kızların önünde, vay)
Elinde yatağan savaşır (Elinde yatağan savaşır vay)

## Kaynakça
Cihanoğlu ailesi

**Cihanoğulları** (veya **Cihanoğlu ailesi**), Osmanlı Devleti'nde merkezi yönetimin zayıflayarak bölgesel derebeyliklerin ön plana çıktığı 18. yüzyılda Aydın çevresinde hakimiyet kurmuş iki aileden biridir. Cihanoğulları'nın hakimiyeti Aydın merkeze 22&nbsp;km uzaklıktaki Koçarlı çıkışlı olmuş, diğer derebeylik soyu olan Arpazlı ailesi ağırlığını daha iç kısımda Nazilli merkezli olarak hissettirmiştir.

Aile içi rivayetlere göre, Kanuni Sultan Süleyman 1522 yılında Rodos ve İstanköy adalarını almak için ordusuyla Koçarlı'dan geçerken, Mersinbelen, Yağcıdere ve Dereköy dolaylarında konaklamış. O sırada 250 kişilik bir Türk aşireti de bu bölgede bulunmaktaymış. Aşiret Reisi Mehmet Bey, Kanuni'nin ordusuna katılarak, Rodos seferinde bulunacağını padişaha arz etmiş. Tam bu sırada Mehmet Bey'in çadırında bir çocuk dünyaya gelmiş. Padişah bu haberin kendilerine uğur getireceği düşüncesiyle çocuğun adını "Cihan" koymuş ve çocuğa Beşparmak Dağlarından başlamak üzere Çine Çayı ve Sarıçay arasında kalan ve Büyük Menderes Nehri'ne kadar olan araziyi bağışlamıştır.

Cihanoğulları bu şekilde kök salmış ve 18. yüzyılda güçlerinin doruğuna ulaşmışlardır. 16. yüzyılda Koçarlı yakınındaki Cincin köyünde inşa ettirilen kale, 1753'te Koçarlı Dedeköy'de Cihanoğlu Hacı Mehmet tarafından 'müceddeden' (mevcut bir yapının yerine) yaptırılan Dedeköy Cihanoğlu Camii, 1756 tarihli ve Cihanoğlu Müderris Abdülaziz Efendi tarafından yaptırılan Aydın Cihanoğlu Camii ve medresesi ve Koçarlı Cihanoğlu Camii, 1763-1764 yıllarında Cihanoğlu İbrahim Ağa tarafından Koçarlı'da caminin ve aile konağının yanı başında inşa ettirilen gözetleme ve savunma amaçlı Cihanoğlu Kulesi de bu gücün simgeleri olmuştur.

Ailenin 18. yüzyıl eserlerinde bir alamet-i farika gibi dikkati çeken önemli bir özellik, bunların Türk barok mimarisinin öncülüğünü yapmış olmalarıdır. Gerçekten de, İstanbul'da, ancak 70-80 yıl sonra, 19. yüzyıl ortalarında Balyan ailesinin eserleriyle mimari manzaranın bir parçası haline gelecek barok stil, Aydın'da Cihanoğulları tarafından çok önceleri uygulanmıştır.

Aileden birkaç fert ve sayılan eserler günümüze kadar gelmiştir.

## Kaynakça
Uygulama yazılımı

**Bilgisayar uygulaması**, bilgisayarların çeşitli işlerde kullanılmasını sağlayan, belirli bir bilgisayar mimarisi *(i386, PowerPC, [[Motorola]] 680x0 vs.)* için uygulama geliştirme dilleri *([[C programlama dili|C]]/[[C artı artı|C++]], [[Perl]], [[Python]], [[Java programlama dili|Java]] vs.)* aracılığı ile hazırlanan yazılımdır.

Uygulamalar sadece bilgisayarların anlam verebildiği ikili *([[binary]])* komut yığınlardan oluşur. Yazılım ise uygulama ve ilişkili diğer bileşenlerin (simgeler, yardım, sesler vs.) tamamıdır. Bilgisayarınız ile bir etkileşim içinde olduğunuz fiziksel olmayan hemen hemen her şey (örn. işletim sistemleri, çizim araçları, ses ve video oynatıcılar, mesajlaşma araçları vs.) birer uygulamadırlar.
Virtüöz

**Virtüöz** kelimesi, (İtalyanca *virtuoso* ,  ya da *virtuous*, Latince ise *mükemmellik*, *yetenek* veya *mertlik* anlamlarına gelen *virtus* ya da *virtue*) sözcüklerinden gelmektedir. Virtüöz'ün çoğul halleri İngilizceye çevrildiğinde **virtuosi** veya **virtuosos**, kadın sanatçılar için kullanıldığında ise **virtuosa** veya **virtuose**'dir.

*Virtüöz*, icra ettiği sanatta olağanüstü yeteneklere sahip kimselere denir. Genellikle müzik ve resim gibi alanlarda kullanılmaktadır. Zannedildiği gibi sadece müzikte kullanılmaz. Resmî bir ünvan değil bir iltifattır. Ancak günümüzde bir ünvan gibi kullanılmaya başlanmıştır.

Bir müzisyene Virtüöz denebilmesi için aranan belirleyici nitelik, mevzubahis müzisyenin, sanatını icra ederken, bunu diğer sanatçılardan çok daha üstün bir şekilde gerçekleştirebilecek yeteneğe sahip olmasıdır.

## Kaynakça
Atlas sediri

**Atlas sediri** (*Cedrus atlantica*), çamgiller (Pinaceae) familyasından doğal olarak Kuzey Afrika, Cezayir, Fas ve Atlas Dağlarında yetişen sedir türü. Bazı kaynaklar ayrı tür olarak ele alsa da kimi kaynaklarda Lübnan Sedirinin alt türü *C. libani* subsp. *atlantica* olarak geçer.

40 m'ye kadar boy ve 3 m kadar da kutur büyümesi gösterir. Piramit biçimlidir. Dipten itibaren dallanır. Yaşlanınca da bu formunu kaybetmez. Yaprakları mavi-yeşil, gümüşi gri veya nadiren açık ya da koyu yeşil renkli olup 2-2,5&nbsp;cm uzunluğundadır. Kozalakları parlak açık kahverengi, 5–7&nbsp;cm uzunlukta ve uç kısmı basıktır.

**Cedrus Atlantica Glauca(Mavi Atlas Sediri)** alt türünün yaprakları gümüş mavi renktedir. Sıcağa ve kuraklığa dayanıklıdır. Yılda 30-60 santimetre büyümektedir. Gençken seyrek dallanır. İleri yaşlarında ise yoğun dallanma gösterir. Park ve bahçelerde peyzaj amaçlı kullanılmaktadır.

## Kaynakça
Kıbrıs sediri

**Kıbrıs sediri** (*Cedrus libani* var. *brevifolia*), çamgiller (Pinaceae) familyasından doğal olarak Kıbrıs'ta yetişen bir sedir varyetesi.

15 m'ye kadar boylanır. İğne yapraklar mavimsi yeşil renklidir, dallara horizantal çıkar. Kozalakları silindir şeklinde ve 7–8&nbsp;cm uzunluktadır. Yaşlanınca tacı dağılır ve şemsiye şeklini alır.

## Dış bağlantılar
*
*
Bhopal felaketi

**Bhopal felaketi**, 3 Aralık 1984 günü, ABD kökenli Union Carbide firmasının Hindistan'da Bhopal'de kurduğu böcek ilacı üreten fabrikadan 40 ton metil izosiyanat sızıntısı 18.000 kişinin ölümüne, 150.000'den fazla insanın zehirlenmesine neden oldu.

Çevresel etkileri Çernobil faciasından bile korkunç olan bu kaza sonrasında, Bhopal eyaleti doğal afet bölgesi ilan edildi. Greenpeace'in bölgede kazadan 20 yıl sonra, 2004 yılında yaptığı ölçümlerde, toprakta normalin 6 milyon katı toksik madde bulundu.

Union Carbide'ın böylesine bakımsız ve kontrolsüz bir fabrikayı ABD'de kurmasının mümkün olmadığı, fabrikanın yetersiz teknolojiyle açılmış olduğu iddia edildi. 18.000 insanın ölümüne, 150 binden fazla insanınsa ömürlerinin geri kalan kısmını sakat ve hasta geçirmesine yol açan facia sonrasında, Union Carbide firması bir "ticari sır" olduğu gerekçesiyle toksik maddenin adını bile açıklamaktan kaçındı. Bu durum, zehirlenenlere bir tanı konmasını imkânsız kılarken, hastanelerde ölümlerin artmasına yol açtı.

Birkaç yıl sonra açılan davada Union Carbide firması mağdurlara ve yakınlarına 470 milyon dolar tazminat ödemek zorunda kaldı. Ancak Hindistan devletine ödenen paranın çok azı gerçek mağdurlara dağıtılabildi. Bu miktar hayatta kalanlar tarafından paylaşıldığında, kişi başına 500 dolar civarı para düştü.

Union Carbide firmasını satın alan ve burada üretime devam eden Dow Chemical Company ise kazazedelerle iletişime bile girmeyi reddetmektedir.

## Felaket hakkında açılan dava
Bu felaketin ardından açılan dava da ancak 7 Haziran 2010 tarihinde sonuçlandı. Felaketin sorumlusu olarak gösterilen Union Carbide firmasının üst düzey yöneticileri sadece 2 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Davanın bu şekilde ve olaydan ancak 26 yıl sonra sonuçlanabilmesi bu felaketten etkilenenler ve onların temsilcilerinden oldukça sert tepki gördü. Cezaya çarptırılanların kaza olduğu günlerde, fabrika genel müdürü Keshub Mahindra dahil olmak üzere, fabrikada üst düzey yöneticiler oldukları belirtildi. Hapis cezasına çarptırılanlar hapis cezasına ek olarak 100,000 Hindistan rupisi (yani 1,400 İngiliz Sterlini) para cezasına da çarptırıldılar. Cezalandırılan yöneticiler:

* Keshub Mahindra
* V.P. Gokhale
* Kishore Kamdar
* J. Mukund
* S.P. Chowdhury 
* K.V. Shetty
* S.I. Qureshi

Bu davaya ek olarak Union Carbide'nin genel müdürü olan Warren Anderson hakkında açılmış ikinci bir dava da halen devam ediyor. Warren Anderson'un kaza olduğu tarihten beri ABD'de yaşadığı ve de Hindistan'a bir daha gelmediği belirtildi.

## Kaynakça
Aporia

**Aporia**, genel olarak konuşmacının konunun hangi yönü takip etmesi gerektiği, konuya nereden başlanıp nerede bitirileceği, ne deneceği hakkında yolunu yitirdiği durumun adı olarak ya da konuşmacının ne söyleyeceğini ya da düşüneceğini bilmediği bir durumda başvurduğu, genellikle yapmacıklı kuşku ifadesi olarak tanımlanır. Etimolojik olarak, "Aporia" kelimesi, Yunanca ἀπορία kelimesinden gelir ve "geçişin olmaması", "çıkmaz", "geçişte zorluk", "şaşkınlık" anlamlarına gelir.

18. yüzyıl İngiliz düşünce dünyasının önemli isimlerinden Samuel Johnson’a göre aporia, “retorikte, konuşmacının çok yönlü bir konuya nereden başlayacağını ya da tuhaf ve belirsiz bir konu hakkında ne diyeceğini bilemediği ve böylece durumu kendi kendisine tartıştığı durumun adıdır.” Terimin “muamma karşısında kilitlenme ya da kafa karışıklığı” anlamı özellikle İlkçağ felsefesinin yöntemsel gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Erken dönem Platon diyaloglarında Sokrates, çözümlerini sunmadığı sorular ortaya koymuş ve sorduklarının makul çözümleri olmadığını da göstermişti. Aporetik yöntem, daha sonradan Sokrates'in gerçeği ortaya çıkarmak için kullandığı diyalektik yöntemin önünü açmıştı. Aporia terimi, Aristoteles tarafından öznenin düşüncesinde isteme bağlı olmaksızın ortaya çıkan ya da toplumdan yahut bilgelerden edinilen ‘saygın’ kabul edilen inançlardan türeyen bağdaşmazlıklarla ilgili kafa karışıklıkları için kullanılmıştı. Aristoteles'in yaklaşımı, çatışmaları uzlaştırmak için gereken asgari uyuma ulaşmak amacını güdüyordu.

## Kaynakça
Villeneuve-d'Ascq

**Villeneuve-d'Ascq** (*Vilnövdask* şeklinde telaffuz edilir), Nord-Pas-de-Calais Bölgesi, Nord İli, Lille Arrondissement'da bulunan komündür.

Villeneuve-d'Ascq, 25 Şubat 1970'te Ascq, Annapes ve Flers'ın birleşmesiyle meydana gelmiştir. Komünün adının anlamı "Ascq - Yenişehir" olup Felemenkçe "ask" (dişbudak) kelimesinden geldiği düşünülmektedir.

1999 nüfus sayımına göre 65.000 kişi olan nüfusu ile, Fransa'da bir belediye.

## Ayrıca bakınız
* École centrale de Lille
* Lille Üniversitesi I
Resfebe

**Resfebe**, kelimelerin alışılmış şekilleri dışında yazılarla, sembollerle ya da resimlerle belirtilmesi ya da bu şekildeki bulmacalardır. İngilizcede *rebus* kelimesiyle ifade edilen bu terime Köksal Karakuş tarafından resim ve alfabe kelimelerini birleştirerek bu oyunlara Türkçe resfebe karşılığı bulunmuştur. Bu ad "resimli alfabe" öbeğinden türetilmiştir.

İngilizce gibi belli bir sesin çeşitli harf kombinasyonlarıyla ifade edilebileceği dillerde (Örneğin; "ay" sesi "eye" veya "i" ile ya da sözcük içinde "my, try" (-y) ya da "high" (-igh) ya da "lie"(-ie) gibi...) kolaylıkla bir gösterim yerine bir başka gösterim uygulanabilir; "high" (yüksek) yerine "h-eye" yazılabilir ki buna 'Resfebe İlkesi' denmektedir.

Bu ilke, birkaç heceden oluşan bir sözcüğü hecelerine ayrıştırıp her birine aynı sesi veren başka sözcükler atayarak da kullanılabilir. Mesela "belief" (inanç) sözcüğünü "bee-leaf" (arı-yaprak) şeklinde yazılabilir.

Bu ilkeyi uygulamak için yazmak tek yol değildir. Yukarıdaki örnekte bir arı ile bir yaprak resmini yan yana koyup "Bu nedir?" diye sorulabilir. Dillerin yazıya geçirilmesi sürecinde Rebus İlkesi'nin kullanıldığı, piktogramların yan yana getirilip önce sözcüğün anlamsal karşılıklarını kullanarak başka bir sözcük yazmayı (Örnek: Ağaç + Ağaç = Orman; Bu örnek günümüz Çincesinde hala kullanılmaktadır), devamında sözcüğün ses değerini kullanarak başka bir sözcük yazımı (Arı ve Yaprak örneğinde olduğu gibi; Arı ve Yaprak sözcüklerinin sessel değerleri birleştirilerek her ikisinden de farklı bir kavram olarak İnanç sözcüğü elde edilmiştir.) geliştirilebilir. Rebus İlkesi gerçek bir sistematik yazı üretme konusunda yeterli değildir, zira bir dildeki her sözcüğün parçaları çoğunlukla anlamsızdır (örneğin "religion" (din) sözcüğü belli anlamlı parçalara ayrıştırılamaz).

Türkçede, yapısı itibarıyla Rebus İlkesini uygulamak zordur zira Türkçe fonetik bir dil'dir, her ses tek bir gösterim biçimiyle belirtilir. Türkçede bu ilke kapsamında yapılan oyunlar, genelde çocuk sayfalarında karşımıza çıkan 
"(er resmi)+[2-(i)]=erik" tipi gösterimler olmaktadır.

Türkçe örnekleri **resfebe** (resim+alfabe) adıyla da özellikle "akıl oyunları" dergisinde kendisine yer bulmaktadır. En meşhur örnekleri arasında NNNNNN=altın, 12M=birikim, c1=cebir gibi yazılı çeşitleri vardır.

## Kaynakça
Ukraynaca

**Ukraynaca** (Ukraynaca: **украї́нська мо́ва**, *ukrayinska mova*), Doğu Slav dillerine ait bir dil. Ukrayna'nın resmî dilidir. Türkçede bu dilin adı için *Ukrain*/*Ukrayn* millet adından hareketle **Ukraince** veya **Ukraynca** kullanımı da vardır.

Ukraynaca Kiril alfabesi ile yazılır. Rusça, Lehçe, Slovakça gibi yakın akrabası olan Slav dilleriyle ortak kelime haznesi geniştir.

Tarihsel dilbilimciler, Ukrayna dilinin kökenini Orta Çağ'dan kalma Kiev Knezliğinin Eski Doğu Slavcasına kadar izler. Kiev Knezliğinin dağılmasından sonra dil, Rutence adı verilen bir forma dönüştü. Rutence ile birlikte, modern Ukrayna topraklarında, Kilise Slavcası'nın Kiev versiyonu ayin törenlerinde de kullanıldı. Ukraynaca, Kazak Hetmanlığı'nin kurulmasıyla ilişkili olarak 17. yüzyılın sonlarından beri yaygın olarak kullanılmaktadır. 1804'ten Rus Devrimi'ne kadar, Ukrayna dili, Ukrayna'nın büyük bölümünün (Orta, Doğu ve Güney) bulunduğu Rus İmparatorluğu'ndaki okullarda yasaklandı. Dilin hiçbir zaman yasaklanmadığı Batı Ukrayna'da türkülerde (gezgin müzisyenler) ve önde gelen yazarlar arasında her zaman yeterli bir temelde korunmuştur.

## Ukrayna alfabesi

## Kaynakça