Solovki esir kampı

**Solovki esir kampı** (daha sonraki adıyla **Solovki özel hapishanesi**), 1923 yılında Beyazdeniz'deki Solovetsky Adaları'nda uzak ve ulaşılmaz bir gözaltı yeri olarak, öncelikle Sovyet Rusya'sının yeni Bolşevik rejiminin sosyalist muhalifleri için tasarlandı. İlk başta Anarşistler, Menşevikler ve Sosyalist Devrimciler özel bir statüye sahipti ve çalışmadılar. Eski rejimin kademeli tutsakları (rahipler, köleler ve Beyaz Ordu subayları) onlara katıldı ve muhafızlar ve sıradan suçlular "siyaseti" düzene sokmak için birlikte çalıştı.

## Tanınmış tutsaklar

Entelijansiya'nın üyeleri, hem Çarlık Rusyası'nı hem de devrim sonrası SSCB'yi temsilen, Solovki'deki tutsaklar arasında öne çıkıyorlardı.

### 1920'ler
1920'lerde Solovki'ye gönderilenlerin çoğu serbest bırakıldı, ancak çoğu kez ikinci kez hapsedildi (ya da sürgün edildi).

* Vladimir Artemyev, mucit: 1923-1925 yılları arasında hapsedildi
* Osip Braz, Russian-Jewish realist ressam: 1924-1926 yılları arasında hapsedildi
* Leonid Feodorov, Rus Yunan Katolik Kilisesinin Piskoposu ve Eksarhı: 1923-1929 yılları arasında hapsedildi
* Konstantine Gamsakhurdia, Gürcü yazar: 1920'lerin ortasında hapsedildi
* **G.J. Gordon**, tarihçi:
* **A.K. Gorsky** (), şair: 1929 yılında Solovki'ye gönderildi 
* Jamo bey Hajinski, State Controller and Ulaştırma Bakanlığı of Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti: 1925-1928 yılları arasında hapsedildi
* **Archimandrite Illarion** (Troitsky, ), Professor of the Moscow Theological Academy: 1924-1929 yılları arasında hapsedildi
* **I.V. Popov** (), Moskova Teoloji Akademisi Profesörü: 1925-1927 yılları arasında hapsedildi
* **N.N. Vinogradov** (), tarihçi ve etnograf: 1925-1928 yılları arasında hapsedildi, Sandarmokh'da 8 Ocak 1938'de, 61 yaşında öldürüldü

### İlk 5 yıl planı, 1928-1932
Naftaly Frenkel, Solovki'deki Birinci Beş Yıllık Planda güvenlik hizmetlerinde lider haline gelen bir tutsaktı.

1923'te OGPU tarafından tutuklanan Frankel, on yıl hapse mahkûm edildi ve Solovki'ye gönderildi. Cezası azaltıldı ve 1927'de serbest bırakıldı. Kampın temsilcisi olarak 1929'da Moskova'ya gönderilmeden önce SLON'da üretim başkanlığına getirildi. Kısa süre içerisinde Gulag genelinde üretimden sorumlu oldu ve Beyaz Deniz Kanalı üzerindeki çalışmayı denetledi. Gulag'daki faaliyetleri, Sovyetler Birliği'ndeki zorunlu endüstrileşme ve kolektivizasyon hareketine paralel bulundu.
1929'da Solovki'de Dmitry Sergeyevich Likhachov tarafından yapılan kitlesel çekim, sertleşen rejimin işaretiydi.

* Nikolay Antsiferov, tarihçi: 1929-1933 yılları arasında hapsedildi
* Academician Dmitry Sergeyevich Likhachov, dilbilimci: 1928-1931 yılları arasında hapsedildi, then worked on White Sea Canal until 1932
* Vladimir V. Tchernavin, ihtiyolog: 1931 yılında hapsedildi, then transferred to Kem
* Vladimir N. Beneshevich, tarihçi, eski yazı uzmanı: 1928-1933 yılları arasında hapsedildi
* **Oleg V. Volkov** (), yazar: 1928-1929, 1931-1936 yılları arasında hapsedildi.
* Mir Yakub Dulatoğlu, Kazak yazar: 1928-1935 yılları arasında hapsedildi (Solovki'de öldü)

### 1930'lar
1930'lu yıllarda Solovki'ye gönderilenlerin çoğu, Josef Stalin'in Büyük Temizlik kampanyasının kurbanı oldu ve 1937 sonbaharında Sandarmokh'da ya da Şubat 1938'de Solovki'de vuruldu.

* **A.V. Bobrishchev-Pushkin** (), avukat Aralıkçılar İsyanına katılan Pavel Sergeyevich Bobrishchev-Pushkin'in torunu: (1934-1937 yılları arasında hapsedildi), Sandarmokh'da 27 Ekim 1937 tarihinde 61 yaşında iken vuruldu
* Pavel Alexandrovich Florensky, rahip, bilim insanı, encyclopaedist: 1934-1937 yılları arasında hapsedildi, bilinmeyen yerde vuruldu
* Nariman bey Narimanbeyov, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Devlet Denetçisi (1918-1920): Solovki'de 1937 yılında 48 yılında öldü
* Karlo Štajner, Yugoslavyalı komünist: 1937-1939 yılları arasında hapsedildi
* **M.N. Voronoi** (), Ukraynalı şair, 1937 yılında hapis yattı, Sandarmokh'da 3 Kasım 1937 tarihinde 33 yaşında öldürüldü

### Hamid Bey Shahtakhtinski
Hamid bey Shahtakhtinski, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Eğitim ve Diyanet İşleri Bakanı (1918-1920): 1941-1944 yılları arasında ölene kadar hapis yattı. 1920'de Bolşeviklerin Azerbaycan'ı ele geçirmesinden sonra Bakü Devlet Üniversitesi'nde rektör yardımcılığı yaptı ve Tiflis'teki Transkafkasya Üniversitesi'nin Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. 1929'dan 1940'a kadar Azerbaycan Tıp Üniversitesi'nde ders verdi. 1941'de Sovyet baskıları sonucu tutuklanarak Solovki Esir Kampı'na gönderildi. Bu kampta 3 Şubat 1994'te hayatını kaybetti.

## Sanat ve edebiyatta Solovki hapishanesi

## İlgili yayınlar (basım sırasına göre)
### Tutanaklar
* Vladimir V. Tchernavin (1935), ''I Speak for the Silent: Prisoners of the Soviets.'' Boston: Hale, Cushman, and Flint.
*  Excerpt from memoir written in 1970s by a Left Social-Revolutionary (tr. John Crowfoot)
*  Excerpt from memoir written in 1940s and 1950s by a repentant non-Party communist (tr. Sally Laird)
* Olga Adamova Sliozberg (2011), *My Journey: How one woman survived Stalin's Gulag*, Northwestern University Press: Evanston, Ill. (The full unabridged memoir, translated by Katharine Gratwick Baker.)

### Çalışmalar
* 
* Michael Jakobson (1993), *Origins of the GULAG: The Soviet Prison Camp System, 1917–1934.* Lexington, KY: University Press of Kentucky.
* Galina Mikhaĭlovna Ivanova, Carol Apollonio Flath, and Donald J. Raleigh (2000), *Labor Camp Socialism: The Gulag in the Soviet Totalitarian System.* New York: M.E. Sharpe.
* 
* Roy P. Robson (2004), *Solovki: The Story of Russia Told Through its Most Remarkable Islands.* Cambridge, MA: Yale University Press.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* A. Razumov, "The Solovki transports, 1937-1938", ''Returning the Names'' website (in Russian)
* Forced Labor Camps, Open Society Archives, www.osa.ceu.hu/