Doğu Kanada İnuitçesi

**Doğu Kanada İnuitçesi** (kendilerince ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ *Inuktitut*; İngilizce *Inuktitut, Eastern Canadian Inuktitut, East Inuktitun*), Kanada'da **[[Doğu Kanada İnuitleri]]** tarafından konuşulan İnuit dilleri kolundan bir Eskimo dili.

Kuzeybatı Topraklarında 11 resmî dilden biri

Nunavut'ta 4 resmî dilden biri

## Eskimo dilleri içindeki yeri
* Eskimo - Aleut dilleri
** Aleut dilleri
** Eskimo dilleri
*** Yupik dilleri
****Sirenik Yupikçesi
****Öz Yupik dilleri 
*****Sibirya Yupikçesi
*****Naukan Yupikçesi 
*****Alaska Yupikçesi  (Yupikçe & Çupikçe)
*****Supikçe
*** İnuit dilleri
**** İnyupikçe
**** Batı Kanada İnuitçesi
**** **Doğu Kanada İnuitçesi**
**** Grönland İnuitçesi

## Diyalekt ve kabileleri
3 ana lehçe grubu oluşturur: Kivalliq-Aivilik, Qikiqtaaluk (Baffin), Nunavik-Labrador.

***[[Kivalliq-Aivilik İnuitçesi]]**
** **[[Kivalliq İnuitçesi]]** (kendilerince ᑭᕙᓪᓕᕐᒥᐅᑦ *Kivallirmiut, Kivallirmiutut, Kivallirmiutun, Inuktitun*; İngilizce *Kivalliq, Keewatin dialect, Caribou dialect, Caribou Inuit* (*sensu stricto*)). (Nunavut)'da ᖃᒪᓂᑦᑐᐊᖅ (Qamanittuaq/Baker Lake) ile ᑎᑭᕋᕐᔭᖅ (Tikirarjuaq/Whale Cove) şehirlerinde konuşulur. 
*** Qaernermiut şivesi (İngilizce *Qairnirmiut subdialect*). Konuşan kabileler: * Qaernermiut, (?) Harvaqtormiut*
*** Hauneqtormiut ya da Kangiqliniqmiut (İngilizce *Hauniqturmiut subdialect*) 
*** Padlermiut (İngilizce *Paallirmiut subdialect*) 
*** Ahiarmiut (İngilizce *Ahiarmiut subdialect*) 
** **[[Aivilik İnuitçesi]]** (kendilerince *Aivilingmiutut, Inuktitut*; İngilizce *Aivilik dialect, Walrus Inuit*). ᓴᒡᓕᖅ (Sagliq/Southampton Island), ᐃᒡᓗᓪᓕᒑᕐᔪᒃ (Igluligaarjuk/Chesterfield Inlet) ve ᑲᖏᖅᖠᓂᖅ (Qangiqłiniq/Rankin Inlet) şehirlerinde konuşulur. 
*** Southampton şivesi (İngilizce *Southampton subdialect*) 
*** Rankin şivesi (İngilizce *Rankin subdialect*). Konuşan kabileler: *Aivilingmiut, (?) Amitormiut* 
***[[Qikiqtaaluk İnuitçesi]]**
** **[[Kuzey Qikiqtaaluk İnuitçesi]]** (kendilerince *Qikiqtaaluk uannangani, Inuktitut*; İngilizce *North Baffin dialect, North Qikiqtaaluk dialect*). (Nunavut)'da ᐃᒡᓗᓕᒃ (Iglulik/Igloolik), ᓴᓂᕋᔭᖅ (Sanirajaq/Hall Beach), ᒥᑦᑎᒪᑕᓕᒃ (Mittimatalik/Pond Inlet), ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᒃ (Ikpiarjuk/Arctic Bay), ᓇᓂᓯᕕᒃ (Nanisivik), ᖃᐅᓱᑦᑐᖅ (Qausuittuq/Resolute) ve ᐊᐅᔪᐃᑦᑐᖅ (Aujuittuq/Grise Fiord) şehirlerinde konuşulur. 
*** Tununirmiut şivesi (İngilizce *Tununirmiut subdialect*). Konuşan kabileler: *Nedlungmiut, Tununirusirmiut, Tununermiut, Mittimatalingmiut (halk) Mittimatalingmiutut (dil), Aggomiut, (?) Pilingmiut* 
*** Iglulirmiut (İngilizce *Iglulingmiut subdialect*) 
** **[[Güney Qikiqtaaluk İnuitçesi]]** (kendilerince *Qikiqtaaluk nigiani, Inuttitut*; İngilizce *South Baffin dialect* (*sensu lato*), *South Qikiqtaaluk dialect*). (Nunavut)'da ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᕿᑭᖅᑕᕐᔾᔪᐊᖅ (Qikiqtarjuaq/Broughton Island), ᐸᖕᓂᖅᑐᐅᖅ (Pangniqtuuq/Pangnirtung), ᐃᖃᓗᐃᑦ (Iqaluit/Frobisher Bay), ᑭᖕᒥᕈᒃ (Kingmiruk/Lake Harbour) ve ᑭᙵᐃᑦ (Kinngait/Cape Dorset) şehirlerinde konuşulur. 
*** Güneydoğu şivesi (İngilizce *Southeast Baffin subdialect, East Baffin dialect*). Konuşan kabileler: *Akudnirmiut, Padlimiut, Qinguamiut, Saumingmiut, Kingnaitmiut, Qinguamiut, Okomiut, Talirpingmiut*
*** Güneybatı şivesi (İngilizce *Southwest Baffin subdialect, South Baffin dialect* (*sensu stricto*)). Konuşan kabileler: *Kingarmiut ya da Sikosuilarmiut (İngilizce *Cape Dorset dialect*), Akuliarmiut, Nugumiut, Qaumauangmiut*
***[[Nunavik-Nunatsiavut İnuitçesi]]**
** **[[Nunavik İnuitçesi]]** (kendilerince *Inuttitut, Nunavimmiutitut, Nunavimiut*; İngilizce *Nunavik dialect, Arctic Quebec Inuit*). ᑰᑦᔪᐊᕌᐱᒃ (Kuujjuaraapik/Great Whale River), ᐅᒥᐅᔭᖅ (Umiujaq), ᐃᓄᑦᔪᐊᖅ (Inujjuaq/Inukjuak), ᐳᕕᕐᓂᑐᖅ (Puvirnituq), ᓴᓂᑭᓗᐊᖅ (Sanikiluaq), ᒣᓚᓯᒃᑯᑦ (Mailasikkut/Chisasibi), ᐊᑯᓕᕕᒃ (Akulivik), ᐃᕗᔨᕕᒃ (Ivujivik), ᓴᓪᓗᐃᑦ (Salluit), ᑲᖏᖅᓱᔪᐊᖅ (Kangiqsujuaq), ᖁᐊᖅᑕᖅ (Quaqtaq), ᑲᖏᕐᓱᒃ (Kangirsuk), ᐊᐅᐸᓗᒃ (Aupaluk), ᑕᓯᐅᔭᖅ (Tasiujaq), ᑰᑦᔪᐊᖅ (Kuujjuaq/Fort Chimo), ᑲᖏᖅᓱᐊᓗᑦᔪᐊᖅ (Kangiqsualujjuaq), ᑕᕐᐸᖓᔪᖅ (Tarpangajuq) ve ᑭᓪᓕᓂᖅ (Killiniq/Port Burwell) şehirlerinde konuşulur. 
*** Tahagmiut ya da Tarramiut (halk), Tarramiutut ya da Taqramiutut (dil). Konuşan kabileler: *Nuvugmiut, Ungavamiut, Tahagmiut*
*** Siqinirmiut. konuşan kabileler: *Koksoakmiut, Kangiqsualujjuamiut, Kidlinungmiut*
*** Itivimiut 
*** Qikirtamiut (İngilizce *Belcher Islands Inuit*) 
** **[[Nunatsiavut İnuitçesi]]** ya da **Labrador İnuitçesi** (kendilerince *Inuttut, Inuttitut, Nunatsiavummiutut, Labradorimiutut*; İngilizce *Labrador Inuttut, Labrador Inuttitut*). Naini (Nain), Hopedale, Maqûvik (Makkovik), Ukkusitsalik (Davis Inlet), Vaali (Goose Bay–Happy Valley), Nutâk (Nutak), Hebron†, Tikirarsuarusik (Rigolet) şehirlerinde konuşulur. 
*** Kuzey Nunatsiavut İnuitçesi (İngilizce *Northern Labrador subdialect, Labrador Inuttut* (*sensu stricto*)). Konuşan kabileler: *Kongithlushuamiut, Chuckbuckmiut, Nunenumiut, Avitumniut*
*** Rigolet İnuitçesi (İngilizce *Rigolet subdialect, Rigolet Inuttut*). konuşan kabileler: *Aivitumiut, (?) Netcetumiut, (?) Puthlavamiut*

Linguist List 3 *child dialect groups* ve 6 *child dialects* olarak alt bölümlere ayırır. Kivalliq İnuitçesi kısmen Doğu Kanada İnuitçesi (ike-che → Chesterfield Inlet; Igluliagaarjuk) kısmen de Batı Kanada İnuitçesi (ikt-car → Caribou; Caribou Eskimo; Keewatin; Kivalliq) içine dahil edilir:

**child dialect groups* 
**ike-arq → Arctic Quebec 
**ike-nba →  North Baffin 
**ike-sba → South Baffin 
**child dialects* 
**ike-rep → Repulse Bay; Naujat; Southampton 
**ike-rig → Rigolet; Tikiraqsuarusik 
**ike-cor → Coral Harbour; Sagliq 
**ike-lab → Labrador; Labrador Eskimo; Inuktitut (Quebec-Labrador) 
**ike-che → Chesterfield Inlet; Igluliagaarjuk 
**ike-aiv → Aivilik; Kangiqłniq; Aivillirmiut

## Alfabe
**İnuit hece yazısı**:

## Bazı gramer özellikleri
Doğu Kanada İnuitçesi, Eskimo - Aleut dillerinin tipik görünümünü sergiler:

* Kelimelerde üç sayı vardır: tekil, ikil, çoğul

* Kelimeler yalın halde çoğu zaman nominatif eki alırlar: daha çok **-q** ya da **-k**, daha az olarak da **-n**
* Kelimeler (ya da cümleler) 4 bölümden oluşur: 
**kök (İng. *stem*)
**yapım eki (İng. *postbase*)
**çekim eki (İng. *ending*)
**bağlaç (İng. *enclitic*)
* Tamlama (isim ya da sıfat) bulunmaz

## Örnekler
***...ujunga** ...ᐅᔪᖓ Adım...
***aagga** ᐋᒡᒐ Hayır
***aatsuu** ᐋᑦᓲ Bilmiyorum
***qanuippit?** ᖃᓄᐃᑉᐱᑦ? Nasılsın (İyi misin) ?
***qanuinngittunga** ᖃᓄᐃᙱᑦᑐᖓ İyiyim
***nakurmiik** ᓇᑯᕐᒦᒃ Teşekkür ederim
***nakurmiimmarialuk** ᓇᑯᕐᒦᒻᒪᕆᐊᓗᒃ Çok teşekkür ederim
***aput** ᐊᐳᑦ kar
***anaana** ᐊᓈᓇ anne
***ataata** ᐊᑖᑕ baba
***qallunaatitut** ᖃᓪᓗᓈᑎᑐᑦ İngilizce
***uivititut** ᐅᐃᕕᑎᑐᑦ Fransızca

## Dipnotlar

## Kaynakça
*Alana Johns (2007), Ergativity in Inuktitut: Varying Views 

## Dış bağlantılar
*Inuktitut Living Dictionary 
*Tusaalanga Inuktitut (Learning Inuktitut Online)