Türkiye Grand Prix

**Türkiye Grand Prix** İstanbul'da yapılan bir Formula 1 otomobil yarışı. 2005-2011 yılları arasında ve 2020 ve 2021 yılında düzenlendi. Yarışlar, Alman mühendis Hermann Tilke'nin tasarladığı İstanbul Park'ta koşulmuştur. Pistte turlar, saatin tersi yönünde atılır.

## Tarihçe
Yolculuğun bir kısmını tekneyle tamamlamak gibi büyük zorluklara rağmen, takımlar 2020 yarışı hariç her toplantıda ekipmanlarını Avrupa'daki fabrikalarından pistlere taşıdılar.

Pistin doğası, 2005 Türkiye Grand Prix'sinin ilk hafta sonunda pistte heyecan verici aksiyonlar görmesini sağladı ve birçok sürücü hafta sonu boyunca çok fazla zorladıkları için pist dışına çıktı, özellikle Juan Pablo Montoya'nın Tiago Monteiro'nun Jordan'ıyla çarpışmasının ardından iki tur kala 8. Virajda dışarı çıkmasıyla. Bu, Fernando Alonso'nun Kimi Räikkönen'in arkasında ikinci sırayı almasını sağladı ve bu olay, Dünya Şampiyonası için verdikleri mücadelede doruk noktasına doğru ilerlerken önemli bir rol oynadı.

Bir yıl sonra, Felipe Massa Tuzla'da ilk pole pozisyonunu ve zaferini aldı. Ferrari'ler yarışın erken aşamalarında 1-2'ydi ve Massa, Michael Schumacher'in önündeydi. Vitantonio Liuzzi'nin dönüşü güvenlik aracını çıkardı ve Ferrari'ler aynı turda pite girmek zorunda kaldı. Alonso, Schumacher'i geçmeyi başardı ve sıralama yarışın sonuna kadar aynı kaldı. Massa, 2007'de yeni takım arkadaşı Räikkönen'in önünde tekrarladı.

Yarış 2008'de Mayıs ayında yapıldı. İki pit stop yapan Massa, üç pit stop yapan Lewis Hamilton'ın önünde yarışı kazandı ancak Hamilton yarış sırasında onu geçmişti.

2011 için yarış, Bernie Ecclestone'un yarışa ev sahipliği yapma ücretlerini iki katına çıkarmak istemesi nedeniyle şüpheye düştü. Ancak Ecclestone daha sonra, 2011 takviminde yer alacağını doğruladı ve takvim, Hindistan Grand Prix'sinin eklenmesiyle yirmi yarışa çıkacaktı (Bahreyn Grand Prix'sinin iptali yalnızca on dokuz Grand Prix'nin düzenlenmesi anlamına gelse de).

30 Temmuz 2011'de yıllık maliyet konusunda bir anlaşma sağlanamaması nedeniyle Türkiye Grand Prix'sinin 2012'den itibaren takvime alınmayacağı duyuruldu. &nbsp;Yarış organizatörleri, ev sahipliği ücretinin çok yüksek olduğunu iddia ederken, Ecclestone yarışın karlı olmamasının sebebinin yetersiz tanıtım olduğunu söyledi. &nbsp;9 Ocak 2013'te hükûmet, 2013'te yarışı Tuzla'da düzenleyecek olan Formula 1 anlaşmasını onaylamamayı seçti.

Türkiye'ye toplamda yaklaşık 20 milyon dolara mal olması planlanan proje için 13 milyon dolarlık devlet fonu alınması gerekiyordu. Ancak hükûmet onay vermedi ve proje suya düştü.

### 2005
İlk Türkiye Grand Prix'inin kazananı Kimi Räikkönen (McLaren-Mercedes), ikinci Fernando Alonso  (Renault) ve onları takip eden Juan Pablo Montoya (McLaren-Mercedes) oldu.

En hızlı tur ve hala kırılamamış olan pist rekoru, Juan Pablo Montoya tarafından atıldı (1'24.770).

### 2006
2006 Türkiye Grand Prix'i yarışı başından sonuna kadar lider konumda götüren Felipe Massa         (Ferrari) kazanırken Fernando Alonso (Renault) ikinci ve 7 kez dünya şampiyonu Michael Schumacher (Ferrari) üçüncü sırada bitirdi.

En Hızlı tur Michael Schumacher (Ferrari) tarafından atıldı (1'28.005).

2006 Türkiye Grand Prix'ini kazanan Felipe Massa'ya ödülü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın vermesi Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından kınandı. FIA, Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu'na 5 milyon dolar ceza verdi.

### 2007
2007 Türkiye Grand Prix'i Felipe Massa (Ferrari) arka arkaya ikinci kez pol pozisyonundan başlayarak kazandı. Yarışın ardından yapılan basın konferansında İstanbul Park'ın kariyerinin dönüm noktası olan pist olduğu ve sonunda bu pistte yarış kazanmaya başladığı yorumunu yaptı. Aynı zamanda hem şehri hem de pisti bol bol övdü.

En hızlı tur Kimi Räikkönen (Ferrari) tarafından atıldı (1'27.295).

### 2008
2008 Türkiye Grand Prix'sinin kazananı arka arkaya üçüncü kez pol pozisyonundan başlayan Brezilyalı Felipe Massa (Ferrari) oldu.

En hızlı turun sahibi Kimi Räikkönen'di (Ferrari) (1'26.506).

Aynı zamanda yarışta Fisichella ve Nakajima kaza yapmıştır.

### 2009
Brawn GP takımından İngiliz Jenson Button kazanırken Red Bull Racing takımından Avustralyalı Mark Webber ve Alman Sebastian Vettel podyumu tamamlayan isimler oldular.

En hızlı tur yarışın sahibi, yarışın kazananı Jenson Button oldu (1'27.579).

### 2010
Kazanan McLaren pilotu İngiliz Lewis Hamilton, ikinci takım arkadaşı ve vatandaşı Jenson Button ve üçüncü pol pozisyonundan başlayan ve yarışı takım arkadaşı Sebastian Vettel ile çarpışana kadar lider konumda götüren Avustralyalı pilot Mark Webber oldu.

### 2011
Yarışı Red Bull Racing pilotu Sebastian Vettel, takım arkadaşı Mark Webber'ın ve Ferrari pilotu Fernando Alonso'nun önünde, birinci sırada bitirdi. En çok pit stop ve kuru yarışta en çok sollama yapılan yarış unvanını almıştır.

### Sözleşmenin sona ermesi

7 yıllık sözleşme, 2011'de düzenlenen yarışla sona erdi. Düzenlenmeye devam edilmesi için görüşmeler yapıldı ancak dönemin hükûmeti 20 milyon doların yaklaşık 13 milyon dolarını ödemeyi kabul etmediği için görüşmeler olumsuz sonuçlandı.

### 2020

2020 Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın COVID-19 pandemisi nedeniyle büyük ölçüde sekteye uğraması, pek çok yarışın iptal edilmesi, Türkiye'de bir Formula 1 yarışı düzenlenmesini ihtimalini artırdı. Bu süreci genel olarak diğer ülkelere nazaran daha başarılı atlatan bir ülke olan Türkiye'de bir yarış düzenlenebileceği takipçiler tarafından dile getirildi. Pistin 2013 yılından beri sahibi olan İntercity, 29 Temmuz 2020'de yaptığı açıklamada, Formula 1 yönetimiyle görüşmelerin devam ettiğini belirtti.

Sky Sports Italia'nın 15 Ağustos tarihli haberine göre 15 Kasım 2020'de Türkiye'de bir Formula 1 Grand Prix'si düzenlenecek.

17 Ağustos'ta Bloomberg HT'de katıldığı programda Fatih Altaylı, FIA'dan aldığı bilgiye göre %99,9 ihtimalle Türkiye'de seyircili bir yarış düzenleneceğini söyledi. Ayrıca önümüzdeki birkaç sene de yarışların devam edeceğini belirtti.

24 Ağustos'ta Motorsport Türkiye, 25-28 Ağustos arasında resmî açıklamanın yapılacağını belirterek geri dönüşü doğruladı.

25 Ağustos'ta 2020 Türkiye Grand Prix resmen açıklandı. Grand Prix, 13-15 Kasım arasında düzenlendi. 14 Kasım tarihindeki sıralama turlarında 6. sırayı alan Lewis Hamilton 15 Kasım 2020 tarihindeki yarışı 1. sırada tamamlayarak 7. şampiyonluğunu ilan etmiştir. Böylelikle Lewis Hamilton 7 kez ile en çok şampiyon olan F1 sürücüsü Michael Schumacher'in rekoruna ortak olmuştur. Aynı zamanda Lewis Hamilton aktif olan sürücüler arasında 7 kez ile en çok şampiyon olan isimdir.

## Resmî adlar ve sponsorlar

*2005, 2010: Türkiye Grand Prix
*2006-2008: Petrol Ofisi Türkiye Grand Prix
*2009: ING Türkiye Grand Prix
*2011, 2020: DHL Türkiye Grand Prix
*2021: Rolex Türkiye Grand Prix

## Kazananlar

### Yıl Bazında
Tüm Türkiye Grand Prix'leri İstanbul Park'ta yapıldı. 

### Birden çok kazanan sürücüler
***Kalın''' yazılan Sürücüler mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan sürücülerdir.''


=== Birden çok kazanan markalar (Takımlar) ===
***Kalın** yazılan takımlar, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan takımlardır.''


=== Birden çok kazanan markalar (Motor Üreticileri) ===
***Kalın*' yazılan üreticiler, mevcut sezonda Formula 1 şampiyonasında yarışan üreticilerdir.''

 2025 yılında Ilmor tarafından inşa edildi.

## Notlar

## Kaynakça