Gazze-İsrail duvarı

**Gazze-İsrail bariyeri,** Gazze-İsrail sınırının İsrail tarafında bulunan bir sınır duvarıdır. Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Erez Geçişi, İsrail'den Gazze'ye gelen insan ve malların tek geçiş noktasıdır; Bariyerde Kerem Ebu Salim (Kerem Şalom) sınır kapısı adı verilen, Mısır'dan Gazze'ye gitmesine izin verilmeyen malların geçişine özel ikinci bir geçiş noktası bulunmaktadır.

Sınır boyunca çekilen çit ilk olarak 1994 yılında İsrail tarafından güvenlik bariyeri olarak inşa edildi ve o zamandan beri yeniden inşa edildi ve iyileştirilme yapıldı. İsrail tarafından, normal sınır geçişlerinin olmadığı Gazze Şeridi ile İsrail arasındaki insan ve mal hareketlerini kontrol etmek için inşa edildi.

Mısır-Gazze sınırında Refah Sınır Kapısı adlı bir geçiş noktası bulunmaktadır, ancak bu geçiş yalnızca insanların geçişiyle sınırlı olup, İsrail'in talebi doğrultusunda Gazze'ye girecek her türlü yük veya malın İsrail üzerinden, genellikle Kerem Şalom sınır kapısından geçmesi gerekmektedir.

## Siyasi geçmiş
1993 yılında İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü, Batı Şeria ve Gazze Şeridi üzerinde sınırlı idarî kontrole sahip olan ve Filistin Yönetimini kuran Oslo Anlaşmalarını imzaladı. Anlaşmalar uyarınca İsrail, Gazze Şeridi'nin hava sahasının, kara sınırlarının (2005'te İsrail tarafından terk edilen Gazze'nin Mısır sınırı hariç) ve karasularının kontrolünü elinde tutmaya devam etmektedir.

İsrail, 2005 yılında yasadışı binlerce İsrailli yerleşimciyle birlikte tek taraflı olarak askerlerini Gazze Şeridi'nden çekti. İsrail böylece işgale son verdiğini iddia etmektedir ancak bu iddiaya, Gazze'nin İsrail'in bir parçası olmamasına rağmen, İsrail'in Gazze'nin karasuları ve hava sahası üzerinde kontrol uygulamaya devam ettiği gerekçesiyle itiraz edildi.

## Bariyer'in yapısı
İsrail 1994 yılında Gazze Şeridi sınırı boyunca  uzunluğunda ilk bariyeri inşa etti. 1994 yılında imzalanan Batı Şeria ve Gazze Şeridi Geçici Anlaşması ɡereğince "İsrail'in Gazze Şeridi çevresine diktiği güvenlik çitinin yerinde kalması ve çitin çizdiği çizginin haritada gösterildiği gibi uzatılması" kabul edilmiş olup, yalnızca anlaşmanın amacına uygun olarak yapılmıştır". İlk bariyer 1996 yılında tamamlandı.

2005'teki çekilmeden önce İsrail ordusu, Gazze'de sınır duvarı boyunca bir kilometrelik bir tampon bölge oluşturuyordu; bu bölge, militanların bazen silahla sınıra yaklaşmasını engelliyordu. İsrail ordusu'nun çekilmesinin ardından sınıra Filistinliler kolaylıkla ulaşılabilir hale geldi. Bu nedenle İsrail, Gazze sınırı boyunca 220 milyon dolara mal olacağı tahmin edilen ve 2006 yılı ortasında tamamlanan güçlendirilmiş güvenlik sisteminin inşaatına başladı.

Sınırın İsrail yerleşimlerine bitişik olduğu üç bölgede sensörler, uzaktan kumandalı makineli tüfekler ve dikenli tellerle donatılmış 7 metrelik bir duvar bulunmaktadır. İlgili kibbutzlardan alınan arazi, bazı tartışmalarla birlikte tazmin edildi.

Genel olarak ilk bariyer, sensörleri olmayan dikenli tellerden oluşan bir çittir. *Hoovers A* kodlu ikinci bariyer ise 20 metre uzakta olup, yol ve sensörlü çitten oluşmaktadır. Bunlar 2005'ten önce de vardı. Hoovers B kod adlı bariyer ise, 70-150 metre genişliğinde, yerde hareket sensörleri bulunan ve her 2 kilometrede bir gözetleme kuleleri bulunan, sensörlerle donatılmış yeni bir çitle çevrili, askerler yerine uzaktan kumandalı makineli tüfeklerle donatılmış bir tampon bölgedir.

Bariyerde hem havadan hem de yerden devriye gezilmektedir.

### Bariyerin altındaki tüneller

Bariyerin militanların İsrail'e sızmasını engellemedeki etkinliği nedeniyle bariyerin altına tünel kazma stratejisini benimsediler. 25 Haziran 2006'da Filistinliler İsrail'e sızmak için aylarca kazılmış 800 metrelik bir tüneli kullandılar. Devriye gezen bir İsrail zırhlı birliğine saldırdılar, iki İsrail askerini öldürdüler ve er Gilad Şalit'i esie aldılar.

Ocak ve Ekim 2013 arasında, ikisi patlayıcılarla dolu üç tünel daha tespit edildi. Dünyanın diğer bölgelerinde de benzer şekilde inşa edilmiş tünellerin keşfedilmesi, tehdit değerlendirme tahminlerinin güncellenmesine yol açtı.

2014 Gazze savaşı sırasında İsrail, tünellerden İsrail'e doğru ɡiden ve sınır boyunca askerlere saldıran Hamas militanlarıyla karşılaştı. Savaştan sonra İsrail 32 tüneli tespit edip yok etti. İsrail 2018'de üç yeni tüneli yıktı.

### Yeraltı tünel önleyici bariyer
İsrail, militanların çok sayıda kazıldığı tünellere yanıt olarak, 2017 ortalarında sınıra 40&nbsp;km'lik uzunluğu boyunca ve birkaç metre derinliğinde bir yer altı sınır duvarı inşaatına başladı. Duvar, tünel inşaatını algılayabilen sensörlerle donatılmıştır. Duvarın tamamı İsrail topraklarında bulunmaktadır.

Ekim 2020'de yer altı yapısında bulunan sensörler bir Hamas tünelini tespit etti. İsrailli bir askerî yetkili tüneli "Hem derinlik hem de altyapı açısından bugüne kadar görülen en önemli tünel" olarak nitelendirdi.

## Geçiş noktaları
2011'den bu yana İsrail-Gazze sınırında yalnızca iki geçiş noktası bulunmaktadır.

İsrail ile Gazze arasındaki önceki geçiş noktaları, 2008'de kalıcı olarak kapatılan Sufa Geçişi ve 2011'de İsrail tarafından kalıcı olarak kapatılan Karni kapısıydı.

Filistin açısından bakıldığında geçişler Gazze Şeridi'nin ekonomisi ve halkın günlük ihtiyaçları açısından hayati önem taşımaktadır. Filistin Yönetimi Başmüzakerecisi Saeb Erekat, geçişlerin kapatılmasını analiz etti ve bunların "amaca ters etki yarattığının kanıtlandığını" söyledi.

### Erez Geçişi

Erez Geçişi, Gazze'nin kuzeyinde bulunan İsrail'e giden bir yaya ve kargo kapısıdır. Geçiş şu anda Filistin Yönetimi'nin yetkisi altındaki Arap vatandaşlara, Mısır vatandaşlarına veya uluslararası yardım görevlilerine sınırlı ve turistlere kapalıdır. İsrail'de çalışma izni bulunan veya ücretsiz tıbbi tedavi görme veya cezaevlerinde bulunan birinci derece ailelerini ziyaret etme iznine sahip olan Filistinliler, geçiş açık olduğunda bu geçidi kullanabilmektedir.

Her ne kadar 5.000 Filistinlinin İsrail içindeki iş yerlerine gitmek için Erez Geçidi'ni kullanmasına izin verilse de, geçiş İsrailli yetkililer tarafından sık sık kapatılarak işe gitmeleri engellenmektedir. Ek olarak, verilen izinler askerler tarafından her zaman yerine getirilmemekte ve bazı durumlarda geçiş sırasında bu izinlere el konulmaktadır.

### Kerem Şalom Geçişi
Kerem Şalom sınır kapısı, Gazze Şeridi - İsrail sınırında, İsrail Havalimanları İdaresi tarafından yönetilen, İsrail veya Mısır'dan Gazze Şeridi'ne mal taşıyan kamyonlar tarafından kullanılan bir sınır kapısıdır.

## Ayrıca bakınız
* Mısır-Gazze bariyeri
* İsrail Batı Şeria bariyeri
* Mısır-Gazze sınırı
* 2018–2019 Gazze sınırı protestoları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*