Akagi (uçak gemisi)

, Japon İmparatorluk Donanmasında II. Dünya Savaşı sırasında hizmet etmiş bir uçak gemisidir. Japon İmparatorluk Donanması için aslında Amagi sınıfı muharebe kruvazörü olarak tasarlamış ve 1922'de Washington Deniz Silahsızlanması Konferansı'nun sonucu gereğince gemi çeşidini değiştirilmiştir. Geminin adı Japonya'nın Kanto bölgesinde bir yanardağ Akagi-Yama (anlami: *"Kızıl kale" Dağı*)'dan alınmıştır.

*Akagi* Pearl Harbor saldırısı sırasında ana görevde yer aldı fakat Midway Savaşı sırasında diğer üç büyük savaş gemisi gibi ''Enterprise'', ''Hornet'' ve ''Yorktown'' uçak gemilerinden kalkan pike bombardıman uçakları tarafından batırıldı.

## Tanımı

*Akagi* Kure Japonya'da *Amagi* sınıfı zırhlı olarak denize indirildi. Washington Donanma Antlaşması'nın getirdiği baskılar nedeniyle 1922 yılında o ve kardeşleri uçak gemisine dönüştürüldüler. *Amagi* 1 Eylül 1923 tarihinde bir depremde yok oldu ve sınıfın diğer zırhlıları *Atago* ve *Takao* 1924 yılında iptal edildiler. Sınıfından geriye kalan *Akagi*'nin yapımına 22 Nisan 1925 tarihinde başlandı ve Yokosuka Donanma tesislerinde 27 Mart 1927 tarihinde Japonya'nın ilk iki geniş uçak gemisinden biri olarak tamamlandı. *Akagi* 1935-1938 arası muazzam bir tekrar yapılandırma işleminden geçti ve olağan dışı bir şekilde iskele tarafına bir adacık eklenmesi ile birlikte tam boylu bir uçuş güvertesi yapılarak kapasitesi 61 uçaktan 91 uçağa çıkartıldı. Bununla beraber geminin batırılışı zamanlarında uçak boyutlarının genişlemesi bu kapasite arttırımını etkisiz bıraktı.

Bu geminin geliştirilmesi sürecinde Japon İmparatorluk Donanması Amirallerinin, zırhlı ve kruvazörlere verilen önemi uçak gemilerine taşıması yatar. Özgün olarak *Akagi* ve benzer bir gemi olan *[[HIJMS Kaga|Kaga]]* (özgün olarak destroyer olarak yapılmıştı) herhangi bir savaş durumunda çok hızlı bir şekilde ana gemi haline gelebilecek şekilde değişitirilebilme niyetiyle yapılmıştı. Bu tasarımın içinde taret kuleleri, magazinler ve büyük top taretlerini destekleyen diğer ekipmanları bulunmaktaydı. Top taretlerinin ve ateş kontrol mürettebatları eğitim aldılar. Ahşap uçuş güvertesi ve hangar güverteleri çok çavuk bir şekilde çıkartılarak büyük top taretlerine yuva olacak şekilde tasarlandı.

1935-1938 arasında, IJN amiralleri uçak gemilerinin ana gemiye eş değerde olduklarına inandılar. *Akagi* ve *Kaga* uçak kapasitesini arttırmak için kapsamlı tekrar yapılanmadan geçtiler çünkü ana gemi planlarından vazgeçilmişti. 1941de IJN gemileri uçak gemisine uygun şekilde güvertelerle denize indiriyordu. 1944'te ise *[[HIJNS Ise|Ise]]* ve *[[HIJNS Hyuga|Hyuga]]* gibi eski zırhlılar kıç taretleri çıkartılmış ve küçük bir filoya pist olabilecek uçuş güverteleri ile donatılmışken yeni süper zırhlı *Shinano* kontrüksiyon halindeyken değiştirilerek süper uçak gemisi olarak denize indirilmişti.

## Tarihi

İlk kumandanı daha sonra İmparatorluk Donanması başkomutanı olacak olan Kaptan Isoroku Yamamotodur. Çinde birkaç yıl boyunca 1. Taşıyıcı Donanmanın sancak gemisi olarak görev aldı. *Akagi* Pearl Harbor saldırısı ve Hint Okyanusu baskınında görev aldı ve 5 Haziran 1942 tarihinde Midway Savaşı sırasında Amerikan Donanmasına bağlı uçaklar tarafından batırıldı.

### [[Pearl Harbor saldırısı]]

II. Dünya Savaşında, Kaptan Hasegawa Kiichi komutası altındaydı ve Pearl Harbor saldırısı için oluşturulmuş vurucu güçte Oramiral Chuichi Nagumo'nun sancak gemisiydi. Oahu'ya iki saldırı dalgasının da gönderilmesinde yer aldı. İlk dalgada ''Maryland'', ''Tennessee'', ''West Virginia'', ''Oklahoma'' ve ''California'''yı hedeflemiş 27 Kate ile Hicam Hava üssünü hedeflemiş 9 Zero havalandı. İkinci dalgada ise ''Neosho'', ''Shaw'' ve''Nevada'''yı hedefleyen 18 Vals uçağı bulunuyordu.

Ocak 1942'de *Akagi* Bismarck Adalarında gerçekleşenRabaul Savaşına destek veriyordu. 19 Şubat 1942 günü Darwin saldırısı için Avustralyanın Darwin şehrine uçaklarını göndererek USS ''Peary'' de dahil olmak üzere 9 geminin batmasını sağladı. Mart 1942 tarihinde *Akagi* Java adalarına yapılan çıkartmayı destekliyordu.

*Akagi* 1942 Nisan'ının başlarında Kaptan Aoki Taijiro kumandasında Hint Okyanusu Akınının bir parçasıydı. 5 Nisan 1942'de ''Cornwall'' ve ''Dorsetshire'' kruvazörlerinin ve eskortlarının batırılmasına yardımcı olmak için hava gücünü Colombo ve Ceylon'a gönderdi.

19 Nisan 1942 tarihinde, Doolittle Baskınını gerçekleştiren gerçek ''Hornet'' ve ''Enterprise'' uçak gemilerinin başarısızlıkla sonuçlanan kovalanmasına katıldı.

### Midway

25 Mayıs 1942'de *Akagi* Midway Adasına gerçekleşecek saldırıda yer almak üzere emir aldı. Uçakları 21 Mitsubishi A6M "Zero" avcı uçağı, 21 Aichi D3A "Val" pike bombardıman uçağı ve 21 Nakajima B5N "Kate" torpido bombardıman uçağından oluşuyordu.
http://www.history.navy.mil/faqs/faq81-6.htm 4 Haziran'da saldırı kuvvetlerini gönderdi ve ayrıca Amerikan uçak gemilerinden ve kara üslerinden kalkan uçakları tarafından saldırıya uğradı. 10:26'da USS ''Enterprise'''dan kalkan pike bombardıman uçakları tarafından saldırıya uğradı ve bir isabet aldı. Bu isabet Amerikan uçak gemilerine karşı hazırlanmakta olan ve hangar güvertelerinde bulunan silahlı ve yakıt almış uçakların arasına denk geldi. Uçak yakıtının yanışı kontrol altına alınamadı. Aynı atakta hemen yan tarafta suya düşen iki ıskadan birinin kıç bölgesinde suda patlamasıyla dümen hasar gördü ve 20 dakika sonra başlayacak başka bir saldırının ortasında kalınmasına neden oldu.

Saat 10:46'da Amiral Nagumo sancağını ''Nagara'''ya taşıdı. *Akagi* 13:50 de suda hareketsiz kaldı, Kaptan Aoki ve hasar kontrol personeli hariç tüm mürettebatı gemiyi terk etti. Gece boyunca yanmasına rağmen batmadı. 5 Haziran günü Yamamoto, ''Arashio'', ''Hagikaze'', ''Maikaze'' ve ''Nowaki'' destroyerleri tarafından torpidolar ile batırılmasını emretti. Saat 05:20'de 263 askerini kaybetmiş bir şekilde battı. Savaşta kaybedilen diğer Japon uçak gemileri ile karşılaştırılırsa en az kayıpla en şanslı olanıydı.

## Popüler kültürde Akagi

* Bilimkurgu dizisi *[[Uzay Yolu]]*'nda *Akagi*, Uzay Yolu: Yeni Nesil ve Uzay Yolu: Derin Uzay Dokuz varyasyonlarında Japon gemisi Rigel Sınıfı USS *Akagi* NCC-62158 olarak, tarihte USS Hornet'e karşı savaşmış olmasına rağmen dizide *Hornet* ile yan yana savaşmış olarak görülmektedir.
* Anime dizisi *Neon Genesis Evangelion*'da Ritsuko Akagi isminde bir karakter.

## Ayrıca bakınız

* Uçak gemileri listesi
* Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri savaş gemileri listesi

## Dış bağlantılar

* Hareketin tabusal kayıtları -combinedfleet.com
* Birleşik Devletler Donanması fotoğrafları
* WW2DB: Akagi