Jordanes

**Jordanes** (), ayrıca **Jordanis** yazılır ya da, daha seyrek, **Jornandes**,  6. yüzyıl Got asıllı Bizanslı bürokrat, hayatının sonraki bölümünde tarih konusuna yönelmiştir.

Jordanes, Roma tarihi hakkında *[[Romana (Jordanes)|Romana]]*yı yazdı, ancak en çok bilinen eseri Konstantinopolis'te yaklaşık 551 yılında yazılmış olan Getika'dır. Bu, Gotların erken tarihini anlatan tek eski eserdir.

Jordanes'dan, bir arkadaş tarafından, devlet adamı Cassiodorus'un bir zamanlar var olan ama kaybolan çok hacimli Got tarihinin bir özeti olarak *[[Getika]]*yı yazması istendi. Jordanes tarihe olan ilgisi, özlü bir şekilde yazma yeteneği ve kendi Got geçmişi nedeniyle seçildi. Modern güneydoğu Romanya'yı ve kuzeydoğu Bulgaristan'ı içeren Küçük İskitya'daki Roma sınırındaki küçük bir devlet devletinin, yüksek düzeyli bir *notarius* veya sekreterdi.

Prokopius gibi diğer yazarlar, daha sonra Gotların tarihine dair eserler yazdı. Got kökenli, günümüze gelen tek eser olarak *Getika*, birçok eleştirel incelemenin konusu olmuştur. Jordanes, klasik Cicero Latincesi yerine geç Latince yazdı. Kitabının giriş bölümüne göre, Cassiodorus'un yazdıklarını gözden geçirmek için sadece üç günü vardı, yani kendi bilgisine de güveniyor olmalıydı.

## Hayatı
Jordanes kendi hakkında şöyle yazar:

1882 Mommsen metin edisyonunda Jordanes'in babasının uzun isminin ikiye böünmesi önerilmiştir: *Alanovii Amuthis*, her ikisi iyelik hali. Buna göre Jordanes'in babasının ismi Amuth olmalıdır. Bundan önceki kelime, bir Alan olduğunu belirten Candac'a ait olmalıdır. Ancak Mommsen, bozuk metni değiştirme önerilerini reddetti.

Paria, Jordanes'in baba tarafından büyükbabasıydı. Jordanes, Alanların aksi bilinmeyen lideri *dux Alanorum* Candac'a sekreter olduğunu yazar.

Jordanes önemli bir Ostrogot klanı olan Amali'den, Candac'ın yeğeni, magister militum Gunthigis Baza'ya *notarius* ya da sekreter idi.

Bu *ante conversionem meam* ("değişimimden önce") idi. Değişimin doğası ve detayları hala bilinmemektedir. Gotlar, Ulfilas (bir Got) yardımıyla değişmişler yani din değiştirmişlerdir. Fakat Gotlar Aryanizmi kabul etmişlerdir. Jordanes'in değişimi, *Getika*nın belirli bir paragrafında anti-Aryanizm alarak tarif edilen teslis inancını taşıyan İznik Amentüsünü geçmesi olabilir. Vigilius'a mektubunda, *vestris interrogationibus* - "senin sorgulamandan" uyandığını söyler.

Alternatif olarak, Jordanes'in *conversio* sürecinin bir keşiş ya da bir *dindar kişi* ya da din adamları sınıfının bir üyesi olduğu anlamına gelebilir. Bazı el yazmaları, onun bir piskopos olduğunu, hatta Ravenna piskoposu olduğunu söyler, ancak Jordanes adı Ravenna piskoposlarının listelerinde bilinmemektedir.

## Çalışmaları

Jordanes, *[[Romana (Jordanes)|Romana]]* adlı eserini Vigilius isimli birisini emri ile yazmıştır. Bazı alimler bu kişinin Papa Vigilius olduğunu söylemelerine rağmen, ismi dışında bu kimliği destekleyecek elde başka bir veri yoktur. Jordanes'in kullandığı hitap biçimi ve Vigilius'un "Tanrı'ya dön" yönündeki tavsiyesi bu tanımlamayı dışlıyor gibi görünüyor.

*[[Getika]]*nın önsözünde, Jordanes, Cassiodorus'un Gotların Tarihi isimli eserinin on iki cildinin evinde olduğunu açıkça bilen bir kardeşi Castalius'un emriyle *Romana*daki çalışmalarını kesintiye uğrattığını yazar. Castalius konuyla ilgili kısa bir kitap istiyor ve Jordanes, muhtemelen erişebildiği diğer materyallerle desteklenmiş olarak, belleğe dayalı bir alıntı yapıyor. *Getika*, Kuzey, özellikle Scandza (16-24) coğrafyası / etnografyası ile yola çıkar. Gotların tarihinin, Berig'in Scandza'dan Gothiscandza'ya (25, 94) üç gemi ile göç etmesine başlamasını sağlar. Jordanes'in kaleminde, Herodot'un Getian yarı tanrı Zalmoxis, Gotların kralı olur (39). Jordanes, Gotların Agamemnon (108) ile olan savaşta bir miktar geri kazanıldıktan hemen sonra *"[[Troya|Troy]] ve Ilium"*u nasıl yağmaladıklarını anlatır. Ayrıca Mısır firavunu Vesosis ile de karşılaştıkları söylenir (47). Jordanes'in çalışmalarının daha az kurgusal kısmı, Gotların MS üçüncü yüzyılda Roma askerî güçleriyle karşılaştıklarında başlar. Eser, Bizans generali Belisarius tarafından Gotların mağlup edilmesi ile sona ermektedir. Jordanes, 2030 yıllık bir tarihten sonra Gotlar'da muzaffer olanları onurlandırmak için yazdığını belirterek çalışmayı tamamlar.

## İhtilaf
Birçok Roma tarihçisi, Jordanes'in Getae'yı Gotlar olarak düşünmesi üzerine yazı yazmıştır. Daçyalılar ve Getae'nın birçok tarihsel bilgisi yanlış bir şekilde Gotlara atfedilmiştir.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Alonso‐Núñez, José Miguel. "Jordanes on Britain", *Oxford Journal of Archaeology*, 6.1 (1987), pp.&nbsp;127–129.
* Brodersen, Kai, Könige im Karpatenbogen: Zur historischen Bedeutung von Jordanes' Herrscherliste. In: Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde 36 (2013) pp.&nbsp;129–146 ()
*  Christensen, Arne Søby. Cassiodorus, Jordanes, and the History of the Goths. Studies in a Migration Myth, 2002, 
*  Croke, Brian. "Cassiodorus and the Getica of Jordanes", *Classical Philology*, Vol. 82, No. 2, pp.&nbsp;117–134.
*  Ersoy, Tolga. "Attilâ’nın Hun Ordusuna Söylevleri Temelinde Garbiyâtçı Bir Iordanes Okuması", *Sosyologca*, Sayı: 27 (2024), s. 25-42.
*  Goffart, Walter. The Narrators of Barbarian History (AD 550–800): Jordanes, Gregory of Tours, Bede, and Paul the Deacon. Princeton: Princeton University Press. 1988.
* Kaçar, Turhan. “Iordanes'i Nasıl Okumalıyız?”, *XVII. Türk Tarih Kongresi, Ankara: 15-17 Eylül 2014, Kongreye Sunulan Bildiriler*, C. I, Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2018, s. 545-546. 
* Kim, Hyun Jin. “'Herodotean' Allusions in Late Antiquity: Priscus, Jordanes, and the Huns”, *Byzantion*, Vol. 85 (2015), pp.&nbsp;127–142 
* Kulikowski, Michael, Rome's Gothic Wars, p.&nbsp;130.
* Mierow, Charles Christopher, *The Gothic History of Jordanes: In English with an Introduction and a Commentary*, 1915. Reprinted 2006. Evolution Publishing, . http://www.evolpub.com/CRE/CREseries.html#CRE2
* O'Donnell, James J. "The aims of Jordanes", *Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte*, H. 2 (1982), pp.&nbsp;223–240.
* Swain, Brian. "Jordanes and Virgil: A case study of intertextuality in the getica", *The Classical Quarterly*, 60/1 (2010), pp.&nbsp;243–249.
* 
* Türel, Tunç. "Ammianus Marcellinus, Priscus ve Iordanes'de Attila ve Hun Tasvirleri", *Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi*, S. 23 (2015), s. 325-345.
* Üstün, Abdullah. “Iordanes’dan Yansıyan Scythia: Altıncı Yüzyıldan Bir Sahne”, Tarih İncelemeleri Dergisi, C. 35, S. 1 (2020), s. 297-332. 
* Üstün, Abdullah. "Paradigmalar ve Şahitlikler: Getica'da 'Rex/Kral' ve 'Regnum/Krallık' Kavramları Üzerine", *Halil İnalcık Armağanı*, C. III, Ankara: Doğu-Batı, 2016, s. 13-34. 
* Üstün, Abdullah. "Tarihsel Veri ve Tarihsel Bilgi: Geç Roma Müverrihlerinin Hunların Ortaya Çıkışına Dair Anlatıları", *Türk Tarihçiliğine Katkılar: Mustafa Kafalı Armağanı*, haz. Ü. Bulduk, A. Üstün, Ankara: TKAE, 2013 
* Üstün, Abdullah. Tarihinin Bir Kaynağı: De Origine Actibusque Getarum'', Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, 2007.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Jordanes, ''The Origins and Deeds of the Goths'', translated by Charles C. Mierow. alternative.
*  
* The Origins and Deeds of the Goths