Müge Çevik

**Müge Çevik**, Saint Andrews Üniversitesi'nde hekim, bulaşıcı hastalıklar araştırmacısı ve bilim iletişimcisidir. Araştırmaları, gelişmekte olan ülkelerde HIV, viral hepatit, yeni ortaya çıkan enfeksiyonlar ve tropikal enfeksiyonları ele almaktadır. COVID-19 salgını sırasında, mücadelenin ön saflarında çalışmanın yanı sıra, İskoçya *Baş Tıbbi Görevlisine* ve Dünya Sağlık Örgütü'ne danışmanlık yapmaktaydı.

## İlk yılları ve eğitimi
Tıp fakültesini Ege Üniversitesi'inde okudu. Tıp öğrencisi olarak Çevik, cinsel sağlıkla ilgili projelerde ve gençlik organizasyonlarında yer aldı. Uluslararası Tıp Öğrenci Birlikleri Federasyonu üreme sağlığı yürütme komitesinde görev aldı. Bu sıfatla Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), UNAIDS ve MTV gibi uluslararası kuruluşlarla çalıştı. UNFPA ile birlikte çalışan Çevik, üreme sağlığı ve hakları konusunda uluslararası bir akran eğitimi programı sunmuştur. Çevik, sağlık tesislerinde HIV ile ilgili insanların damgalanmasını incelemek için ABD Büyükelçiliği Gençlik Güçlendirme Hibelerinden fon sağladı. Bu araştırmanın sonuçları 11 tıp fakültesinde müfredatı dönüştürdü ve Meksika'da düzenlenen 2008'deki XVII Uluslararası AIDS Konferansı'nda sunuldu. İddialarının bir sonucu olarak, 2009 yılında UNAIDS programı koordinasyon kurulu toplantısına davet edildi.

Lisansüstü çalışmaları için Londra'ya taşındı ve London School of Hygiene & Tropical Medicine (Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu) ve University College London'nda halk sağlığı alanında yüksek lisans yaptı. Araştırmaları HIV ve cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonları ele aldı. Çalışmalarına, Rotary Kulübü'nden her yıl dünyanın dört bir yanındaki seçkin önderlere verilen uluslararası bir lisansüstü bursu sponsor oldu. Chelsea ve Westminster Hastanesi'nde klinik araştırmacı olarak atandı ve burada dahili tıpta uzmanlık eğitimini tamamladı. Çevik 2015 yılında Kraliyet Doktor Koleji üyeliğini tamamladı. Halen Saint Andrews Üniversitesi'nde doktora araştırması yapmaktadır.

## Araştırmaları ve kariyeri

Çevik 2016 yılında İskoçya'ya taşındı ve NHS Lothian'a (Ulusal Sağlık Servisi) bulaşıcı hastalıklarda Kıdemli Kayıt Uzmanı olarak katıldı. Araştırmaları HIV ve Tüberküloz üzerinde yoğunlaşıyor. Güney Afrika, Uganda, Zimbabve ve Tanzanya'da bu hastalıkların epidemiyolojisini inceledi. Çevik, ilaca dirençli tüberkülozlu hastaların tedavi süresini kısaltmayı amaçlayan bir faz 3 klinik çalışmasına liderlik etmektedir. 2020'de Kampala'daki hastalarda tüberküloz tedavisine yanıtın zayıf olmasına neden olan biyolojik mekanizmaları araştırmak için İskoçya Baş Bilim Bürosu tarafından desteklenen bir Klinik Akademik Eğitim Bursu verildi.

### COVID-19 salgını sırasında durumu
COVID-19 salgını sırasında Çevik, İskoçya Baş Tıbbi Görevlisi'ne ve Dünya Sağlık Örgütü'ne danışmanlık yaptı. Bu çalışmanın bir parçası olarak Çevik, koronavirüs hastalığını çevreleyen yanlış bilgilerin yönetimi ve düzeltilmesi üzerinde çalışmaktadır. Salgın boyunca halka koronavirüs hastalığı hakkında uzman görüşü bildirdi.

Mayıs 2020'den itibaren kanıtlar, bulaşmanın genellikle ev içi, aile toplantıları, restoranlar ve ofisler gibi bağlantılı iç ortamlarda olduğu gibi sürekli yakın temastan sonra gerçekleştiğini gösterdi. Çevik, SARS-CoV-2'nin bulaş dinamiklerini daha iyi anlamak için iletilen saha verilerinin daha kapsamlı incelenmesi gerektiği  çağrısında bulundu. Colin McCowan ile birlikte çalışan Çevik, İskoçya'daki SARS-CoV-2'nin evdeki bulaş oranlarını araştırdı.

Uluslararası Şiddetli Akut Solunum ve Gelişen Enfeksiyon Konsorsiyumu (ISARIC) ile çalışan Çevik, koronavirüs hastalığı ile ilgili klinik çalışmaları gelişmekte olan ülkelere aktarmaya çalışmıştır. Klinik tedavi uzmanları için SARS-CoV-2'ye nasıl müdahale etmeleri gerektiğini özetleyen bir dizi rehber hazırladı. ISARIC ile yaptığı çalışmaların bir parçası olarak Çevik, HIV gibi Komorbiditesi olan hastalarda hastalığın ağır seyrine sebep olan risk faktörlerini belirlemeye çalışmaktadır. ISARIC ile hükûmet politikasını bilgilendirebilecek hızlı bilimsel incelemeler üzerinde çalışmaktadır. BMJ'de yazan Çevik, HIV statüsünün garantiye alınmasının öneminin altını çizdi ve testlerin COVID-19'un yönetimine dahil edildiğini vurguladı.

### Akademik hizmeti
Çevik, Elsevier Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon dergisinin yardımcı editörüdür. Avrupa Klinik Mikrobiyoloji ve Bulaşıcı Hastalıklar Derneği'nin (ESCMID) yönetim kurulunun yanı sıra lisans tıp eğitiminde bulaşıcı hastalıklar eğitimi uygulatmak isteyen bir Erasmus Programı projesinde liderlik yapmaktadır. İskoç Mikrobiyoloji ve Viroloji Ağı ve İngiliz HIV Derneği'nin yürütme komitelerinde görev yapmaktadır.

Akademik araştırmasının yanı sıra Çevik, bilim iletişimi ve doktorların araştırmalarını yaymak için sosyal medyayı en iyi nasıl kullanabileceğiyle de ilgilenmektedir. Bilim insanlarının ve doktorların Twitter'ı nasıl kullandıklarını anlamak için sosyal medya ağ analizinden faydalandı. Bilim iletişimine olan ilgisi BHIVA (İngiliz HIV Derneği) sosyal medya stratejisini geliştirmesiyle sonuçlandı.

## Kaynakça