Fritz Rudolf Kraus

**Fritz Rudolf Kraus** (21 Mart 1910, Spremberg (Prusya) - 19 Ocak 1991, Oegstgeest), bir Alman Avusturyalı antik oryantalist ve Asurbilimci idi. Kraus, Yahudilikten Hristiyanlığa geçmiş tekstil üreticisi Siegfried Kraus'un (1870–1937) ve Avusturyalı Protestan bir annenin oğludur.

Münih'te 1928-1930 yılları arasında Fritz Hommel'dan Asuroloji dersleri aldı ve Leipzig'de Yakın Doğu Klasik Araştırmaları derslerini 1935'te Benno Landsberger ve Paul Koschaker'den aldı. Arapça, Türkçe, Eski Mısır ve Kıpti dil kurslarına katıldı. Ağustos 1935'te *Die fizyognomischen Omina der Babylonier (Babillerin Sahip Oldukları Fizyognomi)* adlı tezi için Landsberger'den doktorasını aldı.

Yarı Yahudi olarak Almanya'da kariyer şansı olmayan Kraus, Haziran 1937'de Almanya'yı terk etti. Daha önce Türkiye'ye göç eden Landsberger'in, Kraus'a İstanbul Arkeoloji Müzesilerinde, çivi yazılı tablet koleksiyonunda bir iş bulmasıyla 2 Ağustos 1937'de İstanbul'a gitti. Görevi, 70.000'i aşkın kil tableti sınıflandırmak ve kategorize etmekti. Kraus, günümüzde de kullanılmaya devam edilen bir katalog yaptı.

1941'de İstanbul Üniversitesi'nde ders vermeye başladı. Yunan asıllı Chariklia Anastasiadis ile İstanbul'da tanıştı ve 15 Nisan 1946'da evlendi. 1949'da Viyana Üniversitesi'nde Antik Sami filolojisi ve Yakın Doğu arkeolojisinde doçent oldu. Daha sonra Avusturya vatandaşlığı aldı. 1953'ten 1980'deki emekliliğine kadar Leiden Üniversitesi'nde Asuroloji profesörü olarak görev yaptı. 1980'de emekli oldu. 21 Ekim 1988'de karısı Chariklia öldü.

Kraus'un İstanbul'da küratör olarak çalışması ve Eski Babil dönemi üzerine çalışması Asuroloji'ye yaptığı en önemli katkılar olarak kabul edilir. Kraus, 1960'ta Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi Üyesi, 1978'de Amerikan Doğu Derneği Onursal Üyesi ve 1988'de İngiliz Akademisi Sorumlu Üyesi olmuştur. 1968'de Avusturya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı ve 1989'da Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı almıştır.

## Eserleri
* Altbabylonische Rechtsurkunden aus Nippur *(Eski Babil zamanına alt Nippur hukukî vesikaları)* (1952)
*Wandel und Kontinuität in der sumerisch-babylonischen Kultur: Rede *(Sümer-Babil kültüründe değişim ve süreklilik: Rede)* (1954)
* Ein Edikt des Königs Ammi-Saduqa von Babylon *(Babil Kralı Ammi-Saduqa'nın bir fermanı)* (1958)
* Briefe aus dem British Museum *(İngiliz Müzesi'nden Mektuplar)* (1966)
* Essays on oriental laws of succession *(Doğu veraset yasaları üzerine denemeler)* (1969)
* Sumerer und Akkader, ein Problem der altmesopotamischen Geschichte *(Sümerler ve Akadlar, eski Mezopotamya tarihinin bir sorunu)* (1970)
* Briefe Aus Dem Istanbuler Museum *(İstanbul Müzesi'nden Mektuplar)* (1972)
* Königliche Verfügungen in altbabylonischer Zeit *(Eski Babil zamanlarında kraliyet kararnameleri)* (1984)
* Nominalsätze in altbabylonischen Briefen und der Stativ *(Eski Babil harfleri ve tripod)* (1984)
* The Role of Temples from the Third Dynasty of Ur to the First Dynasty of Babylon *(Üçüncü Ur Hanedanlığından Babil'in Birinci Hanedanlığına Kadar Tapınakların Rolü)* (1990)

## Konuyla ilgili yayınlar
* G. van Driel, Th.J. H. Krispijn ve diğerleri (Ed.): *Zikir Şumim.* *FR Kraus'a Yetmişinci Doğum Günü Münasebetiyle Sunulan Asurolojik Çalışmalar.* Leiden 1982 (s. 485-491 yayın listesi).
* Dietz-Otto Edzard : *Fritz Rudolf Kraus.* In: *Journal for Assyriology and Near Eastern Archaeology* 81, 1991, s. 1-3.
* Jan Schmidt: *Doğu'da Sürgün - Fritz Rudolf Kraus'un İstanbul'dan Mektupları, 1937–1949.* İçinde: Ludmila Hanisch (ed.): *Akademik bir bakış açısıyla Doğu.* *Bilimsel bir disiplinin oluşumuna katkılar.* Halle 2006, s. 145–153.
* Jan Schmidt: *İstanbul'da Fritz Rudolf Kraus (1937-1949) ve Türkiye'de Eski Yakın Doğu Çalışmalarının Gelişimi.* İçinde: *Bibliotheca Orientalis* 67, 2010, s. 5-21.
* Jan Schmidt: *Leiden Üniversitesi Kütüphanesindeki Türkçe El Yazmaları Kataloğu ve Hollanda'daki Diğer Koleksiyonlar.* *Küçük koleksiyonlar.* Brill, Leiden 2012, ISBN 978-90-04-22190-1 s. 110-138 (  Leiden Üniversitesi Kütüphanesindeki kişi ve mülk hakkında tam metin)

## Kaynakça