Arılı, Arhavi

**Arılı**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Arılı köyünün eski adı **Papilati**'dir. Lazca bir yer adı olan Papilati (პაპილათი), "Papazın yeri" anlamına gelir. Nitekim Gürcü tarihçi İuri Siharulidze bu yer adındaki "-at"ın (-ათ) yer adı eki olduğunu, "papa" (პაპა) kelimesinin Lazcada "rahip" anlamına geldiğini ve "Papiloğlu" aile adının da bu kelimeden türediğini belirtmiştir. Bu yer adı Türkçeye Papilat olarak girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Papilat (پاپلات) olarak geçer. Papilati, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı Sessizdere köyünün de eski adıdır.

Papilat köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Papilat'ın yer aldığı Arhavi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi toplama amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde, Orçi bölgesinin köyü olarak "Orçi-Papilat" adıyla kaydedilmiştir. Papilat, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 69 hanede yaşayan 144 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Papilat köyünde yaklaşık 288 kişinin yaşadığı söylenebilir. Hane başına yaklaşık 4,2 kişi düşmesi, ailelerin birey sayısının az olduğunu göstermektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 88 keçi/koyun, 492 inek ve 5 öküz tespit edilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da yaptığı araştırma gezisi notlarında Papilat'ı Atina Deresi'nin doğusunun üst kesimindeki köyler arasında saymış ve Sapu köyüne yakın olduğunu belirtmiştir.

Papilat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise, Artvin vilayeti yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin bir köyü olarak geçer. Bu tespite göre köyün nüfusu 266 kişiden oluşuyordu. Papilat kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Arılı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Arılı köyünün nüfusu 268 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 141 kişi okuma yazma biliyordu.

Çifte Köprüler olarak adlandırılan kemerli taş köprülerin bulunduğu Ortacalar köyüne sınır olan Arılı köyündeki tarihi evler, köydeki başlıca tarihi yapıları oluşturmaktadır. Bu evlerin neredeyse tamamı geleneksel mimaride inşa edildiği için tescil edilmiştir.

## Coğrafya

Arılı köyü, Artvin il merkeziine 97&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, Isınali, Kamilet,
Köyiçi ve Örnek mahallelerinden oluşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Yerelnet
*