Eduardo Luigi Paolozzi

Sir **Eduardo Luigi Paolozzi** (7 Mart 1924 – 22 Nisan 2005), İtalyan asıllı İskoç heykeltıraş ve sanatçıdır. Paolozzi uluslararası sanat dünyasında kendi görüşünü ve kendi yorumunu hiçbir ödün vermeden sanatında uygulamaya uğraş vermiştir. Hayalperestliği ve fantezi düşünüşüyle, bizim parçalanıp bölünmüş uygarlığımıza benzeyen, bu modern dünyaya nasıl uyabileceğimizi incelemeye çalışmıştır. Eserlerinin altındaki fikirlerin birbirleriyle daramatik olarak tezatlılığını göstererek bize hem ilham kaynağı olmakta ama aynı zamanda aklımızı karıştırmaktadır.

## Gençlik yaşamı ve sanatının gelişmesi

Paolozzi 7 Mart 1924'te İskoçya'da Edinburgh'un hemen kuzeyinde şehrin limanı olan Leith'te İskoçya'ya yerleşmiş bir İtalyan ailenin en büyük oğlu olarak doğmuştur. İkinci Dünya Savaşı'nda İtalya Haziran 1940'ta Britanya'ya savaş ilan edince Britanya hükûmeti Birleşik Krallık'ta yaşamakta olan bütün İtalyan asıllı kişileri entrene etmiştir. Bu arada Eduardo Paolozzi de babası, büyükbabası ve amcası ile İskoçya'da "Sughton" hapishanesinde 3 ay tutuklanmış ve 446 İtalyan ile birlikte babası, büyükbabası ve amcası "Arandora Star" adlı bir gemi ile Kanada'ya sürgüne gönderilmekte iken gemi bir Alman denizaltı hücumuna uğramış; batırılmış ve sürgüne gönderilenlerin hepsi (Paolozzi'nin babası, büyükbabası ve amcası dahil) ölmüşlerdir.

Paolozzi 1943'te günümüzde Edinburgh Üniversitesi'ne bağlı olan "Edinburgh Sanat Koleji"'inde, 1944'te Londra "St Martin's Sanat Okulu"'nda kısa bir süre eğitim görmüş; 1944-1947'de Londra Üniversitesi "University Kolej"'e bağlı Slade Guzel Sanatlar Okulu'na devam ederek lisans diploması almıştır. 1947-1949 döneminde eğitimine Paris'e devam etmiştir. Buradaki Paris Ekolu'ne dahil olan Alberto Giacometti, Jean Arp, Constantin Brancusi, Georges Braque ve Fernand Léger'e ait sanat eserleri hayatı boyunca kendisine etkide bulunmuştur. Paris'ten sonra geri gelip Londra'ya yerleşmiştir.

## Yetişkin yaşamı ve sanatı
 
Sonunda stüdyosunu Londra'nın Chealsea semtinde açtı. Bu stüdyo bir atölye olarak içinde yüzlerce bulunmuş nesne, malzeme, madde, gereç, oyuncak, model, heykeller ve büyük yığınlar halinde kitap ihtiva etmekteydi. Paolozzi her çeşit madde ve nesne ile ilgilenmekteydi ve özellikle kolaj resimlerinde çok çeşit materyal ve nesneyi eserlerinde kullanmıştır.

Bazı kritikler tarafından gerçeküstücülük akımına dahil edilmektedir ve kendisi de bunu açıkça kabul etmiştir. 1950'li yıllardan beridir kazandığı isim hazırlamış olduğu çok göz alıcı "screenprint (ipek kumaş kullanarak renkli baskı)" ve "Art brut" olarak tanımlanabilen heykeller dolayısıyladır. Paolozzi 1952'de İngiltere'de kurulan "Independent Group (Bağımsız Grup)" adlı sanatçılar grubunun kurucularından ve bu grup ve katılanları Britanya'da 1950'li yıllar başlarında ve ABD'de 1950'li yıllar sonlarında çok önem ve ilgi kazanan Pop Art akımının öncüsü olmuştur. Paolozzi'nin 1947'de hazırladığı *I Was a Rich Man's Plaything (Ben Bir Zengin Adamın Oyuncağı İdim)* adlı kolaj eseri Pop Art akımının başta bayrak taşıyıcısı olarak görülmektedir. Fakat daha sonra ilgisini heykelciliğe çektiği zaman hazırlamış olduğu heykellerin gerceküstücü olup olmadığı tartışma konusudur. Hazırlamış olduğu büyük ebatta veya insan boyunda heykel eserlerinde dikdörtgen elemanlara eklenmiş veya çukartılmış olarak görülmekte veya insan şekli yeniden yapımlanmaktadır ve bu kubizm akımının bir tipik karakteridir.

Paolozzi 1960'lı yıllarda bir İngiliz edebiyat dergisi olan "Ambit" dergisine sanat hakkında yazılar katkıda bulunmaya başlamış ve bu dergi ile bağlantısını ve yazılarını hayatı boyunca devam ettirmiştir.

Paolozzi birçok güzel sanatlar okul ve akademilerinde heykelcilik ve seramik öğretmenliği yapmıştır. Bunlar arasında Royal College of Arts, Londra ve 1968'de ABD'de University of California, Berkeley de bulunmaktadır. Paolozzi, Almanya ile uzun zaman süren bağlantılar kurmuştur. Berlin'de bir Sanatçı Değişimi usulüne göre 1974'te bulunmuş; 1977-1981'de Köln "Fachhochschule (Teknik Yüksek Okulu)" profesörü olarak görev yapmış; zaman zaman da Münih'te * Akademie der Bildenden Künste (Güzel Sanatlar Akademisi)*inde heykelcilik öğretmenliği yapmıştır. Paolozzi Munih'i çok sevdiği için orada özel bir stüdyoyu hayatı boyunca devamlı tutmuş ve önemli eserlerinin orijinal kavram planlarını, eskizlerini ve hatta orijinal parçalarını bu Münih stüdyosunda saklamıştır.

2001'de Paolozzi çok ciddi bir beyin kanaması geçirip felç olmuş ve yürüyemez ancak tekerlekli sandalye ile hareket eder olmuştur. 22 Nisan 2005'te Londra'da bir hastanede hayatına gözlerini yummuştur.

Paolozzi birçok ödüle layık görülmüştür. Resmen Birleşik Krallık Kraliçesi tarafından CBE (1968) Nisanı ve 1989'da KBE şövalye olarak Sir unvanı taşıma ile ödüllendirilmiştir. 1986'dan itibaren İskoçya'da önemli bir sanatçı unvanı olan *Her Majesty's Sculptor in Ordinary for Scotland (İskoçya İçin Majestenin Şerefli Heykeltıraşı)* şeref görevini ölünceye kadar yüklenmiştir. 1979'da Royal Academy (Kraliyet Akademisi) şeref üyeliğine seçilmiştir.

1994'te Paolozzi eserlerini büyük bir kısmını ve sanat stüdyo/atölyelerinin içeriklerinin neredeyse tümünü İskoçya Modern Sanat Millî Galerisi'ne bağıslamıştır. İskoçya Millî Galerileri bu koleksiyonu sergilemek için özel "Dean Galeri" adlı bir ek binanin büyük bir kısmını halka açmıştır ve bu ek galeride Paolozzi'nin orijinal Londra ve Münih stüdyolarının temsilen gösteren bir sergi odası da bulunmaktadır.

## Seçkin eserleri

* *I was a Rich Man's Plaything* (1947) adli kolaj resim, *Pop-Art* öncüsü
* *Domino* (1967/68), Scottish National Gallery, Edinburgh, İskoçya
* Paul McCartney plak albümü *Red Rose Speedway* (1973)
* *Piscator*, Euston Tren İstasyonu, Londra
* *Faraday*, Birmingham Üniversitesi, Birmingham, İngiltere
* *The Manuscript of Monte Casino (avuç, kol, bacak, ayak), Leith Walk, Edinburgh. İskoçya
* *A Maximis Ad Minima*, Kew Gardens, Londen
* Tottenham Court Road, Londra Metro istasyonunda mozaikler (1984)
* *Katastrophenbrunnen* (1985), İngiliz Bahçesi Berlin
* *For Leonardo* (1986), Münih '"Alte Pinakotheken* heykel parkı
* *Head of Invention (İcadın büstü)* (1989), "Design Müzesi", Londen
* *Daedalus on Wheels (Tekerlekler Üzerindeki Deadalus)" (1994), J[[Cambridge Üniversitesi]] "Jesus Koleji" İngiltere
* *Newton, (1995), British Library, Londra

## Resim galerisi

Dosya:Tottenham Court Road stn Central line mosaic.JPG|Londra Metrosu "Tottenham Court Road" İstasyonu'nun "Central Line" batı yönlü peronu için hazırladığı mozaik eser (1984).
Dosya:Head of Invention 2007.jpg|"İcadın Büstü" adlı eseri Londra Thames Nehri kıyısında "Butler's Wharf" rıhtımında bulunan "Design Müzesi" önünde (1989).
Dosya:StahlsymposiumWeiher.jpg|Dillingen Celik Symposium'da "Akropolis" adlı eser (1990).
Dosya:Rheingartenbrunnen-Köln.JPG|Koln'de Rhein Nehri kıyısında "Rheingartenbrunnen" fiskiye ve havuzu (1984-1986).
Dosya:Faraday Birmingham.jpg|Birmingham Üniversitesi, İngiltere, önünde bulunan "Faraday" adli eseri, Foto:"Daniel Morris
Dosya:Eduardo Paolozzi Cambridge.jpg|Cambridge Üniversitesi "Jesus Koleji" İngiltere, önünde bulunan "Deadalus on Wheels (Tekerlekler Üzerindeki Deadalus)" adlı eser (1994). 


## Dipnotlar

## Dış bağlantılar

* İskoçya Millî Galerileri online katalogunda "Sir Eduardo Paolozzi"'nin eserleri Works in National Galleries of Scotland  (Erişim:8.1.2010]
* Tate Online Koleksiyonu içinde bulunan "Sir Eduardo Paolozzi"'nin 381 eseri   (Erişim:8.1.2010]
* Paolozzi"'nin bazı eserlerinin fotoları   (Erişim:8.1.2010]