Mehmed Ali Bey el-Abid

**Muhammed Ali el-Abid** ( *Muhammed 'Ali el-'Ābid*, 1867- 22 Ekim 1939), aynı zamanda **Mehmed Ali Bey** olarak da bilinir, 11 Haziran 1932'den 21 Aralık 1936'ya kadar Suriye devlet başkanıdır. Şam'daki milliyetçi Suriye parlamentosunun adayı olarak, ülkenin egemenliğin Fransa'dan kısmen tanınmasından sonra atandı. Fransa, Suriye'yi yoğun milliyetçi baskı altındaki bir ulus olarak tanımayı kabul etti, ancak 1946'ya kadar birliklerini tamamen geri çekmedi.

## Kökeni
Babası Arap İzzet Holo Paşa, Şam'da Bedevî asıllı zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve eğitimine Beyrut'ta devam etmeden önce burada büyüdü. Arapça, Fransızca ve Türkçe biliyordu. İstanbul'a giderek Sultan II. Abdülhamid'in hizmetine girdi. Akabinde danışmanı oldu ve istihbarat servislerinin başı olarak görev yaptı ve ayrıca Irak'ın Musul kentini de yönetti. Jön Türklerin II. Abdülhamid'e karşı isyan etmesi üzerine 1908'de Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrıldı ve İngiltere, İsviçre ve Fransa'yı dolaşmadan önce Londra'ya gitti. Sonunda Paris'e taşındı ve daha sonra 1924'teki ölümüne kadar Kahire'de taşındı.

Mehmed Ali Bey'in dedesi ise Âbidzâde Holo Paşa'dır.

## Eğitim
Muhammed Ali el-Abid, Şam'da doğup büyümüş, ilkokullarında eğitim görmüş, daha sonra eğitimine Beyrut'ta devam etmiştir. Mezun olduğunda ailesiyle birlikte İstanbul'a taşındı ve burada prestijli bir Osmanlı lisesi olan Galatasaray Lisesi'ne gönderildi. Daha sonra Paris, Fransa'da hukuk okudu. Mezun olduktan sonra İslam hukuku okudu.

## Biyografi
1907'de Osmanlı İmparatorluğu'nun Washington büyükelçisi oldu. Ancak 23 Temmuz 1908'de Osmanlı İmparatorluğu'nun anayasasının ilan edilmesinden ve babasının İstanbul'dan kaçmasından sonra Osmanlı İmparatorluğu'na dönmeyerek Amerika Birleşik Devletleri'nde Kaliforniya'ya gitti. Daha sonra İngiltere, İsviçre ve Fransa arasında seyahat eden babasına katılarak Birinci Dünya Savaşı arifesinde Mısır'a ulaştı. Babasının ölümüne kadar orada kaldı.

Muhammed el-Abid, Suriye'nin Fransız mandası altına girdiği 1920 yazında Şam'a geri döndü. 1922'de el-Abid, Suriye Maliye Bakanı olarak atandı.

El-Abid, Arapça, Fransızca ve Türkçe bilmekteydi. Fransız edebiyatına ve ekonomisine düşkündü. Ayrıca iyi derecede İngilizce ve Farsça bilmekteydi.

30 Nisan 1932'de el-Abid Şam'da parlamentoya seçildi ve aynı yılın 11 Haziran'ında devlet başkanlığına yükseldi. Lübnan’ın Suriye’den ayrılmasını kabul etmesi üzerine, Şam'da anlaşmaya karşı çıkanlar “Ulusal Cephe” adını verdikleri bir muhalefet grubu kurdular. Cephe’nin halkı sokaklara döküp genel grevler ilân etmesi Suriye’deki manda idaresini sıkıntıya sokunca, Paris, Ulusal Cephe’yi muhatap kabul etmek zorunda kaldı. 1936 Eylül’ünde Paris’te varılan ve Suriye’ye kademeli bir bağımsızlık veren anlaşmayı uyarınca özgür bir parlamentonun seçilmesinden sonra istifa ederek Nice şehrine gitti. Roma'daki bir otelde 22 Ekim 1939'da öldü. Yerine Ulusal Blokun adayı Haşim el-Etâsî getirildi, ancak Suriye 1946'da tam bağımsızlığa kadar askeri olarak kontrolde kaldı.

Suriyeliler, daha önceleri “Lübnan’ı satmakla” suçladıkları eski başkanlarının cenazesini Şam'a götürüp büyük bir devlet töreniyle defnettiler.

## Ayrıca bakınız

* Osmanlı İmparatorluğu-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Mohammad Ali al-Abed