Raimondo D'Aronco

**Raimondo Tommaso D'Aronco**), Art Nouveau tarzındaki bina tasarımları ile ünlü İtalyan mimar. II. Abdülhamid devrinde 16 yıl saray mimarlığı yapmıştır.

Kuledibi'ndeki Laleli Çeşme de D'Aronco'nun izlerini taşır. 1894 İstanbul Depremi'nde zarar gören Galata'daki Aziziye Karakolu'nu da onaran isimdir.

## İlk yıllarda
D'Aronco, 1857'de İtalya'nın Udine eyaletindeki Gemona del Friuli kasabasında (şimdi Friuli'de, o zamanlar Avusturya İmparatorluğu'nun bir parçası) birkaç kuşak boyunca inşaatçı bir ailede doğdu. İlkokuldan sonra Gemona Sanat ve Ticaret Okulu'nu bitirdi.

14 yaşındayken, D'Aronco, 1871'de Avusturya'nın Graz kentinde, bugün hala var olan yetenekli masonlar ve marangozlar yetiştirmekle ünlü bir inşaat okulu olan Johanneum Baukunde'ye katıldı. Babasıyla yıllarca süren pratik deneyimden sonra zaten bilgili olan olağanüstü bir öğrenci olduğunu kanıtladı ve öğretmenleri onu mimarlık okumaya çağırdı. Kararlılığıyla İtalya'ya döndükten sonra D'Aronco, Gemona'daki bir tasarım yaz okuluna kaydoldu ve ikinci kursu tamamladıktan sonra girdiği yarışmada birincilik ödülü kazandı.

Aronco daha sonra askerlik hizmeti için gönüllü oldu ve Torino'da ahşap inşaatında deneyim kazandıran bir tahkimat mühendisi olarak çalıştı. Terhis olduktan sonra, Venedik Güzel Sanatlar Akademisi, Accademia di Belle Arti'ye girdi ve burada öğretim, belirli bir düşünce okuluyla sınırlı değildi ve fikirleri daha önce herhangi bir mimarlık eğitimi tarafından şekillendirilmemiş olan D'Aronco'nun biçim ve stil ile özgürce deney yapmasını sağladı. Akademide, Camillo Boito'nun fikirleri, ona mevcut çevreyi diğer kaynaklarla nasıl birleştireceğini öğreten tasarım derslerinde baskındı. Yılın sonunda, henüz 19 yaşındayken ve coşku doluyken, mimari kompozisyon için birincilik ödülüne layık görüldü.

## Kariyeri
Raimondo d'Aronco'nun İtalya'da şöhrete kavuşması, Roma'da inşa edilecek Kral II. Vittorio Emmanuele'ye ait bir anıt için yapılan tasarım yarışmasıyla başladı. Tasarımı gümüş madalya kazandı. 1887 Venedik Sergisi, 1890'da İlk Torino Mimarlık Sergisi ve 1891'de Palermo Ulusal Sergisi yarışmalarındaki benzer başarılar onu İtalya'nın en umut verici genç mimarlarından biri haline getirdi.

1893 yılında, 1896 yılında düzenlenecek İstanbul Tarım ve Sanayi Fuarı için tasarımlar hazırlamak üzere İstanbul'a davet edildi. Ağustos 1893'te geldi ve projeyi birkaç ay içinde tamamladı. Sultan II. Abdülhamid tasarımları onayladı ve 10 Temmuz 1894'teki büyük deprem şehri harap ettiğinde temeller atılıyordu. Yıkılan binaların biri de inşa halindeki bu sergiydi.

Ancak depremin ardından bir yeniden inşa programının başlaması daha acil hale geldi. Raimondo d'Aronco gibi eserleri ayakta duran mimarlara ihtiyaç duyuldu. D'Aronco ilk önce eski şehirdeki hasarlı anıtları restore etmekle görevlendirildi ve hükûmet ve bireyler için çok sayıda bina tasarlamaya devam etti.

Meslek hayatındaki İstanbul dönemi ancak Sultan II. Abdülhamid'in 1909'da tahttan indirilmesiyle sona erdi. Bu 16 yıl hayatının en üretken yılları olacaktı ve özgünlüğünün zirvesini temsil ediyordu.

## Ölümü
D'Aronco, Son dönemlerinde bademcik iltihabına iyi gelecek bir iklim arayışı için San Remo'ye taşındı ve 1932'de orada öldü.

## Eserleri
* Botter Apartmanı (Tünel) (1900)
* Cemil Bey Evi (1905) (Kireçburnu)
* Dikranyan Yalısı (Sarıyer)
* Faik ve Bekir Beyler Yalısı (Yeniköy)
* Hamidiye-i Etfal Hastanesi Saat Kulesi (Şişli) (1906)
* Haydarpaşa Tıbbiye Mektebi (Alexandre Vallaury ile birlikte)
* Hıdiva Yalısı (Mısır'ın İstanbul Başkonsolosluğu) (Bebek)
* Huber Köşkü (Tarabya) 
* Mehmed Memduh Paşa yalısının kütüphane ve koleksiyon salonu (Arnavutköy)
* Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii (Karaköy)
* Nazime Sultan Sarayı (Kuruçeşme)
* Şeyh Zafir Türbesi (Serencebey)
* Sultan II. Abdülhamit Çeşmesi (Maçka) (1901)
* Tarım, Orman ve Maden Bakanlığı binası (Sultanhamet) (1898) (günümüzde Marmara Üniversitesi Rektörlüğü)
* Villa Tarabya (İtalyan Sefareti yazlık binası) (Tarabya) 
* Vlora Han (Sirkeci)
* Yeniçeri Müzesi
* Yıldız Sarayı Şale Köşkü (Yıldız) (1898)
* Yıldız Çini ve Porselen Fabrikası (Yıldız) (1893-1907)
* Yıldız yokuşu üstünde türbe, çeşme ve kütüphane.

## Kaynakça