Bosna-Hersek'te telekomünikasyon

**[[Bosna-Hersek|Bosna-Hersek'te]] [[telekomünikasyon]],** radyo, televizyon, sabit telefon, cep telefonları ve interneti içermektedir.

## Radyo ve televizyon

* Radyo istasyonları: 3 büyük kamu radyo yayıncısı ve birçok özel radyo istasyonu (2010). 
* Televizyon istasyonları: 3 kamu TV yayıncısı: Bosna-Hersek Radyo ve Televizyonu (BHRT), 2 ağ işleten Federasyon TV ve Radyo Televizija Republike Srpske, 5 TV istasyonunun yerel bir ticari ağı, 3 özel ulusallığa yakın TV kanalı ve düzinelerce küçük bağımsız TV kanalı (2010).

İletişim Düzenleme Kurumu (MKK) ülkenin radyo ve televizyon medyasını düzenlemekle görevlidir.

Bosna Savaşı sırasında çoğu medya kanalı yetkililerin, orduların ve grupların propaganda araçları haline geldi. O zamandan beri, etnik sınırları aşan medyanın geliştirilmesi için - sınırlı bir başarı ile - çabalar sarf edilmiştir.

TV ülkedeki baş haber kaynağıdır. En etkili yayıncılar Boşnak-Hırvat ve Sırp birimleri tarafından işletilen kamu radyo ve TV istasyonlarıdır. Bosna'nın önde gelen uluslararası sivil ajansı olan Yüksek Temsilciler Dairesi (YTD), ulusal kamu yayıncılığının gelişimini denetledi. YTD milliyetçi olmayan, sivil bir medya yaratmak için çalıştı.

Saraybosna; Bosna, Hırvatça ve Sırpça yayın yapan, Katar merkezli pan-Arab haber ağının bir dalı olan Al-Jazeera Balkan TV'ye ev sahipliği yapıyor.

## Telefon

Bosna-Hersek'teki telekomünikasyon sektörü liberalleşmeye başladı. 2006 yılına kadar üç lisanslı sabit telekomünikasyon operatörü vardı: Saraybosna merkezli BH Telekom, ülke nüfusunun% 51'ini ve Bosna Hersek Federasyonu topraklarının çoğunu kapsıyordu; BH Federasyonu'nun % 34'ünü, özellikle Sırp Cumhuriyeti topraklarını kapsayan Banja Luka merkezli Telekom Srpske ve ağırlıklı olarak BH Federasyonu'ndaki BH nüfusunun% 16'sını kapsayan HT Mostar. Üç şirket, ulusal ve uluslararası aramalar için ülke çapında lisanslara sahip olmalarına rağmen, faaliyet alanları üzerinde *de facto* tekel yaşamıştır. 2007'de serbestleştirilmelerinin başlangıcından bu yana yeni markalar girdi. Sabit telefon hizmeti abone sayısı 2001'de 849.027 ve 2007'de 1.022.475 idi. Sabit telefon penetrasyon oranları % 22,35'ten (2001)% 26,41'e (2007) yükseldi.

Mobil telefon sektörü oldukça rekabetçidir üç ana telefon operatörü BH Mobile, M: Tel ve ERONET ülke çapında rekabet etmektedir. Mobil ağlar, nüfusun% 99'unu kapsamaktadır ve 2007 yılında 2.450.425 abone ile 2004'ün iki katına çıkarak % 63.29 penetrasyon oranına sahiptir.  Her üç mobil operatör de 4G + ağında çalışır.

TLC operatörleri hâlâ devlete aittir ve BH Telekom'un %90 ve BH Federasyonu'na ait HT Mostar'ın %50,1 hissesi ile özelleştirmeye karşı güçlü bir direnç vardır. Sırp Cumhuriyeti'nde, Telekom Srpska özelleştirildi ve şu anda ağırlıklı olarak (% 65) Telekom Srbija'ya aittir.

Üç ana TLC operatörünün siyasi partilerle güçlü bağlantıları vardır. 2003 yılında YTD tarafından yönetilen bir denetim, BH Telekom, RS Telekom ve HT Mostar'ın 2002 yılında toplam 57 milyon ABD doları zararla fon, yolsuzluk ve kötü yönetim konusunda ciddi yanlışlık yaşadığını ortaya koydu. Reform baskısı, halkın yüksek maaşlar ve siyasi partilere mali desteğinin açıklanmasıyla artırıldı. Bu, 2003 yılında Boşnak kontrollü BH Telekom yönetim kurulunun görevden alınmasına yol açtı. Ancak telekom şirketleri Bosnalı siyasi partiler tarafından nakit makinesi gibi kullanılmaya devam edildi. 2010 yılında, ABD kaynaklı bir telgraf Eronet ve HT Mostar'ı HDZ'nin "geleneksel nakit ineği" olarak tanımladı ve "1999 yılında Maliye Bakanı olarak Covic'in, Eronet'in HDZ-BH menfaatlerine ait üç özel şirkete transferinin düzenlenmesine yardımcı oldu. Stipe Prlic, HT Mostar'ın Genel Müdürü olarak, Federasyon hükûmetinin buna yetki vermediğini savunarak mahkemede özelleştirmeye meydan okudu ve kazandı. Covic, Prlic'in yeniden atanmasıyla o zamandan beri mücadele etti." diyerek belirtti.

Telekomünikasyon pazarı, yayın ve internet sektörlerini de düzenleyen İletişim Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenmektedir.

* Telefon kodu: +387 
* Toplam sabit hat: 852.442 hat (2012) 
** 701.070 analog sabit hat (2012) 
** 66.770 ISDN B kanalı (2012) 
** 29.547 hücresel yerel döngü (CLL) abonelikleri (2012) 
** 52.977 VoIP abonelikleri (2012) 
** 2.078 ankesörlü telefon (2012) 
* 715.675 konutta sabit hat (2012) 
* 136.767 işletmede sabit hat (2012) 
* Toplam cep telefonu: 3,4 milyon aktif abonelik (2012) 
** 2.8 milyon ön ödemeli mobil hücresel abonelik (2012) 
** 0,6 milyon faturalı mobil hücresel abonelik (2012) 
* Mobil hücresel penetrasyon: 
** 3G ve 4G mobil ağlar nüfusun% 70.0'ini kapsamakta (2012) 
** GSM mobil şebekeleri nüfusun% 99,0'u kapsamakta (2012) 
* Kısa Mesaj Servisi: 1,9 milyar SMS mesajı gönderildi (2012) 
* Multimedya Mesaj Servisi: 4,3 milyon MMS mesajı gönderildi (2012) 
* Servis sağlayıcıları: 
** 13 alternatif sabit hat operatörü (2012) 
** 2013 yılında planlanan 2 yeni MVNO operatörü ile 1 mobil sanal ağ operatörü

## İnternet

* Üst seviye alan adı: .ba 
** Saraybosna Üniversitesi'ndeki *Univerzitetski tele-informatički centar* (UTIC, Üniversite Tele-Bilişim Merkezi).ba alan adının yöneticisidir. 
* Sabit internet: 663.913 abonelik (2017) 
** 231 çevirmeli abonelik (2017) 
** 663.682 geniş bant aboneliği (2017) 
*** 398.110 dijital abone hattı aboneliği (2017) 
*** 221.251 kablolu modem aboneliği (2017) 
*** 40.886 sabit kablosuz erişim (FWA) aboneliği (2017) 
*** 1.142 kiralık hat aboneliği (2017) 
*** 1.939 fiber (FTTH) aboneliği (2017) 
*** 354 diğer sabit geniş bant aboneliği (2017) 
* İnternet hostu: 155.252 host ile dünyada 77 sırada. 
* İnternet Servis Sağlayıcıları : 71 İSS (2017)

### İnternet sansürü ve gözetimi
İnternete erişim konusunda devlet kısıtlamaları yoktur veya hükûmetin e-posta veya internetteki sohbet odalarını izlediğini bildirilmektedir.

Bosna Hersek Basın Konseyi, çevrimiçi ve yazılı basın içeriğinin kendi kendini düzenlemesinden sorumlu kuruluştur. 2012 yılında Basın Konseyi, basılı ve çevrimiçi medya (yazılı basın için 103 ve çevrimiçi medya için 73) hakkında yanlış içerik veya iftira bildirildiğini iddia eden 176 şikayeti dikkate alarak 35'ini geçerli kabul etmiş ve 19'unu asılsız olarak reddetmiştir.

Yasa, ifade ve basın özgürlüğünü öngörmektedir; ancak hükûmet uygulamada basın özgürlüğüne her zaman saygı göstermez. Bosna-Hersek Federasyonu yasası nefret söylemini yasaklıyor. Sırp Cumhuriyeti yasası, nefret söylemini özel olarak yasaklamasa da, yasa etnik, ırksal veya dini nefrete yol açmayı yasaklıyor. Bağımsız analistler, politikacıların ve diğer liderlerin istenmeyen eleştirileri nefret söylemi olarak etiketleme eğiliminin devam ettiğini de kaydediyorlar.

Kanun, mahremiyet, aile, ev veya yazışmalara keyfi müdahaleyi yasaklar ve hükûmet genellikle bu yasaklara pratikte saygı gösterir.

## Kamu malı materyaller

* Bu makale, Bosna-Hersek İletişim Düzenleme Ajansı'nın web sitelerinden veya "2012 basımlı"  (*Regulatorna agencija za komunikacije Bosne i Hercegovine*) belgelerinden materyal içermektedir. 
*          
* Bu madde, ABD Dışişleri Bakanlığının web sitelerinden veya belgelerinden kamu malı materyaller içermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Bosna Hersek İletişim Düzenleme Kurumu (MKK) 
* NIC.ba  (Boşnakça),.ba alan adı kayıt şirketi