BMW 5 Serisi

**BMW 5 Serisi**, Alman araba üreticisi BMW tarafından 1972 yılından beri üretilen bir üst orta sınıf otomobildir. BMW Yeni Sınıf sedanlarının halefi olan araba, şu anda sekizinci neslindedir. 5 Serisi sedan ve 1991'den beri station wagon modelleriyle satışa sunulmaktadır, 2009 ile 2017 yılları arasında 5 kapılı fastback modeli ("Gran Turismo" olarak pazarlandı) de bulunuyordu. 2017'den itibaren gelen her nesil, G ile başlayan bir kodla sınıflandırılmıştır. Bundan önce, 2010-2016 yılları arasında F ile başlayan bir kod ve 1972-2010 yılları arasında ise E ile başlayan bir kod kullanılıyordu. Bu kodlar, her bir nesil ve modeli birbirinden ayırt etmek için kullanılır.

BMW 5 Serisi'nin birinci nesli, doğal emişli dört veya altı silindirli motorlar kullanıyordu. Ardından gelen bütün nesiller doğal emişli veya turboşarjlı dört ve altı silindirli veya V8 ve V10 motorlar kullanır, 1982'den beri dizel motorlar da sunulmaktadır.

5 Serisi, 3 Serisi'nin ardından BMW'nin en çok satan ikinci modelidir. 29 Ocak 2008'de beş milyonuncu 5 Serisi üretim bandından indi. 5 Serisi, BMW'nin hala üretimde olan en eski modelidir ve isminde "serisi" ifadesini kullanarak günümüzde de kullanılan üç rakamlı model isimlendirme geleneğini başlatmıştır: İlk basamak, arabanın modelini (bu durumda 5) temsil eder. Takip eden diğer 2 basamak, genellikle arabanın desilitre cinsinden motor hacmini temsil eder. 3 basamaklı sayının ardından yakıt cinsini (benzin veya dizel), motor veya şanzıman büyüklüğünü ve kaporta türünü belirtmek için ek olarak harf veya kelimeler konabilir. "i" harfi, asıl olarak benzin enjeksiyonu (injection) temsil eder. E28'den itibaren 5 Serisi'nin bütün nesilleri, M5 isimli bir M modeli içermektedir.

## Tarihi
5 serisi ismini V8 ve Isetta döneminden sonra "yeni seri" otomobillerin 5.si olmasından aldı. Önceki modeller; 700, BMW Yeni Sınıf, Yeni Altılı 2500/2800/Bavyera ve CS idi. 5 serisinin daha ufak olan yeni sınıf sedan arabaların yerini alması bekleniyordu. Böylece, coupe aşağı sınıfı model olarak kalacaktı.

Arabanın kasası Marcello Gandini tarafından Bertone 1970 BMW Garmisch 2002ti Cenevre gösteri arabası örnek alınarak tasarlanmıştı. Gandini daha sonra benzer tasarımları olan, Fiat 132 ve Alfa Romeo Alfetta'yı da tasarladı.

## Birinci nesil (E12; 1972)

BMW E12 BMW'nin ürettiği ilk 5 Serisi arabaydı. Bu kuşakta şu arabalar üretilmiştir:

* ABD dışı
** 1974 **518** - 1.8&nbsp;L *[[BMW M10#M118|M118]]* I4
** 1976 **518** - 1.8&nbsp;L *[[BMW M10#M42|M42]]* I4
** 1980 **518** - 1.8&nbsp;L *[[BMW M10#M10B18|M10B18]]* I4, 89&nbsp;hp (65&nbsp;kW)
** 1972 **520** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M10#M17|M17]]* I4, 115&nbsp;hp (85&nbsp;kW)
** 1972 **520i** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M10#M64|M64]]* fuel injected I4, 125&nbsp;hp (92&nbsp;kW)
** 1973 **525i** - 2.5&nbsp;L I6, 146&nbsp;hp (107&nbsp;kW)
** 1975 **528i** - 2.8&nbsp;L *M30B28* I6, 184&nbsp;hp (135&nbsp;kW)
** 1975 **530i** - 3.0&nbsp;L I6, 176&nbsp;hp (129&nbsp;kW)
** 1979 **M535i** - 3.5&nbsp;L I6, 218&nbsp;hp (160&nbsp;kW)
* ABD
** 1975-1978 **530i** - 3.0&nbsp;L I6, 176&nbsp;hp (129&nbsp;kW)
** 1979-1981 **528i** - 2.8&nbsp;L I6, 169&nbsp;hp (124&nbsp;kW)

1,8 litre motorlar 2,0 litre enjeksiyon motorları gibi 1980'lere kadar sadece Almanya'ya özgü olarak kaldı. Güney Afrika modelleri ise şunlardı: 525i, 528i ve 530i.

## İkinci nesil (E28; 1981)

BMW E28, BMW 5 Serisinin ikinci kuşak arabasıydı ve tasarım olarak da E12'nin evrim geçirmiş haliydi. Bu kuşaktan, Avrupa'da satılan modeller şunlardır: 
* **518/518i**- 1.8&nbsp;L *[[BMW M10#M10B18|M10B18]]* I4, 90/105&nbsp;hp (66/77&nbsp;kW)
* **520i** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M20#M20B20|M20B20]]* I6(122&nbsp;hp katalizörsüz/129&nbsp;hp katalizörlü)
* **524d** - 2.4&nbsp;L *[[BMW M21|M21]]* diesel I6, 86&nbsp;hp (63&nbsp;kW)
* **524td** - 2.4&nbsp;L *[[BMW M21|M21]]* turbodiesel I6, 115&nbsp;hp (85&nbsp;kW)
* **525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M30#M30B25|M30B25]]* I6,150&nbsp;hp (110&nbsp;kW)
* **525e** - 2.7&nbsp;L *[[BMW M20#M20B27|M20B27]]* I6, 125/129&nbsp;hp (92/95&nbsp;kW)
* **528i** - 2.8&nbsp;L *[[BMW M30#M30B28|M30B28]]* I6, 184&nbsp;hp (135&nbsp;kW)
* **535i/M535i** - 3.4&nbsp;L *[[BMW M30#M30B34|M30B34]]* I6, 218&nbsp;hp (160&nbsp;kW)
* **M5** - *[[BMW M88|M88]]* I6, 286&nbsp;hp (210&nbsp;kW)
:Yüksek performanslı 5 Serisi, 24 supaplı DOHC, I6, 6 klape kaporta, Bosch Motronic bütünleştirilmiş benzin enjeksiyon. 1984 yılında ilk üretildiğinde, E28 M5 dünyadaki en hızlı sedan olma özelliğini taşıyordu.

Şu modeller ise ABD'de satılmıştır:
* **524td** - 2.4&nbsp;L *[[BMW M21|M21]]* turbodiesel I6, 115&nbsp;hp (85&nbsp;kW)
* **528e** - 2.7&nbsp;L *[[BMW M20|M20B27]]* I6, 121&nbsp;hp (89&nbsp;kW)
:Yakıt tasarrufu amacıyla tasarlanmıştır.
* **533i** - 3.2&nbsp;L M30B33 I6*, 182&nbsp;hp (134&nbsp;kW)*
:Yüksek hızlanma gücü.
* **535i** - 3.4&nbsp;L *[[BMW M30#M30B34|M30B34]]* I6, 182&nbsp;hp (134&nbsp;kW)
:Daha fazla tork ve güç üretilebilen 533i.
* **535is** - 3.4&nbsp;L *[[BMW M30#M30B34|M30B34]]* I6, 182&nbsp;hp (134&nbsp;kW)
:Sportif süspansiyonlara ve iç tasarıma sahip 533i.
* **M5** - 3.4&nbsp;L *[[BMW S38#S38B35|S38B35]]* I6, 256&nbsp;hp (190&nbsp;kW)
:Yüksek performans 5 Serisi - 24 supaplı DOHC, I6, 6 klape kaporta, Bosch Motronic bütünleştirilmiş benzin enjeksiyon.

## Üçüncü nesil (E34; 1988)
3. kuşak 5 Serisi, güvenlik ve güvenilirlik özellikleri nedeniyle birçok ödül kazandı. Ayrıca, zamanının en zarif otomobillerinden birisi olarak değerlendirildi.
Modeller şunlardı:
* ABD dışı
** 1989–1993 **BMW 518i** - 1.8&nbsp;L *[[BMW M40#M40B18|M40B18]]* I4
** 1993–1996 **BMW 518i** - 1.8&nbsp;L *[[BMW M43#M43B18|M43B18]]* I4
** 1988–1990 **BMW 520i** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M20#M20B20|M20B20]]* I6
** 1988–1990 **BMW 520i ECE** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M20#M20B20|M20B20]]* I6 (520i den daha yüksek sıkıştırma gücü.)
** 1990–1995 **BMW 520i** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M50#M50B20|M50B20]]* I6
** 1988–1991 **BMW 525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M20#M20B25|M20B25]]* I6
** 1990–1995 **BMW 525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M50#M50B25|M50B25]]* I6
** 1994–1995 **BMW530i** - 3.0&nbsp;L *[[BMW M60#M60B30|M60B30]]* V8
** 1988–1992 **BMW 535i** - 3.5&nbsp;L *[[BMW M30#M30B35|M30B35]]* I6
** 1993–1995 **BMW 540i** - 4.0&nbsp;L *[[BMW M60#M60B40|M60B40]]* V8
* ABD
** 1989–1991 **BMW 525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M20#M20B25|M20B25]]* I6
** 1989–1993 **BMW 535i** - 3.5&nbsp;L *[[BMW M30#M30B35|M30B35]]* I6
** 1991–1993 **[[BMW M5]]** - 3.6&nbsp;L *[[BMW M88#S38B36|S38B36]]* I6
** 1992–1995 **BMW 525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M50#M50B25|M50B25]]* I6
** 1994–1995 **BMW 530i** - 3.0&nbsp;L *[[BMW M60#M60B30|M60B30]]* V8
** 1994–1995 **BMW 540i** - 4.0&nbsp;L *[[BMW M60#M60B40|M60B40]]* V8

## Dördüncü nesil (E39; 1995)

BMW E39 BMW'nin en başarılı arabalarından birisi oldu. Modellerinin başlıcaları şunlardır:
* 1996–2000 **520i** - 2.0&nbsp;L *[[BMW M52#M52B20|M52B20]]* I6, 150&nbsp;hp (110&nbsp;kW)
* 2000–2003 **520i** - 2.2&nbsp;L *[[BMW M54#M54B22|M54B22]]* I6, 170&nbsp;hp (125&nbsp;kW)
* 1996–2000 **523i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M52#M52B25|M52B25]]* I6, 170&nbsp;hp (125&nbsp;kW)
* 2000–2003 **525i** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M54#M54B25|M54B25]]* I6, 184&nbsp;hp (135&nbsp;kW)
* 1996–1999 **528i** - 2.8&nbsp;L *[[BMW M52#M52B28|M52B28]]* I6, 193&nbsp;hp (142&nbsp;kW)
* 1999–2000 **528i** - 2.8&nbsp;L *[[BMW M52#M52B28TU|M52B28TU]]* I6, 193&nbsp;hp (142&nbsp;kW)
* 2000–2003 **530i** - 3.0&nbsp;L *[[BMW M54#M54B30|M54B30]]* I6, 231&nbsp;hp (170&nbsp;kW)
* 1998–2000 **530d** - 3.0&nbsp;L *[[BMW M51|M51]]* diesel I6, 184&nbsp;hp (135&nbsp;kW)
* 2000–2003 **530d** - 3.0&nbsp;L *[[BMW M57#M57D30|M57D30]]* diesel I6, 193&nbsp;hp (142&nbsp;kW)
* 2000–2003 **525d** - 2.5&nbsp;L *[[BMW M57#M57D25|M57D25]]* diesel I6, 166&nbsp;hp (122&nbsp;kW)
* 1996–2003 **535i** - 3.5&nbsp;L *[[BMW M62#M62B35|M62B35]]* V8, 245&nbsp;hp (180&nbsp;kW)
* 1996–2003 **540i** - 4.4&nbsp;L *[[BMW M62#M62B44|M62B44]]* V8, 282&nbsp;hp (207&nbsp;kW)
* 1996–2003 **540i** - 4.4&nbsp;L *[[BMW M62#M62B44|M62TUB44]]* V8, 290&nbsp;hp (213&nbsp;kW) 
* 1998–2003 **[[BMW M5|M5]]** - 4.9&nbsp;L *[[BMW M62#S62|S62]]* V8, 400&nbsp;hp (294&nbsp;kW)

Bu araba birçok bakımdan takdire şayan bulunmuştur. Birçok kişiye göre şimdiye kadarki en başarılı BMW arabasıydı. Consumer Reports isimli Amerikan Dergisi, 2001 530i 'ye bir arabaya verdiği en yüksek notu vermiştir. Avrupa modellerinde olan dizel motorlar, arabaya yüksek tork ve rahat bir sürüş sağlamıştır.

## Beşinci nesil (E60/E61; 2003)

BMW E60 BMW 5 Serisi arabasıdır. Tasarımı ve birçok ileri düzeydeki özelliği başlangıçta karışık tepkiler almıştır. E60 önceki modellere göre teknolojik anlamda oldukça büyük bir sıçrama kaydetmiştir. Şu an, BMW'nin en yenilikçi ve iyi arabalarından biri olarak kabul edilmektedir.

Bu modelin hem sedan hem de wagon sürümleri vardır ve şu modelleri mevcuttur: 
* 2003- **520d** - 2.0&nbsp;L (1995&nbsp;cc) diesel I4, 120&nbsp;kW (163&nbsp;hp)
* 2003-2004 **520i** - 2.2&nbsp;L (2171&nbsp;cc) I6, 125&nbsp;kW (170&nbsp;hp)
* 2004- **523i** - 2.5&nbsp;L (2497&nbsp;cc) I6, 130&nbsp;kW (177&nbsp;hp)
* 2004- **525i** - 2.5&nbsp;L (2497&nbsp;cc) I6, 158&nbsp;kW (215&nbsp;hp)
* 2004- **525d** - 2.5&nbsp;L (2497&nbsp;cc) diesel I6, 130&nbsp;kW (177&nbsp;hp)
* 2004- **530i** - 3.0&nbsp;L (2979&nbsp;cc) I6, 190&nbsp;kW (258&nbsp;hp)
* 2004- **530d** - 3.0&nbsp;L (2993&nbsp;cc) diesel I6, 160&nbsp;kW (218&nbsp;hp)
* 2004- **535d** - 3.0&nbsp;L (2993&nbsp;cc) diesel I6, 200&nbsp;kW (272&nbsp;hp)
* 2004- **545i** - 4.4&nbsp;L (4398&nbsp;cc) *[[BMW N62#N62B44|N62B44]]* V8, 245&nbsp;kW (333&nbsp;hp)
* 2006- **550i** - 4.8&nbsp;L (4799&nbsp;cc) *[[BMW N62#N62B44|N62B48]]* V8, 265&nbsp;kW (360&nbsp;hp)
* 2006- **M5** - 5.0&nbsp;L (4999&nbsp;cc) V10, 373&nbsp;kW (507&nbsp;hp)

4 tekerlekli sürüş 1996 yılından beri 5 Serisinde ilk defa sunulmaktadır. X3 ve X5'lerdeki xDrive System, yeni 5 Serisinde de mevcuttur. Modeller, şirketin adlandırma düzenine uygun olarak, 525xi ve 530xi olacaktır.

E60/E61 5 Serisi, 8 Ocak 2007 tarihinde yenilendi. Yeni ön ve arka tamponlar, yenilenmiş tasarımıyla ön ve arka farlar en önemli değişiklikler olarak göze çarptı. Ayrıca, iç tasarım da yenilendi ve yeni BMW Drive-By-Wire sistemi 5 Serisine eklendi. 2007 Mart ayından itibaren, üretimde 525i ve 530i'lerin yerini 528i/xi ve 535i/xi aldı.

## Altıncı nesil (F10/F11/F07/F18; 2010)

Yeni BMW 5 Serisi F10 sedanın lansmanı üst orta segmentte bir kez daha estetik tasarım ve üstün sürüş keyfi sunmaktadır.

## Yedinci nesil (G30/G31/G38; 2017)

Resmi olarak Ekim 2016'da ilan edildi ve satışlar Şubat 2017'de başladı.

## Sekizinci nesil (G60/G61/G68; 2024)

BMW G60/G61/G68, 5 Serisi'nin sekizinci neslidir. 24 Mayıs 2023'te tanıtılan model, aynı yılın yazında BMW'nin Dingolfing fabrikasında üretilmeye başlanmış ve ilk siparişler Ekim ayında teslim edilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yeni BMW 5 Serisi Tanıtımı
* Resmi BMW internet sayfası
* BMW 5 Serisi Security
* Resmi M5 internet sayfası
* BusinessCar.co.uk 5-serisi üzerine İngilizce makale