İvane Cavahişvili

**İvane Cavahişvili** (, 11 Nisan 1876 - 18 Kasım 1940), Gürcü tarihçi ve çalışmaları Gürcistan tarihi ve Gürcistan kültürünün modern bilimini büyük ölçüde etkileyen bir dilbilimciydi. Tiflis Devlet Üniversitesi'nin (1918) kurucularından ve 1919'dan 1926'ya kadar rektörlerinden biriydi.

## Hayatı
İvane Cavahişvili, Tiflis Spor Salonu'nda eğitimci olarak görev yapan Prens Aleksandre Cavahişvili'nin aristokrat ailesinin çocuğu olarak Gürcistan'ın Tiflis kentinde (o zamanlar Rusya'nın bir parçasıydı) doğdu. 1899 yılında St. Petersburg Üniversitesi Doğu Bilimleri Fakültesi'nden mezun olduktan sonra, mezun olduğu okulda Ermeni ve Gürcü Filolojisi Kürsüsü *özel* *doktoru* oldu. 1901'den 1902'ye kadar Berlin Üniversitesi'nde misafir bilim insanıydı. 1902'de akıl hocası Akademisyen Nicholas Marr'a, Orta Çağ Gürcü el yazmalarını inceledikleri Sina Dağı'na kadar eşlik etti. Cavahişvili'nin anıtsal, ancak henüz tamamlanmamış ilk ciltlerinden sonra, *kartveli eris istoria* (A History of the Georgian Nation) 1908 ve 1914 arasında ortaya çıktı; Gürcü ve Kafkas tarihi, Gürcü hukuku, paleografya, diplomasi, müzik, drama ve diğer konularda bu alanlarda dönüm noktası niteliğinde çalışmalar üretmektedir.

1918'in başlarında, Gürcistan'ın Tiflis'teki ilk normal üniversitesini kurmada etkili oldu ve böylece Gürcü entelektüellerinin nesiller boyu değer verdiği, ancak Rus İmparatorluk yetkilileri tarafından sürekli olarak hayal kırıklığına uğrayan uzun süreli bir rüyayı gerçekleştirdi. Cavahişvili'nin profesör ve Gürcistan tarihi bölüm başkanı olduğu Tiflis Üniversitesi (bugünkü İ. Cavahişvili Tiflis Devlet Üniversitesi, şu anda adını taşıyan TSU), Gürcistan'ın eğitim yaşamında hızla baskın bir pozisyon aldı. 1919'da Cavahişvili, üniversitenin ikinci rektörü olarak tanınmış kimyager Petre Melikişvili'nin yerini aldı: Haziran 1926'ya kadar görev yaptı, 1924'teki anti-Sovyet Ağustos ayaklanmasının ardından, Marksist olmayan entelektüellerin hoşgörüsü azalmaya başladı. Yayınlamasına ve öğretmesine izin verilmesine rağmen, bu tutulma muhtemelen hayatını kurtardı, çünkü üniversitedeki halefi, 1936-7'in Stalinist büyük temizliğinin kurbanları arasındaydı. 1938'de TSU'dan istifa etmek zorunda kaldı, ancak kısa süre sonra 1940'ta Tiflis'teki ölümüne kadar başkanlığını yaptığı Gürcistan Devlet Müzesi'nde Tarih Bölümü müdürü olarak atandı. TSU’nun bahçesine defnedildi.

## Mirası ve eserleri

Dosya:Ivane Javakhishvili 1976 USSR stamp.jpg|Cavahişvili, 1976'da Sovyet damgasında.
Dosya:Ivane Javakhishvili 2016 stampsheet of Georgia.jpg|Gürcistan'ın 2016 damgasında Cavahişvili. Sanatçı: G. Kartvelishvili.
Dosya:Ge-money-lari-5.jpg|5 lari banknotunda Cavahişvili.
Cavahişvili, Gürcistan'ın siyasi, kültürel, sosyal ve ekonomik tarihinin çeşitli yönlerini ele alan 170'ten fazla eser yazdı. 1908'de ilk baskısının yayımlanmasından bu yana, ana eseri *A History of the Georgian Nation* (tam olarak 1908 ile 1949 arasında yayımlanmıştır), modern öncesi Gürcü tarihinin en kapsamlı ve etkili ele alışlarından biri olarak kalmıştır; ancak kitabı başka bir dile çevrilmedi. Cavahişvili'nin *A History of the Georgian Nation* da dâhil olmak üzere makale ve kitaplarından bazıları, 1977 ve 1998 yıllarındaki on iki ciltlik toplu çalışmalarında yeniden basıldı.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Akaki Surguladze (1976), "İvane Cavahişvili (1876-1940)"
* Sergo Corbenadze (1986), Life and Works of Ivane Javakhishvili, Tiflis Devlet Üniversitesi Yayınevi, s. 611. (*Gürcüce*)

## Kaynakça