open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lamda

**Lambda** (**Λ λ**) (Yunanca: **Λάμδα**, *Lamða*), Yunan alfabesinin 11. harfidir. Fenike alfabesi'ndeki lamed  harfinden gelmektedir. İnce /l/ sesine denk gelir. Kimyada radyoaktif bozunumu temsil eder. Radyoaktif bir maddenin etkisinin yarıya iniş süresini belirtmek için kullanılır. Bunun dışında lambda harfi, Spartalıların sembolü olarak kabul ediliyordu. Bunun sebebi antik Yunanistan'da Sparta'nın kendilerini "Lakedaimonlar" olarak adlandırmalarıydı. Aynı zamanda oyun yapım şirketi Valve'nin oyunu Half Life oyun serisinin amblemidir.

## Örnekler
λάχανο (laħano) = Lahana

λεκές (lekes) = Leké

λάστιχο (lastiħo) = Lastik

λαβράκι (lavraki) = Levrek

λάμπα (lamba) = Lamba
İota

**İota** veya **Iota** (**Ι ι**) (Yunanca: Ιώτα, *İota*) Yunan alfabesinin dokuzuncu harfidir. Fenike alfabesinin yodh  harfinden gelmektedir. Türkçedeki I ı harflerine benzese de Yunancada  /i/ sesini veren üç harften biridir. Yunan dilinde Türkçe /ı/ sesi (Kapalı arka düz ünlü) yoktur.

## Örnekler

* ιδέα (idea) = ide, fikir
* Ιράν (iran) = İran
* Ιράκ (irak) = Irak

## Ayrıca bakınız

* İota subscriptum
* İotasizm
Kappa

**Kappa** (**Κ κ**) (), Yunan alfabesinin onuncu harfidir. Fenike alfabesinin kaph  harfinden gelmektedir. Türkçedeki Kk sesine denk gelir. Kendinden önce Γγ geldiği takdirde değişik şekilde okunabilir. Cümle içinde bulunduğu yere göre *g* ya da *ng* olarak okunur.

## Örnekler
* κάλφας (kalfas) = Kalfa
* καπλαμάς (kaplamas) = Kaplama
* καρπούζι (karpuzi) = Karpuz
* κασκόλ (kaskol) = Kaşkol
* κιμάς (kimas) = Kıyma
* Κίνα (Kina) = Çin
* Αργκό (argo)
* Παγκράτι (pangrati)
Ro

**Ro** (**Ρ ρ**) (Yunanca:**Pω**, *Ro*), Yunan alfabesinin on yedinci harfidir. Fenike alfabesinin resh  harfinden köken alır. Şekil olarak Latin harfi olan Pp'ye benzese de Yunan Ro'su, Türkçedeki R sesine karşılık gelir. Hatta Türkçedekinden biraz daha sert bir *[[R]]* olduğu söylenebilir.

## Örnekler
ρεζίλης (rezilis) = Rezil

ρετσίνι (reçini) = Reçine

ρακί (raki) = Rakı

Ρώμη (Romi) = Roma

Ρωσία (Rosia) = Rusya
Öğretim yardımcısı

**Öğretim yardımcısı**; öğretim görevlileri, araştırma görevlileri (üniversite asistanları), okutmanlara, çevirmenlere (tercüman) ve uzmanlara verilen isim.

* **[[Öğretim görevlisi]]**; atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için görevlendirilen, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişilerdir.
* **[[Araştırma görevlisi]]** (Üniversite asistanı), asistanlık yönetmeliğine göre seçilir. Başlangıçta asil olarak tayin edilmeyen asistanlar, bu tarihten bir yıl sonra asil kadroya geçerler. Gerekli görülenlerin adaylık süresi bir yıl daha uzatılabilir. Asistanlar, asaletlerinin onanmasından itibaren 4 yıl içinde uzmanlıklarını ve altı yıl içinde doktoralarını vermek zorundadırlar. Bu süre içinde doktor veya uzman olamayan asistanların görevlerine devam edip etmemelerine, kürsü profesörünün teklifi üzerine profesörler kurulu karar verir. Asistanların üniversite dışında herhangi bir işte çalışmaları yasaktır. Kendilerine belirli miktarda üniversite tazminatı ödenir. Asistanlar, yanlarında çalıştıkları profesör veya doçentlerin gerekli göreceği öğretim ve uygulamalarda hazır bulunmak, kendilerine konularıyla ilgili olarak verilecek işleri zamanında ve düzenli olarak yapmak, öğrencilerin çalışma ve uygulamalarına yardım etmek işleriyle görevlidirler.
* **[[Okutman]]**; dil dersleri vermek, eski dilde yazılmış metinleri çözümlemek gibi asıl öğretime yardımcı işlerle uğraşır. Fakülte yönetim kurullarının teklifi ve rektörün onayıyla tayin edilirler.
* **[[Uzman]]**; laboratuvarlarda, kütüphanelerde, enstitülerde ve atölyelerde öğretimle doğrudan doğruya veya dolayısıyla ilgili, özel bir bilgiye ihtiyaç gösteren işlerle görevlidir. Fakülte veya fakültelere bağlı çalışacaklarsa, fakülte yönetim kurulunun teklifi ve rektörün onayıyla tayin edilirler.
* **[[Çevirmen]]** (Tercüman), yazılı veya sözlü tercüme işlerinde sürekli veya geçici olarak görevlendirilir. Bunların tayini, uzmanların tayinindeki usule göre yapılır.

## Kaynakça
Asistan

**Asistan** veya **yardımcı** bu anlamlara gelebilir:
## Meslekler
* Çıraklık
* Yardımcı koç
* Doçent asistanı
* Ofis asistanı
* Kişisel asistan
* Üretim asistanı
* Araştırma asistanı
* Öğretim asistanı

## Diğer
* Asistan (film)
* Google Asistan
* Sanal asistan
* Kurumsal dijital asistan
* Kişisel dijital asistan

## Ayrıca bakınız
* Asist
Sigma

**Sigma** (**Σ**, **σ**, **ς**) (Yunanca: **Σίγμα**, *Sigma*) Yunan alfabesinin on sekizinci harfidir. Fenike alfabesinin shin  harfinden gelmektedir. Diğer harflerden farklı olarak kelimenin sonunda, başındaki ve ortasındaki hâlinden daha farklı yazılır. Kelime ortasında ve başında (küçük harfte) **σ**, sonunda ise **ς** olarak yazılır; büyük harf düzeninde her ikisi de **Σ** olarak yazılır. Türkçedeki S sesi gibidir. Fakat kendinden sonra Ββ, Υυ, Δδ, Λλ, Μμ, Νν, Ρρ harflerinden biri gelirse, ses Z'ye dönüşür, yani yazılışta *s*, okunuşta *z* olur.

## Sigmanın matematiksel gösterimi
Sigma, matematikte genellikle uzun ardışık sayıların toplamını ifade etmek için kullanılan bir kısaltmadır. Sigma, bazen fizikte de kullanılmaktadır. Fizikte ve matematikte anlamı *toplam*dır.

### Örnek
1+2+3+4+5+...18 gibi ardışık sayıların toplamı istenildiği zaman tek tek toplamak yerine toplamlarını ifade eden sigma işareti kullanılır.

\sum_{k=1}^{18}(k)=1+2+3+4+....18

\sum _{k=1}^{18}(k) şeklinde gösterilir.

### Sigmanın fizikteki kullanımı
Fizikteki kullanım, genellikle sorularda ortaya çıkar. Toplam demektir.

\sum {M} burada sigmanın kullanım nedeni toplam momenti (tork) istemektir.

## Örnekler
σακατεύω (sakatévo) = Sakatlamak

σόμπα (sóba) = Soba

σαζάνι (sazáni) = Sazan

σαράφης (saráfis) = Sarraf

σαπούνι (sapúni) = Sabun

σοσιαλισμός (sosialismós) = Sosyalizm

Σουηδία (Souiđia) = İsveç
Süksesyon

**Süksesyon**, belli bir zaman diliminde ekolojik topluluğun tür yapısındaki değişim sürecidir. Süksesyon, on yıl (örn. orman yangını sonrası) veya bir türün tükenmesine bağlı olarak milyonlarca yıl sürebilir. Süksesyon başlangıç noktasına bağlı olarak “Primer süksesyon” veya “Sekonder süksesyon” olarak adlandırılır.

## Süksesyonun evreleri
* Nudasyon
* Göç
* Yerleşme
*Rekabet
* Reaksiyon
* Son evre (klimaks)

## Süksesyonun türleri

### Primer süksesyon
Ekolojik topluluk tarafından daha önce işgal edilmemiş bölgenin kolonizasyona bağlı olarak art arda gelen dinamiklere primer süksesyon adı verilir. Örnek olarak yeni açığa çıkmış kaya veya kum yüzeyler, lav akıntıları ve yeni açığa çıkmış buzul fayanslar verilebilir. Aşağıda primer süksesyon örnekleri bulunmaktadır.

#### Karasal (kurak) bitki gelişimi (primer süksesyon)
* Kabuksu liken safhası
* Yapraksı liken safhası
* Yosun safhası
* Otsu safha
* Klimaks vejetasyon safhası (klimaks mera safhası)

#### Su içi (sulu) bitki gelişimi (primer süksesyon)
* Su içi safhası
* Yüzme safhası
* Bataklık safhası
* Çayır safhası
* Klimaks safha (klimaks ağaç safhası)

### Sekonder süksesyon
Bölgedeki topluluğun yok olmasıyla art arda gelen dinamiklere sekonder süksesyon adı verilir. Aşağıda bir sekonder süksesyon örneği bulunmaktadır:
* Durağan bir yaprak döken orman topluluğu mevcut
* Yangın ormana zarar verir
* Yangın toprak dışındaki bitkileri yok eder
* Otlar ve diğer otsu bitkiler ağaçlardan önce büyür
* Küçük bitkiler ve ağaçlar bölgeyi kolonileştirmeye başlar
* Hızlı büyüyen yaprak dökmeyen ağaçlar dolulukta, gölgeye duyarlı ağaçlar ise arazide gelişir.
* Kısa ömürlü ve gölgeye toleranssız yaprak dökmeyen ağaçlar, yaprak döken daha uzun ağaçların boylarının uzamasıyla ölür. Ekosistem başladığı yere geri döner.
Opal

**Opal**, silis grubundan inorganik madde. Silisin hidratlı ve jelatinli bütün çeşitlerini kapsar.

Opal bir "Kolloid"tir; bileşiminde %3 ile %13 su bulunur(SiO2.nH2O); görünümü yağsı veya camsıdır, kırık yüzeyleri kavkıya benzer. Birçok farklı çeşidi vardır, bunlar arasında en tanınmışı olarak kabul edilen asil Opal taşıdır. Çok güzel yanar-döner parıltılar verdiğinden mücevhercilikte değerli taş olarak kullanılır. En güzel türleri Macaristan'da çıkarılır. Çok çeşitli ve parlak renklerde bulunduğu için alevli opal, pullu opal, şark opali gibi adlar alır. Meksika'da bulunan bir türü ticarette ateş opali, ballı opal, alev opali adıyla bilinir; kırmızı, turuncu ve bazen Yeşilimsi sarı renkte olan bu opal, ateş kırmızısı tonlarında parıltılar yapar.

Diğer opal türleri şunlardır: saydam, yanar-döner, olmayan ve yumrulu yapıda *hiyalin*; bileşimindeki hidrokarbonlar sebebiyle çeşitli renklerde bulunan *çakmak taşı*; yumru veya kabuk şeklinde bulunan *kaşolon*; *hidrofan*, *menilit*, *gayzerit* veya gayzer silisleri vb.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Pelikula

**Pelikula**, Tek hücreli canlılarda hücre zarının altında organik liflerden oluşan çadırımsı yapılar.

Kök ayaklılarda bulunmaz. Canlıya şekil verir turgor patlamasına karşı korur. Kamçılı ve sillilerde destek görevini görür. Endositoz ve ekzositozu engeller. Canlı bir tabakadır. Sil ve kirpik adı verilen uzantıları bulunur. Bazen pelikulanın yapısına kalsiyum ve silisyum gibi minerallerin girmesi sonucu kabuk oluşur. Bir canlıda pelikulanın bulunması o canlının prokaryot olduğunu kanıtlamaz. Çünkü tek hücreli ökaryot canlılarda da vardır.
Mi (harf)

**Mi** (**Μ μ**) (Yunanca:**Μι** veya **Μυ**, *Mi*) Yunan alfabesinin onikinci harfidir. Fenike alfabesi'nin mem  harfinden gelmektedir. Türkçedeki /m/ sesine karşılık gelir. Eğer yanına Ππ harfi gelirse sözcük içinde bulunduğu duruma göre *B* sesi de verebilir.

## Örnekler
Mαγαζί (magazi) = Mağaza

Mανάβικο (manaviko) = Manav

Mανιτάρι (manitari) = Mantar

Mαραγκός (marangoz) = Marangoz

Mαργαρίνη (margarini) = Margarin

Mιναρές (minares) = Minare

Mπακάλης (bakalis) = Bakkal

Mπαμπάς (babas) = Baba

Mπικίνι (bikini) = Bikini
Mi

* **Mi** (nota)
* Mi (harf)
* Mil Moscow Helicopter Plant firmasının askerî helikopter kodlarının ön eki
* Michigan eyaletinin Amerikan posta servisine göre kısaltması
Omikron

**Omikron** (**Ο ο**) (Yunanca:**Όμικρον**, *Omikron*), Yunan alfabesinin onbeşinci harfidir. Fenike alfabesi'nin ayin  harfinden gelmektedir. Türkçe karşılığı O harfidir. Yunancadaki bir diğer *o* sesine sahip olan Ωω ile karıştırılmamalıdır. **Ο** harfi yanına υ aldığında diftong yaratır ve *[[U]]* olarak sesletilir. *[[ι]]* aldığı takdirde de *i* olarak okunur.

## Örnekler
όπερα (opera) = Opera

οτοστόπ (otostop) = Otostop
Fotoototrof bakteri

**Fotoototrof bakteri**, fotosentez yoluyla kendi besinini üretebilen bakteri.

Fotoototrof bitkilerden farkı klorofillerinin kloroplastın içinde değil sitoplazmada bulunması ve H (hidrojen kaynağı olarak) H2O (su) yerine H2S (hidrojen sülfür) veya sadece H (hidrojen) kullanmalarıdır. Enerji kaynağı olarak güneşi kullanırlar.
Guaraní alfabesi

**Guaraní alfabesi** (***achegety***) daha çok Paraguay ve çevresindeki ülkelerde konuşulan Guaraní dilini yazmak için kullanılan fonetik yazı sistemidir. 33 harften oluşmuştur, sırası ile:

"A", "E", "I", "O", "U", "Y" harflerinden oluşan altı harf seslileri gösterir; tilde biçimleri genizsel biçimleridir. Kesme işareti " ' " (*puso* olarak adlandırılır), gırtlaksal duruşu belirtir. Diğer harflerin tümü ("Ñ", "G̃" ve digraflar dahil) sessizdir.

B, C ve D Latin harfleri sadece digrafların bir parçası olarak kullanılır, bunun yanında F, Q, W, X ve Z harfleri hiç kullanılmaz. "L" harfi ve "RR" digrafı sadece İspanyolcadan alınan kelimelerde, İspanyolca fonolojisinden etkilenen kelimelerde veya sözlü olmayan yansımalarda kullanılır. "LL" digrafı Guaraní'de kullanılmaz.

"E", "I", "U", "Y" ve "G" harflerinin tildeli biçimleri ISO Latin-1 fontlarında yoktur ve tilde-"G" harfi Unicode'da bile yoktur. Dijital ortamda bu gliflerin mümkün olmadığı durumlarda, tilde genellikle karakterin sonuna eklenir ("E~", "I~", "U~", "Y~", "G~") veya yerine bir inceltme işareti kullanılır ("Ê", "Î", "Û", "Ŷ", "Ĝ").

Tiz aksan ayıranı "´" stresi (*muanduhe*) belirtmek için kullanılır. Uygulandığından stres son heceye uygulanır: *syva* [sy'va] ("alın"), *áva* ['ava] ("saç"), *tata* [ta'ta] ("ateş"), *tái* [taj] ("biberli").

## Tarih

Amerika'nın 15. yüzyıldaki İspanyol Fethi'ne kadar, Guaranílerin yazım sistemleri yoktu. Guaraní dilinde yazılmış ilk metinler Cizvit misyonerleri tarafından Latin alfabesi kullanılarak yazılmıştır. Rahip Antonio Ruíz de Montoya diğerleri arasında *Tesoro de la lengua guaraní* (Guaraní-İspanyolca sözlük, 1639'da basılmış) ve *Arte y bocabvlario de la lengua guaraní* (dilbilgisi özeti ve sözlüğü, 1722'de basılmış) kitapları ile dili belgelemiştir.

Bu kitaplardaki alfabe ve yazımlar tutarsız ve çağdaşlarından büyük ölçüde farklıdırlar. 1867'de Paraguay başkanı Mariscal Francisco Solano López, yazı düzenini düzenlemek için bir yazı topluluğunu toplamıştır fakat bu çabası başarısız olmuştur.

Yazı 1950'de Reinaldo Decoud Larrosa'nun girişimleri ile Montevideo'da Guaraní Dil Kongre'sinde şu anki hali ile standartlaştırılmıştır. Standartlar Uluslararası Fonetik Alfabesi'nin yazımından etkilenmiştir ve Paraguay'da şu anda kullanılmaktadır.

Bununlar beraber, hâlâ okuryazarlar arasında standartın detayları ile ilgili anlaşmazlıklar vardır. Bazıları "CH" digrafının "X" ile değiştirilmesi gerektiğini düşünmektedir ve "G"-tilde harfinin düz "G" ile değiştirilmesini ve tildenin bitişik sesliye eklenmesi gerektiğini düşünmektedirler.

Guaraní adı *achegety* *a-che-ge* (ilk üç harfin adı) ve "gruplama", "topluluk" anlamına gelen *ty* kelimelerin yeni ifadesidir.

## Dış bağlantılar
* Yeni ve eski yazı biçimlerinin karşılaştırılması
Endositoz

**Endositoz**, hücrelerin zarlarından geçemeyecek büyüklükteki maddelerin içeri alınma şekli. Enerji gerektiren bir alınımdır. Bakteri ve mantar hücrelerinde hücre duvarı endositozu engeller. Monomerler, hücre zarından geçebilir. Ancak polimer maddeler hücre zarından geçemeyecek kadar büyüktür. Bu maddeleri içeri alırken hücre endositoz yapar. Polimer maddelere örnek olarak nişasta, glikojen ve protein verilebilir. Temelde endositoz iki ana başlıktan oluşur. Bunlar fagositoz ve pinositozdur.

## Fagositoz

Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük katı maddelerin, hücre zarı tarafından yalancı ayak oluşturulduktan sonra organik maddeyi sararak hücrenin içine alınmasıdır. Fagositozda ATP harcanır. Fagositoz yapabilen canlılara örnek olarak amip, öglena ve insan akyuvar hücreleri verilebilir. Hücre çeperine sahip canlılar fagositoz yapamazlar.
Bir hücrenin fagositoz yapma sıralaması şu şekildedir:
* Fagositoz yapılacak olan molekülün etrafı sarılır ve hücre zarının çıkıntıları sayesinde yalancı ayaklar oluşturulur.
* Hücre besini koful oluşturarak içeri alır. Bu aşamadan sonra sitoplazmada boş halde bulunan lizozomlar gelip bu koful ile birleşirler.
* Bu yapıya besin kofulu denir. Lizozom besin kofulundaki maddeyi sindirdikten sonra madde difüzyon ya da aktif taşıma ile hücre içine alınır.
* Geri kalan artık maddeler ekzositoz, aktif taşıma ya da difüzyon ile dışarı verilir.
## Pinositoz

Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük olan sıvı maddelerin içeri alınma şeklidir. Tıpkı fagositozda olduğu gibi canlı bu alımı yaparken enerji harcar. Fagositozun aksine hücre çeperine sahip canlılar da pinositoz yapabilir.

Bir hücre şu şekilde pinositoz yapmaktadır:
* Hücre organik besinin etrafını sarar ve hücre zarı içine doğru çökerek organik besinle beraber hücre zarından içeri girer.
* Koful oluşturulduktan sonra maddeler yine lizozom yardımıyla sindirildikten sonra monomerler hücre sitoplazmasına geçer.
* Kalan artıklar hücrenin dışına atılır.

## Ayrıca bakınız
* Ekzositoz
* Aktif taşıma

## Kaynakça
Ksi

**Ksi** (**Ξ ξ**) (Yunanca: **Ξι**, *Ksi*), Yunan alfabesinin on dördüncü harfidir. Fenike alfabesinin samekh  harfinden gelmektedir. Ksi harfi, tek bir sesin değil, /**k**/ ve /**s**/ seslerinin birleşimini temsil eder. Türkçede bu harfi temsil eden tek bir harf yoktur fakat harf, yazı dilinde bazen kullanılan X (x [iks]) harfiyle ile aynı görevdedir.

## Örnekler
ταξί (taksi) = taksi

ξαδέλφια (ksadélfia) = kuzenler

Μεξικό (Meksiko) = Meksika

ξύλο (ksýlo) = tahta

εξάνιο (eksánio) = hekzan
Ni (harf)

**Ni** (**Ν ν**) (Yunanca: **Νι**, *Ni*) Yunan alfabesinin on üçüncü harfidir. Fenike Αlfabesi'nin nun  harfinden gelmektedir. Türkçedeki N sesine karşılık gelir. Küçük harf olan *ν* Lâtin harfi V ile karıştırılmamalıdır. Yunancadaki *Ν ν* hiçbir zaman artdamaksı söylenmez, dil ucu ön damağa değdirilerek söylenir. Kendisinden sonra taf (Τ, τ) harfi gelmesi durumunda iki harf birlikte Türkçedeki D harfine benzer bir ses verir.

## Örnekler
νισαντήρι (nisadiri) Nişadır

νάζι (nazi) = Naz

νάρκισσος (narkisos) = Nergis

ναργιλές (naryiles) = Nargile

Νορβηγία (Norvigia) = Norveç
Prensa Latina

**Prensa Latina**, merkez ofisi Havana'da bulunan 1959'da, Küba Devrimi'nden sonra kurulan Latin Amerika haber ajansı. 22 ülkede temsilciliği bulunan ajansın internet sitesi; Rusça, Türkçe, İspanyolca, İngilizce, İtalyanca ve Portekizce yayın yapıyor.

## Dış bağlantılar
* Prensa Latina Türkçe
1960 Valdivia depremi

**1960 Valdivia depremi** veya **Büyük Şili Depremi**, 22 Mayıs 1960 tarihinde tüm zamanların Richter ölçeği  ile ölçülmüş en büyük depremi. UTC saat 19.11'de deprem moment magnitüd ölçeği ile 9,5 büyüklüğüne ulaşmış ve Şili'yi vurmuştur. Depremin merkez üssü başkent Santiago, Şili'nin yaklaşık 700&nbsp;km güneyindeki Valdivia şehridir. Deprem Büyük Okyanus'ta yayılan tsunamiye sebebiyet vermiştir. Tsunami, 10.000 kilometre mesafedeki Hilo, Hawaii ve Güney Afrika'nın sahil bölgelerini tahrip etmiştir. Depremde ölen kişi sayısının 1.000 ila 6.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir.

Bu depremin dalgaları yeraltından da yayıldığı için jeofizikçiler için büyük bir anlamı vardır. Bu dalgaların oluşumu ve süresinin ölçülmesi ile yeraltı hakkında birçok bilgiye ulaşılabilmiştir. Bu depremde bir çan gibi vuran yerin titreşimi, bir hafta ölçülebilir düzeyde sürmüştür. Deprem 10 dakika gibi uzun bir süre boyunca devam etmiştir.

## Hasar
* Puerto Saavedra tamamen yıkıldı.
* Puerto Montt'ta binaların %90'ı tahrip oldu.
* Angol'da binaların %82'si tahrip oldu.
* Los Angeles'te binaların %70'i tahrip oldu.
* Talcahuano'da binaların %65'i tahrip oldu.
* Valdivia'da binaların %40'ı tahrip oldu.
* Concepción'da 125 kişi öldü, çok sayıda bina tahrip oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Chilean earthquake and tsunami
Robinson Crusoe (anlam ayrımı)

***[[Robinson Crusoe]]***, Daniel Defoe'nin bir romanı (1719).

## Diğer
* Robinson Crusoe Adası, Büyük Okyanus'ta Şili'ye bağlı bir ada
* Robinson Crusoe, Luis Buñuel'in yönettiği 1954 tarihli film
* Robinson Crusoe & Cuma, Gürcan Yurt tarafından çizilen çizgi roman
Halil Cibran

**Cibran Halil Cibran** (; ; 6 Ocak 1883 - 10 Nisan 1931), Lübnan asıllı Amerikalı ressam, şair ve filozoftur.

Cibran, 1883 yılında Osmanlı İmparatorluğu kontrolündeki Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı'nda Maruni bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Ailesi ve kardeşleriyle 1895'te ABD'ye göç etti. Annesi terzi olarak çalışırken Boston şehrinde bir okula başladı. Cibran'ın yaratıcılığını fark eden öğretmeni Cibran'ı fotoğrafçı ve yayıncı F. Holland Day'le tanıştırdı. Cibran, Beyrut'taki Collège de la Sagesse'e kaydolmak için on beş yaşında ailesi tarafından memleketine geri gönderildi.

1904'te, Cibran'ın çizimleri ilk kez Boston'daki Day's stüdyosunda sergilendi ve Arapça ilk kitabı 1905'te New York'ta yayımlandı. Cibran, yeni tanıştığı hayırsever Mary Haskell'in mali yardımıyla 1908'den 1910'a kadar Paris'te sanat okudu. Oradayken, Jön Türk Devrimi'nden sonra Osmanlı İmparatorluğu'nda isyanı destekleyen Suriyeli siyasi düşünürlerle tanıştı; Cibran'ın aynı fikirleri ve aynı zamanda antiklerikalizmi dile getiren bazı yazıları, sonunda Osmanlı yetkilileri tarafından yasaklanacaktı.

Eserleri ve düşünceleri dünya üzerinde geniş yankı uyandırdı. Şiirleri yirmiden fazla dile çevrilmiş olan Cibran aynı zamanda başarılı bir ressam idi. Resimlerinin bazıları günümüzde dünyanın birçok şehrinde sergilenmektedir.

Yaşamının yaklaşık son yirmi yılını ABD'de geçiren yazar, ölümüne kadar kaldığı bu ülkede eserlerini İngilizce de yazmıştır.

## Ermiş

Cibran Halil Cibran'ın en ünlü eserlerinden biri olan ve ilk kez 1923 yılında basılan Ermiş adlı eseri, toplam 26 adet şiirden oluşan bir karma şiir denemeleri kitabıdır. El Mustafa adındaki bir kahinin 12 sene kaldığı Orphalese şehrinden ayrılıp evine gitmek üzereyken bir grup halk tarafından durdurulması ve ana kahraman ile halk arasında insanlık ve hayatın genel durumu hakkında geçen konuşmalar kitabın konusunu oluşturmaktadır. Cibran'ın bu kitapta El Mustafa adlı şahsa verdiği bu isimle Muhammed'i işaret ettiğini iddia edenler vardır. Fakat kitaptaki metinler çoğunlukla Matta İncili'nin 5. bölümünde yer alan İsa'nın Dağdaki Vaaz'ıyla içerik ve üslup açısından benzerlik ve paralellik gösterir. Yazarın İnsanoğlu İsa adlı kitabındaki çalışmalar da dikkate alınırsa El Mustafa'nın İsa olabileceği iddiaları daha da güç kazanmaktadır.

Ermişin Bahçesi, Cibran Halil Cibran'ın Ermiş kitabının devamı niteliğindedir. 

## Bazı kitapları

* Kırık Kanatlar
* Haberci
* Gezgin
* Deli
* Ermiş
* Ermişin Bahçesi
* İnsanoğlu İsa
* Sözler
* Dünya Tanrıları
* Asi Ruhlar
* Kum ve köpük avare
* Gönül sırları (derleme)
* Aforizmalar
* Tanrı elçisi
* Lazarus ve Aziz Dostu & Haberci
* Sus Kalbim

## Kaynakça
Ammersbek

**Ammersbek**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 17,71&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu Ağustos 2006 itibarıyla 9199 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 509 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Axel Bärendorf tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Ahrensburg

**Ahrensburg**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 35,3&nbsp;km² yüz ölçüme sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2020 itibarıyla 34.052 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 964 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Michael Sarach tarafından yürütülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Bad Oldesloe

**Bad Oldesloe**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 52,6&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2012 itibarıyla 24.448 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 465 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Tassilo von Bary tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Bargfeld-Stegen

**Bargfeld-Stegen**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 17,81&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Temmuz 2005 itibarıyla 2733 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 141 seviyesindedir. Belediye Başkanlığı Andreas Gerckens tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Barsbüttel

**Barsbüttel**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 24,68&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 12322 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 499 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Arno Kowalski tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Kabil (anlam ayrımı)

**Kabil** şu anlamlara gelebilir:
* Kâbil, Afganistan'ın başkenti ve en büyük şehri
* Kâbil Vilayeti, Afganistan'ın 34 vilayetinden birisi
* Kâbil ilçesi
* Kâbil Nehri, Afganistan'da bir nehir
* Kâbil Uluslararası Havaalanı, Afganistan'ın başkenti Kâbil'de bir havalimanı
* Habil ve Kabil, semâvî kitaplara göre ilk insan ve ilk peygamber olan Âdem'in ilk iki batında doğan çocuklarıdır. Aralarındaki bir ihtilâftan kaynaklanan ve yeryüzündeki ilk olan cinayet ile bilinirler.
Braak

**Braak**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 7,54&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2005 itibarıyla 787 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 104 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Ortwin Jahnke tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Delingsdorf

**Delingsdorf**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 8,09&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu Ekim 2006 itibarıyla 2170 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 268 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Randolf Knudsen tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Brunsbek

**Brunsbek**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 16,06&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 27 Aralık 2004 itibarıyla 1,709 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 106 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Olaf Beber tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Elmenhorst, Stormarn

**Elmenhorst (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Steinburg iline bağlı bölge. 14,92&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2002 itibarıyla 2218 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 149 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Uwe Preschner tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Grabau, Stormarn

**Grabau (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 9,14&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 780 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 85 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Hans-Joachim Wendt tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Großensee, Holstein

**Großensee (Holstein)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 12,08&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 1672 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 138 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Uwe Tillmann-Mumm tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Grande

**Grande**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 7,87&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2018 itibarıyla 702 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 89 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Heinz Hoch tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Hamfelde, Stormarn

**Hamfelde**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 2,72&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 509 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 187 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Karin Choinowski tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Hohenfelde, Stormarn

**Hohenfelde (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 1,63&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Haziran 2005 itibarıyla 61 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 37 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Heinrich Stahmer tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Jersbek

**Jersbek**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 17,92&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Nisan 2005 itibarıyla 1773 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 99 seviyesindedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Klein Wesenberg

**Klein Wesenberg**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 8,74&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 2002 itibarıyla 749 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 86 seviyesindedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Köthel, Stormarn

**Köthel (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 3,85&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 403 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 105 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Hans-Jürgen Bruchmann tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Lasbek

**Lasbek**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 12,4&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2020 itibarıyla 1,285 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 103 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Harald Lodders tarafından yürütülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Lütjensee

**Lütjensee**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 14,04&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2002 itibarıyla 3129 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 223 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Andreas Körber tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Harju (il)

**Harju**, başkent Tallinn'in de içinde bulunduğu Estonya'nın en büyük ilidir. Yüzölçümü 4,333&nbsp;km², nüfusu ise 525,000 kadardır.

**Şehir Belediyeleri:**
* 1 Keila
* 2 Loksa
* 3 Maardu
* 4 Paldiski
* 5 Saue
* 6 Tallinn

**Belde Belediyeleri:**
* 7 Aegviidu
* 8 Anija
* 9 Harku
* 10 Jõelähtme
* 11 Keila
* 12 Kernu
* 13 Kiili
* 14 Kose
* 15 Kuusalu
* 16 Nissi
* 17 Padise
* 18 Raasiku
* 19 Rae
* 20 Saku
* 21 Saue
* 22 Vasalemma
* 23 Viimsi

## Galeri

Tuhala Witches Well1-21-03-2013.jpg|
Kiviloo mõisa peahoone.jpg|
Laitse mõisa peahoone2, 19.saj.jpg|
Kose kirik suvi 2012.jpg|
Jägala juga 22-03-2013.JPG|
Paadimees Paunküla veehoidlal.jpg|
Arukyla Mois.jpg|


## Kaynakça
Hiiu (il)

**Hiiu**, Estonya'nın ada illerinden biridir. Yüzölçümü 1.023&nbsp;km2'dir. Nüfusu yaklaşık 10.300 kişidir. Hiiumaa (İsveççe, Almanca: Dagö) Estonya'nin ikinci en büyük adasıdır. Baltık Denizi'de Saaremaa Adası'nın kuzeyinde yer alan ada Batı Estonya Takımadaları arasında yer alır.

Hiiumaa, Estonya'nın Hiiu Bölgesi ve Estoncadaki adıyla Hiiumaa veya Miiu maakond üzerinde yer alır. Adanın İsveççedeki ve Almancadaki adı olan Dagö'nün bu iki dilde de anlamı *gündüz adası*dır. Adanın isminin Fince adı olan *Hiidenmaa*, *şeytanın toprakları* anlamına gelir.

Adadaki yerleşimin M.Ö. IV. yüzyıla kadar dayanmaktadır. Ada ilk defa 1228'de Alman Haçlıları tarafından fethedildikten sonra yazılı tarihe geçmiştir. 1254'te ada Ösel-Wiek Piskoposluğu ve Livonyalı Töten'ler olarak ikiye bölünmüştür. Ada 1563-1710 yılları arasında İsveç yönetiminde kaldı. Ardından Rusya ve Sovyetler Birliği hakimiyeti altında kalan ada 1918'de bağımsızlığını kazanan Estonya'ya katıldı.

Adada halen İsveç kökenli yerliler de yaşamaktadır.

### Belde Belediyeleri
* 1 Emmaste
* 2 Hiiu
* 3 Käina
* 4 Pühalepa

## Ayrıca bakınız
* Baltık Denizi'ndeki adaların listesi
Ida-Viru

**Ida-Viru**, Estonya'nın kuzeydoğusunda 175,000 nüfuslu bir ildir. Yüzölçümü 3,364&nbsp;km²dir.

**Şehir Belediyeleri:**
* Kiviõli
* Kohtla-Järve
* Narva
* Narva-Jõesuu
* Sillamäe

**Belde Belediyeleri:**
* Alajõe
* Aseri
* Avinurme
* Iisaku
* Illuka
* Jõhvi
* Kohtla
* Kohtla-Nõmme
* Lohusuu
* Lüganuse
* Mäetaguse
* Sonda
* Toila
* Tudulinna
* Vaivara
Järva (il)

**Järva**, Estonya'nın orta kesimlerinde 40,000 nüfuslu, merkezi Paide olan ildir. Yüzölçümü 2,623&nbsp;km²dir.

## Şehir Belediyeleri
* Paide

## Belde Belediyeleri
* Albu
* Ambla
* Imavere
* Järva-Jaani
* Kareda
* Koeru
* Koigi
* Paide
* Roosna-Alliku
* Türi
* Väätsa

## Galeri

Seidla mõisa tuuleveski2.jpg|
Tarvasjõgi.jpg|
Albu mõisa sild 2012.jpg|
Roosna-Alliku mõisa peahoone.jpg|
Järva-Madise kirik.jpg|
Laupa mõisa peahoone 2012.jpg|
Jõgeva (il)

**Jõgeva**, Estonya'nın doğusunda 38.000 nüfuslu, merkezi ismi ile aynı adı taşıyan Jõgeva olan, 2.604&nbsp;km2lik yüzölçümüne sahip bir il.

## Şehir Belediyeleri
* Jõgeva
* Mustvee
* Põltsamaa

## Belde Belediyeleri
* Jõgeva
* Kasepää
* Pajusi
* Pala
* Palamuse
* Puurmani
* Põltsamaa
* Saare
* Tabivere
* Torma

## Galeri

Kuremaa mõisa peahoone.jpg|
Kuremaa mõisa tuuleveski.jpg|
Torma kirik3.jpg|
Kaiu järv 26-05-2012.JPG|
Laiuse linnuse varemed1.jpg|
Palamuse kihelkonnakooli hoone.jpg|


## Ayrıca bakınız
* Kuremaa Gölü

## Kaynakça
Lääne-Viru

**Lääne-Viru**, Estonya'nın kuzeyinde, merkezi Rakvere olan bir ildir. Yüzölçümü 3,465&nbsp;km², nüfusu ise 67,000 kadardır.

**Şehir Belediyeleri:**
* Kunda
* Rakvere

**Belde Belediyeleri:**
* Haljala
* Kadrina
* Laekvere
* Rakke
* Rakvere
* Rägavere
* Sõmeru
* Tamsalu
* Tapa
* Vihula
* Vinni
* Viru-Nigula
* Väike-Maarja

## Galeri

Porkuni linnuse väravatorn.jpg|
Sagadi mõisa peahoone pargipoolne külg.jpg|
Malla mõisa peahoone 2012.jpg|
Vihula mõisa tuuleveski.jpg|
Laekvere mänd 04-2012.JPG|
Neeruti Tagajärv.jpg|
Pärnu (il)

::*Aynı adlı akarsu için [[Pärnu Nehri]] maddesine bakınız.*

**Pärnu**, Estonya'nın kuzey bölümlerinde 4807&nbsp;km2'lik, merkezi Pärnu olan ildir. Nüfusu 90.000 kadardır.

**Şehir Belediyeleri:**

* Pärnu
* Sindi

**Belde Belediyeleri:**
* Are
* Audru
* Häädemeeste
* Halinga
* Kihnu
* Koonga
* Paikuse
* Saarde
* Sauga
* Surju
* Tahkuranna
* Tootsi
* Tori
* Tõstamaa
* Vändra Parish
* Vändra
* Varbla
Põlva (il)

**Põlva**, Estonya'nın güneydoğusunda bir ildir. Yüzölçümü 2.165&nbsp;km2, nüfusu ise 32.000 civarındadır.

**Belde Belediyeleri:**
* Ahja
* Kanepi
* Kõlleste
* Laheda
* Mikitamäe
* Mooste
* Orava
* Põlva
* Räpina
* Valgjärve
* Vastse-Kuuste
* Veriora
* Värska
Rapla (il)

**Rapla**, Estonya'nın iç kesimlerinde 2.980&nbsp;km2'lik yüzölçümü, 38.000 nüfusu olan bir ildir.

**Belediyeleri**:

* Juuru
* Järvakandi
* Kaiu
* Kehtna
* Kohila
* Käru
* Märjamaa
* Raikküla
* Rapla
* Vigala

## Galeri

Valtu mõisa -Puraviku- tuuleveski.jpg|
Kohila vesiveski2.jpg|
Hageri kirik 2012.jpg|
Sutlema mõisa väravatorn 02-08-2012.jpg|
Kohila mõisa peahoone.jpg|
Lohu mõisa peahoone (1).jpg|
Meddewade

**Meddewade**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 3,1&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 766 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 247 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Marleen Wulf tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Mönkhagen

**Mönkhagen**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 7,3&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 641 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 88 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Klaus Bleiziffer tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Lääne

**Lääne**, Estonya'nın batısında, 2,383&nbsp;km²lik, 30,000 nüfuslu bir ildir. Merkezi Haapsalu'dur.

**Şehir Belediyeleri:**
* 1 Haapsalu

**Belde Belediyeleri:**
* 2 Hanila
* 3 Kullamaa
* 4 Lihula
* 5 Lääne-Nigula
* 6 Martna
* 7 Noarootsi
* 8 Nõva
* 9 Ridala
* 10 Vormsi

## Ayrıca bakınız
Lääne Elu
Bilgi gediği

**Bilgi gediği**, iletişimde haberin unsurlarının (5N 1K) biri veya birkaçının dezenformasyona yol açmak için kasıtlı olarak açıklanmamasıyla oluşturulur. Bu şekilde maskelenen olay, aslında okur kitleden gizlenmiş olur.

Komplo teorilerinin oluşturulmasında da büyük etken olan bilgi gedikleri, istenilen yönde bir kamuoyu oluşturulması yönünde büyük öneme sahiptir. Bu tür haberlerde genelde "kim"in, "ne"yi, "nerede", "ne zaman" yaptığı açıklanırken, "neden"i, "nasıl"ı ve "nereden"i açıklanmaz.
Saare (il)

**Saare**, Estonya'nın ada vilâyetlerinden biridir. Yüzölçümü 2,922&nbsp;km²dir. Nüfusu 36,000'e yakındır. Merkezi Kuressaare'dir.

Saaremaa, Estonya'nın Saare Bölgesi'ndeki (Saaremaa veya Saare maakond) merkez adadır. İsveççede ve Almancada Ösel olarak bilinen adanın Fince adı ise Saarenmaa'dır. Saaremaa'nın kelime anlamı ise "ada toprakları"dır.

## Tarihi

Alkeleojik buluntular, adadaki ilk yerleşimin en az 500 yıl öncesine dayandığını gösterir. Eski İskandinav destanlarında, Saaremaa yine bugünkü Estonya dilindeki 'ada toprakları' ile aynı anlamdaki *Eysysla* ismiyle geçer. Adanın bugün Almanca ve İsveççedeki adı olan *Ösel* ise Latincedeki *Osilia* sözcüğüne dayanır. *Eysysla* bazı eski kaynaklarda 'büyük topraklar' anlamına gelen *Adalsyla* olarak da geçer. Adanın Estonya dilindeki diğer ismi olan 'Suuremaa' veya 'Suur Maa' ise ana topraklar anlamına gelir.

İskandinav destanlarında, ada halkı ile vikingler arasında birçok savaş yer alır. Eski Estonya'da ada halkı, Doğulu Vikingler olarak bilenen, oldukça zengin korsanlardan oluşurdu. Livonyalı Henry on altı gemilik filonun beş yüz kişi ile güney İsveç'i yağmaladığını anlatır.

1227'de Saaremaa Livonya Derebeyliği tarafından fethedilmiş ancak Estonyalılar'ın güçlü bir savunması ile karşılaşmışlardır. Derebeylik Litvanya ordusu tarafından 1236 yılında yenildiğinde, Saaremaa ada halkı isyan çıkarmış ve çatışmalar Osilianlılar ve Livonyalılar tarafından imzalanan bir antlaşma sonucunda durmuştur.

Antlaşma gereğinde adanın bir bölümü Livonyalılar tarafından yönetilirken, diğer bölümü Ösel Wiek Piskoposluğu tarafından yönetilmeye başladı. 15 Nisan 1560'ta da piskoposluk yönetimindeki bölüm ve Saaremaa Danimarkalılara satıldı.

1645'te Saaremaa Brösebro Antlaşması ile Danimarka'dan İsveç krallığına bırakıldı. 1721'de ada Nystad Antlaşması ile Çarlık Rusyası'na geçti. Çarlık Rusyası'ın Ekim Devrimi ardından yıkılmasıyla Estonya bağımsızlığını kazandı ancak Haziran 1940'ta ada Sovyetler Birliği yönetimi ile Estonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne katıldı. Ada 20 Ağustos 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte Estonya'da kaldı.

## Ulaşım
Saaremaa'ya ulaşım deniz ve havayolu ile yapılmaktadır.

## İdari birimler

**Şehir Belediyeleri:**
* 1 Kuressaare

**Belde Belediyeleri:**
* 2 Kihelkonna
* 3 Laimjala
* 4 Leisi
* 5 Lääne-Saare
* 6 Muhu
* 7 Mustjala
* 8 Orissaare
* 9 Pihtla
* 10 Pöide
* 11 Ruhnu
* 12 Salme
* 13 Torgu
* 14 Valjala

## Ayrıca bakınız
* Baltık Denizi'ndeki adaların listesi

## Dış bağlantılar
* Saaremaa  (İngilizce)
Nienwohld

**Nienwohld**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 9,19&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Ocak 2006 itibarıyla 488 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 52 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Doris Schulz tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Pölitz, Holstein

**Pölitz (Holstein)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 12,97&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2005 itibarıyla 1184 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 91 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Joachim von Rein tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Valga (il)

**Valga**, Estonya'nın güneyinde merkezi Valga olan bir ildir. Nüfusu 35.000'den fazladır. Yüzölçümü 2,044&nbsp;km2'dir.

**Şehir belediyeleri:**
* Tõrva
* Valga

**Kırsal belediyeler:**
* Helme
* Hummuli
* Karula
* Otepää
* Palupera
* Puka
* Põdrala
* Sangaste
* Taheva
* Tõlliste
* Õru

## Galeri

Taagepera mõisa peahoone2.jpg|
Taagepera kirik.jpg|
Holdre mõisa peahoone.jpg|
Sangaste mõisa peahoone1.jpg|
Kuigatsi mõisa tuuleveski.jpg|
Hummuli mõisa peahoone 2012.jpg|
Viljandi (il)

**Viljandi**, Estonya'nın güneyinde merkezi Viljandi olan bir ildir. Yüzölçümü 3.422&nbsp;km² olup, nüfusu 48.401'dir.

**Şehir belediyeleri:**
* Mõisaküla
* Viljandi
* Võhma

**Belde belediyeleri:**
* Abja
* Halliste
* Karksi
* Kolga-Jaani
* Kõo
* Kõpu
* Suure-Jaani
* Tarvastu
* Viljandi (commune)

## Galeri

Arussaare õigeusu kirik.jpg|
Suure-Kõpu mõisa peahoone 2012.jpg|
Heimtali mõisa viinaköök1.jpg|
Pärsti mõisa peahoone 2012.jpg|
Õisu järv.jpg|
Viljandi ordulinnuse varemed.jpg|
Reinfeld, Holstein

**Reinfeld (Holstein)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı kent. 17,36&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2006 itibarıyla 8482 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 480 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Gerhard Horn tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Rethwisch, Stormarn

**Rethwisch (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 13,24&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2005 itibarıyla 1080 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 82 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Gisela Hoge tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Rümpel

**Rümpel**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 15,89&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 1295 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 81 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Claus-Jürgen Vieregge tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Võru (il)

**Võru**, Estonya'nın güneydoğusunda merkezi yine Võru olan bir ildir. Nüfusu 34.185 kişi olup, yüzölçümü 2.305&nbsp;km2'dir.

## Şehir belediyeleri
* Võru

## Belde belediyeleri
* Antsla
* Haanja
* Lasva
* Meremäe
* Misso
* Mõniste
* Rõuge
* Sõmerpalu
* Urvaste
* Varstu
* Vastseliina
* Võru
Rehhorst

**Rehhorst**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 16,19&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Ekim 2003 itibarıyla 706 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 44 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Friedrich-Wilhelm Löwe tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Siek

**Siek (Holstein)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyâleti Stormarn iline bağlı bölge. 12,47&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2005 itibarıyla 1980 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise km² başına 159 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Hans-Peter Rönner tarafından yürütülmektedir.

## Yönetim
Bölgede 2008'den bu yana belediye meclisinde 13 sandalye, toplamda beş koltuk, dolu dört koltuk vardır.

## Kültür ve sanat
### Yapılar

Bölgede yer alan en eski yapı 13. yüzyılda inşa edilen Siek Barış Kilisesi olup kilise 17. yüzyılda yıldırım düşmesi sonucunda büyük hasar görmüş, 1883 yılında ise tekrar kutsanarak ibadete açılmıştır. Bölgede bulunan bir diğer yapı eski bir yel değirmenidir.
Stapelfeld

**Stapelfeld**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 10,12&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Eylül 2006 itibarıyla 1492 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 147 seviyesindedir. Belediye Başkanlığı Walter Schröder tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Steinburg, Stormarn

**Steinburg (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 23,91&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 30 Haziran 2005 itibarıyla 2508 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 105 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Heino Doose tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Tangstedt, Stormarn

**Tangstedt (Stormarn)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 39,86&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Ocak 2005 itibarıyla 6052 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 157 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Thomas Schreitmüller tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Todendorf

**Todendorf**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 12,81&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 1 Temmuz 2005 itibarıyla 1078 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 84 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Hans-Joachim Dwenger tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Rausdorf, Holstein

**Rausdorf (Holstein)**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 4,87&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 232 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 48 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Otto Kertelheim tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Trittau

**Trittau**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 28,59&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2016 itibarıyla 8834 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 309 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Oliver Mesch tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Witzhave

**Witzhave**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 7,87&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2003 itibarıyla 1402 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 178 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Jens Feldhusen tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Travenbrück

**Travenbrück**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaleti Stormarn iline bağlı bölge. 26,47&nbsp;km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu 31 Aralık 2004 itibarıyla 1753 olarak tespit edilmiştir. Nüfus yoğunluğu ise 66 seviyesindedir. Belediye başkanlığı Peter Lengfeld tarafından yürütülmektedir.

## Dış bağlantılar
* Resmi site
Habeşi

**Habeşi**, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Coğrafi sıfat

* **[[Etiyopya|Habeşi]]**, Habeşistan'a, yani Etiyopya'ya dair
* **[[Etiyopya|Habeşi]]**, Etiyopyalı
* **Habeşi**, Sahra altı Afrika, Madagaskar ve Arap Yarımadası'nın güneyini kapsayan biyocoğrafî alan.

## Lakaplar

* **[[Abdullâh El-Hararî]]**, İslam âlimi ve muhaddis
Milimetre

**Milimetre**, Uluslararası Birim Sistemi'nin (International System of Units) tarifine göre, metrenin binde biri değerindeki bir uzunluk birimidir. Milimetre metrik sistem'in bir parçasıdır. Alan hesaplamalarında **milimetrekare**, hacim hesaplamalarında ise **milimetreküp** adını alır.

## Diğer uzunluk birimleriyle eşitlikleri
1 milimetre;
* 0.001 metreye (m),
* 0.1 santimetreye (cm)
* yaklaşık 0.03937 inçe eşittir.

## [[Unicode]] sembolleri
Çince, Japonca ve Korece yazı karakteriyle uyumlu olması amacıyla Unicode; milimetre, milimetrekare ve milimetreküp için bazı semboller öngörmüştür:
* milimetre (㎜) - code 339C 
* milimetrekare (㎟) - code 339F 
* milimetreküp (㎣) - code 33A3

## Ayrıca bakınız
* Uluslararası Birim Sistemi
* Metrik Sistem

## Dış bağlantılar
* Ölçüm Birimleri
Santimetre

**Santimetre** Uluslararası Birimler Sistemi'nin verilerine göre, metrenin yüzde biri değerindeki bir uzunluk ölçüsü birimidir. Metrik sistem içinde yer alır. Santimetre-gram-saniye (cgs) birim sistemindeki temel birimi oluşturur. Alan hesaplamalarında **santimetrekare**, hacim hesaplamalarında ise **santimetreküp** adını alır.
 
*
*

## Santimetrenin Kullanımı
Bir uzunluk birimi ölçüsü olmasının yanında, santimetre aynı zamanda şu durumlarda da kullanılır:
* Yağış miktarının düzeyini bildirmek için, 
* CGS sisteminde, ölçüm kapasitansı olarak,
* Kanada haritalarında, harita ölçeğinden gerçek ölçeğe dönüştürmeler yapılırken. 
## [[Unicode]] Sembolleri
Çince, Japonca ve Korece yazı karakteriyle uyumlu olması amacıyla Unicode; santimetre, santimetrekare ve santimetreküp için bazı semboller öngörmüştür:

* santimetre (cm) - code 339D 
* santimetrekare (cm2) - code 33A0 
* santimetreküp (cm3) - code 33A4

## Ayrıca bakınız
* SI 
* Metrik sistem
* Cgs
## Adını aldığı kısaltma
CM, Türkçede SM diye kısaltılmaz ama bu kısaltma İngilizce olan centimeter kelimesinin kısaltmasıdır.

## Dış bağlantılar
Ölçüm Birimleri
Büyükalan, Çavdır

**Büyükalan**, Burdur ilinin Çavdır ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1919'den beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Burdur il merkezine 101&nbsp;km, Çavdır ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Metternich sistemi

**Metternich sistemi**; Viyana Kongresi'ne (1815) katılan Büyük Britanya, Avusturya, Rusya ve Prusya'nın Avrupa'da statükoyu korumak için ortaya koyduğu sistemdir. Sisteme adını veren Avusturya Başbakanı Metternich, statükonun silah gücüyle korunmasını savunuyordu. Ona göre ulusçuluk hareketlerinin acımasızca bastırılması ve ulus devletlerin dağıtılması gerekiyordu. 1815'te Viyana'da kurulan sistem, Avusturya ve Rusya'nın Balkanlar'daki işbirliğine, Prusya'nın Fransa ve Rusya'yı dengelemesine ve Kıta Avrupası'na bir ülkenin tek başına egemen olmamasına dayanıyordu.

Metternich sistemine ilk tepkiler 1830 ve 1848 ihtilallerinde gelmiştir.

1830 Devrimleri Avrupa'da liberalizmi kuvvetlendirmiş, Fransa'da meşruti monarşi kurulmuş, haklar ve özgürlükler genişletilmiştir. Ayrıca ihtilalin Avrupa'ya yayılmasıyla birlikte önce Belçika, Hollanda'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiş, ardından 1905 yılında İsveç ve Norveç iki ayrı krallık haline gelmiştir.

1848 Devrimleri sonucunda da "Metternich Sistemi" çökmüştür.

XIX. yüzyılın ilk yarısında sanayi alanında gelişmeler olmuş; işçi sınıfı ortaya çıkmıştır. Fransa kralının sert önlemleri üzerine Paris'te başlayan ayaklanmayla Kral ülkeyi terk etmiş; Fransa'da Cumhuriyet ilan edilmiştir. Fransa'da başlayan ihtilal hareketleri, diğer Avrupa ülkelerinin yanı sıra en çok Avusturya'yı etkilemiş; Macarlar, Çekler, Hırvatlar ve İtalyanlar Avustur&shy;ya'ya karşı özgürlük için isyan etmişlerdir. İngiltere ve İsviçre'de ise liberaller ve demokratlar işbaşına geçmiştir.