Messier 61

**Messier 61** (aynı zamanda **M61** veya **NGC 4303** olarak da bilinir), Başak takımyıldızında yaklaşık olarak  uzaklıkta bulunan bir ara sarmal gökadadır. 5 Mayıs 1779 tarihinde Barnaba Oriani tarafından, Charles Messier'in aynı gökadayı keşfetmesinden altı gün önce keşfedilmiştir. Messier aslında cismi Oriani ile aynı gece gözlemlemiş, fakat onu bir kuyruklu yıldız zannetmişti. M61 Grubu'nun bir üyesi olan gökada, Başak Süperkümesi'nin güney ucundan uzanan bir dizi gökada ve gökada kümesini içeren Başak II Grupları'na dahildir.

## Gözlem bilgisi
M61, parlak yıldızlar açısından oldukça fakir bir gökyüzü bölgesinde yer alır. Bu nedenle yerinin tespit edilebilmesi için bir dizi yıldız kümesinin takip edilmesi veya orta derecede detaylı bir yıldız haritasının kullanılması gerekir. 10x50 veya 11x80 dürbünlerle neredeyse hiç görünmez veya çok silik, gözden kaçan bir leke olarak seçilebilir. Daha fazla ayrıntının gözlemlenebilmesi için 140 mm ve üzeri açıklığa sahip aletler gereklidir. Bu tür aletlerle bakıldığında, tam merkezinde küçük ve parlak bir çekirdek bulunan ve halesi 5' çapına yayılan bir leke olarak görünür. Derinlemesine bir gözlem yapıldığında şeklinin tam olarak dairesel olmadığı, kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda hafifçe uzadığı ve halesindeki bazı ton farklılıklarının ona düzensiz bir görünüm verdiği fark edilir.

M61, deklinasyonunun aşırı kuzeyde olmaması sayesinde Dünya'nın her iki yarımküresinden ve tüm yerleşim bölgelerinden kolaylıkla gözlemlenebilir. Kuzey bölgelerinden gözlemi daha kolaydır ve ilkbahar gecelerinde gökyüzünde oldukça yükselir. Güney yarımkürede ise ekvatora yakın bölgeler hariç, ortalama olarak ufka daha yakın görünür. Kuzey yarımküre gökyüzünde gözlem için en uygun dönem Mart ve Temmuz ayları arasındadır.

## Özellikler
M61, Başak kümesi'nin en büyük üyelerinden biridir ve *S Bulutu* olarak bilinen daha küçük bir alt gruba dahildir. SAB(rs)bc olan morfolojik sınıflandırması; zayıf çubuklu bir sarmal yapıya (SAB), halka benzeri bir yapı oluşumuna (rs) ve orta ila gevşek sarılmış sarmal kollara işaret eder. Aktif galaktik çekirdeğe sahip olan M61, tahmini kütlesi 1 milyon Güneş kütlesi () ve yaşı 4 milyon yıl olan büyük kütleli bir çekirdek yıldız kümesi (NSC) içeren yıldız patlama gökadası olarak sınıflandırılır. Ayrıca merkezinde yaklaşık  kütleye sahip bir süper kütleli kara delik adayı bulunur. Gökada, bu yapıların yanı sıra daha yaşlı büyük kütleli bir yıldız kümesine ve muhtemelen daha eski bir yıldız patlama bölgesine de ev sahipliği yapar. M61'in diski boyunca belirgin bir yıldız oluşumu ve aktif parlak bulutsulara dair kanıtlar görülmektedir. M61, Başak Kümesi içindeki çoğu geç tip sarmal gökadanın aksine, olağandışı bir nötr hidrojen (H I) bolluğu gösterir.

## Süpernovalar
M61'de bugüne kadar sekiz süpernova gözlemlenmiştir. Bu da onu, bu tür yıkıcı olaylar açısından en verimli gökadalardan biri yapmaktadır. Bu süpernovalar şunlardır:

* SN 1926A (Tip II, 14 kadir): 9 Mayıs 1926'da Max Wolf ve Karl Wilhelm Reinmuth tarafından keşfedildi.
* SN 1961I (Tip II, 13 kadir): 3 Haziran 1961'de Milton Humason tarafından keşfedildi.
* SN 1964F (Tip II, 14 kadir): 30 Haziran 1964'te Leonida Rosino tarafından keşfedildi.
* SN 1999gn (Tip II, 16 kadir): 17 Aralık 1999'da Alessandro Dimai tarafından keşfedildi.
* SN 2006ov (Tip II, 14,9 kadir): 24 Kasım 2006'da Kōichi Itagaki tarafından keşfedildi.
* SN 2008in (Tip II, 14,9 kadir): 26 Aralık 2008'de Kōichi Itagaki tarafından keşfedildi.
* SN 2014dt (Tip Ia-pec, 13,6 kadir): 29 Ekim 2014'te Kōichi Itagaki tarafından keşfedildi.
* SN 2020jfo (Tip II, 16,01 kadir): 6 Mayıs 2020'de Zwicky Transient Facility tarafından keşfedildi.

## Galeri

Dosya:Portion of Virgo Cluster (without asteroids) (noirlab2521ak).jpg|Vera C. Rubin Gözlemevi tarafından görüntülenen M61 (sol üstte NGC 4301 ile birlikte).
Dosya:A hungry starburst galaxy.jpg|28 Nisan 2014 tarihinde Hubble Uzay Teleskobu tarafından görüntülenen M61.
Dosya:Messier 61 looks straight into the camera.jpg|Hubble'ın Geniş Alan Kamerası 2 (Wide Field Camera 2) verileri kullanılarak oluşturulan Messier 61 görüntüsü.
Dosya:SN2008inHunter Wilson.jpg|Messier 61'in, 16 Nisan 2009'da Süpernova 2008in'yi gösteren ve amatör bir astronom tarafından elde edilen görüntüsü.
Dosya:M61 3.6 5.8 8.0 microns spitzer.png|Spitzer Uzay Teleskobu tarafından elde edilen, M61'in kızılötesi görüntüsü.
Dosya:Messier 61 with SN2020jfo (Supernova).jpg|15 Mayıs 2020'de gözlemlenen SN2020jfo (Süpernova) ile Messier 61.
Dosya:Spiral arms of M61 hubble april 2021.tif|Sadece Hubble'dan değil, aynı zamanda Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu'ndaki (VLT) FORS kamerasından alınan verileri de içeren M61 gökadası görüntüsü.


## Dış bağlantılar
* NGC 4303 Gözlem bilgisi (In-The-Sky.org)
* 

## Kaynakça