Mehmet Toner

**Mehmet Toner** (d. 28 Temmuz 1958, İstanbul), Türk-Amerikan bilim insanı, akademisyen ve biyomedikal mühendisliği alanında uzmanlaşmış sağlık araştırmacısıdır. Kan dolaşımındaki kanserli hücreleri hızlıca tespit edebilen ve böylelikle kanser teşhisinde yenilik getirebilecek mikroçipler geliştirmiştir. Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Massachusetts General Hastanesi'nde Helen Andrus Benedict Biyomedikal Mühendisliği Profesörü'dür.

## Hayatı
Toner, 28 Temmuz 1958 tarihinde İstanbul'da doğdu. Babası Yıldız Teknik Üniversitesi eski Rektörü ve mimar Prof. Dr. Süha Toner, annesi Semra Altınalev'dir. Liseyi 1977 yılında Saint Joseph Fransız Lisesi'nde, lisans derecesini 1983 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi'nde Makine Mühendisliği alanında tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 1985 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde makine mühendisliği bölümünde yaptıktan sonra çalışma alanına tıp bilimlerini katarak doktorasını 1989'da Harvard-MIT Sağlık Bilimleri ve Teknoloji Programı'nda biyomedikal mühendisliği ve medikal fizik alanında tamamladı. Aynı yıl içerisinde Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışmaya başladı ve 2002 yılında Profesörlük unvanını aldı. Akademisyenlik ve araştırma görevlerini halen Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi, Massachusetts General Hastanesi ile Harvard-MIT Sağlık Bilimleri ve Teknoloji Programı'nda devam ettirmektedir. Bunun üzerine Harvard Üniversitesi'nin ilişkili sağlık kuruluşlarından Massachusetts General Hastanesi'nin Tıp Mühendisliği Merkezi kurucu ortağı ve Mikrosistemler Biyomühendisliği Kaynak Merkezi'nin kurucusudur.

Toner'in araştırmalarında odaklandığı ve kayda değer çalışmalar yaptığı 3 temel ilgi alanı vardır. Bunlar; organ ile dokuların düşük sıcaklıkta dondurularak korunmasını sağlayan kryoprezervasyon, canlı hücre ile sentetik malzemeler aracılığı ile vücutsal fonksiyonlar gerçekleştirebilen yapay organların üretimi ve son olarak mikro ve nano ölçekte biyomühendislik teknolojilerinin geliştirilmesidir. En önde gelen çalışması ise milyarlarca kan hücresi arasından bir kanser hücresini 1 saat içerisinde tespit edebilen ve kanser teşhis ile tedavisine önemli katkıları olabilecek mikroçiplerdir. Bunun üzerine memeli hücrelerinin stabilizasyonu ve yapay olarak üretimi, hücre metabolizması ve değişimleri, mikroakışkanlar, HIV/AIDS ve tüberküloz teşhisi, canlı hücrelerin yapay dokular ile entegrasyonu üzerine araştırmalar yapmaktadır.

500'ün üzerinde makale, kitap ve patenti 25,000'den fazla atıf almıştır. Yazdığı makaleler ve yazılar *[[Science]]*, *[[Nature (dergi)|Nature]]*, *Applied Physics* ve *[[The New England Journal of Medicine|New England Journal of Medicine]]* gibi dergilerde yayımlanmıştır.

Toner; Bilim Akademisi, Ulusal Mühendislik Akademisi (NAE), Ulusal Mucitler Akademisi (NAI) ve Ulusal Tıp Akademisi (NAM) üyesidir. 2010 yılında bilim ve araştırmalara destek sağlayan Amerikan devlet kuruluşu Ulusal Bilim Vakfı'nın (National Science Foundation) Mühendislik Danışma Kuruluna seçilmiştir. Akademik hayatı boyunca Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), Ulusal Bilim Vakfı (NSF), DARPA ve Whitaker Vakfı'ndan finansman ve araştırma desteği almıştır.

Toner; Özyeğin Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesi, Sabancı Üniversitesi'nde Distinguished Research Fellow ve Franklin W. Olin Mühendislik Okulu'nda Başkanlık Konseyi üyesidir. Danışma kurulu üyeliği yaptığı kuruluşlar arasında Tufts Üniversitesi-MIT-Columbia Üniversitesi Doku Mühendisliği Kaynak Merkezi, Rutgers Üniversitesi Polimer Biyomaddeler Sentezi ve Toplu Karakterizasyon Bölümü, Minnesota Üniversitesi Tıp Mühendisliği Enstitüsü, Illinois Üniversitesi Grainger Mühendislik Okulu, Kuzey Karolina Üniversitesi Charlotte Kampüsü Biyomedikal Mühendisliği ve Bilim Merkezi ve Brown Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği ve Bilim Merkezi yer almaktadır.

Toner evli ve 2 çocuk sahibidir. Kardeşi Mustafa Toner ise mimar ve Toner Mimarlık'ın kurucusudur.

## Ödülleri

* 1994 - Y. C. Yung Biyomühendislik Fakülte Ödülü, Amerikan Makine Mühendisleri Topluluğu (ASME)
* 1995 - Whitaker Foundation Özel Fırsat Ödülü
* 1997 - John F. ve Virginia B. Taplin Fakülte Fellow'luk Ödülü, Harvard Üniversitesi ve MIT
* 1998 - Fellow, Amerikan Medikal ve Biyolojik Mühendislik Enstitüsü (AIMBE)
* 2008 - Massachusetts General Hastanesi Kanser Merkezi ödülü
* 2008 - Yılın En Büyük 10 Mucidi, *Popular Mechanics*
* 2010 - Takım Ödülü, Amerikan Kanser Araştırma Derneği (AACR)
* 2016 - Fellow, Ulusal Mucitler Akademisi (NAI)
* 2019 - 18. Vehbi Koç Ödülü, Vehbi Koç Vakfı
* 2021 - Fahri Doktora, İstanbul Teknik Üniversitesi

## Kaynakça