Harald Bohr

**Harald August Bohr** (22 Nisan 1887 - 22 Ocak 1951) Danimarkalı matematikçi ve futbolcudur. Bohr 1910'da doktorasını aldıktan sonra, hemen hemen periyodik fonksiyonlar alanının kurucusu oldu. Kardeşi Nobel ödüllü fizikçi Niels Bohr'du. Danimarka'nın gümüş madalya kazandığı 1908 Yaz Olimpiyatları'nda Danimarka milli futbol takımının bir üyesiydi.

## Biyografi
Bohr 1887'de Lutherci kökenli bir fizyoloji profesörü olan Christian Bohr ve yerel üne sahip zengin bir Yahudi aileden gelen Ellen Adler Bohr'un çocuğu olarak dünyaya geldi. Harald'ın ağabeyiyle yakın bir ilişkisi vardı ve *[[The Times]]*, bu ilişkiyi Charles Dickens'ın *[[Dombey ve Oğlu]]* eserindeki Yüzbaşı Cuttle ve Yüzbaşı Bunsby arasındaki ilişkiye benzetti.

## Matematik kariyeri
Bohr 1904'te, kendisinden önce babası ve erkek kardeşinin yaptığı gibi Kopenhag Üniversitesi'ne kaydoldu ve burada matematik okudu. Yüksek lisansını 1909'da ve doktorasını takip eden yılda aldı. Eğitmenleri arasında Hieronymus Georg Zeuthen ve Thorvald N. Thiele de vardı. Bohr matematiksel analiz alanında çalıştı; kariyerinin ilk yılları, *Bidrag til de Dirichletske Rækkers Theori* (*Dirichlet Serileri Teorisine Katkı*) başlıklı doktora tezi dahil olmak üzere Dirichlet serilerine adanmıştı. Edmund Landau ile yaptığı işbirliği, zeta fonksiyonlarında sıfırların dağılımı ile ilgili olan Bohr-Landau teoremiyle sonuçlandı.

Bohr matematiksel analiz alanında da çalıştı, hemen hemen periyodik fonksiyonlar alanını kurdu ve Cambridge matematikçisi GH Hardy ile çalıştı.

1915'te Polyteknisk Læreanstalt'ta (bugün Danimarka Teknik Üniversitesi) profesör oldu ve Kopenhag Üniversitesi'nde profesörlük yaptığı 1930'a kadar orada çalıştı. 1951'deki ölümüne kadar 21 yıl bu Kopenhag'da kaldı. Børge Jessen oradaki öğrencilerinden biriydi.

1930–1931 akademik yılında misafir profesör olarak Stanford Üniversitesi'ne gitti. 1948 yazında Institute for Advanced Study'de misafir bilim insanıydı.

1934'te *[[Weekendavisen|Berlingske Aften'de]]* Ludwig Bieberbach'ın fikirlerini eleştiren bir makale yayınlayarak 1930'larda, Alman matematik camiasındaki Yahudi karşıtı politikaların önde gelen eleştirmenlerinden oldu.

## Futbol kariyeri

Bohr aynı zamanda futbolcuydu. İlk çıkışını 16 yaşında 1903'te yaptı ve uzun süre Akademisk Boldklub'da oynadı. 1905 sezonunda kaleci kardeşi Niels'in yanında oynadı. Harald, futbolun ilk kez resmi bir etkinlik olduğu 1908 Yaz Olimpiyatları'nda, Danimarka milli futbol takımında oynamak üzere seçildi. 1906 Intercalated Games'te bir Danimarkalı taraf oynamış olsa da 1908 Olimpiyat turnuvasının açılış maçı, Danimarka'nın ilk resmi uluslararası futbol maçıydı. Bohr, Danimarka Fransız "B" takımını 9-0 yenerken iki gol attı. Bir sonraki maç yarı finaldi; Bohr Fransa'ya karşı 17–1 galibiyette oynadı ve bu skor Olimpiyat rekoru olarak kayda geçti. Danimarka finalde ev sahibi İngiltere'yle karşılaştı, ancak 2-0 kaybetti ve Bohr gümüş madalya kazandı. Olimpiyatlardan sonra 1910'da İngiltere'deki bir amatör takıma karşı 2-1 galibiyet kazanılan maçta bir kez daha millî takımda oynadı. Bir futbolcu olarak popülaritesi o kadar fazlaydı ki doktora tezini savunduğunda, seyircilerinin matematikçilerden daha fazla futbol taraftarlarından oluştuğu bildirildi.

## Öğretmenlik kariyeri
Bohr, yetenekli bir akademik öğretmen olarak biliniyordu ve Kopenhag Üniversitesi'nde üstün öğretim için verilen yıllık ödül, Harald Bohr'un onuruna Harald olarak adlandırıldı. Bohr, Johannes Mollerup ile birlikte dört ciltlik bir ders kitabı *Lærebog i Matematisk Analyze* (*Matematiksel analizde* ders kitabı) yazdı.

## Kaj Munk
4 Ocak 1944'te Kaj Munk cinayetinin ardından Danimarka direniş gazetesi *[[De frie Danske]]*, Bohr da dahil olmak üzere nüfuzlu İskandinavlardan kınayıcı tepkiler yayınladı.

## Ayrıca bakınız
* Bohr-Mollerup teoremi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* O'Connor, John J. .; Robertson, Edmund F., "Harald Bohr", MacTutor Matematik Tarihi arşivi, St Andrews Üniversitesi 
* Danimarka milli takım profili 
* Harald Bohr'un bazı fotoğrafları 
*