Huzursuz bağırsak sendromu

**Huzursuz bağırsak sendromu,** (İngilizce: *irritable bowel syndrome*) veya kısaca **ibs,** yaygın görülen, bağırsaklarda işlevsel bozukluğa neden olan bir grup hastalıktır. Bu, özellikle kalın bağırsağı etkileyen ve iltihaplanma veya enfeksiyon gibi organik bir neden olmaksızın çeşitli semptomların birleşimiyle karakterize edilen kronik bir rahatsızlıktır.

Hızursuz bağırsak sendromu, birçok bağırsak hastalığının semptomlarıyla karıştırılabilir, ancak diğer hastalıklar dışlandığında, etkilenen kişilerin yaşam kalitesini sıklıkla kalıcı olarak bozsa da tehlikeli değildir. 

## Sebep ve oluşumu
IBS'nin kesin sebebi bilinmemektedir ancak kaygı ve stres durumu şiddetlendirmektedir. IBS her 5 kişiden birini hayatlarının bir döneminde etkilemektedir ve gastroenterolojistlerin karşısına diğer rahatsızlıklardan daha fazla çıkmaktadır. Kadınlarda erkeklere oranla iki kat daha fazla karşılaşılmakta ve bu rahatsızlık genelde erişkinlik döneminin başında ya da ortasında görülmektedir.

## Semptomları ve emareleri
IBS'nin semptomları karın bölgesinde kesintili, kramp şeklinde ağrı, genellikle sol tarafta oluşan abdominal distansiyon, gaz çıkarılması ya da bağırsak faaliyetleri sonucu oluşan geçici rahatlama; bağırsakların tam boşalmadığı hissi, aşırı gaz, mukus akıntısı, ishal, kasılmalar ve mide bulantısıdır. Bazı insanlarda ayrıca sindirim yolları ile ilgisi olmayan baş ağrısı sırt ağrısı ya da yorgunluk gibi semptomlara da rastlanmaktadır.

Bu semptomlar genellikle hastalığın tipi ile ilişkilidir eğer irrtabl kolon sendromu diyare tipli ise genellikle ishalin yanında, bağırsak krampları sol alt kadranda ağrı, kramplar ve acil dışkılama hissi şle beraber yaşanır. Kabızlık tipli olanda ise genellikle şişkinlik ve gaz sorunları ön planda bulunur.

Semptomlar tipik olarak kesintili ve genellikle yaşam boyu tekrarlayan ancak zamanla sıklığı ve şiddeti azalan bir şekilde seyreder. Durum genellikle komplikasyona yol açmaz.

## Teşhis ve tedavi
Sindirim yollarında ortaya çıkan diğer hastalıklardan farklı olarak IBS'i teşhis amaçlı kullanılan bir test bulunmamaktadır. Hastalık genellikle semptomlarından ya da fiziksel muayene ile teşhis edilir. Ancak hasta, orta yaşlı ya da daha yaşlı ya da rektal kanama, kilo kaybı, enfeksiyon ya da kişinin aile öyküsünde bağırsak kanseri ya da inflamatuvar bağırsak hastalığı bulunması durumunda testler de gerekli olabilir. Testler kolonoskopi gastroskopi gibi yöntemlerini, ultrason tarama ya da baryum lavmanı gibi testleri içerir.

IBS bazı durumlarda, beslenme düzeninin değiştirilmesi ve rahatlama tekniklerinin kullanımı yoluyla da kontrol edilmektedir. Birey kendisine en iyi gelen yaklaşımı bulmak için farklı yöntemleri deneyebilir.

Eğer ana problem kasılmalar ise, yüksek oranda lif içeren bir beslenme ya da kepek, metal selüloz gibi kitle arttırıcı maddelerin kullanımı yardımcı olabilir. Persistent ishal için kısa dönem kullanılacak anti-ishal ilaçları verilebilir. Karın ağrılarını ve sindirim yollarındaki kasılmaları rahatlatmak amacıyla antispazmodik ilaçlar yazılabilir. Hipnoz, bilişsel-davranışsal terapi ve psikolojik danışmanlık gibi yöntemlerinde bazı durumlarda etkili olduğu kanıtlanmıştır.

## ICD-10
ICD-10 : K58 (K58)

## Kaynakça