Jo Van Fleet

**Catherine Josephine Van Fleet** (d.29 Aralık 1915 - ö.10 Haziran 1996) Amerikalı bir sahne, film ve televizyon oyuncusuydu. Kırk yıla yayılan uzun kariyeri boyunca, genellikle gerçek yaşından çok daha yaşlı karakterleri canlandırdı. Van Fleet 1954'te Broadway yapımı *The Trip to Bountiful'daki* performansıyla Tony Ödülü kazandı ve ertesi yıl *[[Cennet Yolu (film)|East of Eden'deki]]* yardımcı rolüyle En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı.

## Çocukluğu ve eğitimi
Josephine, Indiana ve Michigan yerlileri Roy H. Van Fleet ve Elizabeth "Bessie" Catherine'in (evlilik öncesi soyadı Gardner) iki kızından küçüğü olarak 1914 yılında California, Oakland'da doğdu. Babası Roy, demiryollarında çalıştı, ancak yanlışlıkla hastalığı vücuduna yayan bir streptokok boğaz enfeksiyonundan öldü. Federal nüfus sayımı kayıtları, beş yaşındaki Josephine, 18 yaşındaki kız kardeşi Corinne ve annelerinin, Bessie'nin akrabaları Ralph ve Mary Gardner ile Oakland'da yaşadıklarını gösteriyor. 1920 yılında dul kalan annesi Oakland bir 'satış elemanı' olarak çalıştı.

Sahne prodüksiyonlarına erken bir ilgi duymasına rağmen, "Jo" 1936'da Berkeley'deki California Üniversitesi'nden çeşitli konulara odaklanarak mezun oldu ve ardından Morro Bay, California'da birkaç yıl lise öğretmeni olarak çalıştı. Tiyatro eğitimine California, Stockton'daki College of the Pacific'te yüksek lisans programında devam etti. Yüksek lisans programından mezun olduktan sonra New York City'ye taşındı ve burada Sanford Meisner ile Neighborhood Playhouse'da eğitimine devam etti.

## Kariyer
1944'te Van Fleet, profesyonel sahne kariyerine başladı ve Washington DC'deki Ulusal Tiyatro'da *Amca Harry oyunun Miss Philips karakterini canlandırdı.* İki yıl sonra, New York'ta, Broadway'de Shakespeare'in *[[Kış Masalı|Kış Masalı'ndaki]]* Dorcas rolüyle; ve yine 1950'de *[[Kral Lear|King Lear]]*da Louis Calhern'in karşısında Regan rolünde oynadı. 1954'te Horton Foote'un Lillian Gish ve Eva Marie Saint'in başrollerini paylaştığı *The Trip to Bountiful'daki* Jessie Mae Watts rolüyle En İyi Kadın Oyuncu dalında Tony Ödülü'nü kazandı.

Sahnedeki başarılarına rağmen, Van Fleet 1940'ların sonlarında ve 1950'lerin başlarında New York'taki Actors Studio'da Elia Kazan ve Lee Strasberg ile çalışarak becerilerini geliştirmeye devam etti. Kazan onu 1952'de *Flight to Egypt* oyununda ve ertesi yıl *Camino Real'de* yönetti. 1954'te onu Hollywood'da filmlerde çalışmaya teşvik etti. Orada Kazan, John Steinbeck'in *[[Cennet Yolu (film)|East of Eden'in]]* (1955) Warner Bros. için yaptığı ekran uyarlamasında ona rol verdi. Bu yapımda -ilk filmi- Van Fleet, James Dean'in karakterinin annesi Cathy Ames'i canlandırıyor. Eleştirmenler tarafından büyük beğeni toplayan performansı ona En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazandırdı . Sonraki film çalışmaları 1960'a kadar istikrarlıydı ve *The Rose Tattoo* (1955), *Yarın Ağlayacağım* (1955), *The King ve Four Queens* (1956) ve *[[Vahşi Mücadele|OK Corral'da Gunfight]]* (1957) gibi filmleri içeriyordu. Ancak kariyeri umduğu gibi ilerlemedi. Arkadaşı ve akıl hocası Kazan, onun hayal kırıklıklarını bizzat yaşadı: "'Jo durgunlaştı ve bunu bildiğinden beri acı çekiyordu. Ve o acılaştıkça daha da zorlaştı.” *East of Eden'deki* Oscar ödüllü performansının ardından *Los Angeles Times'a* verdiği bir röportajda Van Fleet, "trajik rollerde tekrarlanan  rolleri onaması konusundaki endişelerini" açıkça dile getirdi.

1958'de Van Fleet, Anthony Perkins'in karakterinin açgözlü annesini oynadığı *Look Homeward, Angel'daki* performansıyla Bir Oyunda En İyi Kadın Oyuncu dalında Tony Ödülü'ne aday gösterildi. Daha sonraki filmleri arasında, gerçek yaşından çok daha yaşlı bir karakter oynadığı yapımlardan biri olan *[[Wild River|Wild River (1960) yer aldı.]]* *Wild River* zamanında sadece 45 yaşında olan Van Fleet, Garth ailesinin 89 yaşındaki reisi Ella rolü için her sabah beş saatini makyaj yapmak için harcadı. Diğer önemli rollerinden bazıları, *Rodgers ve Hammerstein'ın Külkedisi'ndeki* (1965) Kötü Üvey Anne, *[[Parmaklıklar Arkasında|Cool Hand Luke'daki]]* (1967) Paul Newman'ın *annesi ve Seni Seviyorum'daki anne, Alice B. Toklas'tır* (1968).

Van Fleet'in televizyondaki çalışmaları arasında *Naked City*, *Thriller*, *[[Bonanza]]*, *The Wild Wild West* ve *Police Woman* gibi diziler vardı. Televizyondaki en duygu yüklü dramatik performanslarından biri *Alfred Hitchcock Presents'ın* 1956'daki "Ölüm için Alışveriş" bölümünde oynadığı Bayan Shrike karakteridir.

## Kişisel yaşam ve ölüm
Van Fleet, 1946'da koreograf William G. Bales ile evlendi ve 1990'daki ölümüne kadar birlikte kaldılar. Çiftin bir çocuğu vardı, Michael.

Şubat 1960'ta, sinema endüstrisindeki kariyerinin yanı sıra sahne ve televizyondaki çalışmaları nedeniyle Van Fleet, Hollywood Walk of Fame'de bir yıldızla ödüllendirildi. 7010 Hollywood Bulvarı'nda yer almaktadır. Siyasi olarak kendini Demokrat olarak tanımladı ve 1952 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde Adlai Stevenson'ı destekledi.

Van Fleet, 81 yaşında, New York'ta, Queens'deki Jamaika Hastanesinde açıklanmayan nedenlerden öldü. Cesedi yakıldı ve külleri ailesine verildi.

## Kaynaklar