Atatürk 1881-1919

***Atatürk***, Mehmet Ada Öztekin tarafından yönetilen, Saner Ayar ve Cengiz Çağatay'ın yönetici yapımcılığını yaptığı 2023 çıkışlı Türk tarihî dönem dramasıdır. Başrolünde Aras Bulut İynemli'nin yer aldığı yapımda Mustafa Kemal Atatürk'ün gençlik hayatından bir kesit anlatılmaktadır.

Disney+ dizisi olarak yayımlanması beklenen proje daha sonra iki filme dönüştürüldü ve ilki *Atatürk 1881 - 1919* ismi ile 29 Ekim 2023 tarihinde FOX kanalında gösterildikten sonra 3 Kasım'da Türkiye'de sinemalarda gösterime girdi. Devamı *[[Atatürk 2: 1881-1919|Atatürk II 1881 - 1919]]* başlığı ile 5 Ocak 2024 tarihinde gösterime girdi.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler
* Aras Bulut İynemli - Mustafa Kemal Atatürk
* Songül Öden - Zübeyde Hanım
* Sarp Akkaya - Enver Paşa
* Esra Bilgiç - Madam Corinne
* Mehmet Günsür - Ali Rıza Efendi
* Celile Toyon - Yaşlı Kadın
* Darko Perić - Stiliyan Kovaçev
* Şahin Sancak - Nuri Conker
* Oğulcan Arman Uslu - İsmet İnönü
* Alican Barlas - Kâzım Karabekir
* Berk Cankat - Ali Fuat Cebesoy
* Meriç Özkaya - Talat Paşa
* Cahit Gök - Cemal Paşa
* Sahra Şaş - Makbule Atadan
* Bertan Asllani - Ali Fethi Okyar
* Beran Kotan - Ömer Naci
* Doğaç Yıldız - Rauf Orbay
* Şehsuvar Aktaş - VI. Mehmed
* Hamdi Alkan - Ali Rıza Paşa (sadrazam)
* Lidija Kordić - Dimitrina Kovaçeva
* Predrag Bjelac - Otto Liman von Sanders
* John James - Colmar von der Goltz
* Emre Mete Sönmez - Mustafa Kemal Atatürk'ün çocukluğu
* Emre Yetim - Lütfü Bey
* Devrim Özder Akın - Hüseyin Bey
* Bülent Polat - Şemsi Efendi
* Atakan Yarımdünya - Yakup Cemil
* Alpay Kemal Atalan - Esat Paşa
* Sinan Arslan - Cevat Abbas

## Yapım
Yapımcı Saner Ayar ve senarist Necati Şahin projeyi oluşturdu ve Mehmet Ada Öztekin'e senaryoyu gönderdi. Ön hazırlığı iki buçuk yıl süren yapımın çekimleri, bir kısmı Makedonya'da olmak üzere 19 hafta sürdü ve 5 Kasım 2022 tarihinde tamamlandı. Çanakkale sahneleri üç buçuk hafta boyunca her gün gün doğarken ve gün batarken yaklaşık bin kişilik figüranla çekildi. Gemi ve donanmalar birebir modellenerek bilgisayar tabanlı görüntülerle oluşturuldu.

## Yayımlanma
İlk fragman, 28 Ekim 2022 tarihinde yayımlandı.

*Atatürk* projesi başlangıçta bir film olarak planlanmıştı, ancak HBO bunun bir TV dizisine dönüştürülmesini talep etti. HBO anlaşmadan vazgeçti ve daha sonra Disney+ platformunda dizi olarak yayınlanmasına karar verildi. 1 Ağustos 2023 tarihinde RTÜK, Amerika Ermeni Ulusal Komitesi tarafından gerçekleştirilen "Ermeni lobilerinin baskısı" üzerine Disney+'ın diziyi platformundan kaldırdığı iddialarıyla alakalı inceleme başlattığını açıkladı. 2 Ağustos'ta Walt Disney'in Türkiye ofisi, Disney+'ta yayınlanması beklenen dizinin iki film şeklinde FOX kanalında ve sinemalarda yayımlanacağını resmî olarak duyurdu.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yıl dönümü etkinliklerinin bir parçası olarak 29 Ekim 2023 tarihinde ilk filmin kısaltılmış "TV özel versiyonu"nun FOX'ta yayımlanacağı; ardından ilk filmin 3 Kasım 2023'te, ikinci filmin 5 Ocak 2024'te sinemalarda gösterime gireceği açıklandı. Her iki filmin tamamı 19 Mayıs 2025 ve 20 Mayıs 2025'te NOW'da yayımlanmıştır.

## Gişe performansı
*Atatürk 1881 - 1919*, vizyondaki ilk üç gününde 269.113 seyirci tarafından izlenerek 32,6 milyon ₺ hasılat elde etti ve yılın en iyi açılışını yapan ikinci yerli filmi oldu. İlk on gününde 750.120 seyirciye ulaştı ve toplam hasılat 85,3 milyon ₺ oldu. Bir sonraki hafta sonunda da en çok izlenen film olarak yerini korudu ve hasılat 135 milyon ₺'ye yaklaştı. Dördüncü haftasında da gişede ilk sırada yer aldı ve toplamda 1 milyon 365 binden fazla seyirci tarafından izlenerek 152,2 milyon ₺ hasılat elde etti.

*Atatürk II 1881 - 1919*, 143.431 seyirciyle 20,7 milyon ₺ hasılat yaparak açılışını haftanın ikinci sırasında gerçekleştirdi.

## Eleştiriler
*Atatürk 1881 - 1919*, Box Office Türkiye'de 5 yazarın eleştirisine dayanarak 100 üzerinden 74 ortalama puan aldı. *Atatürk II 1881 - 1919*, aynı websitede 3 yazardan ortalama 83 puan aldı. OrtaKoltuk'tan Nusret Şen filmin senaryosunu sert bir dille eleştirerek filmdeki "gereksiz" ve abartılı sahnelere dikkat çekmiş ve filme geçer not vermemiştir. ''Cumhuriyet'''ten Müjdat Gezen, Mustafa Kemal rolünün "kabadayı gibi" oynanmaması gerektiğini ifade ederek filmi başarılı bulmadığını söylemiştir. *[[Hürriyet (gazete)|Hürriyet]]*'ten Uğur Vardan ise filmi beğenmiş ve 4/5 puan vermiştir. Atilla Dorsay ise filmin "tartışmalı ama sonuç olarak görülmesi gerekli" bir film ve "gerek öz, gerekse sinema dil açısından önemli olduğu yadsınamaz" olduğunu söylemiştir. Mehmet Açar filmin "hedefine ulaşan" ve "daha iyisi yapılana kadar en iyi Atatürk filmi" olduğunu belirterek 7/10 şeklinde puanlamıştır.

## Kaynakça