Eurocopter SA365 Dauphin

**Eurocopter AS365/SA365 ''Dauphin*** çokuluslu [[Eurocopter]] firması (önceden [[Aérospatiale]]) tarafından üretilen iki [[motor]]lu, [[çok amaçlı]] bir helikopterdir. Yine aynı firma tarafından üretilen tek [[motor]]lu [[Aérospatiale SA360 Dauphin|SA360]] modelinden geliştirilen helikopter, Eurocopter firmasının en başarılı tasarımı olarak görülmekte ve dünyanın pek çok ülkesinde [[sivil]] ve [[askeri]] [[lojistik|taşımacılık]], arama-kurtarma, [[istihbarat]], deniz karakol ve [[cankurtaran]] hizmetleri gibi çok sayıda değişik görevde hizmet vermektedir.

[[Askeri]] amaçlar için özel olarak geliştirilmiş versiyonları *'SA565 *Panther*** olarak da anılan helikopter, [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] [[Sahil Güvenlik]] Komutanlığı envanterindeki [[Amerika Birleşik Devletleri|Amerikan]] malı olmayan nadir hava araçlarından biri olup, **HH-65 *Dolphin*** adıyla hizmet vermektedir.

Tüm versiyonlarıyla 800'den fazla üretilen ''Dauphin'', [[Harbin]] firması tarafından [[Çin]]'de **Harbin Z-9** adıyla lisanslı olarak üretilmektedir.

== Modeller ==

=== Sivil Modeller ===

* **SA365C**: ''Dauphin'' ailesinin iki [[motorlu]] ilk modeli olan SA365C'nin üretimine 1978 yılında başlanmıştır. Toplam 50 adet üretilen helikopter, 1981 yılında yerini **SA365N** modeline bırakmıştır.
* **SA365C1**: SA365C modelinin Arriel 1A1 [[motor]]ları ile donatılmış versiyonudur.



* **AS365N**: Daha güçlü Arriel 1C [[turboşaft]] motorları ile donatılan bu model, ilk uçuşunu 1979 yılında gerçekleştirmiştir. ''Dauphin'' ailesinin karakteristik açılıp-kapanabilen üçlü [[iniş takımı]] konfigürasyonu ilk defa bu modelde yer almıştır. Seri üretimi 1982 yılında başlanmıştır.
* **AS365N1**: SA365N modelinin daha güçlü Arriel 1C1 [[motor]]ları ve yeni, daha hafif bir kuyruk [[rotor]]u ile donatılmış bir versiyonudur.
* **AS365N2**: SA365N1 modelinden farklı olarak, yine daha güçlü Arriel 1C2 [[motor]]ları, geliştirilmiş bir [[kabin]] ve [[kokpit]] düzeni ve daha hafif bir kuyruk [[rotor]]u ile donatılmıştır. Çinli [[Harbin]] firması tarafından lisansı alınan ilk model olan SA365N2, bu ülkede Z-9 ve Z-9A isimleriyle üretilmiştir.
* **AS365N4**: EC155 olarak da anılan bu model uzun [[menzilli]] [[yolcu]] taşımacılığı görevinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
* **AS365NX**: Dauphin ''Grande Vitesse'' (Türkçe: "Yüksek Hızlı") olarak da anılan bu model, yüksek [[performans]] için geliştirilmiştir. Daha küçük ve hafif bir [[kuyruk rotoru]] ve ana [[rotor]] ile donatılan bu model, Turbomeca Arriel IX [[motor]]ları sayesinde 1991 yılında sınıfının hız rekorunu (201 knot, 372&nbsp;km/h) kırmıştır.
* **HH-65 *Dolphin***: Başta SA366 G1 adı verilen bu model [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] [[Sahil Güvenlik]] Komutanlığı için özel olarak geliştirilmiştir. 1979 yılında 99 adet ile hizmete giren helikopter, kısa menzilli arama-kurtarma, kıyı [[devriye]]si ve çeşitli [[lojistik|taşıma]] görevlerinde kullanılmaktadır. Bu model, [[askeri]] hizmette kullanılıyor olmasına karşın askeri amaçlarla geliştirilen AS565 ''Panther'' modelinden ''ayrı'' olarak üretilmiştir.

=== Askeri Modeller ===
* **SA365F/F1**: AS365N modelinin [[Deniz Kuvvetleri]] için geliştirilmiş versiyonudur.
* **SA365H**: AS365C modelinin [[askeri]] amaçlar için geliştirilmiş versiyonudur.
* **SA365K/M**: AS365N2 modelinin [[askeri]] amaçlar için geliştirilmiş versiyonudur.

AS365N modelinden itibaren [[askeri]] amaçlar için geliştirilen versiyonlar **AS565 *Panther*' adıyla tanımlanmıştır:
* **AS565 AA/AB**: Saldırı helikopteri olarak geliştirilmiştir.
* **AS565 MA/MB**: Deniz arama-kurtarma helikopteri olarak geliştirilmiştir.
* **AS565 SA/SB**: Denizaltı savunma helikopteri olarak geliştirilmiştir.
* **AS565 UA/UB**: Genel maksatlı taşıma helikopteri olarak geliştirilmiştir.

## Teknik Özellikler

* **Genel özellikler:**
** **Mürettebat:** 1 veya 2 kişi
** **Yolcu kapasitesi:** 12 kişi
** **Uzunluk:** 13.73 m
** **[[Rotor]] çapı:** 11.94 m
** **Yükseklik:** 4.06 m
** **Boş ağırlık:** 2.411&nbsp;kg
** **Azami kalkış ağırlığı:** 4.300&nbsp;kg
** **[[Motor]]lar:** İki adet Turbomeca Arriel 2C turboşaft, her biri 838 BG
* **Performans:**
** **Azami hız:** 165 knot (306&nbsp;km/h)
** **Uçuş [[menzili]]:** 446 deniz mili (827&nbsp;km)
** **Azami uçuş [[irtifa]]sı:** 5.865&nbsp;m (19.242&nbsp;ft)
** **Yükselme hızı:** 8.9&nbsp;m/s (1.759&nbsp;ft/min)

## Kullanıcılar

### Askeri amaçlı kullanıcılar
;
* Sahil Güvenlik güçleri tarafından kullanılmaktadır.
;
* Sahil Güvenlik güçleri tarafından kullanılmaktadır.
;
;**Burkina Faso**
;
;
* Sahil Güvenlik ve Deniz Kuvvetleri tarafından arama-kurtarma görevlerinde kullanılmaktadır. 
;**Çin Halk Cumhuriyeti**
* Harbin firması tarafından Z-9 adıyla üretilmektedir. 
;
;
;
;
* Fransız Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır. 
; 
* Yunan Sahil Güvenlik güçleri tarafından kullanılmaktadır.
;
* Israil Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır.
;
;
* Meksika Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır.
;
;
; 
; 
;
;
;
* Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından kullanılmaktadır. 
;

### Hükümet ve güvenlik güçleri bünyesinde kullanıcılar

;
* Arama-kurtarma ve cankurtaran hizmeti vermektedir.
* Victoria kenti polisi tarafından gözlem ve arama-kurtarma hizmetlerinde kullanılmaktadır. 
;
* Rio de Janeiro kenti polisi tarafından kullanılmaktadır.
;
* Alman Polis Teşkilatı (Bundespolizei) tarafından kullanılmaktadır.
;
* Sahil Güvenlik güçleri tarafından sivil bir kullanıcıdan arama-kurtarma görevleri için bir adet SA365N2 helikopteri kiralanmıştır.
;
;
* Sahil Güvenlik ve Deniz Polisi güçleri tarafından kullanılmaktadır.
;
* Romanya Hükûmeti ve Gizli Servisi tarafından kullanılmaktadır. 
;
* Hava kuvvetlerinde VIP taşıma görevlerinde kullanılmaktadır.
;
* Tayland Polisi tarafından kullanılmaktadır.
;
* Maryland Eyalet Polisi arama-kurtarma ve cankurtaran hizmetlerinde kullanılabilen 12 adet SA/AS365 helikopterine sahiptir.

## Kaynakça
Eurocopter SA365N3 ''Dauphin'' hakkında teknik bilgi (PDF dosyası, İngilizce)