Ulusal Bolşevizm

**Ulusal Bolşevizm** veya **Nasyonal Bolşevizm** (Rusça: национал-большевизм, Almanca: Nationalbolschewismus), destekçilerine **Nazbol** adı verilen, aşırı milliyetçilik ve Bolşevizmin unsurlarını birleştiren politik bir hareket ve ideolojidir.

Almanya'daki Ulusal Bolşevizmin önemli savunucuları arasında Ernst Niekisch (1889-1967), Heinrich Laufenberg (1872-1932) ve Karl Otto Paetel (1906-1975) vardı. Rusya'da Nikolay Ustryalov (1890-1937) ve takipçileri olan Smenovehovtsiy terimi kullandı.

Hareketin kayda değer modern savunucuları arasında Rusya Federasyonu'nda kayıtsız ve yasaklı Nasyonal Bolşevik Parti'ye (NBP) liderlik eden Aleksandr Dugin ve Eduard Limonov yer alıyor.

## Alman Nasyonal Bolşevizmi
Bir terim olarak Ulusal Bolşevizm ilk önce Almanya Komünist Partisi'nde (KPD) ve daha sonra Alman ordusundaki muhalif milliyetçi gruplarla direnişçi komünist hareketle müttefik olmak isteyen Almanya Komünist İşçi Partisi'nde (KAPD) bir akımı tanımlamak için kullanıldı. Versay Antlaşması'nı reddetti. Heinrich Laufenberg ve Fritz Wolffheim tarafından yönetildiler ve Hamburg'da yaşıyorlardı. KAPD'den çıkarılmaları, KAPD'nin Üçüncü Enternasyonal'in Üçüncü Kongresi'ne kabul edilmesi için Karl Radek'in gerekli olduğunu açıklayan koşullardan biriydi. Bununla birlikte, KAPD'den çekilme talepleri muhtemelen zaten olurdu. Radek, çifti Alman bağlamında ilk kez kullanan Ulusal Bolşevikler olarak reddetti.

1920'lerde bir dizi Alman entelektüel, Sovyetler Birliği'nde olduğu gibi radikal milliyetçilik (tipik olarak Prusyacılık'a atıfta bulunarak) ve Bolşevizm arasında bir sentez yaratan bir diyalog başlattı. Buradaki ana figür, Widerstand dergisini düzenleyen Almanya Eski Sosyal Demokrat Partisi'nden Ernst Niekisch'ti ve takipçileri "Ulusal Bolşevikler" adını benimsedi ve Sovyetler Birliği'ne hem Rus milliyetçiliğinin hem de Prusya'nın eski devletinin devamı olarak baktı. Hareket "*Sparta-Potsdam-Moskova*" sloganını aldı. Muhafazakâr Devrim hareketinin küçük bir kolu olup, *Linke Leute von rechts* ("sağın sol kanatlıları") olarak tanımlanmıştılar. hem *Völkish* aşırıcılığı hem de nihilist *[[Kültürel karamsarlık|Kulturpessimismus]]*'ta kök salmış aşırı milliyetçi bir sosyalizmi savundular ve Alman toplumunda Batılı bir etkiyi reddettiler: liberalizm ve demokrasi, kapitalizm ve marksizm, burjuvazi ve proletarya, Hıristiyanlık ve hümanizm, tüketimcilik. Niekisch ve Ulusal Bolşevikler, kapitalist Batı'yı yok etmek için Alman komünistler ve Sovyetler Birliği ile geçici bir ittifak kurmaya bile hazırdılar. Ernst Jünger, Georg Lukács, Karl Wittfogel ve Friedrich Hielscher ile 1932'de Sovyetler Birliği'ni ziyaret ettiği ARPLAN (Rus Planlı Ekonomi Çalışması Derneği) üyesiydi. Jünger'in Ulusal Bolşevik Almanya için bir plan olarak gördüğü *[[Der Arbeiter]]* yayınına olumlu tepki gösterdi. Ayrıca "çökmekte olan Batı" ya da Versay Antlaşması'na karşı bir Alman-Sovyet ittifakının gerekliliğine inanıyordu. Yahudi karşıtı ve totaliter bir devlet lehine olmasına rağmen, Niekisch gerçek sosyalizmden yoksun olduğunu hissettiği Adolf Hitler'i reddetti ve Niekisch bunun yerine Josef Stalin'e ve Sovyetler Birliği'nin endüstriyel gelişimine *Führerprinzip*'i için bir model olarak baktı. 1958'de yazan Niekisch, Hitler'i kendisinin savunduğu elitist ruhun düşmanı olan güç takıntılı bir demagog olarak kınadı.

Karl Otto Paetel'in liderliğindeki Alman Gençlik Hareketi ile de bir Ulusal Bolşevik eğilimi vardı. Paetel, Nazi Partisi'nin (NSDAP) destekçisiydi, ancak devrimci faaliyete veya sosyalist ekonomiye gerçekten bağlı olduklarını hissetmediği için onlarla hayal kırıklığına uğradı. 1930'lu biçimli hareketi, Sosyal Devrimci Milliyetçiler Grubu, hem milliyetçiliği hem de sosyalist ekonomiyi vurgulayarak NSDAP ve KPD arasında üçüncü bir yol oluşturmaya çalıştı. Özellikle Hitler Gençliği'nin bir bölümünü kendi davası üzerine kazanmak için büyük ölçüde başarısız bir girişimde aktifti.

Her ne kadar Adolf Hitler yönetimindeki NSDAP üyeleri Niekisch'in Ulusal Bolşevik projesinde yer almamış ve Bolşevizmi bir Yahudi komplosu olarak yalnızca olumsuz terimlerle sunmuş olsa da, 1930'ların başında NSDAP içinde benzer görüşleri savunan paralel bir eğilim vardı. Bu, Strasserizm olarak bilinen şeyle temsil edildi. Hermann Ehrhardt, Otto Strasser ve Walther Stennes liderliğindeki bir grup, 1930'da, genellikle Kara Cephe olarak bilinen Devrimci Ulusal Sosyalistler Savaş Ligi'ni kurmak için ayrıldılar.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, neo-Nazi ideolojisini ABD'yi eleştiren ve partiyi finanse eden Sovyetler Birliği'ni destekleyen bir dış politika ile birleştiren Sosyalist Reich Partisi kuruldu.

## Rus Nasyonal Bolşevizmi

**Rus İç Savaşı**

Rus İç Savaşı ilerledikçe, bir dizi önde gelen Beyazlar Bolşevik tarafına geçti çünkü onu Rusya'ya büyüklük kazandırmanın tek umudu olarak gördüler. Bunlar arasında, ilk başta anti-komünist olan Profesör Nikolai Ustrialov, Bolşevizmin milliyetçi amaçlara hizmet edecek şekilde değiştirilebileceğine inanmaya başladı. Takipçileri Smenovehovtsiy (1921'de yayınladığı bir dizi makaleden sonra isimlendirildi) Smena vekh (Rusça: kilometre taşlarının değişmesi) kendilerini Niekisch döneminden ödünç alarak Ulusal Bolşevikler olarak görmeye başladılar.

Benzer fikirler Evraziitsi partisi ve ayrıca monarşizm yanlısı kendisini "Çar ve Sovyetler" olarak adlandıran Mladorossi tarafından da dile getirildi. Josef Stalin'in tek ülkede sosyalizm fikri bir zafer olarak yorumlandı. *Ulusal Bolşevizm* terimini kullanmayan Vladimir Lenin, Smenovehovtsiy'i Rus komünizmini Rus ağırlaştırma sürecinde bir evrim olarak gören eski Anayasal Demokrat Parti eğilimi olarak tanımladı. Ayrıca sınıf düşmanları olduklarını ve müttefik olduklarına inanan komünistlere karşı uyardı.

**Ulusal Bolşevizm Eş Seçeneği**

Ustrialov ve Aleksey Nikolayeviç Tolstoy ve İlya Ehrenburg gibi Smenovehovtsiy davasına sempati duyan diğerleri sonunda Sovyetler Birliği'ne geri dönebildiler ve Stalin'in ve ideoloğu Andrey Jdanov milliyetçilik ortak seçeneğinin ardından parti olmayan-Bolşevikler adı altında  entelektüel elit üyeliğini aldılar. Benzer şekilde. B. D. Grekov'un Lenin'in sıkça hedeflerinden biri olan Ulusal Bolşevik tarih yazımı okulu, Stalinizmin ana ilkelerini kabul etmesine rağmen, resmen tanındı ve hatta Stalin altında tanıtıldı. Gerçekten de, Ulusal Bolşevizmin 1930'larda devlet ideolojisinin resmi bir parçası olarak vatanseverliğin yeniden canlanmasının ana itici gücü olduğu öne sürülmüştür.

**Aleksandr Soljenitsin Karşısında Eduard Limonov**

Ulusal Bolşevizm terimi, Aleksandr Soljenitsin ve onun anti-komünizm tarzına bazen uygulanmıştır. Bununla birlikte, Geoffrey Hosking *Sovyetler Birliği Tarihi*nde Soljenitsin'in tamamen anti-Marksist ve anti-Stalinist olduğu ve Rus Ortodoks Kilisesi için daha büyük bir rol görecek bir Rus kültürünün yeniden canlanması; Rusya'nın denizaşırı rolünden çekilmesi ve uluslararası tecrit durumu istediği için Ulusal Bolşevik olarak etiketlenemeyeceğini savunuyor. Soljenitsin ve *vozrojdentsiy* (revivalistler) olarak bilinen takipçileri, koyu dindar olmayan (dine tamamen düşman olmasa da) ve denizaşırı katılımın Rusya'nın prestij ve gücü için önemli olduğunu hisseden Ulusal Bolşeviklerden farklıydı.

Soljenitsin ile Rusya'nın kayıt dışı Ulusal Bolşevik Parti genel başkanı Eduard Limonov arasında açık bir düşmanlık vardı. Soljenitsin, Limonov'u "pornografi yazan küçük bir böcek" olarak tanımladı ve Limonov, Soljenitsin'i, Sovyetler Birliği'nin çöküşüne katkıda bulunan vatan haini olarak nitelendirdi. *[[Meşe ve Buzağı]]*'nda Soljenitsin, Rusların "dünyanın en soylu" olduğu ve "çarlık ve Bolşevizmin [...] eşitçe geri alınamaz" olduğu düşüncesine açıkça saldırdı ve bunu Ulusal Bolşevizmin çekirdeği olarak tanımlayarak karşı çıktı.

**Ulusal Bolşevik Parti**

Mevcut Nasyonal Bolşevik Parti (NBP) 1992 yılında altı küçük grubun birleştiği Ulusal Bolşevik Cephesi olarak kuruldu. Parti her zaman Eduard Limonov tarafından yönetildi. Limonov ve Dugin, aşırı-sol ve aşırı-sağ radikalleri aynı platformda birleştirmeye çalıştılar. Dugin ulusal-bolşevikleri komünist ve faşistler arasında bir nokta olarak görüyor ve her grubun çevresinde hareket etmek zorunda kalıyor. Grubun erken politikaları ve eylemleri, Dugin'in "Marx eksi Feurbach, yani eksi evrimcilik ve bazen de atalet hümanizmi" olarak tanımladığı bir çeşit Marksizm *oturuşuna* rağmen, radikal milliyetçi gruplarla bir takım uyum ve sempati gösterdi. ancak 2000'lerde bunu bir ölçüde değiştiren bir bölünme meydana geldi. Bu, partinin Rusya'nın siyasi yelpazesinde daha sola gitmesine ve partinin Dugin ve grubunu faşist olarak kınamasına yol açtı. Dugin daha sonra Kremlin ile yakın bağlar geliştirdi ve üst düzey Rus yetkili Sergey Naryshkin'e danışmanlık yaptı.

Başlangıçta Vladimir Putin'e karşı olan Limonov, ilk başta NBP'yi biraz serbestleştirdi ve Garry Kasparov'un Birleşik Sivil Cephesi'nde Putin ile savaşmak için solcu ve liberal gruplarla güçlerini birleştirdi. Ancak daha sonra Ukrayna'daki 2014 Rus yanlısı huzursuzluğunun ardından Putin'in daha destekleyici görüşlerini dile getirdi.

## Diğer Ülkeler
Fransız-Belçika Parti Communautaire National-Européen, Ulusal Bolşevizmin birleşik bir Avrupa yaratma arzusunu ve NBP'nin ekonomik fikirlerinin çoğunu paylaşıyor. Fransız siyasi figürü Christian Bouchet de bu fikirden etkilenmiştir. 1944'te Hint milliyetçi lider Subhas Chandra Bose Hindistan'da kök salması için "Ulusal Sosyalizm ve komünizm arasında bir sentez" çağrısında bulundu. Aynı yıl, İsrail paramiliter örgütü Lehi'nin yeni liderliği, grubun önceki lideri Avraham Stern'in faşist bakış açısına bir ara vererek Ulusal Bolşevizme verdiği desteği açıkladı. Bazıları Sırp Radikal Partisi'ni, Bulgar Saldırı Partisi'ni, Slovenya Ulusal Partisi'ni ve Büyük Romanya Partisi'ni, ülkelerinin *aşırı sağ retoriklerini* sosyalleşmiş ekonomiler, anti-emperyalizm ve tarihsel komünist yönetimin savunulması gibi *geleneksel* *sol görüşlerle* birleştirdikleri için "Ulusal Bolşevik" olarak nitelendirmektedir. Özellikle Sırp Radikal Partisi, Kaddafi, Saddam Hüseyin ve şu anki Venezuela Cumhurbaşkanı Nicolas Maduro gibi liderlere destek verdi. Öte yandan Büyük Romanya Partisi, "Nikolay Çavuşesku'nun Mahkeme Şairi" olarak tanımlanan Corneliu Vadim Tudor tarafından kuruldu ve  ile ideolojisinin devamı olarak görülüyor.

## Kaynakça