Nabucco Doğalgaz Boru Hattı

**Nabucco boru hattı** (**Türkiye-Avusturya Boru Hattı** olarak da bilinir) Ankara'da 13 Temmuz 2009 Pazartesi günü hükûmetler arasında imzalanan anlaşmayla başlamıştır, Türkiye'üzerinden AB ülkelerine doğalgaz taşımak üzere kurgulanan uzun geçişli bir boru hattı taşımacılığı projesidir.

AB'nin gaz ithalatında Rusya'ya alternatif ülkeler bulundurmak için yaratılmış bir hattır. Özellikle ABD ve AB tarafından desteklenmektedir. Türkiye'nin Erzurum şehrinden başlayıp Avusturya'nın Baumgarten an der March yerleşiminde bitmektedir.

Hat başarısız bir hat olup asıl başarısızlık sebebi Rus Gazprom'un siyasi bir şekilde Güney Akımı'nı 2007'den beri AB'ne dayatmasından kaynaklanmaktadır. Dolaylı başarısızlık sebepleri yine siyasidir ve Avrupa Birliği'nin asıl amacı olan Rus gazına alternatif yaratma idealini tamamlayamamıştır. Rakipleri TADB gibi hatlar alternetif ideasını tamamlamaktadır.

## Hattın Güzergahı ve Proje özellikleri

Türkiye-Bulgaristan sınırından başlayacak olan 1,329&nbsp;km'lik boru hattın **Nabucco Batı**, Erzurum'dan Avusturya'nın Baumgarten bölgesine ulaşacağı daha önce duyurulan Nabucco Boru Hattı Projesi'nin uyarlanmış bir versiyonudur. Nabucco boru hattının amacı Avrupa'ya ulaştırılan doğal gaz kaynak çeşitliliğini arttırarak kaynak bağımlılığını azaltmaktır. 2013 yılında verilecek karara bağlı olarak Nabucco Batı'nın Şah Deniz gaz sahasından Trans Anadolu doğal gaz boru hattı projesi aracılığıyla aldığı doğal gazı Avrupa'ya ulaştırması öngörülmektedir. 2018 yılında yapılması beklenen hat ile 10 ila 23 milyar metreküp gaz ulaştırılması beklenmektedir. Hat, aynı zamanda AB'nin Trans-Avrupa Enerji Hattı'nın bir parçası olarak öngörülmekte olup fizibilite ve mühendislik çalışmaları için AB fonlarından da faydalanılmıştır. İlk hesaplara göre toplam maliyet 4-6 milyar Euro'dur.

Hat Trans-Anadolu Boru Hattı'ndan aldığı gazı Bulgaristan'ın Standja bölgesinde Trans Anadolu projesi ile birleşerek hem Orta Asya'yı, hem de Orta Doğu'yu gaz hatları olarak bağlayacak ve batı ucunda Avusturya'nın temel doğal gaz taşıyıcısı hattı olan Baumgarten an der March Hattı ile birleşecektir.

Güncellenen proje güzergâhı aşağıdaki gibidir:
* Bulgaristan: 424&nbsp;km
* Romanya: 475&nbsp;km
* Macaristan: 383&nbsp;km
* Avusturya: 47&nbsp;km

Projenin tamamlanması için Nabucco Gas Pipeline International GmbH adlı firma 2004 yılında Viyana'da kurulmuştur. Güncel firma ortakları aşağıdaki gibidir:

* OMV (Avusturya)
* MOL (Macaristan)
* Transgaz (Romanya)
* Bulgargaz (Bulgaristan)
* BOTAŞ (Türkiye)
* GDF Suez (Fransa)

GDF Suez Projeye, Alman ortak RWE'nin hisselerini OMV'ye devretmesini takiben, OMV'den hisse alımı ile 2013 yılında dahil olmuştur.

Geçmişte Fransız Gaz de France, Total ve Alman E.ON Ruhrgas, RWE firmaları da, ortak olmak istediklerini açıklamıştır. Projenin durumuna göre Rus Gazprom'un da ileride katılımının söz konusu olduğu bildirilmiştir.

## İnşaat ve Proje Planlaması
Projeye 2010'da başlanması durumunda 2013 yılında tamamlanması öngörülmüştür. Hatta yeterli gaz sağlanması durumunda 2018 sonrasında tam kapasitesine ulaşarak 10-23 milyar metreküpe ulaşacağı öngörülmektedir. Nabucco West projesi 3900&nbsp;km'lik klasik Nabucco güzergahında halihazırda tamamlanmış olan mühendislik çalışmaları üzerinden gerçekleştirilecektir.  Nabucco Gas Pipeline International GmbH Genel Müdürü Reinhard Mitschek'in açıklamasına göre Şah Deniz Konsorsiyumu'nun Haziran 2013'te olumlu karar vermesi halinde Nabucco West inşaatına 2015 yılında başlanılabilecektir.

## İran Etkisi
Avrupa'nın ihtiyacını neredeyse tek başına karşılayan ve bu durumun daha uzun yıllar sürmesini garantiye almak isteyen Rusya, özellikle gelecekte Doğal Gaz'ın en büyük tedarikçileri olan Orta Asya ülkelerini, gazlarını sadece kendisine satmaları konusunda politik ve ekonomik hamlelerle sıkıştırmaktadır. Bazen bu ülkelerin siyasi durumlarındaki belirsizlik ABD ve Avrupa kaynaklı müdahaleleri uzun vadede etkisiz kılmakta, yatırımcı açısından özellikle yüksek maliyetli yatırım gerektiren petrol ve doğal gaz sektörlerindeki Rus bağımlılığını kırmaya yönelik çabaları baltalamaktadır.

Kendi bölgesinde transit ülke olmaktansa, gaz üretimi olmadan gaz tedarikçisi olmak isteyen Türkiye ise kültür ve dil geçmişlerinin ortak olduğu Orta Asya ülkelerinden bu yönde güçlü destek beklemektedir. Nabucco projesinin gerçekleşmesi için mutlaka güvenilir üreticilere ihtiyaç duyulmaktadır. 15 Temmuz 2007'de Türk ve İran hükûmetleri nezdinde, Türkiye'nin epeydir istediği ve daha çok İran Devleti'nin güvensizliğinden kaynaklanan Türk-İran Doğal Gaz İşbirliğini geciktiren süreci sona erdiren üretim anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma ile dünyada varlığı onaylanmış büyük doğal gaz sahalarının birisini işletecek olan Türkiye'ye üretimini başka ülkelere satış hakkı da verilmektedir. İran ise neredeyse durma noktasına gelmiş doğal gaz üretimini arttırma ve teknolojisini ambargo uygulanmadan yenileme imkânı bulmaktadır. Her iki devlet açısından büyük öneme sahip bir anlaşma imzalanmıştır. Anlaşmanın Avrupa Birliğinin geleceğinde enerji koridorlarını çeşitlendirmesi bakımından olumlu katkısı beklenmektedir.

## Alternatif Projeler
Mavi Akım 1997 yılında Rusya ve Türkiye tarafından planlanmış ve Blue Stream Pipeline B.V tarafından 2001 ve 2002 yılları arasında inşa edilmiştir. Blue Stream Pipeline B.V İtalyan Eni S.p.A ve Rus Gazprom ortaklığıdır. 2003 yılında 25 senelik olmak üzere (2000 yılından itibaren) BOTAŞ ve Gazprom ortaklığı kurulmuştur. Durusu Terminali  BOTAŞ tarafından, Izobliny Gaz Terminali ise Gazprom tarafından kontrol edilmektedir.

* Ara bağlantı Türkiye – Yunanistan – İtalya Amacı Azerbaycan Şahdeniz doğalgaz sahasından Rus gazına alternatif oluşturacak 300&nbsp;km bir hat ile AB'ne doğalgaz ulaştırmaktı. 2002-2003 arasında BOTAŞ ve Yunan DEPA ile anlaşmalara varıldı, 2005'te temeller atıldı 2007'de tamamlandı. Fakat hattın Yunanistan ayağı planın alternatifi olan Trans Adriyatik doğalgaz boru hattı yüzünden rafa kaldırıldı. 
* Azerbaycan - Gürcistan - Romanya Boru Hattı (kısaca **AGRI**) 2010 yılında Bükreş'de kurulan **AGRI LNG Co.** 4 ortaklıdır bunlar: Romgaz,SOCAR,Gürcistan Petrol ve Gaz Şirketi(GOGC),MvM Group**.** 14 Şubat 2011'de Azerbaycan, Gürcistan, Romanya ve Macaristan enerji bakanlıkları projeye katıldıklarını duyurdu. 2 yıllık fizibilite çalışmaları ile beraber bu ortaklık  28 Haziran 2012'de Penspen Ltd. şirketine 9 yıllık bir inşa süresiyle anlaşma imzaladı. 2015'ten beri durgun olduğu söylenen projeye bir ara  Sırbistan'ın katılma ihtimali dile getirildi. 2019'da Azerbaycan'ın Şahdeniz' Faz 2 çalışmaları da şirketin yatırımcılarını uzaklaştırmıştı. Ki Azerbaycanın enerji bakanı projenin dondurulduğu açıkladı. 
* Güney Akım
* Trans Anadolu doğalgaz boru hattı
* TürkAkım

## Dış bağlantılar
* Nabucco Gaz Boru Hattı projesinin işletmeci firmasına ait site* 22 Nisan 2007 tarihli projenin son durumu ile ilgili bir sunum
* Nabucco Boru Hattı Projesi internet sayfasından Türkçe açıklamalar 
* Nabucco projesi kabul edildi , BBC 27 Haziran 2006
* Gazprom Batı Avrupa'daki ağlarını Macaristan hattıyla sıkılaştırıyor , Judy Dempsey, International Herald Tribune 22 Haziran 2006 
* Bulgargaz Nabucco projesinde
* Nabucco Projesi Haber Blogu

## Kaynakça