Osmanlı padişahları listesi

**Osmanlı padişahları**, Osmanlı İmparatorluğu'nun Osmanlı Hanedanı soyuna mensup hükümdarlarıdır. Padişahın yetki ve sınırlarını demokratik anayasal monarşi çerçevesinde tanımlayan Birinci (1876-1878) ve İkinci Meşrutiyet (1908-1920) dönemlerinin dışında, otokratik mutlak monarşi ile hükümdarlık etmişlerdir.

İlk başlarda Osmanlı Beyliği Bursa'dan yönetilirken, 1365'te Edirne başkent oldu. Son olarak da Bizans İmparatorluğu'ndan alınan İstanbul başkent yapıldı. Böylece imparatorluk oldu. İlk yılların anlatımında efsane ve gerçeği ayırmanın zor olması nedeniyle değişen konular olmuştur; buna rağmen çoğu çağdaş tarihçi, Osmanlı Beyliği'nin aşağı yukarı 1299 yılında ortaya çıktığını ve kurucusunun Oğuz Türklerinin Kayı boyundan gelen Osman Gazi olduğunu kabul eder. Osmanlı İmparatorluğu 16 ve 17. yüzyıllarda zirvedeyken, kuzeyde Macaristan, güneyde Somali, batıda Cezayir ve doğuda Irak'a kadar uzanmıştır. Ekonomik, sosyal, siyasi, askerî ve teknolojik geri kalmışlığın sonucu imparatorluk duraklama ve dağılma dönemlerini yaşadı; I. Dünya Savaşı'nda yenilgiye uğraması sonucu tarih sahnesinden silindi. İmparatorluğun İtilaf Devletleri tarafından bölünmesi ve ardından gelen Kurtuluş Savaşı Türkiye Cumhuriyeti'nin doğmasına yol açtı.

## Osmanlı devlet teşkilatı

Osmanlı İmparatorluğu var olduğu süre boyunca monarşi ile yönetilmiştir. Sultan, hiyerarşik Osmanlı sisteminde, siyasi, askerî, hukuki, sosyal ve çeşitli başlıklarda en üstteydi. Teorik olarak sadece Allah'a ve yerine getirmesi gereken "Allah'ın yasaları"na (İslam'daki şeriat) karşı sorumluydu. Onun ilahi görevi İran-İslam başlıklarına yansıtılan "Allah'ın yeryüzündeki gölgesi" (zill Allah fi'l-âlem) ve "yeryüzünün halifesi" (halife-i ru-yi zemin) olmaktı. Tüm devlet dairesi onun hükmündeydi ve verdiği her karar ferman adı verilen kararnamede yayımlanırdı. Başkomutandı ve tüm yurttaki resmî ünvanıydı. 1453'te İstanbul'un Fethi'nden sonra kendilerini Roma İmparatorluğu'nun vârisi olarak görürlerdi bu nedenle ara sıra Kayser ve İmparator ünvanını kullanırlardı. 1517'de Mısır'ın Fethi'nden sonra I. Selim halife ünvanını da benimsedi. Böylece evrensel Müslüman hükümdarı olduğunu iddia etti. Yakın zamanlarda Osmanlı hükümdarları tahta çıkmada Avrupa hükümdarlarının taç giyme törenine eşdeğer olarak Osman'ın Kılıcı ile kuşatılırdı. Kuşatılmayan sultanın çocukları verasete uygun değildi.

Teoride ve ilkelerde teokratik ve salt olmasına rağmen, uygulamada padişahın yetkileri sınırlıydı. Siyasi kararlarda hanedanın önemli üyelerinin görüş ve tutumlarını dikkate alırdı, bürokratik ve askerî kuruluşlarda aynı zamanda dinî liderlerdi. 17. yüzyıldan bu yana, imparatorluk uzun süren durgunluk dönemine girdi, bu dönemde sultanlar çok güçsüzleştiler. Birçoğu güçlü Yeniçeri Ocağı tarafından tahttan indirildi. Tahta geçmesi yasaklı olmasına rağmen Harem - özellikle hükümdarın annesi (Valide Sultan olarak da bilinir) - sahne arkası önemli politik rollerde kadınlar saltanatı dönemi boyunca etkili oldu.

Sultanların azalan güçleri ilk sultanların ve sonrakilerin saltanat uzunluklarının farklılığından dolayı kanıtlandı. I. Süleyman, imparatorluğu 16. yüzyılda doruk noktasına çıkaran ve 46 yıllık saltanatıyla Osmanlı tarihinin en uzun süre tahtta kalan padişahıydı. V. Murad, 19. yüzyıl gerileme döneminde kayıtlardaki en kısa tahtta kalan padişahtı. Saltanatı sadece 93 gün sürdü. Parlamenter monarşi V. Murad'ın varisi II. Abdülhamid, imparatorluğun son mutlak ve ilk anayasal monarşi hükümdarı, zamanında resmîleşti. Günümüzde Osmanlı hanedan reisi Harun Osmanoğlu'dur.

## Padişahların listesi
Aşağıdaki tablo Osmanlı sultanlarını ve son Osmanlı halifesini tarihe göre sıralanmış olarak listeler. Tuğralar kaligrafik mühür ya da Osmanlı sultanları tarafından kullanılan imzalardır. Tuğralar tüm resmî belgelerde, sikkelerde ve daha önemlisi padişahın portresinin belirlenmesinde kullanılırdı. "Notlar" sütunu padişahların ebeveynlerini ve kaderlerini içerir. Padişahın saltanatının sonu doğal ölümle bitmediği zaman nedeni kalın gösterilir. İlk hükümdarlar için genellikle saltanatının sonu ve varîsinin tahta çıkması arasında bir zaman vardır. Bunun nedeni tarihçi Quataert'e göre bu dönemde Osmanlı'da uygulanan en yaşlı olan erkeğin değil en uygun olan oğlun tahta geçmesidir. Sultan öldüğünde, bir galip çıkana kadar tüm oğulları savaşmak zorundaydı. Bundan dolayı iç çatışma meydana gelmiş ve kardeş katli gerçekleşmiştir. Sultanın ölüm tarihi bu nedenle her zaman varîsin tahta geçmesiyle aynı tarihte değildir. 1617'de şehzade sistemi, en uygun olan oğlanın tahta geçmesi yerine yaşça en büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistemle (ekberiyet sistemi) değişmiştir. Bu sistemle birlikte, tahta ailenin en büyük erkeği geçmiştir. Bu da 17. yüzyıldan bu yana, neden ölen sultanın yerine nadiren kendi oğlunun, genellikle amca ya da kardeşinin geçtiğini açıklar. En büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistem (ekberiyet sistemi), 19. yüzyılda alınan başarısız sonuçlara rağmen saltanatın sonuna kadar sürmüştür.

}(20 Temmuz 1402 – 5 Temmuz 1413)
|-
| -
| İsa Çelebi
| 
| 1403–1405 *(Batı Anadolu Bölgesi Sultanı)*
| 1406
| -
| -
| align="left" |
* Ankara Muharebesi sonrasında İsa Çelebi, kardeşi Musa Çelebi'yi mağlup etti ve yaklaşık iki yıl boyunca İmparatorluğun Anadolu topraklarının batı bölümünü kontrol etmeye başladı.
* 1405'teki Ulubat Muharebesi'nde Mehmed Çelebi'ye mağlup oldu.
* 1406'da öldürüldü.
|-
| -
| EmirSüleyman Çelebi*[[Rumeli]]'nin ilk sultanı*
| 
| 20 Temmuz 1402
| 17 Şubat 1411
| -
| 
| align="left" |
* Ankara Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin yenilmesinden kısa bir süre sonra, imparatorluğun Avrupa kısmı için *Rumeli Sultanı* ünvanını aldı.
* 17 Şubat 1411'de öldürüldü.
|-
| -
| Musa Çelebi*[[Rumeli]]'nin ikinci sultanı*
| 
| 18 Şubat 1411
| 5 Temmuz 1413
| -
| -
| align="left" |
* 18 Şubat 1411'de Süleyman Çelebi'nin ölümünün hemen ardından imparatorluğun Avrupa kısmı için *Rumeli Sultanı* ünvanını aldı.
* 5 Temmuz 1413'te Mehmed Çelebi'nin kuvvetleri tarafından Samokov yakınlarında öldürüldü.
|-
| -
| I. Mehmed*[[Anadolu]] Sultanı*
| 
| 1403–1406 *(Doğu Anadolu Bölgesi Sultanı)*1406–1413*([[Anadolu]] Sultanı)*
| 5 Temmuz 1413
| -
| -
| align="left" |
* Ankara Muharebesi'nden hemen sonra Anadolu topraklarının doğu kısmını kontrol altına aldı.
* 1405'teki Ulubat Muharebesi'nde, kardeşi İsa Çelebi'yi mağlup etti.
* İsa'nın 1406'daki ölümünden sonra Osmanlı'nın Anadolu topraklarındaki tek hükümdarı oldu.
* 5 Temmuz 1413'te, Musa'nın ölümü üzerine Osmanlı Sultanı oldu.
|-
| colspan=8 style="background:#B9B9B9" | Saltanat yeniden başladı.
|-
| 5
| I. Mehmed*Çelebi, Kirişçi*
| 
| 1413
| 1421
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* I. Bayezid ve Devlet Hatun'un oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 6
| II. Murad*Koca Sultân, Gazi*
| 
| 1421
| 1444
| 23 yıl
| 
| align="left" |
* I. Mehmed ve Emine Hatun'un oğludur.
* Kendi özgür iradesiyle tahttan feragat etti ve tahtı oğlu Mehmed'e bıraktı.
|-
| 7
| II. Mehmed
| 
| 1444
| 1446
| 2 yıl
| 
| align="left" |
* II. Murad ve Hüma Hatun'un oğludur.
* Babasının tahttan ayrılması üzerine, 12 yaşındayken tahta geçti.
* Babasına tekrar padişah olmasını rica ettikten sonra tahtı teslim etti.
|-
| -
| II. Murad*Koca Sultân, Han, Gazi, Muradî*
| 
| 1446
| 3 Şubat 1451
| 5 yıl
| 
| align="left" |
* Tahta ikinci çıkışı.
* Yeniçeri isyanı neticesinde tahtta geri dönmek zorunda kaldı.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| -
| II. Mehmed*Fâtih Sultân Mehmed Han, Kayser-i Rûm, Ebû'l Feth*
| 
| 3 Şubat 1451
| 3 Mayıs 1481
| 30 yıl
| 
| align="left" |
* Tahta ikinci çıkışı.
* 29 Mayıs 1453'te İstanbul'u fethetti, Bizans İmparatorluğu'nu yıktı ve "Fatih" ünvanını ve Kayser-i Rûm (Roma İmparatoru) ünvanını aldı.
* Osmanlı Devleti'nde ilk defa altın para bastırdı.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 8
| II. Bayezid*Sultân Bayezid-î Velî, Han, Gazi, Adlî*
| 
| 19 Mayıs 1481
| 25 Nisan 1512
| 31 yıl
| 
| align="left" |
* II. Mehmed ve Emine Gülbahar Hatun veya Sitti Mükrime Hatun'un oğludur.
* Döneminde, yükselmekte olan devlette durgunluk hâkimdi.
* Yeniçerilerin isyanı sebebiyle oğlu I. Selim lehine tahttan feragat etti.
* 26 Mayıs 1512 tarihinde Dimetoka yakınlarında öldü.
|-
| 9
| I. Selim*Yavuz Sultân Selim, Han, Gazi, Selîmi*
| 
| 25 Nisan 1512
| 21 Eylül 1520
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* II. Bayezid ve Gülbahar Hatun'un oğludur.
* Doğu ağırlıklı fetihler yaptı.
* *İslam birliği* politikası güttü.
* Osmanlı topraklarını 8 yılda 2,5 kat büyüttü.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 10
| I. Süleyman*Kanûnî Sultân Süleyman, Han, Muhteşem, Muhibbî*
| 
| 30 Eylül 1520
| 7 Eylül 1566
| 46 yıl
| 
| align="left" |
* I. Selim ve Ayşe Hafsa Sultan'ın oğludur.
* Avrupa ağırlıklı fetihler yaptı.
* Mohaç Muharebesi'nde Macaristan Krallığı'na son verdi.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
* En uzun hüküm süren padişahtır (46 yıl).
|-
| 11
| II. Selim*Sarı*
| 
| 29 Eylül 1566
| 21 Aralık 1574
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* I. Süleyman ve Hürrem Haseki Sultan'ın oğludur.
* Denizciliğe önem verilerek, Kıbrıs ve Tunus alındı.
* Sefere çıkmayan ilk padişahtır.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 12
| III. Murad *Murâd-i Sâlis, Muradî*
| 
| 22 Aralık 1574
| 16 Ocak 1595
| 21 yıl
| 
| align="left" |
* II. Selim ve Afife Nurbanû Valide Sultan'ın oğludur.
* Doğu ağırlıklı fetihler sürdü.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
* Osmanlı en geniş sınırlarına ulaştı.
|-
| 13
| III. Mehmed*Mehmed-i Sâlis, Adlî*
| 
| 27 Ocak 1595
| 20 ya da 21 Aralık 1603
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* III. Murad ve Safiye Valide Sultan'ın oğludur.
* I. Süleyman'dan sonra sefere çıkan ilk padişahtır.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 14
| I. Ahmed*Ahmed-i Evvel, Bahtî*
| 
| 21 Aralık 1603
| 22 Kasım 1617
| 14 yıl
| 
| align="left" |
* III. Mehmed ve Handan Valide Sultan'ın oğludur.
* Zitvatorok Antlaşması ile daha önceden kazanılan diplomatik üstünlük, iki taraf için de eşitlendi.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 15
| I. Mustafa*[[Zekâ geriliği|Deli]]*
| 
| 22 Kasım 1617
| 26 Şubat 1618
| 96 gün
| 
| align="left" |
* III. Mehmed ve Halime Valide Sultan'ın oğludur.
* Zekâ geriliğinden ötürü genç yeğeni II. Osman lehine tahttan indirildi.
|-
| 16
| II. Osman*Genç, Şehit, Farisî*
| 
| 26 Şubat 1618
| 19 Mayıs 1622
| 4 yıl
| 
| align="left" |
* I. Ahmed ve Mâh-Firûze Hatice Valide Sultan'ın oğludur.
* 19 Mayıs 1622'deki Yeniçeri isyanında tahttan indirildi.
* 20 Mayıs 1622'de Sadrazam Kara Davud Paşa tarafından öldürüldü.
|-
| -
| I. Mustafa
| 
| 20 Mayıs 1622
| 10 Eylül 1623
| 1 yıl
| 
| align="left" |
* İkinci çıkışı.
* Yeğeninin öldürülmesinin ardından tahtta geri döndü.
* Zihnî dengesizliği nedeniyle tahttan indirildi.
* 20 Ocak 1639'da İstanbul'daki ölümüne kadar hapsedildi.
|-
| 17
| IV. Murad*Bağdat Fâtihi, Sahib-î-Kıran, Murâdî, Gazi*
| 
| 10 Eylül 1623
| 8 ya da 9 Şubat 1640
| 17 yıl
| 
| align="left" |
* I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.
* Doğu ağırlıklı fetihler yapıldı.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 18
| İbrahim*Girit Fâtihi, Asabî, Şehit*
| 
| 9 Şubat 1640
| 8 Ağustos 1648
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* I. Ahmed ve Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan'ın oğludur.
* Şeyhülislam liderliğinde gerçekleştirilen darbe ile tahttan indirildi.
* 18 Ağustos 1648'de İstanbul'da isyancıların önderi olan Sadrazam Mevlevî Sofu Mehmed Paşa tarafından boğduruldu.
|-
| 19
| IV. Mehmed*Avcı*
| 
| 8 Ağustos 1648
| 8 Kasım 1687
| 39 yıl
| 
| align="left" |
* İbrahim ve Turhan Hatice Valide Sultan'ın oğludur.
* İkinci Mohaç Muharebesi'nde Osmanlı Devleti'nin uğradığı yenilginin ardından tahttan indirildi.
* Edirne'de 6 Ocak 1693'te öldü.
|-
| 20
| II. Süleyman*Süleymân-i Sânî, Gazi*
| 
| 8 Kasım 1687
| 22 Haziran 1691
| 4 yıl
| 
| align="left" |
* İbrahim ve Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 21
| II. Ahmed*Ahmed-i Sânî, Gazi*
| 
| 22 Haziran 1691
| 6 Şubat 1695
| 4 yıl
| 
| align="left" |
* İbrahim ve Hatice Mû'azzez Sultan'ın oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 22
| II. Mustafa*Mustafâ-yi Sânî, İkbâlî, Gazi*
| 
| 6 Şubat 1695
| 22 Ağustos 1703
| 8 yıl
| 
| align="left" |
* IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultan'ın oğludur.
* Karlofça Antlaşması ile Osmanlı ilk defa büyük ölçüde toprak kaybetti (1699).
* Edirne Vakası olarak anılan Yeniçeri ayaklanması sonucu 22 Ağustos 1703'te tahttan indirildi.
* 8 Ocak 1704'te İstanbul'da öldü.
|-
| 23
| III. Ahmed*[[Lale Devri|Lâle Devri]] Pâdişâhı, Ahmed-i Sâlis, Necib, Gazi*
| 
| 22 Ağustos 1703
| 1 ya da 2 Ekim 1730
| 27 yıl
| 
| align="left" |
* IV. Mehmed ve Mâh-Pâre Ümmetullah (Emetullah) Râbi'a Gül-Nûş Valide Sultân'ın oğludur.
* Lale Devri (1718-1730)'nde ıslâhatlar yaptı.
* Patrona Halil önderliğinde gerçekleştirilen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.
* 1 Temmuz 1736'da öldü.
|-
| 24
| I. Mahmud*Sebkatî, Gazi*
| 
| 2 Ekim 1730
| 13 Aralık 1754
| 24 yıl
| 
| align="left" |
* II. Mustafa ve Saliha Sebkat-î Sultân'ın oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 25
| III. Osman*Osmân-ı Sâlis, Sofu*
| 
| 13 Aralık 1754
| 29 ya da 30 Ekim 1757
| 3 yıl
| 
| align="left" |
* II. Mustafa ve Şeh-Süvar Valide Sultân'ın oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 26
| III. Mustafa*Mustafa-i Sâlis, Cihangir, İlk Yenilikçi, Gazi*
| 
| 30 Ekim 1757
| 21 Ocak 1774
| 17 yıl
| 
| align="left" |
* III. Ahmed ve Emine Mihr-î-Şâh İkinci Kadınefendi'nin oğludur.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 27
| I. Abdülhamid*Abdü'l-Hâmîd-i Evvel, Islâhatçı, Gazi*
| 
| 21 Ocak 1774
| 6 ya da 7 Nisan 1789
| 15 yıl
| 
| align="left" |
* III. Ahmed ve Râbi'a Şermi Kadınefendi'nin oğludur.
* Ruslara karşı mücadele etti.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 28
| III. Selim*Selîm-î Sâlis, Bestekâr, İlhamî, Şehit*
| 
| 7 Nisan 1789
| 29 Mayıs 1807
| 18 yıl
| 
| align="left" |
* III. Mustafa ve Mihr-î-Şâh Valide Sultân'ın oğludur.
* Çeşitli reformlar yaptı.
* Nizam-ı Cedid ordusunu kurdu fakat çıkan yeniçeri isyanından ötürü ordu dağıtıldı.
* Gerçekleştirdiği reformlarına karşı Kabakçı Mustafa önderliğinde tertiplenen Yeniçeri isyanıyla tahttan indirildi.
* 28 Temmuz 1808'de İstanbul'da Padişah IV. Mustafa'nın emriyle katledildi.
|-
| 29
| IV. Mustafa 
| 
| 29 Mayıs 1807
| 28 Temmuz 1808
| 1 yıl
| 
| align="left" |
* I. Abdülhamid ve Nükhetseza Hanımefendi'nın oğludur.
* Rusçuk A'yan'ı Alemdar Mustafa Paşa önderliğinde gerçekleştirilen ayaklanma neticesinde tahttan indirildi.
* 17 Kasım 1808'de İstanbul'da Padişah II. Mahmud'un emriyle idam edildi.
|-
| 30
| II. Mahmud*Mahmud-u Sânî, İnkılâpçı, Gazi*
| 
| 28 Temmuz 1808
| 1 Temmuz 1839
| 31 yıl
| 
| align="left" |
* I. Abdülhamid ve Nakş-î-Dil Valide Sultan'ın oğludur.
* 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı lağvetti. ''(Vaka-i Hayriye)''
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 31
| Abdülmecid*Tanzimâtçı, Gazi*
| 
| 1 Temmuz 1839
| 25 Haziran 1861
| 22 yıl
| 
| align="left" |
* II. Mahmud ve Bezm-î-Âlem Valide Sultan'ın oğludur.
* 3 Kasım 1839'da Osmanlı demokratikleşmesinin ilk adımı olan ''(Gülhane Hatt-ı Şerif-î)'' Tanzimât Fermânı'nı yayımladı.
* 18 Şubat 1856'da ''(Islâhat Hatt-ı Hümâyûn-u)'' Islâhat Fermânı'nı ilan etmek zorunda bırakıldı.
* Ölene kadar tahttan inmedi.
|-
| 32
| Abdülaziz*Bahtsız, Şehit*
| 
| 25 Haziran 1861
| 30 Mayıs 1876
| 15 yıl
| 
| align="left" |
* II. Mahmud ve Pertav-Nihâl (Pertevniyal) Valide Sultân'ın oğludur.
* İlk kez Avrupa'ya seyahat amacıyla gitti.
* Bakanları tarafından tahttan indirildi.
* Beş gün sonra (İntihar etti ya da muhtemel bir suikaste kurban gitti.) ölü bulundu.
|-
| 33
| V. Murad*[[Ruhsal bozukluk|Deli]]*
| 
| 30 Mayıs 1876
| 31 Ağustos 1876
| 93 gün
| 
| align="left" |
* Abdülmecid ve Şevk-Efzâ Valide Sultân'ın oğludur.
* Akıl hastalığı nedeniyle tahttan indirildi.
* 29 Ağustos 1904'te Çırağan Sarayı'nda öldü.
* En kısa hüküm süren padişahtır (93 gün).
|-
| 34
| II. Abdülhamid*Abdü'l Hamîd-i Sânî, Gazi*
| 
| 31 Ağustos 1876
| 27 Nisan 1909
| 33 yıl
| 
| align="left" |
* Abdülmecid ve Tîr-î-Müjgan Kadınefendi'nin oğludur. ve daha sonra da Rahîme Piristû Valide Sultan'ın manevi evladıdır.
* 23 Kasım 1876'da ''(Birinci)'' Meşrûtiyyet'i tesis ederek anayasa ''(Kanûn-î Esasî)'' çıkardı, daha sonra ise 13 Şubat 1878'de askıya aldı.
* 23 Temmuz 1908'de ''(İkinci)'' Meşrûtiyyet'i yeniden ilan etti.
* 31 Mart Vakası ''(13 Nisan 1909)'' sonrasında tahttan indirildi.
* Sürgün hayatına başlamak üzere Selanik'e nakledildi.
* 1912'de Selanik'in Yunanistan'a kaybedilmesiyle 10 Şubat 1918 tarihindeki ölümüne kadar Beylerbeyi Sarayı'na kapatıldı**.**
|-
| 35
| V. Mehmed*Reşâd*
| 
| 27 Nisan 1909
| 3 Temmuz 1918
| 9 yıl
| 
| align="left" |
* Abdülmecid ve Gül-Cemâl Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.
* Osmanlı gücünü yitirdi, Balkanlar, Libya ve Ortadoğu kaybedildi.
* Ölene kadar Mehmed Talât, İsmail Enver ve Ahmed Cemal paşaların etkisinde olarak tahtta kaldı.
|-
| 36
| VI. Mehmed*Vahîdüddîn*
| 
| 4 Temmuz 1918
| 1 Kasım 1922
| 4 yıl
| 
| align="left" |
* Abdülmecid ve Gül-İstü ''(Gülistan)'' Münîre Dördüncü Kadınefendi'nin oğludur.
* 1 Kasım 1922'de Saltanat lâğvedildi.
* 17 Kasım 1922'de İstanbul'dan ayrıldı.
* 16 Mayıs 1926'da Sanremo, İtalya'da sürgünde öldü
|-
| colspan="8" style="background:#B9B9B9" | Osmanlı Halifeliği Türkiye (Cumhuriyeti) Devleti'nin denetiminde varlığını sürdürdü(1922-1924)
|-
| -
| II. Abdülmecid(*Son Osmanlı Halifesi*)
| 
| 18 Kasım 1922
| 3 Mart 1924
| 2 yıl
| -
| align="left" |
* I. Abdülaziz ve Hayran-î-Dil Kadınefendi'nin oğludur.
* TBMM tarafından halife seçildi.
* Hilâfet'in lağvedilmesiyle sürgüne gönderildi.
* 23 Ağustos 1944'te Paris, Fransa'da sürgünde öldü
|}

## Soyağacı

## Kronolojik yönetim şeması

## Ayrıca bakınız
* Şehzade
* Valide Sultan
* Osmanlı Hanedanı
* Osmanlı padişah eşleri
* Osmanlı padişah anneleri
*Osmanlı padişahlarının gömüldükleri yerler listesi

## Notlar

:**a**: Osmanlı hükümdarının tam ünvanı kendinden olan çeşitli ünvanlar ve yüzyıllar boyunca değişen ünvanlar gibi karışıktı. Sultan ünvanı ilk hükümdarlardan beri sürekli kullanılırdı. Çünkü bu Müslüman dünyasında yaygındı. Osmanlılar hızla diğer Müslüman hükümdarlardan kendilerini ayırmak için değişik varyasyonları da kabul ettiler. Üçüncü Osmanlı hükümdarı I. Murad kendi ünvanları olan Sultân-ı Âzam *(en yüce sultan/sultanların en büyüğü)*, Hakan *(en yüce han/hanların en büyüğü)* ve Hüdâvendigâr'ı *(en yüce imparator imparator/imparatorların en büyüğü/en yüce hükümdar/hükümdarların en büyüğü)* kullandı. Anadolu Selçuklu Hanedanı'nı ve İlhanlılar sırasıyla bu ünvanları kullandılar. Oğlu I. Bayezid *Rumların sultanı* ünvanını benimsedi. Rum, Roma İmparatorluğu'na atfen eski bir İslamî addı. Osmanlılar yönetimindeki İslam ve Orta Asya miraslarının birleşimi ünvanın benimsenmesi Osmanlı hükümdarlarının standardı hâline geldi: *Sultan [Adı] Han*. Osmanlı'nın batıda en sık sultan ünvanını çağrıştırmasına rağmen, Türkiye'deki insanlar genellikle Osmanlı Hanedanı'nın hükümdarlarını tanımlarken *[[padişah]]* ünvanını kullanırlar. Osmanlı sultanının tam ünvanı bir zamanlar imparatorluğun sınırlarında stabilize oldu:"Osmanlı Ailesi'nin hükümdarı, Sultân-es Selâtin *(Sultânların Sultânı)*, Kağan (Hanların Hanı), Müminlerin Halifesi, Mekke, Medine ve Kudüs şehirlerinin hizmetçisi, İstanbul, Edirne ve Bursa başkentlerinin, Şam ve Mısır'ın, tüm Azerbaycan'ın, Mägris'in, Barkah'ın, Kayravan'ın, Halep'in, Irak'ın, Arabistan'ın ve Ajim'in, Basra'nın, Lahsa Eyaleti'nin, Dilen'in, Rakka'nın, Musul'un, Partlar'ın, Diyarbakır'ın, Kilikya'nın ve Erzurum, Sivas, Adana, Karaman, Van, Barbarya, Habeş, Tunus, Trablusgarp, Şam, Kıbrıs, Rodos, Girit, Mora vilayetlerinin, Akdeniz'in, Karadeniz'in, Anadolu'nun, Rumeli'nin, Bağdat'ın, Kürdistan'ın, Yunanistan'ın, Türkistan'ın, Tartarî'nin, Çerkesya'nın, Kabarda'nın iki bölgesinin, Gürcistan'ın, Kıpçaklar ovasının, Tatarlar'ın, Kefe'nin ve tüm komşu ülkelerin, Bosna'nın, Belgrat'ın, Sırbistan'ın, Arnavut'un, Eflak'ın ve Boğdan'ın, bunların yanı sıra tüm bağlı yerler ve sınırlar ve birçok ülke ve şehirler'in padişahı"
:**b**: Osmanlı hilâfeti manevi gücü, saltanat ise dünyevi gücü temsil eder. Osmanlı tarihyazımına göre, I. Murad hükümdarlığı sırasında (1362-1389) halife ünvanını benimsemiş, I. Selim ise 1516-1517'de Mısır'ı fethederken halifelik otoritesini güçlendirmiştir. Ancak, modern akademisyenler arasında genel kanı, Osmanlı hükümdarlarının Mısır'ın fethinden önce, Balkanların çoğunu Osmanlı egemenliği altına alan ve 1383'te sultan ünvanını tesis eden I. Murad'ın (1362-1389) hükümdarlığı döneminde halife ünvanını kullandıkları yönündedir. Halen, halifeliğin iki buçuk yüzyıl boyunca "ortadan kaybolduğu", ancak 1774'te Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya İmparatoriçesi II. Katerina arasında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması ile yeniden canlandığı kabul edilmektedir. Antlaşma, Osmanlıların halifelik iddiasının ilk uluslararası tanınmasını işaret ettiği için son derece sembolikti. Antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kırım Hanlığı'nı kaybettiğini resmen ilan etmesine rağmen, Osmanlı halifesinin Rusya'daki Müslümanlar üzerindeki dinî otoritesinin devam ettiğini de kabul ediyordu. 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı padişahları, Avrupa emperyalizminin yayılması karşısında imparatorluğun Müslüman tebaası arasında ümmetçi duyguları harekete geçirmek için halifelik statülerini giderek daha fazla vurgulamaya başladılar. 1914'te Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na İttifak bloku yanında dahil olmasıyla Halife V. Mehmed İtilaf blokuna mensup düşmanlarına karşı *[[cihat]]* ilan ederek Fransa, Britanya ve Rusya imparatorluklarının Müslüman tebaalarını isyana teşvik etti ancak başarısız oldu. II. Abdülhamid halifelik ünvanını en çok kullanan Osmanlı padişahıydı ve Filipinler ve Sumatra gibi uzak yerlerde bile birçok Müslüman devlet başkanı tarafından halife olarak tanınıyordu. İddiasını 1876 Anayasası'na (4. Madde) koydu.
:**c**: Tuğralar 36 Osmanlı padişahının 35'i tarafından kullanıldı, 14. yüzyılda I. Orhan tarafından başlatıldı, iki farklı belgede tuğrası bulundu. Tuğrası olmayan padişah I. Osman'dı. Son Osmanlı halifesi Abdülmecid de devlet başkanı sıfatı taşımadığı için kendine ait bir tuğradan yoksundu (bu konum Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal tarafından düzenlendi), sadece dinî bir semboldü.
:**d**: Fetret Devri, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1402'den 1413'e kadar süren kaos dönemi oldu. Ankara Muharebesi'ndeki (20 Temmuz 1402) yenilgi ve sonrasındaki I. Bayezid'in Timur tarafından yakalanmasından sonra başlamıştır. Yıldırım Bayezid'in oğulları 10 yıl savaşmış ve 1413'te I. Mehmed'in tartışmasız zaferiyle son bulmuştur.
:**e**: Saltanat resmen 1 Kasım 1922'de kaldırıldı. Sultan VI. Mehmed 17 Kasım'da İngiliz savaş gemisi *[[HMS Malaya]]* ile Malta'ya kaçtı. Bu olay Osmanlı Hanedanı'nın sonu oldu. 18 Kasım'da, Türkiye Büyük Millet Meclisi VI. Mehmed'in kuzeni Abdülmecid'i halife olarak seçti. Osmanlı Devleti'nin resmî sonu Lozan Antlaşması aracılığıyla ilan edildi (24 Temmuz 1923). Yeni tanınan "Ankara Hükûmeti", eski İstanbul bazlı hükûmet değil, hak sahibi ve ardılı oldu. Türkiye Cumhuriyeti TBMM tarafından 29 Ekim 1923'te Mustafa Kemal'in ilk cumhurbaşkanı olmasıyla ilan edildi. Abdülmecid'in kukla olmasına rağmen herhangi bir siyasi gücü yoktu, 3 Mart 1924'te TBMM tarafından halifeliğin kaldırılmasına kadar konumunu korudu. VI. Mehmed daha sonra Hicaz'da tekrar halife olmaya çalıştı ama başarısız oldu.


## Kaynakça
;Özel

;Genel

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 

* 


## Dış bağlantılar

* 
*