Musteryen

**Musteryen** (veya Mod III), arkeologlar tarafından genellikle *[[Neanderthal|Homo neanderthalensis]]* ile ilişkilendirilen çakmak taşları ya da diğer arkeolojik endüstri ürünleri stiline verilen ad. Eski Taş Çağı'nın ortalarından başlayıp Orta Taş Çağı'nın (Orta Paleolitik) ortalarına kadar tarihlenir.

Musteryen, büyük ölçüde Orta Paleolitik Dönem'in, yani Batı Avrasya Eski Taş Çağı'nın orta evresinin son bölümünü tanımlar. Yaklaşık 160.000 ile 40.000 yıl önce (GÖ) arasında var olmuştur. Levallois veya Levallois-Mousterian da dahil edilirse, bu süre yaklaşık 300.000–200.000 (GÖ)'ne kadar uzatılabilir. Musteryen sonrası gelen ana dönem, Homo sapiens'e ait olan Orinyasiyen'dır (yaklaşık 43.000–28.000 GÖ).

## İsimlendirme
Kültür, Fransa'nın Dordogne bölgesinde bulunan ve üç katmanlı kaya sığınağından oluşan *Le Moustier* adlı tip bölgeden adını almıştır. Benzer çakmaktaşı işçiliği, buzullaşmamış Avrupa'nın tamamında, ayrıca Yakın Doğu ve Kuzey Afrika'da da bulunmuştur. Endüstri; el baltaları, kazıyıcılar ve uçlardan oluşmaktadır.

## Özellik

Mousterian pointAvrupa Musteryen kültürü, Neandertallerin ürünüdür ve yaklaşık 160.000 ila 40.000 GÖ arasında var olmuştur. Bazı buluntular, özellikle *Pech de l'Aze'de* bulunanlar, Levallois tekniğiyle yapılmış çok küçük uçlar içerir. Diğer bazı hazırlıklı çekirdek türleriyle birlikte bulunan bu küçük uçlar, bazı araştırmacılara göre, Neandertallerin güçlü kavrama yetisinden yararlanmak için yapılmış olabilir.

Kuzey Afrika ve Yakın Doğu'da, Musteryen aletleri anatomik olarak modern insanlar tarafından üretilmiştir. Örneğin, Doğu Akdeniz'de, Neandertaller tarafından yapılan buluntular, *Qafzeh* tipi modern insanlar tarafından yapılanlardan ayırt edilemez. Kuzey Afrika'daki Musteryen endüstrisinin yaklaşık 315.000 yaşında olduğu tahmin edilmektedir.


Dosya:Stone Scrapers for Cleaning & Working Leather, Mousterian Culture, Israel, 250,000-50,000.jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stone_Scrapers_for_Cleaning_&_Working_Leather,_Mousterian_Culture,_Israel,_250,000-50,000.jpg|Deriyi temizlemek ve işlemek için Musteryen taş sıyırıcılar. İsrail, 250.000-50.000 yıl önce.
Dosya:Le Moustier skull in Berlin reconstitution.jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Le_Moustier_skull_in_Berlin_reconstitution.jpg|Neanderthal iskelet rekonstrüksiyonu.
Dosya:Pointe levallois Beuzeville MHNT PRE.2009.0.203.2.jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pointe_levallois_Beuzeville_MHNT_PRE.2009.0.203.2.jpg|Levallois tekniği aletler
Dosya:Mousterian Culture and Late Stone Age Stone Tools. Notch for sharpening wood, and denticulate for sawing wood and bone. Rosh En Mor and En Aqev. 250,000-22,000 BP. Israel.jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mousterian_Culture_and_Late_Stone_Age_Stone_Tools._Notch_for_sharpening_wood,_and_denticulate_for_sawing_wood_and_bone._Rosh_En_Mor_and_En_Aqev._250,000-22,000_BP._Israel.jpg|Ahşap ve kemik işlemeciliği için Musteryen aletler
Dosya:Mousterian & Aurignacian Cultures, Stone Burins used for incising stone and wood, Qafzeh, Hayonim, el-Wad Cave, 250,000-22,000 BP Israel (detail).jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mousterian_&_Aurignacian_Cultures,_Stone_Burins_used_for_incising_stone_and_wood,_Qafzeh,_Hayonim,_el-Wad_Cave,_250,000-22,000_BP_Israel_(detail).jpg|Ahşap ve kemik işlemeciliği için Musteryen aletler
Dosya:Mousterian Culture Stone Spearheads 250,000-50,000 Israel (detail).jpg|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mousterian_Culture_Stone_Spearheads_250,000-50,000_Israel_(detail).jpg|Musteryen Kültürü, taş mızrak uçları, 250.000-50.000. İsrail Müzesi.


## Kaynakça

* Neanderthals’ Last Stand Is Traced — New York Times makalesi (Yayın: 13 Eylül 2006)