Roma ordusunda ödüller ve cezalar

Diğer çoğu askerî güçlerde olduğu gibi **Roma ordusu** da, askeri kahramanlıklar ve aynı şekilde askeri ihlaller için uygulanacak ceza ve ödüllerin kapsamlı bir şekilde kurallarını oluşturdu, uyguladı.

## Ödüller

### Taçlar

* Corona Obsidionalis - (veya c*orona graminea*), tüm askeri süslemelerin en yüksek ve en nadir olanıydı. Sadece eylemleri lejyonu veya tüm orduyu kurtaran bir general, komutan veya subaya sunulurdu.
* Corona Civica - bir taç oluşturmak üzere dokunmuş ortak meşe yapraklarından yapılmış bir çelenkti. Roma Cumhuriyeti ve buna müteakip Principatus döneminde, bir vatandaşın isteyebileceği en yüksek ikinci askeri nişan olarak kabul edilirdi (Corona Obsidionalis daha fazla saygı görüyordu) ve diğer Roma vatandaşlarının (cives) hayatlarını kurtardığı için veya savaşta yerini başarıyla koruduğu için ödüllendirilirdi. Augustus'tan bu yana, sadece princepsler bu ödül için uygundu. 
* *[[Corona Navalis]]* (Deniz tacı) - bir deniz çarpışması sırasında bir düşman gemisine binen ilk adama verilen altın bir taçtı. Tarz olarak, taç altından yapılırdı ve gemilerin burnuyla süslendi.
* *[[Corona Aurea]] (*Altın taç) - Teke tek dövüşte bir düşmanı öldürdüğü ve savaşın sonuna kadar alanını başarıyla koruduğu için hem centurionlara hem de görünüşe göre bazı principalelere verilir.
* Siper taçları - Bunlar altından yapılmış ve bir şehrin siperleri veya kulelerinin dikmeleri *(valli)* ile süslenmiştir. Bir düşman kasabasının veya kampının duvarını veya çitinin üzerine bayrak diken ilk askere veya Centurion'a verilirdi.
** *[[Corona Muralis]] (*Duvar tacı) - "Duvarlı taç" olarak da anılan bu taç, kuşatılmış bir şehrin duvarına tırmanan ve üzerine saldıran ordunun sancağını başarıyla yerleştiren ilk askere bahşedilen, bir sipere benzeyecek şekilde yapılan altın bir taç veya altın çemberdi.
** *[[Corona Vallaris]] (Kamp Tacı)* - (veya c*orona castrensis*), Bir siper oluşturmak için kullanılan çitlerle süslenmiş altın bir taç.
* Koruyucu Tacı - "vatandaşlardan veya müttefiklerden herhangi birini koruyan ve kurtaranlara" verilir  - Polybius, tacın askerin kurtardığı siviller tarafından sunulduğunu ve "böylece korunan adamın aynı zamanda koruyucusuna saygı duyduğunu gösterdiğini" ekler. Bu kişiler tüm hayatları boyunca o kişiye bir baba olarak ve ona her şekilde bir ebeveyn gibi davranmalıdır."

#### Zafer unvanları
Zafer unvanları cognomen olarak kabul edilirdi ve genellikle bu unvan komutan tarafından mağlup edilen düşman ülkenin adıydı. Bu nedenle, Africanus ("Afrikalı"), Numidicus ("Numidyalı"), Isauricus ("Isauryalı"), Creticus ("Giritli"), Gothicus ("Got"), Germanicus ("Cermen") ve Parthicus ("Part"), isimler, aslında Roma'nın bu halklar üzerindeki üstünlüğünün ifadeleridir. Cumhuriyet döneminde bu tür zafer unvanının en ünlü sahibi, İkinci Pön Savaşı'ndaki büyük zaferlerinden dolayı Roma Senatosu tarafından "Africanus" unvanı verilen ve bu nedenle tarihte "Scipio Africanus" olarak bilinen Publius Cornelius Scipio'ydu.

Uygulama Roma İmparatorluğu döneminde de devam etti, ancak daha sonra zaferlerinin bütünlüğünü vurgulamak isteyen bazı Roma İmparatorları tarafından zafer unvanına Maximus ("En Büyük") ekleyerek değiştirildi (örneğin, Parthicus Maximus, yani "En Büyük Partlı").

### Diğer ödüller, takılar ve süsler (madalya eşdeğerleri)
Polybius şöyle yazar: "Bazı askerlerin öne çıktığı bir savaştan sonra, general bir askeri birlikler kurulunu toplar ve göze çarpan bir yiğitlik sergilediklerini düşündüğü kişileri öne çıkararak, her şeyden önce, askerin cesur eylemlerinden ve önceki davranışlarından övgüyü hak eden herhangi bir şeyden övgü dolu sözlerle bahseder." Sadece bu seremoniden sonra verilebilen askeri ödüller:

* *[[Torc]]* – Altın kolye
* *[[Armilla (askeri dekorasyon)|Armillae]]* – Altın kol bantları
* *[[Phalera]]* - Geçit törenleri sırasında göğüs plakasına giyilen altın, gümüş veya bronz heykel diskler
* *[[Hasta pura]]* - "Düşmanını yaralayan adama" verilen törensel bir gümüş mızrak. Bu ödülün nasıl verildiği net değil. 
* *[[Vexillum]]* - Bayrağın küçük bir gümüş kopyası.
* Kupa - "Bir düşmanı öldüren ve soyan" piyadeye verilirdi Ancak askerin normal savaşta teke tek dövüşte değil, tehlikeli durumlarda gönüllü bir şekilde kendini öne atarak kahramanlık yapıp teke tek dövüşte galip gelmesi sonucu verilirdi
* At ziynetleri - "Bir düşmanı öldüren ve soyan"  süvariye verilirdi Ancak askerin normal savaşta teke tek dövüşte değil, tehlikeli durumlarda gönüllü bir şekilde kendini öne atarak kahramanlık yapıp teke tek dövüşte galip gelmesi sonucu verilirdi.

### Finansal ödüller

* Parasal ikramiye
* Köleler de dahil olmak üzere bir fetihten sonra ganimet ve ganimetin bir kısmı

### Hizmet ödülleri

* *Honesta missio* : Onurlu terhis anlamına gelir

### İmparatorluk geçit törenleri

* Roma zaferi - Antik Roma'da, özellikle başarılı bir dış savaş veya seferin askeri komutanını (dux) alenen onurlandırmak ve Roma zaferinin ihtişamını sergilemek için düzenlenen bir sivil tören ve dini ayin.
* Alkış - Roma zaferinin daha az görkemli olan şekli. Devlet düzeyinde düşmanlar arasında savaş ilan edilmediğinde, Roma bir düşmanı temelde kendisinden aşağı olarak kabul ettiğinde (köleler, korsanlar) ve genel çatışma ordu için çok az kan dökülerek veya tehlike olmadan çözüldüğünde alkış onuru verilirdi.

## Cezalar
Romalı asker devlete hizmete girdiğinde, *[[ne demek|sacramentum]]* olarak bilinen bir askeri yemin ederdi: Öncelikle Senato ve Roma Halkına, daha sonra generale ve imparatora sadık olacağına dair yemin ederdi. *Sacramentum*, askerin görevlerini ölüm de dahil olmak üzere komutanın vereceği cezaya hazır olarak yerine getirmesi gerektiğini gösterirdi. Ordudaki disiplin, modern standartlara göre son derece katıydı ve general, komutası altındaki herhangi bir askeri kolayca infaz etme gücüne sahipti.

Polybius, bir komutanın bir veya daha fazla birliğe verdiği cezaları, askeri suçlar için verilen cezalar ve "erkeklik dışı eylemler" için verilen cezalar olarak ikiye ayırır, ancak cezanın sert doğası açısından iki grup arasında çok az fark vardır.

### Suçlar için cezalar

* *[[Fustuarium]]* veya *bastinado* - Askerlikten firar veya görevi ihmal nedeniyle askeri mahkemece verilen bir cezanın ardından, asker, hayatları tehlikeye atılmış olan asker arkadaşları tarafından, toplanmış birliklerin önünde sopalarla dövülecekti*.* *Fustuarium* cezasından mahkûm olan askerler kaçtıkları zaman takip edilmezdi, ancak Roma'dan sürgün cezası altında yaşarlar.dı Polybius, *fustuarium'un* "kamptan herhangi bir şey çalanlara, sahte tanıklık yapanlara, kişiliklerini kötüye kullanan genç erkeklere ve son olarak aynı suçtan üç kez cezalandırılanlara da uygulandığını" yazıyor.
* *[[Pecunaria multa]]* – Para cezaları veya maaştan kesintiler.
* ''Flagellation''-  Centuria, kohort veya lejyon önünde falakaya yatırmak
* Sacramentum olarak bilinen askeri yeminin yeniden alınması da dahil olmak üzere "talep edilen kefalet".
* İhanet ya da hırsızlık için uygulanan ceza ise genellikle yılan çuvalına konmak ve yakındaki bir nehre ya da göle atılmak oluyordu.

Roma ordusundaki bir başka ceza, yalnızca hapishane sisteminde görevli olan askerlere uygulanan bir cezaydı; Bu kuralda, eğer bir mahkûm ölüm cezasına çarptırılmadığı halde Roma lejyonerlerinin kendisine gösterdiği kötü muameleden ya da cezalardan dolayı ölürse, O mahkûmdan sorumlu birliklerin liderine de aynı cezanın verilmesiydi.

Geç İmparatorluk Dönemi'nde bağımsız komutanlara cezalandırmayı seçtikleri suçlar ve uyguladıkları cezalar konusunda hatırı sayılır bir serbestlik verilmiş gibi görünüyor. Historia Augusta'ya göre müstakbel imparator Aurelian henüz bir generalken, bir adamın karısına tecavüz etmekten hüküm giymiş bir askerin, birbirine çekilmiş iki ağaca bağlanmasını emretti, böylece sınırlama halatları kesildiğinde iki ağaç da yıkıldı ve kurban paramparça oldu. Vita Aureliani'nin yazarı, Aurelian'ın aynı suç için nadiren iki kez cezalandırdığını söylüyor. Ancak, Roma standartlarına göre bile onun adaleti özellikle sert kabul edilirdi. Historia Augusta'da her zaman olduğu gibi, yazar bu hikâyeyi bir tutam abartarak ele alır ve aynı zamanda yazarın üçüncü yüzyıla ait bir olay hakkında dördüncü yüzyılda hangi noktayı abartabileceği ya da sadece Aurelian'ın ününe uygun görünen iyi bir hikâye mi atfettiği merak konusudur. Öte yandan, üçüncü yüzyılın ortalarında Kuzey Avrupa eyaletlerinin kaotik koşullarında gaddar askerler arasında disiplini sürdürmek için acımasız ve olağandışı cezaların dayatılması, etkin komutanın sürdürülmesi için bir gereklilikti. 

### Erkeklik dışı (korkakça) eylemler için cezalar

* *[[Desimasyon]]* - Roma ordusundaki subaylar tarafından istisnai durumlarda isyancı veya korkak askerleri cezalandırmak için kullanılan aşırı bir askeri disiplin cezası biçimi. Desimasyonla cezalandırılan kohort on kişilik gruplara ayrılırdı; her grup kura çekerdi ve kuraya düşen asker, dokuz yoldaşı tarafından, genellikle taşlanarak veya sopayla dövülerek idam edilirdi. Kalan askerlere buğday yerine arpa tayınları verilirdi ve Roma kampının dışında uyumaya zorlanırdı. Bu ceza, Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren zaman içinde unutuldu, ancak bu eski ceza, MÖ 72'deki Spartaküs gladyatör isyanı sırasında Marcus Crassus tarafından, lejyonlarından ikisinin düşmanla çatışmamak için doğrudan emirlerine uymadığı zaman yeniden uygulandı. Crassus'un itaatsizliğe tepkisi acımasızdı. İki lejyonu bir araya getirdi ve saflarda yürürken her onluktaki askerlerden onuncusunu ayırdı. Ayrılan her adam, diğer dokuz yoldaşı tarafından dövülerek öldürülecekti.

: Matthew Dennison tarafından yeniden anlatılan Cassius Dio'ya göre, yeni belirlenmiş imparator olan Galba, MS 68 sonbaharında Milvian Köprüsü'nden Roma'ya girerken karşısına çıkan isyancı askerlerden oluşan bir birliği cezalandırmak için bu cezayı yeniden uyguladı. Dio, Galba'nın bu cezayı "bir imparatorun herhangi bir konuda zorlamaya boyun eğmemesi gerektiğine inandığı" için emrettiğini belirtir.

* *Castigatio* - Askerin, komutanları veya centurionu tarafından dövülmesi ve kırbaçlanması
* Tayının azaltılması veya normal tahıl istihkakının yerine arpa yemeye zorlanmak
* *Flagrum* (flagellum, flagella ) veya "kısa kırbaç" ile kırbaçlama - basit kırbaçlamadan çok daha acımasız bir cezaydı. "Kısa kırbaç" köle gönüllüler yani *volones* için kullanılırdı.
* *[[Mezuniyet belgesi|Gradus deiectio]]* - Rütbede bir azaltma
* Hizmet süresinden elde edilen avantajların kaybı.
* *Militiae mutatio* - Düşük hizmet veya görevlere düşme.
* Yerinde infaz
* *Munerum indictio* – Ek görevler

## Ayrıca bakınız

* Spolia opima
* Tropaion

## Notlar

## Kaynakça