open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
And (folklor)

**And** veya **ant**, Türk ve Moğol halk kültüründe ve inancında yemin demektir. Moğolcada **Anda** veya **Andgay** denir.

## Anlam ve içerik
Yeminden dönmek büyük bir günah ve suç olarak kabul edilir. Sözün kutsal gücünden kaynaklanan bir kavramdır. Söz ile bildirdiği davranış, sonuç veya nesne arasında bir farklılık olmadığı, sözün (ve adların) bir anlamda bunların ruhu olduğu, söz ile bunlar arasında cismi bir bağ olduğu düşüncesinin bir sonucudur. Söz vermek deyimi de sözün bir nesne gibi başkalarına verildiği düşüncesinin bir kalıntısıdır.

And kavramı insanlığın ortak algılarından birisidir ve yerine getirilmediğinde insanın en azından onurunda bir eksilme meydana geleceğine, bazen de felaketlerle karşılaşılacağına ister çağdaş, ister ilksel hemen her toplumda inanılır. Türk-Moğol kültüründe önemli bir yer tutan kan kardeşliği de yine ant içilerek gerçekleştirilir ve kan kardeşi olmuş bu kişilere Antlı denir. Türkler için demir kutsaldır ve bu nedenle kılıçla veya bıçakla ant içilir.

## Antlı
Moğolcada **Anda** veya **Andakar** denilir. Ant içerek kan kardeşi olmak demektir. Bir tasın içerisine koyulan süte bileklerinde açılan kesikten kan damlatarak içip kan kardeşi olunur. Türklerde ve Moğollarda ortak bir gelenektir. Moğol mitolojisinde “Anda Bars” denen ve insanlarla  kan kardeşi olmuş bir Pars ongunu vardır. Anda'lık Türklerin en eski geleneklerinden biridir. Andalar birbirlerini kardeşlerinden daha ileride korur, sayar ve kayırmaya çalışırlar.

## Tobadı
**Tobadı** - Türk, Çuvaş ve Altay halk inancında yemin sözüdür. **Tupata** olarak da söylenir. “Vallahi” veya “Billahi” gibi anlamlarda kullanılır. “Tobadı doğru söylüyorum” gibi... İskit ocak tanrısı Tabıtı'nın adıyla da bağlantılıdır.

## Etimoloji
* **Ant/And:** (An) kökünden türemiştir. Söz verme, anlaşma anlamlarını içerir. Moğolca kökenlidir. An kökü Moğolca ve Türkçede tutmak anlamını barındırır. Eski Altaycada Anta, Tunguz ve Mançu dillerinde de Anda biçimiyle yer alır.
* **Tobadı:** (Top/Tob/Tab/Tap) kökünden türemiştir. Bu kök, Eski Türkçe ve Moğolcada diz, diz çökmek anlamı içerir. Hatta aynı anlam Tunguz ve Mançu dillerinde de vardır. Kökeni tam olarak tespit etmek şu an için zor gözükmektedir. Toba (Tabgaç) şeklinde bilinen eski Türk kavminin adını da çağrıştırmaktadır. Tapmak fiili ile de alakalıdır. Çuvaşçada Tob veya Tup sözcüğü evin ortası demektir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Eski Türklerde Yemin
Andar Han

**Andar Han** - Türk ve Altay mitolojilerinde Ateş İyesi. **Andır Han** olarak da bilinir. Saçları ateştendir. Gözleri alev saçar. Heybetli ve kaslı bir görünümü vardır. Meşalesi kendiliğinden hiç sönmeden sürekli yanar. Bitkilerin koruyucu Tanrısı olarak da görülür. Yeraltının veya cehennemin koruyucusu olarak da söylenir.

Azerbaycan Türkçesinde "andıra kalmak", Anadolu halk dilindeki "ender kalmak" deyimleri beddua amaçlı olarak "kahrolsun" ve "lanet olsun" anlamlarında kullanılır. Azerbaycan dilinde, mecazî olarak kara ve çirkin manasında kullanılan, "enter" sözünün kökeni de  yine "Andır" ile bağlantılıdır.
 
## Etimoloji
(An/Yan) kökünden türemiştir. Anmak ve Ant keimelerinden gelir. Çok anılan, adına yemin edilen demektir. An/Yan bağlantısıyla Yandıran anlamına da gelebilir. Eski Türkçede avlanmak anlamı da içeren An kökünden gelmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Andır)
DB-15

**D-subminiature** veya **D-sub** ses ve video sinyali taşımada kullanılan bir konnektördür.

D-sub, genellikle, ses ve video sinyali iletimlerinde çoğunlukla mekanik destek sağlar, doğru yönlendirme sağlayan D-şekilli metal kalkan ile çevrili pimleri ile güçlü bir sinyal geçiş hattı oluşturur.
Ardov

**Ardov**, Türk mitolojisinde su cini. **Ardoy, Erdov** veya **Erdoy** olarak da bilinir. İnsana zararı yoktur. Bu varlığın uzaklaşması için, ölü gömüldüğünde mezarın başında üç gün ışık yakılır. Geceleri atları kaçırır ve sabaha kadar koşturup kan ter içinde bırakır. Uzun boylu, sarışın ve çok güzel bir kadındır. Su kaynaklarında yaşadığına inanılır. Köşeye sıkışınca bir kuyuya veya dereye girip kaybolur. Çuvaş mitolojisindeki  (Vutaş) ile büyük benzerlikler gösterir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Erdov-Erdoy)
2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 48 kg

**Kadınlar – 48&nbsp;kg** mücadelesi 5 Kasım 2011 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

## Tablo

## Madalya sıralaması

## Rekorlar

## Sonuçlar

## Kaynakça

* (Pages 20, 21 & 23) Start List
* 2011 IWF World Championships Results Book Pages 8–10
* Sonuçlar
Ambar Ana

**Ambar Ana** - Türk ve Altay mitolojisinde Dişilik Tanrıçası. Kadınları ve kadınların yaptığı işleri gözetir. Kadın şamanlar ondan yardım dilerler.

"Ambar Ana" Zengi Baba'nın eşi olarak görülmüştür. Harezm dışındaki uygarlıklarda bu tanrıçayla ilgili görüşlere rastlanmaz. Bir olasılığa göre, kökeni Avesta'daki Bolluk İlahesi olan "Anahit"e dayanır. Otağanlar (kadın şamanlar, kadın baksılar) zaman zaman bir koruyucu ruh olarak yardım etmesi için "Ambar Ana"ya başvururlar.

Kiler, depo manası taşıyan Arapça Ambar sözcüğü ile kökensel bir ilgisi olmasa bile kelime benzerliği nedeniyle zamanla Kilerin Koruyucu Ruhu anlamını da içerir hale gelmiştir. Çünkü evde kilerler ile en çok muhatap olan kişiler kadınlardır. Üstelik Ambar İyesi adı verilen bir koruyucu ruh da bazı kültürlerde mevcuttur.

## Ambar/Anbar İyesi
**Abbar İyesi** (Azerice: *Anbar İyesi*) Kilerin koruyucu ruhudur. Azerbaycan kültüründe evin kilerinde ya da tahıl deposunda yaşadığına inanılan bir varlıktır. Kilerdeki tahılları, buğdayları yer. Zaman zaman
kedi kılığına girerek, buraya dadanan fareleri kovalar. Bazen ambardaki kedileri besler. Dişi ve erkek iki türü bulunur:
# **Ambar Ana:** Kilerin Koruyucu Ruhu. (Dişi)
# **Ambar Ata:** Kilerin Koruyucu Ruhu. (Erkek)

Aslında bu tabirlerin (Ambar İyesi, Ambar Ana, Ambar Ata) hepsi de aynı varlığı işaret eder.

## Etimoloji
(Am/Em) kökünden türemiştir. Bu kök Türkçede dişilik bildirir. Örneğin emmek ve emzirmek dişil içeriğe sahiptir. Depo, kiler anlamındaki Arapça Ambar sözcüğüyle ilgisi yoktur. Em kökü aynı zamanda iyileştiricilik ve ilaç anlamlarıyla da bağlantılıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Ambar Ona)
2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 53 kg

**Kadınlar – 53&nbsp;kg** mücadelesi 6 Kasım 2011 tarihinde düzenlenmiştir.

## Tablo

## Madalya sıralaması

## Rekorlar

## Sonuçlar

## Yeni rekorlar

## Kaynakça

* (Pages 26, 28 & 30) Start List
* 2011 IWF World Championships Results Book Pages 11–13
* Sonuçlar
2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 58 kg

**Kadınlar – 58&nbsp;kg** mücadelesi 7 Kasım 2011 tarihinde düzenlenmiştir.

## Tablo

## Madalya sıralaması

## Rekorlar

## Sonuçlar

## Kaynakça

* (Pages 33, 34 & 35) Start List
* 2011 IWF World Championships Results Book Pages 14–16
* Sonuçlar
2011 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 63 kg

**Kadınlar – 63&nbsp;kg** mücadelesi 7-8 Kasım 2011 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.

## Tablo

## Madalya sıralaması

## Rekorlar

## Sonuçlar

## Yeni rekorlar

## Kaynakça

* (Pages 36, 38 & 40) Start List
* 2011 IWF World Championships Results Book Pages 17–19
* Sonuçlar
Molecule Man

**Molecule Man**, Amerikalı sanatçı Jonathan Borofsky tarafından alüminyumdan yapılmış bir dizi heykeldir. Heykeller, Berlin ve Council Bluffs, Iowa, ABD dahil olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerine dikilmiştir.

İlk *Molecule Man* heykeli 1977-1978 yıllarında Los Angeles'ta yapılmıştır. Heykeller, birbirine yaslanmış vücutları deliklerle dolu üç insandan oluşur. Delikler, "İnsanların varlığımızı oluşturmak için bir araya gelen moleküller"i temsil etmektedir.

## Berlin'de Molecule Man
Berlin'de bulunan heykel Mayıs 1999'da buraya getirilmiştir. Heykel, merkezi heykelin hemen arkasındaki Treptowers'da bulunan Allianz SE tarafından finanse edilmiştir.

Üç figürün birleşimi üç eski bağımsız Berlin bölgesi Friedrichshain, Kreuzberg and  Treptow'u temsil etmektedir. Aynı zamanda heykel, birleşmiş Doğu ve Batı Berlin'in bir arayüzüdür. Heykel, bu üç mahallenin ve iki bölgenin birleştiği bölgede yer almaktadır.

Heykel, 30 metre yüksekliğinde üç erkek figüründen oluşur. Yapımında suya dayanıklı, delikli, birbirlerine dönük ve ortada birleşen alüminyum levhalar kullanılmıştır. Heykelin toplam ağırlığı 45 ton civarındadır.

## Kaynakça
Mono palet

**Monopalet** - tam Türkçe karşılığı ile *’tekpalet’*, özel olarak fiberglas'tan veya karbon'dan imal edilmiş, geniş yüzeyli tek parça palet. Monopalet sayesinde sporcunun ayakları sabit kalır, yani birbirinden ayrılmaz. Paletin teknik hareketi, bir yunusun suda süzülüşünü andırır. Serbest dalışta akıcılık sağlar. Mono paletin popülaritesi dünya genelinde artmakta ve spor yaygınlaşmaktadır.
The Molly Maguires (film)

**The Molly Maguires**, 1970 ABD yapımı filmdir. Arthur H. Lewis’in romanından uyarlanan filmde yönetmenlikte Martin Ritt, başrollerde ise Sean Connery ile Richard Harris görev yapmıştır.

19. yüzyılın sonlarına doğru ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki maden ocaklarında geçen dramada işçiler arasında patrona karşı örgütlenen Molly Maguires adlı İrlanda asıllı bir örgüte sızmaya çalışan Pinkerton ajanının macerası konu edilir. Gerçek bir hikâyeden esinlenen filmde sosyal adalet isteyen Molly Maguires liderinin hayatı öne çıkartılır.

## Konusu
Maden işçileri arasında örgütlü gizli bir örgüt olan Molly Maguires çok zor şartlarda çalışmayı dayatan patronlara karşı Pennsylvania'da mücadele etmektedir. Jack Kehoe (Sean Connery) öncülüğünde patronlardan öç almak için maden ocağını dinamitlerler. Patronlar açısından artık çok can sıkıcı hale gelen örgütü ortadan kaldırmak için örgüte gizli bir ajanın sızdırılması planlanır. Pinkerton ajanı James McParlan bu görevle kasabaya gelir. Kendisi de İrlandalı kökenli olan ajan örgütün içine sızacak ve örgütü çökertmeye çalışacaktır.

## Değerlendirme
Filmin açılış sahnesi 14 dakika 51 saniye boyunca sürer. Bu süre zarfında Mancini'nin bestelediği üç eser peşpeşe çalınır ve hiç replik yoktur. Filmin çekilmiş olduğu Pennsylvania'daki Eckley kasabası 1870'li yıllardan bu yana çok az değişikliğe uğramış bir yerleşim yeridir. 1969 yılındaki çekimlerde sadece kentteki elektrik hatları yeraltına alınmış ve antenler kaldırılmıştır. Film sayesinde üne kavuşan kasaba yıkılmaktan kurtulmuş ve madencilik müzesi haline getirilmiştir. Filmde ayrıntılı olarak gösterilen kömür kırıcı film için inşa edilmiştir ve bugün hala ayaktadır.

Filmin müzikleri Henry Mancini tarafından bestelenmiş ve geleneksel İrlanda ezgilerinden esinlenmiştir. Dönemi için büyük bütçeli bir film olsa da beklenen gişe başarısı yakalanamamıştır.

## Oyuncu kadrosu
*Sean Connery: "Black Jack" Kehoe
*Richard Harris: Pinkerton ajanı James McParlan/McKenna
*Samantha Eggar: Mary Raines
*Frank Finlay: Davies
*Anthony Zerbe: Tom Dougherty
*Bethel Leslie: Bayan Kehoe
*Art Lund: Frazier
*Philip Bourneuf: Peder O'Connor
*Anthony Costello: Frank McAndrew
*Brendan Dillon: Dan Raines, Mary'nin babası
*Frances Heflin: Bayan Frazier
*Malachy McCourt: Barmen

## Ödüller
Tambi Larsen ve Darrell Silvera 1970 yılı Akademi Ödüllerinde En İyi Sanat Yönetmeni Akademi Ödülüne aday gösterilse de ödülü kazanamayacaklardır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Molly Maguires
*Pinkerton

## Dış bağlantılar
*
2010 Macaristan Grand Prix

**2010 Macaristan Grand Prix** (resmi adı: **XXV Eni Magyar Nagydíj**), 1 Ağustos 2010 tarihinde Hungaroring, Mogyoród'da yapılmış olan Formula 1 yarışı. Macaristan 2010 Formula 1 sezonu'nun toplamda 12. mücadelesiydi. Aynı zamanda bu mücadele toplamda 25. Macaristan Grand Prix yarışı oldu.

## Yarış raporu
Pistte toplam 24 pilot start aldı. Toplam 70 tur atan pilotlardan ancak 19 pilot onu tamamlaya bildi. 5 pilot ise tamamlayamadı.

Yarışı Avustralyalı pilot Mark Webber birinci olarak tamamlamıştır. Bu onun 2010 Formula 1 sezonu'nda birincilik kazandığı son yarış olmuştur. İspanyol Fernando Alonso Mark Webber'in ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. Almanya temsilcisi Sebastian Vettel ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Felipe Massa, Vitaly Petrov ve Nico Hülkenberg gelmiştir.

Bir önceki sene sene burada büyük bir kaza geçiren ve sezonun geri kalanında yarışamayan Brezilyalı Felipe Massa 4. sırayı aldı. Sürpriz yaparak 5. olan Rus Vitaly Petrov F1 kariyerindeki en iyi sonucunu almayı başardı.


Dosya:Mark Webber 2005.jpg|1. Mark Webber
Dosya:Fernando Alonso Malaysia 2012.jpg|2. Fernando Alonso
Dosya:Sebastian Vettel 2011 Sebastian Vettel in Yokohama.jpg|3. Sebastian Vettel


## İstatistikler

Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:18.773'lik derecesiyle Red Bull-Renault pilotu Sebastian Vettel elde etti. Aynı takımdan Mark Webber ise ikinci cebin sahibi oldu.

70 turluk yarışın sonuncu, 70. turu 1:22.362 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Almanya temsilcisi Sebastian Vettel 1. olmuştur.

## Sonuçlar

### Sıralama turları

#  - Sıralama turları sonunda Kamui Kobayashi′ye beş yerde BS cezası verildi.

### Yarış

:1. - Michael Schumacher ve Rubens Barrichello arasındaki bir olay yarıştan sonra incelenmiştir. İncelenme sonucunda Michael Schumacher′e bir sonraki yarışta 10 sıra geriden başlama cezası verilmesi karara alınmıştır. O, duvara sıkıştırarak tehlikeli bir şekilde Rubens Barrichello'yu engellediği için böyle cezalandırılmıştır.

## Yarış sonrası oluşan sıralamalar

;Sürücüler Şampiyonası

;Markalar Şampiyonası

* **Not**: Sadece ilk beş sürücü ve marka listelenmiştir.

## Posta pulunda

Turnuva ile ilgili olarak 30 Temmuz 2010 yılında Macaristan tarafından posta pulu basılmıştır.

## Kaynakça
* 

## Dış bağlantılar

* Hungarian Grand Prix Preview
* Hungarian GP (30 Jul-1 Aug 2010). Galeri
* Macaristan Grand Prix: Birinci uygulama, **f-1sports.com.ua**, (30/11/2011)
* Macaristan Grand Prix: İkinci uygulama, **f-1sports.com.ua**, (30/11/2011)
* Macaristan Grand Prix: Üçüncü uygulama, **f-1sports.com.ua**, (30/11/2011)
* Macaristan Grand Prix. Nitelikleri., **f-1sports.com.ua**, (30/11/2011)
* Гран При Венгрии: Уэббер побеждает в Хунгароринге, **f-1sports.com.ua**, (30/11/2011)
* Yarış analizi (grafik)
MP 34

**MP 34** (*Maschinenpistole 34*, Türkçe: *Makineli Tabanca 34*), Avusturya üretimi makineli silah. Waffenfabrik Steyr tarafından Avusturya polisinin kullanması amacıyla tasarlanmış ve Avusturya polisi tarafından kullanılmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında Alman Ordusu'nun Waffen-SS bölümü tarafından kullanılmıştır. Bu silah 1970'lere kadar çeşitli birlikler tarafından kullanılmıştır.

## Tarihçe
Versay Antlaşması gereği Almanya'nın 8'den fazla mermi taşıyan ve 4 inç'ten uzun mermiye sahip silah üretimi yasaklanmıştı. Bundan dolayı bu silah Avusturya'da gizli bir şekilde tasarlanmaya başladı. Silahın açık açık üretime başladığında en iyi malzemelerden üretildi. Bu yüzden bu silahın üretim maliyeti oldukça yüksekti. Hatta silaha **[[Rolls Royce]]** makineli tabanca adı takıldı.

## Servis

Silah, 1930 yılında **Steyr MP 30** adında Avusturya polisi tarafından kullanıldı. Şili, Bolivya, El Salvador, Uruguay ve Venezuela'ya ihraç edildi. Çin'e ise sınırlı sayıda satıldı. Ayrıca Avusturya Ordusu tarafından kullanıldı. 1938 yılında Almanya, MP 34'lerin çoğunu satın aldı.

## Kaynakça
* Gotz, Hans Dieter, *German Military Rifles and Machine Pistols, 1871-1945*, Schiffer Publishing, Ltd. West Chester, Pennsylvania, 1990. 
* Günter Wollert; Reiner Lidschun; Wilfried Kopenhagen, *Illustrierte Enzyklopädie der Schützenwaffen aus aller Welt : Schützenwaffen heute (1945-1985)*, Berlin : Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, 1988. 
* Edward Clinto Ezell, Small Arms Of The World, Eleventh Edition, Arms & Armour Press, London, 1977
* Schweizer Waffen Magazin
* Internationales Waffen Magazine
* German Small Arms (1971)
MP 35

**MP 35** (*Maschinenpistole 35*, Türkçe: *Makineli tabanca 35*), Nazi Almanyası tarafından üretilip ve kullanılan tam otomatik silah. Silahı Alman ordusu ve polisi kullanmıştır. **Emil Bergmann** tarafından tasarlanan silah **Bergmann Silah Fabrikası** tarafından üretildi.

## Tarihçe
MP 35'in öncüsü olan MP 32 Danimarka'nın Schultz ve Larsen fabrikası tarafından üretildi (Bergmann Şirketi lisansı altında).
 
Ayrıca Carl Walther tarafından **BMP 34** adıyla yaklaşık 2000 tane üretilip satıldı. Bu silah MP35'in basit sürümüydü.

II. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle bu silahın üretimine hız verilmiştir. II. Dünya Savaşı boyunca yaklaşık olarak 40.000 adet üretilmiştir. Bunların hemen hemen hepsi Waffen-SS'ye verilmiştir. Silahın üretimi II. Dünya Savaşı'nın bitmesiyle son bulmuştur.

## Servis
Silah, II. Dünya Savaşı'ndan önce Alman polisi tarafından kullanıldı. II. Dünya Savaşı sırasında Alman ordusunun Wehrmacht ve Waffen-SS birlikleri tarafından kullanılmıştır. Ayrıca Bolivya, Etiyopya, İspanya ve İsveç'e (M39 adıyla) ihraç edilmiştir.

## Kaynakça
*  The encyclopedia of weapons of World War II *29.11.2011 tarihinde erişildi.*
ASK Arena

**ASK Arena** ya da eski adıyla **Şefa Stadyumu**, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan UEFA standarlarında bir stadyumdur. 2001 yılında açılmıştır. Şamahı'ya ev sahipliği yapan stadyum 8125 kişi koltuk kapasitelidir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99fa_stadionu
İnşaatçı Stadyumu

**İnşaatçı Stadyumu**, Azerbaycan'ın Sumgayıt şehrinde bulunan bir stadyumdur. 1956 yılında açılmıştır. Mehdi Hüseyinzade Stadyumu'ndan sonra Sumgayıt'ın en büyük futbol stadyumudur. 2011 yılı itibarıyla stadyum harabe haldedir. Stadyumda koltuklar bulunmadığı için kapasitesi belirsizdir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0n%C5%9Faat%C3%A7%C4%B1_stadionu
Tovuz Şehir Stadyumu

**Tovuz Şehir Stadyumu**, Azerbaycan'ın Tovuz şehrinde bulunan bir stadyumdur. 1979 yılında açılmıştır. Turan Tovuz takımı tarafından kullanılan stadyum 6800 kapasitelidir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://az.wikipedia.org/wiki/Tovuz_%C5%9F%C9%99h%C9%99r_stadionu
Hızır (anlam ayrımı)

## Kişiler
* Hızır - İbrahim Peygamber'den sonra yaşamış bir veli
* Hızır Çelebi - Türk divan edebiyatı şairi ve bilgin
* Hızır Reis - Barbaros Hayreddin Paşa, ünlü Türk denizci

## Deniz Kuvvetleri
* TCG Hızırreis (S-344) - Türk denizaltısı
* TCG Hızırreis (S-342) - Türk denizaltısı
İmaret Stadyumu

**İmaret Stadı**, Azerbaycan'ın Ağdam şehrinde yer alan bir stadyum. 1952'de açılmıştır. Uzun yıllar Azerbaycan spor kulüpleri tarafından kullanılan stadyum, 23 Temmuz 1993'te Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından işgal edilmişti.

2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması kapsamında Ağdam rayonu 20 Kasım 2020 tarihinde Azerbaycan'a iade edilmiş, 28 Kasım 2020 tarihinde stadyumun ev sahibi Karabağ, 27 yıl sonra çimlere ayak basmıştır.

19 Eylül 2024 tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından yeni İmaret Stadyumunun temeli atılmıştır. Stadyumun inşasının tamamlanması ve kompleksin hizmete açılması 2026 yılı için planlanmıştır.

## Yeni stadyum
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ağdam ziyareti sırasında Ermeniler tarafından yıkılan stadyumunun yeniden inşa edileceğini ve stadyumun adının "İmaret" olacağını açıkladı.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 16 Kasım 2022 tarihli kararnamesi ile onaylanan "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin işgalden kurtarılmış bölgelerine Büyük Dönüş ile ilgili I. Devlet Programı" kapsamında stadyumun inşasına 2023 yılında başlanması ve 2026 yılında hizmete açılması öngörülmüştür.

2024 yılı 19 Eylül tarihinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından İmaret Stadyumunun temeli atıldı. Yeni stadyum için 19,2 hektarlık arazi tahsis edilmiştir. Stadyumun UEFA'nın 4. kategori gereksinimlerine uygun olarak inşa edilmesi ve 11.700 seyirci kapasitesine sahip olması planlanmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça

* http://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0mar%C9%99t_stadionu
İşbara Teriş Tunga

**İşbara Teriş Tunga Kağan** (Geleneksel Çince: 沙缽羅咥利失可汗 / 沙钵罗咥利失可汗), 634 - 639 yılları arasında Batı Göktürk Kağanlığı'nı yöneten kağan. Kendisinden önceki kağan olan Bağaşa Tulu Kağan'ın kardeşidir.

## Yaşamı
Bağa Şad'ın oğludur. Ağabeyi Bağaşa Tulu Kağan'ın tahttan el çektirilmesinden sonra olumsuz şartlar altında 634'te tahta geçmiştir. Bu nedenle, kendisine bağlı olmakla birlikte Batı Göktürklerden daha güçlü olan beyliklere güvenmek zorunda kalmıştır. 635'te, kendisine bağlı on boya 10 adet ok göndermiştir. Bunun anlamı bu boyların beylerini şad olarak tanıdığını göstermektedir. Bunu yaparken, Göktürk demografisinin iki büyük kolu olan Tulu-ok ve On-oklar arasındaki hassas dengeyi korumak istemiştir. Bu yüzden kendi kolu olan On-oklara 4, Tulu-oklara 5 ok göndermiştir. Ancak bu siyaset başarılı olmamıştır. On-oklar ve Tulu-oklar arasında yapılan İli Nehri Antlaşması ile tahttan indirilmiştir. Toplanan Göktürk boylar meclisi Toygun, yıkılan Doğu Göktürk Kağanlığı tiginlerinden Yukuk Kağan'ı kendi hükümdarları ilan etmişlerdir. İşbara Teriş, hayatının geri kalanını kendisine bağlı On-oklarla birlikte geçirmiştir.

## Kaynakça
Zakatala Şehir Stadyumu

**Zakatala Şehir Stadyumu**, Azerbaycan'ın Zakatala şehrinde yer alan bir stadyum. 2008'de açılmıştır. Simurg Zakatala takımın ev sahipliği yaptığı stadyum yapılan restorasyonlarla UEFA standartlarına kavuşmuştur.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://az.wikipedia.org/wiki/Zaqatala_%E2%80%9CSimurq%E2%80%9D_stadionu
Bakü Olimpiyat Stadyumu

**Bakü Olimpiyat Stadyumu**, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir stadyumdur. 69.870 seyirci kapasitesiyle ülkenin en büyük stadyumudur. Temeli 6 Haziran 2011'de atılmıştır. Törene Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, FIFA Başkanı Sepp Blatter UEFA Başkanı Michel Platini, Azerbaycan futbol kamuoyunun önemli temsilcileri, federasyon yöneticileri, futbol veteranları ve çok sayıda davetli katılmıştır.

Geriye çekilebilir birbirine entegre şeffaf çatı bloklarıyla dikkat çeken stadyum 6 Mart 2015 tarihinde tamamlandı ve aynı yıl 1. Avrupa Oyunları'na ev sahipliği yaptı. Türk şirketi TOCA tarafından tasarlanan stadyuma Azerbaycan millî futbol takımı ev sahipliği yapmaktadır.
## Euro 2020

Stadyum, EURO 2020'de A grubunda oynanan üç maç ve bir çeyrek final maçına ev sahipliği yapmıştır.

## Ayrıca bakınız

* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri

**5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri**, 7 - 20 Nisan 1986 tarihleri arasında İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından gerçekleştirilen film günleri.

## Yarışma
### Jüriler
* **Uluslararası yarışma:** André Delvaux (Başkan), Lütfi Ömer Akad, Michel Ciment, Nikolai Goubenko, Hülya Koçyiğit, Emir Kusturica, László Lugossy, Dorothea Moritz, David Robinson, Peter Stein
* **Ulusal yarışma: (Büyük Jüri)** Türkân Şoray (Başkan), Mahmut Tali Öngören, Selim İleri, Sungu Çapan, Süreyya Duru

### Uluslararası yarışma adayları

### Ulusal yarışma adayları

### Kazananlar

## Ayrıca bakınız
* 5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri'nde gösterilen filmler

## Dış bağlantılar
* 5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri ödülleri
Türkiye millî futbol takımı futbolcuları listesi

Bu liste, Türkiye millî futbol takımında 10 ve üstü maçta forma giymiş oyuncuları derlemektedir. Liste oluşturulurken tüm resmî ve hazırlık karşılaşmaları dikkate alınmıştır. Karma millî takım maçları listeye dahil değildir.

Millî takım formasını en fazla giyen futbolcu 120 maçla Rüştü Reçber'dir ve en fazla gol atan futbolcu 51 golle Hakan Şükür'dür. En iyi gol/maç ortalamasına sahip olan futbolcu 4 karşılaşmada 6 gol kaydeden ve böylelikle 1,5 ortalamaya ulaşan Reha Eken'dir.

## Liste
*Koyu yazım aktif futbol hayatı devam eden oyuncuları gösterir. Liste sıralaması için ilk olarak maç sayısı, ardından gol sayısı kullanılmıştır. *Son güncelleme: 31 Mart 2026*.



## Dış bağlantılar
*eu-football.info internet sitesi 
*TFF resmî internet sitesi 
*RSSF.com'da Türkiye 

## Kaynakça
TCG Hızırreis (S-344)

**TCG ''Hızırreis'' (S-344)**, (İlk adı **USS ''Mero'' (SS-378)**) Balao sınıfı bir denizaltıdır. Mero, Manitowoc Gemicilik Şirketi tarafından 22 Temmuz 1944 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Hızırreis (S-344) olarak yeniden adlandırılmıştır. Adını Barbaros Hayreddin Paşa'nın asıl adı olan Hızır'dan alır. Türk Donanması'nda 20.04.1960-09.10.1980 tarihleri arasında hizmet vermiştir. San Fransisko'dan ayrılıp 23 Ağustos 1960'ta Türk Donanması'nda göreve başlamıştır.

## Ayrıca bakınız
* Türk Deniz Kuvvetleri savaş gemileri listesi
* Hızır Reis
* TCG Hızırreis (S-342)

## Kaynakça
Anatoli Banişevski Stadyumu

**Anatoli Banişevski Stadyumu**, Azerbaycan'ın Masallı şehrinde yer alan çok amaçlı bir stadyumdur. FK Masallı kulübünün ev sahipliği yaptığı stadyumun kapasitesi 7500'dür.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
Yevlah Şehir Stadyumu

**Yevlah Şehir Stadyumu**, Azerbaycan'ın Yevlah şehrinde yer alan bir stadyum. FK Kervan kulübü tarafından kullanılmaktadır. 5000 koltuk kapasitelidir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi
Göyçay Şehir Stadyumu

**Göyçay Şehir Stadyumu** Azerbaycan'ın Göyçay şehrinde yer alan bir stadyumdur. Azerbaycan'nın yüksek kapasiteli stadyumlarından biridir. AzNar FK Göyçay kulübü tarafından kulanılmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi
Şemkir Şehir Stadyumu

Bahtiyar Salmanov **Şemkir Şehir Stadyumu**, Azerbaycan'ın Şemkir şehrinde yer alan bir stadyum. Azerbaycan'nın yüksek kapasiteli stadyumlarından biridir. 2002 yılında hizmete girmiştir. 11.500 kişilik stadyuma FK Şemkir kulübü ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
İsmet Gayibov Stadyumu

**İsmet Gayibov Stadyumu**, Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alan bir stadyum. Azerbaycan'daki çok amaçlı stadyumlardan biridir. 2500 kişi kapasiteli olan olan stadyum Neftçi kulübü tarafından kullanılmaya başlandıktan sonra 5000 kişiye yükseltilmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
Zoran Ubavič

**Zoran Ubavič** (28 Ekim 1965, Yugoslavya SFC - 21 Kasım 2015), Sloven eski millî futbolcudur.

## Kariyeri

### Kulüp takımları kariyeri
Kariyerinin tamamını ülkesi Slovenya'da geçiren Ubavič, PrvaLiga'nın açılış sezonu olan 1991-92 sezonunu kaydettiği 29 golle gol kralı olarak tamamladı.

### Millî takım kariyeri
Slovenya millî futbol takımı formasını ilk ve son kez 3 Haziran 1992'de Tallinn'de Estonya karşısında oynanan ve 1-1 berabere tamamlanan bir dostluk maçında giydi. Bu maç aynı zamanda Slovenya'nın bağımsızlığını kazandıktan sonra yaptığı ilk millî maç olarak kayıtlara geçti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sirte Muharebesi (2011)

**Sirte Muharebesi**, 2011 Libya İç Savaşı'nda Ulusal Geçiş Konseyi güçlerinin Kaddafi yanlılarının elinde kalan son şehirlerden olan Sirte'yi ele geçirmek üzere düzenlediği hücumlarla başlayan bir muharebeydi. Eylül 2011 itibarı ile Kaddafi güçlerinin elinde kalan son iki şehir Sirte ve Beni Velid'di ve Kaddafi'nin memleketi ile Trablus'un düşmesinin ardından başkent ilan ettiği Sirte'nin düşmesiyle iç savaşın biteceği düşünülüyordu. Muharebe 42 yıllık Kaddafi rejiminin tamamen yok oluşuna yol açtı ve Muammer Kaddafi şehirden kaçmaya çalışırken yaralandı ve ele geçirildi. Kaddafi bir saat kadar sonra öldü.

Bir aydan uzun bir süre süren çatışmalarda pek çok bina tamamen veya kısmen yıkıldı ve Sirte şehri harabeye döndü.

## Kaynakça
Ezra-Nehemya

**Ezra ve Nehemya**, Ezra'nın Nehemya ile birlikte bulunduğu bileşik bir kitaptı.  Ardından Yahudiler bu kitabı ikiye bölüp Birinci Ezra ve İkinci Ezra diye adlandırdılar. Modern zamanlarda Tanah'ta ve tercümelerinde bu kitaplar Ezra ve Nehemya kitapları olarak yer alır. *Ezra ve Nehemya* ilk olarak iki parçaya 3. yüzyılda teolog Origenes tarafından bölündü, bunun ardından Hieronymus, Vulgata versiyonunu yaratırken aynı modeli kullandığında Batı Avrupa Hristiyanları tarafından bu bölünme benimsendi. Bu kitapların Yahudilerin Tanah'ında Ezra ve Nehemya olarak bölünmesi Orta Çağ zamanında gerçekleşti.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Ezra kitabı
*Nehemya kitabı
*Ezra
*Nehemya
*2. Ezra
*1. Ezra
Şevket Orduhanov Stadyumu

**Şevket Orduhanov Stadyumu**, Azerbaycan'ın Kusar şehrinde yer alan çok amaçlı stadyumlardan biridir. Stadyuma FK Şahdağ kulübü ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
Delain Sasa

**Devis Sasa Delain** (d. 9 Mart 1976, Kinşasa, Zaire), eski Demorkatik Kongolu futbolcudur.

Almanya'nın Bayer 04 Leverkusen ve KFC Uerdingen 05 kulüplerinde top koşturan Delain, 24 Ocak 2000'de Türkiye'nin Erzurumspor kulübüne transfer oldu. 2 sezon kaldığı Erzurumspor'da fazla forma şansı bulamayan Delain'in sözleşmesi 31 Mayıs 2002'de son buldu. Sonrasında ise Arnavutluk'un Partizani Tiranë ve Flamurtari Vlore takımlarında forma giydi.

## Dış bağlantılar
* Kicker.de profili 
* 
* FSHF player data
Kabala Şehir Stadyumu

**Kabala Şehir Stadyumu**, Azerbaycan'ın Kabala şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma Kebele kulübü ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://en.wikipedia.org/wiki/Gabala_City_Stadium
Zabrat Stadyumu

**Zabrat Stadyumu**, Azerbaycan'ın Zabrat şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 3000 kişi kapasiteli stadyuma belirli zamanlarda Neftçi kulübü ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
TCG Turgutreis (S-342)

**TCG ''Turgutreis'' (S-342)** (ilk adı **USS ''Bergall'' (SS-320)**), Balao sınıfı bir denizaltıdır. Bergall, General Dynamics-Electric Boat Şirketi tarafından Groton, Connecticut'ta 13 Mayıs 1943 tarihinde inşa edilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından TCG Turgutreis (S-342) olarak yeniden adlandırılmıştır. Türk Donanması'nda 17.10.1958-05.04.1983 tarihleri arasında hizmet vermiştir. Adını ünlü Türk denizci Turgut Reis'ten almıştır. 1983'te aktif görevinin bitmesinin ardından adı "TCG Ceryan Botu-6" olarak değiştirilmiş ve 1996'ya kadar Gölcük Deniz Üssü'nde diğer denizaltıların bataryalarının şarj edilmesinde kullanılmıştır. Nisan 2000'de bir Türk metal şirketi tarafından satın alınmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Türk Deniz Kuvvetleri savaş gemileri listesi
* Turgut Reis

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* The Bergall through the years
Saldıray

## Kişi
* Saldıray Berk, Türk asker ve emekli orgeneral.

## Deniz Kuvvetleri
* TCG Saldıray (1939) - Türk denizaltısı
* TCG Saldıray (S-348) - Türk denizaltısı
Yıldıray

**Yıldıray** parıldayan ya da parlayan ay anlamına geliyor

## Kişiler
* Yıldıray Akın (d.1994), Türk başpehlivan
* Yıldıray Baştürk (d.1978), Almanya doğumlu Türk millî futbolcu
* Yıldıray Çınar (1940-2007), Türk halk müziği sanatçısı ve oyuncu
* Yıldıray Çınar (çizgi romancı) (d.1976), çizgi roman sanatçısı ve animatör
* Yıldıray Koçal (d.1990), Türk futbolcu
* Yıldıray Oğur (d.1978), Türk gazeteci ve yazar
* Yıldıray Sapan (d.1967), Türk siyasetçi
* Yıldıray Şahinler (d.1968), Türk oyuncu, yazar ve yönetmen

## Deniz Kuvvetleri
* TCG Yıldıray, Türk denizaltısı
* TCG Yıldıray (S-350), 1979 yapımı Türk denizaltısı

## Ayrıca bakınız
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Türk Dil Kurumu' nda kelime arama
Asar (mitoloji)

**Asar** (Bulgarca: *Аси*, Boşnakça: *Æsiri*, Rusça: *Асы*, Azerice: *Asar*) - Türk, Altay, Moğol ve Tibet mitolojilerinde Tanrılar Yurdu. **Azar** olarak da söylenir. Tanrıların yaşadığı Gökyüzü demektir. Aynı sözcük ilah anlamına da gelir. Azeri ulus adının buradan türediğini ileri süren bazı görüşlerde mevcuttur. Tibet ve Moğol metinlerinde de yer alan, hatta İskandinav mitolojilerinde dahi benzer bir sözcükle “Aesir” şeklinde Tanrılar topluluğunu ifade eden ortak bir unsurdur. Asarı sözcüğü de Tibetçede Göksel Tanrıları tanımlamakta kullanılır. Moğolcada asar çadır demektir. Çok Tanrılı dinlerin neredeyse tamamında Tanrılar topluluğunun insanlardan uzak bir yerde (genelde göklerdeki bir dağda) yaşadığı inancı yaygındır.

## Asarılar
Anlatılanlara göre, yeni dünyanın yaratılma zamanı geldiğinde, uzak bir yerde, şiddetli bir kasırga kopar, karanlık çöker ve karışıklık olur. O zaman, Asarı tanrılarının yurdu olan gökyüzünde büyük bir kavga çıkar ve bu kavga savaşa dönüşür. Asarılar dağılır ve yurtlarının kalıntıları üzerinde yeniden yedi katlı bir ülke kurulur. Ancak Asarılar arasında karışıklık hâlâ devam etmektedir. Tekrar şiddetli çatışmalar başlar. Bu nedenle Asarılar günahları yüzünden, eski tanrısal özelliklerini yitirirler. Uzun yıllar geçer ve Asarılar Sümer Dağı'nın geniş
tepesine yerleşirler. Cennette karışıklık daha da artar. Asarılar, gökteki yerlerinden aşağı düşerek, en sonunda toprakta yaşamaya başlarlar. Sümer Dağı ve çevresindeki çöllerde kimse yaşamadığından kaçak tanrılar oralara yerleşip, yeryüzünün ilk sakinlerini oluştururlar. Bir gün, bunlardan biri toprakta yetişen bal gibi lezzetli bir meyveden tadar. Diğerleri de onun yaptığının aynısı yapınca kendi tanrısal doğalarını tamamıyla yitirirler ve insana dönüşürler. 
 
## Etimoloji
(As/Az) kökünden türemiştir. Asılı yer demektir. Ayrıca asarmak fiili, korumak, saklamak anlamı içerir. Mançuca ve Moğolcada Asar/Asarı sözcüğü çadır manası taşır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Aesir

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Azar)
Neftçi Arena

**Neftçi Arena** veya **Sekizinci Kilometre İlçe Stadyumu,** Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de inşa edilmiş stadyumlardan biridir. 30 Nisan 2010'da temeli atılan stadyum 14 Eylül 2012 tarihinde hizmete girmiştir. 11.000 kapasiteye sahip stadyum Azərbaycan Premyer Liqası takımlarından Neftçi'ye ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan'daki futbol stadyumları listesi
Turkmenistan Airlines

**Türkmen Hava Yolları** (Türkmence: Türkmenhowaýollary), Türkmenistan 'ın ulusal havayolu şirketi yani bayrak taşıyıcısıdır. Türkmen Hava Yolları 'nın merkezi Aşgabat Havalimanı'ndadır. Türkmen Hava Yolları'nın uçuş ağı Avrupa, Orta Asya ve Güneydoğu Asya kadar uzanmaktadır.

## Uçuş noktaları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Türkmenistan Hava Yolları resmi internet adresi
Türk kılıcı

**Türk kılıcı**, Türkler tarafından kullanılan tek elli, tek kenarlı ve orta derecede kavisli bir kılıç türüdür. Geçmişte Hunlar zamanında başlayıp Avarlar, Göktürkler, Uygurlar, Selçuklular, Timurlar, Memlûkler, Osmanlılar ile Orta Asya ve Avrasya steplerindeki diğer Türk hanlıkları tarafından kullanılmıştır.

## Popüler kültür
* Türk kılıcı, *[[Assassin's Creed: Revelations]]* video oyununda Yusuf Tazim'in kişisel silahıdır.

## Kaynakça

* Stone, G. C. and LaRocca, D. J. (1999). *A glossary of the construction, decoration and use of arms and armor in all countries and in all times.* Courier Dover Publications. .
* ÖGEL, Bahaeddin, "Türk Kılıcının Menşe ve Tekamülü Hakkında", A.Ü. DTCF Dergisi, 6, 1948
* The Kilij and Shamshir. Turkish and Persian sabers
Atlama (mitoloji)

**Atlama** - Mitolojik bir terim olarak Olağanüstü Yolculuk demektir. Genel olarak sıçrayarak bir engeli aşma, Ayakların yerden kesilmesiyle birlikte başka bir yere konma anlamına gelir.

## Anlam ve içerik
Özellikle Türk masallarında ve mitolojisinde yer alan söylencelerde başka alemlere geçmek, boyut değiştirmek anlamında kullanılır. Anadolu'da atlak sözcüğü ırmak üzerine koyulmuş taşlardan oluşan geçit demek olduğu kadar köprü anlamını da ihtiva eder. Yer altına atlama yoluyla gidilir. Atlamada bu dünya ile diğer dünya arasındaki sınırlar ortadan kalkar. Atlama üç yolla yapılır.

#Kuş veya başka bir hayvan kılığına girerek: Bu şekilde pek çok olumsuz dışsal etkenin varlığı zarar veremez. İnsanların veya kötücül varlıkların dikkatini çekmeden hızlı bir biçimde öteki aleme gidilir.
#Sıradışı bir hayvana binip yolculuk yaparak: Böylece söylencesel bir göl, deniz, ateş okyanusu geçilir. Bu hayvan genellikle bir at olup, uçabilme yeteneğine sahiptir. At zaten özü itibarı ile kutlu bir varlık ve Tanrının bir armağanı olarak görülür.
#Bir geçit kullanılarak: Bu geçitler çoğu zaman kuyular, mağaralar, yer altı tünelleri şeklinde görülür. Bu tür yerler Türk kültürünün daima odak noktalarından olmuş ve her yerde o yöredeki mağaraların çok derinlere indiği, dibinin bulunamadığı, çok uzak yerlerdeki başka mağaralara bağlı olduğu söylenmiştir.

## Etimoloji
(At/Et/Ed) kökünden türemiştir. Geçmek, aşmak anlamları vardır. Atın başka alemlere gidebilen bir hayvan olduğu inancı ve atlamanın atın yaptığı hareket olmasıylada ilgisi bulunmaktadır.
	
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca
Offshore finans merkezi

**Offshore finans merkezi**, **kıyı ötesi finans merkezi** veya **denizaşırı finans merkezi**, yerleşik olmayan offshore şirketlere kurumsal ve ticari hizmetler sunma ve offshore fonlarının yatırımı konusunda uzmanlaşmış, düşük vergi oranları olan küçük bölgelerdir. Bu terim 1980'lerde icat edildi. Uluslararası Para Fonu, offshore finans merkezini "iç ekonomisinin büyüklüğü ve finansı ile uyuşmayan bir ölçekte, yurt dışında yerleşik kişilere finansal hizmetler sağlayan bir ülke veya yasal bölge" olarak tanımlamaktadır.

Offshore finans merkezleri arasında itibar ve yönetmelik standartları farklılık göstermektedir. 2012 Küresel Finansal Merkezler Endeksi (GFCI), uluslararası finans merkezleri ile ilgili tüm verileri topladıktan sonra dünyanın önde gelen 10 offshore finans merkezini sırasıyla Jersey, Guernsey, Man Adası, Bermuda, British Virgin Adaları, Cayman Adaları, Cebelitarık, Mauritius, Malta ve Bahamalar olarak belirledi.

## Ayrıca bakınız
*Finansal Gizlilik Endeksi
*Finans merkezi
*Panama Belgeleri
*Paradise Belgeleri
*Vergi cenneti

## Kaynakça
Azna Han

**Azna Han** - Türk ve Altay mitolojisinde Fesat Tanrısı. Yaygın olarak **Ayna Han** adıyla da bilinir. **Adna Han** da denir. Yeryüzünde kargaşa çıkarır. Kötülüğe dair tüm nitelikleri bünyesinde barındırır. Fırsat bulduğunda İnsanlara ve yeryüzüne zarar verir. Yeraltında yaşar. Yeryüzünde kötülük çıkarmak istediği zaman bu ruhları gönderir. Aynalar bu anlamda şeytan kavramı ile özdeşleşmişlerdir. İnsanların ruhlarını çalıp götürerek hastalık verirler. Bazen Ayna Han, çocukları çalar ve kaçırır. Bazı Türk boylarında Cuma veya Perşembe gününe Ayna Gün adı verilmiştir. Burada bu günlere yüklenen olumsuz bir anlamdan daha çok, yeraltındaki ruhların sadece o gün izin verilerek dünyadaki evlerini görmelerine izin verildiği için bu adı taşıdığı anlaşılmaktadır. Bazen destanlarda Ayına Hotun (Ayna Hanım) adlı dişi bir karaktere de rastlanır.
## Halk kültüründe Ayna
Halk ağzında pek çok yörede aynaya **[[Gözgü]]** adı verilir (Göz sözcüğünden türemiştir). **Güzgü, Közgö, Küzgü, Közgü, Gözgeç, Közgeç** de denir. Aynalar halk inancında dikkat çekmiş bir nesnedir ve farklı anlamlar yüklenmiştir. Bu dünya ile öteki arasındaki sınırı simgeler. Ruhlar alemine açılan bir pencere gibi algılanır. Şaman aynaya bakarak gelecekten haber verir veya kendi ruhunu görebilir. Gözle görünmeyen varlıkları gösterir. Erlik Han yanında bir ayna gezdirir ve buna baktığında insanların işledikleri tüm günahları görür. Gece aynaya bakmak uğursuzluk getireceği düşüncesiyle hoş karşılanmaz. Ayna yere bırakıldığında bir denize dönüşür. Tarak da yere bırakıldığında bir ormana dönüşür. Bazı şamanların anormal güçleri olan aynaları vardır. Öbür dünyada dorukları gökyüzün değen iki dağın arasında bulunan bir sandıkta duran ve tüm dünyayı gösteren bir ayna vardır. Gömülen cenazelerin üzerine ters bir ayna bırakmak eski bir Türk geleneğidir ve Anadolu'da uygulamaya devam eden yöreler vardır. Görme eylemi ve görüntülerin Türk kültüründe farklı bir önemi vardır. Görüntü gerçeğin en önemli parçası kabul edilir. Bu nedenle geriye dönüp bakma yasağı (arkaya bakma yasağı) veya kimseye bakmama yasağı şeklinde söylence motifleri vardır. Sınavdan geçen kahraman bu yasağa uymazsa taş kesilir (taşa dönüşür). Geriye dönüldüğünde tıpkı aynada olduğu gibi bir yansıma algısı ile ruhlar alemine olumsuz bir yöneliş gerçekleşir. Masallarda sihirli aynalar gelecekten haber verir, uzak yerleri gösterir, insanlarla konuşur.

## Etimoloji
(Az/Ay/Ad) kökünden türemiştir. Ayırmak anlamını içerir. Karışmak, şaşırmak gibi anlamlar da mevcuttur. Farsça Ayna (yansıtıcı nesne, Türkçe Gözgü) ile söz-kökensel bir bağı yoktur. Fakat ilginç bir tesadüf olarak, Ayna öte alemi simgeleyen bir nesnedir. Ayanga Moğolca da gökgürültüsü demektir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sibirya Türklerinde Mitoloji, Naciye Yıldız
Aylanu

**Aylanu**, Türk halklarının şaman inancında bir kişinin (örneğin bir hastanın) canının kurtarılması için başka bir insanın canının feda edilmesi veya bir hayvanın kurban edilmesi demektir. Bir örneği Deli Dumrul öyküsünde yer alır. "Aylanu" veya "Aynalu" kelimeleri Kırgızca ve Kazakçada kullanılır, "başına dolayım, azizim, canım" gibi anlamları olduğu söylenir. Kırgızcada "Köçöt" olarak da ifade edilir. Aldacı (İslam sonrası Azrail) ile karşılaşan Deli Dumrul'un ana babası onun yerine ölmeyi kabul etmezler. Yalnız karısı kabul eder. Bunun üzerine Aldaçı, Dumrul ve karısını bağışlar, ana babasını ceza olarak öldürür.

## Kaynakça
Aysar

**Aysar** - Türk ve Anadolu halk inancında değişken karakterli kişi ve onun değişken karakteri. Ay'a (ayın hareketleri ile evrelerine ve belki de dünyaya olan mesafesine) bağlı olarak karakteri ve huyu değişen kişi ve onun yaşadığı psikolojik durum. **Aysamak** fiili de aynı şekilde bu değişken ruh halini ve sonuçlarını anlatmakta kullanılır. Ayın hareketleri ve evreleri insanoğlunun daima ilgisini çekmiş ve bunlara değişik anlamlar yüklenmiştir.

## Ayın Etkileri
Eskiden insanların  Ay'ın hareketleriyle ilgili gördükleri  etkilerin büyük bir kısmının boş inançlar olduğu kesinleşmiş durumdadır. Eski uygarlıklarda ve halk inançlarında insanların uykularında gezinmeleri dolunay ışığı tarafından çekilmelerine bağlanmıştır. Dolunayın ışığının pencereden içeri girmesinin rüyaları bile etkilediğine, dolunayda cinsel içgüdülerin, tarlaların bereketlerinin arttığına hatta Kurt Adama dönüşüldüğüne bile inanılmıştır.

Günümüzde ise Ay'ın evrelerine bağlı olarak depremlerin, kasırgaların arttığı, hatta cinayetlerin, intiharların, kazaların çoğaldığı; kadınların aybaşları ve hastaların sara nöbetleri ile ayın çekim gücü arasında ilişki bulunduğu öne sürülmektedir. Ancak Ay ile ile bahsedilen olaylar arasında henüz bilimsel bir ilişki saptanamamıştır.

Ay'ın dünyadaki denizlerde ve okyanuslarda ‘gel-git’ denilen, suların alçalması ve yükselmesi olayı üzerinde doğrudan etkisi olduğu bilimsel bir gerçektir. İnsan bedeninin büyük kısmı sudan oluştuğuna göre, Ay'ın hareketleri vücudumuzu da etkileyebilir mi? sorusu ise bazı bilim adamlarının dikkatini çekmiştir. Fakat insan vücudunda suyun oranı, okyanuslardaki su miktarı ile kıyaslanamayacak kadar azdır. Dolunay evresinde Ay'ın parlaklığı da çok önemli bir etken değildir, çünkü en parlak olduğu anda bile Ay'ın dünyaya gönderdiği ışık miktarı Güneş'in gönderdiğinin 600 binde biri kadardır.

## Etimoloji
(Ay) kökünden türemiştir. Aylamak (gezmek, dolaşmak) ile de kökensel bağı vardır, bu anlamda karakterin değişkenliğini ifade eder.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Ayın İnsanlar Üzerindeki Etkisi
Necati Özçağlayan

**Necati Özçağlayan** (d. 15 Mayıs 1953, Trabzon), Türk eski millî futbolcu, teknik direktör. Trabzonspor'un tüm 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulunmuştur. Türk futbolunun en iyi liberoları arasında görülmektedır,

## Futbolculuk kariyeri
### Kulüp kariyeri
Futbola Trabzonspor'da başladı ve yaşı as takım'da oynama seviyesine geldiğinde as takım için oynamaya başladı. 1973-74 sezonunda 1. Lig'de mücadele eden takımıyla 1. Lig şampiyonluğu yaşayarak Süper Lig'e yükselmeyi başardı. Ardından Trabzonspor'un bütün 6 Süper Lig şampiyonluklarında takımda bulundu. 1985-86 sezonunun bitimiyle faal futbolu bıraktı.

### Millî takım kariyeri
4 kez ümit millî, 22 kez A millî takımı için forma giydi.

## Teknik direktörlük kariyeri
Teknik direktör olarak sadece bir kez 1998-99 sezonunda Adana Demirspor'da çalışmıştır.

## Başarıları
### Kulüp takım
* 
*
* 
*
*
*

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
*
Kuzanlı Olimpik Kompleks Stadyumu

**Kuzenli Olimpik Kompleks Stadyumu**, Azerbaycan'ın Ağdam rayonunda yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma Karabağ kulübü ev sahipliği yapmaktadır. Stadyum, Ağdam şehrinin Ermeni kuvvetleri tarafından 1993 yılında işgal edilmesi sonrası rayonun geçici merkezi ilan edilen Kuzanlı köyünde inşa edilmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Notlar

## Dış bağlantılar
Salyan Olimpik Spor Kompleksi Stadyumu

**Salyan Olimpik Spor Kompleksi Stadyumu**, Azerbaycan'ın Salyan şehrinde yer alan stadyumlardan biridir. 2000 kişi kapasiteli stadyuma FK Muğan kulübü ev sahipliği yapmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi

## Kaynakça
* http://en.wikipedia.org/wiki/Salyan_Olympic_Sport_Complex_Stadium
Bayil Stadyumu

Azerbaycan'ın Bakü şehrinde yer alacak yeni stadyumlardan biridir. 5000 kapasiteli olacak stadyum Kadınlar Dünya Kupası Şampiyonasına ev sahipliği yapacaktır.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan futbol stadyumları listesi
Aydın Ata

**Aydın Ata**, Türk mitolojisinde efsanevi ozan. Aşık Aydın olarak da bilinir. Müzisyenlerin, şairlerin, aşıkların, ozanların atasıdır. İnsanların rüyalarına girip şairlik ve ozanlık yeteneği verir. Rüyasına girdiği kişiler onu aydınlık bir ışık huzmesi içinde görürler. Kutsal ışık (nur) şeklindeki bu aydınlık suyu ve saflığı simgeler. Sıradışı güçleri vardır.

Aşık Aydın'ın mezarı, günümüzde bile ziyaretgah olarak saygı görür. Elbette ki bu mezarın gerçekte ona ait olup olmaması tartışması veya bu mezardan farklı yerlerde birkaç tane bulunması diğer kutlu kişilerin mezarlarında da sık rastlanan bir durumdur. İnanışa göre o, mezarı üstünde yatanların rüyalarına girip âşıklık, şairlik ve bahşılık gücü verir. Köroğlu Destanı'nın Türkmen versiyonunda da yer alan Aşık Aydın, "Neceb Oğlan" adlı halk öyküsünde çırağına hayır duası edip, ona sihirli güçler bahşeder. 
## Etimoloji
(Ay) kökü. Işıklı, nurlu demektir. Ayrıca bilgeliği, bilinci ve içsel anlamda aydınlanmışlığı ifade eder. Moğolca Aya sözcüğü müzik ve ezgi anlamlarına gelir. Ayıtmak sözcüğü ise hitap etmek, konuşmak demektir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Müzik mitolojisi