open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Spor psikolojisi

**Spor psikolojisi** psikolojinin spor ve egzersiz sırasında performansı etkileyen psikolojik/zihinsel faktörleri araştırır ve bulguları bireysel ve takım performansını artırmakta kullanır.

Spor psikolojisinde en çok kullanılan tekniklerden biri gevşeme çalışmalarıdır. Bu çalışmalarla müsabaka, yarışma sırasında oyuncular zihinlerini gevşetip yarışma koşullarının üzerlerinde yaratabileceği ve kas-koordinasyon sistemlerinin etkin çalışmasını etkileyebilecek stres faktörünü azaltıp oyuna yoğunlaşmayı öğrenirler.

Spor psikolojisinde spor ve egzersiz bilimleri alanı içinde yer alan kinesioloji (kinesiology) ve psikolojik danışmanlık gibi alanlarda da uzman olunması önerilmektedir.

**Neden Sporcu-Öğrenci?**

Özellikle Amerikan ekolündeki draft sistemine göre, hangi spor branşı olursa olsun, profesyonelliğe geçiş yapan tüm yerli sporcular liselerarası ligden itibaren takip altına alınmakta ve üniversite ligindeki performansları göz önünde tutularak, üniversiteden mezun oldukları yıl draft sistemine girmektedirler. Bunun neticesinde ya profesyonel bir takımla sözleşme imzalama ya da mesleklerini icra etme seçeneklerine sahip genç bir nüfus yetiştirilmektedir. Eğitimin öncelikli tutulmasının sebebi ise geçmişte yaşanmış olan acı tecrübelerdir. Çok başarılı bir sporcu iken, kariyerinin henüz başında geçirilen sakatlıklar, hastalıklar vb. şanssızlıklar neticesinde spordan kopmak zorunda kalan, ancak herhangi bir eğitim almamış olan insanların hayatları boyunca eğitimlerini yarıda bırakarak tamamen spora yönelmelerinin pişmanlığı içinde yaşamaları günümüzde son derece popüler olan bu sistemin şekillenmesine yol açmıştır. Bu sistemin amacı okulları ve/veya eğitim kurumlarını donanımlı tesisler, ekipmanlar ve teknik ekip ile donatarak spora yönelmek isteyen öğrencileri okul çatsı altında yetiştirmektir. Benzer sistem Doğu Blok'u ülkelerinde de Spor Okulları şeklinde uygulanmaktadır. Normal bir İlk ve Orta Dereceli okuldan tek farkı standart müfredat dışında ek olarak yüklü miktarda spor dersleri olmasıdır. Yani haftda 40 kredi standart ders alan bir öğrenci, buna ek olarak da 20 kredi seçtiği/önerilen branşta spor dersleri almaktadır. Spor akademileri için altyapı niteliği de taşıyan bu Spor Okulları K-12, Yıldızlar, Gençler ve Kadetler kategorilerinde Milli Takımlar seviyesine ulaşan sporcu öğrenciler yetiştirmektedir. Sporcu disiplini, takım çalışması, özveri ve özgüven artışı ile birlikte hedefe yönelik, başarıya odaklı, sistematik bir çalışma şemasını esas alan bu bireyler edindikleri disiplin, özgüven ve azimle akademik olarak da başarılara imza atmaktadırlar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Psikoloji
* Egzersiz fizyolojisi
* Hareket bilimi (Kinesiyoloji)
* https://web.archive.org/web/20081224205419/http://www.tirmanis.org/index.php/kaya-tirmanisi/spor-tirmanis/61-zihinde-canlandrma-antrenman Kaya Tırmanışı ve Zihinde Canlandırma Antrenmanı

## Bağlantılar
* Association for the Advancement of Applied Sport Psychology 
* Sport Psychologists at the Australian Psychological Society 
* Spor Psikolojisi 
* Spor Psikolojisi
Egzersiz fizyolojisi

**Egzersiz fizyolojisi** fiziksel aktivite altında yatan fizyolojik mekanizmanın incelendiği bilim dalı. Egzersiz fizyolojisi atletlerde, spor antrenmanlarında kronik rahatsızlıkların giderilmesi, fiziksel uyumun korunması gibi alanlarla da ilgilidir. 
 
Egzersiz fizyoloji insan bedenindeki 
* Sinir sistemi
* Kardiovasküler sistem
* Dolaşım sistemi
* Endokrin sistemi
* Kas-iskelet sistemi
* Hormonlar
* Fizyoloji üzerindeki çevresel etkenler gibi alanları da içermektedir.

## Bağlantılar
* Elit Sporcularda Vücut Kompozisyonu İle Maksimal Oksijen Kapasitesi Arasındaki İlişki
* 
* vücut geliştirme 
* Gebelikte Egzersiz Fizyolojisi
* Journal of Exercise Physiology
* American College of Sports Medicine (ACSM) 
* Professionalization of Exercise Physiology online
* The Center for Exercise Physiology 
* Journal of Professional Exercise Physiology
* College of St. Scholastica: Department of Exercise Physiology
* Australian Association for Exercise and Sports Science 

## Kitap
* Necati Akgün, Egzersiz Fizyolojisi. 2 Baskı, Ege Üniversitesi. Basımevi, İzmir, 1994.
* SEVİM, Y Antrenman Bilgisi 
* Egzersiz fizyolojisi, Ed. Emin Ergen, Yazarlar: Sevil Başoğlu, Haydar Demirel, Rüştü Güner, Hüsrev Turnagöl, Ali Murat Zergeroğlu, Bülent Ülkar, Nobel Yayınları, 2002
Austin O'Riley

**Austin O'Riley**, 27 Ocak 1980 doğumlu Amerikan çıplak model ve pornografik film oyuncusu. Şimdiye kadar 126 filmde oynamıştır.

## Yaşam öyküsü
Güney Kaliforniya`da *Palm Springs* ve *Big Bear* yakınlarında dünyaya geldi ve büyüdü. Ailesi İrlandalı Katolik ve dindar insanlardı.

Kız arkadaşı *Britney Foster*`ın önerisi üzerine Austin, 2001'de 21 yaşındayken yetişkin film sektörüne girmeye karar verdi.

2001'de sektöre girdiği ilk yıl *Legal Skin 1* ve *Great American Ass 2* adlı filmlerde erkil eşi *Brett Rockman* olmak üzere hardcore ilk sahnelerinde oynadı. Klasik sarışın, mavi gözlü, dolgun göğüslü görüntüsünden dolayı kısa sürede basamakları tırmandı, daha çok arkadan ilişki sahnelerinde oynadı.

Resmi bir emeklilik açıklaması gelmemesine karşın 2006`dan beri yeni bir filmde oynamamaktadır ve sektörü bırakmış görünmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* IMDB *Eşyıldız veritabanı* 
* AFDB *Eşyıldız bilgilemi*
Siirtspor

**Siirtspor** (*Eski Adları*: **Siirt YSE** (*Yol Su Elektrik Spor*) 1983-1989, **Siirt Köy Hizmetleri Spor** 1989-1999, **Siirt Jet-PA Spor** 1999-2002), Siirt ilinde kurulmuş Türk eski futbol kulübüdür. Maçlarını 5.650 kişilik Siirt Atatürk Stadı'nda oynamaktaydı. Kulübün renkleri sarı-mavidir.

## Tarihçe
Kulüp 1969 yılında kuruldu. 1983 yılında 6 yıl boyunca kullanacağı **Siirt Yol Su Elektrik Spor** adını aldı, 1989 yılında ise kulüp Köy Hizmetleri'nin himayesine geçti ve **Siirt Köy Hizmetlerispor** adını alarak 10 yıl boyunca Köy Hizmetleri tarafından yönetildi. 1999 yılında Fadıl Akgündüz'ün sahibi olduğu JetPA ile sponsorluk anlaşması yaparak *Siirt Jet-PA Spor* adıyla 1999-2000 sezonunda 1. Lig'e (bugünkü Süper Lig) yükselmiştir. Kulüp; Ersen Martin, Timuçin Bayazıt, Ceyhun Eriş, Okan Öztürk, Oktay Derelioğlu, Hamza Hamzaoğlu gibi önemli isimleri kadrosuna katmasına rağmen 2000-2001 sezonunda 1. Lig'den düşmüştür. Daha sonra Jet-PA şirketinin iflas etmesi nedeniyle mali sıkıntılar yaşadıktan sonra yoluna *Siirtspor* olarak 3. Lig'de devam eden kulüp, 2013-2014 sezonunda yaşadığı mali sıkıntılardan ötürü ligden çekildi ve amatör kümeye düştü. Kulüp, Siirt 1. Amatör Liginde mücadele etmekteyken adını *Siirt Yeni Köy Hizmetleri Spor* olarak değiştirdi. Kulüp, takıma hiç kimsenin sahip çıkmaması sonucu 2020 yılında kapandı.

## Lig mücadeleleri
* Süper Lig: 2000-2001
* 1. Lig: 1985-1998, 1999-2000, 2001-2002
* 2. Lig: 1984-1985, 1998-1999, 2002-2007
* 3. Lig: 2007-2014
* Amatör Lig: 1969-1984, 2014-2020

## Başarıları

* **[[3. Lig]]:**

***Şampiyonluk (2):*** 1984-1985, 1998-1999

## Logolar

Dosya:Siirtspor.png|Siirtspor eski logosu
Dosya:Siirtjetpaspor.png|Siirt Jet-Pa Spor eski logosu
Dosya:Siirtysespor.png|Siirt Yol Su Elektrik Spor eski logosu
Dosya:Siirtyeniköyhizmetlerispor.png|Siirt Yeni Köy Hizmetlerispor eski logosu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Arjantin Ulusal Marşı

**Himno Nacional Argentino** yani **[[Arjantin]]'in Ulusal Marşı** Vicente López y Planes tarafından 1812 yılında yazılmış, Blas Parera tarafından bestelenmiş, 11 Mayıs 1813 tarihinden - Arjantin'in İspanya'dan bağımsız oluşundan 3 yıl önceden beri benimsenmekte ve hatta o gün *Ulusal marş günü* olarak kutlanmaktadır.
Avy Scott

**Avy Scott** (d. 2 Kasım 1981), Amerikalı porno yıldızı.

İşletme ve psikoloji okurken okulu bırakarak Kasım 2001'de 20 yaşındayken porno endüstrisine girdi. İlk yıllarında vermiş olduğu bir demeçte sektörde 10 yıl kalamayacağını göğüslerinin bu durumu kaldıramayacağını ve estetikten korktuğunu söylemiştir fakat şu anda emekli olmayı düşünmeyen Avy twitter adlı sitede günlük fotoğraflarını ve resimlerini yayınlamaktadır. İki erkekli grup sahnelerine yanaşmayan 300 civarı filmi olmasına rağmen henüz 10 anal videoya sahip olan porno yıldızıdır.
İskorpit balığı

**İskorpit** (*Scorpaena porcus*), Scorpaenidae familyasından bir balık türü. Lipsoz balığına benzer fakat Lipsoz'a göre daha küçük (ortalama 20 – 30&nbsp;cm)  ve daha koyu renklere sahiptir.

İskorpitler havaların ısınmasıyla kıyı bölgelere doğru yönelirler. Özellikle Ağustos ve Eylül aylarında kıyıya yakın bölgelerde bulundukları için avlanmaları daha kolaydır.

İskorpitler zehirli dikenlere sahip olan bir balık türüdür. Sırt yüzgecinde 11, karın yüzgecinde 1 ve anüs yüzgecinde 3 adet zehirli diken bulundurur ve bu dikenler vücuda temas ettiğinde deride kızarıklık ve şişlik meydana getirebilir. Zehir etkisi birkaç gün sürebilir ve ilk yardım olarak amonyak kullanılabilir. Halk arasında bu balığa "Çarpan" veya "Çalar" da denmektedir. Görüntüsü itibarıyla kırlangıç balığına benzetilebilir bu nedenle acemi balıkçılar için tehlikeli bir balık türü olabilir.

İskorpitler'in dikenleri öldükten sonra bile zehir enjekte edebilirler bu nedenle temizleme aşamasında dikkat edilmesi gerekir. Lezzetli bir balıktır ve bu nedenle mutfakta çorba, yahni, buğulama, pilaki ve fileto tava gibi çeşitli tekniklerle tüketilerek yenilebilir.

## Adlandırma
**İskorpit** adı Türkçeye Rum balıkçıların dilinde kullanılan Yunanca σκορπίδι *skorpidi* kelimesinden geçmiş bir alıntıdır.

Yazılı kaynaklarda «**iskorpit** (*S. porcus*) ile **[[lipsoz]]/[[lipsos]]** (*S. scrofa*)» olarak geçen ikili çapraz adlandırmanın yanlış olduğu ve doğrusunun «**iskorpit** (*S. scrofa*) ile **lipsoz/lipsos** (*S. porcus*)» biçiminde olması gerektiği balıkçılar tarafından da öne sürülmektedir. Her iki tür de Akdeniz'de bulunur; fakat Karadeniz'de yalnızca *S. porcus* türü bulunur, *S. scrofa* türü bulunmaz.

## Kaynakça
Türkiye'deki konservatuvarlar listesi

Bu madde; Türkiye'deki devlet konservatuvarlarının bir listesini içermektedir. 2020 yılı itibarıyla ülke genelinde devlet üniversitelerine bağlı olarak 40 adet konservatuvar bulunmaktadır. Devlet Üniversiteleri dışında Vakıf Üniversitelerine bağlı olarak Güzel Sanatlar Fakülteleri ya da Sahne Sanatları Bölümleri içinde konservatuvarlar bulunmaktadır.

## Liste

## Kaynakça
Ücret

**Ücret**; işgücünün kullanımı karşılığında ödenen bedeldir. Kurum ve organizasyonlar tarafından çalışanlara ödenen maaşlar, primler ve komisyonlar ücret kapsamına girerler. İktisatta kullanılan iki tür ücret kavramı vardır: parasal ücret ve reel ücret. Parasal ücret işçilerin çalışma karşılığı aldığı para miktarını gösterirken, reel ücret parasal ücret ile ne kadar mal ve hizmet satın alınabileceğini, yani satın alma gücünü belirtir.

## Marksist bakış açısına göre ücret
**Ücret**, Marksist ekonomi politik anlayışta, Klasik iktisat'tan farklı olarak emeğin değeri ya da fiyatı değildir. Aksine Marks, bu noktada klasik iktisadın eleştirisini yapmak üzere, "*emek gücünün değeri ya da fiyatının ücrete dönüşmesinden*" söz eder. klasik iktisat "emeğin değeri" kavramını gündelik yaşamdan almış ve olduğu gibi kullanmıştır; bunun sonucunda da, Marks'a göre kendi analizlerinin sonuçlarını görememiştir.

Marks söyle belirtir:
::Klasik ekonomi politik, şeyler arasındaki gerçek ilişkiye neredeyse değinir gibidir, ama bunu bilinçli olarak formülleştirmez. Sırtındaki burjuva postuna sarıldıkça da bu işi zaten beceremez.Karl Marks: Kapital, Cilt: I

Nasıl ki, pazarda işçinin sattığı şey *emeği* değil de *emek gücü* ise, bununla bağlantılı olarak *ücret* de emeğin değeri değil emek gücünün değeri ya da fiyatıdır. Bunların birbirine karıştırılması ve birbirleri yerine konulması, Marks'a göre, hem *var olan ilişkilerin görünmez hale getirilmesi* ve hem de tepetaklak bir görünüm içinde *gerçekliğin başka türlü gösterilmesi* anlamına gelmektedir.

Marks durumu şöyle betimler:
::İktisatçıların emeğin değeri diye adlandırdıkları şey, gerçekte emekçinin kişiliğinde var olan emekten, bir makinenin, yaptığı işten farklı olması gibi, işleviyle farklı olan emek-gücünün değeriydi. Emeğin pazar fiyatı ile değeri dedikleri şey arasındaki fark, bu değerin kâr oranıyla ve emeğin ürettiği metaların değerleriyle ilişkisi vb. üzerinde dururlarken, yapılan tahlilin, yalnızca emeğin pazar fiyatından, onun varsayılan fiyatına ulaşacağını değil, emeğin bu değerinin de, sonunda emek-gücünün değerine dayandığını gösteren doğrultuda olduğunu hiçbir zaman farketmemişlerdir.

http://www.kurtuluscephesi.com/marks/kapc119.html#01z

## Kaynakça
Forbes

**Forbes**, Integrated Whale Media Investments'ın sahibi olduğu bir Amerikan iş dünyası dergisidir. Finans, endüstri, yatırım ve pazarlama ağırlıklı konular içerir. Bunun yanında teknoloji, iletişim, bilim, siyaset ve hukuk konularında da içerikler sunar. Merkezi Jersey City, New Jersey'dedir. İş dünyası dergisi kategorisindeki Fortune ve Bloomberg Businessweek ile rekabet etmektedir. Dünya çapında 68 ülkede ve 27 dilde 38 farklı baskısı bulunmaktadır.

Forbes çeşitli konular hakkında hazırladığı sıralı listelerle dünya çapında bilinilirliğe ulaşmıştır. Bunlar arasında en popülerlerinden bazıları; en zengin Amerikalılar listesi (Forbes 400), dünyanın en iyi şirketleri listesi (Forbes Global 2000), dünyanın en zenginleri listesidir (The World's Billionaires).

## Kaynakça
Yeni Pazar

**Yeni Pazar** (Boşnakça: Novi Pazar, Sırpça: Нови Пазар, Osmanlı Türkçesi: يكى پازار *Yeŋi Pazar*) Sırbistan sınırları içinde, Sancak bölgesinde bir şehir ve belediye merkezidir. Sancak bölgesinin, Sırbistan bölümünde kalmış kısmının merkezidir. İdari olarak Şumadiya ve Batı Sırbistan bölgesinin Raška ilçesi sınırları içinde yer alır. Sırbistan-Kosova sınırına yakın bir konumdadır.

## Tarih

Yeni Pazar, 1459-1461 yıllarında Saraybosna'nın da kurucusu olan İsa Bey İshakoviç tarafından kurulmuştur. Şehre dair ilk kayıt 15. yüzyıla aittir. Bu kayıtta şehir, Dubrovnik bölgesine bağlı bir kasaba olarak belirtilmiştir. 19. asır sonu idarî dağılımda Kosova Vilayeti'nin Priştine Sancağı'na bağlı bir merkez olmuştur.)

Osmanlı İmparatorluğu döneminde şehir, Balkanlar'ın genelinde ünlü bir şehir olmuştur. Osmanlı idaresinde şehir, Sancak bölgesinin kültür başkentidir.

1878 yılında, Berlin Kongresi ile beraber şehir, dünya tarafından da duyulmaya başlanmıştır. Bu dönemde Osmanlı Devleti ile batı devletleri arasındaki sorunlardan birisi de burası olmuştur. 1878 yılı, şehrin Osmanlı'dan koparılışının başlangıcıdır. Şehir, 1878-1908 yılları arasında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu egemenliğine girmiştir. 1908'de Yeni Pazar yeniden Osmanlı hükümranlığına alınsa da, bu durum, patlak veren Balkan Savaşları ile tamamen değişmiş ve şehir 1912 yılında Sırbistan Krallığı tarafından işgal edilmiştir. 1912 sonrasındaki süreçte şehir, hızla önemini ve gücünü kaybedip sıradan bir şehir hâlini almıştır.

## Coğrafya
Şehir, Kosova-Karadağ-Sırbistan'ın kesiştiği bölgede (Sancak) bulunur. Belgrad'ın 290&nbsp;km güneyinde yer alan Yeni Pazar, İbre Nehri mevkiinde ilerleyen eski yol üzerinde bulunur. Bu yol güney yönünde Karadağ'ın başkenti Podgorica ve Adriyatik Denizi'ne doğru devam eder. Belediyenin toplam sınırları 742&nbsp;km²'dir.

## Kültürel yapı
Sancak bölgesi Sırbistan ve Karadağ'ın ayrılmasından sonra coğrafi bakımdan ikiye ayrılmıştır. Başkent, Yeni Pazar bu sebeple bölgenin Sırbistan kesiminde kalmıştır. Bölgenin en büyük şehri olmakla beraber Boşnakların yoğun olarak yaşadığı bir şehirdir. Halkı büyük çoğunlukla Boşnaklardan oluşmaktadır.

## Kültürel miras
Yeni Pazar, Taş Devri'ne kadar giden bir yerleşim geçmişine sahiptir. Şehir ve civarının eski devirlerdeki bu durumu, yakın devirlerde ve özellikle Osmanlı zamanındaki gelişmelerle şehre yeni bir hava katmıştır.

Tarihî yapılar:
* 15. yüzyıldan kalma kule (İsa Bey İshakoviç devri)
* Altun Alem Camii: 16. yüzyıldan kalmıştır. Kurucusu Müslihüddin Abdülgani'dir. 
* Emir Ağa Hanı (Konak): 17. yüzyıl.
* 10. yüzyıldan kalma mezarlık
* Hamam: 15. yüzyıl. (İsa Bey İshakoviç devri)
* Sopoçani Manastırı: I. Uroş devrinden (13. yüzyıl)

## Yerleşimler

## Yeni Pazarlılar

## Fotoğraflar


Dosya:Novi Pazar03.JPG|Yeni Pazar
Dosya:NoviPazarCenter.jpg|alt=El Dzinan Dzami|Şehir merkezi novipazar-El-dzinan-dzami-(cinan-camii)
Dosya:Hotel Vrbak u Novom Pazaru.JPG|Hotel Vrbak
Dosya:Novi pazar003.jpg|Merkezden ayrıntı
Dosya:Reka Raska-Novi Pazar04.JPG|Şehir merkezinden geçen Raşka Nehri



## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* www.novipazar.com 
* novipazar.org 
* sanjak.org
Türkmenistan manatı

**Manat**, Türkmenler'in kullandığı resmî para birimidir. Türkmenistan'da bağımsızlıktan sonra kabul edilmiştir. Türkmenistan'da bundan önce Ruble kullanılmaktaydı. SSCB'den bağımsızlığını 1991 yılında kazanan Türkmenistan 2 yıl boyunca Ruble kullandıktan sonra 1993 yılında Türkmenistan Manatı'na geçiş yapmış ve resmî para birimi olarak ilan etmiştir. 1993 yılından 2010 yılına kadar kullanılan Türkmenistan Manatı 2010 yılında yapılan reform ile Yeni Türkmenistan Manatı'na geçmiştir. Eski Türkmenistan Manatı'ndan Yeni Türkmenistan Manatı'na geçiş sırasında 5000 Eski Türkmen Manatı, 1 Yeni Türkmen Manatı'na denk kabul edilmiştir.

## Türkmenistan Manatı Banknotları

* 1 Türkmenistan Manatı
* 5 Türkmenistan Manatı
* 10 Türkmenistan Manatı
* 20 Türkmenistan Manatı
* 50 Türkmenistan Manatı
* 100 Türkmenistan Manatı
* 200 Türkmenistan Manatı

## Kaynakça
Esrarengiz Yıldız

**Esrarengiz Yıldız** (Fransızca: **L'Étoile Mystérieuse**), Tenten çizgi roman serisinde yayınlanan bir macera. Bu kitapta Tenten, Dünya'ya düşen bir göktaşını bulmak için Kuzey Buz Denizi'ne *(Arktik Okyanusu)* gider.

*Esrarengiz Yıldız* serinin onuncu bölümüdür. İlk kez 1942 yılında, II. Dünya Savaşı devam ederken yayımlanmıştır.

## Hikâye
Tenten bir sıcak bir yaz akşamı Fındık ile dolaşırken daha önce gökyüzünde olmayan parlak bir yıldız dikkatini çeker. Yıldız hakkında bilgi almak için rasathaneye giden Tenten, tuhaf olaylarla karşılaştıktan sonra, yıldızın dünyaya çarpmak üzere olan bir kuyrukluyıldız olduğunu öğrenir. Dünyanın sonunun geldiğine inanan Tenten ümitsizlik içinde evine döner. Ancak ertesi gün bir deprem dışında felaket yaşanmaz. Astronomlar, kuyrukluyıldızın yörüngesini yanlış hesaplamıştır. Yıldız dünya ile çarpışmamıştır, ancak bir parçası Arktik Okyanusu'ne düşmüştür. Bu parça, daha önce bilinmeyen bir element içermektedir. Tenten, yıldızın düşen parçasını bulmak için Avrupa Bilimsel Araştırma Kurumu (kurgusal) tarafından düzenlenen keşif seferine katılır. Sefere Tenten'le birlikte Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden bilimadamları ve Kaptan Haddok, *Ufuk* adlı geminin kaptanı olarak katılır. Ancak kuyrukluyıldızın peşindeki tek sefer onlarınki değildir: Saõ Rico ülkesinden (kurgusal) bir banker, yeni elementi ele geçirmek istemektedir. Bunun için kendi adamlarını göndermekle kalmaz, Ufuk gemisini durdurmak için çeşitli hileler dener. Hikâyenin sonunda kuyrukluyıldıza ilk ulaşan Tenten olur. Ancak Tenten kendini yeni elementin tuhaf özellikleri yüzünden hızla büyüyen bitki ve böceklerle çevrili bir dünyada bulur. Kuyrukluyıldızdan bir örnek almayı güçlükle başaran Tenten gemiye geri döner. Kuyrukluyıldız Arktik Okyanusu'ne gömülür.

## Notlar

Kitap II. Dünya Savaşı yıllarında yazılmıştı ve o sırada Hergé'nin ülkesi Belçika, Almanya'nın kontrolündeydi. Bu nedenle, keşif seferindeki tüm bilimadamları mihver devletlerinden veya tarafsız kalan ülkelerdendir.
Yine aynı nedenle, Tenten'in rakibi olan banker ilk baskıda Amerikalı olarak tasvir edilmiştir. Ancak daha sonra Hergé bankerin adını değiştirerek Saõ Rico adlı hayali ülkenin tabiyetine sokar. Ayrıca 35. sayfadaki Amerikan bayrağını hayali bir Saõ Rico bayrağı ile değiştirir. Ancak bazı ayrıntılar, örneğin rakip şirketin gemilerinin adları (*Peary* ve *Kentucky Star*) Amerikan çağrışımları yapmaktadır. Bankanın adamları (*Johnson*, *Douglas*) da Amerikan isimleri taşırlar.

Keşif seferinde Tenten'in kullandığı uçak II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın kullandığı bir keşif uçağıdır.

Sayfa 20'de, Dupond kardeşlerin önünde Hergé'nin bir diğer çizgi roman serisinin kahramanları Quick ve Flupke görülmektedir.

Sayfa 21'de Kaptan Haddok'un manşetlerinde önce üç şerit görülürken sayfanın sonunda şeritler ikiye düşer.

Bu macerada Tenten, Kaptan Haddok'a istediğini yaptırmak için içki içirir (s. 37). Tenten bunu bir kez daha, Tenten Tibet'te macerasında yapacaktır.
Azerbaycan manatı

**Manat**, Azerbaycan'da kullanılan para birimidir. Azerbaycan'ın millî parası olarak 15 Ağustos 1992'te Ruble ile beraber kullanılmaya başlanmıştır. 1 Ocak 1994'ten beri ülkede geçerli olan tek para birimidir.

1 Ocak 2006'dan itibaren 1 Yeni Manat (AZN) 5000 Eski Manat'a (AZM) eşittir. 1 USD yaklaşık 1,70 AZN'dir.

Yeni manatın 1, 5, 10, 20, 50, 100'lük, 200'lük ve 500'lük banknotları vardır. 1 manat medeniyeti, 5 manat edebiyatı, 10 manat devletçiliği, 20 manat Karabağ sorununu, 50 manat eğitim ve geleceği, 100 manat ekonomik gelişmeyi, 500 manat ise Azerbaycan'ın 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'ndaki zaferini simgeler.

## Paralar
### Madeni paralar
Dolaşımdaki madeni paralar 1, 3, 5, 10, 20 ve 50 qəpik değerindedir
Çoğu madeni para yakından çeşitli euro madeni paraların büyüklüğü ve şeklini andırır. En ünlüsü bimetalik olan 50 qəpik (2€ madeni paraya benzer) ve 10 qəpiktir (İspanyol çiçek, 20 cent madeni para gibi).
Madeni paralar ilk olarak Ocak 2006'da tedavüle girdi ve darphane yılı özelliği yoktur.

### Banknotlar
Dolaşımdaki banknotlar 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 manat değerindedir. Euro ve Suriye sterlinini tasarlayan Avusturyalı Robert Kalina tarafından tasarlandı. Bu nedenle, banknotlardaki motiflerin seçimi Euro banknotlarından esinlendiği için oldukça benzer görünmektedir. 1, 5 ve 50 manat değerindeki banknotlar ise 2021 yılında yenilenerek tedavüle çıkarıldı. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı anısına çıkartılan 500 manat değerindeki hatıra para daha sonra kalıcı olarak tedavüle çıkarılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* 1 manat
* BTC
* Bakü-Tiflis-Kars demiryolu
* Azerbaycan Merkez Bankası

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* National Bank of Azerbaijan   
* Azerbaycan manatı (banknotlar)
Boavista FC

**Boavista FC** Portekiz'in Porto kentinin bir futbol takımıdır. Portekiz'de lig şampiyonluğu yaşayan 5 kulüpten biridir.

1 Ağustos 1903'te kurulan Kulüp maçlarını 28,263 kişilik Estádio do Bessa'da oynamaktadır. Futbol dışında satranç, jimnastik, bisiklet ve futsal branşları vardır. Futbol takımının En Başarılı sezonlarından Biri olan 2002-2003 Yılında 1 kere Portekiz Şampiyonluğunu kazanan kulüp aynı zamanda 2003 yılında UEFA kupası'nda Yarı Final oynama başarısı gösterdi ve 2004 yılında da Şampiyonlar Ligi'nde oynama Başarısı gösterdi.

Portekiz'de 2003-2004 sezonunda yapılan, ancak 2004-2005 sezonunda ortaya çıkarılan *Altın Düdükler* adı verilen skandalda, en ağır cezayı Boavista Kulübü almıştır. 2003-2004 sezonunda Benfica, Belenenses ve Academica maçlarında hakemlere rüşvet verdiği belirlenen Boavista, Portekiz Futbol Federasyonu tarafından 2. Lig'e düşürülmüştür.

## Kadro

## Kulüp Başarıları
* Primeira Liga: (1) 2000-01
* Portekiz Kupası: (5) 1974-75, 1975-76, 1978-79, 1991-92, 1996-97
* Portekiz Super Kupası: (3) 1979, 1992, 1997

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Jain

**Jeanne Louise Galice** ya da bilinen sahne adıyla **Jain** (d. 7 Şubat 1992), Fransız şarkıcı, müzisyen ve söz yazarıdır. Jain, kariyerine 2013'te Mr. Flash olarak tanınan müzik yapımcısı ile tanıştığı sırada başladı. Daha sonra demo parçalarını MySpace'de yayınladı ve burada uzun süredir menajeri olarak kalan Dready tarafından fark edildi. Fransız şarkıcı Yodelice tarafından Paris'e davet edildi ve ilk albümü olan Zanaka'yı 6 Kasım 2015 günü yayımladı.

## Etkilenmeler
Jain, müzik türlerinin karışım anlamında duyabileceğimiz çeşitli müzikal ilhamlarına sahiptir. ASAP Rocky, Joey Badass veya Tupac gibi sanatçılarla Amerikan hip-hop'tan Otis Redding'in ruhuna geçerek, Afrika kökenli müzikten çok etkilendiğini iddia ediyor. Annesi onu çok genç yaşta Youssou N'Dour, Salif Keïta ve Oumou Sangaré gibi sanatçılarla tanıştırdı.

## Diskografi
Jain, bugüne kadar 2 stüdyo albümü, 3 de EP çıkarmıştır.

### Albümler
*2015: *Zanaka*
*2018: *Souldier*

### EP'ler
*2015: *Hope*
*2016: *Come*
*2017: *Zanaka*

### Tekliler

* 2015: *Come*
* 2016: *Makeba*
* 2018: *Alright*
* 2018: *Star*
* 2018: *Souldier*
* 2019: *Gloria*
Tekila

**Tekila** (, ), ismini Jalisco eyaletine bağlı bir kasaba olan Tequila'dan alan alkollü Meksika içkisi. Aztekler 2000 yıl önce agave bitkisinin özsuyundan ürettikleri içkiye "Octilli Poliqhui" adını vermiş ve kutsal kabul ettikleri bu içkiyi Büyük Maya Tanrısı Olmeca'ya adamışlardır. Günümüzde Olmeca Tekila isimli tekila da vardır.

Sulu bir meyve olan ve Anadolu'da "Sabır Otu" ismiyle de bilinen Agave bitkisinin bir çeşidi olan *[[Agave tequilana]]* bitkisinin damıtılmasıyla gerçek tekila yapılır. Eğer tekila %100 mavi agave bitkisinden üretilmemişse çeşitli baharat ve allollerle (genellikle mısır) de üretilir. %100 mavi agave bitkisinden yapılmış bir tekila ağızda acı bir tat yerine meyveli ve keskin bir tat bırakır.

Bütün iyi alkoller gibi (Brandy, Scotch, Port) tekila da yıllandıkça gerçek tadını verecektir. Eğer 2 aydan 1 yıla kadar bekletilmiş bir tekilaysa **Reposado** (bekletilmiş), eğer bu süreden daha fazla bekletilmiş ise **Añejo** (yıllanmış) adını alır. Tabii ki ne kadar bekletilmiş olursa o kadar pahalı olacaktır.

Metal ya da cam bir tankta bekletilirse ki bu tekilayı renksiz tutar **Blanco** (gümüş) adını alır. Viski gibi aromalı odun fıçılarda bekletilerek de üretilebilir. Bu yöntem tekilaya diğer aromaları (karamel, vanilya, mazı otu, biber vb. fıçının cinsine göre) kazandırır ve altın renk (oro) alır.

Ucuz tekilalar %100 agave bitkisinden yapılmaz. "Gold" adı verilen tekilalar karamel rengi ve aroması ile yapılır. Fakat bu uygun şekilde yıllandırılmış gold tekila tadını asla tam olarak veremez.

İyi bir tekila her yudumunda karmaşık ve ilginç bir tat verir; tıpkı iyi bir *scotch* gibi. Fakat iyi tekilanın maliyeti de tadı kadar dolgundur. Tuz ve limon ile birlikte içilmesi önerilir. Genellikle biraz tuz yalandıktan sonra tekila içilir, sonra da limonun suyu emilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Tekilalar listesi
* Mezcal
Kırımşa

**Kırımşa** (Kırımşah)(Кърмища), Kayılar'ın 30 Ocak 1923'te imzalanan Türk-Yunan Mübadele antlaşması'na kadar, Yunanistan'da yaşadığı bir köyüdür. İmzalanan antlaşma gereği köy boşaltılarak köyde yaşayan halk Türkiye'ye yollanmış, yerlerine ise Karadeniz Bölgesi'nden ve özellikle Sivas çevresinden getirilen Rumlar yerleştirilmiştir.

Köyün adı ilerleyen dönemlerde değiştirilerek Mesovouna (Yunanca Μεσόβουνου) olmuştur.

Osmanlı Devleti zamanında Manastır Vilayeti (Makedonca: Битола, *Bitola*, Arnavutça: Manastiri), Serfice Sancağı (Yunanca: Σέρβια), Cumapazarı (kömür havzasında kaldığından yerleşim yeri günümüzde ortadan kalkmıştır) kazasına bağlı bir köyken, bölgenin 1911-1912 Balkan Savaşı ile Yunanistan'a geçmesi sonrası Selanik'e bağlanmıs, ilçe merkezi de Cumapazarı yerine Kayalar'a (Yunanca Πτολεμαΐδα, Ptolemaïda, Katharevousa: Πτολεμαΐς, Ptolemaïs) nakledilmiştir. İlerleyen dönemlerde yaşanan düzenlemelerle Kozani yerleşim merkezine bağlanmıştır.

Mesovouna'lı Rumlar II. Dünya Savaşı sırasında Nazi işgaline karşı aktif direniş göstermiş, bunun üzerine köyde Nazi güçleri tarafından  23 Ekim 1941 ve 22 Nisan 1944'te iki kez büyük bir katliam gerçekleştirilmiştir. Yaşları 16 ile 69 arasında değişen 268 sivil makineli tüfekler ile taranarak öldürülmüştür. Bu yüzden köyde her yıl ölenlerin anısına anma tören düzenlenmektedir.

Mesovouna da her yıl, Kayalar'da düzenlenen 21-24 Haziran kültür festivalinin ardından, 26 Haziran'da köy festivali başlamakta ve etkinlikler düzenlenmektedir.

Manastır Vilayeti salnamesine göre 1892-1893 yıllarında köy 273 hane ve 1362 nüfustan oluşmaktaydı. Nüfusun tamamı Müslüman Türk'tü. 1896 yapılan bir genel nüfus yoklaması kayıtlarına göre ise köy 929'ü erkek 866'sı kadın toplam 1795 kişiden oluşmaktaydı. Mübadele sırasında hane sayısının 350 civarında olduğu tahmin edilmektedir.
Diyafram (kas)

**Diyafram**, göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran kasa verilen isimdir.

## Çalışma Prensibi
Kas-kiriş karışımı bir organ olan diyafram, göğüs kafesine bağlıdır. Solunumda görev alır ve çalışması beynin iki diyafram siniri aracılığıyla yönlendirilir. Diyafram, üç delikle yemek borusuna, aorta ve alt ana toplardamara açılır. Diyafram, nefes aldığımızda kasılır ve düzleşir. Nefes verdiğimizde ise gevşer ve kubbeleşir.

Göğüs ve karın boşluğunu birbirinden ayıran diyaframın diğer bir adı da *karın kası*dır.

Soluk verirken; diyafram kası yukarı doğru kubbeleşir, göğüs kafesinin hacmi azalır, iç basınç artar ve karbondioksit dışarı verilir.

Soluk alırken; diyafram kası düzleşir, göğüs boşluğunun hacmi artar, iç basınç düşer ve akciğere hava dolar.

Her nefes alıp verdiğimizde diyafram ile birlikte göğüs boşluğu da hareket eder.

Ayrıca diyafram kası çizgili bir kas çeşididir.

### Şematik gösterim

## Kapasite ve Fonksiyon

Diyafram kası kasıldığında göğüs genişler göğüs boşluğu bir vakum gibi işlev görerek akciğerlere hava dolmasını sağlar. İkinci derecedeki yardımcı kaslar olan omurgalar arasındaki kaslarda genişleyerek ve kasılarak bu nefes alıp verişe yardımcı olurlar. Ayrıca boyun kaslarının da bu fonksiyonda az derece payları vardır. Sadece göğsün üst kısmından akciğerleri çok zorlayarak nefes alıp vermek enerjiyi verimli kullanmada çok sıkıntılı durumlar yaratır. Akciğerlerin kapasitesi tam olarak kullanılamaz. Bu şekilde bir nefes almada 500 -700 cc hava akciğerlere dolar. Diyafram kası, omurga kasları ve boyun kasları tam fonksiyonel kullanıldığında akciğerlere 2500cc - 3000cc hava doldurulur. Bu da akciğerlerin alabildiği en yüksek hava miktarıdır.

## Kaynakça
Dinamometre

**Dinamometre**, cisimlerin kuvvetlerini ölçmede kullanılan ölçü aleti.

Dinamometre (ya da kuvvetölçer) en çok, bir enerji motorunun ya da bir otomobil motorunun beygir gücünü ölçmede kullanılır. Döner parçaya uygulanan burma kuvveti (moment) ile açısal hızın çarpımı, gücü verir. Kuvvet ölçen dinamometrelerden en yaygın kullanılanı, esnek bir metal halkadan oluşur. Bu halkayı sıkıştıracak biçimde bir kuvvet yüklendiğinde halka burulur ve burulma miktarına göre kuvvet ölçülür. Cismin uyguladığı kuvvet ne kadar büyükse yay o kadar gerilir. Dinamometrede ölçülen değerler, Newton birimiyle (N) gösterilir.

Dinamometreler yayların esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. İç içe geçmiş iki borudan oluşur. İçteki boruda yay asılıdır. İçteki borunun üzeri eşit olarak bölmelendirilmiştir. Cisim içteki borunun ucundaki çengele takılır. Yer cismi ne kadar kendine doğru çekebilirse o cismin ağırlığı o kadardır. Aynı zamanda bu Dinamometrelerin küçüğü de vardır. Bunlar ise daha küçük birimli kuvvetleri ölçer.

## Kaynakça
Çar

**Çar**, tarih boyunca Slavik hükümdarlar tarafından kullanılan bir ünvandır. Kelimenin kökeni Sezar'a (Latince yazılışıyla *Caesar*) dayanır. Roma İmparatorluğu yıkıldıktan sonra diğer birçok imparatorluk Roma İmparatorluğu'nun devamı ve Sezar'ın varisi olduğunu iddia etmiş ve tüm Avrupa'da egemenlik hakkı iddia etmiştir. Bu imparatorluklar Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu, Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) ve Rus İmparatorluğu'dur. Osmanlı'da Sezar'ın ünvanını ilk Fatih Sultan Mehmet *Kayzer-i Rum* şeklinde kullanmıştır.

"Çar" aşağıdaki ülkelerde belirtilen zamanlarda liderlere verilen addır:

* Bulgaristan, 913-1018, 1185-1422 ve 1908-1946 arası.
* Sırbistan, 1346-1371 arası.
* Rusya, 1480'den (ya da 1547'den), 1721'ye kadar, 1721'den sonra 1917'ye kadar **çar** kelimesi resmi olarak sadece Rus imparatorlarının Polonya, Gürcistan gibi bazı bağımsız ülkeler üzerindeki yetki gücü için kullanılmıştır.

## Kaynakça
Dünya Meteoroloji Örgütü

**Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO)** (İngilizce: *World Meteorological Organization*), Birleşmiş Milletler'e bağlı uzmanlık kuruluşudur.

Bağlı 189 üye ülke ve bölgenin hava durumuna ilişkin verdikleri hizmetlerden elde edilen bilgileri düzenleyip ortak kullanıma sunan Dünya Meteoroloji Örgütü, meteorolojiyi standart hale getirmek ve yeni bulunan telgraf aracılığıyla hava durumu konusunda bildirilen verileri birleştirip değerlendirmek amacıyla 1873'te kurulan Uluslararası Meteoroloji Örgütü'nün BM tarafından geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Sekreterliği Cenevre'dedir.

## Dünya Meteoroloji Günü
* Dünya Meteoroloji Günü yıllık toplantısı 23 Mart'ta yapılır.

## Ödüller
* International Meteorological Organization Prize (Uluslararası Meteoroloji Organizasyonu Ödülü)
* Professor Dr. Vilho Väisälä Award (Profesör Dr. Vilho Väisälä Ödülü) 
* Norbert Gerbier-Mumm International Award (Norbert Gerbier-Mumm Uluslararası Ödülü)
* WMO Research Award for Young Scientists (WMO Genç Bilimciler Araştırma Ödülü)

## Dış bağlantılar
* World Meteorological Organization
* Founding charter
* NOAA: Retired Hurricane Names
* WMO country codes
Eğimölçer

**Eğimölçer**, **klinometre** veya **meyilölçer**, dikey duran, bölümlenmiş bir daireden ve yatay bir eksene serbestçe asılmış manyetik bir ibreden oluşan mekanik aygıttır.

Eğimölçerle dünyanın manyetik alanının yerel ufka göre derinliği ya da eğimi ölçülür. Ayrıca, bir uçağın ufka göre durumu da belirlenebilir. Özellikle ormancılık'ta eğim ve dikey açıları ölçmek amacıyla kullanılır.
AltaVista

**Altavista**, dünyadaki ilk arama motoru. Popülaritesini kaybettiği için Yahoo tarafından 2013 yılında kapatılmıştır.

Digital Equipment Corporation firması tarafından kurulmuştur. Altavista'nın İlk başta sadece internet üzerindeki dosyalara kolayca erişim sağlaması düşünülüyordu. Fakat Michael Burrows ve Louis Monier ikilisinin başını çektiği ekip, internette dizin oluşturmayı sağlayan bir yazılım geliştirdi. Araştırmacılar tüm hazırlıklarını tamamladı ve 15 Kasım 1995 tarihinde altavista.digital.com adresinde yayın hayatına başladı.

1996 yılında Yahoo'nun arama sonuçlarının tek sağlayıcısı oldu. İleriki yıllarda Dijital Compaq şirketine satıldı. Jack Marshall'ın elinde bulunan altavista.com alan adı için $3.300.000 değerinde ödeme yapıldı ve site bu isim üzerinde yayın hayatına devam etmeye başladı.

Compaq Dijital Haziran 1999 döneminde CMGI internet yatırım şirketine Altavista'nın çoğunluk hissesini sattı. Nisan 2000 geldiğinde halka arz eden ilk internet şirketi olma şansı kazanan Altavista bu hayalini gerçekleştiremedi. Bunun ardından çeşitli strateji hatalarından dolayı pazardaki üstünlüğünü Google'a kaptırdı. Özellikle Babelfish uygulaması zamanı için web tabanlı çeviri hizmetlerinin öncüsüydü.

## Dış bağlantılar
* AltaVista
* Babel Fish
Z (dergi)

Kısaca **Z** ya da uzun adıyla **Z Magazine** olarak bilinen, aylık İngilizce dergi.

Dergi, ilk sayısında yayımlanan manifestoya göre, *"haksızlıklara karşı direnmeye, baskılara karşı koymaya ve özgürlük adına mücadeleye adanmıştır."*

Dergi 1987 yılında kurulmuş olup, adını Costa-Gavras tarafından yönetilen Z adlı filmden almıştır.

Hem basılı olarak hem de İnternet ortamında yayımlanan dergide, çoğunlukla solcu ya da sosyalist olarak bilinen Noam Chomsky, Edward Said, Robert Fisk, Michael Albert, David Bacon ve Edward S. Herman gibi tanınmış kişilerin yazılarının yanı sıra, sosyal bilimler alanında araştırmalar yapan bilim insanlarının ürünlerine yer verilmektedir.

Derginin dünya çapında popülarite kazanması üzerine, web ortamındaki yayın yalnızca derginin sanal sürümüyle sınırlı kalmayıp, bölgesel sorunlar, işçi sorunları, göç, ekoloji, terör, sağlık gibi bölümlerin yer aldığı kapsamlı bir siteye dönüşmüştür.

Z dergisinin de izlenebildiği Z-Net sitesinde ayrıca Z dergisinden değişik makalelerin dünya dillerinde yayımlandığı bir bölüm de bulunmaktadır. Söz konusu bölümde, Z dergisinde yayımlanan bazı makalelerin Türkçeye çevirisinin okunabileceği alt bölüm de vardır.

Merkezi ABD'de bulunan derginin Türkiye temsilciliğini *Aram Yayıncılık* yürütmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Z Dergisi
* Z Communications: Z Dergisi'nin de içinde bulunduğu site
* Z Dergisi'nden Türkçeye çevrilmiş seçme makaleler
* Z Dergisi'nin merkez adresi bilgileri (ABD)
* Z'nin Türkiye temsilciliği
Dozölçer

**Dozölçer**, nükleer ışınım altında kalmışlık derecesini ölçen aygıt.

Dozölçer (ya da *dozimetre*) terimi aynı zamanda, ışın tedavisi (röntgen tedavisi) yapılan hastalara verilen ışın miktarını belirlemeye yarayan aygıt için de kullanılır. Hastaya uygulanacak ışın miktarını tedaviden önce ve tedavi süresince ölçer.
Eros (anlam ayrımı)

* Eros: Yunan mitolojisinde aşk tanrısı
* Eros (felsefe): adını Yunan mitolojisindeki aşk tanrısı "Eros"tan alan, "Yüce sevgi" ya da "arzulu aşk" anlamında kullanılan Yunanca kavram
* Eros (astronomi): asteroit
* Eros (kedi): Öldürülen sokak kedisi
Ciro Ferrara

**Ciro Ferrara** (d. 11 Şubat 1967), İtalya millî futbol takımında da oynamış defans oyuncusu. Kariyerinin en uzun dönemini Juventus'da geçiren futbolcu 2004-05 sezonu sonunda aktif futbol hayatını sona erdirdi. 49 kez millî formayı giydi.

Aktif futbol kariyerinin sonrasında antrenörlüğe başlayan Ferrara, 2006 FIFA Dünya Kupası'nda İtalya millî takımında teknik ekipte görev aldı. 18 Mayıs 2009'da Claudio Ranieri'nin yerine Juventus Teknik Direktörlüğüne getirildi.

UEFA tarafından 2014 UEFA Avrupa Ligi finalinin elçisi olarak açıklanmıştır.
## Kariyeri
* 1983-1994 : Napoli
* 1994-2005 : Juventus

## Başarılar
* 7 Serie A şampiyonluğu (1986-87, 1989-90, 1994-95, 1996-97, 1997-98, 2001-02, 2002-03)
* 2 Coppa Italia (1987, 1995)
* 5 İtalya Süper Kupası (1990, 1995, 1997, 2002, 2003)
* 1 UEFA Şampiyonlar Ligi (1996)
* 1 UEFA Kupası (1989)
* 1 UEFA Intertoto Kupası (1999)
* 1 UEFA Süper Kupası (1996)
* 1 Kıtalararası Kupa (1996)

## Kaynakça
433 Eros

**Eros** (küçük gezegen belirtmesi: (**433**)&nbsp;**Eros**), geçici belirtmesi  Amor grubunun silikatlardan oluşmuş bir asteroitidir. Uzun bir şekle ve yaklaşık 16,8 kilometre ortalama çapa sahip ilk keşfedilen ve ikinci en büyük Dünya'ya yakın cisimdir. NEAR Shoemaker uzay sondası tarafından 1998'de ziyaret edilerek, asteroit etrafındaki yörüngeden incelenen ilk asteroit oldu.

Asteroit, Alman gök bilimci C.G. Witt tarafından 13 Ağustos 1898'de Berlin Gözlemevi'nde Mars ve Dünya arasındaki eksantrik bir yörüngede keşfedildi. Daha sonra Yunan mitolojisinden bir tanrı olan Afrodit'in oğlu Eros'un adını almıştır.

34,4 × 11,2 × 11,2&nbsp;km boyutlarında düzensiz bir şekle sahiptir. Karakteristik bir merkezi daralmayla, kutuplardan bakıldığında bir muz veya bir Amerikan fıstığını andırır. Yüksek çözünürlüklü görüntüler, kalınlığının 10 ila 100 m arasında olduğu tahmin edilen ve Eros'un her yerini kaplayan bir regolit tabakasının varlığını ortaya koymaktadır.

Asteroitin değişik yapısı, NEAR Shoemaker uzay aracından alınmış ve çift görüntüden üç boyutlu bir görüntü elde etmek için işlemden geçirilmiş birleşik görüntüde iyice vurgulanmıştır. NEAR'ın 3D görüntüleri chiaroscuro tekniği eşliğinde, asteroitin yer şekilleri ve yapısı hakkında önemli ölçümler yapabilmemizi ve güneş sisteminin bir şehir büyüklüğündeki bu parçasının kökeni hakkında ipuçları elde etmemizi sağladı. Near Shoemaker uzay aracı, Eros'un yörüngesinde bir yıl geçirdikten sonra, 12 Şubat 2001 tarihinde asteroitin yüzeyine inmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
*
Giovanni Ferrari

**Giovanni Ferrari** (6 Aralık 1907, Alessandria – 2 Aralık 1982), İtalyan eski millî futbolcu ve teknik direktördür. Kariyeri boyunca Internazionale formasını 125 kez giymiş ve 35 gol atmıştır. Aynı zamanda 1942-1943 yıllarında İnter Milan'ın teknik direktörlüğünü yapmıştır.

Ciro Ferrara, Virgilio Rosetta ve Giuseppe Furino ile birlikte 8 kez Serie A şampiyonluğu yaşayan 4 futbolcudan biridir. Bu şampiyonlukların 5'ini Juventus ile, 2'sini İnter'le ve 1 kez de Bologna iledir.

İtalya millî futbol takımı ile 1934 ve 1938 yıllarında iki kez FIFA Dünya Kupası kazandı.

Ferrari, 1982 yılında 74 yaşında iken öldü.

## Dış bağlantılar
*
Nazilerin Polonyalılara karşı işledikleri suçlar

**Polonya'da Nazi uygulamaları**, Nazi Almanyası'nın işgali altındaki Polonya'da Yahudi ve diğer azınlıklara uyguladığı soykırım siyasetidir.

Adolf Hitler, 22 Ağustos 1939'da, Polonya Seferi henüz başlamadan, generalleriyle yaptığı bir toplantıda onları, Polonya'da Alman generallerinin hoşuna gitmeyecek “bazı şeylerin” olabileceği konusunda uyarmıştı. Bu gibi şeylere karışmamalarının, askerî  görevleriyle ilgilenmelerinin daha iyi olacağını vurgulamıştı.

Hitler'in sözünü ettiği “bazı şeyler”, Polonya Yahudilerinin, aydınlarının, soyluların ve din adamlarının “temizlenmesi”dir. 

Hitler, Polonya Seferi tamamlandığında Polonya Genel Valisi olarak Hans Frank’ı atadı. Hukuk tahsili yapan Frank, Nazi Partisi’nin baş hukukçusu olarak kabul edilir.

Nürnberg Duruşmaları’nda okunan güncesinde Frank, Polonya konusunda “Polonyalılar, Alman İmparatorluğu’nun köleleri olmalıdırlar” demektedir. Hitler'in Frank'a verdiği görev, Polonya'dan Almanya'ya yiyecek, malzeme ve köle iş gücü transfer etmek ve gereken “temizlik”in yapılmasıdır.

Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ile Baltık ülkeleri Sovyet kontrolüne bırakılınca yaklaşık 86 bin Alman’ın bu ülkelerden boşaltıldığı biliniyor. Bu Almanlar, “temizlenmek” için tutuklanan Polonyalıların yerlerine yerleştirilecektir. Her Alman için iki Polonyalı'nın Polonya topraklarından alınması gerekmektedir.

Polonya'daki Auschwitz toplama kampı, tüm toplama kamplarının en bilineni, en yoğun ve akıl almaz şiddetin uygulandığı toplama kampıdır. Auschwitz-Birkenau'ya tüm Avrupa'dan 1,3 milyon insan yerleştirilmiştir. Bunların, 1 milyonu Yahudi olmak üzere 1,1 milyon insanın öldürüldüğü tahmin edilmektedir. Yaklaşık 900.000 kişi kampa geldikleri anda doğrudan gaz odalarına gönderilmiş ya da vurularak öldürülmüştür. Kalan 200.000 kişi, hastalık, eksik beslenme, kötü muamele, tıbbi deneyler nedeniyle ve daha sonra gönderildikleri gaz odalarında ölmüştür.
Ortalama 6 ay içinde ölen tutsaklar, en ağır şartlarda günde en az 10 saat çalıştırıldılar. Gaz odalarına gönderilirken, saç kesme, ceset toplama, yakma gibi işlemleri de yine kendileri yapıyorlardı.

## Bu konuyu ele almış filmler
* *[[Piyanist (film, 2002)|The Pianist]]*

## Ayrıca bakınız
* Auschwitz-Birkenau
* Sobibor Toplama Kampı

## Kaynakça
Siyami Ersek

**İsmail Siyami Ersek** (d. 1920, Uşak - ö. 26 Ekim 1993, İstanbul), Türk cerrah.

## Yaşamı
İlkokulu İzmir İkiçeşmelik'te bitiren Siyami Ersek, ortaokulu İzmir Erkek Lisesinde, liseyi ise İstanbul Erkek Lisesinde birincilikle tamamlamıştır. 1944 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini (İstanbul ve Cerrahpaşa tıp fakülteleri ayrılmadan önce) bitirip cerrahi dalında uzmanlaşan Siyami Ersek, 1948-1949 yıllarında İngiltere'de göğüs cerrahisi ve anesteziyoloji üstüne çalışmalar yaptı. 1951 yılında Heybeliada ve Bursa-Uludağ sanatoryumlarında çalıştı. Haydarpaşa Göğüs Hastalıkları hastanesinde İstanbul Göğüs Cerrahisi Merkezi'ni kurdu ve bu merkezin başhekim ve cerrahi servis şefi oldu. 1963 yılında Türkiye'de ilk açık kalp ameliyatını gerçekleştirdi.

22 Kasım 1968 tarihinde Türkiye'de ilk kalp nakli, Ankara Yüksek İhtisas Hastanesi'nde Kemal Bayazıt tarafından yapıldı. Hasta ancak 18 saat yaşayabildi. 27 Kasım 1968 tarihinde İstanbul'da Siyami Ersek tarafından ikinci kez yapıldı.

1972 yılında Yüksek Sağlık Şurası üyeliği yapıp 1973'te profesörlüğe yükseldi. 1983'te emekliye ayrıldı.

Danışma Meclisi İstanbul Üyesi (15 Ekim 1981 - 6 Aralık 1983) olarak görev yapan Ersek, bir süre Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) İstanbul İl Başkanlığı görevinde bulundu. 26 Ekim 1993'te, kurucusu olduğu İstanbul Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesi'nde (Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi) çoklu organ yetmezliği nedeniyle yaşamını kaybetti. Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.

## Kaynakça
Batı Avrupa

**Batı Avrupa**, Avrupa kıtasının batısında yer alan bölgeye verilen isim. Hangi ülkelerin Batı Avrupa bölgesi içinde kaldığına dair farklı görüşler vardır.

Batı Avrupa, güneyde İspanya ve Akdeniz doğuda Almanya, İsviçre ve İtalya kuzeyde Kuzey Denizi batıda ise Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Bölgede yükselti fazla değildir ve okyanus iklimi görülmektedir. Yıllık sıcaklık farkları azdır ve her mevsimde nem yüksektir. Tarım alanlarının dışında bitki örtüsü bol yapraklı ormanlar ve çayırlardan oluşur

Batı Avrupa'daki ülkeler liberal demokrasi yönetimine sahiptir. Bu ülkelerde kapitalist ekonomi modeli uygulanmaktadır. Bölge ülkeleri Batı Avrupa'nın siyasi ekonomik ve kültürel özelliklerini kurdukları sömürge imparatorlukları ve göçlerle dünyanın değişik bölgelerine taşıdılar. ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda halkının büyük bir kısmı Batı Avrupa kökenlidir.

Bölge ülkeleri Avrupa Konseyi üyesidir. Ayrıca Andorra dışındaki ülkeler Avrupa Birliğine; Andorra ve İrlanda dışındaki ülkeler de NATO'ya Üyedir.

## Birleşmiş Milletler İstatistik Dairesi'ne göre Batı Avrupa ülkesi sayılan ülkeler
*  Avusturya 
*  Belçika 
*  Fransa 
*  Almanya 
*  Lihtenştayn
*  Lüksemburg
*  Monako
*  Hollanda 
*  İsviçre

## Kaynakça
Holmiyum

**Holmiyum** (kısaltması **Ho**), atom numarası 67, atom ağırlığı 164,94, oksidi açık sarı renkte, tuzları portakal sarısı renginde olan, seyrek bulunan bir element.
Lantan

**Lantan** ya da **lantanyum**, **La** simgesiyle bilinen, atom no: 57 ve atom ağırlığı: 138.92 olan kimyasal element.

Periyodik cetvelde III B grubu bir element olan ve 1839 tarihinde Cari Gustav Mosander tarafından serbest oksitten ayrılan Lantan, oksit halinde keşfedilmiştir. Genel görünüm açısından gri renge sahip olan Lantan, dövülebilen, yumuşak bir yapıya sahip olan metal olarak bilinir.

Kısaca La sembolüne sahip olan atom numarası 57 ve atom ağırlığı 138,9055 olan Lantan, katı halde bulunmakta ve lantanit grubu elementler arasında yer almaktadır. Yanıcı olması yanı sıra seyreltik asitten etkilenmektedir.

## Özellikleri ve kullanım alanları
Lantan, parlak bir alev nedeniyle yanabilmekte ve seyreltilmiş asitten etkilenmektedir. Nemsiz ortamda bulunması durumunda kararmaya başlayan element sıcak su ile oldukça hızlı bir şekilde tepkimeye girebilmektedir. Lantan, azot, bor, selenyum, fosfor, kükürt ve halojenler ile doğrudan tepkimeye girebilmektedir.

Üç çekirdekli olan elementin tuzları renksiz olup oksitleri lantan oksit, lantan hidroksit şeklinde sıralanmaktadır. Lantanın elde edildiği kaynaklara bakıldığında oransal olarak %38 ile bastnasit ve %25 ile monantitit ilk sırada yer alır.

Bugün, çakmak taşı üretiminde kullanılmakta olan misch metalinde %25'lik bir orana sahip olan lantan, doğada katı halde bulunmaktadır. Kullanım alanlarına bakıldığında özellikle fotoğrafçılık ile özel cam üretiminde, katkı maddesi olarak demir döküm işlerinde, lamba üretiminde gömlek yapımında ve aydınlatma ile sinema endüstrisinde kullanılmaktadır. Lantan ve bileşikleri toksik etki bakımından orta sınıfta yer alması sebebiyle kullanım sırasında dikkatli olunmalıdır.

## Kaynakça
Gadolinyum

**Gadolinyum** (kısaltması **Gd**), atom numarası 64, atom ağırlığı 156,9 olan, yüksek sıcaklıkta eriyen, birtakım tuzları bilinen, parlak gri renkte katı element. Manyetokalorik etkisi yüksektir. Manyetik soğutucu olarak kullanılır. En yüksek nötron yakalama tesir kesitine sahip kararlı elementtir. Bu yüzden nükleer reaktörlerde kontrol çubuklarında kullanılır.

## Kaynakça
Erbiyum

**Erbiyum** (kısaltması **Er**), doğada çok az bulunan, uygulama alanı a, atom numarası 68, atom ağırlığı 167.2 olan bir element.
Z (anlam ayrımı)

;**Z** veya z

* Z - Latin alfabesinde son harf
* Z - Z-Net tarafından yayımlanan aylık dergi 
* Z -  yönetmenliğini Costa Gavras'ın üstlendiği 1969 yapımı film
* Z - bozon zayıf etkileşimin aracı parçacığı
* Z - Z-DNA, çift sarmal DNA'nın olası modellerinden biridir.

## Harf Kombinasyonları
Nobelyum

**Nobelyum**, amerikyum veya küriyumdan elde edilen yapay element. 1957'de Nobel fizik enstitüsü tarafından bulunmuştur. Adını dinamitin mucidi Alfred Nobel'den almıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar