Ellen Terry

**Dame Ellen Terry**, GBE (27 Şubat 1847 – 21 Temmuz 1928), İngiliz tiyatro oyuncusuydu. Daha çok Shakespeare oyunlarındaki rolleriyle tanınıyordu.

Ellen Terry, birçok aktör yetiştirmiş bir ailenin içinde doğdu. Aktörlüğe çocukluğunda oynadığı Shakespeare oyunlarıyla başladı ve bu durum gençlik dönemine kadar devam etti. Gençliğinde Londra'da bazen de turnelerde oyunculuk yaptı. 16 yaşında kendisinden yaşlı bir ressam ve heykeltıraş olan George Frederick Watts ile evlendi ama daha bir yılı doldurmadan ayrıldılar. Ayrılığından kısa süre sonra Ellen tekrar oyunculuk yapmaya başladı ama bu sıralarda Edward William Godwin adlı bir mimarla bir ilişkiye başladı ve kariyerine tekrar -ama bu sefer altı yıl süren- bir ara verdi. 1874 yılında Ellen tekrar oyunculuk yapmaya başladı ve coşkulu bir şekilde tekrar Shakespeare ve diğer klasiklerde oynamaya başladı.

1878'de Ellen Henry Irving'in topluluğuna başrol kadın oyuncu olarak katıldı ve sonraki 20 yıl boyunca Ellen Büyük Britanya'da birçok Shakespeare ve diğer eserlerde baş rolü üstlendi. En ünlü iki rolü *[[Venedik Taciri]]'n*deki *Portia* rolü ve *[[Kuru Gürültü]]*'deki *Beatrice* rolüdür. Ellen ve Irving birlikte, ABD ve İngiltere'de birçok başarılı turneler yapmışlardır.

1903 yılında Terry Londra'da bulunan Imperial Theatre'in idaresini ele almıştır ve bu tiyatroda George Bernard Shaw'ın ve Henrik Ibsen'in oyunlarına odaklanmıştır. Bu riskin sonucu büyük bir finansal başarısızlıkla bitmiştir ama buna rağmen Terry turneye çıkmış ve oyunlar yazmıştır. Terry 1920'ye kadar birçok başarılı rolde oynadı ve 1922'ye kadar filmlerde gözükmeye devam etti. Terry'nin kariyeri neredeyse yetmiş yıl sürdü.

## İlk yılları ve kariyeri

**Alice Ellen Terry** tiyatroyla iç içe olan bir ailenin hayatta kalan üçüncü çocuğu olarak Coventry, İngiltere'de hayata gözlerini açtı. Babası Benjamin (1818–96) İrlanda kökenli, annesi Sarah (*née* Ballard, 1819–92) ise İskoçya kökenliydi. İkisi de Portsmouth bazlı bir toplulukla beraber turneye çıkan iki komedi aktörüydü. ve çiftin 11 çocuğu vardı. Bu çocuklardan en az beşi oyuncu oldu; Kate, Ellen, Marion, Florence ve Fred. Diğer çocuklardan ikisi, George ve Charles ise tiyatro yönetimi ile ilgili oldular. Ellen'ın kardeşi Kate evlenip emekli olduğu 1867 yılına kadar oldukça başarılı bir sahne oyuncusuydu. Marion ise uzun kariyeri boyunca yaklaşık 125 oyunda başrol olarak yer aldı.

Terry ilk kez sekiz yaşındayken Charles Kean'in karşısında sahneye çıktı. Bu rol Shakespeare'in *[[The Winter's Tale]]* adlı eserindeki Mamillius karakteriydi ve bu oyun 1856'da Londra'da bulunan Princess's Theatre'da oynandı. Ellen Princess's Theatre'da, Charles Kean'nin 1859'daki emekliliğine kadar *"A Midsummer Night's Dream (1856)"* 'de Puck karakterini, *"King John"* 'da Prens Arthur'u ve *"Macbeth"* 'de Fleance karakterini canlandırdı. Ellen'ın çalıştığı tiyatro yazın kapalı oluyordu, bu sırada Terry'nin babası Royal Colosseum, Regent's Park, London ve turnesinde çizim-odası eğlencelerini sunuyordu. 1859'da Terry *Nine Points of the Law* adlı komedide gözüktü. Bu komedi Olympic Theatre'da oynanıyordu ve Tom Taylor tarafından yazılmıştı. Bundan sonraki iki yıl için Terry ve kardeşi Kate birçok skeçte ve oyunda yer aldılar, turneye çıktılar. Bu süreçte onlara anne-babaları ve bir müzisyen eşlik etti.

1861 ve 1862 yılları arasında Terry Londra'da bulunan Royalty Theatre ile anlaştı. Royalty Theatre Madame Albina de Rhona tarafından yönetiliyordu ve Terry burada W. H. Kendal, Charles Wyndham gibi birçok tanınmış aktörle birlikte oyunculuk yaptı. 1862'de Terry kardeşi Kate'e katılarak Theatre Royal, Bristol'da bulunan J. H. Chute'nin topluluğuna katıldı. Terry burada burlesque'in de dahil olduğu çok geniş çeşitlilikteki oyunlarda yer aldı, Terry burada şarkı söylemek ve dans etmek zorunda olduğu rollerde oynadı. Bu rollere örnek olarak *[[Much Ado about Nothing]]*, *[[Othello]]* ve *[[The Merchant of Venice]]* verilebilir. 1863'te Theatre Royal, Bath'de oynuyordu ve artık neredeyse 15 yaşına gelmişti. Bu yıl *[[Bir Yaz Gecesi Rüyası|A Midsummer Night's Dream]]* 'daki Titania rolünü canlandırdı ve bundan sonra Haymarket Theatre'da yer alan J. B. Buckstone'nin topluluğuna katılmak için Londra'ya döndü. Terry burada Sheridan gibi rollerde, modern komedilerde ve özellikle Shakespeare'in oyunlarında roller aldı.

## Tiyatro
*1875 : *Le Marchand de Venise, veya [[Prince of Wales's Theatre]],
*1878 : *The lady of Lyons*, Terry, [[Edward George Bulwer-Lytton]] tarafından yazılan Pauline rolünü oynadı.
*1888 : *Macbeth*, Lady Macbeth rolünde,
*1892 : *King Arthur: Guenievre rolünde,

## Filmleri
* 1917 : *Her Greatest Performance* : *Julia Lovelace*
* 1918 : *Victory and Peace* : *Widow Weaver*
* 1918 : *The Invasion of Britain*
* 1918 : *Denny from Ireland* : *Eileen O'Connor*
* 1920 : *Pillars of Society* : *Widow Bernick*
* 1922 : *Potter's Clay* : *Lady Merrall*
* 1922 : *The Bohemian Girl* : *Buda, the Nurse*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
* Ellen Terry at the Family Records Centre
*Links to descriptions of Terry's performances with photos 
*Profile and photos of Terry 
* Terry bibliography
*Links to Photos and a review of Terry
*Photos of Terry and of her funeral 
*Paintings and other images of Terry 
*Drawing of Terry as Portia in ''The Merchant of Venice'' 
*Drawing of Terry and Irving as Ophelia and Hamlet and information from the People Play website
*Photos of Terry's home at Smallhyth and of Terry 
*Photographs, etchings and biographical material relating to Ellen Terry at the Toronto Public Library
*AHRC Ellen Terry and Edith Craig Archive Database