2023 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Moldova

**Moldova**, **2023 Eurovision Şarkı Yarışması** 'na Paşa Parfeni'nin seslendirdiği "Soarele și luna" adlı şarkısıyla katılmıştır. Moldovalı yayıncı TeleRadio-Moldova (TRM) tarafından Birleşik Krallık'ın Liverpool kentinde yapılan 2023 yarışması'nda Moldova'yı temsil eden katılımcı  *Etapa națională 2023* yarışması'nın kazananı olmuştur.

## Geçmişi

2022 yarışması'ndan önce, Moldova Eurovision Şarkı Yarışması'na on yedi kez katılmış, ilk katılımını 2005 yılında gerçekleştirmiştir. Moldova günümüze dek hiç kazanamamıştır. Ülke en iyi derecesini  2017 yılında "Hey, Mamma!" adlı şarkısıyla SunStroke Project ile üçüncü olarak almıştır. Moldova Yarı final sistemi getirilen 2004 yılından bu yana 5 kez finale çıkamamıştır. 2021 yılında Moldova Zdob și Zdub ve Advahov Brothers'nun seslendirdiği "Trenulețul" adlı şarkı ile yarı finalde 8. olarak finale çıkmış, finalde 7. olmuştur.

Moldovalı yayıncı TeleRadio-Moldova (TRM) Moldova'nın temsilcisini seçmek için görevlendirilen kuruluştur. Ülke ilk katıldığı 2005 yılından bu yana Eurovision Şarkı Yarışması için temsilcisini Ulusal Final veya Görevlendirme yöntemleri ile belirlemektedir.

## Eurovision'dan önce
### ''Etapa națională 2023''
*Etapa națională 2023*, Moldova'nın 2023 Eurovision Şarkı Yarışması'na temsilci göndermek için TRM yayıncısı tarafından oluşturulmuş bir Ulusal Finaldir. Final 4 Mart 2023 tarihinde yapılmıştır.
### Katılımcılar
Yarışmaya katılmak isteyen katılımcıların ve bestecilerin katılımlarını 23 Aralık 2022 ile 16 Ocak 2023 tarihleri arasında yayıncıya iletmeleri istenmiştir. Eleme turları 28 Ocak ile 5 Şubat 2023 tarihleri arasında yapılacak, Elemeler Moldova 2 kanalında yayınlanacak. Seçilen 10 katılımcı jüri tarafından belirlenecek. Son teslim tarihinin sonunda, yayıncı tarafından 33 geçerli başvuru alındı. 
Seçmelerden önce TRM, iki şarkının yarışmadan diskalifiye edildiğini duyurdu: Nördika'nın "Squeeze Paradise" şarkısı 1 Eylül 2022'den önce yayınlandığından ve Massimo Sinceri  Da-Muse'in "In questo domani" şarkısı %50 yabancı uyrukluluk kuralını ihlal ettiği için diskalife edildi. Lola sahne adıyla giriş yapan Dianna Rotaru, "Temperatura" şarkısıyla yarışacaktı ancak canlı seçmelere katılamadığı için diskalifiye edildi.

**Anahtar:**
 Final için seçildi
 Diskalife edildi

#### Final
Final 4 Mart 2023 tarihinde yapılmıştır. 10 şarkı yarıştı ve kazanan, halka açık bir çevrimiçi oylama ve uzman jürinin oylarının birleşimine göre seçildi. Finalde oy kullanan jüri üyeleri arasında Gabriela Tocari (Capela Corală Moldova Genel Müdürü), Vlad Constandoi (Senz Music'in kurucusu), Leonid Melnic (Telefirm Kişinev Baş Yardımcısı), Viorica Atanasov (vokal koçu, söz yazarı) ve Gheorghe Mustea (Müzik, Tiyatro ve Güzel Sanatlar Akademisi'nde profesör). 2022 Eurovision yarışmacısı Moldovalı Zdob şi Zdub ve Advahov Brothers, 2023 Letonyalı Eurovision yarışmacısı Sudden Lights, 2023 Eurovision yarışmacısı Rumen Theodor Andrei ve Moldova Ulusal Senfoni Orkestrası konuk olarak sahne aldı. 

## Eurovision'da
*2023 Eurovision Şarkı Yarışması*, Yarı finalleri 9 ile 11 Mayıs 2023 tarihlerinde, Final ise 13 Mayıs 2023 tarihinde Birleşik Krallık'ın kenti Liverpool'da bulunan Liverpool Arena'da yapılmıştır. Bütün ülkelerin dışında Big 5 ülkeleri (Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İspanya ve İtalya) ve Ev sahibi ülke, iki yarı finalden birinde yarışmayıp direkt olarak finalde yarışmış fakat Yarı finalde oy kullanmıştır. Her yarı finalde ilk on'a giren ülkeler Finale çıkmaya hak kazanmıştır. 31 Ocak 2023 tarihinde yapılan kura çekimi töreninde, ülkelerin hangi yarı finalin hangi yarısında yer alacağı ve Büyük 5 ve Ev sahibi ülkenin hangi yarı finalde oy kullanacağı belirlenmiştir. Moldova, 9 Mayıs 2023 tarihindeki ikinci yarı finalde yarışmasına karar verilmiş ve Yarı final'in birinci yarısında yer alacağı belirlenmiştir.

2023'ün bütün katılımcı şarkıları yayınlandıktan sonra yarışmanın yönetmenleri Yarı finallerde hangi ülkenin kaçıncı sırada çıkacağı belirlemiştir. Yarışmanın yönetmenleri Moldova'nın İsrail'den sonra ve İsveç'ten önce 10. sırada sahne almasına karar vermiştir.

Yarı finalde, Moldova'nın ilk 10'da yer aldığı ve dolayısıyla büyük finale yükseldiği ilan edildi. Daha sonradan Moldova'nın 109 puan alarak beşinci olarak finale çıktığı açıklanmıştır. Yarışmanın yapımcılarının Final kura çekimi kararı sonrasında Moldova'nın 'dan sonra ve 'den önce 18. sırada sahne almasına karar verilmiştir. Yarışmanın sonunda Moldova halktan 76 puan ve jüriden 20 puan alarak toplamda 96 puanla yarışmada on sekizinci olmuştur.
### Moldova'nın verdiği puanlar

### Moldova'ya verilen puanlar

### Detaylı oylama sonuçları
Aşağıdaki üyeler Moldovalı jürisinden oluşmaktadır: 
* Leonid Melnic
* Liviu Știrbu
* Aliona Munteanu
* Aliona Triboi
* Viorica Atanasov - Tabarta

## Ayrıca bakınız
* Eurovision Şarkı Yarışması'nda Moldova
* 2023 Eurovision Şarkı Yarışması

## Kaynakça