Palermo

**Palermo** (Sicilyaca: ***Palermu***, Yunanca: ***Panormos***), Güney İtalya'da, hem Sicilya özerk bölgesinin hem de şehrin çevresindeki metropol bölgesi olan Palermo Büyükşehir Belediyesi'nin başkenti olan bir şehirdir. Şehir, tarihi, kültürü, mimarisi ve gastronomisiyle ünlüdür ve varlığının büyük bir bölümünde önemli bir rol oynamıştır; 2700 yıldan daha eskidir. Palermo, Tiren Denizi'ndeki Palermo Körfezi kıyısında, Sicilya'nın kuzeybatısında yer almaktadır.

Şehir, MÖ 734 yılında Fenikeliler tarafından Sis ("çiçek") adıyla kurulmuştur. Palermo daha sonra Kartaca'nın mülkiyetine geçmiştir. Toplu olarak Panormos olarak bilinen iki Yunan kolonisi kurulmuştur; Kartacalılar bu adı MÖ 5. yüzyıldan sonra sikkelerinde kullanmışlardır. Panormos olarak şehir, bin yıldan fazla bir süre Roma Cumhuriyeti ve İmparatorluğu'nun bir parçası olmuştur. 831'den 1072'ye kadar şehir, Sicilya Emirliği'nde Arap egemenliği altındaydı ve bu dönemde ilk kez Sicilya'nın başkenti oldu. Bu süre zarfında şehir Balarm olarak biliniyordu. Normanların fethinden sonra Palermo, 1130'dan 1816'ya kadar süren yeni bir krallığın, Sicilya Krallığı'nın başkenti oldu.

Palermo belediyesinin nüfusu 2025 yılı itibarıyla 625.956'dır. Eurostat'a göre kentsel alanının nüfusu 855.285 iken, metropol şehri yaklaşık 1,2 milyon kişiyle İtalya'nın en kalabalık beşinci şehridir. Sakinleri Palermitani veya şiirsel olarak panormiti olarak bilinir. Konuştukları diller İtalyanca ve Sicilya dilinin Palermitano lehçesidir. 

Palermo, Sicilya'nın kültürel, ekonomik ve turizm başkentidir. Tarih, kültür, sanat, müzik ve yemek açısından zengin bir şehirdir. Birçok turist Akdeniz iklimi, ünlü gastronomi ve restoranları, Romanesk, Gotik, Barok ve Art Nouveau kiliseleri, sarayları ve binaları ile gece hayatı ve müziği nedeniyle buraya ilgi duymaktadır. Palermo, Sicilya'nın ana sanayi ve ticaret merkezidir: başlıca sanayi sektörleri turizm, hizmetler, ticaret ve tarımdır. Palermo'da uluslararası bir havaalanı ve önemli bir yeraltı ekonomisi bulunmaktadır. Kültürel, sanatsal ve ekonomik nedenlerle Palermo, Akdeniz'in en büyük şehirlerinden biri ve hem İtalya hem de Avrupa'nın en önemli turistik destinasyonları arasındadır. UNESCO Dünya Mirası Alanı Arap-Norman Palermo ve Cefalù ve Monreale Katedral Kiliseleri'nin ana merkezidir. Şehir ayrıca, Euro-Akdeniz bölgesinin önemli şehirlerinden biri olmaya hazırlanarak dikkatli bir yeniden yapılanma sürecinden geçmektedir.

Roma Katolikliği, Palermo kültüründe son derece önemlidir. Palermo'nun koruyucu azizesi, yortu günü 15 Temmuz'da kutlanan Santa Rosalia'dır. Bölge önemli sayıda turisti kendine çekmekte olup, Palermo'nun kalbinde yer alan Vucciria, Ballarò ve Capo olarak bilinen renkli meyve, sebze ve balık pazarlarıyla ünlüdür.
## Tarihçe
Şehir Fenikeliler tarafından kurulmuş fakat Antik Yunanlar tarafından *Panormus* olarak isimlendirilmiştir (anlamı "bütün liman"). Palermo Roma Cumhuriyeti'nin bir parçası oldu ve sonunda binlerce yıl için Bizans İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. Kısa bir dönem için Arap hükümdarının yönetimi altında başşehir oldu. Norman istilasını takiben, Palermo 1130'dan 1816'ya kadar Sicilya Krallığı'nın başşehri oldu. En sonunda 1861'deki *İtalyan birleşmesi*ne kadar, Napoli Krallığı ile birleşik olacaktı.

## Coğrafi konum

## İklim

## Nüfus gelişmesi

Palermo komününün belediye sınırları içinde nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda gelişmesi resmî nüfus sayımı sonuçlarına göre şu gösterimde özetlenmiştir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:655 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:750000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2006 text:2006

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 199911
  bar:1871 from:0 till: 223689
  bar:1881 from:0 till: 244898
  bar:1901 from:0 till: 309566
  bar:1911 from:0 till: 339465
  bar:1921 from:0 till: 397486
  bar:1931 from:0 till: 379905
  bar:1936 from:0 till: 411879
  bar:1951 from:0 till: 490692
  bar:1961 from:0 till: 587985
  bar:1971 from:0 till: 642814
  bar:1981 from:0 till: 701782
  bar:1991 from:0 till: 698556
  bar:2001 from:0 till: 686722
  bar:2006 from:0 till: 666552

PlotData=

  bar:1861 at: 199911 fontsize:S text: 199.911 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 223689 fontsize:S text: 223.689 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 244898 fontsize:S text: 244.898 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 309566 fontsize:S text: 309.566 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 339465 fontsize:S text: 339.465 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 397486 fontsize:S text: 397.486 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 379905 fontsize:S text: 379.905 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 411879 fontsize:S text: 411.879 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 490692 fontsize:S text: 490.692 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 587985 fontsize:S text: 587.985 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 642814 fontsize:S text: 642.814 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 701782 fontsize:S text: 701.782 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 698556 fontsize:S text: 698.556 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 686722 fontsize:S text: 686.722 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 666552 fontsize:S text: 666.552 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülecek yerler

## Komşu komünler
Palermo komünü şu komünlerle sınır komşusudur: Altofonte, Bagheria, Belmonte Mezzagno, Ficarazzi, Isola delle Femmine, Misilmeri, Monreale, Torretta, Villabate

## Kardeş şehirler
Palermo şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
|valign=top|
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Dış ülke konsoloslukları ve resmî temsilcilikleri
Palermo'da birçok yabancı ülkenin konsoloslukları ve resmî temsilcilikleri bulunmaktadır:

* **[[Avrupa Birliği]] Ülkeleri**:
**  Avusturya
**  Çekya
**  Danimarka
**  Finlandiya
**  Fransa
**  Almanya
**  Yunanistan
**  Litvanya
**  Lüksemburg
**  Malta
**  Hollanda
**  Portekiz
**  İspanya
**  İsveç
**  Macaristan
|valign=top|
* **Diğer ülkeler**:
**  Arnavutluk
**  Bolivya
**  Brezilya
**  Yeşil Burun Adaları
**  Libya
**  Fas
**  Meksiko
**  Norveç
**  Monako
**  Rusya
**  Senegal
**  Birleşik Krallık
**  Amerika Birleşik Devletleri
**  Tunus

## Fotoğraflar

**<span style="color:white">Palermo</span>**



Dosya:Palermo-Castle-bjs-1.jpg|Palermo Norman Sarayı, Sicilya Bölge Merkezi cephesi
Dosya:Palermo palazzo normanni.jpg |Palermo Norman Sarayı, yandan görüntü
Dosya:Chapelle Palatine.jpg |Palermo Chapelle Palatine'nin Bizans, Arap, Norman etkisindeki mimarisi
Dosya:Palermo-Palazzo-Chiaramonte-bjs2007-07.jpg |Palermo Palazzo-Chiaramonte'da Sicilya Arap Emirliği kalıntısı
Dosya:Palermo-San-Giovanni-bjs-2.jpg|Palerma San Giovanni degli Eremiti Kilisesi'nin Arap mimari stilinde kubbeleri
Dosya:Fontana_pretoria_palermo.jpg|Palermo Barok Pretorria Çeşmesi
Dosya:Palermo-Quattro-Canti-bjs2007-01.jpg|Palermo İspanyol valisinin yaptırdığı Quattro-Canti binasının barok cephesi
Dosya:Palermo BW 2012-10-09 12-04-52.jpg|Palermo Katedrali
Dosya:Palazzina cinese 0001.JPG|Palermo "Parco della Favorita"da Çin Sarayı
Dosya:Pal monumentali pzza giulio cesare.JPG|Palermo Piazza Giulio Cesare - Jül Sezar Meydanı
Dosya:Palermo-portanuova01.jpg|Palermo - Porta Nuova şehir kapısı
Dosya:Palermo-Palazzo-Chiaramonte-bjs2007-01.jpg|Palermo Üniversitesi'nin Palazzo Chiaramonte binası
Dosya:Teatro Biondo Palermo.JPG|Palermo Teatro Biondo
Dosya:Palermo Teatro Politeama BW 2012-10-09 16-44-27.jpg |Palermo Teatro Politeama
Dosya:Palermo-Teatro-Massimo-bjs2007-04.jpg |Palermo Teatro Massimo
Dosya:Cantieri navali palermo.jpg |Palermo gemi yapım tezgâhları
Dosya:Banca d'italia1.JPG|Palermo'da Banca d'Italia bölge şubesi
Dosya:Orto botanico palermo2.jpg|Palermo Botanik Bahçesi
Dosya:Palermo FC v Calcio Lecco 1912 04.jpg|Palermo Futbol Kulübü'nün Renzo Barbera Stadı
Dosya:StazioneFS Palermo.JPG|Palermo Centrale Tren Garı
Dosya:Palermo-Harbour-bjs-3.jpg|Palermo Limanı
Dosya:Porto acquasanta.jpg|Palermo'da Acquasanta turistik yat limanı




## Popüler  kültürde yeri
2019 ve 2021 yılıllarında Rodrigo de la Serna Netflix in İspanya yapımı suç dizisi La casa de papel de canlandırdığı martin karakterinin kod adı Palermo dur

## Ayrıca bakınız
* Sicilya
* Palermo (il)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*