1983'te Türkiye

Bu sayfada, 1983 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

## Meclis
*TBMM 16. dönem (6 Kasım'a kadar)
*TBMM 17. dönem (6 Kasım'dan itibaren)

## Görevdekiler
*Cumhurbaşkanı – Kenan Evren
*Başbakan
::*Bülent Ulusu (13 Aralık'a kadar)
::*Turgut Özal (13 Aralık'tan itibaren)
*Anamuhalefet lideri
::*Necdet Calp (13 Aralık'tan itibaren)

## İktidar partisi ve ana muhalefet
*İktidar partisi
::*(Teknokrat hükümet) (13 Aralık'a kadar)
::*Anavatan Partisi (ANAP) (13 Aralık'tan itibaren)
*Ana muhalefet
::*Halkçı Parti (HP) (13 Aralık'tan itibaren)

## Kabine
*44. Türkiye Hükûmeti  (13 Aralık'a kadar)
*45. Türkiye Hükûmeti (13 Aralık'tan itibaren)

## Olaylar
### Ocak
* 3 Ocak - Diyarbakır'da bir apartmanın çökmesi sonucu 83 kişi öldü. 
* 15 Ocak - TRT televizyonunda "Açık Öğretim Fakültesi Yayınları" başladı.
* 16 Ocak - THY'nin İstanbul - Ankara seferini yapan Afyon isimli uçağı, Esenboğa Havaalanı'na inişi sırasında piste çakıldı, 46 kişi öldü.
* 27 Ocak - Burhan Felek'e, Fransa'nın en büyük nişanı olan 'Legion d'Honneur' nişanı verildi.
* 28 Ocak - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Türkiye'nin insan hakları ihlalleri iddiasıyla sınır dışı edilmesini değerlendiriyor.
* 29 Ocak - Sol görüşlü Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur İzmit'te idam edildi.

### Şubat

### Mart
* 2 Mart – Aliağa, Antalya ve Yumurtalık'ta serbest bölgeler oluşturuldu .
* 7 Mart - Zonguldak'ta meydana gelen maden kazasında 79 kişi öldü.
*9 Mart - Türk diplomat Galip Balkar, Ermeni teröristler tarafından öldürüldü.
* 13 Mart - İstanbul'da Beylerbeyi Cami çıkan yangında büyük hasar gördü.
* 22 Mart- Polis Özel Harekat Daire başkanlığı kuruldu.

### Nisan
*24 Nisan - Milli Güvenlik Konseyi'nin siyasi partilerin faaliyetlerini yasaklayan kararı kaldırıldı.

### Mayıs
* 4 Mayıs - Doğu Perinçek 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
* 7 Mayıs - İstanbul'da bir otelde çıkan yangında 37 turist öldü. 
* 10 Mayıs - Ajda Pekkan'ın rekorlar kıran albümü Süperstar '83 yayınlandı.
*16 Mayıs - 12 Eylül'den sonra ilk siyasi parti olarak Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) kuruldu.
*19 Mayıs - Halkçı Parti kuruldu. 
*20 Mayıs - Turgut Özal, Anavatan Partisi'ni kurdu . 
*20 Mayıs - Büyük Türkiye Partisi kuruldu. 
*26 Mayıs – Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu
*29 Mayıs - Profesör Erdal İnönü, Sosyal Demokrasi Partisi'ni kurdu . 
*31 Mayıs - Askeri yönetim Büyük Türkiye Partisi'ni kapattı.

### Haziran
*1 Haziran - BTP askeri yöneticiler tarafından kapatıldı. Eski Başbakan Süleyman Demirel ile eski Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin diğer siyasetçileri tutuklandı.
*23 Haziran - Doğru Yol Partisi kuruldu.
* 29 Haziran - Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrıldı, yerine Org. Nurettin Ersin atandı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na Org. Necdet Üruğ, MGK Genel Sekreterliği'ne Org. Necip Torumtay getirildi.

### Temmuz
* 1 Temmuz - İstanbul'da taksilerde taksimetre&nbsp;uygulaması başladı.
*5 Temmuz – 1983 Biga depremi
*7 Temmuz - Milli Güvenlik Konseyi, Doğru Yol Partisi'nin 30 kurucusunu veto etti. 
*14 Temmuz - Türk diplomat Dursun Aksoy, Ermeni teröristler tarafından öldürüldü .
* 15 Temmuz - Paris'in Orly Havaalanı'nda bulunan THY bürosuna, ASALA militanlarınca bomba atıldı. 7 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.

### Ağustos
*24 Ağustos - Anavatan Partisi 6 Kasım seçimlerine katılma izni aldı. 
*24 Ağustos - DYP ve SDP seçimlerden diskalifiye edildi.

### Eylül

### Ekim
* 30 Ekim - 1983 Erzurum depremi: Erzurum'da meydana gelen 6.9 Ms büyüklüğündeki depremde 1.155 kişi öldü, 537 kişi yaralandı. On bine yakın konut hasar gördü.

### Kasım
*2 Kasım – İstanbul'da ilk başarılı böbrek nakli .
* 6 Kasım - 1983 Türkiye Cumhuriyeti genel seçimleri
* 15 Kasım - Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) bağımsızlığını ilan etti. Türkiye, KKTC'yi tanıdığını ilan etti.
* 16 Kasım - Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.
* 24 Kasım - TBMM açıldı. Başbakan Bülend Ulusu istifa etti.Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Hükûmeti kurma görevini ANAP Genel Başkanı Turgut Özal'a verdi.

### Aralık
* 13 Aralık - I. Özal Hükümeti (- 21 Aralık 1987) TBMM'de güvenoyu aldı.
*18 Aralık - Erdal İnönü, Cezmi Kartay'ın yerine SODEP başkanlığına getirildi.

## Doğumlar
* 16 Ocak - Erkan Kolçak Köstendil, oyuncu
* 8 Ağustos - Bade İşcil, oyuncu
* 20 Ağustos - İbrahim Büyükak, oyuncu

## Ölümler
*8 Ocak - Hüseyin Alp, basketbolcu (d. 1935)
* 11 Ocak - Şadi Dinççağ, karikatürist
*19 Ocak – Muhittin Taylan, hukukçu ve siyasetçi (d. 1910)
* 21 Ocak - Kemal Bilbaşar, yazar
*9 Mart - Galip Balkar, büyükelçi (suikast sonucu öldürüldü) (d. 1936) 
*7 Nisan - Fakhiye Öymen, siyasetçi 
*10 Nisan - Şevket Aziz Kansu, akademisyen 
*24 Nisan - Erol Güngör, psikolog 
*24 Mayıs – Necip Fazıl Kısakürek, şair (d. 1904)
*28 Mayıs – Çiğdem Talu (d. 1939), söz yazarı
*29 Temmuz - Mürüvvet Sim, oyuncu 
*2 Eylül – Feri Cansel, oyuncu (d. 1944)
*9 Kasım - Rüştü Erdelhun, asker (d. 1894)
* 6 Kasım - Münif Fehim Özarman, ressam
* 10 Kasım - Osman Yüksel Serdengeçti, yazar ve siyasetçi (d. 1917)
* 18 Kasım - İsmail Bilen, siyasetçi
* 4 Aralık - Doğan Avcıoğlu, gazeteci
* 31 Aralık - Sevim Burak, yazar

## Ayrıca bakınız
*1982-83 Türkiye 1. Futbol Ligi
*1982-83 Türkiye Basketbol Ligi
*1983 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
*1983 yapımı Türk filmleri
*1983 Sedat Simavi Ödülleri
*20. Altın Portakal Film Festivali

## Kaynaklar