Şakayık

**Şakayık**, Paeoniaceae (Şakayıkgiller) familyasının tek cinsi *[[Paeonia]]* altında yer alan türlerin ortak adı. Bu bitkiler Asya, Güney Avrupa ve Kuzey Amerika'ya özgüdürler.

## Bakımı
Şakayık, oldukça dayanıklı bir bitkidir. Bitkinin toprağı nemli, humuslu ve iyi drenaj yapılmış olmalıdır. Dikimi esnasında torf ve gübre ile harmanlanmış toprak kullanılması durumunda, köklerinin güçlenmesi sağlanabilir. Üretiminde tohumla çoğaltma ve üretme kullanılsa da, aşılama yöntemi en sık kullanılan yöntemdir. Bunun nedeni ise, tohumun ekildikten iki yıl sonra ancak çimlenmesidir.

Bitki ekimin yapıldığı yıl genelde çiçek vermez. Bitki Nisan ve Haziran ayları arasında çiçek verir. Katmerli bir yapıda olan bitkinin çiçekleri bazen yarı katmerli de olabilmektedir. Tüm türlerinde koku bulunmaz. Çiğ olan bir gecenin ardından gelen aşırı sabah güneşi, tomurcuklara zarar verebilmektedir. Bu gibi nedenlerden dolayı, bitkinin binaların kuzey cephelerine dikilmesi önerilmez.

Bitki yerinin değiştirilmesinden pek hoşlanmaz. Özellikle büyüme döneminde bitkinin yeri ve toprağı değiştirilmemelidir. Dikim esnasında çok fazla dikilmesi önerilmez. Dikim yapıldıktan sonra bolca sulanması önemlidir. Kökleri oldukça fazla gelişebilen bitkinin yan yana ekimlerinde yaklaşık 90&nbsp;cm. kadar mesafe bulunması gerekmektedir. Bunun yanı sıra bitkinin köklerinin sürekli olarak nemli ve serin kalması sağlanmalıdır. İlkbahar mevsiminde bitki gübrelenebilir. Kış mevsiminde donlardan korunması da gerekmektedir.

## Resimler

Image:Peonies.jpeg|A cultivated hybrid peony
Image:Pfingstrose.jpg|A cultivar of *Paeonia lactiflora*
Image:355px-Poeny-botanical-drawing.jpg|1800'lü yıllardan tek çiçekli bir şakayık çizimi
Image:Paeonia lutea0.jpg|*Paeonia ludlowii* (syn. *Paeonia lutea* var. *ludlowii*
Image:Paeonia officinalis officinalis0.jpg|*Paeonia officinalis* 'Rubra Plena' double-flowered cultivar
Image:Paeonia_19.jpg|*Paeonia lactiflora* cultivar
Dosya:R10 kamera051be.jpg|


## Türlerinden bazıları
### Otsu türleri (yaklaşık 30 tür)
 
**[[Paeonia turcica]]* (Doğu Anadolu ve Akdeniz şakayığı)
**[[Paeonia abchasica]]*
**[[Paeonia anomala]]*
**[[Paeonia bakeri]]*
**[[Paeonia broteri]]*
**[[Paeonia brownii]]* (Brown şakayığı)
**[[Paeonia californica]]* (Kalifornia şakayığı)
**[[Paeonia cambessedesii]]*
**[[Paeonia caucasica]]*
**[[Paeonia clusii]]*
**[[Paeonia coriacea]]*
**[[Paeonia daurica]]*
**[[Paeonia hengushia]]*(Henguşya şakayığı)

**[[Paeonia emodi]]*
**[[Paeonia hirsuta]]*
**[[Paeonia intermedia]]*
**[[Paeonia japonica]]* (Japon şakayığı)
**[[Paeonia kesrouanensis]]* (Suriye şakayığı)
**[[Paeonia lactiflora]]* (Çin şakayığı)
**[[Paeonia macrophylla]]*
**[[Paeonia mairei]]*
**[[Paeonia mascula]]* (Balkan şakayığı)
**[[Paeonia mlokosewitschii]]* (Altın şakayığı)
**[[Paeonia obovata]]*

*Adi şakayık (*Paeonia officinalis*)
**[[Paeonia parnassica]]* (Yunan şakayığı)
**[[Paeonia peregrina]]*
**[[Paeonia rhodia]]*
**[[Paeonia sterniana]]*
**[[Paeonia steveniana]]*
**[[Paeonia tenuifolia]]*
**[[Paeonia tomentosa]]*
**[[Paeonia veitchii]]* (Veitch şakayığı)
**[[Paeonia wittmanniana]]*

### Odunsu türler (yaklaşık 10 tür)
**[[Paeonia decomposita]]*
**[[Paeonia delavayi]]* (Delavay ağaç şakayığı)
**[[Paeonia jishanensis]]* (Jishan şakayığı, sinonim: *Paeonia spontanea*)
**[[Paeonia ludlowii]]* (Ludlow ağaç şakayığı)
**[[Paeonia ostii]]* (Osti şakayığı)
**[[Paeonia potaninii]]*
**[[Paeonia qiui]]* (Qiu şakayığı)
**[[Rock şakayığı|Paeonia rockii]]* (Rock şakayığı)
**[[Paeonia suffruticosa]]* (Suffruticosa şakayığı; hibrid kökenli olabilir)

## Kaynaklar ve Dış bağlantılar
;Genel
 
*Germplasm Resources Information Network: ''Paeonia''
*Flora Europaea: ''Paeonia'' 
* Peony species
*Flora of China: ''Paeonia'' 
*Ornamental Plants from Russia: ''Paeonia'' 
*Canadian Peony Society 
*UK Peony Society 

*U.S. Peony Society 
*Carsten Burkhardt's Open Source Peony Project 
*German Peony Group 
*''China Daily'' article on the 2003 national flower selection process 
*1911 edition of the Encyclopaedia Britannica
*Rockii Tree Peony 
*Paeonia mascula in the National Park of Alta Murgia, Apulia - Southern Italy  

;Özel