Kazak yarı çölü

**Kazak yarı çölü**, Kazakistan'da bulunan çöl ve kurakçıl fundalıklar biyomunda yer alan bir ekolojik bölgedir. İklim yarı kurak ve kıtasaldır, yıllık 160&nbsp;mm (6.3 inç) yağış alır ve Ocak ayında ortalama sıcaklık −15&nbsp;°C (5&nbsp;°F) ve Temmuz ayında 23&nbsp;°C (73&nbsp;°F) olarak gözlenir. Orta Asya bozkırları ve çölleri arasında bir geçiş alanıdır ve her iki biyomda, ağırlıklı olarak otlarda, özellikle *[[Sorguç otu|Stipa]]* türlerinde ve *[[Yavşan|Artemisia]]* türleri gibi çalılarda bulunan florayı destekler. Bu ekolojik bölgede bir dizi memeli ve kuş bulunur ancak habitat aşırı otlatma ve insan  nedeniyle parçalanma tehdidi altındadır. Ancak, Kazakistan'daki hayvancılık oranında son zamanlarda meydana gelen azalma, yerli bitkilerin yenilenme şansını artırmaktadır.

## Açıklama
Kazak yarı çölü, kuzeydeki Kazak Bozkırı ile güneydeki Orta Asya kuzey çölü arasında, Kazakistan'ın merkezindeki bir kuşakta yer alan bir ekotondur. Buradaki iklim yarı kurak ve kıtasaldır. Yıllık ortalama 160&nbsp;mm (6,3 inç) ile 240&nbsp;mm (9,4 inç) arasında yağış almaktadır. Ocak ayı ortalama sıcaklıkları −13&nbsp;°C (9&nbsp;°F) ve −16&nbsp;°C (3&nbsp;°F) arasında değişirken, Temmuz ortalamaları 21&nbsp;°C (70&nbsp;°F) ile 24&nbsp;°C (75&nbsp;°F) arasında değişmektedir. Yıllık ortalama sıcaklıklar 10&nbsp;°C (50&nbsp;°F) civarındadır. Bölgenin topografyası disseke platolar (yerel olarak "*melkosopochniki*" olarak bilinir) tarafından kırılmış geniş, düz ovalar ve tuz düzlüklerinden oluşur.

## Flora
Orta Asya bozkırları ve çölleri arasında bir geçiş bölgesi olduğu için, bu ekolojik bölge her iki biyomda bulunan florayı destekler. Kuzeyde daha baskın olan otlar arasında çeşitli *Stipa* türleri (*S. lessingiana, S. sareptana, S. kirghisorum* ve endemik *S. richterana*) ve tipchak (*[[Yumak|Festuca]] valesiaca*) bulunur. Güneyde, çalılara ağırlıklı olarak *Artemisia* türleri (*A. lerchena ve A. lessingiana, A. gracilescens, A. sublessingiana, A. terrae albae semiarida ve A. sublessingiana*) *hakimdir* . Tuzlu ovalardaki bitki örtüsü *Artemisia pauciflora, A. schrenkiana, A. nitrosa, Atriplex cana, Anabasis salsa* ve *Camphorosma monspeliaca*'dan oluşur.

## Fauna
Ekolojik bölgedeki memeliler arasında kritik tehlike altındaki sayga antilobu (*Saiga tatarica*), Karagandı argalisi (*Ovis ammon collium*), guatr ceylan (*Gazella subgutterosa*), Pallas kedisi (*Otocolobus manul*), gri kurt (*Canis lupus*), Avrupa porsuğu (*Meles meles*) ve alaca sansar (*Vormela peregusna*) gösterilebilir. Przewalski atı (*Equus ferus przewalskii*) ekolojik bölgeye özgüdür ancak 1968'den beri görülmemektedir.

Kuş türleri arasında bayağı turna *(Grus grus),* telli turna *(Anthropoides Virgo),* kırmızı-başlı kiraz kuşu *(Emberiza bruniceps),* tarlakuşları *(alaudidae),* wheatears *(Oenanthe),* incir kuşları *(Anthus* spp.), bayağı bağırtlak *(Pterocles orientalis*), Pallas bağırtlağı (*Syrrhaptes paradoxus*), bozkır kartalı (*Aquila rapax*), altın kartal (*Aquila chrysaetos*), bayağı doğan (*Falco peregrinus*) ve ulu doğan (*Falco cherrug*) gösterilebilir.

## Koruma durumu ve tehditler
Tarım, aşırı otlatma ve habitatın insan saldırısından dolayı parçalanması, bu ekolojik bölgenin bütünlüğüne yönelik ana tehditlerdir ve koruma durumun "kritik/nesli tükenmekte" olarak listelenmesini gerektirmektedir. Bununla birlikte, Kazakistan'daki hayvancılık oranında son zamanlarda meydana gelen azalma, geniş alanların rehabilitasyon olasılığının artmasına neden olmuştur. Bu ekolojik bölgede hiçbir alan katı bir şekilde korunmamaktadır.

## Kaynakça

* "Kazakh semi-desert ". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund.
* World Wildlife Fund, ed. (2001). "Kazakh semi-desert". WildWorld Ecoregion Profile. National Geographic Society. Archived from the original on 2010-03-08.