open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abbas bin Firnâs

**Abbas Kasım İbn Firnas** (d. 810, Ronda - 888, Kurtuba); Berberî astronom, simyacı, fizikçi, şair ve İslam bilginidir.

Tarihî kaynaklar Endülüslü Firnas'ın uzun çalışmalar sonunda yeni bir keşifte bulunup bir cihaz yaptığını, üzerine kumaş geçirip büyük kuş kanatları gibi bir kanat yapıp taktığını ve bu aleti çalıştırarak havalanıp uçtuğunu kaydeder. Üstelik havada uzun süre kuşlar gibi süzüldüğünü, daha sonra da yavaşça yere indiğini söyler. İbn-i Firnas'ın bu başarısı modern uçağın babası sayılan Wright Kardeşler'den 1023 yıl öncesine dayanmaktadır.

## Diğer çalışmaları

İbn Firnas da birçok alanda çalıştı; kimya, fizik, astronomi okudu. Astronomi tabloları hazırladı, şiir yazdı, el-Makata adlı saati tasarladı.

Kaya kristallerini kesme yöntemini geliştirdi. O zamana kadar sadece Mısırlılar kristal kesmeyi biliyordu. Bundan sonra, İspanya Mısır'dan kuartz ithalini bıraktı.

Güneş ve gezegenleri hareket hâlinde gösteren bir planetaryum da yapmıştı. Bilgin bu cihazla yıldızlarla birlikte bulutu ve şimşekleri de inceliyordu.

Ünlü bilgin ayrıca kendisine has metotlarla bir kısım taşlardan mükemmel cam imal etme usulünü keşfetmiş, cam sanayinin de öncüsü olmuştu.

Ayrıca düzeltme kabiliyeti olan camı keşfederek gözlüğün mucidi olduğu kabul edilir.

Bilgin İbn-i Firnas'ın aynı zamanda İslam musikisinin İspanya'da topluma mal edilmesini sağlamıştır.

Libya'da onun onuruna posta pulu basıldı. Irak'ta Bağdat Uluslararası Havaalanı'nda onun anısına bir heykel dikildi. Bağdat'ın kuzeyinde İbn Firnas Havaalanı'na onun adı verildi. Ay üzerinde güneybatıda King ve Ostwald kraterlerine yakın bir yerde 89&nbsp;km çapındaki bir kraterin adı İbn Firnas diye isimlendirildi.

## Görüşler
Philip Khuri Hitti, "Arap Tarihi" adlı eserinde şöyle der: "İbn Firnas, insanlık tarihinde ilk defa bilimsel uçma girişiminde bulunan kişidir."

Alman bilim tarihi araştırıcısı Sigrid Hunke, "İbn-i Firnas'ın yaptığı bu uçakla İkaros'un rüyasını gerçekleştirdiğini" dile getirmektedir.

Osman Turan da İbn-i Firnas'ın "İslam medeniyetinde modern havacılığın öncüsü" olduğunu dile getirdikten sonra şöyle bir tespiti de ilave etmektedir: "Daha doğrusu şu dünya tarihinde ilk defa uçmayı gerçekleştiren, uçak yapan bir Müslüman'dır."

## Kaynakça
IBAN

**IBAN (International Bank Account Number)**, para transferlerinin yanlış hesap numaralarına yapılmasını önlemek amacıyla ilk olarak Avrupa Birliği ülkelerinde ortaya çıkmış bir hesap numarası standardıdır.

Avrupa Birliği düzenlemeleri çerçevesinde, ülkeler arasında gerçekleştirilen para transferlerinin hızı ile kalitesini artırmak ve maliyetlerini düşürmek amacıyla IBAN (International Bank Account Number) adı verilen Uluslararası Banka Hesap Numarası standardı geliştirilmiştir. IBAN'ın amacı, Avrupa ülkelerindeki banka ve diğer finansal kurumlar aracılığı ile gerçekleştirilen para transferlerindeki hataları ve bundan doğan gecikmeleri engellemektir. IBAN sayesinde transfer edilen para daha hızlı ve hatasız bir biçimde göndericinin hesabından alıcının hesabına geçmekte; böylece, işlemlerde oluşan hatalardan kaynaklanan bekleme süreleri ve ek maliyetler ortadan kalkmaktadır.

## Uluslararası kullanım
IBAN, sağladığı faydalar nedeniyle Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra diğer bazı ülkeler tarafından da kabul görmüştür ve uygulanmaktadır. Bazı ülkeler, IBAN'ı yurt içi para transferi işlemlerinde de kullanmaya karar vermişler; bazı ülkeler de aralarındaki ve kendi sınırları dahilindeki para transferleri için IBAN kullanımını zorunlu hale getirmişlerdir.

* IBAN, Avrupa Birliği Standartları çerçevesinde en fazla 34 basamaklıdır.
* 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren yurt dışı para transferlerinin yanı sıra EFT dahil olmak üzere yurt içi bankalar arası para transferlerinde de IBAN kullanmak zorunlu hale gelmiştir.

## IBAN standardı
IBAN, Dünyadaki tüm banka hesapları içinde yalnızca bir hesabı işaret eden; rakam ve harflerden oluşur. Her hesabın bir IBAN'ı vardır ve bir IBAN, yalnızca bir hesabı işaret eder.

Bir IBAN, en fazla 34 basamaktan oluşur. IBAN'ın ilk dört hanesi, iki haneli ülke kodu ve iki haneli kontrol rakamıdır. Kontrol rakamı, IBAN'ın doğru ve geçerli olup olmadığını gösterir. IBAN'ın bundan sonraki kısmı, ulusal banka hesap numarasını içerir. Bu bölüm, IBAN'ın toplam uzunluğu 34 haneyi aşmayacak şekilde her ülke tarafından serbestçe belirlenebilir.

## Ülkelere göre IBAN standartları

### Türkiye
Türkiye'nin IBAN uzunluğu 26 hane olarak belirlenmiştir. Türkiye IBAN'ın biçimi aşağıdadır:

* Oluşturulan IBAN içinde “İ,Ç,Ğ,Ö,Ş,Ü” harfleri ve küçük harf kullanılmaz .
* Türkiye'nin ülke kodu ISO 3166 No.lu standarda göre “TR”dir.
* (Değişik fıkra: RG-5/8/2021 – 2021/5 Sayılı Tebliğ/3. md.) IBAN oluşturulurken kullanılacak ödeme hizmeti sağlayıcısı kodları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenir.
* (Değişik fıkra: RG-5/8/2021 – 2021/5 Sayılı Tebliğ/3. md.) Hesap numarası alanı için standart bir format yoktur. Ancak hesap numarası olarak tespit edilen 16 hanenin sağa dayalı olarak yazılması ve varsa sol tarafındaki boşlukların sıfır ile doldurulması zorunludur. 
* Rezerv Alan Bölümü, tüm hesap numaraları için sıfır olarak doldurulur.
* Kontrol basamaklarının hesaplanması ve doğrulanması, bu Tebliğin 2 ve 3 numaralı ekinde gösterilen ISO 7064 No.lu standarda göre oluşturulan MOD 97-10 yöntemi kullanılarak yapılır.

## Kaynakça
İslam'da dört büyük melek

**Dört büyük melek**, İslam dininde inanılan dört büyük meleğe verilen ortak isimdir. İslam dininde bu melekler diğer meleklerden daha büyük ve önemlidir.

İslam dininde melekler nurdan yaratılmış, bedensel özelliklerikler olmayan, cüzi iradesi olan fakat nefse sahip olmadıkları için bu iradelerini kötüye kullanma gibi bir durumları olmayan, günahsız, Allah katındaki makamları sabit olan varlıklardır. Meleklere inanmak İslam'da inanç esaslarındandır, yani meleklere inanmayan kişi müslüman olamaz. Meleklerin sayıları ve çeşitleri tam olarak bildirilmemiştir. Yine de bazılarının görevleri ve sayıları bilinmektedir. Bu meleklerden dört tanesi, *büyük melekler* veya *dört büyük melek* olarak anılır. Bunlar: Cebrâil, Mikâil, İsrafil ve Azrail'dir.

Cebrail'in görevi peygamberlere vahiy getirmektir, yani o Allah'ın emir ve yasaklarını peygamberlere getiren (ileten) melektir. Mikâil'in görevi doğa olaylarını idare etmek ve canlıların rızıklarını kontrol etmektir. İsrafil'in görevi kıyamet günü sûra üflemektir. Azrail'in görevi ise ruhları kabzetmektir (can almak), bu nedenle ölüm meleği (melekü'l mevt) olarak da anılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* İslam'da melek

## Kaynakça
Müşebbihe

**Müşebbihe** ya da **[[Antropoteizm|Teşbîh]]**, İslâm dininde Allah'ı yaratılmış olanların sıfatlarıyla anan ve kendisinin yarattıklarına benzeten i'tikat mensuplarının oluşturdukları i'tikadî mezheplerin tamamına mal olan bir tâbirdir. Günümüzde ise İslâm dini itikadî mezhepleri içerisinde, ne Şiîlik mezhepleri arasında ne de Sünnîlikte mensubu kalmamış olan bir i'tikattır. Tarihte Gâl’îyye'den olduğu kabul edilen siyâsî mezheplerin çoğu itikadî açıdan bu mezhebin takipçileriydiler. Mûsevîlik'te bahsi geçen Yahveh ise *"Müşebbihe"* i'tikadının bir örneğini teşkil etmektedir. 

## Antropomorfik benzetim

Benzetme genel olarak insani vasıflarla yapılır. *([[İnsan biçimcilik|Antropomorfizm]])* teşbih, *benzetmek* anlamındadır. Müşebbih de teşbih kelimesinden türer ve *benzetenler* anlamına gelir. Fırkanın bu ismi almasının nedeni Allah'ı insan veya diğer yaratıklara benzetmeleri veya onun sıfatlarını çeşitli şeylere benzetmeleridir.

Ayrıca, insanlarınki gibi olmasa da Kur'ân'da geçen şekliyle Allah'ın organlarının (el, yüz) bulunduğuna inanan görüşler de bu fırkanın içinde sayılır. Sünni kelâmcılara göre bu ifadeler mecazidir.

Müşebbihe grubunun temel düşüncelerinin Cehm bin Safvan'ın Allah'ın subuti sıfatlarını inkâr etmesine tepki olarak doğduğu düşünülür. Müşebbihe kendi içinde birçok farklı gruba ayrıldığı gibi, Müşebbihe'nin temel düşüncelerini veya benzerlerini barındıran diğer gruplar da Müşebbihe'nin içinde ele alınır.

### Müşebbihe'den olan İslâm dinî i'tikadî mezhepleri

* Müşebbihe *([[Antropoteizm]])*
** Hulmân’îyye
** Mücessime *([[Hulûl|Enkarnasyon]])*
*** Bû’ Müslim’îyye
**** Sinbâd’îyye
***** El-Mukannaʿîyye
****** Bâbek’îyye
*** Hattâb’îyye
**** Bezîg'îyye
**** Hattâb’îyyet-ûl Mutlâka 
**** Muammer'îyye
**** Umeyr'îyye
**** Mufaddal'îyye
**** Muhammise
*** Cevâlik'îyye
*** Rum Abdalları

## Ayrıca bakınız
* Antropomorfizm
* Antropoteizm
* Mücessime
* Mezhep

## Kaynakça ve dipnotlar
Afaki

**Afaki**, gözde lensin bulunmaması durumudur. Ameliyatla alınmış olabileceği gibi delici bir yara veya ülser veya konjenital bir anomali (kalıtsal bir bozukluk) nedeniyle de olabilir. Akomodasyon kaybı ve hiperopiye neden olur. Vitre veya retinanın çıkması ve glokom bilinen komplikasyonlarındandır.
Mücessime

**Mücessime, cisimleşme** ya da **tescîm****;** İslâm dininde eskiden mevcut olan itikadî bir fırkanın adı. Aynı zamanda İslâm dini itikadî mezhepleri içerisinde sadece Ghulat-i Şîʿa'dan olan mezhepler arasında mevcut bir itikat olup, bu fırkalar günümüzde varlığını koruyan itikadî İslâm mezhepleri olan Sünnîlik ve Şiîlik tarafından İslâmdışı olarak kabul edilmektedir.

## Mücessime'den olan İslâm dini i'tikadî mezhepleri
Mücessime, Allah'ı cisim sayan veya Allah'ın sıfatlarını cisimleştiren mezhebe verilen isimdir. Çoğunlukla Müşebbihe *([[Antropoteizm]])* grubunun içinde ele alınır. İslâm dininde bazı maddeci felsefi düşünceler de Mücessime'nin içine dahil edilirler. Bu i'tikadların tamamı Müşebbihe i'tikadî mezhepleri içerisinde yer alır.

### Tarihte var olmuş Mücessime'den olan bazı i'tikatlar
* Müşebbihe *([[Antropoteizm]])*
** Hulmân'îyye
** Mücessime *([[Hulûl|Enkarnasyon]])*
*** Bû’ Müslimîyye
**** Sinbâd’îyye
***** El-Mukannaîyye
****** Bâbekîyye
*** Hattâb’îyye
**** Bezîgîyye
**** Hattâbîyyât-ûl Mutlâka 
**** Muammerîyye
**** Umeyrîyye
**** Mufaddalîyye
**** Muhammise
*** Cevâlikîyye
*** Rum Abdalları

## Kaynakça
Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız Arasında

***Gamalı Haç ile Kızıl Yıldız Arasında***, 23 Ocak 2006'da TRT 2 kanalında gösterime giren belgesel film. II. Dünya Savaşı'nda ölen, kaybolan, sürgüne gönderilen Sovyet Doğu halklarının; Kazak, Kazan Tatar, Kırım Tatar, Kırgız, Türkmen, Kafkas halkları, Karaçaylar ve Malkarlar'ın hayatlarını konu almaktadır.

## Künye
* Yapım-Yönetim: Neşe Sarısoy Karatay
* Metin Yazarı: Neşe Sarısoy Karatay
* Genel Danışman: Zafer Karatay
* Danışman: Prof. Nadir Devlet, Patrik Von Zur Mühlen
* Görüntü Yönetmeni: Tevfik Öber
* Sadık Turan Karakterini Canlandıran Oyuncu: Engin Geldikaya
* Yapım Yönetim Yardımcıları: Gökhan Taygan, Zeliha Aydın
* Sanat Yönetmeni: Uluhan Hasdal
* Kurgu: Deniz Çankaya Salmanlı, Tufan Bilgen, Adem Yılmaz, Sıdıka Eralp, Nuray Belen
* Seslendiren: Emin Baykırkık, Kemal Kocatürk
* Bölüm Sayısı: 8 (her biri 30 dk.)
* Web Sitesi: http://www.gamalihac-kizilyildiz.com 

## Dış bağlantılar
* http://www.trt.net.tr/wwwtrt/devtrtden.aspx?did=398  - TRT: İki ateş arasında
* http://www.sabah.com.tr/2005/12/19/cp/gnc101-20051218-102.html  - Sabah Gazetesi: Nazi kamplarındaki Türkler
* http://www.vatanim.com.tr/root.vatan?exec=gulumse_detay&hkat=1&hid=8172  - *[[Vatan (gazete, 2002)|Vatan]]*: Hitler ve Stalin arasında kalan tarih
* https://web.archive.org/web/20120807180437/http://www.zaman.com.tr/?bl=turkuaz&alt=haberler&trh=20060206s&hn=253292 - Zaman Gazetesi: Stalin'in ayırdığı kardeşleri TRT buluşturdu 
* http://www.internethaber.com/mays/yazi_view.php?idx=5378 - Kemal Çapraz: Gamalı Haç ile Kızılyıldız arasında
Kürdistan (il)

**Kürdistan** (: *Ostân-e Kordestân*) İran'ın 31 ilinden birisidir.

Tarihî adı *Erdelan* (اردلان) olan eyaletin yüzölçümü 28.817&nbsp;km², 2016 sayımına göre nüfusu 1.603.011'dir. Nüfusun çoğunluğunu Kürtler oluşturmakta birlikte bölgenin doğusu sınırında Azeriler yaşamaktadır.

Eyalet kuzeyinden Batı Azerbaycan, doğusundan Zencan ve Hemedan, güneyinden Kirmanşah eyaletleri, batısından ise Irak devleti tarafından çevrelenmiştir.

## İdarî Yapı
Kürdistan eyaleti (ostan), 10 şehristan, 21 bahş, 78 dehistan ve 1.762 köyden oluşur.

* Senendec
* Bane
* Bicar
* Divandere
* Gorve
* Merivan
* Kamyaran
* Sakkız

## Demografi

*2016 - yılında verilmiş resmi verilere göre eyalette 1.603.011 kişi yaşamaktadır.
*Eyalet ahalisinin çoğunu etnik Kürtler teşkil etmektedir. Ayrıca Lur, Süryani, Azeri ve Fars nüfusu az oranda bulunmaktadırlar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* İran'ın Kürdistan Eyaleti
Yelken (spor)

**Yelken** veya **yelkencilik**, yelken kullanarak, su üzerinde tekne ile yol alma yöntemi. Spor ve gezi amaçlı olarak yapılabilir.

Uluslararası çaptaki en üst düzey yönetim organı Uluslararası Yelken Federasyonu (kısaca ISAF)'tır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uluslararası Yelken Federasyonu 

## Ayrıca bakınız
*Olimpik yelken sınıfları
*Yelkencilik
*Yelkenli
*Sörf
* Kara yelkenciliği
*Türkiye Yelken Federasyonu
*Yelken kanat
Uluslararası Kanser Savaş Örgütü

**Union Internationale Contre le Cancer** (UICC, Türkçe: Uluslararası Kanser Savaş Örgütü).

80 ülkeden 270 kuruluşun üye olduğu dünyadaki en büyük, bağımsız, kâr amacı gütmeyen kanserle savaş örgütü olan UICC'nin temel amacı gelecek nesillere kanserden arındırılmış bir dünya bırakmaktır. Türkiye örgüte 1969'da üye oldu.

## Dış bağlantılar
* Resmî site 
* Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu
Kâfur ağacı

**Kâfur ağacı** (*Cinnamomum camphora*), defnegiller (Lauraceae) familyasından vatanı, Güney Çin, Güney Japonya ve Formoza gibi uzak doğu olan, 20–30 m uzunluğa ulaşabilen, tabii ormanlar meydana getiren ağaç türü.

Kâfur ağacı uzun yıllar (2000 yıl) yaşar. Tropik bölgelerde kültürü yapılır. Ağacın yaprağında, gövde kabuğunda ve odununda bulunan yağ hücrelerinde Camphora (kâfur) meydana gelir ve yaşlı gövdelerde yarıklar içerisinde kristalleşir. Sonra dal ve gövdelerinin su buharı distilasyonu ile kâfur elde edilir.

## Kâfur elde edilmesi
20-25 yaşlarındaki ağaçların odunu kesilip, uçucu yağ elde edilir. Bu uçucu yağ, soğukta bekletilince kâfur kristallenerek çöker, süzülerek temizlenir. Tablet veya prizmatik kristaller halinde ticarete çıkarılır. Tabii kâfur, monoterpenik bir maddedir. Sunî kâfur rasemiktir ve pinenden çeşitli işlemlerle hazırlanır.

## Kullanıldığı yerler

Kalp ve solunum antiseptiği olarak, çoğunlukla yağlı enjeksiyonları halinde kullanılmaktadır. Akciğer ve solunum yollarında antiseptik bir etki yapar. Bu sebeple kâfur taşıyan preparatlar buğu olarak veya kâfur merhemleri, göğüs ve sırta sürülerek kullanılır.

Kâfur, sabun ve selüloz sanayiinde de kullanılmaktadır. Türkiye'de yılda 10-15 ton kadar kâfur ithal edilmektedir. Kâfur ağacı bir tropik bölge bitkisi olduğundan, Türkiye'de yetiştirilememektedir.
Kaftan

**Kaftan** (Farsça: خفتان, haftan), üste giyilen, kumaştan yapılan, uzun, süslü ve astarsız elbise, hilat. Üzerine cübbe giyilirdi. Kaftanlar cins ve nevilerine göre murabba, keçe, çuha gibi isimler alır. Kaftanların kıymetleri, renk, şerit ve düğmelerinden anlaşılırdı.

Ağır kıymetli kumaştan yapılanların önü ve kolları altın telli şeritler ve kordonlarla süslenirdi. Kadifeden yapılan vezir kaftanları ise kıymetli düğmeli, sırma şeritli olur ve kışın üzerine samur kürk geçirilirdi. Yeniçeriler, entariler üzerine kaftan giyer, yürürken zorluk vermemesi için eteklerini toplayıp bellerine sokarlardı. Bunlara *dolama* denilirdi.

Kaftan, en eski Türk giysisi olarak görülmektedir; bu kostümün tarihi Hun ve Göktürk dönemlerine kadar uzanmaktadır. Osmanlılarda, önemli hizmetler görenleri mükafatlandırmak için, padişah tarafından kaftan hediye edilirdi. Kumandanlara bir imtiyaz verildiği zaman, buna işaret olarak kılıç ve kaftan verilirdi.

Padişah tarafından Mekke Şerifi ile başkalarına ihsan olunan kaftanları giydirene *kaftan ağası* denirdi.

Mükafat maksadıyla kaftanı, bazen padişahlar giydirdikleri gibi sadrazamlar ve vezirler de giydirirlerdi.

## Kaynakça
Büyük Kolej (basketbol takımı)

**Büyük Kolej**, Temmuz 2006'da TBL'den çekilmiş olan Ankara merkezli spor kulübü.

## Tarihçe
2000-01 sezonunda ilk kez mücadele ettiği TBL'yi 9. sırada tamamlamasına rağmen, *Troy Pilsner* 'in ligden çekilmesiyle birlikte, Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından Türkiye'yi Koraç Kupası'nda temsil etmekle görevlendirilmiştir. Koraç Kupası'nda ön eleme turunda Bosna Hersek'in *Zenica Celik* takımını eleyerek ilk tur gruplarına kalan **Büyük Kolej**, gruplarda Çekya'dan **Opava**, Rusya'dan BK Himki ve Macaristan'dan **Atomerömü** takımlarıyla oynadığı, 6 maçın 6'sını da kaybederek Koraç Kupası'na veda etmiştir.

2004-05 sezonunu 14. bitirerek ve play-out karşılaşmaları oynamış ve *Beykoz* 'u eleyerek ligde kalmayı başarmıştır. 2004-05 sezonu 24. haftasında oynanan Darüşşafaka maçında kural hatası olduğu yönündeki düşüncelerinin ardından ligden çekilme kararı almış ancak daha sonra bu kararından vazgeçmişlerdir.

7 Ağustos 2006 yılında sponsor sıkıntısı nedeniyle TBL'den çekildiğini açıklamıştır.

## Kadro
*Not: [[Basketbol Süper Ligi|TBL]] son kez mücadele ettiği 2005-06 sezonu kadrosu.*





## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* TBLStat.net Takım Profili
Sabra ve Şatilla Katliamı

**Sabra ve Şatilla katliamı**, 16 Eylül 1982 tarihinde İsrail yanlısı aşırı sağcı Hristiyan Falanjist milislerin Batı Beyrut'ta Sabra ve Şatilla adındaki Filistin mülteci kamplarını basarak çocuklar dahil yüzlerce (750 ile 3500 arasındadır) Müslümanı katletmesi olayıdır. Katliamda sonradan İsrail'in eski başbakanlarından olan Ariel Şaron'un rolü olduğu iddia edildi. BBC'ye göre İsrail Meclis Araştırma Komisyonu Şaron'u katliamdan  dolaylı olarak sorumlu bulmuş, Şaron bunun üzerine Savunma Bakanlığı görevinden istifa etmiştir.

## Katliam
Beyrut’ta iki hafta (15-29 Eylül) süren İsrail işgalinin ikinci gününde (16 Eylül), dönemin İsrail Savunma Bakanı Şaron'un 2.000 Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) üyesinin Sabra ve Şatilla kamplarında olduğunu ikinci kez duyurması üzerine İsrail tankları "uluslararası koruma altına alınmış" Beyrut'a doğru ilerlemeye başladı. Bu, Beyrut'ta kamplarda kalan FKÖ üyeleri meselesi daha sonraları Robert Fisk tarafından, alaylı bir ifadeyle "efsane" olarak nitelenecektir. İsrail askerlerinin bu manevrasını fotoğraflamak isteyen bir Fransız Birleşmiş Milletler yetkilisi, meçhul bir keskin nişancı ateşiyle öldürüldü.

Olayın öncesinde Hristiyan Falanj milislerinin lideri Beşir Cemayel'in bir bombalı saldırı sonucu öldürülmesiyle Falanjistler, intikam fırsatı aramaya başladılar. Dönemin Savunma Bakanı Ariel Şaron'un emrindeki İsrail ordusunun açtığı yoldan ilerleyen Elie Hobeika komutasındaki Hristiyan Falanjist milisler, Sabra-Şatila'da bulunan, ezici çoğunluğu çocuk, kadın ve yaşlılardan oluşan kamp sakinlerine saldırdılar. Kampta bulunan Filistinli mültecilerle Lübnanlı yoksullar silahsız ve savunmasız durumdaydılar. Falanjistlerin yanı sıra İsrail ajanı Saad Haddad da saldırganlar arasındaydı. İsrail, katliamı durdurmak için hiçbir eylemde bulunmadı. Katliamlardaki rolü dolayısıyla Ariel Şaron *Beyrut kasabı* diye anılır.

## Belçika'daki soruşturma
1982 Sabra ve Şatila mülteci kampındaki katliamdan kurtulmuş 23 kişi 18 Haziran 2001'de yaptıkları şikayet başvurusu ile, dönemin Savunma Bakanı (sonradan İsrail Başbakanı olan) Ariel Şaron´un ve dönemin İsrail Silahlı Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Amos Yaron ve diğer İsrail askeri görevlileri ve Falanjistlerin bu öldürmelerle bağlantılı olduklarını iddia etmişlerdir.

Belçika sorgu hakimi (juge d´instruction) Patrick Collignon, Sabra ve Şatilla katliamı ile ilgili cezai soruşturma başlattı. 15 Mayıs 2002'de, Falanj'ın bu katliamlar sonrası İsrail kuvvetlerinin denetiminde geniş çaplı operasyon yaptığı iddialarıyla ilgili olarak Belçika Temyiz Mahkemesi İddia Makamı, Belçikalı bir savcının Falanjistlerin gerçekleştirdiği bu eylemle ilgili cezai soruşturmayı yürütemeyeceği kararını verdi ve duruşmanın ardından, soruşturmanın Belçikalı savcılarca yürütülmesini durdurdu.

## İlgili filmler
* Wals Im Bashir

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Lübnan İç Savaşı
Jikle

**Jikle**, benzinli motorlarda, motorun soğukken ilk çalıştırılması sırasında kullanılır.

Karbüratörlü eski tip motorlarda rastlanan bu sistem, mekanik yani elle kumanda edilen ya da elektronik yani kendiliğinden devreye giren şekillerde bulunabilir. Prensipte jikle, karbüratörün hava kelebeğini kapatmak veya iyice kısmak suretiyle karışıma giren hava miktarını azaltırken, yakıtın akışını hızlandırıp zengin karışım elde edilmesini sağlar. Özellikle soğuk havalarda motorun daha kolay çalıştırılmasını sağlar. Jikle, motor ısındığında elle veya elektronik olarak devre dışı bırakılarak, benzin harcamasının artmasının ve aracın aşırı zengin karışım nedeniyle boğulmasının önüne geçilir.

Enjeksiyonlu motorlarda hava-yakıt karışımı bilgisayar tarafından otomatik olarak ayarlandığından jikle düzeneği bulunmaz.

## Kaynakça
Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması

**SETI** (**Search for Extra-Terrestrial Intelligence**; *Dünya Dışı Akıllı Yaşam Araştırması*), Dünya-dışı bir uygarlıktan veya başka bir gezegenden gelen mesajların varlığının saptanması ve saptanması halinde incelenmesi amacıyla ön çalışmaları 1960'lı yıllarda ABD tarafından yapılan, daha sonra geliştirilerek 1971'de NASA tarafından başlatılan bir projedir. Projenin amacı Dünya dışı bir uygarlıktan veya uzak bir gezegenden gelen mesajların varlığını saptanması ve var olduklarının saptanması halinde bunların incelenmesiydi.

Yıldızlar arası yolculuklar yapan zeki uzaylılarla doğrudan temas ve karşılaşma, bilimkurgu hikâyelerinde de kullanılan yaygın bir temadır. Ancak bu yıldızlar arası yolculukların önündeki teorik engeller, bunun çok güç olduğunu öngörmektedirler. Bu tarz bir "ilk temas" için alternatif bir arayış, Güneş Sistemi dışı bir gezegenden gelen yıldızlar arası iletişim dalgalarını aramak için gökyüzüne bakmaktır. Bunun önünde pek çok engeller vardır.

Güneş sistemi dışı bir gezegendeki bir uygarlığı ziyaret etmek mükemmel olabilirdi; ancak şu an için bu insan yeterliliklerinin çok ötesindedir.

SETI projesi kaynak yetersizliğinden 2011 yılında durdurulsa da 2012 yılında yeniden faaliyete geçmiştir.

## Devam eden radyo araştırmaları

Birçok radyo frekansı Dünya atmosferine oldukça iyi nüfuz eder ve bu durum, büyük radyo antenleri kullanarak kainatı araştıran radyo teleskoplarının geliştirilmesine yol açtı. Ayrıca, televizyon ve radyo gibi iletişim çalışmalarının bir yan ürünü olarak önemli miktarda elektromanyetik radyasyon yayılır. Bu sinyallerin tekrarlayan yapıları ve dar bant genişlikleri nedeniyle yapay olarak tanımlanması kolay olur. Eğer bu kendine özgüyse, dünya dışı bir uygarlığı keşfetmenin tek yolu Güneş Sistemi dışındaki bir yerden yayılan yapay radyo sinyallerinin tespit edilmesi olabilir.

Avrupa'daki Low-Frequency Array (LOFAR), Avustralya'daki Murchison Widefield Array (MWA) ve Birleşik Krallık'taki Lovell Teleskobu dahil olmak üzere birçok uluslararası radyo teleskobu SETI radyo aramaları için kullanılmaktadır.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
*
*
*Frank White: *The Seti Factor&nbsp;– How the Search for Extraterrestrial Intelligence Is Changing Our View of the Universe and Ourselves*. Walker & Company, New York 1990, ISBN 978-0-8027-1105-2
* David W. Swift: *Seti Pioneers&nbsp;— Scientists Talk about Their Search for Extraterrestrial Intelligence.* Univ. of Arizona Press, Tucson 1993, ISBN 0-8165-1119-5
* P.Morrison, J.Billingham, J.Wolfe: *The search for extraterrestrial intelligence-SETI.* NASA SP, Washington 1977,online
* Brian MacConnell: *Beyond contact – a guide to SETI and communicating with Alien civilizations*. O'Reilly, Beijing 2001, ISBN 0-596-00037-5.

## Dış bağlantılar
* ''Searching for Good Science: The Cancellation of NASA's SETI Program''
* SETI Institute
* SETI Research UK
* The SETI League
* SETI Post-Detection taskgroup
Çaykur

**Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü** veya kısa adıyla **Çaykur**, Türkiye Cumhuriyeti devletine ait, çay üreten bir Türk firması. Ayrıca Çaykur Rizespor'un forma ve isim sponsorudur. Ayrıca soğuk çay, yeşil çay, beyaz çay, organik çay ve siyah çay üretimi yapılmaktadır. 1983 yılında bir kamu iktisadi kuruluşu olarak kurulmuştur.

4 Şubat 2017 tarihinde yayımlanan kararname ile devlete ait bütün hisselerinin Türkiye Varlık Fonu'na devredilmesi kararlaştırılmıştır.

## Tarihçe
I. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik buhranı takiben, yöredeki işsizliğin giderilmesi ve ekonomik refah sağlanması amacıyla Doğu Karadeniz bölgesinde çaycılık faaliyetleri başlatılmıştır. TBMM tarafından 1924 yılında çıkarılan 407 sayılı kanun ile çay tarımı yasal güvence altına alınmıştır. Ziraat Umum Müfettişi Zihni Derin tarafından yürütülen çay üretme çalışmalarının başarılı olması sonucu 1937 ve 1940 yıllarında Batum'dan getirtilen tohumlarla çay bahçeleri kurulmuştur.

Çay üreticiliği takip eden yıllarda da Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından desteklenmiştir. 1938'de ilk çay mahsulü alınmış, 1947'de ilk çay fabrikası kurulmuştur. 1963 yılından itibaren Türkiye'nin çay tüketiminin karşılanmasında ithalatın yerini yerli üretim almıştır. Çaycılık faaliyetleri 1948 yılına kadar Devlet Ziraat İşletmeleri tarafından, 1949-1973 yılları arasında ise Tekel Genel Müdürlüğü ve Tarım Bakanlığı işbirliği ile yürütülmüştür.

1971 yılında çıkarılan 1497 sayılı kanun ile tüm çaycılık faaliyetleri Çay Kurumu Genel Müdürlüğüne devredilmiştir. Bu kurum 1982 yılında çıkarılan 2929 sayılı kanunla Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü haline gelmiş ve kamu iktisadi kurumu statüsü (KİK) kazanmıştır. KİK statüsü 1994 yılında çıkan 4046 sayılı kanunla değiştirilmiş ve Çaykur bir İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) olmuştur. İDT statüsüne alınmasından itibaren özelleştirme tartışmalarına konu olmuştur. 2017 yılında tüm hisseleri Türkiye Varlık Fonu'na aktarılmıştır.

## Varlıklar
Çaykur, 4 adet organik siyah çay, 1 adet siyah ve yeşil çay ve 41 adet dökme kuru çay fabrikasında üretim yapmaktadır. 2020 yılı verilerine göre, günlük kuru çay işleme kapasitesi 9.020 tondur. Çaykur'un bünyesindeki fabrikaların illere göre dağılımı ve kapasiteleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

## Genel Müdürler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi sitesi
Taşkent Katliamı

**Taşkent Katliamı**, Kıbrıs Harekâtı sırasında ikinci harekâtının başlatıldığı 14 Ağustos 1974'te Taşkent (Tohni) köyünün erkeklerinin topluca öldürüldüğü olay.

Rumlar tarafından öldürülen Taşkent (Dohni) köyünün erkekleri, esir mübadelesi için götürüldüklerini zannediyorlardı.

Eski EOKA-B üyesi olduğunu söyleyen Andreas Dimitriu isimli Kıbrıslı Rum'un *[[Alithia]]* gazetesine yaptığı açıklamasına göre, Rum ve Yunanlar 14 Ağustos 1974'te Taşkent köyünde 89 Kıbrıslı Türk'ü evlerinden topladıktan sonra öldürmüşlerdir (köyde dokuz yaşından büyük bütün erkek çocukları).

Köydeki Türk erkeklerini esir değişiminde kullanılacağını sanarak topladıklarını anlatırken "*Ne yaptıysak devletin yasal güçleriyle beraber yaptık.*" diye konuşmuştur.

2011-13 yılları arasında Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı görevinde bulunan Erato Kozaku-Markullis, 2016 yılında sosyal medya hasabından paylaştığı fotoğraflı bir mesajda, "14 Ağustos 1974 günü EOKA-B aşırılıkçıları tarafından işlenen korkunç cinayetlerin sonucu olarak Atlılar, Muratağa ve Sandallar'da öldürülen 126 kadın ve çocuk ve Taşkent'te öldürülen 85 sivil erkek nedeniyle Kıbrıs Türklerinden özür diliyorum." ifadelerini kullandı.

## Ayrıca bakınız
* Türk düşmanlığı
* Kıbrıs Sorunu çerçevesinde yaşanan katliamlar listesi

## Not
Kan Sesi

***Kan Sesi***  veya ***Kıbrıslı Türkler'e Barbarlıklar ve Madalyonun Öteki Yüzü*** (Yunanca: Φωνή αίματος; İngilizce: *Voice of Blood*), 1974'te Kıbrıs Harekâtı sırasında EOKA-B tarafından Muratağa, Sandallar ve Atlılar köylerinde çoğu kadın ve çocuk 126 Kıbrıslı Türk'ün öldürülmesini anlatan Kıbrıslı Rum asıllı İskoç yazar Antonis "Tony" Angastiniyotis'e ait belgesel.

Belgesel, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükûmetine bağlı olan Bayrak Radyo Televizyon Kurumu'nun BRT kanalında yayınlandı. Belgesel içeriğini aynı zamanda kitap olarak yayımlandı. Antonis Angastiniotis konu hakkında şöyle konuştu; 

Ayrıca Aralık 2004 tarihinde Kıbrıs Türk Kültür Derneği'nin İstanbul Şubesi, Şişli'deki şube binasında 1963-1964 Kıbrıs olayları nedeniyle basın toplantısı düzenledikten sonra belgesel katılımcılar tarafından izlendi.

## Ayrıca bakınız
* Muratağa, Sandallar ve Atlılar Katliamı
* Kıbrıslı Türkler’e Barbarlıklar ve Madalyonun Öteki Yüzü (kitap)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  Tony Angastiniotis resmî web sitesi
*  Google Video: ''Voice of Blood'' (''Kan Sesi'') 
*  Google Video: ''Voice of Blood II: Searching for Selden''
John Travolta

**John Joseph Travolta** (d. 18 Şubat 1954, Englewood, New Jersey), Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve film yapımcısıdır. Televizyonda oyunculuğa başladıktan sonra sinema filmlerinde başrol oyuncusu olarak yer aldı. Primetime Emmy Ödülü ve üç Altın Küre Ödülü'nün yanı sıra iki Akademi Ödülü, bir Britanya Akademisi Film Ödülü ve üç Screen Actors Guild Ödülü adaylığı bulunmaktadır.

## Hayatı
John Joseph Travolta, 18 Şubat 1954 yılında Englewood, New Jersey'de altı çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. 1991 yılında Kelly Preston ile evlendi. 2 Ocak 2009 yılında Bahamalar'da en büyük oğlu Jett hayatını kaybetti. 12 Temmuz 2020 yılında Clearwater, Florida'da eşi Kelly Preston meme kanserinden hayatını kaybetti.

## Filmografi

## Diskografi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Platin grubu metaller

**Platin grubu metaller**. periyodik cetvelde, altı element için kullanılan bir gruplandırmadır. Bu elementlerin tümü geçiş metallerinden olup d blokunda (8, 9 ve 10. gruplarda, 5 ve 6. periyotlarda) yer alırlar.

Platin grubu metalleri: rutenyum, rodyum, paladyum, osmiyum, iridyum ve platin'dir. Hemen hemen aynı fiziksel ve kimyasal özellikler gösterirler ve aynı mineral yataklarında genellikle birlikte bulunurlar.

Fiyatları için kıymetli metaller maddesine bakabilirsiniz.
Muğlalı Memiş

**Muğlalı Memiş**, (1955, Muğla - 24 Aralık 2004), Ege ezgilerini icra ederek özellikle bölgesinde ismini duyurmuş bir müzisyendir. Asıl adı **Memiş Günüç**'tür. **Ege bülbülü** lakabı ile de tanınmaktadır.

İlk ve ortaokulu Muğla'da okudu. Müziğe ortaokul yıllarında başladı. Muğla bölgesine ait yöresel türküleri derleyen ve Muğla'ya kazandıran Memiş Günüç, dokuz albüm yaparak Muğla türkülerini tüm yurda tanıtmıştır.

İki CD'den oluşan; Türk sanat müziği, Türk halk müziği ve gazel örneklerinin icra edildiği "Rakı Masası, Şarkılar ve Gazeller" albümünü Ahmet Yiğit ile birlikte seslendirmiştir.

Muğlalı Memiş, 24 Aralık 2004 tarihinde kalp krizi geçirerek hayata veda etmiş ve Muğla Yenişehir Mezarlığı'na defnedilmiştir. Memiş Günüç evli ve iki çocuk babasıydı.
Abraham Laboriel

**Abraham Laboriel** (d. 17 Temmuz 1947; Meksiko, Meksika), Meksikalı-Amerikalı müzisyen.

Babasının hediye ettiği gitar ile müzikle erken yaşlarda tanıştı. İlk kaydını Los Traviesos grubu ile henüz on yaşında iken yaptı. Gençlik yıllarında Boston'daki Berklee müzik okuluna kaydoldu. Johnny Mathis, Michel Legrand ve Henry Mancini ile birlikte 1976 yılında Los Angeles'e gittiler ve burada stüdyo kayıtlarına başladılar.

George Benson, Larry Carlton, the Crusaders, Ella Fitzgerald, Dave Grusin, Herbie Hancock, Freddie Hubbard, Al Jarreau, John Klemmer, Manhattan Transfer, Joe Pass, Joe Sample, Lalo Shifrin, Diane Schuur, Sara Vaughan ve Joe Zawinul gibi birçok jaz müzisyeni ile birlikte çaldı. Lee Ritenour, Ernie Watts ve Alex Acuna ile birlikte Friendship adında bir albüm çıkardılar.
Anter kültürü

**Anter kültürü**, ***polen kültürü*** olarak da bilinir, bir bitkiden izole edilen anterlerin uygun bir gıda ortamına alınarak yeni bitkilerin yetiştirilmesi tekniğidir. Haploit (n kromozomlu) bitki üretmek amacıyla kullanılan ve özellikle bitki ıslahı yönünden önem taşır. Fazla miktarda haploid bitki üretimi sağlayacak olan anter kültürü ile istenilen mutant tiplerin seçimi ve yeni kültüvarların geliştirilmesi mümkündür.

Polen oluşumu sırasında anterlerin çiçek tomurcuklarından çıkarılıp aseptik (mikropsuz) koşullarda besin ortamına alınmasıyla başlar. Anterler bu kültür ortamına mitoz bölünme geçirerek gelişirler. Gelişme süreçlerini tamamladıkları zaman haploid bitkicikler elde edilir.

## Kullanım nedenleri
Haploid bitkiler ıslah çalışmalarında genetik analizlerde ve benzer çalışmalarda kullanılan önemli materyallerdir. Haploid bitkilerin ıslah çalışmalarında kullanabilmesi için bunların istenilen genetikten istenildiği zaman yeterli miktarda ve kolay elde edilebilmesi için anter kültürü yoluna gidilir. Elde edilen haploid bitkilerin **kolşisin** (hücrelerde kromozom sayısının 2 katına çıkması için kullanılan bileşik) veya diğer mutagenlerle kromozom katlanması sağlanır. Elde edilen bitkiler %100 homozigottur. Anter kültürü ayrıca melezleme ıslahında da kullanılmaktadır.
Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı

**Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı: Değerlerin Sorgulanması** (**Zen and the Art of Motorcycle Maintenance: An Inquiry into Values**), Amerikalı felsefeci Robert M. Pirsig'in 1974 yılında yayımlanmış olan bir kitabı ve nitelik metafiziğini konu eden ilk metinlerden biridir. Kitabın ismi, 1953'te yayımlanan ve Eugen Herrigel imzalı *[[Okçuluk Sanatında Zen]]* isimli bir başka kitabın başlığı üzerinde bir kelime oyununa dayalıdır. Otobiyografik roman formunda yazılan *Zen ve Motosiklet Bakım Sanatı*, ABD'nin bir ucundan diğerine yapılan on yedi günlük bir yolculuğu anlatmakta ve bu yolculuk esnasında çeşitli karakterlerle yapılan konuşmalara yer vermektedir.

Felsefi bir deneme olarak da değerlendirilebilecek bu romanda, yazar Robert M. Pirsig Nitelik kavramının anlamı üzerinde fikirler yürütmektedir.

## Kaynaklar
Haluk Kırcı

**Haluk Kırcı** (d. 1958, Erzurum), 8 Ekim 1978 günü Bahçelievler katliamında yedi Türkiye İşçi Partisi üyesi genci öldürmekten hüküm giyen, ilki 1988'de olmak üzere aralıklarla birkaç sefer cezaevine konulup toplamda 16 sene hapiste tutulduktan sonra nihayetinde 4 Şubat 2014 tarihinde tahliye edilen kişidir.

## Hayatı
Kırcı, 1958 yılında Erzurum'da doğdu. Ülkücü çevrelerde "İdi Amin" lakabı ile tanınır. 8 Ekim 1978 günü Ankara'nın Bahçelievler semtinde yedi Türkiye İşçi Partisi üyelerinin öldürülme eylemlerinin sanığı olarak hakkında arama kararı çıkartıldı. 12 Nisan 1988'de Bahçelievler katliamı davasında idama mahkûm oldu. 16 Temmuz 1989 tarihinde Bursa Cezaevi'ndeki açık görüşte, üzerinde "Ali Ekinci" sahte kimliği ile firar teşebbüsünde bulundu.

Çıkarılan infaz kanunundan yararlandı ve 26 Nisan 1991 tarihinde Bursa Cezaevi'nden şartlı olarak tahliye edildi. Ancak her idamı için ayrı hesaplanması gereken süre henüz tamamlanmadığından tekrar aranmaya başlandı.

Kırcı firarda iken 1 Ağustos 1992'de Erzurum'da evlendi. Nikâh şahitliğini dönemin Erzurum Valisi Mehmet Ağar yaptı.

25 Ocak 1996'da İstanbul'da yeniden yakalandı ve aynı gün firar etti. O zamanki emniyet müdürünün bu firarda yardımlarının olduğu iddia edilmektedir.

Kırcı, sağlık sektöründe faaliyet gösteren çok sayıda şirkete ortak oldu. 10 Ocak 1999'da, İstanbul terörle mücadele ekiplerinin bir operasyonu ile yakalandı. 8 Şubat 1999'da İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılanmaya başladı.

Ömer Lütfü Topal cinayetinden beraat eden Kırcı, Susurluk çetesine üye olmak suçundan 4 yıl hapse mahkûm oldu.

18 Mart 2004'te ikinci kez yanlışlıkla tahliye edilen Haluk Kırcı, Bahçelievler'de öldürülen öğrencilerin avukatlarının itirazı üzerine aranıyordu.

Yanlış infaz hesabı nedeniyle serbest bırakılan ve ardından kaçtığı Ukrayna'da yakalanan Haluk Kırcı, sorgusunun ardından kesinleşmiş hapis cezaları nedeniyle 4 Şubat 2005 günü Kartal Cezaevi'ne gönderildi. 28 Mayıs 2010 tarihinde tahliye oldu ve 8 Şubat 2011 tarihinde tutuklandı. 4 Şubat 2014 tarihinde yeniden tahliye oldu.

Alparslan Türkeş'in vefatı üzerine kendisinin ve yakın arkadaşlarının yaşadıklarını kodlama isimlerle "Çapraz Biçildi İsyanlarım" kitabında anlatmıştır.

## Kaynakça
Yunan tanrılarının soyağacı

İşaretli olanlar Olimpos'un 12 tanrısı ve belli bir çağda dünyaya hükmetmiş olan tanrılardır (Uranus, Kronos ve Zeus).

''

## Dış bağlantılar

* Wikipedia bağlantılı bir başka soyağacı
Türkiye'deki enerji santralleri listesi

Türkiye'de her yıl yaklaşık 300 TWsa elektrik üretilmektedir. Burada en önemli santraller listelenmiştir.

## Yüksek ve orta karbon emisyonları

Katı fosil yakıtların kimyasal enerjisinin kazanlarda buhar elde etmek için kullanıldığı ve Rankine su-buhar çevrimine uygun buhar türbinleri kullanılarak elektrik enerjisine dönüştürüldüğü elektrik santralleridir.

Gaz türbinleri ve egzoz kazanları kullanarak buhar türbinleri ile güç üretimi yapan termik santrallerdir.

Günümüzde elektrik büyük oranda bu yöntemle üretilmektedir.

### [[Termik santral]]ler (Jeotermal santraller)

Yer altı sıcak katmanlarını yüksek sıcaklık kaynağı, atmosferi düşük sıcaklık kaynağı olarak kullanmak suretiyle güç üretimi yapan santrallerdir.

* Kızıldere Jeotermal Enerji Santrali, 260 MW
* Germencik Jeotermal Enerji Santrali, 47 MW

## Düşük karbon emisyonları
### [[Hidroelektrik santrali|Hidroelektrik Santraller]]

Yüksek seviyedeki su birikintisinin potansiyel enerjisinin su türbinlerini harekete geçirmek için kullanıldığı santrallerdir. Türkiye'de  2021 yılı itibarıyla lisanslı 686 adet hidroelektrik santali bulunmaktadır. Kayıtlı güç 31.336 MW, toplam 31.347 MW dır. 

*

### [[Termik santral]]ler (Nükleer santraller)

Atom parçacıklarını ayıran veya birleştiren, fizyon (Proje aşamasında) 4800 MW (Tahmini)

* Akkuyu Nükleer Enerji Santrali (Proje aşamasında) 4800 MW (Tahmini)

### [[Rüzgâr gücü|Rüzgâr enerjisi]] santralleri
Rüzgâr türbinleri vasıtasıyla güç üretimi yapan santrallerdir. Türkiye'de 2021 yılı itibarıyla lisanslı 268 rüzgar enerji santrali bulunmaktadır.

* Soma Rüzgâr Enerji Santrali, 196,10 MW 
* Zorlu Enerji (Rotor) Gökçedağ Rüzgâr Enerjisi Santrali, 135 MW 
* Aksa Enerji Çanakkale Ayres Rüzgâr Enerjisi Santrali, 5 MW 
* Aksa Enerji Balıkesir Şamlı Rüzgâr Enerjisi Santrali, 114 MW 
* Aksa Enerji Hatay Sebenoba Rüzgâr Enerjisi Santrali, 30 MW 
* Aksa Enerji Manisa Karakurt Rüzgâr Enerjisi Santrali, 10,8 MW 
* Çanakkale Rüzgâr Enerjisi Santrali
* Bozcaada Rüzgâr Enerjisi Santrali, 30 MW
* Bandırma Rüzgâr Enerjisi Santrali, 50 MW
* Çeşme Rüzgâr Enerjisi Santrali
* Sanko Enerji Çatalca Rüzgâr Enerjisi Santrali 60 MW (3 MW x 20)
* Denizli Rüzgâr Enerji Santrali
* Güriş Enerji Dinar Rüzgâr Enerji Santrali, 86,8 MW

### [[Güneş enerjisi]] santralleri
* Konya Karatay Kızören Güneş Enerjisi Santrali
* Derinkuyu Güneş Enerjisi Santrali
* Entar Enerji Güneş Enerjisi Santrali
* Derinkuyu Güneş Enerjisi Santrali
* Niğde Bor Badak Güneş Enerjisi Santrali

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Enerji Atlası - Elektrik Santralleri Listesi
The Madcap Laughs

**The Madcap Laughs** Syd Barrett'in ilk solo albümüdür. 3 Ocak 1970'te yayınlanmıştır. Albüm kapağı Pink Floyd'un da birçok albüm kapağını yapan Hipgnosis tarafından hazırlanmıştır. James Joyce'un bir şiiri olan Golden Hair dışında her şarkının söz ve müziği Syd Barrett'e aittir. Albümden Octopus / Golden Hair single'ı çıkmıştır.

## Şarkı Listesi

* Terrapin
* No good trying
* Love you
* No man's land
* Dark globe
* Here i go
* Octopus
* Golden hair
* Long gone
* She took a long cold look
* Feel
* If it's in you
* Late night
Spot piyasa

**Spot piyasa**, ticari bir ürünü toptancısından veresiye aldıktan sonra değerinden daha aşağı bir fiyatla pazarda peşin olarak satma. Her ürünün spot piyasası vardır.

Genellikle kur farkı olabileceği endişesiyle döviz alım-satımlarında kullanılır. Bu işleme spot işlem denir. Bu işlem yapıldığı andaki kur üzerinden, döviz alım veya satımı 2 iş günü içinde gerçekleşir.

## Para piyasalarında spot işlemler
Para ve döviz piyasaları, dünya coğrafyasının zaman dilimine göre yapıldığından işlemlerde işlem tarihiyle teslim tarihi (valör) farklıdır. Döviz ticareti fiziki değil, muhabir hesaplar üzerinden olur. Teslimatlar işlem gününden iki gün sonradır. Örneğin, Amerika'dan getirteceğim bir mal için x dolara ihtiyacım var. Bankamı arar, kuru sorarım. Banka, alış ve satış rakamı verir. Bu fiyatlar bankanın yabancı parayı alış ve satış rakamlarıdır. Banka, iki işgünü sonra x doları kredi eder, yani çekme izni verir, hesabımdan satış rakamı olan TL'yi düşer.
Kallus kültürü

**Kallus kültürü**, bitkiden alınacak bir parçadan uygun bir gıda ortamında steril şartlarda kallus dokusunun oluşturulmasıdır. Bazı dokuları kültüre almak güç olmasına rağmen kök ve gövde iletim dokularının yakınındaki dokular kallus kültür tekniğine iyi sonuçlar vermektedir. Kallus kültürünün uzun süre devam ettirilmesi sonucunda kromozon sayısında azalma ya da artmalar meydana gelmektedir. Kallus kültürüne bitkilerin bölünebilme özelliğini taşıyan hücrelerden başlanabilir.
 
## Kullanım nedenleri
Kallus kültürü bitkilerin sürekli bir biçimde çoğatılması amacıyla kullanılır.
Kör Saatçi

**Kör Saatçi**; *(İngilizce: The Blind Watchmaker, 1986, Norton & Company, Inc. New York)* Richard Dawkins'in evrimsel gelişmeyi basit örneklerle modellendirerek anlattığı popüler bilim kitabı.

## Hakkında
İsmi 18. yüzyıl tanrı bilimci William Paley'in o dönemde çok bilinen bir kitabına referans olarak kullanılmıştır, Paley kitabında bu tür tartışmalarda sık kullanılan saat analojisine başvuruyor, çünkü saat karmaşık yapıları anlatmak için iyi bir model, Paley eğer yürürken yerde bir saat görseydiniz bunun karmaşık bir mekanizma olduğunu ve bir tasarımcı tarafından önceden tasarlandığını düşünürdünüz ama insan gibi karmaşık yapıların neden önceden tasarlanıldığını düşünmüyorsunuz diyerek bu tasarımcının üstü kapalı bir biçimde tanrı olması gerektiğini iddia ediyor, Dawkins de buna cevap olarak mutasyon, birikimli seçilim gibi mekanizmalarla çalışan evrimin önceden planlanamayan bir süreç olduğuna dikkat çekerek bu saatçinin ileriyi göremeyeceği ve planlayamayacağı için kör olması gerektiğini savunarak kitabına **Kör Saatçi** adını verir.

Ve bunu da yaptığı bir programla açıklamaya çalışır ki kendisi yazıldığı gibi bir bilgisayar programcısıdır, bu program kendiliğinden biyomorph adı verilen şekiller oluşturan bir programdır, doğada binlerce gen kullanan canlılara karşın bu programda oluşan şekillerin kullandığı gen sayısını 9 la kısıtlar, her oluşan yeni biyomorfla bir önceki biyomorf arasında sadece +1 veya -1 gen farkı vardır, Dawkins bilgisayarda tesadüfi olarak oluşan şekilleri incelerken ortaya çıkan bir şekli gözden kaçırır ve yeniden aynı şekle ulaşmak ister ama bunu bir türlü başaramaz. Programı kendim yazdığım halde, nasıl çalıştığını bildiğim halde ben aynı şekle bir daha ulaşamıyorum diyerek, doğadaki gelişmelerin de böyle olduğunu bir sonraki adımın nasıl olacağının, evrimin ne yöne gideceğinin önceden asla kestirilemeyeceğini söylüyor.

Dawkins bize doğadaki tüm her şeyin bir anda ve önceden tasarlanmış bir şekilde ortaya çıktığı, gelişime kapalı, durağan bir modelin tersine her şeyin kerte kerte, adım adım, basitten karmaşığa doğru ilerlediği, sürekli gelişen, hareketli bir gelişme modeli sunuyor. Ona göre insanın evrimi tahayyül edememesinin en büyük nedeni beynimizin küçük niceliklerle çalışmak üzerine evrimleşmesi için işin içine milyonlarca yıllık süreçler girince affallayıp kalmasıdır.

## Dış bağlantılar
* Kitapta Geçen Biomorph Simulasyonunun Java Applet'i
* The Blind Watchmaker(Kör Saatçi) e-kitabı
HiTNeT

**HiTNet**, Türkiye'nin ilk İnternet mesaj ağıdır. Açılımı "Hi! Türkiye Network". Önceleri 1993 yılında Türkiye'de FidoNet tarzı mesajlaşma ağı olarak yaygınlaşmıştır. Daha sonra İnternet'in yayılmasıyla popülerliğini yitirmiş ve tamamen e-posta listelerine geçilmiştir.

HiTNet, amatör, ücretsiz bir mesaj ağı, bir "e-posta listeleri topluluğu"dur. HiTNet, fido ve usenet benzeri, türünün başka örneği olmayan kapalı bir mailing-listtir. Aslında eskiden tamamen fido tabanli olan HiTNet bu teknolojinin eskimesi, insanların internete olan ilgisi ve BBS ahalisinin internete göçmesinden dolayı kullanıcılarını tek tek kaybetmiş ve işlemez hale gelmiştir. Bu yüzden önce basit bir mailing list seklinde internet üstünde faaliyete başlamış daha sonra da birtakım evrimler geçirerek bu hale gelmiştir. En başta gönüllülerin çabasıyla ortaya çıkan HiTNet hala da gönüllülerin çabasıyla gelişip şekil değiştirmektedir.
HitNet her ne kadar varlığını sürdürmese de geçmişte oluşum içerisinde yer almış olan kullanıcılar çeşitli sosyal paylaşım sitelerinde HitNet adıyla sayfalar açmaktadır.

HitNet aynı zamanda amatör BBS'lerin yaygınlaşmaya başladığı dönemin sembollerinden biridir. Bu BBS'ler Istanbul, İzmir, Ankara gibi kentler başta olmak üzere Türkiye'nin büyük kentlerinde ortaya çıkmıştı. Oldukça dar olanaklara sahip olan bu BBS'lere çoğu zaman tek bir kullanıcı, modem aracılığıyla bugüne kıyasla oldukça düşük hızlarda bağlanabiliyordu. Daha fazla kullanıcının bağlanabilmesi için daha fazla telefon hattı gerektiğinden, kurumsal BBS'ler dışında kalanlar bu sistemleri bir posta kutusu gibi kullanıyor yazılan mesajlar mevcut kullanıcı hattan ayrılıp yeni kullanıcılar geldikçe onlarla paylaşılıyordu. HitNet üye BBS'lerin belli periyotlarla otomatik olarak bağlanıp mesaj dosyalarını alıp verdikleri oluşumun adıydı. Bu sayede, e-maile göre çok daha yavaş olsa da, örneğin İstanbul'daki bir kullanıcı, İzmir ya da Konya'daki başka kullanıcılarla günaşırı mesajlaşabiliyor ya da forum alanlarında tartışabiliyorlardı. HitNet'in en popüler zamanlarında, Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı görevlerinde bulunmuş olan Turgut Özal'ın da forumlarda görüldüğüne dair rivayetler vardır.

HitNet kullanıcıları o yıllarda kendi aralarında pek çok toplantılar düzenlemişlerdir. Bu toplantılara çok genç yaşlarda katılan BBS işleticilerinden bir kısmı sonraki yıllarda Türkiye'de IT sektörünün gelişimine önemli katkıda bulunan insanlar haline gelmişlerdir.

## Dış bağlantılar
* http://www.hitnet.bbs.tr
Kuyruk özyineleme

Bilgisayar biliminde, **kuyruk özyineleme** özel bir özyineleme çeşididir.

## Tanımı
Bir işlevin döndüreceği değer, doğrudan çağırdığı işlevin döndüreceği değere eşitse buna kuyruk özyineleme denir. Konu özyineleme ile sınırlı olmasa da, özyineleme sırasında işlev çağırma miktarının çokluğu nedeniyle önem kazanır.

## Önemi

İşlev çağırma, dolayısıyla özyineleme göreceli olarak pahalı bir iştir. Bunun sebebi işlevlerin çağrılması ve sonlanması arasında yığından (stack) ve muhtemelen öbekten (heap) yer tüketmesidir. Özyineleme sırasında çağrılan işlev, kendi içinden çağrılan bütün işlevlerin bitmesini beklemektedir. Bu zincir yapı algoritma ve girdiye bağlı olarak çok uzayabilir. Bu durumda eşdeğer döngüsel algoritmadan yavaş olacağı gibi, fazla hafıza tüketimi nedeniyle hesaplama bitmeden sonlandırılabilir.

Eğer özyineleme kuyruk yapısındaysa, derleyici ya da yorumlayıcı çalışma zamanında yığının büyümesini engelleyebilir. Bunun sebebi, artık işlevin yığında yer kaplamasına gerek kalmaması ve kendisini çağıran işleve değer olarak doğrudan kendi çağırdığı işlevin çıktısının döndürülebilmesidir. Bu tarz eniyileme işlemleri her derleyici tarafından gerçekleştirilmese de özellikle yaygın işlevsel dillerin derleyicileri tarafından gerçekleştirilir.

## Örnekler

Faktöriyel işlevi basit olarak Standart ML'de şu şekilde tanımlanabilir:

 fun fak 0 = 1
   | fak n = n * fak(n - 1)

Özyinelemenin gerçekleştiği n\neq0 durumunda döndürülen değer n*fak(n-1) olduğundan bu kod kuyruk özyineleme yapısında değildir.

Öte yandan ikinci bir işlev (fak2) sayesinde bu kod kolaylıkla kuyruk yapıya çevirilebilir;

 fun fak n =
     let
         fun fak2 0 p = p
           | fak2 m p = fak2 (m-1) (p * m)
     in
       fak2 n 1
 end
BBS

**BBS** ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
* Bhutan Yayın Servisi
* Monochrome BBS
* *[[Beni Böyle Sev]]* - 2013 yapımı Türk televizyon dizisi.
* NUTS: Bölge Birimleri Sınıflandırması(BBS)
* BBS (şirket), Almanya merkezli otomobil tekerleği tasarımı şirketi