Robb İlkokulu saldırısı

24 Mayıs 2022 tarihinde 18 yaşındaki Salvador Rolando Ramos, Uvalde, Teksas'taki Robb İlkokulu'nda 19 öğrenci ve 2 öğretmeni öldürdü, 17 kişiyi ise yaraladı. Aynı günün erken saatlerinde saldırgan, büyükannesini yüzünden vurarak ciddi şekilde yaralamıştı. Okulun dışında yaklaşık beş dakika ateş ettikten sonra, bir öğretmen tarafından açık bırakılan bir yan giriş kapısından, AR-15 tarzı bir tüfek ve tabanca ile Robb İlkokulu'na girdi. Saldırgan, Amerika Birleşik Devletleri Sınır Devriyesi taktik ekibi tarafından öldürülmeden önce, kurbanlarını bir saat boyunca öldürdüğü bir sınıfa kendini kilitledi. Bu okul saldırısı, 2007'deki Virginia Tech Katliamı ve 2012'deki Sandy Hook İlkokulu saldırısından sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşanan en ölümcül üçüncü okul saldırısı oldu.

Kolluk kuvvetleri, saldırıya karşı yaşanan uzun gecikmeler sebebiyle eleştirildi. Polis memurları kampüse vardıklarında, şüpheliyle temasa geçmeden önce yaklaşık 78 dakika beklediler. Buna ek olarak polis, saldırı sırasında okul bahçesini kordon altına aldı ve polis ile yardım etmek için okula girmeye çalışan siviller arasında şiddetli çatışmalara neden oldu. Daha sonra, yerel ve eyalet yetkilileri, polis eylemlerinin zaman çizelgesi hakkında çelişkili ve abartılı raporlar verdi.

Saldırının ardından, Amerikan silah kültürü ve şiddeti, siyasetteki tıkanıklık ve bir kurum olarak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kolluk kuvvetleri hakkında daha geniş tartışmalar başladı. Bazı kişiler, ülkede saldırı silahlarının yasaklanması veya polisin parasının ödenmesi için bir politikayı savundu. Bazı kişiler ise, politikacıları kitlesel saldırıları mümkün kılmaya devam etmedeki algılanan rolleri nedeniyle eleştirdi. Cumhuriyetçiler, silah kontrol önlemlerinin uygulanmasına karşı çıktılar, bunun yerine okullarda güvenlik önlemlerinin artırılması çağrısında bulundular; ayrıca muhalifleri saldırıları siyasallaştırmakla suçladılar.

## Arka plan

Uvalde, Teksas, Güney Teksas bölgesinde yaklaşık 16.000 kişilik bir Hispanik çoğunluk şehridir; Amerika Birleşik Devletleri-Meksika sınırından yaklaşık 60 mil (97&nbsp;km) ve San Antonio'dan yaklaşık 85 mil (137&nbsp;km) uzaklıktadır. 2022'de, Robb İlkokulu'nun ikinci ila dördüncü sınıftaki 600 öğrencisinin yaklaşık yüzde 90'ı İspanyol'du ve öğrenci nüfusunun yaklaşık yüzde 81'i ekonomik açıdan dezavantajlı geçmişlerden geliyordu.

Uvalde şehri, 2019-20 mali yılında belediye bütçesinin %40'ını polis departmanına harcadı. Robb İlkokulu'nu yöneten okul bölgesi Uvalde Consolidated Independent School District (UCISD), saldırı sırasında okul bölgesinde çalışan dört memur, kapı girişlerinde ve otoparklarda devriye gezen bir güvenlik personeli de dahil olmak üzere ikincil kampüslerinde birden fazla güvenlik önlemi aldı. Okul ayrıca, UCISD'deki öğrencilere veya personele yönelik tehditleri belirlemek için Uvalde'ye bağlı sosyal medya hesaplarını izleyen bir hizmet olan Social Sentinel'i de kullanıyor.

## Saldırı
24 Mayıs 2022'de Salvador Rolando Ramos ve 66 yaşındaki büyükannesi, Uvalde'deki evlerinde bir telefon faturası sebebiyle tartıştı. Ramos büyükannesini alnından vurdu. Vurulan yaşlı kadın, komşularından ve polisten yardım istedi. Daha sonra havayolu ile San Antonio'daki bir hastaneye nakledildi. Ramos, Facebook hesabını kullanarak, saldırıdan önce internette tanıştığı Almanya'da yaşayan 15 yaşındaki bir kıza, anneannesini vuracağını ve ilkokula saldırmadan 15 dakika önce okula ateş açacağını söylediği üç özel mesaj gönderdi. Facebook'un ana şirketi Meta'nın bir sözcüsü, gönderilerin, saldırı gerçekleştikten sonra keşfedilen "bire bir özel metin mesajları" olduğunu söyledi.

Ramos, saat 11.28'de büyükannesinin kamyonetini bir barikattan geçirerek Robb İlkokulu'nun dışındaki beton bir hendeğe çarptı. Polis ve güvenlik kamerası görüntülerine göre, tamamı siyah renk kıyafetler, bir sırt çantası ve zırh eklentileri olmayan bir plaka taşıyıcı (bir tür taktik yelek) giyiyordu. Yanında da AR-15 tarzı tüfek taşıyordu. Bir görgü tanığı, önce yakındaki bir cenaze evinde iki kişiye ateş ettiğini ve ikisinin de yara almadan kaçtığını söyledi. Polis, okulun yakınına çarpan bir araç hakkında çeşitli 9-1-1 aramaları aldığını bildirdi.

9-1-1 çağrısını aldıktan sonra, bir okul kaynak görevlisi okulun kampüsüne gitti ve yanlışlıkla silahlı olduğuna inandıkları bir öğretmeni takip ederek bu süreçte Ramos'un yanından geçti. Ramos, telefon almak için başka bir sınıfa koşan bir öğretmen tarafından daha önce 11.27'de açılmış olan, okulun batı tarafındaki bir çıkış kapısından okula sabah 11.33'te girdi. UCISD'nin polis şefi, saldırının 11.32'de başladığını tahmin etti; okul tarafından yapılan bir Facebook gönderisine göre, okul civarda duyulan silah seslerine yanıt olarak 11.43'te kapatıldı.

Ramos binaya girdikten sonra, iki kısa koridorda yürüdü ve dahili olarak başka bir sınıfa bağlı olan bir sınıfa girdi. Saldırıdan kurtulan biri, öğretmen Irma Garcia'nın sınıfın kapısını kilitlemeye çalıştığını, Ramos'un kapının camına ateş ettiğini, ardından Garcia'yı sınıfa geri götürdüğünü ve onu vurup öldürürken "İyi geceler" dediğini söyledi. Bir başka kurtulan kişi ise Ramos'un sınıfa girdikten sonra "Hepiniz öleceksiniz" dediğini belirtti. Ramos daha sonra diğer öğrencilere ve odadaki başka bir öğretmene ateş açtı. Hayatta kalan bir öğrenciye göre, Ramos saldırı başlamadan önce "üzücü müzik" çaldı. Öğrenciler ve iki öğretmen de dahil olmak üzere tüm ölenler, kapıyı kilitlediği dördüncü sınıf sınıfındaydı.

Saldırının çoğu binanın içinde ilk birkaç dakika içinde gerçekleşti; Ramos binada 40 ila 60 dakika kalırken silahlı polis sınıfın ve binanın dışında kaldı. Bir öğrenci, ölü sınıf arkadaşlarından birinin kanını saldırganı yanıltmak için kendi üzerine bulaştırarak kendisine ölmüş süsü verdi. Bitişik sınıfta saklanan bir öğrenciye göre, Ramos ateş açmadan önce içeri girdi ve "Ölme zamanı" diyerek hafifçe çömeldi. Daha sonra, yanıt veren bir görevli, "Yardıma ihtiyacınız olursa bağırın!" diye seslendi. Yan sınıftan bir kız "yardım edin" dedi. Ramos kızı duydu, sınıfa girdi ve onu vurdu. Öğrenci, memurun daha sonra sınıfa daldığını ve Ramos'un memura ateş ederek daha fazla memurun ateş açmasına neden olduğunu söyledi. Memurlar, Ramos okula girdikten dört dakika sonra geldi ve içeri girmeye çalıştı. Ancak Ramos ateş ettikten sonra geri çekildiler. Memurlar müzakere yoluyla saldırıyı sonlandırmayı başaramadılar.

### Zaman çizelgesi
Aşağıda, kolluk kuvvetleri ve diğer kaynaklara göre katliamın ortaya çıktığı olayların zaman çizelgesi yer almaktadır.

## Kurbanlar
Saldırıda 19 öğrenci ve 2 öğretmen hayatını kaybetti:

### Öğrenciler

* Nevaeh Alyssa Bravo, 10
* Jacklyn Jaylen Cazares, 9
* Makenna Lee Elrod, 10
* Jose Flores, 10
* Eliana Amyah Garcia, 9
* Uziyah Sergio Garcia, 9
* Amerie Jo Garza, 10
* Xavier James Lopez, 10
* Jayce Carmelo Luevanos, 10
* Tess Marie Mata, 10
* Miranda Mathis, 11
* Alithia Ramirez, 10
* Annabell Guadalupe Rodriguez, 10
* Maite Yuleana Rodriguez, 10
* Alexandria Aniyah Rubio, 10
* Layla Marie Salazar, 11
* Jailah Nicole Silguero, 11
* Eliahana Cruz Torres, 10
* Rojelio Torres, 10

### Öğretmenler

* Irma Garcia, 48
* Eva Mireles, 44

Çocuklar ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflardaydı. Öğretmenler, Irma Garcia ve Eva Mireles, aynı dördüncü sınıfta ders veriyorlardı.

Ramos'un büyükannesi ve 2 polis memuru da dahil olmak üzere 17 kişi yaralandı.

## Saldırgan
 
Salvador Ramos (2004 - 24 Mayıs 2022) Uvalde'de ikamet ediyordu ve Uvalde Lisesi'nin eski bir öğrencisiydi. Geçmişe dönük bir sabıka kaydı veya belgelenmiş herhangi bir ruhsal bozukluğu yoktu. Bazı arkadaşlarına göre, sık sık zorbalığa uğradığı için kekemeliği ve güçlü bir peltekliği vardı; Sık sık sınıf arkadaşlarıyla, bazen de yanında taşıdığı boks eldivenleriyle yumruk yumruğa kavga ederdi ve çok az arkadaşı vardı. 2022'de liseyi bitirmesi planlanıyordu, ancak sık sık devamsızlığı mezuniyetini geciktirdi ve okulu bıraktı.

Sosyal medyadaki tanıdıkları, kedi vb. hayvanları açıkça taciz ettiğini ve bu tacizi Yubo'da canlı yayınlayacağını söyledi. Diğer sosyal medya tanıdıkları, Yubo'da uygulamayı kullanan kızları kaçırmak ve tecavüz etmekle tehdit etmenin yanı sıra bir okula ateş etmekle tehdit ettiğini de canlı yayınlayacağını söyledi. Hesabı kullanıcılar tarafından Yubo'ya bildirildi, ancak herhangi bir işlem yapılmadı. Saldırıdan bir ay öncesine kadar yerel bir Wendy's şubesinde 1 yıl kadar çalıştı. Dükkânın gece müdürüne göre, kendini tutmak için elinden geleni yapmış. İş arkadaşlarından biri, uygunsuz metin mesajları gönderdiği kadın iş arkadaşlarına zaman zaman kaba davrandığını ve iş arkadaşlarına "Ben kim olduğumu biliyor musunuz?" diye sorarak onları korkuttuğunu söyledi. Ramos'un iş arkadaşları, uzun saçları olduğu ve sıklıkla koyu siyah giysiler giydiği için ona "okul tetikçisi" gibi isimlerle hitap ettiler.

Saldırıdan bir yıl önce Instagram hesabına istek listesinde bulunan otomatik tüfeklerin fotoğraflarını yüklemeye başladı. Bir arkadaşına göre, geceleri başka bir arkadaşıyla birlikte araba kullanıyor, BB tabancasıyla yabancılara ateş ediyor ve arabaları patlatıyormuş. Annesiyle ilişkisi olan bir adama göre, Ramos, saldırıdan iki ay önce annesinin evdeki Wi-Fi'ı kapatması sebebiyle büyükanne ve büyükbabasının evine taşındı. Ramos'un ailesine yakın kişiler annesini uyuşturucu bağımlısı olarak nitelendirdi ve annesiyle sık sık tartıştığını söyledi. Saldırıdan iki ay önce, Instagram'da annesiyle agresif bir şekilde tartıştığı ve ondan "kaltak" olarak bahsettiği bir videosunu yayınladı. Ramos'un annesi, oğlunu "canavar değil" olarak nitelendirdi ancak "saldırgan olabileceğini" itiraf etti. Dedesi, torununun ehliyetinin olmadığını ve araba kullanmayı bilmediğini söyledi. Ramos'un babasına göre, Ramos'un San Antonio'da yaşayan bir kız arkadaşı varmış. 14 Mayıs'ta Ramos, "10 gün daha" yazan özel bir Instagram mesajı gönderdi. Bunun üzerine bir kişi, "Bir okulu falan mı basacaksınız?" diye yanıt verdi. Ramos ise "Hayır, aptalca sorular sormayı kes. Göreceksin" diye yanıtladı.

Eylül 2021'de Ramos, ablasından kendisine bir silah almasını istedi, ancak Teksas Kamu Güvenliği Departmanına göre ablası bu isteğini reddetti. Daha sonra, 18. doğum gününden bir gün sonra, 17 Mayıs 2022'de yerel bir silah mağazasından yasal olarak Smith & Wesson tarzı yarı otomatik bir tüfek ve üç gün sonra başka bir tüfek satın aldı. Ayrıca, Yubo aracılığıyla tanıştığı bir tanıdığına, saldırıdan sekiz gün önce Georgia merkezli çevrimiçi perakendeci Daniel Defense'den satın alınan AR-15 tarzı bir tüfeğin makbuzunu gösteren bir Instagram mesajı gönderdi. Daha sonra, saldırıdan üç gün önce Instagram hesabına iki tüfeğin fotoğrafını yükledi. Ateş etmeden önce Ramos, 18 Mayıs 2022'de satın alınan 375 adet 5.56×45mm NATO mühimmatı dahil olmak üzere toplam 1.657 mermi mühimmatı satın almıştı. Okulun içinde 142 boş fişek (ateşli mermi) ve 173 canlı mermi (ateşlenmemiş mermi) olmak üzere toplam 315 mermi bulundu; ayrıca, bina dışındaki okul mülkünde 22 boş kovan ve 900 canlı mermi olmak üzere toplam 922 mermi bulundu.

## Sonrası

UCISD, ebeveynlerden tüm Robb İlkokulu öğrenciler belirlenene kadar çocuklarını almamalarını istedi. 14.00 civarında, ebeveynlere onları almaları söylendi. Okul servislerinin iptal edilmesi nedeniyle tüm ilçe ve kampüs etkinlikleri iptal edilirken, diğer okullardaki öğrenci velilerinin de çocuklarını okuldan almaları istendi. O gece, UCISD müfettişi velilere gönderdiği bir mektupta, planlanan bir mezuniyet töreninin iptali de dahil olmak üzere tüm bölge için eğitim yılının sona erdiğini (COVID-19 pandemisi sırasında yapılana benzer bir şekilde) duyurdu. Okul yılının daha önce perşembe günü bitmesi planlanıyordu. Bazı ebeveynler, DNA tanımlamasını beklerken, çocuklarının ölümünün kesin olarak onaylanması için gece geç saatlere kadar beklemek zorunda kaldı. Saldırıdan kurtulan çok sayıda kişi ise okula dönmekten korktuklarını dile getirdiler. Saldırının ardından, Uvalde'den dört buçuk saat uzaklıktaki Donna, Teksas'a hizmet veren Donna Bağımsız Okul Bölgesi, "inanılır bir şiddet tehdidi" aldı.

24 Mayıs'ta Uvalde Memorial Hastanesi kurbanlar için acil kan nakli gerçekleştirdi. Güney Teksas Kan ve Doku Merkezi, saldırının ardından acil kan bağışı talebinde bulunarak, bölgedeki hastanelerde kullanılmak üzere helikopterle Uvalde'ye 15 ünite kan gönderdi. 27 Mayıs'ta merkez, saldırıdan sonra 2.000'den fazla kişinin kan bağışladığını bildirdi.

Saldırıdan kısa bir süre sonra, kurbanlar ve hayatta kalanlar için okul dışında balonlar, mumlar ve haçlarla bir anma töreni düzenlendi. Yerli bir kişi, okulun dışına yerleştirilmek üzere kurbanların isimlerinin yazılı olduğu 21 haç yapmak için en az bir gün çalıştı. Uvalde boyunca hem yerel halk hem de kurbanları onurlandırmak için şehre gelenler tarafından ölen kurbanlar için ek anıtlar dikildi. Ülke genelinde de başka anıtlar dikildi. Yerel ve devlet kurumları tarafından kurbanların ailelerine ücretsiz mezar taşı ve cenaze hizmetleri sunuldu. Eyalet ve yerel gıda kamyonları ve restoran sahipleri de saldırıdan etkilenen ailelere yiyecek ve malzeme sağlamak için Uvalde'ye gitti. San Antonio Hayvanat Bahçesi, 21 kurbanın her birini onurlandırmak için otoparklarını 21 gün boyunca Robb İlkokulu'nun rengi olan kırmızıya boyayacaklarını duyurdu.

Saldırıda öldürülen öğretmenlerden Irma Garcia'nın eşi Joe Garcia, iki gün sonra bir anma törenine katılırken kalp krizi geçirerek öldü. Ailesi, eşini kaybettikten sonra kalp krizinin kedere bağlı olduğunu söyledi. UCISD, Birinci Devlet Bankası aracılığıyla, toplanan paranın şahsen veya çekle kabul edilen bağışlarla kurbanların ve hayatta kalanların ailelerine verilmesi için bir fon oluşturdu. 27 Mayıs'ta kimliği belirsiz bir bağışçının kurbanların cenaze törenleri için 175.000 dolar bağışta bulunduğu açıklandı. 27 Mayıs itibarıyla, merkez aracılığıyla ABD ve 91'den fazla ülkeden bağışçılardan yaklaşık 7.5 milyon dolar toplandı.

## Soruşturma
Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ve Alkol, Tütün, Ateşli Silahlar ve Patlayıcılar Bürosu (ATF) soruşturmada yerel polisle birlikte hareket etmektedir. Ramos'un silahları ve şarjörlerine, analiz için kolluk kuvvetleri tarafından el konuldu.

Başlangıçta ilk müdahaleyi yapanları övdükten sonra, Vali Greg Abbott, kolluk kuvvetlerinin gösterdiği inisiyatif eksikliği hakkında soruşturma açılması çağrısında bulundu. 27 Mayıs'ta Abbott, "Aslında, neden oraya girmek ve katili ortadan kaldırmak ve çocukları kurtarmak için en iyi stratejiyi seçmediler?" dedi. 29 Mayıs'ta Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı, Uvalde Belediye Başkanı Don McLaughlin'in talebi üzerine kolluk kuvvetlerinin kitlesel saldırıya verdiği yanıtı gözden geçireceğini duyurdu.

## Tepkiler

* Doğu Asya Zirvesi'nden dönen Amerika Birleşik Devletleri başkanı Joe Biden, saldırı hakkında bilgi aldı ve döndükten sonra kamuoyuna açıklamalar yapacak. Ayrıca Biden, bayrakların yarıya çekilmesi talimatı verdi.
* Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı Kamala Harris, Salı günü düzenlenen bir etkinlikte silahlı saldırıyı kınadı ve bir daha asla olmamasını sağlamak için politika değişiklikleri çağrısında bulundu.
* Bazı ABD senatörleri başsağlığı diledi. Senatör Mitch McConnell, saldırının kendisini "dehşete düşürdüğünü ve kalbinin kırıldığını" belirten bir tweet attı. Senatör Susan Collins ise saldırıyı "inanılmaz derecede trajik ve korkunç" olarak nitelendirdi.
* Saldırı, eski başkanlar Bill Clinton ve Barack Obama tarafından kınandı.
* Silah kontrolü aktivisti ve bir Stoneman Douglas Lisesi saldırısı kurbanının babası Manuel Oliver, saldırı konusundaki öfkesini dile getiren bir açıklama yaptı.

### Uluslararası tepkiler

*  - Şansölye Olaf Scholz, Twitter'dan yaptığı açıklamada, "Düşüncelerimiz bu akıl almaz katliamın yaralıları ve kurbanlarının yanında, neredeyse hiçbir kelime bulunamadı." dedi.
*  - Hem Başbakan Boris Johnson hem de muhalefet lideri Keir Starmer, Avam Kamarası'ndaki kurbanlara saygı duruşunda bulundu. Dışişleri bakanı Liz Truss, kendisini haberlerden "dehşete kapılmış" olarak nitelendirdi.
*  - Birleşmiş Milletler Genel sekreteri António Guterres, Twitter'da şunları yazdı: "Teksas'ta bir ilkokula yapılan menfur silahlı saldırıdan derin bir üzüntü duyuyorum."
*  - Başbakan Sanna Marin, Twitter hesabından "Teksas'ta bir ilkokula düzenlenen silahlı saldırıda çocuklarını ve sevdiklerini kaybeden herkes için yüreğim yanıyor" yanıtını verdi.
*  - Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Twitter hesabından saldırıyı kınayarak, "Amerikan halkının şokunu ve acısını ve şiddeti sona erdirmek için savaşanların öfkesini paylaşıyoruz." dedi.
*  - Hem Başbakan İrakli Garibaşvili hem de Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili, olayı "korkunç ve anlamsız bir trajedi" olarak nitelendirerek saldırıyı kınadı.
*  - Başbakan Naftali Bennet, Twitter'dan; "İsrail, Amerikan halkıyla birlikte Teksas, Uvalde'deki bir ilkokulda masum çocukların ve öğretmenlerin korkunç şekilde öldürülmesinin yasını tutuyor. Dualarımız kurbanlar, aileleri ve Amerikan halkıyla birlikte." açıklamasını yaparak saldırıyı kınadı.
*  - Saldırıyı kınayan Başbakan Justin Trudeau, "hayatları sonsuza kadar değişen ebeveynler, aileler, arkadaşlar, sınıf arkadaşları ve iş arkadaşlarına" atıfta bulundu.
*  - Dışişleri Bakanlığı bunu "iğrenç bir suç" olarak nitelendirdi.
*  - Saldırı, saldırıdaki Meksikalı kurbanları belirlemek için ABD makamlarıyla birlikte çalıştığını söyleyen Meksika hükûmeti tarafından kınandı.
*  - Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "ABD halkına taziyelerimizi iletiyor, yaralılara acil şifalar diliyoruz" denildi.
*  - Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, "Teksas'ta masum çocukların öldürüldüğü haberiyle derinden üzüldüğünü" tweetledi. Dışişleri bakanı Dmitro Kuleba, "Masum gençlerin hayatlarını kaybetmenin acısını yaşayan bir ülke olarak Ukrayna, ABD'li dostlarımızın acısını paylaşıyor" dedi.
*  - Papa Francis, Aziz Petrus Meydanı'ndaki bir kalabalığa hitaben yaptığı konuşmada, durumu "kalp parçalayıcı" olarak nitelendirdi.
*  - Başbakan Jacinda Ardern saldırıyı kınadı.

## Kaynakça