Omomyidae

**Omomyidae**, Eosen döneminde yaklaşık 55 ila 34 milyon yıl önce yaşamış bir erken primat grubudur. Fosil omomyidler Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da bulunur ve onu holarktik kıtaları kapsayan bir coğrafi dağılıma sahip iki Eosen primat grubundan biri yapar, diğeri ise adapidlerdir (Adapidae familyası). Omomyidae ve Adapidae'nin ilk temsilcileri, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da Eosen'in (56 mya) başında aniden ortaya çıkar ve bilinen en eski taç primatlarıdır.

## Özellikleri

Birçok omomyid'i karakterize eden özellikler arasında büyük yörüngeler (göz yuvaları), kısaltılmış diş ve diş dizileri, ön küçük azı dişlerinin kaybı, böcekçil veya meyveli diyetler için uyarlanmış yanak dişleri ve nispeten küçük vücut kütlesi (yani, 500 g'dan az) bulunur. Bununla birlikte, orta Eosen'in sonlarında (yaklaşık 40 mya), bazı Kuzey Amerika omomyidleri (örneğin, Macrotarsius) 1&nbsp;kg'ı aşan vücut kütleleri ve meyveli veya yaprak yiyen diyetler geliştirdi. Tetonius, Shoshonius, Necrolemur ve Microchoerus gibi cinslerdeki büyük yörüngeler, bu taksonların muhtemelen gece olduğunu göstermektedir. Geç Eosen Texas'tan (Rooneyia) en az bir omomyid cinsi küçük yörüngelere sahipti ve muhtemelen günlüktü.

Günümüzde yaşayan primatlar gibi, omomyidler, modern lemurlar gibi tuvalet pençelerine sahip olmalarına rağmen, pençeler yerine tırnaklarla uçlarına sahip parmaklarla kavrayan el ve ayaklara sahipti. İskeletlerinin özellikleri, omomyidlerin ağaçlarda yaşadığını kuvvetle göstermektedir. En az bir cinste (Necrolemur), alt bacak kemikleri, tibia ve fibula, modern tarsierlerde olduğu gibi kaynaşmıştı. Bu özellik, Necrolemur'un sık sık sıçradığını gösterebilir. Diğer omomyid cinslerinin çoğu (örneğin, Omomys) sıçrama için uzmanlıklardan yoksundur ve iskeletleri daha çok yaşayan cüce ve fare lemurlarınınkine benzer.

Omomyid sistematiği ve evrimsel ilişkiler tartışmalıdır. Çeşitli yazarlar omomyidlerin:

# kök haplorinler [yani, yaşayan tarsierler ve antropoidler dahil grubun bazal üyeleri].
# kök tarsiiformes [yani, tarsier soyunun bazal dalları].
# kök primatlar, yaşayan primat taksonlarından çok adapidlerle daha yakından ilişkilidir.

Son araştırmalar, Omomyformes'in kök haplorhinler olduğunu öne sürüyor ve bu da onları muhtemelen bir parafilektik gruplama yapıyor.

Omomyidleri canlı gruplara bağlama girişimleri, ilkel (plesiomorfik) iskelet anatomileri nedeniyle karmaşık hale gelmiştir. Örneğin, omomyidler, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, yaşayan haplorhinlerin sayısız iskelet uzmanlığından yoksundur:

# iç karotid arterin stapedial dalı için kanalın önemli ölçüde azalması.
# internal karotid arterin promontoryal dalı için kanalın " perbullar " (" transpromontoryal" yerine) yolu.
# alisfenoid ve elmacık kemikleri arasındaki temas.
# Timpanik boşluk ile birleşen bir ön aksesuar boşluğunun varlığı.

Omomyidler ayrıca üst merkezi kesici dişler arasında bir boşluk gösterir, bu muhtemelen bir rhinarium ve philtrum'un sıvıları vomeronazal organa kanalize ettiğini gösterir. Bir grup olarak Omomyidler ayrıca, aşırı derecede genişlemiş yörüngeler (Shoshonius olası bir istisnadır), posterior aurikular ve orta meningeal dolaşım arasında bir anastomoz için geniş bir suprameatal foramen (tekrar, Shoshonius olası bir istisna, ancak bu soyu tükenmiş taksondaki foramenlerin içeriği bilinmiyor) ve sıçrama için aşırı postkraniyal adaptasyonlar. Diğer açılardan (yani, lateral bül duvarına kırılmamış bir halka şeklinde köprü ile bağlanan bir afanik veya intrabüler, ektotimpanik kemiğin varlığı), omomyidler benzersiz bir şekilde primatlar arasında türetilir.

## Sınıflandırma

* **Familya Omomyidae**
** *[[Altanius]]*
** *[[Kohatius]]*
** Alt familya Anaptomorphinae 
*** Oymak Trogolemurini
**** *[[Trogolemur]]*
**** *[[Sphacorhysis]]*
**** *[[Walshina]]*
*** Oymak Anaptomorphini
**** *[[Arapahovius]]*
**** *[[Tatmanius]]*
**** *[[Teilhardina]]*
**** *[[Anemorhysis]]*
**** *[[Chlororhysis]]*
**** *[[Tetonius]]*
**** *[[Pseudotetonius]]*
**** *[[Absarokius]]*
**** *[[Anaptomorphus]]*
**** *[[Aycrossia]]*
**** *[[Strigorhysis]]*
**** *[[Mckennamorphus]]*
**** *[[Gazinius]]*
** Alt familya Microchoerinae 
*** *[[Indusomys]]*
*** *[[Nannopithex]]*
*** *[[Pseudoloris]]*
*** *[[Necrolemur]]*
*** *[[Microchoerus]]*
*** *[[Vectipithex]]*
*** *[[Melaneremia]]*
*** *[[Paraloris]]*
** Alt familya Omomyinae 
*** *[[Brontomomys]]*
*** *[[Diablomomys]]*
*** *[[Ekwiiyemakius]]*
*** *[[Gunnelltarsius]]*
*** *[[Huerfanius]]*
*** *[[Mytonius]]*
*** *[[Palaeacodon]]*
*** Oymak Rooneyini
**** *[[Rooneyia]]*
*** Oymak Steiniini
**** *[[Steinius]]*
*** Oymak Uintaniini
**** *[[Jemezius]]*
**** *[[Uintanius]]*
*** Oymak Hemiacodontini
**** *[[Hemiacodon]]*
*** Oymak Omomyini
**** *[[Chumachius]]*
**** *[[Omomys]]*
*** Oymak Macrotarsiini*
**** *Yaquius*
**** *Macrotarsius*
*** Oymak [[Washakiini]]
**** *Loveina*
**** *Shoshonius*
**** *Washakius*
**** *Dyseolemur*
*** Oymak [[Utahiini]]
**** *Asiomomys*
**** *Utahia*
**** *Stockia*
**** *Chipetaia*
**** *Ourayia*
**** *Wyomomys*
**** *Ageitodendron''

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* "Adapidae ve Omomyidae"
* Mikko'nun Filogeni sayfası