Hedge fon

**Hedge fon**, **serbest yatırım fonu** veya **risk fonu**; göreli olarak likit olan mal varlıkları üzerinden al-sat yapılan ve açığa satış, kaldıraç ve türevler gibi daha karmaşık finansal işlem, portföy-yapımı ve risk yönetimi tekniklerinin çok sık kullanıldığı bir yatırım fonu türüdür. Bu karmaşık tekniklerin kullanımı yüzünden, finansal düzenleyiciler (financial regulator) genel olarak hedge fonlarının, kurumsal yatırımcıların, yüksek net değerli bireylerin ve nitelikli yatırımcılar gibi bu konuda yeteri kadar sofistike olabilen yatırımcılar dışında hiç kimseye pazarlamansına ya da erişime açılmasına izin vermezler.

Hedge fonlar, alternatif yatırım aracı olarak kabul edilirler. Bu fonların kaldıraç ve daha karmaşık teknikleri çok yoğun bir biçimde kullanması sebebiyle, perakende pazarında mümkün olan ve denetlenen yatırım fonları gibi fonlardan ayrılmaktadır. Bu tür fonlar ayrıca özel sermaye fonları (private equity fund) ve diğer benzer kapalı-uçlu fonlardan (closed-end fund) ayrılırlar; çünkü hedge fonları likit varlıklara yatırım yaparlar ve çoğunlukla açık-uçludurlar. Buna bağlı olarak hedge fonları; yatırımcılara, yatırım varlığının net değerine göre, periyodik olarak sermayeyi yatırıma yönlendirme ve yatırımdan çekme olanağı sağlarken özel sermaye fonları genel olarak likit olmayan varlıklara yatırım yapmaya yönlendirir ve sermayeyi de birkaç yıl sonra geri verebilir. Ancak, bir fonun düzenlenme/denetlenme durumu (regulatory status) dışında fon türlerine dair resmi ya da sabit bir tanım bulunmamaktadır, bu yüzden de "hedge fonu"nun ne olduğuna dair değişik görüşler bulunabilmektedir.

Hedge fonları, düzenlenen/denetlenen fonlara uygulanan kısıtlamaların çoğuna tabi tutulmasa da, ABD ve Avrupa'da 2007-2008 finansal krizini takiben, hükümet gözetimini artırmak ve bazı denetimsel boşluklardan kurtulmak amacıyla, bazı denetimsel yasalar kabul edilmiştir.

Pek çok modern hedge fonu geniş bir yelpazedeki finansal araçları ve risk yönetim tekniklerini kullanabilirken, bu hedge fonları birbirlerinden strateji, alınan riskler, değişime yatkınlık/tahmin edilemezlik (volatility) ve beklenen dönüş profili açısından çok farklı olabilirler. Hedge fonu yatırım stratejilerinin, piyasaların çıkışta ya da düşüşte olmasından bağımsız olarak, pozitif bir yatırım getirisi hedeflemeleri (return on investment) yaygın olarak gözlenir ("Mutlak getiri"). Hedge fonları aşırı riskli yatırımlar olarak düşünülebilir ancak bazı hedge fonu stratejilerinin beklenen getirileri hedge fonu tekniklerinin kullanımı sebebiyle, borsaya yüksek oranda bağlı olan bazı perakende fonlarına göre daha az değişim (volatility) göstermektedir.

Tipik olarak bir hedge fonunda yatırım yöneticisine yatırım yönetim ücreti (örneğin yıllık olarak net değerin 2%si kadar) ve performans ücreti (örneğin net değerdeki yıllık artışın 20%si kadar) ödeme yapılır.

Hedge fonları geçtiğimiz birkaç on yıldır kullanılıyorlar ve gittikçe artan bir popülerlik kazandılar. Günümüzde artık varlık yönetimi (asset **management**) endüstrisinin önemli bir payını oluşturmaktadırlar, toplamda hedge fonlarındaki varlıkların toplamının  yaklaşık 3.2 trilyon $ civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bazı hedge fonu yöneticilerinin denetiminde milyarlarca dolar değerinde yatırım varlığı bulunmaktadır (assets under management-AUM).

## Giriş
İlk başlardaki hedge fonları bazı özel yatırımları, açığa satış yaparak genel piyasalardaki dalgalanmalardan korumayı hedeflemişlerdir. Bu terimin İngilizce karşılığında bulunan 'hedge' kelimesinin anlamı ise çit ile çevrelemek/korumak anlamında olduğundan, 'hedge fund' terimine anlam olarak kaynaklık etmiştir. Ancak günümüzde, kullanılan pek çok farklı yatırım tekniği artık "risk"leri, kelimenin orijinal anlamındaki gibi korumamaktadır.

## Tarihçe
ABD'de 1920'lerdeki spekülatör borsası/yükselen piyasa (ing: **Bull Market**) bünyesinde, varlıklı yatırımcıların kullanımına özel olan yatırım fonları bulunmaktaydı. O döneme ait olan ve günümüzde en iyi bilineni Graham-Newman ortaklığıdır (ing:Graham-Newman Partnership). Bu ortaklık Benjamin Graham ve uzun süredir iş ortağı olan Jerry Newman tarafından kurulmuştur. Warren Buffett bu ortaklığa, Amerikan Finans Müzesine (ing: Museum of American Finance) yazdığı bir mektupta, hedge fonunun erken örneklerinden biri olarak atıfta bulunmuştur; Janet Tavakoli ise Warrent Buffet'ın diğer yorumlarına da dayanarak Graham'ın yatırım şirketini ilk hedge fonu olarak kabul etmiştir.

Sosyolog Alfred W. Jones, hedge fonunun ingilizcedeki karşılığı olan "*hedged* fund" teriminin isim babası olarak kabul edilir (**hedge**: çit/sınır, **hedged**: çevrili/sınırlandırılmış **fund**:fon **hedged fund**: riski sınırlandırılmış fon) ve 1949 yılında ilk hedge fonu yapısını oluşturduğu kabul edilir. Jones yönettiği fonları "hedged" (sınırlı) olarak tanımlamıştır, bu terim o sıralarda Wall Street bünyesinde, Finansal piyasalardaki değişimlerden kaynaklı olan yatırım riskinin yönetimini tanımlamak için kullanılmaktaydı.

1970'lerde hedge fonları, fon yöneticilerinin çoğunun 'Uzun/Kısa Sermaye' (ing: long/short equity) modelini takip etmesi sebebiyle, tek bir strateji üzerine özelleşmişti. 1969-1970 durgunluğu sırasında (ing: recession of 1969–70) ve 1973-1974 borsa çöküşü (ing: 1973–1974 stock market crash) yüzünden; pek çok hedge fonu, değer olarak ağır kayıplar verince, kapanmıştır. 1980'lerin sonunda tekrar keşfedilmeye başladılar.

1990'larda hedge fonlarının sayısı dikkate değer miktarda artmıştır. Bu durumun muhtemel sebepleri arasında 1990'lardaki borsanın yükselişi, 'hizalanmış faiz tazminat yapısı' (ing: 'aligned-interest compensation structure') ve yüksek değerlerde geri dönüş vaatleri sayılabilir. Sonraki on yıl boyunca, hedge fonu stratejileri arasına girenler şunlardır: kredi arbitrajı, sıkıntılı borç (ring: distressed debt), sabit gelir (ring:fixed income), Nicel analiz (ing: quantitative analysis) ve çoklu-strateji. ABD'deki, emeklilik ve bağış fon yöneticileri gibi kurumsal yatırımcılar, portföylerinin daha büyük kısımlarını hedge fonlarına ayırmaya başlamışlardı.

21. yüzyılın ilk on yılında hedge fonları dünya çapında popülariteye ulaştı ve 2008 yılına gelindiğinde dünya çapındaki hedge fonu endüstrisinin yönettiği varlıkların (ing: assets under management-AUM) değeri 1.93&nbsp;trilyon $ değerine ulaşmıştır. Ancak 2007–2008 finansal krizi, hedge fonlarında yatırımcıların varlıklarını geri çekmelerine kısıtlamalar getirilmesine neden olmuş, sonuç olarak popülerliklerinin azalmasına ve yönetilen varlıkların toplam değerinin azalmasına yol açmıştır. Yönetilen varlıkların toplam değeri daha sonra tekrar yükselmiştir ve 2011 Nisan ayında 2 trilyon $ değerine ulaşmıştır. 2001 Şubat ayı itibarıyla, dünya çapındaki hedge fonu yatırımlarının %61'i kurumsal kaynaklardan gelmekteydi.

2011 Haziran tarihinde, en çok miktarda yönetilen varlık miktarına sahip olan hedge fonu yönetimi firmaları şunlardı: Bridgewater Associates (58.9&nbsp;Milyar $), Man Group (39.2&nbsp;Milyar $), Paulson & Co. (35.1&nbsp;Milyar $), Brevan Howard (31&nbsp;Milyar $), and Och-Ziff (29.4&nbsp;Milyar $). Bridgewater Associates şirketi 2012 Mart ayı itibarıyla 70 Milyar $ değerinde varlık yönetmekteydi. O yılın sonunda, ABD'deki en büyük 241 hedge fonu yönetimi şirketinin elindeki varlıklarının toplamı 1.335 Trilyon $ değerindeydi. 2012 Nisan ayında hedge fonu endüstrisi, yönetilen varlıkların değerinin 2.13 Trilyon $'a ulaşmasıyla rekor kırmıştır. 2010'ların ortalarına doğru, hedge fonu endüstrisi "eski okul" fon yöneticilerinde genel bir düşü yaşadı. Merkez Bankalarının daha önce görülmemiş şekilde kolaylık sağlaması yüzünden klasik uzun/kısa stratejisinin revaçtan düşmesi sebebiyle; Dan Loeb bu durumu "hedge fonu ölüm tarlası" olarak adlandırmıştır. O dönemde ABD hisse senedi piyasası bağımlılığı/korelasyonu açığa satış yapanlar için sürdürülemez hale gelmişti. Günümüz hedge fonu endüstrisi; Citadel, Elliot, Milennium, Bridgewater gibi daha büyük ve kendini ispatlamış şirketler etrafında yoğunlaşan bir olgunluk durumuna erişmiştir. Yeni fon şirketlerinin kurulma oranı kapanan fonların oranını geçmiştir.

2017 Temmuz tarihinde, hedge fonlarında yönetilen varlıkların değeri, 8 adet art arda aylık raporlanan geri dönüş değerlerine bakıldığında, 3.1 trilyon $'a yükselerek rekor kırmıştır.

## Ünlü hedge fonu yöneticileri
2015 yılında, *[[Forbes]]* dergisi tarafından aşağıdaki liste yayımlanmıştır:

* John Meriwether, Long-Term Capital Management şirketinde çalışırken, 1993 yılından 1998 yılındaki çöküşüne ve likidasyonuna kadar %27 ile %59 arasında en başarılı kar dönüşlerini gerçekleştirmiştir. 
* George Soros, Quantum Group of Funds şirketinde
* Ray Dalio, dünyanın en büyük hedge fonu şirketi Bridgewater Associates, 2017 itibarıyla 160 milyar $ değerindeki varlık yönetilmektedir
* Steve Cohen, Point72 Asset Management şirketinde 
* John Paulson, Paulson & Co. şirketinde, Aralık 2015 itibarıyla had 19 milyar $ değerindeki varlık yönetilmektedir 
* David Tepper, Appaloosa Management şirketinde
* Paul Tudor Jones, Tudor Investment Corporation şirketinde
* Daniel Och, Och-Ziff Capital Management Group şirketinde 2013 itibarıyla 40 milyar $'dan fazla varlık yönetilmektedir 
* Israel Englander, Millennium Management, LLC şirketinde
* Leon Cooperman, Omega Advisors şirketinde 
* Michael Platt, Avrupanı'nın üçüncü büyük şirketinde BlueCrest Capital Management (İngiltere) 
* James Dinan, York Capital Management şirketinde 
* Stephen Mandel, Lone Pine Capital şirketinde, Haziran 2015 itibarıyla 26.7 milyar $ varlık yönetilmektedir 
* Larry Robbins, Glenview Capital Management şirketinde, Temmuz 2014 itibarıyla 9.2 milyar $ varlık yönetilmektedir 
* Glenn Dubin, Highbridge Capital Management şirketinde
* Paul Singer, Elliott Management Corporation şirketinde, aktivist br hedge fonu, 2013 yılı itibarıyla 23 milyar $ varlık yönetilmektedir, 2015 in ilk çeyreğinde 8.1 milyar $ değerinde portföyü bulunmaktaydı 
* Michael Hintze, CQS, haziran 2015 itibarıyla14.4 milyar $ değerinde varlık yönetilmektedir
* David Einhorn, Greenlight Capital şirketinde, En iyi 20 Milyarder Hedge Fonu Yöneticisi arasında.
* Bill Ackman Pershing Square Capital Management şirketinde

## Stratejiler

Hedge fonu stratejileri genel olarak dört ana kategoriye ayrılmış durumdadır: genel makro (ing: **global macro**), yönlü (ing: **directional**), olay-güdümlü (ing: **event-driven investing**) ve göreli değer (ing: **relative value**) (arbitraj). Bu kategorilerdeki stratejiler, karakteristik birer risk ve geri dönüş(kazanım) profili içermektedirler. Bir fonda; esneklik, risk yönetimi veya çeşitlilik sağlamak amacıyla bir ya da daha fazla strateji kullanılabilmektedir. Hedge fonu için hazırlanan ve arz notu (ing: **offering memorandum**) olarak da bilinen prospektüs (izahname) (ing:**prospectus**) belgesi, potansiyel yatırımcılara hedge fonunun önemli unsurları (kilit noktaları) hakkında açıklama (izah) sunar (arz eder). Bu açıklamanın içinde fonun yatırım stratejisi, yatırım türü ve kaldıraç (ing: **leverage**) üst sınırı gibi bilgiler bulunmaktadır.

Hedge fonunun stratejisini oluşturan bileşenler arasında hedge fonunun ilgili pazara yaklaşım tarzı, belirli araçların kullanımı, hedge fonun özelleştiği pazar sektörü (ing:**market sector**) (örn., sağlık sektörü), yatırımları seçme yöntemi ve fon bünyesindeki çeşitlilik miktarı bulunmaktadır. Farklı varlık sınıfları (ing:**asset class**) için çeşitli pazar yaklaşımları bulunmaktadır. Bunlar arasında Hisse Senedi (ing:**Stock**), sabit gelir (ing:**fixed income**), emtia ve döviz sayılabilir. Kullanılan araçlar arasında öz-sermaye, sabit gelir, vadeli işlemler (ing:**futures contract**), opsiyonlar ve takaslar (ing:**swap**) bulunmaktadır. Stratejiler genel olarak ikiye ayrılabilirler: yöneticiler tarafından *seçilebilen* "**isteğe bağlı/nitel**" (ing:**discretionary/qualitative**) olarak tanımlanabilenler ya da yatırımların bilgisayarlı bir sistem tarafından *otomatik seçilebildiği* "**sistematik/nicel**" (ing:**systematic/quantitative**) olarak tanımlanabilenler. Fonların içerdikleri çeşitlilik miktarları fondan fona değişebilir; fonlar çoklu-stratejili, çoklu-fonlu, çoklu-pazarlı, çoklu-yöneticili ya da bunların kombinasyonu olabilmektedir.

Bazen hedge fonları "mutlak getiri" (ing:**absolute return**) olarak bilinmekle birlikte; ya "pazar tarafsız/nötr" (ing:**market neutral**) ya da "yönlü" (ing:**directional**) olarak sınıflandırılırlar. Pazar tarafsız/nötr fonlar genel olarak, pazar dalgalanmalarının nötrleştirici etkisi altındaki pazarın genel performansıyla daha az korelasyona/bağlantıya sahiplerken; yönlü fonlar pazardaki tutumları/trendleri ve tutarsızlıkları kullandıkları için pazardaki dalgalanmalardan ve kararsızlıklardan daha çok etkilenmektedirler.

### Global makro

Global makro adlı yatırım stratejisini kullanan hedge fonları, riski-ayarlı getiri üretebilmek için, küresel makroekonomik olayların beklentisiyle hisse, tahvil ya da döviz pazarlarında oldukça yüksek miktarda pozisyonlar alırlar. Global makro fon yöneticileri, beklenen/tahmin edilen fiyat hareketlerinden kar elde edebilecek yatırım fırsatlarını belirleyebilmek için, küresel pazar olaylarına/hareketlerine dayalı olan, "büyük resim" olarak da adlandırılan (ing:"**big picture**") makroekonomik analiz yönetmini kullanırlar. Global makro stratejileri, birden çok pazarda çeşitlendirilmiş yatırımlar üzerinde büyük pozisyonlar alabilme yetenekleri sayesinde büyük oranda esnekliğe sahipken, çekici ve risk-ayarlı getiriler üretebilmek için stratejinin uygulanma zamanlanması önem arz etmektedir. Global makro sıklıkla yönlü yatırım stratejisi (ing:**directional investment strategy**) olarak sınıfladırılır.

Global makro stratejileri ihtiyari/isteğe bağlı (ing:**discretionary**) ve sistematik yaklaşımlar olarak iki kategoriye ayrılabilirler. İsteğe bağlı ticaret, yatırımları belirleyip seçen yatırım yöneticileri tarafından gerçekleştirilir. Diğer yandan sistematik ticaret (ing:**systematic trading**) matematiksel modellere dayalıdır ve bir yazılım tarafından gerçekleştirilir. Bu süreçte ilgili yazılımının kodlanması ve güncellenmesi dışında çok kısıtlı miktarda insan etkileşimi gerçekleşir. Bu tratejiler ayrıca, fonun pazar eğilimi'nden (ing:**market trend**) (uzun ya da kısa vadeli) kar elde etmeye çalışmasına ya da pazardaki eğilimlerin tersine dönmesi durumlarını tahmin ederek bu durumlardan kar elde etmeye çalışmasına bağlı olarak, eğilim (ing:**Trend following**) ve karşı-eğilim yaklaşımları olarak ayrılabilirler.

Global makro stratejileri kendi içinde daha alt kategorilere ayrılabilirler. Bunlar arasında, fonun çeşitlendirilmiş piyasalarda ticari olarak işlem gördüğü "sistematik çeşitlendirilmiş" kategorisi (ing: **systematic diversified**) veya "sistematik doviz" (ing: **systematic currency**) gibi, fonun uluslararası döviz piyasalarında veya sektör uzmanlıklarında ticari işlem gördüğü, sektor uzmanlık kategorileri sayılabilir . Diğer alt kategoriler arasında emtia ticareti danışmanlarının (ing: **commodity trading advisor**, CTA) kullandığı ve fonun emtia piyasalarında veya takas işlemleri bünyesinde, vadeli sözleşmeler (veya opsiyonlar) üzerinden ticari işlem gördüğü kategoriler de yer alır. Bu ayrıca "Vade Yönetimli Fon" (ing: **managed future fund**') olarak da bilinir. Emtia ticareti danışmanları (CTA), emtialar (örn. altın) ve stok endeksleri de dahil finansal araçlar üzerinden ticari işlem gerçekleştirirler. Bu danışmanlar ayrıca hem uzun hem de kısa pozisyonları aldıkları için piyasaların yükselişinde de düşüşünden de kar elde edebilirler. Global Makro yöneticilerinin çoğunluğu düzenleyici bir bakış açısından bir emtia ticaret danışmanı (CTA) olma eğilimi gösterir ve genel olarak sistematik ve ihtiyari stratejiler bağlamında ikiye bölünürler. CTA/Makro Stratejileri için sınıflandırma çerçevesi takip eden referanstan incelenebilir.

### Yönlü

Yönlü yatırım stratejileri piyasa hareketlerini, eğilimleri (ing:trend) veya çeşitli piyasalar arasında hisse seçimi sırasında oluşan tutarsızlıkları kullanır. Bunun için bilgisayar modelleri kullanılabileceği gibi, fon yöneticileri de yatırımı belirleyip seçebilirler. Bu tür stratejiler, pazar tarafsız/nötr stratejilere göre, piyasadaki genel dalgalanmalara daha çok maruz kalırlar. Yönlü fon stratejileri arasında ABD ve Uluslararası Uzun/Kısa pozisyonlu (ing:long/short equity) hedge fonları bulunmaktadır. Bu tür bir stratejide uzun (pozitifteki) sermaye pozisyonlarının riskleri (ing:**long position**), başka hisse ve menkul kıymetler veya endeks opsiyonları üzerinde açığa satışlar gerçekleştirerek azaltır. Buradaki hedef, bir yandan uzun pozisyonlu hisselerden kar elde ederken diğer yandan açığa satışlarla kısa pozisyondaki hisselerin değer kaybından da kazanç elde ederek piyasa dalgalanmalarından etkilenme miktarını minimuma çekmektir.

Yönlü stratejiler içerisinde, çeşitli alt stratejiler bulunmaktadır. "Gelişen pazarlar" (ing:**Emerging markets**) fonu Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan piyasalara odaklanırken, "sektör fonları" stratejisi; teknoloji, sağlık, biyoteknoloji, ilaç endüstrisi, enerji ve temel malzemeler gibi alanlarda özelleşmiştir. "Temel büyüme" (ing:fundamental growth) stratejisi kullanan fonlar, genel olarak hisse senedi piyasasına ya da ilgili sektöre göre daha fazla net kar (ing:earnings) büyümesi gösteren şirketlere yatırım yaparken; "İçsel değer" (ing:fundamental value) stratejisi kullanan fonlar ise değeri düşük (hisse değeri öz sermayesinden ya da net kar potansiyelinden düşük olan) şirketlere yatırım yapmaktadır. Hisse senedi alım satımı için nicel ve finansal sinyal işleme (ing:financial signal processing) teknikleri kullanan fonların bu stratejileri genel olarak "nicel yönlü" strateji olarak tanımlanmaktadır. "Açığa satış önyargısı" (ing:short bias) stratejisi kullanan fonlar, düşen hisse senedi fiyatlarından kısa pozisyonları kullanarak faydalanırlar.

### Olay-Güdümlü

Olay-güdümlü stratejiler, riskin ve altta yatan fırsatın bir olay ile ilgili olduğu durumlarla ilgilenir. Olay-güdümlü yatırım stratejisinden; konsolidasyonlar, şirket birleşmesi(ing:acquisition), yeniden sermayelendirme (ing:recapitalization), iflas ve likidasyon (ing:liquidation) gibi şirketlerle ile işlemler üzerinden yatırım fırsatları bulmakta faydalanılır. Bu tür bir stratejiyi kullanan yöneteciler, market içinde bu tür olaylar öncesi ve sonrasındaki değer biçme (ing: valuation) tutarsızlıkları üzerinden yatırım yaparlar ve ilgili menkul kıymetin ya da kıymetlerin tahmin edilen hareketine göre pozisyon alır. Hedge fonları gibi büyük kurumsal yatırımcılar (ing:institutional investor), genel olarak geleneksel hisse/pay yatırımcılarından ziyade olay-güdümlü strajilerini takip etmeye çalışırlar çünkü ellerinde yatırım fırsatları için, kurumsal işlem olaylarını analiz edecek kaynakları ve tecrübeleri vardır.

Kurumsal işlem olayları genel olarak üç kategoride değerlendirilirler: haciz riskli menkul kıymet (ing:distressed securities), risk arbitrajı ve özel durumlar. Haciz riskli menkul kıymetler arasında yeniden yapılandırmalar (ing:restructurings), yeniden sermayelendirmeler (ing:recapitalization) ve iflaslar bulunmaktadır. Haciz riskli menkul kıymet üzerinden yapılan bir yatırım stratejisi; iflas riski ile karşı karşıya olan ya da ağır finansal sıkıntılar yaşayan bir şikete ait tahvilleri ya da borçları, normal değerlerine göre indirimli/düşük fiyattan işlem görmeleri (ing:Discounts and allowances) sebebiyle satın almayı içerir. Sıkıntılı borç yatırım stratejisini (ing:distressed debt investment strategy) uygulayan Hedge fonu yöneticileri, düşük tahvil fiyatları üzerinden kazanç sağlamayı hedeflerler. Hedge fonlarının sıkıntılın borcu satın alması ilgili şirketlerin iflas etmesini engelleyebilir çünkü böyle bir satın alma işlemi, bankanın icra (ing:foreclosure) başlatmasına karşı caydırıcı bir unsur teşkil etmektedir. Olay-güdümlü yatırımlar, genellikle spekülatör borsası/yükselen piyasa (ing:bull market) bünyesinde oldukça işe yararken; diğer yandan sıkıntılı/borçlu yatırımı satretejsi (ing: distressed investing) en iyi kötümser borsa/düşen piyasa (ing:bear market) bünyesinde kazandırır.

Risk arbitrajı örnekleri arasında şirket birleşmesi, satın alınması, tasfiyesi (borç/alacak belirlenip varlıkların paraya dönüştürülüp kalan borçların kapatılması) ve agresif/düşmanca devralma (ing:hostile takeover) yeralmaktadır. Risk arbitrajı, birleşen iki veya daha fazla sayıdaki şirketin hisselerini, satın alma/edinme (birleşme sonrası) fiyatı ile günce hisse fiyatı arasında oluşacak farktan yararlanmak için, alıp/satma işlemlerini içermektedir. Buradaki risk ise şirketlerin birleşmesi işleminin planladığı gibi gerçekleşmemesi olasılığından doğmaktadır; hedge fon yöneticileri, bu risk yüzünden birleşme olayının olup olmayacağını kesterilebilmek için araştırma ve analiz çalışmaları yürütürler.

Özel durumlar ise şirketin hisselerinin değerini etkileyen olayladır. Bunlar arasında bir şirketin yeniden yapılandırılması (ing:restructuring) ve kısmi yapılandırma (ing:Corporate spin-off) gibi diğer kurumsal işlemler, hisse geri satın alımı (ing:Share repurchase), menkul kıymet ihracı/geri satın alımı, mal varlık satışları ve diğer katalist-tetiklemeli durumlar (hisse fiyatını çarpıcı şekilde etkileyen olaylar) örnek olarak verilebilir. Özel durumlardan faydalanabilmek için, hedge fon yöneticisi şirketin hisselerinin ve bağlı yatırım araçlarının değerlerini yükseltecek ya da düşürecek, yaklaşmakta olan bir olayı tespit etmelidir.

Diğer olay-güdümlü starejiler şunlardır: sabit getirili (ing:fixed income) kurumsal menkul kıymetler üzerine yoğunlaşan kredi arbitrajı stratejileri (ing: Credit Arbitrage); şirketlerin hisselerinde büyük pozisyonlar (satın) alma ve ele geçirilen (hisse çoğunluğuna dayalı) şirket (eş-)sahipliğini kullanarak, yönetime katılma üzerine kurulan aktivist stratejisi; piyasaya çıkması beklenen bir ilaca sağlık kurulu tarafından verilecek nihai onayı tahmin etme üzerine kurulan stratejiler; ve büyük davalara taraf olan şirketler üzerine özelleşen stratejiler.

### Nispi Değer

Nispi değer arbitraj startejileri (ing:Relative value arbitrage strategies), menkul kıymetlerin fiyatları arasındaki nispi değer farklılıklarından faydalanmayı hedefler. Fiyat farkı bir menkul kıymetin; bağlı/alakalı olan diğer menkul kıymetlere, dayanak varlıklara ya da piyasanın tamamına göre yanlış fiyatlandırılmasından kaynaklanabilir. Hedge fonu yöneticileri menkul kıymetlerdeki fiyat farklını tespit edebilmek için çeşitli analiz türleri kullanırlar. Bunlar arasında matematiksel, Teknik veya temel (ing:Fundamental analysis) analiz yöntemleri sayılabilir. Nispi değer genelde Nötr piyasa stratejisi (ing:Market neutral strategy) eş anlamda kullanılır çünkü bu kategorideki stratejileri ya çok piyasa riski (ing: Market Exposure) taşır ya da hiç piyasa riski taşımazlar. Nispi değer alt kategorileri arasında şunlar yer alır:

*Sabit getirili arbitraj (ing:Fixed income arbitrage): bağlı sabit getirili menkul kıymetlerin arasındaki fiyatlandırma verimsizliğinden faydalanır.
*Nötra Piyasa: Aynı sektördeki, endüstrideli ya da ülkedeki hisselerde hem uzun hem de kısa pozisyonlar almak yoluyla fiyat farklarından faydalanır, bu şekilde ayrıca daha geniş erimli piyasa faktörlerine karşı risk koruması (hedge) sağlamış olur.
*Dönüştürülebilir arbitrajı (ing:Convertible arbitrage): Dönüştürülebilir menkul kıymetler ve karşılık gelen stokların arasındaki fiyatlandırma verimsizliğinden faydalanır.
*Varlığa dayalı menkul kıymet (ing:Asset-backed securities): Sabit getirili arbitraj stratejisinin Varlığa dayalı menkul kıymetleri kullanan versiyonu.
*Uzun/kısa pozisyonlu Kredi: Uzun long/short pozisyonlu mal varlığı stratejisinin kredit piyasasındaki verisyonu.
*İstatistiksel arbitraj (ing:Statistical arbitrage): matematiksel modelleme teknikleri ile menkul kıymetler arasındaki fiyatlandırma verimsizliklerini tespit etmek üzerine odaklanır
*Dalgalanma arbitrajı (ing:Volatility arbitrage): Fiyat değişikleri yerine Dalgalanmadaki değişimlerden faydalanır.
*Kazanç alternatifleri (ing:Yield alternatives): Fiyat yerine Kazanca dayalı stratejiler.
*Düzenleme-farkı arbitrajı (ing:Regulatory arbitrage): Birden fazla piyasa arasındaki düzenleme farklılıklarından faydalanır.
* Risk arbitrajı: Satın alma (ing:acquisition) fiyatı ve güncel stok fiyatı arasındanki farklılıklardan faydalanır.
*Değer yatırımı (ing:Value investing): Temel analiz sonucu gerektiğinden daha az fiyatlandırılmış menkul kıymetleri satın almaya dayalı strateji.

### Çeşitli stratejiler
Dört ana kategorideki stratejiler dışında, bu kategorilere tam olarak uymayan bazı başka stratejiler de bulunmaktadır.

*Hedge Fonları Fonu (ing:Fund of hedge funds) : Çok sayıda alt tek-yöneticili Hedge Fonlarından oluşan çeşitlendirilmiş bir portföye sahip olan Hedge Fonudur
*Çok-Yöneticili: Yatırımın, birbirinden ayrı ve alt-yöneticiler tarafından her birinin kendisine ait bir strateji üzerinden yönetildiği bir hedge fonu 
*Çok-Stratejili: Birde fazla stratejinin kombinasyonu ile yönetilen hedge fonu.
*130-30 fonu (ing:130-30 funds): %130 uzun ve %30 kısa pozisyon oranına sahip (net pozisyon hesaplandığında 100% olan) hedge fonu.
*Risk paritesi: finansal kaldıraç üzerinden kazançları en yükseğe çekerken çok sayıdaki kategori için fon ayırarak riskleri eşitleyen strateji.
*AI-driven: Makine öğrenimi modelleri ve bazen büyük veri gibi karmaşık yöntemleri kullanan strateji.

## Risk
Hali hazırda yüksek miktarda hisse senedi ve tahvil sahibi olan bir yatırımcı, Hedge fonlarına yatırım yapmak suretiyle yatırımlarına çeşitlilik kazandırıp portfolyosundaki riski genel olarak düşürebilir. Hedge fon yöneticileri genellikle piyasa göstergeleri ile arasında korelasyon (ing:Financial correlation) olmayan ve yatırımcının arzu ettiği risk seviyesine uygun olan getirleri elde etmeyi hedeflerler. Finansal hedging (risk azaltmak için çoklu/çeşitli yatırım), bazı yatırımların risklerini azaltırken; operasyonel risk (ing:Operational risk) ve model riski gibi diğer riskleri genellikle artırma eğilimindedir. Bu yüzden genele yayılan risk azaltılabilirken tamamen ortadan kaldırılamamaktadır. Hennessee Group'a ait olan bir rapora göre, hedge fonları 1993 ve 2010 yılları arasında S&P 500 borsa endeksine göre 3'te 1 oranında daha az dalganlama eğiliminde olmuşlardır.

### Risk yönetimi
Pek çok ülkede Hedge Fonu yöneticilerinin, yatırım risklerinin (ing:investment risk) farkında olan ve bu riskleri, göreli potansiyel getirlerinin farkında olduğu için kabul eden yetkin yatırıcımlar olmaları gerekmektedir. Fon yöneticileri, fonu ve yatırıcımları korumak için, çok kapsamlı ve geniş bir yelpazede risk yönetimi stratejilerini uygulayabilirler. *[[Financial Times]]* gazetesine göre, "büyük hedge fonları,portföy yönetimi alanında bilenen en karmaşık ve detaylı risk risk yönetimi uygulamalarına sahiptir". Kısa süreliğine çok fazla sayıda yatırım pozisyonu tutan Hedge Fonu yöneticileri, genellikle çok kapsamlı bir risk yönetim sistemi kurma eğilimindedirler. Artık fonların, risk analizi ve yönetimi yapan ancak ticari işlemlere müdahil olmayan, bağımsız risk denetçilerinin olması normal karşılanmaya başlandı. Riski tahmin edebilmek için Fonun getiri potensiyeline (ing: fund's leverage), likiditesine ve yatırım stratejisine göre çişitli ölçüm teknikleri ve modeller kullanılır. Getirilerin normal-dışı olabilmesi (ing:Non-normality of returns), dalgalanma toplaşması/öbeklenmesi (ing:volatility clustering) ve trendler/eğilimler, alışılagelmiş risk ölçüm metodolojileri tarafından her zaman hesaba katılmayabilirler ve bu yüzden Riske maruz değer ve benzeri ölçüler dışında, fonlar taban zarar (ing:Drawdown) gibi entegre edilmiş ölçüler kullanabilirler.

Yatırımdan doğabilecek piyasa-ile-ilgili riskleri analiz etmenin yanısıra, yatırımcılar genellikle operayonel inceleme ve kontrol (ing:operational due diligence) sürecini işleterek, bir hedge fonunun hata ya da dolandırıcılık sebebiyle yatırımcıyı zarara uğratabilme riskini analize ederek incelerler. Bu kapsamda hedge fon yönetiminin operasyonlarının organizasyonu ve yönetimi, yatırım stratejisinin devam ettirilebilir olup olmadığı ve fonun bir şirkete evrilebilme kapasitesi gibi konular ele alınır.

### Şeffaflık ve düzenleyici hususlar
Hedge fonları özel kuruluşlardır ve çok az sayıda kamusal açıklama (prospektüs) kriterine sahiptirler. Bazen bu durum şeffaflık eksikliği olarak algılanır. Hedge fonları hakkındaki bir diğer genel algı ise hedge fon yöneticilerinin, diğer finansal yatırım yöneticilerine kıyasla, pek fazla düzenleyici gözetime ve/veya tescil gereksinimlerine tabii tutulmadığı ve yöneticinin şahsına has (yatırım türü farklılaşması, hatalı işlem veya hile gibi) risklere eğilimli olduğu yönündedir. 2010 yılında ABD ve AB bünyesinde devreye giren yeni düzenlemeler, hedge fon yöneticilerinin daha fazla bilgi raporlamasını gerektirmiş ve böylece daha yüksek seviyede bir şeffaflığın önünü açmıştır. Buna ek olarak yatırıcımlar, özellikle kurumsal yatırımcılar, hedge fonu risk yönetimi bünyesinde, hem iç pratiklerde hem de dış düzenleyici gereksinimlerde, daha fazla iyileştirme talep ediyorlar. Kurumsal yatırımcıların artan nüfuzu daha çok şeffaflığa yol açmıştır: hedge fonları sürekli artacak şekilde yatırımcılara, değerlendirme metodolojileri, pozisyonlar ve kaldıraç açığa çıkması, gibi konularda bilgi aktarmaktadır.

### Diğer yatırım türleriyle ortak olan riskler
Hedge fonları, diğer yatırım sınıflarında da olan risklerin çoğununa sahiptir. Bunların arasında Likidite riski ve yönetici riski bulunmaktadır. Likidite, bir yatırım varlığının ne derecede alınıp, satılıp ya da paraya çevrilebileceğine işaret eder; özel sermaye fonlarına benzer şekilde, hedge fonları yatırımcının para hareketini engelleyen bir bloke dönemi (lock-up period) uygular.. Yönetici riski terimi, fonların yönetiminden kaynaklı ortaya çıkan riskler için kullanılmaktadır. Örnek olarak alan değişikliği (style drift),değerleme riski, kapasite riski, konsantrasyon riski ve kaldıraç riski sayılabilir. Değerleme riski, yatırımların net değerlemelerinin (NAV, net asset value) yanlış olabileceğine işaret eder, kapasite riski tek bir stratejiye çok fazla para yatırılmasıyla ortaya çıkabilir ve fon performans azalmasına yol açabilir,konsantrasyon riski ise bir fon belirli bir yatırıma, sektöre, yatırım strajesine, bağıntılı fonlara çok falza maruz kaldığında ortaya çıkmaktadır. Bu riskler, Çıkar çatışmasına dayalı kontroller tanımlanarak, fonların tahisi üzerinde kısıtlamalar zorlanarak ve stratejilere maruz kalma limitleri tanımlanarak yönetilebilirler

Pek çok yatırım fonu; yatırımcıların sermayelerinin sağladığının üzerinde bir yatırım miktarına ulaşabilmek amacıyla, kaldıraçları, borçlanma pratiklerini, marj üzerinden ticareti veya türevleri kullanmaktadır. Kaldıraçların kullanılması beklenen kar/zarar miktarılarını artırırken, daha çok kâr etme fırsatları daha çok zarar etme olasılıklarına göre daha ağır basmaktadır. Kaldıraç kullananan Hedge fonları, muhtemelen çok kapsamlı risk yönetimi pratiklerine yöneleceklerdir. yatırım bankalarıyla karşılaştırıldığında, hedge fon kaldıracı göreli olarak daha düşük bir değerdedir. ABD'deki özel bir kuruluş olan Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu'nun ((NBER)) hazırladığı bir makaleye göre, Yatırım bankları için ortalama kaldıraç değeri 14.2 iken Hedge Fonlarının ortala kaldıraç değeri 1.5 ve 2.5 arasındadır.

Hedge fonlarının da içinde olduğu bazı fon türlerinin, geri dönüş miktarını artırmak amacıyla daha fazla risk almaya daha yatkın olarak algılanmakla birlikte yatırımcıların ve fon yöneticisinin risk toleransına tabidir. Risk yöneticileri, kendilerine ait kapital/ana para hedge fon bünyesinde yatırıma dahil olduğunda, fondaki risk gözetimini/denetimini artırmaya daha yatkın/hevesli olurlar.

## Ücretler ve ödemeler
### Hedge fonları için verilen ücretler
Hedge fon yönetimi firmaları, yönettikleri fonlar için genellikle  yönetim ücreti ve performans ücreti alırlar.

Yönetim ücretleri, fonun net varlık değerinin (ing: net asset value - NAV) yüzdesi olarak hesaplanmakta olup genellikle yıllık %1 ile %4  arasında olur. %2 standard ücret olarak kabul edilir. Yıllık yüzdeler olarak ifade edilmesine rağmen, aylık olarak ya da çeyrek dönem için hesaplanır ve ödenir. Yönetim ücretleri, yöneticinin işletme maliyetlerini karşılarken performans ücretleri yöneticinin kârına denk gelmektedir. Ancak ölçekler ekonomisi sebebiyle, daha büyük fonlardan gelen yönetim ücretleri yöneticinin kârının önemli bir bölümünü oluşturabilmektedir, sonuç olarak bazı ücretler, CalPERS gibi kamu emeklilik fonları tarafından aşırı yüksek oldukları için eleştirilmektedir.

Performans ücreti, fonun kazandırdığı kârın %10'u ile %50'si arasında değişirken, herhangi bir yıl için genellikle  %20'sine denk gelmektedir. Performans ücretlerinin ana amacı, fon yöneticilerini kâr elde etmeye teşvik etmektir. Risk fonlarında elde edilen kâr paylaşılırken maruz kalınan zararın paylaşılmaması sebebiyle, Warren Buffett performans ücretlerini eleştirmiştir. Sadece kârın paylaşılmasının ve ayrıca performans ücreti verilmesinin, yüksek riskli yatırımların daha çok yapılmasını teşvik edeceğini belirmiştir. Performans ücret oranları, kredi arz daralmasından beridir azalmıştır.

Hemen hemen tüm hedge fon performans ücretleri bir "yüksek su düzeyi" (ing: "high water mark") veya "zarar mahsup tedariği" (ing: "loss carryforward provision") payı içermektedir. Böyle bir payın alınması, performans ücretinin sadece net kârlara (başka bir deyişle, önce yıllardaki zararların telafisinden sonra elde edilen kârlara) uygulanması anlamına gelmektedir. Bu genelde yöneticilerin inişli çıkışlı performanslar için performans ücreti almalarını engellerken, bazen bir yönetici ciddi kayıplar yaşayan bir fon için, kayıpları birkaç yıl uğraşarak, ancak performans ücreti almadan, telafi etmek yerine; ilgili fonu kapatıp yeni bir fon açmayı seçmektedir.

Bazı performans ücretleri bir "engel" (ing: hurdle) tanımı içermektedir. Bu sayede bir ücret sadece fonun performansı belirli bir referans ücreti (ing: benchmark price) oranını (*örn.*, LIBOR) geçmesi durumunda ya da sabitlenmiş bir yüzde üzerinden ödenebilmektedir. Engel genellikle *Libor* gibi bir refarans oranına ya da bir-yıllık Hazine bonosu oranı artı risk veya maliyeti miktarına (ing: Treasury Bill plus a spread) bağlıdır. "Yumuşak" engel, performans ücretinin, engel oranına başarıyla ulaşılması durumunda fonun tüm kazanımları/getirileri üzerinde hesaplanacağı anlamına gelmektedir. "Sert" engel ise performans ücretinin sadece engel oranının üzerindeki kazanımlarda/getirilerde hesaplanacağı anlamına gelmektedir. Örneğin yönetici engel oranını %5 değerine ayarladı ve fon getirisi %15 olarak gerçekleşti, teşvik ücreti sadece engel oranının üzerindeki %10'a uygulanacaktır. Bir engel sayesinde  yöneticinin; sadece fonun getirisinin yöneticinin parayı başka bir yerde değerlendirmiş olsaydı elde edeceği kazanım/getirim miktarından fazla kazanım/getirim elde etmesi durumunda ödüllendirilmesi hedeflenmektedir.

Bazı hedge fonları, belirli bir zaman dilimindeki (tipik olarak 1 yıl) erken geri çekmeler için ve orjinak yatırımın önceden belirlenmiş yüzdesini aşan geri çekmeler için; kefaret ücreti ya da geri çekme ücreti (ing: withdrawal fee ) kesmektedir. Bu ücretin amacı kısa dönemli yatırımdan caydırmak, sık yatırımcı giriş-çıkışını azaltmak, zayıf performans dönemlerinde geri çekmelerden caydırmaktır. Yönetim ve performans ücretlerinin aksine, kefaret ücretleri fonda kalır ve yatırımcılara dağıtılır..

### Portföy yöneticilerine hizmet karşılığı ödenen bedeller
Hedge fon yönetim şirketlerinin sahipleri, genellikle ilgili fonların aynı zamanda da portföy yöneticileridir (ing: portfolio manager); doğal olarak bu faaliyetten elde edilen kârlar üzerinde de hak sahibidirler. Yönetim ücretleri şirketin işletme masraflarını karşılarken, performans ücreti (ve herhangi fazladan yönetim ücreti) ise genel olarak bu şirketlerin sahiplerine kâr olarak dağıtılmaktadır. Fonlar genel olarak yöneticilerine yapılan bu kâr ödemelerini yayınlamazlar, bu yüzden en çok kazan yöneticiler listesindeki kazanç rakamları belirli veriler üzerinden tahmin edilerek elde edilir. Tahmin için kullanılan veriler arasında ilgili yöneticilerin fonları için kestikleri yönetim ücretleri ve fonlarına yaptıkları düşünülen yatırım miktarı değerleri bulunmaktadır. Pek çok yöneticinin kendi yönettikleri fona yaptıkları yatırım payları büyük rakamlara ulaşmaktadır ve en çok kazanan fon yöneticileri arasında iyi performans gösterilen bir yılda 4 Milyar $ gibi olağan üstü miktarlarda kâr elde eden yöneticiler görülebilmektedir.

Listenin en tepesindeki yöneticilerin kazançları, finansal endüstrinin herhangi bir diğer sektöründe elde edilen kazançlardan daha fazladır ve listede en tepedeki 25 yöneticinin kazançları  toplamı, sürekli olarak S&P 500 listesindeki şirketler çalışan tüm 500 şirket başkanından daha fazladır. Ancak pek çok hedge fon yöneticisi genel olarak daha az kazanmaktadır ve eğer performans ücretleri kazanılmazsa o zaman küçül fonların yöneticilerin kayda değer miktarlarda kazanç sağlamaları pek de olası olamamaktadır.

2011 yılında, Listenin en üstündeki fon yöneticisi 3 Milyar $, 10. sıradaki 210 Milyon $ ve 30. sıradaki ise  80 Milyon $ kazanmışlardır. 2011 yılında, ABD'de en çok kazanan 25 hedge fon yöneticisinin kazanç ortalaması 576 Milyon $ olduğu görülmüştür. Aynı yıl içerisinde tüm hedge fon yönetimi profesyonellerinin toplam kazançlarının ortalamasının 690,786 $ ve medyan değerin de 312,329 $ olduğu görülmüştür. Hedge fon CEO'ları için aynısı hesaplandığında ortalamanın 1,037,151 $ ve medyan değerin de 600,000 $ olduğu, baş yatırım sorumluları (ing:chief investment officer) için de ortalamanın 1,039,974 $ ve medyan değerin de 300,000 $ olduğu görülmüştür.

*Forbes* dergisinin 2012 Dünya Milyarderleri listesindeki 1226 kişiden 36'sının  servetlerinin çok önemli bir kısmını hedge fon yönetiminden elde ettikleri belirtilmiştir. Birleşik Krallıktaki en zengin 1000 kişiden 54'ü de, *Sunday Times* gazetesinin 2012 Zenginler Listesine göre, hedge fon yöneticisidir.

Eğer bir portföy yöneticisi, kamuya açık olmayan içeriden gizli bilgiler (ing: insider trading) üzerinden kamuya açık fonların alım satımını gerçekleştirirse, geçmişte kazanmış olduğu kazanımları kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır.2011 yılında Chip Skowron isimli hedge fon portföy yöneticisi, şirketinin davranış kodunu ihlalel ederek *içerden gizli bilgiler* kullanarak hisse alım satımı yaptığı için yargılanmıştır. İlgili davada (Morgan Stanley v. Skowron, 989 F. Supp. 2d 356, S.D.N.Y. 2013), New York eyaleti yasaları arasında bulunan Sadakatsiz hizmetkar (ing: faithless servant) ilkesi uyarınca; mahkeme yargılanan hedge fon yöneticisinin *içerden gizli bilgiler* ile alım satım yapması durumunda, çalıştığı şirketin kendisine sadakatsizlik yaptığı süre boyunca yaptığı, 31 Milyon $ değerindeki, kazanç ödemesinin tamamanın ilgili şirkete geri ödemesine hükmetmiştir. Mahkeme, *içerden gizli bilgiler* ile alım satım yapılmasını "bir portföy yöneticisinin pozisyonunun en kötü şekilde suistimal edilmesi" olarak tanımlamıştır. Hakim ayrıca "Morgan Stanley şirketini hükûmet teftişlerine ve doğrudan finansal kayıp maruz bırakmasının yanında, Skowron'un bu davranışı ile şirketin itibarını da kötü derecede zedelediği"ni belirtmiştir.

## Yapı
Bir yatırım aracı olan Hedge fonu, genellikle bir offshore şirket, bir Sınırlı ortaklık ya da bir Sınırlı Sorumlu Şirket olarak yapılandırılmaktadır. Hedge fonu, bir yatırım yöneticisi tarafından; hedge fonundan ve fonun varlık portföyünden, yasal ve finansal olarak ayrılmış olan bir şirket ya da organizasyon aracılığı ile yönetilir. Pek çok yatırım yöneticisi, operasyonel destek için servis sağlayıcılarından faylanır. Servi sağlayıcıları arasında asıl aracı şirketler (ing: prime broker), bankalar, idareciler (ing: administrator), dağıtıcılar (ing: distributor), ve muhasebe şirketleri bulunmaktadır.

### Asıl Aracı
Asıl Aracı (ing: Prime broker) şirketler, kliring süreci (ing: Clearing (finance)) kapsamında alım/satım işlemlerindeki ödemelerin yapılmasını gerçekleştirirler; ayrıca kaldıraç ve kısa-vadeli finansmans sağlarlar. Genellikle büyük yatırım bankalarının bu iş için kurulmuş olan birimleridirler. Asıl aracı şirket; türev poliçelerinde/anlaşmalarında  "karşı taraf" (ing: counterparty) olarak çalışır. Ayrıca, uzun/kısa hisse pozisyonları (ing: Long/short equity) ve dönüştürülebilir senet arbitrajı (ing:Convertible arbitrage)  gibi belirli türdeki yatırım stratejileri için ücret karşılığında menkul kıymetler ödünç verir. Asıl aracı şirketler; Hedge Fona ait mal varlıkları için emanetçi banka hizmetleri (ing:custodian bank), ticari işlem gerçekleştirimi (ing:trade execution) ve hedge fon yöneticisi için kliring hizmetleri sağlayabilmektedirler.

## Kaynakça