Sünger (alet)

**Sünger**, yumuşak, gözenekli malzemeden yapılmış bir alet veya temizlik yardımcısıdır. Genellikle geçirimsiz yüzeyleri temizlemek için kullanılan süngerler özellikle su ve su bazlı solüsyonları emmede iyidir.

Başlangıçta doğal deniz süngerlerinden yapılırlardı, günümüzde en çok sentetik malzemelerden yapılırlar.

## Etimoloji
Kelime Grekçe σπόγγος (spóngos) teriminden gelir ve bu da muhtemelen Akdeniz öncesi bir Avrupa alt tabakasından türemiştir.

## Tarihçe
Hijyen için kullanılan süngerlerin ilk referansları Antik Yunan'dan kalmadır. Olimpiyat Oyunlarının yarışmacıları, yarışmadan önce kendilerini zeytinyağına veya parfüme batırılmış deniz süngerleriyle yıkadılar. Yunan şair Homeros'un *[[Odysseia]]* kitabında tanrı Hephaistos ellerini, yüzünü ve göğsünü bir deniz süngeri ile temizler ve Odisseus sarayındaki hizmetkarlar da Penelope taliplerinin orada yedikleri yemeklerden sonra masaları temizlemek için deniz süngerleri kullandılar. Yunan filozofları Aristoteles ve Platon da eserlerinde hem bilimsel hem de tarihi bağlamlarda deniz süngerlerinden bahsetmişlerdir. Eski Yunanlar ve Romalılar da ksilospongyum olarak bilinen bir alet olan anal hijyen için çubuklara bağlı deniz süngerlerini kullandılar ve onları deniz suyuyla yıkadılar.

Eski Romalılar da deniz süngerlerini hijyen ve diğer kullanımlar için yoğun bir şekilde kullanıyorlardı. Süngerlerin tedavi edici özelliklere sahip olduğu inancı, tıpta yaraları temizlemek ve hastalıkları tedavi etmek için kullanılmasına yol açtı.

Deniz süngerleri tarih boyunca kadınlar tarafından tampon olarak kullanılmıştır&nbsp;ve hala elyaf olanlara göre daha ucuz ve daha çevre dostu bir alternatif olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, araştırmacılar, özellikle dezenfekte edilmemişlerse, kir ve mikroorganizmalar içerebileceğinden, deniz süngerlerinin tampon olarak kullanılmasını önermemektedir.

Yeni Ahit'te bir Romalı asker, İsa'ta çarmıha gerildiğinde içmesi için mızrağının ucuna sirke batırılmış bir sünger (bazı versiyonlarda değnek der) sunar.

Sentetik süngerler, ancak polyesterin 1941'de icat edilmesinden ve 1952'de poliüretan köpüğün ticari olarak üretilmesinden sonra var olmaya başlamıştır.

## Malzemeler
Sentetik süngerler polyester, poliüretan veya bitkisel selülozdan yapılabilir. Poliüretan, polyester süngerlerde aşındırıcı tarafı için kullanılmaktadır. Polyester süngerler bulaşık yıkamada daha yaygındır ve genellikle yumuşak ve sarı renktedir.

Ağaç lifinden yapılan bitkisel selüloz süngerler daha çok banyo ve cilt temizliği için kullanılır ve genellikle polyester süngerlerden daha sert ve daha pahalıdır. Biyolojik olarak parçalanabildikleri ve doğal malzemelerden yapıldıkları için polyester süngerlerden daha çevre dostu olarak kabul edilirler.

## Bakteri barındırması

Bir sünger, özellikle kullanımlar arasında ıslak kalmasına izin verildiğinde, zararlı bakteri veya mantarların büyümesi için bir ortam olabilir.

### Temizlik
Süngerleri temizlemek için çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Çalışmalar, iyice nemlendirilmiş metalik olmayan ev tipi süngerleri temizlemek için mikrodalganın kullanımını araştırdı. 2006 yılında yapılan bir araştırma, ıslak süngerlerin iki dakika süreyle (1000 watt güçte) mikrodalgayla çalıştırılmasının koliformların, *[[Escherichia coli|E. coli]]* ve MS2 fajlarının %99'unu öldürdüğünü, ancak *[[Bacillus cereus]]* sporlarının dört dakika gerektirdiğini buldu. Sonuçları evde kopyalamaya çalışan insanların neden olduğu bazı yangınların ardından, çalışmanın yazarı insanları süngerlerinin ıslak olduğundan emin olmaya çağırdı. 2009 yılında yapılan bir araştırma, mikrodalga ve bulaşık makinesinin ev tipi süngerleri temizlemenin etkili yolları olduğunu gösterdi.

## Ekonomide
Karayipler ve Akdeniz'in gelişmekte olan ülkeleri en büyük sünger ihracatçıları iken, en büyük ithalatçılar gelişmiş Avrupa ve Kuzey Amerika ülkeleridir. Tunus, sünger üretiminin %90'ını ihraç eden dünyanın ana sünger ihracatçısıdır. Fransa, Tunus'tan temin edilen ana ithalatçıdır, ancak Fransa'nın sünger talebi son yıllarda düştü.

## Galeri

Dosya:Sponge Macro.jpg|Sentetik bir temizleme süngerinde gözenekliliğin makro fotoğrafı
Dosya:Chania - Markthalle - Schwämme.jpg|Girit'te satılık doğal süngerler
Dosya:Luffa sponge.png|Bitkisel lif süngeri: Kaba dokusu cildin ovalanmasına ve pul pul dökülmesine yardımcı olan bir luffa süngeri
Dosya:Spongegourd.jpg|100 kat büyütülmüş bir *[[Luffa aegyptiaca|Luffa aegyptiaca sünger bölümü]]*
Dosya:Urethane sponge2.jpg|Daha yoğun bulaşık fırçalaması için kullanılan bir üst tabakaya sahip üretan aşındırıcı süngerin bir köşesinin yakından görünümü
Dosya:Spugna sintetica.jpg|Sentetik bir süngerin açıklıklarının yakından görünümü
Dosya:Alceesponja.JPG|Yapay süngerden yapılmış bir hediyelik eşya


## Ayrıca bakınız

* Bulaşık bezi
* Etilen-vinil asetat - köpük oluşturan malzeme etilen-vinil ve asetattan yapılmıştır
* Kutsal Sünger
* *Luffa aegyptiaca*
* Sünger metali

## Kaynakça