S-3 Viking

**S-3 ''Viking***, [[Lockheed]] firması tarafından [[ABD Deniz Kuvvetleri]] için geliştirilmiş bir [[denizaltı]] [[savunma]] ve [[istihbarat]] uçağıdır. Düşman denizaltılarını tespit, takip ve yok etmek üzere tasarlanmış olan *'Viking**, doksanlı yılların sonundan itibaren genellikle yüzey hedeflerine karşı [[elektronik]] [[istihbarat]] görevlerinde kullanılmıştır. Ayrıca [[tanker uçak]] olarak da hizmet veren **Viking**, bu görevini kademeli olarak [[F/A-18E Superhornet]] uçaklarına bırakmaktadır.

**Viking**, karakteristik [[motor]] sesi sebebiyle [[Hoover]] (ünlü bir [[elektrikli süpürge]] markası) takma ismiyle de anılmaktadır.

== Tasarım ve Geliştirme ==

[[ABD Deniz Kuvvetleri]] tarafından, [[piston]] motorlu [[S-2 Tracker]] uçaklarının yerine geçecek platformun geliştirilmesi için başlatılan ''VS-X'' programı çerçevesinde geliştirilen **S-3 Viking**, [[Lockheed]], [[Ling-Temco-Vought]] (LTV) ve Univac Federal Systems firmalarının ortak çalışmalarının eseridir. Ana yüklenici [[Lockheed]] firmasının uçak gemilerinde konuşlandırılacak uçakların tasarım ve üretimi konusunda yeterli deneyime sahip olmaması nedeniyle programa dahil edilen LTV, uçağın iniş takımlarını, katlanabilen kanatlarını ve motor beşiklerini tasarlamıştır. Univac firması ise uçağın gelişmiş [[elektronik]] ve [[iletişim]] sistemlerinin tasarımını üstlenmiştir.

İlk uçuşunu 21 Ocak 1972 tarihinde gerçekleştiren **Viking**, 1974 yılında ABD Deniz Kuvvetleri envanterine girmiştir. 1974-1978 yılları arasında ilk etapta toplam 186 uçak üretilmiştir.

== Genel Özellikler ==
''S-3 Viking'', 15 derece açılı bir [[kanat]] yapısına ve bu kanatlar altında özel beşiklere yerleştirilmiş iki adet [[General Electric]] TF-34 [[turbofan]] motoruna sahiptir. Uçağın görev tanımı itibarıyla [[ses hızı]]nı aşması gerekmediği için seçilen bu motorlar, [[turbojet]] motorlara göre önemli miktarda yakıt tasarrufu sağlamaktadır.

Uçağın dört kişilik mürettebatı şu şekildedir:

* [[Pilot]]
* COTAC (***Co*'-pilot/**Tac**tical Coordinator*, Türkçe: "Yardımcı Pilot/Taktik Koordinatör")
* TACCO (***Tac**tical **Co**ordinator*, Türkçe: "Taktik Koordinatör")
* SENSO (***Sens**or **O**perator*, Türkçe: "[[Sensör]] Operatörü")

Yine uçağın kanatlarının altında, yedek [[yakıt]] tankı, [[güdümlü füze]], bomba, [[roket]] veya mayınların yüklenebildiği iki askı noktası ([[pilon]]) bulunmaktadır. Uçağın alt kısmında bulunan kapaklı bölmelerde ise [[torpido]], bomba veya mayınlar ile [[elektronik]] [[istihbarat]] ekipmanı taşınabilmektedir. Bu bölümün arkasında, uçağın alt arka kısmında bulunan 60 adet fırlatıcı sayesinde ise geniş bir alana çok sayıda [[sonar]] veya arama-kurtarma şamandıralarının döşenebimesi sağlanmıştır. Uçağın kuyruk kısmında ayrıca bir de [[manyetik anomali algılayıcı]] modülü bulunmaktadır, ancak arkadan salınabilen bu modül uçağın doksanlı yılların sonunda değişen görev tanımı çerçevesinde tüm *'Viking**'lerden sökülmüştür.

== Teknik Özellikler ==
* **Genel özellikler:**
** **Mürettebat:** 4 kişi (1 pilot, 3 silah sistemleri uzmanı)
** **Uzunluk:** 16.26 m
** **Kanat açıklığı:** 9 m
** **Yükseklik:** 6.93 m
** **Kanat alanı:** 55.56 m²
** **Boş ağırlık:** 12.057&nbsp;kg
** **Azami kalkış ağırlığı:** 23.831&nbsp;kg
** **Motorlar:** İki adet [[General Electric]] TF-34 [[turbofan]]
* **Performans:**
** **Azami hız:** 429 [[knot]] (795&nbsp;km/h) (deniz seviyesinde)
** **Seyir hızı:** 350 knot (650&nbsp;km/h)
** **Menzil:** 5.121&nbsp;km
** **Azami seyir irtifası:** 12.465&nbsp;m (40.900&nbsp;ft)
* **Silah sistemleri:*'
** Kanat altlarında toplam iki adet askı noktası, gövdenin alt kısmında iki adet kapaklı yük bölmesi
** 500, 1000 ve 2000 [[pound]] ağırlığında genel maksatlı [[bombalar]] (toplam 4.900 [[pound]])
** 2× Mk 48 [[torpido]]
** 4× Mk 46 [[torpido]]
** 6× Mayın veya [[dip bombası]]
** 2× [[B57]] veya [[B61]] [[nükleer]] bomba
** 2× [[AGM-65 Maverick]] güdümlü füze
** 2× [[AGM-84 Harpoon]] güdümlü füze
** 1× [[AGM-84H/K SLAM-ER]] [[cruise füzesi]]

== Kaynakça ==
[http://www.navy.mil/navydata/fact_display.asp?cid=1100&tid=1500&ct=1 S-3B *Viking'' hakkında bilgi (İngilizce)]