Kuşşara

**Kuşşara** veya **Kussara** (Hititçe: *Kuššara* / *Kuššar*), Orta Tunç Çağı'nda Anadolu'da yer alan ve Eski Hitit Krallığı'nın kökeni olarak kabul edilen bir kent ve küçük bir krallıktır. Kuşşara, Hitit hanedanının ilk üyeleri Pithana ve oğlu Anitta'nın memleketi olarak bilinir.

## Konum
Kuşşara 'nın tam yeri arkeolojik olarak henüz tespit edilememiştir. 

Kültepe’de bulunmuş olan Eski Asur ticaret tabletlerinde (*Ku-ša-ra*) ve erken Hitit metinlerinde (*Ku-uš-ša-ra*) adı geçmektedir.  Çeşitli araştırmacılar Kuşşara'nın konumu için Acemhöyük, Elbistan ovası, Şar, Alişar Höyüğü, Pınarbaşı ve Altınyayla gibi lokasyonlar önermiştir. Kültepe tabletlerinden elde edilen verilere göre şehrin Kaneş (Kültepe)’nin doğusunda Kızılırmak yayının dışında  bir bölgede olduğu tahmin edilmektedir.

## Tarihçe
MÖ 19. yüzyılda Kuşşara’da Anadolu’ya gelen Asurlu tüccarların küçük bir ticaret istasyonu bulundurduğu bilinmektedir ancak kentin yönetimi ile ilgili bir bilgi bulunmamıştır. Kuşşara'nın bilinen ilk kralı Pithana'dır. *Anitta belgesi* olarak bilinen Hitit döneminde yazılmış bir metine göre yaklaşık MÖ 18. yüzyıl sonlarında, Kuşşara şehri kralı Pithana, önemli bir ticaret merkezi olan Neşa’yı (Kaneş) bir gece saldırısıyla ele geçirdi. Oğlu ve ardılı Anitta, Neşa'da çıkan isyanı bastırdı ve burayı başkent yaptı. Aynı belgeden Anitta’nın ayrıca Zalpuwa, Hattum, Hattuşa gibi şehirleri fethederek "" unvanını aldığı da bilinmektedir. Neşa başkent haline gelmiş olmakla birlikte, bu dönemde Kuşşara da Anitta’nın yönetiminde kalmış olmalıdır. Anitta’nın veliahtı olduğu tahmin edilen Peruwa isimli kişinin kral olup olmadığı belli değildir.

Hitit devletinin ilk krallarından I. Hattuşili (MÖ 17. yüzyıl), yıllıklarınnda kendisini “Büyük Kral, Hatti kralı, Kuşşara hükümdarı” olarak tanımlar. Buradan Hattuşili'nin soyunun Pithana ve Anitta gibi Kuşşara şehrinden geldiği anlaşılır. “Hattuşili’nin vasiyeti” olarak bilinen bir diğer belgesi “Büyük Kral, Tabarna Kuşşara'da hastalandığında” şeklinde etiketlenmiştir. Ölüm döşeğindeyken yazdırdığı anlaşılan bu belgeye göre Hattuşili halefini belirlemek için Kuşşara'da bir meclis toplamıştır.

Kuşşara'da ölmüş olmasına rağmen, I. Hattuşili Hitit devletinin merkezini Hattuşa'ya taşımıştır ve bundan sonraki dönemde Hitit kayıtlarında Kuşşara'ya hemen hemen hiç rastlanmaz. Ancak, üç yüzyıl sonra, kral III. Hattuşili’nin kimi dokümanlarında şeceresine I. Hattuşili’yi *Kuşşara hükümdarı* unvanıyla eklemesi ve gene aynı döneme ait bazı dini ritüel metinlerinde muhtemelen I. Hattuşili kastedilerek *Kuşşaralı krala* adaklar yapılması hanedanın Kuşşara bağlantısının unutulmamış olduğunun göstergesidir.

## Notlar

## Kaynakça
* Barjamovic, G. (2011) *A Historical Geography of Anatolia in the Old Assyrian Colony Period*, Copenhagen: Museum Tusculanum
* Beckman, G. (2006a) “The Anitta-Text”, Chavalas, M. (ed.) *The Ancient Near East: Historical Sources in Translation* Oxford: Blackwell, ss. 216-219.
* Beckman, G. (2006b) “The Annals of Hattušili I”, Chavalas, M. (ed.) *The Ancient Near East: Historical Sources in Translation* Oxford: Blackwell, ss. 219-222.
* Goedegebuure, P. (2006) “Bilingual Testament of Hattusili”, Chavalas, M. (ed.)  *The Ancient Near East: Historical Sources in Translation*, Oxford: Blackwell, ss. 222-228.
* Ünal, A. (1980-1983) “Kuššara” in *Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie* Cilt 6, Berlin: de Gruyter, ss. 379-382.
* Ünal, A. (1995) “Reminiszenzen an die Zeit der altassyrischen Handelskolonien in hethitischen Texten”, *Altorientalische Forschungen* 22: 269-276.