Deli (şarkı)

"**Deli**", Mor ve Ötesi grubu tarafından seslendirilen ve 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil eden şarkıdır. 22 Mayıs'ta gerçekleştirilen 2. yarı finalde 3. sırada yarışan şarkı, 85 puan ile 7. olarak finale çıkmaya hak kazanmıştır. 24 Mayıs günü finalde 12. sırada yarışan şarkı 138 puan ile Sırbistan'ın ardından 2008 Eurovision Şarkı Yarışması 7.si olmuştur.

## Şarkının seçimi
TRT, Türkiye'yi 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etmesi için 5 grup ya da sanatçı tespit etmişti. Bunların arasında Tarkan da bulunuyordu. Görüşmeler sonunda, TRT Genel Müdür Yardımcısı Ali Güney Mor ve Ötesi ile anlaşma sağlandığını açıkladı. Güney, *"[[Şarkı]] ve şarkıcının tespiti konusunda bu yıl da yöntem olarak, doğrudan bir sanatçıya siparişe gidilmesi benimsenmiştir. Yine sanatçı tarafından 3 eser [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] kurumuna sunulacaktır. Kurumumuz bu yıl dil konusunda belirleyici olmamıştır. Bu konuda sanatçılarımız serbesttir*."* dedi. [[Mor ve Ötesi]] grubunun solisti [[Harun Tekin (müzisyen)|Harun Tekin]] ise yarışmanın heyecanına çok özel bir tat katabilecekleri belirtti. Tekin, *"Bizim için bu öneri geldikten sonra heyecanlı ve güzel zamanlar geçti. Çok da zorlanmadık karar verirken. Güzel bir hikâye olacağına inanıyoruz, bizim hikâyenin içinde güzel bir yeri olacağına inanıyoruz bu deneyimin. Bizim eğilimimiz şarkının Türkçe olması yönündedir."* diye konuştu. [[Mor ve Ötesi]] 7 Ocak'ta stüdyo kayıtlarına başladı ve şarkının [[Türkçe]] olmasına kendileri karar verdiler. Daha sonra [[Mor ve Ötesi]] tarafından hazırlanan 3 eser, 21 Ocak 2008 tarihinde grup üyelerinin de içinde bulunduğu ve aşağıda isimleri belirtilen kurul tarafından belirlendi.

Seçici Kurul: 
* Muhsin Mete :*Genel Müdür Yardımcısı* 
* Deniz Çakmakoğlu :*Müzik Dairesi Başkan V.* 
* Kürşat Özkök :*Ankara Televizyon Müdürü* 
* Ümran Sönmezer :*Müz. Dairesi. Bşk. Çoksesli Müzikler Müdürü* 
* Neşet Ruacan :*TRT İst. Hafif Müzik ve Caz Orkestrası Şefi* 
* Kamil Özler :*TRT İst. Hafif Müzik ve Caz Orkestrası sanatçısı* 
* [[Harun Tekin (müzisyen)|Harun Tekin]] :*Sanatçı*
* [[Kerem Özyeğen]] :*Sanatçı* 
* Can Sertoğlu :*Menajer*

Seçim sonrasında grup üyesi [[Harun Tekin (müzisyen)|Harun Tekin]]: "Bu şarkı [[Mor ve Ötesi]] şarkısı dedirtecek cinsten. Aynı zamanda bazı yenilikleri de içinde barındıran bir şarkı oldu, ancak şarkıyı anlatmak zor; tam da bunu yapmamak için şarkı yazıyoruz zaten." dedi.

[[Türkiye]]'yi yarışmada temsil edecek şarkı, 15 Şubat'ta [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] ana haber bülteninde, [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] [[Tepebaşı]] Stüdyosuna bağlantı yapılarak canlı yayında açıklandı. Buna göre, [[Türkiye]]'yi yarışmada [[Mor ve Ötesi]] grubu, *Deli* adlı şarkıyla temsil edecek. Klasik [[Mor ve Ötesi]] tarzı olan bu şarkı ile grup [[Eurovision Şarkı Yarışması|Eurovision]] için tarzını bozmadığını gösterdi. [[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] Genel Müdürü [[İbrahim Şahin]], yaptığı açıklamada, Mor ve Ötesi grubunun 3 parçasını daha önce dinlediklerini ve çok da keyif aldıklarını belirterek, "Üzerinde çok ciddi çalışmalar yaptılar. Bildiğiniz gibi bu yıl bir güçlüğümüz var. İlk defa uygulanan bir yöntem. İki gruba ayrıldı, iki yarı final olacak. Bulunduğumuz grupta rakipler çok çetin. Her birinizden ayrı ayrı destek bekliyorum" dedi.

== Yarışma öncesi ==

Bu yıl [[Eurovision Şarkı Yarışması|Eurovision]]'da [[Türkiye]]'yi temsil edecek olan [[Mor ve Ötesi]] yoğun bir şekilde çalışmalarını tamamlamıştır. Grubun fotoğraflarını [[Okan Bayülgen]], Deli parçasının klibini [[Ezel Akay]] çekti. Koreografide [[Beyhan Murphy]]'nin imzası var, kostümleri [[Ümit Ünal]] hazırladı.
 
İlk başlarda ofiste çalışan grup yoğun provalara Mart sonunda başladı. 10 Mayıs 'ta [[Belgrad]]'a gidene kadar [[Türkiye]]'deki zamanlarını provayla geçirdi. [[Türkiye]] dışındaki zamanlarda da [[Eurovision Şarkı Yarışması|Eurovision]]'la ilgili bir turneye çıktı. [[Televizyon]] ve [[radyo]] programlarına çıkan grup klasik bir promo tur düzenledi. Verilen konserler şunlar: 14-15 Nisanda [[Yunanistan]]'ın başkenti [[Atina]], 16-17 Nisanda [[Arnavutluk]]'un [[Tiran, Arnavutluk|Tiran]], 18-19 Nisan'da [[Kuzey Makedonya|Makedonya]]'nın [[Üsküp]], 20-21 Nisan'da [[Portekiz]]'in [[Lizbon]], 5-6 Mayıs'ta [[Ukrayna]]'nın [[Kiev]], 7-8 Mayıs'ta [[Azerbaycan]]'ın  [[Bakü]], 9-10 Mayıs'ta  [[Gürcistan]]'ın [[Tiflis]] şehirlerinde konserler verildi. Grup ayrıca [[Eurovision Şarkı Yarışması|Eurovision]] öncesi [[İstanbul]]'da geçireceği son haftada 1 Mayıs [[Perşembe]] akşamı [[İstanbul]] [[Sabancı Üniversitesi]]  ve 3 Mayıs [[Cumartesi]] akşamı Garaj istanbul (Rock 'N Dark finali) olmak üzere iki tane konser verdi.

[[Mor ve Ötesi]] [[Eurovision Şarkı Yarışması|Eurovision]] için içinde bir blog bölümü de barındıran delirium.fm web sitesi hazırladı. Site [[Türkçe]], [[İngilizce]] ve [[Fransızca]] olmak üzere 3 ayrı dilde hazırlandı. Sitede ayrıca Deli'nin şarkı sözlerinin [[İngilizce]] ve [[Fransızca]] çevirileri yer almıştır.

[[Eurovision Şarkı Yarışması]] öncesinde, [[internet]]te en çok izlenen şarkı klipleri arasında, [[Türkiye]] adına yarışan Deli, adlı şarkı; [[İspanya]]'nın şarkısının ardından ikinci sırada yer aldı. İnternetteki bahislerde 43 şarkı arasında  10 ile 13. sıra arasında yer almıştır. Bahislerde şarkıya 1'e 17 veya 1'e 29 verilmiştir.

== Yarışma ==

[[Sırbistan]]'ın başkenti [[Belgrad]]'da düzenlenen [[2008 Eurovision Şarkı Yarışması]]'nda Deli adlı şarkıyla [[Türkiye]]'yi temsil eden [[Mor ve Ötesi]] grubu, final için yarıştı. 18 ülkeyle birlikte ikinci yarı finalde üçüncü sırada sahneye çıkan [[Mor ve Ötesi]], yirmi bin kapasiteli [[Belgrad Arena|Štark Arena]]'da, yaklaşık 11 bin kişinin önünde canlı performans yaptı. Parçalarını sunarken sahnede zıplayan gitaristleriyle dikkati çeken [[Mor ve Ötesi]], salonda aralarında [[Türkler]]in de bulunduğu binlerce kişiye performansını izletti. Yaklaşık üç dakika süren performans sonunda salonda bulunan seyirciler [[Mor ve Ötesi]]'ni ayakta alkışladı. [[Türkler|Türk]], [[Azerbaycan]], [[Yunanlar|Yunan]], [[Makedonlar|Makedon]] ve [[İsveç]] ülke bayraklarının salonda çoğunluğu oluşturması dikkati çekti. [[Ümit Ünal]] tarafından her bir grup üyesinin özelliklerine uygun olarak hazırlanmış siyah giysileriyle, vokal ve gitarda [[Harun Tekin (müzisyen)|Harun Tekin]], bas gitarda [[Burak Güven]], bateride [[Kerem Kabadayı]] ve solo gitarda [[Kerem Özyeğen]] [[Mor ve Ötesi]] grubu olarak sahneye çıktı. Ünlü koreograf [[Beyhan Murphy]] tarafından hazırlanan mimik ve jestlerle de ayrıca beğeni topladı. [http://sekipdavaz.com Şekip Davaz] tarafından hazırlanan ve sahnenin arkasını süsleyen kırk hokkabaz görüntüsü, yarışmada seyircilerin gözünde değişik bir görüntü yarattı.

Finale kalan [[Türkiye]]'yi temsil eden [[Mor ve Ötesi]] grubunun solisti ve gitaristi Harun Tekin, basın toplantısında, *Finale yükselmek başarı. İddialıydık. Finalde de iyi sonuç elde edeceğimize inanıyorum. Zaten Türkiye'nin finale yükselmesi, son 5 yıldır alışkanlık haline geldi'' dedi.

Daha sonra Türkiye, 24 Mayıs Cumartesi gecesi, 25 ülkenin katıldığı final yarışmasında, sahneye 12. sırada çıktı. 138 puan toplayan şarkı 7. oldu. Eurovision birincisi, Dima Bilan'ın seslendirdiği "Believe" adlı parçayla 272 puan toplayan Rusya oldu.

## Alınan puanlar

## Listeler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Türkiye'nin resmi 2008 Eurovision Şarkı Yarışması sitesi