Antoine Bourdelle

**Antoine Bourdelle** (tüm adı **Émile Antoine Bourdelle**)(d. 30 Ekim 1861 Montauban, Tarn-et-Garonne, Fransa – ö. 1 Ekim 1929 Vésinet, Fransa),, bir Fransız heykeltıraş ve sanat öğretmeni.

Sanat eğitimini heykeltıraş "Aleksandr Falguire"'in öğrencisi olarak, "Jules Dalou"nun atölyesine devam ederek yapmıştır. 15 yıl heykeltıraş Auguste Rodin'in pratik atölye asistanı olarak çalışmıştır. Rodin atölyesinde ve 1909 - 1929 döneminde *Académie de la Grande Chaumière* okulunda birçok tanınmış heykeltıraş ve ressamın eğitimini ve yetişmesini sağlamıştır; bunlar arasında nesillerinin büyük sanatçılarından olan Matisse, Aristide Maillol, Alberto Giacometti, René Iché ve  Germaine Richier sayılabilir. Uluslararası tanınması hazırladığı anıtsal heykeller dolayısıyladır; örneğin *Héraklès archer (Okçu Heraklios)*. 
 
## Yaşam ve sanatı
Emile Antoine Bourdelles Fransa'nın güney-batısındaki Tarn-et-Garonne ilinde "Montauban" şehrinde dünyaya geldi. 13 yaşında okuldan ayrılarak "möble-dolap" yapma atölyesi olan babasının yanında çalışmaya başladı ve bu türlü özel marangozluk becerilerinde ustalaşmaya başladı.

Merakını heykelciliğe yöneltip 1876'da Toulouse "Güzel Sanatlar Akademisi"nde okumak için bir burs kazandı. Bundan kısa zaman sonra da Paris'e gidip "École nationale supérieure des beaux-arts" yüksek okuluna yazıldı. Burada çok etkilendiği hocası 
Aleksandr Falguire bulunmaktaydı ve Bourdelle ile birlikte birkaç Fransa içinde sonradan tanınmış heykeltıraşlar da aynı dönemlerde bu okulda bulunmaktaydılar. Aynı zamanda "Jules Dalou"nun atölyesine devam etti.

1893'te bu okulu bıraktı ve hayatını kazanmak için çizimler, desenler ve desen eskizleri yapıp bunları Paris sanat satıcısı "Groupil ve Cie"  vasıtasıyla satmaya başladı. Eserlerini satın alanlar arasında Vincent Van Gogh'un sanat eseri komisyoncusu kardeşi Theo 'da bulunmaktaydı.

1893'te Auguste Rodin'in heykelcilik atölyesine atölye yardımcısı olarak katıldı. Bu arada doğum şehri olan Montauban'da 1870 Prusya-Fransiz Harbi ölüleri anısına yapılacak anıt müsabakasına katıldı. Bu anıt için 1896'da ilk maketini müsabaka kuruluna sundu. Bu anıt maketi bu kurul üyeleri tarafından hiç de iyi karşılanmadı ise de Rodin'in araya girmesi ile bu anıtı yapma siparisini 1897'de Bourdelle aldı. Bu anıt 1902'de bitirilip törenle açıldı.

1908'de de Bourdelle Rodin atölyesinden ayrıldı. Polonya'ya seyahate çıktı. Orada "Mickiewicz Anıtı" için heykeller siparişi aldı ve bunu gerçekleştirebilmek için hayatının sonuna kadar uğraştı. Ayrıca bir sıra yeni eser gerçekleştirdi: İngres büstü, "Rüzgar Altında Beethoven", "İki Eliyle Beethoven" ve "Yatan Koç".

Buordelle sanat öğretmeni olarak da isim yapmıştır. 1900'da Rodin'in atölyesinde kurulan Rodin Enstitüsü'nde Rodin'le birlikte heykelcilik öğrenimine büyük katkısı olmuştur. Heykelcilik konusunda bu enstitü önce şöhret yapmış ama sonra idareciliğinin eksikliği ve Rodin'in öğretime önem vermeden beklenmedik şekilde derslerine gelmemesi bu okulun başarısına gölge düşürmüştür. Fakat bu deneyim  Bourdelle için sanat öğretimine yeni yaklaşım tarzı getirmesine neden sağlamıştır. 1909'da Rodin stüdyosundan ayrıldıktan sonra  1902'de özel sektör okulu olarak kurulmuş olan "Academie de la Grande Chaumiere" de Bourdelle heykelcilik ve sanat dersleri vermeye başlamıştır. Bu okul çok başarılı olmuş ve Bourdelle'in öğrencileri arasında nesillerinin önemli sanatçıları olan Alberto Giacometti, Henri Matisse Aristide Maillol, René Iché ve Germaine Richier bulunmuştur.

Bu okulda öğrenim değişik dönemlerde yapılan iki devreye ayrılmıştı: konferans şeklinde verilen derslerin hazırlanmış notlarının okunup çalışılması ve şahsi çalışmaların hazırlanıp kritik edilmesi. Bourdelle genellikle derslerin konferanslarını verirken bir yardımcısı bunların notlarını tutup bu notları çoğaltıp öğrencilere dağıtmakta idi. Ayrıca Bourdelle öğrencilerine sanat eserleri ile yakınlaşmaları için devamlı müze ziyaretleri ve zaman zaman daha uzak sanat merkezlerine (örneğin 1910 Rheims katedrali) ziyaretleri de içermekte ve bu pedagojik yaklaşım zamanının sadece stüdyoda geçen sanat öğrenimi ile tezat teşkil etmekteydi.

Bourdelle bu dönemde uluslararası ün kazanmış ve Roma, Stockholm, Bükreş, Brüksel'deki müzeler eserlerini almışlar ve sergiler tertip etmişlerdir. Gününün önemli kültürel ve edebi şahsiyetleri, örneğin Anatol France, Andre Gide vb onun sanatını övmüşlerdir. Öğrencilerinin modernist ve her sanat kuralını kırmaya uğraşan avangart grupların başına geçmelerine karşıt olarak Bourdelle eski antik kurallara bağlı heykelcilik yapmaya uğraş vermiş ve klasik sanat estetiğini savunan  sanatçıların bayraktarlığını üzerine almıştır.

Heykel için desen eskizleri Bourdelle için gayet önemliydi ve sanatını gerçekleştirmek için desen hazırlanmasını zorunlu görmekteydi. Paris şehrine ait olan ve o şehirde bulunan "Musee Antoine Buourdelle"'de onun 6.000 kadar desen ve eskizi bulunmaktadır. Bunlar arasında Champs-Elysees Tiyatrosu cephesi, Amerikali dansöz Isadora Duncan resmi ve Rheims Notre Dame Katedrali alevler içinde eskizleri de bulunmaktadır. Ona göre "Güzelliğin temeli desen çiziminin bilinmesidir. Sonunda heykelcilik her manada çizimden başka bir şey değildir.".
 
"Tuileries Salonu"'nu kurmuş; bu kurumun başkan yardımcılığı görevini yüklenmiştir. 1924'te Fransa hükûmeti tarafından "Kumandan" sınıfında Legion d'Honneur nişanı ile şereflendirilmiştir.

Bourdelle 7 Mayıs 1929'da Paris'in batısında bir sayfiye olan Vesinet'te yaşayan arkadaşı sanat eseri metal dökümcüsü Rudier'in evini ziyarete gitti ve orada çok hasta olarak yatağa düşdü. Temmuzda biraz iyileşir gibi olduysa da Eylül sonunda tekrar hastalanıp 1 Ekim 1929'da bu şehirde öldü. Antoine Bourdelle Paris'te "Montparnesse Mezarlığı" na gömüldü.

## Eserlerini sergileyen seçilmiş müze ve heykel parkları

* Musée Bourdelle, Paris, Fransa.
* Musée Ingres, Montauban, Tarn-et-Garonne, Fransa
* Musée jardin Antoine Bourdelle, Égreville, Seine-et-Marne, Fransa.
* Aichi Valilik Sanat Muzesi, Japonya
* Courtauld Gallery  Courtauld Institute of Art, Londra, İngiltere
* California Palace of the Legion of Honor, San Francisco, ABD
* Galleria nazionale d'arte moderna e contemporanea, Roma, İtalya
* Hermitage Müzesi   Sankt-Peterburg, Rusya
* Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington, ABD
* Kimbell Art Museum Fort Worth, Teksas, ABD
* Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Brüksel, Belçika
* Kröller-Müller Museum Heykel Parki, Otterlo, Hollanda
* Minneapolis Sculpture Garden, Minneapolis Minnesota, ABD
* Museo Nacional de Bellas Artes, Buenos Aires, Arjantin
* National Gallery of Scotland, Edinburgh, İskoçya
* National Gallery of Australia, Canberra, Avustralya

## Resim galerisi

Antoine Bourdelle - La mort du dernier centaure - Montauban.jpg|*Centaure Mourant (Ölen Centaur)", sakalsız versiyonu  1914 (bronz yeşil patinalı), Musée Ingres, Montauban, Fransa.
Hercules the Archer by Emile Antoine Bourdelle.jpg|*Héraklès archer (Okçu Heraklios)* heykeli, [[Metropolitan Müzesi|Metropolitan Museum of Art]]
Antoine Bourdelle - Pénélope 1912 - Montauban.jpg|*La Grande Penelope (Büyük Penelop)*, bronz heykel, 1912, Montauban
Bourdelle Osaka01s3200.jpg|*La Liberte (Huürriyet)* heykeli, "Daido Life Insurance Company" merkezi önünde, Osaka, Japonya
Le Monument à Mickiewicz - l'Epopée Polonaise au musée Bourdelle à Paris.JPG|Polonyalı *Mickiewicz Anıtı*
Monument aux morts de Capoulet-et-Junac de Bourdelle.JPG|*Capoulet-et-Junac Savaş Ölüleri Anıtı* (1900), Capoulet-et-Junac, Fransa
Montauban - Bourdelle monument aux morts de 1870.jpg|*1870 Savaşı Ölüleri Anısına Anıt* (1902)  Montauban, Fransa.
Montauban monument aux morts 14-18.jpg|*1914-1918 Savaşı Ölüleri Anısına Anıt* (1925)  Montauban, Fransa.
Musée Ingres-Bourdelle - Buste d'Ingres 1908 - Bronze - Bourdelle - Joconde06070001137.jpg |[[Dominique İngres]] büstü
Le Jour et la Nuit par Antoine Bourdelle.JPG|*Le Jour et la Nuit (Gündüz ve Gece)*, mermer heykel, 1903
Gustave Eiffel Monument.jpg|[[Gustave Eiffel]] yaldızlanmış bronz büstü [[Eyfel Kulesi|Eiffel Kulesi]]
Monumento_al_Gral_Carlos_M_Alvear_-_de_Antoine_Bourdelle_-_Buenos_Aires.JPG|*General Carlos M. de Alvear Anıtı*, Plaza Francia, Recoleta, [[Buenos Aires]], [[Arjantin]]
Mécislas Goldberg par Antoine Bourdelle.JPG|Sanat kritiği *Mécislas Goldberg '' bronz büstü.


## Dipnotlar

## Dış bağlantılar

* Paris Şehri Kültür portalı websitesinde  "Musee Bourdelle" hakkinda bilgi   (Erişim:8.1.2010]
* Musee-Antoine-Bourdelle Heykel Parkı web sitesi  (Erişim:8.1.2010]