Enrico Caruso

**Enrico Caruso** (d. 25 Şubat 1873, Napoli - ö. 2 Ağustos 1921, Napoli), ünlü İtalyan tenor, opera solisti.

1898 yılında Milano'da, galasında başrol oynadığı Umberto Giordano'nun yapıtı *[[Fedora (opera)|Fedora]]*'daki rolüyle dikkatleri üzerine topladı. Kısa bir süre sonra Buenos Aires, Londra, Monte Carlo ve New York'ta sahneye çıkarak kendini kanıtladı. 1903 yılında New York'a yerleşen Caruso, geniş izleyici kitlesinin hayranlığını kazandıktan sonra 1904 - 1912 yılları arasında Paris'te çalıştı. Büyük ününü "olağanüstü" olarak nitelendirilen sesine, çok farklı rolleri başarıyla yorumlayabilmesine ve doğal oyun tarzına borçludur.

Enrico Caruso, *Genç İtalyan Okulu*nun sözcüsü olduktan sonra çalışmalarını genişleterek sürdürmüştür. Yaşam öyküsü filme de alınan Caruso, Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü sahibidir. Carmen operasını 1906 San Francisco depreminden hemen önce seslendiren sanatçı, deprem sırasında Palace Hotel'de kalmaktaydı.

*"New York şehri [[Emprezaryo]]su"* ilan edilen ünlü tenor, doğduğu şehirde peritonit rahatsızlığı nedeniyle 48 yaşında öldü.

## Repertuvarı

* * L'Amico Francesco * (Morelli ) - Napoli, 15 Mart 1895 (Creation);
* * [[Faust (opera)|Faust]] * - Caserta, 28 Mart 1895;
* * Cavalleria Rusticana * - Caserta, Nisan 1895;
* ‘’Camoens’’ (Musoni)- Caserta, Mayıs 1895;
* * [[Rigoletto]] * - Napoli, 21 Temmuz 1895 ;
* * [[La traviata]] * - Napoli, 25 Ağustos 1895 ;
* * Lucia di Lammermoor * - Cairo, 30 Ekim 1895 ;
* * La Gioconda * - Cairo, 9 Kasım 1895 ;
* * [[Manon Lescaut (Puccini)]] * - Cairo, 15 Kasım 1895 ;
* * I Capuleti e i Montecchi * - Napoli, 7 Aralık 1895 ;
* ‘’Malia – Trapani’’, 21 Mart 1896 ;
* * La sonnambula* - Trapani, 24 Mart 1896 ;
* ‘’Marriedda’’ - Napoli, 23 Haziran 1896 ;
* * I puritani * - Salerno, 10 Eylül 1896 ;
* * La Favorita * - Salerno, 22 Kasım 1896 ;
* ‘’A San Francisco’’ - Salerno, 23 Kasım 1896 ;
* * [[Carmen]]* - Salerno, 6 Aralık 1896 ;
* ‘’Un Dramma in vendemmia’’ - Napoli, 1 Şubat 1897 ;
* ‘’Celeste’’ - Napoli, 6 Mart 1897 (Creation);
* ‘’Il Profeta Velato’’ - Salerno, 8 Nisan 1897 ;
* * [[La bohème]] * - Livorno, 14 Ağustos 1897 ;
* * La Navarrese * - Milano, 3 Kasım 1897 ;
* ‘’Il Voto’’ - Milano, 10 Kasım 1897 (Creation);
* * L'Arlesiana * - Milano, 27 Kasım 1897 (Creation);
* * [[Palyaçolar|Pagliacci]] * - Milano, 31 Aralık 1897 ;
* * La bohème * (Leoncavallo) - Genova, 20 Ocak 1898 ;
* * The Pearl Fishers * - Genova, 3 Şubat 1898 ;
* ‘’Hedda’’ - Milano, 2 Nisan 1898 (Creation);
* * Mefistofele * - Fiume, 4 Mart 1898 ;
* ‘’Sapho’’ - Trento, 3? Haziran 1898;
* * [[Fedora (opera)|Fedora]]* - Milano, 17 Kasım 1898 (Creation);
* * Iris * - Buenos Aires, 22 Haziran 1899 ;
* * La Regina di Saba * (Goldmark) - Buenos Aires, 4 Temmuz 1899 ;
* ‘’Yupanki’’ - Buenos Aires, 25 Temmuz 1899 ;
* * [[Aida]] * - St. Petersburg, 3 Ocak 1900 ;
* * [[Maskeli balo|Un ballo in maschera]] * - St. Petersburg, 11 Ocak 1900 ;
* * Maria di Rohan * - St. Petersburg, 2 Mart 1900 ;
* * Manon * - Buenos Aires, 28 Temmuz 1900 ;
* * [[Tosca]] * - Treviso, 23 Ekim 1900 ;
* ‘’Le Maschere’’ - Milano, 17 Ocak 1901 (Creation);
* * L'elisir d'amore * - Milano, 17 Şubat 1901 ;
* * Lohengrin * - Buenos Aires, 7 Temmuz 1901 ;
* ‘’Germania’’ - Milano, 11 Mart 1902 (Creation);
* * [[Don Giovanni]] * - Londra, 19 Temmuz 1902 ;
* * Adriana Lecouvreur * - Milano, 6 Kasım 1902 (Creation);
* * Lucrezia Borgia * - Lisboa, 10 Mart 1903 ;
* * Les Huguenots * - New York, 3 Şubat 1905 ;
* * Martha * - New York, 9 Şubat 1906 ;
* * [[Carmen]] * - San Francisco, 17 Nisan 1906 (Büyük San Francisco depreminden hemen önceki bu konserden sonra Caruso bir daha San Francisco’ya hiç gitmedi))
* * [[Madam Butterfly]] * - London, 26 Mayıs 1906 ;
* * L'Africana * - New York, 11 Ocak 1907 ;
* * Andrea Chénier * - London, 20 Temmuz 1907 ;
* * [[Il trovatore]] * - New York, 26 Şubat 1908 ;
* * Armide * - New York, 14 Kasım 1910 ;
* * [[Batının Altın Kızı|La fanciulla del West]] * - New York, 10 Aralık 1910 (Creation);
* ‘'Julien - New York, 26 Aralık 1914;
* * Samson et Dalila * - New York, 24 Kasım 1916;
* * Lodoletta * - Buenos Aires, 29 Temmuz 1917;
* * Le Prophète * - New York, 7 Şubat 1918;
* * L'amore dei tre re * - New York, 14 Mart 1918;
* * [[Kaderin Gücü|La forza del destino]] * - New York, 15 Kasım 1918;
* * La Juive * - New York, 22 Kasım 1919 .

## Dış bağlantılar

* Pierre Van Rensselaer: Enrico Caruso; bir biyografi (1922)
* 
* Metropolitan Opera Arşivi sitesinde Caruso