Epik Döngü

**Epik Döngü,** Eski Yunan destanlarının derlemesidir ve daktilik ölçü ile yazılıp, Truva Savaşı'nı konu alırlar. Bunlar sırası ile *Cypria*, *[[Aethiopis]]*, sözde *[[Küçük İlyada]]*, *[[Iliupersis]]*, *[[Nostoi]]* ve *Telegonia*'dır. Bilginler bazen Epik Döngü şiirleri arasına Homeros destanlarını (*[[İlyada]]* ve *[[Odisseia|Odysseia]])* katarlar; ancak *Epik Döngü* terimi daha çok Homeros'un olmayan şiirleri belirtmek için kullanılır.

*İlyada* ve *Odysseia'dan* farklı olarak, döngüsel destanlar yalnızca Geç Antik Çağ ve Bizans dönemine ait fragmanlar ve özetler halinde günümüze ulaşmıştır.

Epik Döngü, kısmen yerel kahraman kültlerine dayanan Yunan Karanlık Çağı boyunca gelişen sözlü geleneğin edebi biçimde damıtılmasıydı. Edebi destanların içerdiği geleneksel malzeme, Miken Tunç Çağı kültürünü, Demir Çağı ve daha sonra Yunanistan perspektifinden ele alır.

Modern bilimde, Homeros'un destanları ile Döngünün geri kalanı arasındaki tarihsel ve edebi ilişkinin incelenmesine Neoanaliz denir.

MS 9. yüzyılda yaşamış bilgin ve din adamı Photius'un kendi *Bibliotheka'sının* 239 tane el yazmasında tanımlandığı gibi daha uzun bir Epik Döngü, *Titanomakhia*yı (MÖ 8. yüzyıl) ve Theban Döngüsünü (MÖ 750 ile 500 arasında) içeriyordu; ve sırasıyla *Oedipodea*, *Thebaid*, *Epigonlar* ve *Alkmeonis* yer almaktaydı; ancak, (Homeros'unkiler dışında) döngüsel destanların hiçbirinin Photius'un zamanına kadar gelmediği kesindir ve Photius'un kanonik bir koleksiyondan bahsetmediği muhtemeldir. Modern bilim insanları, Epik Döngüden söz ederken normalde Thebai Döngüsünü dahil etmezler.

## İçindekiler

## Kanıt
Herodot, MÖ 5. yüzyılın ortalarında *Tarih* kitabını yazdığında *Cypria* ve *Epigoni*'yi *biliyordu.* İlki için Homeros'un yazarı olduğunu reddetti ve ikincisi için Homeros'un destanın yazar olup olmadığını sorguladı.

Epik Döngü'den MS 2. yüzyıla kadar (Thebai Döngüsü dahil) bir bütün olarak sözü edilmedi, ama MÖ 4 yüzyılda "Truva döngüsü"nün bilindiği bellidir ve Aristoksenos *İlyada*'nın *alternatif bir açılışı olduğundan* bahseder.

Aristoteles, *[[Poetika]]*sında *Cypria* ve *Küçük İlyada*'nın olay örgülerindeki karakterlerden parça parça bahsederek eleştirir:Ancak diğer şairler bir kişi hakkında; bir zaman ve birden çok parçadan oluşan bir olay örgüsü oluştururlar; *Cypria* ve *Küçük İlyada*'nın yazarı gibi. *Sonuç olarak, İlyada* ve *Odysseia*'dan yalnızca bir trajedi çıkarılır, ancak *Cypria'dan* birçok ve *Küçük İlyada*'dan sekizden fazla. . . Apollodorus'a atfedilen *[[Bibliothiki (Sahte Apollodoros)|Bibliotheka]]* ve MS 2. yüzyılda yazılmış Hyginus'a atfedilen Latin *Genealogia bu destanlardan bahseder*. Ayrıca aynı mitleri kapsayan *Tabula İliaca* yazıtları da bulunmaktadır.

Epik Döndü destanları ile ilgili çoğu bilgi, Venetus A olarak bilinen ünlü 10. yüzyıl *İlyada* el yazmasının önsözünün bir parçasında yer özetten gelir. Bu önsöz hasarlıdır, *Cypria'yı* içermediği için başka kaynaklarla desteklenmesi gerekmektedir (Cypria *özeti, her biri yalnızca Cypria'yı* içeren -diğer destanların hiçbirini içermeyen- birkaç başka el yazmasında korunmuştur). Özet, daha uzun bir çalışma olan ve "Proclus" tarafından yazılmış *Chrestomathy'den* bir alıntıdır. Bu, yukarıda adı geçen sonraki bilgin Photius tarafından sağlanan kanıtlardan bilinmektedir. Photius, Venetus A alıntısının *Proclus'un Chrestomathy* eserinden türetildiğini göstermek için hakkında yeterli bilgi sağlar. Proclus'un kesinlikle filozof Proclus Diadochus olmadığı dışında hakkında çok az şey biliniyor. Bazıları, bunun, MS 2. yüzyılda yaşamış, daha az bilinen dilbilimci Eutychius Proclus olduğunu düşünmektedir ancak başka bilinmeyen biri olması da oldukça olasıdır.

Antik çağda iki Homeros destanı Döngüdeki en büyük eserler olarak kabul edilirdi.

Döngü'de anlatılan hikâyeler diğer antik kaynaklar tarafından da anlatılır,  özellikle Vergilius'un Truva'nın yağmalanmasını Truvalıların bakış açısından anlatan *[[Aeneis]]* (kitap 2) ve Ovidius'un ''Metamorfozları'' (kitaplar 13-14) Yunanların Truva'ya *ayak basması* (Cypria) ve Akhilleus'un silahlarının ödül olarak verilmesi (*Küçük İlyada*) konularını ele alır. Smyrnalı Quintus'un *Posthomerica'sı*, Hektor'un ölümünden, savaşın sonuna kadar olan olayları anlatan bir başka kaynaktır. Agamemnon'un ölümü ve oğlu Orestes'in (*Nostoi*) aldığı intikam, daha sonraki Yunan trajedisinin, özellikle de Aeschylus'un Oresteian üçlemesinin konusudur.

## Derleme
Homeros dışındaki destanlar genellikle *İlyada* ve *Odysseia*dan sonra kabul edilir. Bununla birlikte, bunun için güvenilir bir kanıt yoktur ve bazı Neoanalist bilim insanları, Homeros destanlarının Döngüsel destanlardan daha sonra olduğunu ve Döngüsel destanlardan kapsamlı bir şekilde yararlandığı söylemektedir. Diğer Neoanalistler, Homeros'un destanlarının daha sonraları Epik Döngü içerisinde belirginleşen efsane malzemelerini kullandığına yönelik daha ılımlı iddialarda bulunmaktadırlar.

Döngüsel destanlar ile Homeros arasındaki ilişkinin doğası da bu soruya bağlıdır. Proclus tarafından anlatıldığı gibi, Homeros'a ait olmayan altı destanın olay örgüleri, birbirleriyle örtüşmeksizin Homeros'la bütünleşmek üzere tasarlanmış gibi görünmektedir. 

Örneğin, günümüze ulaşan bir alıntı, ''Küçük'' İlyada'nın Neoptolemos'un Truva'nın düşüşünden sonra Andromakhe'yi nasıl esir aldığını anlattığını göstermektedir; Ancak Proclus'un anlatımında *Küçük İlyada,* Truva'nın yağmalanması başlamadan önce biter. Bazı bilim insanları, *Cypria'nın* başlangıçta Proclus'un özetinde bahsettiğinden daha fazla Truva Savaşı hakkında bilgi içerdiğini iddia ettiler; tersine, diğerleri Cypria'nın *İlyada*'ya *rehberlik ettiğini* iddia ettiler ve Proclus'un anlatımının *bunu* yansıttığını belirttiler.

Destanları birlikte düzenlemek için en azından bir miktar düzenleme veya "ciltleme" yapılmış olması muhtemeldir. *İlyada'nın* son satırı için,ὣς οἵ γ᾽ ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος ἱπποδάμοιο.At terbiyecisi Hektor'un cenazesini bu şekilde yaptılar.*Doğrudan Aethiopis'e* yönlendirmek için tasarlanmış alternatif bir son vardır:ὣς οἵ γ' ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος· ἦλθε δ' Ἀμαζών, Ἄρηος θυγάτηρ μεγαλήτορος ἀνδροφόνοιο.Hektor'un cenazesini bu şekilde yaptılar; sonra Amazon Penthesileia geldi, adam öldüren büyük yürekli Ares'in kızı. . . .

Döngüde destanlar arasında çelişkiler vardır. Örneğin, Truva Düşerken Hektor'un oğlu Astyanaks'ı öldüren Yunan savaşçı *Küçük İlyada*ya göre Neoptolemos; *Ilioupersis'e* göre Odysseus'tur.

Döngünün sekiz destanının nasıl ve ne zaman tek bir koleksiyonda birleştirildiği ve bir "döngü" olarak anıldığı, devam eden bir tartışma konusudur. 19. yüzyılın sonlarında, David Binning Monro, κυκλικός kelimesinin skolastik kullanımının Döngüye bu şekilde atıfta bulunmadığını, ancak "geleneksel" anlamına geldiğini ve Döngünün Helenistik Dönemde (belki de geç MÖ. 1. yüzyıl kadar) derlendiğini savundu. Daha yeni bilim adamları, tarihi biraz daha erkene almayı tercih ettiler, ancak argümanın genel yönünü kabul ettiler.

## Bibliyografya

### Sürümler

* Çevrimiçi sürümler (İngilizce çeviri):
** Ortaçağ ve Klasik Kütüphane metni  (HG Evelyn-White tarafından çevrilmiştir, 1914; kamu malı)
**  (HG Evelyn-White tarafından çevrildi, 1914)
** Proklos'un Destansı Döngünün özeti, ''Telegony'yi'' atlayarak (çeviri: Gregory Nagy)
* Baskı sürümleri (Yunanca):
** Bernabé, A. 1987, *Poetarum Epicorum Graecorum testimonia et fragmana* pt. 1 (Leipzig). 
** Davies, M. 1988, *Epicorum Graecorum fragmana* (Göttingen).
* Basılı basımlar (Yunanca ve İngilizce tercümesi):
** Hesiod & Evelyn-White, HG, 1914, *Hesiod: Homeric Hymns ve Homerica* (Loeb Classical Library) 
** West, ML 2003, *Yunan Epik Parçaları* (Cambridge, MA). 

### Daha fazlası

* Abrantes, MC 2016, *Truva Döngüsünün Temaları: Yunan mitolojik geleneğinin araştırılmasına katkı* (Coimbra).
* Burgess, JS 2001, *Homer'de Truva Savaşı Geleneği ve Epik Döngü* (Baltimore).  (pbk)
* Davies, M. 1989, *Yunan Epik Döngüsü* (Bristol).  (pbk)
* Kullmann, W. 1960, *Die Quellen der Ilias (troischer Sagenkreis)* (Wiesbaden).  (1998 yeniden basım)
* Michalopoulos, Dimitris, *Homeros'un Efsanelerin Ötesinde Odyssey'i*, Pire: Helenik Denizcilik Tarihi Enstitüsü, 2016..
* Monro, DB 1883, "Proclus'un Parçası Üzerine' *İlyada* Venetus Kodeksinde Bulunan Destansı Döngünün Özeti Üzerine", *Hellenic Studies Dergisi* 4:305-334.
* Monro, DB 1901, *Homer's Odyssey, kitaplar XIII-XXIV* (Oxford), s.&nbsp;340-84. (Baskısı tükenmiş)
* Severyns, A. 1928, *Le cycle épique dans l'école d'Aristarque* (Liège, Paris). (Baskısı tükenmiş)
* Severyns, A. 1938, 1938, 1953, 1963, *Recherches sur la "Chrestomathie" de Proclos*, 4 cilt. (*Bibliothèque de la faculté de philosophie et lettres de l'université de Liège* fascc. 78, 79, 132, 170; Paris). (Cilt 1 ve 2 Photius'ta, 3 ve 4 diğer MSS'dedir.)
* Severyns, A. 1962, *Texte et apparat, histoire critique d'une gelenek imprimée* (Brüksel).

## Kaynakça