Bordeaux şarabı

**Bordo şarabı** güneybatı Fransa‘da Bordo bölgesi'nde üretilen bir şaraptır. Bordo, Garonne Nehri üzerindeki Bordo şehrinde merkezlenmiştir. Şehrin kuzeyinde Dordogne Nehri Garonne ile birleşerek Gironde adlı geniş haliç ve Gironde bölümü 120,000 hektardan fazla  toplam bağ alanıyla Fransa'nın en büyük şarap üretim alanıdır.

Ortalama bağbozumları sofra şarabından dünyanın en pahalı ve prestijli şaraplarından bazılarına kadar her gün 700 milyon şişeden fazla Bordo şarabı üretir.

Bordo'da üretilen şarabın çoğunluğu kırmızıdır (İngiltere'de bazen "claret" yani "bordo" denir) gerisi tatlı beyaz şaraplardan (en önemlisi Sauternes), sek beyazlardan ve (çok daha az miktarda) rozelerden ve köpüklü şaraplardan (Crémant de Bordeaux) oluşur.

Bordo şarabı 8,500'den fazla üretici veya "château x" tarafından üretilir. Bordo şarabının 54 Kontrollü menşe ünvanı vardır.
## İklim ve coğrafya

Bordo bölgesinde şarap yapımının başarısının nedeni üzüm yetiştirmek için mükemmel bir ortam olmasıdır. Bölgenin jeolojik temeli kireçtaşıdır ve bu da kalsiyumca zengin toprak demektir. Gironde Haliçi kollarıyla, Garonne ve Dordogne nehirleriyle birlikte bölgeye hakimdir ve bunlar birlikte toprağa sulama ve bölgeye okyanus iklimi olarak da bilinen Atlantik İklimi sağlar. 
Bordo Gironde'ye akan Dordogne ve Garonne Nehirlerinin kesişme noktasındadır.

Bu nehirler bölgenin ana coğrafi alt bölümlerini tanımlar:

* Bölgenin kuzey kesimlerinde Libourne şehri çevresinde Dordogne'nin sağ kıyısında yer alan "sağ sahil" dir.
* *[[Entre-Deux-Mers]]* Fransızca "iki deniz arasında" anlamına gelir ki bölgenin ortasında her ikisi de gelgit olan Dordogne ve Garonne nehirleri arasındaki alandır.
* Garonne'nin sol yakasında, bölgenin batısında ve güneyinde, Bordo şehri çevresinde yer alan "sol sahil" dir. Sol yaka ayrıca şu alt bölümlere ayrılır:
** Graves, Bordo şehrinin yukarısındaki bölge.
** Médoc, Gironde ile Atlantik arasındaki bir yarımadada, Gironde'nin Sol Yakasında yer alan Bordo şehrinin akım yönü alanındaki bölge.

Bordeaux'da *[[terroir]]* kavramı şarap üretiminde çok önemli bir rol oynar ve geldikleri en iyi arazileri yansıtan ve genellikle tek üzüm bağından toplanan *terroir* kaynaklı şaraplar yapmayı hedefler. 
Bordo toprağı çakıl, kum lu taş ve kilden oluşur. Bölgenin en iyi üzüm bağları Gironde nehri yakınlarında sık bulunan iyi drene edilmiş çakıllı topraklardadır. Bordo'daki eski bir atasöz “üzüm bağlarından "nehri görebilen en iyi arazilerdir” der. Nehre bakan arazinin çoğu sınıflandırılmış araziler ile doludur.

## Üzümler

## Kırmızılar
Kırmızı Bordo genellikle üzüm karışımından yapılır. İzin verilen üzümler: Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Petit Verdot, Malbec ve nadiren Carménère.

Bugün Carménère Château Clerc Milon, beşinci büyüme Bordo ile nadiren kullanılır ve Carménère üzümlerini hala elinde tutan birkaçından biridir. Temmuz 2019 itibarıyla Bordo şarap imalathaneleri Bordo'daki sıcaklık artışlarıyla mücadele etmek için dört yeni kırmızı üzüm kullanımına izin verdi. Bu yeni onaylı üzümler Marselan, Touriga Nacional, Castets ve Arinarnoa'dır.

Geniş bir genellemeye göre Cabernet Sauvignon (Bordo'nun en çok ekilen ikinci üzüm çeşididir), Médoc'ta ve Gironde Haliçinin sol yakasının geri kalanında üretilen kırmızı şaraplardaki harmana hakimdir. Tipik en kaliteli Châteaux karışımları %70 Cabernet Sauvignon, %15 Cabernet Frangı ve %15 Merlot'dur. Buna genelde "Bordo karışımı" denir. Merlot, Saint-Émilion, Pomerol ve diğer sağ yaka unvanlarında baskın olma eğilimindedir. En kaliteli Châteaux'dan elde edilen bu sağ yaka karışımları genellikle %70 Merlot, %15 Cabernet Franc ve %15 Cabernet Sauvignon'dur.

### Beyazlar
Beyaz Bordo ağırlıklı olarak ve yalnızca tatlı Sauternes şarabı söz konusu olduğunda Sémillon, Sauvignon blanc ve Muscadelle'den yapılır. Tipik karışımlar %80 Sémillon ve %20 Sauvignon blanc'dir. Kırmızılarda olduğu gibi beyaz Bordo şarapları da genellikle Sémillon ve daha küçük oranda Sauvignon blanc karışımlarıdır. İzin verilen diğer üzüm çeşitleri Sauvignon gris, Ugni blanc, Colombard, Merlot blanc, Ondenc ve Mauzac 'dır. Yakın zamanda Bordo şarap imalathaneleri tarafından izin verilen üç yeni beyaz üzüm eklendi. Bu üzümler Alvarinho, Petit Manseng ve Liliorila 'dır.

1960'ların sonlarında Sémillon Bordo'da en çok yetiştirilen üzümdü. O zamandan beri Bordeaux'nun beyaz üzümlerinin en yaygını olmasına rağmen sürekli azalmaktadır. Öte yandan Sauvignon blanc'ın popülaritesi artıyor, 1980'lerin sonunda en çok ekilen ikinci beyaz Bordo üzümü olarak Ugni blanc'ı geride bıraktı ve şimdi düşük verimli Sémillon'un yarısından daha büyük bir alanda yetiştirilmektedir.

Dünyanın dört bir yanındaki şarap imalathaneleri Bordo tarzı şarap üretmeyi hedefliyor. 1988 yılında bir grup Amerikalı bağcı bu şekilde yapılan şarapları belirlemek için Meritage Derneği'ni kurdu. Çoğu Meritage şarapları Kaliforniya'dan gelse de 18 eyalette ve Arjantin, Avustralya, Kanada, İsrail ve Meksika dahil olmak üzere diğer beş ülkede Meritage Derneği'nin üyeleri vardır.

## Şarap etiketi

Bordo şarap etiketi genellikle şunları içerir:

# Arazinin adı *(Resim örneği: Château L'Angelus)*
# Arazinin sınıflandırması *(Resim örneği: Grand Cru Classé)* Bu 1855 Bordeaux sınıflandırmasına veya Cru Bourgeois 'dan birine atıfta bulunabilir.
# *(Resim örneği: Saint-Émilion)* Appellation d'origine contrôlée yasaları, bu unvanın etikette görünmesi için tüm üzümlerin belirli bir unvan 'dan hasat edilmesi gerektiğini belirtir. Ad şişedeki şarap türünün önemli bir göstergesidir. Resim örneğiyle, Pauillac şarapları her zaman kırmızıdır ve genellikle Cabernet Sauvignon baskın üzüm çeşididir.
# Şarabın şatoda *(Resim örneği: Mis en Bouteille au Château)* veya Négociant tarafından şişelenip şişelenmediği.
# Bağbozumu *(Resim örneği: 1978)*
# Alkol içeriği *(görselde gösterilmemiştir)*

## "Claret ya da Bordo" terimi

*Claret* ( ) kırmızı Bordo için öncelikle İngiliz İngilizcesi'nde kullanılan şarap adıdır.

*Claret* Fransızlardan *[[clairet]]* artık alışılmadık koyu rosé'den türetilmiştir. İsim, Dük Aquitaine'nin Angevin İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu ve bir süre İngiltere Kralları tarafından kontrol edilmeye devam edildiği Angevinler'den sonra 12.–15. yüzyıllarda "claret" olarak İngilizceleştirildi. Bu Avrupa Birliği içinde korunan bir isimdir ve İngiliz şarap ticaret terimin 300 yıldan fazla bir süredir kullanıldığını gösterdikten sonra kabul edilen kırmızı Bordo şarabını tanımlar.

*Claret* Birleşik Devletler'de bazen Bordo'da izin verilenle aynı üzümden olmak üzere Bordeaux tarzındaki kırmızı şarap için yarı jenerik etiket olarak kullanılır. Fransızlar ihracat amacı dışında bu terimi kullanmazlar.

"Claret" kelimesinin anlamı zamanla sek, koyu kırmızı bir Bordo'yu ifade edecek şekilde değişmiştir. Bu, İngilizce üst sınıf ile ilişkili bir terim olarak kaldı ve sonuç olarak piyasadaki statülerini yükseltmek amacıyla genel kırmızı Bordo şişelerinde göründü.

Kasım 2011'de Union des Maisons de Négoce de Bordeaux başkanı "hafif ve meyveli, içmesi kolay, orijinal bordo ile aynı tarzda şaraplar için eski yüzyıllarda İngilizler tarafından ödüllendirildiği asıl claret tarzında "claret de Bordeaux" terimini kullanma niyetini açıkladı.

"Bordo" bazen koyu, morumsu-kırmızı Bordo şarabının rengi için renk adı olarak da kullanılır.

İngiltere ve Avustralya'da "bordo" kan için kullanılan bir argo terimidir.
### Kaynakça