1993'te Türkiye

1993'teki Türkiye olayları.

## Siyaset

### Kuvvet komutanları

## Olaylar

### Ocak
* 7 Ocak - Lucky-S Olayı: Panama bandıralı Lucky-S isimli bir gemiye deniz kuvvetleri tarafından düzenlenen operasyonda 11 ton uyuşturucu ele geçirildi.
* 15 Ocak - Türk Hava Kuvvetleri, Diyarbakır ile Bingöl arasındaki bölgeye hava harekâtı düzenledi. Operasyon sonunda 150 PKK militanının öldüğü açıklandı. 
* 24 Ocak - Cumhuriyet gazetesi yazarı Uğur Mumcu, Ankara'daki evinin önünde arabasına konulan bombasının patlaması sonucu öldürüldü.
* 28 Ocak - Musevi asıllı iş adamı Jak Kamhi'ye İstanbul'daki evinin önünde silahlı saldırı düzenlendi. Kamhi, saldırıdan sağ kurtuldu.

### Şubat
* 5 Şubat - Maliye bakanı Adnan Kahveci, Bolu'da yeni açılan otoyolda ters şeritte ilerlerken geçirdiği trafik kazası sonucu eşi ve kızıyla birlikte hayatını kaybetti.
* 17 Şubat - Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis'in uçağı Ankara'da düştü. Orgeneral Bitlis ile 5 subay öldü.

### Mart
* 30 Mart - Özel radyolar kapatıldı. Bu olay daha sonra protestolara neden olacaktır.

### Nisan
* 3 Nisan - Türkiye ile Ermenistan'ı birbirine bağlayan Akyaka Sınır Kapısı ile Alican Sınır Kapısı, Ermenistan ve Azerbaycan arasında yaşanan Dağlık Karabağ Savaşı'na tepki olarak Türkiye tarafından kapatıldı.
* 17 Nisan - Cumhurbaşkanı Turgut Özal kalp krizi sonucu hayatını kaybettti.
* 28 Nisan -Ümraniye çöp patlaması: İstanbul'un Ümraniye ilçesinde bulunan bir çöplükte metan gazı sıkışması nedeniyle meydana gelen patlamada 39 kişi öldü.

### Mayıs
* 16 Mayıs - TBMM'de yapılan üçüncü tur seçimlerde Süleyman Demirel cumhurbaşkanı seçildi.
* 24 Mayıs - 1993 Bingöl saldırısı: Malatya'dan usta birliklerine gitmek için yola çıkan silahsız askerlerin bindiği otobüs PKK militanları tarafından Bingöl'ün Bilaloğlu köyü yakınlarında durduruldu. Otobüste bulunan 33 er ile 3'ü öğretmen 6 sivil kurşuna dizilerek öldürüldü.

### Haziran
* 25 Haziran - 50. Hükûmet, DYP genel başkanı Tansu Çiller tarafından kuruldu.
* 30 Haziran - Van'da bir otelin PKK'lılar tarafından ateşe verilmesi sonucu 11 sivil hayatını kaybetti.

### Temmuz
* 2 Temmuz
**Sivas Katliamı: Sivas'ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri'ne katılmak için şehre gelenlerin kaldığı otel, cuma namazından çıkan bir grup tarafından kundaklandı. Olayda içinde tanınmış aydınların da bulunduğu 35 kişi hayatını kaybetti.
**Şırnak'ta bulunan bir jandarma karakoluna PKK militanları tarafından yapılan saldırılarıda 16 asker hayatını kaybetti.
* 5 Temmuz - Başbağlar Katliamı: Erzincan'ın Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar köyüne PKK militanları tarafından yapılan saldırıda 33 sivil öldürüldü ve köy ateşe verildi. PKK bu saldırının Sivas Katliamı'nin misillemesi olduğunu açıkladı.
* 12 Temmuz - Emniyet Genel Müdürlüğüne, Mehmet Ağar atandı.
* 14 Temmuz - Iğdır'ın Aralık ilçesinde bir jandarma karakoluna saldıran PKK teröristleri ile jandarma arasında çıkan çatışmada 8 asker öldü.
* 18 Temmuz - Van'ın Bahçesaray ilçesinde bulunan Sündüzlü yaylasına silahlı saldırı düzenleyen PKK militanları 24 köylüyü öldürdü, 1 köylü saldırıdan yaralı olarak kurtuldu.

### Ağustos
* 4 Ağustos - Bitlis'in Mutki ilçesinde iki köy minibüsünü durduran PKK militanları 15 kişiyi kurşuna dizerek öldürdüler. Saldırıda 13 kişi yaralandı.
* 10 Ağustos
**PKK militanları Bingöl'ün Genç ilçesi yakınlarında bir yolcu minibüsünü pusuya düşürdü. Saldırıda 8 yolcu öldürüldü, 10 yolcu yaralandı.
** TSK'ne ait bir Sikorsky tipi helikopter Tunceli'de yüksek gerilim hattına çarparak düştü. 3 subay öldü.

### Eylül
* 4 Eylül - HEP kurucusu milletvekili Mehmet Sincar uğradığı suikast sonucu öldürüldü.
* 25 Eylül- Antalya'da bir askerî uçak yerleşim yerine düştü. Pilot ve halktan 7 kişi öldü.

### Ekim
* 4 Ekim
**Koç Üniversitesi eğitime başladı
**PKK militanlarının Mardin'in Midyat ilçesindeki köy yoluna döşedikleri mayına bir yolcu minibüsünün çarpması sonucunda 26 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.
**Siirt'in Şirvan ilçesine bağlı Deltepe köyüne PKK'lılar tarafından düzenlenen silahlı saldırıda 33 kişi öldürüldü 10 kişi yaralandı.
* 5 Ekim - Hakkâri, Siirt ve Batman'daki çeşitli köy ve mezralara PKK'lılar tarafından silahlı saldırılar düzenlendi. Aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 35 kişi öldürüldü, 10 kişi yaralandı, 22 ev yakıldı.
* 22 Ekim
:*Siirt'in Baykan ilçesinde bir köyü basan PKK militanları 22 köylüyü öldürdü.
:*Diyarbakır Jandarma Bölge komutanı Bahtiyar Aydın , Lice ilçesinde askerî birlik içinde vurularak öldürüldü. Ardından ilçede yaşanan çatışmalarda 30 kişi öldü, 200'e yakın bina hasar gördü.
* 25 Ekim - Yavi Katliamı: Erzurum'un Çat ilçesine bağlı Yavi beldesine PKK tarafından yapılan saldırıda 38 kişi öldürüldü.
* İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi'nde yolsuzluk yapıldığı ortaya çıktı: İSKİ skandalı.

## Kültür
### Sanat
* 1993 Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye Finali, 1993 Eurovision Şarkı Yarışması'na Burak Aydos'un Esmer Yarim adlı parçasıyla katılan Türkiye, sıralamada 10 puanla 21. oldu.
* 1993 Sedat Simavi Ödülleri
* 12. Uluslararası İstanbul Film Festivali

### Spor
* 1992-93 Süper Lig, Galatasaray şampiyon oldu.

## Doğumlar

## Ölümler
### Ocak
* 24 Ocak - Uğur Mumcu, Cumhuriyet Gazetesi yazarı.

### Şubat
* 5 Şubat - Adnan Kahveci, maliye bakanı (d. 1949)
* 15 Şubat - Adnan Şinasi Şenyurt, siyasetçi (d. 1927)
* 17 Şubat - Eşref Bitlis, Jandarma Genel Komutanı (d. 1933)

### Mart
* 7 Mart - Bedri Yağan, DEV-SOL militanı

### Nisan
* 9 Nisan - Kemal Ilıcak, gazeteci 
* 17 Nisan - Turgut Özal, 8. Türkiye Cumhurbaşkanı 
* 19 Nisan - Sabahattin Kudret Aksal, şair ve yazar

### Mayıs

### Haziran

### Temmuz
* 2 Temmuz
:*Ali Yalaz, sinema oyuncusu
:*Asaf Koçak, karikatürist
:*Asım Bezirci, şair ve yazar
:*Behçet Aysan, şair ve yazar
* 7 Temmuz - Rıfat Ilgaz, şair ve yazar 
* 8 Temmuz - Ali Şelhum Devrim, siyasetçi 
* 28 Temmuz - Cemal Madanoğlu, asker

### Ağustos
* 12 Ağustos - Tekin Arıburun, asker ve siyasetçi
* 15 Ağustos - Macit Gökberk, felsefeci 
* 25 Ağustos - Ali Avni Çelebi, ressam

### Eylül
* 2 Eylül - Agah Erozan, siyasetçi 
* 25 Eylül - Ahmet Kangal, siyasetçi

### Ekim
* 6 Ekim - Nejat Eczacıbaşı, iş insanı
* 15 Ekim - Aydın Sayılı, bilim insanı
* 22 Ekim - Bahtiyar Aydın, Diyarbakır Jandarma Bölge komutanı

### Kasım
* 4 Kasım - Cem Ersever, asker
* 20 Kasım - Aykut O. Antmen, şair ve yazar

### Aralık
* 7 Aralık - Abidin Dino, ressam
* 10 Aralık - Ertuğrul Bilda, sinema oyuncusu
* 30 Aralık - İhsan Sabri Çağlayangil, siyasetçi

## Kaynakça