Dassault Rafale

**Dassault Rafale** (), Dassault Aviation tarafından tasarlanan ve üretilen Fransa merkezli çift motorlu, kanart delta kanatlı, çok amaçlı bir avcı uçağıdır. Geniş bir silah yelpazesiyle donatılmış olan Rafale, hava üstünlüğü, engelleme, hava keşfi, yakın hava desteği, derin taarruz, gemi karşıtı saldırı ve nükleer caydırıcılık görevlerini yerine getirmek üzere tasarlandı. Dassault tarafından “çok rollü” 4,5. nesil uçak olarak adlandırılmaktadır.

1970'lerin sonlarında Fransa Hava Kuvvetleri ve Fransız Donanması, mevcut uçak filolarını değiştirmek ve konsolide etmek için çalışmalara başladı. Geliştirme maliyetlerini düşürmek ve muhtemel satışları artırmak amacıyla Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, İtalya ve İspanya ile çevik ve çok amaçlı bir “Geleceğin Avrupa Savaş Uçağı” (Eurofighter Typhoon olacaktı) üretmek üzere bir anlaşmaya vardı. Daha sonra iş paylaşımı ve farklı gereksinimler konusundaki anlaşmazlıklar, Fransa'nın kendi geliştirme programını sürdürmesine yol açtı. Dassault Aviation, yeni uçak konseptini test etmek için bir teknoloji gösterim uçağı geliştirdi. Bu gösterim uçağı, Temmuz 1986'da ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Yaklaşık sekiz yıl süren bu uçuş test programı, yeni savaş uçağının tasarımı ve yeteneklerini şekillendirdi. Programın başarısı, projenin resmî onay almasının yolunu açtı ve Rafale savaş uçağının geliştirilmesi için temel oluşturdu.

Rafale, dönemin diğer Avrupa savaş uçaklarından farklı olarak neredeyse tamamen tek bir ülke tarafından, Fransa'nın önde gelen savunma yüklenicileri olan Dassault, Thales ve Safran gibi firmaların katılımıyla üretildi. Uçağın birçok aviyonik sistemi ve teknolojik özelliği, Rafale programı için yerli olarak tasarlandı ve üretildi. Bu özellikler arasında doğrudan sesli komut sistemi, aktif elektronik taramalı dizi radar ve kızılötesi arama ve izleme sensörü öne çıkmaktadır. Uçağın üç ana varyantı bulunmaktadır: **Rafale C** (tek koltuklu kara konuşlu versiyon), **Rafale B** (çift koltuklu kara konuşlu versiyon) ve **Rafale M** (tek koltuklu uçak gemisi konuşlu versiyon).

## Teknik Özellikler
### Genel özellikleri
* **Mürettebat**: 1 ya da 2
* **Uzunluk**: 15.27&nbsp;m (50.1&nbsp;ft)
* **Kanat genişliği**: 10.90 m (35&nbsp;ft 9 in)
* **Yükseklik**: 5.34 m (17.5& ft)
* **Kanat alanı**: 45.7 m² (492&nbsp;ft²)
* **Boş ağırlık**: 10,300&nbsp;kg (22,708&nbsp;lb) (**B**)::::             9,850&nbsp;kg (21,720&nbsp;lb) (**C**)::::            10,600&nbsp;kg(23,400&nbsp;lb) (**M**)                   
* **Maks. kalkış ağırlığı**: 24,500&nbsp;kg (54,000&nbsp;lb) 
* **Güç kaynağı**: 2× Snecma M88-4e turbofan 50.04&nbsp;kN (11,250&nbsp;lbf) tam güç; 75.0&nbsp;kN (17,000&nbsp;lbf) artyakıcı ile
### Performans
* **Maksimum hız**: 1,912&nbsp;km/h (1,188&nbsp;mph; 1,160 kn) yüksek irtifada / Mach 1.8
::::                  1,390 km/h (860 mph; 750 kn) düşük irtifada
* **Süpersonik hız**: Mach 1.8
* **Muharebe yarıçapı**: 1,850&nbsp;km (1,150&nbsp;mi; 1,000 nmi)
* **Gemi menzili**: 3,700&nbsp;km (2,300&nbsp;mi, 2,000 nmi)
* **Servis tavanı**: 16,800&nbsp;m (55,000&nbsp;ft)
* **G limiti**: +9/−3.6 (+11 acil durumlarda)
* **Tırmanma hızı**: 304.8&nbsp;m/s (60,000&nbsp;ft/min)
* **Kanat yüklemesi**: 328&nbsp;kg/m² (67&nbsp;lb/sq ft)
* **İtiş/Ağırlık**: 0.988 (%100 yakıt, 2 EM 2A2 füzesi ve 2 IR A2A füzesi ile) B versiyonu 
### Silahlar
* **Top**: 1× 30&nbsp;mm (1.18&nbsp;in) GIAT 30/M791 125 mermili makineli top
* **Pilonlar**: Hava Kuvvetleri versiyonu için 14 (Rafale B/C), Donanma versiyonu için 13 (Rafale M) 9.500&nbsp;kg (20.900&nbsp;lb) harici yakıt ve mühimmat kapasitesi ve aşağıdaki kombinasyonlar:
** **Füzeler**:
*** **[[Havadan havaya füze|Havadan Havaya]]**:
**** Magic II
**** MBDA MICA IR ya da EM 
**** Meteor Füzesi 
*** **[[Havadan karaya füze|Havadan Karaya]]**:
**** MBDA Apache
**** MBDA Storm Shadow/SCALP-EG
**** AASM-Hammer (SBU-38/54/64)
**** GBU-12 Paveway II, GBU-16 Paveway II, GBU-22 Paveway III, GBU-24 Paveway III, GBU-49 Enhanced Paveway II
**** AS-30L
**** Mark 82
*** **Havadan Yüzeye**:
**** MBDA AM 39-Exocet anti-gemi füzesi
*** **Nükleer Caydırılıcık**:
**** ASMP-A Nükleer füze
*** **Diğer**:
**** Thales Damocles hedefleme podu
**** Thales AREOS (Airborne Recce Observation System) keşif podu
**** Thales TALIOS çok-fonksiyonlu hedefleme podu
**** 5 adede kadar atılabilen yakıt tankı
**** Buddy-Buddy yakıt ikmal podu
*** **Aviyonikler**:
**** Thales RBE2-AA AESA radarı
**** Thales SPECTRA Elektronik savaş sistemi
**** Thales/SAGEM-OSF Optronique Secteur Frontal / kızılötesi arama ve takipleme (IRST) sistemi

## Kaynakça