Petre İberi

**Petre İberi** () (c. 417-491) (c. 417-491), erken Hıristiyanlığın önde gelen isimlerinden ve Hristiyan Neoplatonizminin kurucularından biri olan bir Gürcü kraliyet prensi, ilahiyatçı ve filozoftur. Bazılarına göre, geleneksel olarak Areopagite Pseudo-Dionysius olarak bilinen yazardır.

Çalışmaları arasında Beytüllahim'deki ilk Gürcü manastırını kurmak ve Gazze yakınlarında Majuma'nın piskoposu olmak yer almaktadır. En eski Gürcüce yazıt olan *[[Bir el Qutt yazıtları]]nda* babasıyla birlikte Petre'den bahsedilir.

## Yaşamı
İberya krallarının (Doğu Gürcistan) Kraliyet Hüsrevî Hanedanı'nda doğdu ve başlangıçta İberıa Prensi (Kartli) Murvan (alternatif olarak Nabarnugios) olarak adlandırıldı. Babası İberya Kralı Bosmarios, Lazika'dan ünlü filozof Mithradates'i Murvan'ı eğitmesi için davet etti. Perslere rehin olarak teslim edilmemesi için çocuk bir süre gizli tutuldu.

Prens, 423 yılında beş yaşındayken siyasi rehin olarak İberya'nın Perslere değil Bizanslılara bağlılığını sağlamak için Konstantinopolis'e gönderildi. Burada II . Theodosius'un eşi Roma imparatoriçesi Aelia Eudocia'nın kişisel himayesinde mükemmel bir eğitim aldı.

Biyografi yazarı John Rufus'a göre, Petre münzevi disiplinini baltalayacağı için evine mektup yazmayı veya evden mektup almayı reddetti. Yirmi yaşlarında genç prens, akıl hocası Mithradates ile birlikte saraydan ayrıldı ve Filistin'e hacca gitmek için kaçtı ve Kudüs'te Petre adıyla bir keşiş oldu. 430'da Beytüllahim'de (daha sonra Beytüllahim Gürcü Manastırı olarak anılacaktır) kendi manastırını kurdu. 445'te rahip olarak atandı. Mithradates (şimdiki adı Yuhanna) eşliğinde, Yakın Doğu'nun çeşitli ülkelerini gezdi ve sonunda Gazze yakınlarındaki Majuma'ya yerleşti.

452'de Patrik Theodosius tarafından Majuma piskoposu olarak kutsandı. Yerel hükümdarın emriyle bazı Hristiyanlar sürgün edilmeden önce sadece altı ay hizmet etti. Petre, Enaton'a sığındığı Mısır'a kaçtı, ancak on yıl sonra Filistin'e geri döndü. Çok sayıda takipçi ve mürit edindi. Orta Çağ kaynaklarına göre, birçok ünlü dini eserin yazarıydı. Ancak hiçbiri Petre adıyla bilinmedi.

491'de eski Iamnia limanı Yavneh-Yam'da öldü ve Gazze yakınlarındaki manastırına gömüldü.

## Kalkedon inancının tenkitleri
Çeşitli doğu kiliseleri onun Kalkedon Hristiyanlığı doktrininden sapmış olabileceğini düşünmektedir. Bu Kiliseler (Ermeni, Kıpti vb.) Petre İberi'nin bir Miafizit ve bir Keldani karşıtı olduğuna inanırken, bu görüş Gürcü Ortodoks Kilisesi tarafından paylaşılmamaktadır. Biyografileri bu konuyu tartışmasa da, Ermeni kaynaklarının yanında yer alan akademisyenlerin bir kısmı onun Keldani karşıtı olduğu fikrini kabul ederken diğerleri etmemektedir. Örneğin, David Marshall Lang kendisinin bir Monofizit olma olasılığına inanırken, Shalva Nutsubidze ve Ernest Honingmann Neoplatonik bir filozof olduğuna inanmaktadır.

## Biyografiler
Petre'nin *Vita*'sı, Maiuma piskoposu olarak sonradan onun halefi olan müridi Yuhanna Rufus (Beth Rufina Yuhanna) tarafından yazılmıştır.

* Yunanca orijinal Yuhanna Rufus'un Süryanice versiyonu 8. yüzyıla kadar uzanmaktadır.
* Petre'nin çağdaşı, Midilli piskoposu Zacharias Rhetor tarafından Yunanca olarak yazılmış Gürcü versiyonu, M.Ö. 13. yüzyıl.

## Ayrıca bakınız

*

## Kaynakça

## Bibliyografya

* Horn, Cornelia B. (2006), *Beşinci Yüzyıl Filistininde Asketizm ve Kristolojik Tartışma: İber Peter'in Kariyeri* . Oxford University Press,  .
* George Marshall Lang'ın Yaşamlarından ve Gürcü Azizlerin Efsanelerinden İberyalı Peter'in  Hayatı
* A. Kofsky. İberyalı Peter. Bizans Filistin'de Hac, Manastırcılık ve Kilise Siyaseti
* Bizans "Yararlı Hikayeler" Repertuarı
* Bizans Babaları , Georges Florovsky
* Mitylene'li Zachariah, Süryani Chronicle (1899). Kitap 6

## Konuyla ilgili yayınlar

* David Marshall Lang, "İberyalı Peter ve Biyografileri". Kilise Tarihi Dergisi, cilt. 2 (1951), s. 156-168
* Jan-Eric Steppa, John Rufus and the World Vision of Anti-Chalcedonian Culture, (Gorgias Press, 2002), xxvii + 199 s.&nbsp;ISBN&nbsp;
* Ernest Honigmann, *Pierre l'iberian et les ecrits du Pseudo-Denys l'Aréopagite*, Bruxelles, 1952 (Fransızca)
* Petre Iberi. Works, Tiflis, 1961 (Gürcü)
* Shalva Nutsubidze. Pseudo-Dionys Areopagit'in Gizemi, Tiflis, 1942 (Gürcüce, İngilizce özet)
* Shalva Nutsubidze. İberyalı Peter ve Areopajiti sorunları. - Tiflis Devlet Üniversitesi Tutanakları, cilt. 65, Tiflis, 1957 (Rusça)
* A. Kofsky. "İberyalı Peter ve Kutsal Yerler Sorunu", Cathedra 91 (1999), s.&nbsp;79-96 (İbranice).
* Besik Khurtsilava. B'ir el-Qutt'taki Gürcü Manastırı yazıtları ve kronolojisi, "Ortadoğu'da Hıristiyanlık", № 1, Moskova, 2017, s.&nbsp;129-151
* ქართული ლიტერატურის ქრესტომათია. ტ. Ben შედგ. ს. ყუბანეიშვილის მიერ. ტ. I. თბ. 1944.
* ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, ი. აბულაძის რედაქციით, II ტ. თბ. 1967.
* ძველი ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურის ძეგლები, IV, ე. გაბიძაშვილის და მ. ქავთარიას რედაქციით, ტ. თბ. 1968.
* ცხოვრება პერტე იბერისა, ასურული რედაქცია გერმანულიდან თარგმნა, გამოკვლევა, კომემტარები და განმარტებითი საძიებლები დაურთო ი. ლოლაშვილმა, თბილისი, 1988.
* პეტრე იბერიელი (ფსევდო-დიონისე არეოპაგელი). შრომები. თარგმ. ეფრემ მცირისა. ს. ენუქაშვილის გამოც. თბ. 1961.
* შ. ნუცუბიძე. პეტრე იბერი და ანტიკური ფილოსოფიური მემკვიდრეობა. შრომები. ტ. V. თბ. 1975.
* ს. ყაუხჩიშვილი. ბერძნული ლიტერატურის ისტორია. ტ. III. თბ. 1973.
* Н. Марр. Житие Петра Ивера, царевича — подвижника ve епископа Мойюмского V века. Православный палестинский сборник. 1896 г. т. 16.
* მ. თარხნიშვილი, ახლად აღმოჩენილი ქართული მონასტერი ბეთლემში, ბედი ქართლისა, 16, 1954.
* გ. წერეთელი, უძველესი ქართული წარწერები პალესტინიდან, თბილისი, 1960.