Purple (Stone Temple Pilots albümü)

**Purple** (albüm kapağında Çince karakteriyle 紫 olarak stilize edilmiş), Amerikalı rock grubu Stone Temple Pilots'un ikinci stüdyo albümüdür. Atlantic Records tarafından 7 Haziran 1994'te piyasaya sürülen albüm, ilk albümleri Core'un temellerini oluşturarak büyük bir başarı elde etti ve ilk haftasında 252.000 kopya satarak Billboard 200 listesinde bir numaraya yükseldi ve üç hafta boyunca bu konumunu korudu. Sonunda altı milyondan fazla kopya sattı. Albüm, *"Vasoline"* ve *"Interstate Love Song"* gibi birçok başarılı single'a sahipti - her ikisi de Mainstream Rock Tracks listesinde zirveye çıktı ve Modern Rock Tracks listesinde 2. sıraya yükseldi, "Big Empty" de her iki listede de ilk ona girdi. Daha az bilinen albüm şarkıları "Pretty Penny" ve "Unglued" ise radyo single'ı olarak yayınlandı.

## Arka plan ve müzik tarzı

Stone Temple Pilots, 1994 baharında stüdyoya geri döndü ve bir aydan kısa bir sürede sonraki albümleri üzerinde çalışmalarını tamamladı. Albümün ilk single'ı "Big Empty", STP'nin 1993'teki MTV Unplugged akustik performansında debut yaptı. Şarkı daha sonra 1994 yapımı Brandon Lee filminin soundtrack'inde yer aldı ve Billboard listelerinde bir numaraya yükseldi. Birkaç hafta sonra Purple da zirveye çıkarak, grubun 1994'te iki kez bir numaraya ulaşmasını sağladı.

"Lounge Fly"daki "Kadınım olacağını söyledi, erkeğim olacağını söyledi" sözü *, Mighty Joe Young Demo'daki* "Spanish Flies" şarkısında da yer alıyor. Butthole Surfers grubunda Paul Leary, şarkının son gitar solosunu çaldı.

Purple, öncüsü Core gibi grunge öğelerini barındırsa da, albüm, "Lounge Fly" ve "Silvergun Superman" gibi psikedelik rock etkileri, "Interstate Love Song" un country esintileri ve "Big Empty" nin blues rock öğeleri gibi diğer türlerden etkilenerek oluşturulmuş bir sese sahiptir. AllMusic'ten Stephen Thomas Erlewine, "Purple, grubun ritmini yakaladığı bir albüm olarak, Core'dan kat kat daha iyi" yazdı. Erlewine, "Interstate Love Song" u "açık yollardan çekici bir şekilde büyüleyici kısa bir destan" ve "Big Empty" yi de "ana akım yabancılaşmanın mükemmel bir özeti" olarak tanımladı.

## Albüm kapağı
Albümün kapağı, bir Qilin üzerinde yolculuk yapan bir çocuğun animasyonlu fotoğrafını, yaratığın ve çocuğun üzerindeki beşli periyi ve bulutlu bir arka planı gösteriyor. Albüm adı kapağın üzerinde bir Çince karakter olan "zǐ" (紫) şeklinde yazılmış ve ambalajın hiçbir yerinde (İngiltere ve Avrupa sınırlı sayıda basılan vinil sürümü hariç) görünmüyor. Erken basımlar, Çince karakteri ve grup adını CD kutu kapağına doğrudan basılmış şekilde içeriyordu.

Albümün arka kapağında parça listesi yer almaz, bunun yerine "12 Gracious Melodies" ifadesiyle süslenmiş bir pasta resmi yer alır. Benzer bir tema, grup tarafından sonraki stüdyo albümleri Tiny Music... Songs from the Vatican Gift Shop için de kullanılmıştır.

Purple albümünün kaset versiyonunun kapağında, çocuk elindeki Çince karakteri tutuyor ve köşede değil. Purple CD'lerinin gerçek diski için iki baskı vardır. Bir versiyonda, arka paneldeki pasta üzerindeki buzlu çiçeklerin yakın çekimi vardır ve diğerinde ejderha pulları vardır.

Vinil LP sürümü, renkli vinilden yapılmıştır - ABD ve Birleşik Krallık sürümünde şeffaf mor ve yalnızca Birleşik Krallık ve Avrupa'da bulunan daha yumuşak bir mor tonunda sınırlı sayıda opak mermer vinil.

Orijinal sürümün analog formatlarında (LP ve kaset), albüm başlığı, kaset kabuklarında ve LP etiketlerinde basitçe *Stone Temple Pilotları* olarak gösterilir.

## Eleştiriler
Stone Temple Pilots'un Purple albümü, 7 Haziran 1994'te piyasaya çıktığında Amerika Birleşik Devletleri'nde bir numaralı olarak debut yaptı. Radyo dostu "Interstate Love Song" hızla büyük bir hit haline geldi ve albüm rock parçaları listesinde rekor kıran on beş hafta geçirdi. Albümden diğer hitler arasında "Vasoline" ve "Big Empty" yer aldı. Sadece dört ay sonra, Ekim ayında, Purple üç milyon kopya sattı.

Albüm, genel olarak olumlu eleştiriler aldı ve AllMusic eleştirmeni Stephen Thomas Erlewine, albümün "bir grubun zirveye ulaşmasını gösteren önemli bir atılım" olduğunu yazdı.

## Etkisi
2005 yılında, Purple Rock Hard dergisinin "Tüm Zamanların En İyi 500 Rock & Metal Albümü" kitabında 438 numarada yer aldı. 2006 yılında albüm, Guitar World dergisinin "Tüm Zamanların En İyi 100 Gitar Albümü" listesinde 73 numaraya yerleştirildi. Mayıs 2014'te, Loudwire, "1994'ün En İyi Hard Rock Albümleri" listesinde Purple'ı altıncı sıraya koydu. Temmuz 2014'te, Guitar World, "Superunknown: 1994'ü Tanımlayan 50 Simgeleşmiş Albüm" listesinde Purple'ı 24 numaraya yerleştirdi. 2019'da Rolling Stone dergisi, albümü "En İyi 50 Grunge Albümü" listesinde 24. sıraya koydu. 2022'de Pitchfork, Purple'ı '90'ların En İyi 25 Grunge Albümü'nden biri olarak adlandırdı.

Albümün 25. yıl dönümü baskısı, 18 Ekim 2019'da, *Core'un* 2017'de piyasaya sürülen lüks versiyonuna çok benzeyen 1LP/3CD/7 inç süper lüks kutu seti dahil olmak üzere çeşitli formatlarda yayınlandı 

## Çalma listesi
Belirtilen yerler dışında tüm şarkı sözleri Scott Weiland tarafından yazılmıştır.

### Notlar
Üçüncü şarkı "Lounge Fly"ın açılışı, orta 1990'larda birkaç yıl boyunca MTV News'in kısa MTV News Break bölümleri için tema olarak kullanıldı.

11. parça olan "Kitchenware & Candybars", "Second Album" adında bir gizli parçaya sahiptir. Bu gizli parça, genellikle bir grubun normalde yapmayacağı garip şarkılar olan diğer gizli parçalardan bir parodi olarak kaydedilmiştir. Lounge müzik tarzında olan bu şarkı, Johnny Mathis hayranı olan müzisyen Richard Peterson tarafından seslendirilmiştir. Bu nedenle, şarkıda Mathis'e atıfta bulunulmuştur. Bu parça, Seattle'da Peter Barnes tarafından mühendislik ve prodüksiyonu yapılmıştır.

STP'nin 2019'da yeniden yayınlanan remastered versiyonunun ikinci diskindeki Led Zeppelin'in "Dancing Days" şarkısının cover'ı ilk kez 1995 yılında Atlantic tarafından çıkartılan çeşitli sanatçıların yer aldığı bir övgü albümü olan Encomium: A Tribute to Led Zeppelin'de yer almıştır.

## Ekip
**Stone Temple Pilots**

* Scott Weiland – baş vokal, "Silvergun Superman"de gitar, "Pretty Penny"de perküsyon
* Dean DeLeo - elektrik ve akustik gitarlar, "Pretty Penny"de perküsyon, "Silvergun Superman"de biten davul
* Robert DeLeo - bas, "Vasoline", "Lounge Fly", "Pretty Penny", "Silvergun Superman" ve "Kitchenware and Candybars" üzerine gitar, "Pretty Penny" üzerine perküsyon
* Eric Kretz - davul, "Vasoline", "Lounge Fly", "Pretty Penny" ve "Big Empty" şarkılarında perküsyon

**Teknik ekip**

* Brendan O'Brien – "Meatplow", "Interstate Love Song", "Silvergun Superman", "Army Ants" ve "Kitchenware and Candybars" üzerinde yapımcı, kayıt, miksaj, perküsyon, "Kitchenware & Candybars" üzerinde gitar, " Army Ants" üzerinde mellotron  
* Nick DiDia – mühendis
* Caram Costanzo - yardımcı mühendis
* Bob Ludwig – mastering
* Paul Leary - "Lounge Fly" da gitar solosunu bitiriyor
* John Heiden – tasarım
* Dale Sizer – ilüstrasyon

## Liste başarıları

### Haftalık liste başarısı

### Yıl sonu başarı durumu

### 10 yıllık başarı durumu

## Satışlar
Avustralya: 2x Platin 140.000

Kanada: 3x platin 300.000

Yeni Zelanda: Platin 15.000

Birleşik Kralık: Gümüş 60.000

ABD: 6x Platin: 6 milyon

## Kaynakça