open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harun Karadeniz

**Harun Karadeniz** (1942; Armutlu, Alucra - 15 Ağustos 1975; İstanbul), Türk politik aktivist ve yazar. Türkiye'de 1960'lı yılların komünist gençlik hareketlerinin öncülerinden biridir.

*Olaylı Yıllar ve Gençlik*, *Eğitim Üretim İçindir*, *Devrimcinin Sözlüğü*, *Yaşamımdan Acı Dilimler* ve *Kapitalsiz Kapitalistler* gibi dönemi anlatan teorik kitapları kaleme almıştır. En fazla tanınan kitabı *Olaylı Yıllar ve Gençlik*, 1968 gençliğini ve deneyimlerini anlatmaktadır.

## Yaşamı
1962'de İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'ne girdi. Öğrencilik yıllarında Öğrenci Derneği başkanlığı ve İTÜ Öğrenci Birliği başkanlığı yaptı. Kısa süre içinde antifaşist oluşumların militan kadrolarına girdi. Birçok antiemperyalist eylemin en ön saflarında, boykotlarda, okul işgallerinde kitleleri yönlendiren isimlerden biriydi. Köylü ve işçi direnişlerinin içinde yer aldı. Dönemin en büyük öğrenci yürüyüşü olan "Özel okullar devletleştirmelidir" yürüyüşünde yer aldı ve kampanyasında etkin rol oynadı. Eğitim sistemindeki reformları gerçekleştirmek için yapılan üniversite işgallerinden biri olan İTÜ'nün işgalinde öncü oldu.

Altıncı Filo protestolarında etkin rol oynadı ve bu eylemde yakın arkadaşı Vedat Demircioğlu'nu kaybetti. Özellikle bu eylemle birlikte, dönemin diğer öğrenci liderleriyle ve yakın arkadaşlarıyla fikir ayrılığına düştü. Diğer öğrenci hareketi liderlerinden farklı olarak, gençlik hareketlerinin sınıf hareketinden bağımsız olamayacağını söylüyor ve öğrenci eylemlerini emekçilerle buluşturmak için yoğun çaba sarf ediyordu. 12 Mart Muhtırası sonrası TKP ve DEV-GENÇ davalarından yargılandı.

DEV-GENÇ davasından tutukluyken hapishanede kanser hastalığına yakalandı, tedavisine izin verilmedi. 15 Ağustos 1975'te hapishanede kanserden dolayı öldü.

## Kitapları
**Olaylı Yıllar ve Gençlik* (1974)
**Emekçinin Kitaplığı*
**Kapitalsiz Kapitalistler*
**Eğitim Üretim İçindir* (ölümünden sonra Eylül 1975)

## Kaynakça
* 

## Dış bağlantılar
* İlerici Gençlik Dergisi 
* Harun Karadeniz Üniversite İşgalinde
Bathory

**Bathory**, Quorthon (Tomas Forsberg) tarafından 1983 yılında kurulan İsveçli bir black metal grubuydu. Tartışmalı olmakla birlikte Black Metal'in yaratıcıları olarak kabul edilirler. Adını Macar kontesi Elizabeth Báthory'den alan grup black ve viking metalin de öncüleri olarak kabul edilmektedir. Quorthon 20 yıldan fazla bir süre grubun baş söz yazarı ve üyesi olmayı sürdürdü. Müzisyen 2004 yılında kalp krizi sonucu vefat edince grup da kalıcı olarak dağıldı.

Grup Bathory ismini benimsemeden önce Nosferatu, Natas, Mephisto, Elizabeth Bathory, and Countess Bathory gibi isimleri kullanmayı düşünmüştür.

## Biyografi
1984 yılında İsveçte Quorthon takma isimli Tomas Forsberg tarafından tarafından kurulmuştur. Bathory 1985'ten sonra hiç konser vermemiştir. Bu tarihten önceki konserleriyse küçük gruplara verilmiştir. Bünyesinde birçok black / thrash grubunu barındıran Blackmark Productions'un patronu Quorthon'un babasıdır. Nitekim tüm Bathory albümleri Blackmark Productions etiketiyle piyasaya sürülmüştür. Bathory black metalin ortaya çıkmasında pay sahibi olduğu kadar aynı zamanda *[[Blood Fire Death]]* albümüyle viking metalin de öncü gruplarından olduğu bilinmektedir. Grubun solisti Quorthon'un 2000 yılında Lake Of Tears vokalisti ile birlikte "Silverwing" adlı gotik/doom grubunda bir demo çalışması olmuştur. Bathory arkasında 3 takdir albümü, 200 küsur cover (takdirler dahil) 2 film müziği ve 16 albüm bırakmıştır. Grubun frontmanı Quorthon 7 Haziran 2004 tarihinde İsveç'te geçirdiği kalp krizinden dolayı ölmüştür.

## Diskografi
### Stüdyo albümleri
**[[Bathory (albüm)|Bathory]]* (1984)
**[[The Return……|The Return of Darkness and Evil]]* (1985)
**[[Under the Sign of the Black Mark]]* (1987)
**[[Blood Fire Death]]* (1988)
**[[Hammerheart]]* (1990)
**[[Twilight of the Gods]]* (1991)
**[[Requiem (Bathory albümü)|Requiem]]* (1994)
**[[Octagon]]* (1995)
**[[Blood on Ice]]* (1996)
**[[Destroyer of Worlds]]* (2001)
**[[Nordland I]]* (2002)
**[[Nordland II]]* (2003)

### Derleme albümleri
**Touch of Death (Black Mark Records, BMCD26) (1992)
**Jubileum Volume I* (1992)
**Jubileum Volume II* (1993)
**Jubileum Volume III* (1998)
**Katalog* (2003)
**In Memory of Quorthon (2006)

### Klipler
*"One Rode to Asa Bay" (1990)

## Kaynakça

### Dış bağlantılar
* https://web.archive.org/web/20070509211535/http://www.bathory.se/ Dağılmış olan grubun resmi sitesi
* https://web.archive.org/web/20130613080729/http://metaldiscography.com/ discography
* https://web.archive.org/web/20071007183022/http://search.darklyrics.com/cgi-bin/dseek.cgi?q=bathory Şarkı sözleri
* http://bathory.freehosting.net/ Bathory ile ilgili detaylı bir site
Elektronegatiflik

**Elektronegatiflik**, kimyada bağ yapımında kullanılan elektronların bağı oluşturan atomlar tarafından çekilme gücüdür. Klor gibi dış enerji seviyeleri hemen hemen tamamen doldurulmuş atomlar güçlü elektronegatiftirler ve kolaylıkla elektron alırlar. Buna karşın sodyum gibi dış seviyeleri hemen hemen boş olan atomlar kolaylıkla elektronlarını verirler ve güçlü elektropozitiftirler. Elektronegatifler ile elektron ilgileri karıştırılmamalıdır.

Örnek: 1s2 2s2 2p6 [3s1]

Yüksek atom numaralı elementler de düşük bir elektronegatifliğe sahiptir. Çünkü dış elektronlar pozitif çekirdeklerden oldukça uzaktadır, elektronlar atomlara kuvvetlice çekilmezler.

Ayrıca elektronegatiflik periyodik tabloda soldan sağa doğru gidildikçe artar, yukarıdan aşağıya gidildikçe ise azalır.

"Elektronegatiflik, bir bağı oluşturan atomların her birinin; Bağ elektronlarını çekebilme gücünü ifade eder. Tek başına atomun elektron alma eğilimi elektronegatiflik değil, elektron ilgisidir. Elektron ilgisi, nötr 1 mol atomun, 1 mol elektron aldığında açığa çıkan enerjidir ve ölçülebilir bir enerji formudur. (J, Cal) Elektronegatiflik ise, elektronları çekme gücü en fazla olan Flor atomu baz alınarak, atomların birbirlerine göre güçlerini ifade eder. Doğrudan ölçülebilir bir büyüklüktür, birimi Ec dir."

## Kaynakça
Volkanik kaya

**Volkanik kayalar**, mağmanın yerkabuğunun derinliklerinde, yüzeye yakın kesimlerinde ve yüzeyde soğuması ve katılaşması sonucunda oluşurlar.

Bu kayalar özellikle içlerindeki hava boşlukları sebebiyle akvaryum dünyasında dekor olarak tercih edilir. Bu boşluklar akvaryumların yaşamı için gerekli yararlı bakterilerin üremesinde onlara sağlıklı yaşam koşulları sağlar. Ayrıca bu özelliğinden dolayı akvaryum filtrelerinde biyolojik filtre malzemesi olarak da kullanılır.
Killi toprak

**Killi toprak**, kil bölümünün hakim olduğu topraktır. İnce çaplı kil tanecikleri arasında kalan küçük gözeneklerde suyun ve havanın hareketi güçleşmiştir. Bu nedenle kil toprakları sıkı, ıslandıkları vakit havalanmaları çok güç, ısınmaları da o derece geç olan topraklardır. Genellikle süzek değillerdir.

Kil topraklarının kireçli olanlarında iyi bir kırıntı bünyesi gelişmiştir. Kireçli kil toprakları daha iyi havalanabilen ve suyun da belirli bir ölçüde sızabildiği topraklardır. Kireçsiz kil topraklarında suyun sızması genellikle engellenmiş ve su durgunlaşmış olabilir. Kilin yüksek miktarda bulunuşu kil topraklarının bitki besin maddelerince zenginliğini ve gübrelemelerin etkisinin kalıcılığını sağlar. Buna karşılık kök gelişimi için fiziksel özellikler pek elverişili sayılmaz veya bazı şartlarda yetersiz dahi kalabilir.

Kil topraklarının özelliklerinin iyileştirilmesi için kil mineralinin cinsini de bilmek veya tahmin etmek gerekir. Üç tabakalı kil minerallerinin bulunduğu kil topraklarını kireçlemek ve böylece kırıntı bünyesini geliştirmek mümkündür. Ayrıca organik madde ilavesi de toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini iyileştirir. Buna karşılık iki tabakalı kil minerallerinin bulunduğu topraklara kireç ilavesi ile toprağın kırıntılanması pek sağlanamaz. Bu topraklara organik madde karıştırılarak toprağın özellikleri iyileştirilebilir.
Ev (anlam ayrımı)

**Ev** şu anlamlara gelebilir:

* Ev
* Ev (albüm)
* Ev (astroloji), astrolojideki evler.
* Ev (film)
* **eV** veya Elektronvolt
Jeofizik mühendisliği

**Jeofizik mühendisliği**, Yerküre'deki maden, mineral, petrol, doğalgaz, su ya da inşaatlar için zeminlerin incelenmesi, konumunun saptanmasını ve dinamiğinin araştırmasını bilimsel yöntemlerle yapan bir mühendislik dalıdır.

## Dış bağlantılar

* İÜC Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği
* Jeofizik Mühendisleri Odası
Deniz teknolojisi mühendisliği

**Deniz teknolojisi mühendisliği**, denizcilik sektöründe kullanılan teknolojilerin tasarımı, geliştirilmesi ve uygulanması üzerine odaklanan bir mühendislik dalıdır.

## Amacı
Deniz teknolojisi mühendisliği programının amacı, gemi ve deniz taşıtlarının projelendirmesinde, denizin içinde ve dibinde bulunan canlı ve cansız zenginliklerin (petrol, doğalgaz ve deniz ürünlerinin) aranması ve üretilmesinde, deniz kirliliğinin önlenmesinde kullanılan her türlü yapı ve aracın (gemi, platform vb.) tasarımı ve üretilmesi alanında eğitim ve araştırma yapmaktır.

## Eğitim

Deniz teknolojisi mühendisliği programında eğitim süresi 4 yıldır. Programda matematik ve fizik gibi temel fen alanları ile ilgili dersler yanında, akışkanlar mekaniği, gemi geometrisi, gemi mukavemeti, imal usulleri, Osenografi, dalga mekaniği, termodinamik, hidrodinamik, deniz kirliliği, kazı yapıları ve deniz hukuku gibi dersler okutulmaktadır.

## Kazandıkları unvan ve yaptıkları işler

Deniz teknolojisi mühendisliği programını bitirenlere "Gemi İnşaatı ve Deniz Mühendisi" unvanı verilir. Ayrıca 2009 yılında alınan kararla bölümün adı 'Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği' olarak değiştirilmiştir. Gemi inşaatı mühendisliği unvanı ile tersanelerde, gemi ve yat dizayn bürolarında, deniz taşımacılığı ile ilgili şirketlerde çalışılabilir. Deniz mühendisleri denizde bulunan hammaddelerin bulunması ve işletilmesinde kullanılacak araçları tasarlar ve en ekonomik yolla üretimi planlar. Ayrıca, denizde seyreden taşıtların yapım, onarım ve yönetimi konularında liman ve kıyı yapıları inşaatında ve deniz kirliliğini önleme teknolojisi alanında mühendislik hizmetleri verirler.

## Türkiye'de çalışma alanları

Gemi inşaatı ve Deniz mühendisleri tersanelerde, gemi dizayn bürolarında, DSİ'de, TCDD'de, petrol şirketlerinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının çeşitli birimlerinde, üniversitelerde görev alabilirler.

## Kaynakça
Sistem mühendisliği

**Sistem mühendisliği,** karmaşık sistemlerin ve bu sistemleri oluşturan alt sistemlerin tasarımı, üretimi ve bakımını, zaman ve maliyet kısıtlarını dikkate alarak gerçekleştirmeyi amaçlayan bir mühendisliktir. Modern dünyada, karmaşık sistemler genellikle teknik, biyolojik, sosyolojik, çevresel, endüstriyel, politik, finansal ve ekonomik unsurlardan oluşan bileşimler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sistem mühendisliği eğitim programları, bu karmaşık sistemlerin işlevsel bir bütün olarak analiz edilmesi için gerekli temel kavram, araç ve yöntemleri öğrencilere sunar. Bu programlar, farklı disiplinlerden çeşitli yöntemleri entegre edebilme yeteneğine sahip sistem mühendisliği araçlarını içerir; bilgisayarlar da bu araçlardan biridir.

Sistem mühendisleri, geniş bir kapsamda faaliyet gösteren kurumlarda, üretim, planlama, kontrol ve yönetim gibi farklı birim ve kademelerde görev alabilirler.

## Kaynakça
Hidrojeoloji mühendisliği

**Hidrojeoloji mühendisliği**, yer altı suyu kaynaklarının keşfi, yönetimi ve korunmasıyla ilgilenen bir mühendislik dalıdır. Bu alanda çalışan profesyoneller, yer altı suyu hareketleri, su kirliliği, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve yer altı suyu rezervuarlarının değerlendirilmesi gibi konularla ilgilenirler.

## Çalışma alanları
Başlıca çalışma alanlarından birisi de baraj ve regülatör gibi su yapılarında ortaya çıkabilecek su kaçaklarının araştırılması ve engellenmesine yönelik mühendislik önlemlerinin belirlenmesidir. Hidrojeoloji mühendisleri, istenilen miktar ve kalitede yeraltı suyunun sağlanması, yeraltı su kaynaklarının korunması ve gerektiğinde yeraltı suyundan kaynaklanan drenaj problemlerinin çözümlenmesi amacıyla ilgili kamu kuruluşlarında (DSİ, MTA, Köy Hizmetleri, İller Bankası, Tarım ve Orman Bakanlığı, belediyeler vb..) bu konularda danışmanlık ve müteahhitlik hizmetleri veren ulusal ve uluslararası kuruluşlarda da görev alabilir. 
Hidrojeoloji mühendisliği programının amacı, içme, kullanma, sulama, hidroterapi, hidrolik ve jeotermal enerji üretimi amacıyla istenilen miktar ve kalitede yeraltı suyunun sağlanması, sağlanan suyun kirletici etkilerden korunması konularında çalışacak teknik insangücünü yetiştirmek ve araştırma yapmaktır.

## Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları İşler

Hidrojeoloji mühendisliği programını bitirenler "Hidrojeoloji Mühendisi" unvanını almaya hak kazanırlar. Hidrojeoloji mühendisi evde, tarımda ve endüstride ihtiyaç duyulan miktar ve kalitede yeraltı suyunun aranması, bulunması, ekonomik bir biçimde kullanıma sunulması ve kirletici etkilerden korunması amacıyla araştırmalar yapar. Hidrojeoloji mühendisinin başlıca çalışma alanlarından biri de baraj ve regülatör gibi su yapılarında ortaya çıkabilecek su kaçaklarının araştırılması ve engellenmesine yönelik mühendislik önlemlerinin belirlenmesidir.

## Kaynakça
Gemi makinisti

Bir **gemi makinisti** veya **çarkçıbaşı**, bir su taşıtının ve mürettebatının, yolcularının ve kargosunun tahrik tesislerini ve destek sistemlerini işletmek ve bakımından sorumlu ve yetkili lisanslı bir denizcidir.

Gemi makinistleri ayrıca, gemilerde bulunan atık su sistemleri, yakıt transfer sistemleri, aydınlatma sistemleri, havalandırma ve tatlı su sistemlerinin, düzenli olarak çalışmasından ve bakım-tutumundan da sorumludurlar. Dünya ticari ve askerî deniz filolarındaki gemiler, hiçbir şekilde, gemi mühendisleri olmadan yürütülemez.

## Eğitimi
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Bölümü'nde 4 yıllık lisans eğitimini takiben mezunlar Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Lisans Diplomalarını alırlar. Mezunlar gemi makineleri, içten yanmalı makineler, türbinler, güç ve yük aktarma ve kumanda sistemleri, basınçlı kaplar, ısıtma havalandırma iklimlendirme, kazanlar, kompresörler, arıtma ve ayrıştırma sistemleri, akışkan depolama ve aktarma sistemleri ve kumanda kontrol sistemleri tasarım, projelendirme, projelerin uygulanması ve denetim işlerini yaparlar.

## Kaynakça
Havacılık ve uzay mühendisliği

**Havacılık ve uzay mühendisliği**, insanlı ve insansız hava ve uzay araçlarının geliştirilmesiyle ilgili bir mühendislik dalıdır. Havacılık mühendisliği ve uzay mühendisliği olarak örtüşen iki dalı bulunur. Aviyonik mühendisliği benzerdir, ancak havacılık mühendisliğinin elektronik sistemleri kısmını kapsar.

"Havacılık mühendisliği", bu alan için önceden kullanılan bir terimdi. Uçuş teknolojileri, uzayda faaliyet gösteren araçları da içerecek şekilde geliştikçe daha geniş olan "havacılık ve uzay mühendisliği" terimi kullanılmaya başlandı.

Uçuş taşıtları, araç bileşenlerine uygulanan yapısal yükler ile atmosfer basıncı ve sıcaklıktaki değişikliklerin neden olduğu zorlu koşullara maruz kalmaktadır. Bundan dolayı hava ve uzay taşıtları; aerodinamik, tahrik, aviyonik, malzeme bilimi, yapı statiği ve imalat gibi çok çeşitli teknolojilerin ve mühendislik alanlarının katkılarıyla üretilebilmektedir. Bu teknolojiler arasındaki etkileşim, havacılık ve uzay mühendisliği olarak bilinir. Havacılık ve uzay mühendisliği, ilgili disiplinlerin karmaşıklığı ve artan sayısı nedeniyle her biri kendi uzmanlık alanına sahip mühendis ekipleri tarafından yürütülür.

## Ayrıca bakınız
* Makine mühendisliği
* Astronotik
* Havacılık ve uzay
* Uzay mühendisliği
* Uçak mühendisliği

## Kaynakça
Avrupa köstebeği

**Avrupa köstebeği** (*Talpa europaea*), köstebekgiller (Talpidae) familyasından bir köstebek türüdür.

Rengi tekdüze siyah, karın kısmı biraz daha açıktır. Göz açıklığı zorlukla görülebilir. Kulaklar kapanabilir. Burun ve kuyruklarındaki tüylerle avlarını ya da tehlikeleri algılayabilirler. 
Çayırlık yerler, geniş yapraklı ormanlar, nadiren iğne yapraklı ormanlardaki gevşek topraklarda yaşar, kumlu ve taşlık topraklardan kaçınırlar.

Avrupa'dan Sibirya ve Batı Asya'ya kadar yaygındır. Akdeniz bölgesinde çok yakın alttürleri görülür. Türkiye'de daha çok Trakya ve Kuzey Anadolu'da yaygındır. Türkiye'deki alttürü ***Talpa europaea velessiensis***'dir.

Özgün ve ilginç yeraltı galerileri oluştururlar. Açtıkları oval kesitli galeriler 20–40&nbsp;cm. (kışın 60&nbsp;cm.) derinliklere; dışarıya yığdıkları toprak (köstebek tepeleri olarak adlandırılır)

Nadir de olsa 1 m yüksekliğe ulaşabilir. Çıkardıkları toprağın toplam ağırlığı 750&nbsp;kg'ı bulabilir. Futbol sahası büyüklüğünde bir alana yayılan bu galeri ağı, nesiller boyu kullanılabilir. Genişletilmiş küresel galeriler, otlarla döşenerek yuva, avlanma sahası ve yiyecek deposu görevini görür.

Yalnız yaşarlar ve karşılaştıkları zaman kavga çıkarırlar. Kazanan diğerini öldürüp yiyebilir. 
Genellikle en fazla 3 yıl, bazıları 6 yıla kadar yaşayabilir.

Daha çok solucanlar, böcek ve larvaları, bazen de sivrifare türlerini yerler.

Yılda bir defa, her doğumda 3-6 çıplak yavru meydana getirirler.

Köstebekler, açlığa dayanamadıkları için yuvalarında yiyecek biriktirirler. Günde kendi ağırlıklarının 1.5 misli besin alabilirler. Bazen bir köstebek yüzlerce toprak solucanını saklayabilir. Bu solucanların genelde sadece başlarını çiğneyip bırakırlar. Böylece, avlarının gitmesine engel oldukları gibi, taze kalmasını da sağlarlar.

Esas olarak solucanlarla beslenirler, aynı zamanda böcekler, kırkayaklar ve hatta fareler ile de beslenirler.
Oort bulutu

**Oort Bulutu** veya **Öpik-Oort Bulutu**, Güneş'in etrafında dönen kuyruklu yıldız kümesi. Bu kuyruklu yıldızların enberi ölçeği 5-50&nbsp;AB (Astronomi birimi) ve enöte ölçeği ise 30.000-100.000&nbsp;AB'dir (bu uzaklıkların hepsi güneş merkezlidir). Unutulmamalıdır ki enöte yörüngeleri Plüton'un yörüngesinin (ortalama 39&nbsp;AB) çok ötesindedir.

Güneş'e en yakın yıldız olan Proxima Centauri 270.000 AB uzakta olduğundan, bu kuyruklu yıldızların yörüngeleri yakınından geçtikleri yıldızlar tarafından değiştirilebilir. Bunun sonucu ya Güneş Sistemi'ne doğru ya da yörüngeyi değiştiren yıldıza doğru yönelirler. Doğal olarak bu tür kuyruklu yıldızların yörüngeleri yüz binlerce yıl olabilir. Bu özelliklerinden dolayı Oort Bulutu, *donmuş kuyruklu yıldızların deposu* olarak da anılır.

İlk olarak 1932'de Ernst Öpik, bir kuyruklu yıldız deposunun varlığından söz etmiştir. 1950'de Jan Hendrik Oort, çok uzak bir gezegenden gelen kuyruklu yıldızlardan söz etmiştir.

Bulut'taki tahmini kuyruklu yıldızların sayısı 1011 ile 1012 (100 milyar ile 1000 milyar)'dır. Tahmini toplam kütlesi 3•1025 kg'dır. 100.000&nbsp;AB yarıçaplı bir bulut yörüngesinin yaşam süresi ise, 1,1 milyar yıl tahmin edilmektedir.

Oort Bulutu'nun iki ayrı bölgeden oluştuğu düşünülmektedir: Küre şeklindeki dış Oort Bulutu ve disk şeklindeki iç Oort Blutu veya Hills Bulutu.

## Hipotez
1932'de Estonyalı astronom Ernst Öpik, uzun dönemli kuyruklu yıldızların Güneş Sistemi'nin en dış kenarında yörüngede bir buluttan geldiğini ileri sürdü. Hollandalı astronom Jan Oort, 1950'de bu fikri bağımsız olarak bir çelişkiyi çözmek için uğraştı.

Güneş Sistemi'nin varlığı boyunca, kuyruk yıldızlarının yörüngeleri kararsızdır ve sonunda dinamikler, bir kuyruklu yıldızın Güneş'le veya bir gezegenle çarpışması veya başka şekilde Güneş Sistemi'nden gezegensel dalgalanmalar yoluyla atılması gerektiğini belirtir.

Dahası, uçucu kompozisyonu, Güneş'e defalarca yaklaştıkça, kuyruklu yıldız bölünür veya daha fazla gaz çıkmasını önleyen bir izolasyon kabuğunu geliştirene kadar radyasyon yavaşça uçucu maddeleri kaynatır.

## Kaynakça
George Dickie (filozof)

**George Dickie** (12 Ağustos 1926, Florida - 24 Mart 2020), Amerikalı filozof. Analitik sanat felsefesi geleneğinin en etkili filozoflarından olup University of Illinois'da emeritus profesörlük yapmıştır. Kurucularından olduğu kurumsal sanat teorisi ile birçok destekleyicinin yanında pek çok tepki de almıştır.

Önemli eserleri Türkçeye çevrilmemiş olup *Aesthetics: An Introduction* (Pegasus, 1971), *Art and the Aesthetic: An Institutional Analysis* (Cornell University Press, 1974), *The Art Circle* (Haven Publications, 1984), *Evaluating Art* (Temple University Press, 1988), *Art and Value* (Blackwell, 2001) şeklinde özetlenebilir.
Kurumsal sanat kuramı

Sanat eserini içinde bulunduğu kültüre bağlı olarak tanımlamaya yönelik bir kuramdır.

Kurumsal sanat kuramının temelleri ilk olarak Arthur Danto'nun 1964'te yazdığı, Andy Warhol'un *Brillo Kutuları* eserinin, sanat eseri olarak kabul edilmeyen gerçek Brillo kutularından görünürde ayırt edilemez olmasından yola çıkan *The Artworld* ("Sanat Dünyası") makalesiyle atılmıştır. Bir şeyin sanat eseri olarak kabul edilmesi için gözle görünen, kendi içindeki özellikler dışında sanat teorisi, sanat tarihi bilinci gibi bağlamların da gerekli olduğunu sanat dünyası adını verdiği bir çevre ile bağıntılı bir şekilde öne sürmüştür.

Danto'nun görüşleri daha sonra kurumsal teoriden semantik bir teoriye doğru kayarken, yazdığı makaleden etkilenip yola çıkan George Dickie bu teoriyi geliştirmiş ve 1974'te yazdığı *Art and the Aesthetics* ("Sanat ve Estetik") isimli kitabında sanatın tanımını:
"Bazı taraflarının kendisine, sosyal bir kurumu (sanat dünyası) temsil eden bazı kişi/kişiler tarafından beğenilmeye aday olmaya hak kazandırdığı özgün bir yapıt"
olarak yapmıştır. Bu tanımda sanat eseri değerlendirmeye alınmayıp tarafsız bir anlamda kullanılmış, sadece değerlendirmeye aday olduğu belirtilmiştir.

1997'de tekrar gözden geçirdiği tanımda şu değişiklikleri yapmıştır:

* Sanat eseri, sanat dünyası ahalisine sunulmak üzere yaratılmış özgün bir yapıttır.
* Sanatçı, sanat eseri yaratımına bilinçli olarak katkıda bulunan bir kişidir.
* Ahali, kendilerine sunulan sanat nesnesini anlamak için belli bir birikime sahip kişilerdir.
* Sanat dünyası, tüm sanat dünyası sistemlerinin bütünüdür.
* Sanat dünyası sistemi, bir sanat eserinin bir sanatçı tarafından bir sanat dünyası ahalisine sunulmasına yarayan bir çerçevedir.

## Kurumsal teoride kullanılan terimlere dair açıklamalar

*Yapıt (Eser):* İnsan tarafından kasıtlı olarak yapılan bir eylemin mevcut olduğunu belirtir. Örneğin doğadan seçilen bir nesne veya Marcel Duchamp'ın hazıryapımları da kasıtlı olarak seçildiklerinden bu kapsama girerler.

*Beğeni kazanmaya aday:* 'Sanat eseri olarak kabul edilmeye aday' anlamına da gelir; hiç kimse tarafından beğenilmesine gerek yoktur, sadece sanat dünyası tarafından önerilmiştir.

*Kurum:* Koleksiyonerler, küratörler, müze yöneticileri, galericiler, pazarlamacılar, eleştirmenler buna dahildir.

## Kaynakça
*The Encyclopedia of Aesthetics*, ed. Michael Kelly: Oxford University Press, 1998

## Dış bağlantılar
* Institutional Theory of Art and the Artworld
Acemaşiran

**Acemaşiran** (Acem Aşîrân), Klasik Türk müziğinde kullanılan şet makamlarından biri.
Ayrıca neyde, alttan 13. birimde, arkada bulunan deliğe verilen isim.

## Ayrıca bakınız
* Acem

## Kaynakça
Acembûselik

**Acem Bûselik**, Klâsik Türk müziğinde kullanılan birleşik bir makam.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Acem, 
* Bûselik
Acemkürdî

**Acemkürdî**, Klâsik Türk müziğinde birleşik bir makam.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Acem (müzik)
* Kürdî
Arazbar

**Arazbar** (Arazbâr), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.

## Dış bağlantılar
* Arazbâr (notalar)
Arazbarbûselik

**Arazbarbuselik** (Arazbâr Bûselik), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız
* Arazbar
* Bûselik
Arthur Danto

**Arthur Coleman Danto** (1 Ocak 1924; Ann Arbor, Michigan - 25 Ekim 2013, Manhattan) Amerikalı sanat eleştirmeni, profesör ve filozoftur. Günümüz estetik teorisinin önemli isimlerindendir.

Arthur C. Danto, New York'ta Columbia Üniversitesi'nde felsefe dalında emeritus profesördür. İki kez Guggenheim ve ACLS ve Fulbright dahil olmak üzere pek çok ödül ve bursa layık görülmüş Amerikan Felsefe Birliği ve Amerikan Estetik Derneği gibi kuruluşların başkanlığını yapmıştır. *Karşılaşmalar ve Yansımalar: Tarihsel Günümüzde Sanat* ("Encounters and Reflections: Art in the Historical Present") eseri ile eleştiri alanında *National Book Critics Circle* ödülünü almıştır.

Danto, özellikle 1984'te yazdığı, Hegel'in sanatın sonu tezinin çağdaş versiyonu olan *Sanatın Sonu* ("The End of Art") isimli makalesi ve sonradan geliştirdiği *Sanatın Sonunun Ardından* ("After the End of Art") ile tanınır. Danto'nun tezi, artık sanat yapılmadığı veya eskisi kadar iyi yapılmadığı değil, Batı sanatı tarihinde bir dönemin kapandığı ve apayrı başka bir dönemin başladığıdır. Bu görüşe göre daha önce sanat tarihinde ideoloji temsili takip etmiş, şimdi ise her şeyin meşru olduğu tarih sonrası bir döneme girilmiştir. Sanat üretiminde izlenilmesi gereken felsefi veya üsluba dair kısıtlamalar kalkmış, *sanat tarihi anlatısı* sona ermiştir.

İlgi alanları: Düşünce, Duygu, Sanat felsefesi, Temsil teorisi, Felsefi Psikoloji, Hegel Estetiği ve filozoflardan Maurice Merleau-Ponty and Arthur Schopenhauer.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Danto, Arthur C. (1997): **After the end of art - Contemporary art and the pale of history**: Princeton University Press, Princeton, NJ
Acem

**Acem** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Acem (topluluk), topluluk için kullanılan tanımlama
* Acem (müzik), Klasik Türk müziği'nde mi notasına yakın perde
* Acem (ülke), İranlı, İran Ülkesi
*
Bûselik

**Bûselik**, Klasik Türk müziğinde on üç basit makamdan biri.

* Bûselikaşîran
* Acembûselik
* Arazbarbûselik
* Bayatibûselik	
* Gerdâniyebûselik
* Hicazbûselik
* Hisarbûselik
* Mahurbûselik
* Muhayyerbûselik
* Nişaburek
* Nevabûselik
* Sababûselik
* Sultânîbûselik
* Şehnâzbûselik
* Tâhirbûselik
Bayati

**Bayati** (*Bayâtî* veya *Beyâtî*; Uygurca: **بايات مۇقامى**, *bayat muqami*, *байат муқами*), Klasik Türk müziğinde uşşak dörtlüsüne buselik beşlisi katılmasıyla yapılmış eski bir makam veya bayatlı ya da bayata ait olan . Kur'an da bir kıraat makamı.

### Köken bilimi
Bayat (*günümüzdeki anlamı*), "*taze olmayan, güncelliğini, önemini, özelliğini yitirmiş, çok söylenmiş*" anlamındadır. Ancak bayat kelimesinin kadim Türkçedeki anlamı, "*varlıklı, devletli*" demektir. Bu anlamda Bayat boyu Oğuz Türklerinin 24 boyundan en varlıklı olanlarından biridir ki Türkiye'de bu boy ve makamdan adını alan ilçelerimiz vardır. Mesela Bayat, Afyonkarahisar; Afyonkarahisar ilinin bir ilçesi gibi veya Bayat, Tosya: Kastamonu Tosya ilçesinin bir köyü gibi veya Bayat, Çorum: Çorum ilinin bir ilçesi olması gibi. Bu beldelere veya kazalara bağlı olan veya kökeni o belde veya kazadan olan anlamında **Bayâtî** de denilmektedir. Doğu Türkistan'da, Mehemmet Zunun ve Abdukerim Rahman, Bayat Makamı'nın tanyeri ağarırken icra edildiğini kaydetmektedir. Uygur On İki Makam'larında, Bayat makamı on dokuz nağmeden oluşmuştur.

### Bayat makamı ile birleşik makamlar
#### Buselik

#### Uşşak

#### Bayatiaraban

#### Bayatibuselik

#### Pençgah

### Kur'an [[:wikt:tilavet|tilavet]]i ve bayati makamı
Kur'an okunurken de bayati makamı devletli bir makam olarak okunur. Bu makam halen geçerli olan olup kuran eğitimlerinde talim edilir. Bu eğitimde notayla talim esastır. Zaman zaman Mustafa İsmail gibi karilerin piyano ile ses ve makam ayarı yaptığı bilinmektedir. 
Ramazan ve Kurbân Bayramlarında "*sabah namazı*" ile "*bayram namazı*" arasında müezzin mahfelinden bestesi Hatip Zâkiri Hasan Efendi'ye ait olan Bayram salâsı Bayâtî makamında okunur.

## Notlar
Bayatiaraban

**Bayatiaraban** (Bayâtî/Beyâtî Arabân), Klasik Türk müziğinde Araban ve bayati makamlarından oluşturulan bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız
* araban
* bayati

## Dış bağlantılar
* Beyâtî Arabân (notalar)
Araban (makam)

**Araban** (Arabân), Klasik Türk müziği'nde bir makam. Az kullanılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Arabankürdi
* Bayatiaraban
* Şedaraban

## Kaynakça
Şedaraban

**Şedaraban** (Şedd-i Arabân), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam. Zirgüleli hicaz makamı dizisinin yegâh [re] perdesi üzerine göçürülmüş şeklidir. Makam, inici olarak kullanılmıştır. Günümüzde iki yüz elliye kadar şedaraban yapıt bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* araban
Bayatibûselik

**Bayatibuselik** (Bayâtî/Beyâtî Bûselik), Klasik Türk müziğinde bayati makamının buselik beşlisi veya dörtlüsü ile sona ermesinden oluşan bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız
* bayati, 
* buselik
Çargah

**Çargâh** Türk müziğinde *[[do]]* perdesinin adı ve bu perdede karar kılan makam. Klasik Batı müziğinde tam karşılığı do-majördür.

Karar perdesi çargah, güçlüsü gerdaniye, yedeni buselik, seyri çıkıcı.

Çargah makamında Türk musikinde çok fazla sayıda eser bulunmamaktadır. Az sayıda olan eserlerde ise hicaz ve nikriz geçkiler kullanılmıştır. Ancak ilahiler ve mevlevi bestelerinin çoğu çargah makamındadır.

Çargah makamının gelenekteki kullanımı farklıdır. Gelenekte, çargah makamı dizisi saba makamı dizisi ile büyük ölçüde aynıdır. (Çargah perdesi üzerinde hicaz yapar) ancak saba gibi dügah perdesinde değil çargah perdesinde karar verir. 18. yüzyılda uğursuz sayıldığı için kullanılmamaya başlanmıştır. Daha sonra Saadettin Arel tarafından batıdaki do majör karşılığı olarak Çargah (do) perdesinden başlayan ve gelenekte Nigar olarak bilinen dörtlü ve beşliler Çargah olarak adlandırılmış, Nigar Dörtlüsüne Nigar Beşlisi elde edilmesiyle ortaya çıkan diziye çargah makamı dizisi denilmiştir. Günümüzde çargah, yaygın olarak Arel sisteminde önerildiği biçimiyle kullanılmaktadır ancak birçok Türk müziği akademisyeni Çargah makamı dizisi yerine Nigar demeyi, çargahın ise gelenekte kullanıldığı gibi kullanılmasını önermektedir.

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
Dügâh

**Dügâh**, Klasik Türk müziğinde bir birleşik makamdır.

Şedaraban makamından Saba terkibine veya nev-eser'in yegah perdesindeki şeddinden birkaç sesin eklenmesinden oluşur. Durak perdesi, makama da adını verir: Dügah.

## Ayrıca bakınız
* hicaz
* hüseyni
* ısfahan
* kürdi
* Dastgah
Arabankürdi

**Arabankürdi** (Arabân Kürdî), Klasik Türk müziğinde az kullanılmış birleşik bir makam.

## Ayrıca bakınız
* araban
* kürdî
Evcara

**Evcara** (Evc-ÂrÂ), Klasik Türk müziğinde bir makam.
Irak perdesindeki Hicaz beşlisine Nim Hicaz perdesinde Hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle oluşmuş inici bir makamdır. Zirgüleli Hicaz Makamının Irak perdesindeki şeddidir.
Seyir; tiz durak Eviç perdesi civarından seyre başlanır, eviç perdesinde eksik segah çeşnisi ile yarım karar yapılır, Nim Hicaz perdesinde asma karar yapılır. Yeden Acem Aşirandan sonra karar Iraktır.
Evcara Eserler

Evcara Saz Semaisi (Dilhayat Kalfa)

* Açıldı sîneme bir tâze yâre
* Aldı elden gülşen-i bâd-ı hazan
* Bir şuha gönül âşık olup derbeder oldu
* Edeyim ben sana tanburla refâkat güzelim
* Efsûn okur uşşâkına ol gamze-i câdû
* Dene mızrâbını mutrib çal elin vâr olsun
* Gelince hatt-ı muanber o meh cemâlimize
* Gül mevsimi yavrum yine güllerle açıl gez
* Hasretin gönlümde artık bir âteşten perdedir
* Hicrânla solan ufkuma gün doğmasa derdin
* Hüsnüne mâil gönlüm ezelden
* Mecnun koşar Leyla diye efsaneden efsaneye
* Sâkî çekemem vâz-ı zârifhaneyi boş ko
* Söndü yâdımda akisler gibi aşkın seheri
* Yıllarca elim kalbimin üstünde eğildim

## Ayrıca bakınız
* Eviç
Gerdâniyebûselik

**Gerdaniyebuselik** (Gerdâniye Bûselik), Klasik Türk müziğinde gerdaniye makamı ile buselik beşlisinden oluşan bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız

* gerdaniye
* buselik
Ferahnak

**Ferahnak** (Ferâhnak), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız
* ferahnakaşiran
Ferahnakaşiran

**Ferahnakaşiran** (Ferâhnak Aşîrân), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.

### Ayrıca bakınız
ferahnak

## Dış bağlantılar
* Ferâhnak Aşîrân (notalar)
Ferahfeza

**Ferahfeza** (Ferahfezâ), Klasik Türk müziğinde yegah perdesinde karar kılan makamlardan biri.

**Bakınız:** yegah
Körsulu

**Körsulu**, Kırksu'dan doğup, Sır Barajı'na dökülmektedir. Altınyayla (Sisne) ve Geben ovasından Menderes çizerek geçen çay, ilkbaharda çok fazla su taşır. Yazları ise suyunun tarım alanlarında kullanılmasından dolayı kuruma noktasına gelir. Çevresi genellikleaksöğüt ve kavak ağaçları ile kaplıdır. Kargaçayırı mevkiinde kurulan bir barajla bölgedeki eğimden de yararlanılarak bir hidro elektrik santrali yapımı devam etmektedir.

## Kaynakça
Yegâh

**Yegah** (Yegâh), Klasik Türk müziğinde kalın *[[re]]* notası karşılığı sayılan makam.

**Bakınız:**
* sultaniyegah
* ferahfeza
* Dastgah

## Kaynakça
Hicaz (müzik)

**Hicâz**, Klasik Türk müziğinde dügah perdesinde karar kılan bir makam ve perde. Hicaz perdesi Türk müziğinde do diyez notasını andıran perdedir. Bu perde makamın yapısındaki en karakteristik perde olduğu için, makama da adını vermiştir.

Hicaz makamı bilinen en eski musiki makamlarından birisidir.

Hicâz makamı makamlar arasında, Yılmaz Öztuna'nın verdiği bilgiye göre 2052 eserle birinci sırayı almaktadır. Hicaz makamına çok yakın olan 3 makam daha vardır. Bunlar Hümayun, Uzzâl ve Zengûle (Zirgüle) makamlarıdır ve hepsi birlikte "Hicaz Grubu" diye adlandırılmaktadır. Birçok musikişinas bu makamları Hicaz makamından ayırt etmeye gerek görmemiştir. Bu şekilde değerlendirecek olursa, Hicaz makamındaki eserlerin sayısı 2481'i bulmaktadır. Hicaz grubundaki makamların değişik perdelerdeki şedleri de çok sevilen ve kullanılan makamlardır. Bu şed makamlar arasında Sûzidil, Şedd-i Arabân, Hicâzkâr ve Evcârâ ilk akla gelenlerdir.

Hicâz makamı, dügâh (la) perdesinde karar eden makamlardandır. Hicaz dörtlüsü ile Rast beşlisinin birleşmesinden teşekkül etmiştir. Güçlüsü neva (re), yedeni rast (sol) perdesidir. Orta sekizlideki sesleri şöyledir: Dügah (la), dik kürdî (bakiyye bemollü si), nim hicaz (bakıyye diyezli do), neva (re), hüseyni (mi), evc (bakiyye diyezli fa), gerdaniye (ince sol) ve muhayyer (ince la). Çıkıcı-inici bir seyir gösterir.

Hicaz makamı ulvî bir hüzün telkin etmektedir. Musikî ile tedavide en fazla kullanılan makamlardandır. Fârâbi,Hicaz makâmının insan rûhuna tevâzû verdiğini belitmektedir. Osmanlı devri hekimlerinden Şuûrî, Tâdil-i Emzîce adlı eserinde Hicaz makamının dervişler meclisinde daha tesirli olduğunu ve tesirinin öğle ile ikindi ezanları arasında daha fazla olduğunu belirtmektedir.

Ayrıca makam, ses ve tını olarak Arap ezgilerine de sahiptir, bu konuda da ismi olan "Hicaz" kelimesine gayet uyum gösterir.
## Ayrıca bakınız
* dügah
* hicazaşiran (rahat feza)
* hicazbuselik
* hicazhümayun
* hicazzirgule
* uzzal
Hicazbûselik

**Hicazbûselik**, Klâsik Türk müziğinde hicaz ile bûselik makamından oluşan bir birleşik makam.

**Bakınız:** hicaz, buselik
Hisar (anlam ayrımı)

* Hisar: Bir şehrin veya önemli bir yerin korunması için taştan yapılmış, yüksek duvarlı ve kuleli, çevresinde hendekler bulunan küçük kale, kermen, germen.
* Hisar (makam) (hisâr): Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam veya re diyez notası.
* Hisar (dergi): Türkiye'de 1950-1980 arasında yayımlanmış aylık edebiyat dergisi.
* HİSAR (hava savunma sistemi): ASELSAN ve ROKETSAN tarafından üretimi yapılan Türkiye yapımı karadan havaya füze sistemi

## Yerleşim yerleri
;Türkiye
* Hisar, Araban, Gaziantep ili Araban ilçesine bağlı mahalle
* Hisar, Didim, Aydın ili Didim ilçesine bağlı mahalle
* Hisar, Merkezefendi, Denizli ili Merkezefendi ilçesine bağlı mahalle
* Hisar, Uşak, Uşak ili merkez ilçesine bağlı köy
* Hisar, Yenice, Karabük ili Yenice ilçesine bağlı köy
Hüseynî

**Hüseyni** (**Hüseynî**), Klasik Türk müziğinde dügah perdesinde karar kılan bir makam ya da *[[mi]]* notası. Anadolu'ya has bir makamdır. Ayrıca halk müziğinde pek çok türkü bu makamdadır. Çıkıcı bir seyre sahiptir. 
Kararı: Dügah perdesi
Güçlüsü: Hüseyni perdesi
Tiz Durağı: Gerdaniye perdesi
Yedeni: Rast Perdesi

Bu makamdaki bazı eserler:
* Hayal Deryasına (Selahattin Pınar)
* Hem Cemalin Gösterip (Zeki Duygulu)
* Her Seherde Sen Gelirsin Aklıma (Nihat Adlim)
* Hüseynî Peşrev (Lavtacı Andon)
* Hüseynî Sazsemâîsi (Tatyos Efendi)

## Ayrıca bakınız
* Makam
* Hüseyniaşiran
Hisar (makam)

**Hisar** (Hisâr), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam veya re diyez notası.

## Ayrıca bakınız
* hisarbuselik

## Dış bağlantılar
* Hisâr (notalar)
Hisarbûselik

**Hisarbuselik** (Hisâr Bûselik), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makamdır.

## Ayrıca bakınız
* hisar
* buselik
Hüzzam

**Hüzzam**, Klasik Türk müziğinde segah perdesinde karar eden bir makamdır. 16. yüzyılın dahi bestekârlarından Gazi Giray Han, Hüzzam makamının ilk tarifini vermiştir. Hüzzam makamında elimizde bulunan ilk eser yine Gazi Giray Han'a ait bir peşrevdir. Neva'da Hicaz göstererek seyrine başlar. Gerdaniye'de asma kalışlar yapılır. Gerdaniye üzerine Buselik dizisi eklenerek genişletilirse Neva'da Hümayun gösterilmiş olur. Sonra Segah'ta Hüzzam dörtlüsü gösterilip karara Nim Hisar gösterilerek gidilir.

## Ayrıca bakınız
* Segah
* Sultanihüzzam

## Dış bağlantılar
* Hüzzâm makamında notalar
Segâh

**Segâh** (**Segah**), Klasik Türk müziğinde *[[Si (nota)|si]]* perdesine yakın seste bir nota ve bu perdeyi karar sesi almış bir makamdır.

Segâh perdesi, si natürel ve si bemol notaları arasında yer alan, natürel si'den 1 koma daha pes bir perdedir.

Segâh makamı ise, kararını segâh perdesinden alan, çıkıcı seyir takip eden bir makamdır. Güçlü sesi olarak nevâ (batı müziğinde La), yeden olarak kürdi veya rast perdesi kullanılabilen bir makamdır.
Video sanatı

**Video sanatı**, hareketli imgelere dayalı, 1960'larda ortaya çıkmış bir sanatsal üretim biçimidir. Görüntü veya ses verilerinden oluşup analog veya dijital ortamlarda saklanabilir.

Aralarında birçok paralellik ve ilişki olmasına rağmen video sanatı film veya sinema değildir. Video sanatı ile sinema arasındaki farklardan birisi; videonun, sinemanın dayandığı birçok temele dayanmaması; oyuncu, diyalog, konu, senaryo gibi öğelere sahip olmak zorunda olmaması ve eğlence amaçlı sinemada bulunan özelliklere bağımlı olmamasıdır. Bu ayrım videoyu sadece sinemadan değil, tanımların bulanıklaştığı bağımsız filmler, kısa filmler, avant-garde sinema gibi sinemanın alt kategorilerinden de ayırmak için önemlidir. Temel olarak, sinemanın ana amacı eğlendirmek iken; videonun ise mecranın sınırlarını keşfetmek veya izleyicinin alışılageldik sinema nedeniyle oluşmuş beklentilerine saldırıda bulunmak gibi çeşitli amaçlar güdebildiğini söyleyebiliriz.

Video sanatının Nam June Paik'ın 1965'te satın alıp denemelerine başladığı Sony Portapak ile başladığı söylenir. İlk olarak Papa VI. Paul'un New York'taki geçişini kaydetmiş, daha sonra aynı gün bunu Greenwich Village Cafe'de oynatmıştır. Sony Portapak çıkmadan önce hareketli resim teknolojisi yüksek fiyatlar ve anında oynatılamama gibi nedenlerden dolayı tüketiciler arasında yaygın değildi. Bunun sonucunda birçok sanatçı videoya filmden daha çok ilgi duydu. Bu teknolojiler birbiri içine geçtiğinde de bu ilgi daha da arttı.

Video sanatı en etkili zamanlarını 1960 ve 1970'lerde yaşamıştır. Hâlâ da uygulanmaya devam edilen video sanatı, günümüzde daha çok başka ortam ve araçlarla birleştirilmekte, örneğin büyük bir enstalasyonun veya performansın bir parçası olarak kullanılabilmektedir.

## Kaynakça
* Michael Rush (1999), **New Media in Late 20th-Century Art**: Thames & Hudson
Sultanihüzzam

**Sultanihüzzam** (Sultânî Hüzzâm), Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.

## Ayrıca bakınız
*Makam (müzik)
*Hüzzam
Isfahan

**İsfahan** ya da **Isfahan** şu anlamlara gelebilir:

* <u>İ</u>sfahan: İran'da bir şehir;
* İsfahan: İran'da bir il;
* <u>I</u>sfahân: Klasik Türk müziğinde dügâh perdesindeki makamlardan biri.
Isfahan (makam)

**Isfahân**, Klasik Türk müziğinde dügah perdesindeki makamlardan biridir.

## Dış bağlantılar
* Isfahân (notalar)
Net.art

**net.art** terimi genel olarak 1994-1999 arası internet sanatının öncülüğünü yapan grubun yaptığı işleri sınıflandırmak için kullanılır. Bunun yanında zaman zaman *internet sanatı* ile eşanlamlı olarak kullanıldığı da olur.

İlk başlarda sadece internete özgü tüm online sanat eserleri için bu tabir kullanılırken, internet sanatının müzelere girmesiyle net.art daha çok Vuk Ćosić, Jodi.org, Alexei Shulgin, Olia Lialina, Heath Bunting and Valéry Grancher, Etoy gibi sanatçı ve sanatçı grupları için kullanılmaya başlamıştır.

Net.art teriminin ilk defa 1995 Aralığında Slovenyalı Vuk Ćosić'in aldığı yazılım hatası nedeniyle karakterleri bozuk çıkan bir e-posta mesajı sonrası kullanılmaya başlandığı şeklinde yaygın bir söylenti vardır. Buna göre mesajda, birçok karakter okunamamaktayken bir yerine "net. art" şeklinde okunabilir bir ifade yer alıyordu. Daha sonra Ćosić bu anekdotu yalanlamış, terimin ilk defa 1995'te Pit Schultz tarafından ortaya atıldığını açıklamış, aslında Alexei Shulgin tarafından uydurulup İnternet üzerinden yayılan bu hikâyenin de bir çeşit net.art eseri haline geldiğini ifade etmiştir.

## Ayrıca bakınız
* İnternet sanatı
* Yazılım sanatı
* Dijital sanat
*Bilgisayar sanatı

## Dış bağlantılar
* 17 Şubat 2006'da Vuc Cosic ile yapılmış bir röportaj https://web.archive.org/web/20061109192251/http://www.we-make-money-not-art.com/archives/008056.php 
* Düğümküme net.art 1995-2000  yazısı
Muhayyerkürdi

**Muhayyerkürdi** (Muhayyerkürdî), Klasik Türk müziğinde rastperdesinde başlangıcı muhayyer kararı kürdi makam.
Örnek şarkılar
*Bir Kızıl Goncaya Benzer
*Burası Agora Meyhanesi
*Boş Çerçeve
*Damarımda Kanımsın
*Duydum ki Unutmuşsun 
*Hayat Bazen Tatlıdır 
*Kadehinde Zehir Olsa
*Kapın Her Çalındıkça
*Ankara Rüzgarı 
*İntizar

## Ayrıca bakınız
* rast, kürdi, muhayyer makamları
Muhayyerbûselik

**Muhayyerbuselik** (Muhayyer Bûselik), Klasik Türk müziğinde bir makam.

**Bakınız:** muhayyer ve buselik makamları

Örnek şarkılar
* Ay doğdu batmadı mı
Irak (makam)

**Irak** (Irâk), Klasik Türk müziğinde, aynı adla anılan ve kalın fa diyez notasını andıran perdedeki makamlardan biri.
Muhayyer

**Muhayyer**, Klasik Türk müziğinde dügâh perdesinde bir makam.

**Bakınız:** **muhayyer** makamı ve
* muhayyerbuselik
* muhayyerkürdi
* muhayyersümbüle
Rast

* Rast, Klasik Türk müziğinde bir makam.
* RAST test (Bkn. ) = Radio allergosorbent test
* Rast (Dungeons & Dragons) (Bkn. )
* Rast: Romanya'daki bir belediye (Bkn. **en**, **nl**, )
Rast (makam)

**Rast**, Klasik Türk müziğinde bir makam.

Çıkıcı bir makamdır. Durağı SOL sesi, güçlüsü beşinci derecesindeki RE sesidir. Dizisi şu şekildedir:
SOL-LA-Sİ (koma bemol)-DO-RE-Mİ-FA (bakiye diyez)-SOL

Perdelerin Türk Müziğindeki isimleri şöyledir:

Râst, Dügâh, Segâh, Çârgâh, Nevâ, Hüseynî, Evic, Gerdâniye

Rast makamına durak sesinden başlanır, ya durakta veya güçlüde asma karar yapılır sonra tizdeki dörtlüsünde de gezinildikten sonra durak sesi olan SOL ile karar verilir.

Rast makamı, Klasik Türk müziğinin en temel makamı sayılır nitekim "rast" Farsçada düz, doğru, sağ manasına gelir. Uzaktan andırsa da, batı müziğinde başka seslerin kullanılmasından dolayı majör gamlarıyla karşılaştırmak yanlıştır.

Rast makamında bestelenmiş bazı popüler eserler şunlardır:
* Bir gece ansızın gelebilirim
* Yine bir gülnihal
* Eski dostlar (unutulmuş birer birer, eski dostlar, eski dostlar)
* Esti nesim-i nev-bahar, açıldı güller subh-dem
* Gönül aşkınla gözyaşı dökmekten usandı artık
* Gül ağacı değilem, her gelene eğilem
* İçime hep hüzün doluyor
* Saçının tellerine gönlümü taktı kader
* Senden uzak günlerim zindân oluyor
*Gelse o şuh meclise
* Amed nesim i subhu dem
Rast kelimesi Türk müziğinde aynı zamanda SOL sesi için de kullanılır ("Rast perdesi", "Rast üzerinden girmek").

### Diğer Konular
* Kürdi
* Muhayyer
* Nişaburek
* Pençgah
Şehnaz

**Şehnaz** (Şehnâz), Klasik Türk müziğinde bir makam.

**Bakınız:**
* şehnazbuselik

## Dış bağlantılar
* Şehnaz (notalar)
Uşşak

**Uşşak**, Klasik Türk müziğinde ana makamlardan biridir. Şevki Bey'in bu makamda pek çok eseri mevcuttur. Çıkıcı bir seyre sahiptir. Yerinde Uşşak dörtlüsüne Neva'da Buselik beşlisi eklenmesiyle meydana gelmiştir. Dörtlü ve beşlinin ek yerindeki Neva perdesi makamın güçlüsüdür. Segâh perdesinin özellikle inişlerde 2-3 koma pes basılması gerekir.Ayrıca seyir özelliği olarak "çıkıcı" seyir özelliğini taşımaktadır. Çargahta perdesinde çargah beşlisi, segahta eksik segah üçlüsü ve rastta rast beşlisi asma kalışları bulunmaktadır. 

Uşşak Makamı "Aşıklar Makamı" demektir.

Uşşak Şarkılar:

### Ayrıca bakınız
* Nişaburek
Tâhirbûselik

**Tahirbuselik** (Tâhir Bûselik), Klasik Türk müziğinde birleşik bir makamdır.

## Ayrıca bakınız
* Tahir (müzik)
* Bûselik
Tahir

**Tahir** ( o da  dan gelmekte) kelimesi şu anlamlara gelebilir:

## Kullanımı
* Tahir (müzik), Türk müziğinde bir makam
* Tahir Abacı (1951-), Türk şair ve romancı
* Tahir Akman (1916-1972), Türk siyasetçi
* Tahir Akyürek (1959-), Türk eski belediye başkanı
* Tahir Alangu (1915-1973), Türk yazar ve edebiyat tarihçisi
* Tahir Aydoğdu (1959-), Türk kanun sanatçısı
* Tahir Babaoğlu (1992-), Türk futbolcu
* Tahir Barlas (1886-1953), Türk siyaset adamı
* Tahir Bağırov (1957-), Azerbaycanlı ulusal kahraman
* Tahir Bekiroğlu (1958-), üst rütbeli Türk asker
* Tahir Bisić (1981-), Bosnalı sporcu
* Tahir Budagov (1965-), Azerbaycanlı siyasetçi
* Tahir Büyükakın (1969-), Türk siyasetçi
* Tahir Büyükkörükçü (1925-2011), Konya eski müftüsü ve Kapu Camii vâizi
* Tahir Canan (1953-), siyasi mahkûm
* Tahir Ebu Zeyd (1962-), Mırlı millî futbolcu
* Tahir el-Haliç (1968-), Faslı millî futbolcu
* Tahir Elçi (1966-2015), Kürt asıllı Türk hukukçu ve aktivist
* Tahir Han (ö.1533), Kazak Hanlığı'nın hükümdarı
* Tahir Harimî Balcıoğlu (ö.1952), Türk araştırmacı ve yazar
* Tahir Hasanov (1970-), Azerbaycanlı ulusal kahraman
* Tahir Hayreddin Bey (1875-1937), Osmanlı ve Tunuslu gazeteci ve siyasetçi
* Tahir ile Zühre, Türk halk hikâyesi
* Tahir Karadeniz (1873-1950), Türk siyasetçi
* Tahir Karapınar (1967-), Türk futbolcu ve teknik direktör
* Tahir Karauğuz (1898-1982), Türk şair ve yazar
* Tahir Kerimli (1956-), Azerbaycanlı siyasetçi
* Tahir Kevkep, Türk spor yöneticisi
* Tahir Kurt (1989-), Türk futbolcu
* Tahir Kutsi Makal (1937-1999), Türk şair ve yazar
* Tahir Köse (1952-), Türk politkacı
* Tahir Kıran (1967-), Türk armatör ve spor yöneticisi
* Tahir Musa Ceylan (1956-), Türk şair ve romancı
* Tahir Nejat Gencan (1892-1980), Türk yazar ve filog
* Tahir Paker (1954-2016), Türk şarkı sözü yazarı
* Tahir Paşa (Mısır) (ö.1803), Arnavutlu asker
* Tahir Öztürk (1950-), Türk iş insanı ve siyasetçi
* Tahir Özçelik (1929-1995), Türk tiyatro eleştirmeni ve yazar
* Tahir Sakman (1957-), Türk şair ve yazar
* Tahir Salahov (1928-2021), Sovyet Azeri ressam
* Tahir Söğütlü (1908-1983), Türk atlet ve spor yöneticisi
* Tahir Şemsi (1962-2021), Pakistanlı araştırmacı
* Tahir Şerif el-Vezzani (1967-), Cezayirli millî futbolcu
* Tahir Şeybi (1946-2014), Tunuslu millî futbolcu
* Tahir Tamer Kumkale (1947-), Türk araştırmacı ve yazar
* Tahir Taner (1883 doğumlu hukukçu) (1883-1962), Osmanlı bürokrat
* Tahir Taner (1892 doğumlu asker) (1892-ö), Türk asker
* Tahir Yahya (1916-1986), Iraklı asker ve siyasetçi
* Tahir Yücekök (1921-), Türk siyaset adamı

## Diğerler
* Tahir Paşa Konağı Kent Müzesi, Mudanya da müze
* Tahir Zahari Stadyumu, Cezayir de çok amaçlı stadyum
* Tahir, Beypazarı, Ankara ilinin Beypazarı ilçesine bağlı mahalle
* Tahir, Eleşkirt, Ağrı ili Eleşkirt ilçesine bağlı bir belde

## Ayrıca bakınız
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Türk Dil Kurumu' nda kelime arama
Saba

**Saba** kelimesi şu mânâlara gelebilir:

## Kişiler
* Saba Melikesi: Süleyman Peygamber zamanında yaşamış Saba Kraliçesi Belkıs.
* Ziya Osman Saba (1910 - 1957, İstanbul), cumhuriyet dönemi şair ve yazarı.

## Yerler
* Saba: Karayipler'de, Porto Riko'nun doğusunda Hollanda'ya bağlı küçük bir ada.
* Saba halkı: Saba ülkesinde yaşamış halk.
* Saba Krallığı: Yemen yakınlarında eski bir yönetim.

## Diğer
* Saba: Klasik Türk müziğinde bir birleşik makam.
* Saba: Sabahleyin gün doğusundan esen hafif ve yumuşak rüzgâr.
* Sebe' Suresi: Ku'ran'da Saba halkının da anlatıldığı 34. sure.
Sabâ (makam)

**Saba** (**Sabâ**, Arapçadan), Klasik Türk müziğinde birleşik bir makam. Saba makamı, la durak sesi üzerine kuruludur. Türk müziğinde re notasının (sesinin) yarım ses ve si notasının (sesinin) çeyrek ses pesleşmesi ile çalınır, icra edilir. Nota dizeğinde, eserin ölçüsü ile beraber re notasının olduğu sıraya bemol ve si notasının olduğu yere de çift bemol işareti konularak saba makamı olduğu belirtilir. Ayrıca eserin başka yerlerinde, ilgili notalara bu işaretler getirilebilir. Genellikle türk halk müziği eserlerindeki arıza ses sib2 dir. Saba makamında bu arıza ses bir çeyrek ses daha pesleşmiştir. Bir diğer ismi derbeder makamıdır. Mendilimin yeşili, aman doktor gibi eserler bu makamdan çalınır. Ayrıca sabah ezanı da bu makamdan okunur.

## Dış bağlantılar
* Sabâ (notalar)