Eylem ve Dayanışma Partisi

**Eylem ve Dayanışma Partisi** (Rumence: *Partidul Acțiune și Solidaritate*, **PAS**) Moldova'da merkez sağ ve liberal bir siyasi partidir. PAS, eski Eğitim Bakanı ve Moldova'nın görevdeki Cumhurbaşkanı Maia Sandu tarafından kuruldu. Avrupa yanlısı bir parti olmasının yanında Avrupa Halk Partisinin (EPP) ve Uluslararası Demokrat Birliğinin (IDU) gözlemcisidir.

## Tarihçe

### Kuruluş
Parti, Moldova'daki 2015-2016 protestoları ve vatandaşlar arasında iktidar partilerinden artan memnuniyetsizliğin ortasında kuruldu. 23 Aralık 2015'te Maia Sandu, yeni bir siyasi parti kurma niyetini açıkladığı bir YouTube videosu yayınladı. Bunu yapmasının nedeni, iç demokrasi ilkelerine dayalı olarak çalışacak ve küçük bağışlarla finanse edilecek bir taban partisinin kurulmasıydı. Sandu, 15 Mayıs 2016'da PAS'ın liderliğine seçildi ve parti, 26 Mayıs'ta Adalet Bakanlığı tarafından resmen tescillendi. Kayıt sırasında partinin 7.500 üyesi ve 20 yerel örgütü vardı. Parti, Şubat 2017'de Avrupa Halk Partisine üyelik başvurusunda bulundu.

### Koalisyon Hükümetinde: Haziran 2019–Kasım 2019
2019 Moldova parlamento seçimlerinde, PAS ile Haysiyet ve Hakikat Platformu Partisi, oyların %26,8'ini toplayan ŞİMDİ Platformu seçim ittifakını kurdu. İttifak iki ayrı meclis grubuna bölündükten sonra PAS 15 sandalye kazandı. 6 Haziran'da Parti, kendilerine göre oligarşik denetim altında olan devlet kurumlarını özgürleştirmek amacıyla Rusya yanlısı Moldova Cumhuriyeti Sosyalistler Partisi (PSRM) ile bir koalisyon hükûmeti kurmaya hazır olduğunu duyurdu. Koalisyon kurulduktan sonra, PSRM lideri  Zinaida Greceanîi Meclis Başkanı seçildi ve Sandu Kabinesi kuruldu. Büyük ölçüde iktidar partileri arasındaki önemli ideolojik farklılıklar nedeniyle, hükûmet yalnızca beş ay dayanabildi ve PSRM ve Moldova Demokrat Partisinin gensoru önergesi lehinde oy kullanmasının ardından 12 Kasım'da devrildi.

### Muhalefette: Kasım 2019–Temmuz 2021
Sandu kabinesinin devrilmesinden sonra, PAS muhalefette kaldı. 2020 Moldova Cumhurbaşkanlığı seçiminde partinin adayı ve lideri Sandu Moldova Cumhurbaşkanı seçildi. Moldova yasalarına göre, cumhurbaşkanının hiçbir partiye üye olmaması gerekmektedir. Bu nedenle Maia Sandu partisinden istifa etmiştir. Bir sonraki parti kongresine kadar, PAS başkanlığı görevi geçici olarak birinci başkan yardımcısı Igor Grosu tarafından yürütülmektedir.

### Hükümette: Temmuz 2021'den bu yana
PAS, 2021 Moldova parlamento seçimlerini ezici bir farkla kazanarak parlamentoda 63 sandalye kazandı. Moldova Parlamentosu Başkanlığına Igor Grosu seçildi. 6 Ağustos 2021'de Natalia Gavrilița, Moldova Başbakanlığına 61 milletvekili tarafından seçildi ve Maia Sandu'dan (2019) sonra Moldova'nın ikinci PAS Başbakanı oldu. 2022'nin başlarında PAS, partinin yeni liderini seçecek (Maia Sandu Moldova Cumhurbaşkanı olduktan sonra) ve ayrıca Mart ayında 2023 Kişinev belediye başkanlığı seçimlerinde partinin adayını başlatması bekleniyor.

## İdeoloji ve Politikalar
PAS, geniş şekilde pro-Avrupacı ve sosyal liberal bir parti olarak tanımlanabilir. Politik spektrumda merkez sağda bulunmaktadır.

### Ekonomi Politikaları
Programına göre, PAS özel girişime dayalı bir ekonomi fikrini desteklemekte ve işin tüm aşamalarında bürokrasinin önemli ölçüde azaltılmasından yanadır. 2020 Moldova Cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasında, partinin adayı Maia Sandu, asgari emekli maaşını 2.000 lei'ye (Yaklaşık 114 USD) yükseltmeyi önermiştir.

### Dış Politika
Avrupa Halk Partisi'nin (EPP) bir üyesi olan PAS, Moldova'nın Avrupa Birliği'ne entegrasyonunu desteklemektedir. Amerika Birleşik Devletleri ile stratejik bir ortaklık kurulmasını ve Rusya ile çatışmasız bir ilişki sürdürülmesini desteklemektedir. Parti, Moldova'nın Romanya ile ilişkisinin güçlendirilmesini desteklemekte, ancak Romanya ve Moldova'nın birleşmesini açıkça desteklememektedir.

## Liderlik

## Seçim sonuçları

### Kişinev Belediye Başkanlığı Seçimleri

### Kişinev Belediye Meclisi Seçimleri

## Kaynakça