M1 (İzmir Metrosu)

**M1 (Narlıdere Kaymakamlık – Evka 3) Metro Hattı**, İzmir Metrosu'nun batıda Narlıdere Kaymakamlık ile doğuda Evka 3 arasında hizmet veren 27&nbsp;km uzunluğundaki metro hattıdır. Yirmi dört istasyonu bulunan hat, İzmir Metrosu'nun işletmede olan tek hattıdır. 22 Mayıs 2000'de hizmete giren hattaki son genişletme 4 Mart 2024'te tamamlandı.

## Tarihçe
İzmir Metrosu'nun ilk hattı olan M1 hattının inşaatı Eylül 1992'de sondaj çalışmalarıyla başladı. 15 Ocak 1993'te yüklenici ile belediye arasında sözleşme imzalandı ve hattın temeli Aralık 1994'te atıldı. Mart 1995'te varılan anlaşma ile hattın Üçyol – Fahrettin Altay kesimi projeden çıkarıldı. Çalışmalar kapsamında Nenehatun ve Ümmühan Ana tünelleri inşa edildi. Ağustos 1996'da ilk tren setleri teslim edildi. Nisan 2000'de tamamlanan Üçyol – Bornova arasındaki 12&nbsp;km uzunluğundaki on istasyonluk ilk aşama 22 Mayıs 2000'de hizmete girdi.

M1 hattının batı aksında yer alan 5,2&nbsp;km uzunluğundaki altı istasyonlu Üçyol – Fahrettin Altay genişletmesi için ilk ihale Mart 2005'te yapıldı ve üç ay sonra hattın temeli atıldı. İki yılda tamamlanması planlanan genişletmenin kazıları 5 Temmuz 2005'te başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 14 Şubat 2006'da yüklenici firmaya ihtarname gönderdikten sonra aynı yılın Kasım ayında ihaleyi iptal etti. İkinci ihale 23 Ocak 2007'de yapıldı ve hattın 31 Ekim 2008'de tamamlanacağı duyuruldu. Yüklenici firmanın 15 aylık ek süre talep etmesinin ardından 13 Ağustos 2009'da ihale iptal edildi. Yaşanan bu gelişme üzerine Büyükşehir Belediyesi, hattaki kalan çalışmaları kendi olanakları ile tamamlamaya başladı. 18 Haziran 2012'de İzmirspor ve Hatay istasyonlarında deneme seferleri başlatıldı ve istasyonlar 29 Aralık 2012'de hizmete girdi. Göztepe istasyonu 25 Mart 2014'te, hattaki son iki istasyon olan Poligon ve Fahrettin Altay ise 27 Temmuz 2014'te hizmete girdi. Bu iki istasyon arasında yer alan Güzelyalı istasyonu ise bölgeden geçen yer altı deresi nedeniyle projeden çıkarıldı.

M1 hattının doğu aksındaki üç istasyonlu Bornova – Bornova Merkez genişletmesi için çalışmalar 2007'de başladı ancak bir yıl sonra durdu. Yeniden ihaleye çıkıldıktan sonra hattın Evka 3 istasyonuna kadarki 2,6&nbsp;km uzunluğundaki kısmında deneme seferleri 20 Mart 2012'de başladı ve 30 Mart 2012'de hattaki Ege Üniversitesi ve Evka 3 istasyonları hizmete girdi.

M1 hattının batı aksındaki 7,2&nbsp;km uzunluğundaki, derin tünel ile yer altında inşa edilen yedi istasyonlu Fahrettin Altay – Narlıdere Kaymakamlık genişletmesi için çalışmalar 9 Haziran 2018'de başladı. Başlangıçta yapılması öngörülen iki istasyon yolcu sayısının yetersiz kalacağı öngörülerek projeden çıkarıldı. Yaklaşık 287 milyon euroya mal olan genişletmenin Fahrettin Altay – 100. Yıl Cumhuriyet Şehitlik arasındaki istasyonları 24 Şubat 2024'te tamamlanırken son istasyon Narlıdere Kaymakamlık istasyonu ise 4 Mart 2024'te açıldı.

Gelecekte yapılacak genişletmelerle hattın doğuda Bornova'nın merkezine ve batıda Güzelbahçe'ye uzatılması planlanmaktadır.

## İstasyonlar

27 kilometrelik M1 hattı üzerinde tamamı engelli erişimine sahip yirmi dört istasyon bulunmaktadır. Bölge, Halkapınar ve Sanayi istasyonları hemzemin, Hilal ve Stadyum istasyonları viyadük üzerinde, Bornova istasyonu yarma tünelde, diğer istasyonlar ise yer altındadır. İstasyonların on dördünde ada peronu ve onunda kenar peronu bulunmaktadır. İstasyonların peron uzunluğu 125 metredir.

Basmane istasyonundan TCDD Taşımacılık tarafından işletilen anahat ve bölgesel trenlere; Halkapınar ve Hilal istasyonlarından İZBAN'a; Bornova, Evka 3, Fahrettin Altay, Halkapınar, Konak ve Üçyol istasyonlarından ESHOT ve İZULAŞ otobüslerine; Konak istasyonundan İZDENİZ vapurlarına; Çankaya, Fahrettin Altay, Halkapınar ve Konak istasyonlarından ise T2 tramvay hattına aktarma yapılabilmektedir.

Hat üzerinde on iki istasyonun daha yapımı planlanmaktadır.

### İstasyon uzaklıkları
Narlıdere Kaymakamlık – F. Altay arası uzaklıkları için hattın ÇED verisi; F. Altay – Evka 3 istasyonları arası için İBB Açık Veri Portalı'ndaki bilgiler esas alınmıştır.

## Gelecekteki genişletmeler
M1 hattının doğudaki son istasyonu olan Evka 3 ile Bornova Cumhuriyet Meydanı'nda yapılacak olan Bornova Merkez istasyonu arasındaki 0,9&nbsp;km'lik kısımdır. Proje kapsamında yapılması planlanan tünelde değişikliğe gidildi ve yeni ihale süreci 2014'te başladı.

M1 hattının batıda Narlıdere Kaymakamlık istasyonundan Güzelbahçe ve Urla yönüne uzatılacağı duyuruldu. Bu hattın uzunluğunun 13,6&nbsp;km olması ve on bir istasyon bulundurması planlanmaktadır. İstasyonlar sırasıyla Pertev Bey, Lojmanlar, Limanreis, Maltepe, Anıt, Güzelbahçe İskele, Yalı, Seferihisar Kavşağı, Siteler, Çamlıçay ve Zeytinalanı olacaktır.

## Trenler

2000'de açılan M1 hattında, başlangıçta İsveç ve İsviçre merkezli ABB firmasından alınmış 1996 model 45 vagonla hizmet veriliyordu. İlki 2011'de Çinli CSR firmasından gelen 32 vagondan oluşan 8 tren seti ile vagon sayısı 77'ye çıktı. 2015'te teslim alınan 10 vagon ile birlikte hizmet veren vagon sayısı 87'ye yükseldi. İlki Kasım 2016'da sefere başlayan Çin'den gelen CRRC marka 95 vagondan oluşan 19 tren seti 2017'de teslim edildi ve vagon sayısı 182'ye ulaştı. M1 hattının tren setleri başlangıçta üç vagondan oluşurken bu sayı önce dörde sonra beşe çıkarıldı. Trenler ortalama 40&nbsp;km/sa hızla çalışmaktadır ve Halkapınar Bakım Tesisi'nde depolanmaktadır. Narlıdere'de 140, Halkapınar'da 115 vagon kapasiteli depo inşa edilmesi planlanmaktadır. Günümüzde hatta ABB, CSR ve CRRC markalı vagonlar ortak olarak hizmet vermektedir.

## Güzergâh şeması

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*