Osmanlı-Hırvatistan Yüzyıl Savaşı

**Yüz Yıllık Hırvat-Osmanlı Savaşı** (Hırvatça: Stogodišnji hrvatsko-turski rat, Stogodišnji rat protiv Turaka, Stogodišnji rat s Osmanlılijama, çoğunlukla Osmanlı İmparatorluğu ile Orta Çağ Hırvatistan Krallığı (Jagiellon ve Zápolya hanedanları tarafından yönetilen) ve daha sonraki Hırvatistan'ın Habsburg Krallığı arasındaki nispeten düşük yoğunluklu ("Küçük Savaş", Hırvatça: Mali sıçanı). Çatışma, küçük ölçekli sınır savaşı dönemlerinin yanı sıra, özellikle 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından Hırvat topraklarına yönelik büyük fetih seferlerine de sahne oldu.

## Savaşın uzunluğu
Çoğu tarihçiye göre, savaş 1493 yılında Krbava Muharebesi ile başlar, 1593 yılında Sisak Muharebesi ile biter. Diğer tarihçilere göre, 15. yüzyılın ikinci yarısı başlar, 16. yüzyılın tamamını kapsar ve 1606 yılında Zitvatorok Antlaşması'yla biter.

## Arka plan
14. yüzyılın ortalarına gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu Gelibolu kenti çevresinde Avrupa'da bir dayanak noktası oluşturdu. Oradan Bulgar İmparatorluğu'na doğru genişlediler ve Bizans'ın başkenti Konstantinopolis'i kuşattılar. 1361'de Osmanlılar Edirne'yi ele geçirdi ve burayı başkent ilan etti.
Moravya Sırbistan'ının büyük kısmı 1389'daki Kosova Savaşının ardından Osmanlı kontrolüne girerken, Bulgaristan 1396'da ele geçirildi.
Sırp Despotluğu Osmanlı tebaası oldu. Bu fetihler batının yolunu açarak [Osmanlı'nın [Bosna Krallığı'nın yanı sıra Hırvatistan Krallığı ve Macaristan Krallığı'na da ulaşmasını sağladı.
Hırvatistan ve Macaristan 1102'den beri kişisel bir birlik içindeydiler ve Hırvatistan toprakları kraliyet ileri gelenleri tarafından yasakla yönetiliyordu. 

Orta Çağ Slovenya Krallığı ayrı bir yasakla yönetiliyordu 
 ve kraliyet unvanının bir parçası değildi.
Macaristan ve Hırvatistan kralı Sigismund, 1396'da Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Niğbolu Haçlı Seferi'ne liderlik etti ve bu, Hristiyan ordusunun bozguna uğramasıyla sonuçlandı. Daha sonra kendi ülkesindeki sınır bölgelerinin güçlendirilmesine yöneldi.Sigismund'un yönetimi hanedan mücadeleleriyle damgasını vurdu. Venedik bundan yararlandı ve 1409 ile 1420 yılları arasında Dalmaçya üzerinde kontrol sağladı.

1453'te Konstantinopolis'in düşmesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkan seferlerine daha fazla birlik katabilmesini sağladı.
Bosna, Bobovac'ın yakalanması ve son Bosna kralı Stephen Tomašević'in idam edilmesinin ardından Mayıs 1463'te Sultan II. Mehmed tarafından fethedildi.
Osmanlı kuvvetleri daha sonra komşu Hırvatistan'a ve Venedik Dalmaçya'sına baskın düzenledi.
Sana ve Una nehirlerinin vadileri 1463 yazında Hırvat Ban Pavao Špirančić tarafından başarılı bir şekilde savundu. Osmanlılar daha sonra saldırılarını güneye, Hırvatistan'ın Krbava bölgesine ve sahil kasabası Senj çevresine yöneltti.Špirančić Eylül ayındaki savaşta yakalandı ve esaret altında öldü. 

Kral Matthias Corvinus, Osmanlı birliklerinin çoğunun bölgeyi terk etmesini bekledi.
1463 sonbaharında Corvinus bir orduya komuta etti ve üç aylık bir kuşatmanın ardından Aralık ayında Jajce kalesi de dahil olmak üzere kuzey Bosna'nın bazı kısımlarını ve Vrbas ve Usora nehirleri boyunca uzanan kasabaları ele geçirdi. Hırvat Ban Stephen III Frankopan, Corvinus'un kampanyasında yer aldı. Sultan Mehmed saldırıya hemen karşılık vermedi. Osmanlı'nın Hırvatistan'a yönelik akınlarının başlangıç noktası olan eski Bosna Krallığı topraklarında Bosna Sancağı'nı kurdu. Corvinus, savunmayı organize etmek için Slav asilzadesi Emeric Zápolya'yı Bosna valisi olarak atadı. 

Mehmed 1464'te kaybedilen toprakları geri almak için bir ordu topladı. Haziran ayında Bosna'ya geldi ve bir ay boyunca Jajce kuşatmasına başladı, ancak garnizon saldırıyı durdurdu. Corvinus kuzeydoğu Bosna'ya ve Drina Nehri boyunca bir saldırı düzenledi ve Srebrenik'i ele geçirdi.

## Osmanlı Savaş Tarzı

Olağan Osmanlı taktiği, genellikle Akıncılar adı verilen düzensiz hafif süvariler tarafından yürütülen ısrarlı yağma ve kavurucu baskınlardan oluşuyordu. Bu baskınların amacı (Yüz Yıl Savaşları sırasında gerçekleştirilen chevauchée'lere biraz benzeyen), yerel sivil halkı korkutmak ve morallerini bozmak, ekonomik fırsatları tüketmek ve sınır bölgelerindeki normal ekonomik yaşamı devre dışı bırakmak, böylece barışı yumuşatmaktı. düşman savunması. Taktik aynı zamanda "küçük savaş" (Almanca: Kleinkrieg) olarak da biliniyordu.Krbava ve Lika bölgeleri başlangıçta düzenli olarak yerel sancak beylerininönderlik ettiği Osmanlı akınlarınınana hedefiydi. Orta Çağ Hırvatistan'ının dağları ve ormanları, Osmanlı baskın ekiplerine koruma sağlayarak onların Hırvat topraklarında daha uzun süre kalmalarını sağladı. Daha sonra Carniola, Styria ve Carinthia düklükleri, Gorizia Bölgesi ve Venedik'in elindeki bölgeler de bu baskınlarda hedef alındı.

Öte yandan, Hırvat ve müttefik Hristiyan kuvvetleri, özellikle savaşın ilk aşamalarında, karşı saldırı veya saldırı taktiklerini hâlâ uygulayabildikleri sırada karşı saldırılar gerçekleştirdiler. Akıncı baskın ekipleri düşman askeri oluşumlardan kaçmaya çalışsa da ordular bazen çatışıyordu. Bazen yerel ordular dönüşlerinde akıncıları durduruyor veya takip ediyorlardı. Bu noktada Akıncıların ele geçireceği esirlerin varlığı ve taşıdıkları ağır ganimetler, geri dönüşlerini daha yavaş hale getirdi ve dolayısıyla 1483'teki Una Muharebesi'nde olduğu gibi düşman saldırılarına karşı savunmasız hale geldi. Osmanlı köle pazarlarında genellikle köle olarak satılırdı.

## Hırvatistan Macaristan'la kişisel birlik içinde

### Erken çatışmalar

Orta Çağ Bosna Krallığı'nın 1463 yılında Osmanlılar'ın eline geçmesinin ardından, Macar kralı Matthias Corvinus, yeni savunma sisteminin merkezini oluşturan Jajce ve Srebrenik banatlarını kurdu. Koordinasyon ve finansman konusunda zorluklarla karşı karşıya kalsa da,
sistem kuzey Hırvatistan, Slovenya ve güney Macaristan'ı Osmanlı baskınlarından koruyordu, ancak Adriyatik kıyısı ve güney Hırvatistan hâlâ açıktaydı. Hırvatistan'da Knin, Klis ve Skradin kaleleri ana savunma hattını oluştururken, Krupa, Bihać, Otočac ve Senj arka hattı oluşturdu. Daha sonra 1469 yılında savunma sistemi içerisinde askeri ve idari bir birim olarak Senj Kaptanlığı oluşturuldu. 
1467'de Osmanlı Akıncıların Zadar ve Şibenik çevresini yağmaladı. Bu durum 1468 ve 1469'da Senj çevresine ve Kulpa Nehri üzerinden Carniola Dükalığı'na yapılan baskınlarla birlikte tekrarlandı. Bunu Haziran 1469'da güney Hırvatistan'a yapılan bir başka baskın izledi ve binlerce kişi esir alındı. Frankopan ve Kurjaković ailelerinin mülkleri bu Osmanlı baskınlarından özellikle etkilendi. Frankopanlar ayrıca Corvinus'un merkezileştirme tedbirlerinden de etkilendiler ve Senj ile diğer birçok mülkten mahrum bırakıldılar.

## Kaynakça