Oxyrhynchus Papirüsleri

**Oxyrhynchus Papirüsleri**, arkeologlar tarafından 19. yüzyılın sonunda Mısır'daki tarihi Oxyrhynchus (Grekçe: Ὀξύῤῥυγχος, *Oksyrrhynkhos*) bölgesi yakınlarındaki eski bir çöplükte bulunan papirüs üzerine yazılmış el yazmalarıdır. Bu geniş papirüs koleksiyonu, antik Yunanca ve Latince binlerce belge, mektup ve edebi eser içermektedir. Ayrıca bazı parşömen el yazmaları ve kağıt üzerinde daha yeni Arapça el yazmaları da vardır (örneğin, Orta Çağ P. Oxy. VI 1006).

## Tarih

1855'te Mısır'da, kökeni MÖ 7. yüzyıla ait 66 dizeden oluşan Alkman'dan bestelenen bir koro şarkısının papirüsü bulundu. Sonuç olarak, papirüs aramak amacıyla Avrupa'da özel ve bilimsel dernekler kuruldu.

*Egypt Exploration Society* (Mısır Keşif Cemiyeti) Londra'da kuruldu. İşbirlikçilerinden ikisi Bernard Grenfell ve Arthur Surridge Hunt, 1896'dan itibaren Oxyrhynchus'ta arkeolojik kazılar yaptılar. Grenfell daha sonra ilk izlenimini "çöp çukurları, çöp çukurlarından başka bir şey değil" olarak tanımlıyor.

Aslında, Aşağı Mısır Yunan idari şehrinin eski çöplüğünde bugüne kadarki en büyük papirüs miktarını keşfettiler. Kalıntılar yaklaşık 400.000 parçadan oluşuyor ve şu anda büyük ölçüde Oxford'daki Ashmolean Müzesi'nde tutuluyor. Keşfedilmelerinden bu yana sürekli ve sistematik olarak işlenmiştir. 1898'de "Oxyrhynchus Papyri" serisinin ilk cildi çıktı. 2011 yılına kadar, envanterin yüzde birinden fazla olmayan, 5.100 metinli 76 cilt yayınlanmıştı. Cilt 82, 2016 yılında yayınlandı.

Nasıl alıntı yapılır: 
* İlk sayı (Cilt), bu el yazmasının yayınlandığı Oxyrhynchus Papirüsleri'nin cildidir (cilt).
* İkinci sayı (Oxy), Oxyrhynchus Papirüsleri'nin tüm yayınlarının ardışık sayısıdır.
* Oxyrhynchus Papirüsleri'nden yapılan alıntıların standart kısaltması: P. Oxy.  .

## Kutsal Kitap'la ilgili metinler
Kutsal Kitap'a ait olarak sınıflandırılan Oxyrhynchus Papirüsleri el yazmalarının tümü aşağıda listelenmiştir. Ancak bazı yazmalarda içeriği atamak zordur. Örneğin, bir muska üzerinde bulunan Mezmur 90'dan bir alıntı, Oxyrhynchus Papirüsleri'nin sihirli metinlerine atanabilir. Ayrıca Eski Ahit metinleri altında da sınıflandırılabilir.

### İbranice Kutsal Yazılar

* Bağlam her zaman Oxyrhynchus Papirüsleri'nin 70. cildi mi yoksa Septuagint'in mi (Paraf: LXX) kastedildiğini açıkça ortaya koyar.
* P. Oxy. VIII 1073 Başlangıç kitabını içeren Vetus Latina'nın bir versiyonudur, başka el yazmaları büyük ihtimalle Septuaginta'nın kopyalarıdır.
* Tarihler sonraki 50 yıla yuvarlanır.

#### M.Ö. kaleme alınan apokrif yazılar

Bunlar Yunanca Septuagint tercümesinde ve Vetus Latina'nın Latince el yazmalarında bulunan, ancak İbranice Kutsal Kitap'ta bulunmayan metinlerdir.

* PP. Oxy. XIII 1594 ve LXV 4444 parşömendir (listede „parşömen“ olarak işaretlendi).
* Tobit'in iki kopyası Septuaginta'nın metninin farklı şeklidir (listede: „LXX değil“).

#### Başka Papirüsler

### Yunanca Kutsal Yazılar

Oxyrhynchus papirüsleri, Yeni Ahit'in en eski kopyalarının en büyük alt grubudur. Bunlar, papirüs üzerine Yunanca Onsiyallarla (büyük harflerle) ve Kodeks (kitap) şeklinde yazılmış olan kısımlardır. İlkleri 20. yüzyılın başında Oxyrhynchus'ta (Mısır) Bernard Pyne Grenfell ve Arthur Surridge Hunt tarafından kazılmıştır. Kayıtlı 127 Yeni Ahit papirüsleri'nin 50'si (yüzde 40) Oxyrhynchus'tan geliyor. Papirüslerin en eskisi 2. yüzyılın ortalarına tarihlenmektedir.

Grenfell ve Hunt, 1896/97 kışındaki kazının ikinci gününde Yeni Ahit'in ilk papirüsünü (<math>\mathfrak{P}^{1}</math>) keşfettiler. Bu keşif, diğer erken buluntularla birlikte 1898'de "Oxyrhynchus Papyri"nin ilk cildinde yayınlandı.

* Üçüncü sütun (GA [Gregory/Aland]), Institut für Neutestamentliche Textforschung (Münster, Almanya) tarafından belirlendiği gibi, Caspar René Gregory ve Kurt Aland'a göre Yeni Ahit el yazmalarının alıntıları için günümüzün standart numaralandırmasını ifade eder. 
* \mathfrak{P} bir papirüs el yazması, sıfır ile başlayan bir sayı, parşömen üzerine onsiyal yazı olduğunu gösterir. 
* İçerik bölümler içerir, ayetler listelenmemiştir.

#### M.S. kaleme alınan apokrif yazılar

Oxyrhynchus Papirüsler koleksiyonu, Yeni Ahit'in apokrif yazılarına sayılan yaklaşık 20 el yazması içerir. Bu yazılar Hristiyan Yunanca Yazıların kanonuna dahil edilmeyen eserlerdir. Bunlar arasında Tomas, Meryem, Petrus İncilleri ve Yakup'un Önincili, Hermas'ın Çobanı ve Didache yer alır. Tanınmış İncillerin yanı sıra, henüz atanmamış bazı apokrif yazılar da vardır.

Tomas İncili'nin üç elyazması bu metinlerin Yunanca tek versiyonunu oluşturur; bir diğeri Nag Hammadi'de bulunan Kıpti versiyondur. P. Oxy. 4706, Hermas'ın Çobanı'na ait bir el yazmasıdır. Daha önce sadece ayrı ayrı bilinen “Görüşler” ve “Emirler” adlı iki bölüm sonra tek rulo halinde bulundu.

* P. Oxy. V 840 ve P. Oxy. XV 1782 parşömendir.
* 2949?, 3525, 3529? 4705 ve 4706 tomarlar, öbürleri kodekslerdir.

#### Başka yazılar
* Dört kesin tarih **kalın** olarak işaretlenmiştir: 
:: • üçü (pagan kurbanlar için belgeler) 250 yılına, ondan ikisi tam aya ve biri tam güne tarihlenir.
:: • 28 Şubat 256 tarihli bir tevkif kararı var.

## Kaynakça

## Edebiyat
* Bernard P. Grenfell, Arthur S. Hunt: *The Oxyrhynchus papyri* (= *Graeco-Roman memoirs.* şimdiye kadar 103 Cilt). Egypt Exploration Fund, London 1898 – ... .

## Ayrıca bakınız
* Yeni Ahit'in Papirüsler Listesi
* Yeni Ahit'in El Yazmalarının Kategorileri
* Yeni Ahit'in Metin Tarihi
* Chester Beatty Papirüsleri
* Bodmer Papirüsleri
* John Rylands Papirüsleri
* Papirüs Fouad 266
* Papirüs Nash
* Muratori Fragmanı