Jean Giraud

**Jean Henri Gaston Giraud** ya da daha bilinen adıyla **Moebius** (8 Mayıs 1938, Nogent-sur-Marne – 10 Mart 2012, Montrouge), fantezi ve bilimkurgu türünde çizgi roman ve illüstrasyon ustalarından biri olarak kabul edilen Fransız çizer, çizgi film yapımcısı ve yazar. Kişisel ve özgün tarzının sonraki nesil çizerler ve sinema dünyası üzerinde üzerinde önemli bir etkisi oldu.

Moebius, Türkiye'de de yayınlanan çizgi roman Blueberry'nin de yaratıcısıdır.

## Hayatı
Jean Giraud, çocukluğunu Paris'te geçirdikten sonra 1954'ten 1956'ya kadar uygulamalı sanatlar okuluna devam etti. 1954'te henüz öğrenciyken Far West dergisinde *Les Aventures de Franck et Jéremie* adlı mizahi diziyi yayımlayarak ilk çizerlik deneyimini yaşadı. Aynı yıl haftalık Coeurs Vaillants dergisinde çok sayıda macera öyküsü çizmeye başladı.

Askerlik görevinin ardından 1960 yılında Belçikalı karikatürist Jijé'nin asistanı oldu, Jerry Spring serisinin bir bölümünün tamamını çiniledi ve bir dizi ansiklopedik türde kitabı resimledi. Aynı dönemde, başlangıçta kara mizah çizgi romanları için kullandığı Moebius takma adı doğdu.

1963 yılında, Gir takma adıyla, senarist Jean-Michel Charlier ile birlikte Pilote dergisi için *Fort Navajo* adlı çizgi roman serisine başladı ve hem tarihi yeniden kurgulama hem de grafiksel olarak son derece iyi hazırlanmış, dönemin en iyi western serilerinden biri olarak kabul edilen ve kendisine uluslararası ün kazandıran kapsamlı bir western serisinin kahramanı olan Teğmen Blueberry karakterini yarattı.

Blueberry serisi 1974'e kadar kesintisiz devam etti. Giraud 29 cildin 26'sını resimledi, Jean-Michel Charlier'in ölümünden sonra senaryoları da yazdı.

Blueberry ile eşzamanlı olarak, 1960'ların sonlarında Moebius takma adıyla, fantezi türünde daha tuhaf ve yenilikçi bir stile sahip bir dizi öykü üretti. Bu öyküler önce aylık mizah dergisi Hara Kiri'de, ardından Charlie ve L'Écho des Savanes dergilerinde yayınlandı. Diğer birçok şeyin yanı sıra, Poul Anderson ve Gordon R. Dickson gibi önemli ABD bilimkurgu yazarlarının yeniden basımları için bir dizi kapak çizdi.

Philippe Druillet, Jean-Pierre Dionnet ve Bernard Farkas ile birlikte Les Humanoïdes Associés grubunu kurduğu ve Métal Hurlant dergisini çıkardığı 1974 yılında kariyerinde önemli bir sıçrama gerçekleşti. Fantastik ve bilimkurgu çizgi roman üretiminin en iyilerini toplayan antolojik bir üç aylık dergi olan Métal Hurlant, büyük bir ilgi görerek bir süre sonra ABD'de Heavy Metal adıyla yayınlanmaya başlayacaktı.

Jean Giraud, 1988 yılında senaryosunu Stan Lee'nin yazdığı bir Gümüş Sörfçü öyküsünü resimleyerek ABD çizgi roman dünyasına adımını attı. Sonrasında Tron, Alien, The Abyss ve The Fifth Element gibi bilimkurgu filmlerinin yapımında çalıştı. Frank Herbert'in Dune romanından uyarlanan ve Alejandro Jodorowsky tarafından yönetilen ama tamamlanamayan film için kostümler ve setler tasarladı; vizyona giremeyen filmdeki fikirleri ve materyalleri *Incal* adlı çizgi roman albümüne girdi. Stefan Wul'un bir romanından uyarlanan *Les Maîtres du Temps* (1982) adlı animasyon filmini yaratmak için yönetmen René Laloux ile işbirliği yaptı.

2003 yılında, Jean-Michel Charlier'in ölümü nedeniyle yarım kalmış aynı adlı çizgi romandan uyarlanan fantastik türdeki animasyon televizyon mini dizisi *Arzak Rhapsody*'yi yazdı ve yönetti. Dizide, yalnız bir savaşçı olan Arzak'ın, bir pterodactylus üzerinde *Deserto B* (B Çölü) adlı paralel dünyayı keşfederken yaşadığı maceralar anlatılır.

### Ölümü
Ünlü çizer Giraud, lenfoma nedeniyle 10 Mart 2012'de Paris'te 73 yaşında öldü.

## Ödülleri
* Fransa Cumhuriyeti Sanat ve Edebiyat Nişanı, Commandeur / 2017
* 1969 ve 1970: Prix Phénix, En İyi Macera Dizisi (Blueberry)
* 1972: National Cartoonists Society (ABD), "En İyi Gerçekçi Sanatçı" Özel Ödülü (Blueberry)
* 1973: Shazam Ödülü (ABD), En İyi Yabancı Çizgi Roman Serisi" kategorisinde Blueberry için (Jean-Michel Charlier ile birlikte)
* 1975: Yellow Kid Ödülü, Lucca Uluslararası Çizgi Roman Festivali, En İyi Yabancı Çizer
* 1979: Adamson Ödülü (İsveç), En İyi Uluslararası Çizgi Roman Çizeri
* 1980: Yellow Kid Ödülü, Lucca Uluslararası Çizgi Roman Festivali, En İyi Yabancı Yazar
* 1981: Angoulême Büyük Ödülü
* 1986: Inkpot Ödülü (ABD)
* 1988: Harvey Ödülü (ABD), Marvel/Epic'in Moebius albüm serisi için "Yabancı Materyalin En İyi Amerikan Baskısı" kategorisinde
* 1989: Eisner Ödülü (ABD), "En İyi Sonlu Seri" kategorisinde Silver Surfer için
* 1989: Harvey Ödülü (ABD), Marvel/Epic tarafından Incal için "Yabancı Materyalin En İyi Amerikan Baskısı" kategorisinde
* 1989: Haxtur Ödülü (İspanya), Salón Internacional del Cómic del Principado de Asturias, "En İyi Çizimler" kategorisinde Incal için
* 1996: Premio U Giancu
* 1999: Yellow Kid Ödülü, Lucca Comics & Games
* 2000: Sproing Ödülü (Norveç), Blueberry: “Geronimo” için “En İyi Çevrilmiş Şeritler” kategorisinde.
* 2001: Spectrum Grandmaster (ABD)
* 2001: Haxtur Ödülü (İspanya), Salón Internacional del Cómic del Principado de Asturias, “En İyi Uzun Çizgi Roman” kategorisinde The Crowned Heart için

## Kaynakça