AT-2 Swatter

NATO rapor adı **AT-2** *Swatter* olan **3M11** *Fleyta* (Türkçe→ Flüt) SSCB tarafından geliştirilen ve MCLOS sınıfı güdümleme sistemi bünyaseindeki radyo sinyalleri sayesinde hedefini bulan bir tanksavar füzesidir.

## Geliştirilmesi
Füze Nudelman OKB-16 tasarım bürosu tarafından geliştirilmiştir. AT-1 Snapper ile aynı zamanda geliştirilen füzenin tasarım amacı hem yerden hem de helikopterden fırlatılacak ağır sınıf bir ATGM üretmekti.AT-1 ile aynı problemleri yaşamış olup ondan daha hızlı ve daha uzun bir menzile sahipti. En önemli değişiklik füzenin seyrüsefer sisteminde kablo yerine radyo sinyalleri kullanılmasıydı. Bu sayede füze çok daha hızlı seyahat edebiliyordu. Ancak bu güdümleme sistemi füzenin jamming yani karıştırıcılarla hedefinden sapmasına da neden olabiliyordu. Füze 1964 yılı Eylül ayında SSCB Devlet Başkanı Khrushcheve tanıtılmış ardından kısa bir süre sonra ordu servisine alınmıştır.

## Tarihi

**AT-2** SSCB tarafından helikopterlerden fırlatılabilen ilk ATGM sınıfı füzedir. Az sayıda füze ilk olarak Mi-4AV helikopterlerine takılmıştır. Daha sonra Mi-8 Hip,Mi-24,Mi-25 `Hind' serisi helikopterlerde monte edilmiştir. Bunun haricinde BRDM-1 ve BRDM-2 tank imha edici araçlara da takılmıştır.

İlk üretilen **AT-2A** (**3M11** *Falanga*) füzesi bayağı sorun yaratan bir yapıya sahipti. Bir Rus kaynağı bu füze için dikkate değer şekilde karmaşık ve düşük güvenilirliğe sahip olduğunu belirtmiştir. Füzenin menzilide yetersiz bulunmuştur. Bunun üzerine yapılan baz değişikliklerle **AT-2B** (**9M17** *Skorpion*) füzesi geliştirilmiştir. Görünüm olarak çok benzer olmasına rağmen **AT-2B** nin menzili 3.5 kmye çıkartıldı. Daha sonra yapılan yfak değişikliklerle füze standart hale getirilerek **9M17M** *Skorpion-M* adı altında üretimine başlandı. İlk füze 1968 yılında ordu servisine girdi.

Daha sonraki geliştirme çalışmaları içerisinde SACLOS güdümleme sistemine sahip **AT-2** *Swatter-C* ve **9M17P** *Skorpion-P* füzeleri üretildi. 1969 yılında ordu servisine girdi. Bu füzelerin ardından motoru ve işaret lambası geliştirilmiş **9M17MP** füzesi üretildi.
 
Geliştirilen füzeler Mi-24 helikopteri üzerine monte edilerek aşağıdaki savaşlarda yaygın olarak kullanıldı:
* Angola Bağımsızlık Savaşı
* Sovyet-Afgan Savaşı
* 1980'li yıllardaki İran-Irak Savaşı
* 1982 Lübnan Savaşı
Bu füze daha sonra yerini AT-6 Spiral güdümlü tanksavar füzesine bıraktı.

## Genel özellikleri (AT-2 Swatter A)

* **Uzunluğu**: 1160&nbsp;mm
* **Kanat açıklığı**:680mm
* **Çapı**: 148&nbsp;mm
* **Fırlatm ağırlığı**: 27.0&nbsp;kg
* **Hızı**: 150–170&nbsp;m/s
* **Menzili**: 500 m - 2.5&nbsp;km
* **Azami menzile uçuş süresi**: 17 seconds
* **Güdümleme sistemi**: Radyo sinyalli MCLOS
* **Savaş başlığı**: 5.4&nbsp;kg HEAT 500 mmlik RHA zırhı delebilir.

## Modelleri

* **AT-2A** *Swatter A* MCLOS
** **3M11** / **9M11**
* **AT-2B** *Swatter B* Menzili 3.5&nbsp;km.
** **9M17**
** **9M17DB** Değiştirilmiş sistem ile Mi-8TB (Hip-E).
** **9M17M** *Skorpion-M* MCLOS 9K8 (Falanga-M). Fırlatma ağırlığı 29&nbsp;kg, Azami menzil 3500 m. İlk olarak 1973 yılında Moskova Geçişinde tanıtıldı.
* **AT-2C** *Swatter C* SACLOS Falanga-PV (Fleyta) 9K8. Fırlatma ağırlığı 29&nbsp;kg.
** **9M17P** İlk üretilen SACLOS güdümlü versiyonu.
** **9M17MP** Geliştirilmiş motor ve sinyal lambası. Azami menzili 4000 m.
** **9M17N**

## Kullanan ülkeler
Eski SSCB ülkeleri, Afganistan, Angola, Bulgaristan, Küba, Çekoslovakya, Mısır, Macaristan, Irak, Libya, Polonya, Romanya, Suriye, Vietnam, Yemen.

## Kaynakça
* Hull, A.W., Markov, D.R., Zaloga, S.J. (1999). *Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present*. Darlington Productions. ISBN 1-892848-01-5.

## Dış bağlantılar
* 
* http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/at2swatter.htm