Hindistan

**Hindistan**, resmî adıyla **Hindistan Cumhuriyeti** (Hintçe: भारत गणराज्य *Bhārat Gaṇarājya*), Güney Asya'da bir ülkedir. Alan bakımından yedinci en büyük ülkedir; 2023'ten beri en kalabalık ülkedir; ve 1947'deki bağımsızlığından bu yana dünyanın en kalabalık demokrasisidir. Güneyde Hint Okyanusu, güneybatıda Umman Denizi ve güneydoğuda Bengal Körfezi ile çevrilidir; batıda Pakistan, kuzeyde Çin, Nepal ve Bhutan, doğuda ise Bangladeş ve Myanmar ile kara sınırlarını paylaşmaktadır. Hint Okyanusu'nda Hindistan, Sri Lanka ve Maldivler'e yakındır; Andaman ve Nicobar Adaları, Myanmar, Tayland ve Endonezya ile deniz sınırını paylaşmaktadır.

Modern insanlar, en geç 55.000 yıl önce Afrika'dan Hint alt kıtasına gelmiştir. Çoğunlukla avcı-toplayıcı olarak izole bir şekilde uzun süre burada yaşamaları, bölgeyi oldukça çeşitli hale getirmiştir. Yerleşik yaşam, 9.000 yıl önce İndus Nehri havzasının batı kenarlarında, alt kıtada ortaya çıktı ve kademeli olarak MÖ üçüncü binyılda İndus Vadisi Medeniyeti'ne dönüştü. MÖ 1200'e gelindiğinde, Hint-Avrupa dillerinden biri olan Sanskritçe'nin arkaik bir biçimi kuzeybatıdan Hindistan'a yayılmıştı. İlahileri, Hindistan'da Hinduizmin ilk başlangıçlarını kaydetti. Hindistan'ın önceden var olan Dravid dilleri kuzey bölgelerinde yerini aldı. MÖ 400'e gelindiğinde, Hinduizm içinde kast sistemi ortaya çıktı ve Budizm ile Caynizm, kalıtımla bağlantılı olmayan sosyal düzenleri ilan ederek ortaya çıktı. Erken siyasi birleşmeler, gevşek yapılı Maurya ve Gupta İmparatorluklarının doğmasına yol açtı. Bu dönem sanat, mimari ve yazı alanlarındaki yaratıcılığıyla dikkat çekti, ancak kadınların statüsü düştü ve dokunulmazlık örgütlü bir inanç haline geldi. Güney Hindistan'da, Orta Krallıklar Dravid dil yazılarını ve dini kültürlerini Güneydoğu Asya krallıklarına ihraç etti.

1. binyılda, İslam, Hristiyanlık, Yahudilik ve Zerdüştlük Hindistan'ın güney ve batı kıyılarında yerleşti. 2. binyılın ilk yüzyıllarında, Orta Asya'dan gelen Müslüman orduları aralıklı olarak Hindistan'ın kuzey ovalarını işgal etti. Bunun sonucunda ortaya çıkan Delhi Sultanlığı, Kuzey Hindistan'ı Orta Çağ İslamının kozmopolit ağlarına çekti. Güney Hindistan'da, Vijayanagara İmparatorluğu uzun ömürlü bir karma Hindu kültürü yarattı. Pencap'ta, kurumsallaşmış dini reddeden Sihizm ortaya çıktı. Babür İmparatorluğu iki yüzyıllık ekonomik genişleme ve göreceli barışa öncülük etti ve zengin bir mimari miras bıraktı. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin giderek genişleyen yönetimi Hindistan'ı sömürge ekonomisine dönüştürdü ancak egemenliğini pekiştirdi. İngiliz Kraliyet yönetimi 1858'de başladı. Hintlilere vaat edilen haklar yavaş yavaş verildi ancak teknolojik değişiklikler yapıldı ve modern eğitim ve kamusal yaşam fikirleri kök saldı. Hindistan'da, Avrupa dışı İngiliz İmparatorluğu'ndaki ilk milliyetçi hareket ortaya çıktı ve diğer milliyetçi hareketleri etkiledi. 1920'den sonra şiddetsiz direnişiyle dikkat çeken bu hareket, İngiliz yönetiminin sona ermesinde temel faktör oldu. 1947'de İngiliz Hindistan İmparatorluğu, Hindu çoğunluklu Hindistan ve Müslüman çoğunluklu Pakistan olmak üzere iki bağımsız dominyona bölündü. Bölünme, büyük çaplı can kayıplarına ve benzeri görülmemiş bir göç dalgasına yol açtı.

Hindistan, 1950'den beri demokratik bir parlamenter sistemle yönetilen federal bir cumhuriyettir. Çoğulcu, çok dilli ve çok etnikli bir toplumdur. Hindistan'ın nüfusu 1951'de 361 milyondan 2023'te 1,4 milyarın üzerine çıktı. Bu süre zarfında, nominal kişi başı geliri yıllık 64 ABD dolarından 2.601 ABD dolarına, okuryazarlık oranı ise %16,6'dan %74'e yükseldi. 1951'de nispeten yoksul bir ülke olan Hindistan, hızla büyüyen büyük bir ekonomi ve genişleyen bir orta sınıfla bilgi teknolojisi hizmetleri merkezi haline geldi. Hindistan, ekonomik eşitsizliğin artması pahasına da olsa yoksulluk oranını düşürdü. Askeri harcamalarda yüksek sıralarda yer alan nükleer silah sahibi bir devlettir. Hindistan'ın komşuları Pakistan ve Çin ile Keşmir konusunda 20. yüzyılın ortalarından beri çözülememiş anlaşmazlıkları bulunmaktadır. Hindistan'ın karşı karşıya olduğu sosyo-ekonomik zorluklar arasında cinsiyet eşitsizliği, çocuklarda yetersiz beslenme ve artan hava kirliliği seviyeleri yer almaktadır. Hindistan toprakları, dört biyolojik çeşitlilik sıcak noktasıyla mega çeşitlidir. Geleneksel olarak kültüründe hoşgörüyle karşılanan Hindistan'ın vahşi yaşamı, koruma altındaki yaşam alanlarında desteklenmektedir.
## Etimoloji
Hindistan adı, eski Farsça İndus adından türetilmiştir. Bu isim İndus Irmağı ve çevresi için kullanılmıştır. Eski Yunanlar, İndus toplumunu Hintler olarak adlandırdı. Hindistan adı, Hindistan anayasasında ve Hindistan'da birçok yerel dilde Bharat olarak geçmektedir. Bharat adı, Bharata klanının söylencesel kutsal kralı olan Kral Bharata'nın adından türetilmiştir. Farsça bir sözcük olan Hindistan adı İndus ülkesi için kullanılmış olsa da bugün ülke için kullanılmaktadır.

## Tarihi

Hindistan tarihi boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Hindistan 1,3 milyon yıl önce Homo erectus akınlarına uğradı. 60.000 ila 80.000 yıl önce İnsanlar, Hindistan'a girdiler. MÖ 9000 gibi tarım yapılmaya başlandı. Tarım toplumunun oluşması ile birlikte İndus Vadisi Uygarlığı yükseldi. Aryan göçleri sonrasında Veda uygarlığı başladı. Veda döneminde Hinduizm ve ilk Hint medeniyetleri doğdu. Daha sonraki dönemlerde Budizm, Jainizm ve Sihizm'de ortaya çıktı. Pers ve Makedonya işgaline de uğradı. Makedonya yıkıldıktan sonra doğan iktidar boşluğundan Maurya İmparatorluğu doğdu. Hindistan Maurya İmparatorluğundan sonra uzun süre boyunca siyasi birliği olmadan yaşadı. Gupta İmparatorluğunun yükselmesiyle birlikte Hint medeniyeti altın çağını yaşadı. İslam fetihleri sonucunda İslam dini Hindistan'a girdi. Hindistan, Orta Çağ boyunca baharat ticaretinin ana merkezi oldu. 13. yüzyıldan itibaren Delhi Sultanlığı 16. yüzyıldan itibaren ise Babür devleti Hindistan'ı kontrol etti. 15. yüzyıldan itibaren Hindistan'da Avrupa ticareti kurulmaya başlandı. 7 yıl savaşları sonucunda Hindistan'ın geneli Britanya kolonisi oldu. 1947 yılında Hindistan bağımsızlığını kazandı. Kaşmir için Pakistan ile arasında bir dizi savaş gerçekleştirdi.

## Coğrafya

Hindistan, Asya kıtasının Güneylerinde yer alan Kuzeybatısında Pakistan, Kuzeyinde tartışmalı eyalet olan Kaşmir, Kuzeydoğusunda Çin Halk Cumhuriyeti, Nepal, Bhutan, Güneydoğuda Bangladeş, Doğusunda ise Myanmar ile komşudur. Hindistan, Hint alt kıtası ile Avrasya'nın çarpışması sonucunda oluşmuştur. Hindistan'ın Coğrafi konumu: 20 00 Kuzey derecesi, 77 00 Doğu boylamıdır. Yüzölçümü ise: 3,287,590&nbsp;km² dir.

## İdari bölümler

Hindistan, yirmi sekiz tane eyalet ve yedi tane birlik bölgesinden oluşan bir Federal Cumhuriyettir. Her eyalet, Puduçeri ve Delhi kendi seçilen hükûmetlerine sahiptir. Diğer beş birlik bölgesinin kendi atanmış memurları vardır ve böylece doğrudan Cumhurbaşkanı'nın idaresi altındadır. 1956'da uygulanan "States Reorganisation Act"'ine göre eyaletler, dillere göre oluşmakta ve günümüzde de bu uygulama devam etmektedir. Eyaletler ve birlik bölgeleri 610 tane ilçeye de bölünür.

 
**Eyaletler:**

**Birlik bölgeleri:**

## Demografi

Hindistan 1,428 milyar nüfusu ile dünyanın en kalabalık ülkesidir. Son 50 yılda tıbbi gelişmeler, tarımsal verimlilik ve Yeşil Devrim nedeniyle Hindistan'da büyük bir nüfus artışı olmuştur. Hindistan'da kentsel nüfus 1991-2001 yılları arasında %31,2 artarak çok büyük bir artış göstermiştir. 2001 yılında yapılan sayıma göre Hindistan nüfusunun %70'i kırsal kesimde, 285 milyon Hindistanlı ise kentlerde yaşıyor. Bombay, Delhi ve Kalküta Hindistan'ın en büyük üç şehridir. Hindistan'da okuryazarlık oran kadınlarda %53,7, erkeklerde %75,3 toplam nüfusta ise 64,8'dir.

Sayımlar 1 Mart 1991 ve 1 Mart 2001, hesaplama ise 1 Ocak 2006 tarihlidir. Nüfus rakamları sadece şehrin nüfusuna dairdir, etrafındaki yerleşim alanlarının nüfusunu kapsamaz.

### Dil

### Din

2011 nüfus sayımına göre Hindistan'da en çok takipçisi olan din %79,8 oranı ile Hinduizm olmaktadır. Hinduizmi, İslam (%14,23), Hristiyanlık (%2,3), Sihizm (%1,72), Budizm (%0,7), Jainizm (%0,36) ve diğer dinler (%0,9) takip etmektedir. Ülke, dünyanın en büyük Hindu, Sih, Jainist, Zerdüştçü ve Bahai nüfusunu barındırmaktadır. Ayrıca dünyada en çok Müslümanın yaşadığı üçüncü ülke olup bu açıdan sadece çoğunluğu Müslüman olmayan ülkeler içerisinde değerlendirildiğinde birincidir.

## Kültür
Hint sineması, Hint mutfağı, Hint müziği ve Hint dansı, Hindistan kültürünün önemli temsilcileri arasında yer almaktadır. Hindistan'da giyim, bölgelere göre çeşitlilik göstermektedir.

### Sinema

Hindistan ekinci ve yaşamı Hindistan dışında özellikle Hint Filmleri ile tanınmıştır. Hindistan'ın değişik bölgelerinde ayrı film prodüksiyonları vardır. Bunlardan en önemlisi Mumbai'deki Bollywood film endüstrisidir. Bollywood adı Hollywood ve Bombay (Mumbai) adlarından oluşturulmuştur.

### Mutfak

Genelde bol baharatlı yemekler yapılır. Et olarak yalnızca tavuk ve deniz ürünleri kullanılır, bakliyat, meyve ve baharat ağırlıklı bir mutfaktır. Tatlıdan tavuğa kadar bütün yemekler baharatlıdır. Tatlılar tarçın ağırlıklı, tuzlular köri (zerdeçal) ağırlıklıdır ancak bunların yanı sıra Hint mutfağında yüzlerce çeşit baharat vardır. Hinduizm inancı nedeniyle inek eti asla kullanılmaz. Dindarlık seviyelerine göre bazı Hindular her türlü hayvansal gıdadan uzak durur. Özellikle güneyde hindistan cevizi ve muz ile bunlardan üretilen ürünler yaygın kullanılır. Mercimek ve pirinç de tüm ülkede çok yaygın kullanılır. Tavuk kullanımı kuzeyde daha çoktur. Ülkede uluslararası fast food zincirleri dahi vejetaryen/vegan menüler sunmaktadır.

## Ekonomi

Hindistan ekonomisi, nominal olarak dünyanın yedinci büyük ve satınalma gücü paritesi bakımından üçüncü büyük ekonomisidir. Ülkenin ekonomisi 20 yıldır ortalama %7 oranında büyümekte olup yeni sanayileşen ülke olarak sınıflandırılmaktadır. Hindistan ekonomisi 2014 yılının son çeyreğinde Çin'i geçerek dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomisi haline geldi.

İngiliz işgali bittikten sonra korumacılık, ithal ikameciliği, Fabian sosyalizmi ve sosyal demokratik ilham politikaları Hindistan'ı bir süre için yönetmişti. Ekonomi daha sonra geniş düzenleme, korumacılık, büyük tekellerin kamu mülkiyeti, yaygın yolsuzluk ve yavaş büyüme ile tanımlanmıştı. 1991'den bu yana, ekonomik serbestleştirme, ülkeyi pazar odaklı bir ekonomiye doğru yöneltti. 2008 yılına gelindiğinde, Hindistan dünyanın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında yerini almıştı. 2008-2009 döneminde büyüme %7,0'a gerileyerek yavaşlamış ancak 2009-2010 döneminde daha sonra %7,4'e yükselirken, mali açığın aynı dönemde %5,9'dan %6,5'e yükseldiği görülmüştür. Hindistan'ın cari açığı bir önceki çeyrekte %3,2 iken 2. çeyrekte GSYİH'ya oranı %4,1 seviyesine yükselmişti. 2012-13 yılları için işsizlik oranı, Hindistan Hükûmeti Çalışma Bürosuna göre, UPS yöntemi ile ülke genelinde %4,7 idi ve hesaplamanın %3'ü NSSO yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Hindistan'ın tüketici fiyat enflasyonu 2009-2013 döneminde %8,9 ile %12 arasında değişiyordu.

**[[Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru|Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC)]]**, Asya, Basra Körfezi ve Avrupa arasında demiryolu, denizyolu ve dijital altyapılar yoluyla karşılıklı bağımlılığı ve ekonomik bütünleşmeyi artırmayı amaçlayan, planlama aşamasındaki çok taraflı bir girişimdir. Hindistan'dan Avrupa'ya, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve İsrail üzerinden uzanması öngörülen koridor, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne alternatif bir güzergâh olarak değerlendirilmekte ve Süveyş Kanalı'na bağımlılığı azaltmayı hedeflemektedir. Mutabakat Zaptı, Eylül 2023'te G20 Yeni Delhi Zirvesi sırasında imzalanmış; proje Gazze Savaşı nedeniyle gecikmelere uğramış olsa da tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve geleceğe karşı dayanıklı hale getirilmesi açısından önemini korumuştur. Avrupa'daki terminal için Fransa, Yunanistan ve İtalya arasında rekabet sürerken, proje katılımcı ülkeler tarafından genel olarak olumlu karşılanmakta; Türkiye ise kendisini dışladığı gerekçesiyle girişimi eleştirerek alternatif olarak **Irak Kalkınma Yolu Projesi**'ni öne çıkarmaktadır.

## Salgın

Ülke COVID-19 salgınında ağır kayıplar vermiştir, 500 bini aşkın kişi ölmüştür. Delhi'ye giden CBC muhabiri Christopher Livesay, *"Cehenneme geldim”* yorumunu yapmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Bağımsızlık Günü (Hindistan)
* Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru
* Doğu Hint Adaları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

**The World Factbook*ta Hindistan
* İGEME Hindistan Ülke Masası
* Ankara'daki Hindistan Büyükelçiliği
* *[[DMOZ|Açık Dizin Projesi]]*nde Hindistan
* 
*