open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gevaş

**Gevaş** (), Van'ın 13 ilçesinden birisidir.

İlçenin yüzölçümü 1.544 km²’dir. Gevaş ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.685 metredir. Güneydoğu Toroslar'ın bir uzantısı olan Kavuşşahap (İhtiyarşahap) dağlarının en yükseği olan Artos Dağının (3.650 m) eteğinde kurulmuş olan ilçenin denizden yüksekliği 1.750 metredir. Doğusunda Gürpınar, batısında Hizan ve Tatvan (Bitlis) ilçeleri, kuzeyinde Van Gölü, kuzeydoğusunda Edremit, güneyinde Çatak, güneybatısında da Bahçesaray ilçeleri bulunur. İl merkezine uzaklığı 40&nbsp;km'dir. Sınırları içerisindeki Akdamar Adası, ilçenin en önemli turistik mekânıdır.

## Tarihçe
İlçe merkezinin bulunduğu verimli vadi Urartular döneminden beri yoğun yerleşime sahne olmuştur.

Eski kaynaklarda kasabanın adı Vostan, Vastan ve son olarak Vestan (1960'tan itibaren) diye geçer. Bugünkü ilçe merkezinin 20&nbsp;km kadar batısında Ahtamar Adası karşısında bulunan eski kent, MS 421 yılında Sasani Devleti'nin egemenliğine giren Doğu Ermenistan'ı yöneten İran askeri valilerinin (*vostikan*) ikametgâhı olarak önem kazanmıştır.

7. yüzyılda Sasani Devletinin İslam egemenliğine girmesinden sonra Vostan'da Ermeni kökenli Rştuni beyliği hüküm sürmüştür. 705 yılında diğer Ermeni beylerinin ittifak ederek *Vart Rştuni*yi öldürmesinden sonra bölge Başkale (Ağbak) kökenli Ardzruni hanedanının tasarrufuna geçmiştir. 908 yılında I. Gagik Ardzruni bazı Arap beylerinin de desteğiyle Vostan'da "Ermenistan kralı" olarak taç giymiş, ancak daha sonra ikametgâhını Ahtamar Adasında inşa ettiği yeni kasabaya taşımıştır. Van Gölü'nün Güney ve Doğu kıyılarına hakim olan Ardzruni beyliği 1021 yılında Bizans tarafından tasfiye edilinceye kadar varlığını sürdürmüştür.

Gevaş'ın Türk fethinden sonraki ilk iki yüzyıldaki durumu karanlıktır. Kasabanın bugünkü yerine Moğol egemenliği döneminde 1264 veya 1297 yılında taşındığına dair veriler mevcuttur. Kasaba 1380'li yıllarda Hakkâri ve Van'ı içeren bölgede güçlü bir beylik kuran **İzzeddin Şîr** (Kürtçe: **Yezdan Şêr**)'in başkenti olmuştur. 1386'da Timur'a karşı Van Kalesi'ni savunan İzzeddin Şir daha sonra sırasıyla Timur'a ve Karakoyunlu'lara bağımlı olarak beyliğini sürdürmüştür. Kasabanın en önemli tarihi anıtı olan **Celme Hatun Türbesi** (veya Halime Hatun Türbesi), İzzeddin Şir'in Karakoyunlu hanedanından olan eşine aittir.

Öte yandan Ahlat'ta bulunan Selçuklu mezarlığından sonra bölgenin en büyük ikinci Selçuklu mezarlığı da ilçededir.

## Siyaset
2024 Türkiye yerel seçimleri sonucunda Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi adayı Ruknettin Hakan seçimi kazandı.

## Nüfus

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Manitoba

**Manitoba**, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki bir eyâletidir. Manitoba'da İngilizce daha yoğun olarak kullanılmaktadır.

Thlewiaza Nehri'nin berrak soğuk suları, Manitoba-Nunavut sınırındaki Nueltin Gölü'nün kuzey ucundan, Arviat'taki küçük İnuit topluluğunun güneyinde yer alan Hudson Koyu sahiline kadar uzanır. Bölge, yaz aylarında yiyecek, giyecek ve barınma gibi ihtiyaçlarını karşılamak için ren geyiğinin mevsimlik göçlerini takip eden Athapascan yerlilerince kullanılır. Bu grup, kış aylarında da avlanmak ve tuzaklarını kurmak için bölgeye gidip gelmeye devam ederler.

Bu, oldukça genç bir nehirdir ve henüz, yolunu bulmak için tundralar arasında ilerlerken yoluna çıkan küçük gölleri tamamen kendisine katacak derinliğe ulaşamamıştır. Tam anlamıyla tundra olarak adlandırılamayan bu bölgeye tayga denmektedir. Burası rüzgârlı ve kayalık kamp yerleri, sonsuz gökyüzü ve kırmızı etli alabalıklarca zengin derin mavi göllerin diyarıdır.

Manitoba çok sayıda etnik grubun merkezidir. Ontario, Saskatchewan, Nunavut, Hudson Körfezi ve ABD ile çevrelenmiş olan eyâlet, Prairie bölgesinin üç eyâletinden biridir ve Kanada'nın merkezinde konumlanır. Manitobalıların çoğu İngiliz asıllıdır fakat iç ve dış göç yapısındaki değişiklikler hıçbir etnik grubun sayıca baskın olmadığı bir eyâlet yaratmıştır.

Eyâlette Yeni Kanadalıları ve Kanadalı göçmenleri destekleyen 700'den fazla organizasyon vardır. 1.000.000'den fazla Manitobalının yaklaşık %60'i başkent Winnipeg metropolitanında yaşamaktadır. İkinci büyük şehir Manitoba'nın güney-batısındaki Brandon'dür. Manitoba ismi "büyük ruhun geçitleri" anlamına gelen "Manitiu bou" kelimelerinden gelir. Ayrıca, Manitoba dünya barışına adanmış ve dünyanın en büyük bahçesi olan Uluslararası Barış Bahçesi'ne ev sahipliği yapar.

### İklim

Manitoba'nın iklimi aşırı kara iklimidir. Sıcaklıklar ve yağış genellikle güneyden kuzeye doğru, yağışsa doğudan batıya doğru azalır. Manitoba, ılımanlaştıran dağ silsilelerinden veya büyük sulardan çok uzaktadır. Genellikle düz olan yüzeyinden dolayı arktik yüksek basıncıyla kuzeybatıdan gelen hava kitleleriyle soğuğa ocak ve şubatta maruz kalır. Yazın hava kileleri bazen Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinden Meksika Körfezi'nden gelen ılık ve nemli hava gelir. Sıcaklıklar yazın 30&nbsp;°C ' ye kadar çıkar, ısı ve nem bir arada humideks değerini 40 ortalarına getirir.

## Kaynakça
Saskatchewan

**Saskatchewan**, Kanada'nın Batı Kanada bölgesindeki bir eyâletidir. Kuzey Amerika'nın merkezinde yer alır. Komşu eyaletleri Manitoba ve Alberta'dır. Güneyinde ABD'nin Montana ve Kuzey Dakota eyâletleri, kuzeyinde ise Kanada eyâletlerinden Kuzeybatı Toprakları ve Nunavut yer alır.

Saskatchewan 651.036&nbsp;km²lik bir alanı kaplar. Yaygın görüşün aksine, eyâletin yarısı orman, üçte biri çiftlik ve sekizde biri tatlı sularla kaplıdır. Eyalette 100.000'den fazla göl bulunmaktadır. Regina başkent olup, Saskatoon'la birlikte eyâletin iki büyük şehrini oluşturur. Tarım konusunda oldukça meşhur olan Saskatchewan Üniversitesi Saskatoon'da yer almaktadır.

Saskatchewan'da kökleri Avrupa, Rusya, Ukrayna, İskandinavya ve Büyük Britanya'ya dayanan bir milyon insan yaşamaktadır. Eyâlet ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanmakla birlikte halkın üçte ikisi şehir ve kasabalarda yaşar.

Eyalette 5 milyondan fazla eser barındıran yaklaşık 250 müze vardır.
 
Saskatchewan isminin Plains yerlilerine ait olduğu kabul edilir. Kelimenin aslı 'hızlı akan nehir' anlamına gelen "kisiskatchewan"dır ve yerlilerin bölgesinden geçen en önemli su olan Saskatchewan Nehrine atıfta bulunur. Saskatchewan Kanada'nın "ekmek sepeti" olarak ovaları ve buğday tarlaları ile ünlenmiştir. Kanada'nın batısında konumlanan Saskatchewan; Manitoba, Alberta, Kuzeybatı Toprakları ve Amerika Birleşik Devletleri ile çevrelenmiştir

Saskatchewan altın, uranyum ve petrol gibi önemli yer altı zenginlikleriyle de dikkati çekmektedir.

Eyâletin en büyük üniversitesi, 1907 yılında kurulmuş olan Saskatchewan Üniversitesi'dir.
 
## Yerliler

Diğer Kanada Kızılderilileri gibi Saskatchewan eyaletindeki Kızılderililer de *First Nations* («İlk Milletler») yasal adıyla anılırlar. Bunların sayısı 70 olup her biri tek tek yasal olarak muhatap alınır. Bu 70 *First Nation* 9 *Tribal Council* olarak bir üst yapılanma gösterirler ve hepsi birlikte *[[Federation of Saskatchewan Indian Nations]]* adı altında tek federasyonda toplanırlar. Kanada genelinde olduğu gibi burada da Kızılderililerin etnik kimliklerinin öne çıkarılması tasvip edilmez, daha çok dil grubu (*linguistic group*) olarak lanse edilirler. Buna göre Saskatchewan eyaletindeki 70 Kızılderili "kabilesi" beş dil grubunda toplanır: Kriler (*Cree*), Dakotalar (*Dakota*), Denesulineler (*Dene, Chipewyan*), Nakotalar (*Nakota, Assiniboine*) ve Saulteaux Ojibvaları.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Saskatchewan Hükümeti sitesi
* Turizm Saskatchewan sitesi
* Saskatchewan Üniversitesi
John Dillinger

**John Herbert Dillenger** (d. 22 Haziran 1903, Indianapolis, Indiana, ABD - 22 Temmuz 1934, Chicago, Illinois, ABD), 1930'lu yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nin Ortabatı Bölgesi'ni kasıp kavurmuş, 1903-1934 yılları arasında yaşamış banka soyguncusu. Cana yakınlığı, şiddetten kaçınması ve o sıralarda halkın pek çoğunun ekonomik zorlukların sorumlusu olarak gördüğü bankaları hedef alması nedeniyle bir kanun kaçağı olmasına rağmen bazı çevrelerde bir halk kahramanı olarak anılmıştır. Birkaç kez yakalanmış ancak tutuklu bulunduğu yerlerden her seferinde kolaylıkla kaçarak yerel polis örgütlerini zor durumda bırakmıştır. Bir seferinde tutuklu bulunduğu Indiana'nın Crown Point (Taç Noktası) Kasabası'ndaki tutukevinden siyaha boyalı bir tahta parçasını silah gibi göstererek kaçması üzerine çevre şehirlerde bu kasabanın adının Clown Point'e (Palyaço Noktası) çevrilmesine yol açmıştır.

Hakkındaki bir diğer rivayete göre ise, tutuklu bulunduğu hapishanenin müdürünü rehin aldıktan sonra hapishanenin arabası ve şoförü ile kaçarken çevredeki bir bankaya girip soymuş ve bankadan aldığı paranın bir kısmını hapishane müdürü ve şoförüne pay olarak vermiştir. Bir diğer rivayet ise, o gün arabadayken müdüre şarkı bile söylediğidir.

FBI, banka soygunları ve cinayetler o sıralar görev alanına girmediği için konu ile ilgilenmiyordu. Fakat son soygununda Dillinger hayatının en büyük hatasını yaparak kaçtığı polis merkezindeki şefin aracını çalmıştı. Bu bir federal suçtu ve FBI'ın görev alanına giriyordu. FBI'ın efsanevi başkanı J. Edgar Hoover, Dillinger'ın yakalanması durumunda halkın, o sıralarda yeni kurulmuş olan FBI'a desteğinin artacağını düşünerek bu konuyu çok önemsiyordu.

John Dillinger, Chicago Kenti'nde, ilişki içinde bulunduğu Polly Hamilton'ın yanında saklanmaktayken, Hamilton'ın arkadaşı Ana Cumpanas'ın Amerika'da oturma izni karşılığında FBI'a ihbarda bulunması sonucu Melvin Purvis adlı üst düzey FBI yetkilisi öncülüğünde bir sinema çıkışı pusuya düşürülüp öldürüldü.

Öldürüldükten sonra kendisiyle özleşen Tommy Gun silahına Dillenger ismi verilmiştir. Silah 1940 yıllarında İtalyan mafyası tarafından sıkça kullanılmıştır. FBI'ın atış poligonlarındaki hedeflerin üzerinde hala daha John Dillinger'ın resminin bulunduğu söylenir.

*[[Halk Düşmanları (film, 2009)|Halk Düşmanları]]* filminde John Dillinger'ın gangsterlik dönemi anlatılmış ve onu Johnny Depp canlandırmıştır.
Tifo

*Bu madde tifo hastalığı hakkındadır. İlişkisiz bir hastalık olan [[tifüs]] ile karıştırılmamalıdır.*

**Tifo** ya da **Karahumma**, kirli içme suları ve pis yiyeceklerle bulaşan bakteriyel bir hastalıktır. Hastalık etkeni *[[Salmonella]]* Typhi adlı bir bakteridir. Bu bakteri vücuda girdikten 7-15 gün sonra hastalık ortaya çıkar. Bu bakteri, tifolu hastaların dışkılarında, idrarlarında, kanlarında, tükürüklerinde veya vücutlarında görülen deri döküntülerinde bulunur. Genellikle salgın şeklinde ve yaz-sonbahar aylarında görülür. Dünyada her yıl 21 milyon civarında tifo vakası ortaya çıkarken, bu vakaların 200.000 kadarı ölümle sonuçlanmaktadır. Tifo göz ve kulak sinirlerini, kalbi, beyni, böbrekleri, akciğerleri ve karaciğeri etkiler.

### Paratifo

Etkeni *Salmonella paratyphi* A, B ve C suşları olan ve tifodan daha hafif seyreden enfeksiyon hastalığı.

## Belirtiler
* Hastalığın ilk günlerinde yorgunluk ve baş ağrıları
* Birkaç gün sonra ateşin yavaş yavaş yükselmesi
* İştahsızlık
* Burun kanaması
* Bronşit
* Mide ve bağırsak bozuklukları ile birlikte ishal
* Birkaç gün sonra ateşin de biraz daha artmasını takiben göğüste, karında ve sırtta pire ısırığına benzeyen kırmızı lekelerin belirmesi
* Tansiyonun düşmesi, nabzın yavaşlaması
* Hastalığın üçüncü haftasında karnın gerginleşip şişmesi
* Bademciklerin iltihaplanması
* Kilo kaybı
* Üçüncü haftanın sonlarından itibaren, ateş düşmeye ve diğer belirtiler kaybolmaya başlar.
KOMPLİKASYONLAR:
▪︎Kalp kası iltihabı (miyokardit)
▪︎Kalp kapakçıklarının iltihaplanması (endokardit)
▪︎Kalp zarlarının iltihabı (perikardit)
▪︎Zatürre
▪︎Pankreas iltihabı (pankreatit)
▪︎Böbrek veya mesane enfeksiyonları
▪︎Beyni ve omuriliği çevreleyen zarların ve sıvıların iltihabı (menenjit)
▪︎Deliryum, halüsinasyonlar ve paranoid psikoz gibi psikiyatrik sorunlar
▪︎Bağırsak kanaması
▪︎Bağırsak delinmesi

## Tedavi
* Bol bol su içilmelidir.
* Protein ve karbonhidrattan zengin sindirimi kolay besinler verilmelidir.
* Bakteriye karşı antibiyotik verilir. Bu antibiyotiklerde tercih sırası kloramfenikol, ampisilin (veya amoksisilin) ve trimetoprim-sulfametoksazol'dur.

## Korunma
* İçme ve kullanma sularının kontrolü
* Besin hijyeni
* Lağım ve kanalizasyon tesislerinin hijyen şartlarına uygun duruma getirilmesi
* Tifo aşısı: Kesin koruyucu değildir. Ölü tifo aşısı % 51-67 oranında koruyuculuk sağlar. Canlı atenüe oral aşı ise yakın oranlarda koruyuculuğa sahiptir ve yan etkileri daha azdır.
* Kanatlı tüketiminde duyarlılık ve hijyenik seçimler

## Ayrıca bakınız
*Mary Mallon

## Kaynakça

 4.https://www.medicalpark.com.tr/tifo-hastaligi/hg-2039
Hüseyin Avni Aker

**Hüseyin Avni Aker** (1899 Vakfıkebir, Trabzon - 24 Ağustos 1944, Trabzon), Türk öğretmendir. Daha çok Trabzon şehir stadyumuna adının verilmesi ekseninde tanınır.

## Hayatı

Trabzon'daki futbol stadına adını veren spor adamı. Trabzon ilinin ilk beden eğitimi öğretmenidir ve stadın yapılmasına emeği geçmiştir.

1899 yılında Trabzon'un Vakfıkebir ilçesinin Çavuşlu Köyü'nde dünyaya geldi. İlk, orta tahsilini Trabzon'da yaptı ve Trabzon mahalli mektebinden mezun oldu. İstiklal Savaşı'na katılarak cephede düşmana karşı savaştı. 1925 yılına kadar Akçaabat, Sürmene ve Trabzon'da ilkokul öğretmenliği yaptı.

1926 yılında ünlü spor adamı Selim Sırrı Tarcan tarafından İstanbul'da açılan Beden Eğitimi Kursuna katıldı ve buradan diploma aldı. Trabzon tarihinin ilk beden eğitimi öğretmeni olarak tarihe geçen H. Avni Aker, Trabzon Lisesi Muallim Mektebi ve Ticaret Lisesine atandı. Buralardaki başarılı hizmetlerinden sonra **Beden Terbiyesi Bölge Asbaşkanlığı** (Şimdiki Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü) görevini üstlenerek Trabzon sporunun en üst makamına yükselen değerli spor adamı, yaşama veda ettiği 1944 yılına kadar bu görevini sürdürdü.

Avni Aker, görevde bulunduğu yıllar içinde Trabzon'a bir stat kazandırmak ve bugün stadın bulunduğu araziyi bu amaçla istimlak etmek için çok uğraştı. Onun müthiş çabası daha sonra adının verildiği stadı Trabzon futboluna kazandırdı.
 
Hüseyin Avni Aker'in arkadaşı olan ünlü Beden Eğitimi Öğretmeni ve antrenör Hayri Gür stada Avni Aker adının verilme öyküsünü şöyle anlatıyor:

“1940'lı yıllarda Hüseyin Avni Aker'le aynı okulda beraber çalıştık. Kendisi hem lisede öğretmendi hem de Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüğü'nde vali nezdinde asbaşkanlık görevini yürütüyordu. 1972-77 yılları arasında Trabzon'da Beden Terbiyesi'nde 5 yıl bölge müdürü olarak çalıştım. Bu sırada stad inşaatı tamamen bitmiş ve isim aranıyordu. Zamanın valisi Adil Ciğeroğlu başkanlığında bir genel kurul oluşturuldu. Bu genel kurul da ben de vardım ve Hüseyin Avni Aker ismini ben teklif ettim. Çünkü bu stada en çok onun emeği geçmişti. Sanat Okulu ile Yeni Mahalle arası o zamanlar uçurumdu ve bu uçurumu at arabaları ile toprak taşıyarak doldurduk. Toprağı zemine serdikten sonra çimleri ekmeye başladık. Daha sonra ise altmış kişilik kapalı tribün ile açık tribün yaptık. O zamanın parasıyla tüm bunlar 40 bin liraya mal olmuştu. Tüm bunları vali Ciğeroğlu'na anlatınca o da bana hak verdi ve stada Avni Aker'in isminin verilmesini istedi. O zamanlar buna tek karşı çıkan Ziyad Nemli olmuştu. Nemli, stada İdmanocağı'nın eski kaptanı Rıza Kuğu'nun adının verilmesini istiyordu.”

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Hüseyin Avni Aker Stadyumu
Kliring Anlaşması

**Kliring anlaşması**, ülkeler arasındaki iki yanlı ticaret anlaşmalarının temelde malla ödemeyi öngören bir türü. Kliringde anlaşmalı ülkeler arasında ithalat ve ihracat işlemleri döviz kullanılmadan mahsup ve takas yoluyla ve kliring kurumları aracılığıyla gerçekleştirilir. Kliring kurumları merkez bankası ya da kliring ofisidir.

Kliring anlaşması imzalayan ülkelerde ithalatçılar ithal ettikleri malların bedelini kendi ülkelerinde ulusal paralarıyla öderler. Bu paralar anlaşmalı ülkeye ihracatta bulunmuş kişilere alacaklarının ödenmesinde kullanılır. Böylece dövizle ödeme yapma zorunluluğu ortadan kalkar. Kliring uygulaması daha çok mallarını serbest dövizle satamayan ülkelerin başvurduğu bir yoldur ve çoğu durumda bir ülkenin dış ticaretini gittikçe bağımlı kıldığı için tercih edilmez. Bunun en iyi örneği II. Dünya Savaşı öncesi ve sırasındaki Türk-Alman dış ticaretidir.

Kliring anlaşmaları genellikle kısa dönemler (genelde bir yıl) için yapılır. Dönem sonunda iki ülke arasındaki ihracat ve ithalat birbirine eşitlenmediği takdirde yani taraflardan birinin alacaklı veya borçlu olması durumunda hesapların altın veya konvertibl dövizlerle denkleştirilmesi gerekmektedir.

## Dış bağlantılar
* Legal Definitions - clearing agreement, lsd.law
İflas anlaşması

**İflas anlaşması** veya **konkordato** (İtalyanca: *concordato*), batık durumdaki şirketlerin borçlarını karşılayabilecekleri koşullar dâhilinde ödemek için alacaklılarıyla mahkemelerce yaptıkları anlaşmadır.

Bu anlamıyla tarihte "Papalık makamıyla başka hükûmetler arasında yapılan anlaşmalar" için kullanılmıştır.

Günümüzde ise hukuk ve ekonomi alanlarında batık durumunda, alacaklıların, alacaklarını belli bir plana göre almaları için aralarında yaptıkları sözleşme anlamında kullanılmaktadır. Türkçeye iflas anlaşması olarak geçen konkordato, borçlunun, alacaklılarının üçte ikisiyle anlaşarak borçlarının en az yarısını ödemesi ve kalanını da ödeme planına bağlamasıdır.

Ticaret mahkemesinin onayladığı bu anlaşmada alacaklılar, alacaklarının belli bir bölümünden feragât eder ya da vadesi gelmiş borçların vadesi uzatabilirler.
Şirketler birliği

**Konsorsiyum** ya da **Şirketler Birliği**, iki ya da daha fazla işletmenin belirli bir projenin uygulanması konusunda yaptığı iş birliğidir.

Belli bir konuda, ortak menfaati olan ve genellikle kredi verenlerin (bankaların) teşkil ettiği iktisadi bir grup. Uluslararası kuruluşların ve hükûmetlerin iktisadi ve mali yardımları yürütmek için meydana getirdikleri birliklere de *konsorsiyum* denilmektedir.

1962 yılında Türkiye'ye dış kredi sağlamak üzere çeşitli batılı ülkelerle, uluslararası mali kuruluşların teşkil ettiği bir *Türkiye'ye Yardım Konsorsiyumu* kurulmuştur. Bu kuruluş Türkiye'nin üyesi bulunduğu Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) çerçevesinde faaliyet göstermektedir. Konsorsiyum, Türkiye'ye program, proje, borç tecili ve finansman kredileri vermektedir.
Grev

**Grev**; çalışanların, yaptıkları işi toplu reddedişinden kaynaklanan iş durdurma eylemidir. Grev genellikle çalışanların yaşadıkları memnuniyetsizliklere karşılık olarak meydana gelir. Grevler, fabrikalarda ve madenlerde toplu işgücünün öneminin arttığı Sanayi Devrimi sırasında önemli hale gelmiştir ancak fabrika sahiplerinin işçilerden çok daha fazla siyasi gücü olması nedeniyle çoğu ülkede grevler çabucak yasa dışı hale getirilmiştir. Çoğu batı ülkeleri 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında grevi kısmen yasallaştırmıştır.

## Resim galerisi

Dosya:Women Picket during Ladies Tailors Strike, 02-1910 (11192045794) (cropped).jpg|Grevdeki kadın terziler. New York City, Şubat, 1910
Dosya:TamarackMiners CopperCountryMI sepia.jpg|Bakır madeni ve işletmeciliği, ABD'de lokomotif endüstrilerden biri olmuştur. Özellikle 19. ve 20. yüzyıllarda Michigan'da oldukça önemli bir konuma gelmiştir. ABD'nin Michigan eyaleti Tamarack bakır madeninde çalışan işçiler. Bazıları iş kıyafetleri ile ve sefer tasları ile görülmektedir. 1913-1914 yıllarında bölgedeki bakır madeni işçileri **grev**e gitmişlerdir (1905).
Dosya:Stanisław Lentz, Strajk.jpg|*Grev* adlı Stanisław Lentz tablosu


## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Lokavt
Nominal değer

**Nominal Değer (Par Value, Face Value)**, menkul kıymetlerin nominal değerleriyle aynı olan piyasa fiyatı için kullanılan bir bankacılık ve borsa terimidir. Para, çek, senet, hisse senedi, tahvil, pul vb. menkul (taşınabilir) kıymetlerin üzerinde yazılı olan değerdir. İlgili kıymetin reel değerinden ayrımı kıymetin piyasadaki gerçek değerini yansıtmaması, sadece sayısal ifade odaklı olup alım gücünü belirtmemesidir. Piyasa koşullarına göre bu değerin altında veya üstünde fiyata alınıp satılabilirler.

İhraç edilen devlet tahvillerinin nominal değeri o tahvilin geri ödeme günündeki değerini gösterir, dolayısıyla bir tahvilin piyasa değeri nominal değerinin altında olur ki, tahvili alarak devlete borç veren kişi kazanç elde edebilir.

Örneğin, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan her bir devlet iç borçlanma senedinin nominal değeri, üzerinde fiilen yazan değer olan 10 kuruştur. Benzer şekilde 1 TL'nin nominal değeri üzerinde yazan değer olan 1 TL'dir.

## Kaynakça
* İtibari Paranın Kullanımdan Kaldırılmasına Yönelik Teorik Bir Değerlendirme , Dr. Öğr. Üyesi Umut EVLİMOĞLU, Dr. Öğr. Üyesi Umut Tolga GÜMÜŞ, AÜ Sosyal Bilimler Dergisi (IX-II): 167-183, Aralık 2018
* William N. Goetzmann; K. Geert Rouwenhorst (1 August 2005). The Origins of Value: The Financial Innovations that Created Modern Capital Markets. Oxford University Press 

### Dipnotlar
Kalibrasyon

**Kalibrasyon**, dilimize Fransızcadan giren bu sözcük, Metroloji Bilimi içerisindeki tanımı; belirlenmiş koşullar altında bir ölçü aleti veya ölçme sisteminin gösterdiği veya bir ölçüt/ölçeğin ifade ettiği değerler ile, o sistemi ölçen/referans olarak değerleri bilinen cihaz/sistem arasındaki ilişkiyi oluşturan işlemler dizisi olarak tanımlanır. Kalibrasyon bir ölçme aleti veya düzeneğinin doğru sonuçlar verecek şekilde ayarlanması işlemi değildir.

* Kalibrasyonun sonucu, ölçeğin, ölçü aletinin veya ölçme sisteminin hatasını kestirmeye veya belirli bir skalanın işaretlerine değerler verilmesine olanak sağlar.
* Kalibrasyon işlemi başka metrolojik özellikleri de belirleyebilir.
* Kalibrasyon sonucu, kalibrasyon sertifikası veya kalibrasyon raporu adı verilen bir doküman ile kaydedilebilir.

Özel ekipmanlarla, hassas olarak yapilip orijin kabul edilen referans cihaza uygunlugu, bir rapor veya sertifika ile kayit altına alınan ölçme aleti veya ölçüm cihazina ait bu belgelerin üzerinde, mutlaka aletin/cihazin marka, model, seri numarası ve sapma buyuklugu bulunur. 
Ayrıca, sertifikanın izlenebilirliğini takip edebilmek için, Rapor veya Sertifika numarası da içermektedir.

* Kalibrasyon sonucu bazen, bir kalibrasyon faktörü veya bir kalibrasyon eğrisi şeklindeki bir dizi kalibrasyon faktörü olarak ifade edilebilir.

Kalibrasyon işleminde, kalibre edilen ölçü aletinin hata miktarı, kendisinden daha yüksek doğruluk u (en az 10 kat), bir ölçü aleti referans alınarak belirlenir. Kalibrasyonda referans alınan ölçü alet(ler)inin kalibrasyon sertifikası üzerinden ulusal veya uluslararası temel referanslara izlenebilir olması gerekir. Böylelikle kalibre edilen ölçü aletinin de temel referanslara izlenebilirliği sağlanmış olur.

Kalibrasyon işlemi bir deneysel çalışma olup, deneysel bir çalışmadan beklenen tüm gereklilikler karşılanmalıdır. Yani çalışmalar kontrollü bir ortamda, özenli ve yazılı çalışma alışkanlığına sahip eğitimli kişilerce yapılmalı, çalışmanın yapıldığı ortam özellikleri, kullanılan ekipman, uygulanan yöntem, ölçüm belirsizliği ve sonuçlar kalibrasyon raporunda belirtilmelidir.

Kalibrasyon sonucu ölçü aletinin hatasının, kullanıldığı proses veya varsa ilgili standartlarda belirtilen limitlerin dışına çıktığı belirlenmişse bu hatanın ayarlanarak giderilmesine çalışılır. Ancak ayar sonrası kalibrasyonun tekrarlanması ve son durumun raporlanması zorunludur.

Ölçü aletleri, ölçüm prensip ve teknolojileri ile kullanıma, bulunduğu ortam şartlarına bağlı olarak, etkilenirler ve zamanla yaşlanırlar. 
Bu nedenle belirli periyotlarla kalibrasyonun tekrarlanması gerekir. Söz konusu periyodlar deneyimli kullanıcılar tarafından cihaz özellikleri ve kullanım koşulları göz önüne alınarak belirlenmeli, periyodun sıklığı, kalibrasyon raporunda belirlenmelidir.

Kalibrasyonun, kalite yönetim sistemlerinin bir beklentisi olmasının nedeni, işletmeler için bir ihtiyaç olmasındandır. Eğer işletme içinde bir büyüklüğü ölçme ihtiyacı varsa, orada kullanılan ölçü aletinin istenilen doğrulukta ölçüm yapıp yapmadığının belirlenmesi ihtiyacı da vardır.
Fonlama

**Fonlama** (**), finans jargonunda özkaynaklarını kullanarak kaynak sağlama yöntemidir. Hisse senedi ihraç edilmesiyle şirketler, borç alarak ya da öz kaynaklarını kullanarak kendilerine kaynak sağlarlar.
Forfaiting

**Forfaiting**, vadeli mal ve hizmet ihracatından doğan ve belirli bir ödeme planına bağlı olarak tahsil edilecek olan alacakların daha önce bu hakkı elinde bulunduranlara rücu edilmeksizin (kayıtsız şartsız ve vazgeçilmez olarak), bir banka veya bu alanda uzmanlaşmış bir finans kuruluşu (forfaiter) tarafından satın alınarak iskonto edilmesidir. Latincede alacak hakkının kayıtsız ve şartsız olarak teslim edilmesi anlamındadır.

Forfaiting işleminde satıcı, poliçeyi forfaiting şirketine satarak tüm tahsilat risklerinden kurtulmakta ve belli bir maliyet karşılığı poliçesini iskonto ettirmiş olmaktadır. Bu yöntemle rücusuz olarak forfaiter şirketine satan işletme, bilançosunun likiditesini de az tutmaktadır.
Franchising

**Franchising** ya da **imtiyaz hakkı**, sözleşmeye dayalı, direkt bütünleşmiş bir pazarlama sistemidir. Bu sistemde nasılınıbil (know-how) ve markanın imtiyaz hakkı sahibi, belirli süre, koşul ve sınırları kapsayan anlaşmayla bağımsız yatırımcılara sistemini ve markasını kullandırır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Şube (kuruluş)
*Perakende zinciri
Bilanço

**Bilanço** (İtalyanca'dan *bilancia*, terazi; Latince *bilanx*); bir şirketin dönemsel faaliyetleri sonucu, dönem sonunda hazırladıkları ve yayımladıkları tablolardır. Dönem kârı ya da zararı bu tablodan anlaşılır. Bilanço ile gelir tablosu, yıl sonu finansal tablolarını oluşturur.

Bilanço, envanterde bulunan iktisadi kıymetlerin tasnifli bir şekilde ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla düzenlenmiş özetidir. Bilançoda iki tablo bulunur: aktifler tablosu ve pasifler tablosu. Aktif tablosunda mevcutlar ve alacaklar (ve varsa zarar) gösterilirken, pasif tablosunda borçlar yer alır.

## Bilanço Eşitliği
**Bilanço Eşitliği** *Varlıklar = [[Sermaye]]+ [[Borçlar hukuku|Borçlar]]* 'dır. Bir kuruluşun, varlıklarını ve o varlıkların kaynağını teşkil eden unsurların belirli bir tarih itibarıyla gösterildiği hesap özetidir.

Bilançoda aktifler ile borçlar arasındaki fark öz sermayeyi oluşturur, öz sermaye bu şekilde tespit edildikten sonra pasife yazılır ve böylece aktif-pasif denkliği sağlanmış olur. Esasında öz sermaye gerçek anlamda bir borç değildir ve pasifte yer almamalıdır; ancak bu kısım işletmenin kendi kendine olan borcu olarak nitelendirilerek pasife aktarılır ve aktifler ve pasifler toplamı her zaman birbirine eşit olur.

Varlıklar kolonu ile Kaynaklar kolonunun dip toplamları her zaman birbirine eşittir. Bu eşitliğin nedeni varlığın elde edilme kaynağının özkaynak mı yoksa borç mu sorusuna yanıt vermesinden kaynaklanır. *[[Özkaynaklar]] =Varlıklar-Borçlar* şeklinde hesaplanır. İtalyan Din adamı luca bu sistemin temellerini atan ilk insandır.

Tekdüzen Hesap Planı bilanço hesaplarını beş grupta toplamıştır.
# Dönen / Cari Varlıklar
# Duran / Cari olmayan Varlıklar
# Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar
# Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar
# Özkaynaklar

## Mali Bilanço
Vergi yasalarına göre hazırlanan bilanço, mali bilanço (ya da vergi bilançosu) dur. Ticaret hukuku ile vergi hukuku kurallarının birbirinden farklılşatığı noktalar vardır: bunların başında değerleme hükümleri gelir. Ayrıca gelirden indirilebilecek ve indirilemeyecek olan unsurlar da birbirinden farklıdır (örnek.yedek akçe). Amortisman hükümleri ile vergi avantajları olan istisna ve muafiyetlerin göz önünde bulundurulması gibi farklılıklar iki farklı bilançonun ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Ticari bilançodan ayrılarak vergi yasalarının hükümlerine uyulmasıyla mali bilanço ortaya çıkar. Ancak ticari bilanço hazırlanırken vergi yasalarına uyulmuşsa tek bilanço yapılır.

Bankalar, kredi taleplerini incelerken mali bilançoya bakarak karar verirler.

## Kaynakça
Tahkim

**Tahkim**, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlendiği bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Kimi görüşlere göre bir alternatif uyuşmazlık çözümü yöntemi olan tahkim, kimilerine göre doğrudan yargısal bir faaliyettir.

Tahkim yargılamasında hakemler iki veya daha fazla tarafın uyuşmazlığını çözmekle sorumludurlar.

## Ülkelere göre tahkim
### Türkiye
Tarafların tahkime gitme iradesi, uyuşmazlık çıkmadan veya çıktıktan sonra aralarında yaptıkları tahkim anlaşmasına dayanır. Tahkim aslında bir özel hukuk kavramı olmasına rağmen 1999 yılında gerçekleşen Anayasa değişikliğiyle İdare Hukukunda da uygulanmaya başlanmıştır.

Türk hukukuna göre, uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülmesi için, uyuşmazlık konusunun tahkime elverişli olması gerekir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konuda tahkime gidilemez. Örneğin, bir boşanma davası tahkim yoluyla çözülemez. Tahkim iç tahkim ve uluslararası tahkim olarak ikiye ayrılmaktadır. Eğer bir ilişkide hiçbir yabancı unsur yoksa böyle bir ilişkiden kaynaklanan uyuşmazlıklar için uluslararası tahkime gidilemez.

4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uyarınca sayısı tek olmak kaydıyla, taraflar tahkim yargılamasında hakem sayısını belirlemekte serbesttirler. Hakemlerin sayısı taraflarca kararlaştırılmamışsa üç hakem seçilir. 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun uygulanabilmesi için de uyuşmazlık konusunun yabancılık vasfına sahip olması, tarafların farklı devletlerde bulunuyor olması gerekir

İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC), kurulduğu 2014 yılından bu yana bölgesinde önemli tahkim merkezlerinden biri haline gelmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Birleşik Hakemler Kurumu
* Spor Tahkim Mahkemesi
* Maldivler Uluslararası Tahkim Merkezi
* Vancouver Denizcilik Hakemleri Birliği

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* ICC Türkiye
* Alternatif Uyuşmazlık Çözümleri Derneği
* Türk Tahkim Sitesi
* International Chamber of Commerce - ICC
* American Arbitration Association - AAA
* Chartered Institute of Arbitrators
Tüketici fiyat endeksi

**Tüketici fiyat endeksi** ya da kısaca **TÜFE**, tipik bir tüketicinin satın aldığı belirli bir ürün ve hizmet grubunun fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür. Yıllık enflasyon değerindeki değişimi ölçmek için kullanılır.

TÜFE, istatistik bilimindeki fiyat endeks sayıları ile hesaplanır. Belli bir yıl seçilir ve bu yıl temel yıl kabul edilir. Endeks değeri 100'dür. Bundan sonraki yıllar, yani cari yıllar enflasyon değerlerine göre değişkenlik gösterir ve temel alınan endekste oynamalar olur.

## Yorumlanması
TÜFE'nin yorumlanabilmesi için temel bir dönemin ve karşılaştırılmak istenen dönemin belirlenmesi yeterlidir. Karşılaştırılan dönemler arasındaki toplam ya da fark, belirli bir gelire sahip olan bireyin satın alma gücünün azalıp azalmadığını gösterecektir.

Örneğin; Ocak 2005 döneminde aylık 1000 TL gelire sahip olan bireyin satın alma gücü Nisan 2008 dönemine kadar (Nisan ayı hariç) %27.38 (7.47 - .55 + 9.29 + 8.12 + .80 + 1.29 + .96 ) oranında azalmıştır. Böylece Ocak 2005 yılında aylık 1000 TL gelire sahip olan bireyin Nisan 2008'deki *reel geliri* 726.2 (1000 - 273.8) TL'dir. Birey, Nisan 2008 döneminde 1000 TL gelire sahip olsa bile bu onun *nominal (göstermelik) geliri* olacaktır. Ocak 2005 döneminin hesaplamaya katılmamasının sebebi (hesaplamada -.55 yazılmasının sebebi) ise bu dönemin temel dönem olarak kabul edilmesidir.

## Ayrıca bakınız
* Üretici fiyat endeksi
Dezenflasyon

**Dezenflasyon**, fiyat artış hızının, yani enflasyon oranının zaman içinde azalması anlamına gelmektedir. Yüksek enflasyondan düşük enflasyona geçiş sırasında yaşanan düşen enflasyon sürecini ifade eder.

Dezenflasyon, deflasyon ile karıştırılmamalıdır. Deflasyonda fiyatlar genel düzeyde düşerken, dezenflasyonda fiyatlar yükselmeye devam eder ancak bu yükselişin hızı azalır. Örneğin enflasyon oranının yüzde 80'den yüzde 40'a gerilemesi bir dezenflasyon sürecidir; fiyatlar hâlâ artmaktadır fakat artış hızı düşmüştür.

## Ayrıca bakınız
* Enflasyon
* Deflasyon
* Alım gücü
* Stagflasyon

## Kaynakça
Kariyer yönetimi

**Kariyer yönetimi**, İnsan kaynakları planları ile sistemin bütünleştirilmesi, kariyer yollarının belirlenmesi, kariyer bilgisinin artırılması için açık işlerin duyurulması, çalışanların başarımlarının değerlendirilmesi, astlara kariyer danışmanlığı yapılması, iş deneyimlerinin artırılması ve eğitim programlarının düzenlenmesi etkinliklerinin tümüdür.
Toptan eşya fiyat endeksi

**Toptan eşya fiyat endeksi**, değişimi aylık ya da yıllık enflasyon rakamının belirlenmesinde kullanılır. 2005 yılından itibaren Türkiye İstatistik Kurumu, toptan eşya fiyat endeksinin yerine üretici fiyat endeksini kullanmaya başlamıştır.

## Ayrıca bakınız
* Tüketici fiyat endeksi (Türkiye)
* Üretici fiyat endeksi (Türkiye)
Değer zinciri analizi

**Değer zinciri analizi**, bir organizasyonun kendi sunduğu servis veya ürünlere, belirli bir sırayla uyguladığı işlemlerin, yani bir değer zincirinin sayesinde anlam kattığını kabul eden işletme felsefesinde, bu zincirdeki güçlü ve zayıf yönleri sistematik olarak ortaya çıkarmak, tanımlamak ve analiz etmek için kullanılan analiz yöntemidir. Değer artışının nasıl sağlanabileceğini, bunun için hangi kritik faaliyetlerin ve faktörlerin göz önüne alınması gerektiği, düşük maliyet ve farklılaşmanın nasıl gerçekleşeceği, rakiplerin yetenek ve faaliyetleri ile karşılaştırarak sistematik bir şekilde bu analizle açıklanır.
Halka arz

**Halka arz**, hisse senetlerinin çok sayıda ve önceden bilinmeyen yatırımcılara çağrı ve ilan yoluyla satışıdır.

Şirketlerin, özkaynak yoluyla hisse senedi ihraç ederek fonlama sağlaması olarak da tanımlanır. Bunun dışında, şirketlerin kaynak ihtiyaçlarını karşılamak için yabancı kaynaklardan borç alması da mümkündür.

## Kaynakça
İşsizlik

**İşsizlik**, herhangi bir ekonomik toplumda çalışmak istediği halde iş bulamayan yetişkinlerin bulunması durumu. İş bulamayan kimseye **işsiz** denir. Ekonomide genellikle 16 yaş ve üzeri kimseler işsiz grubuna dahil edilirler. Başlıca işsizlik türlerinden bazıları yapısal işsizlik, friksiyonel işsizlik, döngüsel işsizlik, gönülsüz işsizlik ve klasik işsizliktir. Yapısal argümanlar, yıkıcı teknolojiler ve küreselleşmeyle ilgili nedenleri ve çözümleri vurguluyor. BM Uluslararası Çalışma Örgütü'ne (ILO) göre, 2018 yılında dünya çapında 172 milyon insan (veya rapor edilen küresel işgücünün %5'i) işsizdi.

## Tanımlar
* Bir ekonomide işsiz miktarı, söz konusu ekonomide işi olmayan ve cari ücret düzeyinde çalışmak istediği halde iş bulamayan yetişkinlerin miktarıdır.
* Bir ekonomideki işsizlik oranı ise, söz konusu ekonomideki işsizlerin toplam işgücü (çalışanlar + işsizler) içindeki payı ifade eder.
* İşsizlik oranı (%) = (İşsizlerin miktarı / toplam işgücü) x 100
* Eksik istihdam: Eksik istihdam kavramı bir ekonomide eğitimli, yetenekli veya deneyimli olup hakettiğinden az ücretle çalışanlar; eğitimli, yetenekli veya deneyimli olduğu halde az bilgi ve yetenek gerektiren işlerde çalışanlar ile tam gün çalışmak isteyip de part-time (kısıtlı süre) iş bulabilenleri kapsar.

## Dünyada durum
* Ülkelere göre işsizlik oranı listesi

## İşsizliğin kişisel sonuçları
İşsiz kişiler geçimlerini sağlamak üzere para kazanamazlar, bunun sonucu olarak kişiler mortgage ev kredilerini veya ev kiralarını ödeyemeyecek duruma düşüp, kaldıkları mekanlardan çıkmak zorunda kalabilirler. Bu da evsizlerin varolmasına neden olur. Ayrıca işsizlik kişinin üzerinde önemli bir psikolojik baskı yaratır, bu da kişiyi bunalıma kadar götüren bir ruhsal rahatsızlık süreci içerisine girebilirler. Ayrıca istatistiklere bakıldığında işsizliğin yüksek olduğu dönemlerde suç oranlarının yükseldiği gözlemlenmiştir.

Sosyal-devlet yapısının daha geliştiği ülkelerde işsizlik sigortası uygulamaları görülmektedir. Ayrıca işini kaybetme korkusu bireylerde psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir.

## İşsizliğin toplumsal sonuçları

Yüksek işsizlik oranına sahip bir ekonomi, sahip olduğu işgücünün önemli bir kısmını kullanamamaktadır. İşsizliğin yükselmesi toplumda bencillik ve yabancı düşmanlığına yol açabilir. Az miktarda olan iş imkânını diğer ülkelerden gelen yabancılara kaptırmak istememe yabancı düşmanlığı ve sınırlardaki geçişlerin azalmasına neden olabilir. Ayrıca toplumda bireyler mevcut işi kapabilmek için kişilerin sağlığını olumsuz etkileyebilecek düzeye ulaşan bir yarışmaya dönüşebilir. Yüksek işsizlik oranı işçiyi patronun karşısında güçsüz bir duruma düşürebilir. İşveren, işçiyi onun yerine başkalarını alabileceği telkin ve tehdidine bulunarak işçinin üzerine baskı uygulayabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Türkiye'de işsizlik
*İşsizlik sigortası
*İstihdam
* Eksik istihdam
* Phillips eğrisi
*Caydırılmış işçi
* Sosyal güvence
* Yoksulluk
*Parasalcılık
* NEET
* NAIRU
Scheme

**Scheme**, Guy Lewis Steele Jr. ve Gerald Jay Sussman tarafından geliştirilmiş bir Lisp lehçesidir. Çok az sayıda programlama kuralıyla anlatımlar oluşturulmasını sağlar, pratik ve yalın yapısıyla günümüzde var olan pek çok programlama kavramını destekler.

Scheme dilinde yazılmış programlar derleme işleminden geçmeden yorumlayıcı tarafından yorumlanır. Bu yöntem programı yavaş ve verimsiz kılar, fakat temel algoritmik kavramların anlaşılmasını kolaylaştırır. Bu yüzden Scheme, genelde uygulama geliştirmek yerine bilgisayar bilimleri eğitiminde yoğun olarak kullanılır.

Scheme, IEEE tarafından 1978 ilâ 1990 yılları arasında standartlaştırılmışsa da dilin evrimini takip eden R*N*RS raporları pratikte standart yerine geçerler. Şu anda R6RS (Revised6 Report on the Algorithmic Language Scheme) en son kabul edilen rapordur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Bilgisayar Programlarının Yapısı ve Okuması 
* Dilin en son kabul edilmiş hâlini tanımlayan Scheme Raporu  
* MIT Scheme başvuru kaynağı 
* Scheme ile ilgili standart belgeleri 
* Scheme Yorumlayıcısı
Patafizik

**Patafizik** genelle değil özelle ilgilenir.

*İstisnalar Bilimi* olarak da isimlendirilir. Metafizik ötesindeki alemi çalışma alanı olarak seçen psödofelsefedir. Modern bilimin kuram ve yöntemlerinin hicvidir ve çoğunlukla anlamsız ve deneysel bir dil kullanır. Terim ve kavram olarak Alfred Jarry tarafından üretilmiştir.

* Patakosmos,‘Pataphysics Institutes map of the world
Robert Smithson

**Robert Smithson** (2 Ocak 1938; Rutherford, New Jersey - 20 Temmuz 1973), Amerikalı arazi sanatçısı.

Jeoloji, kristallografi, endüstriyel atıklar ve bilimkurgu gibi alanlarda da çalışan bir sanatçı. 1960'larda modüler birimleri ile çoğunlukla kristal yüzeyleri anımsatan minimalist çelik heykelleri ile dikkat çekti. Sonraki işlerinde özellikle yere atma ve dökme gibi işlemleri işin içine katarak yer çekimi kavramıyla uğraşan heykeller yaptı. 1970 Nisan'ında Utah'taki Büyük Tuz Gölü'nün kuzeydoğu kıyısına en ünlü eseri olan Spiral Mendirek'i ('Spiral Jetty') inşa etti.

'Spiral Jetty' dağınık kayalık bir alandır, kendi etrafında sarmalanmış ve bir çıkmazla sonlanmıştır. Mevsim değişimlerine karşı şaşırtıcı derecede duyarlıdır. Su yosunlarının miktarına ve değişen tuz tabakalarına maruz kalan kayalara bağlı olarak su renk değiştirir.

20 Temmuz 1973'te çevrenin keşfini yapmak üzere profesyonel bir fotoğrafçı ile birlikte havalanan Smithson'un uçağı düştü, içindeki üç kişi de öldü. Otuzbeş yaşında hayatını kaybeden sanatçının yarım kalan işi Amarillo Ramp'i eşi Nancy Holt tamamladı.
Mila Rodino

***Mila Rodino*** (Мила Родино, "Sevgili Ana Vatan"), Bulgaristan'ın günümüzde kullanılan ulusal marşıdır. sözler, Tsvetan Radoslavov tarafından yazılan "Görkemli Eski Dağlar" adlı şiirinden aynen alınmıştır. Şair bu şiirini 1885 yılında, 1885 Sırp-Bulgar Savaşı'ndan döndükten hemen sonra yazmıştır. 1964 yılında Bulgaristan'ın ulusal marşı olarak kabul edilmiş, sözleri birçok değişikliğe uğramış ve günümüzdeki hali 1990'da benimsenmiştir.

1886 ve 1944 yılları arasında Bulgaristan'ın ulusal marşı *[[Meriç Gürüldüyor]]*'du.

## Sözleri

## Dış bağlantılar
* http://www.president.bg/en/himn.mp3
32. Gün

***32. Gün***, Mehmet Ali Birand ve ekibinin hazırladığı, 1985 yılında TRT'de yayımlanmaya başlamış olan ve 2016 yılında sona eren haber türündeki Türk televizyon programıdır. *32. Gün*, TRT 1 (1985-1992), Show TV (1992-1998), atv (1995), Kanal D (1999, 2005-2014), CNN Türk (1999-2005), 360 (2015-2016) ve son olarak 24 (2016) gibi kanallarda ekrana gelmiştir.

## Geçmişi
Ekrana ilk çıktığı yıllarda kadrosu Mehmet Ali Birand, Musa Çözen, Ali Kırca, Savaş Ay, Reha Muhtar gibi isimlerden oluşan *32. Gün*'e daha sonradan Vahap Yazaroğlu, Mithat Bereket, Rıdvan Akar, Cüneyt Özdemir, Can Dündar, Turan Yavuz, Banu Avar, Banu Acun, Serdar Akinan, Çiğdem Anad, Bülent Çaplı, Deniz Arman, Coşkun Aral, Ahmet Sever, Cenk Başlamış, Ayfer Dedekorkut, Cem Öğretir, Kerem Şenel ve Utku Başar gibi isimler de dahil oldu.
 
İlk başladığı yıllarda daha çok uluslararası siyaset konularının ağırlıkla işlendiği *32. Gün*, daha sonra Türkiye'nin büyük çaplı politik sorunlarına da eğilmiştir. Bu nedenle program, 1992'de *32. Gün Dünya* ve *32. Gün Türkiye* isimleriyle ikiye ayrılmıştır. *32. Gün*, sonraları giderek daha yoğun bir şekilde Türkiye gündemine yoğunlaşırken, programın araştırmacı gazetecilik boyutu da, eski gücünü yitirmiştir. Bunda, televizyon kanallarının bu tarz yapımların ekonomik getirisini yetersiz kabul etmesinin rol oynadığı söylenmektedir.

Türk televizyonlarının uluslararası çapta en çok tanınan haber programı olarak gösterilen *32. Gün*'de François Mitterrand, Helmut Kohl, Muammer Kaddafi, Margaret Thatcher, Boris Yeltsin, Mihail Gorbaçov, Saddam Hüseyin, Jacques Chirac, Yaser Arafat, Nelson Mandela ve daha çok sayıda dünya liderinin röportajları yayımlanmıştır.

Mehmet Ali Birand, *32. Gün* programının 10. yılında *32. Gün: 10 Yılın Perde Arkası*, 20. yılında da *32. Gün: 20 Yılın Perde Arkası* isimleriyle iki kitap yazmıştır. Kanal D'de her perşembe günü geceyarısını geçtikten sonra ekrana gelen ve daha çok tartışma platformu kimliğiyle seyirci karşısına çıkan *32. Gün* programı Mehmet Ali Birand tarafından hazırlanmıştır.

1-7. sezon arası TRT'de. 7-10. sezon arası Show TV'de. 11. sezon arası kısa bir süre atv'de. 11-13. sezon arası tekrar Show TV'de. 14-15. sezon arası Kanal D'de. 15-20. sezon arası CNN Türk'te. 21-29. sezon arası tekrar Kanal D'de. 30-31. sezon arası 360'ta. 32. sezonu veya son sezonu ise 24'te yayımlanmıştır. *32.Gün*, 1035. bölüm ile 32 sezonluk yayın hayatına son vermiştir. Birand'ın ölümü nedeniyle yerine oğlu Umur Birand tarafından sunulan programın genel yayın yönetmenliğini Hilmi Hacaloğlu gerçekleştirmiştir.

## Sunucular

## Yayın takvimi

## Bölümler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 32. Gün resmî web sitesi
* 
* Radikal Gazetesi'nden bir haber
Kanalizasyon

**Kanalizasyon** ya da **lağım döşemi**, pis ve atık suların özel kanallar aracılığıyla toplanıp atılmasını sağlayan altyapı sistemidir. Bu kanallarda künk ya da büz adı verilen kalın borular kullanılır. Atık karasu, gri su, lağım suyu, yağmur suyu taşınır.

Ayrıca bunların zarar görmesi (delinme, yanma, kırılma, patlama ) sonucunda etrafa kötü koku yayılabilir. Yani kanalizasyon borularının çok sağlam olması lazımdır.

Kanalizasyon hatları genellikle 1/2 dolulukta 2fps hızla akacak şekilde tasarlanır. Asgari akış hızı, boruların temiz kalmasını sağlar ve katı madde birikimini engeller. Bina içi sistemlerde eğim %1 ile %2 arasında olmalıdır. Bina dışındaki sistemin uç (dış) noktalarındaki borular, en az %1 eğimle tasarlanmalıdır. Bu uç noktalardaki borularda az akış olacağından, %1 eğim, boruların temiz kalmasına yardımcı olur.

Yatay eğrilikli borular pek istenmese de bazı durumlarda gerekli olabilir. Böyle durumlarda, boru düzmüş gibi hesaplanır ve gerekli minimum eğime %50 eklenir. Böylece, borunun eğriliğinden kaynaklanan hidrolik enerji kaybı dengelenmiş olur.

Menhol bağlantılarında, aynı çaplı borular bağlanırken, akış yönünde aşağıda kalan boru, yukarıdaki borudan en az 0,025 m daha alçak konulmalıdır. Eğer, boru çapı değişiyorsa, boruların çapının %80'ine karşılık gelen yükseklikleri eşleştirilmelidir.

Kanalizasyon ağının bulunmadığı yerlerde genellikle lağım çukuru kullanılır.

## Türleri
* Birleşik kanalizasyon
* Merkezi olmayan atık su sistemi
* Drenaj-atık-havalandırma sistemi
* Atık kanalizasyon
* Yerçekimi kanalizasyon
* Deşarj
* Sıhhi kanalizasyon
* Basitleştirilmiş kanalizasyon
* Kanalizasyon ızgarası
* Vakumlu kanalizasyon

## Ayrıca bakınız

* Su temini ve sanitasyon tarihi
* Rögar kapağı
* Atık su arıtımı
* Su kirliliği
Baskılı devre kartı

**Baskılı devre kartı** (kısaca **BDK**, İngilizce kısaltması **PCB**), elektronik devre elemanlarını monte etmek için yüzeyinde iletken (örneğin bakır) yollar ve adalar, yüzeyler arasında ise içi lehim kaplı delikler içeren değişik yalıtkan materyallerden yapılmış plakalardır.

Delik içi kaplama, içi kaplanmış delik (İngilizce via), kartın katmanları arasında elektrik akımını taşıyan yollar arasında bağlantı sağlayan deliklerdir. Karta monte edilen bacaklı devre elemanları bu deliklere takılır veya sadece katmanlar arası iletim sağlamak için de yapılabilir. Yüzey montaj teknolojisinde elemanların üzerinde duracağı düz bir yüzey halinde olan bakırdan veya üzeri lehim kaplanmış adalar bulunur. Bazı iletken bakır bölgeler su yolları ile birbirlerine bağlantılıdır. Su yolları akımı geçirir. Çok fazla akım taşıyacak su yolları kalın tutulur az akım taşıyacaklar ince yapılır.

BDK (PCB) çizimi genelde bilgisayar programları ile yapılır. En bilinen BDK (PCB) tasarım programlarına OrCad, Proteus (ISIS ve ARES) ve Protel, PCAD örnek verilebilir. PCB çiziminde, yol aralıkları, via genişlikleri, bypass kondansatörlerinin yerleştirilmesi, radyo frekans yayan parçalar var ise bunların mümkün olduğunca entegre devre elemanlarını etkilemeyecek şekilde yerleştirilmesi, aksi halde Faraday kafesi ile yalıtılması, dijital ve analog şaselerin (toprak-ground) ayrıştırılması gibi konulara dikkat edilir.

Fiber vb malzemelerin üzerine ince film tabakası halinde bakır yapıştırılmış malzemeler bakırlı pertinaks olarak isimlendirilir. Bu malzeme üzerine, devre şeması (değişik şekillerde) hazırlanarak aktarılır. Aktarma işleminde bir çeşit boya ile akım taşıyacak yollar plakete çizilmiş olur. Daha sonra bu plaket özel bir asit karışımına atılır. Bu asit karışımı, boyalı yüzeylere etki edemezken, boyanmamış yüzeydeki bakırları eritir. Asitten çıkarılan plaket yıkanarak üzerindeki boya tabakası da kaldırıldığında devre hazır hale gelmiş demektir.

## Malzemeler

Katmanlardaki iletken yollar ince bakır folyo tabakası şeklindedir.

* CFR-2 (Fenol türevli selülozik kâğıt)
* FR-3 (Selülozik kâğıt ve epoksi)
* FR-4 (Dokunmuş camyünü ve epoksi)
* FR-5 (Dokunmuş camyünü ve epoksi)
* FR-6 (dokunmamış camyünü ve poliester)
* G-10 (Dokunmuş camyünü ve epoksi)
* CEM-1 (Selülozik kâğıt ve epoksi)
* CEM-2 (Selülozik kâğıt ve epoksi)
* CEM-3 (Dokunmuş camyünü ve epoksi)
* CEM-4 (Dokunmuş camyünü ve epoksi)
* CEM-5 (Dokunmuş camyünü ve poliester)

Bazı uygulamalarda teflon, poliamidler ve seramik de kullanılabilmektedir.

## Dış bağlantılar
* Baskı Devre Kartları ve Üretim Teknikleri 
* Ütü ile Kolay Baskı Devre (pcb) Hazırlama  Ütü ile Kolay Baskı Devre (pcb) Hazırlama
* Ütü ile baskı devre (pcb) hazırlama video  Ütü ile baskı devre (pcb) hazırlama video

## Kaynakça