open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Caryophyllales

**Caryophyllales**, Magnoliopsida sınıfına bağlı bir bitki takımıdır.

## Taksonomi
**Caryophyllales** takımına bağlı familyalar (2024):

# Achatocarpaceae
# Agdestidaceae
# Aizoaceae
# Amaranthaceae
# Anacampserotaceae
# Ancistrocladaceae
# Asteropeiaceae
# Barbeuiaceae
# Basellaceae
# Cactaceae
# Caryophyllaceae
# Chenopodiaceae
# Corbichoniaceae
# Didiereaceae
# Droseraceae
# Drosophyllaceae
# Frankeniaceae
# Gisekiaceae
# Halophytaceae
# Hectorellaceae
# Kewaceae
# Limeaceae
# Lophiocarpaceae
# Macarthuriaceae
# Microteaceae
# Molluginaceae
# Montiaceae
# Nepenthaceae
# Nyctaginaceae
# Physenaceae
# Phytolaccaceae
# Plumbaginaceae
# Polygonaceae
# Portulacaceae
# Portulacaeae
# Rhabdodendraceae
# Sarcobataceae
# Simmondsiaceae
# Stegnospermataceae
# Talinacaceae
# Talinaceae
# Tamaricaceae

## Konuyla ilgili yayınlar
* Mabberley D.J. (2000) The Plant-Book, 2nd ed., Cambridge University Press, Cambridge, UK, 858 p.
* Taylor E., Taylor T., et al (2008) Paleobotany: The Biology and Evolution of Fossil Plants, 1-1230
* Van der Meijden, R. (2005)
* Ruggiero, M. A.; Gordon, D. P.; Orrell, T. M.; Bailly, N.; Bourgoin, T.; Brusca, R. C.; Cavalier-Smith, T.; Guiry, M. D.; Kirk, P. M. (2015). Correction: A Higher Level Classification of All Living Organisms. PLoS ONE. 10(4): e0119248.
* Gärdenfors, Ulf, Hall, R., Hallingbäck, T., Hansson, H.G. & Hedström, L. (2003) Djur, svampar och växter i Sverige 2003. Förteckning över antal arter per familj. ArtDatabanken Rapporterar 5, ArtDatabanken, Uppsala.
* Angiosperm Phylogeny Group. (2016). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. Botanical Journal of the Linnean Society. 181(1): 1-20.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Barış Partisi

**Barış Partisi**, 1996-1999 yılları arasında Türkiye'de etkinlik göstermiş siyasi parti.

1995'te kurulan ve ertesi yıl partileşen Demokratik Barış Hareketi'nin, programında Diyanet İşleri Başkanlığı'nı devlet kurumu olmaktan çıkarmayı savunduğu için hakkında kapatılma talebiyle dava açılması üzerine, 10 Aralık 1996'da gene DBP'nin lideri olan CHP eski milletvekili ve iş insanı Ali Haydar Veziroğlu öncülüğünde kuruldu. Veziroğlu da genel başkanlığa getirildi. 2 Kasım 1997'de yapılan ilk kongrede ise Yeni Demokrasi Hareketi, Barış Partisi'ne katıldı. Katıldığı 1999 genel seçimleri'nde yüzde % 0,25 oy oranıyla başarılı olamadı. 9 Mayıs 1999'da yapılan son kongresinde fesih kararı aldı.

## Barış Partisi ve seçimler
### Genel seçimler

### Yerel seçimler

## Kaynakça
Sınav (film)

***Sınav***, 2006 yapımı bir Türk dram filmidir. İstanbul Beykoz'da Barbaros Hayrettin Paşa Anadolu Denizcilik Meslek Lisesi'nde çekilmiştir.

## Konu
Mert (İsmail Hacıoğlu), Sinan (Yağmur Atacan), Gamze (Rüya Önal), Kaan (Caner Özyurtlu) ve Uluç (Volkan Demirok), gelecek kaygısı, aile baskısı, yoğun okul temposu ve sınav depresyonu nedeniyle iyice bunalmıştır. Ekibin önce okuldaki yazılı sorularını ele geçirmekle başlayan macerası ÖSS Soru Bankası soygununa dek uzanır. Aynı zamanda filmde  aktör Jean-Claude Van Damme'da yer almaktadır.

## Oyuncular
*İsmail Hacıoğlu - Mert
*Yağmur Atacan - Sinan
*Rüya Önal - Gamze
*Caner Özyurtlu - Kaan
*Volkan Demirok - Uluç
*Jean-Claude Van Damme - Charles
*Güven Kıraç - Okul Müdürü Rafet
*Tuba Büyüküstün - Rehberlik Hocası Zeynep
*Okan Bayülgen - Levent Lemi
*Özge Özder - Müzik Hocası Candan
*Kadir Çöpdemir - Mantık Hocası Rahmi
*Hümeyra - Matematik Hocası Fatma
*Ayda Aksel - Mert'in Annesi Güler
*Zafer Algöz - Sinan'ın Babası Metin
*Altan Erkekli - Kaan'ın Babası Sedat
*Ayşenil Şamlıoğlu - Gamze'nin Annesi
*Muhittin Korkmaz - Uluç'un Babası
*Kaan Yılmaz - Turan
*Ali Sürmeli - Turan'ın Babası Selçuk

## Kaynakça
Ludmilla Assing

**Ludmilla Assing** (d. 22 Şubat 1821 Hamburg - ö. 25 Mart 1880 Floransa) Alman yazar.

## Hayatı

Rosa Maria Varnhagenin (1783-1840) ve yahudi hekim David Assur Assing'in (1787-1842) ikinci kızı olan Ludmilla Assing, liberal bir aile ocağı'nda yetişmiştir.

## Kaynakça
Hippolyte Taine

**Hippolyte Adolphe Taine** (d. 21 Nisan 1828 - ö. 5 Mart 1893), Fransız düşünür, eleştirmen ve tarihçi. Bilimsel yöntemi, beşeri bilimlerin incelenmesine uyarlamaya çalışmıştır. Edebiyat eleştirisine bilimsel bir yaklaşım kazandırmaya çalışmıştır.

## Yaşamı

Hippolyte Taine, orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Bir süre evde özel öğrenim gördü. Avukat olan babasının ölümü üzerine annesi ile birlikte Paris'e gitmek zorunda kaldı.

College Bourbon ve yüksek öğretmen okulu Ecole Normale Supérieure'de yükseköğrenimini tamamladı. 1851'de yaşadığı fikir ayrılığı yüzünden felsefe agrejesi olamadı.

Önce Nevers Koleji öğretmenliğine, sonra Poitiers Koleji'nde Belagat Kürsüsü öğretim üyesi yardımcılığına tayin edildi. Kısa süre sonra gözden düşerek Besancon Lisesi 6. sınıf öğretmenliğine verildi. Psikolojik meseleleri ele aldığı doktora tezi reddedildi. Bunun üzerine görevinden ayrılarak Paris’e geri döndü.

Çok genç yaşta Hristiyanlığı reddederek usçu bir tutum benimsemiş, bilginin tümü ile duyumsal deneyime, gözleme ve kontrollü deneye dayanması gerektiğini savunan ideoloji akımına ilgi duymuştur. Ayrıca Hegel ve Spinoza'nın metafizik düşüncelerinden etkilenerek, yaşamın ve nedenselliği üzerinde düşünmeye başlamıştır.

Paris'te verilen felsefe eğitimi, Victor Cousın'in o dönemde yaygın kabul gören eklektik felsefesine dayanıyordu. Öğrenimi boyunca üniversite ile sık sık çatışmaya girdiği için, sonunda Taine'in diploma alması engellendi.

Üniversite yaşamında uzak kaldığı dönemde, son derece üretken bir yazar olarak kendini gösteren Taine, polemiğe yatkın üslubuyla olduğu kadar, kitaplarının konularıyla da dikkat çekti. Taine, 1852'de Paris’e dönerek edebiyat doktorası için De Personis Platonicis (Platon'un Karakterleri Üzerine) adlı tezi yazdı. Ardından  (1861; La Fontaine Fablları) adıyla kitaplaştırdı. 1853'te doktorasını tamamladıktan sonra Essai sur Tite-Live (1856; Titus Livius Üzerine Deneme) adlı yapıtını yayımladı. Bu yapıttaki felsefi bakışıyla sert eleştirilere hedef olmasına rağmen  Academie Francaise tarafından ödüllendirildi. Bu dönemde bilim derslerine de girerek özellikle fizyoloji konusunda bilgi edindi. İleride gerçekleştireceği psikoloji çalışmalarında bu bilgilerden yararlandı.

1854'te hastalığı nedeniyle çıktığı tatilde *Voyage Aux Eaux Des Pyreneese*(1855; Pirene Surlarına Yolculuk) adlı kitabını yazdı.

## Kaynakça
Théodule-Armand Ribot

**Théodule-Armand Ribot** (d. 18 Aralık 1839, Guingamp - ö. 9 Aralık 1916, Paris), Fransız psikolog.

## Hayatı
Ribot önce Sorbonne'da, sonra da Collège de France'da profesörlük yaptı. İlk Fransız deneysel psikoloji kuramcısıdır. Çalışmaları kişiliğin psikofizyolojik öğretisi doğrultusundadır. Araştırmaları sonucu belleğin çözülme yasalarını ortaya koymuştur. En az durağan anılar, en son, en karmaşık ve en az duygusal anlama sahip anılar olup kolayca kaybolmakta, heyecanla yüklü en eski anılar ise çok büyük bir dayanıklılığa sahip bulunmaktadır.

### Belli başlı eserleri
* Bellek hastalıkları
* İstenç hastalıkları
* Kişilik hastalıkları

## Kaynakça
Yünbüken

* Yünbüken, Hanak - Ardahan ili Hanak ilçesine bağlı köy
* Yünbüken, Çemişgezek - Tunceli ili Çemişgezek ilçesine bağlı köy
Akballı, Posof

**Akballı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Akballı köyünün eski adı **Oboli** veya **Obola**'dır. Gürcüce bir yer adı olan Oboli (ობოლი) veya Obola (ობოლა), “yetim”, “kimsesiz”, “diğerlerinden uzak” gibi anlamlara gelir. Bu yer adı Türkçeye Obol (اوبول), Rusçaya Obola (Обола) şeklinde girmiştir.

Oboli veya Obola köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Samtshe bölgesinin Posof Vadisi'nde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün adı buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, Kveli (Kolköy), Tzurtzkabi (Aşıkzülali) gibi komşu köyler yer aldığı halde, Oboli köyü Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği toprakların tahriri olan 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde yer almamıştır.

Oboli veya Obola köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımına göre Oboli, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Tzurtzkabi nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Nüfusu, 72'si erkek ve 76'sı kadın olmak üzere, 13 hanede yaşayan 138 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Rus idaresinin son bulmasıyla bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kalan Oboli, Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali sürerken Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı.

Oboli veya Obola köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshov kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Obul" adıyla kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 338 kişiden oluşuyordu. Oboli veya Obol Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Akballı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akballı köyünde 333 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 83 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 93&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Abası

**Abası** (Yakutça: *Aбаасы*, Dolganca: *Абааһы*, Azerice: *Abası*, Macarca: *Abaaszi*, Bulgarca: *Абааси*, Rusça: *Абасы*) Yakut mitolojisinde, kötülükleri simgelediklerine inanılan ve korunmak için kendilerine kurbanlar sunulan, kötü ruhlara verilen ad.

## Özellikleri
Yeraltında yaşadıklarına inanılır. İnsanlara zarar verirler. Tek ayaklı (veya ayaksız), tek gözlü ve kel olarak betimlenirler. Dişleri demirdendir. Zararlı ve iğrenç görünümlü hangi canlı varsa bunların eseridir. İnsanları yoldan çıkartırlar, bazı kimseleri delirtirler. Leş yerler. İnsan ruhunu kaçırabilirler. Arka arkaya sıra halinde yürürler ve yeryüzünde görünmez olurlar. Kara ruhlar, insanoğlunu genelde yalnızken veya korumasız, çaresiz, sayrı (hasta) oldukları ve sıkıntılı dönemlerde yakalarlar. Görünmezdirler, onları ancak şamanlar görebilirler.

Türk Halk kültüründe bostanlara dikilen korkuluklara da Abakı adı verilir ve korkutucu olması itibarıyla bu sözcükle doğrudan bağlantılıdır ve aslında daha önceki dönemlerde kötü ruhlardan korunmak için evlere ve bahçelere dikilen heykellerin, ongunların (totemlerin) veya simgesel direklerin dönüşmesiyle ortaya çıkmışlardır.

## Buk'lar
**Buk**, Altay ve Moğol mitolojisinde ve halk inancında kötü ruh demektir. Abası'lar ile eşdeğer olarak anılırlar. **Bug** veya **Puh** olarak da bilinir. Moğolca da **Bukh** şeklinde de söylenir. Kötü bir insanın kötü ruhu kastedildiği gibi doğadaki kötücül varlıklar için de kullanılır. Karşıtı Bur (iyi ruh)dur. Sözcük anlamı aynı zamanda afet, felaket, hastalık demektir. Bu kavramların neredeyse tamamının kötü ruhlarla ilişkili olarak bir bağlantısı bulunur. İnsanların ayağına takılan prangaya (ceza zinciri) Türkçede Bukağı (Bukak) denir. Olasılıkla insanların ayağının zincirlenmesi, ona kötü bir ruh bağlanması veya musallat olmasıyla eşdeğer görülmüştür. Eski Moğolca ve Tunguzca Buk, endişe, kaygı gibi anlamlar taşır. Moğolcada Bukınıd/Buhında kelimeleri üzülmek, korkmak gibi manaları belirtir. Puhu (baykuş) sözcüğü ile de alakalı olma ihtimali vardır. Çünkü Baykuş, olumsuz anlamlar yüklenen ve gece ortaya çıkan bir hayvandır.

## Etimoloji
(Ab/Ap/Av) kökünden türemiştir. Aparmak (kaçırmak, alıp götürmek) anlamını içerir. Türkçede Apazlamak sözcüğü avuçlamak anlamına geldiği gibi rüzgarla gitmek de demektir. Abı sözcüğü de can, ruh gibi kavramları ifade eder. Yine köken olarak Av kelimesi ile de bağlantılıdır. Kaçıran ruh veya doyumsuz varlık demektir. Argodaki Abaza (cinsel açgözlülük veya eş yoksunluğu) sözcüğü ile de yakından alakalıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk mitolojisinde ruhlar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Abaası-Abaahı)
* Sibirya Türklerinde Mitoloji, Naciye Yıldız 
* Abası. Dünya Halklarının Mitleri, Ensiklopediya  
* Abaası. Mitik Varlıklar Ansiklopedisi
Alabalık, Posof

**Alabalık**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Alabalık köyünün eski adı **Saihve**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Saihve (საიხვე), "ördek" anlamındaki "ihvi" (იხვი) kelimesinden türemiştir ve "ördeklik", "ördek yetiştirilen yer" anlamına gelir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine metatez sonucunda "Saivhe" (سایوخۀ) olarak girmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, muhtemelen eksik bir yazımla "Saihv" (سایخو) şeklinde yazılmıştır.

Saihve köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Samtshe bölgesinin yerleşim yerlerinden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Saihve, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* Osmanlı mufassal defterinde, Saivhe-i Ulya (Yukarı Saihve) ve Saivhe-i Sufla (Aşağı Saihve) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bu iki yerleşme bu tarihte Gürcistan Vilayeti içinde, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Aşağı Saihve köyü boş olarak kaydedilmiştir. Yukarı Saihve'de ise 8 Hristiyan hane yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Deftere göre köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu tarımı ile sebzecilik ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Aşağı Saihve köyü, 19. yüzyılın başlarında tamamen ortadan kalkmıştı ve Saihve adıyla tek bir köy kalmıştı. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla 1834 yılında gerçekleştirdiği tespite göre köydeki hane sayısı değişmemişti.

Saihve köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatı kapsamında Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Saihve (Саихвѳ) şeklinde kaydettiği bu yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Tzurtzkabi nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Köydeki 15 hanede, 93'ü erkek ve 94'ü kadın olmak üzere 187 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli ise 1917 yılında, Saihve (საიხვე) şeklinde yazdığı köyde 18 hanede 222 Müslüman Gürcünün yaşadığını belirtmiştir.

Saihve köyü, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da köy Türkiye'ye bırakıldı.

Saihve köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshov kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Sayho" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 283 kişiden oluşuyordu. Saihve veya Sayho Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Alabalık olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Alabalık köyünün nüfusu 421 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 96&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 24&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Arılı, Posof

**Arılı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Köyün eski adı **Zedatzminda**'dır. Zedatzminda (ზედაწმინდა) Gürcüce bir yer adıdır. Gürcüce "zeda" (ზედა) "yukarı", "tzminda" (წმინდა) ise "aziz" anlamına gelir. 1595 tarihli *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde Zedavan Zminda (زدوان ذمندە) biçiminde kaydedilmiştir. Bu yer adı yanlış veya eksik yazılmış olabilir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Zidaziminda (زیدەزیمندە) olarak geçer. Bu yer adı 1935 yılında  Zedezumende halini almıştır.

Zedatzminda köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Mesheti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal deftere göre Zedatzminda, Gürcülerden ele geçirildiği için Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir. Arılı'nın 2&nbsp;km kuzeyindeki Marsolat mahallesi de bu defterde ayrı bir köy olarak geçer.

Zedatzminda, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Zedatzminda (Зедацминда)  olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının (*okrug*) Poshov kazasına (*uçastok*) kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, tamamı Türklerden oluşan 112 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu 1896'da 114 kişiye, 1906'da da 163 kişiye yükselmişti.

Zedatzminda, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Zedatzminda köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Zedatzminda köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zidaziminda" adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 359 kişi yaşıyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Zedesümde" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 436 kişiden oluşuyordu. Zedatzminda / Zidaziminda / Zedesümde adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Arılı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Arılı (*Zedezümde*)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 94&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Armutveren, Posof

**Armutveren**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Köyün eski adı **Papala**'dır. Megrelce bir kelime olan Papala (ფაფალა), uçurum anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Papala (پاپالا) olarak geçer. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Ardahan bölgesine sahip olan Ruslar ise köyün adını Papalo (Папало) şeklinde kaydetmiştir.

Papala, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Mesheti bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. Osmanlılar köyü, birleşik Gürcistan Krallığı'ın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise de bu dönemden kalmıştır.

Papalo, 1595 tarihli *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köyde 17 hane yaşıyordu. Her hane, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı. Hane reislerinin çoğu Elia, Basila, Gogiça, İoana, Koçia, Maharebel gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ve arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Köye kayıtlı üç yayla bulunuyordu. Köyde 1834 yılında 7 hane, 1878'de 18 hane tespit edilmiştir.

Papala, uzun süre Osmanlı yönetimi altında kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti. Rus idaresinde Ardahan sancağının (*okrug*) Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Bu kaza içinde Badela nahiyesinin köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 187 kişiden oluşuyordu. Rus idaresinde Papala köyünün nüfusu, 1896’da 217 kişiye, 1906’da da 253 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir.

Papala, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Papala köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Papala, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Papola" (پاپولا) adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "Papula" olarak kaydedilmiş olan Papala, aynı idari konuma sahipti ve köyde 301 kişi yaşıyordu. Türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan Papala adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Armutveren olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "Armutveren (*Papola*)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

## Coğrafya
Armutveren köyü, Ardahan il merkezine 95&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Abra ve Yutpa

**Abra ve Yutpa** - Türk ve Altay mitolojisinde adları geçen yeraltı yılanları. **Abura/Apra** ve "Yutma/Utma" olarak da tanınırlar.

## Özellikleri
Yeraltındaki Büyük Deniz (Tengiz)'de yaşayan ve ejdere benzeyen devasa iki yılandır. Timsaha benzer görünümleri vardır. Bu canavarların ikisinin adı birlikte anılır. Çatal kuyruklu ve dört ayaklıdırlar. Gözleri parlak bakır renklidir. Ayakları kızıldır. İnanılmaz büyüklüktedir, görenlerin yüreğine korku basar. Yeşil baldırlı, ak göğüslü, kayık gibi yassı çenelidirler. Erlik'in sarayını korurlar, onun hizmetkarı olarak bilinirler. Çok güçlü çeneleri vardır. Bazı metinlere göreyse Toybadım Irmağı'nın kıyılarında yaşayan korkunç canavarlardır. Bir yağna'yı (fili) tek lokmada yutabilirler. Ker Abra, Ker Yutpa, Ker Arat ve Ker Doydu olarak dört yer altı canlısından bazen birlikte bahsedilir. Bazen de bu dördünün aynı varlık olduğu düşünülür.

Altay şamanlığında yeşil bir kumaştan yapılmış ve örgülerle süslenmiş Abra'nın tasviri, şamanın giysisine asılır. Abra'nın başı puhu tüyleri (ülberk) ile süslenir. Gözü, parlak bakır düğmelerden, ayakları da genellikle kırmızı kumaşlardan seçilmiş yamalardan yapılır. Bunlara, örülmüş dokuz püskül eklenir. Şaman giysisinde, cübbenin bir yanında yer alan, yeraltı canavarı olarak algılanan yılanı temsil edecek biçimde çatal kuyruklu ve dört ayaklı olarak tasarımlanan, kötü ruhlardan koruduğuna inanılan, siyah kumaştan şeritler Yutpayı temsil eder.

## Etimoloji
# **Abra:** *(Ab/Ap/Av)* kökünden türemiştir. Abramak fiili, deniz taşıtlarını yönetmek demektir. Sözcüğün denizle olan bağlantısı açıktır. Aparmak kapmak, alıp götürmek anlamlarını içerir. Ayrıca ağırlık içeriği kelime kökünde mevcuttur. Suda yüzen canlı veya denizleri yöneten demektir.
# **Yutpa:** (Yut/Yud/Ut/Ud) kökünden türemiştir. Yutmak, yemek anlamlarını içerir.

## Kaynakça
* Çoban, Ramazan Volkan. *[http://www.academia.edu/2536321/Turk_Mitolojisinde_Kotuluk_Tanrisi_Erlikin_Inanistaki_Yeri_Tasviri_ve_Kokeni.htm Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik’in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni] *

## Dipnotlar

## Ayrıca bakınız
Türk mitolojik figürlerinin listesi
*
*
Balgözü, Posof

**Balgözü**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Balgözü köyünün eski adı **Çildireti**'dir. "Kuzey yurdu" anlamındaki Gürcüce Çrdileti'den (ჩრდილეთი) değişime uğramıştır. Nitekim bugünkü Gürcistan'da da Çrdileti (ჩრდილეთი) adını taşıyan bir köy bulunmaktadır. Bu yer adı Türkçeye Çildiret şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çildiret (چیلدیرەت) olarak geçer.

Çildireti, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Çildireti köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarıca, savaş tazminatı kapsamında Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Çildiret (Чилдиретъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 42'si erkek ve 37'si kadın olmak üzere, 12 hanede yaşayan 79 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Kürtlerden oluşuyordu.

Çidireti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayeti sınırları içinde yer alan Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı.  1935 genel nüfus sayımında Posof kazasının Cilvana nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 184 kişiden oluşuyordu. Çildireti Türkçe olmadığı için  köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Balgöze olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Balgöze köyünün nüfusu 374 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 73 kişi okuma yazma biliyordu. Balgöze adı sonradan Balgözü'ne dönüşmüştür.

## Coğrafya
Balgözü köyü, Ardahan il merkezine 102&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Derindere, Posof

**Derindere**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Derindere bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Ancak erken dönem kayıtlarda köyün adı geçmemektedir. Derindere 19. yüzyılda ortaya çıkmış olabilir. 93 Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'ya Ardahan bölgesine hakim olan Ruslar, 1886 nüfus tespiti sırasında köyü Darindara (Дариндара) olarak kaydetmiştir. Bu sırada köy, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, "Kürt" olarak kaydedilmiş 153 kişiden oluşuyordu.

Derindere, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Derindere Türkiye'ye bırakıldı.

Bu yerleşim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Derin Dere (دەرین دەرە) olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise köy Cilvana nahiyesine bağlanmıştı. Bu tarihte köyün nüfusu 225 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Derindere köyünün nüfusu 446 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 29 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 108&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 27&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Erim, Posof

**Erim**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Erim köyünün eski adı **Erema** veya **İrema**'dır. Gürcüce bir yer adı olan Erema (ერემა), 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde İremi (ایرمی) biçiminde kaydedilmiştir. Erema veya İrema (ირემა) adının Osmanlı tahrir defterinde geçtiği gibi "geyik" anlamına gelen Gürcüce "iremi"den (ირემი)değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Türkçede köyün adı zaman içinde değişime uğramış ve Erim (ۀریم) biçimini almıştır.

Erema'daki kiliseden kalma Gürcüce yazıtlı taştan kullanılan Gürcü alfabesi, köyün erken orta çağda da bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Gürcü krallıkları ve Gürcü prensliği Samtshe-Saatabago idaresinde kalan köy, 16. yüzyılın ortasında Osmanlıların eline geçti. 1595 tarihli Osmanlı kaydına göre bu tarihte köy boştu. Bununla birlikte Erema, İremi adıyla Çıldır Eyaleti içinde Ahısha livasının Ude nahiyesinde bir köy olarak kaydedilmiştir. Sonraki dönemde yeniden meskun hale gelen köyde 1878 yılında 8 hane yaşıyordu.

Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan Erema'yı 93 Harbi'nde Ruslar ele geçirdi. Rusların Erema (Эрема) olarak kaydettiği köyde 1886 yılında 88 kişi yaşıyordu. Rus idaresinde Erema, Ardahan sancağının (*okrug*) Poshov kazasına (*uçastok*) bağlı Badela nahiyesinin köylerinden biriydi Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Rus idaresinin son bulmasıyla bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kalan Erema, Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali sürerken Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı. 1928 yılında Erim adıyla kaydedilmiş olan Erema, Kars vilayetinin Poshov kazasına bağlı Cilvana nahiyesinde yer alıyordu.

Erim köyünde bir kilise ve bir kale bulunuyordu. Erema Kilisesi yıkılmış, taşları bir çeşme ile sınırda nöbetçi kulesinin  inşasında kullanılmıştır. Kiliseden geriye haç kaidesi ile taşlarında Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleriyle yazılmış Gürcüce yazılar kalmıştır. Köyün 400 metre kuzeydoğusunda yer alan Erema Kalesi'nden geriye duvar bölümleri kalmıştır.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 103&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 22&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çayırçimen, Posof

**Çayırçimen**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Çayırçimen köyünün eski adı **Lamiani**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Lamiani (ლამიანი), "ırmak kumu" anlamındaki "lami" (ლამი) kelimesinden türemiş olup "kumlu" anlamına gelir. Rus idaresi de bu yer adını 1886 yılında Lamian (Ламіанъ) veya Lomian (Ломіанъ) şeklinde kaydetmiştir.

Lamiani, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde komşu köy Şuatzkali (bugün Gönülaçan) yer aldığı halde  Poshov livasının Güney nahiyesi köyleri arasında Lamiani geçmemektedir.

Osmanlı Devleti, Doksanüç Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Lamiani köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Lamian köyü Ardahan sancağının Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 81 kişiden oluşuyordu.

Lamiani, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Lamiani Türkiye'ye bırakıldı.

Lamiani, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Lamyan (لامیان) olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Lamyan, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. Köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 164 kişiden oluşuyordu. Lomiani veya Lamyan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Çayırçimen olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çayırçimen köyünün nüfusu 272 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 42 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 98&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gürarmut, Posof

**Gürarmut**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Gürarmut köyünün eski adı **Kvelistzkali** veya **Kvelitzkali**'dir. Kvelistzkali (ყველისწყალი) veya Kvelitzkali (ყველიწყალი), peynir anlamındaki "kveli" (ყველი) ile su / dere anlamındaki "tzkali" (წყალი) kelimelerinden oluşur. Kvelistzkali, "peynir deresi" anlamına gelir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine, Gürcüceye uygun biçimde Kveliskal (قولیسقال) olarak girmiştir. Ancak Türkçe yazılışında "kveli/kvel" kelimesi, Kvelistsihe adında olduğu gibi "kol" şeklinde okunmuştur.

Kvelistzkali, Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı bölümünü oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'nin bir köyüydü. Osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'ından sonra bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden (1268-1625) ele geçirdi. Tarihsel Gürcü coğrafyasında, bir yer adı olarak "Kveli" yaygın biçimde kullanılıyordu. Bu ad Türkçeye "Kol" veya Osmanlıcanın okunuşuna bağlı olarak Kvel (قول) olarak girmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Kol Manastırı", "Kol" ve "Zeda Kol" (Yukarı Kol) olmak üzere üç yerleşme kaydedilmiştir. Ne var ki bu defterde, hemen yakınındaki Çorçevani (bugün Kopuzlu) geçtiği halde, Kvelistskali köyü kaydına rastlanmamaktadır. Bugün Gürarmut köyünün bir mahallesi olan ve adı Gürcüce uçurum anlamındaki Kapani (კაპანი) gelen Kapan/Kaban (قبان) bu defterde Çorçevani köyünün mezrası olarak görünmektedir.

Kvelistzkali köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Kolis-tshali (Колис-Цхали) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 48'i erkek ve 43'ü kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 91 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Kvelisskali, Birinci Dünya Savaşı sonuna doğru bölgede Rus idaresinin sona ermesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü askerlerinin Ardahan bölgesinen çekilmesiyle köy fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Kvelisskali Türkiye'ye bırakıldı.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesine Koliskal / Kveliskal olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Kars vilayetinin Poshof kazadının merkez nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 nüfus sayımı sırasında da aynı idari konuma sahipti ve köyde 284 kişi yaşıyordu. Kvelisskali veya Koliskal, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Gürarmut olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte  "Gürarmut (*Koliskal*)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

## Coğrafya

Gürarmut köyü, Ardahan kentine 91&nbsp;km, Posof kasabasına 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İncedere, Posof

**İncedere**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

İncedere köyünün eski adı Çuanteli'dir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre bir Gürcü köyü olan Çuanteli (ჭუანთელი), bu defterde Çuantel / Çvantel (چوانتل) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte Poshov livasının Güney nahiyesine bağlı olan köyde 25 hane (125 kişi) yaşıyordu. Köyde vergi vermekle yükümlü erkekler Batata, Tevdore, Gogiça, Laşkara, Elisa, Papuna, Bidzina, Datuna, Elia gibi Gürcü adları taşıyordu. Bir hane reisi yeni Müslüman olmuştu ve kendisine Ahmed adı verilmişti.

Çuanteli, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. Rus idaresince Çuantel (Чуантель) olarak kaydedilmiştir. 1886 yılında Ardahan Okrugu'nun Poshov kazasına (*uçastok*) bağlı olan köyde, "Türk" olarak kaydedilmiş 231 kişi yaşıyordu. I. Dünya Savaşı'nın ardından Çuanteli, Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Sovyet Rusya, 1920 yılında Moskova Antlaşması'yla Ardahan Okrugu'nu bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde tanımıştı. Ertesi yıl Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'ya Çuanteli Türkiye'ye bırakıldı.

Çuanteli, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cuvantel (جووانتەل) olarak kaydedilmişti. Bu sırada köy Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. Köyün adı 1935 yılında “Civantel” biçiminde yazılmış, nüfusu da 456 kişiye yükselmişti. Türkçe kaynaklarda farklı biçimlerde yazılmış olan Çuanteli "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla köyün adı İncedere olarak değiştirilmiştir.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 91&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gümüşkavak, Posof

**Gümüşkavak**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Gümüşkavak köyünün eski adı **Zeindari**'dir. Zeindari (ზეინდარი), Gürcistan'da bugün de var olan bir yer adıdır. Bu yer adı Türkçeye Zeyindar şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Zeyindar (زیندار) biçiminde geçer. Zeindari adı daha sonra Türkçede **Zindar**'a dönüşmüştür.

Zeindari köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye'de kalan kısmında yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içindeki kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Zeindari köyü, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 11 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkekler İoseb, Gogiça, Enuka, Eliazar, İasa, Maharebel, Elia, Basila gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Zeindari köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde de Zeyindar (زیندار) olarak geçer. Hicri 1126 (1714/1715) tarihinde aynı idarî konuma sahip olan köyün hasılası 5.000 akçe idi ve burası Ali vadında birine tahsis edilmişti.

Zeindari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Zeindara (Зеиндара)  adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 61'i erkek ve 47'si kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan 108 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Zeindari, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Zeindara Türkiye'ye bırakıldı.

Zeindari, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Zeyindar (زیندار) olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Zindar, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. Köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 373 kişiden oluşuyordu. Zindar veya Zeindara Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Gümüşkavak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çayırçimen köyünün nüfusu 515 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 200 kişi okuma yazma biliyordu.

Gümüşkavak köyünde köyün Hristiyanlık döneminden kalma bir kilisenin kalıntısı bulunmaktadır. Zeindari Kilisesi, köyün 700 metre batısında, tek nefli bir yapıdır. Kilisenin çevresinde başka yapıların temelleri tespit edilmiştir.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 88&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Günbatan, Posof

**Günbatan**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Günbatan köyünün eski adı **Banarhevi**'dir. Bu yer adının Gürcüce Balnarhevi'den (ბალნარხევი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. "Balnari" (ბალნარი) kirazlı / kirazlık, "hevi" (ხევი) vadi / dere anlamına gelir. Balnarhevi adı "kirazlı dere" biçiminde çevrilebilir. Bu yer adı Türkçeye Banarhev şeklinde girmitir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Banarhev (بنارخیو) olarak geçer.

Banarhevi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Günbatan köyünün bugünkü sınırları içinde tespit edilen kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde  Poshov livasının Güney nahiyesi köyleri arasında Banarhevi geçmemektedir.

Banarhevi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Banarhev (Банархевъ) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 84'ü erkek ve 61'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 145 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Banarhevi köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Banarhev Türkiye'ye bırakıldı.

Banarhevi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 240 kişiden oluşuyordu. Baharhev Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Günbatan olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Günbatan köyünün nüfusu 396 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 103 kişi okuma yazma biliyordu.

Banarhevi'nin Hristiyanlık dönemine ait kilisesi, köyün güneyindeki mezarlıkta yer alır. Yıkılmış olan bu kiliseden geriye, iki  metre yüksekliğinde iki duvar parçası kalmıştır.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 95&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kırköy, Posof

**Kırköy**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kırköy köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Ker (قەر)  olarak geçer. Ancak daha sonra köyün adı Türkçe "Kır" biçiminde yazılmıştır. Bu yer adının Gürcüce "Keri"den geldiği tahmin edilmektedir. Gürcüce "keri" (ქერი) arpa anlamına gelir.

Ker köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir. Bununla birlikte 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde komşu bazı köyler yer aldığı halde Poshov livasının Güney nahiyesi köyleri arasında Ker / Keri geçmemektedir.

Osmanlı Devleti, Doksanüç Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Ker köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyün adı, Gürcücesine uygun biçimde Ker (Кер) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Ardahan sancağının Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 45 kişiden oluşuyordu.

Keri, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Keri Türkiye'ye bırakıldı.

Keri, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün adı sehven "Kırk" olarak yazılmıştır. Bu tarihte köyün nüfusu 133 kişiden oluşuyordu. Köyün adı 1955 genel nüfus sayımında "Kır", 1960 genel nüfus sayımında ise "Kırköy" olarak yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında Kırköy'ün nüfusu 237 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 65 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 83&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 11&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kurşunçavuş, Posof

**Kurşunçavuş**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kurşunçavuş köyünün eski adı Seca veya Secavi'dir. Seca (სეჯა) ve Secavi (სეჯავი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Seca / Sica (سیجا) veya Secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir.

Seca veya Secavi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir.

Seca veya Secavi köyü, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy tamamen boşalmıştı. Bu defterde aynı idari konuma sahip bir başka köy Secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir. Bu köyün nüfusu 7 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Elia, Ağdgomel, Simona, Narika, Basila gibi Gürcü adları taşıyordu. Bugünkü Kurşunçavuş köyünün bu defterde Secav olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir. Söz konusu Hritiyan nüfusun ibadet yeri olan kilise, günümüzde tamamen ortadan kalkmıştır.

Seca veya Secavi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde "Secav" (سیجاو) olarak geçer. Bu tarihte köyün hasılası 7.220 akçe idi. Hicri 1138 (1725/1726) tarihinde ise, "Seca" (سیجا) şeklinde kaydedilmiş olan köyün  köyün hasılası 3.500 akçe olarak belirlenmiştir. Bu tarihlerde de köy, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı.

Seca veya Secavi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Bu yerleşim Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Seca (Седжа) olarak kaydetmiştir. Bu sırada köy Ardahan sancağının Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı ve nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 66 kişiden oluşuyordu.

Seca veya Secavi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Seca Türkiye'ye bırakıldı.

Secavi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Seca" (سەجە) Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Köy 1940 genel nüfus sayımında "Sece" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 171 kişiden oluşuyordu. Seca, Secavi veya Sece Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Kurşunçavuş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kurşunçavuş köyünün nüfusu 271 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 35 kişi okuma yazma biliyordu.

Gürcü tarihçi Aleksandre Proneli 1914 yılında Seca köyündeki kilisenin yıkık halde olduğunu yazmıştır. Bu yapı günüzde tamamen ortadan kalkmıştır.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 94&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kopuzlu, Posof

**Kopuzlu**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kopuzlu köyünün eski adı Çorçevan / Çorçovan'dır. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Çorçevan / Çorçovan (چورچوان) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda Çorçovani (ჩორჩოვანი) biçiminde yazılmıştır. Gürcüce "çorço" (ჩორჩო) dört köşeli, "vani" (ვანი) ev, mesken anlamına gelir. Bu defterde ayrıca Ahasiha livasına bağlı Çaçarak nahiyesinde Çorço  (چورچو) adını taşıyan bir köy bulunuyordu.

Çorçevan, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy tamamen boşalmıştı.

Osmanlı Devleti, Doksanüç Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Çorçovan köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyün adı Çorçovan (Чорчован) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Ardahan sancağının Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 91 kişiden oluşuyordu. 1595 tarihinde köyün mezrası olarak kaydedilmiş olan Karan'da, 1889 yılında 4 hane yaşıyordu.

Çorçovan, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Çorçovan Türkiye'ye bırakıldı.

Çorçovan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Çorçovan" (چورچووان) adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Çorçuvan" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 227 kişiden oluşuyordu. Çorçovan / Çorçuvan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kopuzlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kopuzlu köyünün nüfusu 239 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 64 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Köy, Ardahan il merkezine 94&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*