Neftçi PFK

**Neftçi Peşəkar Futbol Klubu**, kısaca **Neftçi Bakü** veya **Neftçi**, (), Azerbaycan'ın başkenti Bakü şehrini temsil eden 1937 yılında kurulmuş bir futbol kulübüdür. Düzenlenen tüm Azerbaycan şampiyonalarında yer alan iki takımdan birisi olan kulüp, kazandığı 9 kez Azərbaycan Premyer Liqası, 6 kez Azerbaycan Kupası ve 2 kez Azerbaycan Süper Kupası ile Azerbaycan'ın en başarılı kulüplerinden birisidir. Ayrıca, Uluslararası çapta 1 kez Bağımsız Devletler Topluluğu Kupası'nı kazanmıştır. Bu kupa, Azerbaycan futbol kulüplerinin uluslararası düzeyde kazandığı ilk şampiyonluk olmuştur.

Takım 2012-13 sezonunda, UEFA Avrupa Ligi play-off aşamasında Kıbrıs'ın APOEL takımını iki maçın sonucuna göre 4-2 yenerek organizasyonun grup aşamasına katılmaya hak kazanan ilk Azerbaycan takımı olmuştur. Takım, iç saha maçlarını 11.000 seyirci kapasiteli Neftçi Arena'da oynamaktadır.

Kulüp ayrıca Avrupa Kulüp Derneği'nin (ECA) asil üyesidir.

## Tarihi
### Sovyet dönemi
#### 1930'lar

1922 yılından SSCB birincilikleri şehirlerin depolama takımlarının katılımıyla yapıldı. 1937 yılından ise karara alındı ki, şampiyonluk kulüp takımlarının katılımıyla düzenlenen edilsin. Bu arada Azerbaycan SSC'de birkaç alanın temsilcisi olsa da, petrol sahası adeta unutulmuştu. Oysa bu dönemde Bakü artık petrol şehri olarak ün kazanmıştı. Bu yüzden de "siyah altın" alanında çalışanlar yakında 18 Mart 1937 yılında futbol takımı kurdular. Ad üzerinde de çok düşünmek lazım gelmedi. Öyle kendi isimlerini de takıma verdiler. Ama o dönemde Rusça daha işlek olduğundan takım öncelikle "Neftyannik" diye adlandırıldı. Takımın giyiminde ve ambleminde de onun petrolculara ait olduğunu bildiren deliller yansıdı. Amblemde petrol buruğunun fonunda Kiril alfabesinin "H" harfi, "Neftyannik" kelimesinin birinci harfi idi. Tabii ki, "siyah altın"ın da rengi formun temelini teşkil etti. Aynı dönemde petrolle beraber "beyaz altın" olarak adlandırılan pamuk da Azerbaycan SSC'nin hayatında petrolden az rol oynamadığından karara alındı ki, pamuğun rengi de formda aksi edilsin. O zamandan Azerbaycan futbolunun tarihine dönüşen Neftçi, siyah-beyaz renklere sadık kaldı.

Neftçi ilk resmi maçını 24 Mayıs 1937'de yaptı. Bu ayrıca, takımın ilk oyunuydu. Sovyetler Birliği Kupası 1/64 finalinde o zaman "Neftyannik" denilen takım Bakü'nün Dinamo stadyumunda 5 bin taraftarın izlediği maçta Erivan Dinamosunu 1-0 yendi. Pavel Ştirli'nin 87. dakika attığı gol Neftçi'nin tarihinde ilk goldü. Bu oyunun hakemi Gürcistanlı Nikolay Larionov olmuştur.

Kurulduğu yıldan SSCB Şampiyonası "K" grubunda konuşan takım ilk yılında 12 takım arasında 11 sırada yer aldı. Aynı yıl SSCB kupası için yarışlarda ise Neftçi 1/64 finalde Erivan'ın, 1/32 finalde ise Batuminin Dinamo takımlarına galip gelse de, 1/16 finalde Dinamo Tiflis kulübüne yenilerek mücadeleyi durdurdu. 1938-1941 yıllarında Neftçi, Azerbaycan ve Kafkasya birinciliklerinde yer aldı. Savaşın başlaması ile ilgili olarak, futbolcular da "Büyük Vatan Savaşı"na yollandılar. Savaşta hayatını kaybetmişler arasında savaşa kadarki dönemde takımın şerefini korumuş Mirmehdi Ağayev'de vardı. 1938 yılında SSCB kupasında yer alan Neftçi bölge yarışlarındaca yenildi.

#### 1940-1960'lar
Savaştan sonra 1944 yılında Neftçi, yeniden Azerbaycan birinciliğine döndü ve bir yıl sonra cumhuriyet şampiyonu oldu. 1946 yılında SSCB Şampiyonası 2. Güney yarımgrupunda konuşan Neftçi 1947 yılında ikinci grupta 4. yere yükseldi. Sonraki sezon 17 yaşındaki Alekber Memmedovun ilk yılı oldu.

1949 yılında güçlüler topluluğunu genişletmek kararı sonucunda Neftçi de A grubunda katıldı. Bu kadroya daha sonra tanınmış hakem olan Tevfik Behramov ve ünlü Alekber Memmedov da dahildi. Neftçi A grubu tarihinde ilk oyununu o zaman Lenini'nin adını taşıyan şimdiki "İsmet Qayıbov" stadyumunda HK (Hava Kuvvetleri) ile yaptı. Bu tarihi maçta takım 1-0 kazandı. SSCB Şampiyonası A grubunda ilk golü ise Viktor Anoşkin attı.

"Neftyannik" kelimesinin Neftçi'ye dönüşmesi Merkezi Komitede ideolojik şubenin Sekreteri Cafer Caferovun girişimiyle olmuştur.

Neftçi, SSCB şampiyonasında en büyük başarılarından birini 1966 yılında kazandı. Kulüp o zamanlar "Küçük Avrupa Şampiyonası" denilen SSCB Şampiyonası güçlüler grubunda fahri kürsüye yükselen ilk ve tek Azerbaycan kulübüdür. Ahmet Alesgerovun başkanlık ettiği Neftçi bu yıl SSCB Şampiyonası'nın bronz madalyasına sahip oldu.

### Bağımsızlık dönemi
#### 1990'lar
Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra da futbol severler Neftçi'nin şahsında parlak oyuna tanık oldular. Tesadüfi değil ki, 1992 yılında ilk millî Azerbaycan şampiyonasında altın madalyalar Neftçi'ye kısmet oldu. Başkent takımına şampiyon adresini Ahmet Aleskerov kazandırdı. Sonraki başarı bundan 3 yıl sonra elde edildi. Neftçi, 1995 yılında Vakıf Sadıqovun yönetimi altında ülke kupası için yarışta tüm rakiplerini üsteledi. 1995-96 sezonunu ise Neftçi için unutulmaz şampiyonalardan biri olarak nitelendi. Çünkü kulüp bu sezonu hem ülke şampiyonu, hem de ülke kupasının galibi olup, duble yaptılar. Şampiyonlukla birlikte, ülke kupasının kazanılmasında 3 teknik direktör; Vakıf Sadıqov, Asif Aliyev ve Kazbek Tuayevin emeği geçti. Vakıf Sadıqov ayrıca Neftçi takımına 1993 ve 1995 yıllarında Azerbaycan Süper Kupası'nıda kazandırmıştır. Neftçi 3. kez 1997 yılında şampiyon oldu. Fakat AFFA Sonuç olarak temel ve genç takımların topladığı puanların toplamını esas alarak, altın madalyaları Karabağ'a verdi. Fakat UEFA bunu kabul etmeyerek, şampiyon kısmında Neftçi'yi tanıdı ve Şampiyonlar Ligi'nde oynamaya hak kazandı.

1999 yılında bir kez Neftçi kulübü ülke kupasını Kazbek Tuayevin sayesinde kazandı.
#### 2000'ler
2004 yılında siyah-beyazlar ikinci kez dubleye imza attılar. Kazbek Tuayevin uğraşları sonucu 2004 yılında hem ulusal şampiyonada, hem de ülke kupasında herkesten güçlü oldular.

2005 yılında Ağaselim Mircavadovlu Neftçi ligin sonunda Hazar Lenkeran kulübü ile aynı puan topladığı için şampiyonu belirlemek için "Altın oyun" yapıldı. Gence şehir stadyumunda yapılan oyunda siyah-beyazlar Hazar Lenkeran'ı 2-1 yenerek, seri ikinci kez şampiyonluğu bayram etti.

Ayrıca, uluslararası turnuvalarda da Azerbaycan'ı layıkıyla temsil etti. Neftçi avro kupalarda Azerbaycan'ın ilk kez kazanan takımı (1996 yılında Bakü'de Bulgaristan "Lokomotiv" üzerinde 2:1 hesaplı zafer), Şampiyonlar Ligi'nde 2 yıl seri aşama atlayıp (2004/05 ve 2005/06 mevsimlerinde), avro kupalarda ilk sefer zaferine ulaşmak olup (2005 yılında İzlanda'da "Hafnarfyordur" üzerinde 2:1 hesaplı zafer), avro kupalarda iki aşama adlayan ilk takım olup (2008 yılında Intertoto Kupası'nda).

Flagman, ayrıca "BDT ve Baltık ülkelerin şampiyonlarının Birlik kupası" uğruna yarışta ilk kez finale yükselen (2005) ve ilk kez baş ödüle sahip çıkan (2006) Azerbaycan kulübüdür.

#### 2010'lar-günümüz

2012 yılında seri ikinci sezon şampiyon olan Neftçi bu kez bunu Böyükağa Hacıyev'in başkanlığı ile elde etti. 2012-13 sezonunda Hacıyevin seri 2. şampiyonluğu, takımın ise seri 3 sezon şampiyon olması, bununla birlikte, hem de ülke kupasını kazanması Neftçi'nin Azerbaycan futbol tarihi boyunca 3. kez "Altın duble" yapan ilk takım olmasına neden olmuştur.

2011-12 yılı sezonunun galibi gibi Şampiyonlar Ligi'ne vesika kazanmış Neftçi, mücadeleye ikinci aşamadan başladı. Flagman bu aşamada Gürcistan şampiyonu Zestafoni'ni iki oyunun sonucuna göre mücadeleden kaldırıldı. Bakü'de yapılan ilk maçta rakibini 3-0 mağlup etmiş takımımız deplasmanda rakibi ile berabere yaptı. 2-2. Sonraki aşamada Flaqman İsrail'in "Kiryat Şmona" kulübüne yenilginin ardından mücadeleyi Avrupa Ligi play-off aşamasında devam etti. Kıbrıs'ın APOEL takımını iki oyunun sonucuna göre 4-2 (1-1,3-1) yenmiş Flagman Azerbaycan futbolu tarihinde Avrupa kupalarında grup maçlarına katılan ilk kulüp oldu.

Neftçi Avrupa Ligi'nin grup aşamasında, kıtanın en güçlü 10 kulübünden biri olarak kabul edilen İnter'i, hem de Rusya'nın Rubin ve Sırbistan'ın Partizan kulüpleri ile karşılaştı. Partizan'la her iki oyunda berabere kalırken İnter le "Giuseppe Meazza" stadyumunda da 2-2 eşitlikle berabere kaldı.

## Sponsorluk
7 Şubat 2025'te Neftçi, International Holding Company'ye ait "Palms Sports" ile beş yıllık bir sponsorluk anlaşması imzaladı. Kulübün icra direktörü Cenk Sümer, anlaşmadan elde edilen gelirin kulübün yıllık gelirinin %30'unu oluşturduğunu belirtti.

## Başarılar

Neftçi, 1992 yılından itibaren düzenlenen Azərbaycan Premyer Liqası'nda 9 şampiyonluk kazanmıştır. Azerbaycan Kupası'nda 6 şampiyonluğu, Azerbaycan Süper Kupası'nda ise 2 şampiyonluğu bulunmaktadır. 

### 
* **[[Azərbaycan Premyer Liqası]]**
** **Şampiyon (9):** 1992, 1995-96, 1996-97, 2003-04, 2004-05, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2020-21
** *İkinci (5):*  2000-01, 2006-07, 2018-19, 2019-20, 2021-22
* **[[Azerbaycan Kuboku|Azerbaycan Kupası]]**
** **Şampiyon (6):** 1994-95, 1995-96, 1998-99, 2003-04, 2012-13, 2013-14
** *Finalist (5):*  2000-01, 2011-12, 2014-15, 2015-16, 2022-23
* **[[Azerbaycan Superkuboku|Azerbaycan Süper Kupası]]**
** **Şampiyon (2):** 1993, 1995
** *Finalist (1):* 2013

### Uluslararası
* ** [[UEFA Intertoto Kupası|Intertoto Kupası]]**
** *Finalist (1):* 2008
* **[[Kubok Sodrujestva|BDT Kupası]]**
** **Şampiyon (1):** 2006
** * Finalist (1):* 2005

## Stadyum
 
Neftçi Bakü genellikle evinde, Bakü'de maçları Tevfik Behramov Stadyumunda oynar. 1951'de Alman savaş esirlerinin yaptığı stad, Stalin'e ithafen C şeklinde inşa edilmişi, daha sonra 1993'te ise ünlü hakem Tevfik Behramov'un adını almıştır. Stad aynı zamanda Azerbaycan millî futbol takımına da ev sahipliği yapar. Stadyum 30.000 kişilik kapasitesi ile Azerbaycan'ın en büyük stadıdır. 2013 yılından itibaren, Neftçi'nin lig maçları Neftçi Arena'da oynanmaya başlamıştır.

## Kadro

## Personel kadrosu

## Teknik direktörleri
### [[Sovyet halkı|Sovyet]]'ler döneminde
*  Gavriil Putilin (1949)
*  Mikhail Churkin (1950)
*  Veniamin Krylov (1960)
*  Boris Arkad'ev (1961-62)
*  Alekper Mamedov (1963-65)
*  Vasiliy Sokolov (1965-66)
*  Ahmed Aleskerov (1965-70)
*  Alekper Mamedov (1971-72)
*  Gennady Bondarenko (1977-78)
*  Igor Netto (1979)
*  Ahmed Aleskerov (1979-83)
*  Kazbek Tuaev (1984)
*  Ruslan Abdullaev (1984)
*  Vyacheslav Soloviev (1985)
*  Ruslan Abdullaev (1986)
*  Aleksandr Sevidov (1987)
*  Agasalim Mirjavadov (1987-88)

### Bağımsızlıktan sonra
*  Ahmed Aleskerov (1992)
*  Sergey Kramarenko (1993)
*  Ruslan Abdullayev (1994-1995)
*  Kazbek Tuayev (1996-97)
*  Vagif Sadygov (1998)
*  Ahmed Aleskerov (1998-99)
*  Ogtay Abdullaev (1999-01)
*  Reşid Özbekov (2001)
*  Kazbek Tuayev (2001-04)
*  Ağaselim Mircavadov (2004-06)
*  Gurban Gurbanov (2006-07)
*  Vlastimil Petržela (2007)
*  Anatoliy Demyanenko (2008)
*  Hans-Jürgen Gede (2008-2009)
*  Böyükağa Ağayev (2009)
*  Vaqif Sadığov (2009)
*  Arif Esedov  (2010-2011)
*  Böyükağa Hacıyev  (2011-2013)
*  Tarlan Ahmedov (2013)
*  Nazim Süleymanov (2013-2014)
*  Böyükağa Hacıyev  (2014)
*  Arif Esedov  (2014-2015)
*  Samir Aliyev (2015-2017)
*  Roberto Bordin  (2017-2020)
*  Laurențiu Reghecampf (2022-2023)

## Lig ve kupa tarihi
### Azerbaycan Premyer Ligası

:

## Avrupa kupalarındaki maçları

### Maçlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi site    
* 
* PFL profili
* UEFA profili