Gürsu

**Gürsu**, Bursa ilinin merkez ilçelerinden biridir. Şehir merkezinin doğusunda yer alan ilçe; tarımsal zenginliği, özellikle armut üretimi ve sanayi bölgeleriyle tanınan, hızla gelişen bir yerleşim merkezidir.

## Etimoloji
İlçenin tarihsel kaynaklarda geçen en eski adı **Susığırlık**tır. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde ve sonraki kayıtlarda, o dönemde aynı isimle anılan komşu yerleşim Vakıfköy'den (Susığırlık-ı Sagir) ayırt edilmesi amacıyla burası **Susığırlık-ı Kebir** (Büyük Susığırlık) adıyla kaydedilmiştir.

İsmin kökeni, bölgenin yüzyıllar önceki coğrafi ve ekonomik yapısına dayanmaktadır. Geçmişte Bursa Ovası'nın bu kesiminin taban suyunun yüksek olması; suyu ve çamuru seven manda (su sığırı) yetiştiriciliği için bölgeyi ideal bir merkez haline getirmiştir.

Cumhuriyet döneminde, 1931 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla yerleşimin adı, bölgenin su kaynaklarının verimliliğine atfen **Gürsu** olarak değiştirilmiştir.

## Tarihçe
### Osmanlı Dönemi
İlçenin kökeni, Osmanlı'nın kuruluş devrine dayanır. Arşiv kayıtlarında bölge tarihi şu şekilde izlenebilmektedir:

* **1400 Yılı (Yıldırım Vakfiyesi):** Bölgenin adı, Yıldırım Bayezid'in vakfiyesinde **"Susığırlık Karyesi"** olarak geçmektedir.
* **1487 Tarihli Tahrir Defteri:** II. Bayezid dönemine ait kayıtlarda bölge Susığırlık adıyla kayıtlıdır.

### Osmanlı Arşivlerinde Sosyo-Ekonomik Yaşam
Osmanlı Arşivi belgeleri, Gürsu'nun yakın tarihine dair önemli kesitler sunmaktadır:
* **Ticari Hayat (1850):** 1850 tarihli bir belgede, Susığırlık köyünde yaşayan "Kostaki" isimli bir gayrimüslim vatandaştan alacağın tahsili konusu geçmektedir. Bu belge, 19. yüzyılda ilçede çok kültürlü bir yapının varlığını kanıtlamaktadır.
* **Tarım ve Çevre (1919):** 1919 tarihli bir belgede; komşu Kestel köyündeki Çeltik tarlalarından sızan suların, Gürsu'daki dut bahçelerine zarar verdiği belirtilerek şikayette bulunulmuştur. Bu kayıt, Kurtuluş Savaşı arifesinde ilçe ekonomisinin ipekböcekçiliğine dayandığını göstermektedir.

### Cumhuriyet Dönemi
1930 yılında belediye teşkilatı kurulan ve 1931'de Gürsu adını alan yerleşim, 9 Mayıs 1990 tarihli kanunla **ilçe** statüsü kazanmıştır. 2004 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilmiştir.

## Coğrafya ve iklim
Gürsu ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 111 metredir. Gürsu'nun yüzölçümü 106 km2dir. Bursa şehir merkezine 11 km uzaklıkta, Bursa Ovası'nın doğu bölümünde yer alır. Kuzeyinde Gemlik ve Katırlı Dağları, güneyinde ve doğusunda Kestel, batısında Yıldırım bulunur. İlçe arazisi güneyde ovalık, kuzeyde (Dışkaya, Ericek) ise engebeli ve dağlıktır. 

İklimi Marmara iklimi karakterindedir; kış aylarında ovada yoğun sis görülür.

## Nüfus
Gürsu, sanayileşmeye bağlı olarak Erzurum, Artvin, Muş ve Balkanlar'dan (Bulgaristan) yoğun göç almıştır. İlçeye bağlı 15 mahalle bulunmaktadır.

## Ekonomi
İlçe ekonomisi tarım ve sanayi olmak üzere iki ana temele dayanır.

### Tarım
Gürsu, Türkiye'nin en önemli armut üretim merkezlerinden biridir. İlçeyle özdeşleşen **Deveci Armudu** ve **Santa Maria** cinsi armutlar, Türkiye'nin tarımsal ihracatında önemli paya sahiptir. Bölgedeki mikroiklim, meyve kalitesini artırmaktadır.

### Sanayi
İlçe sınırları içerisinde **Gürsu [[Organize sanayi bölgesi|Organize Sanayi Bölgesi]] (GÜSAB)** bulunmaktadır. Tekstil, konfeksiyon ve mobilya yan sanayi alanındaki fabrikalar, ilçe istihdamının omurgasını oluşturur.

## Ulaşım
Gürsu, ulaşım ağları açısından avantajlı bir konumdadır.
* **Karayolu:** Bursa-Ankara karayolu (D-200) ilçenin güneyinden geçmektedir.
* **Raylı Sistem:** BursaRay (Bursa Metrosu) 2. Hat, ilçe sınırları içindeki "Gürsu" istasyonuna kadar uzanmaktadır, bu sayede Bursa şehir merkezine ve üniversiteye ulaşım oldukça kolaydır.

## Tarihi ve kültürel değerler
* **Tarihi Gürsu Evleri:** İlçe merkezinde, Osmanlı sivil mimarisini yansıtan kerpiç ve ahşap evler bulunur.
* **Tarihi Hamam:** Osmanlı döneminden kalan hamam yapısı mevcuttur.
* **Cevizli Çınar:** Bölgenin simgelerinden olan asırlık çınar ağaçları koruma altındadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Gürsu Kaymakamlığı
* Gürsu Belediyesi