open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guanozin trifosfat

**Guanozin-5'-trifosfat** (**GTP**), bir pürin nükleozid trifosfattır. Transkripsiyon sırasında RNA bireşimi için gerekli yapı taşlarından birisidir. Bir guanin bazı, bir riboz şekeri ve üç fosfat grubundan meydana gelir. Guanin ribozun 1. karbonuna, trifosfat bölümü ise ribozun 5. karbonuna bağlıdır.

ATP gibi metabolik tepkimelerde bir enerji kaynağı veya substrat etkinleştiricisi rolüne sahiptir, ancak daha özelliklidir. Protein bireşiminde ve glukoneogenezde (glukoz yapımı) bir enerji kaynağı olarak kullanılır.

GTP, GTPazların etkisiyle guanozin difosfata (GDP) dönüştürüldüğü ikinci haberci mekanizmalarında, özellikle G-proteinleri (guanin bağlanan proteinler) ile sinyal iletiminde gereklidir.

## Kullanımları

### Enerji aktarımı
GTP, hücre içindeki enerji aktarımında görev alır. Örneğin, bir GTP molekülü, sitrik asit çevrimindeki bir enzim tarafından üretilir. GTP, nükleozid-difosfat kinaz (NDK) ile kolayca ATP'ye dönüştürüldüğünden, bu bir ATP molekülünün üretilmesine eşdeğerdir.

### Genetik translasyon (Polipeptid Sentezi)
Polipeptid bireşimi sırasında, GTP yeni bir aminoasit yüklenmiş tRNA'nın ribozomun A bölgesine bağlanması için enerji kaynağı olarak kullanılır. GTP ayrıca ribozomun mRNA'nın 3' (3. C) ucuna translokasyonu için bir enerji kaynağı olarak da kullanılır.

### Mikrotübülün dinamik kararsızlığı
Mikrotübül polimerleşmesi sırasında, bir alfa ve bir beta tübül molekülünden oluşan her heterodimer iki GTP molekülü taşır ve tübüller mikrotübülün artı ucuna eklendiğinde GTP, guanozin difosfat hidrolize edilir. Bu GTP hidrolizi, mikrotübül oluşumu için zorunlu değildir, ancak görülüyor ki yalnız GDP bağlayıcı tübül molekülleri depolimerize olabiliyor. Böylece, GTP bağlı tübül depolimerizasyondan korunmak için mikrotübülün ucunda bir kapak görevi görür; ve GTP hidrolize edildikten sonra, mikrotübül depolimerleşmeye ve hızla büzüşmeye başlar.

### Mitokondriyal işlev
Proteinlerin mitokondriyal matrikse translokasyonu hem ATP hem GTP ile gerçekleşir. Bu proteinlerin aktarımı, mitokondri organelinde önemli süreçleri düzenler. Glukoneogenezde oksaloasetatın fosfoenolpiruvata (PEP) dönüştürülmesi gibi çeşitli yollarda önemli rol oynar.

## Biyosentezi
GTP hücrede birçok süreçle bireşimlenebilir:

* Krebs döngüsü sırasında Süksinil-CoA'nın Süksinil-CoA Sentaz ile Süksinik Asit'e dönüştürülmesi sırasında bir yan ürün olarak üretilir. 
* Farklı nükleozit trifosfatlar arasındaki dengeyi sağlayan Nükleozid difosfat kinaz ile ATP'deki fosfatların aktarımı aracılığıyla GTP bireşimlenir.

## cGTP
**Devirli Guanozin Trifosfat** (cGTP), Devirli Adenozin Monofosfat'ın (cAMP) koku alma sistemindeki devirli nükleotit kapılı iyon kanallarını etkinleştirmesinde yardımcı olur.

## Ayrıca bakınız
* G proteini
* G proteini kenetli reseptör

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* GTP bound to proteins olarak PDB
Adenozin monofosfat

**Adenozin monofosfat**, İngilizce *Adenosine monophosphate*den **AMP** olarak kısaltılır, ayrıca **5'-adenilik asit** olarak da bilinir. Adenozin adlı nükleozit ile fosforik asidin birleşimi bir esterdir. AMP, bir fosfat grubu, beş karbonlu bir riboz şekeri ve adenin nükleobazından oluşur.

## Sentez ve yıkımı
ATP sentezi sırasında iki ADP molekülünün birleşmesi ile AMP oluşabilir:

: 2 ADP → ATP + AMP

AMP, ADP'deki yüksek enerjili fosfat bağlarından birinin de parçalanması ile de oluşabilir:

: ADP → AMP + P<sub>i</sub>

AMP ayrıca ATP'nin AMP ve pirofosfat olarak ayrışmasından oluşabilir:

: ATP → AMP + PP<sub>i</sub>

RNA parçalandığı zaman oluşan nükleozit monofosfatlar arasında AMP de vardır.

AMP'den ATP şu şekilde oluşur:

: AMP + ATP → 2 ADP (ters yönde adenilat kinaz tarafından katalizlenir)
: 2 ADP + 2 Pi → 2 ATP (bu adım aerobik organizmalarda oksidatif fosforilasyon sırasında ATP sentaz tarafından katalizlenir)

AMP, miyoadenilat deaminaz enzimiyle IMP'ye dönüşür.

AMP, katabolizması sonucunda ürik aside dönüşüp vücuttan atılır.

## cAMP
AMP'nin siklik AMP (veya cAMP) olarak adlandırılan halkalı bir biçimi vardır. Bazı hücrelerde adenilat siklaz enzimi ATP'yi cAMP'ye dönüştürür; bu reaksiyon adrenalin ve glukagon gibi hormonları tarafından denetlenir. cAMP, sinyal transdüksiyonunda önemli bir rol oynar.

## Ayrıca bakınız
* Nükleozit
* Nükleotit
* DNA
* RNA

## Kaynakça
Piçunçe

**Picunçe**ler ("Kuzey insanı" anlamına gelen Mapudungun dilinde bir kelime) mapuçelerin veya Araukanyalıların kuzeyinde ve Diaguitaların güneyinde yaşayan Şilili insanlardır.

## Tarım
Başlıca tarım ürünleri mısır ve patatestir, ahşap evlerde yaşarlar. İspanyolların Şili'ye ilk geldiklerinde İnka İmparatorluğu'nun bir parçasıydılar.
Livaneli Şarkıları (albüm)

**Livaneli Şarkıları**, Leman Sam'ın 1988 çıkışlı birinci stüdyo albümüdür. Sanatçı albüme şarkılarını seslendirdiği Zülfü Livaneli'nin soyadını vermiştir.

## Şarkılar
# "Sürgün"
# "Karlı Kayın Ormanı"
# "Günlerimiz"
# "Özgürlük"
# "İstanbul'u Dinliyorum" (Söz: Orhan Veli Kanık)
# "Leylim Ley"
# "Memikoğlan"
# "Güneş Topla Benim İçin"
# "Yiğidim Aslanım"
# "Sus Söyleme"
# "Yalnız İnsan"
# "Hoşçakal Kardeşim Deniz"

## Personel
*Düzenlemeler: Garo Mafyan
*Vokaller: Grup Doğuş
*Stüdyo: İstanbul Gelişim
*Tonmaister: Garo Mafyan

## Dış bağlantılar
*LemanSam.com.tr
Rotting Christ

**Rotting Christ** 1987 yılında Yunanistan'ın Atina şehrinde kurulmuş bir black/death metal grubudur.

Grup Necromayhem (Sakis Tolis) ve Necrosauron (Themis Tolis) tarafından kuruldu. Andreas (Andreas Layos) 1996'da bas gitarist olarak katıldı. 2005 yılında Kostas Vasilakopulos'nun yerine gitarist olarak Nightfall grubu üyesi Yorgos Bokos geldi.

Rotting Christ saf bir black metal grubu olarak yola çıktı. Daha sonraki çalışmalarında gotik metal ve melankolik doom metal tarzlarında eserler vermiş olsa da "ekstrem" müzik tarzından hiç kopmadı.

Son albüm Aealo, 2010'un başlarında çıktı. Müzikal olarak Theogonia gibi olsa da beğenilen bir albüm oldu.

## Grup elemanları
### Şimdiki elemanlar
* Sakis Tolis - (vokal ve gitar) 1987-
* Andreas Layos - (bas gitar) 1996-
* Yorgos Bokos - (gitar) 2005-
* Themis Tolis - (bateri) 1987-

### Eski elemanlar
* Kostas Vasilakopulos - (gitar) 1996-2004
* Yeoryos Tolyas - (klavye) 1996-2004
* Jim "Mutilator" - (bas gitar) 1989-1996

## Albümler
* *[[Satanas Tedeum]]* (1989)
* *[[Passage to Arcturo]]* (1991)
* *[[Thy Mighty Contract]]* (1993)
* *[[Non Serviam]]* (1994)
* *[[Triarchy of Lost Lovers]]* (1996)
* *[[A Dead Poem]]* (1997)
* *[[Sleep of the Angels]]* (1999)
* *[[Khronos 666]]* (2000)
* *[[Genesis (Rotting Christ albümü)|Genesis]]* (2002)
* *[[Sanctus Diavolos]]* (2004)
* *[[Theogonia]]* (2007)
* *[[Aealo]]* (2010)
* Kata Ton Daimona Eaytoy (2013)
* Rituals (2016)
* The Heretics (2019)
* Pro Xristou (2024)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
### Resmi site
* Resmi internet sitesi 

### Hayran siteleri
* Resmi Türk hayran sitesi 
* Resmi Brezilyalı hayran sitesi
Çağrı (albüm)

**Çağrı**, Leman Sam'ın 1990 çıkışlı ikinci stüdyo albümüdür.

## Albüm Şarkıları
# "Ağıt"
# "Ben Ağlarım Yane Yane"
# "Çağrı"
# "Menim Nazlı Yarim"
# "Ayrılık"
# "Tarla Gızları"
# "Hey Yıllar"
# "Alagöz"
# "Gönül"
# "Sana Bele N'oldu Yar"
# "Toprak"

## Personel
*Yapım: Ada Müzik
*Stüdyo: İstanbul Gelişim
*Tonmaister: Garo Mafyan
*Asistan Tonmaister: Cihan Okan
*Klavyeli Çalgılar, Computer Program: Garo Mafyan
*Bağlama: Çetin Akdeniz
*Ney: Ercan Irmak
*Tar: Nevcivan Özel
*Koltuk Davulu: Ali İhsan Yılmaz
*Vokaller: Sevingül Bahadır, Cihan Okan, Jeyan Erpi, Sinan Ayav

## Dış bağlantılar
*LemanSam.com.tr
Çağrı

**Çağrı** şu anlamlara gelebilir:
* ''Çağrı'', Mustafa Akkad'ın yönettiği film. 
* ''Çağrı'', Leman Sam'ın bir albümü.
* Çağrı cihazı, telefon sistemi ve ağı düzeninde belli bir numara verilerek taşıyanına kolayca ulaşılmasını veya ona haber bırakılmasını sağlayan alet.

## Kişiler
* Çağrı Bey, Selçuklu hükümdarları Tuğrul Bey'in kardeşi ve Alp Arslan'ın babası.
* Çağrı Can Tanbilir, 1989 doğumlu futbol kalecisi.
* Çağrı Erhan, akademisyen.
* Çağrı Müftüoğlu, Türk şarkıcı ve söz yazarı.
* Çağrı Yarkın, 1989 doğumlu futbolcu.
* Mahir Çağrı, Türk internet ünlüsü.
* Yıldız Çağrı Atiksoy, 1986 doğumlu oyuncu.
Ayak Sesleri

***Ayak Sesleri***, Leman Sam'ın 1992 çıkışlı üçüncü stüdyo albümüdür.

## Şarkılar
# "Lale"
# "Sorgu"
# "Rüzgâr"
# "Kıyamam Sana"
# "Ayak Sesleri"
# "Güceh Gızım"
# "Dünya Umruna"
# "İçime Sinmiyor"
# "Kavak Yelleri"
# "Yol Ver"
# "Anladım"
# "Sına Yar"

## Personel
*Stüdyo: Erekli - Tunç Ses Kayıt
*Tonmaister: Cihan Okan, İhsan Apça
*Hamit Ündaş

## Dış bağlantılar
*LemanSam.com.tr
Pediatri

**Pediatri**, yenidoğan, bebek, çocuk ve ergenlerin (yeni doğmuşlardan yaklaşık 18-19 yaşındakilere kadar) sağlığı ve hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. Pediatri genel olarak çocuk hastalıkları ile ilgilenir.

Pediatri terimi iki Yunanca sözcükten türemiştir: *paidi* (παιδί) "erkek çocuk" ve *iatros* (ιατρός) "doktor". Ayrıca 'jargon' tarihsel köken bakımından Fransızca pédiatrie sözcüğü ile günümüzdeki yaygın kullanımını almıştır. Türkçe tıp terimi olarak pediatri ve/veya pediyatri şeklinde kullanılmaktadır. Tıpkı İngilizcede pediatrics veya pediatry şeklinde kullanıldıkları gibi.

## Tarihçe
Pediyatri 19. yy. ortasında ortaya çıkmış olup görece yeni bir bilim dalıdır. Arthur Jacobi (1830–1919) katkılarından dolayı pediatrinin babası olarak anılır.

Soraneus MS 2. yüzyılda pediatri ile ilgili bilinen ilk manuskripti kaleme almıştır. İranlı el-Razi (865–925) Çocukların Hastalıkları adlı kitabı yazmış ve tıbbın bağımsız bir dalı olarak pediatriyi ele alan ilk kitabı meydana getirmiştir. Çocuk hastalıklarına ayrılmış ilk basılan kitap İtalyan Bagallarder'in (1472) Çocuk Hastalıkları El Kitabı'dır (1472).

Batı dünyasında ilk çocuk hastanesinin Hôpital des Enfants Malades (Fransızca = Hasta Çocuklar için Hastane) olduğu kabul edilir. Paris'te Haziran 1802'de açılan hastane öncesinde yetimhane idi.

## Pediatrinin alt bilim dalları
*Çocuk Endokrinolojisi
*Dil ve konuşma patolojisi
*Ergen tıbbı
*Pediatrik acil tıp
*Pediatrik gastroenteroloji
*Çocuk diş hekimliği
*Çocuk cerrahisi
*Pediatrik jinekoloji
*Pediatrik oftalmoloji
*Pediatrik üroloji
*Pediatrik psikoloji
*Çocuk ve ergen psikiyatrisi
*Pediatrik patoloji
*Pediatri hemşireliği
*Pediatrik narkolepsi
*Pediatrik gastroenteroloji
*Pediatrik acil tıp
*Pediatrik ileri yaşam desteği
*Pediatrik masaj
*Bebek masajı
*Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları
*Çocuk Gastroenterolojisi
*Çocuk Genetik Hastalıkları
*Çocuk göğüs hastalıkları
*Çocuk Hematolojisi
*Çocuk Onkolojisi
*Çocuk İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları
*Çocuk Kardiyolojisi
*Çocuk Metabolizma Hastalıkları
*Çocuk Nefrolojisi
*Çocuk Nörolojisi
*Çocuk Romatolojisi
*Çocuk Yoğun Bakımı
*Neonatoloji

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Çocuklarda ağrı yönetimi
*Çocuk hastanesi
*Çocuk doğurma
Eski Fotoğraflar

**Eski Fotoğraflar**, Leman Sam'ın 1994 çıkışlı dördüncü stüdyo albümüdür.

## Albüm Şarkıları
# "Eski Fotoğraflar"
# "Terki Diyar"
# "Al Fadimem"
# "Her gün Pazartesi"
# "Allah Kolaylık Versin"
# "Aşkımdan Vazgeçme"
# "Ceyran"
# "Bilsem Ağlarım"
# "Deli Balım"
# "Sevdaya İnanmışsan Eğer"
# "Nazım Hikmet Memleket"

## Personel
*Müzik Direktörü: Aykut Gürel
*Süpervizör: Şule Yamanoğlu
*Track Rec. Mixing & Mastering: CRU
*Stüdyo: Living Rooms

## Dış bağlantılar
*LemanSam.com.tr
Siklik adenozin monofosfat

**Siklik adenozin monofosfat**, (**siklik AMP** veya **3'-5'-siklik [[adenozin monofosfat]]**) (İngilizce *Cyclic adenosine monophosphate*'dan) kısaltma **cAMP** ve cyclic AMP olarak da bilinir. cAMP adenozin trifosfat (ATP) tan elde edilir ve çeşitli organizmalarda cAMP bağımlı yolda hücre içi sinyal iletiminde kullanılır.

cAMP hücre içi sinyal aktarımında işlev gören bir ikincil habercidir(). Örneğin, hücre zarından geçemeyen adrenalin ve glukagon gibi hormonların etkilerini hücre içine aktarır. cAMP, protein kinazları aktive eder, ayrıca iyon kanallarından Ca<sup>2+</sup> geçişini düzenler.

## Tarihçesi
Case Western Reserve Üniversitesi'nden Earl Sutherland 1971 yılında Tıp ve Fizyoloji ödülünü kazandı; bu keşif hormonların hareket mekanizması ile ilgilidir. Özellikle epinefrin ikinci mesajcı ile ilişkilidir. Örneğin cAMP (siklik adenozin monofosfat)

## cAMP sentezi ve yıkımı
cAMP, adenilat siklaz enzimi aracılığıyla ATP'den sentezlenir. Adenilat siklaz hücre zarında (membranında) bulunur. Glukagon ve adrenalin hormonları ve G proteini tarafından aktive edilir. Karaciğer adenilat siklazı glukagona daha duyarlıdır, kas adenilat siklazı ise adrenaline daha duyarlıdır.

cAMP'nin AMP'ye yıkımı fosfodiesteraz enzimi tarafından katalizlenir.

### Protein kinaz aktivasyonu
Siklik AMP bazı protein kinazların işlevinde yer alır. Örneğin, PKA (protein kinaz A, cAMP-bağımlı protein kınaz, *cAMP-dependent protein kinase* olarak da bilinir) normalde iki katalitik, iki de düzenleyici birimden oluşan bir enzimdir, düzenleyici birimler katalitik birimlerin katalitik merkezlerini örterek bu enzimin etkisiz olmasına neden olurlar. Siklik AMP protein kinazın belli yerlerine bağlanarak düzenleyici ve katalitik birimlerin ayrılmasına yol açar, böylece katalitik birim etkinleşir (aktive olur) ve substrat proteinleri fosforlayabilir hale gelir.

### Enerji metabolizmasının düzenlenmesi
cAMP glikojenin glikoza yıkımı ve lipitlerin yıkımını kontrol eder.

### Bakterilerde cAMP'nin rolü
Bakterilerin içindeki cAMP düzeyi ortamına bağlıdır. Karbon kaynağı olarak glikoz kullanıldığında cAMP seviyesi düşüktür. Hücre içine glikoz taşınmasının bir yan etkisi olarak cAMP'yı üreten adenilat siklaz enzimi inhibe olur. CRP (veya CAP) isimli transkripsiyon faktörü cAMP ile bir bileşik oluşturur ve böylece etkinleşip DNA'ya bağlanabilir hale gelir. CRP-cAMP çok sayıda genin ifadesini arttırır, glikozdan bağımsız olarak enerji sağlayan bazı enzimler de dahil olmak üzere.

### ''Dictyostelium discoideum'''de cAMP'nin rolü
Amip türü bu organizma pek çok temel biyolojik sürecin araştırılmış olduğu bir model organizmadır. Kemotaktik hareket, bir organizmanın ortamında bulunan çekici bir maddeye doğru ilerlemesi veya itici bir maddeden onun uzaklaşmasıdır, bu olgu *D.discoideum*'da ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Bu hücrelerin kemotaktik hareketlerinin, cAMP'nin hem hücre dışına salgılanması ile düzenlendiği gösterilmiştir.

## Ayrıca göz atın

* Siklik guanozin monofosfat (cGMP)
İlla (albüm)

**İlla**, Leman Sam'ın 1998 çıkışlı beşinci stüdyo albümüdür.

## Albüm Şarkıları
# "İlla"
# "Kandilli"
# "Gül Güzeli"
# "Memed"
# "Herneyse" (Vedat Sakman ile Düet)
# "Ayrılığa Dayanamam"
# "Delikuş"
# "Sarılsam Üşür müsünüz"
# "Daha Gidecek Yolumuz Var"

## Personel
*Müzik Direktörü: Vedat Sakman
*Drums: Volkan Öktem
*Percussion: Hakan Beşer
*Bass: İsmail Soyberk
*Keyboard: Serhan Özyılmaz, Uğur Güneş
*Gitar: Erdem Sökmen, Vedat Sakman
*Violin: Mustafa Süder
*Yaylılar: Süder Yaylı Grubu
*Ney: Ercan Irmak
*Saz: Çetin Akdeniz
*Ud: Mehmet Bitmez
*Vokal: Şevval Sam, Zeynep Önkaya, Vedat Sakman, Halit Ergenç
*Düzenleme: Vedat Sakman
*Ses Kayıt, Mix: Doruk Onatkut
*Ses Kayıt, Mix: Rıfat Murtaza
*Stüdyo: Doruk

## Dış bağlantılar
*LemanSam.com.tr
Hayat Kıvılcımı

* Hayat Kıvılcımı, Enzimler, Enzim Çeşitleri
* Hayat Kıvılcımı (roman), Erich Maria Remarque'nin bir Romanı
Altın Beşik

**Altın Beşik**, Topkapı Sarayı'nda eskiden hazinenin birinci salonunda teşhir edilen beşik.

İncili örtüsü ve mücevherlerle süslü altın bağırdakları onaltıncı asır Türk kakmacılık ve kuyumculuk sanatının şaheserleri arasındadır. Paha biçilememektedir. Örtüsü kül rengi dibadan yapılmış, üzerine inci ve zümrüt işlenerek oturtulmuştur. Beşiğin oya gibi işlenmiş altın yaftaları üzerinde 1475 parça elmas, 1210 parça yakut, 520 parçada zümrüt vardır. İki yan tahtalarındaki zümrüt ve elmaslar çok büyük ve temizdir.

Beşiğin topuzları ve sapıda tamamen mücevheratla örtülmüştür. Yalnız iki topuzunda sekizer elmas, beşer yakut ve onbeşer zümrüt vardır. Örtünün üzerindeki incilerin tahmini sayısı 10 milyon kadardır. Beşiğin sekiz bağırdağı ile, bağırdak çubuğunda 140 elmas 132 yakut 842 zümrüt vardır. Birçok şehzadenin beşiğidir. İçerisinde birçok şehzadenin boğulduğu söylenir.
Eglog

**Eglog**, *Çoban şiiri* anlamına gelen bir edebiyat terimi.

Birkaç çobanın aşk, kır hayatının güzellikleri üzerine karşılıklı konuşmaları biçiminde yazılır. Erken Latin edebiyatında gelişen bu şiir türü günümüzde genellikle Batı edebiyatında görülür. Bir olaya dayandığı ve karşılıklı kişileri konu aldığı için küçük bir piyesi andırır.

Eglog, Türk edebiyatında kullanılmayan bir türdür.
Mordoğan

**Mordoğan**, İzmir ilinin Karaburun ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1890 yılı kayıtlarında&nbsp;**Murdivan** olarak geçmektedir.

Mordoğan'da 29 Aralık 1986'da belde belediyesi kuruldu.

1984 yılında Büyükşehir olan İzmir'de, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu belde de Karaburun Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur. Belediye iken **Ardıç, Çatalkaya, Kütlücek, Merkez ve Mordoğan** mahallelerinden oluşan Mordoğan, tek mahalleye dönüştürülmüştür.

## Coğrafya
Mahalle, İzmir il merkezine 86&nbsp;km, Karaburun ilçe merkezine ise 19&nbsp;km uzaklıktadır.

Mahalle Karaburun'un güneyinde olup,  İzmir-Urla-Karaburun devlet yolu kenarındadır. *Kocakum Plajı, İskele Plajı, Yeni Liman, Korsan Plajı ve Sulucadere Plajı*, mahallenin İzmir Körfezi kıyısındaki birimleridir. *Karaburun Mordoğan Fatma Emin Karaağaç Çok Programlı Anadolu Lisesi ve Karaburun Anadolu İmam Hatip Lisesi* bu mahallededir.

## Yönetim
### Belediye başkanlığı

## Nüfus

## Kaynakça

## Galeri

Faik Sarikaya mordogan 4.jpg|Mordoğan'da balıkçı kayıkları
Faik Sarikaya mordogan 1.jpg|Mordoğan'dan Ziraat Fakültesi kampına bakış
Mordogan 01.jpg|Limanın gece görüntüsü
Beyaz kayalar mordoğan.jpg|Mordoğan yakınlarında Beyaz kayalar koyu
Manal tepeden.jpg|Tepeden Manal koyu manzarası
Manal koyu karşıdan.jpg|Karşı yakadan Manal Koyu görünümü
Manal denizden.jpg|Denizden Manal Koyu görünümü
Manal yarımada.jpg|Manal Koyu'nda bulunan yarımada


## Dış bağlantılar
*
Roland Freisler

**Roland Freisler** (1893 - 1945), Alman hukukçu, Nazi Almanyası'nın Adalet Bakanı ve müsteşarı.

Celle'de bir mühendisin oğlu olarak doğdu ve 1914 yılında bir askeri öğrenci oldu. 1915'te Teğmen oldu ve Ekim 1915'te Rus İmparatorluğu'nda savaş esiri olmadan önce I. Dünya Savaşı sırasında aktif olarak görev aldı. Rusya'da tutuklu iken, Rusça öğrendi, 1917 Rus Devrimi'nden sonra Marksizmle ilgilendi ve Ekim Devrimi'nde Bolşeviklere katıldı. 1920 yılında Almanya'ya döndü ve 1922'de Jena Üniversitesi'nde hukuk öğrenimini tamamladı. Komünizme sırtını döndü ve 1925 yılında NSDAP'ye (Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi) girdi. II. Dünya Savaşı'na kadar geçen süre içerisinde, NSDAP'de önemli görevler aldı ve yargı sistemi içerisinde yükseldi. 1928 yılında Marion Russegger ile evlendi ve bu evlilikten 2 oğlu oldu.

1933'ün şubat ayında, Prusya Adalet Bakanlığının daire başkanlığına atandı. 1933-1934 yıllarında Prusya Adalet Bakanlığı Devlet Sekreteri oldu ve 1934-1942 yıllarında Reich Adalet Bakanlığı Devlet Sekreteri oldu.

Nihai Çözüm ile ilgili tüm Avrupa Yahudilerinin cinayetlerinin ayrıntılı planları ile ilgili olarak, Wannsee Konferansı'nda (20 Ocak 1942) Franz Schlegelberger'i temsil etti.

1942 yılında Halk Mahkemelerinin başına getirildi ve buradaki gücünü dilediğince kullanarak, mahkemeleri Nazi propaganda şovları haline getirdi. Adolf Hitler'e düzenlenen saldırıda tutuklananlara karşı da bu tür mahkemeler gerçekleştirdi ve her türlü hukuksal uygulamaya ve kurala aykırı davranarak, kana susamış intikam yargıcı haline geldi. Ölüm cezalarının sayısı Freisler'in idaresi altında hızla artmıştır. Tüm işlemlerin yaklaşık %90'ı ölüm ya da ömür boyu hapis kararları ile sona erdi. 1942-1945 yılları arasında 5.000'den fazla ölüm cezası verdi. Freisler, mahkeme sırasında sanıkları aşağılamaları ve onlara bağırması ile bilinirdi. Freisler, direniş grubu Beyaz Gül üyeleri için 1943'te giyotin ile idam edilmeleri emrini vermiştir.

Amerikan bombardıman uçakları Berlin'e 3 Şubat 1945 tarihinde saldırdı. Freisler, Halk Mahkemesi'nde bir Cumartesi oturumu yapıyordu. Hükûmet ve Nazi Partisi binaları, Reich Başbakanlık binası, Gestapo merkezi, Parti Başbakanlık ve Halk Mahkemesi de dahil olmak üzere vuruldu. Bir rapora göre, Freisler, aceleyle mahkemeyi erteledi ve mahkûmları bir sığınma evine alınmasını emretti ama o günün dosyalarını toplamak için kendisi binada kaldı. Bina neredeyse doğrudan isabet aldı ve kendi mahkeme salonu da bombalandı. Freisler bu bombardımanda öldürüldü. Vücudu, dosyaları tutmuş bir şekilde, düşmüş bir taş sütun altında ezilmiş olarak bulundu. Bu dosyalar arasında Fabian von Schlabrendorff'un o gün 20 Temmuz suikast girişimi üyesinin olmasıydı ve yargılanması ile karşı karşıya idi.

Farklı bir rapora göre, Freisler "hukuk mahkemesinden hava saldırısından korunmak için kaçmaya çalışırken bir bomba parçası tarafından öldürüldü" ve "Berlin'de Bellevuestrasse 15'te Halk Mahkemesi dışında kaldırımda kan kaybından öldü." Freisler'in ölümü, von Schlabrendorff'u kurtarmıştır.

Freisler, Berlin'de Waldfriedhof Dahlem mezarlığında eşinin ailesinin mezarlığına defnedildi. Mezar taşı üzerinde ismi yazmamaktadır.

## Kaynakça
Fahri Özdilek

**Emin Fahrettin Özdilek** (1898, Bursa, Osmanlı İmparatorluğu - 13 Mart 1989, Ankara, Türkiye) Türk asker ve siyasetçi. Cemal Gürsel'in cumhurbaşkanı seçilmesi üzerine 1961 yılında kısa bir süreliğine başbakanlığa vekâlet etmiştir.

## Hayatı
İlk öğreniminden sonra Edirne Askeri İdadisi'ne girdi. 1916 yılında yedek subay talimgâhına gönderildi. 1 Haziran 1917 tarihinde teğmen rütbesine terfi etti. 19 yaşındayken Kafkas İslam Ordusu ile Azerbaycan'da savaştı. 1920 yılı sonunda Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. 1 Mart 1921 tarihinde üsteğmen rütbesine terfi ederek 3. Süvari Tümeni emrinde Batı Cephesi'ndeki savaşlara katıldı. 1925-1927 yılları arasında Harp Okulu ve Süvari Binicilik Okulu'nda öğrenimini tamamladı. 1933 yılında Harp Akademisi'ne girdi. 30 Ağustos 1936 tarihinde binbaşı rütbesine terfi etti. 6 Ekim 1936 tarihinde kurmay subay olarak Harp Akademisi'nden mezun oldu. 1936-1949 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinde çeşitli görevlerde bulundu. 1949'da tuğgeneral, 1959'da orgeneral rütbesine terfi etti.

1960 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ülke yönetimine el koyduğu 27 Mayıs Darbesi'ne Birinci Ordu Komutanı olarak katıldı. Millî Birlik Komitesinde görev alan Özdilek, 9 Haziran 1960'ta Cemal Gürsel'in kurduğu hükûmette millî savunma bakanlığına getirildi. 21 Ekim 1960 tarihinde devlet bakanı ve başbakan yardımcılığına atandı. 26 Ekim 1961'de Cemal Gürsel'in cumhurbaşkanlığı görevi başladığı için Başbakanlık makamının boşalması üzerine 27 Ekim 1961 - 20 Kasım 1961 tarihleri arasında geçici olarak başbakanlık görevini yürüttü. 1961-1980 arasında doğal üye ve millî birlik grubu başkanı olarak Cumhuriyet Senatosunda yer aldı. 1983 Genel Seçimlerinde Halkçı Partiden Konya milletvekili seçildi. 13 Mart 1989'da Ankara'da öldü.

Yüksek Adalet Divanı tarafından verilen idam kararlarının onaylanmasıyla ilgili aleyhte oy kullanmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Millî Birlik Komitesi
* 27 Mayıs 1960 Darbesi

## Kaynakça
Ali Ekber Çiçek

**Ali Ekber Çiçek** (5 Haziran 1935, Ulalar, Erzincan –  26 Nisan 2006, İstanbul), Türk halk müziği sanatçısı. Başta "Haydar Haydar" olmak üzere Türk halk müziğine birçok unutulmaz türkü armağan eden bağlama sanatçısı ve derlemecidir.

## Yaşamı
1935 yılında Ulalar, Erzincan'da doğan Çiçek, babasını 1939 Erzincan depreminde yitirdi ve küçük yaşlarda rençberlik yapmaya başladı. Bu arada bağlamayı öğrendi ve cem toplantılarında kulağı Alevi deyişleri ve ezgileriyle doldu. İlkokul öğreniminden sonra maddi olanaksızlıklar sonucu öğrenimini sürdüremedi, ancak ağır yaşam şartlarına karşın müzikten hiç kopmadı. Müzik aşkı ağır basınca İstanbul'a göç etti ve halk müziğinin önemli isimleriyle tanıştı. Askerden sonra TRT'nin açtığı sınavı kazanarak, Muzaffer Sarısözen döneminde TRT Ankara Radyosu'na ve Yurttan Sesler Korosu'na girdi. 35 yılı aşkın bir sürede 400'den fazla türküyü derleyerek geniş kitlelere ulaştırdı. TRT arşivlerinde 54 kaseti bulunan Ali Ekber Çiçek'in derlemeleri Türkiye'deki bütün türkü sanatçıları tarafından söylenmektedir. 2003 yılının başlarında TRT Belgesel Programlar Müdürlüğü tarafından Ali Ekber Çiçek'in hayatını anlatan *Cahilden Uzak Dur, Kemale Yakın* isimli belgesel çekilmiştir. Çiçek'in müzik sevdası yıllar boyu bitmemiştir

## Özel hayatı
Kendisi gibi sanatçı olan Cemile Cevher Çiçek ile evlendi. Çift, 8 yıllık evliliklerini çocuklarının olmadığı gerekçesiyle sonlandırdı. Ali Ekber Çiçek'in Sevgi Çiçek ile yaptığı evlilikten ise Ebru (d.1976) isminde bir kızı olmuştur. Kuzeni Saime Sinan(1928-2008) ise tiyatrocu Vahi Öz ile bir dönem evli kalmıştır.

## Vefatı
Ali Ekber Çiçek yakalandığı pankreas kanserine yenik düşerek 2006 yılında, 70 yaşında öldü. Kabri Tahtakuşlar, Edremit köyündeki asri mezarlıkta bulunmaktadır. 

## Türküleri
### Çiçek'ten derlenen bazı türküler
* Haydar Haydar (On dört Bin Yıl Gezdim Pervanelikte)
* Böyle İkrarınan Böyle Yolunan
* Bunca Olan Emeğimi
* Derdim Çoktur Hangisine Yanayım
* Ey Erenler! Akıl Fikir Eyleyin
* Gönül Gel Seninle Muhabbet Edelim
* Gurbet Elde Bir Hal Geldi Başıma
* Gurbet Elde Yadellerin Derdini
* Gül Yüzlü Sevdiğim
* Hazin Hazin Esen Seher Yelleri
* İsmini Sevdiğim Saadetli Dostum
* Nasıl Yar Diyeyim Ben Böyle Yare
* Sarı Saçlı Yarim

### Derlediği bazı türküler
* Yolumuz Gurbete Düştü
* Bir Güzeli Methedeyim
* Çoktan Beri Yollarını Gözlerim
* El Vurup Yaremi İncitme Tabib
* Gönül Gel Varalım Gülşen Bağına
* Şevke'nin Kavakları
* Ağlama Gözlerim

## Kaynakça
Pagan (anlam ayrımı)

**Pagan** şu anlamlara gelebilir:
* Pagan (Din); Paganizme inanan kişi
* Pagan (Ada); Mariana Takımadaları'na bağlı 50&nbsp;km² bir volkanik ada.
* Pagan (şehir), Myanmar'da terk edilip 9.-13. yüz&shy;yıllar arasında yapılmış binlerce Buda tapına&shy;ğı bulunan tarihî şehir.
Kar maskesi

**Balaklava**, Türkçede halk arasında "**kar maskesi**" olarak da bilinen bir tür başlıktır. Kimisinde yüz kısmı tamamen, kimisinde ise sadece gözlere denk gelen yerler açıktır. Bu şekilde kafanın soğuktan azami biçimde korunması amaçlanır. İsmini, batı dillerine *balaclava* olarak geçen Kırım'daki Balıklava şehrinden almıştır. Türkçe kökenli bir kelime olarak kabul edilir.
 
Şapka gibi giyilmekle da kapsayacak şekilde uzanır. Genellikle yün ya da sentetik kumaşlardan üretilir. Rüzgâr geçirmeyen modelleri de vardır. Askeri ve polis üniformaların da bir parçasıdır.

Motosikletçilerin kullandığı balaklava modellerinde ise genellikle kaskın içine denk gelen kısımları ince dokumadan yapılmıştır, ancak boyun ve göğüsü rüzgârdan koruyan bölüm daha kalındır. Ayrıca kaskın içinin temiz kalmasını da sağlar. Yarış pilotlarının kullandığı balaklavalar ise yanmaz niteliktedir ve terlemeyi önler.

## Ayrıca bakınız
* Maske Karşıtı Yasalar
* Gaz maskesi
* Örgülü şapka
* Maske
Levent Tülek

**Levent Tülek** (d. 28 Ağustos 1964, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.

## Hayatı
28 Ağustos 1964 tarihinde İstanbul'da doğdu. Fenerbahçe Lisesinde okudu ve kısa sürelerle İstanbul Üniversitesi Sosyal Antropoloji Bölümünde, Mimar Sinan Üniversitesi Edebiyat Bölümünde ve Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde okudu.

1978-79 yıllarında Üsküdar İAST sahnesi ve Kadıköy Deneme Sahnesi'nde çalışmalara katıldı. 1982 yılından sonra günümüze kadar sırasıyla Hadi Çaman Yeditepe Oyuncuları, Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu, Tiyatora, Dormen Tiyatrosu ve Tiyatrokare gibi topluluklarla çalıştı. Kendi adına kurduğu ve kendi oyunlarını oynadığı İstanbul Komedi Tiyatrosu ise 1996-98 yılları arasında İstanbul ve Anadolu'da faaliyet gösterdi.

1991 yılında Peker Açıkalın, Erdal Tosun ve Nilüfer Açıkalın ile beraber İşte Onlar Show adlı bir sit-com'u yazıp yönettiler.

Sinema, TV ve radyo alanında birçok eserde oynadı, yazdı ve yönetti. Sinemada Atıf Yılmaz’ın yönetmenliğinde “*[[Arkadaşım Şeytan]]*” ve “*[[Bekle Dedim Gölgeye]]*" filmlerinde oynadı. Daha sonra Abdullah Oğuz’un “*[[O Şimdi Mahkum]]*”, Meriç Demiray’ın “*Babam Büfe*” ve Murat Saraçoğlu’nun “*[[Deli Deli Olma]]*” filmlerinde rol aldı. “*Deli Deli Olma*” ile "2010 Sadri Alışık Sinema En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü"nü aldı.

Yazarlık hayatına da devam eden Levent Tülek'in "*Lümpen Sözlüğü*" başlıklı kitabı 2007'de Sel Yayıncılık'tan neşredildi. Sonraki kitabı “*Klişeler Sözlüğü-70 Milyon Bizi İzliyor*” ise 2008'de yine Sel Yayıncılık’tan piyasaya çıktı.

2010 yılından beri *[[Vatan (gazete, 2002)|Vatan]]* gazetesinin kitap ekinde yazarlık çalışmasını da sürdürüyor. 2015'te stand-up'çı Pelinsu Pir ile evlenmiştir.

Levent Tülek, hâlen MSM Actor Studio’da ve Tiyatro Spot DO’da eğitmenlik yapıyor. Aynı zamanda Türkiye’nin en prestijli tiyatro ödülleri olan Afife Tiyatro Ödülleri’nde jüri üyeliği görevine devam ediyor.

## Tiyatro oyunları
* *[[Tersine Dünya]]*
* *[[Sezuan'ın İyi İnsanı]]*
* *Klaksonlar Borazanlar Bırtlar*

## Filmografisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
* http://sinematurk.com/kisi/7323-levent-tulek/ 
* Levent Tülek -  Biyografya
Ahmet Fikri Tüzer

**Ahmet Fikri Tüzer** (1878, Şumnu - 16 Ağustos 1942), Türk bürokrat ve siyasetçidir.

1924-1927 yılları arası Sağlık Bakanlığı Müsteşarlığı yaptı. III, IV, V. ve VI. dönemlerde (1927-1942) Erzurum Milletvekilliği yaptı. 1942 yılında 12. ve 13. hükûmetlerde İçişleri Bakanlığı yaptı. 1939-1942 yılları arasında CHP Genel Sekreterliği görevinde bulunmuştur. 7 Temmuz 1942'de Başbakan Refik Saydam kalp krizi geçirip ölünce, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, o zamanın İçişleri Bakanı olan Ahmet Fikri Tüzer'e vekaleten Başbakanlık görevi vermiştir. Bir gün sonra da Şükrü Saracoğlu yeni Kabine'yi kurunca İçişleri Bakanlığı'na geri döndü -9 Temmuz 1942) başbakanlık yaptı. 16 Ağustos 1942'de görevi başında iken öldü.

## Kaynakça
Soxhlet ekstraktörü

**Soxhlet ekstraktörü**, 1879 yılında Franz von Soxhlet tarafından icat edilmiş bir laboratuvar cihazıdır.

## Kullanımı
Katı bir deney numunesinden yağ elde etmek için tasarlanmış olmasına rağmen bir bileşiği bir katıdan ekstrakte etmenin zor olduğu her şartta kullanılabilir. Genellikle, kuru deney numunesi, Soxhlet ekstraktörüne yerleştirilmiş, filtre kağıdından yapılmış yüksük şeklinde bir ekstraksiyon tüpüne konur. Ekstraktöre, çözücüyü (genellikle dietil eter ya da petrol eteri) içeren şilifli bir cam balon ve yoğunlaştırıcı takılır. Çözücü ısıtılır ve buharlaştırılır. Çözücünün sıcak buharı yoğunlaştırıcıya ilerler, yoğunlaşarak katı numunenin üzerine düşer. Numuneyi içeren ekstraksiyon tüpünün bulunduğu yüksük yoğunlaşan çözücü ile tam dolduğunda, bypass kolunun seviyesine ulaşır ve sifon oluşarak çözücü tekrar cam balona boşalır. Bu yoğunlaşma, yükselme ve sifon döngüsü, ‘geriakım’ olarak adlandırılır ve sürekli tekrar eder. Her döngü sırasında, katının içerdiği bir miktar yağ çözücüde çözünür. Ama çözücünün ısıtılan cam balonuna ulaştığında orada kalır, döngüye tekrar katılmaz. Bu durum, bu ekstraksiyon metodunun en önemli avantajıdır, sadece saf çözücü katıyı ekstrakte etmek için buharlaşır ve yoğunlaşır, döngüye katılır. Bu nedenle, bir cam balonda katıyı çözücü içerisinde ısıtarak ekstrakte etme yöntemiyle karşılaştırıldığında Soxhlet ekstraktörü ile uygulanan bu yöntemin verimi daha yüksektir. Bir ekstraksiyonun sonunda arta kalan çözücü, ekstrakte edilen yağı bırakarak rotary buharlaştırıcısı ile uzaklaştırılabilir.

## Kaynakça
Seattle's Best

**Seattle's Best Coffee LLC**, Seattle, Washington merkezli bir Amerikan kahve satıcısı ve Starbucks alt şirketidir. Washington başta olmak üzere 20 eyalet ve şehirde birçok perakende ve market alt mağazalarına sahiptir. Alt mağazalar; Subway ve JCPenney restoranları dahil olmak üzere diğer birçok işletme ve üniversite yerleşkesinde bulunabilir.

Seattle's Best Coffee, Starbucks'a kıyasla daha ucuzdur ve işçi sınıfına hitap etmektedir.

## Tarihçe

Şirketin başlangıcı iki kardeş olan **Jim** ve **Dave Stewart**'ın 1970 yılında "*the Wet Whisker*" adını verdikleri bir dondurma ve kahve dükkânı açmasına dayanmaktadır. Kurucu Jim Stewart yerli çiftçiden yeşil kahve çekirdeği tedarik etti ve kahve demleme konusunda ustalaşmaya başladı. 1 yıl sonra "*Stewart Brothers Wet Whisker*" adıyla ikinci bir şube açtılar. 1982 yılında espresso sunulmaya başlandı. 1983 yılında adı "*Stewart Brothers Coffee*" olarak tekrar değiştirildi ve bu tarihten sonra işleri büyütmeye başladılar.1991 yılında yerel bir restoran Seattle'daki en iyi kahveyi bulmak için bir yarışma düzenledi ve şirket yarışmayı kazandı. Bu başarıdan kısa bir zaman sonra "*Seattle's Best Coffee*" adıyla bugünkü ismini aldılar.

1998 yılında şirketi **AFC Enterprises** satın aldı ve franchise vermeye başladı.

Temmuz 2003'te 72 Milyon Dolara Starbucks'a satıldı.
## Kaynakça
Patlayıcı madde

**Patlayıcı madde**, hararet veya şok tesiri ile kimyasal değişikliğe uğrayan, yüksek derecede ısı, çok hacimde gaz meydana getiren, katı, sıvı veya gaz hâlindeki kimyasal maddelerdir.

Kuvvetli patlayıcıların pek çoğu, kapalı bir sistemde olmadıkları veya bir şok tesirine maruz kalmayıp tutuşturuldukları zaman patlamak yerine sadece yanarlar.

Patlayıcı maddeler, kararsız hâldeki kimyasal madde veya madde karışımları olup, darbe veya kıvılcım gibi bir etkiye maruz kalması sonucu kendi kendine ilerleyen son derece hızlı kimyasal reaksiyonlarla kararlı bileşiklere dönüşürken yüksek ısı, ses, darbe etkisi ve gazlar ortaya çıkarırlar. Yanma süresi çok hızlı olduğundan yanma için gerekli oksijen havadan sağlanamaz. Bu nedenle patlayıcı madde yapısında oksitleyiciler bulunması gerekir.

RDX, Aseton peroksit, Nitrogliserin, Gümüş fülminat, Cıva(II) fülminat, Nitroselüloz, Pikrik asit gibi patlayıcı maddeler şoka maruz kaldığında patlayabilir. Depolanması, saklanması ve taşınması risk taşır. Özellikle Cıva(II) Fülminat kendi ağırlığında bile patlayabilir. TNT, ANFO, Dinamit, C-4, Karabarut, Dumansız barut vb. gibi patlayıcılar depolanması en kolay patlayıcılar arasındadır. Amonyum Nitrat, Potasyum klorat gibi oksitleyici bileşikler tek başına patlayıcı değildir ancak bazı maddelerle homojen veya heterojen hâline getirilmesiyle güçlü patlayıcı madde hâline dönüşür. Örneğin bir tür patlayıcı olan ANFO'nun yapımında kullanılan Fuel oil yanıcı, Amonyum nitrat ise yanıcı olmayan maddedir. Bu iki karışım bir araya geldiğinde Amonyum Nitrat, Fuel Oil'de oksitleyici rol oynar. C-4 patlayıcı şoka karşı çok hassas olan Aseton Peroksit ve RDX karışımlarından oluşur. Ancak özel işlemlerden geçen C-4 aleve maruz kaldığında (fünye ile şok uygulanmadığı sürece) sadece yanar. Kara Barut ve Dumansız Barut itici yakıttır ve bu ikisi kapalı alan içinde şoka maruz kalmadığı takdirde patlamak yerine sadece yanar.

Patlayıcı maddeler hem zarar vermek veya savunma amaçlı kullanılırken hem de faydalı amaçlı da kullanılabilmektedir.

Dinamit yapımında kullanılan nitrogliserin tıpta anjina pektoris ve kronik kalp yetmezliği gibi kalp koşullarını tedavi etmek için güçlü bir vazodilatör (vasküler sistemin genişlemesi) olarak, pikrik asit ile nitroselüloz boyar madde üretiminde, pikrik asit aynı zamanda tıpta antiseptik ve yanık tedavilerinde, nitroselüloz vernik ve boya yapımında, inşaat alanlarında ve hafriyat çalışmalarında dinamit yerine tercih edilen ANFO'nun yapımında kullanılan amonyum nitrat tarım alanında gübreleme amaçlı, potasyum nitrat hem gübreleme hem de gıda sektöründe gıda koruyucusu olarak, çay şekeri (sakkaroz) roket yakıtlarının yapımında kullanılır.

## Ayrıca bakınız
* Patlayıcıların patlama hızlarının listesi
* Nitrolama
* El yapımı patlayıcı(EYP)
* Bomba

## Kaynakça
Ölü gömme töresi

**Ölü gömme töresi** ya da **cenaze töresi**, bir ölünün gömülmesi sırasında uygulanan törelere denir. Ölüm, toplumsal yaşamda her zaman önemli bir olay sayılmıştır. Tarihin her döneminde ölü için çeşitli geleneklere ve törelere uyularak törenler yapılmıştır. Bu törenler, toplumların dinsel ve kültürel özelliklerine bağlı olarak büyük bir çeşitlilik gösterir. 
Çeşitli dinlerde ölümün bir son olmadığı, ruhun ölümden sonra öteki dünyada da varlığını sürdüreceği inancı vardır. Bu, genel olarak reenkarnasyon olarak adlandırılır. Bazı kültürlerde ölülerin yaşayanları etkileme gücüne sahip olduğu inancı yaygındır. Bu nedenle ölü törenlerinin kusursuz ve geleneğe uygun olmasına özen gösterirler. Ama, bu törenlerin tümü sonuç olarak ölünün gömülecek, yakılacak ya da saklanacak bedeniyle ilgilidir.

Bazı inançlarda ölü gömülür, bazılarında ise yakılır. Hinduizm, insanın ölümünden sonra bedeninin hemen yakılmalısını öngörür. Bu nedenle Hindu törenlerinde cenaze törenleri çok kısa sürer. Başka bazı kültürlerde ise bu törenler daha uzun zamana yayılır. Ölünün yakılması durumunda, külleri ya özel bir kapta saklanır ya da istenilen yere serpilir. Müslümanlar ve Hristiyanlar ile Yahudîler ölülerini gömerler. Toprağa verilmek anlamında, gömmek için bazı işlemler uygulanır. İslam dininde ölü önce yıkanır, sonra kefen denen beyaz bir beze sarılır. Kefenlenmiş, tabuta koyulmuş ölüye cenaze adı verilir. Tabutun omuzlarda, hızlı adımlarla taşınması gerekir. Cenaze namazının kılınması zorunlu bir görevdir. Cenaze mezara indirilip üstü örtüldükten sonra Kuran okunur ve tören sona erer. Yahudiler de ölülerini vakit geçirmeden gömmeye özen gösterirler. Ama mezar taşının dikilmesine kadar, bir yıl süreyle yas tutarlar.

Eski Mısırlılar ölen firavunlarını mumyalar ve görkemli anıtmezarlara koyarlardı. Piramit adı verilen firavun mezarlarının en ünlülerinden üçü Gize'dedir. Eski Mısır'da sıradan ölüler de mumyalanırdı, ama onlar daha gösterişsiz mezarlara gömülürdü. Her yıl belirli günlerde ölünün akrabaları mezar başında ölülerini anar, böylece töreler kuşaklar boyunca sürerdi.
Kahverengi cüce

**Kahverengi cüceler**, ilk kez 1995 yılında keşfedilen, ne yıldız ne de gezegen kategorisine konabilen gök cisimleri. Ancak son yıllarda bazı gök bilimciler kütlelerinin büyüklüğüne ve buna bağlı olarak sıcaklıklarına ve buna da bağlı olarak renklerine göre O, B, A, F, G, K ve M olarak sıralanan geleneksel yıldız kategorilerine kahverengi cüceleri de T ve Y sınıfları olarak eklemektedir.

Kahverengi Cüceler yıldızlararası gaz bulutlarının çökmesiyle oluşurlar, fakat gökcismini yıldız yapacak nükleer tepkimelerin başlayamayacağı kadar hafiftirler. 80 Jüpiter kütlelik sınıra ulaşamadıkları için yeteri kadar ısınamayıp sönerler.

İlk keşfedilen Kahverengi Cüceler Gliese 229 a ve Gliese 229 b. Gliese B diğerine göre daha solgundur. Bu iki sönmüş yıldızın yaşları yaklaşık 10 milyon yıl olarak tahmin ediliyor. Dünyamızdan yaklaşık olarak 1400 ışık yılı uzaklıkta, Büyük Orion Bulutsusunda yer alıyor ve birbirlerinin çevresinde dönüyorlar. Bunların dışında Ülker'deki çiftlerden biri de Kahverengi Cücedir ve adı Teide 1'dir. Yüksek miktarda lityum içerir.

## Özellikleri
* **Kütle:** Kabul edilmiş teorilere göre hidrojen yanmasını başlatabilecek kritik kütle 0.084M{\odot}. Yani bir kahverengi cücenin kütlesi bundan daha büyük olmamalı. En alt sınırın belirlenmesi güçse de kahverengi cücelerin genellikle 10-84 Jüpiter kütlesi (M_J) arasında bir kütleye sahip oldukları düşünülüyor.
* **Güneş Kütlesi:** M{\odot}=2x1030kg=1000M_J
* **Jüpiter Kütlesi:** M_J=2x1027kg=0.001M{\odot}
* **Merkezi Isı:** Merkezdeki sıcaklığın, nükleer tepkimeleri başlatmaya yeten 3 milyon derecenin altında olması gerekiyor. Bu değer kütleye bağlı; daha küçük kütlelere ilişkin sıcaklıklar da daha düşük.
* **Yüzey Sıcaklığı:** Bir kahverengi cücenin en dış katmanına ait sıcaklığın 1000K civarında olması beklense de, bu sıcaklık yaşa da bağlı. Kahverengi cüce, yaşlandıkça soğuyor. Yaşamının başlangıcında nükleer füzyon oluşabilse de bu pek uzun sürmüyor.
* **Işınım Gücü:** Kahverengi cüceler, yüzey sıcaklıklarının düşüklüğüne bağlı olarak, pek parlak değiller. En sönük yıldızlar için ışınım gücü 10−4L{\odot}; ancak genç bir kahverengi cüce soğumadan önce daha büyük bir ışınım gücüne sahip olabiliyor. Evrimlerinin sonraki aşamalarındaysa ışınım güçleri 10−5L{\odot} civarındadır.

## Ayrıca bakınız
* Yıldız nesneleri
** Karanlık yıldız
** Turuncu cüce
** Kırmızı cüce
** Sarı cüce
* Altyıldız nesneleri
** Siyah cüce
** Güneş dışı gezegen
*** Beyaz cüce
* Listeler
** Kahverengi cüceler dizini
* Diğerleri
** Karanlık madde

### Kaynakça

## Dış bağlantılar
* NASA-1
* NASA-2 
* Resimler
Adli tıp

**Adli tıp**, tıp biliminin ceza hukuku ve medeni kanunlara, özellikle de ceza hukuku tarafında, kabul edilebilir kanıtların ve ceza usulünün yasal standartlarına uygun olarak, ceza soruşturması sırasında uygulanmasıdır. Adli bilim insanları, araştırma sırasında bilimsel kanıtları toplar, muhafaza eder ve analiz eder. Bazı adli bilim insanları delilleri toplamak için suç mahalline seyahat ederken diğerleri başkalarının kendilerine getirdiği nesneler üzerinde analiz yaparak laborant rolünü üstlenirler.

## Gereksinim alanları
Yaralanma, ölüm ya da hukuki ihtilafla sonuçlanan durumlara ait adli soruşturmalarda, olayların tıbbi yönlerini aydınlatmak; kurban, şüpheli ve olaydan etkilenen üçüncü şahısların tıbbi durumunu belgelemek ve bu kapsamdaki haklarının korunmasını sağlamak için hekimlere gereksinim duyulur. Adli tıp uzmanları bu konuda eğitim almış uzmanlardır. Olayın niteliğine göre, bir uzman ya da birden fazla uzmanı bir araya getiren bir kurul, "adli tıbbi rapor" hazırlar. Adli tıp raporunun her durumda adli tıp uzmanı tarafından hazırlanması şart değildir, diğer tıp branşlarından görevliler tarafından da hazırlanabilir. Yine olayın niteliğine göre, diğer sahalarda uzman kişiler, diş hekimleri ya da pratisyen hekimler genel olarak tıbbı ya da kendi branşlarını ilgilendiren konularda rapor hazırlayabilir.

## Geçmişi
Eski Mısırlılar günümüzden 5.000 yıl önce cinayet ve benzeri olaylarda doktorlara danışıyorlardı. Adil tıp konusu, Hammurabi Kanunları ile Tevrat'ta da yer alır. İÖ 40'ta öldürülen Jül Sezar'ın vücudundaki 23 yaranın yerini ve etkilerini gösteren rapor ilk adli tıp raporu sayılır. Gerçek ölüm nedeninin anlaşılabilmesi için cesedin açılarak incelenmesi gerekebilir. Buna otopsi denir. İlk otopsi 1374'te Fransa'da uygulanmıştır. Adli tıp günümüzde hukuk ve tıp fakültelerinde bir ders olarak okutulmaktadır. Adli tıbba ilk kez 1650'de Leipzig Üniversitesi'nin ders programında yer verilmiştir.

## Kaynakça
San Pedro de Atacama

**San Pedro de Atacama**, Şili'nin kuzeyinde, Antofagasta Bölgesinde bir köy.

## Coğrafya

San Pedro, Atacama Çölü'nde bir vaha köyüdür. Salar de Atacama'nın (*Atacama Tuz Gölü*) batı kıyısında bulunur. Bugün için, çöl turizminin en sevilen yerlerinden biridir. Çöldeki bu yeşil lekenin su kaynağı, Andlar'dan gelip, hemen yanı başındaki *Salar de Atacama* ya karışan Rio San Pedro nehridir.

## Nüfus
2500 kişilik nüfusa sahiptir.

## Çevrenin görülmeye değer yerleri
* Belçikalı *Gustavo le Paige* tarafından kurulan **Padre R. P** arkeoloji müzesi. Müzede çok sayıda çölde bulunan nesneler gösterilir ki, bunlar İnka mumyaları, takı, tekstil eşyası, seramiklerdir.
* **San Pedro de Atacama Kilisesi**. Şili'nin en eski kiliselerinden biri olup, çatısı kaktüs gövdelerinden inşa edilmiştir.
* Flamingoların da görülebileceği **[[Salar de Atacama]]** tuz gölü.
* Dünya'nın en yüksek konumdaki gayzeri olan, And yaylalarında, San Pedro de Atacama'dan 2000 m daha yüksekteki **[[El Tatio Gayzeri]].**
* **[[Valle de la Luna]]** (*Ay vadisi*) *Calama* şehri ile *San Pedro de Atacama* arasında kalan, özellikle çölde güneş batımı ile doğumunun, tabiat gösterisi halini aldığı vadi.
* **Puritama** termal kaynakları. Bir vadi içindeki vahada 30&nbsp;°C'lik suyu ile kaplıca amaçlı kullanılmaktadır.
* **Valle de la Muerte** (Ölüm vadisi).
* *Atacameño*'ların eski köyleri olan **Tulor** harabeleri.
* **Miscanti** ve **Miñique** lagünleri. Andların 4000 m yüksekliğinde bulunan bu lagünlerde sıra dışı bir tabiat vardır.

## Tarihçe
Yakınlarındaki *Puna* bölgesinde, 11.000 yıl önce ilk yerleşimlerin olduğu tahmin edilir. Bu bölgenin çok eski sahipleri Atacameños diye adlandırılan uygarlık, San Pedro kültürünün kurucuları olup Atacama Çölü'nün vahalarında yaşamışlardır.

Bu halk bölgedeki ilk tarımla uğraşan kişilerdi. Tarıma uygun alan çok küçük olduğundan tarım terasları inşa ettiler, suni sulama yaptılar ve lama gübresi kullandılar. Çeşitli tahıl, mısır, pirinç, incir, bal kabağı ve patates ürettiler.

Lama ve Alpaka etlerinden faydalanan Atacameñolar ayrıca bu hayvanların kürkünden de giysi olarak istifade ettiler.Kıyı şeridindeki şehirlerle ticarette, yine bu hayvanlar taşıyıcı olarak kullanıldı.

Bu insanlar yine el ve sanat işçiliğinde çok gelişmişlerdi. Ayrıca zamanları çok erken olan metalurjiyi keşfetmeleri, bakır ve bronz üretim bilgisine sahip olmaları da söz konusudur.

Atacameñolar ölümden sonra yaşama inandıkları için, eşya, giysi ve yiyeceklerle gömülmüşlerdir. Doğa varlıklarına tapmalarına rağmen tapınak kullanmamışlardır.

16. yüzyılda Diego de Almagro ve Pedro de Valdivia eşliğinde İspanyollar, kumanyalarını ikmal etmek maksadıyla köye ayak basmışlardır.
 
San Pedro zaman içinde Bolivya'ya da ait olmuştur.

## Ayrıca bakınız

* Pumapunku

## Dış bağlantılar

* SanPedrodeAtacama.Net & Org
* San Pedro de Atacama resmi sitesi(İngilizce ve ispanyolca)
* Museo Arqueológico R. P. Gustavo Le Paige (İspanyolca)
Af

**Af**, genel anlamda, bir kişinin kusurunun bağışlanması demektir. Bütün toplumların aileden başlayarak, okulda ve toplum içinde nasıl davranılacağına ilişkin kuralları vardır. Bu kurallara aykırı hareket etmek suç ya da kabahat olarak kabul edilir. Bununla birlikte bir baba çocuğunun, bir öğretmen öğrencisinin bazı kuraldışı davranışlarını bağışlayabilir. Hukukta af ise, devletin suç işleyip hüküm giymiş bireyleri bazı durumlarda bağışlamasıdır. Bu durumda af, bir mahkemece verilmiş cezanın, hatta doğrudan doğruya suçun yok sayılmasıdır.

Af, genel af ve özel af olmak üzere ikiye ayrılır. Belirli bir suçu ve bu suçtan hüküm giymiş kişilerin cezalarını ortadan kaldıran affa genel af denir. Aftan yararlanan kişinin savcılıktaki tüm sabıka kaydının silindiği durumda  o kişi hukuki evrak bakımından hiç hüküm giymemiş sayılır.

Bir yargılamada adaletsiz ve yanlış karar verilmiş olabilir. Bu tür adaletsiz ve yanlış kararların düzeltilmesi, yaşlı ya da hasta hükümlülerin bağışlanması için çıkarılan affa da özel af denir. Özel af ya yalnızca cezanın uygulanmasını hafifletir ya da tamamen ortadan kaldırır. Suç gene de işlenmiş sayıldığı için, kişi hüküm giymiş olarak kabul edilir ve savcılıktaki sabıka kaydı silinmez.

Türkiye'de özel ve genel af çıkarma yetkisi anayasayla Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiştir. Ayrıca cumhurbaşkanı, gene anayasayla verilmiş yetkisine dayanarak özel af çıkarabilir.

## Genel anlamda uygulanan af çeşitleri
* - hükümlü ceza afları (Genel aflar)
* - öğrenci afları
* - imar afları
* - vergi afları
* - sigorta prim afları