Margaret Beaufort

**Lady Margaret Beaufort** (d. 31 Mayıs 1443 Bedfordshire - ö. 29 Haziran 1509 Londra), Kral Henry VII annesi ve İngiltere Kralı Henry VIII'nin babaannesi.

Kral Edward III'ün soyundan gelen Leydi Margaret, İngiliz tahtına ilişkin tartışmalı bir iddiayı oğlu Henry Tudor'a devretti. Dönemin siyasi karışıklığından yararlanarak, tacı oğlu için güvence altına almak için aktif olarak önlem aldı. Beaufort'un çabaları nihayetinde Henry'nin Bosworth Field Muharebesi'nde Kral III.Richard'a karşı kesin zaferiyle sonuçlandı. Bu Tudor hanedanının iktidara yükselişini düzenlemede etkili oldu.Oğlunun hükümdarlığı sırasında büyük bir hami ve hayırseverdi ve kapsamlı bir Tudor himayesi dönemi başlattı.1505'te İsa Kolej'i kuran ve 1511'de  uygulayıcıları tarafından ölümünden sonra tamamlanan St John's Kolej'nin geliştirilmesine başlayan iki önde gelen Cambridge kolejinin kurulmasıyla tanınır. Lady Margaret Hall, Oxford, on dokuzuncu Yüzyılda onun adını taşıyan vakıf, kadınları kabul eden ilk Oxford kolejiydi.
## İlk yılları
Doğduğu anda, Margaret'in babası Fransa'ya gitmeye ve Kral VI. Henry için önemli bir askeri sefere liderlik etmeye hazırlanıyordu. Babası, ölürse Margaret'in vesayet ve evlilik haklarının yalnızca karısına verilmesini sağlamak için kralla müzakere etti.

Somerset, tacın baş kiracısı olduğu için, feodal sistem altında varisinin vesayeti taca düştü. Somerset, Fransa'dan döndükten sonra kralla arası bozuldu ve kendisine karşı vatana ihanet suçlamasıyla kraliyet sarayından sürüldü. Kısa bir süre sonra da öldü. Thomas Basin'e göre Somerset hastalıktan öldü, ancak bazı kaynaklar ölümünün bir intihar olduğunu bildirdi. Hayatta kalan tek çocuğu olarak Margaret, hatırı sayılır servetinin varisi ve tartışmalı taht iddiasının varisiydi. Biyografi yazarları Jones ve Underwood'un yazdığı gibi, her ikisi de Margaret'i etkili bir şekilde " Lancastrian  istikrarsız siyasi atmosferinde bir piyon " haline getirdi.

Kral, ilk doğum gününde Margaret'in babasıyla olan anlaşmayı bozdu ve geniş topraklarının vesayetini Suffolk 1. Dükü William de la Pole'a verdi, ancak Margaret annesinin gözetiminde kaldı. Babasının ölümü sırasında Margaret'in annesi hamileydi, ancak çocuk hayatta kalamadı ve Margaret tek vâris olarak kaldı. Margaret, babasının tek meşru çocuğu olmasına rağmen, annesinin ilk evliliğinden iki üvey erkek kardeşi ve oğlunun tahta geçmesinden sonra desteklediği üç üvey kız kardeşi vardı.

Margaret, Suffolk'un oğlu John de la Pole ile evliydi. Düğün, 28 Ocak ile 7 Şubat 1444 arasında yapıldı. Bu zaman Margaret belki bir yaşında ama kesinlikle üç yaşından büyük olmadığı zaman yapılmış olabilir. Papalık izni 18 Ağustos 1450'de verildi, çünkü eşler yakın akrabaydı (Lady Margaret ve de la Pole, iki kız kardeşin torunlarıdır).Üç yıl sonra, de la Pole ile olan evliliği feshedildi ve Kral VI. Henry, Margaret'in vesayetini kendi üvey erkek kardeşleri Jasper ve Edmund Tudor'a verdi.

Margaret, de la Pole ile olan evliliği asla tanımadı; Margaret, 1472'de yaptığı vasiyetinde ilk kocası olarak Edmund Tudor'dan bahsediyor. Kanon yasasına göre Margaret, evliliğe on iki yaşına gelmeden girdiği için ilk evlilik sözleşmesine bağlı değildi.

Henry VI, ilk evliliğinin feshedilmesinden önce bile Margaret'i üvey kardeşi  için gelin olarak seçti.Henry, Edmund'u varisi olarak atamak zorunda kalırsa, bu muhtemelen Edmund'un taht iddiasını güçlendirecekti; kralın o zamanlar çocuğu veya meşru kardeşleri yoktu. Edmund, kralın annesi Catherine of Valois'nın Owen Tudor'dan olan en büyük oğluydu.

Margaret, on iki yaşında, 1 Kasım 1455'te kendisinden on iki yaş büyük Edmund Tudor ile evlendi. Bu dönem Güllerin Savaşı yeni patlak vermişti.Bir Lancastrian olan Edmund, bir yıldan kısa bir süre sonra Yorkist güçler tarafından esir alındı. 3 Kasım 1456'da Carmarthen'de esaret altında vebadan öldü ve geride çocuklarına hamile olan 13 yaşında bir dul kaldı.

Kontes, tek çocuğunun babası olarak Edmund'un adına ve anısına her zaman saygı duydu. Ölümünden on altı yıl sonra  1472'de Margaret, 1471'de ölen üçüncü kocasıyla uzun, istikrarlı ve yakın bir evliliğe sahip olmasına rağmen Edmund'un yanına gömülmek istediğini vasiyetinde belirtti.
### Annelik

Kontes, kayınbiraderi Jasper Tudor'un gözetimindeyken 28 Ocak 1457'de Pembroke Kalesi'nde Henry Tudor adında bir erkek çocuk doğurdu. O sırada on üç yaşındaydı ve fiziksel olarak henüz olgunlaşmamıştı, bu nedenle doğum son derece zordu. Margaret'in itirafçısı John Fisher, ölümünden sonra verdiği bir vaazda, bir bebeğin "bu kadar küçük bir şahsiyetten" doğabilmesinin bir mucize olduğunu düşündü. &nbsp;Oğlunun doğumu Margaret'e kalıcı fiziksel zarar vermiş olabilir; sonraki iki evliliğine rağmen başka çocuğu olmadı. Yıllar sonra, belki de kendi deneyiminin zorluğundan haberdar olarak, potansiyel mirasçıların teslimiyle ilgili bir dizi uygun prosedürü sıraladı.

Doğumdan sonra topluma yeniden girmesinden kısa bir süre sonra Jasper, oğlunun güvenliğini sağlamak için onun için başka bir evlilik ayarlamasına yardım etti. &nbsp;Dükü Humphrey Stafford'un ikinci oğlu Sir Henry Stafford (c. 1425–1471) ile 3 Ocak 1458'de on dört yaşında evlendi. Evlilik için bir muafiyet gerekliydi çünkü Margaret ve Stafford ikinci dereceden kuzenlerdi.Bu muafiyet 6 Nisan 1457'de verildi. Oldukça uzun ve uyumlu bir evlilik ilişkisi yaşadılar ve kendilerine Woking Sarayı verildi. Margaret ve kocasına Buckingham tarafından 400 mark değerinde arazi verildi, ancak kendi mülkleri hala ana gelir kaynaklarıydı. Stafford'lar, Galler'deki Pembroke Kalesi'nde Jasper Tudor'un bakımına emanet edilen Margaret'in oğlunu bir süreliğine ziyaret edebildiler.
## Güller Savaşı
### IV. Edward Saltanatı
York güçlerinin güç için Lancastrian ile savaştığı yıllar, 1461'de Yorkistlerin galip geldiği Towton Savaşı ile doruğa ulaştı. Çatışma Margaret'in kayınpederinin canını almış ve Jasper Tudor'u Lancastrian davasına destek toplamak için İskoçya ve Fransa'ya kaçmaya zorlamıştı. Edward IV, Margaret'in oğluna ait toprakları kendi kardeşi Clarence Dükü'ne verdi. Beaufort'a yine oğlunu bazı ziyaretlere izin verildi.

1469'da hoşnutsuz Clarence Dükü ve Warwick Kontu, Edward'a karşı bir isyan çıkardı ve güçlerinin yenilgisinden sonra onu ele geçirdi. Beaufort, oğlunun ve mal varlığının velayetini yeniden kazanmayı umarak bu fırsatı Clarence ile müzakere etmeye çalışmak için kullandı. Ancak kısa süre sonra Edward yeniden iktidara geldi.

Warwick'in devam eden ayaklanması, 1470-71'de VI. Henry'nın kısa süreliğine yeniden iktidara gelmesi ile sonuçlandı ve bu, Barnet Muharebesi'ndeki Yorkist zaferiyle etkili bir şekilde sona erdi. Bir kez daha York kuralıyla karşı karşıya kalan Margaret'in, bir kez daha yurtdışına kaçmak zorunda kalan Jasper Tudor'a on üç yaşındaki Henry'yi yanına alması için yalvardığı iddia ediliyor. Beaufort'un oğlunu tekrar görmesi on dört yıl alacaktı.

1471'de Margaret'in kocası Lord Stafford, Yorkistler için savaşırken Barnet Savaşı'nda aldığı yaralardan öldü. Margaret 28 yaşında yeniden dul kaldı.

Haziran 1472'de Margaret, Thomas Stanley ile evlendi. Bazı kaynaklara göre Margaret'in kendisini hiçbir zaman Stanley ailesinin bir üyesi olarak görmediğini ileri sürdü. Evlilikleri öncelikle rahatlık amaçlıydı; Stanley ile evlenmek, Margaret'in Edward IV ve Elizabeth Woodville mahkemesine dönmesini sağladı. Gerçekten de Gristwood, Beaufort'un evliliği yalnızca imajını iyileştirmek ve oğlunu savunabileceği önemli bir konumu güvence altına almak amacıyla düzenlediğini düşünüyor.Belli ki çabaları başarılıydı; Margaret, Kraliçe Elizabeth tarafından kızlarından birinin vaftiz annesi olarak seçildi

### V Edward ve III Richard saltanatı

1483 Nisan ayında IV. Edward öldü  ve Margaret kısa süre sonra yeni kraliçe Anne Neville'e hizmet etmek için mahkemeye geri döndü. Oğlunun İngiltere'ye dönmesini isteyen Margaret, Richard'la pazarlık yapmış gibi görünüyor.

Leydi Margaret'in, çocukların cinayetine dair söylentilerin yayılmasından sonra Richard'ın Londra Kulesi'ne kapattığı iki York prensinin annesi Elizabeth Woodville ile komplo kurduğu biliniyor. Polydore Vergil'e göre, Beaufort "oğlunun servetinin iyi olmasını ummaya" bu noktada başladı.

Beaufort'un, iki kadın arasındaki gizli yazışmaları ileten ortak doktor Lewis Caerleon aracılığıyla Woodville ile görüşmeler başlattığına inanılıyor. Birlikte Kral Richard'ın yerini almak için komplo kurdular ve ortak güçle onun yerine Margaret'in oğlu Henry Tudor'u tahta çıkardılar. Sağlamlaştırılmış ittifakları, Henry'nin Elizabeth of York ile kararlaştırılan nişanıyla sonraki hanedanı daha da güvence altına aldı. Bu teklifin hem Yorkluların hem de Lancastrianların desteğini çekeceğini umuyorlardı.

Bilim camiası içinde Margaret'in rolü veya karakteri hakkında bir fikir birliği yoktu: Tarih yazımına ilişkin görüşler, onu övmekten şeytanlaştırmaya kadar uzanıyordu.

1483'te Margaret, Buckingham'ın isyanının arkasındaki beyin olmasa da kesinlikle bu işe karışmıştı.Nitekim, tarihçi Paul Murray Kendall III.Richard biyografisinde Beaufort'u "İsyanın Athena'sı" olarak tanımlar.Belki de ikiyüzlü nedenlerle (kendisi için tacı arzulamış olabileceği için).

Ekim ayında Beaufort'un planı başarısız oldu; Dük idam edildi ve Tudor, İngiliz Kanalı'nı geçmeye zorlandı. Richard, ihanetine yanıt olarak, Margaret'in tüm unvanlarını ve mülklerini elinden alan ve onu suçlu ilan eden bir Parlamento yasasını kabul etti. Ayrıca oğluyla daha fazla yazışmasını engelleme umuduyla Margaret'i kocasının evine hapsetti. Ancak kocası, Margaret'in oğluyla devam eden iletişimini durdurmayı başaramadı. Henry'nin iddiasını ileri sürme zamanı geldiğinde, İngiltere'de kendisine destek toplamak için büyük ölçüde annesine güvendi.

## Margaret Beaufort iktidarda
Oğlunun Bosworth Savaşı'ndaki zaferinden sonra, Kontes mahkemede "Leydim Kralın Annesi" olarak anıldı. Kocasından ayrı mülk sahibi olmasına (sanki evli değilmiş gibi) izin verildi.

Henry, annelerinin ayarladığı gibi Elizabeth of York ile evlendi. Kraliçe eşiyle aynı kalitede cüppeler giymişti ve onun sadece yarım adım gerisinden yürüyordu. Elizabeth'in biyografi yazarı Amy License, bunun "doğru saray protokolü olacağını" belirterek, "Elizabeth'in Margaret hakkında gerçekte ne hissettiğini yalnızca bir kişinin bildiğini ve bunu kağıda dökmediğini" ekliyor.

Margaret, 1460'lardan beri yıllarca M. Richmond olarak imzasını atmıştı. 1499'da, belki de kraliyet otoritesini belirtmek için imzasını Margaret R. olarak değiştirdi (R, ya regina - Latincede kadın hükümdarlar tarafından geleneksel olarak kullanılan kraliçe ya da sadece Richmond'un kısaltması)

Beaufort, Tudor sarayında hatırı sayılır bir siyasi etkiye sahipti. Kullandığı güç besbelli ortadaydı; İspanyol elçi Pedro de Ayala'nın1498 tarihli bir raporu, Henry'nin "işlerde veya kişisel çıkarlarda ve diğerlerinde annesi ve yandaşlarından çok etkilendiğini" iddia etti. Oğlunun saltanatının ilk yıllarında, kayıtlar Margaret'in genellikle kraliyet çiftine seyahat ederken eşlik ettiğini gösteriyor.

Polydore Vergil, Tudor kralı ile annesi arasındaki ortaklığı değerlendirdi ve Margaret'in daha fazla güç istediği iddiasının aksine, Henry'nin ona kamu ve özel kaynaklarının çoğundan bir pay verdiğini belirtti. &nbsp;Ya da, Kral Henry Tudor'un annesine yazdığı bir mektupta belirttiği gibi: "...sadece bu konuda değil, sizin şerefinize, zevkinize ve kendi isteğinize uygun olduğunu bildiğim diğer tüm şeylerde, kalbinin arzulayabileceği kadar sizi memnun etmekten memnun olurum.”

Daha sonra evliliğinde Kontes yalnız yaşamayı tercih etti. 1499'da kocasının izniyle Londra Piskoposu Richard FitzJames'in huzurunda bekaret yemini etti. Evliyken bekaret yemini etmek alışılmadık bir şeydi ama emsalsiz değildi. Kontes, kocasından uzaklaştı ve Northamptonshire, Collyweston'da (Stamford yakınında ) yalnız yaşadı. Kendisi için ayrılmış odaları kocası tarafından düzenli olarak ziyaret edilirdi. Margaret, 1504'te yeminini yeniledi.

Beaufort, kraliyet ailesinin ev yaşamına da aktif olarak dahil oldu. Kraliyet varislerinin doğumu ve yetiştirilmesiyle ilgili uygun bir protokol oluşturdu. İlişkileri genellikle düşmanca olarak tasvir edilse de, Beaufort ve gelini Elizabeth, kraliyet çocuklarının evliliklerini planlarken birlikte çalıştılar. Elizabeth'in oğlu Prens Arthur ile evlenecek olan Aragonlu Catherine için gerekli talimatı ortaklaşa yazdılar . &nbsp;Her iki kadın da Elizabeth ve Henry'nin kızı Margaret'in çok genç yaşta İskoç kralıyla evlenmesini engellemek için komplo kurdu; Gristwood, bu konuda, Beaufort'un torununun "kaderini paylaşmaması gerektiğine" şüphesiz karar verdiğini yazıyor.

Henry VII, 21 Nisan 1509'da annesini vasiyetinin baş uygulayıcısı olarak atayarak öldü. Margaret, oğlunun ölümünden sonraki iki gün boyunca oğlunun cenazesini ve torununun taç giyme törenini ayarladı. Oğlunun cenazesinde, kraliyet ailesinin diğer tüm kadınlarından önce ona öncelik verildi. Beaufort, ölümünden önce Henry VIII'in erken hükümdarlığına da damgasını vurdu; 
## Ölümü

Kontes, 29 Haziran 1509'da Westminster Abbey Dekanlığı'nda öldü. Bu, torunu VIII. Henry'nin 18. doğum gününden sonraki gün, taç giyme töreninden 5 gün sonra ve oğlunun ölümünden sadece iki ay sonraydı. Manastırın Henry VII Şapeli'ne gömüldü.

## Kaynak