open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gayda

**Gayda**, kamıştan yapılmış çift düdük ve tulumdan oluşan, tiz sesli, nefesli bir çalgı. Trakya, Bulgar, Makedon ve İskoçların millî çalgısıdır.

İskoç gaydası, İrlanda savaş gaydası en bilinen gayda türlerindendir.

Kuzeydoğu Anadolu'da tulum, *dankiyo* (Rumca), *tsimpona* (Latince), *guda* (Lazca) adlarıyla da bilinen, sürekli pes ses veren ek boruya (ing. *drone*) sahip olmayan çeşitlerinin yanı sıra Trakya ve Balkanlar'da da gayda adıyla bilinmektedir. Macaristan'da 20. yüzyılın başlarında Meleyen Keçi adlı yapılan bir türü vardır. Bu alette körük kol altına alınır. Oğlak derisinden yapılma tulumu şişirmek için tulumun içine hava pompalanır. Bir kamışı bulunan kıvrımlı borudan, dem sesinde sürekli pes bir ses çıkar. Tulum, bunun yanı sıra çifte dedende bulunan çift kamışa üfürme yapar. Çifte dedende melodi çalmaya olanak veren parmak delikleri vardır. Fransa'nın Bretanya bölgesinde koyun postundan yapılan basit bir gaydadır. İlk önce üfleme borusundan üflenerek tulum şişirilir. Ardından dem borusuyla dedeni seslendirmek için bu tulum sıkıştırılır. Bu tür gaydalara Asya, Afrika ve Avrupa'nın her yerinde rastlanır. Eski tulumun sesi İskoç gaydalarından rahatlıkla ayırt edilebilir.

Gaydalar, müzik etnomüzikolojisinde “aerofon” (nefesli) aletler sınıfına girer; aslında boru tipi kamış veya benzeri malzemeye sahip dedender (chanter) ve bazen basit ya da çoklu “drone” ları olan bir nefes deposu (hayvan derisi çanta) ile çalışırlar.

## Gayda türleri
* Guda (Rize - Artvin)
* Bock (Çekya)
* Dankiyo (Trabzon)
* Cimpoi (Romanya)
* Duda (Macaristan - Polonya)
* Koza (Polonya)
* Diple (Hırvatistan)
* Tulum (Türkiye)
* Tsambouna (Yunanistan - Oniki Adalar)
* Askambandoura (Girit)
* Gajdy (Polonya - Çekya - Slovakya)
* Gaita (İspanya)
* Surle (Sırbistan - Hırvatistan)
* Mezoued/Zukra (Kuzey Afrika)
* Bagpipe (İskoçya)

## Kaynakça
Adalet Kasrı

**Adalet Kasrı**, Edirne Sarayı'nda kasır. Sarayın sağlam kalan tek binası.

Kırkpınar Yağlı Güreşlerinin düzenlendiği Sarayiçi semtindedir. Edirne Sarayı'na Kanuni Sultan Süleyman zamanında eklendi. Kanuni'nin kanunlarını burada yazdırdığı söylenir. Kasrın önünde iki taş vardır. Bunlardan sağdaki, *seng-i arz*, halkın dilekçelerini değerlendirilmek için üzerine bıraktığı taştı. Soldaki, Seng-i İbret'te ise ölüm cezasına çarptırılanların kesik başları sergilenirdi.
Günümüzde Edirne Müzesi Müdürlüğüne ait bir yapı olup, zaman zaman resim sergileri açılmaktadır.

## Kaynakça

* *Yurt Ansiklopedisi*, Anadolu Yayıncılık

## Dış bağlantılar
*
Chaetognatha

**Chaetognatha**, Chaetognathi üstşubesine bağlı bir hayvan şubesidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Natalie Imbruglia

**Natalie Jane Imbruglia**
(*Telaffuz*:  ; d. 4 Şubat 1975; Sidney, Avustralya) Avustralyalı-İngiliz şarkıcı, söz yazarı, manken ve oyuncu. 1990'lı yılların başlarında Avustralya'da yayımlanan *[[Neighbours]]* adlı dizide Beth Brennan'ı canlandırdı. Diziden ayrıldıktan 3 yıl sonra Ednaswap'ın *Torn* şarkısının listelerde bir numara olan yorumuyla şarkıcılık kariyerine başladı.

1997 yılında çıkardığı *Left of the Middle* albümü dünya çapında 7 milyon sattı. Sonrasında piyasa sürülen *White Lilies Island* (2001) ve *Counting Down the Days* (2005) albümleri önceki kadar iyi satmamasına rağmen İngiltere’de müzik listelerinin bir numarası oldu. Ardından 2007 yılında yayımladığı *Glorious: The Singles 97–07* adlı derleme albümündeki single parçası *Glorious*, İngiltere’nin müzik listelerinde 23. sırada kendine yer buldu.

Sinema oyunculuğu kariyerine 2003 yılında rol aldığı *[[Johnny English]]* filmiyle başladı, daha sonra 2009 yılında yayımlanan *Closed for Winter* filmiyle devam etti. 2009 yılında piyasaya sürülen *Come to Life* adlı albümü Avustralya, İngiltere ve Avrupa ülkelerinde beklenen ilgiyi görmedi.

8 ARIA, 2 BRIT, 1 kez de Billboard ödüllerini kazandı ve 3 defa da Grammy Ödüllerine aday gösterildi.

## Diskografi
;Albümleri
* *[[Left of the Middle]]* (1998)
* *[[White Lilies Island]]* (2001)
* *[[Counting Down the Days]]* (2005)
* *[[Come to Life]]* (2009)
* *[[Male (albüm)|Male]]* (2015)

;Single'ları
* "Torn" (1997)
* "Big Mistake" (1998)
* "Wishing I Was There" (1998)
* "Smoke" (1998)
* "That Day" (2001)
* "Wrong Impression" (2002)
* "Beauty on the Fire" (2002)
* "Shiver" (2005)
* "Counting Down the Days" (2005)
* "Glorious" (2007)
* "Want" (2009)
* "Instant Crush" (2015)

## Filmografi
* *[[Neighbours]]* (1992-1994)
* *Law of the Land* (1997)
* *Legend of the Lost Tribe* (2002) (seslendirme)
* *[[Johnny English]]* (2003)
* *Closed for Winter* (2009)
* *Underdogs* (2013)
* *Among Ravens* (2014)
* *Little Loopers* (2015)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
*
Sebze çorbası

**Sebze çorbası**, ana malzemesi sebze ve yeşillik olan yaygın bir çorbadır. Kökeni çok eskilere dayanırken, günümüzde de yaygın olarak üretilen bir gıda ürünüdür.

## Malzeme listesi
* 2 adet pırasa
* 1 adet havuç
* 1 adet soğan
* 2 diş sarımsak
* 1 adet soyulmuş irice domates
* 150 g kadar lahana
* tuz 
* zeytinyağı

## Yapılışı
Çorbanın içine koyulacak sebzeler isteğe bağlı olarak belirlenir.
Tüm sebzeler yıkanır, irice doğranarak düdüklü tencereye konulur. Tuz ve zeytinyağı eklenerek yarım saat kadar haşlanır. Sebzeler haşlandıktan sonra süzülerek bir kaba alınır. Kevgirden veya mutfak robotundan geçirilerek püre haline getirilir. Sebzelerin suyu kaynamaya bırakılır. İki yumurta sarısı bir limonun suyu ile bir kapta tuz eklenerek çırpılır. Kaynayan sebze suyundan biraz alınıp bu karışıma eklenerek ısınması sağlanır. Tencerede kaynamakta olan sebze suyu karıştırılırken limon ve yumurtadan oluşan terbiye eklenerek karıştırılmaya devam edilir. 3 dakika sonra püre haline getirilmiş olan sebzeler eklenerek 5 dakika daha kaynatılır. Üzerine kıyılmış maydanoz eklenerek sunulur. İsteğe bağlı olarak sebze püresi ile birlikte baharatta eklenebilir. Daha kıvamlı olması istenirse sebzeler süzüldükten sonra kaynamaya bırakılan sebze suyuna pirinç ya da şehriye eklenebilir.
Pygoscelis adeliae

** Adelie pengueni** (*Pygoscelis adeliae*), penguengiller (Spheniscidae) familyasından Antarktik, subantarktik kökenli bir penguen türü. Boyu 45–70&nbsp;cm aralığında, ağırlığı yaklaşık 5 kilogram dır. İmparator pengueninin yanında Antarktika kıtasının ana bölümünde görülen tek penguen türüdür. Tür adını, Fransız kutup araştırmacısı Ju les Dumont d'Urville'in karısı *Adelie* 'den alır

## Özellikleri

Bu penguenin üst kısmı siyah, alt kısmı beyaz renktedir. Küçük bir gaga, beyaz göz çemberi ve sarı ayaklar karakteristik özelliğidir.

## Yaşam alanı ve dağılımı

Adelie penguenleri, sıklıkla hatırı sayılır boyutlara ulaşabilen koloniler halinde yaşarlar ve ürerler. Ross Adası üzerinde yaklaşık yarım milyon bireyden oluşan adelie pengueni kolonisi vardır. Yerlerine çok bağlıdırlar. Antarktika yazında ana karada, diğer zamanlarda denizdeki parça buzlu alanların kıyısında yaşarlar. Sayıları yaklaşık 20 milyon olarak tahmin edilir.

## Üreme

Bu penguenlerin kuluçka periyodu Ekim ayında başlar. Dişiler bir araya yığılmış taşlardan oluşan yuvalara yumurtalarını bırakır ve tekrar yiyecek aramaya giderler. Erkekler, kuluçkayı üstlenirler. Takip eden 35 gün boyunca bu hayvanlar hiçbir şey yemezler ve derken yavrular yumurtadan çıkarlar. Bu esnada dişiler de döner ve yavruların yetiştirilmesinde yardımcı olurlar. Mart ayı gibi penguen civcivler yetişkin haline gelirler ve balık avlamak için onlar da denize dalarlar.

## Dış bağlantılar
* 
* 

## Kaynakça
*
İkincil ağızlılar

**İkincil ağızlılar** (**Deuterostomia**, Yunancada "ikinci ağız"), hayvanlar aleminin bir üst şubesidir. Bilateria kladının Protostomia'ya (ilkin ağızlılar) girmeyen hayvanlarını kapsar.

Gelişim aşamalarındaki farklılık; ağzın embriyonik gelişim sırasında blastoporun bulunduğu kısmın aksi tarafında yeni bir delik açılmasıyla oluşmasıdır. Blastopor anüsü oluştururken, ağız karın tarafının ön ucuna yakın bir yerden ikincil olarak oluşur. Mezoderm ve sölom oluşumu Protostomia'dan farklıdır.

## Sınıflandırma ve sistematik

İkincil ağızlılar, Animalia içinde Bilateria adı verilen daha büyük bir grupta ilkin ağızlıların kardeş taksonu olarak sınıflandırılırlar. Vücutlarına göre sol ve sağ taraflarla iki yanlı (bilateral) bakışımlıdır.

Açıkça bu, denizyıldızı gibi yetişkin derisidikenliler için doğru değildir ve bazı ışınsal (radyal) bakışımlı canlılar da bu gruptadır. Bunun nedeni, embriyonun gelişiminde yatmaktadır. Embriyonik bir deniz yıldızının gelişiminde, canlı yaşamına iki yanlı başlar ancak olgunlaştıkça ışınsal bakışıma geçer.

### İç ve dış sistematiği

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* UCMP-Deuterostomes
Deuterostomia

**Deuterostomia**, Bilateria altâlemine bağlı bir hayvan altâlemidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Hemichordata

**Hemichordata**, Deuterostomia infraşubesine bağlı bir hayvan şubesidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Alâeddin Konserveleri

**Alâeddin Konserveleri**, Türkiye'nin ilk balık konservesi üreticisi. 1929'de Alâeddin Kemerli tarafından kuruldu. Firma özellikle sardalya konserveleri ve ançuezleriyle tanınır. *[[Kızlı Marka]]* sardalyalar, firmanın en bilinen ürünüdür. Sardalya konservelerinin sade, domates soslu, zeytinli vs. çeşitleri vardır. Ton balığı, uskumru, domates salçası gibi başka konserve ürünleri de bulunur.

Ege ve Marmara denizlerinden avlanan sardalyalar, firmanın Gelibolu'daki fabrikasında işlenir.

20. yy.ın son yıllarından itibaren ton balığı konservelerinin yaygınlaşması ve avlanan sardalya miktarının fazla olmaması, firmanın üretimini kısıtladı.

## Kaynakça
* Gelibolu'yu Tanıtma Gönüllüleri web sitesi https://web.archive.org/web/20070927010237/http://www.geltag.com/turkish/z_genel/gn_alaeddin.htm
Kara yosunları

**Kara yosunları** (Bryophyta), ciğer otları, boynuz otları ve yapraklı kara yosunlarını kapsayan bitkiler bölümü.

"Bryopsida" tek sınıfını kapsar. Sistematikdeki yeri değişkenlik gösteren bir gruptur.

Çok hücreli, fotosentetik bitkilerdir. Kara yosunlarının iletim sistemleri ve gerçek kök, yaprak ve gövdeleri yoktur. Çoğu yapraklı olan küçük yapılı türler içerirler. Kök yerine bir ya da çok hücreden oluşan rizoidler (köksü yapılar) bulunur.

Kara yosunlarında *[[sporofit]]* ve *[[gametofit]]* evre olmak üzere 2 farklı yaşam evresi vardır.

Gametofit evrede bitki tamamen ince ve yumuşak yapraksı formda ve bir sapa bağlı olup, birkaç hücre kalınlığında olan yapraklar orta ana damar genellikle içermez. Döl almaşıyla eşeyli ürerler. Fotosentezin büyük bir kısmını gametofit nesil gerçekleştirir. Fotosentez sonucu oluşan besinlerini depolayan bitkilerdendirler. Yaklaşık 16.000 türü bilinmektedir.

## Resimler

Image:Dendroceros.jpg|*Dendroceros crispus* bir ağaç kütüğünde yetişmiş boynuz otu.
Image:Lunularia_cruciata.jpg| *Lunularia cruciata*, bir ciğer otu tallusu.
Image:Moss on a rock (Nunniong, Australia).jpg|Bir kayayı kaplamış yapraklı kara yosunları


## Üreme
Küçük bir gövdeye sahip olan bu bitki uç kısmında, içinde sporların üretildiği kesecikler taşır.Spor keselerinin içindeki sporların olgunlaşmasıyla keseler çatlar, içlerindeki sporlar rüzgarın etkisiyle etrafa yayılır.Nemli yerlerde çimlenen sporlar genç kara yosunu bitkisini oluşturur.

## Ayrıca bakınız
* Boynuz otları
* Ciğer otları
* Yapraklı kara yosunları

## Dış bağlantılar
* Bryophyta hakkında  
* Bryophyta
* Karayosunları yetiştiriciliği
* İngiliz Bryophyta Derneği
Kalecik (yapı)

**Kalecik**. 50 m yüksekliğinde kayalık bir alana kuruludur. Çok az kalıntısı günümüze ulaşan kale, 1939 yılında Lake tarafından yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Kalenin kuzeybatısındaki sur, Urartu taş işçiliğinin seçkin bir örneğidir. Kalenin 60 m'ye varan en yüksek yerinde eskiden bir gözetleme kulesi olduğu anlaşılmaktadır. MÖ 10. yüzyıla tarihlenen kalede, 10 m derinliğinde kayaya oyulu su sarnıçları bulunmaktadır.
Back to Basics (Christina Aguilera albümü)

***Back to Basics***, Amerikalı pop şarkıcısı **[[Christina Aguilera]]** 'nın beşinci stüdyo albümü. Albüm, ilk kez Japonya'da 9 Ağustos 2006 tarihinde piyasaya çıkmıştır.

## Albümdeki şarkılar
;Disk 1 
# "Intro (Back to Basics)" - 1:47
# "Makes Me Wanna Pray" - 4:10
# "Back in the Day" - 4:13
# "Ain't No Other Man" - 3:48
# "Understand" - 3:46
# "Slow Down Baby" - 3:29
# "Oh Mother" - 3:46
# "F.U.S.S." - 2:21
# "On Our Way" - 3:36
# "Without You" - 3:56
# "Still Dirrty" - 3:46
# "Here to Stay" - 3:19
# "Thank You (Dedication to Fans...)"  - 4:59

;Disk 2   
# "Enter the Circus" - 1:42
# "Welcome"- - 2:42
# "Candyman" - 3:14
# "Nasty Naughty Boy" - 4:45
# "I Got Trouble" - 3:42
# "Hurt" - 4:03
# "Mercy on Me" - 4:33
# "Save Me from Myself" - 3:13
# "The Right Man" - 3:51
# "Back to Basics" - 10:07

## Tekliler
Waterloo Muharebesi

**Waterloo Muharebesi** veya **Waterloo Savaşı**; 16-18 Haziran 1815 tarihleri arasında gerçekleşen, Fransa İmparatoru Napolyon'un mutlak yenilgisiyle sonuçlanan ve Avrupalı güçler arasında 23 yıl süren silahlı mücadelenin (Fransız Devrim Savaşları ve Napolyon Savaşları) sonunu getiren muharebe. Fransızcada *Mont-Saint-Jean Muharebesi* olarak da bilinir. Muharebe İngiltere-Prusya ittifakı ile Fransa arasında, Belçika'nın Waterloo kasabası yakınlarında gerçekleşmiştir.

## Arka plan

1791'de Fransız kralı XVI. Louis'nin devrilmesi ve cumhuriyetin ilanı (bkz. Fransız Devrimi) Avrupa monarşilerinin başındaki hanedanları endişelendirdi. Avusturya ve Prusya hanedanları Avrupa krallıklarını devrik Fransız kralını desteklemeye davet etti (bkz. Pillnitz Bildirisi). Bunun üzerine Fransız cumhuriyeti Avusturya ve Prusya'ya savaş ilan etti ve Fransız Devrim Savaşları adı verilen ve amacı Fransız Devrimi'ni korumak olan savaşlar dizisi başladı. Bu savaşlar esnasında yıldızı parlayan General Napolyon Bonapart, Kasım 1799'da gerçekleşen darbe ile iktidara geldi.

Fransız Devrimi'nin güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Devrim Savaşları, Fransa'yı Avrupa'nın en güçlü ülkesi hâline getirmişti. Napolyon, bir diktatörlük hâline gelen Fransa'nın sınırlarını genişletmek amacıyla savaşlara devam etti ve Napolyon Savaşları denen dönem başladı. Yüz Gün adı verilen dönemde gerçekleşen Waterloo Savaşı, Napolyon Savaşları'nı ve Avrupa'daki 23 yıllık güç mücadelesini sona erdiren savaş oldu.

## Muharebe

Savaş, Belçika'nın Brüksel şehrinin 14,5&nbsp;km ve Waterloo kasabasının 2&nbsp;km uzağında gerçekleşti.

Savaşta İngiliz kuvvetlerine Dük Wellington, Prusyalılar'a ise Gebhard von Blücher komuta etti. Müttefikler, Fransa'nın kuzeydoğusuna doğru saldırmayı düşünürken Napolyon onlara Belçika'da bir engelleyici saldırıda bulundu, sonrasında bu Waterloo Savaşı'na dönüştü.

Öncelikle İngiliz ordusuyla karşılaşan Napolyon, üstün görünürken süvari birliklerinin yanlış bir manevrası hemen hemen savaşı İngilizler'in lehine çevirdi, daha sonra Prusyalılar'ın yetişmesi Fransızlar'ı bozguna uğrattı ve savaş neredeyse Fransız ordusunun tamamının imhası ya da esaretiyle sonuçlandı. Rus kralı'nın kendisi, savaş hakkında "Görebileceğiniz en berabere/yakın çatışmalardan biriydi." demiştir.

Napolyon Bonapart'ın 1815'teki Waterloo Savaşı'ndan kaçarken geride bıraktığı elmas broş, 12 Ekim 2025 tarihinde Cenevre'de düzenlenen Sotheby's müzayedesinde tahmini değerini aşarak 3,5 milyon İsviçre frangından fazla bir fiyata alıcı buldu. Tarihi parça, bu dönem boyunca Prusya Kraliyet Hanedanı Hohenzollern ailesinin koleksiyonunda yer alıyordu.

## Sonuçları
Fransa monarşisinin yeniden kurulduğu bu muharebe sonrasında, Napolyon Saint Helena adasına sürgüne gönderildi ve orada 1821 yılında öldü.

## Kaynakça
#### Notlar

#### Dipnot
Fatmir Sejdiu

**Fatmir Sejdiu** veya **Fatmir Seydiu** (d. 23 Ekim 1951), Kosova eski cumhurbaşkanıdır. 1951'de Poduyeva Belediyesi'ne bağlı Pakaştiça köyünde dünyaya gelen Dr. Fatmir Seydiu, evli ve üç çocuk babası. Siyaset bilimi doktorası bulunan Seydiu, Priştine Üniversitesi'nde öğretim görevlisiydi. Fransızca ve İngilizce bilmektedir.

## Kaynakça
Gastrotricha

**Gastrotricha**, Spiralia üstşubesine bağlı bir hayvan şubesidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Tunca

**Tunca**, Balkanlar'da, Bulgaristan ve Türkiye'de akan nehirdir. Meriç Nehrinin kollarından biridir.

## Özellikler
Tunca Nehri, Bulgaristan'daki Balkan Dağları'ndan doğar, Edirne'den Türkiye sınırlarına girer. Tunca Nehrinin 12 kilometrelik bölümü Türk-Bulgar sınırını oluşturur. Meriç Nehri aracılığıyla Ege Denizi'ne dökülür.

## Galeri

Tundzha River winter.jpg|küçükresim|sol|Bulgaristan Yanbolu'da kış mevsiminde Tunca
Saraçhane Bridge over Tunca river (Tundzha) 02.jpg|küçükresim|sol|Türkiye'nin Edirne şehrinde, Hadım Şehabettin Paşa tarafından inşa edilen Saraçhane Köprüsü üzerinden çekilmiş Tunca Nehri'nin bir fotoğrafı.
Saraçhane Bridge over Tunca river (Tundzha) 03.jpg|küçükresim|sol|Türkiye'nin Edirne şehrinde, Hadım Şehabettin Paşa tarafından inşa edilen Saraçhane Köprüsü üzerinden çekilmiş Tunca Nehri'nin bir fotoğrafı.
Saraçhane Bridge over Tunca river (Tundzha) 07.jpg|küçükresim|sol|Türkiye'nin Edirne şehrinde, Hadım Şehabettin Paşa tarafından inşa edilen Saraçhane Köprüsü üzerinden çekilmiş Tunca Nehri'nin bir fotoğrafı.


## Dış bağlantılar
*
Baltalı Kapı

**Baltalı Kapı**, Antik Mylasa Kenti'nin giriş kapısı ve günümüzde Milas'ın kuzey kapısıdır. Esentepe'nin batısında, Hacıapdi Mahallesi sınırları içinde yer alır. 5 x 12 metre genişliğindedir. Adını kilit taşı üzerinde bulunan ve antik çağlarda "Labrys" adı verilen çift yüzlü balta figüründen almıştır. MÖ 1. yüzyılın sonunda yapılmıştır.

## Kaynakça
Duvardaki Resim

**Duvardaki Resim**, taverna müziği icracısı olarak bilinen Cengiz Kurtoğlu'nun 1986 yılında yayımladığı Unutulan albümünde yer alan parça. Şarkı Cengiz Kurtoğlu'nun *Unutulan, Gelin Olmuş Gidiyorsun, Liselim* parçaları gibi klasikleri arasında yer alır.

Parçanın başındaki 41 saniyelik org girişi ve ardından gelen "*Duvardaki resminle avunur gönlüm / Daha dün yanımdaydın şimdi nerdesin*" dizelerini barındıran naif vokal, taverna müziğinin önemli ve klasik bir örneğidir. Parça toplam 4 dakika 27 saniye sürmektedir.
İftar topu

**İftar topu**, Ramazan ayında Müslümanların oruçlu geçirdiği gün sonunda akşam ezanı vakti ile birlikte iftar vaktinin geldiğini haber veren top (son dönemde ses bombası) ateşi. Günümüzdeki gibi ses sistemlerinin olmadığı devirlerde zaruret bugün ise gelenek şeklinde Türkiye'nin birçok il ve ilçesinde devam ettirilir. Top, önce Ramazan ayının başlangıcında kutsal ayın gelişini müjdelemek için, ardından da her gün akşam ezanında iftar vaktinin geldiğini duyurmak için atılıyor.

## Kökeni
Bu uygulama bugün İslam dünyasının çoğu yerinde bir gelenek olarak uygulanıyor olsa da, en başta saatlerin, televizyonların veya cep telefonlarının icat edilmesinden önce tüm şehre iftar vaktini bildirmek için kullanılmaya başlandı. Tarihçilerin bir kısmı bu uygulamanın Mısır'da ortaya çıktığını düşünüyor; bazıları bunun 10. yüzyıla kadar uzandığını, Fatımi halifelerinden birinin Kahire'nin Mukatam Tepesi'ne bir top yerleştirilmesini emrettiğini ve böylece tüm Müslümanların oruçlarını bozma işaretini duyduklarını iddia ediyor. toplar o dönemde henüz icat edilmediğinden bu fikir pek olası değildir. Diğer tarihçiler geleneğin izini 15. yüzyıldaki Memluk hükümdarı Seyfeddin Huşkadem'e kadar sürüyor. Bunların dışında en yaygın açıklama geleneğin kökeninin 19. yüzyılda, Osmanlı'nın mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın yönetimi sırasında olduğudur.

## Kaynakça
Sahur

**Sahur**, sabahın erken saatlerinde Müslümanlar tarafından, özellikle Ramazan ayında veya diğer aylarda, İslam'da bir ibadet olan orucun başlamasından önce, yani imsak vaktinden önce tüketilmesi sünnet olan son yemektir. Sahur, Ramazan ayında normal günlerdeki geleneksel iki öğünün yerini alır (kahvaltı ve öğle yemeği).

## İslam'daki önemi
Hadislere göre Muhammed sahura kalkmış ve bunu ümmetine de tavsiye etmiştir. (Buhârî, Savm, 19-20 [1921, 1923]; Müslim, Sıyâm, 45-47 [1095-1097])

Muhammed, sahur yemeğinde "bereket" (Buhârî, Savm, 20 [1923]; Müslim, Sıyâm, 45 [1095]) olduğunu ifade etmiş ve sahur yemeğinin, Müslümanların orucu ile Ehl-i Kitap'ın orucu arasındaki en önemli farklardan biri olduğunu belirtmiştir. (Müslim, Sıyâm, 46 [1096]) Onun sahurla ilgili söz ve uygulamalarından hareketle fakihler, sahura kalkmanın ve sahuru geciktirmenin sünnet olduğunu söylemişlerdir. (Kâsânî, *Bedâ’i,* 2/105)

İslam âlimleri, sahurun oruca dayanma gücü verdiğini, maddî-manevî bereketlere vesile olacağını bildirmişlerdir. Çünkü onlara göre kişi sahura kalkmakla seher vaktini uyanık geçirmiş ve bu vakitte hem dua hem de istiğfar etmek suretiyle cennet ehlinin özelliklerine sahip olmuştur. (ez-Zâriyât, 51/18) Yine onlara göre bu şekilde manevî lezzetlerle başlanan oruç daha canlı, daha şevkli tutulur. Bu tür maddî-manevî bereketleri olan sahurun ihmal edilmemesi öğütlenmiştir.

## Musaharati geleneği
Ramazan ayında Müslüman nüfusunun çoğunlukta olduğu ülkelerde, görevi insanları gece vakti sahur için uyandırmak olan kişiler bulunur. Bu kişiler genellikle davul ve maniler ile sokaklarda gezerek insanları uyandırırlar.

*Musaharati*, Ramazan ayında sahur ve imsak vakti için insanları uyandıran kişilere denmektedir. Tarih kitaplarındaki bilgilere göre Bilâl-i Habeşî, insanları sahura uyandırmak için gece boyunca sokaklarda ve yollarda dolaşarak İslam tarihinin ilk *musaharati* olmuştur.

Eski Şam kentindeki bir mahallede *musaharati* olan Ebu Rebah, musaharat hakkında şöyle söylemiştir: *"Ramazan ayında görevim, insanları eski Şam şehrinde ibadet ve sahur yemeği için uyandırmak."*

Lübnan'ın güneyindeki Sayda kentinin en iyi musaharati olarak kabul edilen Abbas Qatish'e göre, her musaharatinin sahip olması gereken özellikler fiziksel uygunluk ve iyi sağlıktır, "çünkü her gün uzun mesafeler yürümek zorunda. O da yüksek sese ve iyi akciğerlere sahip olmalı. Bir musaharati, uyuyanları uyandırmak için gece boyunca Allah'a dua etmelidir."

Bu gelenek Mısır, Suriye, Sudan, Pakistan, Suudi Arabistan, Ürdün ve Filistin gibi ülkelerde uygulanmaktadır. Bununla birlikte, *musaharati*'nin sesini duymayı zorlaştıran daha yüksek ve daha büyük evler ve şehirler, çalar saatler vb. gibi şeyler nedeniyle *musaharati* geleneği kademeli olarak ortadan kalkmıştır. Ancak, eski şarkı söyleme geleneği hâlâ Bangladeş'teki Dakka sokaklarında bulunabilir. Benzer şekilde, Endonezya ve yakın ülkelerde *[[kentongan]]* olarak bilinen bir yarık davul, haneleri sahur yemeğine uyandırmak için kullanılır.

## Hadisler
Amr bin el-Âs'ın rivayetine göre, sahur hakkında bir hadis şöyledir: 

Enes bin Mâlik'in rivayetine göre, sahur hakkındaki diğer bir hadis şöyledir: 

## Kaynakça
İftar çadırı

**İftar çadırı**, Müslümanları oruç tutarak geçirdikleri Ramazan ayında iftarlarını açmaları için kurulmuş büyük çadıra verilen ad. Şehirlerin belirli noktalarında belediyeler, dernek ve vakıflar ya da hayırseverler tarafından finanse edilir. İçinde bedava yemek dağıtımı yapılır. İftar çadırları Orta Doğu'da yaygındırlar ve Müslüman toplulukların olduğu her yerde bulunabilirler. iftar vakti geldiğinde insanların arkadaşlarıyla ve aileleriyle buluşması için bir ortam sağlarlar. İnsanlar iftarlarını yemek ve çay içmek için buralarda toplanırlar.

## Tarihçe
Ramazan çadırları nispeten yeni bir gelenektir ve tarihi bayramın kökenlerine dayanmamaktadır. Ramazan çadırlarının kökeninin, insanların taziyelerini sunmaları için Kahire'de kurulan "saradek" çadırlarından geldiğine inanılıyor. Zamanla tüccarların ve organizasyonların kullanmaya başladığı saradekler özellikle kış aylarında ihtiyaç sahiplerine yiyecek ve barınma sağlayan mekânlar haline geldi. Bu, bugün bilinen Ramazan çadırına geçişin başlangıcı oldu. Çok geçmeden saradekler, Arap misafirperverliğinin önceden var olan gelenekleriyle ve cömert İftar yemekleriyle birleşerek modern Ramazan çadırını yarattı. Ancak Ramazan çadırları, Levant'ta ancak 1990 yılında Lübnan İç Savaşı'nın sona ermesinin ardından, Tabbara ailesinden önde gelen bir iş adamının Lübnan'a tanıtılmasıyla popüler hale geldi. Ramazan çadırları yeni bir gelenek olduğundan, Selefilik gibi Sünni İslam'ın bazı mezhepleri tarafından bid'at (Arapça: بدعة, yenilik veya sapkınlık) olarak kabul edilir.

## Kaynakça
İmsak

**İmsak**, Ramazan ayında oruç tutacak Müslümanların sahur sonrasında sabah ezanı ile birlikte başlayan yeme ve içmeyi bırakma zamanıdır. Kelime manası, *kendini tutmak, bir şeyden el çekmek*tir. Takvimlerde, günlere ve illere göre imsak saatleri belirtilir. Geleneksel anlayışta sabah namazı İmsak'tan 15-20 dakika sonradır.

Orucun ne zaman başlayacağı (imsak) farklı görüşlere sebep olan bir konudur. İmsakı sabah namazından önce, sabah namazıyla birlikte, sabahın geç vaktinde ve güneşin doğmasıyla ilişkilendiren görüşler bulunmakta ve orucun başlamasını bu vakitlere göre belirleyen görüşler bulunmaktadır.

İmsakın zıddı iftardır. İmsak vaktinin başlangıcı, tan yerinin ağarmasıyla başlar. Bu vakit, takvimlerde imsak vakti olarak gösterilmektedir. İmsak vaktinden iftar vaktine kadar, ibadet niyetiyle; yemeden, içmeden, küfürden, cinsî münasebetten ve diğer orucu bozan şeylerden uzak durmak, el çekmek demektir.

## Ayrıca bakınız
*Oruç

## Dış bağlantılar
* Resmi Diyanet Websayfası

## Kaynakça
Tevfik Başer

**Tevfik Başer** (d. 1951, Çankırı), Türk yönetmendir.

Lise eğitimini 1971 yılında Eskişehir´de tamamladı. 1973 yılında İngiltere’ye giden Tevfik Başer, burada grafikerlik, sahne tasarımı, fotoğrafçılık eğitimi aldı.

1978-1980 arasında o zamanki adıyla Eskişehir TV Enstitüsü’nde önce fotoğraf ve grafik sanatçısı, daha sonra da kameraman olarak çalıştı. 1980 yılında gittiği Almanya'daki Hamburg Güzel Sanatlar Akademisi’nin Görsel İletişim Bölümü’nden 1987 yılında mezun oldu.

1983’te "Zwischen Gott und Erde" adlı belgeseli yöneten Başer, 1986'da ilk uzun metrajlı filmi olan **"40 m2 Almanya"**’yı yönetti. **"Sahte Cennete Veda"** filmiyle Berlin Film Festivalinin yarışma bölümüne katıldı (1989), "**Elveda Yabancı**"  yönetmenin 3.ncü filmidir. 1991 Cannes film festivalinin yarışma bölümüne katıldı. Senaryosunu yazdığı "**Dilekler Zamanı**"  Almanyada Adolf grimme ödülünü kazandı.
Önemli Ödülleri:
40m2 Almanya:
Gümüş Leopar - Locarno,
Altın Sincap - Amsterdam,
Altın Aslan - Rotterdam,
Sahte Cennete Veda:
Civis ödülü Köln,
En iyi film ödülü-Strasbourg, 
Elveda Yabancı;
En iyi yönetmen - Verona.

Eskişehir noterlerinden Eskişehir Esnaf Sarayı'nın yapılmasında büyük emekleri olan Musa Başer'in oğlu, Ecz. Prof Dr. Hüsnü Can Başer'in kardeşidir.

## Kaynakça
Berk Hakman

**Berk Hakman** (d. 14 Ağustos 1981, Ankara), Türk oyuncudur.

## Yaşamı
Kökleri Saraybosna'ya dayanan bir ailenin ikinci çocuğu olarak Ankara'da dünyaya gelmiştir. Akdeniz Üniversitesi Turizm İşletmeciliği bölümüne bir süre devam etmiştir. Bu dönemde, okulun tiyatro kulübünün yanı sıra, yine Antalya'daki Tiyatro Atölyesi'ne girmiştir. Oyunculuk yapmaya karar vererek İstanbul'a yerleşmiştir. Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı mezunudur. Kırık Kanatlar, Seher Vakti, Felek Ne Demek?, Hatırla Sevgili, ES-ES, Mazi Kalbimde Yaradır, Suskunlar ve Kaçak dizilerinde oynamıştır. 11 ödüllü Tepenin Ardı filminde başrol oynamıştır.

Babası, Erkin Koray'ın Yeraltı Dörtlüsü grubu elemanlarından Ataman Hakman'dır. Kendisi de bas, klavye, piyano, gitar, bateri ve trompet çalmaktadır.

## Filmografisi

## Tiyatro oyunları

## Ödüller ve adaylıklar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Placozoa

**Placozoa**, Radiata altâlemine bağlı bir hayvan şubesidir.

## Sınıflandırma
DNA çalışmaları, bu organizmaların, planula larvasından (bazı Cnidaria'da görüldüğü gibi) türetilen Cnidaria ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilateria'nın da planuloidlerden türediği düşünülmektedir. Cnidaria ve Placozoa vücut ekseni açıkça benzerdir ve Placozoan ve Cnidarian hücreleri, mevcut Placozoa'nın herhangi bir nöron geliştirmemesine rağmen aynı nöropeptid antikorlarına yanıt verir.

## Dış bağlantılar
* Trichoplax Genom Projesi 
*  Trichoplax adhaerens 
* Berkeley Üniversitesi araştırması
* 
* 

## Kaynakça
Buzdağı B-15 A

**Buzdağı B-15 A**, Antarktika'da Kasım 2003'te, 11.655&nbsp;km² büyüklüğündeki B-15'in *buz şelfi* içinde bir fırtına sonrasında parçalanmasıyla oluşmuş bir buzdağı.

122&nbsp;km uzunluğunda ve yaklaşık 27&nbsp;km genişliğinde olup 3.100&nbsp;km² alana sahiptir. Hatta yayılımı Lüksemburg'un alanından biraz daha büyük olup dünya denizlerinin serbest yüzen en büyük doğal objesidir.

Bir buz dili ile çarpışması sonucu 5 kilometre kısalmıştır. Kopan buz dağının adı C-!6'dır.

## Dış bağlantılar
* FAZ'da almanca bir makale
Amoebozoa

**Amoebozoa** Protistler ve Protozoa âlemine bağlı bir şubedir. Amoeboid protistlerinin yaklaşık 2400 tanımlanmış türünü kapsayan büyük taksonomi grubudur.

## Galeri

File:Amoeba proteus.jpg|*[[Amoeba proteus]]* (Lobosa: Tubulinea)
File:Arcella sp.jpg|*[[Arcella]]* sp. test (Lobosa: Tubulinea)
File:Parasite140120-fig3 Acanthamoeba keratitis Figure 3B.png|*[[Acanthamoeba]]* sp. (Lobosa: Discosea)
File:Thecamoeba striata001.JPG|*[[Thecamoeba]]* sp. (Lobosa: Discosea)
File:Entamoeba histolytica.jpg|*[[Entamoeba histolytica]]* trophozoite (Conosa: Archamoebae)
Pelomyxa palustris.jpg|*[[Pelomyxa palustris]]* (Conosa: Archamoebae)
File:Stemonitis_fusca_a1_(3).JPG|*[[Stemonitis]]* sp. (Conosa: Myxogastria)
File:Dictyostelium discoideum 02.jpg|*[[Dictyostelium discoideum]]* (Conosa: Dictyostelia)


## Konuyla ilgili yayınlar

* 

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça
Nolan

* Christopher Nolan, İngiliz film yönetmeni.
* Sidney Nolan, ressam.
* Nolan Roux, fransız futbolcu.
Ağırlık

**Ağırlık**, bir cisme uygulanan kütleçekim kuvvetidir. Ağırlığın birimi newton'dur ve simgesi 'N' olarak gösterilir. Bir kiloluk bir cisim dünyada yaklaşık 9,8 Newtondur. Ölçü aracı dinamometredir. Kütleçekim kuvveti, çekim merkezinden uzaklaştıkça azalacağından Dünya'nın geoit şeklinden dolayı kutuplara gidildikçe artar, ekvatora gidildikçe azalır. (Kutuplar Yarıçapı: 6357km. Ekvator Yarıçapı: 6378km.) .

Ağırlığın yönü yerçekimi kuvvetinin yönündedir. Bu neden dolayı bazı kitaplar Ağırlık kuvvetini vektörel bir ölçü olarak tanımlarken bazıları sadece kuvvetin büyüklüğünü düşünerek skaler olarak tanımlar.

## Ağırlık merkezi

Kütleçekimi bir cismi oluşturan her parçaya ayrı ayrı etki eder, hepsi teker teker hesaplanamayacağından Klasik mekanikte cismin tüm ağırlığı tek bir noktadaymış gibi kabul edilir. Bu merkezin konumu, cismi oluşturan tüm noktalardaki ağırlık kuvvetlerinin ağırlıklı ortalaması ile bulunur. Kütle merkezinden farklı olarak cismin aşağı kısmı gezegene daha yakında olduğundan ağırlık merkezi, kütle merkezinden çok az da olsa daha aşağıdadır. Bu fark dünyadaki en yüksek kule olan Burç Halife'de 0,1 milimetreden azdır.

Ağırlık merkezinin bilinmesi, cisimlerin denge hallerini ve çeşitli yapıtların devrilmeden durabilmelerinin sağlanmasında yardımcı olur.

## Yerçekimi ivmesi

Bir cismin ağırlığı, bulunduğu gezegenin ona ettiği kütleçekim kuvvetidir. Bu kütleçekim kuvveti, gezegenin kütlesi ve cismin kütlesinin çarpımına F= G{Mm \over r^2} bağlı olduğundan ve ivme, kütle ile ters orantılı F = ma olduğundan cismin gezegene doğru ivmesi, cismin kendi kütlesine bağlı olmaz. a = {F \over m}= G{Mm \over r^2m} \rightarrow  a = {GM \over r^2} Cisme bağlı olmayan bu ivmeye gezegenin yerçekimi ivmesi denir ve 'g' ile gösterilir. Bu sayede ağırlık daha basit bir yolla kütle ile yerçekimi ivmesinin çarpımı ile bulunabilir.
Bundan başka merkezkaç kuvvetinin etkisiyle de cisimlerin ağırlıkları değişebilir. Merkezkaç kuvveti cismin kütlesinin açısal hızın karesi ve yarıçapla çarpılmasıyla bulunur.

;Kütlesi 1&nbsp;kg olan bir cisim
* Güneş'te 247,2 N
* Merkür'de 3,71 N
* Venüs'te 8,87 N
* Dünya'da 9,81 N
* Ay'da 1,62 N (Ay'daki ağırlık Dünya'daki ağırlığın 6'da 1'idir.)
* Mars'ta 3,77 N
* Jüpiter'de 23,30 N
* Satürn'de 9,2 N
* Uranüs'de 8,69 N
* Neptün'de 11 N
* Plüton'da 0,06 N'dur.

;1 kg'lık kütlenin ağırlığı Paris'te 9,81 N alınırsa

* Ekvator'da 9,78 N
* Kutuplarda 9,83 N
* İstanbul'da 9,80 N
* Ankara'da 9,78 N
* Antalya'da 9,78 N ölçülür.

## Kaynakça
Henkka Blacksmith

**Henri "Henkka T. Blacksmith" Seppälä** (7 Haziran 1980), Fin melodik death metal grubu Children of Bodom'un bas gitaristi. Henkka, Henri'ye göre daha genel bir isimdir ve soyadındaki *Seppä* İngilizcede *Blacksmith* anlamına gelmektedir. İsmindeki *T* harfi lakabı olan *Torso* için yazılmaktadır. Ayrıca Children of Bodom'un sözcülüğünü yapmaktadır.

## Biyografi
Henkka, 1980'de Finlandiya'nın Espoo şehrinde doğmuş, 11 yaşında gitar çalmaya başlamıştır. Metal müzik dinlemeye Slayer ve Pantera gibi gruplar dinleyen ağabeyi sayesinde başlamıştır. Bundan önce sadece Poison ve Guns N' Roses gibi glam metal grupları dinlemektedir. Daha sonra daha sert müziğe ilgi duymuş ve 90'ların başında Burzum, Dissection ve Cannibal Corpse gibi black metal ve death metal gruplarını dinlemeye başlamıştır.

İlk grubunda çalmaya başladığında 13 yaşındadır. Grubunun ismi Aivokasvain (Beyin Tümörü) idi. 2 yıl bu grupta çaldıktan sonra ayrılmış ve ana enstrümanını bas gitara çevirmiştir. Samuli Miettinen 1996 yılında Inearthed'ten ayrılınca Henkka, 5'telli bası ile gruba katılmıştır.

Henkka röportajlarda grubun öne çıkan üyesidir. Çünkü Henkka küçükken Fransız okulunda okumuştur ve Fincenin yanında İngilizce, İsveççe ve Fransızca da bilmektedir.

Zaman buldukça Helsinki Üniversitesi'nde siyasal tarih ve siyasal bilimler çalışır. Bunun dışında boş zamanlarında en büyük tutkusu olan futbol ile uğraşır ve yüzer. Children of Bodom dışında bir grupta yer almaz ve tüm enerjisini ona harcamak istediğini söyler. Hayatındaki en önemli şeyler ailesi ve grubudur. Boyu 1.84'tür.

## Dış bağlantılar
* Children of Bodom resmî websitesi
Richard Musgrave

**Richard Abel Musgrave** (d. 14 Aralık 1910, - ö. 15 Ocak 2007), Alman kökenli Amerikalı ekonomisttir. Kamu maliyesi teorisinin önemli profesörlerindendir.

Münih ve Heidelberg'de okudu. 1937'de Harvard'dan mezun oldu. Çeşitli ABD üniversitelerinde profesörlük ve Amerikan Hükûmetine danışmanlık yaptı. Quarterly Journal of Economics akademik dergisinin editörüydü.

1957'de FinanzArchiv'de yayımlanan  "*A Multiple Theory of Budget Determination*" başlıklı makalesinde erdemli mal (daha sonraları da erdemsiz mal) kavramını ortaya atmıştı.

1959 yılında en önemli çalışması olan Kamu Maliyesi Teorisi *(The Theory of Public Finance)* kitabını yazdı. Musgrave yazmış olduğu bu kitapta kamu maliyesini kamu fonlarının etkin kullanımı olarak tanımladı. Musgrave, devlete üç yeni fonksiyon atfetmiştir. Bunları; tahsis, bölüşüm ve istikrar olarak sınıflandırmıştır. Piyasanın bu fonksiyonları gerçekleştiremeyeceğini ve bu nedenle devletin piyasalara müdahale etmesi gerekliliğini savunmuştur.

## Kitapları

* "A Voluntary Exchange Theory of Public Economy", 1939, QJE
* "Proportional Income Taxation and Risk-Taking", 1944
* "Distribution of Tax Paments by Income Groups: A case study for 1948", 1951, National Tax Journal
* The Theory of Public Finance, 1958
* Classics in the Theory of Public Finance, 1958
* "Tax reform: Growth with equity", 1963, AER
* Fiscal Systems, 1969
* Public Finance in Theory and Practice, 1973
* "Maximin, Uncertainty and the Leisure Trade-Off", 1974, QJE
* Fiscal Reform in Colombia, 1979
Olimpiakos Lefkosias

**Olimpiakos Lefkosias** (), Lefkoşa'da oynayan bir Kıbrıs Cumhuriyeti futbol kulübüdür.

## Güncel kadro

 

 

## Kupalar

* Kıbrıs Şampiyonluğu:
::o Şampiyon (3): 1967, 1969, 1971
* Kıbrıs Kupası:
::o Kazanan (1): 1977
* Kıbrıs FA Şildi:
::o Kazanan (1): 1967

### Teknik kadro


## Dış bağlantılar
*
MK-82

**Mark 82** (MK-82) ABD yapımı bir bombadır. **Mark 80** serisinin en çok kullanılanıdır. Düşman tanklarına ve diğer yer hedeflerine ve de küçük binalara saldırılarda kullanılan basit, ucuz ve etkileyici bir serbest düşümlü bombadır. Fiyatı: 268.50 $

## Mark 80 serisi
* MK-81
* MK-83
* MK-84

## Uçaklar
* A-10
* B-1
* B-2
* B-52
* F-4
* F-5
* F-15
* F-16
* F/A-18
* F-111
* F-117

## Ayrıca bakınız
* MK-81
* MK-83
* MK-84
* Paveway IV
* AASM
* FAB-250 – Sovyet muadili

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Mk82 General-Purpose Bomb 
* Bombs, Fuzes, and associated Components
Yıldırım Gibi

Uğur Işılak'ın Türkiye'de piyasaya sürdüğü 10. çalışması. Akbaş Müzik/Türküola tarafından 2001 yılında piyasaya sürülen albümden *Yıldırım Gibi*, *Eylül Yağmuru*, *Canın Olayım* adlı parçalara klip çekildi.

## Albümdeki parçalar
# Yıldırım Gibi
# Başımın Belası
# Canın Olayım
# Dizginle Aşkını
# Sır Düğümü
# Gadanı Alım
# Eylül Yağmuru
# Gözlerin Vurdu
# Yarala Beni
# Sevmek de Hoş Sevilmek de
# Gönlüm
# Sana da Yer Var
# Enstrümental (Gözlerin Vurdu)
Ben Ağlarsam Kıyamet Kopar

***Ben Ağlarsam Kıyamet Kopar***, iki yıl sonra yeniden sevenleri ile buluşan Uğur Işılak'ın 2002 yılında çıkardığı albümdür. Yapımı Ulus Müzik tarafından üstlenilen albümün prodüktörü İskender Ulus'tur. *Deliyar* ve *Bezmişim* adlı parçalara klip çeken şarkıcı bu albümde *Haydi Anadolu* adlı şarkısını da yeniden yorumlamıştır.

## Albümdeki şarkılar
# Ben Ağlarsam Kıyamet Kopar
# Aşkım Sana Emanet
# Deh Babam
# Senin Yüzünden
# Deli Yar
# Bezmişim
# Her Şeyin Bir Vakti Vardır
# Sen Yağmurumsun
# Biz Gardaş Değilmiyiz
# Çok Şükür Köylüyüm
# Tuz Gölü
# Haydi Anadolu
Sonbahar

**Sonbahar** veya **güz**, yaz ile kış mevsimleri arasındaki mevsimdir. *Hazan* ismiyle de anılır. Kuzey yarım kürede eylül, ekim ve kasım; güney yarım kürede ise, mart, nisan ve mayıs aylarına denk gelir.

## Sonbaharın belirtileri
Gündüzler kısalır, geceler uzar. Güneş, erken batar. Daha az ısı ve ışık verir. Serin, yağmurlu ve rüzgarlı günlerin sayısı artar. Kış mevsiminin habercisidir.

Ağaçların yaprakları sararmaya ve dökülmeye başlar. İğne yapraklı ağaçlar (Çam, ardıç vb.) yapraklarını dökmezler. Çiçeklerdeki çiçek sayısı azalır. Etraftaki otlar ve çimenler kurur.

## Ayrıca bakınız

* İlkbahar
* Yaz
* Kış
## Galeri

Dosya:Autumn leaves, Talcott Mountain State Park.jpg|Sonbaharda bir orman manzarası; Connecticut, ABD.
Dosya:Jesienny.jpg|Sonbaharda ağaçların yaprakları sararır ve dökülür.
Dosya:Copper Beech Fagus sylvatica f. purpurea Autumn Leaves Closeup 3008px.jpg|Sonbaharda bir kayın türü olan *[[Fagus sylvatica]]* yaprakları.
Dosya:Sonbaharda ağaçlar - Yapaltın barajı (mesire alanı).jpg|Sonbaharda ağaçlar - Yapaltın barajı (mesire alanı), Şarkışla
Dosya:Odunpazarı’nda Ağaç Yaprağı.jpg|Sonbaharda sararmış bir yaprak, Eskişehir.
Howard Hughes

**Howard Robard Hughes Jr.** (24 Aralık 1905; Houston, Teksas - 5 Nisan 1976; Las Vegas), Amerikalı iş insanı, havacı, film yönetmeni, film yapımcısıydı ve dünyanın en varlıklı insanlarından biriydi.

Howard Robard Hughes Sr.'nın oğlu olan Hughes, on dokuz yaşındayken petrol delgi makineleri yapan bir fabrikanın başına geçti. Birkaç yılda önemli kazanç sağlayıp 1930'da sinema, 1931'de içki sanayiine girdi. Daha sonra havacılığa yöneldi. 1938'de kendi düşüncesine göre hazırlanmış bir uçakla rekor sayılacak bir sürede (3 gün, 19 saat) dünyanın çevresini dolaştı. TWA Havacılık Şirketi'nin hisse senetlerinin dörtte üçünü ele geçirerek bu alanda söz sahibi oldu.

II. Dünya Savaşı sırasında top ve askeri uçak yaptı. Kendi zamanında dünyanın en büyük uçağı olan Hughes H-4 ''Hercules''*i yapmış ve bir kez de olsa uçurmuştur. Uçak [[II. Dünya Savaşı]]ndaki [[alüminyum]]a getirilen kısıtlamalar dolayısı ile ağırlıklı olarak ağaç kullanılarak yapılmıştır. Uçağın kanat açıklığı olan 97,54 metre ve 8 motorlu yapısı ihtişamının ampirik bir göstergesidir.

Bir servet harcadığı *Cehennemin Melekleri* filminin çekimi uzun yıllar sürmüş, tamamlandığında ise büyük beğeni toplamıştır. 1948'de tekrar film yapımcılığına döndü. 1953'te bir tıbbi araştırma enstitüsü kurdu. Çevreyle ilişkisini keserek kapalı bir hayat yaşaması ve ölümüne kadar hiç kimseye görünmemesi ilginç yönlerinden birkaçıdır.

Howard Hughes [[Obsesif kompulsif bozukluk|obsesif kompulsif bozukluğu]] ile çevresindekiler ile sürekli sosyal ilişkilerde sorunlar yaşamıştır.

1950 yılında Howard Robard Hughes Jr. dünyanın en zengin insanı oldu. Serveti günümüzün parasıyla 12,8 [[Milyar]] [[Dolar]] olduğu anlaşıldı.

== Hakkında çekilen filmler ==
* *Sahtekar*
* *Göklerin Hakimi*
* *Rules Don’t Apply''
São Vicente (Abrantes)

**São Vicente** Portekiz'de Abrantes belediyesine bağlı olan, 38,64&nbsp;km2 yüzölçümüne sahip, 10.698 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: *freguesia*).
Souto (Abrantes)

**Souto** Portekiz'de Abrantes belediyesine bağlı olan, 15,02&nbsp;km2 yüzölçümüne sahip, 567 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: *freguesia*).
Pierre Rey

**Pierre Rey** (d. 27 Nisan 1930 - ö. 22 Temmuz 2006) Fransız roman yazarı.

1930 - 2006 yılları arasında yaşamış olan Fransız yazar Pierre Rey' in Türkçeye çevrilmiş romanları Para, Yunan, Kumar ve Dul olmak üzere dört tanedir. Para, Pierre Rey'in en bilinen romanıdır.
Tunus millî futbol takımı

**Tunus millî futbol takımı**, Tunus Futbol Federasyonu tarafından kontrol edilen Tunus millî takımıdır ve lakapları *Les Aigles de Carthage* (Kartaca Kartalları)'dir. Dört kez FIFA Dünya Kupası'na katılmayı başardılar. 1978 senesinde ilk kez bu katılan Tunus millî futbol takımı, ilk turu geçmeyi başaramamıştır. Fakat 1978'de Arjantin'de yapılan bu turnuvada, Dünya Kupası'nda Meksika'ya karşı Afrika kıtasından alınan ilk galibiyet olması dolayısıyla tarihe geçmiştir (3-1). Ayrıca bu turnuvada Batı Almanya karşısında kahramanca mücadele ederek, golsüz berabere kalmışlardır. 1978'den sonra geri dönmeleri tam 70 yıl aldı ve son üç turnuvaya (1998, 2002, 2006) katılmayı başardılar. Tunus 23 Haziran 2006'da 2006 FIFA Dünya Kupası'na Suudi Arabistan'la berabere kalarak ve İspanya ve Ukrayna karşısında başarılı oyununa karşın aldıkları yenilgilerin acısını çekerek veda ettiler.

Ayrıca Tunus, 2004 yılında ev sahipliği yaptığı Afrika Uluslar Kupası'nı kazanmıştır.

## Turnuva tarihi
### FIFA Dünya Kupası tarihi

### FIFA Konfederasyonlar Kupası tarihi

### Afrika Uluslar Kupası tarihi
* 1957 - *Elemeleri geçemedi*
* 1959 - *Elemeleri geçemedi*
* 1962 - Üçüncü
* 1963 - 1. Tur
* 1965 - İkinci
* 1968 - 1976 arası - *Elemeleri geçemedi*
* 1978 - Dördüncü
* 1980 - Çekildi
* 1982 - 1. Tur
* 1984 - 1992 arası - *Elemeleri geçemedi*
* 1994 - 1. Tur
* 1996 - İkinci
* 1998 - Çeyrek final
* 2000 - Dördüncü
* 2002 - 1. Tur 
* 2004 - **Şampiyon** 
* 2006 - 1. Tur
* 2008 - 1. Tur
* 2010 - 1. Tur
* 2012 - Çeyrek final

## Güncel kadro
Aşağıdaki 26 oyuncu 2022 FIFA Dünya Kupası için çağrıldı.

22 Kasım 2022 itibarıyla, Danimarka ile oynanan maçın kadrosu:

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tunisia FA
Formula 1 pistleri listesi

Her bir Formula 1 sezonu; genellikle kalıcı yarış pistlerinde, bazı durumlarda ise şehir içi pistlerde düzenlenen ve Grand Prix olarak adlandırılan bir dizi yarıştan oluşur. İlk Dünya Şampiyonası Grand Prix yarışı  yılında Silverstone Pisti'nde düzenlenmiştir. 1950'den beri toplamda 77 farklı pist bir Grand Prix yarışına ev sahipliği yapmıştır. Birçok klasik (eski) pist, tarihleri boyunca farklı pist düzenleriyle  yarışlarına ev sahipliği yapmıştır. Nürburgring, Spa-Francorchamps, Monza bunlara örnek olarak gösterilebilir. Formula 1 pistleri, şampiyonanın ilk yıllarında ağırlıklı olarak Avrupa'da yer almaktaydı. Sporun küresel ölçekte büyümesiyle birlikte pistlerin coğrafi dağılımı da genişlemiştir. Asya ve Amerika kıtalarına açılım görece daha yakın dönemde gerçekleşmiştir.  sezonunda Grand Prix'ye ev sahipliği yapan 20 pistin neredeyse yarısı,  sezonu takviminde yer almıyordu. Autodromo Nazionale di Monza, Dünya Şampiyonası kapsamında en fazla yarışa ev sahipliği yapan pisttir. Bu pistin takvimde yer almadığı tek sezon  olup o yıl İtalya Grand Prix'si Autodromo Enzo e Dino Ferrari pistinde düzenlenmiştir.

 
Las Vegas Cadde Pisti, 2023 yılında düzenlenen 2023 Las Vegas Grand Prix ile birlikte Grand Prix'ye ev sahipliği yapan 77. ve en son pist olmuştur. Bir Grand Prix'ye ev sahipliği yapmış en uzun pist ise Pescara Pisti'dir. İtalya'nın Pescara kentinde bulunan ve 25,800&nbsp;km uzunluğundaki bu pist, geleneksel Coppa Acerbo yarışına ev sahipliği yapmaktaydı.  sezonunda bu yarış, Dünya Şampiyonası takvimine yalnızca bir kez dahil edilmiş ve yarışı Stirling Moss kazanmıştır.

Bazı pistler  yarışlarına farklı düzenlerle ev sahipliği yaptığından aşağıdaki tabloda her pist için en son kullanılan düzen listelenmiştir.

## Pistler

## Notlar

## Kaynakça
Ertuğrul Yalçınbayır

**Ertuğrul Yalçınbayır** (d. 1 Temmuz 1946; Hasköy, Bulgaristan), Türk siyasetçi ve avukat.

## Hayatı
Ertuğrul Yalçınbayır, 1 Temmuz 1946 tarihinde, Sabriye ve Fahrettin Yalçınbayır'ın oğlu olarak Hasköy, Bulgaristan'da doğdu. 4 yaşında ailesi ile beraber Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç etti. Bursa Erkek Lisesi'nde eğitim gördü. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra avukatlığa başladı. Bir süre Bursaspor genç takımında futbol oynadı.

### Siyasi hayatı
1970'lerde bir süre CHP içinde görev aldı. 1980'li yıllarda Millî Görüş hareketine yakınlaştı.

1995 yılında Refah Partisi'nden Bursa milletvekili olarak TBMM'ye girdi. Ancak kısa zaman sonra parti yöneticilerini eleştirmesi Millî Görüş'ten kopmasına neden oldu.

1999 genel seçimlerinde Anavatan Partisi'nden tekrar Bursa milletvekili olarak TBMM'ye girdi. TBMM'de bu dönemde 312. madde, Süleyman Demirel'in cumhurbaşkanlık süresinin uzatılması ve başörtüsü gibi konularda ANAP yönetimiyle sorunlar yaşadı.

2001 yılında Anavatan Partisi'nden istifa etti ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı. 3 Kasım 2002 seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden Bursa milletvekili seçildikten sonra Abdullah Gül başkanlığında kurulan 58. Türkiye Hükûmeti'nde başbakan yardımcılığı görevinde bulundu.

20, 21. ve 22. dönem Bursa milletvekilliği yaptı. 2019 yılında partisinden istifa etti. Türkiye Futbol Federasyonu Müşahidliği ve Bursa Belediye Meclis üyeliği yaptı. Evli ve 2 çocuk babasıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* TBMM'de Ertuğrul Yalçınbayır
Sil Baştan (Uğur Işılak albümü)

***Sil Baştan*** Uğur Işılak'ın 2006 yılında piyasaya sürdüğü yedinci albümüdür. Yeni bir görünüm ile dinleyicilerin karşısına çıkan *Uğur Işılak* albümde 10 parça seslendirmiş, *Dokunma* ve *İki Gözümsün* adlı parçalara klip çekmiştir. Yapımını Olimpiyat Müzik'in üstlendiği eserin yapımcılığını Murat Işılak üstlenmiştir.

## Albümde yer alan parçalar
# Dokunma 
# Sil Baştan 
# Gözlerime Perdeyim 
# İki Elim Kanda Olsa 
# Bu Gece 
# İki Gözümsün 
# Dünyanın Sonuna Geldik 
# Gelmesin 
# Uçur Beni 
# Buyur Gönül Haneme
Carapito

**Carapito** Portekiz'de Aguiar da Beira belediyesine bağlı olan, 15,45&nbsp;km2 yüzölçümüne sahip, 511 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: *freguesia*).
Sil Baştan

**Sil Baştan** şu anlamlara gelebilir:
* *[[Sil Baştan (roman)]]*, Ken Grimwood'un yazdığı orijinali ilk olarak 1987 yılında basılan ve özgün adı *Replay* olan roman.
* *[[Sil Baştan (Uğur Işılak albümü)]]*, Uğur Işılak'ın 2006 çıkışlı albümü
* *[[Sil Baştan (Kargo albümü)]]*, Kargo'nun 1993 çıkışlı albümü
* *[[Sil Baştan (şarkı)]]*, Şebnem Ferah şarkısı.
* *[[Sil Baştan (film, 1981)]]*, Bertrand Tavernier'in yönettiği, özgün adı *Coup de Torchon* olan Fransız filmi.
* *[[Sil Baştan (film, 2004)]]*, özgün adı *Eternal Sunshine of the Spotless Mind* olan film
* *[[Sil Baştan (dizi, 2004)]]*, 2004 yılında Kanal D'de yayımlanan Türk televizyon dizisi
* *[[Sil Baştan (dizi, 2014)]]*, 2014 yılında Star TV yayımlanan Türk televizyon dizisi.
Hababam Sınıfı Askerde

***Hababam Sınıfı Askerde***, 2004 yapımı Türk komedi filmi.

Yaşıtları çoktan iş güç sahibi olan Hababam Sınıfı'nın dur durak bilmez haylazlıkları artık dayanılmaz boyutlara gelmiştir. Okul müdürü Deli Bedri çareyi Hababam'ı askere göndermekte bulur.

## Oyuncular ve karakterler

* Mehmet Ali Erbil (Deli Bedri/Binbaşı Bedri)
* Halit Akçatepe (Tuğgeneral Necmi)
* Hülya Avşar (Zehra Binbaşı)
* Şafak Sezer (Zangoç Ercüment)
* Memet Ali Alabora (Matkap Emre)
* Peker Açıkalın (Psiko Numan)
* Cengiz Küçükayvaz (Kötü Kenan)
* Melih Ekener (Bebe Ruhi)
* Ceyhun Yılmaz (Kermit Kemal)
* Hasancan Şeremet (Sebastian Sebahattin)
* Volkan Severcan (Uzman Çavuş Demir İçbükey)
* Ümit Okur (Emir Eri Besim)
* Kerem Alışık (Sabit)
* Zihni Göktay (Yusuf Yusuf Hoca, Doktor Yusuf Yarbay)
* Tuncay Akça (Bacaksız)
* Nejat Birecik (Saim Saban)
* Murat Şenol (İnzibat Eri)
* Hamit Haskabal (Bayır Niyazi Hoca, Başçavuş Niyazi)
* Mustafa Turan (Camgöz Hüseyin)
* Ceylan Güvenç (Ceylan)
* Melisa Toros (Melisa)
* Helin Avşar (Helin)
* Seçkin Piriler (Arzu)
* Serpil Saraç (Kadın Asker)
* Duran Uruç (Tomarzalı)
* Fadı Mahfouz (Dozer)
* Burak Öncü (Bekçi Asker)
* Kadir Özübek (Kadir)
* Ogün Kaptanoğlu (Tipsiz Vali)
* Erhan Akçal (İstanbullu Sedat)
* Mert Saka (Öğrenci)

## Kaynakça
Coruche (Aguiar da Beira)

**Coruche**, Portekiz'de Aguiar da Beira belediyesine bağlı olan, 8,57&nbsp;km2 yüzölçümüne sahip, 208 nüfuslu (2001) bir bucaktır. (Portekizce: *freguesia*).