Jandarma (Romanya)

***Romanya Jandarması*** (), Romanya Devletinin özellikle yüksek riskli görevler tevdi edilen jandarma kuvvetidir. Romanya'daki iki kolluk kuvvetinden birisidir (diğeri *Romanya Polisi*).

Romanya Jandarması, Romanya İçişleri Bakanlığına bağlıdır ve Romanya Silahlı Kuvvetleri ile bir bağlılığı bulunmamaktadır. Bu kapsamda askeri inzibat görevlerini jandarma değil Romanya Kara Kuvvetleri icra etmektedir.

## Tarihi

### Kuruluşu
Romanya'da ilk jandarma birliği 3 Nisan 1850'de Moldavia'da, Prens Grigore Alexandru Ghica tarafından kurulmuştur. 1859'da Moldavia ve Wallachia'nın birleşmesinden sonra jandarma kuvvetleri, Romanya Genelkurmay Başkanlığından ayrılarak Savaş Bakanlığı'na bağlanmıştır.

1877-1878 Romanya Bağımsızlık Savaşı'nda jandarma savaşın içinde bizzat yer almış ve askeri inzibat görevlerini yürütmüştür.

### Kırsal jandarma
1880-1918 Muhafazakâr Parti iktidarında teklif edilen bir tasarıyla kırsal bölgelerde asayiş hizmetlerini yürütmek üzere bir kolluk kuvveti teşkil edilmesi önerilmiştir. 30 Ağustos 1893 yılında Romanya Kralı tarafından onaylanan bu tasarı yasalaşmış ve Kırsal Jandarma (*Jandarmeria Rurală*) kuvvetleri teşkil edilmiştir. Adalet Bakanlığı'na ve Savaş Bakanlığı'na bağlı olarak teşkil edilen bu kuvvetlerin görevi; Adalet Bakanlığı yönünden kırsal bölgelerde asayişi sağlamak, Savaş Bakanlığı yönünden ise askeri inzibat görevlerini icra etmekti. Kırsal Jandarma Yasasının Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in ilk maddesi şu ibareden oluşuyordu;

1907 İsyanında jandarma kuvvetlerinin hazırlıksız yakalanması ve isyanların bastırılmasında yetersiz kalması üzerinde 24 Mart 1908 tarihinde önerilen bir tasarının yasallaşmasıyla jandarma Romanya Silahlı Kuvvetlerinin bir parçası hâline geldi. Devamında ordu subayları jandarma kuvvetlerinin emir-komutasını devraldı.

### Dünya savaşlarında jandarma
Romanya Jandarması İkinci Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı esnasında askeri inzibat ve kritik tesislerin korunması görevlerini yürütmüştür. Ayrıca 1916 Geri Çekilmesi esnasında ordunun tahliye düzenini sağlamıştır. Aynı zamanda Birinci Dünya Savaşı esnasında bazı jandarma birlikleri kara kuvvetleri bünyesine katılarak savaşa dahil olmuştur.

Romanya'nın 22 Temmuz 1941 tarihinde II. Dünya Savaşına girmesiyle askeri inzibat görevleri yeniden jandarmaya tevdi edildi.

### Soğuk savaş dönemi
Savaştan sonra ülkede kurulan komünist düzenle birlikte jandarma birlikleri 23 Ocak 1949 tarihinde lağvedilmiştir. Jandarma personeli ise yeni kurulan Güvenlik Müdürlüğü emrine verilmiştir.

### 1989 sonrası
Romanya Jandarması 5 Temmuz 1990 tarihinde tekrar kurulmuştur.

2006 yılından itibaren jandarmanın ordu ile ilişiği kesilmiş ve 2007 yılından itibaren kadrosunu tam profesyonel hale getirmiştir.

## Görevleri
Romanya Jandarmasının görevleri şunlardır:
* Kamu düzenini muhafaza etmek ve bozulan düzeni tekrar tesis etmek:
** Toplumsal olaylara ve isyanlara müdahale etmek,
** Kırsal bölgelerde ve Karadeniz sahil şeridinde emniyet ve asayişi sağlamak,
** Terörle mücadele etmek,
* Kaçakları yakalamak, adli işlemlerini yapmak,
* Kritik tesislerinin korumasını gerçekleştirmek, emniyetini almak:
** Kamu kurumları, bakanlıklar ve mahkemeler
** Büyükelçilik ve konsolosluklar
** Uluslararası havalimanları (2005'ten itibaren)
** Ulusal müzeler
** Nükleer enerji santralleri
* Hassas postaların korunması ve güvenliğini sağlamak olarak belirlenmiştir.

## Teşkilat yapısı
### Jandarma Genel Müfettişliği

*Jandarma Genel Müfettişliği* başkent Bükreş'te bulunan, ülke çapındaki tüm jandarma birliklerinin bağlısı olduğu merkezi yapıdır. Teşkilatın başında *Jandarma Genel Müfettişi* bulunur. Genel Müfettiş doğrudan İçişleri Bakanı tarafından atanır.

Genel Müfettişin üç tane yardımcısı bulunur. Birinci yardımcı *Jandarma Genel Sekreteri* olup, Operasyonel Planlama ve Yönetim, Muhafız ve Kurumsal Koruma ve Kamu Düzeni ve Emniyet Müdürlüklerin, yürütmektedir. İkinci yardımcı İnsan Kaynakları ve Askeri Okullar Müdürlüğünü; üçüncü yardımcı ise Lojistik ve İletişim Müdürlüklerini icra eder.

Genel Müfettişliğin görevi, Bölge Müfettişliklerin, Özel Harekât Tugaylarının, Askeri Okulların ve diğer harekât kademelerini yönetmek, planlamalarda bulunmak, kontrol ve koordine etmektir. Genel Müfettişlik aynı zamanda tüm teşkilatın diğer bakanlıklar, kuvvet komutanlıkları ve diğer kamu kurumları ile irtibatını sağlar.

### Bölgesel teşkilatlanma
Romanya Jandarması 41 Bölge Müfettişliğinden oluşmaktadır. Buna ek olarak bölgesel olarak görev yapan sekiz Mobil Jandarma Grubu bulunmaktadır. Bu gruplar Bacău, Braşov, Kaloşvar, Köstence, Krayova, Ploiești, Târgu Mureș ve Timişoara'da konuşlanmıştır. .

### Özel Müdahale Tugayı
*[[III. Vlad|Vlad Tepes]] Özel Müdahale Tugayı* ülke çapında yetkili olarak büyük çaplı isyan, rehine kurtarma, terörle mücadele gibi yüksek riskli görevleri icra etmek üzere teşkil edilmiş özel bir birliktir.

### Jandarma okulları
Başkent Bükreş'te bulunan *Alexander John Cuza Jandarma Akademisi* teşkilatın ihtiyacı olan personeli yetiştirmektedir. Buna ek olarak *Mihai Viteazul Askeri Akademisi* Fransa Jandarması ile ortak olarak jandarma subayı yetiştirmektedir.

### Lojistik teşkilatı
*Baza de Administrore Des Desire* ya da *U.M. 0260* Jandarma Genel Müfettişliğine bağlı olarak görev yapan teknik bir birimdir. Görevi teçhizat, silah ve araçların bakımını yapmak ve Bükreş'in kuzeyinde bulunan çiftlikler marifetiyle teşkilata gerekli olan gıda maddelerini temin etmektir.

### Jandarma Genel Müfettişleri
1893'ten günümüze Romanya Jandarma Genel Müfettişleri listesi şu şekildedir;

## Üniforma

Günümüzde Romanya Jandarmaları günlük üniforma olarak koyu mavi/lacivert bere, gömlek ve pantolon giymektedir. Tevdi edilen göreve göre çeşitli üniformalar kullanılmaktadır.

## Uluslararası organizasyonlar
Romanya Jandarması; Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz, Türkiye, Fas ve Hollanda ülkelerinin ulusal jandarma teşkilatları ile birlikte *Avrupa ve Akdeniz Jandarmalar ve Askerî Statülü Kolluk Kuvvetleri Birliği ([[FIEP]])* üyesidir. Aynı zamanda Romanya'nın Avrupa Birliğine katılmasıyla *[[EUROGENDFOR|Avrupa Jandarma Birliğinin (EUROGENDFOR)]]* üyesi olmuştur.

## Uluslararası görevleri
Şubat 2002 tarihinden günümüze dek Romanya Jandarması 115 personeliyle *Birleşmiş Milletler Kosova'da Birleşmiş Milletler Geçici Yönetimi Misyonu (UNMIK)* polis teşkilatının bünyesinde Kosova'da görev yapmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*FIEP Resmi Web Sitesi 
*EUROGENDFOR Resmi Web Sitesi (İngilizce) 
*Romanya Jandarması Web Sitesi (Rumence) 
*Nato SPCOE Web Sitesi - Romanya Jandarması (İngilizce) 
*Kolluk Kuvvetleri Ansiklopedisi, Larry Sullivan (İngilizce)
*Avrupa Askeri Öğrenci Değişimi Projesi - Romanya Jandarma Okulları Tanıtım Broşürü (İngilizce)