Yiwu

**Yiwu** (), Çin'in Zhejiang eyaletinin doğusunda Jinhua iline bağlı ilçe düzeyinde bir şehirdir. Son yıllarda hızlı bir büyüme yaşayan şehir, perakendeciler pazarı olarak ünlü turistik bir yerdir.

Çin'in doğusundaki Zhejiang eyaletine bağlı Yiwu kenti üretilen gündelik eşyalar dünyanın her köşesinde satılıyor. Bu nedenle, Yiwu, "dünyanın süpermarketi" olarak adlandırılıyor. Ancak 30 yıl önce yani Çin'de reform ve dışa açılma siyasetinin uygulandığı ilk yıllarda Yiwu, Zhejiang eyaletinin ortasında yoksul bir tarım ilçesiydi. Nüfusu kalabalık olan Yiwu'nun kaynakları yetersizdi. Ekonomik gelişme seviyesi düşük ve halkın yaşam koşulları geriydi. Reform ve dışa açılma uygulamaları sayesinde Yiwu, 20 yıl içinde yoksulluktan kurtularak gündelik eşyaların dünyaca tanınmış "başkenti" oldu. 2007 yılında Yiwu'da gerçekleştirilen üretim değeri 4 milyar 209 milyon yuana, kent ve kasabalarda kişi başına düşen yıllık gelir 25 bin yuana, köylerde kişi başına düşen nakit yıllık gelir de 10 bin 255 yuana ulaştı. Yiwu, çeşitli ekonomik endekslerde, Çin'in ilçe düzeyindeki kentleri arasında ilk sırada bulunuyor.

30 yıl önce Yiwu çok az sayıda kişi tarafından bilinen küçük bir yerdi. Yiwu'da yaşayanlar zor geçiniyordu. Fakat burada yaşayanlar, ülkenin diğer bölgelerinden farklı olarak tarih boyunca ticaretle uğraştı. Yerel köylüler, boş zamanlarında şeker sepetlerini alıp kapı kapı dolaşırlardı. Tavuk ya da horoz tüyü ve diş macunu kutusu karşılığında şeker satarlardı. Şeker karşılığında aldıkları tavuk ve horoz tüyleri, gübre olarak kullanıyordu ya da toz fırçası yapıp satarlardı. Reform ve dışa açılma siyasetinin uygulandığı ilk dönemde mal ekonomisi ülkenin bazı bölgelerinde kalkınmaya başladı. Yiwulular elle yaptıkları eşyaları endişe içinde satmaya başladı.

Beş çocuğu olan Feng Aiqian, komşularının küçük miktarda ticaret yapmasından para kazandığını öğrenince kendisi de ilçenin bir pazarında gündelik eşya satmaya başladı. Bayan Feng, o zamanki durumu anlatırkenşöyle dedi:

"O zamanlae ailemde beş çocuğum, annem, eşim ve ben olmak üzere sekiz kişi vardı. Eşim, ayda 20 yuan kazanıyordu. Çok zor geçiniyorduk. Bu durumu değiştirmek için bir fabrikadan aldığım malları pazarda satmaya başladım. Zamanında böyle satış yasaklanmıştı."

Gündelik mallar satarak para kazanılmasına izin isteyen sesler Yiwulular arasında giderek yükseliyordu. Ayrıca yerel hükûmet de bölgesel ekonomiyi geliştirmeyi düşünüyordu. 1982 yılında zamanın Yiwu ilçesi yöneticileri, cesaretle köylülerin ticaret yapmasına izin verme kararı aldı. Bu kara sayesinde Yiwu gündelik eşya pazarı doğdu. Yiwu ekonomisi, bundan sonra hızlı gelişme yoluna girdi. Yiwu Belediyesi Başkan Yardımcısı Li Xuhang şunları söyledi:

"Toprakları verimsiz olan Yiwu'da kaynaklar çok az. Coğrafi konumu açısından da avantajlı değil. Böyle bir yer nasıl gelişir? Reform ve dışa açılma siyaseti sayesinde bile ancak küçük miktarda ticaret yapmak yoluyla vr Yiwuluların çalışkanlığıyla ekonomi geliştirilebilirdi. 1982 yılında Yiwu Belediyesi, halkın isteğine göre gündelik eşya pazarı kurma kararı aldı."

"Ticareti geliştirerek kent inşa etme" şeklindeki stratejik gelişme hedefi doğrultusunda Yiwu gündelik eşya pazarı kısa sürede gelişerek Yiwu bölgesinin ekonomik gelişmesini sağlayan önemli itici güç haline geldi. Yiwulular, öncelikle ataç, çorap, çakmak gibi insanlar tarafından pek önemsenmeyen gündelik eşyalar satmaya başladı. 10 yıldan az süre içinde yani 1991 yılında Yiwu pazarı, Çin'in en büyük gündelik eşya pazarı haline geldi.

Şimdiki Yiwu gündelik eşya pazarı, 4 milyon metrekare genişliğinde bir alanı kapsıyor. 70 bin tüccar aile, 400 binden fazla çeşit eşya satıyor. Yiwu'da üretilen gündelik eşyalar dünyanın 215 ülkesi ve bölgesine satılıyor. Yılda ihraç edilen mallar, 500 bin standart konteynere ulaştı. Yiwu, gerçek anlamda "dünyanın süpermarketi" haline geldi. 2005 yılında Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası tarafından ortaklaşa yayınlanan "Dünyayı Şok Eden Çin İstatistikleri" başlıklı raporda, Yiwu pazarının dünyanın en büyük gündelik eşya toptan pazarı olduğu ifade edildi.

2008'de Çin'de reform ve dışa açılma uygulamalarının 30. yılı kutlandı. Yiwu, ülkenin reform ve dışa açılma girişiminin öncüsü ve örneği olarak gösterildi. Yiwu Belediyesi yetkilileri, 2020 yılına kadar Yiwu'nun dünyaca tanınmış uluslararası ticaret kenti olmasını hedeflediklerini söyle

## Dış bağlantılar
* Yiwu'dan fotograflar.
*  BBC: The rapid rise of China's sock town