Dünyayı Kurtaran Adam

***Dünyayı Kurtaran Adam***, Çetin İnanç'ın yönettiği ve başrolünde aktör/dövüş sanatçısı Cüneyt Arkın'ın yer aldığı 1982 yapımı Türk bilimkurgu dövüş sanatları süper kahraman macera filmidir. Zamanla kült haline gelmiş, yönetmeni Çetin İnanç'ı üne kavuşturmuştur. Filmin konusu, iki Türk uzay pilotu, rutin bir görev esnasında bilinmeyen bir gücün çekim alanına girerler ve uzay araçları bilmedikleri bir gezegene düşer. Bu gezegende dünyayı bekleyen büyük tehlikeyi öğrenirler.

*[[Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut]]* ile birlikte 19 Hollywood filminden kopyalanmış sahneler ve müzikler içeren film yapımcı Ed Glaser tarafından *Turkish Star Wars* adıyla DVD olarak ABD'de satışa çıkmıştır. Film, *[[Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut|Star Wars]]* ve diğer bilimkurgu filmlerinden izinsiz görüntü, müzik ve ses efektlerinin kötü bir şekilde kullanılması nedeniyle yurtdışında **Turkish Star Wars** adıyla tanınmıştır.

1970'lerden 1980'lerin başına kadar yapılan düşük bütçeli süper kahraman filmleri dalgasının bir parçası olan film, bilimkurgu temalarını dövüş sanatları fantezi aksiyonuyla birleştiriyor ve Star Wars'tan çok, 1970-2009 yılları arası Hong Kong merkezli bir film yapım, dağıtım ve gösterim şirketi olan Golden Harvest'ın, 1970'ler Hong Kong dövüş sanatları filmleriyle daha çok ortak noktaya sahiptir.

Film eleştirmenler tarafından ağır bir şekilde eleştirildi ve şimdiye kadar yapılmış en kötü filmlerden biri olarak değerlendirildi.

## Konusu
Murat (Cüneyt Arkın) ve Ali (Aytekin Akkaya), bir savaşın ardından uzayda bilinmeyen bir çöl gezegenine çakılırlar (Star Wars görüntüleri ve Sovyet ve Amerikan roket fırlatmalarının haber ɡörüntüleri kullanılarak gösterilir). Çölde yürüyüş yaparken, gezegenin sadece kadınlar tarafından mesken tutulduğunu düşünürler. Ali, hayali kadınları cezbetmek için "karşı konulamaz" kurt düdüğünü kullanır ve at sırtındaki bir grup iskeletin dikkatini çeker ve onlarla göğüs göğüse mücadele edip yenerler.

Büyücü (Hikmet Taşdemir) ortaya çıkar ve kahramanları yakalayarak onları bir gladyatör arenasına gönderir. Robby the Robot'a benzeyen bir robot da gösterilir. Büyücü onlara Dünya zamanına ɡöre 1.000 yaşında olduğunu söyler. Dünya'nın güçlerini yenmeye çalışmış ancak "yoğun insan beyni moleküllerinden oluşan bir kalkan" (Ölüm Yıldızı görüntüleri ile tasvir edilmiştir) tarafından püskürtülmüştür. Bunu aşmasının tek yolu ona karşı bir insan beyni kullanmaktır.

Kahramanlar kaçmayı başarır ve Büyücünün zalim yönetiminden kaçan mültecilerle dolu bir mağaraya saklanırlar. Murat, çocuklarla ilɡilenen oradaki tek kadınla (Füsun Uçar) romantik bir ilişki kurar (İma edilen romantizm, kızın sadece uzun göz temasları ve gülümsemeleriyle gösterilir). Bir grup Zombi ve Mumya mağarayı istila eder ve birkaç çocuğu enfekte eder, kanları Büyücünün ölümsüzlüğünü yenilemek için kullanılır. Üçlü mağaradan kaçar ve yerel bir bar bulurlar (doğrudan Star Wars'tan alınmış Mos Eisley kantininin görüntüleri ɡösterilir). İki adam barda kavgaya tutuşur, Büyücü aniden ortaya çıkar ve onları tekrar yakalar.

Büyücü adamları ayırır ve onlara kendisine katılmaları için ikna etmeye çalışır. Kraliçesini Ali'yi baştan çıkarmak için gönderir, robotuna Murat'ı önüne getirmesini emreder. Murat'a eğer kendisine katılırsa kozmosa hükmetme şansı sunar. Altın bir beyin biçiminde Dünya'nın atalarının gücüne sahiptir ve Dünya'yı fethetmek için ihtiyacı olan tek şey gerçek bir insan beynidir. Murat teklifi reddedince, Büyücü kadını ve çocuğu esir aldığını gösterir. Murat öfkelenir, Büyücünün canavarları ve iskelet muhafızlarıyla dövüşür. Bir grup canavar, kraliçeyi öpmek üzere olan Ali'ye saldırır. Canavarları yener ve Murat'ın dövüşüne katılır. İkisi de lazer silahlı muhafızlar tarafından alt edilir ve Büyücü tarafından işkence edilir. Büyücü Murat'ı arenada dev bir canavara karşı karşıya getirir. Murat canavarı yener ve kadını ve çocuğu da yanına alarak kaçar, Ali esir kalır.

Murat, binlerce "uzay yılı" önce bir dağı eriten "13. klan" tarafından yapılmış bir kılıç bulur. Murat daha sonra, iki altın ninja'nın savunduğu bir mağarada yıldırım şeklinde olan bu kılıcı bulur. Muhafızları kısa süren bir dövüşte alt ettikten sonra kılıcı alır.
Kılıcın gücüyle yenilenen Murat, arkadaşını Büyücünün zindanından kurtarmaya gider. Ancak Ali, kılıcı kıskanır, Murat'ı bayıltır ve hem kılıcı hem de altın beyni alır. Büyücü, Ali'yi eserleri teslim etmeye yönlendirir ve bunları onu, Murat'ı, kadını ve çocuğu tuzağa düşürmek için kullanır. Ali, kaçmak için yaptığı başarısız bir girişim sonucu öldürülür.

Kederlenen Murat, altın kılıcı ve beyni eritir ve onları bir çift eldiven ve çizmeye dönüştürür. Büyülü eldivenler ve süper zıplayan çizmelerle donatılmış olarak, arkadaşının ölümünün intikamını almak için Büyücüyü arar. Çok sayıda canavar ve iskeletle savaştıktan sonra, düşmanıyla yüz yüze gelir ve onu karate vuruşuyla ikiye böler. Daha sonra Millennium Falcon'a benzeyen bir gemiyle gezegeni terk ederek Dünya'ya gider.

## Oyuncular

* Cüneyt Arkın - Murat
* Aytekin Akkaya - Ali
* Necla Fide - Kraliçe
* Hüseyin Peyda - Bilgin
* Hikmet Taşdemir - Sihirbaz
* Füsun Uçar - Bilgin'in Kızı 
* Aydın Haberdar - Yaratık
* Mehmet Uğur - Yaratık
* Kadir Kök - Yaratık
* Yadigar Ejder - Yaratık
* Sönmez Yıkılmaz - Robot Yaratık
* Nihat Yiğit - Barda Dayak Yiyen Adam 

### Seslendirme

* Anlatıcı - Muhip Arcıman
* Murat - Abdurrahman Palay
* Ali - Vala Önengüt / Esen Günay
* Sihirbaz - Saadettin Erbil
* Bilgin - Dinçer Çekmez
* Kraliçe - Elif Baysal

## Prodüksiyon
Filmin ilk kurgusu 2.5 saattir, süre oldukça uzun bulunması nedeniyle 1.5 saate düşürülmüştür. Yani filmin 1 saatlik kısmı kayıptır. 1982 yılının parasıyla 50 milyon lira civarında bir bütçe ile çekilmiştir. Filmde 19 ayrı filmden sahneler kopyalanarak kullanılmıştır. 14 ayrı sinema salonunda gösterime girmiştir. Sadece İstanbul'daki gösterimlerden filmin bütçesinin yarısı çıkmıştır.

Film için Kilyos sahillerine dev uzay aracı maketleri yapılmış ancak çekimler başlamadan gelen fırtına ve dev dalgalar tüm seti yerle bir etmiştir. Filmin maddi sıkıntıya girmesi üzerine Çetin İnanç, Kunt Tulgar'a danışır. Tulgar'ın fikri ile birlikte *Yıldız Savaşları’*nın Türkiye dağıtımcısının deposundan filmin kopyasını çaldırırlar. Kunt Tulgar'ın stüdyosunda filmi ayıklarlar, bazı parçaları keserek çıkarırlar ve kesilmiş eksik kopyayı rüşvet vererek gece geri götürürler. Ertesi sabah *[[Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut]]* filmi sinemada sahneler eksik olarak oynatılmıştır. İnanç elindeki uzay gemisi sahnelerini oyuncuların arkasına yerleştirerek oyuncular bu şekilde uçuyormuş gibi göstermiştir. Ancak *Dünyayı Kurtaran Adam*, *Yıldız Savaşları* gibi 16:9 oranında olmadığından İnanç'ın eklediği sahneler kendi filminde içe basık şekilde görünmüştür. Uzay gemisi sahnelerinde kullanılan kask sokakta gördükleri motorsikletli bir adamdan yarım saatliğine kiralanmış ve dönüşümlü olarak sahnelerde oyuncuların kafasına takılmıştır.

## Film'den notlar
* Film Kapadokya'da çekildi. Filmde ayrıca Üçhisar'ın ünlü mağara evlerini birçok kez ɡösterilir. Kaymaklı ve Derinkuyu Yeraltı Şehri de bazı sahnelerde yer almaktadır. Filmde Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi'ni ve son olarak, Göreme'deki Bizans kiliselerinden Tokalı kilisesini gösterilmektedir.
* Çok sayıda diyalog anlamsızdır ve birçok tutarsızlık vardır.
* Filmin basılı afişleri koleksiyon değeri taşımaktadır.

### Coğrafi tutarsızlıklar
Filmin hikâyesi, nükleer bir savaşın ardından parçalanan Dünya'nın bir parçası üzerinde gerçekleşiyor. Bununla birlikte, sayısız coğrafi tutarsızlık mevcuttur. Filmin çekimleri Kapadokya'da gerçekleştirildi ancak filmin başlangıcında, iki kahraman Türkiye'de değil, Mısır'da Kefren Piramidi ve Büyük Gize Sfenksini görüyorlar. Ayrıca, filmde görülen bazı ünlü anıtları işlevleri değişmiş halde görmektedirler: örneğin, Göreme'deki Bizans kilisesi ve Hacı Bektaş-ı Veli Türbesi bin uzay yılı önce bir medeniyet tarafından inşa edilmiş bir tapınak olarak gösteriliyor.

## Tepkiler
Tutarsız hikâyesi, kötü oyuncu performansları ve diğer filmlerden alınan görüntüler ve müziklerin kullanımı nedeniyle ilk başta olumsuz eleştiriler almasına rağmen, film yıllar içinde önemli bir kült takipçi kitlesi kazandı ve şimdiye kadar yapılmış en kötü filmlerden biri olarak kabul edildi. Rec Arts Movie Reviews'dan Louis Proyect filmi "klasik gece yarısı filmi eğlencesi" olarak nitelendirdi. Film Threat'ten Phil Hall ise filme en yüksek puan olan 5 yıldız vererek "ağızları açık bırakacak kadar çılgın ... eleştirileri yersiz kılan bir film" yorumunda bulundu.

David Elroy Goldweber, hayranların verdiği "Türk Yıldız Savaşları" ismini eleştirdi. Filmin bilim kurgu temaları içermesine rağmen, Star Wars'tan çok Golden Harvest'ın 1970'ler Hong Kong dövüş sanatları filmleriyle ortak noktası olan bir dövüş sanatları fantezi filmi olduğunu belirtti. BBC News, Dünyayı Kurtaran Adam'ın 1970'lerden 1980'lerin başına kadar üretilen düşük bütçeli Türk süper kahraman filmleri dalgasının bir parçası olduğunu belirtti.

## Film müzikleri
Kunt Tulgar evindeki plâk arşivinden yararlanarak, filmi o dönemin en gösterişli filmlerinin müzikleriyle bezemek suretiyle gerçekleştirmiştir, bazıları şunlardır;

**[[Kutsal Hazine Avcıları]] (1981)*
* *[[Ay Harekâtı (film)|Ay Harekatı]] (1979)*
**[[Ben-Hur (film, 1959)|Ben-Hur]] (1959)*
* *[[Flash Gordon (albüm)|Flash Gordon]] (1980)*
* *[https://www.discogs.com/Giorgio-Moroder-Music-From-Battlestar-Galactica-And-Other-Original-Compositions/release/19003 Giorgio Moroder - Music From "Battlestar Galactica" And Other Original Compositions] (1978)*
* *[[Maymunlar Cehennemi (film, 1968)|Maymunlar Cehennemi]] (1968)*
* * (1972)*
* * (1974)*
* * (1979)*
* *[[Johann Sebastian Bach]] -  (icracı bilinmiyor)*

## Alıntılanan sahneler
Filmde bazıları yabancı, bazıları da İnanç'ın kendi filmlerinden olan sahneler kullanılmıştır, bilinenleri şunlardır;

*  - (Fragman kısmı, kızıl gezegen)
* Euro International Films - (Fragmandaki animasyonlu amblemin dönen Dünya'lı arka fonu)
*  - (Çalışan işçiler)
* - (Yaratıklı sahneler)
**[[Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut]] (1977) -* (Uzay mekiği savaşı) -Ölüm Yıldızı'nın yok ediliş sahnelerinden alıntı-
* Sovyet Soyuz roketi fırlatılması haber videosu.
* *[[Bilal-i Habeşi (film)]]* (Kendi filmi)
* *Örümcek Kadın*
* *[[Yusuf ile Züleyha]] (1970)*
* Bilinmeyen Hint filmi - (Cüneyt Arkın kavga ederken patlayan bombalar.)
* Battlestar Galactica (dizi, 1978) : Bazı sahnelerde Saylon (Cylon) robotlarının kötü taklitleri mevcuttur. Filmin afişinde Galactica yazmaktadır.

## Restorasyon süreci
30 yıldan uzun bir süredir kayıp olan filmin 35 mm’lik orijinal kopyası film yapımcısı ve film tarihçisi Ed Glaser tarafından Türkiye’de 2016 yılında keşfedildi. Glaser kopyayı emekli bir makinistten satın almıştır. İsmi saklı tutulan makinist, prodüksiyon şirketine gösterim sırasında filmin zarar gördüğü şeklinde yalan söyleyerek ve filmi iade etmeyerek o güne kadar saklamıştır. Glaser elindeki kopyayla filmin dijital taramasını yaparak 2K çözünürlükte restore etmiştir. Glaser'in restore ettiği film, 2018 yılında Londra'da tekrar çeşitli salonlarda gösterime sokulmuştur. Bu restorasyon, Big Bosphorus Media'dan sınırlı bir Blu-ray sürümü aldı ve 1-31 Ekim 2021 tarihleri arasında satıldı.

## Yeniden canlandırma
Orijinal film müziğini yeni diyaloglar, müzikler ve ses efektleriyle değiştirerek sinemada canlı olarak filmler gösteren Austin, Texas merkezli bir komedi topluluğu olan Foleyvision, 2004'teki performanslarından biri olarak *Dünyayı Kurtaran Adam* filmini kullandı ve topluluk lideri Buzz Moran'ın "bu filmin dünyadaki ilk İngilizce çevirisi" olduğunu söyledi.

Portland, Oregon merkezli bir işbirlikçi performans grubu olan Filmusik de benzer şekilde 2012'nin sonlarında Türk Star Wars'u canlı seslendirmeler, müzik ve ses efektleriyle gösterdi.

## Devam filmi
Dünyayı Kurtaran Adam filminin devamı için orijinal oyuncuları bir araya getirme girişimlerinden sonra, 2006 yılında Dünyayı Kurtaran Adam'ın Oğlu isimli devam filmi çekildi.

Devam filmi 15 Aralık 2006'da yayınlandı. Bazı hayranlar, özel efektlerin orijinal filme benzemediğini, tüm uzay sahnelerinin doğrudan *[[Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut|Star Wars]]*, *[[Uzay Yolu|Star Trek]]* serisi ve *[[Battlestar Galactica (dizi, 2004)|Battlestar Galactica]]* gibi dönemin bilimkurgu filmlerinden kopyalandığını belirtti. Mehmet Ali Erbil gibi ünlü oyuncular rol aldı ve Kartal Tibet filmin yönetmenliğini yaptı.

### Alternatif devam filmi
2017'de çıkan haberlerde yönetmen Çetin İnanç, "zombi ninja uzay savaşçıları"nın yaratılmasını ve Türk ve Amerikan başkanlarının uzaylılar tarafından kaçırılmasını ve bir kara delikten diğer taraftaki gezegene yapılan yolculuğu içeren çok daha görkemli bir devam filminin yapılması için kendi fikrini önerdi. İnanç'a göre, "Dünya için destansı bir savaşta Tanrı'yı Şeytan'la karşı karşıya getiriyor."

## ABD'de tanınması
İnanç filmin ABD'de tanınması olayını şu şekilde anlatır;Türk filmleri ABD'de marketlerde bile satılıyor. Ben de 2000 yılında ABD'ye ilk gittiğimde *Dünyayı Kurtaran Adam* ile *Kara Şimşek*'i gördüm, 20 dolardan satılıyordu, hemen aldım. Bizim *Dünyayı Kurtaran Adam* dışarıda da büyük yankı uyandırdı 'kült film', 'en kötü film' olarak. Hatta en kötü yönetmen seçilen İtalyan Ed Wood ile görüşmüştüm. Şimdi, *Dünyayı Kurtadan Adam*'a İngilizce dublaj ve müzik yapmışlar. 29 Ekim'de California'da birkaç sinemada gösterilecek. Ben de ne oluyor, bu filmleri kim almış kim satmış diye birilerini aradım, haberim yoktu ama bir taraftan da hoşuma gidiyor, neticede benim filmim oynayacak Amerika'da.

## Galeri

Dosya:DKA-murat-ejder.png|Murat ve Ejder
Dosya:DKA-kılıç-muhafızlar.png|Tunç Kılıç'ı koruyan muhafızlar
Dosya:DKA-sihirbaz-beyin.png|Sihirbaz ve yardımcısı
Dosya:DKA-sihirbaz-robot-kralice.png|Kraliçe ve Sihirbaz adamları ile birlikte.
Dosya:DKA-ışınlayın.webm| Sihirbaz Murat ile Ali'yi ışınlayarak ele geçiriyor. 


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* ''Youtube'da Dünyayı Kurtaran Adam (1982) fragmanı''
* 
* 
* 
* 
* 
*