open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bayat, Çorum

**Bayat**, Çorum ilinin bir ilçesidir.

## Tarihçe
Bayat, tarihi MÖ 1. yüzyıla dayanan bir yerleşim birimidir. Şehrin kuzeydoğusundaki kaya mezarlarının yakın roma döneminden kaldığı sanılmakla birlikte ilçe sınırları içerisinde birçok yerde yakın roma medeniyetine ait para heykel ve mezarlara rastlanılmaktadır.

## Coğrafya
İlçenin yüzölçümü 717&nbsp;km²dir. Bayat ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 697 metredir. Orta Karadeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi kesim noktasında Köroğlu Dağlarının doğuya uzantısı ile İç Anadolu'nun Orta Kızılırmak bölümünde yer alır. Çorum'a uzaklığı 83 kilometredir. Yılık ortalama yağış  miktarı 445,2&nbsp;mm'dir.

İlçedeki en önemli akarsu Karatepe ve Öbek Tepesinden çıkan kar suları ile beslenen kuzeyden güneye doğru 45 kilometrelik bir vadi oluşturan ve Kızılırmak'a dökülen Bayat çayıdır. İlçenin kuzeyinde 2013 metre yüksekliğinde Öbek Tepesinin yer aldığı Karatepe mevcuttur. Kuzeyden güneye doğru gidildikçe rakım küçülerek 500 metreye kadar düşmektedir. Bu nedenle ilçe kuzeyi dağlık, güneyi küme halinde tepelerin ve kısmen ovaların yer aldığı kırık, dalgalı ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir. İlçenin kuzeyinde yer alan dağlık ve ormanlık kesimde Türkiye'de Karadeniz iklimi, güneyde ise, karasal iklim hüküm sürmektedir. İlçe iki iklim arasında geçiş bölgesinde yer almaktadır. Bu sebeple yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Yağışlar düzenli olmayıp, en çok ilkbahar mevsiminde yağış almaktadır. İlçenin dağlık kesimi genelde çam ve meşe ormanı ile kaplıdır. Ovalık kesimde ise bozkırlar yer almaktadır. İlçenin oksijen deposu Karatepe ormanlık alanıdır.

## Nüfus

## Şive
Türkçenin Bayat ilçesinde kullanılan şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu
Prof. Dr. Leyla Karahan'ın *Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması* (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:

## Ekonomik ve sosyal durum
İlçenin ekonomik yapısı coğrafi yapıya göre şekillenmiştir. İlçe kuzeyinde dağlık kesimde yer alan 18 köy halkı  şehirlerde inşaat işçiliği, kısmen orman ürünleri, az da olsa tarım ve hayvancılık ile Linyit Kömür işletmesinde işçilik yaparak geçimlerini sağlamaktadır. Ovalık kesimde yer alan köylerde ise halk, tarla tarımı ve hayvancılık yaparak geçimini sağlamaktadır. İlçede toplam 47.874 hektar tarım arazisi mevcuttur. 2002 yılı verilerine göre 13.090 büyükbaş ve 6.400 adet küçükbaş hayvan mevcuttur. İlçede un ve yem fabrikaları ile linyit kömür işletmesi mevcuttur. İlçenin özellikle dağ köylerinin geçim kaynakları mevsimlik inşaat işçiliğine dayanmaktadır

İlçede bir lise, bir Anadolu lisesi bir de çok programlı lise ve 6'sı ilçe merkezinde olmak üzere toplam 57 ilköğretim okulu mevcuttur. Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünce yaptırılan 500 kişilik kapalı spor salonu 2003 yılı itibarıyla tamamlanmış ve faaliyete geçirilmiştir. İlçede 50 yatak kapasiteli devlet hastanesi, merkez sağlık ocağı, Barak ve Yoncalı Köylerinde birer adet sağlık ocağı mevcuttur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNet
* Çorum-Bayat Belediyesi
Kargı, Çorum

**Kargı**, Çorum ilinin bir ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 1.174&nbsp;km²dir. Kargı ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 396 metredir.

## Tarihçe
Kargı'nın Türklerin yerleşiminden önceki adının * Blaene * olduğu belirtilmektedir. Bu isim Blaene (Belen) yerli halk tarafından Günyazı köyü yakınlarındaki mevki için hala kullanılmaktadır. İlçenin Kargı ismini alması, rivayetlere göre, 16. yüzyılın ilk çeyreğinde olmuştur. 11. yüzyılın sonlarına doğru Kargı'nın da yer aldığı bölge Türk egemenliğine girmiş ancak Kargı, uzun yıllar önemli konuma gelememişti. 1521 tahririnde Çankırı sancağına bağlı tamamı Müslüman halktan olan yerleşim, 44 köyün bağlı olduğu küçük bir kaza olarak görülmektedir. 1579 tahririnde yerleşimin nüfusunda önemli oranda bir artış göstermiş olup, 177 hanenin bulunduğu kaza merkezi  Hacı İlyas, Nefs-i Kargı, Câmi-i Kebîr ve İmam Beğ mahallelerinden oluşmaktadır.

19. yüzyıl sonlarında Tosya kazasının bir nahiyesi olarak görülmekte olan yerleşim 1914 yılında Çorum sancağının Osmancık kazasına bağlanmış olup, 1927 yılı kayıtlarında ise yeniden Tosya kazasına bağlı olduğu görülmektedir. 1936'da ilçe yapılarak Kastamonu iline, 1956 yılında ise Çorum iline bağlanmıştır.

## Kültür
Kargı, geleneksel yöntemlerle üretilen ve gerçek deri tulum içerisinde saklanan tulum peyniri ile ünlüdür.

Kargı'nın zengin yemek kültüründe öne çıkan yemekler; Keşkek, soğan kallesi, sac eti (kirli sac) ve sırık kebabıdır. Ayrıca, ilçenin en önemli geçim kaynağı olan çiçek bamya ve çeltik (pirinç) yemekleri de Kargı'nın lezzetlerindendir.

İlçeye has Kargı Bezi dokumacılığı, geçmişte yerel halkın giyim ihtiyacını karşılayan ve zamanla unutulmaya yüz tutan, son zamanlarda tekrar canlandırılmaya çalışılan bir el sanatıdır.

## Ekonomi

Pirinç ve Bamya gibi ekonomik değeri yüksek tarımsal ürünlerin yanı sıra, orman ürünleri de ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır. İlçenin güney ve kuzeyindeki 1500 – 1800 m arasında değişen yükseklikteki dağlarda yoğun çam ormanları bulunmaktadır.

Kızılırmak'ın beslediği zengin toprak ve iklim koşulları birçok tarımsal ürünü yetiştirmeye elverişlidir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* kargi.gov.tr 
* kargi.bel.tr 
* http://kargi.bel.tr/kargi-hakkinda/tulum-peyniri/
Dodurga

**Dodurga**, Çorum ilinin bir ilçesidir.
İlçenin adı Kaşgarlı Mahmut'un Divan-ı Lugatit Türk adlı eserinde açıkladığı 24 Oğuz boyundan Toturgadan gelmektedir.

Dodurga ilçesi Çorum'a 45&nbsp;km, Osmancık'a 35&nbsp;km, İskilip'e 57&nbsp;km, Kargı'ya 65&nbsp;km, Oğuzlar'a 25&nbsp;km, Laçin'e 16&nbsp;km, Hamamözü'ne 25&nbsp;km uzaklıktadır. İlçenin yüzölçümü 229 km²dir.

1964'te Osmancık ilçesine bağlıyken belde belediyesi kurulan Dodurga, 9 Mayıs 1990'da ilçe olmuştur. 

İlçede kapari, ayva, üzüm, ceviz, pirinç yetişmektedir. Linyit madeni bulunmaktadır.

Ayrıca Obruk barajı ve Kızılırmak ilçenin yakınlarında bulunmaktadır.

## Coğrafya
Dodurga, Çorum il merkezine **42 km** uzaklıkta yer almaktadır. İlçe, **229 km²**'lik bir yüz ölçümüne sahip olup, deniz seviyesinden ortalama yüksekliği **510 metredir**.

### İklim
İlçede, **Orta Karadeniz ikliminden İç Anadolu'nun karasal iklimine geçiş** özelliği gösteren bir iklim tipi hakimdir. Bölgenin iklim karakteristikleri şu şekildedir:

* **Yağış Rejimi:** Yıllık ortalama yağış miktarı **373,2 mm** seviyesindedir. En fazla yağış ilkbahar aylarında düşerken, yaz mevsimi genel olarak kurak geçer.
* **Kuraklık:** Yağışlar temmuz ayından itibaren belirgin bir şekilde azalır. Ağustos ayı, ortalama **11,6 mm** yağış miktarı ile yılın en kurak dönemi olarak kaydedilmiştir.

## Nüfus

### 16. Yüzyıl'da Nüfus
Tahrir kayıtlarına göre Dodurga'da 135'i mücerred (erkek) olmak üzere toplam 345 nefer bulunmaktaydı. Tarihçi Ömer Lütfi Barkan'ın genel kabul görmüş demografik katsayıları hesaplama yöntemi (hane başına 5 kişi) baz alındığında, yerleşimin o tarihteki tahmini nüfusunun **1.100** ile **1.200** arasında olduğu söylenebilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dodurga Kaymakamlığı 
* Dodurga Belediyesi:
Uğurludağ

**Uğurludağ**, Çorum iline bağlı bir ilçedir.

## Tarihçe
Uğurludağ'ın ilk ismi Kızılören'dir. Kızılören 1929 yılına kadar İskilip'e bağlı bir köyken bu tarihte nüfusu nedeniyle nahiye yapılıp tekrar İskilip'e bağlanmıştır. 1954 yılında arkasındaki Urlu Dağına izafeten Uğurludağ adını almış, 1969 yılında belediye, 1987 yılında ilçe kuruluşu gerçekleştirilerek müstakil ilçe olmuştur.

## Coğrafi durumu

Çorum iline uzaklığı 66&nbsp;km'dir. İlçede İç Anadolu ve Orta Karadeniz'in iç kesimleri bölgesi iklimleri hakimdir. Çam ormanları bulunmakta ve bu ormanlarda yabani fındık ağaçları görülmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır. Yıllık ortalama yağış miktarı 4.500&nbsp;mm'dir. Kışları kar yağışı azdır. 4.000 yıllık Hatti Uygarlığının yerleşim yerleri ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır.

İlçenin yüzölçümü 428 km²dir.  Uğurludağ ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 809 metredir.

## Ekonomik durumu

İlçe ekonomisi tarım ve ticarete dayanmaktadır. 37.458 hektar olan ilçe alanının 19.163 hektarını tarımsal alan oluşturmaktadır. Belli başlı tarımsal ürünler, buğday, arpa, mercimek, nohut, ayçiçeği, Şekerpancarı, soğan ve pirinçtir. İlçede 8.050 adet büyükbaş, 8.970 adet küçükbaş hayvan bulunmaktadır. İlçe merkezinde içme suları kaynak ve yer altı kuyularından temin edilmekte olup, yılların çok kurak gittiği aylarda az bile olsa içme suyu sıkıntısı çekilmekte, Belediye uzun yıllar içme suyuna cevap verecek kaynaklar arama çabası içerisindedir. Merkez ilçe arazilerinin %70'e yakın kısmı 5 adet yer altı sondajı ve 2 adet yer altı sulama Suyu galerisi ile tarım arazilerini sulamaktadır. İlçenin 7 köyünün 33&nbsp;km'si bozuk asfalt, 12 köyün 104&nbsp;km'si stabilize, 1 ünite 17&nbsp;km tesviye olmak üzere toplam yol uzunluğu 154&nbsp;km'dir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Uğurludağ Kaymakamlığı Web Sitesi 
* Uğurludağ Belediyesi Web Sitesi
Babadağ, Denizli

**Babadağ**, Denizli ilinin bir ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 124 km²dir. Babadağ ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 717 metredir.  İlçe Türkiye'nin tekstille geçimini sağlayan ilçelerinden biridir. Ziraat alanları az olduğundan halk tekstil üretimine yönelmiştir. At Kestanesi, et kapaması, et çevirmesi ve keşkek yöre yemeklerindendir.

Attuda antik kenti yakınlarında kurulmuştur. Attuda (Hisarköy) Lidya kenti olduğu sanılmaktadır. Şu anda şehir sit alanı olarak kabul edilmiştir. Bekirler köyü kuzeydoğusundaki Boludüzü mevkiinde Trapezopolis antik kenti kurulmuştur. Trapezopolis antik kenti Geç dönemde Roma'nın Phrygia (Frigya) Pacatiana Prima eyaletine bağlıdır.

## İdari yapı
Babadağ 1877 yılında belediye, 1988 yılında 9 köyüyle beraber ilçe ol&shy;muştur. Babadağ'a bağlı toplam 12 mahalle vardır.

## Tarih
İlçenin 700 yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. İlk adı "Beşikkaya"; olan Babadağ, daha sonra Kadıkeriyesi (Kadıköy) ismini almıştır. Bu ismin, geçmiş zamanlarda yaşanan halktan bir; kişinin eğitim görerek kadı olmasıyla alındığı söylenmektedir. İlçenin Kanuni Sultan Süleyman devrine ait 1528 tapu defterinde köy olarak kaydı bulunmaktadır. Aynı kayıtlar&shy;da, Hisar, Ahıllı ve Oğuzlar köyleri de yer almaktadır. Civara demiryolu gelmesiyle Sarayköy ilçe, Kadı&shy;köy nahiye olur. Kadıköy adı, İstanbul Posta İşlerinde İstanbul'un Kadıköy'ü ile karışıklıklar meydana getirmeye başlar. Bu nedenle yöre 1935 yılında sırtını yasladığı dağdan esinlenerek "Babadağ" adını almıştır.

## Ekonomi
İlçe merkezinin yerleşik nüfusu 4000 civarındadır. 10 yılda 2000 dolayında göç vermiştir. Bunun sebebi de ilçedeki, tekstil imalatının sağlam zemin üzerine oturmayarak fason üretimine dayalı ol&shy;ması, tekstilde yaşanan krizlerdir. Fakat bugün göç vermekten öte çevre ilçe ve illerden sanayi bölgelerinde çalışmak için göç almaktadırlar. Yerleşik, nüfusunun dokumacılıkla uğraşan kesiminin bir bö&shy;lümü, geleneksel Babadağ dokumaların&shy;dan dokuyarak kendi pazarlamaktadır. Bir diğer kısım ise yerli 
ve yabancı turist&shy;lerin benimsedikleri naturel el dokumalarını, nostaljik eski el tezgahlarında ürete&shy;rek katkıda bulunmaktadır.

## Nüfus

## Galeri

Babadag_tabela.jpg|İlçenin giriş tabelası
Babadag panoramik.jpg|İlçenin panoromik bir görüntüsü


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* T.C. Babadağ Belediyesi
* T.C. Babadağ Kaymakamlığı
* Trapezopolis Nekropolü
Baklan

**Baklan**, Denizli'nin bir ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 283 km²dir. Baklan ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 960 metredir.

## Tarihçe
Baklan'ın kurucusu Abdi Bey'dir. Abdi Bey'in kökleri Horasandaki Kayı Boyu beylerinden Apobay veya Apabay ismindeki Kayı beyine dayanır. Bu boy Horasan'dan yola çıkmış ve Bağdat üzerinden daha sonra Konya havalisine gelmiştir. Konya'dan sonra da bir kısmı, Bursa yöresine yerleşen Osmanlı'nın kurucusu Kayı aşiretidir. Abdi bey ise Afyonkarahisar üzerinden Denizli-Baklan'a yerleşen aşireti temsil eder.

Baklan'ın tarihi Türkler açısından Türklerin Denizli'ye yerleşmesiyle başlar denilebilir. Baklanlı Hüsamettin Dede Çal, Baklan bölgesi Alaşehir'e kadar olan bölge ile Denizli havalisinin Fethedilmesi Hüsamettin Dede komutasında olmuştur. Hüsamettin Gazi Bey, Selçuklu akıncı komutanıdır ve Haçlılara karşı mücadele vermiştir. Asikaraağaç (Acıpayam) isyanını bastırmıştır. Hüsamettin Dede, Anadolunun Türklerin hakimiyetine girmesini sağlayan Miryokefalon Muharebesi'ne (1176) katılmış ve bu savaşta yaralanmıştır.

## Kültür
İlçe içinde Hüsamettin Dede türbesi vardır. Hüsamettin dede Türbesi eski mezarlığın girişindedir. Türbesinin Selçuklu mimari özellikleri taşıdığı görülmektedir.

## Ekonomi
Baklan Ovası sulama projesi Harran Ovası sulama projesinden sonra 2. büyük projedir.
Sulak ve tahıl tarımı yapılmaktadır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık görülür.

## Ulaşım
Baklan'a ulaşım olarak Denizli-Ankara yolu istikametinden gidilir. Kaklık kavşağından Çivril Uşak istikametine dönüldükten sonra Baklan yol ayrımından 11&nbsp;km sonra Baklan'a ulaşılır.

## Nüfus

## İdari yapı
Baklan'a bağlı 14 mahalle vardır:
* Balca
* Beyelli
* Boğaziçi
* Çataloba
* Dağal
* Gökpınar
* Gürlük
* Hadim
* Hüsamettindede
* İcikli
* Kavaklar
* Kirazlı
* Konak
* Şenyayla

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* T.C. Baklan Belediyesi
* T.C. Baklan Kaymakamlığı
Bekilli

**Bekilli**, Denizli'nin bir ilçesi. Üzümü, şarabı ve pekmezi ile meşhurdur. Her yıl şarap festivali düzenlenir. Dionysos antik kenti buradadır. İlçenin yüzölçümü 304 km²dir. Bekilli ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 829 metredir.

## Tarihçe
Bekilli'de ilk yerleşmenin ne zaman olduğu tam bilinmemekle birlikte 1211 ile 1243 yılları arasında yerleşmelerin olduğuna dair kuvvetli işaretler bulunmaktadır.

Anadolu tarihine bakıldığında, Bekilli ve çevresinde sırasıyla Hititler, Frigyalılar, Lidyalılar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlıların hâkimiyet kurdukları görülür.

Kurtuluş Savaşı sırasında ilçenin bir bölümü Yunanlarca işgal edilmişse de Büyük Taarruz ile birlikte 31 Ağustos gecesi bölgeden çekilerek Uşak'a doğru gerilemiştir.

İlçe Osmanlılar zamanında ilk zamanlar Afyonkarahisar Sancağı'na bağlı bir köy iken, 1884 yılında İzmir iline; daha sonra da Denizli'ye bağlanmıştır. 1910 yılında bucak olarak uzun süre Çal ilçesine bağlı kalmış, 1987 tarihinde çıkartılan 3392 sayılı kanun ile de ilçe statüsüne kavuşmuştur.

## İdari yapı
Bekilli'ye bağlı 15 mahalle vardır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* T.C. Bekilli Kaymakamlığı 
* T.C. Bekilli Belediyesi
Boğazkale

**Boğazkale**, Çorum ilinin bir ilçesidir ancak İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır. Etrafı Alaca, Sungurlu ve Yozgat merkez ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 264 km²dir, merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.014 metredir. İl genelindeki nüfusu en az ilçedir.

## Tarihçe
Tarihi geçmişinde Kalkolitik dönem izlerini taşıyan Boğazkale en erken yerleşkenin MÖ 5000 yıllarına kadar uzanmaktadır. İlçenin 4&nbsp;km doğusunda MÖ 17 ve 13. yüzyıllarda Hattuşaş antik kent imarını içinde barındıran Boğazkale Hitit İmparatorluğunun başkenti olarak da tarih sahnesinde yerini almıştır.

Hatti, Asur, Hitit, Frig, Galat, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma kalıntıların olduğu Boğazkale ilçesi Hattuşanın görkemli açık hava tapınağı Yazılıkaya ilçenin önemli tarihi mekanlarından biridir.

Cumhuriyet dönemi ilk yılları arasında ismi Boğazköy olan ve daha sonra 1936 yılında Boğazkale olarak değişen yerleşimde 6 Eylül 1966 tarihinde belediye teşkilatı kurulmuş, 1987 yılında Sungurlu'dan ayrılarak ilçe yapılmıştır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNET 
* Boğazkale Kaymakamlığı resmî sitesi 
* Boğazkale Belediyesi resmî sitesi
Beyağaç

**Beyağaç**, Denizli ilinin bir ilçesidir.

Beyağaç merkezî nüfusu, 3.200'dür. İlçenin yüzölçümü 333 km²dir. Beyağaç ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 693 metredir. Oldukça yeşil ve serin bir mevkide yer alır. Ayrıca Kartal gölü ve serin yaylaları da oldukça ilgi çekici yerlerdendir. Büyük Menderese dökülen ayrıca Kemer Barajı yaşam kaynağı olan Akçay buradadır.

Ayrıca Sandras Dağı'nın tüm ihtişamıyla olan güzelliği temiz, oksijen dolu havasıyla Beyağaç tam bir cennettir. Anıt ağaçları kamp yerleri ile ünlü şirin bir ilçedir.

Uzay gözlem alanları içinde yer alır.

İlçede ekonomik kamp yerleri ve servislerle fazla para harcamadan yapılan Türkiye'nin gidilmemiş kamp yerlerinden biridir. Sandras Dağı, Akçay, Anıt Ağaçlar, Kamp alanları, Kartal Gölü gibi gezip görülebilecek turistik açıdan önemli doğal zenginlikleri vardır. Beyağaç'ta gelir kaynakları tütün, madencilik, meyve sebze tarımı ve hayvancılıktır. İklimi yumuşaktır, yılda 2-3 defa kar yağar ve yaklaşık yılda 4 gün kar toprakta kalır.

## Tarihçe
İlçe 1966 yılında Eskere ve Sarıyer köylerinin birleşmesiyle Beyağaç adıyla köy olmuştur. 29 Şubat 1972 tarihinde Beyağaç köyünde belediye kurulmuştur. 1990 yılında ise bağlı bulunduğu Kale ilçesinden ayrılarak ilçe olmuştur.

## Ekonomi
Zengin krom madeni yatakları bulunmaktadır.

## İdari yapı
Beyağaç'a bağlı toplam 15 mahalle vardır.
#Cumhuriyet
#Çamlık
#Fatih
#Hürriyet
#Subaşı
#Yeni
#Zafer
#Yeniçeşme
#Geriçam
#Uzunoluk
#Sazak
#Kapuz
#Pınarönü
#Kızılcaağaç
#Eşenler

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* T.C. Beyağaç Belediyesi
* T.C. Beyağaç Kaymakamlığı
Bozkurt, Denizli

**Bozkurt**, Denizli ilinin doğusunda yer alan bir ilçedir. Denizli'ye uzaklığı 52 kilometredir. İlçenin yüzölçümü 462 km²dir. Bozkurt ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 855 metredir.

Doğusunda Denizli iline bağlı Çardak ilçesi, batısında Honaz ilçesi, güneyinde Acıpayam ilçesi, kuzeyinde Baklan ve Çal ilçeleri ile kuzeydoğusunda Afyon iline bağlı Dazkırı ilçesi ile komşudur. Denizden yüksekliği 866,8 metredir.

Topraklarının büyük bir bölümü Hambat Ovası içindedir. Yüzölçümü 462&nbsp;km²dir. İlçede Akdeniz ile İç Ege iklimi arasına bir geçiş iklimi görülür. Genelde yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer.
   
Bozkurt halkının çoğu tarım ile uğraşmaktadır. Sulama ile ilgili çalışmalarda da atılan somut adımlarla birlikte sulu tarıma da geçilerek ürün açısından çeşitlilik ve bolluk kazandırılmıştır. Bozkurt ve ona bağlı Cumalı ve Tutluca köylerinde merkeze göre daha fazla sulu tarım yapılmaktadır. Arpa, buğday, kimyon, anason, fasulye, nohut, ayçekirdeği, mısır ve tütün başlıca tarım ürünleridir. Ayrıca bağcılık, hayvancılık ve alabalık işçiliği de yapılmaktadır.

## Tarihçe
Halk arasında 93 Harbi diye bilinen 1877 - 1878 Osmanlı - Rus Savaşı sonrasında, Tuna vilayetinden (Bulgaristan) göç eden muhacirler tarafından 1890'a doğru HAN-ABAT Ovası'nda Hamidiye ismiyle kurulmuştur. Hambat adı Selçuklularca kurulan Han-Abat Kervansarayı'ndan gelmektedir.

Kurulduğu yıldan 1955 yılına kadar köy statüsünde bulunan Bozkurt, 1955 yılında bucak, 20 Şubat 1956'da ise belediye olmuştur. Bozkurt 9 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilen ve 20 Mayıs 1990 tarihinde yürürlüğe giren 3644 sayılı kanun ile Çardak ilçesinden ayrılarak ilçe olmuştur. 93 Harbi göçünden sonra 1950'li yıllarda yine aynı göç devam etmiş ve yerleşim bölgeleri yine Bozkurt olmuştur. Bozkurt'un önce bucak ve sonra ilçe olması nedeniyle çevre köy ve beldelerden de göç meydana gelmiştir. Bu sebepten ilçe merkezinin %70'i Bulgaristan göçmenidir.

Köyleri: Alikurt, Başçeşme, Hayrettin, Armutalan, Mecidiye, Cumalı, Sazköy köyü, Kuyucak, Avdan, Tutluca, Yenibağlar ve Çambaşı Köyü'dür. Ayrıca ilçeye bağlı İnceler kasabası ilçenin güneyinde yer almaktadır.

## İdari yapı
Bozkurt'a bağlı toplam 20 mahalle vardır.

## Nüfus

## Kaynakça
Güney, Denizli

**Güney**, Denizli ilinin bir ilçesidir.

Adıgüzel Barajı, Cindere Barajı ve Güney Şelalesi ile ünlüdür. Güney'deki şaraplık bağların üzümleri şarap üreticileri arasında yoğun ilgi görmektedir. Ancak bağcıların yetiştirdiği üzümler ekonomik açıdan yeterince değerlendirilememektedir. İlçe aşırı derecede göç vermiştir ve vermeye de devam etmektedir. Ayrıca Pamukkale Şarapları'nın tek fabrikası Güney'dedir. Kavaklıdere, Doluca, Sevilen, Diren, Mey, Vinkâra gibi şarap üreticileri  bu bölgede bağcılık faaliyetleri yürütmektedirler.

Güney ilçesi Denizli'ye 75&nbsp;km ve Uşak'a 75&nbsp;km mesafede bulunmaktadır. Güney ilçesinin sınırları Uşak il sınırına kadar devam etmektedir.

İlçenin yüzölçümü 362 km²dir. Güney ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 764 metredir.

## İdari yapı
Güney'e bağlı toplam 24 mahalle vardır:

*Adıgüzeller
*Aşağıçeşme
*Aydoğdu
*Cindere
*Çamrak
*Çorbacılar
*Doğanlı
*Ertuğrulköy
*Eziler
*Fatih
*Hamidiye
*Haylamaz
*Karaağaçlı
*Karagözler
*Kerimler
*Koparan
*Ortaçeşme
*Orta
*Parmaksızlar
*Tilkilik
*Üç Eylül
*Yağcılar
*Yenikonak
*Yeni

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Güney Belediyesi 
* Güney Kaymakamlığı 
* Güney Ekonomik Sosyal Ve Kültürel Kalkınma Vakfı
Bismil

**Bismil**, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Bismil 2023 yılı itibarıyla nüfus bakımından Diyarbakır ilinin en kalabalık beşinci ilçesidir.

Bismil'de çıkan eski mezar taşları 250-400 yıllıktır. Bunların bir kısmının Konya ve bir kısmının da Musul tarafından geldikleri söylenir. Önceleri köy statüsünde olan Bismil, bir ara nahiye olmuş; Mermer ve Akpınar köyleri de buraya bağlanmıştı. Daha sonra bu teşkilat dağıtılarak adı "Şark" olarak belirlenen bu nahiye merkezden idare olunmuştu.

1926 yılında yapılan idari bölünmede Şark Nahiyesi'nin merkezi bu kez Seyithasan Mahallesi olmuş, Bismil de buraya bağlanmıştır. Daha sonra, tekrar Bismil Nahiyesi oluşturulmuş ve Seyithasan Köyü buraya bağlanmıştır. 1936 yılında da Bismil, Diyarbakır'ın altıncı ilçesi olmuştur. Bismil, ayrıca nüfus bakımından da Ergani'den sonraki en büyük ilçedir.

## Coğrafya
Hem karayolu ve hem demiryolu bağlantısı olan ilçede Dicle Nehri, ilçe tarımının hayat kaynağıdır.

Kurtuluş, Fatih, Fırat, Akpınar, Altıok, Dicle, Dumlupınar, Şentepe, Esentepe, Seyrantepe, Tekel ve Ulutürk Mahallesi olmak üzere 12 mahalleden ibarettir.

Merkez ilçeye olan uzaklığı 54&nbsp;km'dir. İlçenin Diyarbakır iline 48, Batman iline 41, Şanlıurfa iline 199, Mardin iline 94, Ankara iline 1050, İstanbul iline 1500, İzmir iline 1460 ve Bursa iline 1400 kilometre uzaklığı bulunmaktadır. İlçeye bağlı 112 köy, 90 mezraa bulunmaktadır. Tepe, Yukarı Salat ve Ambar beldesi olarak üç beldesi vardır.

Bismil'de yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçen karasal iklim egemendir. Bismil Ovası yaz mevsiminde Diyarbakır ilinin en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü yerdir. Bismil'de tarihte ölçülen en yüksek sıcaklık 10 Temmuz 1962 gününde 50,2 derece olarak ölçülmüştür.

İlçenin yüzölçümü 1.679 km²'dir. Bismil ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 546 metredir.

## Turistik yerler
İlçe, yeni kurulduğu için burada herhangi bir tarihi anıt bulunmamaktadır. Ancak Türkmen Hacı Mahallesi'nde Kabasakal, Sarısakal ve Yedikızlar Türbeleri; Koği, Tepe, Saladum (Seledûn), Matar (Meterê), Köprü ve diğer onlarca mahallede höyükler (yapay tepeler) bulunmaktadır. Aşağı Salat Höyüğü, Abdullahın Düzü ve Salat Cami Yanı bunlardan birkaçıdır.

## Galeri

Dosya:DSC 0719-2 (2).jpg|Dicle Nehri
Dosya:Zarokên Bismilî.jpg|Bismil'in çocukları
Dosya:Bêrîtanî.jpg|Bismil'de yaşayan yaşlı bir adam
Dosya:Çemê Caferi.jpg|Bismil'in doğası
Dosya:Çêkirina kayê.jpg|Tarla sürümü
Dosya:Zaroka Şivan.jpg|Şıvan (Çoban) ve sürüsü
Dosya:Fediyok.jpg|Zarok (Çocuk)
File:Bismilê.JPG|Köprüden Bismil
File:Bismilê.jpg|Bismil'den görünüm
File:Bismil-5.jpg


## Nüfus

Bu nüfus,&nbsp;56.739&nbsp;erkek ve&nbsp;56.986&nbsp;kadından oluşmaktadır.

Yüzde olarak ise: %49,89&nbsp;erkek, %50,11&nbsp;kadındır.

## Kaynakça
Çermik

**Çermik**, Diyarbakır ilinin kuzeybatısında bulunan bir ilçedir. İlçe, Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümünde bulunmaktadır. Ayrıca Diyarbakır'ın Fırat Havza'sında bulunan Çüngüş ile beraber iki ilçeden birisidir.

İlçenin yüzölçümü 948 km²’dir. Çermik ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 688 metredir.

Eski ismi Aberna'dır. İlçe bugünkü ismini ise dünyaca meşhur kaplıcalarından almıştır. Çermik'in 2006 tarihi itibarıyla merkez nüfusu 21.000 civarıdır. İlçe 20 Nisan 1924 yılında Elazığ ilinden ayrılıp Diyarbakır iline bağlanmıştır.

Çermik ilçesinin nüfusu Türkmenler, Zazalar ve Kürtlerden oluşur. 1915 Olayları'na kadar Ermenilerin ilçede ciddi bir nüfusa sahip olduğu iddia edilir. 13. Yüzyılda Moğol istilası sonucu Harezmşahlardan göçen Beg-Tili Boyuna mensup Türkmenlerin ev sahipliğini yaptığı eski büyük Türkmen şehri ve "Türk milliyetçiliğinin babası" olarak kabul gören Türk düşünür Ziya Gökalp'in memleketi olan Çermik'te ekonomik sıkıntılardan ve eğitim faktöründen dolayı Türkmen yoğunluğu 1960-1970'lerden beri her geçen gün azalmakta olup Türkçe ve Zazaca konuşulur. İlçede Artuklu Beyliği döneminden kalma birçok tarihî eser mevcuttur. Bunların başlıcaları; Haburman Köprüsü, Çeteci (Bande) Abdullah Paşa Medresesi, Çermik Hamamı ve Bandeler Çeşmesi'dir. (Çermik kaplıcaları Bandeler döneminde yaptırılmıştır.) Çermik Belediyesi tarih ve kültür eseri olan Haburman köprüsünü korumak amacıyla araç geçişine kapatmış ve yol ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 20 metre yanına ek bir köprü yapmıştır.

## Nüfus

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNET
* Çermik Kaymakamlığı
Dicle, Diyarbakır

**Dicle**, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.

## Tarihçe
İlçenin eski adı "Piran"dır. İlk kez tarihte Eğil beyliğinin merkezi olarak ön plana çıkar. Daha ilçe jeopolitik konumu sayesinde olduk rağbet görülür. Daha Osmanlı Devleti döneminde ülkedeki alimler ve şeyhlerin merkezi haline gelmiş ve şehre Piran adı verilir. İlçedeki en büyük aile Ağa evi manasına gelen (Mala Ağe) namı diğer Reşid Ağa'nın oğullarının ailesidir. Ailenin soyunun Seyyid ve Şeyhlere kadar uzandığı bilinir. Ayrıca Eyyüb El-Ensari neslinde  Ensarioğlu ailesi de bu ilçedendir. Daha sonraki dönemlerde Şeyh Said kıyamının merkezi olduğu bilinmektedir.

## Coğrafya
Diyarbakır merkeze 92&nbsp;km uzaklıktadır. Fakat bu yol Ergani üzerinden sağlanan yoldur. 2013 yılında yapılan Eğil-Dicle Karayolu sayesinde bu mesafe 68&nbsp;km'ye düşmüştür. İlçenin yüzölçümü 738 km²’dir. Topraklarının büyük bir bölümü dağlık ve ormanlıktır. Ovalar ise dağlar arasına yerleşmiş küçük parçalar halindedir. Dicle ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 936 metredir. Arazinin %30'u meşe ağaçları ile kaplıdır. Ormanlık alana sahip olması sebebiyle Diyarbakır'ın diğer ilçelerine göre daha fazla yağmur almaktadır. İlçenin kuzeyinde Elazığ'ın Alacakaya ve Arıcak ilçeleri; güneyinde Eğil ilçesi; batısında Ergani ve Elazığ'ın Maden ilçesi; doğusunda Hani ve Kocaköy ilçeleri vardır. İlçe, Elazığ ili ile sınırı olan bir ilçedir.

## Eğitim ve okullar
İlçede; Meslek, Anadolu ve İmam Hatip olmak üzere 3 lise, 2 tanesi yatılı olmak üzere 6 Orta öğretim okulu, 1 tane rehabilitasyon merkezi ve 1 tane de özel dershane bulunmaktadır. Köylerin çoğunda İlköğretim Okulu mevcuttur. İlçede toplam 74 okul bulunur. Ayrıca ilçede yapılan 8 derslikli anaokulu Dicle Anaokulu adıyla 2014/2015 eğitim öğretim yılında faaliyete geçmiştir.

## Ekonomi
İlçe halkı geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlamakla birlikte, daha çok hayvancılık yapılmaktadır. Hayvancılıkta da küçükbaş hayvancılığı ön plandadır.

## Sanayi ve madenler
Küçük çaplı tamirciler, un değirmenleri ve mermer atölyeleri başlıca sanayi dallarıdır. Maden olarak ilçenin Kurşunlu mahallesinde kurşun ve çinko madeni; Altıntaş ve Kurudere köylerinde mermer madeni çıkarılıyor. Ayrıca Yokuşlu mahallesinde çinko madeni keşfedilmiş olup çıkarılması planlanmaktadır.

## Nüfus

## Galeri

Dosya:Fotoğraf0000.jpg|Hani Caddesi
Dosya:Nokia X2-000902.jpg|Dicle


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerel net
* Dicle Kaymakamlığı 
* Dicle Belediyesi 
* Dicle Millî Eğitim Müdürlüğü
Eğil

**Eğil** (Hititçe: 𒅔𒃲𒀀𒉿 *İngalava*), Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Diyarbakır il merkezine 52&nbsp;kilometre (yaklaşık 40 dakika) uzaklıktadır. Dicle Nehrine paralel bir tepe üzerinde inşa edilmiş olan ilçe 4 mahalleden meydana gelmektedir. Bunlar Gündoğuran Mahallesi, Yenişehir Mahallesi, Dere Mahallesi ve Kale Mahallesi'dir. İlçenin diğer birkaç mahallesi yapılan Dicle Barajı ile sular altında kalmıştır. İlçede 20 mezra, 26 köy vardır. İlçeye bağlı toprakların oluşturduğu yüzölçümü 450 kilometrekaredir. İlçenin kuzey komşusu Dicle ilçesi, batı komşusu Ergani ilçesi, doğu komşusu Hani ilçesi, güney komşusu Diyarbakır il merkezidir. 2024 yılı Türkiye Nüfusu İl İlçe bazlı nüfus kayıtlarına göre ilçede 22.346 kişi yaşamaktadır.

İlçenin yüzölçümü 449 km²’dir. Eğil ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 851 metredir.

Eğil, Diyarbakır'a 50&nbsp;km uzaklıkta, Sophene Ermeni Krallığı döneminden kalma birçok antik kale ve mağaraya sahip antik bir şehirdir. Sophene Krallığı'nın başkenti Karkathiokerta ve antik Ermeni dini merkezi Angeghtun (Angełtun) ile özdeşleşmiştir.

Eğil ilçesinde yapılan çalışmalar ve çevre düzenlemelerinden sonra 2025 yılında Eğil 1 milyon turiste ev sahipliği yaptı.

## Tarihçe

Dicle'nin batı kıyısına bakan stratejik konumuyla şehir, Asur ve Helenistik dönemlere kadar uzanan kalıntılarla bölgedeki en eski şehirdir. Çoğu bilim insanı Eğil'i antik Karkathiokerta şehriyle özdeşleştirir.

Eğil, Tunç Çağı'nda  Hititler tarafından İngalava olarak biliniyordu. Ermenicede Angł olarak bilinen kent, Greko-Romen kaynaklarında İngilene adıyla anılan Angeghtun'un merkezi olmuştur. Eğil daha sonra büyük bir eyalet olan Sophene'nin bir parçası oldu. Ermeni kaynakları, Angł'ın "Ermenistan'ın eski krallarının mezarlarına" ev sahipliği yaptığını belirtir ve ayrıca Sophene krallarını Ermeni krallar hanedanının bir kolu olarak kabul eder. Bu krallara ait kaya mezarları günümüzde hala ilçede bulunmaktadır.

İlçe ayrıca, Asurlulardan kalma kale ve birçok antik mağara, kral kızı resimlerine ev sahipliği yapar. Oldukça köklü kültürel zenginliklere sahip Eğil, 1860-1866 yılları arasında Palu'ya bağlıydı. 1866 yılında Mamuret-ül Aziz Vilayeti'ne bağlandı. 1936 yılında Diyarbakır'a bağlı bir ilçe statüsüne sahip olmuştur.

"Peygamberler şehri" olarak bilinmektedir. Asurlular, Roma İmparatorluğu, Bizanslılar, Selçuklu Hanedanı, Abbasiler, Osmanlı İmparatorluğu ve son olarak Türkiye Cumhuriyeti'nin ilçe idare bölgesidir.

Eğil ilçesinin tarihsel süreç içinde almış olduğu isimler şöyledir,
# Aşipalis (Asurca),
# Արկաթիակերտ, Arkatiakert  (Ermenice),
# Encil, Enigelene, Angl (Süryanice),
# Καρκαθιόκερτα, Karkathiokerta (Rumca)
# Gêl (Zazaca)
# Eğil (Türkçe)

## Nüfus
Nüfusun büyük çoğunluğunu Zazalar oluşturmaktadır.

## Galeri

Dosya:DiyarbakirEgil1.jpg|Eğil Baraj Gölü
Dosya:DiyarbakirEgil2.jpg|Eğil Baraj Gölü
Dosya:DiyarbakirEgilKralMezarlari1.jpg|Eğil Kral Mezarları
Dosya:DiyarbakirEgilKralMezarlari2.jpg|Eğil Kral Mezarları
Dosya:DiyarbakirEgilKralMezarlari3.jpg|Eğil Kral Mezarları
Dosya:DiyarbakirEgilGenel.jpg|Eğil Baraj Gölü Kıyısı


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Eğil kaymakamlığı
Kocaköy

**Kocaköy**, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.

## Tarihçe
İlçenin adı, 1869 ve 1915 yılı kayıtlarında **Karas** ya da **Karaz** olarak geçmektedir. 22 Temmuz 1975'te belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Kocaköy, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.

İlçe sınırlarında tarihi kalıntılar mevcuttur. Kocaköy batısında Diyarê Mâlan mevkiinde 7000 yıllık harabelere ve kalıntılara rastlamak mümkündür. Yine doğusunda ve batısında Karaz mağaraları mevcuttur. Ambar vadisinde kaya mezarlarına rastlanabilir. Ambar köyünde Asur, Hitit ve Urartu döneminden kalma höyükler ve yine Gırê Haci mevkiinde, Harem mahallesi ile Çaytepe ve Suçıktı köylerinde höyükler mevcuttur. Tepecik Bozbağlar köyleri arasında kalan Zıbedi mevkiinde 33 adet sahabe mezarı bulunmaktadır. Çevre köylerden çok sayıda mağara bulunmaktadır.

## Coğrafya
Diyarbakır şehrinin 70&nbsp;km kuzeyinde yer alır. Ambar Çayı'nın suladığı topraklarında tarım, elverişsiz bölgelerde ise hayvancılık yapılır. İlçe halkının başlıca geçim kaynakları ilçenin nar bahçelerinde yetişen narları temel geçim kaynaklarındandır. Bahçe ziraatı, tütün ve pamuk tarımı ile küçük baş hayvancılıktır.

İlçenin yüzölçümü 248 km²’dir. Kocaköy ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 969 metredir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNET
Lice

**Lice**, Diyarbakır iline bağlı bir ilçedir. Diyarbakır'ın kuzeydoğusunda yer almaktadır. İlçenin yüzölçümü 982 km²’dir. Lice ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 950 metredir.

## Gelir kaynağı
İlçe ve köy sakinlerinin gelir kaynağı fazla değildir, genelde başka ilere çalışma amaçlı mevsimlik göç yapılır. Bunun yanı sıra hayvan alım-satımı, tarım (nar, badem, fıstık, soğan, incir, domates, biber, patlıcan, salatalık) ve hayvansal ürünlerden (peynir, süt, yoğurt, çökelek, tereyağı) de gelir sağlanmaktadır.

## Ulaşım
İlçenin yolları asfalt olduğundan ulaşımı kolaydır. Sadece karadan ulaşım sağlanabilir.
Çevresindeki Diyarbakır, Muş ve Bingöl illerine ulaşım vardır.

## Nüfus

## İklim
Sert karasal iklime sahiptir, kışları en erken kar yağan ve nisana kadar da kar örtüsünün kaldığı Diyarbakır ilçelerindendir, yazları ise ağustos ayına dek pek bir yükselme olmaz, ağustosta ise kavurucu sıcaklıklar ölçülür, havası değişkendir, dalgalıdır, şu ana dek ölçülen en yüksek sıcaklık 48,8 derece ile 8 Ağustos 1946 tarihinde, en düşük sıcaklıkta -37,0 dereceyle 11 Ocak 1933 tarihinde ölçülmüştür.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerel.net Lice sayfası
Cumayeri

**Cumayeri**, Düzce'nin bir ilçesidir.

## Tarihçe
Çevrik ve Yeniyaka köylerinin 29 Mart 1968'de birleştirilmesi sonucu "Cumayeri" adıyla belde belediyesi kuruldu. Cumayeri, 4 Temmuz 1987'de Gümüşova beldesiyle birleşerek Cumaova adı altında ilçe statüsüne kavuştu. Aralık 1993'te Cumaova olan ilçenin adı Cumayeri olarak değiştirildi ve Gümüşova'dan ayrılarak Bolu ilinde müstakil bir ilçe oldu. Cumayeri, Aralık 1999'da Düzce'nin il olmasıyla birlikte Düzce'ye bağlandı.

## Coğrafi yapı
Düzce'nin kuzeybatısında yer alan ilçe, batıda Sakarya ili, Kuzeyde Akçakoca ilçesi, doğuda Çilimli ilçesi ve güneyde Gümüşova ilçesiyle komşudur.

Cumayeri ilçesinin yüzölçümü 113 km²dir. (10.011 hektar) Cumayeri'nin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 132 metredir. İlçe Batı Karadeniz dağlarının sahile paralel olarak uzanan şeridin hududunu teşkil etmektedir. İlçe topraklarının 5.619 hektarı fındık bahçeleri, 214 hektarı tarla arazisi, 163 hektarı mera arazisi, 3.520'si ormanlık saha ve 200'üde başka arazileri teşkil eder. Buna göre %55'i meyvelik saha, %3'ü tarla arazisi, %3'ü mera, %34'ü ormanlık, %2'si diğer ve %3'ü elverişsiz arazidir.

## Yönetim

### Belediye başkanları

### Görev yapmış kaymakamlar

## Nüfus

## Ekonomi
Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tarımda fındık, mısır üretimi; hayvancılık olarak koyun, inek yetiştirilmektedir.

## Kaynakça
Gölyaka

**Gölyaka**, Düzce'nin ilçesidir. Efteni Gölü etrafına kurulduğu için, adına Gölyaka denmiştir ve etrafı dağlarla çevrilidir. İstanbul'a 200&nbsp;km, Ankara'ya ise 250&nbsp;km mesafededir. İlçenin yüzölçümü 228 km²dir. Gölyaka ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 130 metredir.

Nüfusun büyük çoğunluğu tarımdan geçinir. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık ile fındık en önemli geçim kaynaklarıdır. Bunun dışında küçük çapta olsa da tekstil fabrikaları da ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır.

## Yönetim

### Belediye başkanları

### Görev yapmış kaymakamlar

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* İlçe kaymakamlığı sitesi  
* İlçe Belediye sitesi
Gümüşova

**Gümüşova**, Düzce iline bağlı ilçedir.

İlçe, D-100 Karayolu üzerinde bulunmaktadır. İlçe Düzce iline 18&nbsp;km mesafede olup Düzce ovasının bitişiğindedir. Düzce'nin güneybatısında yer alır. Batısında Sakarya, güneybatıda Bolu, doğuda Çilimli ilçesi ve kuzeyde de Cumayeri komşularıdır. İlçenin doğusundan büyük melen çayı geçmektedir. İlçeye bağlı köyler arasında Yakabaşı, Selamlar, Çaybükü, Elmacık, Adaköy, Sarıdere, Sultaniye bulunmaktadır. İlçenin başlıca geçim kaynakları tarıma dayanmakla birlikte il kalkınmada öncelikli yöreler kapsamına dahil edildikten sonra birçok alanda yeni fabrikalar açılarak istihdama katkıda bulunulmuştur. Düzce merkezine ulaşım minibüsler ile yapılmaktadır.

## Tarihçe
Gümüşova ilçesi 1321 yılında Osman Bey'in silah arkadaşı Konuralp Gazi tarafından Düzce ve Üskübü ile birlikte fethedilmiştir. Bu bölge yerleşim yeri olarak Fatih Sultan Mehmet döneminden itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra bu bölge büyük askeri yararlıklar gösteren Davut Paşa'ya Fatih Sultan Mehmet tarafından “tımar” olarak verilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu ordusunda bulunan hayvanların kışlaklayacağı ahırların Gümüşova'da yapılması sebebiyle Kışla adını almıştır. Birinci Dünya Savaşı esnasında Kışla işgale uğramıştır. Milli Mücadele döneminde cereyan eden Düzce İsyanları, yoğunlukla bu bölgede etkisini göstermiştir. Daha sonra bu isyanlar Ali Fuat Cebesoy ile Mareşal Fevzi Çakmak tarafından önlenmiştir. Kışla 1927 yılında nahiyelik sıfatını kazanmıştır. 1963 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. Kışla, 1987 yılında Cumayeri ile birleşerek Cumaova ilçesi adını almıştır. 1991 tarihinde Cumayeri' nden ayrılarak Gümüşova adı altında yeni ve müstakil bir ilçe haline gelmiştir. Gümüşova, Aralık 1999 tarihinde Düzce'nin il olması dolayısıyla Düzce'ye bağlandı.

## Coğrafi yapı
Gümüşova ilçesinin yüzölçümü 103 km²dir. 9.000 hektar alana sahip ilçenin rakımı ise 170 m'dir. İlçede tipik bir Karadeniz iklimi hüküm sürer. Yazları sıcak ve yağışlı, kışları serin ve yağışlıdır. Sonbahar ve ilkbaharda sis oranı yüksektir. Bölge bitki örtüsü bakımından zengindir. Avlanmanın serbest olduğu dönemlerde ilçeden geçen Melen Çayı'nda balık avcılığı yapılmaktadır. İlçe fındık, kayın ve ceviz gibi Karadeniz iklimine has bitki dokusuna sahiptir. Fındık bakımından zengin olan Düzce köylerin çoğunda fındık yetiştirilmektedir.

## Yönetim

### Belediye başkanları

### Görev yapmış kaymakamlar

## Nüfus
İlçenin dış göç olayı azdır. İlçeye bağlı köylerden merkeze iç göç olmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Gümüşova Belediyesi  
* Gümüşova kaymakamlığı
Çat

**Çat**, Erzurum ilinin bir ilçesidir. Erzurum-Bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. Erzurum'a 52&nbsp;km mesafede bulunmaktadır. İlçe Doğu Anadolu Fay Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede Erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. Karasal İklime sahip olduğu için sanayisi gelişemeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Çat ilçesine bağlı 43 köy mevcuttur.

## Tarihçe
Çat ilçesi 18. yüzyıl başlarında Osmanlı sipahileri tarafından ilçeye 17&nbsp;km uzaklıkta bulunan Yavi mahallesi civarında kurulmuş, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Kığı ilçesine bağlanmış, daha sonra coğrafi konumu sebebiyle Tercan ilçesine bağlanmıştır. Yavi bucak merkezi iken 1937 yılında Aşağıçat köyü ilçe merkezi olmuş, 1939 yılında idari bağlılığı değiştirilerek Aşkale ilçesine bağlanmıştır. 1946 yılında Oyuklu mahallesi adı altında Erzurum iline bağlanmıştır. 1954 yılında ise Oyuklu Köyü Çat adı altında ilçe merkezi haline dönüştürülmüştür.

## Coğrafya
İlçe, volkanik ve kayalık, etrafı tepelerle çevrili bir arazi görünümü arz eden yüksek platoların geniş alanlara yayıldığı, fazlaca düzgün arazinin olmadığı kısmen çorak ve tuzlu topraklara sahip bir yapıdadır. Doğusunda Tekman ilçesi, Batısında Tercan ilçesi, kuzeyinde Erzurum ili ve Güneyde Bingöl ili, Karlıova ve Yedisu ilçeleri ile çevrilidir. Erzurum'a 52&nbsp;km mesafede bulunmaktadır.

İlçenin yüzölçümü 1.448 km²’dir. Çat ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.918 metredir.

1986 yılında hizmete giren Erzurum-Bingöl Karayolu ilçeden geçmektedir. Bingöl ilinin Karlıova ilçesine 61&nbsp;km mesafededir. Erzurum-Bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. İlçe Doğu Anadolu Fay Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede Erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. Sanayisi gelişmeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.

## İklim
Tipik karasal iklim özelliği taşıyan ilçede kış ayları şiddetli olup, yaz ayları sıcak ve kurak geçer. Yağmur genelde bahar aylarında yağar. Kış aylarında sıcaklık -10°, -18° olup, zaman zaman -35&nbsp;°C, -40&nbsp;°C'yi bulur. Yoğun kar yağışı ve tipi kış aylarında ilçenin bazı mahalleleriyle bağlantısını geçici olarak keser.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Çat Kaymakamlığı 
* Çat Belediyesi
Köprüköy

**Köprüköy**, Erzurum ilinin Aras Nehri kenarında yer alan bir ilçe ve bu ilçenin idarî merkezi kasabadır.

## Tarihçe

Köprüköy, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Köpri Köy** (كوپری كوی) olarak geçer. Bu yerleşime Köprüköy adı, 13. yüzyılda inşa edilmiş olan köprüden dolayı Osmanlı döneminde verilmiştir.

Köprüköy, tarihi Basiani bölgesinin Yukarı Basiani kısmında yer alır. Bu bölge, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim 13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Köprü Köy, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Hasan Kala kazasının köylerinden biriydi. Köyde bu sırada, 99'u Hristiyan ve 9'u Müslüman olmak üzere, 108 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusun yaklaşık 226 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre ise, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Köprüköyü" şeklinde kaydedilmiş olan köy, Pasinler kazasının Çobandede nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 765 kişiden oluşuyordu. Nahiyenin idari merkezi ise Emrekom köyü idi.

Köprüköy, 1945 genel nüfus sayımında, "Köprü" adıyla Çobandede nahiyesinin idari merkeziydi. 1965 genel nüfus sayımında köyde 1.150 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 394 kişi okuma yazma biliyordu. Köprüköy, 29 Şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Çobandede bucağı, 16 Mayıs 1990 tarihinde Köprüköy ilçesine dönüştürüldü. Köprüköy ilçesi 1990 genel nüfus sayımında 25 köyü kapsıyor ve nüfusu 19.670 kişiden oluşuyordu. Bu ilçenin idari merkezi olan Köprüköy kasabasında ise 5.890 kişi yaşıyordu.

## Coğrafya
Yerleşim, Erzurum merkeze 58&nbsp;km, Pasinler'e 18&nbsp;km, Horasan'a 25&nbsp;km uzaklıktadır. Köprüköy ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.623 metredir. İlçenin yüzölçümü 777&nbsp;km²’dir. İlçenin kaymakamlık binası E-80 kara yolu kenarında olup İlçe Emniyet Amirliği kaymakamlık binasının ikinci katında faaliyet göstermektedir. İlçenin 3&nbsp;km kadar kuzeyinde çamurlu kaplıca olarak bilinen Deli Çermik bulunmakta ve yaz aylarında mesire alanı olarak da hizmet vermektedir. Şehir nüfusu adrese dayalı nüfus kayıt sisteminin  Şehir merkezi Şehitler, Ziyaret ve Camiikebir mahallelerinden ibarettir.

İlçe, Erzurum - Kars (E-80 kara yolu) yolu üzerinde kurulu olup Pasinler ile Horasan arasındadır. İlçeye de adını veren tarihi Çobandede Köprüsü bu yol kenarında Aras Nehri üzerinde yer almaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Köprüköy Kaymakamlığı 
* Köprüköy Belediyesi
Pasinler

**Pasinler**, Erzurum ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin idari merkezidir.

## Tarihçe

Pasinler'in eski adı **Basiani**'dir. Nitekim Gürcü coğrafyacı Vahuşti (1696-1757) Aras Nehri'nin yukarı kesimindeki kentin ve bölgenin eski adının Basiani olduğunu, Osmanlı döneminde buraya Hasan Kala (ასანყალა: Asankala) dendiğini yazar. Eskiden bugünkü Horasan ile Köprüköy ilçelerini de kapsayan Pasinler kazası, 1835 Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hasan Kala (خسن قلعە) olarak geçer.

Bugünkü Pasinler, Köprüköy ve Horasan bölgesi, **Biani** olarak adlandırıldığı sırada Urartuların kontrolü altında bulunuyordu. Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim 13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Pasinler kasabasında bulunan ve Hasan Kale olarak da bilinen Pasinler Kalesi, Demirdöven köyünde megalit yapı kalıntısı eski zamanlardan kalmıştır.

Bugün Pasinler ile Köprüköy ve Horasan ilçelerini kapsayan bölge, 1835 Osmanlı nüfus sayımında Hasan Kala adıyla Erzurum Eyaleti'nin kazalarından biriydi. Hasan Kala (Pasinler) şehir merkezi 8 mahalle ve kaza 127 köyden oluşuyordu. Askere alma ve vergi toplama amacıyla yapılmış olan bu nüfus sayımında sadece erkekler kaydedilmiştir. Hasan Kala kazsındaki köylerde yaşayan toplam erkek nüfusu, %72'sini Müslüman (6.561 kişi) ve %28'ini ise Hristiyan (2.578 kişi) olmak üzere, 9.139 kişiden oluşuyordu.

Hasan Kala kazası, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pasinler kazası olarak da anılmıştır. Bu tarihte kaza, merkez, Aras, Pasin-i Süfla (Aşağı Pasin) ve Kara Yazı nahiyelerinden oluşuyordu.  1940 genel nüfus sayımında ise, Pasinler kazası merkez, Aras, Aşağı Pasin ve Çobandede nahiyelerini kapsıyordu. Kara Yazı kazaya dönüştürülmüş ve Çobandede nahiyesi kurulmuştu. Pasinler kazası 141 köyü kapsıyordu ve bu köylerin toplam nüfusu 45.331 kişiden oluşuyordu. Pasinler kasabasında ise 6.314 kişi yaşıyordu.

Pasinler ilçesine bağlı Aşağı Pasin ve Aras bucakları birleştirerek  27 Kasım 1953 tarihinde 6191 sayılı kanunla Horasan ilçesi kuruldu. Bunun sonucunda Pasinler ilçesinin yüzölçümü küçüldü ve ilçeye bağlı köy sayısı, 1955 genel nüfus sayımına göre 78'e indi. 1965 genel nüfus sayımında Pasinler ilçesi merkez ve Çobandede bucaklarından oluşuyor ve 80 köyü kapsıyordu. İlçede 41.917 kişiden oluşan nüfus çinde 13.129 kişi okuma yazma biliyordu. Çobandede bucağı, 16 Mayıs 1990 tarihinde Köprüköy ilçesine dönüştürüldü ve Pasinler, 58 köyü kapsayan bir ilçe haline geldi.

## Coğrafya

Erzurum il merkezine 37&nbsp;km uzaklıktadır. Pasinler ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.663 metredir. İlçenin yüzölçümü 1.134 km²’dir. Tarihi İpek Yolu'nun üzerindedir. Kalesi, şifalı kaplıcaları, maden suları ve patatesi ile ünlüdür. İlçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıkta bulunan Serçeboğazı mahallesinin hemen girişinde diüretik maden suyu bulunmaktadır.

## Nüfus

## Ayrıca bakınız
* Basiani

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Pasinler ilçesinin coğrafi etüdü