Romanya'daki Çerkesler

**Romanya'daki Çerkesler** (; ), günümüzde Romanya ve Moldova'yı oluşturan bölgede yaşayan Çerkeslerdir. Rumen topraklarında, isimleri veya soyisimleri Çerkeslerden türeyen kişilerin kayıtları en erken 15. yüzyıla dayanmaktadır. Sonraki birkaç asırda Moldavya ve Eflak beyliklerinde de Çerkeslerden türeyen isimlere dair kayıtlar bulunmaktadır.

1860'lı yıllardaki Çerkes Soykırımı sırasında Osmanlı'ya sürgün edilen Çerkeslerden 10.000'i Kuzey Dobruca'ya yerleştirildi. 93 Harbi'nin ardından 1878'de bölge, Ayastefanos Antlaşması'yla Romanya Prensliği'ne verilince, Çerkesler Osmanlı'ya sınırdışı edildi. Dobruca Çerkes topluluğu, Tulcea'da halen ayakta olan bazı binaların inşaatını dolaylı olarak finanse etti ve Kuzey Dobruca'da *Cerchezu* ve *Slava Cercheză* adlı iki Rumen köyüne adlarını verdi.

Günümüzde Romanya'da ve Moldova'da Çerkeslerden türeyen *Cerchez* veya benzeri soyada sahip kişiler bulunmaktadır. 1989'da Moldova'da 99 Çerkes bulunmaktaydı. Romanya'nın Çerkes nüfusu ise asimilasyon sebebiyle kesin tespiti belirsizdir.

## Tarih

### Moldavya ve Eflak'ta
Moldavya Prensliği'nin belgelerinde Çerkeslerden türeyen isimlerin varlığı, en erken 15. yüzyıldan itibaren doğrulanabilmektedir. 1435'te Moldavya Kraliyet Konseyi'nin kantoru *Cerchiaz* adıyla kaydedilmiştir. 1661'de *Cherchiaz Gheorghe* isimli bir boyar kaydedildi. Eflak Voyvodalığı'nda de bu tür isimlere rastlanmaktaydı. Örneğin 17. yüzyılda *Cercheza Maria* adlı birinin kaydı bulunuyor. Cercheza soyisminin, şahsın kişisel etnik kökeni mi yoksa Çerkes kökenli bir aile mi olduğu belirsizdir.

Batı Avrupa'da yaygın şekilde bilinen Çerkes güzeli stereotipi Romanya'ya da ulaştı ve Rumen şair Dimitrie Bolintineanu'nun *Esmé* şiirinde yer aldı.

20. yüzyılın başlarında Romanya'daki Çerkes azınlığın asimilasyon sonucunda kalmadığına inanılıyor.

### Dobruca'da

Çerkes Soykırımı'nın sonucu olarak tarihi Çerkesya'daki Çerkes nüfusunun çoğu Osmanlı'ya sürüldü. Yaklaşık 200.000 Çerkes, Balkanlar'a yerleşti; bu Çerkeslerin 10.000'i, henüz Osmanlı sınırlarındaki, Kuzey Dobruca'ya (özellikle Babadağ bölgesine) yerleşti. Dobruca'daki Çerkeslere Osmanlı yetkilileri tarafından ayrıcalıklar tanındı. Çerkesler bölgedeki Hristiyan nüfusla, özellikle üst tabaka olan Alman yerleşimcilerle, sık sık çatışmaya girdiler. Osmanlı'ya isyan eden gruplara karşı askeri ve demografik bir güç oldular. Yaptıkları baskınlardan edindikleri ganimetlerin bir kısmını Osmanlı yetkililerine veriyorlardı. Paşa Sarayı'nın (günümüz Tulça Sanat Müzesi) ve Tulça Aziziye Camii'nin Çerkes akıncılarından gelen fonlarla inşa edildiğine inanılıyor.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Ayastefanos Antlaşması'na göre Dobruca dahil Balkanlardaki Çerkeslerin sınırdışı edilmesine ilişkin bir madde bulunuyordu. Kalan az sayıdaki Çerkesin yerel nüfusa, özellikle Tatarlara, asimile olduğuna inanılıyor. Dobruca'daki iki köy; *Cerchezu* ve *Slava Cercheză*'ye Çerkeslerin adı verildi.

## Miras
Romanya'da ve Moldova'da *Cerchez* soyadı veya farklı varyantları bulunmaktadır. 2013 itibarıyla Moldova'da Cerchez soyadını taşıyan 877 kişi bulunmaktadır. 1989 Sovyet nüfus sayımında Moldova'da 99 kişi, etnik kökenini Çerkes olarak beyan etti.

## Ayrıca bakınız

* Çerkes diasporası
* Romanya'da İslam

## Kaynakça