Sticky & Sweet Tour

**Sticky & Sweet Tour**, Amerikalı şarkıcı Madonna'nın on birinci stüdyo albümü *[[Hard Candy (Madonna albümü)|Hard Candy]]*yi tanıtmak için çıktığı sekizinci konser turnesiydi. Ağustos 2008'de başladı ve Madonna'nın Live Nation ile yaptığı yeni kayıt ve iş sözleşmesinden sonra çıktığı ilk turne oldu. Şubat 2008'de duyurulan turnenin ilk olarak Avrupa ve Kuzey Amerika konserlerinin tarihleri açıklandı. Başlangıçta turnenin Avustralya'ya uğrayacağı söylendi; ancak finansal sorunlar ve finansal durgunluk buna engel oldu. Kostüm tasarımcısı Arianne Phillips, birkaç ünlü modacı ve markanın desteğiyle kostümleri tasarladı. Gösterilerdeki sahne, sanatçının 2006 yılındaki Confessions Tour adlı turnesindekine benzer olarak planlandı. Sticky & Sweet Tour 2008 yılında tamamlandıktan sonra Madonna, daha önce veya uzun süredir konser vermediği şehirlere gitmek için 2009 yılında ikinci bir Avrupa ayağı planladığını duyurdu.

Turne "rock odaklı 'dancetastic' bir yolculuk" olarak tanımlandı. Gösteri dört bölüme ayrıldı: ana temanın S&M olduğu *[[Pezevenklik|Pimp]]*, Madonna'nın klasikleşmiş şarkılarının sanatçı Keith Haring'in çalışmalarından görüntüler eşliğinde seslendirildiği *[[Retro|Old School]]*, Roman halk müziği ve dansının bir birleşimi olan *[[Çingeneler|Gypsy]]* ve yüksek tempolu şarkıların seslendirildiği *[[Rave]]*. Son bölümde Madonna istek şarkı aldı ve seyirciler kendisine eşlik etti. Turnenin 2009 yılındaki ikinci Avrupa ayağında şarkı listesinde, aralarında hayatını kaybeden şarkıcı Michael Jackson anısına yapılan bir dansın da bulunduğu bazı değişiklikler yapıldı. Turne eleştirmenlerden olumlu tepkiler aldı.

Sticky & Sweet Tour bilet satışı, ticari hasılat ve seyirci sayısı yönünden pek çok rekor kırdı. Birinci ayaktan sonra turne, $282 milyon ( enflasyon oranlarıyla $ milyon) kazanarak Madonna'nın Confessions Tour ile kendisine ait olan rekoru kırdı ve solo bir sanatçının en çok hasılat yapan turnesi oldu. Madonna toplamda 32 ülkede 3,5 milyondan fazla kişiye konser verdi ve $408 milyon ( enflasyon oranlarıyla $ milyon) hasılatla The Rolling Stones'un A Bigger Bang adlı turnesinin ardından o zaman için tüm zamanların en çok hasılat yapan ikinci turnesini gerçekleştirdi. Sticky & Sweet Tour hâlâ bir kadın sanatçının verdiği en yüksek hasılatlı turne ve tüm zamanların en çok hasılat yapan altıncı turnesi konumundadır. 2009 Billboard Turne Ödülleri'nde Sticky & Sweet Tour, en çok hasılat yapan turneye verilen Top Tour ve en yüksek katılımlı turneye verilen Top Draw ödüllerini kazandı. Madonna'nın menajeri Guy Oseary ise Top Manager ödülünü kazandı.

Turne sırasında Madonna'nın 2008 ABD başkanlık seçimlerindeki Cumhuriyetçi başkan adayı John McCain ve başkan yardımcısı adayı Sarah Palin ile ilgili yaptığı birtakım açıklamalar, Cumhuriyetçi Parti'nin eleştirilerine neden oldu. 2009'da Romanya'daki konser sırasında Madonna'nın Doğu Avrupa ülkelerinde Çingenelere uygulanan ayrımcılıkla ilgili sözleri de olumsuz karşılandı. İkinci ayak sırasında Marsilya'daki Vélodrome Stadyumu'nda verilecek konserin sahnesini inşa eden iki işçi, sahnenin çatısı çökünce öldü. Sticky & Sweet Tour birçok özel kanalda gösterildi ve Mart 2010'da turnenin CD-DVD ve Blu-ray versiyonları yayımlandı.

## Arka plan

Dünya turnesi 8 Mayıs 2008'de Madonna'nın menajeri Guy Oseary ve Live Nation'ın Global Touring CEO'su ve Global Music Başkanı Arthur Fogel tarafından resmen doğrulandı. *[[Billboard (dergi)|Billboard]]* turnenin 23 Ağustos 2008'de Cardiff, Galler'den başlayacağını ve yıl boyunca devam edeceğini duyurdu. Turnenin adı Sticky & Sweet Tour olarak belirlendi ve üç kıtada 50-60 konser verilmesi planlandı. Madonna'nın on birinci stüdyo albümü *[[Hard Candy (Madonna albümü)|Hard Candy]]*yi (2008) tanıtmayı amaçlayan turnenin dünya çapında yapımcılığını Live Nation üstlendi. *Billboard* ayrıca Eylül sonuna kadar Avrupa'da verilecek konserleri, Ekim ve Kasım'da Kuzey Amerika'daki on altı ülkede verilecek konserlerin arena ve stadyumlarını ve Kasım sonu ile Eylül başı arasında Meksika ve Güney Amerika'da konserlerin verileceği stadyumları açıkladı. Turne "rock odaklı 'dancetastic' bir yolculuk" olarak tanımlandı. Gösteride dört bölüm yer aldı: 1920'lerin deco tarzına ve günümüzün genç pezevenklerine bir saygı olan *[[Pezevenklik|Pimp]]*, 1980'lerin başındaki New York danslarını ölmüş sanatçı Keith Haring'in çalışmalarıyla betimleyen ve rap müziğin doğuşu dâhil dönemin dans kültürünü anlatan *[[Retro|Old School]]*, Roman halk müziği ve dansından oluşan *[[Çingeneler|Gypsy]]* ve son olarak Doğu etkileri taşıyan *[[Rave]]*.

30 Ocak 2009'da Madonna'nın Avrupa'da yaklaşık yirmi beş konserle 2009 yazında turneye devam etme kararı aldığı duyuruldu. Turnenin ikinci ayağı 4 Temmuz'da Londra'daki The O<sub>2</sub> Arena'da başlayacak ve iki ay sonra Tel Aviv, İsrail'de sona erecekti. Fogel'a göre turnenin diğer konserleri arasında, Madonna'nın Avrupa'da daha önce veya uzun süredir konser vermediği şehirler de yer aldı. "Önceden katıldığım dört turnede kesinlikle böyle bir şey olmadı. [...] Her bir turne sırasında yeni ayak eklenmesi konuşuldu ancak bu gerçekleşmedi. Fakat bu sefer Madonna gösteriyi sevdi, harika zaman geçirdi ve yeni ülkelerde konser vermek için sabırsızlanıyor. [...] Madonna'nın hiç veya on beş yıldan fazla süredir konser vermediği pek çok yere gittik. Turnedeki bu genişletme yeni ve farklı ülkelerde konser vermenin bir devamı oldu." dedi.

Başlangıçta Live Nation, turnenin Amerika ve Avrupa'ya uğrayacağını bildirdi. Müzik organizatörü ve menajer Michael Chugg, bir Avustralya ayağının olacağını ve yerel organizatörlerin bunun verimli olması için çok çalıştıklarını belirtti. Madonna 2006'daki Confessions Tour sırasında Avustralya'da konser veremediği için Avustralyalı hayranlarından özür diledi. Şarkıcının Avustralya'daki en son konseri 1993'te The Girlie Show World Tour kapsamında gerçekleşti. Ekim 2008'de Avustralya'daki televizyon programı *[[Sunrise (televizyon programı)|Sunrise]]*, Madonna'nın Ocak 2009'da Avustralya'da konser vereceğini bildirdi. Şarkıcı Sidney ve Melbourne'de konser vermek için anlaştı ama bunlar daha sonra iptal edildi. Yerel organizatör Michael Coppel şunları söyledi:

"Madonna Avustralya'ya geliyordu, tarihler belliydi, daha sonra ülke ekonomisi yolumuza çıktı. [...] Şu anda ne olacağı belli değil. Dolar çökmeden önce pek çok turne satışa çıktı. Ekonominin turne sektörüne etkilerini henüz görmeye başlıyoruz. [...] Herkes temkinli davranıyor, risk seviyesi oldukça yükseldi."

Turnenin 2009 genişletmesi duyurulduktan sonra *[[Herald Sun]]*, Madonna'nın biri Melbourne'deki Telstra Dome'da olmak üzere Eylül 2009'da Avustralya'da konser vereceğini bildirdi. Daha sonra bahsi geçen tarihin yanlış olduğu belirtildi. Folge "Haberler gerçeği yansıtmıyor." dedi.

## Gelişim

Kostüm tasarımcısı Arianne Phillips turnenin başlıca kostümlerini tasarladı. Phillips'e göre Givenchy tasarımcısı Riccardo Tisci iki kostüme katkı sağladı, Tom Ford orkestra için ısmarlama takım elbise yaptı, Miu Miu ayakkabıları hazırladı, Stella McCartney dar ve yüksek çizmeleri temin etti ve Moschino güneş gözlüklerini yaptı. Kıyafetlerin hazırlanmasına katkı sağlayan diğer tasarımcılar arasında Yves Saint Laurent, Roberto Cavalli ve Jeremy Scott yer aldı. Givenchy'nin tasarımları turnenin birinci ve üçüncü bölümlerinde kullanılırken Scott'ın tasarımlarından ikinci bölümde yararlanıldı. Philips turnedeki bölümlerle ilgili olarak şunları söyledi:

"[İlk bölüm] Madonna'nın kariyerini özetleyen bir tema var. [...] Madonna sert olmaktan korkmuyor. [İkinci bölüm] Keith Harring ve Madonna dosttular. Eğer hayatta olsaydı bu aynı zamanda onun 50. doğum günü olacaktı. Dolayısıyla 'Bunu yeniden gözden geçirsek nasıl olur?' diye düşündüm. [Üçüncü bölüm] Riccardo genç ve yeni bir yetenek. Madonna'nın moda geçmişine bakarsanız Riccardo'nun doğru seçim olduğunu görürsünüz. Madonna her zaman sınırları zorlamak istiyor."

*[[NME]]* turnede 250 gezici işçi bulunacağını ve 69 gitar, 12 trambolin ve 100 çift dizlik kullanılacağını bildirdi. Sahnenin yerleşimi Confessions Tour'daki sahne ile benzerlikler taşıyordu. Sahnede içten aydınlatılmış M şeklindeki iki büyük yapıyı destekleyen ve proskenyon kemerini oluşturan iki büyük kumaş panel vardı. Aydınlatma kirişleri ve yapıları tavana kuruldu. Sahnenin arkasında dört farklı hoparlör kümesi bulunmaktaydı. Ana sahneye Confessions Tour'dakine kıyasla daha kısa bir podyum eşlik etti ve podyumun sonunda küçük yuvarlak bir sahne daha mevcuttu. Ana sahnede gösterinin başında küp şeklinde olan ve daha sonra şekil ve düzenleri değişen ekranlar vardı. Ayrıca podyumun sonundaki küçük yuvarlak bölümün üstünde yarı saydam ve silindir şeklinde iki ekran duruyordu. Diğer yapılar arasında küçük platformlar, rampalar ve konveyör bantlar yer aldı. Bunlar genellikle ana sahnenin altında tutuldu ve bazı performanslar sırasında dışarı çıkarıldı. Başlangıçta rampa şeklinde olan podyumlar daha sonra düz bir podyuma dönüştürüldü. DiGiCo SD7 dijital miksaj konsolları, ses üretiminin temelinde ilk kez bu turnede kullanıldı. Daha önce 2006'da Confessions Tour'un ses danışmanlığını üstlenen Tim Colvard, yaptığı araştırmadan sonra SD7 teknolojisini kullanmaya karar verdi. Madonna ve geri vokalistleri Sennheiser ME 5005 çok yönlü süper kardiyoit başlıklı SKM 5200 kablosuz mikrofon ve Sennheiser kulak içi monitör kullandılar. Monitör mühendisi Matt Napier, "Evolution sistemlerini yükselticileri nedeniyle ve radyo frekansları çok sağlam, vericileri küçük ve güvenilir ve fiyatları uygun olduğundan seçtim. [...] Ve Madonna'ya başka bir monitör sistemi vereceğimi hayal edemezdim. IEM G2 ile çok rahattı ve onlara çok alışmıştı." yorumunu yaptı.

## Konser özeti

Gösteri dört bölüme ayrıldı: *Pimp*, *Old School*, *Gypsy* ve *Rave*. İlk başta şeker yapımını ve şekerin tilt olarak kullanılmasını gösteren "The Sweet Machine" adlı üç boyutlu bir animasyon videoya yer verildi. Video sona erdiğinde "Candy Shop" çalmaya başladı ve elinde bir asa olan Madonna, Givenchy tasarımı elbisesiyle M şeklinde bir taht üzerinde bacakları ayrık otururken belirdi. Şarkıcıya kölelik temalı köstümler giyen dansçıları eşlik etti. "Beat Goes On" performansında Pharrell Williams ve Kanye West'in görüntüleri arka planda yer aldı ve bir ara Madonna ve dansçıları sahnede 1935 model bir Auburn Speedster'a bindiler. Madonna'nın elektro gitar çaldığı "Human Nature" performansında, arka planda Britney Spears'ın bir asansörde sıkışıp kaldığı ve şarkının bazı bölümlerine eşlik ettiği video gösterildi. "4 Minutes"in hook bölümüne yer veren "Vogue"'un yenilenmiş bir versiyonu, gösterinin ilk bölümünün son şarkısı oldu. Turneye verilen arada, "Die Another Day"in çalındığı bir video ekranlara yansıdı; videoda Madonna bir boksör olarak gösterildi ve şarkıcının dansçıları göstermelik bir boks maçı yaptılar. New York'un 1980'lerin başındaki tarz ve kültüründen esinlenen turnenin ikinci bölümü, Madonna'nın "Into the Groove" performansı için sahnede ip atlamasıyla başladı. Performansta bir Cassius şarkısı olan "Toop Toop"tan ögeler kullanıldı ve şarkıcının dostu Keith Haring'in çalışmasına yer verildi. Madonna performansın ortasında çift ip atladı ve sonra "Heartbeat"e geçildi. Bu şarkıda Madonna'nın dans hareketleri, kuklacı gibi davranan dansçıları tarafından kontrol edildi. Madonna "Borderline"ın rock versiyonunu elektro gitar çalarak söyledi. Ardından Madonna'nın "Open Your Heart", "Material Girl", "Vogue" ve "Like a Virgin" kliplerindeki görüntüsü ve tarzıyla dalga geçtiği "She's Not Me" performansına geçildi. Turnenin ikinci bölümünün son şarkısı "Put Your Hands Up 4 Detroit"ten ögeler ve "Last Night a D.J. Saved My Life"tan alıntılar içeren "Music" oldu. Sahne arkasındaki ekranlarda üzerinde grafiti olan bir metro treninin kısa videosu gösterildi. Trenin kapıları Madonna ve dansçılarını aldıktan sonra kapandı. Verilen arada "Rain"in çalındığı bir video ekranlara geldi; videoda bir yağmur fırtınasında bulduğu taç yaprağın altına sığınan animasyon bir peri gösterildi. Şarkının bu versiyonunda Eurythmics'in "Here Comes the Rain Again" şarkısından alıntılara yer verildi.

Turnenin üçüncü bölümünde Madonna, siyah bir örtüye sarınarak bir piyanonun üzerinde "Devil Wouldn't Recognize You" şarkısını söyledi. Performans sırasında şarkıcının etrafını saran yuvarlak ekranlarda sıçrayan dalgalar ve yağmur görüntüleri gösterildi. Daha sonra Madonna, Vadim Kolpakov'un flamenko esintili solo dansına da yer veren "Spanish Lesson" performansına geçti. "Miles Away" için bir kez daha gitar çaldı. "La Isla Bonita" performansında Ukraynalı Çingene müzik grubu Kolpakov Trio'ya ve Çingene düğün şarkısı "Lela Pala Tute"ye yer verildi. Şarkının sonunda Madonna, bir grup müzisyen ile sahnenin önüne doğru yürüdü ve dansçılarıyla birlikte bir kenara oturup Kolpakov Trio'nun söylediği geleneksel şarkı "Doli Doli"yi dinledi. Ardından *[[Evita (film, 1996)|Evita]]* filminin Akademi Ödülü kazanan şarkısı "You Must Love Me"yi seslendirmek için sahneye döndü. Turnenin üçüncü bölümü, John McCain ile Hitler'i ve Barack Obama ile Gandi'yi yan yana getirirken küresel ısınma, kıtlık ve diğer küresel sorunlara dikkat çeken "Get Stupid" adlı video ile son buldu. Turnenin dördüncü ve son bölümünde Madonna, "4 Minutes"i seslendirmek için sahneye çıktı, şarkıda kendisine eşlik eden Justin Timberlake ve Timbaland'ın görüntüleri arkadaki ekranlarda gösterildi. Bu performansı "Feels Like Home"dan ögeler içeren ve video ekranlarında İncil, Kur'an, Tevrat ve Talmud'dan mesajların verildiği "Like a Prayer"ın bir remiksi izledi. "Ray of Light" performansı için Madonna elektro gitar çaldı. Daha sonra seyircilere istek parçalarını sordu ve kendisine eşlik etmelerini istedi. "Hung Up"ın bir rock versiyonuna geçmeden önce istek şarkının ilk bölümünü ve nakaratını seslendirdi. Klasikleşmiş arcade oyunlarının modern versiyonlarına yer veren kısa bir video gösterildikten sonra, Madonna final performansı olan "Give It 2 Me" için sahneye döndü, nakaratı seyircilerle birlikte söyleyerek şarkıyı bitirdi. Gösterinin sonunda video ekranlarında "Game Over" sözcükleri belirdi.

### 2009 değişiklikleri
Turnenin 2009 genişletmesi duyurulduktan sonra şarkı listesinde bazı değişiklikler yapıldı. "Candy Shop", sanatçı Marilyn Minter tarafından hazırlanan ve dev bir dilin neon renkli buzları yalayıp tükürmesine yer veren yeni bir arka plan videosuna kavuştu. Madonna ayrıca Riccardo Tisci'nin tasarladığı yeni bir açılış kostümü giydi. "Heartbeat" şarkı listesinden çıkarıldı ve yerine şarkıcının o zamanki son single'ı "Celebration" ile ilk single'ı "Everybody"den ögeler içeren "Holiday" eklendi. Michael Jackson'ın ölümünden sonra, sanatçıya saygı göstermek amacıyla performansın ortasına sanatçının üç şarkısının birleşiminden elde edilen bir parça eklendi. Madonna'nın dansçısı Kento, performans sırasında Jackson gibi giyindi ve dans etti. Madonna'nın 1985 single'ı "Dress You Up", "Borderline"ın rock versiyonunun yerini aldı. Performansta The Knack'in "My Sharona" ve Sex Pistols'ın "God Save the Queen" şarkılarından ögeler bulundu. "Hung Up", "Frozen"ın "Open Your Heart"tan ögeler içeren neşeli bir versiyonuyla değiştirildi ve şarkı "Like a Prayer" ile "Ray of Light"ın arasında söylendi. "Frozen" performansında kullanılan arka plan videosunda şarkının Chris Cunningham tarafından yönetilen klibinden görüntülere yer verildi. "Ray of Light" da bazı konserlerde Jackson'ın "Man in the Mirror" şarkısındaki "If you wanna make the world a better place... Take a look at yourself, and then make a change" sözlerinin şarkı başlamadan önce ekranlarda belirmesiyle küçük bir değişikliğe uğradı.

## Eleştiriler

Gösteri eleştirmenlerden olumlu tepkiler aldı. *[[The New York Times]]*tan Jon Pareles, aerobik ile kıyasladığı konserin erotik olmaktan çok bir antrenman gibi olduğunu söyledi. *[[The Daily Telegraph]]*tan Isabel Albiston, turneyi 2006'daki Confessions Tour ile karşılaştırdı ve "İki yıl sonra Madonna'nın pazıları daha küçük değil ve sanatçı için eBay'den 100 çift fileli külotlu çorap alındığı haberinin de gösterdiği gibi kostümleri daha az şehvetli değil. [...] Madonna'nın kanıtlamak istediği bir şeyler var gibi." dedi. Aynı gazeteden Helen Brown, "Sticky Sweet'in öne çıkanları arasında yeni ve Çingene esintili bir 'La Isla Bonita' (kemanlar, flamenko ve Çingene halk müziği ile tamamlanmış) ile enerjik bir 'Like a Prayer' yer alıyor." yorumunu yaptı. Canadian Broadcasting Corporation'dan Sarah Liss, "Madonna'nın 20.000 kişi karşısında ter dökerken daha da belirginleşen yüzündeki 50 yıllık kırışıklıklara tanıklık etmek eskimiş şok edici taktiklerine kıyasla daha nefes kesici." dedi.

New York *[[Daily News (New York)|Daily News]]*dan Jim Farber, "Madonna yarım yüzyılı geride bırakmış olsa da bu onu Sticky and Sweet turnesinin açılış konserinde iki saat boyunca seksi kıyafetler giyerek sert ve hızlı dans etmekten alıkoymadı. [...] Seksiliğinde veya enerjisinde bir eksiklik yoktu." diye yazdı. *[[Houston Chronicle]]*dan Joey Guerra, "Madonna'nın kusursuz koreografili, çoğunlukla olağanüstü gösterisinde en şaşırtıcı olan hayranlarına farklı şeyler gösterme isteğiydi. 50 yaşındaki birine göre hâlâ çok etkileyici ve şaşılacak derecede formdaydı fakat *Hard Candy*nin disko melodileri Madonna'nın performansını düşürdü." yorumunu yaptı.

*[[Chicago Tribune]]*den Greg Kot, "Madonna kolay kolay gülümsemiyor. Bunun yerine sırıtmalar, somurtmalar, kötü bakışlar ve sessiz kalmalar, canını sıkmaya kalkışanları küçük görmelere rastlıyoruz. Madonna çok baskın bir kadın ve pazar günü United Center'daki konsere gelen hayranların neredeyse hepsinden daha gelişmiş pazılara sahip." dedi. *[[Daily Mail]]*dan Adrian Thrills, "Kimse Madonna gibi büyük stadyum gösterisi yapmıyor. Kendisi popun en büyük kadın ikonu olabilir fakat sırtını ününe dayamıyor, 16 dansçı ve 12 kişilik bir orkestraya yer veren ve gişe rekorları kıran bu iki saatlik gösteriyi yapıyor." yorumunu yaptı.

*[[USA Today]]*den Nekesa Mumbi Moody, "Madonna'dan şüphe duyan eleştirmenler bile pazar akşamı Izod Center'daki iki saatlik muhteşem gösteriyi tamamen hayran kalmadan terk edemezlerdi. Bunun nedeni sadece konserin gösterişi değil, ayrıca sahnedeki 25. yılında müzikle olan ilişkisini ve müzikteki üstünlüğünü yeniden ilan eden Madonna'nın kendisiydi. [...] Madonna dünyanın en yetenekli şarkıcısı, dansçısı veya müzisyeni değil, fakat en iyi performans sanatçısı olabilir." diye yazdı. *[[Rolling Stone]]*dan Caryn Ganz, "Madonna *Hard Candy*de üstünlük ve boyun eğme ile oyalanmış olabilir fakat Sticky & Sweet Tour'un dün akşam gerçekleşen ilk New York konserinde (ekibin ABD'deki ikinci durağı) asayı kimin taşıdığı konusunda şüphe yoktu. 'Candy Shop'ın müziğiyle bir taht üstünde sahneye çıkan 50 yaşındaki şarkıcı, fiziksel ve müzikal gücü ile esnekliğini vurgulamak için tasarlanan, yoğun koreografili iki saatlik gösteriyi başlattı." ifadesini kullandı. *[[Slant Magazine]]*den Sal Cinquemani, "Madonna, bir seks eğitmeni gibi seyircisini yönetiyor ve onlara ne zaman orgazm olabileceklerini söylüyor (bir ara birinin başının üstünde mastürbasyon yapıyormuş gibi yapıyor). Ve gösterinin sonunda ekranlarda 'Game Over' sözcükleri belirdiğinde birlikte oynamaktan mutlu oluyorsunuz." diye yazdı.

## Ticari başarılar

Sticky & Sweet Tour bilet satışı, ticari hasılat ve seyirci sayısı yönünden pek çok rekor kırdı. 11 Eylül 2008'de Madonna, 74.000 kişiye verdiği ve tüm biletleri tükenerek $12 milyon hasılat elde eden konseriyle eski ve yeni Wembley Stadyumu'nun önceki hasılatlarını geride bıraktı. O günden sonra U2, 360° Tour kapsamındaki konserine 88.000 kişinin katılmasıyla Wembley Stadyumu'nun seyirci rekorunu kırdı. Bu performanstan önce Zürih'te 72.000 kişinin katıldığı ve İsviçre tarihinin en kalabalık konseri olan performans gerçekleşti. 20 Eylül 2008'de Stade de France'ta gerçekleşen konserin 80.000 bileti on günden kısa sürede tükenince Live Nation aynı yerde ikinci bir gösteri daha organize etti. Madonna'nın BC Place Stadyumu'ndaki Vancouver konserinin 50.000 bileti 29 dakikada satıldı. 18 Ekim'deki Toronto ve 22 Ekim'deki Montreal konserlerinin biletleri hemen tükenince iki şehirde de sırasıyla 19 Ekim ve 23 Ekim'de ikinci konserlerin yapılması kararlaştırıldı. Meksiko'daki iki konserin biletleri üç saatten kısa sürede tükendi. Madonna'nın Karadağ'daki gösterisi yaklaşık 70.000 kişinin katılımıyla ülke tarihinin en kalabalık etkinliği oldu. Madonna'nın New York'ta bulunan Madison Square Garden'daki biletleri önceden tükenen dört gösterisi, sanatçının 2001'den beri bu mekândaki biletleri tükenen 23 gösterisine eklendi ve bu onyılda solo sanatçılar tarafından verilen konserler arasında bu sayıya ulaşarak rekor kırdı. Madonna'nın Stade de France, Wembley Stadyumu, Madison Square Garden ve Askerî Havaalanı'ndaki performansları *Billboard*un hazırladığı 2008'in En Yüksek 25 Hasılatı listesinde sırasıyla 3, 13, 15 ve 20. oldu. Kasım 2008'in ortasında turne, *Billboard*un "En İyi 25 Turne" listesinde $162 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) hasılat ile üçüncü sırada yer aldı. Pollstar elde ettiği $105,3 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) hasılatın ardından turneyi Kuzey Amerika'nın 2008'deki hasılat birincisi ilan etti. Aralık 2008'de Live Nation, turnenin ABD ayağında 550.000 bilet satıldığını ve $91,5 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) hasılat elde edildiğini duyurdu. Avrupa ve Meksika konserleriyle birlikte toplamda $282 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) hasılat elde eden turne, 2008'in en yüksek hasılatını gerçekleştiren turne oldu. Ayrıca solo bir sanatçının en çok hasılat yapan turnesi oldu ve Madonna'nın 2006'daki Confessions Tour ile kendisine ait olan rekoru kırdı.

Turnenin 2009 genişletmesi duyurulduktan sonra biletler hemen tükendi. 5 Temmuz'da Londra'da ve 8 Temmuz'da Manchester'da ikinci gösteriler organize edildi ve bunlar Madonna'nın 2009'da Birleşik Krallık'taki son konserleri oldu. Oslo (30 Temmuz), Tallinn (4 Ağustos), Helsinki (6 Ağustos) ve Göteborg (9 Ağustos) konserlerinin biletleri satışa çıktığı gün tükendi. 6 Ağustos'taki Helsinki konseri, Finlandiya'da bir sanatçı tarafından gerçekleştirilen en büyük gösteri oldu. Oslo'daki 30 Temmuz tarihli konserin 40.000 bileti 34 dakikada tükenince, Live Nation 29 Temmuz'da bir konser daha organize etti. Song Festival Grounds'taki Tallinn konserinin 70.300 bileti 24 saati aşan bir sürede tükendi ve Estonya rekoru kırıldı. Bu rekor daha önce aynı mekândaki konserinin biletleri üç günde satılan Metallica'ya aitti. Tel Aviv konserinin 50.000 bileti birkaç günde satılınca Live Nation turneyi tamamlamak için ikinci ve son bir gösteri daha organize etti. Beklendiği gibi son konserin ardından Sticky & Sweet Tour, 52 ülkede 3,5 milyon kişinin katıldığı 85 gösteriden $408 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) kazanarak solo bir sanatçının en çok hasılat yapan turnesi oldu. The Rolling Stones'un $558 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) kazanan ve 2005'ten 2007'ye kadar süren A Bigger Bang turnesinin ardından o zaman için tüm zamanların en çok hasılat yapan ikinci turnesi oldu. 2009 Billboard Turne Ödülleri'nde Sticky & Sweet Tour, en çok hasılat yapan turneye verilen Top Tour ve en yüksek katılımlı turneye verilen Top Draw ödüllerini kazandı. Madonna'nın menajeri Guy Oseary ise Top Manager ödülünü kazandı. Ayrıca 2009'da *Billboard* dergisi, $222 milyon ( enflasyon oranları ile $ milyon) hasılat elde eden Madonna'yı "2009'un En İyi 25 Turnesi" listesinde U2'nun ardından ikinci sıraya koydu.

## Madonna'nın açıklamaları

Turne sırasında Madonna'nın yaptığı birtakım açıklamalar siyasi ve toplumsal liderlerin eleştirilerine hedef oldu. Turneye verilen arada gösterilen "Get Stupid" adlı videoda Adolf Hitler ve Robert Mugabe'nin görüntüleriyle birlikte dünyada yaşanan felaketlerden görüntüler yer aldı. ABD'nin Cumhuriyetçi başkan adayı John McCain de bu bölümde Hitler ve Mugabe ile birlikte gösterildi. John Lennon, Gandi ve Al Gore'un görüntüleri, videonun sonuna doğru ABD'nin Demokrat başkan adayı Barack Obama'nın görüntüsü ile birlikte gösterildi. Video, başta McCain cephesinde olmak üzere siyaset dünyasında yankı buldu. McCain'in sözcüsü Tucker Bounds şunları söyledi:

"Kıyaslamalar utanç verici, kabul edilemez ve bölücü. [...] Bu olay iş Barack Obama'yı desteklemeye gelince dünyaca ünlü kişilerin iftira ve saldırıda sınır tanımadıklarını açıkça gösteriyor."

Başkanlık seçimleri tamamlandıktan sonra McCain'in görüntüsü videodan kaldırıldı. San Diego konseri sırasında Madonna, ABD başkanı seçilen Barack Obama'yı tarihî başarısından dolayı tebrik etti ve "Bu tarihî bir gece. Bu çok önemli bir gece ve biz bunu paylaştığımız için şanslıyız. [...] Bu yepyeni bir dünyanın başlangıcı. Hazır mısınız?!" dedi. Video ekranlarında "Kazandık" mesajı ile birlikte Obama'nın görüntüleri yer aldı. Madonna ayrıca Cumhuriyetçi başkan yardımcısı adayı Sarah Palin karşıtlığını açıkça dile getirdi. Turnede performans sergilerken "Sarah Palin benim partime gelemez. Sarah Palin benim gösterime gelemez. Bu kişisel bir şey değil. [...] Bu da Sarah Palin'in kocasının kar arabasının çalışmadığı zaman çıkardığı ses. (ardından yüksek bir cırtlama sesi duyuldu)" diye bağırdı. İstek şarkı bölümünde "I Love New York"u seslendirirken şarkıdaki "Get off of my street" bölümünü çıkarıp yerine bağırarak "Yolumdan kimin çekilebileceğini biliyor musunuz? Sarah Palin! Yolumdan çekilmezse onu mahvedeceğim!" dedi. Daha sonra Palin'in aksanıyla dalga geçti ve seyircilere Palin'i sevdiğini söyledi.

Roma'daki konserinde Madonna, "Like a Virgin" şarkısını Papa XVI. Benedictus'a adadı. "Bu şarkıyı Papa'ya adayacağım çünkü onun beni sevdiğini biliyorum. Ben Tanrı'nın bir evladıyım! Ne var biliyor musunuz?...['Like a Virgin'in ilk bölümünü söylemeye başladı]." dedi. İtalyan gazetesi *[[Corriere della Sera]]*, bu hareketi beklenmeyen bir kışkırtma olarak değerlendirdi. Turnenin 2009 ayağındaki Bükreş konserinde Madonna, Doğu Avrupa ülkelerinde Çingenelere uygulanan ayrımcılıkla ilgili konuşmaya başladı ve "Doğu Avrupa'da Çingenelere karşı çok fazla ayrımcılık yapıldığını öğrendim. [...] Bu çok üzülmeme neden oldu." dedi. Anında 60.000 kişilik kalabalıktan yuhalama sesleri yükseldi. Daha sonra Madonna sözlerine "Ayrımcılığa inanmıyoruz. [...] Herkes için özgürlüğe ve eşit haklara inanıyoruz." diyerek devam etti. Bu sözler bazı kişilerce alkışlanmasına rağmen Madonna eşcinsellerin uğradığı ayrımcılıktan bahsedince pek çok kişi yuhalamaya devam etti. Madonna'nın sözcüsü Liz Rosenberg, yayımladığı açıklamada "Madonna harika bir grup Çingene müzisyen ile birlikte turnede ve bu kişiler Madonna'yı pek çok ülkede karşılaştıkları ayrımcılık konusunda bilgilendirdiler. Bu yüzden Madonna kısa bir açıklama yapma gereği duydu. [...] Bundan başka bir açıklama yapmayacaktır." dedi. Kendisini Çingenelerin Kralı ilan eden Florin Cioabă, Ocak 2009'da Çingenelerin uğradığı ayrımcılığı eleştirdiği için Madonna'ya teşekkür olarak altın plaket vermek istediğini duyurdu.

## Marsilya kazası

16 Temmuz 2009'da işçiler, Madonna'nın 19 Temmuz'da Marsilya'daki Vélodrome Stadyumu'nda vereceği konserin sahnesini kurarlarken sahne çöktü ve iki işçi öldü, sekiz işçi de yaralandı. Kaza nedeniyle şehrin yetkilileri konseri iptal ettiler. 53 yaşındaki Fransız işçi Charles Criscenzo, GMT zaman dilimine göre 17.15'te gerçekleşen kazada olay yerinde hayatını kaybetti, Leeds'de yaşayan 23 yaşındaki Charles Prow ise kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. İtfaiyeciler, kazanın sahne çatısını kaldıran dört vinçten birinin devrilmesi sonucu meydana geldiğini söylediler. Marsilya belediye meclis üyesi Maurice de Nocera, sahnenin sallanmaya başladığını ve kademeli olarak çöktüğünü söyledi. Böylece diğer işçiler zamanında dışarı çıkabildiler.

Olayın ardından Madonna, kazada yaralanan işçilerin bazılarını ziyaret etti ve hayatını kaybeden işçilerin ailelerine başsağlığı diledi. Ayrıca şu açıklamayı yayımladı: "Bu trajik haberleri almak beni yıktı. Yaralanan işçiler ve onların aileleri için dua ediyorum ve bu üzücü olaydan etkilenen herkese en içten dileklerimi gönderiyorum." İtalya'daki konserinde "Bir dakika ayırıp bugün ölen iki insanı anmak istiyorum. [...] Bu benim için büyük bir trajedi. Bir şekilde başkalarının acılarıyla ilişkilendirilmekten büyük üzüntü duyuyorum. [...] Haydi hepimiz zaman ayırıp Charles Criscenzo ve Charlie Prow için dua edelim. Kalplerimiz onların aileleri ve sevenleriyle birlikte." diyerek ölen teknisyenleri andı.

## Yayın ve kayıtlar

Arjantin gazetesi *[[La Nación (Arjantin)|La Nación]]*a göre turne DVD'si River Plate Stadyumu'ndaki performanslar sırasında kaydedildi. Yapım yönetmeni Chris Lamb, Madonna'nın Arjantinli hayranlarıyla arasındaki güçlü duygusal bağdan dolayı burayı seçtiğini belirtti. Fakat Lamb bu açıklamayı yaptığı sıralarda, Madonna'nın resmî web sitesinde Arjantin konserinden görüntüler içeren bir klip yayımlanmasına rağmen DVD'nin yayım tarihi belli değildi. 15 Haziran 2009'da Birleşik Krallık gazetesi *[[The Sun]]*, Sky 1'ın Sticky & Sweet Tour'un yayın haklarını aldığını bildirdi. "The Sweet Machine" adlı video kısaltıldı ve Arjantin'de istek şarkı olarak söylenen "Like a Virgin" gösterilmedi. Latin Amerika kanalı Cityvibe, 19 Eylül 2009'da Arjantin, Meksika, Peru ve Venezuela'da gösteriyi yayımladı. Sky 1'ın aksine *Madonna: Sticky & Sweet*i reklam arası vermeden ve "The Sweet Machine" ile istek şarkıyı kesmeden ekrana taşıdı. 30 Ekim 2009'da gösteri, Epix televizyon kanalı, video on demand ve web sitesi üzerinden üyelere sunuldu.

12 Ocak 2010'da Madonna'nın resmî web sitesi, turnenin video albüm olarak yayımlanacağını duyurdu. *[[Sticky & Sweet Tour (albüm)|Sticky & Sweet Tour]]* adı verilen konser albümü, 30 Mart 2010'da Live Nation tarafından yayımlandı ve Warner Bros. tarafından dağıtıldı. DVD, Blu-ray ve CD formatlarında yayımlanan albüme Madonna'nın menajeri Guy Oseary tarafından hazırlanan *Madonna: Sticky & Sweet* adlı resimli kitap eşlik etti. Madonna, yönetmenliğini üstlendiği *[[W.E.]]* filmi ile ilgilendiği için DVD'nin yapımına odaklanamadığını belirtti. Piyasaya çıktıktan sonra *Sticky & Sweet Tour*, müzik eleştirmenlerinden farklı tepkiler aldı. Bazı eleştirmenler albümü cansız bulurken diğerleri performanslardan ötürü albümü övdü; "Into the Groove" performansı turnenin öne çıkanları arasında değerlendirildi. *Sticky & Sweet Tour*, Madonna'nın ''Billboard'' 200 listesindeki on dokuzuncu ilk ona giren albümü olurken Yunanistan, Macaristan, Meksika ve Portekiz listelerinde birinci oldu. Avustralya, Belçika, Kanada, Japonya, Fransa, İsveç ve İsviçre listelerinde de ilk ona girmesine karşın Almanya ve Birleşik Krallık listelerinde aynı başarıyı gösteremedi.

## Şarkı listesi
;2008
# "The Sweet Machine" (Video Introduction) ("Manipulated Living", "4 Minutes", "Human Nature" ve "Give It 2 Me"den ögeler içerir) 
# "Candy Shop" ("4 Minutes" ve "Beat Goes On"dan ögeler içerir)
# "Beat Goes On" ("And the Beat Goes On"dan ögeler içerir)
# "Human Nature" ("Gimme More"dan alıntılar, "What You Need"den ögeler içerir)
# "Vogue" ("4 Minutes" ve "Give It To Me"den ögeler içerir)
# "Die Another Day"  (Remix) (Video Interlude) (*[[Planet Rock: The Album]]*dan alıntılar, "Do You Wanna Get Funky", "Planet Rock" ve "Looking for the Perfect Beat"ten ögeler içerir)
# "Into the Groove" ("Back in the Day", "Toop Toop", "Body Work", "Jump", "Apache", "It's Like That" ve "Double Dutch Bus"tan ögeler içerir)
# "Heartbeat"
# "Borderline"
# "She's Not Me"
# "Music" ("Put Your Hands Up 4 Detroit"ten ögeler, "Last Night a D.J. Saved My Life" ve "Heartbeat"ten alıntılar içerir)
# "Rain"  (Remix) (Video Interlude) ("Here Comes the Rain Again" ve "4 Minutes"ten ögeler içerir)
# "Devil Wouldn't Recognize You"
# "Spanish Lesson"
# "Miles Away"
# "La Isla Bonita" ("Lela Pala Tute"den alıntılar içerir)
# "Doli Doli" (Kolpakov Trio Solo) (Dance Interlude) ("Me Darava"dan ögeler içerir)
# "You Must Love Me"
# "Get Stupid"  (Video Interlude) ("Beat Goes On", "Give It 2 Me", "4 Minutes" ve "Voices"tan alıntılar içerir)
# "4 Minutes"
# "Like a Prayer" ("Feels Like Home"dan ögeler içerir)
# "Ray of Light"
# "Hung Up" ("A New Level" ve "4 Minutes"ten ögeler içerir)
# "Give It 2 Me" ("Fired Up!" (Club 69 Mix) ve "Give It 2 Me" (Jody Den Broeder Remix)'ten ögeler içerir)

;2009
#"The Sweet Machine" (Video Introduction) ("Manipulated Living", "4 Minutes", "Human Nature" ve "Give It 2 Me"den ögeler içerir) 
#"Candy Shop" ("4 Minutes" ve "Beat Goes On"dan ögeler içerir)
#"Beat Goes On" ("And the Beat Goes On"dan ögeler içerir)
#"Human Nature" ("Gimme More"dan alıntılar, "What You Need"den ögeler içerir)
#"Vogue" ("4 Minutes" ve "Give It To Me"den ögeler içerir)
#"Die Another Day"  (Remix) (Video Interlude) (*Planet Rock: The Album*dan alıntılar, "Do You Wanna Get Funky", "Planet Rock" ve "Looking for the Perfect Beat"ten ögeler içerir)
#"Into the Groove" ("Back in the Day", "Toop Toop", "Body Work", "Jump", "Apache", "It's Like That" ve "Double Dutch Bus"tan ögeler içerir)
#"Holiday" ("Celebration" ve "Everybody"den ögeler, "Jam", "2000 Watts", "Billie Jean", "Another Part of Me" ve "Wanna Be Startin' Somethin'"den alıntılar içerir)
#"Dress You Up" ("My Sharona", "God Save the Queen" ve "Mickey"den ögeler içerir)
#"She's Not Me"
#"Music" ("Put Your Hands Up 4 Detroit"ten ögeler, "Last Night a D.J. Saved My Life" ve "Heartbeat"ten alıntılar içerir)
#"Rain"  (Remix) (Video Interlude) ("Here Comes the Rain Again" ve "4 Minutes"ten ögeler içerir)
#"Devil Wouldn't Recognize You"
#"Spanish Lesson"
#"Miles Away"
#"La Isla Bonita" ("Lela Pala Tute"den alıntılar içerir)
#"Doli Doli" (Kolpakov Trio Solo) (Dance Interlude) ("Me Darava"dan ögeler içerir)
#"You Must Love Me"
#"Get Stupid" (Video Interlude) ("Beat Goes On", "Give It 2 Me", "4 Minutes" ve "Voices"tan alıntılar içerir)
#"4 Minutes"
#"Like a Prayer" ("Feels Like Home"dan ögeler içerir)
#"Frozen" ("I'm Not Alone"dan ögeler, "Open Your Heart"tan alıntılar içerir)
#"Ray of Light"
#"Give It 2 Me" ("Fired Up!" (Club 69 Mix) ve "Give It 2 Me" (Jody Den Broeder Remix)'ten ögeler içerir)

Kaynak:

## Konser tarihleri

;Ek notlar
* 11 Ekim 2008'deki New York konserinde Madonna, "You Must Love Me"yi on ikinci yaş gününü kutlayan kızı Lourdes'e adadı ve "Güzel Lola'm bugün 12 oldu ama ben bu şarkıyı ilk söylediğimde o benim içimde büyüyordu." dedi. Aynı gösteride Pharrell Williams, "Beat Goes On" ve "Give It 2 Me" şarkılarında sahnede Madonna'ya eşlik etti.
* 6 Kasım 2008'deki Los Angeles konserinde Britney Spears, "Human Nature" şarkısında sahnede Madonna'ya eşlik etti. Yine aynı gece Justin Timberlake, "4 Minutes" şarkısında sahnede Madonna'ya eşlik etti. Gösteri öncesinde meydana gelen bir ekipman arızası, sahnenin üstünde ve bazı ışıklandırmalarda hasara yol açtı. Madonna yayımladığı açıklamada "Sahnemin çatısı hasarlı olsa ve bazı ışık ve efektler çalışmasa da gösteriyi yapacağım. Çünkü hayranlarımı hayal kırıklığına uğratmak istemiyorum." dedi.
* 26 Kasım 2008'deki Miami Gardens konserinde, Madonna'ya "4 Minutes" şarkısında Timbaland ve "Give It 2 Me" şarkısında Pharrell Williams eşlik etti.
* 11 Ağustos 2009'daki Kopenhag konserinde Madonna, "You Must Love Me"yi söylemeden önce konserdeki 48.000 hayranıyla birlikte o gün dokuzuncu yaş gününü kutlayan ve gösteriye gelen oğlu Rocco için "Happy Birthday" şarkısını söyledi.
* Madonna'nın kızı Lourdes, 1-2 Eylül 2009'daki Tel Aviv konserlerinde "Give it 2 Me" performansı sırasında sahneye çıktı. Oğlu Rocco ise "Music" performansı sırasında DJ kabininin başına gitti.

## İptal edilen gösteriler

## Görevliler

### Ana
*Gösteri Yönetmeni - Jamie King
*Yardımcı Gösteri Yönetmeni - Tiffany Olson
*Turne Yapım Yönetmeni - Chris Lamb
*Yapım Yardımcısı - Dana Szpunar
*Parti Turne Menajeri - Frankie Enfield, Vicki Huxel ve Jason Milner
*Yardımcı Parti Turne Menajeri - Ramey Shippen
*Işık Yönetmeni - Mac Moiser
*Video Yönetmeni - Christian Lamb, Frank the Plumber, Eugene Riecansky, Steven Klein, James Lima, Nathan Rissman ve Tom Munro
*Denetleyen Koreograf - Stefanie Ross
*Koreograf - Richmond Talauega, Anthony Talauega, Dondracio Johnson, Alison Faulk, Aljamaal Jones ve Jason Young
*Yardımcı Koreograf - Jamal Sims, RJ Durell ve Aakomon Jones
*Ses Tasarım - Sean Spuehler
*Ses Ekibi Şefi - Mark Brnich
*Klavye Teknisyeni - Robert Longo ve Steve Borisenko
*Gitar Teknisyeni - Steve Borisenko ve Tommy Simpson
*Programcı - Ali Staton, Troy Eckermann ve Cory Fitzgerald
*Davul Teknisyeni - Chris Achzet
*Işık Tasarımı - LeRoy A. Bennett
*Video Tasarımı - Veneno, Inc.
*Lazer Ekibi Şefi - Martin Potoczny
*Lazer - David Fonner

*Yapım Tasarımı - LeRoy A. Bennett
*Kostüm Tasarımı - Arianne Phillips, Riccardo Tisci (Givenchy adına), Tom Ford, Dolce & Gabbana, Miu Miu, Stella McCartney, Moschino, Stefano Pilati  (Yves Saint Laurent adına), Kiki de Montparnasse, Michael Schmidt, Roberto Cavalli ve Jeremy Scott
*Menajer - Guy Oseary
*Tanıtım - Liz Rosenberg
*Hukuk işleri - Grubman, Indursky & Shire
*Mali işler - TMI Productions
*Lojistik - Sevvy Enfield
*Organizatör - Live Nation Global Touring
*Dansçılar - Vadim Kolpakov, Leroy Barnes, Sofia Boutella, Jaron Boyd, Emilie Capel, William Charlemoine, Paul Kirkland, Jennifer Kita, Kento Mori, Yaman Okur, Charles Park IV, Valeree Pohl, Anthony Rue Jr., Nilaya Sabnis, Maho Udo (2009), Takahiro Ueno (2009), Jason Young, Riki Onodera (2008) ve Yuki Yoshida (2008)

### Müzisyenler
*Kevin Antunes - müzikal yönetmen, klavyeler, programlama
*Kiley Dean - geri vokaller
*Brian Frasier-Moore - davullar
*Arkady Gips - keman, geri vokaller
*Alexander Kolpakov - gitar, geri vokaller
*Vadim Kolpakov - gitar, geri vokaller
*Ric'key Pageot - klavyeler, piyano, akordiyon
*Eric Jao aka DJ Enferno - DJ
*Monte Pittman - gitar, perküsyon, geri vokaller
*Nicki Richards - geri vokaller

Kaynak:

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Sticky & Sweet Tour 2009 - Madonna.com
* Sticky & Sweet Tour 2008 - Madonna.com