AIPAC

**Amerikan İsrail Halkla İşleri Komitesi** (*American Israel Public Affairs Committee*, **AIPAC**), Amerika Birleşik Devletleri'nin yasama ve yürütme organlarına İsrail yanlısı politikaları savunan bir lobicilik grubudur. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İsrail yanlısı lobi kuruluşlarından biri olan AIPAC, 100.000'den fazla üyesi, 17 bölge ofisi ve "geniş bir bağışçı havuzu" olduğunu belirtmiştir. Ayrıca örgüt, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en güçlü lobi gruplarından biri olarak adlandırılmaktadır.

AIPAC, 2021 yılına kadar siyasi adaylar için doğrudan fon toplamıyordu; üyeleri, AIPAC ile resmi bağlantısı olmayan siyasi eylem komiteleri ve başka yollar aracılığıyla adaylara maddi destek sağlıyordu. Ancak 2021'in sonlarında AIPAC, kendi siyasi eylem komitesini kurduğunu duyurdu. Ayrıca, adaylar adına harcama yapabilecek bir Super-PAC kurma planlarını da açıkladı.  Eleştirmenleri, AIPAC'ın İsrail hükûmetinin bir ajanı gibi davrandığını ve sahip olduğu güç ile nüfuz sayesinde ABD Kongresi üzerinde “boğucu” bir etki yarattığını öne sürüyor. AIPAC, İsrail'deki Likud partisi ve ABD'deki Cumhuriyetçi Parti ile güçlü bir ittifak içinde olmakla suçlanıyor. Bir AIPAC sözcüsü bunu "kötü niyetli bir yanlış tanımlama" olarak nitelendirdi. Washington Post, AIPAC ve J Street arasında algılanan farklılıkları şöyle anlattı: "Her iki grup da kendilerini iki partili olarak adlandırsa da, AIPAC, Cumhuriyetçi Yahudilerin ezici bir çoğunluğunun desteğini kazandı.
J Street ise hem Benjamin Netanyahu'nun politikalarından hem de muhafazakarların AIPAC'a akın etmesinden rahatsız olan Demokratlar için kendisini bir alternatif olarak sunuyor."

AIPAC kendisini iki partili bir örgüt olarak tanımlıyor ve Kongre'de kulis yaptığı yasa tasarıları her zaman hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi tarafından ortaklaşa destekleniyor. AIPAC'ın destekçileri, AIPAC'ın iki partili yapısının, 2016'da Demokrat Hillary Clinton ve Cumhuriyetçi Donald Trump ɡibi her iki büyük partinin adaylarını da içeren yıllık politika konferansında görülebileceğini iddia ediyor.

## Tarih
AIPAC, 1953 yılında Isaiah L. Kenen tarafından Amerikan Siyonist Halkla İlişkiler Komitesi olarak, Amerikan Siyonist Konseyi'nin (AZC) lobicilik bölümü olarak kuruldu. AZC'nin lobicisi olan Kenen, daha önce İsrail Dışişleri Bakanlığı'nda çalışıyordu. Bir lobici olarak Kenen, geleneksel olarak Siyonist olmayan gruplar arasında İsrail'e verilen desteği genişletmeye çalışarak AZC'nin olağan halkla ilişkiler çabalarından ayrıldı. Yeni örgütün kurulması kısmen, Ariel Şaron yönetimindeki İsrail birliklerinin üçte ikisi kadın ve çocuk olmak üzere en az altmış dokuz Filistinli köylüyü öldürdüğü Ekim 1953'teki Kibya katliamına gösterilen olumsuz uluslararası tepkiye bir yanıttı. Eisenhower yönetimi, AZC'nin İsrail hükûmeti tarafından finanse edildiğinden şüphelendiğinden, lobi çalışmalarının ayrı bir finansmana sahip ayrı bir organizasyona ayrılmasına karar verildi.

Gazeteci Connie Bruck'a göre, AIPAC 1963'te kuruldu ve 1974'te emekli olana kadar Kenen tarafından yönetildi ve yerine Morris J. Amitay geçti.
Eski AIPAC gönüllü gazetecisi M.J. Rosenberg'e göre Kenen "eski moda bir liberaldi"; kampanyalara bağış yaparak veya seçimleri başka şekilde etkileyerek destek kazanmaya çalışmıyordu, ancak "bize dağıtılan elle oynamaya" istekliydi.

Michael Oren, Güç, İnanç ve Fantezi: Orta Doğu'da Amerika 1776'dan Günümüze adlı kitabında şöyle yazıyor: "1953'te kurulmasına rağmen, AIPAC ancak 70'lerin ortasında kongreyi etkilemek için gerekli mali ve siyasi nüfuza ulaşmıştı. Kongre'nin her iki kanadının da muhalefetiyle karşılaşan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Gerald Ford, 'yeniden değerlendirmesini' iptal etti."

1980 yılında Thomas Dine, AIPAC'ın genel müdürü oldu ve taban kampanyasını geliştirdi. 1980'lerin sonlarına gelindiğinde, AIPAC'ın yönetim kurulu dört başarılı iş adamının "hakimiyetindeydi": Mayer (Bubba) Mitchell, Edward Levy, Robert Asher ve Larry Weinberg.

## Amaçlar, faaliyetler
AIPAC'ın belirtilen amacı, İsrail ile ilgili konular ve mevzuat konusunda Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'nde lobi yapmaktır. AIPAC düzenli olarak Kongre üyeleriyle buluşuyor ve görüşlerini paylaşabileceği etkinlikler düzenliyor.

## Amerikan İsrail Eğitim Vakfı
Amerikan İsrail Eğitim Vakfı, AIPAC'ın lobicilik yerine eğitim çalışmalarını yürüten kardeş kuruluşudur. ABD Kongresi üyeleri ve diğer Amerikalı politikacılar için İsrail'e eğitim gezileri de dahil olmak üzere eğitim programları yürüten, kâr amacı gütmeyen bir eğitim kuruluşudur.

Kongre üyelerine yönelik AIEF gezileri her iki yılda bir yapılıyor ve o yıllarda "kongre seyahatlerinde en çok harcama yapan ülke" haline geliyor. Ağustos 2019'da vakıf, 41'i Demokrat ve 31'i Cumhuriyetçi olmak üzere 72 Kongre üyesinin katıldığı bir haftalık gezilere sponsor oldu. İsrail ve Batı Şeria'ya giderek İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas'ı ziyaret ettiler. Diğer eğitim faaliyetleri arasında kongre personeline yönelik düzenli seminerler yer almaktadır.

Eleştirmenler, bu gezilerin eğitimden çok propaganda olduğunu ve "hikayenin Filistin tarafını" anlatmadığını ve lobi gruplarının kongre üyelerine kişisel seyahat hediye etmesini yasaklayan etik kuralları ihlal ettiğini iddia ediyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* AIPAC'ın resmi sitesi