open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edouard Taitbout de Marigny

Şövalye **Edouard Taitbout de Marigny** (; ), Fransız diplomat, gezgin, coğrafyacı, arkeolog, eser koleksiyoncusu ve ressam. Fransızca, Yunanca, Latince, Felemenkçe, Almanca, Rusça ve Türkçeyi akıcı konuşan de Marigny, aynı zamanda belirli seviyede Çerkesçe ve Grekçe biliyordu. Çerkesçe-Fransızca sözlük hazırlamıştır.

Pek çok görevde bulunan de Marigny, 1820'lerden itibaren Hollanda'nın Feodosia'da konsolos yardımcısı, ardından 1830 yılında Odessa'da konsolos ve 1848 yılında Hollanda'nın Karadeniz ve Azak limanlarında başkonsolosu olmuştur.

1840'larda, "Yulia" gemisinin kaptanı olan de Marigny 1821, 1823-1825, 1829-1851'de Azak, Karadeniz ve Akdeniz kıyılarını defalarca gezdi, başta Çerkesler olmak üzere kıyı halklarının tarihini, yaşam tarzını ve kültürünü inceledi.

## Biyografi

### Gençliği
28 Mart 1793'te eski bir Fransız aristokrat ailesinde doğdu. Fransızca, Yunanca, Latince, Felemenkçe, Almanca, Rusça ve Türkçe dahil olmak üzere pek çok dil öğrendi.

### Çerkesya seyahati
1813'te Anapa'ya geldi, 1818'de Çerkesya kıyılarına bir gezi yaptı. Bu gezi sırasında Karadeniz kıyısındaki Natuhay ve Şapsığ kabileleriyle tanıştı. Raffaello Scassi ona gezilerinde yardımcı oldu. Çerkeslerin Napolyon'un Rusya'ya karşı zaferleri sebebiyle Fransızlara saygı duyduğunu belirten de Marigny bu sebeple Çerkesya'da çok sıcak karşılandığını belirtir. 1818 Nisan'ının sonunda de Marigny, Scassi ile birlikte, özel olarak inşa edilmiş hafif bir gemi olan "Circassia" ile Aluşta'dan Gelencik'e yelken açtı. Burada gemisi 16 Mayıs'a kadar kaldı ve ardından Mayıs sonunda Kırım'a döndü. Bir ay sonra de Marigny bu yolculuğu tekrarladı. De Marigny, seyahatleri sırasında Çerkes önde gelenleri ile tanıştı ve arkadaş oldu.

Rus-Çerkes Savaşı'nın Çerkeslerin ve Rusların birlikte barış içinde yaşamayı kabullenmesi ile sona ermesini isteyen de Marigny aynı zamanda Çerkeslere ticarî meselelerde yardımcı oldu.

1821'de de Marigny, Karadeniz limanlarının Hollanda konsolos yardımcısı oldu; 1823-1824'te Hollanda hükûmetinin talimatıyla Karadeniz kıyılarını ziyareti sırasında Çerkesya'yı birkaç kez daha ziyaret etti.

De Marigny'nin seyahat günlükleri, birincil bir kaynak olarak kabul edilmekte ve Karadeniz Çerkes etnografyası üzerine çeşitli materyaller içermektedir. De Marigny, esas olarak ticari ve siyasi amaçlarla seyahat etmesine rağmen, Çerkeslerin sadece ekonomik ve sosyo-politik sistemine değil, aynı zamanda sosyal ve aile yaşamlarına, dini inançlarına ve manevi kültürlerine dair de araştırmalar yaptı. Çerkeslerin misafirperver, barışı tercih eden ama gerektiğinde savaşmayı bilen, çoğunlukla Müslüman olan ancak Hristiyan dinine de saygı duyan bir halk olduğunu belirtti.

### Odessa konsolosu
1830'da Odessa'da Hollanda konsolosu oldu ve ömrünün sonuna kadar burada kaldı. De Marigny, Odessa Tarih ve Eski Eserler Topluluğu'nun aktif bir üyesiydi ve bu topluluğun yayın komitesinin bir üyesiydi. de Marigny, Çerkesya'daki seyahatlerini ilk kez 1821'de Fransızca yayınlanan bir kitapta anlattı.

## Eserleri

* VOYAGES FAITS SUR LA COTE DE CIRCASSIE EN 1818 (Şövalye Taitbout de Marigny'nin Çerkesya Seyahatnamesi)

## Kaynakça
2023 NFL Draft

**2023 NFL Draft** veya **2023 NFL Oyuncu Seçmeleri** 2023 NFL sezonu kapsamında gerçekleştirilecek olan seçmelerdir. 27-29 Nisan 2023 tarihleri arasında Missouri, Kansas City, Union Station'daki plazada gerçekleştirilecektir. 2022 sezonunu en son sırada tamamlayan Chicago Bears ilk seçme hakkına sahip olsa da Carolina Panthers'den transfer edilen D. J. Moore transfer anlaşması uyarınca hak bu takıma geçmiştir.

## Oyuncu seçmeleri
### Birinci tur seçmeleri

### Sonuncu seçim

Seçmelerin sonuncu yani 7. Tur 259. Sırasında seçilen Desjuan Johnson *[[Mr. Irrelevant]]* olmuştur.

## Kaynakça
Uni

**Uni**, Etrüsk dininde ve mitinde eski evlilik, doğurganlık, aile ve kadın tanrıçasıdır ve Perugia'nın koruyucu tanrıçasıdır. Roma mitolojisinde Juno'nun ve Yunan mitolojisinde Hera'nın Etrüsk eşdeğeri olarak tanımlanır. Etrüsk panteonunun yüce tanrıçası olarak gökyüzü tanrısı kocası Tinia ve bilgelik tanrıçası kızı Menrva'dan oluşan Capitoline Üçlüsü'nün özgün öncüsü olan Etrüsk üçlüsünün bir parçasıdır.

Juno'ya benzer şekilde bir kalkan tutarken genellikle keçi derisi bir pelerin ve sandaletlerle tasvir edilir. Gelin duvağı takar veya tamamen çıplaktır.

Livius (Kitap V, *Ab Urbe Condita*), Juno'nun, Roma panteonuna törenle kabul edilen Veientes'in Etrüsk tanrıçası olduğunu belirtir. Bu, Uni'ye atıfta bulunuyor gibi görünmektedir. Ayrıca Piacenza'nın Karaciğerinde de yer alır.

## Etimoloji
*Uni* adı belirsiz bir etimolojiye sahiptir ancak "genç" anlamına gelen Hint-Avrupa kökü **iuni* ile ilgili olabilir. Böylece doğurganlık, aşk ve evlilik ile olan ilişkisine bağlanır. Bununla bağlantılı olarak, Latince *Iuno'nun* (Juno) Etrüsk kökenli olduğu, dişil *-i* ekinin Etrüsk ekinden değiştirildiği öne sürülmüştür.

## Mitoloji
Etrüsk edebiyatının çoğu zaman içinde günümüze ulaşamadığından, Etrüsk tanrılarını içeren mitolojik hikâyeler büyük ölçüde bronz aynalara ve diğer karışık sanat eserlerine oyulmuş sahneler aracılığıyla yorumlanmıştır.

### Uni ve Hercle
Volterra'dan dikkate değer bir ayna, Uni'nin yetişkin bir yarı tanrı Herkül'ü (Yunan Herakles veya Roma Herkül) emzirdiğini tasvir ediyor. Olay yerinde bulunan diğer tanrıların yanı sıra Tinia, olayın önemini belirten yazıtın bulunduğu bir tablete işaret eder: *"eca: sren: tva: iχnac hercle:unial klan: θra:sce",* yani "bu resim, Hercle'in nasıl Uni'nin oğlu olduğunu gösteriyor." Bu efsanenin diğer tasvirlerinde; Menrva, Turan ve zafer tanrıçası Mean gibi tanrılar evlat edinmeye tanıklık eden bir kalabalığın parçası olarak görülmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Eden varsayımı

Dinamik sistemler matematiğinde, **Eden varsayımı**, küresel çekim noktası üzerindeki yerel Lyapunov boyutlarının üstünlüğünün durağan bir noktada veya çekim noktasının içine gömülü kararsız bir periyodik yörüngede elde edildiğini belirtir. Varsayımın geçerliliği, küresel çekiciye sahip bir dizi iyi bilinen sistem için kanıtlanmıştır (örneğin Lorenz sistemi, karmaşık Ginzburg-Landau denklemindeki küresel çekim noktaları için). Adını, 1987 yılında öneren Alp Eden'den almıştır.

## Kuznetsov&ndash;Eden varsayımı
Yerel çekim noktaları için, N. Kuznetsov tarafından geliştirilen *[[Gizli çekim noktası|öz-tahrikli çekim noktası]]'nın Lyapunov boyutu üzerine bir varsayım*, tipik bir sistem için, öz-tahrikli bir çekim noktasının Lyapunov boyutunun, kararsız manifoldu çekim havzasıyla kesişen ve çekim noktasını görselleştiren kararsız dengelerden birinin Lyapunov boyutunu aşmadığını belirtmiştir. Bu varsayım, örneğin, klasik öz-tahrikli Lorenz çekim noktası için; Henon haritası'ndaki öz-tahrikli çekim noktaları için (çoklu kararlılık ve farklı Lyapunov boyutlarına sahip yerel çekim noktalarının bir arada bulunması durumunda bile) geçerlidir. Bir gizli çekim noktası için varsayım, yerel Lyapunov boyutlarının maksimumunun çekicinin içine gömülü kararsız bir periyodik yörüngede elde edildiğidir.

## Kaynakça
Fatma Samoura

**Fatma Samba Diouf Samoura** (9 Eylül 1962) Senegalli eski bir diplomat ve üst düzey yöneticidir. 13 Mayıs 2016'da Başkan Gianni Infantino tarafından FIFA'nın ilk kadın Genel Sekreteri olarak atandı. ve 20 Haziran 2016'da göreve başladı. Daha önce Birleşmiş Milletler'de çoğunlukla insani yardım alanında çeşitli görevlerde çalışmıştır. 2018'de *[[Forbes]]*, Uluslararası Sporların En Güçlü Kadınları listesinde  onu 1 numara olarak ɡösterdi ve BBC onu, 100 kadından biri olarak listede yer verdi.  Haziran 2023'te genel sekreterlik görevinden istifa etmiş ve bu istifa 31 Aralık 2023'te yürürlüğe girmiştir.

## FIFA
Samoura, 2015 yılında Madagaskar'da 2018 FIFA Dünya Kupası eleme maçında FIFA Başkanı Gianni Infantino ile tanıştı. Haziran 2016'da organizasyonun ticari ve operasyonel tarafını denetlemekten sorumlu FIFA Genel Sekreteri ɡörevine ɡetirildi. Yolsuzluğa karışan 12 yıl boyunca futbolla ilgili faaliyetlerden men edilen Markus Kattner'ın yerine ɡeçti. Bu görev, atanmasından önce 100 yıl boyunca beyaz erkekler tarafından yürütülmüştü.

Samoura, 3 Kasım 2016'da, FIFA'nın anma gelinciğini siyasi bir sembol olarak sınıflandırdığı gerekçesiyle, İngiltere, İskoçya ve Galler oyuncularının Anma Günü'nde anma gelinciği takmaları halinde cezalandırılacaklarını açıkladı. "Savaş sonucunda acı çeken tek ülke İngiltere değil" dedi. "Suriye bir örnektir. Kendi [Afrika] kıtam yıllardır savaşla parçalandı. Tek soru, 'neden dünyanın geri kalanı için değil de sadece bir ülke için istisnalar yapıyoruz?'dedi. İngiltere Başbakanı Theresa May, FIFA'yı kınadı ve Parlamento'ya Samoura'nın kararının "tamamen çirkin" olduğunu söyledi.

Samoura, genel sekreterlik yaptığı süre boyunca, 2016 yılında FIFA'nın organizasyon yapısının yeniden düzenlenmesini denetledi; bu düzenlemeler arasında genel sekreter yardımcılarının atanması ve yeni bir kadın futbol bölümünün oluşturulması da yer alıyordu.

14 Haziran 2023'te FIFA Genel Sekreterliği'nden ayrılacağını duyurdu ve 31 Aralık 2023'ten itibaren geçerli olmak üzere istifasını başkana sundu.

Temmuz 2023'te Samoura, 2023 FIFA Kadınlar Dünya Kupası öncesinde NAIDOC Haftası'nda Avustralya'ya gitti, Top End'deki Avustralya Birinci Milletler halkının kültürü hakkında bilgi edindi ve Kuzey Bölgesi'ndeki Darwin'de bir futbol kliniğine katıldı. Kendisiyle birlikte 50 Yerli çocuğu ve onların bakıcılarını Brisbane'deki Dünya Kupası maçına davet etti.

"FIFA'dan emekli olduktan sonra bile mücadele etmeye devam edeceği son savaşının, ırkçılığı futboldan tamamen ortadan kaldırmak olduğunu" söyledi.

## Kaynakça
Ahmed Azmî Efendi

**Ahmed Azmî Efendi** (ö.1821), (ayrıca: *Azmî Ahmed Efendi, Azmî Said Efendi* veya *Asım Said Efendi*) bir Osmanlı diplomatıdır. Prusya Krallığı'nın ikinci Osmanlı elçisidir .

Azmî, muhtemelen ilk Osmanlı elçisi Ahmed Resmî Efendi'nin kayınbiraderiydi ve muhtemelen ona 1763/64 gibi erken bir tarihte Berlin'e kadar eşlik etmiştir. 1787'deki Rus-Avusturya Türk Savaşı sırasında önce Fes'e gönderildi. Orada Rus Baltık Filosu Akdeniz'e ilerlemek istiyorsa (1770'teki Çeşme Deniz Muharebesi önceki savaşta yaptıkları gibi) Sultan Mulai Muhammed'i Cebelitarık Boğazı'nı kapatmaya ikna edecekti. Fas sultanı bunu yapamayacağını ilan etti (ve Rus filosu aslında Kopenhag'a yelken açmıştı), ancak İsveç'in 1788'de savaşa girmesi, Rus filosunun zaten Baltık Denizi'ni terk edemeyeceği anlamına geliyordu, bu yüzden Azmî 1788'de İstanbul'a döndü.

Avusturya'nın savaştan çekilmesine katkıda bulunan Prusya-Osmanlı askeri ittifakının imzalanmasının ardından Azmî, Kasım 1790'da İstanbul'dan Bükreş, Budapeşte, Brno, Breslau, Crossen, Frankfurt, Fürstenwalde ve Köpenick üzerinden Şubat 1791'de vardığı Berlin'e resmi elçi olarak yola çıktı. Prusya Kralı II. Friedrich Wilhelm'in, ittifak anlaşmasında kararlaştırıldığı gibi Prusya'nın Osmanlı tarafında Rusya'ya karşı savaşa girmesini sağlamadan, maliyet nedenleriyle elçiliğin günlük ödeneklerini kestiği Ocak 1792 Yaş Antlaşması'na kadar Berlin'de kaldı. Yine de mektuplarında ve yazılarında Prusya askeri ve sivil bürokrasisinden etkilenmiştir.

1791'de Berlin'i ziyareti vesilesiyle çeşitli bronz ve gümüş hatıra paraları ve hatıra madalyaları verildi.

## Kaynakça
Satürn'ün manyetosferi

**[[Satürn]]'ün manyetosferi**, güneş rüzgarının akışı içinde gezegenin içsel manyetik alanı tarafından oluşturulan boşluktur. 1979 yılında *[[Pioneer 11]]* uzay aracı tarafından keşfedilen Satürn'ün manyetosferi, Güneş Sistemi'ndeki en büyük ikinci manyetosferdir ve sadece Jüpiter'in manyetosferinden daha küçüktür. Satürn'ün manyetosferi ile güneş rüzgarı arasındaki sınır olan manyetopoz, gezegenin merkezinden yaklaşık olarak 20 Satürn yarıçapı uzaklıktadır, manyetik kuyruğu ise onlarca Satürn yarıçapı boyunca uzanır.

Satürn'ün manyetosferi, gezegenin ve uydularının her ikisinden de kaynaklanan plazmalarla doludur. Ana kaynak, güney kutbundaki gayzerlerden 1.000&nbsp;kg/s kadar su buharı çıkaran küçük uydu Enceladus'tur, bunun bir kısmı iyonize edilir ve Satürn'ün manyetik alanı ile eşzamanlı olarak dönmeye zorlanır. Bu da, alanı saniyede 100&nbsp;kg su iyonu grubu yükler. Bu plazma, yer değiştirme kararsızlığı mekanizması aracılığıyla iç manyetosferden yavaşça dışarı doğru hareket eder ve ardından manyetik kuyruktan kaçar.

Satürn'ün manyetosferi ile güneş rüzgarı arasındaki etkileşim; görünür, kızılötesi ve ultraviyole ışıkta gözlemlenen parlak oval kutup ışıklarına neden olur. Kutup ışıkları, 100 kHz ile 1300&nbsp;kHz arasındaki frekans aralığını kapsayan ve bir zamanlar gezegenin dönüşüne eşit bir periyotla modüle olduğu düşünülen güçlü Satürn kilometrik radyasyonu (SKR) ile ilişkilidir. Ancak daha sonraki ölçümler, SKR'nin modülasyon periyodunun %1 kadar değiştiğini gösterdi ve bu nedenle muhtemelen Satürn'ün gerçek dönme periyoduyla tam olarak örtüşmez. 2010 yılına kadar bilinmeyen bu periyodikliğin özellikleri hala tam olarak çözülememiştir. Manyetosferin içinde, enerjileri onlarca megaelektronvolta ulaşan parçacıkların bulunduğu radyasyon kuşakları vardır. Enerjik parçacıklar, Satürn'ün buzlu iç uydularının yüzeyleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

1980-1981 yıllarında, Satürn'ün manyetosferi ''Voyager'' uzay aracı tarafından incelendi. Ayrıca, 2004 yılında gezegene ulaşan ve Satürn'ü 13 yılı aşkın bir süre gözlemleyen Cassini görevi tarafından Eylül 2017'ye kadar devam eden bir araştırma konusu oldu.

## Kaynakça

## İlave okumalar
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Saturn Sends Mixed Signals

## Dış bağlantılar
*Emisyonlar hakkındaki NASA sitesi
Zaruhi Kalemkaryan

**Zaruhi Kalemkaryan** (; 18 Temmuz 1874 İstanbul - Temmuz 1971, Ridgewood,) Osmanlı Ermenisi asıllı Amerikalı nesir yazarı, denemeci, şair ve hayırsever.

## Hayatı
Zaruhi Kalemkaryan, İstanbul Boğazı'nın Asya yakasında Aşod Seferyan ve annesi Peruze Demircibaşyan'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. Yerel Aramyan Ermeni Okuluna gitti ve ilk şiir denemelerine okulda başladı. 1889 yılında Osmanlı Ordusu mensubu Mihran Kalemkaryan ile evlendi. Yevterpe ve evlendikten sonra da G. Zaruhi müstear isimleriyle neşriyat yapmaya başladı. Mari Beylerian'ın gazetesi *Artemis'e* katkıda bulundu. Ermeni Kırımı'ndan sonra, kurtulanlara, özellikle de çocuklara yardım çabalarına destek verdi. Ermeni feminist dergisi *Hay Gin'e* de katkıda bulundu. Bu süre zarfında İstanbul'da çok sayıda şiir yayınladı ve daha sonra şiirlerine Amerika Birleşik Devletleri'nde devam etti.

I. Dünya Savaşı'ndan sonra New York'a yerleşti ve Ermeni cemaati için birçok hayırsever ve yardım kurumunda yer aldı. AGBU'nun (Ermeni Genel Hayırseverler Birliği) ilk kadın üyelerindendir. Uzun yıllar New York'ta 400 Fort Washington Bulvarı'nda yaşadıktan sonra 1971'de 97 yaşında New Jersey'de bulunan Ridgewood Valley Hastanesi'nde öldü.

## Çalışmaları
* *Zartonk* (Uyanış) – 1893: Şiir
* *Tornigis Kirke* (Torunlarımın Kitabı) – 1936: Gezi Kitabı
* *Gyankis Jampen* (Hayatımın Yolu) – 1952: Anı
* *Orer yev Temker* (Günler ve Yüzler) – 1965

## Kaynaklar
Irwin Winkler

**Irwin Winkler** (d. 28 Mayıs 1931) Amerikalı bir film yapımcısı ve yönetmendir. Winkler, başrolünü Elvis Presley'nin oynadığı 1967 yapımı *Double Trouble*' filmi de dâhil olmak üzere 58'den fazla sinema filminin yapımcısı veya yönetmenidir. Yapımcılığını üstlendiği dördüncü film olan ve Jane Fonda'nın oynadığı *[[Son Gerçek]]* (1969) Akademi Ödülü'ne aday gösterildi. 1976 yapımı *[[Rocky]]* filmiyle En İyi Film Oscarını kazandı. Yapımcı olarak ise dört filmiyle En İyi Film dalında aday gösterildi: *[[Rocky]]* (1976) *, [[Kızgın Boğa|Raging Bull]]* (1980), *[[Boşluktaki Kahramanlar|The Right Stuff]]* (1983), *[[Sıkı Dostlar (film)|Goodfellas]]* (1990) ve *[[The Irishman]]* (2019).

## İlk yılları ve eğitimi
Winkler, New York'ta Yahudi bir ailede Sol ve Anna Winkler'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. Coney Island'da büyürken, ilk yaptığı işlerden biri sahil şeridindeki çarpışan arabalarda çalışmaktı. Winkler liseden erken mezun oldu ve New York Üniversitesi'ne girdi. Kore Savaşı patlak verdiğinde orduya ɡönüllü olarak katıldı ve iki yıl Louisiana'da görev yaptı. Winkler, hizmetini tamamladıktan sonra New York Üniversitesi'ne döndü ve 1955'te Amerikan Edebiyatı alanında lisans yaptı.

## Özel hayatı
Winkler, 1959'da New York'taki WMA'da çalışırken eşi Margo Winkler ile evlendi. 1966'da Los Angeles'a taşındılar. Margo aslen Kaliforniyalıydı ve ailesi Irma ve Charlie Melson eski Vodvil sanatçılarıydı. Çiftin Charles Winkler, David Winkler ve Adam Winkler adında üç oğlu var. Winkler'in en küçük oğlu Adam, UCLA Hukuk Fakültesi'nde anayasa hukuku profesörü ve bir yazardır.

## Kaynakça
Başkurt edebiyatı

**Başkurt edebiyatı,** Rusya Federasyonu'nun bir parçası olan Başkurdistan Cumhuriyeti edebiyatıdır.

## Tarihi
Başkurt edebiyatı, uzun bir süre boyunca yazılı değil sözlü olarak aktarılmıştır. Başkurt edebiyatının 19. yüzyıl öncesine ait edebî eserleri, dönemin genel Kıpçak edebiyatı ve dönemin ortak Türk edebiyatı geleneğine bağlı olarak var olmuştur. Atasözleri ve deyimler, çeşitli destanlar, dini inançlardan köken alan rivayetler Başkurt halk edebiyatında yerini bulmuştur.

20. yüzyılın ilk çeyreğinde Başkurt ve Tatar edebiyatının seçkin temsilcisi Gafuri, vatan şiirinin temellerini attı. Bu yıllarda Başkurtça şiir türü gelişmiş, roman türü, anlatı ve hikâyeler oluşmuştur.

Gafûrî ilk yazılarını Çağatay ve Kazak edebiyatlarının etkisiyle yazmış olup yazdığı ilk şiirleri sade ve basit dörtlüklerden oluşuyordu. Bu çalışmalarıyla Başkurt-Tatar edebiyatına yeni bir tarz getirdi. 1923'te Sovyetler Birliği tarafından kendisine Başkurdistan halk şairi unvanı verildi. Böylece Gafûrî, Başkurtlar'ın da en önde gelen şair ve yazarları arasında kabul edilir.

19. yüzyılda Başkurt yazılı edebiyatının esas kaynağını sözlü edebi gelenekteki konular ve duygular oluşturmaktadır. Ayrıca bunlar Doğu edebiyatından esinlenilen biçim özellikleri ve birtakım konular ile daha varsıl bir yazılı edebiyatın ilk örneklerini oluşturmuştur.

## Kaynakça
Baltika

**Baltika**, Paleoproterozoyik'te oluşan ve şimdiki kuzeybatı Avrasya'yı (daha net bir şekilde: Trans-Avrupa Kenet Kuşağı'nın kuzeyi) ve Ural Dağları'nın batısını içeren bir paleokıtadır. Baltika'nın kalın çekirdeği olan Doğu Avrupa Kratonu, 3 milyar yıldan daha yaşlıdır ve yaklaşık 1 milyar yıl önce Rodinya süperkıtasının bir parçasını meydana getirdi.

## Kaynakça

### Özel

### Genel

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
&nbsp;
Phylicia Rashad

**Phylicia Rashad** (doğum ismiː **Ayers-Allen**; d. 19 Haziran 1948), Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve yönetmendir. Howard Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi dekanıdır ve daha çok 1985 ve 1986'da Emmy Ödülü adaylığı kazanan sitcom fdizisi *[[The Cosby Show|The Cosby Show'daki]]* (1984-1992) *Clair Huxtable* rolüyle tanınmaktadır. Ayrıca *Cosby'de* (1996-2000) Ruth Lucas'ı canlandırdı. 

Rashad, *[[Renklerin Hikayesi|For Colored Girls]]* (2010), *[[Good Deeds]]* (2012), *[[Creed (film)|Creed]]* (2015), *[[Creed II]]* (2018), *[[Arıcı: Ölüm Kovanı]]* (2024) filmlerinde rol aldı. Ayrıca Nick Jr. animasyonlu çocuk eğitici televizyon dizisi *Little Bill'de* (1999-2004) Brenda Glover'ı seslendirdi. 

## İlk yılları
Phylicia Ayers-Allen, 19 Haziran 1948'de Houston, Teksas'ta doğdu. Annesi Vivian Ayers, Pulitzer Ödülü adayı bir sanatçı, şair, oyun yazarı, akademisyen ve yayıncıdır. Babası Andrew Arthur Allen ise bir ortodontistti. Kardeşleri bir caz müzisyeni olan Tex (Andrew Arthur Allen Jr.) ve bir oyuncu, koreograf ve yönetmen olan Debbie Allen'dır.

Phylicia altı yaşındayken anne ve babası boşandı. Yedi yıl sonra annesi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ayrımcılıktan kaçmak için iki kız kardeşle birlikte Meksika'nın Mexico City şehrine taşındı.

Ayers-Allen daha sonra Howard Üniversitesi'nde okudu ve 1970 yılında Güzel Sanatlar'dan mezun oldu. Oradayken, Alpha Kappa Alpha kız öğrenci birliğinin Alpha bölümüne kabul edildi.

## Özel hayatı
Rashad bir vejetaryendir.

Rashad'ın 1972'deki ilk evliliği diş hekimi William Lancelot Bowles, Jr. ile oldu. Bu evlilikten ertesi yıl William Lancelot Bowles III adında bir oğlu dünyaya geldi. Evlilik 1975'te sona erdi. Rashad, 1978'de Victor Willis (The Village People'ın orijinal solisti) ile evlendi; *The Wiz* dizisi sırasında tanışmışlardı. 1982'de boşandılar.

14 Aralık 1985'te Ahmad Rashad ile üçüncü evliliğini yaptı. Eski bir NFL spor spikeriydi. Bu, her ikisi için de üçüncü evliliğiydi ve Phylicia onun soyadını aldı. Kasım 1985'te New York Jets ve Detroit Lions arasında televizyonda yayınlanan bir Şükran Günü futbol maçının öncesindeki bir programda ona evlenme teklif etti. Kızları Condola Phylea Rashād 11 Aralık 1986'da New York'ta doğdu. Çift, 2001 yılının başlarında boşandı ve Rashad soyadını korudu.

Rashad, The Cosby Show'un yapımına başlanmasından beri Bill Cosby ile arkadaştır; Cosby, 1985'te Ahmad Rashad ile olan düğününde onu gelin olarak teslim etmiştir.

Haziran 2021'de, Cosby'nin 2018'deki cinsel saldırı suçundan mahkûmiyeti bozulduğunda, Rashad "SONUNDA!!!! Korkunç bir yanlış düzeltiliyor - adaletsizlik gideriliyor!" diye tweet attı. Bu, geniş çapta eleştirildi ve tecavüzü savunma olarak nitelendirildi. Bazıları Howard Üniversitesi'nin atamasını iptal etmesini istedi ve üniversite, "Üniversite liderliğinin kişisel pozisyonları Howard Üniversitesi'nin politikalarını yansıtmaz" şeklinde bir açıklama yaptı. Rashad daha sonra Howard Üniversitesi öğrencilerine ve velilerine gönderdiği bir e-postada özür dileyerek, yorumlarının "hiçbir şekilde cinsel saldırı mağdurlarına yönelik olmadığını" yazdı.

## Kaynakça
Mustafa Sâmi Efendi

**Mustafa Sâmi Efendi** (ö.1855), bir Osmanlı diplomatıdır. Prusya Krallığı'nın Osmanlı elçisidir.

## Hayatı
İstanbul'da doğdu. Kaynaklarda çocukluk ve ilk gençlik yılları hakkında bilgi yoktur. Memuriyete Defterdar Mektûbî Kalemi'nde başladı; ardından hamamlar kâtipliği, ihtisap kâtipliği, bazı vezirlerin divan kâtipliği görevlerinde bulundu. 1833 yılında hâcelik rütbesi verildi, kısa bir süre sonra Viyana sefâreti kâtipliğine tayin edildi. İstanbul'a dönüşünde Âmedî Kalemi hulefâlığına getirildi. 1838'de Paris sefiri Ahmed Fethi Paşa'nın maiyetine baş sır kâtibi olarak gönderildi. 27 Nisan'da İstanbul'dan yola çıkan Sâmi Efendi Malta, Napoli, Roma, Floransa, Milano, Venedik, Trieste, Viyana, Prag, Berlin, Frankfurt, Brüksel ve Londra gibi Avrupa'nın belli başlı şehirlerine uğrayan bir güzergâh üzerinden 23 Eylül'de Paris'e ulaştı. Bu seyahate ve Paris'te bulunduğu yıllara ait intibalarını Avrupa Risâlesi adıyla kaleme aldığı sefâretnâmesinde anlatmıştır. 1839'da İstanbul'a dönüşünün ardından Posta ve Telgraf nâzırı oldu. Avrupa Risâlesi'nin yayımlanmasından sonra da 1840'da Takvimhâne nâzırlığına getirildi. Takvîm-i Vekāyi'de devrin önemli siyasî gelişmelerine dair bazı yazılar kaleme aldı. Takvimhâne nâzırlığından Mayıs 1841'de azledilen Sâmi Efendi'nin azline sebep, Ahmed Lutfi Efendi'nin bildirdiğine göre kendi örf ve âdetlerimizi kötüleyip Avrupa'yı övmesi, bu yoldaki ölçüsüz sözleri ve özellikle Mustafa Reşid Paşa'ya intisabı ile Tanzimat'ın ilânı ve uygulanması sırasında birtakım yanlış davranışları olmuştur. 1846'da Ziraat Meclisi âzası, kısa bir süre sonra da Viyana maslahatgüzârı oldu. Eylül 1846'da Berlin sefiri olarak görevlendirildi. Ağustos 1849'da ûlâ sınıf-ı sânîsi rütbesine yükseltilip Tahran sefirliğine tayin edildi. Haziran 1851'de tekrar azledilerek İstanbul'a döndü. Vefatında Haydarpaşa Kabristanı'na defnedildi.

## Kaynakça
Louisa Adams

**Louisa Catherina Adams** (doğumda **Johnson**; 12 Şubat 1775 - 15 Mayıs 1852) 6. ABD başkanı John Quincy Adams' ın eşi, ABD' nin 6. first ladysidir. Aynı zaman da ABD' nin ilk göçmen first ladysidir.
Katowice Silezya Üniversitesi

**Katowice Silezya Üniversitesi** (Lehçe: Uniwersytet Śląski w Katowicach, UŚ) Polonya'nın Katowice eyaletinin Silezya kentinde bulunan özerk bir devlet üniversitesidir 

## Tarihi ve Faaliyetleri
8 Haziran 1968'de Katowice'de kurulan Silesia Üniversitesi, Polonya'daki en büyük devlet üniversitelerinden biridir ayrıca  Yukarı Silezya bölgesindeki en büyük üniversitedir. Üniversitenin yapısı 12 fakülte ve 53 farklı alanda 160'tan fazla uzmanlık alanında öğrencilere eğitim veren 5 uluslararası fakülte birimi ve 8 İngilizce kursundan oluşmaktadır. Yüksek okul, lisans, yüksek lisans ve lisansüstü eğitim seviyeleri, diploma sonrası eğitim ve mesleki gelişim kursları sunmaktadır. Üniversitenin ana fakülteleri: bilgisayar bilimi ve malzeme bilimi, Christof Kislowski'nin adını taşıyan radyo ve televizyon mühendisliği, matematik, fizik ve kimya, doğa bilimleri, biyoloji ve çevre koruma, etnoloji, filoloji, sosyoloji, sanat, pedagoji ve psikoloji, hukuk ve yönetim ve teoloji. Bu yükseköğretim kurumunda şu anda yaklaşık 40.000 + öğrenci eğitim görmektedir.

## Kaynakça
Hüseyin Hüsnü Sermet Efendi

**Hüseyin Hüsnü Sermet Efendi** (1832-1886), bir Osmanlı diplomatıdır.

Mart 1879-Ağustos 1880 arası Belgrad elçiliği; Eylül 1881-Ekim 1886 arası Madrid elçiliği yapmıştır.

## Kaynakça
Nötrofil lenfosit oranı

Tıpta Nötrofil Lenfosit Oranı (NLR) belirti göstermemiş İnflamasyon belirteci olarak kullanılır.

NLR, nötrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesiyle hesaplanır.

Genellikle periferik kan örneğinden ancak bazen tümör gibi dokuya sızan hücrelerden de alınır.

Son zamanlarda Lenfosit Monosit oranı (LMR), tüberküloz ve çeşitli kanserler dahil olmak üzere inflamasyon belirteci olarak da incelenmiştir.

## Kullanımları

### Kardiyovasküler hastalıkların prognozu
Yüksek NLR değeri, anjiyografi veya kardiyak revaskülarizasyon uygulanan hastalarda ölüm oranının bağımsız bir belirleyicisidir.

### Kanser işareti belirteci
Artan NLR, yemek borusu kanseri  veya ilerlemiş pankreas kanseri gibi çeşitli kanserlerin kötü prognozu ile ilişkilidir.

### [[COVID-19]] 'a işaret eden belirteç
NLR, COVID-19'dan ölenler ve iyileşenler arasındaki NLR farkı göz önüne alındığında COVID-19'a işaret eden belirteç olarak kullanılabilir.

## Referans değerler
Yakın tarihli bir çalışmada sağlıklı yetişkin deneklerin %95'inin NLR oranı 0,78 ile 3,53 arasındaydı. %95 aralığı: sağlıklı yetişkinlerin %2,5'i NLR değeri 0,78'in altında ve %2,5'inde ise NLR değeri 3,53'ün üzerindedir.

## Tarihçe
Nötrofil-Lenfosit oranı, nötrofil lenfosit oranı ile bağışıklık tepkisi reaksiyonları arasındaki ilişki etkileşimi fark edildikten sonra yararlı bir parametre olarak gösterilmiştir.

Bratislava'daki St. Elizabeth Kanser Enstitüsünün Anesteziyoloji ve yoğun bakım bölümünde 2001 yılında Zahorec tarafından yürütülen çalışma sonucu, NLR oranın klinik yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) 6-12 ve 24 saat aralıklarla stres faktörü olarak düzenli kullanılmasını önermiştir.

Tedavi öncesi NLR'nin göğüs yemek borusu kanserine karşı kemoterapi duyarlılığının bir göstergesi olarak kullanılabileceğini gösteren ilk çalışma Hiroshi Sato, Yasuhiro Tsubosa ve Tatsuyuki Kawano tarafından 2012 yılında World Journal of Surgery dergisinde yayınlanan çalışmada gösterildi.

## Kaynakça

## Ek kaynaklar

*  meme kanseri risk sınıflandırması içindir
* 
* 
* 
*
Stratum spinozum

**Stratum spinozum** (**stratum spinosum** veya **dikensi tabaka**) epidermisin stratum granülozum ve stratum bazale katmanları yer alan epidermis katmanıdır. Bu katman polihedral keratinositlerden oluşur, bu hücreler desmozomlarla birbirlerine bağlıdır. Bu hücrelerin dikensi (Latincede spinosum) görüntüsünün nedeni, desmozomlar arasındaki mikrofilamentlerin H&E boyası altında küçülmesidir. Keratinizasyon stratum spinozumda başlar ancak keratinosit oluşumu stratum bazalede başlar. Keratinositler merkezde yer alan, büyük ve soluk çekirdeğe sahiptir, sitokeratin olarak bilinen ve hücreler içinde oluşup bir araya toplanarak tonofibrilleri oluşturan iğsi (fibriler) proteinler üretirler. Tonofibriller, bitişik keratinositler arasında güçlü bağlantılar oluşmasını sağlayan desmozomlar oluşturur. Stratum spinozum, Langerhans hücrelerini de içerir.

## Klinik önemi
Stratum spinozum'un diffüz hiperplazisi, akantozis olarak adlandırılır.

## Ek görseller

Dosya:Normal Epidermis and Dermis with Intradermal Nevus 10x.JPG|İnsan derisindeki epidermis ve dermis
Dosya:Skinlayers.png|Epidermisin katmanları


## Ayrıca bakınız

* Dikensi hücre

## Kaynakça
Wim de Bie

**Willem Philippe "Wim" de Bie** (okunuşu:[ˈʋɪləm ˈfilip ʋɪm də bi]; 17 Mayıs 1939, Lahey, Hollanda – 27 Mart 2023, Lahey, Hollanda), Hollandalı komedyen, yazar, aktör ve şarkıcı.

## Yaşamı ve kariyeri
De Bie, 17 Mayıs 1939'da Lahey, Hollanda'da doğdu. Dalton Lisesi ile ardından gittiği HBS Programı 'ndan mezun oldu. Eğitimi döneminde ileride Van Kooten ve De Bie  komedi ikilisini oluşturduğu arkadaşı sanatçı Kees van Kooten ile tanıştılar. İkili olarak çıktıkları radyo ve televizyon yayınlarındaki hicivsel müzikli komedi şovlarıyla tanındılar. En önemli çalışmaları arasında; *De Klisjeemannetjes* adlı müzikli hicivsel albüm ve *Het Simplisties Verbond* adlı komedi türünde TV programı sayılabilir.

Ayrıca radyo ve televizyonda farklı yapımlarda yer alan sanatçının yayınladığı bazı kitapları, müzik albümleri ve çizgi roman çalışmalarıda bulunmaktadır. De Bie, 2002'den sonra köşe yazarlığı yapmıştır.
## Ölümü
De Bie, 27 Mart 2023'te doğum yeri Lahey, Hollanda'da parkinson hastalığı nedeniyle 83 yaşında ölmüştür.

## Çalışmaları
* 1970: *Lachen is gezond*
* 1972-1986: *De bescheurkalender*
* 1986: *Bescheuragenda 1986*
* 1986: *Het groot bescheurboek*
* 1987: *Meneer Foppe en het gedoe*
* 1988: *De boekcorner van... Goos Verhoef!*
* 1988: *Schoftentuig*
* 1990: *Morgen zal ik mijn mannetje staan*
* 1992: *De liefste van de buis*
* 1993: *Ons kent ons*
* 1994: *Meneer Foppe in zijn blootje*
* 1995: *Meneer Foppe over de rooie*
* 1997: *Different koek!*
* 2009: *Meneer Foppe & de hele reutemeteut*

## Diskografi

Wim de Bie birkaç solo albüm yayınladı.
* 1984: *De Bie zingt* (LP)
* 1990: *De Bie zingt a capella* (CD)
* 1996: *De fluiten van ver weg: De wereldmuziek der Cananefaten*
* 1997: *Marylou* (tekli; B tarafı: *Het valt wel mee*)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  Weblog of Wim de Bie 
* Lambiek Comiclopedia article. 
* 
*
İffet (1. sezon)

***[[İffet (dizi)|İffet]]*** dizisinin ilk sezonu 17 Eylül 2011 tarihinde Türkiye'de yayımlanmaya başladı ve 16 Haziran 2012 tarihinde sona erdi.

İlk sezon toplamda 35 bölümden oluştu ve Türkiye'de Cumartesi akşamları gösterildi.

## Teknik ekip
Sezonun prodüksiyonu Gold Film tarafından gerçekleştirildi ve Türkiye'de Star TV'de yayınlandı. Yazar tretman Zehra Güleray yer aldı. Dizinin müziği Barış Aryay ve Mehmet Andiçen tarafından bestelendi.

### 1. sezon (2011-2012)

__İÇİNDEKİLERZORUNLU__
Sezyum hidroksit

**Sezyum hidroksit veya Sezyum hidrat** (CsOH)  yüksek oranda reaktif Sezyum içeren bir baz'dır. 15.76 Ph ile bilinen en güçlü bazdır.
Marshall Adaları arması

**Marshall Adaları arması**, Marshall Adaları devletinin resmî armasıdır.

Arma denizi temsil eden mavi bir arka plandan oluşur. Mavi zemin üzerinde barışı simgeleyen kanatlarını açmış bir melek figürü vardır. Meleğin arkasında ayaklı kano ve palmiye ağacı olan iki ada vardır. Kalkanın sol üst ve sağ tarafında kırmızı ve beyaz bir şerit vardır. Kalkanın arkasında stilize bir deniz haritası vardır. Kalkanın çevresi bir zincirle çevrilmiştir. Bu zincirin iç kısmında beyaz halka içinde üstte ülkenin resmi adı olan İngilizce *The Marshall Islands Republic* (Türkçe: Marshall Adaları Cumhuriyeti) altta ise ülkenin resmi sloganı Marshall Adaları dili'nde *Jepilpilin ke Ejukaan* (Türkçe: Ortak Çabayla Başarı) yazmaktadır.

## Ayrıca bakınız
*Marshall Adaları bayrağı

## Kaynakça
Acquaviva Platani

**Acquaviva Platani**, İtalya'nın Sicilya bölgesine bağlı Caltanissetta ilinde bulunan bir komündür.
Pşıkuy Ahecaqo

**Pşıkuy Ahecaqo** (), Çerkes siyasetçi, askeri komutan ve asker. Rus-Çerkes Savaşı'na katılmıştır.

## Biyografi

### İsim
Pşıkuy ismi olup Ahecaqo (Ahecaguqo da kullanılır) soy ismidir. Pşıkuy, pşı (prens) ve kuy (kel) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, "Kel Prens" anlamına gelmektedir.

### Erken dönem
Çerkesler tarihlerini yazmadıkları ve tüm bilgiler Rus kaynaklarından geldiği için Pşıkuy hakkında pek bir şey kaydedilmedi. 1779'da Çerkesya'nın Bjeduğya bölgesinde doğdu. Bjeduğya'nın iki bölgesinden biri olan Çerçenay prenslerinden *Pşışavokan* kolundaki Ahecaqo ailesine mensuptu. Askerî eğitim ile büyütüldü. Sultan-Han Girey'in kız kardeşiyle evliydi.

### Rus-Çerkes Savaşı
Birçok kaynak, Pşıkuy'un tüm Çerkesya'da saygı duyulan bir kişi olduğunu belirtir. En az 6.000 atlıdan oluşan kalıcı bir ordusu vardı ve çatışmalar sırasında müfrezesi 12.000 atlıya ulaşıyordu. Rus birliklerine karşı kazandığı zaferlerle ünlüydü.

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Anapa Kalesi'ni Ruslara karşı savunan Çerkes komutanlardandı. Ordusuyla Yekaterinodar yakınlarında konuşlanarak Rus ordularının Çerkesya'nın içlerine ilerlemesini engelliyordu. General Velyaminov'u birden fazla kez mağlup ettiği kayıtlara geçmiştir. Askeri becerisinin yanı sıra yetenekli bir devlet adamıydı. 1827–1828 yıllarında Bjeduğya'da avam ve soylu sınıf arasındaki anlaşmazlığı çözüme kavuşturdu; İslam'ın eşitlik ilkesini gerekçe göstererek Abzahlar'a sığındı ve soylu sınıfın haklarını geri verdi.

1837'de Rusya ile ateşkes imzalayan Pşıkuy, John Longworth'un aktardığına göre stratejik olarak Ruslarla anlaşmış gibi görünmüş ancak Ruslardan aldığı bilgileri Çerkeslere ileterek mücadeleyi desteklemiştir. Ateşkes döneminde kimliğini gizleyip maske takarak Şapsığlar'ın Rus bölgesine yaptığı baskınlara da katılmaktadır.

### Ölüm
Sultan Han-Girey'e göre Pşıkuy 1838 yılında hastalıktan öldü.

## Kaynakça
Toto IV

**Toto IV**, Toto grubunun 1982'de Columbia Records tarafından yayınlanan 4. stüdyo albümüdür.

Albümde yer alan "africa" şarkıları *Billboard* Hot 100 listesinde 1.sıraya kadar yükselirken "rosanna" şarkıları ise 3.sıraya kadar yükselmiştir. 1983 yılında "yılın albümü", "yılın yapımcısı" ve "rosanna" şarkıları ile de "yılın kaydı" dallarında Grammy ödüllerini kazanmıştır.
Marijke Merckens

**Marijke Merckens** (3 Şubat 1940 – 9 Şubat 2023), Hollandalı aktris ve şarkıcı.

## Filmografi

### Filmler
**A Woman Like Eve* (1979)
**Ik ben Joep Meloen* (1981)
**Honneponnetje* (1988)

### Televizyon
**Leute wie du und ich* (1982)
**De Zevensprong* (1982)
**Sesamstraat*
**Moordspel* (1987)
**Medisch Centrum West*
**Oppassen!!!* (1993-1994)
**Ha, die Pa!*

## Kaynakça
Solomon Adaları arması

**Solomon Adaları arması**, Solomon Adaları devletinin resmî armasıdır.

Armanın en ortasında bir kalkan bulunur. Kalkanın üzerinde uçan iki kuşun ve ortada bir şahinin durduğu masmavi bir üst alandan oluşur. Alt alan, Saint Andrew'in yeşil haçı ile dörde bölünmüştür. Merkezde bir dizi yay, ok ve mızrak bulunur. Yanlarda iki kaplumbağa belirir. Kalkanın üzerinde gümüş ve masmavi bir şövalye miğferi vardır. Miğferin üstünde bir tekne dümeni üstünde oturtulmuş güneş bulunur. Kalkanın solunda timsah sağında köpek balığı destekleyici olarak bulunur. En altta sarı bir şerit üzerinde siyah yazıyla ülkenin sloganı İngilizce *To Lead is to Serve* (Türkçe: Liderlik Etmek Hizmet Etmektir) yazar.

## Tarihi armalar

File:Badge_of_the_Solomon_Islands_(1906–1947).svg|Solomon Adaları arması (1906–1947)
File:Badge_of_the_Solomon_Islands_(1947–1956).svg|Solomon Adaları arması (1947–1956)
File:Badge_of_the_Solomon_Islands_(1956–1978).svg|Solomon Adaları arması (1956–1978)


## Ayrıca bakınız
*Solomon Adaları bayrağı

## Kaynakça
Jacques Boigelot

**Jacques Boigelot** (23 Ağustos 1929, Uccle, Brüksel, Belçika – 4 Mart 2023, Brüksel, Belçika), Belçikalı film yönetmeni ve senarist.

## Yaşamı ve kariyeri
Boigelot, 23 Ağustos 1929'da Uccle, Brüksel, Belçika'da doğdu. 1951'de başladığı yönetmenlik kariyerini 1975 yılına kadar sürdürdü. Uzun yıllar RTBF kanalının başkanlığını yaptı. Yönetmenliğini yaptığı *Paix sur les champs* (1970) adlı filmiyle "En İyi Yabancı Film" dalında Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.

## Ölümü
Boigelot, 4 Mart 2023'te Brüksel, Belçika 93 yaşında öldü.
## Filmografi
* *La Boîte à surprise*, (1951), kısa film
* *Un pays noir*, (1953), kısa belgesel
* *Paix sur les champs*, (1970), film
* *Le renard à l'anneau d'or *, (1975), tv-dizisi
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Buzlu badem

**Buzlu badem**, badem ile buz ikilisinden oluşan ve çoğunlukla yaz aylarında tüketilen bir atıştırmalıktır. Kabuklarının kolay soyulması için çiğ bademler sıcak suya konur, kabukları soyulduktan sonra buzlu bir kaba aktarılır ve buzlu badem elde edilir. Buzlu badem, İzmir şehrinin sembol sokak lezzetlerinden biri olarak kabul edilir ve İzmir'de tüketilme sayısı en yüksek sokak lezzetleri arasında yer alır.

## Kaynakça
Villarosa

****, İtalya'nın Enna ilinde bulunan bir komündür.

## Kardeş şehirler
*  Morlanwelz, Belçika
*  Le Quesnoy, Fransa
Vanuatu arması

**Vanuatu arması**, Vanuatu devletinin resmî armasıdır.

Armada bir dağın önünde duran, mızrakla silahlanmış Melanezyalı bir savaşçı bulunur. Arkasında bir yaban domuzu dişi ve iki hindistan cevizi hurması yaprağı vardır. En altta bir şerit üzerinde Bislama dilinde ülkenin yerel sloganı *Long God yumi stanap* (Türkçe:Tanrı'nın yanındayız) yazmaktadır.

## Ayrıca bakınız
*Vanuatu bayrağı

## Kaynakça
Afferbach

**Afferbach**, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir.

## Ayrıca bakınız
Bavyera'daki nehirler listesi
Tonga arması

**Tonga arması**, Tonga devletinin resmî armasıdır. 1875'te anayasanın oluşturulmasıyla birlikte tasarlanmıştır.

Arma kraliyet sancağından etkilenerek hazırlanmıştır. En ortada sarı bir çerçeve dörde ayrılmıştır. Bu dört parçanın en ortasında içinde kırmızı bir haç olan beyaz altı köşeli yıldız bulunur. Kalkanın sol üstte sarı bir zemin üzerinde üç beyaz altı köşeli yıldız bulunur. Sağ üstte kırmızı zemin üstünde kraliyet tacı bulunur. Sol altta mavi zemin üzerinde barışı simgeleyen ve ağzında zeytin dalı tutan bir güvercin bulunur. Sağ altta ise üst üst konan üç kılıç vardır. Kalkanın üstünde sol ve sağ köşede Tonga bayrağı bulunur. En tepede defne çelengi ile bezenmiş kraliyet tacı vardır. En altta Tongaca * Ko e ʻOtua mo Tonga ko hoku Tofiʻa* (Türkçe: Tanrı ve Tonga benim mirasımdır) yazmaktadır.

## Galeri

File:Royal_Standard_of_Tonga.svg|Tonga Kraliyet Sancağı


## Ayrıca bakınız
*Tonga bayrağı

## Kaynakça
Lars-Emil Johansen

**Lars-Emil Johansen** (d. 24 Eylül 1946), Grönlandlı siyasetçi. Johansen, Amerika kıtasında Arktika'nın bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan Kuzey Amerika'ya dâhil edilen ve Avrupa ülkesi Danimarka'ya bağlı bir bölge olarak kendi kendine yönetim hakkına sahip olan Grönland'da 1991'den 1997'ye kadar Grönland'ın ikinci başbakanı ve 2013'ten 2018'e kadar Inatsisartut'un sözcüsü olarak görev yapmıştır.

Johansen, 1987 ile 1997 yılları arasında Siumut siyasi partisinin başkanıydı ve 1979'da kuruluşundan bu yana Landsting'de oturuyordu. Landsting'in kurulmasından önce, 1973'ten itibaren Grönland'ı Danimarka Parlamentosu'nda temsil etti, 2001'de yeniden kazandığı ve 2011'e kadar elinde tuttuğu bir pozisyon. Ayrıca 2015'ten 2016'ya kadar Batı İskandinav Konseyi başkanıydı

## Erken dönem
Qaasuitsup belediyesindeki Uummannaq yakınlarındaki küçük bir yerleşim yeri olan Illorsuit'te ticaret temsilcisi Kristian Johansen ve bölge ebesi Elisabeth Johansen'in oğlu olarak doğdu; annesi 1959'dan 1975'e kadar ilk kadın ülke konseyi üyesiydi.

1970 yılında Johansen, öğretmenlik eğitimini tamamladı ve ertesi yıl, Landsting'in kurulmasından önce Grönland'daki en güçlü yerel otorite olan Grönland ülke konseyine seçildi.

Danimarka Dannebrog Nişanı ve Norveç Kraliyet Liyakat Nişanı'nın yanı sıra iki tür Nersornaat, gümüş Nersornaat ve altın Nersornaat (Grönland Üstün Hizmet Madalyası) Komutanlığına atandı.

Norveç Yıldızı Şövalye Komutanı Dannebrog Nişanı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Biography on the website of the Danish Parliament (Folketinget)
Arus Voskanyan

**Arus Voskanyan** (doğumda**: Arusyak Darbasyan)** (, 28 Nisan 1889 - 20 Temmuz 1943) Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusudur.

## Hayatı
Arus Voskanyan, 28 Nisan 1889'da Osmanlı İmparatorluğu'nun Konstantiniyye şehrinde doğdu. Εğitimini İstanbul Ermeni Esayan okulu ve Fransız kolejinde tamamladı. Kısa bir dönem öğretmenlik yaptı. İlk kez doğduğu şehir olan Konstantiniyye'de Vahram Papazyan ile sahneye çıktı. Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli şehirlerinde sahne aldıktan sonra Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne gitti. Burada yeni açılan akademik tiyatronun temel direklerinden biri oldu.

Oyuncu 20 Temmuz 1943'te Ermenistan'ın başkenti Erivan'da tifodan öldü

.

ç

## Kaynakça
Nemesia strumosa

**Nemesia strumosa,** papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık bir bitkidir. Doğal olarak Güney Afrika'ya özgüdür ancak yaygın olarak dünya genelinde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Nemesia strumosa, 30 ila 60&nbsp;cm yüksekliğe kadar büyüyebilen gösterişli bir bitkidir. Yaprakları sivri uçlu, uzun ve dar, düzenli olarak dişli ve koyu yeşil renklidir. Çiçeklerinin çapı 4 ila 5&nbsp;cm arasında değişir ve beyaz, pembe, mor, kırmızı ve sarı renklerde olabilir. Çiçekler genellikle tek tek büyür ancak bazı türlerde salkım şeklinde de görülebilir.

Nemesia strumosa, hafif kumlu ve iyi drene edilmiş topraklarda yetişir. İyi sulanmış ve güneş ışığına maruz kalan bölgelerde daha iyi büyür. Bitki genellikle yaz aylarında çiçek açar ve soğuk havalara dayanıklıdır.

## Üretim & kullanım alanları
Nemesia strumosa, bahçelerde, parklarda ve kent peyzajında yaygın olarak kullanılır. Çiçekleri kesilerek, buketler ve çiçek aranjmanları yapmak için de kullanılabilir.

Bitki, genellikle tohumlarla üretilir. Tohumlar, sıcaklık ve nem kontrolü altında çimlenir. Bitkinin çiçek açtığı dönemde, ölü çiçeklerin kesilmesi bitkinin daha fazla çiçek açmasına yardımcı olur.

## Etimoloji
"Nemesia" kelimesi, Yunanca "*nemesis*" kelimesinden türetilmiştir ve "kıskançlık" veya "intikam" anlamına gelir. Bu isim, bitkinin güzel ve renkli çiçeklerine atıfta bulunarak verilmiştir.

"*Strumosa*" kelimesi ise, Latince "struma" kelimesinden türetilmiştir ve "yastık benzeri şişlikler" anlamına gelir. Bu isim, bitkinin yapraklarının şişkin görünümüne atıfta bulunarak verilmiştir.

## Galeri

## Dış bağlantılar
* 
* 
## Kaynakça
Bağımsız Uluslararası Ukrayna Araştırma Komisyonu

Ukrayna'daki **Bağımsız Uluslararası Araştırma Komisyonu**, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından 4 Mart 2022'de, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinde insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerini araştırmak üzere kurulmuş bir Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonudur. Komisyon, raporlarını 18 Ekim 2022 ve 16 Mart 2023 tarihlerinde teslim etti.

## Kuruluş
3 Mart 2022'de Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi (UNHRC), 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin insan hakları üzerindeki etkisini tartışmaya başladı. UNHRC'nin 4 Mart tarihli A/HRC/49/L.1 sayılı kararıyla topyekun Rus işgalinin yol açtığı insan hakları ve uluslararası hukuk ihlallerini kınandı, Rusya'ya Ukrayna'daki ihlallerini durdurması daha fazla ihlalin önlenmesi için uluslararası kabul görmüş Ukrayna topraklarından tamamen çekilme çağrısı yapılarak, Ukrayna hakkında bağımsız bir uluslararası soruşturma komisyonu kurulmasına karar verildi. Karar UNHRC tarafından 32 kabul, 13 çekimser ve 2 ret oyuyla (Eritre ve Rusya) kabul edildi.

UNHRC Rusya temsilcisi Evgeni Ustinov, soruşturma komisyonunu "Ukrayna'daki sivillere yardım etmek için daha iyi amaçlara kullanılabilecek kaynakların israfı" olarak tanımladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, UNHRC'nin ilgili tüm gruplar tarafından Ukrayna'da insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerine yönelik bir soruşturma komisyonu oluşturmasına desteğini ifade etti.

## Yapı
Soruşturma komisyonu başlangıçta, bir yıllığına Norveç'ten Erik Møse başkanlığında ve ayrıca Bosna-Hersek'ten Jasminka Džumhur ve Kolombiya'dan Pablo de Greiff'in de aralarında bulunduğu, üç insan hakları uzmanını içerecek şekilde kuruldu.

## Hedefler
Araştırma komisyonunun amacı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali bağlamında insan hakları ve uluslararası insancıl hukuka yönelik tüm iddia edilen ihlalleri ve suiistimalleri soruşturmaktır. Komisyonun, ilk olarak Eylül 2022'de UNHRC'nin elli birinci ve elli ikinci oturumlarına ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun yetmiş yedinci oturumuna rapor vererek, araştırmasına dayalı tavsiyelerde bulunması gerekiyor.

## Rapor
Komisyon, 18 Ekim 2022'de Kiev, Çernihiv, Harkiv ve Sumı olmak üzere dört bölgede 2022 şubat sonu ile aynı yılın mart ayı arasında meydana gelen olaylara ilişkin raporunu yayımladı. Komisyon, Ukrayna güçlerinin savaş suçu olarak nitelendirilen iki olay da dahil olmak üzere birkaç uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini belirtse de savaştaki çoğu ihlalden Rus silahlı kuvvetlerinin sorumlu olduğunu tespit etti.

## Ayrıca bakınız

* Ukrayna'da Uluslararası Ceza Mahkemesi soruşturması
* Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin yasallığı
* Ukrayna'daki Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Independent International Commission of Inquiry on Ukraine  (İngilizce)
Fedir Manaylo

**Fedir Manailo** ( Ukrainian  , 1910–1978), dışavurumcu hareketten etkilenen Zakarpattia Oblast'tan Ukraynalı bir sanatçıydı. O zamanlar Avusturya-Macaristan'ın bir parçası olan bugünkü Zakarpattia Oblastı'nın toprakları, daha sonra 1945'e kadar Çekoslovakya ve Macaristan'ın bir parçası olmuştu.

Manailo, Prag'daki Sanat ve Teknik Okulu'nda Brunner ile birlikte okudu. 1930'da Fransa'yı ziyaret etti, Paris, Marsilya ve Lyon, Fransa'ya gitti. 1937'den 1945'e kadar Uzhhorod Sanat Okulu'nda ders vermeye başlamadan önce Uzhhorod Ticaret Okulu'nda dekoratif sanat dersleri verdi. 1940'lardan başlayarak Manailo, *Zakarpattia'nın* sahnelerini resmetti.

## Kaynakça
Vadim Sidur

**Vadim Abramoviç Sidur** (28 Haziran 1924, Yekaterinoslav - 26 Haziran 1986, Moskova) Ukraynalı-Sovyet avangart heykeltıraş ve bazen *Sovyet [[Henry Moore]]* olarak anılan sanatçıydı. Sidur, **Grob-Art** (*Coffin-Art*) adlı bir stilin yaratıcısıdır. Ayrıca *En Mutlu Sonbahar* (Самая Счастливая Осень) adlı bir şiir kitabı ve *Mevcut Durum Anıtları* (Памятники Современному Состоянию) adlı bir anı kitabı bıraktı.

## Biyografi
Sidur, Yekaterinoslav'da (şu anda Dnipropetrovsk, Ukrayna ) Yahudi bir baba ve Rus bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. En unutulmaz çocukluk anılarından biri , 1932-1933 Holodomor'uyla ilgili olaylardı. Vadim Sidur, otobiyografik eseri "Mevcut duruma Anıt" https://imwerden.de/publ-7655.html  adlı otobiyografik çalışmasında özellikle köylerdeki kıtlık nedeniyle toplu ölümlerden, ceset yeme ve yamyamlık vakalarından bahseder. Ayrıca Torgsin sisteminin çalışmasından da bahsediyor. Özellikle annesinin, Dnipropetrovsk'taki bir dükkanda bir gümüş kaşığı bir kilogram unla değiştirdiğinden bahseder. 1942'de Kızıl Ordu'ya alındı ve memleketi yakınlarında II. Dünya Savaşı'nda savaştı. Çenesinden bir kurşunla yaralandıktan sonra engelli gazi olarak taburcu edildi. Sidur tıp okuma planlarından vazgeçti ve onun yerine Moskova'daki Stroganov Moskova Devlet Sanat ve Endüstri Üniversitesi'ne girdi, burada öğretmenleri GI Motovilov ve SL Rabinovich idi. 1957'de SSCB Sanatçılar Birliği'ne üye oldu.

Erken dönemde gerçekçi seramik heykeller yarattı. Körlerin Başları, Ernst Neizvestny'nin kayadan kesilmiş portresi gibi eserleri de vardı. 1950'lerde Sidur'un sanatı resmi kanondan saptı ve 1959'da onu tamamen terk ederek  kendi sanat dilini geliştirdi.

1960'larda, neredeyse tamamı artık Rusya ve Batı meydanlarında gerçekten de halka açık anıtlar olan *Anıtlar* (Монументы) heykel serisini üretti. Bu çalışmada ve ilgili *Engelli* (Инвалиды) serisinde, sanatsal formu bir sembole, işarete veya formüle yoğunlaştırmaya çalıştı.

Daha sonra, gelecekteki küresel felaketlerin habercisi olan sanatçı merkezli kendi felsefesi üzerinde çalıştı. Bu fikrin sanatta cisimleşmesi, Sidur'un sanatta yeni bir yön olarak gördüğü Grob-Art tarzı oldu. 1974'te, kendisini bir efsane olarak tanımladığı *Mevcut Durum Anıtları* (Памятники Современному Состоянию) kitabı üzerinde çalıştı. Ayrıca kitaptan uyarlanan bir yer altı filmi de çekmiştir. *Erkek ve Kadın*, *Annelik adlı* heykel serisinde çalıştı. 1980'lerde, ölümünden kısa bir süre önce, *En Mutlu Sonbahar* (Самая Счастливая Осень) adlı bir şiir kitabı yazdı.

1960'lardan beri Sidur'un eserleri Batı'da tanınır hale geldi. Sovyetler Birliği'nde, 1968'de Moskova'daki *Yazarlar Evi'ndeki* bir günlük sergi dışında, 1950'den ölümüne kadar eserleri sergilenmedi. Sidur'un ölümünden sonra ve perestroyka'nın başlamasıyla birlikte *Vadim Sidur Müzesi* (1995'ten beri *Moskova Devlet Vadim Sidur Müzesi* olarak anılır) kuruldu ve Sidur'un sanatsal mirası *ulusal bir hazine* olarak kabul edildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Vadim Sidur Müzesi
* Sidur.net