DVD

**DVD**, CD-ROM görünümünde elektronik kayıt ortamıdır. İngilizce **''D**igital **V**ersatile **D**isc* ('Çok Amaçlı Dijital [Sayısal] Disk') ya da Digital Video Disc (Dijital [Sayısal] Video Diski) sözcüklerinin kısaltmasıdır. 1995 yılında icat edilip geliştirilmiş ve ilk olarak 1 Kasım 1996'da Japonya'da piyasaya sürülmüştür. CD'ye göre, çok daha yüksek kayıt kapasitesine sahiptir. [[DVD-R]], [[DVD-D]], [[DVD+VR]], [[DVD+R]], [[DVD-R DL]], [[DVD+R DL]], [[DVD-R DS]], [[DVD-R DL]], [[DVD-R DS]], [[DVD+R DS]], [[DVD-RW]], [[DVD+RW]], [[DVD-RAM]], [[DVD-D]], [[DVD-A]], [[DVD-Video]], [[HVD]], [[Flexplay]], [[EcoDisc]], [[MiniDVD]] gibi çeşitleri vardır. Gündelik yaşamda, teknik tanımı dikkate alınmadan ve sözcüğün açılımı düşünülmeden, yaygın olarak, DVD üzerine kaydedilmiş, film ya da video anlamında kullanılır.

Standart tek katmanlı bir DVD 4,7 GB'a kadar veri depolayabilirken, çift katmanlı bir DVD 8,5 GB'a kadar veri depolayabilir. Çift katmanlı, çift taraflı DVD'ler en fazla 17,08 GB'a kadar veri depolayabilir.

== Yaygınlaşması ve tarihçe ==
[[CD]] (*Compact Disc*, Taşınabilir Disk) denilen kayıt ortamları ilk kez, 1990'lı yılların başında kullanılmaya başladı ve gerek üretici firmalar, gerekse, kullanıcılar tarafından büyük kabul gördü. Bunun uzantısı olarak kullanımı bilişim, müzik ve sinema endüstrisi alanlarında hızla yaygınlaştı.

1990'lı yıllarda asıl amaç, kayıt süresi açısından, ihtiyaca cevap veremeyen, [[VideoCD]]'den (VCD) daha fazla kayıt kapasitesine sahip uygun bir kayıt ortamı geliştirmekti. Bunun uzantısı olarak, daha fazla kayıt imkânı sağlayan yeni bir kayıt ortamı üzerinde çalışılmaya başladı.

İlk etapta, [[Sony]] ve [[Philips]] tarafından geliştirilen [[MultiMedia CD]] (MMCD) ile [[Toshiba]] ve [[Time Warner]] tarafından desteklenen [[Super Density CD]]'lerin (SD) bu ihtiyacı karşılayacağı düşünüldü ise de, bu gerçekleşmedi. Sonunda birbirinden ayrı olarak çalışan bu gruplar, film endüstrisinin de baskılarıyla, 1995 yılında, ortak bir standart üzerinde çalışmaya karar verdi.

İlk başta, sadece video görüntüler için düşünülen DVD kısaltması, "Digital Video Disc" anlamında kullanılmakta iken, daha sonra başka alanlarda da kullanılabileceği düşünülerek "Digital Versatile Disc" (İng. *versatile*, Alm. *vielseitig*, çok amaçlı) anlamında kullanılmaya başladı.

Günümüzde büyük bir DVD pazarı oluşmuş olsa bile ([[Almanya]]'daki verilere göre, 2001 yılında sinema filmi olarak satılan DVD sayısı [[VHS]] video kaset satışlarını geride bırakmış olmasına rağmen) daha yoğun kayıt imkânı sunan, yeni kayıt ortamları üzerine yapılan çalışmalar devam etmektedir.

Bunlar içinde en çok dikkat çeken çalışmalar, [[Blu-ray Disc]] (kısaca Blu-Ray) ve [[High Definition DVD]] (HD-DVD) üzerinde yapılan çalışmalardır..

== Teknik bilgiler ve DVD türleri ==
DVD'ler 0.6&nbsp;mm kalınlığında plastik kaplı [[polikarbonat]]tan,iki disk in birleşmesinden ve çok daha ince yansıtıcı bir [[alüminyum]] ya da [[altın]] tabakadan oluşur. Bu iki disk birbirine yapıştırılarak 1.2&nbsp;mm'lik bir disk oluştururlar. Oluşan disk iki yüzünden ya da tek yüzünden okunabilecek şekilde tasarlanabilir. Tabakaların bir CD'nin yarısı kalınlığında olmasının nedeni daha yüksek [[numerik aparat]]ı olan bir lensle okunabilmeyi ve daha küçük ve dar çukurlarla bilgi yazabilmeyi sağlamasıdır.

Tek katmanlı bir DVD, standart bir CD'nin yedi katı olan 4.7 GB bilgiyi saklayabilir. 650&nbsp;nm dalga boyundaki kırmızı bir [[lazer]] (CD için bu değer 780&nbsp;nm'dir) ve 0.6'lık bir [[numerik aparat]]la (CD için 0.45), okuma çözünürlüğü 1.65 kat artmıştır. Bunun iki boyutta olduğunu da düşünürsek fiziksel veri saklama boyutunun 3.5 kat arttığını görebiliriz. DVD, fiziksel tabakada daha verimli bir kodlama yöntemi kullanır. CD'nin hata düzeltme sistemi [[CIRC]], yerini daha güçlü [[Reed-Solomon]] ürün koduna bırakmıştır, RS-PC; aynı şekilde [[Yediye Ondört Modülasyonu]] (EFM) de yerini, sekize on altı modülasyonu kullanan [[EFMPlus]]'a bırakmıştır. CD'deki gibi altkod yoktur. Sonuç olarak, DVD biçimi, üçüncül hata düzeltme tabakası kullanan CD-ROM biçiminden yüzde 47 oranında daha verimlidir.

DVD'nin çeşitli uygulama alanları vardır:
* [[#DVD-Video|DVD-Video]] (filmler (görüntü ve ses))
* [[DVD-Audio]] (yüksek kaliteli ses)
* [[SACD]] (yüksek kaliteli ses)
* DVD-VR (TV'den ya da kameradan kaydedilmiş görüntü ve ses)
* DVD+VR (+R ve +RW disklere kayıt için DVD-Video)
* PS2 DVD ([[PlayStation 2]] oyunları için)
* Xbox DVD ([[Xbox]] oyunları için)
* DVD-Data (veri saklamak için)

Disk ortamı şunlar olabilir:

* DVD-ROM: salt okunur, kalıpla üretilmiş
* [[DVD-R]]: bir kere yazılır
* [[DVD-RW]]: tekrar yazılabilir
* [[DVD-RAM]]: rastgele erişimle tekrar yazılabilir
* [[DVD+R DL]]: iki katmanlı bir kez yazılır



Diskin bir ya da iki tarafı olabilir ve her taraf için bir ya da iki katmanı olabilir; taraf ve katmanlar diskin boyutunu belirler.

* DVD-5: tek taraflı, tek katman, 4.7 GB (4.38 GiB)
* DVD-9: tek taraflı, çift katman, 8.5 GB (7.92 GiB)
* DVD-10: çift taraflı, tek katman iki yüzünde, 9.4 GB (8.75 GiB)
* DVD-14: çift taraflı, çift katman tek yüzünde, diğerinde tek, 13.3 GB (12.3 GiB)
* DVD-18: çift taraflı, çift katman iki yüzünde, 17.1 GB (15.9 GiB)

== DVD kodları ==
DVD kodları, DVD'lerdeki bilgilerin okuyucular tarafından algılanmasını sağlar, ancak usta ellerde yazılabilen bu kodlar günümüzde bilgisayarlar aracılığıyla da yazılabilmektedir.

== Ayrıca bakınız ==

* [[Blu-ray]]
* [[DIVX]]: DVD'nin değiştirilmiş formu 
* [[DVD bölge kodları]]
* [[DVD-D]]: DVD'nin değiştirilmiş formu
* [[DVD±R]]
* [[HD DVD-RW]]
* [[DVD+RW DL]]
* [[DVD-RW DL]]
* [[DVD-RW2]]
* [[Geliştirilmiş çoklu disk]]	
* [[HD DVD]]	
* [[Inkjet yazabilir DVD]]	
* [[MiniDVD]]	
* [[Çoklu kayıt]]	
* [[MVI]]	
* [[Nuon]]	
* [[Optik disk]]
* [[Ripleme]]
* [[Riplock]]	
* [[SACD|Super Audio CD]]	
* [[DVD Oynatıcı (Windows)]]
* [[DVD Oynatıcı (macOS)]]
* [[DVD oynatıcısı]]
* [[Windows DVD Maker]]
* [[DVD Studio Pro]]
* [[DVD single]]
* [[DVD Forum]]
* [[DVD Kartı]]


== Kaynakça ==


== Dış bağlantılar ==
* [https://web.archive.org/web/20150801085951/http://dvd-collector.org/ DVD Collector] (*DVD Koleksiyoncusu'')