Homo rhodesiensis

***Homo rhodesiensis***, Arthur Smith Woodward (1921) tarafından Zambiya Broken Hill'deki bir mağaradan çıkarılan bir Orta Taş Devri fosili olan Kabwe 1'i ("Kabwe kafatası" veya "Kırık Tepe (Broken Hill) kafatası", ayrıca "Rodezya insanı" ismiyle de anılır) sınıflandırmak için önerilen tür adıdır.  2020'de kafatası 324.000 ila 274.000 yıl öncesine tarihlendirildi. Türe ait diğer benzer yaşlı örnekler de mevcuttur.

*Homo rhodesiensis*, günümüzde çoğunlukla *[[Homo heidelbergensis]]* veya muhtemelen *Homo heidelbergensis* sensu lato'nun bir Afrika alt türü ile eşanlamlı olarak kabul edilir,Orta Pleistosen (c. 0.8-0.12 mya) aralığında Afrika ve Avrasya'ya yayılmış polimorfik bir tür olarak tanımlandır. *Homo sapiens arcaicus* ve *Homo sapiens rhodesiensis* gibi başka tanımlamalar da önerilmiştir. White *vd.* (2003), Rodezya insanını *[[Homo sapiens idaltu|Homo sapiens idaltu'nun]]* (Herto Adamı) atası olarak önerdi.

*Homo sapiens*'in *Homo rhodesiensis*'ten türediği sıklıkla öne sürülmüştür, ancak 400-260 bin yıl öncesi arasında bir fosil boşluğu bulunmaktadır.

## Fosiller

20. yüzyılda Doğu Afrika'da (Bodo, Ndutu, Eyasi, Ileret) ve Kuzey Afrika'da (Salé, Rabat, Dar-es-Soltane, Djbel Irhoud, Sidi Aberrahaman, Tighenif) morfolojik olarak karşılaştırılabilir çok sayıda fosil kalıntısı gün ışığına çıktı.

* Broken Hill kafatası veya "Rodoslu Adam" olarak da adlandırılan **[[Kabwe 1]]**, 1921'de Arthur Smith Woodward tarafından *Homo rhodesiensis* için tip örneği olarak atandı; çoğu çağdaş bilim adamı "rhodesiensis" taksonunu tamamen terk eder ve onu *Homo heidelbergensis*e atar. Kafatası, Mutwe Wa Nsofu Bölgesinde, 17 Haziran 1921'de İsviçreli bir madenci olan Tom Zwiglaar tarafından Kuzey Rodezya Broken Hill'deki (şimdi Kabwe, Zambiya) bir kurşun ve çinko madeninde keşfedildi. Kafatasına ek olarak, başka bir bireye ait bir üst çene, bir sakrum, bir kaval kemiği ve iki uyluk kemiği parçası da bulundu.
* **[[Bodo kafatası]]**: 600.000 yıllık fosil, 1976'da, Etiyopya'nın Awash Nehri vadisindeki Bodo D'ar'da Jon Kalb liderliğindeki bir keşif gezisinin üyeleri tarafından bulundu. Kafatası Kabwe'ninkilere çok benzer olmasına rağmen, Woodward'ın isimlendirmesi kullanılmadı ve onu keşfedenler onu *H. heidelbergensis*e atadılar. Kafatası, *[[Homo ergaster]]* / *erectus* ile *Homo sapiens* arasında bir geçişi temsil eden özelliklere sahiptir.
* **[[Ndutu kafatası]]**, Kuzey Tanzanya'daki "Ndutu Gölü'nden gelen insansı", yaklaşık 600-500.000 ya da 400.000 yaşındadır. 1976'da RJClarke onu *[[Homo erectus]]* olarak sınıflandırdı ve *H. sapiens*e benzerlik noktalarının da tanınmasına rağmen, genel olarak bu şekilde değer gördü. Afrika'daki benzer buluntularla yapılan karşılaştırmalı çalışmalardan sonra, *H. sapiens*in bir Afrika alt türüne tahsis edilmesi, Phillip Rightmire tarafından en uygun olarak kabul edildi. Dolaylı bir kranyal kapasite tahmini 1100&nbsp;cm3'ü gösteriyor. Rightmire tarafından önerildiği gibi, supratoral sulkus morfolojisi ve çıkıntının varlığı "Nudutu occiput'a *Homo erectus'unkinden* farklı bir görünüm verir". Ve 1989 tarihli bir yayında Clarke şu sonuca varmıştır: "Beynin genişletilmiş parietal ve oksipital bölgeleri temelinde arkaik *Homo sapiens*e atanmıştır". Ancak Stinger (1986),kalınlaşmış bir iliak sütununun *Homo erectus* için tipik olduğuna işaret etti. 2016 yılında Chris Stringer, kafatasını erken dönem *H. sapiens* yerine *Homo heidelbergensis* / *Homo rhodesiensis'e* (*Homo erectus* ve *Homo sapiens* arasında bir ara tür olarak kabul edilen bir tür) ait olarak sınıflandırdı, ancak " diğer bazı *H. rhodesiensis* örneklerine göre daha sapiens benzeri bir zigomaksiller" gösterdiğini düşünüyordu.
* 1953 yılında Güney Afrika'da bulunan ve yaklaşık 500.000 yaşında olduğu tahmin edilen **[[Saldanha insanı|Saldanha kafatası]]**, 1955'ten 1996'ya kadar en az üç taksonomik revizyona tabi tutulmuştur.

## Ayrıca bakınız
* *[[Homo heidelbergensis]]*
* Fosil alanlarının listesi
* İnsan evriminin fosil listesi

## Kaynakça

## Edebiyat

* 
* 
* .
* 
* .
* .

## Dış bağlantılar

* 
* 
* Human Timeline (Interactive)  – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).