Hilakku

**Ḫilakku** (), daha sonra **Pirindu** (), olarak bilinen, Demir Çağı'nda MÖ 1. binyılda, güney Anadolu'da var olmuş, Luvice konuşan bir Geç Hitit Devleti'dir.

## İsim

### Ḫilakku
Bu krallığın yerli adı, Demir Çağı’na ait Hiyeroglif Luvice yazıtların yokluğu nedeniyle günümüzde hâlâ bilinmemektedir. Bununla birlikte, krallığın aşağıda belirtilen adlandırmalarla ihtiyatla özdeşleştirilebileceği ileri sürülmüştür:

* Hitit İmparatorluğu metinlerinde geçen Ḫilika ülkesi ();
* Melid kökenli yazıtlarda anılan Ḫilikka diyarı (*𔗒𔔹𔗧𔔂*)
* Gurgum Kralı I. Ḫalparuntiya’nın kayıtlarında geçen Ḫirikka ülkesi (*𔗒𔖱𔓯𔗧𔔂*)

Yeni Asur dönemine ait Akadca kaynaklarda bu krallık Ḫilakku () adıyla anılmaktadır. Grek-Romen dönemde Kilikya (Cilicia) olarak bilinen bölgenin adı da bu Ḫilakku adından türetilmiştir.

### Pirindu
Yeni Asur İmparatorluğu’nun çöküşünü takiben Ḫilakku ülkesi, Yeni Babil dönemine ait Akadca kaynaklarda Pirindu adıyla yeniden ortaya çıkmaktadır ( ve ).

**Pirindu** adının, “*taşlık (yer)*” anlamına gelen Luvice *Piruwanda* adından türediği düşünülmektedir. Bu adlandırma, söz konusu bölgenin daha sonraki Grekçe ve Türkçe adları olan *Kilikia Trakheia* (Grekçe: *Τραχεῖα Κιλικία*) ve  ile anlam bakımından örtüşmektedir.

Yeni Babil kaynaklarında geçen Pirindu adının, Hitit İmparatorluğu kayıtlarında bir altın kaynağı olarak anılan *Pirundummeya* ülkesi () ile özdeş olup olmadığı ise kesinlik kazanmamıştır.

## Coğrafya

### Konum
**Ḫilakku Krallığı**, Klasik Antik Çağ’da Kilikya olarak anılacak olan bölgenin batı kesiminde yer almakta olup, daha özelde Dağlık (*Taşlık*) Kilikya (; **') olarak adlandırılan bölümde bulunmaktaydı. Krallık, kuzey ve kuzeybatıda [[Toros Dağları|Toros]] ve [[Bolkar Dağları|Bolkar]] Dağları çevresinde, Ḫiyawa’nın kuzey ve kuzeybatısında, bu bölge ile [[Tabal]] coğrafyası arasında konumlanmıştı. Bu konum itibarıyla Ḫilakku, Dağlık Kilikya’nın kuzey ve kuzeydoğu kesimlerine tekabül etmekte olup, özellikle daha sonraki [[Olba]] bölgesi ile [[Kalykadnos]] (günümüz ''Göksu'') Nehri’nin aşağı havzası boyunca uzanan alanlarla örtüşmektedir.

''Ḫilakku''’nun doğu sınırı, [[Konya Ovası]]’nın güneydoğusu ile [[Tarsus]]’un kuzeyi arasında yer alan dağlık bölgede bulunmaktaydı; batı sınırını ise, vadisi aracılığıyla krallığı Konya Ovası’na bağlayan Kalykadnos (''Göksu'') Nehri oluşturmaktaydı.

Yeni Babil dönemi itibarıyla **Pirindu**, Dağlık (''Taşlık'') Kilikya’nın batı ve güney kesimlerinde yer almakta olup, Kalykadnos (''Göksu'') Nehri’nin batısındaki toprakları da kapsayacak şekilde genişlemişti. Bu genişleme sonucunda ''Pirindu'', batıda ''Sallunê''’ye, güneyde ise Akdeniz kıyılarına kadar ulaşmıştı. Doğuda ise Pirindu’nun hâkimiyet alanı, Ovalık Kilikya’da yer alan ''Ḫarrua'' kentine kadar uzanmaktaydı.

=== Komşuları ===
**Ḫilakku**’nun komşuları, doğusunda yine bir Geç Hitit Devleti olan [[Ḫiyawa]], kuzeyinde ise [[Tabal]] bölgesine ait krallıklar idi. Bu nedenle Yeni Asur dönemine ait kayıtlarda ''Ḫilakku'', sıklıkla ''Que'' (Ḫiyawa) ve ''Tabal'' ile birlikte anılmıştır. Güneyinde [[Akdeniz]] vardı. [[Klasik Antik Çağ]]'da [[Kilikya]] Tracheia, Kilikya Aspera adı verilen bölgeyi; günümüzde [[Mersin (il)|Mersin]] ile [[Antalya (il)|Antalya]] illeri arasındaki dağlık topraklar oluşturmaktadır.

=== Şehirler ===
Yeni Asur kaynakları, **Ḫilakku** adlı bir kentin varlığını kaydetmektedir; ancak bu durum, krallığın bir kent-devleti olduğu şeklinde yorumlanamaz. Nitekim söz konusu kentin, günümüz [[Kayseri]] kentine karşılık gelen ''Mazaka'' ile özdeşleştirilmesi isabetli değildir. Bu kaynaklar ayrıca ''Ḫilakku''’da “21 müstahkem kent ve bunlara bağlı yerleşimler”in varlığından da söz etmektedir ().

Yeni Babil dönemi sırasında ise **Pirindu*'’nun başkenti, [[Ura|Urā]] (ya da Urâ / Uraʾa) idi; krallığın diğer kraliyet kentlerinden biri ise [[Kirsu|Kirši]] olarak anılmaktadır.

== Krallar listesi ==

*  (), 
*  (), 
*  (; [[Luvice]]: **Sanda-Sarrumas''), 
* I. Syennesis (; Luvice: ), 
*  (), 
* II. Syennesis (; Luvice: ), 
* Xeinagoras of Halicarnassus (), 
* III. Syennesis (; Luvice: ), 

## Ayrıca bakınız
*Hititler
*Luviler
*Aramiler
*Demir Çağı
*Bronz Çağı

## KaynakLar
### Notlar

### Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*