Tosun Paşa (film, 1976)

***Tosun Paşa***, yönetmenliğini Kartal Tibet'in yaptığı, senaryosunu Yavuz Turgul'un kaleme aldığı ve yapımcılığını Nahit Ataman'ın üstlendiği 1976 yapımı komedi türündeki Türk sinema filmidir. Başrollerinde Kemal Sunal, Şener Şen, Müjde Ar, Adile Naşit ve Ayşen Gruda yer almaktadır. Film ayrıca Kartal Tibet'in yönetmenlik yaptığı ilk filmdir.

### 1939 Yapımı filmden uyarlama olduğu iddiası
Nâzım Hikmet'in 1939 yılında yazdığı senaryodan Muhsin Ertuğrul'un filme aldığı aynı adlı Tosun Paşa (1939) filminin isminden esinlenilmiştir. Fakat kimi kaynaklarda bir uyarlama olduğu öne sürülmektedir. Ancak hikaye ve konu açısından arada neredeyse hiçbir benzerlik yoktur.

Filmde Kemal Sunal'ın canlandırdığı "Tosun Paşa" karakteri, dönemin Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın oğlu Ahmed Tosun Paşa'dan esinlenilerek oluşturulmuştur. 1939 yılında çekilen filmde ise Tosun bir bebeğin adıdır.

## Konusu
Filmin olay örgüsü, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Mısır Eyaleti'nde geçmektedir. Tellioğulları ve Seferoğulları adlı iki meşhur aile, İskenderiye'nin en değerli yeri olan *Yeşil Vadi* için birbirleriyle kıyasıya bir mücadeleye girer. Vadinin kime ait olduğuna devlet görevlileri de karar veremezler. Tellioğlu ve Seferoğlu aileleri de bunun üzerine, Yeşil Vadi'yi ele geçirmek için İskenderiye'nin en büyük devlet memuru olan Daver Bey'in kızı Leyla'yı (Müjde Ar) almak için kıyasıya bir mücadeleye girerler. Daver Bey (Mete Sezer), Leyla'yı Seferoğulları'na vermeye karar verir. Bu durumda Tellioğlu ailesi, daha büyük bir torpil için evin uşağı olan Şaban'ı (Kemal Sunal) Kahire'nin en hatırı sayılır ve en heybetli paşası olan Tosun Paşa olarak tanıtırlar.

Tosun Paşa kılığındaki Şaban, Tellioğlu ailesinin en büyük oğlu Lütfü'nün (Şener Şen) yakın arkadaşı gibi davranıp Yeşil Vadi ve Leyla'yı Tellioğulları'na kazandıracağına, Leyla'ya kendisi âşık olur ve her şeyi eline yüzüne bulaştırır. Sonuçta işler Arap saçına döner ve en sonunda hakiki Tosun Paşa, Kahire Sarayı'ndan çıkar gelir.

Gerçek Tosun Paşa (Oktar Durukan), Yeşil Vadi'ye el koyar ve Daver Bey'in kızı Leyla'yı kendine eş olarak alır. Neticede bu olaydan ötürü kellelerini bile zor kurtaran Tellioğulları, hayatta kaldıklarına şükreder bir hâle gelirler. Herkesin gözünde suçlu Şaban olmuştur. Halbuki Lütfü kendi kazdığı kuyuya düşmüş, esas Tosun Paşa'nın varlığını bir an için unutmuştur.

## Çekim mekânları

Filmde Tellioğulları ailesinin ikâmet ettiği konut olarak Yeşilköy semtindeki Simenoğlu Köşkü kullanıldı. Filmin çöl sahneleri İstanbul'un Arnavutköy ilçesinin Ağaçlı köyünde çekilirken, İskenderiye beyi Daver Bey'in köşk sahnelerinde dış mekân olarak Emirgân'daki Sarı Köşk, iç mekân sahneleri için ise Sarıyer'de bulunan Said Halim Paşa Yalısı seçildi. Tellioğulları ve Seferoğulları ailelerinin sahip olma mücadelesi verdiği *Yeşil Vadi* ise, İstanbul'un Kemerburgaz ilçesindedir.

## Çekim kazası
Filmde Tellioğulları'nın reisi olan *Akil* karakterini canlandıran Akil Öztuna, filmin çekimlerinin devam ettiği Kemerburgaz'da deveden düşerek iç kanama geçirdi ve hastaneye kaldırıldı. Filmin başlarında görünen Akil Öztuna, sonraki devam çekimlerine katılamadı ve sonraki sahnelerde gözükmedi. 18 Kasım 1976'da, film gösterime girmeden 71 yaşında hastanede hayatını kaybetti. Zihni Göktay ile 2014 yılında yapılan bir röportajda bahsi geçen olayı anlatması üzerine ölüm nedeninin deveden düşmesi olduğu sanılmıştır. Ancak, anlatılan olayın yanlış anlaşıldığı daha sonradan torunu tarafından açıklanmıştır; deveden düştüğünün doğru olduğunu fakat ölümünün bu olayla ilgisi olmadığını belirtmiştir.

## Oyuncular

### Tellioğulları

* Kemal Sunal — Şaban (Sahte Tosun Paşa)
* Şener Şen — Lütfü
* Akil Öztuna — Akil
* Adile Naşit — Adile
* Ayşen Gruda — Zekiye
* Tuncay Gürel — Bekir (Küçük Enişte)
* Ergin Orbey — Vehbi
* Oya Aydonat — Emine
* Zihni Göktay — Ruhi
* Filiz Toprak — Fatma
* İhsan Bilsev — Mülayim
* Günfer Feray — Hatice

### Seferoğulları

* Sıtkı Akçatepe — Sıtkı
* Cevdet Arıkan — Suphi
* Hikmet Gül — Rukiye
* Ata Saka — Kasım
* Ayten Erman — *Mor elbiseli*
* Akif Kilman — *Akil'e sopayla vuran*
* Nevin Güler — *Sarı elbiseli*
* Tevfik Şen — *Mavi ceketli*
* Suna Yıldızoğlu — *Sarışın kız*
* Sıdıka Duruer

### Diğer karakterler

* Müjde Ar — Leyla
* Mete Sezer — Daver Bey
* Oktar Durukan — Hakiki Tosun Paşa
* Bilge Zobu — Merasim kumandanı
* Yasemin Esmergül — Dadı
* Hayri Esen — Defterdar Bey
* Celal Yonat — Çığırtkan
* Ali Demir — Tellioğulları'nın yanlışlıkla kaçırdığı kişi

## Ayrıca bakınız

* Süt Kardeşler
* Çöpçüler Kralı
* Kemal Sunal filmografisi
* Şener Şen filmografisi
* Tosun Paşa (1939) - filmin konusuna dair özet bilgi mevcuttur.

## Kaynakça

## Notlar


## Dış bağlantılar
* Bichon (IMDb)
* Tosun Paşa (IMDb)