Grand Theft Auto

***Grand Theft Auto*** (Türkçe: Büyük Araba Soygunu), resmi kısaltması ile ***GTA***, oyun programcısı David Jones ve Mike Dailly, Dan ve Sam Houser kardeşler ile oyun tasarımcısı Zachary Clarke tarafından yaratılan video oyunu serisidir. İlk olarak Rockstar North (eski adıyla DMA Design) tarafından Birleşik Krallık’ta geliştirilmiş ve Rockstar Games tarafından yayımlanmıştır. Serinin adı büyük otomobil soygunu anlamına gelen “grand theft auto” teriminden gelmektedir.

Seride geçen hayali mekânlar Amerikan şehirlerinden esinlenilerek tasarlanmıştır. Oyunlar oyuncuların hikâyede ilerleyebilmek için görev yapabildikleri, bununla birlikte aksiyon-macera, sürüş, rol yapma, gizlilik ve yarış elementlerini de içeren serbest dünya üzerine odaklanmıştır. Serinin konusu genellikle Amerikan kültürünün komedi ile eleştirisi olsa da yetişkinlere yönelik doğası ve şiddet teması ile tartışmalara neden olmuştur. Oyunların konusu suç dünyası içerisinde farklı nedenlerle yükselmeye çalışan farklı ana karakterlere odaklıdır. Yan karakterler genellikle ana karaktere ya da onun örgütüne ihanet eden veya ana karakterin ilerlemesini yavaşlatan karakterlerden oluşmaktadır.

Video oyunu geliştiricisi DMA Design günümüzde on oyun ve dört geliştirme paketine sahip olan seriyi geliştirmeye 1997 yılında başlamıştır. Serinin üçüncü oyunu *[[Grand Theft Auto III]]* üç boyutlu grafikleri seriye kazandırmış ve bir dönüm noktası olması sebebiyle ilham kaynağı olduğu gibi serbest dünya aksiyon oyunlarının "''Grand Theft Auto'' benzeri" adlandırılmasına neden olmuştur. Sonraki oyunlar *Grand Theft Auto III*’nin kurduğu konsepti devam ettirmiştir. Michael Madsen, Ray Liotta, Burt Reynolds, Dennis Hopper, Danny Trejo, Gary Busey, Samuel L. Jackson, Chris Penn, James Woods, Joe Pantoliano, Debi Mazar, Jenna Jameson, Frank Vincent, Robert Loggia, Ricky Gervais, Andy Dick, Debbie Harry, Kyle MacLachlan, Phil Collins ve Peter Fonda gibi sinema ve müzik sanatçıları çeşitli karakterleri seslendirmiş ve Aralık 2012 itibarıyla seri, toplamda 125 milyondan fazla kopya satarak ticari başarı sağlamıştır. *Grand Theft Auto* serisinin dördüncü döneminde Michael Hollick, Jason Zumwalt ve Scott Hill gibi daha az tanınan aktörlere yer verilmiştir.

Rockstar Games, 11 Kasım 2021 tarihinde ise bünyesinde üç klasik GTA oyunu olan GTA San Andreas, GTA Vice City ve GTA III oyunlarının görsel açıdan iyileştirilmiş "remastered" sürümlerini içeren GTA Trilogy: The Definitive Edition paketini piyasaya sürmüştür.

## Genel görüş
Her oyunu oyuncuları büyük bir şehirde taklitçi ya da suça ortak olmayı ve oyunun verdiği yönergeler aracılığıyla organize suç dünyasında yükselmeye çalışan bir birey olmasını sağlar. Oyuncu yeraltı dünyasındaki önemli kişiler ve büyük idoller (örn: Mafya babası) tarafından hikâyenin ilerleyişine göre çeşitli görevler almaktadır. Adam öldürme ve bazı ağır suçlar olağandır. Taksi kullanma, sokak yarışı yapma, otobüs kullanma ya da helikopter ve uçak kullanmayı öğrenme gibi aktiviteler (aynı zamanda görev olabilen) eklenmiştir.

*Grand Theft Auto III* ve sonraki oyunlarında daha fazla seslendirme, radyo istasyonu ve Amerikan kültürünü yansıtan müzikler kullanılmıştır.

### Kurgu
*Grand Theft Auto* serisi gerçek dünyanın kurgulanmış ve farklı zaman dilimlerindeki yerlerinde geçer. Serinin New York'tan esinlenilerek tasarlanan Liberty City, Miami'den esinlenilerek tasarlanan Vice City, Los Angeles'tan esinlenerek tasarlanan Los Santos, San Francisco'dan esinlenerek tasarlanan San Fierro, Las Vegas'tan esinlenerek tasarlanan Las Venturas ve Kaliforniya'dan esinlenilerek tasarlanan birçok şehri, kırsal alanı, dağlık alanı ve kasabayı içinde bulunduran San Andreas eyaletinde geçmektedir. İlk oyundaki San Andreas eyaletinde yalnızca San Francisco'dan esinlenilmiştir. Eklenti paketleriyle oyun şehri Londra üzerine inşa edilmiştir.

#### Kronolojik sıralama
Serinin hikâyelerinin geçtiği zaman dilimlerinin kronolojik sıralamasına göre; 
*1961 – Grand Theft Auto: London, 1961
*1969 – Grand Theft Auto: London, 1969
*2006 – Grand Theft Auto: Vice City Stories
*2002 – Grand Theft Auto: Vice City
*2004 – Grand Theft Auto: San Andreas
*1997 – Grand Theft Auto
*1998 – Grand Theft Auto: Liberty City Stories
*1999 – Grand Theft Auto II
*2000 – Grand Theft Auto Advance
*2001 – Grand Theft Auto III
*2008 – Grand Theft Auto IV
*2008 – Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned
*2008 – Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony
*2009 – Grand Theft Auto: Chinatown Wars
*2013 – Grand Theft Auto V
*2026 – Grand Theft Auto VI

## Oyunlar

## Eleştiriler
Guinness Dünya Rekorları 2008 ve 2009 Gamer's Edition'a göre, şiddeti yüceltme, oyuncuları yozlaştırma ve gerçek hayattaki suçlarla bağlantı kurma suçlamalarını içeren 4.000'den fazla makalenin yayınlandığı tarihteki en tartışmalı video oyunu serisidir.

## Kaynakça