Türk Deniz Araştırmaları Vakfı

**Türk Deniz Araştırmaları Vakfı**, (TÜDAV) bir grup bilim insanı, denizci ve doğasever tarafından Türk deniz ve iç sularıyla ilgili bilimsel araştırma, yayın, eğitim, koruma alanları ve bilgi bankası gibi konular hakkında çalışmak üzere 1997 yılında kurulmuş, ulusal ve uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur.

## Başlıca Çalışma Alanları
* Türk Deniz ve İç Suları
* Türk Boğazlar Sistemi
* Balıkçılık
* Kirlilik
* İklim Değişikliği
* Biyoçeşitlilik
* Deniz Koruma Alanları
* Deniz ve Kıyı Ekolojisi
* Yabancı Türler
* Hedef Dışı Avcılık
* Balıkçılık Biyolojisi ve Popülasyon Dinamiği
* Oşinografi
* Deniz Memelileri
* Denizel Mikrobiyoloji
* Biyoteknoloji ve Genetik

## Ana Hedefler

### Bilgi Bankası Oluşturma
Denizlerimizle ilgili yapılan çok kıymetli çalışmalar dağınık olduğundan, araştırmacıların, istediği bilgilere ulaşması da zordur. Bu nedenle deniz bilimlerinin değişik disiplinlerine ilişkin bir veritabanı oluşturulmaktadır. Bu zaman alıcı ve zor bir görev olmasına karşın halen devam etmektedir.

### Araştırma
Biyolojik çeşitlilik başta gelmek üzere Türk Deniz Araştırmaları Vakfı, çeşitli araştırma projelerini gerek kendi kaynaklarıyla, gerekse kaynak temin edecek kişi ve kurumlarla ilişkiye geçerek desteklemektedir. Bu kapsamda Türk Boğazları konusunda uzun dönemli bir proje yürütülmektedir. Araştırmalardan elde edilen veriler dergimiz vasıtasıyla yayımlanmaktadır.

### Yayım
Araştırmalar bir yandan Türkçe ve yabancı dilde bilim dünyasına sunulurken; öte yandan denizlerimizi tanıtmak ve sevdirmek amacıyla kamuoyuna rehber kitaplar da hazırlanmaktadır. Vakfımızın kuruluşundan beri yayımladığı kitapların sayısı 60'ı geçmiş olup deniz bilimleri alanında öncü bir rol üstlenmektedir.

### Eğitim
Denizlerimizle ilgili her türlü bilginin geniş kitlelere ulaştırılmasına TÜDAV büyük bir önem vermektedir. Belli dönemlerde seminer ve koruma önlemleri özellikle balıkçılara ve diğer toplum katmanlarına anlatılmaktadır. Çocuklara yönelik boyama ve türlerin korunmasıyla ilgili kitaplar birçok ilköğretim okulunda dağıtılmaktadır.

### Özel Koruma Alanları
Hem araştırma ve uygulamaların yapılabileceği, hem de kişilerin deniz yaşamıyla tanıştırılabileceği sualtı deniz parkı ve özel koruma alanları oluşturulması konusundaki çabalarımız devam etmektedir. Bunun yanında, korunması gereken türlerle ilgili görüş ve önerilerimizi de ilgili bakanlıklarla paylaşmaktayız.

## Projeler

* İstanbul Boğazı Ekolojik İzleme Programı
* Kaş-Kalkan Kıyı Koruma Projesi
* Gökçeada Deniz Parkı
* Gökçeada Afrodit Projesi (RAC/SPA, ICRAM ortaklığında)
* Türk Boğazları Veri Bankası
* Gemilerde Balast Suyu Kontrolü ve Uygulaması
* TÜDAV Ulusal Kıta Sahanlığı Çalışmaları
* Van Gölü Çalışmaları
* Karadeniz Denizanası Programı
* Karadeniz Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi Eğitimi Projesi
* ICZM Karadeniz Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi
* Ulusal Denizanası ve Benzeri Türleri İzleme Programı - Ya Yakarsa
* “Palamutlar Nerede?” Projesi
* Yumuşak Mercanlar ile İlgili Çalışmalar
* BlackCeTrends
* Pasif Akustik İzleme

Projeler ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl ’’ isimli kitaba bakınız.

## Deniz Koruma Çalışmaları

* Deniz Memelileri Çalışmaları
* Karaya Vuran Deniz Memelileri İletişim Ağı
* Akustik İzleme Çalışmaları
* Deniz Memelileri Hava Sörveyi – ACCOBAMS Survey Initiative Projesi
* Akdeniz Foku Çalışmaları
* Kurtarılan Kaşalot Balinası 
* Davetli Prof. Dr. François Doumange
* Boğazda Son Dalyana Ziyaret
* Karadeniz'de Nesli Azalan Mersin Balıklarının Korunması Projesi
* Marmaris Denizcilik Festivali
* AE2 Denizaltısının Korunması
* Balıklar Boğulmasın Projesi ve Sergisi
* Dünya Denizler ve Okyanuslar Günü
* Pinna nobilis Toplu Ölümleri
* Marmara Denizi Yunus Sayımı Seferi

Deniz koruma çalışmaları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl ’’ isimli kitaba bakınız.

## Avrupa Birliği(AB) Projeleri

* Ölüdeniz Koruma Eylem Planı / LIFE Projesi
* MARLISCO Projesi
* Gökçeada Sualtı Deniz Parkı Sualtı Patikası – AB Projesi
* Gözüm Sende Karadeniz (Blacksea Watch)
* Antalya’nın Deniz ve Kıyılarının İklim Değişikliğine Adaptasyonu Projesi
* ANEMONE Projesi
* CeNoBS Project
* BRIDGE-BS

AB Projeleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl’’ isimli kitaba bakınız.

## Türkiye’nin ilk Antarktika Bilim Seferi

Türkiye’nin ilk defa Antarktika’ya bilimsel bir sefer organize etmesiyle, TÜBİTAK ve 7 farklı üniversitelerden kıtaya giden 13 bilim insanı kıtadaki araştırmalarını 2016’da tamamladı. İklim değişikliği, buzullar, yabancı türler, kirlenme, denizel biyoçeşitlilik, koruma alanları, deniz memelileri ve botanik konularında araştırma yapacak ekipte iki kadın akademisyen de yer aldı. Kıtaya 2 Nisan’da ayak basan ve 10 Nisan’da çalışmalarını tamamlayarak Antarktika’dan ayrılan bilim insanları, Ukrayna’ya ait olan Vernadsky Üssü ve civarındaki 50 millik alanda Türk bayrağını dalgalandırarak araştırmalarda bulundu. Ukrayna Ulusal Antarktik Bilim Merkezi (NASC) ile ITU-PolReC ve Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) arasında 2015’te imzalanan anlaşmayla, beyaz kıtada uzun süreli işbirliğinin ilk adımları bu seferle atılmış, aynı zamanda Türk üniversitelerinin kıtaya birlikte gerçekleştirdiği ilk seferi olmuştur. 

## Sempozyumlar

* Beykoz İlçesi Çevre Sorunları Sempozyumu
* Uluslararası Ege Denizi 2000 Sempozyumu
* Marmara Denizi 2000 Sempozyumu
* Bölgesel Denizler ve Sorunları 2001 Sempozyumu
* Ege Kıta Sahanlığı ve İlişkili Sorunlar Sempozyumu
* Uluslararası Denizcilikte Kullanılan Boğazlar Sempozyumu
* II. Ulusal Ege Adaları Sempozyumu
* 38. CIESM Kongresi
* Karışım Gaz Dalışı Konferansı
* 23. Avrupa Setase Topluluğu (ECS) Konferansı
* Marmara Denizi 2010 Sempozyumu
* İstanbul Balıkçılık Kurultayı
* ACCOBAMS 7. Taraflar Toplantısı
* Akdeniz’in Özel Yaşam Alanları ve Yabancı Türler (NIS) Sempozyumu
* 24. Uluslararası Dünya Karadeniz Günü Konferansı
* Marmara Denizi 2022 Sempozyumu

Sempozyumlar ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl ’’ isimli kitaba bakınız.

## Çalıştaylar

* Uluslararası Lesepsiyen Göç Çalıştayı
* Uluslararası Ton Balıkları Yetiştiriciliği, İşletimi ve Korunması Çalıştayı
* Uluslararası Karadeniz ve Azak Denizi'nin Demersal Kaynakları Çalıştayı
* Uluslararası Karadeniz Bentos Çalıştayı
* Özel Duyarlı Deniz Alanları Çalıştayı
* Doğu Akdeniz Kıkırdaklı Balıklar (Chondrichthyan) Çalıştayı
* IUCN Çalıştayı
* Ulusal Denizanası Çalıştay
* Denizel Biyoteknolojisi ve Genomik Çalıştayı
* Türkiye'de İklim Değişikliği ve Kültürel Mirasın Korunması Çalıştayı
* Birinci Ulusal Posidonia oceanica (L.) Çalıştayı
* Türkiye Denizlerinde Zararlı Deniz Canlıları Çalıştayı
* Doğu Akdeniz Aslan Balığı Çalıştayı: Yeni sorunlar, Yeni Çözümler: Dağılımı, Mücadele ve Yararlanma
* Türkiye Derin Deniz Ekosistemi Çalıştayı
* Kıkırdaklı Balıkların Korunması için Ulusal Eylem Planı Çalıştayı
* Antalya’nın Deniz ve Kıyılarında İklim Değişikliğine Etkileri Çalıştayı
* Hedef Dışı Avcılık Çalıştayı
* Ulusal Yetki Alanları Dışında Kalan Açık Denizlerin Korunması Çalıştayı
* ANEMONE Deniz Çöpleri Çalıştayı
* Aktaş Gölü Çalıştayı ve Çıldır Paneli
* ANEMONE Projesi Setase Çalıştayı
* Önemli Denizel Biyolojik Çeşitlilik Alanlarında İstilacı Yabancı Türlerin Tehditlerinin Değerlendirilmesi Projesi Kurullar, Çalışma Grupları ve Mevzuat Çalıştayı
* 1. Ulusal Deniz Mağaraları Çalıştayı
* 1. Ulusal Pina (Pinna nobilis) Çalıştayı
* Sualtı Gürültüsü İzleme Eğitim Çalıştayı
* Aslan Balığı Bilgi ve Deneyim Paylaşım Çalıştayı
* İklim Değişikliği Ve Denizlerimiz Çalıştayı
* Çevre Diplomasisi ve Türkiye Çalıştayı
* Okyanus Diplomasisi ve Türkiye Çalıştayı
* 1. Bozburun Deniz Çalıştayı

Çalıştaylar ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl ’’ isimli kitaba bakınız.

## Eğitim Çalışmaları

* Bilimsel Dalış Kursu
* Yerel Gündem 21
* Denizcilere Çevre Eğitim Projesi
* TÜDAV-Club Patara Çevre Eğitim Semineri
* İstanbul Boğazı Yaşamalı, İnsanlar Yüzebilmeli Kampanyası
* Mavi Okul LIFE Projesi
* Balıkçılık ve Su Ürünleri Eğitim Seminerleri
* İstanbul Lüfere Hasret Kalmasın Kampanyası
* Şişme Deniz Canlıları Etkinlikleri
* Silahsız Balıkçılık Kampanyası
* Kış Okulu - Black Sea Watch Etkinlikleri
* Yunus Gözlem Turları
* Eğitim Standları
* Karasu Mersin Balığı Festivali
* Denizel Çöpler Sergisi
* Let’s Clean Up Europe
* Let’s Clean Up the Med
* Plastikle Mücadele - VolvoCar Dünya Çevre Günü Projesi
* Türk Denizlerini Keşfedelim Sergisi
* Yunus ve Balinalar Hakkında Seminerler
* Barselona Sözleşmesi Cop22 Antalya Sergisi
* Türkiye’de Denizel Ekosistemin Korunması ve Sürdürülebilirliği için Deniz Okuryazarlığı Kursu

Eğitim çalışmaları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için lütfen ‘’TÜDAV 22.Yıl ’’ isimli kitaba bakınız.

## Yayımlar
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’nın önem verdiği konulardan bir tanesi de kitap yayımlarıdır. İngilizce ve Türkçe dillerinde Yayımlanmış 64 adet kitabı bulunmaktadır. Bu kitapların pdf formatları halkın bilinçlenmesi adına TÜDAV’ın kendi internet sayfasında  ücretsiz bir şekilde paylaşılmaktadır.

## Journal Of The Black Sea / Mediterranean Environment
TÜDAV 3 ayda bir Journal Of The Black Sea / Mediterranean Environment isimli bilimsel bir dergi çıkarmaktadır. Dergi İngilizce yayın olup, atmosfer ve denizel araştırmalar hakkında özgün araştırmalar ile kısa yayınları kapsar. Konular itibarıyla Kirlilik, deniz biyolojisi, fiziksel ve kimyasal oşinografi, deniz jeolojisi ve jeofiziği, denizcilik politikası, biyolojik koruma, kıyı bölgesi yönetimi ve mühendisliği üzerinde durulmaktadır. Dergi Chemical Abstracts, ASFA (Aquatic Sciences and Fisheries Abstracts), Biosis (Biological Abstracts, Biosis Previews), Zoological Record, CAB Abstracts, EBSCO veritabanlarında taranmaktadır. Derginin internet adresi: http://www.blackmeditjournal.org/ 

## Uluslararası Ortaklıklar

### Açık Deniz İttifakı
37 STK üyesi ile Açık Deniz İttifakı (High Seas Alliance, HSA), 2011 yılındaki kuruluşundan bu yana, gezegeninin yaklaşık % 50'sini oluşturan açık denizlerin korunmasına yönelik olarak çalışıyor. Ülkelerin egemenliği dışında kalan açık denizler dünyanın en önemli biyolojik bölgeleri olarak en az korunan ve en kritik düzeyde tehdit altında olan ekosistemleri barındırmaktadır.

HSA üyeleri, açık denizlerin korunması, koruma tedbirlerinin arttırılması, güçlendirilmesi ve açık denizde koruma alanlarının ilanı için işbirliği yapmak, kamuoyuna, karar vericilere ve uzmanlara bilgi vermek ve bağlantılar kurmak için birlikte çalışır. Bu nedenle, denizlerde biyolojik çeşitliliği koruyacak yeni ve yasal olarak bağlayıcı bir antlaşmanın hayata geçirilmesi için çaba sarf edilmektedir.

Halihazırda, ABD'nin karasuları dışındaki deniz koruma alanlarının oluşturulmasına ya da çevresel etki değerlendirmelerinin yapılmasına yönelik bir yasal mekanizma bulunmamaktadır.

Aynı zamanda, aşırı avcılık, derin deniz tabanı madenciliği, deniz ulaşımı ve iklim değişikliği gibi insan faaliyetleriyle açık denizlerdeki biyoçeşitlilik üzerindeki baskılar artmaktadır. HSA, mevcut okyanus yönetimindeki boşlukları ele alan yeni anlaşmanın etrafında şekillenen tartışmaların sağlam ve etkili koruma önlemlerini kapsaması için tavsiyelerde bulunmaktadır. TÜDAV 2018 yılından beri Açık Deniz İttifakı'na üyedir.

### Derin Deniz Koruma Koalisyonu
Derin Deniz Koruma Koalisyonu (DSCC), etkin bir rejimin olmadığı açık denizlerde derin deniz balıkçılığının yönetimi için ve uluslararası sularda yapılan dip trolcülüğüne tepki olarak 2004 yılında kurulmuştur. Bilim adamları, STK'lar, hükûmetler arası kuruluşlar ve çok sayıda hükûmetle çalışan DSCC, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (UNGA) ve diğer uluslararası kurumların harekete geçerek tedbir almasını sağlamaya çalışmaktadır.DSCC iki temel hedef üzerine odaklanmıştır:

* Derin deniz yaşamına karşı tehditleri büyük oranda azaltmak ve derin deniz ekosistemlerin uzun vadeli sağlığını, bütünlüğünü ve direncini korumak.
* Günümüzde, dünya çapında 70'ten fazla organizasyon, soğuk su mercanlarını ve derin deniz ekosistemlerini korumak için DSCC şemsiyesi altında birlikte çalışmaktadır. TÜDAV bu koalisyonun ortağıdır.

### ICCAT Gözlemci Statüsü
Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV), Uluslararası Atlantik Orkinoslarını Koruma Komisyonu toplantılarına (ICCAT) gözlemci olarak kabul edildi. Türkiye'den tek gözlemci olarak kabul edilen TÜDAV, bundan sonra orkinos stoklarının ve Türkiye'deki balıkçıların sürdürülebilir balıkçılık ve orkinos konusundaki hak ve menfaatlerinin korunması için çaba gösterecektir.

### ACCOBAMS Türkiye Ortağı
TÜDAV, 2009 yılından beri ACCOBAMS – Karadeniz, Akdeniz ve Mücavir Atlantik Bölgesinde Yaşayan Cetacea Türlerinin Korunması Anlaşması (Agreement on the Conservation of Cetaceans of the Blacksea, Mediterranean Sea and Contiguous Area) ‘nın ortağıdır.

### CIESM
CIESM, Akdeniz ve Karadeniz'e kıyısı olan 20 ülke ile Almanya, İsviçre ve Portekiz'le birlikte 23 üyeden oluşan bilimsel bir kuruluştur. Merkezi Monako'da olan bu bilimsel kuruluş, tüm deniz bilimleri konularında yapılan araştırmaları destekleyen, genelde üç yılda bir bilimsel toplantı veya kongre tertiplemektedir. CIESM'in kuruluşu oldukça eski yıllara uzanmaktadır. İlk bilimsel toplantı 1910 yılının Mart ayında Monako'da yapılmıştır. Türkiye'nin üyeliği 1953 yılıdır. TÜDAV 2002 yılında beri bu kuruma üyedir.

### UNEP MAP RAC-SPA
Özel Koruma Alanları için Bölgesel Aktivite Merkezi (RAC / SPA), Akdeniz Ülkelerinde yer alan Özel Koruma Alanları ve Biyolojik Çeşitlilik ile ilgili Protokolün uygulanmasına yardımcı olmak amacıyla, Barselona Sözleşmesi veProtokolleri için kurulmuştur. TÜDAV bu kurumda 2015 yılından beri temsil edilmektedir.

### MEDPAN
MedPAN organizasyonu, 90'lı yıllardan bu yana aktif olan Deniz Koruma Alanları yöneticileri tarafından MedPAN ağını koordine etme misyonu ile 2008 yılında kurulmuştur. TÜDAV 2015 yılından beri bu kurumda temsil edilmektedir.

### National Antarctic Scientific Center of Ukraine NASC
Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi Enstitüsü TÜDAV'ın Antarktika seferleri sırasında işbirliği yaptığı, Ukrayna'nın Antarktika'daki en yetkili kurumudur. TÜDAV ile ortakları devam etmektedir.

### iSEA
iSea, 2016 yılında Yunanistan'ın Selanik kentinde kurulmuş bir Çevre Örgütüdür. Amaçları, araştırma, farkındalık yaratma ve koruma politikalarının teşvik edilmesi yoluyla, içinde yaşayan fauna ve flora da dahil olmak üzere su habitatlarını korumaktır. TÜDAV ile ortakları devam etmektedir.

### Uluslararası Okyanus Enstitüsü (IOI)
Uluslararası Okyanus Enstitüsü (IOI), geleceğin bilgili liderlerini yaratmak amacıyla Okyanus Yönetişimi alanında eğitim ve kapasite geliştirme işini yürüten, dünyanın önde gelen bağımsız ve kâr amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşudur. IOI, Okyanus Yönetimindeki (okyanusun eşitlik ve barışçıl kullanımları) ahlaki, etik ve yasal değerlere vurgu yaparak, genç ve kariyer ortası uygulayıcıları kıyı ve okyanus yönetimine çağdaş yaklaşımlar konusunda eğitir. TÜDAV ile ortakları devam etmektedir.

## Videolar
Yapımı TÜDAV'a ait olan videolar sayesinde halkın farkındalığı arttırılması amaçlanmış ve vakfın 1997'den beri yaptığı çalışmalar arşiv niteliğinde görsel olarak Youtube kanalı  üzerinden paylaşıma sunulmuştur.

* Aslan balığı Akdeniz’de  
* TÜDAV 2019 Marmara ve Batı Karadeniz Setase Sörveyleri 
* Denizde Plastiğe Hayır! 
* "Ege" Açık Denizlerde
* Kumsalda 
* Gökçeada Sualtı Deniz Parkı  
* Mink’in Yolu  
* Ocean Diplomacy and Turkey 25 June 2021
* TÜDAV Dünya Okyanuslar Günü 8 Haziran 2021
* Çevre Diplomasisi ve Türkiye Çalıştayı 29 Mayıs 2021
* İklim Değişikliği ve Denizlerimiz Çalıştayı 15 Ocak 2021
* Black Sea Action Day 2020
* Ölümsüz Şehir İstanbul 
* TÜDAV 8 Haziran 2020 Dünya Okyanuslar Günü Paneli 1. Oturum
* TÜDAV 8 Haziran 2020 Dünya Okyanuslar Günü Paneli 2. Oturum
* TÜDAV 8 Haziran 2020 Dünya Okyanuslar Günü Paneli 3. Oturum
* TÜDAV 8 Haziran 2020 Dünya Okyanuslar Günü Paneli 4. Oturum
* Birleşmiş Milletler'de Türkiye Denizleri Fotoğraf Sergimizin Açılışı 
* Yasa Dışı, Kayıt Dışı, Kural Dışı Balıkçılık 
* Türkiye Denizleri Akıntı Sistemi Modellemesi 
* Çok Cömertsin Akdeniz 
* Science and The Fight Against IUU Fishing 
* Olağandışı İkili  
* Gökçeada Sualtı Deniz Parkı – Avrupa’dan Anadolu’ya Doğal Lezzetlerin İzinde  
* Türk Antarktika Araştırma Seferi 2016 
*Gökçeada'nın Fokları 
* MARLISCO Deniz Çöpleri Ulusal Forumu  
* MARLISCO Forumu 1. Kısım  
* MARLISCO Forumu 2. Kısım 
* İşgalci Bir Türün Karadeniz’deki Hikayesi, ''Rapana venosa''  
* Daha Çok Deniz Koruma Alanlarına İhtiyacımız Var!  
* Romanya’ya Düzenlenen Araştırma Seferinin Belgeseli 
* TÜDAV Ölüdeniz Lagünü ve Çevresinin Korunması Projesi 
* TÜDAV 15. YIL 
* Şişme Deniz Canlıları Türkiye'de! 
* Marmara Denizi 2022 Sempozyumu 1. Gün 
* Marmara Denizi 2022 Sempozyumu 2. Gün 

## Kaynakça