Sivil Sözleşme (Ermenistan)

**Sivil Sözleşme** (, **ՔՊ**, genellikle **Քաղպայմանագիր** olarak kısaltılır, *K'aghpaymanagir*), Ermenistan'da faaliyet gösteren merkezci bir siyasi partidir.

Parti, 24 Temmuz 2013'te bir sivil toplum örgütü olarak kuruldu. Yönetim kurulu 9 Aralık 2013 tarihinde oluşturuldu. 30 Mayıs 2015'te ise bir siyasi parti hali aldı. Sivil Sözleşme, Çıkış İttifakı'nın parçası olarak, 2017 Ermenistan parlamento seçimlerine ve 2017 Erivan Kent Konseyi seçimlerine katıldı. Nikol Paşinyan liderliğindeki 2018 Ermenistan Kadife Devrimi'nin ardından Benim Adımım İttifakı olarak bilinen yeni bir siyasi ittifak ile öne çıktı. 2018 Ermenistan parlamento seçimlerinden sonra Benim Adımım İttifakı, Ulusal Mecliste yönetici çoğunluğu elde etti. Benim Adımım İttifakı, Sivil Sözleşme'nin 2021 Ermenistan parlamento seçimlerine bağımsız olarak katılmayı seçmesi nedeniyle Mayıs 2021'de dağıldı. Seçimin ardından Sivil Sözleşme iktidar çoğunluğunu korumayı başardı.

## İdeoloji
Sivil Sözleşme Partisinin kesin bir resmi ideolojisi yoktur. Parti lideri Nikol Pashinyan şöyle demiştir: “Artık siyasi ideolojiler arasında net çizgiler yok… 21. yüzyılda bu çizgiler ortadan kalktı.”  Buna rağmen, uluslararası medya tarafından Paşinyan radikal bir merkezci reformist veya liberal (ve bazen de popülist ) ve liberal demokrasiden yana olarak tanımlandı.

### Hedefler
Parti, önümüzdeki 20 yıl içinde Ermenistan nüfusunun ikiye katlanması, tüm vatandaşların insan hak ve özgürlüklerinin sağlanması, her türlü yolsuzluğun ortadan kaldırılması ve çevreyi korurken ekonomiyi daha da güçlendirip geliştirmeyi hedeflediğini açıkladı.

### Dış politika
2018 seçimlerinden önce, Sivil Sözleşme, Avrupa Birliği ile daha yakın bağların geliştirilmesinden yanaydı ve Ermenistan'ın AB ile Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanına dahil edilmesini destekledi. Parti lideri Nikol Paşinyan, Ermenistan'ın Avrasya Birliği üyeliğine şüpheyle yaklaştı ve üyeliğin Ermenistan'a hiçbir faydası olmadığından şikayet etti. Ancak seçim zaferinin ardından Paşinyan resmi konumunu değiştirdi ve Ermenistan'ın Avrasya Birliği üyeliğine destek verdiğini açıkladı. Sivil Sözleşme, Ermenistan'ın Doğu ile Batı arasında bir seçim yapmaması gerektiğini iddia eder. Bunun yerine Ermenistan, diyalog ve işbirliği için örnek ve ara bulucu olmalıdır.

Sivil Sözleşme, diğer BDT ve Avrasya Birliği üye devletleriyle Avrasya entegrasyonunu teşvik ederken, Ermenistan ve Rusya arasında güçlü bağları sürdürmeyi savunur. Aynı zamanda, Sivil Sözleşme, Avrupa Birliği ile daha yakın bağlar geliştirerek ve AB'nin Schengen Bölgesi'ne seyahat eden Ermeni vatandaşlar için vize gerekliliğini ortadan kaldırarak Ermenistan'ın Avrupa entegrasyonunu desteklemeye devam eder. Ekim 2019'da Başbakan Yardımcısı Tigran Avinyan, AB ile hem ekonomik hem de siyasi bağlarda çok sayıda potansiyel büyüme gördüğünü belirtti. Avinyan ayrıca, "Gelecekteki herhangi bir AB üyeliği, Ermenistan halkının yanıtlaması gereken bir sorudur ve ancak Ermenistan'ın Avrasya Birliği'nden çekilmesinin ardından gerçekleşebilir" tavsiyesinde bulundu.

2019'da parti lideri, Ermenistan'ın Dış Politikada bir "u dönüşü" yapmayacağını belirterek, Ermenistan'ın AEB'den veya KGAÖ'den ayrılma olasılığını kategorik olarak reddetti. Partinin Ermenistan'ın "Doğu ile Batı arasında seçim yapmama" niyetini ve ülkenin dış ilişkilerinin ulusun egemenliğini korumaya dayanması gerektiğini belirten yeni bir parti programı kabul edildi.

Sivil Sözleşme ayrıca Çin, Japonya, Hindistan, İran, Gürcistan, Latin Amerika ve Orta Doğu ile ilişkileri derinleştirmenin yanı sıra Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ve Ermeni Soykırımı'nın uluslararası tanınmasını güvence altına almaya inanır.

## Oluşum

Sivil Sözleşme ilk kez 23 Ocak 2013'te, muhalefet bloğundan milletvekili Nikol Paşinyan'ın *Haykakan Zhamanak* (*The Armenian Times*) gazetesinde yeni bir siyasi süreç oluşturma projesini duyurmasıyla kamuoyunun bilincine vardı. Sonraki birkaç ay boyunca, sözleşmenin metni Ermeni siyasi forumlarında geniş bir şekilde tartışıldı. Sözleşmenin güncellenmiş bir versiyonu yayınlandı ve o yılın 24 Temmuz'unda yeni bir siyasi birlik olan Sivil Sözleşme açıklandı. Birlik, ilk konferansından önce sözleşme metninin değiştirilip açıklığa kavuşturulacağını ve ayrıntılı bir yol haritasının oluşturulacağını duyurdu.

## Yönetim Kurulu

Partinin Haziran 2019'daki beşinci toplantısında Bölgesel Yönetim ve Altyapılar Bakan Vekili Suren Papikyan, 21 kişilik güçlü yönetim kurulu başkanlığına seçildi.

Sivil Sözleşme'nin yönetim kurulu 9 Aralık 2013'te Ani Plaza Hotel basın toplantısında tanıtıldı. Birinci parti kongresini düzenlemek için kuruldu.

Yönetim kurulu şöyleydi:

* Arayik Harutyunyan; tarihçi, eski eğitim bakanı
* Alen Simonyan; avukat, Ararat Medya Grubu'nun genel yayın yönetmeni
* Nikol Paşinyan; eski gazeteci, eski milletvekili, başbakan
* Suren Papikyan; Milletvekili Yönetim Kurulu başkanı 
* Ruben Rubinyan; Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Milletvekili
* Eduard Aghajanyan
* Tigran Avinyan, başbakan yardımcısı
* Hakob Arshakyan, Yüksek teknoloji endüstrisinin eski bakanı
* Ararat Mirzoyan, eski parlamento başkanı 
* Vilen Gabrielyan
* Romanos Petrosyan, eski çevre bakanı
* Arsen Torosyan, eski sağlık bakanı ve Başbakanlık Genelkurmay Başkanı 
* Narek Bayan
* Arman Boşyan
* Lilit Makunts
* Sipan Paşinyan
* Mkhitar Hayrapetyan, diasporanın eski bakanı 
* Vahagn Hovakimyan
* Armen Pambukhçyan
* Arpin Davoyan

## Finans
Sivil Sözleşme Geri Dönüş Fonu, partinin finansmanının Ermeni kanunlarına uygun olmasını ve faaliyetlerinin demokratik olarak organize edilmesini sağlamak için kuruldu. Sivil Sözleşmeye bağışlanan fonlar, fonun hesabında ve kasasında saklanmaktadır. Muhasebe, yönetim kurulundan bağımsız ve fon harcamalarını kontrol eden mütevelli heyetinin gözetiminde yürütülecektir. Tarafın sözleşmesine göre, "Sözleşmeye para veya mülk bağışlayan vatandaşlar, harcama hakkında bilgi talep etme hakkına sahip olacak ve talepleri üç gün içinde karşılanacaktır."

## Mütevelli heyeti
Sivil Sözleşme mütevelli heyeti 22 Şubat 2014 tarihinde ilan edildi. Başkanlığa Haykak Arshamyan, fonun başkanlığına Hakob Simidyan getirildi. Üyeler:

* Lara Aharoniyan, Kadın Kaynakları Merkezi kurucu ortağı, direktörü
* Haykak Arshamyan, tarihte doktora sahibi
* Levon Bagramyan, ekonomist, siyaset bilimci,
* Arthur Ispiryan, müzisyen
* Levon Hovsepyan, ekonomist
* Ara Shirinyan, yönetmen
* Maro Matossian, Kadın Destek Merkezi müdürü
* Edgar Manukyan, ekonomi doktorası sahibi
* Sargis Kloyan, iş adamı

## Fonlama

Sivil Sözleşme yönetim kurulu, 26 Nisan 2014'te Ermenistan'da mali şeffaflık ve kamusal ve siyasi hayatın finansmanı konularına değinen "Finansman Siyaseti ve Sivil Sözleşme" başlıklı bir makale yayınladı:

## Kadife Devrimi
31 Mart 2018'de, Sivil Sözleşme lideri Nikol Paşinyan ve destekçileri Başbakan Serj Sarkisyan'ı yasal süre sınırının ötesinde iktidarı elinde tutmaktan caydırmak için Gümrü'den (Ermenistan'ın ikinci büyük şehri) başkent Erivan'a 200&nbsp;km'lik bir yürüyüş başlattılar. 17 Nisan'da Nikol Paşinyan, Ulusal Meclis yakınlarında toplanan binlerce destekçisine ulusal, şiddetsiz bir "kadife devrim" başladığını duyurdu. 22 Nisan'da, Sarkisyan'la kısa bir görüşmeden birkaç saat sonra, Paşinyan yaklaşık 250 protestocuyla birlikte tutuklandı. Örgütlü işçilerin kitlesel grevleri ve 300.000'den fazla protestocu (askerler ve Sivil Sözleşme üyeleri dahil) tarafından sokakların ablukaya alınmasının sonrasında Sarkisyan 23 Nisan'da istifa etti. Ardından, "Nikol Paşinyan haklıydı. Yanılmışım. Sokak hareketleri yönetimime karşı. Taleplerinizi yerine getiriyorum." dedi. El Cezire'den Robin Forestier-Walker'ın eş zamanlı haberine göre, "Binlerce insan sokaklarda tezahürat yapıp birbirine sarılıyor, zıplıyor ve korna çalıyor... İşler bu kadar hızlı oldu, kalabalığın bunu beklediğini sanmıyorum, ama tam olarak istedikleri buydu".

## 2020-2021 siyasi gerilimi
18 Mart 2021'de Başbakan Nikol Paşinyan, 20 Haziran 2021'de yapılacak erken parlamento seçimlerini duyurdu. Duyuru, Ermenistan'ın 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nda yenilmesinin ardından ülkedeki siyasi huzursuzluk döneminde yapıldı. Nikol Paşinyan daha sonra Başbakanlıktan istifa etti, ancak Başbakan vekili olarak görevine devam etti.

Sivil Sözleşme, 2021 Ermenistan parlamento seçimlerine katılma niyetini doğruladı ve Nikol Paşinyan başbakan adayı olarak partiye liderlik etti. Parti ayrıca, Benim Adımım İttifakı'nı etkin bir şekilde dağıtarak seçime bağımsız olarak katılacaklarını da doğruladı. Parti bağımsız olarak yarışırken, Birleşik İşçi Partisi lideri Gurgen Arsenyan, Sivil Sözleşme ile katılacağını doğruladı. Seçimin ardından Sivil Sözleşme, halk oyunun %53,9'unu alarak Ulusal Mecliste 71 sandalyeyle salt çoğunluğu elde etti.

## Seçim sonuçları

### Parlamento seçimleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi internet sitesi  
* ''Payqar'' resmi web sitesi ve yeraltı gazetesi 
* ''Haykakan Zhamanak''  internet sitesi ve gazete. 
* ''Armenaker Kamilion''  içinde Pashinyan'ın makalelerin İngilizce çeviriler önemli sayıda vardır ''Payqar''.