Mustafa İslamoğlu

**Mustafa İslamoğlu** (d. 28 Ekim 1960, Develi, Kayseri), Türk yazar. Fıkıh, tefsir, hadis gibi alanlarda çalışmakta ve bu konularda kitaplar yazmaktadır.

## Meslek Hayatı
Mustafa İslamoğlu, ilk Arapça ve temel dini eğitimini babası Ahmet İslamoğlu'ndan aldı. Kayseri Yüksek İslam Enstitüsünde başladığı yüksek öğrenimine Kahire'de El-Ezher Üniversitesi İslam Hukuku Fakültesinde devam etti. Ancak El-Ezher'deki eğitimini tamamlamadan bıraktı.

Yazı hayatına edebiyatla başladı. İlk makaleleri 1980'de *[[Millî Gazete]]*'de, 1982-83 yılları arasında *[[Yeni Devir]]* gazetesinde yayımlandı. *[[Anadolu'da Vakit]]*, *Selam*, *Ribat*, Yeni Şafak, *[[Doğan Yayın Holding|Meydan]]*, *Özgün Duruş* gibi gazete ve dergilerde makaleleri, *Mavera*, *Aylık Dergi* ve *Dergâh* gibi dergilerde de edebî eserleri yayımlandı.

Mustafa İslamoğlu'nun şiirlerinden oluşan ilk kitabı *Heyelan*, 1987 yılında Aylık Dergi Yayınları tarafından yayımlandı. 1989 yılında İslamî hareket önderleriyle yaptığı sohbetleri *Öncülerle Konuşmalar* başlığı altında kitaplaştırıldı.

Bu dönemde Mısırlı yazar Safinaz Kâzım'ın "*Fî Mez'eleti's-Sufur ve'l Hicâb*" başlıklı eserini "*Kadının Özgürlüğü*" başlığıyla Türkçeye tercüme etti. *Anadolu İslamî Hareketleri* başlıklı dizisi 1991 ile 1993 yılları arasında yayımlandı. Bu serinin ilk cildini Hasan Ali el-Beyyûmî ile birlikte Arapçaya da tercüme etti.

1998 yılında *Tefsiru-l-Kur'ân Te'vilu'l-Furkān* başlıklı görüntülü ve sesli tefsir derslerine başladı, 200 ders olarak tamamlandı. Hayat Kitabı Kur'an başlığı verilen meal çalışması da bu faaliyet ile eşzamanlı olarak tamamlandı. 2008 yılında başlayan *Esmâ-ul Hüsnâ* dersleri de 2012 yılında tamamlandı ve üç cilt olarak yayımlandı.

Yazar, 1997 yılında İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün *Hellman-Hammet Ödülü*'ne layık görüldü.

Mustafa İslamoğlu kendi kurduğu ve *İslamî İlimler Akademisi* adını verdiği okulunda tefsir usulü dersleri vermeye devam ediyor. Yazar evli ve beş çocuk babasıdır.

## Hakkındaki mahkeme kararları
Mustafa İslamoğlu, bir gazetede yayımlanan bir makalenin ardından bir yıl hapis cezası aldı; Ankara'da özel bir mecliste sunduğu "*Kürt Sorununa İslâmî Çözüm*" başlıklı tebliğden dolayı da bir buçuk yıl olmak üzere toplam iki buçuk yıl ceza aldı. Gölcük Cezaevinde başlayan cezası, Ankara Ulucanlar Yarıaçık Cezaevinde tamamlandı. Cezaevinde çok zor şartlar altında, Macar müsteşrik Ignaz Goldziher'in "*Die Richtungen der Islamischen Koranauslegung*" başlıklı eserini, Arapça tercümesinden "*İslâm Tefsir Ekolleri*" başlığıyla Türkçeye çevirdi.

## Görüşleri
İslamoğlu, Muhammed'in din kültürünün tamamıyla Kur'an'dan ibaret olduğunu, Kur'an dışında bir kaynağın bulunmadığını ve dolayısıyla hiçbir zaman Kur'an'la çelişen bir şey söylemiş olamayacağı temel kabulüyle, kaynağı ne olursa olsun, ancak Kur'an ile uyuşan hadislerin kabul edilebileceğini, bunun dışındaki bütün hadislerin reddedilmesi gerektiğini iddia eder.

İslam'da mutlak kriterlerle hareket edilmediğini öne sürerek Sahih-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim'in kendi kriterlerine göre sahih olan hadisleri eserlerinde topladığına işaret eder. Mesela Buhârî'nin "sikâ" dediği güvenilir 420 küsur ravinin hadislerini talebesi Müslim, kitabına almamıştır. Yine Müslim'in "güvenilir" dediği 600 küsur ravinin hadislerine ise hocası Buhârî güvenmemiştir. Dolayısıyla güvenilirliğin kriteri içtihadidir, başka bir deyişle kişiseldir. Başka bir ifadeyle hadise sahih olması, ona sahih diyene göredir, "…yoksa Efendimizin dudaklarından döküldüğü manasına gelmez." demektedir.

İslamoğlu'na göre rivayet edilmiş 1 milyon hadisin aslen kaç tane olduğu hususu, Ebû Dâvûd tarafından ciddi olarak tartışılmış; bu sayının 4.500-6.300 civarında olduğu ileri sürülmüştür. Hadis ilminin bu saatten sonra devam edecekse "Bu 1.000.000'u nasıl 6.000'e irca ederiz, konusu artık bu olmalıdır." der.

Mustafa İslamoğlu'na göre, bazı hadislerin Kur'an seviyesine çıkarılması, hadisleri o seviyeye çıkarmaz, ama Kur'ân'ı hadisler seviyesine indirir. Müslim bin Haccâc'ın Ebû Hureyre'den naklettiği bir hadisi örnek göstererek, söz konusu hadisin sekiz yerde Kur'an'la çeliştiğini iddia etti.

İslamoğlu, kabir azabı konusunun bir tefrika konusu olduğunu, sadece hadislerde söz konusu edildiğini, hadislerin de bu konuya tam açıklık getirmediğini öne sürer. Hadislerin hiçbir zaman akaide konu olamayacağını, dolayısıyla kabir azabına inanmak şart olmadığını kabul eder.

## Eleştiriler
Mustafa İslamoğlu, hadis âlimleri ve Müslümanlar tarafından "sahih" kabul edilen hadisleri, akıl yürüterek ve Kur'an'da yazılı olarak bulunmadığı iddiası ile reddettiği için tenkit edilmektedir.

## Eserleri

* *Yürek Devleti*, 1990, ISBN 978-9755501680
* *Yürek Fethi*, 1997,
* *Hayatın Yeniden İnşası İçin*, 2001, 
* *Ne Yapmalı-Nasıl Yapmalı-Kiminle Yapmalı*, 2002, 
* *Adayış Risalesi*, 1992, 
* *Hac Risalesi*, 1998, 
* *Üç Muhammed*, 2000, 
* *Yahudileşme Temayülü*, 1994,
* *İman*, 1993,
* *Alemlerin Rabbi Allah: Tanımak-Bilmek-Anlamak*, 2003,
* *Hasan Basri'nin Kader Risalesi ve Şehri*, 2012, 
* *Pasif İyiden Aktif İyiye*, 2013, ISBN 978-6055205508
* *Kur'an'ı Anlama Yöntemi: Tefsir Usûlü*, 2014, ISBN 978-6055125585
* *Kur'an ve Tabiat ayetleri Işığında Yaratılış ve Evrim*, 2015, ISBN 978-6055125769
* *Yerliler ve Yersizler*, 2018, ISBN 978-9755501598

### Edebî eserleri

* *Divan, 1996*
* *Bahtımca, 1992*
* *Seyrani, 2002*
* *Tavsiyeler I, 1995*
* *Tavsiyeler II, 1998*
* *İman Bilinci, 2001*

### Meal ve tefsir çalışmaları

* *Hayat Kitabı Kur'an & Gerekçeli Meal-Tefsir*, 2008, ISBN 978-9755500126
* *Vahyin İmbiğinden Damıtılmış Özlü Sözler*, 2009, ISBN 978-6054195244
* *Kur’an Sûrelerinin Kimliği*, 2011, 
* *Berceste Ayetler*, 2012, ISBN 978-6054195978
* *Kur’an'a Göre Esma-u'l Hüsna*, 2012, ISBN 978-6059304979
* *Kur'an'a Göre İslam Nedir?*, 2014

### Sohbet derlemesi

* *Bir Yaradan Kurşun Çıkarır Gibi,* 2017, ISBN 978-9755500102

### Tarih çalışmaları

* *İmamlar ve Sultanlar,* 1990, ISBN 978-6055125974
* *İslamî Diriliş Hareketleri,* 1991, ISBN 978-9755501215
* *İslamî Hareketler ve Kıyamlar Tarihi,* 2006, ISBN 978-9755501567

### Tercümeleri

* *Kadının Özgürlüğü*, Sâfinaz Kâzım, 1990
* *İslam Tefsir Ekolleri*, İgnaz Goldzher, 1998

## Kaynakça