Patates kızartması

**Patates kızartması** ya da **Fransız kızartması**, Hint İngilizcesinde **cips** veya **parmak cips** adlarıyla anılan, batonnet ya da julienne biçiminde kesilmiş patateslerin derin yağda kızartılmasıyla hazırlanan bir yiyecektir. Genellikle patateslerin eşit şeritler hâlinde kesilip kurutulmasının ardından fritözde kızartılmasıyla yapılır. Günümüzde önceden kesilmiş, haşlanmış ve dondurulmuş patatesler yaygın olarak kullanılmakta, ayrıca bu ürünler bazen normal ya da konveksiyonlu fırınlarda ve hava fritözü gibi cihazlarda da pişirilmektedir.

Patates kızartması, sıcak olarak yumuşak ya da çıtır bir dokuda servis edilir. Genellikle öğle veya akşam yemeğinin bir parçası olarak ya da tek başına atıştırmalık şeklinde tüketilir. Lokantalar, fast food restoranları, publar ve barların menülerinde yaygın biçimde yer alır. Çoğunlukla tuzlanarak sunulur; ketçap, sirke, mayonez, domates sosu veya farklı soslarla servis edilir. Poutine, loaded fries ve chili cheese fries gibi yemeklerde üzerine yoğun soslar eklenir. Bazı çeşitleri ise tatlı patates kullanılarak hazırlanır.

## Kökeni
Sokak mutfağının bir buluşu olan patates kızartmasının nasıl icat edildiği tam olarak bilinememektedir. Fransız tarihçi Madeleine Ferriere'nin bilim dünyasında kabul gören iddiasına göre bu yiyecek Fransız Devrimi'nden bir süre önce Paris'teki Pont Neuf'de sokak satıcıları tarafından icat edilmiştir. Bir diğer görüş ise patates kızartmasının Belçika'nın güneyindeki Namur'da icat edildiğidir. Fakat Belçikalıların ortaya attığı bu görüş kabul görmemektedir.

### Türkçeye geçişi
Anglosaksonlar'ın *french fries* dediği yiyecek Türkçeye ilk olarak *pomfrit* şeklinde geçmiştir. Bu kullanım Almanya'daki Türkler'in Almancadaki *pommes frites* kullanımının Türkçeye uyarlamalarıyla ortaya çıkmıştır. 1980'li yıllarda ise pomfrit yerine *patates kızartması* kullanımı öne çıkmıştır.

Günümüzde ise pomfrit kullanımı tamamen terk edilmekle birlikte *parmak patates* ve *cips* deyimleri kimi zaman patates kızartması yerine kullanılmaktadır.

## Sunumu
Yemeklerin yanında servis edildiği gibi fast food yiyeceklerle birlikte ayrıca karton kaselerle de verilir. Ancak sadece patates kızartması yenmek istenirse sadece patates kızartması satışı yapılan yerlerde özel soslar ile ikram edilir. Mayonez, ketçap gibi klasik sosların dışında çok değişik acılı ve baharatlı soslar ile de tatlandırılabilir.

## Çeşitleri

Patates kızartması birçok çeşit ve sosla sunulur. Bazı örnekler şunlardır:

* Poutine - peynir parçaları ve sos ile süslenmiş patates kızartmasından oluşan ve esas olarak Kanada'nın Québec eyaletiyle özdeşleşmiş bir yemek.
* Yunan kızartması - feta peyniri ve domates, kırmızı soğan ve caciki gibi çeşitli malzemelerle süslenmiş patates kızartması.


Dosya:Air-fried_French_Fries.jpg|alt=Air-fried fries|Hava fritözünde kızartılmış patates kızartması
Dosya:Chorrillana_del_J_Cruz.jpg|Chorrillana
Dosya:The_Hat,_chili_cheese_fries.jpg|alt=Chili cheese fries|Acılı peynirli patates kızartması
Dosya:Pommes_VI_(20006982466).jpg|alt=Crinkle-cut fries|tırtıklı kesilmiş patates kızartması
Dosya:Fast_food_01_ebru.jpg|alt=Curly fries|Kıvırcık patates kızartması
Dosya:Curry_chips.jpg|alt=Curry chips|Körili patates kızartması
Dosya:Dirty_fries_at_Stone's.jpg|alt=Dirty fries|Kirli patates kızartması
Dosya:Shoestring_fries,_garlic,_homemade_blue_cheese_dressing,_with_some_spicy_sauce.jpg|alt=Shoestring fries with blue cheese dressing|Mavi peynir soslu incecik patates kızartması
Dosya:Sweet_Potato_Fries.jpg|alt=Sweet potato fries|Tatlı patates kızartması
Dosya:ChickFilA-Fries.jpg|alt=Waffle fries|Waffle patates kızartması


## Kaynakça