Aktaş, Şenkaya

**Aktaş**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Aktaş mahallesinin eski adı **Vardaneti**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Vardaneti (ვარდანეთი), Gürcüce “vardi” kelimesinden türemiş olup “Gül yeri” anlamına gelir. *[[Tbetis Sulta Matiane]]* (12-16. yüzyıl) adlı Gürcüce elyazmasında ise Vardaneti aile adı olarak geçer. Vardaneti Türkçeye Vartanot / Vartanut (وارطانوت) şeklinde girmiştir. Vardaneti, Murgul ilçesinde Erenköy’de (Ereguna) bir mevkiinin de adıdır.

Vardaneti, Orta Çağ Gürcistan'ının bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Osmanlılar yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcüce bir ad taşıyor olması buranın Osmanlı döneminden önce de bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Mahalledeki Megalit yapı kalıntıları da buna işaret etmektedir.

Vardaneti köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Oltu sancağının Bardız nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 12 Hristiyan haneden oluşuyordu. Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Vartanut (وارتنوت) şeklinde geçen ve aynı idarî konuma sahip olan köyün hasılası Hicri 1126 (1714/1715) tarihinde 5.999 akçe, Hicri 1133 (1720/1721) tarihinde ise önce 2.999 akçe, sonra 3.000 akçe idi. 1835 yılında köyde 19 hanede 114 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu Müslüman halktan oluşuyordu.

Vardaneti, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi köyü Vartanut (Вартанутъ) adıyla kaydetmiştir. Vardaneti adı Ermenicenin etkisiyle Vartanut'a dönüşmüştür. 1886 Rus nüfus sayımında Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Nüsüng nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Bu tarihte yerleşim, 68'si erkek ve 67'si kadın olmak üzere, 18 hanede yaşayan 135 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı “Türkmen” olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 151 kişiye, 1906 yılında da 177 kişiye yükselmiştir.

Vardaneti, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Vartanut veya Vartanot (وارطانوت) adıyla Kars vilayetinde Sarıkamış kazasının Bardız nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında “Vartanot” adıyla aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 318 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Bardız nahiyesi ile birlikte bu ilçeye bağlandı. 1950'lerin ilk yarısında köye Aktaş adı verilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akşar köyünün nüfusu 382 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 168 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Bugünkü yerleşim merkezinin 500 metre kuzeyinde megalit bir yapının kalıntıları bulunmaktadır. Yapı, kaba yontulmuş iri taşlarla harç kullanılmadan inşa edilmiştir. Günümüze ulaşan duvarların yüksekliği 1 metreyi bulur. Mahallede eski bir kilise bulunuyordu. Bu kilise yıkılmış, taşlarıyla 1955 yılında bir cami inşa edilmiştir. Günümüzde cami de yıkık haldedir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 130&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 50&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Şenkaya-Selim il yoluna, 4,1&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*