Ahmed Nureddin Efendi (II. Abdülhamid'in oğlu)

**Ahmed Nureddin Efendi** (1901-1945), 34. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in altıncı oğlu Osmanlı şehzadesi.

## Hayatı

### İlk yılları
22 Haziran 1901'de babası Sultan Abdülhamid döneminde Yıldız Sarayı'nda doğdu. II.Abdülhamid genç yaşta veremden ölen kardeşi Ahmed Nureddin'in adını ona koymuştu.  Annesi, aslen Gürcistan'dan olan Behice Hanım'dı. İkiz kardeşi Mehmed Bedreddin Efendi'den birkaç dakika büyüktü. İkiz kardeşinden ayırt etmek için birine kırmızı, diğerine mavi kurdele bağlandı. Ancak ikiz kardeşi Mehmet Bedreddin Efendi henüz 2 yaşında 1903'te menenjit hastalığından ölmüş ve Yahya Efendi'nin mezarına defnedilmiştir.

8 yaşındayken babası Sultan Abdülhamid 31 Mart olaylarından sonra tahttan indirildi. 31 Mart olayı sonrası Yıldız Sarayı'na giren hareket ordusu birlikleri, Sultan Abdülhamid'i 5 eşi, 3 kızı ve 2 oğluyla birlikte arabalara bindirerek Selanik'e sürgüne gönderdiler. Ancak 31 Mart isyanı nedeniyle harem kapıları kilitli olduğu için padişah ailesinin bir kısmı sarayda kalmıştır, bunlardan biri de Nureddin Efendi'dir. Babasının yanına meydana gelen olaylar akabinde açıkça gitmekten korkan küçük prens, ortaya çıkan şaşkınlıkta gizlice gitme uğraşısında başarısız olup Selanik'e sürgüne giden arabaya geç kaldı.

Yıldız Sarayı boşaltıldı, tüm eşyalar ve mücevherler askerler tarafından yağmalandı. Burada yaşayan herkes - hizmetkarlar, efendiler, padişah eşleri ve çocukları - saraydan atıldı. Bir süre ağabeyi Salim Efendi'nin yanında kalan Nureddin Efendi, daha sonra annesinin yanına Beşiktaş'ta dedesinin evine sığındı. Uzun bir mücadelenin ardından bir apartmana taşınan anne ve oğlunun Maslak köşküne yerleşmelerine izin verildi.

Almanya'da okurken Nureddin Efendi, Birinci Dünya Savaşı'nın kaybedilmesi üzerine buradan ayrılarak kız kardeşi Ayşe Sultan ile birlikte İsviçre'ye gitti. Ardından kardeşler birlikte İstanbul'a döndüler. 5 Mayıs 1919'da 18 yaşında babasının hizmetkarlarından Abaza asıllı Hüsnü Paşa'nın kızı Ayşe Andalib (1902–1980) ile evlendi. Ancak bu evlilik aile üyeleri tarafından kabul edilmedi. Buna rağmen kardeşi Abdürrahim Hayri Efendi'nin düğün gününde o da sevdiği hanımla evlendi. Bazı aile üyeleri, şehzadenin yaşının küçük olması nedeniyle bu evliliğe şüpheyle yaklaştı. Yani rivayete göre Andalib Hanım'ın kardeşi Celal Bey, sözde Behice Hanım'a aşık olmuş ve bu evliliği bu durumu örtbas etmek için yapmıştı. Aslında Celal Bey  Behice hanımın hem kethüdası hem de memleketdaşı idi. Behice hanım dul kalmamak için Celal Bey ile kağıt üzerinde evlenmişti. Ancak bu evlilik sadece kağıt üzerindeydi.

### Sürgün yılları
Nureddin Efendi süvari teğmeni iken eşi Andalib ile birlikte sürgüne gitti. Annesi Behija Hanım ve Andalib Hanım'ın kardeşi Celal Bey, mecbur kalmadığı halde şehzade ile birlikte gittiler. Roma, Nice ve Napoli'de yaşadılar, bu süre zarfında Andalib'in mücevherlerini satarak geçimlerini sağladılar. Behice Hanım'ın annesi Nazlı Hanım bazen küçük de olsa para gönderirdi.

Daha sonra Nureddin Efendi, annesini Napoli'de Celal Bey'e emanet ederek Paris'te yaşayan kız kardeşi Şadiye Sultan'ın yanında iş bulma amaçlı geldi. Ancak uygun bir iş bulamayınca diğer kardeşleri gibi o da müzikle uğraştı. İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra karısını da yanına alarak daha sakin olan İspanya'ya gitti, ancak yolda karısı ciddi bir şekilde hastalandı ve Paris'e döndü. Ancak kısa süre sonra kendisi de hastalandı ve 2 Haziran 1945'te Paris'te tüberkülozdan öldü. Bobigny Müslüman mezarlığına gömüldü.

## İlginç gerçekler

* Nureddin Efendi ile Andalib Hanım'ın tek çocuğu vardı. Nureddin Efendi ölen ikiz kardeşi Mehmed Bedreddin'in adını anısını yaşatmak için ismini oğluna verdi. Ancak o da daha henüz bebekken Paris'te öldü. Başka çocuğu olmadı. Sürgüne giderken sınırda aşı olduğunu söyleyen Andalib Hanım, bu nedenle başka çocuğu olmadığı iddiasındadır.
* Ayşe Sultan'ın hatıralarına göre Nureddin Efendi, Halife Abdülmecid Efendi'nin ölümünden sonra naaşını yıkayan üç kişiden biridir.

## Kitaplar

* Oktay, İsmail Hakkı. "Yanya'dan Ankara'ya". İstanbul 1975, s. 451;
* Öztuna, Yılmaz. "Büyük Türk Tarihi", İstanbul 1979, 8/174.
* Adra, Cemil. "İki Prens", İstanbul 2019.

## Kaynakça