Güney Osetya'da Gürcülerin etnik temizliği

**Güney Osetya'daki Gürcülere yönelik etnik temizlik,** Güney Osetya'da ve Rus ve Güney Osetya güçleri tarafından işgal edilen diğer topraklarda yaşayan Gürcülerin toplu olarak sınır dışı edilmesiydi. Olaylar 2008 Rusya-Gürcistan Savaşı sırasında ve sonrasında meydana geldi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, "Güney Osetya güçlerinin Gürcü nüfusun yoğun olduğu bölgeleri etnik olarak temizlemeye çalıştığı" sonucuna vardı. 2009 yılında, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, "Güney Osetya'daki etnik temizlik ve diğer insan hakları ihlallerini, hem de Rusya ve fiili yetkililerin bu uygulamaları durdurmadaki başarısızlığını ve faillerini adalete teslim etmedeki başarısızlığını" kınadı. Avrupa Birliği sponsorluğundaki Gürcistan'daki Çatışmaya İlişkin Bağımsız Uluslararası Gerçek Bulma Misyonu'nun Eylül 2009 raporuna göre, "birkaç gösterge, Güney Osetya'daki etnik temizliğin hem Ağustos 2008 ihtilafı sırasında hem de sonrasında gerçekleştirildiği sonucuna işaret etmektedir."

Güney Osetya yetkilileri tarafından yapılan 2016 nüfus sayımına göre, bölgenin toplam 53.532 nüfusunun %7'sini oluşturan 3.966 etnik Gürcü ayrılık bölgesinde kaldı.

## 1991–92 Güney Osetya Savaşı
1989 ve 1992 yılları arasında Güney Osetya Özerk Oblastı'nda ve Gürcistan'da etnik Oset paramiliter birlikleri ile Gürcistan İçişleri Bakanlığı (MVD) birimleri ve paramiliter güçler arasında çatışmalar başladı. Güney Osetya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan etti. Buna karşılık Gürcistan, erken Sovyet yıllarından beri var olan Güney Osetya özerk statüsünü kaldırdı. Başkan Zviad Gamsakhurdia liderliğindeki Gürcistan hükûmeti, bölgedeki kontrolünü yeniden sağlamak amacıyla ordu ve paramiliter birimler göndererek yanıt verdi.

5 Ocak 1991 gecesi, 6.000 silahlı Gürcü Tşhinvali'ye girdi. Şiddetli sokak çatışmalarından sonra Gürcü kuvvetleri geri püskürtüldü ve Güney Osetya birlikleri tarafından Tshkinvali'den çıkarıldı.

Savaşın bir sonucu olarak, Güney Osetya Özerk Oblastı ve Gürcistan'dan yaklaşık 100.000 etnik Osetli kaçtı ve 23.000 etnik Gürcü, Güney Osetya Özerk Oblastı'ndan etnik Gürcü bölgelerine kaçtı. Güney Osetya'da 100 köyün yıkıldığı bildirildi. Ek olarak, Kuzey Osetya-Gürcistan sınırında kontroller büyük ölçüde kayboldu ve her iki yönde silahlar, savaşçılar ve mühimmat için neredeyse engellenmemiş bir erişim noktası meydana geldi.

Kuzey Osetya Yüksek Sovyeti'nin bir milletvekili, "Güney Osetya'da (Gürcistan) savaş başladığında binlerce mülteci vardı... Doğal olarak, Güney Osetya'dan ve Gürcistan'dan buraya kaçan Oset mülteciler, burada yaşayan Gürcüleri kovmak istediler. Burada sadece Vladikavkaz'da yaşayan 15.000 Gürcü var... Bunu durdurduk; kimse kaçmadı".

## Tepkiler

* *[[The Age]]* adlı Avustralya gazetesi, Rus işgali altındaki Gori kentinin komutanı Tümgeneral Vyacheslav Borisov'un koşullara ilişkin açıklamasından alıntı yaptı: "Rusya ve Gürcistan arasındaki çatışma bölgesindeki köylerde artan yağma ve "etnik temizlik" kanıtları var. Saldırılar - bazıları muhabirler tarafından tanık olunan veya bir insan hakları grubu tarafından belgelenen - hırsızlık, evlerin yakılması ve muhtemelen cinayetleri içeriyor. Bazıları etnik olarak motive olurken, yağmalamaların en azından bir kısmı fırsatçı vurguncuların işi gibi görünüyor. Saldırganların kimlikleri değişiyor, ancak etnik Osetliler tarafından etnik Gürcülere yönelik bir şiddet modeli ortaya çıkıyor ve bu bazı Rus yetkililer tarafından onaylandı. Rus işgali altındaki Gori kentinin komutanı Tümgeneral Vyacheslav Borisov, "Şimdi Osetyalılar etrafta dolaşıyor ve enklavlarında fakir Gürcüleri öldürüyor" dedi.
* Norveç Helsinki Komitesi, diğer üç insan hakları örgütü ile işbirliği içinde, Gürcistan ve Güney Osetya arasındaki fiili sınır bölgesinde etnik temizliğin devam ettiği sonucuna varan bir soruşturma yürüttü. "İnsan hakları gözlemcileri, 17 Ekim Cuma gününe kadar evlerin yakıldığına, sivillere yönelik saldırılara ve Gürcü nüfusunun zorla yerlerinden edildiğine dair kanıtlar buldular. Toplanan materyaller, çoğu Rus kuvvetleri tarafından kontrol edilen bölgelerde 16 sivil cinayeti iddiasını destekliyor (büyük ölçekli askeri operasyonlar sırasında çapraz ateş, bombalama ve bombardımandan kaynaklanan ölümler ve patlamamış mühimmatın neden olduğu kazalar hariç)".
* İnsan Hakları İzleme Örgütü : "Rus güçleri, sivilleri korumak yerine, yollarını izleyen Güney Osetya güçlerinin Gürcülerin evlerini büyük çaplı talan ve yakmaya ve sivilleri öldürmesine, dövmesine, tecavüz etmesine ve tehdit etmesine izin verdi" dedi. "Bu tür kasıtlı saldırılar savaş suçlarıdır ve yaygın veya sistematik bir modelin parçası olarak işlenirlerse, insanlığa karşı suç olarak yargılanabilirler." HRW'ye göre 17.500 Gürcü'nün 15.000'i, Rus askerlerinin gelişinden önce Güney Osetya'dan ayrıldı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Gürcistan'daki savaşla ilgili Ocak 2009 tarihli raporuna göre: "[HRW'nin] sahadaki gözlemleri ve düzinelerce mülakat, bizi Güney Osetya kuvvetlerinin Gürcü köylerini etnik olarak temizlemeye çalıştığı sonucuna götürdü: yani, bu köylerdeki evlerin tahrip edilmesi kasıtlı ve sistematikti ve bu köylerde yaşayanların etnik ve isnat edilen siyasi bağları temelinde, geriye kalanları terk etmeye zorlamak ve eski sakinlerin hiçbirinin geri dönmesine fırsat vermemekti... [Tartışmasız Gürcü topraklarında] Rusya'nın Gürcistan'ı işgalinden başlayarak ve Eylül ayı sonuna kadar, Oset güçleri, genellikle Rus güçlerinin varlığında, sivillere karşı kasıtlı bir şiddet kampanyası yürüttüler, evlerini geniş çapta yakıp yağmaladılar ve infaz tarzı cinayet, tecavüz, adam kaçırma ve sayısız şiddet eylemine başvurdular."

## Güney Osetya tarafı
Etnik temizlik politikası, Güney Osetya Devlet Başkanı Eduard Kokoity tarafından da doğrulandı. 15 Ağustos 2008 tarihli Rus yayın *Kommersant'a* verdiği röportajda "Gürcü sivillerin geri dönmesine izin verilecek mi?" "Artık buraya kimseyi sokmaya niyetimiz yok" cevabını verdi.

*[[The Economist]]* ayrıca Güney Osetyalı bir istihbarat subayından şu sözlerden alıntı yaptı: "Bu evleri yaktık. [Gürcülerin] geri gelemeyeceklerinden emin olmak istiyoruz, çünkü geri gelirlerse burası tekrar Gürcü yerleşim bölgesi olacak ve bu olmamalı".

## Ayrıca bakınız

* Abhazya'daki Gürcülerin etnik temizliği

## Kaynakça