Priz

**Priz**, şebeke elektriği ile çalışan cihazları elektrik şebekesine bağlamak amacıyla cihazın kablosu ucundaki fişin takıldığı kendisi şebeke ile bağlantılı gereç. Prizlerin hem kullanıcıyı, hem cihazı, hem de şebekeyi elektrik kazalarından korumak için şekillendirilmiş birçok çeşitleri vardır.

Priz ismi Fransızca "Prendre" (almak) sözcüğünün "alınmış" veya "alma işlemi" anlamına gelen "prise" şeklinde çekilmiş hali olan sözcük kaynaklıdır.

Dünyada elektrik şebekelerinin son kullanıcıya Alternatif akım olarak sunduğu hizmet şebekeden şebekeye voltaj ve frekans olarak farklılıklar gösterir. Bu yüzden şebekelere özel farklı priz standartları vardır. Bir şebekenin fişi öbür şebekenin prizine sokulamayabilir.

Prizler tipik olarak cihazın elektrik devresinin fişteki iki kablo ucunun gireceği iki delik ile şebekeye bağlantısını sağlarlar. Bazı şebekelerde delikler yuvarlaktır, bazılarında yassıdır ve bu yassı deliklerin açıları farklı olabilirler.

Prizler elektrik taşıyan metal yüzeylerin izole edilmemiş kısımlarının el ve başka zarara sebep olabilecek şeylere dokunmamaları için özel olarak şekillendirilmişlerdir. Tipik olarak fişin metal çıkıntılarının sokulacağı delikler onların uzunluğuna banzer bir derinliğin dibindedirler ve fişin kalınlığı o derinliği yanı sıra başka bir şey sığamayacak şekilde tam doldurur.

Cihazın kulanıcının temas ettiği yüzeylerinin yanlışlıkla elektrik taşıması tehlikesine karşı bazen prizin bir de toprak bağlantısı olur. Bazen bu prizde üçüncü bir delik, bazen de fiş tarafındaki bir deliğe uygun priz çukurunda metal çıkıntı şeklinde olur.

Kullanım amacı olarak prizler amper olarak ölçülen çekilebilecek en yüksek kuvvet bakımından farklı olabilirler, örneğin ana şebekeye bağlanmadan önceki kablo kalınlığı ve bağlantı noktasındaki sigorta ayarı amperine göre farklı olur. Tipik olarak prizler 10 amper, 16 amper (çamaşır makinesi) veya 25 amper (fırın), 60+ amper (elektrikli araba şarj etmek için) gibi çeşitleri olur.

## Galeri

Dosya:Multi plug.jpg|Evrensel priz, birçok çeşit standard fişi kabul edebilir
Dosya:Chinasocket.jpg|Çin'de birkaç çeşit fiş kabul eden çift priz.
Dosya:ShaverSocketUK.jpg|İngiliz tıraş makinesi prizi
Dosya:Aust AC plug.jpg|Standard Avustralya 10&nbsp;A fişi
Dosya:Australian Dual Socket Outlet.jpg|Avustralya düğmeli 3-hat (10&nbsp;A) çift priz.
Dosya:NBR 14136 plugs and outlet.jpg|Brazilya 10 amper fiş ve priz
Dosya:Tomada Brasileira - NBR 14136, 20A, 250V.jpg|Brazilya 20 amper priz
Dosya:BS 546 Plugs - 15A 5A 2A.png|İngiliz BS 546 fişleri: 15&nbsp;A, 5&nbsp;A and 2&nbsp;A.
Dosya:BritishPlugforWikipedia.jpg|İngiliz  BS 1363 fiş
Dosya:Schuko & BS 1363 Longwell Plugs.jpg|Longwell Co. malı fişler, öndeki: Schuko tipi (47&nbsp;gram); arkada: BS 1363 (44&nbsp;gram).
Dosya:ShaverPlugUK.jpg|BS 4573 fiş
Dosya:Stopcontact.jpg|CEE 7/1 duvar prizi, CEE 7/2, CEE&nbsp;7/4, CEE&nbsp;7/6 ve CEE&nbsp;7/7 fişleri kabul eder
Dosya:Schuko plug and socket.png|Schuko fiş (CEE 7/4) ve priz (CEE 7/3)
Dosya:French-power-socket.jpg|Fransız priz (CEE 7/5)
Dosya:French Plug CEE 7 6.jpg|Fransız fiş (CEE 7/6)
Dosya:CEE 7-7.jpg|Hibrit CEE 7/7 fiş
Dosya:Euro-Flachstecker 2.jpg|Euro-fiş örneği
Dosya:CEE 7-17 plug.jpg|Hibrit toprak hatsız CEE 7/17 fiş
Dosya:China's 3-pin sockets.jpg|NEMA ve Europlug'u da kabul eden Çin 3 pinli soket ve bileşik soket (sağda) ve daha az yaygın olan, daha büyük 16 A versiyonu (solda)
Dosya:107-2-D1 - Danish electrical plugs - Studio 2011.jpg|Danimarka 107-2-D1 ve DK 2-1a, yuvarlak ve yarı yuvarlak fiş-priz
Dosya:Gniazdo el z przelacznikiem (ubt).JPG|Danimarka toprak hatsız düğmeli priz
Dosya:DanishComputerPlugSocket-DK-2-5a.png|Danimarka DK 2-5a eğik yassı ve yarı yuvarlak bilgisayar fişi
Dosya:Israeli-type-H-plugs-and-socket.jpg|İki İsrail fişi ve bir priz. Soldaki eski, sağdaki 1989 ertesi standard
Dosya:Ita plug 16A 10A.jpg|İtalya CEI&nbsp;23-50 S&nbsp;17 (16&nbsp;A) ve S&nbsp;11 (10&nbsp;A) fişler
Dosya:Italian sockets.jpg|İtalya CEI&nbsp;23-50 S&nbsp;17 (16&nbsp;A) ve S&nbsp;11 (10&nbsp;A) prizler
Dosya:ForzaLuce1950.jpg|Eski *forza*dan 2 × *luce* ve 1 × *forza*ya adaptör
Dosya:Adapted schuko.jpg|İtalya CEI&nbsp;23-50&nbsp;17/11 (*Bipasso*) (#1) ve CEI&nbsp;23-50 P&nbsp;40 (*Schuko*) (#2) çift priz.
Dosya:VIMAR universale.jpg|İtalya  *Vimar universale*   CEE&nbsp;7/4 (alman), CEE&nbsp;7/7 (alman/fransız), CEE&nbsp;7/16 (euro-fiş), CEE&nbsp;7/17 (alman/fransız topraksız), NEMA&nbsp;1-15 (ABD/Japonya), ayrıca italyan CEI 23-50&nbsp;S&nbsp;11&nbsp;(10&nbsp;A) ve S&nbsp;17&nbsp;(16&nbsp;A) tip fişler için priz.
Dosya:4box side 4B.AM.H21 28-14.jpg|İtalya *4box side* priz, 1 Schuko ve 2 CEI 23-50&nbsp;P 17/11 *bipasso* italyan tip fişler için
Dosya:NEMA-AC-Power-Plugs.jpg|kuzey ve orta Amerika (NEMA) tipik fişler
Dosya:NEMA-1 plug polarized.agr.jpg|Polarize NEMA 1-15 fiş
Dosya:A plug.jpg|Polarize olmayan NEMA 1-15 fiş
Dosya:Domestic AC Type B USA.jpg|NEMA 5-15 fiş ve NECA 130-2010 "Decora"-tipi çift priz.
Dosya:NEMA 5-15 Outlet 120V-15A.jpg|NEMA 5-15 120V-15A Adi çift priz.
Dosya:Electrical outlet with label.jpg|5-20RA (Kanada) veya 5-20R (ABD) T-delikli priz, toprak hattı üstte, nötr bağlantı sağda.
Dosya:OutletPlug.jpg|Japon ayrıdan toprak hatlı çamaşır makinesi fişi ve prizi
Dosya:Japanese air conditioner electrical outlet.jpg|Japon ayrıdan toprak hatlı klima makinesi fişi ve prizi
Dosya:Japanese air conditioner electrical outlet 200v.jpg|Japon 200 V normal toprak hatlı klima makinesi prizi
Dosya:Soviet Plug Type1 6A 250V.jpg|Sovyet elle tutmalı fişler, 6&nbsp;A 250&nbsp;V AC, termoset plastik
Dosya:Soviet Plug Type2 6A 250V.jpg|Sovyet yuvarlak yarı yüksek fişler, 6&nbsp;A 250&nbsp;V AC, termoset plastik
Dosya:Soviet moulded rubber plugs 6A 250V cut.jpg|Sovyet kalıp lastik fişler CEE 7/3 prize sokabilmek için yuvarlak dipleri bıçakla kesilmiş.
Dosya:Soviet shaver power cord.jpg|Sovyet CEE7/16 benzeri tıraş makinası fişi. Termoplastik 6&nbsp;A and 250&nbsp;V.
Dosya:J plug - 1.jpg|İsviçre Tip J: 10&nbsp;Ampere *SN 441011 tip 13* üçlü priz ve *tip 12* fiş
Dosya:Thai TIS 166-2549 mains plug.jpg|Tayland TIS 166-2549 üçlü fiş
Dosya:Chademo-combo2-iec-type-2-connectors-side-by-side.jpg|Elektrikli araba şarj fişleri: CHAdeMO, CCS ve IEC 62196 Type 2 (mennekes).



SEV 1011 Typ 12 Steckdose.jpg|Tip 12 üçüz priz (10&nbsp;A), eski
SEV 1011 Typ 14 Stecker.jpg|Tip 14 priz (10&nbsp;A), eski
SEV 1011 Typ 13 Steckdose.jpg|Tip 13 üçüz priz (10&nbsp;A)
SEV 1011 Typ 23 Steckdose.jpg|Tip 23 üçüz priz (16&nbsp;A)