Gişe başarısızlığı

**Gişede batmak**, **gişe başarısızlığı** veya **gişede patlamak** sinema gösterimlerinde kâr getirmeyen veya son derece başarısız olduğu kabul edilen filmler için kullanılır. Teknik olarak üretim, pazarlama ve dağıtım maliyetleri, gelirinden daha az olan herhangi bir film "başarısız" olsa da bu terim daha çok başarılı olması beklenen, kapsamlı bir şekilde pazarlanan ve sonuçta ticari olarak zarar eden, üretimi pahalı olan büyük stüdyo filmleri için kullanılır.

## Nedenleri

### Negatif anlamda ağızdan ağza yayılma
Facebook ve Twitter gibi sosyal medya platformları ağızdan ağıza yayılmayı kolaylaştırdı. Bir filmin ilgi yaratmadaki başarısızlığı, özellikle açılış hafta sonu gişedeki performansını güçlü bir şekilde etkileyebilir.

### Film dışı koşullar
Bazen, filmin vizyona girme zamanlaması gibi, filmin içeriğiyle büyük ölçüde ilgisi olmayan sorunlar nedeniyle filmler düşük performans gösterebilir. Bu, D. W. Griffith'in *[[Bir Ulusun Doğuşu]]* filminin devamı olan *[[Intolerance]]*’ın ticari başarısızlığının nedenlerinden biriydi. Yapım gecikmeleri nedeniyle, film, 1916’nın sonlarında ancak yayınlandı. Film savaş karşıtı duyguları yansıtıyordu ancak halkın görüşü Amerikan’nın I. Dünya Savaşı’na girmesi yönünde çoktan değişmişti.

Bir filmi batıran dış olayların bir başka örneği, FIFA’yı konu alan *United Passions* adlı 2015 tarihli  belgesel dramadır. Film Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sinemalarda gösterime girdiğinde  FIFA liderleri, dolandırıcılık ve yolsuzluk soruşturması altındaydı ve "futbola" karşı genel kayıtsızlıkla birlikte film açılış haftasında ABD gişesinde sadece 918 dolar hasılat elde etti.

Bazen, 2001'deki 11 Eylül saldırıları, 2017'deki Harvey Kasırgası ve COVID-19 salgını gibi ulusal kriz zamanlarında ve afetlerden hemen sonra vizyona giren filmler gişede başarısız olabilir.

### Yüksek üretim maliyetleri
Gişe brüt rakamlarını değerlendirirken, bu paranın tamamının film stüdyosuna kalmadığını akılda tutmak gerekir. Brütün bir kısmı filmin yatırımcıları  ve film dağıtımcısı tarafından alınır. Bir stüdyonun genellikle brüt gelirin yarısını alır.

Büyük bir bütçe, gişede oldukça iyi performans gösterse bile bir filmin mali açıdan başarısız olmasına neden olabilir; Örneğin 1980'lerin *Heaven's Gate'i* planlanan üretim programını üç ay aşarak  bütçesinin 12 milyon dolardan 44 milyon dolara yükselmesine neden oldu. Film gişede sadece 3.5 milyon dolar kazandı.

2005 yapımı *Sahara* filminin bütçesi prodüksiyon, dağıtım ve diğer harcamalar için 281.2 milyon dolara yükseldi. Film sinemalarda 119 milyon dolar ve televizyon ve diğer sübvansiyonlar dahil toplamda 202.9 milyon dolar kazandı ve 78,3 milyon dolarlık net zarara yol açtı. 2012'de Disney, *[[John Carter: İki Dünya Arasında|John Carter'da]] 200 milyon dolarlık zarar bildirdi.* Film, dünya çapında 234 milyon dolarlık hatırı sayılır bir hasılat elde etmişti, ancak bu, 250 milyon dolarlık bütçesi ve dünya çapında yapılan reklamları için yetersizdi.

2007 yapımı *[[Altın Pusula]]* filminin yapım bütçesi 200 milyon dolardı. Filmi finanse edebilmek için New Line Cinema, filmin tüm uluslararası dağıtım haklarını dünyadaki çeşitli film dağıtımcılarına satmak zorunda kaldı. Film yurt içinde düşük performans gösterdi, ancak uluslararası bir başarı elde etti; ancak, New Line'ın uluslararası gişeden bir payı yoktu. Bu olaylar, New Line'ın Warner Bros.'un bir bölümü haline gelmesinde önemli faktörlerdi.

## Sonradan iyileşme
Başlangıçta "flop" olarak görülen filmler, başka yerlerde gelir elde edebilir. Birkaç film, menşe ülkelerinde düşük performans gösterdi, ancak uluslararası alanda kayıpları telafi etti ve hatta finansal başarı haline gelecek kadar gişede başarılı oldu. Filmler ayrıca uluslararası dağıtım, televizyon sendikasyonuna satış, sinemaların dışında dağıtım ve ev medyasında yayınlar yoluyla da para kazanabilir. 1995 post apokaliptik aksiyon filmi Waterworld, önemli üretim zorlukları yaşayan, o sırada yapılmış en pahalı filmdi. ABD gişesinde nispeten iyi performans göstermesine rağmen, başlangıçta kâr getirmedi ve bir gişe fiyaskosu olarak tanındı. Ancak, uluslararası gişe hasılatı ve video satışları onu bir kâra dönüştürdü.

Diğer filmler, sinemada gösterimden çıktıktan çok sonra kült filmler haline gelerek veya zaman içinde yeniden değerlendirilerek başarılı oldular. Bu tanıma uyan yüksek profilli filmler arasında *[[Ölüm Korkusu (film, 1958)|Vertigo]] ,*  *[[Bıçak Sırtı|Blade Runner]]*, *[[Oz Büyücüsü (film, 1939)|The Wizard of Oz]]*, *[[Şahane Hayat|It's a Wonderful Life]]*, *[[Yurttaş Kane|Citizen Kane]]*, *[[Willy Wonka & the Chocolate Factory]]*  ve *[[Esaretin Bedeli|The Shawshank Redemption]]*, sayılabilir. Bu filmler gişede para kaybetti, ancak o zamandan beri popüler oldu.

## Stüdyonun batması
Tek bir filmin kötü performansının stüdyosunu mali kayıplara sürüklemesi yaygın bir durumdur. Bununla birlikte, aşırı durumlarda, bir bomba stüdyosunu iflasa veya kapanmaya itebilir. Bunun örnekleri arasında United Artists (*Heaven's Gate*)  ve Carolco Pictures (*[[Cutthroat Island]]*) sayılabilir. *[[Altın Pusula]]* uluslararası gişede başarılı oldu ve dünya çapında 372 milyon dolar hasılat elde etti, ancak Kuzey Amerika'daki gişedeki düşük performansı Warner Bros.'un New Line Cinema'nın doğrudan kontrolünü ele geçirme kararını etkileyen önemli bir faktör olarak görüldü.

2001'de Square'in bir bölümü olan Square Pictures, tek filmi *Final Fantasy: The Spirits Within'i* yayınladı. Eleştirmenlerden hem İyi hem kötü eleştiriler aldı ve 145 milyon dolarlık maliyetini geri kazanamadı. Filmin mücadelelerinin ardından, Square Pictures daha fazla film çekmedi. Onlar artık Square Enix'in Visual Works olarak birleştirilmiş bir yan kuruluşudur. 2011'de *[[Marslılar, Annem ve Ben|Mars Needs Moms]]*, ImageMovers Digital tarafından Disney'in hissesi ImageMovers tarafından yaklaşık 140 milyon dolarlık bir kayba kapılmadan önce yayınlanan son film oldu.&nbsp;- nominal dolar bazında tüm zamanların en büyük gişe bombası. Bu kayba rağmen, yapım şirketini kapatma kararı filmin vizyona girmesinden bir yıl önce alınmıştı.

## Bağımsız filmler
2006 yapımı bağımsız film *[[Zyzzyx Road]]*, ABD gişesinde sadece 30 dolar kazandı. 1.2 milyon dolarlık bir bütçeyle yapılan filmde Tom Sizemore ve Katherine Heigl'in başrol oynadı. Bu küçük gelir filmin, sınırlı gösterime girmesinden kaynaklanıyor. Film Oyuncular Birliği gereksinimlerini karşılamak amacıyla Dallas'ta tek bir sinemada sadece altı gün gösterildi. Başrol oyuncusu Leo Grillo'ya göre, ikisi oyuncu kadrosu için olmak üzere toplam altı bilet sattı.

Daha önce, 2000 İngiliz filmi *[[Offending Angels]]*, gişede 100 sterlinden (~ 150 $ ) daha az hasılat yapmasıyla ün salmıştı. 70.000 £ (~105.000 $ ) bütçesi vardı. BBC dahil olmak üzere eleştirmenler tarafından "gerçekten korkunç bir çöp yığını"  ve *Total Film* tarafından "geri alınamaz" olarak nitelendirildi.

2011'de  *[[The Worst Movie Ever!]]*ABD gişesinde sadece 11 dolara açıldı. Sadece bir sinemada oynadı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* GetBack.com: En Büyük Film Flopları ve Fiyaskoları 
* Tüm Zamanların En Büyük Gişe Bombaları – Inside Movies Blog