Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı

**Birleşmiş Milletler HIV ve AIDS Ortak Programı** (**UNAIDS**) (Fransızca: Programme commun des Nations Unies sur le VIH/sida, **ONUSIDA**), HIV/AIDS salgınına karşı hızlandırılmış, kapsamlı ve koordineli küresel eylemin ana savunucusu programdır.

UNAIDS'in misyonu; HIV bulaşmasını önlemeyi, virüsle yaşayanlara bakım ve destek sağlamayı, bireylerin ve toplulukların HIV'e karşı savunmasızlığını azaltmayı ve etkisini hafifletmeyi içerir ve ana hedefi HIV/ AIDS'e karşı genişletilmiş bir müdahaleye öncülük etmek, güçlendirmek ve desteklemektir. UNAIDS, HIV/AIDS salgınının ciddi bir salgına dönüşmesini önlemeyi amaçlar.

UNAIDS'in genel merkezi, Dünya Sağlık Örgütü ile bazı saha tesislerini paylaştığı İsviçre'nin Cenevre kentindedir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Grubu üyesidir. Şu anda, Winnie Byanyima UNAIDS'i yönetici direktör olarak yönetmektedir. Eski yönetici direktörler Peter Piot (1995–2008) ve Michel Sidibé'dir (2009–2019).

UNAIDS; bir halk sağlığı tehdidi olarak HIV'i sona erdirmek için yol haritaları oluşturmak ve HIV/AIDS için aşılar ve tedaviler hakkındaki bilimsel bulgularla güncellemeler yapmak dahil olmak üzere, AIDS salgınının durumu hakkında düzenli olarak makaleler ve raporlar yayınlamaktadır.

Ajans, 1994'te formüle edilen ve 2001 ve 2006'da Birleşmiş Milletler tarafından onaylanan GIPA ilkesini (HIV ile yaşayan insanların daha fazla katılımı) desteklemektedir.

## Hedefler

# Salgınla ilgili etkili eylem için liderlik ve savunuculuk;
# Dünya çapında AIDS'e karşı gösterilen çabalara rehberlik edecek stratejik bilgi ve teknik destek;
# Pandeminin ve ona verilen yanıtların izlenmesi ve değerlendirilmesi;
# Sivil toplum katılımı ve stratejik ortaklıkların geliştirilmesi;
# Etkili bir müdahaleyi desteklemek için kaynakların seferber edilmesi.

## Rol

UNAIDS'in amacı birçok sektörün ve hükûmet ve sivil toplumdan ortakların çabalarını birleştirerek, HIV/AIDS'e yönelik genişletilmiş bir müdahalenin oluşturulmasına ve desteklenmesine yardımcı olmaktır.

ECOSOC'un 26 Temmuz 1994 tarihli 1994/24 sayılı kararıyla kurulan UNAIDS, Ocak 1996'da resmi olarak görevine başladı. Kuruluşlara, tüm coğrafi bölgelerden 22 hükûmetin temsilcilerinden, UNAIDS Yardımcı Sponsorlarından ve HIV/AIDS ile yaşayan insanların dernekleri de dahil olmak üzere beş sivil toplum kuruluşu (STK) temsilcisinden oluşan bir Program Koordinasyon Kurulu rehberlik etmektedir.

## Personel, Sponsorlar ve Ortaklar

### Yardımcı sponsorlar

* Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK)
* Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)
* Dünya Gıda Programı (WFP)
* Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
* Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA)
* Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC)
* Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
* Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)
* Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
* Dünya Bankası
* BM Kadınları

Eş sponsorlar ve UNAIDS Sekreterliği, her yıl iki kez toplanan Eş Sponsor Kuruluşlar Komitesi'ni oluşturur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* unaids.org – UNAIDS Ana Sayfası 
* BM 2001 HIV/AIDS Taahhüt Beyannamesi 
* Küresel AIDS Salgınına İlişkin UNAIDS Raporu: Yönetici Özeti (PDF) 
* HIV & AIDS Terminoloji Yönergeleri