Marina Ovsyannikova

**Marina Vladimirovna Ovsyannikova** 19 Haziran 1978) Channel One Rusya televizyon kanalında çalışan bir Rus gazetecidir. 2000'li yılların başında Rusya'nın ana akşam haber programı *Vremya'da* Kanal 1'de çalıştı, ve bu proɡramdaki rolünü "Kremlin propagandası yapmak" olduğunu söyledi.

Mart 2022'de, uluslararası haber manşetlerine konu olan Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini protesto etmek için *Vremya'nın* yayınını yarıda kesti. Bu olaydan sonra tutuklandı, avukatına erişimi olmadan ɡözaltında tutuldu, 30.000 ruble (o sırada 280 dolar) para cezasına çarptırıldı ve daha sonra serbest bırakıldı. Ekim 2022'nin başlarında, duruşma öncesi ev hapsinden kaçtıktan sonra Rus adalet sistemi tarafından aranmaktadır; avukatı Avrupa'ya kaçtığını söyledi. Şubat 2023'te kızıyla birlikte Fransa'nın Paris kentine kaçtığı ortaya çıktı.

## ilk yılları ve kariyeri
Ovsyannikova, 19 Haziran 1978'de Ukrayna SSC, Sovyetler Birliği'nin Odesa kentinde doğdu. Annesi Rus, babası Ukraynalıdır. Çeçen Savaşı başlayana kadar annesiyle birlikte Grozni'de yaşadı ama daha sonra Krasnodar'a taşındılar. Çocukluğunda yüzme ve artistik jimnastik yaptı. Yüzme takımı ile üniversite düzeyindeki Krasnodar şampiyonası yarışmalarını kazandı.

Ovsyannikova, Kuban Devlet Üniversitesi'nden ve daha sonra Rusya Cumhurbaşkanlığı Ulusal Ekonomi ve Kamu Yönetimi Akademisi'nden (RANEPA) mezun oldu. Tüm Rusya Devlet Televizyonu ve Radyo Yayıncılığı Şirketi'nde (VGTRK) çalıştı. 1997'den bu yana, "Kuban" TV kanalında (VGTRK'nın bölgesel bir yan kuruluşu) gazeteci ve haber sunucusu olarak çalışıyordu.

2003 yılında Moskova'ya taşındıktan sonra Kanal Bir Rusya tarafından işe alındı. *[[Politico]]* şunları yazdı: "2003'ten bu yana onun işi Batılı haber akışlarını ve basın konferanslarını izlemek ve Batı'yı kötü, Rusya'yı iyi gösteren alıntılar yapmaktı." *[[The Daily Telegraph|Telegraph]],* Ovsyannikova'yı Kanal 1'de çalıştığı süre boyunca "devletin sözcüsü" ve " Kremlin'in propaganda makinesinin etin ve kanı" olarak tanımladı. Ovsyannikova'da bu tanımı doğrulayarak kendisini Kanal 1 için çalışırken "uzun yıllar Kremlin propagandası üreterek geçirmiş" olarak tanımladı.

## Savaş karşıtı protestoları
Ovsyannikova başlangıçta Putin'i destekledi ancak Ukrayna'daki savaşa ait görüntüler, çocukluğunda Çeçenya'da yaşadığı savaşı hatırlattı. Kremlin yakınında protesto yapmayı planlamıştı ancak daha sonra bunun pek yararlı olmayacağına karar verdi.

14 Mart 2022'de milyonlarca izleyiciye ulaşan akşam haber programı *Vremya'da* Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle ilgili canlı yayın sırasında haber spikeri Ekaterina Andreeva'nın arkasına ɡeçip, elinde Rusça ve İngilizce karışımı bir posterle göründü.

Ovsyannikova şöyle bağırdı:

Birkaç saniye sonra yayın kesildi. Protestosu olağandışıydı çünkü devlet kanalı tarafından yürütülen program, Kremlin'in "özel askerî operasyon" çizgisinden sapmadı ve izleyicilere daha önce Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin bir savaş olduğu söylenmedi.

### Önceden kaydedilmiş mesaj
Ovsyannikova'nın canlı yayındaki protestosunun ardından Rus insan hakları grubu OVD-Info, Telegram'da önceden kaydettiği bir videoyu yayınladı. Videoda "Kremlin propagandası için çalışmaktan utandığını" belirtti:

### Tepkiler

Ovsyannikova'nın protesto ɡörüntüleri dünya çapında paylaşıldı ve küresel medyada önemli ölçüde yer aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy Ovsyannikova'ya teşekkür etti. Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ovsyannikova'ya Fransız büyükelçiliğinde veya sığınma yoluyla koruma teklif etti. Rus hükûmet sözcüsü Dmitry Peskov, protestosunu "holiganlık" olarak nitelendirdi.

Rus muhalif siyasetçi Lev Shlosberg, "Beş saniyelik hakikat, haftalarca süren propagandanın kirini temizleyebilir" dedi. Rus muhalif siyasetçi İlya Yashin, Ovsyannikova'yı "Rusya'nın kahramanı" olarak nitelendirdi. Tutuklu Kremlin eleştirmeni Alexei Navalny, mahkemedeki son ifadesinde Ovsyannikova'yı meydan okumasından ötürü övdü.

BBC, Ovsyannikova'nın protestosunun Rus devlet televizyonunda bazı istifalara neden olduğunu ve birkaç saat içinde üç kişinin daha istifa ettiğini bildirdi.

Channel One Rusya'nın haber bölümü başkanı Kirill Kleimyonov, onu "İngiliz casusu" olmakla suçladı ve protesto öncesinde İngiliz büyükelçiliğini aradığını söyledi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, ekrandaki protesto öncesinde herhangi bir temasta bulunmadıklarını söyledi.

### Zulümler ve aktivizm
Ovsyannikova gözaltına alındı ve Ostankino polis karakoluna götürüldü. Avukatı 12 saatten fazla bir süre boyunca onunla iletişime geçemedi, hatta nerede olduğunu bile bulamadı. Yayının ertesi sabahı onun nerede olduğu hâlâ bilinmiyordu. Ovsyannikova'nın, Rusya'nın Ukrayna işgaline ilişkin dezenformasyon yasaları uyarınca 15 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabileceği bildirildi.

Daha sonra, 15 Mart'ta Meduza editörü Kevin Rothrock'un Twitter hesabı, Ovsyannikova'nın insan hakları avukatı Anton Gashinsky ile mahkemede gösteren bir fotoğrafını yayınladı. *Telegram'da* yayınlanan video için Ovsyannikova, izinsiz halka açık bir etkinlik düzenlemekle suçlandı ve 30.000 ruble (280 $, 200 £ veya 255 €) para cezasına çarptırıldı. Rus devlet haber ajansı TASS, Rusya Soruşturma Komitesi'nin, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle ilgili kamuya "yanlış bilgi" yaydığı suçlamasıyla canlı yayındaki protesto nedeniyle Ovsyannikova'yı soruşturduğunu bildirdi. 4 Mart'ta kabul edilen yeni yasaya göre Ovsyannikova, Ukrayna'nın işgalini hükûmetin örtmece terimi olan "özel askeri operasyon" yerine savaş olarak adlandırdığı için yargılanabilecek ve 15 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilecektir.

17 Mart'ta Ovsyannikova, Kanal Bir Rusya'daki işinden ayrıldı. Fransa'ya sığınma talebinin reddedildiğini ve çocuklarıyla birlikte Rusya'da kalacağını belirtti.

11 Nisan 2022'de, Axel Springer SE'nin Rusya ve Ukrayna'yı kapsayan Alman gazetesi *[[Die Welt|Die Welt'te]]*, Ovsyannikova'nın serbest muhabir olarak çalışmayı hemen kabul ettiği açıkladı. Kısa bir süre sonra Almanya'nın Berlin kentine taşındı ve eski kocasının çocuklarını ülke dışına çıkarmasına izin vermemesi nedeniyle çocuklarını Rusya'da bıraktı.

25 Mayıs 2022'de Norveç'in Oslo kentinde düzenlenen yıllık Oslo Özgürlük Forumu sırasında Ovsyannikova, Yaratıcı Muhalefet için Václav Havel Ödülü'nü aldı. Bu ödül, "cesaret ve ustalıkla diktatörlüğün yalanlarının maskesini düşüren ve muazzam cesaret ve yaratıcılık örneği gösteren çalışmalar ortaya koyanları" onurlandırmak için verilmektedir.

Ovsyannikova, 27-31 Mayıs 2022 tarihleri arasında *Die Welt'in* serbest muhabiri olarak Ukrayna'yı ziyaret etti. Ziyaret kamuoyunda tepkiye neden oldu ve bu durum *Die Welt'i* ziyareti iptal ettirmeye ve Ovsyannikova'nın ülkeyi terk etmesine zorladı.

Ovsyannikova, *Die Welt* ile olan sözleşmesinin sona ermesinin ardından Rusya'ya döndü. 15 Temmuz 2022'de tek kişilik protesto yaptı. Kremlin önünde "Putin bir katil. Askerleri faşist. 352 çocuk öldü. Durmanız için daha kaç kişinin ölmesi gerekiyor?" İki gün sonra tutuklandı ve daha sonra serbest bırakıldı. Bu olay nedeniyle 9 Ağustos'ta hakkında ceza davası açıldı ve Rusya'nın 2022 savaş sansürü yasaları uyarınca ordunun "itibarını zedelemekle" suçlandı; evi polis tarafından basıldı ve sorgulanmak üzere gözaltına alındı. Daha sonra geceyi Moskova polis merkezinde geçirdikten sonra serbest bırakıldı. Ertesi gün 9 Ekim 2022'ye kadar iki ay boyunca ev hapsinde tutuldu. Ancak 1 Ekim'de kocası Igor, 11 yaşındaki kızıyla birlikte ev hapsinden kurtulduğunu açıkladı. Ovsyannikova o an nerede olduğu bilinmiyordu. 17 Ekim 2022'de Ovsyannikova'nın avukatı, onun Rusya'dan "şu anda koruma altında olduğu Avrupa ülkelerinden birine" kaçtığını doğruladı. Aynı gün, Ovsyannikova'nın 10 yaşındaki kızı ve 17 yaşındaki oğlunun ebeveynlik hakları kısıtlandı; mahkeme, annesinin "siyasi faaliyetlerde bulunması" nedeniyle Ovsyannikova'nın kızının babasıyla birlikte yaşaması gerektiğine karar verdi.

10 Şubat 2023'te Ovsyannikova, şu anda ikamet ettiği Fransa'nın Paris kentinde bir basın toplantısı düzenledi ve Sınır Tanımayan Gazeteciler'in ülkeden kaçarken kendisine nasıl yardım ettiğini anlattı. Canlı yayındaki protestosunun ardından Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından kendisine sığınma teklif edildi ve kaçtığı sırada Fransa'daki çeşitli güvenli evlerde yaşamını sürdürüyordu. Ovsyannikova yedi kez araç değiştirerek, elektronik gözetleme bileziğini vücudundan çıkararak ve sınırı yürüyerek geçerek Rusya'dan çıkış yolculuğunu ayrıntılarıyla anlattı. *Wall Street Journal'a* göre Ovsyannikova, hâlâ ölüm korkusuyla yaşadığını söyledi: "Rusya'daki arkadaşlarımla her konuştuğumda bana 'Neyi tercih edersin, Novichok'u mu, polonyumu mu yoksa araba kazasını mı?' diye soruyorlar." Federal Güvenlik Servisi'nin yurt dışında yaşayan muhaliflere suikast düzenlemek için kullandığı iddia edilen yöntemlere atıfta bulundu.

Ovsyannikova Rusya'da gıyaben yargılandı ve 4 Ekim 2023'te Rus Ordusu hakkında "yanlış bilgi yaymak" suçundan 8,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ovsyannikova yaptığı açıklamada cezanın "siyasi" olduğunu belirtti.

## Özel hayatı
Ovsyannikova, 2022 yılına kadar iki çocuğuyla birlikte Moskova Oblastı'nın eski güneybatı bölgesinde yaşadı. Ekim 2022'de küçük kızını da alıp ülkeden kaçtı. Şu anda Paris'te yaşıyorlar. RT'nin televizyon direktörü Igor Ovsyannikov ile evlidir. Bir haber kaynağına göre çiftin Mart 2022'de "yakın zamanda ayrıldığı" bildirildi. Ukrayna'da akrabaları var ama onlarla pek teması bulunmamaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Guardian News'in kayıt ve setteki protesto görüntüleri