IV. Aleksandros

**IV. Aleksandros** (; Aleksandros) (MÖ 323/322– MÖ 309) Büyük İskender'in Roksane'den olan oğlu. İskender'in ölümünden sonra ardıllarının hakimiyet mücadelesi sırasında annesi Roksana ile birlikte Makedonya'da öldürülmüştür.

## Doğumu
IV. Aleksander, Makedon Yunanı olan Büyük İskender ve İskender'in eşi Soğdyalı Roksana'nın oğluydu. IV. Aleksander, II. Philip'in torunuydu. Roksana, 11 Haziran MÖ 323'teki İskender'in ölümü sırasında hamile olduğundan ve bebeğin cinsiyeti henüz bilinmemesi sebebiyle, Makedon ordusunda tahta ilk kimin geleceğine dair bir anlaşmazlık çıktı. Hoplitler, Büyük İskender'in yarı kardeşi III. Philip'i desteklerken, seçkin yoldaş süvari birliğinin komutanı olan *[[chiliarch]]* Perdikkas, Roksana'nın çocuğunun erkek olacağı umuduyla beklemeleri için onları ikna etti. Böylece Perdikkaas'ın naip olarak imparatorluğu yöneteceği ve Philip'in yalnızca sembolik bir hükümdar olarak hüküm süreceği, ancak gerçek anlamda bir gücü olmayacağı konusunda uzlaşmaya varıldı. Böylece doğacak olan çocuğun erkek olması koşulunda kral olacağı kararlaştırıldı. IV. Aleksander, MÖ 323'ün sonlarında ya da MÖ 322'nin başlarında doğdu.

## Naipleri
Zorlu bir naiplik, Mısır'da askeri başarısızlık ve orduda isyanın ardından Perdikkas, MÖ 321/320 Mayıs ya da Haziran aylarında üst düzey subayları (*[[Argyraspides]]*) tarafından suikasta uğradı (Antik Yunan tarihçiDiodorus'un kronolojisindeki sorunlar sebebiyle yıl kesin olarak bilinmemektedir). Bunun ardından Antipatros, Triparadisus Anlaşması ile yeni naip olarak atandı. Roksana'yı ve iki kralı Makedonya'ya götürdü ve İskender'in İmparatorluğu'nu yönetme iddiasından vazgeçerek, Mısır ve Asya'daki eski eyaletleri satrapların kontrolüne bıraktı. Antipatros, MÖ 319'da öldüğünde, halefi olarak oğlu Kassandros yerine, II. Philip ve Büyük İskender'in emrinde görev yapmış Makedon generali Poliperhon'u bıraktı.

## İç savaş
Kassandros, I. Ptolemaios, Antigonus ve kral Philip Arrhidaeus'un hırslı eşi  ile ittifak kurarak naipliğe karşı savaş ilan etti. Poliperhon ise Eumenes ve Büyük İskender'in annesi Olimpias ile müttefikti.

Polyperchon ilkin başarılı olup Grek kentlerini kontrol altına almayı başarsa da, filosu MÖ 318'de Antigonus tarafından yok edildi. Savaştan sonra Kassandros, Makedonya'nın tam kontrolünü ele geçirince Poliperhon, Roksana ve genç İskender'in ardından, Epirus'a kaçmak zorunda kaldı. Birkaç ay sonra Olimpias, akrabası Epiruslu Aeacides'i Poliperhon ile birlikte Makedonya'yı işgal etmeye ikna etmeyi başardı. Olimpias sahaya çıktığında, Eurydice'nin ordusu İskender'in annesiyle savaşmayı reddederek Olimpias'ın tarafına geçti, ardından Poliperhon ve Aeacides Makedonya'yı yeniden ele geçirdi. Philip ve Eurydice yakalanarak 25 Aralık MÖ 317'de idam edildi ve IV. Aleksander kral olurken, Olimpias naip olarak kontrolü fiilen elinde tuttu.

Kassandros, ertesi yıl MÖ 316'da geri dönerek Makedonya'yı yeniden ilhak etti. Olimpias hemen idam edilirken, kral ve annesi ise Amphipolis kalesinde Glaucias'ın gözetimi altında esir alındı. MÖ 311'de Kassandros, Antigonus, Ptolemaios ve Lisimahos arasındaki barış Üçüncü Diadoch Savaşı'nı bitirdi ve bir barış antlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre, o sıralarda 13 yaşında olan IV. Aleksander, taht yaşına geldiğinde Kassandros'un yerine geçecek ve o zamana kadar Kassandros vekalet edecekti. Lysimakhos Trakya'da, Ptolemaios Mısır'da hüküm sürecekti. Seleukos bu antlaşmanın dışında kalınakla birlikte, o da Suriye, Fenike ve Karia'yı almıştı.

## Ölümü
Antlaşmanın ardından, Argead Hanedanının savunucuları IV. Aleksandros'un artık tam yetki kullanması gerektiğini ve bir naibin artık gerekli olmadığını ilan etmeye başladılar, zira neredeyse 14 yaşına gelmişti ve bu yaşta bir Makedon soylusu saray uşağı olabiliyordu. Bunun ardından Kassandros, varisi ortadan kaldırarak tahtı alabileceğini ve sağlamlaştırabileceğini düşünerek, Makedonyalı Glaucias'a 14 yaşındaki IV. Aleksandros ile annesi Roksane'yi öldürmesi için emir verdi. Böylece MÖ 311 ya da 309'da Aleksandros ve annesi zehirletilerek öldürüldü.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Smith, William (editor); *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, "Alexander IV", Boston, (1867).

## Dış bağlantılar

*Livius.org: IV. Aleksandros
*