Türk Eğitim Derneği

**Türk Eğitim Derneği** (kısaca **TED**), yeni kurulmuş Türkiye Cumhuriyeti'nde özel kişi ve kuruluşların eğitime katkı vermesi amacıyla 1928 yılında Ankara'da kurulmuş bir sivil toplum örgütü.

Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın eğitime katkı çağrısı üzerine kuruldu. Başlangıçta adı "*Türk Maarif Cemiyeti*" olan derneğin ilk genel başkanı, dönemin başbakanı İsmet Paşa idi.

Çalışmalarını 1946 yılından itibaren "Türk Eğitim Derneği" adıyla sürdüren derneğin  2023 yılı itibarıyla kurulu ve eğitim veren 43 okulu bulunur. 1931 yılına açılan ve günümüzde TED Ankara Koleji adıyla eğitimi sürdüren okul, Türk Eğitim Derneği'nin açtığı ilk eğitim kurumudur.

## Tarihçe

### Kuruluş
Türkiye Cumhuriyeti'nin  kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'nın 1 Kasım 1925'te Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışında yaptığı konuşma, derneğin kuruluşuna temel olmuştur. Mustafa Kemal, konuşmasında eğitimde hedeflenen seviyeye ulaşmak için özel girişim çalışmalarına ihtiyaç olduğunu dile getirmiş  ve topluma çağrıda bulunmuştu.

Gazi Mustafa Kemal'in bu konuşmasından üç yıl sonra Trabzon milletvekili Hasan Bey'in başkanlığında Cumhuriyet Halk Fırkası Merkezi'nde 31 Ocak 1928'de toplanan bir kurul, Türk Maarif Cemiyeti'nin kuruluş çalışmalarını başlatmıştır.  Bu kurulda yer alanlar, günümüzdeki derneğin kurucuları olarak kabul edilir. Kurulda başbakan İsmet Paşa, dokuz bakan ile birlikte 250 milletvekili vardı. Ayrıca  pek çok bürokrat, ünversite rektörü ile Türk Ocağı Genel sekreteri kurulda yer almıştır.

31 Ocak 1928'deki toplantısında kurul, "Türk Maarif Cemiyeti Nizamnamesi"’nin maddelerin kabul etti. Böylece  amacı "*Türk çocukları için yabancı dil öğrenimi veren okullar ve her çeşit kurslar açmak;  kimsesizliği ve parasızlığı dolayısıyla öğrenim görmeye imkan bulamayan ahlâklı, anlayışlı ve çalışkan Türk çocuklarının okumalarını sağlamak*" olan dernek, "*Türk Maarif Cemiyeti* " adıyla kuruldu. İlk genel başkanı, başbakan İsmet Paşa idi.

### Bursa Amerikan Kız Koleji binasının alınması
Kuruluşun hemen ardından derneğin ilk faaliyetlerinde birisi, Bursa Amerikan Kız Koleji binasının satın alınması oldu. Bazı Türk öğrencilerinin öğretmenlerden etkilenerek Hristiyan oldukları iddiası üzerine kapanan Bursa Amerikan Kız Koleji'nin binasını, cumhurbaşkanın isteği üzerine Türk Maarif Cemiyeti satın almış ve bu binada Bursa Kız Lisesi hizmete girmiştir.

### Amblemin belirlenmesi
1929 yılı Mart ayında derneğin, günümüzde halen kullanılmakta olan amblemi belirlendi. Amblemdeki meşale, eğitimi simgeler; ay, Türk bayrağından alınmıştır. Yıldızların ise ilk yönetim kurulunun beş üyesini ölümsüzleştirmek için olduğu söylenir.

### Şube ve temsilcilikler
Cemiyet’in kuruluşundan  sonra ülkenin pek çok yerinde şube ve temsilcilikler açıldı;  kimsesiz Türk çocuklarının barınabilecekleri yurtlar ve okuların açılması için çalışmalar yürütüldü. Düzenlenen eşya piyangoları ile vatandaşların maddi desteği sağlandı. Harf Devrimi'nden sonra  yeni harflerin öğrenilmesine destek olmak üzere çalışmalar yapıldı.

### TED Ankara Koleji
Dernek bünyesinde açılan okullardan ilki, 1930-1931 öğretim yılında Ankara'da ana okulu olarak hizmete giren okuldur. 1931-1932 öğretim yılında  "Ankara İlkokulu"'nun ilkokul birinci sınıfı açıldı. Okulun ilk müdürü Niyazi Berkes idi. Okul, ortaokul ve lise sınıfları açılarak  büyüdü ve günümüzde TED Ankara Koleji olarak bilinen okul haline geldi. 1937 yılında TED Ankara Koleji, "*Türk Maarif Cemiyeti Yenişehir Lisesi*" resmî adıyla hizmete girdi; ilk mezunlarını 1939 yılında verdi.

### Diğer okul ve yurtlar, burslar
1932 yılında  dernek tarafından Antep’te anaokulu, Eskişehir’de ise yatılı okul açıldı. Adana, Ankara, Çorum, Eskişehir, İstanbul ve İzmir’de yurtlar açıldı ve 1400'den fazla çocuk bu yurtlarda barındı. Cemiyet, yurt  olanağıı sağlayamadığı yoksul aile çocuklarına yiyecek ve kıyafet yardımı yaptı. Yol parası, yiyecek ve kitap temininde  öğrencilere destek oldu; ayrıca İstanbul'da  ve Avrupa’da  yükseköğretim görem öğrencilere  maddi yardım  yaptı.

### Dil eğitimi
Dernek, yabancı dil eğtimine büyük önem verdi. Yabancı okullara da bir alternatif sunmak için dil kursları açıldı. 1934'te Yenişehir Mektebi'nde ilkokul 3. sınıftan itibaren  fen bilgisi ve matematik derslerinin İngilizce okutulmasına karar verildi.

### Derneğin adı ve statüsü
1934'te "*Türk Kültür Cemiyeti" a*dını alan dernek, 2 Aralık 1939 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile kamuya yararlı dernek statüsü edindi. Derneğin adı 8 Haziran 1946 tarihinden itibaren "T*ürk Eğitim Derneği*" oldu. Cemiyetin adının değişmesinde öz Türkçe bir adın verilmesi ile ilgili tartışmalar etkili oldu.

## TED Okulları
Türk Eğitim Derneği'nin 2023 yılı itibarıyla kurulu ve eğitim veren 43 okulu bulunmaktadır. Bunlar isim ve kuruluş tarihleri ile aşağıda belirtilmiştir:

* TED Ankara Koleji, 1930
* TED Zonguldak Koleji, 1959
* TED Karabük Koleji, 1964
* TED Kayseri Koleji, 1966
* TED Kdz. Ereğli Koleji, 1967
* TED Batman Koleji, 1987
* TED Aliağa Koleji, 1988
* TED Polatlı Koleji 1997
* TED Afyon Koleji, 1999
* TED Bursa Koleji, 2001
* TED Isparta Koleji, 2001
* TED Konya Koleji, 2001
* TED Malatya Koleji, 2001
* TED Mersin Koleji, 2003
* TED Antalya Koleji - 2005 yılında Türk Eğitim Derneğinin 20. okulu olarak Şule Uzun ve İzzet Uzun tarafından kurulmuştur. Antalya'nın ilk kampüs okuludur. 25.000&nbsp;m² alan üzerine kurulmuştur. Okulun kampüsü fiziki, teknolojik, sosyal ve sportif olanakları karşılayacak alanlarla donatılmıştır. Kampüste 100 öğrenci kapasiteli okul öncesi, 450 öğrenci kapasiteli ilkokul, 450 öğrenci kapasiteli ortaokul ve 450 öğrenci kapasiteli lise binası bulunmaktadır. Okulun yarı olimpik yüzme havuzu, spor salonu, halı saha gibi sportif faaliyetlere uygun spor tesisleri bulunmaktadır.
* TED Samsun Koleji, 2007

* TED Alanya Koleji, 2007
* TED Eskişehir Koleji, 2008
* TED Kuzey Kıbrıs Koleji, 2010
* TED Ege Koleji, 2011
* TED Hatay Koleji, 2012
* TED Bodrum Koleji, 2012
* TED Trabzon Koleji, 2014
* TED Denizli Koleji, 2014
* TED Adana Koleji, 2014
* TED İzmir Koleji, 2014
* TED Çorum Koleji, 2014 
* TED Rönesans Koleji, 2014
* TED Kocaeli Koleji, 2015
* TED Atakent (Halkalı) Koleji, 2015
* TED Diyarbakır Koleji, 2015

* TED Sivas Koleji, 2016
* TED Şanlıurfa Koleji, 2016
* TED Elazığ Koleji, 2016
* TED Van Koleji, 2018
* TED Atakent (Esenyurt kampüsü), 2019
* TED Sakarya Koleji, 2019
* TED Edirne Koleji, 2019
* TED Çorlu Koleji, 2021
* TED Bandırma, 2022
* TED Üsküdar, 2022
* TED Erzurum, 2022
* TED Bolu, 2022
* TED Düzce, 2022

## Dış bağlantılar
* Resmî site 

## Kaynakça