Kadmos

Yunan mitolojisinde **Kadmos** (, *Kádmos*), Beotia Thebai'sinin efsanevi Fenikeli kurucusudur. Perseus ve Bellerofontis ile birlikte, Herakles döneminden önceki en büyük kahraman ve canavar avcısıydı. Genellikle Fenike prensi olduğu belirtilir; Tire kralı Agenor ile kraliçe Telefassa'nın oğlu, Foiniks, Kiliks ve Europa'nın kardeşi olan Kadmos, kökenlerini Poseidon ve Libya'ya dayandırmıştır.

Başlangıçta, kraliyet ailesi olan ebeveynleri tarafından, Zeus tarafından Fenike kıyılarından kaçırılan kız kardeşi Europa'yı bulmak ve Tire'ye geri getirmek için gönderilmişti. Erken dönem anlatılarında ise Kadmos ve Europa, Foiniks'in çocukları olarak geçer. Kadmos, Yunan şehri Thebai'yi kurmuş ya da yeniden kurmuştur; bu şehrin akropolisi, onun onuruna başlangıçta Kadmea olarak adlandırılmıştır.

Ayrıca, İlirya'da Bouthoe ve Lychnidos gibi birkaç şehrin kuruluşu da ona atfedilir. Antik Yunan edebiyatında, Kadmos ve Harmonia'nın mitolojik anlatımının sonu, Enchelei ve İliryalılarla ilişkilendirilir; bu gelenek, İlirya halkları arasında derin bir şekilde kökleşmiştir.

Ebeveynleri, bazen anlatıya uygun olacak şekilde değiştirilirdi; örneğin, Thebai kaynaklı geleneklerde annesinin, nehir tanrılarından biri ve Nil nehrinin tanrısı Nilus'un kızlarından biri olduğu söylenirdi.

## Genel bakış
Kadmos, eski Yunanlar tarafından (Herodot  484 - c. 425 gibi)&nbsp;, orijinal Fenike alfabesini Yunan alfabesini oluşturmak üzere Yunanlara tanıtan ilk kişi olarak kabul edilir. Herodot, Kadmos'un MÖ 2000 civarında, kendi yaşadığı yüzyıldan bin altı yüz yıl önce yaşadığını tahmin etmektedir. Herodot, Thebai'deki Apollon tapınağında, bazı sehpalara oyulmuş Kadmi yazısını görmüş ve anlatmıştır. Bu sehpaların Kadmos'un büyük torunu Laios'un zamanından kaldığını tahmin etmiştir. Tripodlardan birinin üzerinde, kendisinin de belirttiği gibi, İyon harflerine benzeyen Cadmean dilinde şu yazı vardı:  (" Amphitryon beni Teleboae [savaşının] ganimetlerine [unutmayın] adadı." ).Herodot gibi Yunanlar Kadmos'un Thebai'nin kuruluş mitindeki rolünü Truva Savaşı'ndan çok önceye (ya da modern terimlerle Ege Tunç Çağı'na) tarihlendirmelerine rağmen, bu kronoloji şu anda Fenike ve Yunan alfabelerinin kökenleri ve yayılışı ile ilgili bilinen veya bilindiği düşünülenlerin çoğuyla çelişmektedir. En eski Yunan yazıtları, MÖ 9. veya 8. yüzyılların Fenike harf formlarıyla uyumludur - her halükarda, Fenike alfabesi MÖ 1050'ye kadar (veya Tunç Çağı çöküşünden sonra) geliştirilmemiştir. Kadmus ile Linear B veya varsa daha sonraki Fenike alfabesinin tarihsel kökenleri arasındaki bağlantı belirsizliğini korumaktadır. Bununla birlikte, günümüz Lübnan'ında Kadmos, dünyaya "alfabenin taşıyıcısı" olarak hala saygı duyulmakta ve kutlanmaktadır.

Yunan efsanesine göre, Kadmos'un torunları Thebai'de Truva Savaşı zamanı da dahil olmak üzere birkaç nesil boyunca hüküm sürdüler.

## Etimoloji
Kadmos adının etimolojisi belirsizliğini korumaktadır. Olası bağlantılı kelimeler arasında birden fazla sözcük vardır.

* Sami *üç harfli* kök qdm (Ugaritic ) "doğu" anlamına gelir, 
* Arapçada "qdm" kökünden türetilen kelimeler, "gelmek" anlamına gelen "qdm" fiilinin yanı sıra "ilk" ve "ileri" anlamına gelen kelimelerin yanı sıra "ayak" anlamına gelir (içinde İbranice, *qedem* "ön", "doğu" ve "antik kez" anlamına gelir; fiil *Qadam* (Syriac ) "önde olmak"),
* Yunanca *kekasmai* (<* *kekadmai*) "parlamak" anlamına gelir. 

Bu nedenle, ismin tam anlamı "üstün olan" veya "doğudan gelen" olabilir.

## Seyahatleri

### Semadirek

Kız kardeşi Europa, Zeus tarafından Fenike kıyılarından kaçırıldıktan sonra, Kadmos babası tarafından kızı bulması için gönderildi ve onsuz geri dönmemesi emredildi. Başarısız arama sonucu - ya da Zeus'a karşı gelmeye isteksizliğinden dolayı- Kadmos Semadirek'e, "Büyük Tanrıların" kutsal adasına ya da Kabeiroi'ye geldi -  buradaki törenler Thebai'de de kutlanıldı.

Kadmos, Semadirek'e tek başına gitmedi; annesi Telephassa ile yakınlardaki Taşoz adasına adını veren Cilix'in oğlu Thasus ile birlikte gitmiştir. Diodorus Siculus'a göre Semadirek'te aynı şekilde bir üçlü daha vardı: Elektra ve iki oğlu Dardanos ve Iasion . Dördüncü bir figür ise, Elektra'nın Zeus'tan olma kızı Harmonia'dır, Zeus Europa'yı kaçırdığı için Kadmos da Harmonia'yı gelini olarak almıştır.

Harmonia ve Kadmos'un düğünü, tanrıların onlara hediyeler getirdiği, Kadmos ve gelini ile yemek yedikleri yeryüzünde kutlanan ilk düğündü.

### Thebes'in kurucusu

Kadmos gezileri sırasında kahine danıştığı Delphi'ye geldi. Görevinden vazgeçmesi ve böğründe yarım ay olan özel bir ineği takip etmesi ve onun bitkin bir şekilde yatacağı yere bir kasaba inşa etmesi emredildi. 

İnek, Phocis kralı Pelagon tarafından Kadmos'a verilmiştir ve Kadmos ineği takip ederek Boiotia'da Thebai şehrini kurmuştur. 

İneği Athena'ya kurban etmek isteyen Kadmos, yoldaşlarından Deioleon ve Seriphus'u su için alması için yakındaki Ismenian su kaynağına gönderir. Ancak adamları kaynağın koruyucusu ejderha tarafından katledilir (Lerna'nın Hydra'sını karşılaştırın), böylece yeni düzenin kahramanı olan Kadmos ejderhayı öldürür.

Daha sonra Athena ona ejderhanın dişlerini *toprağa ekmesi talimatını verdi* ve buradan *[[Spartoi]]* ("ekilen") denilen silahlı adamlardan oluşan bir ırk ortaya çıktı. Kadmos, aralarına bir taş atarak birbirlerine düşmesine neden oldu, ta ki sadece beş kişi hayatta kalana kadar. Kalanlar Cadmeia'yı veya Thebai kalesini inşa etmesine yardım etti ve o şehrin en soylu ailelerinin kurucuları oldu. 

Kadmos'un öldürdüğü ejderha, Ares için kutsaldı, bu yüzden Kadmos tanrıya sekiz sene boyunca hizmet ederek kefaretini ödedi. Thebai hikâyelerine göre, bu dönemin bitiminde tanrılar ona Ares'in kızı Harmonia'yı ("uyum", kelimenin tam anlamıyla "bir araya getirme", "birleştirme" veya "kompozisyon") eş olarak verdiler. Thebai'de Kadmos ve Harmonia'nın Polydorus isimli bir oğlu ve Agave, Autonoë, Ino ve Semele isimli dört kızı oldu. 

Düğüne, ister Semadirek'te ister Thebai'de yapılmış olsun, bütün tanrılar katıldılar; Harmonia, gelin hediyesi olarak *Athena'nın yaptığı bir peplos* ve Hephaistos'un yaptığı bir kolye aldı.  Yaygın olarak Harmonia'nın Kolyesi olarak anılan bu kolye, ona sahip olan herkese talihsizlik getirdi. Evliliğinin ve krallığının ilahi olarak emredilmiş doğasına rağmen, Kadmos her ikisinden de pişmanlık duyarak yaşadı: Ailesi ağır talihsizlikler yaşadı ve şehre sivil kargaşa hakim oldu. Kadmos nihayet torunu Pentheus'a tahtı bıraktı ve Harmonia  ile birlikte İllirya'ya, Enchelii için savaşmaya gitti. Daha sonra kral olarak Lychnidos ve Bouthoe şehrini kurdu.

Yine de Kadmos, kutsal ejderhayı öldürmesinin bir sonucu olarak başına gelen talihsizlikten derinden rahatsız oldu ve bir gün, eğer tanrılar bir yılanın yaşamına bu kadar tutkunsalar, bir yılan olmayı dilediğini söyledi. Hemen vücudunda pullar çıkmaya ve biçim değiştirmeye başladı. Dönüşümü gören Harmonia, bunun üzerine tanrılara kocasının kaderini paylaşmak için yalvardı. (Hyginus)

Hikâyenin bir başka anlatımında, Kadmos ve karısının cesetleri, ölümlerinden sonra değiştirildi; ruhları tarlalara dönüşürken yılanlar mezarlarını korudular. Euripides'in  *[[Bakhalar|Bakkhalar]] oyununda*, Kadmos'a  Dionysus tarafından bir kehanet verilir: kendisi ve eşi nihayetinde ölümsüzler arasında yaşamaya getirilmeden önce bir süre, yılan olarak yaşayacaklardır.

Argos efsanesine göre Kadmos'un babası Agenor, Argos prensesi Io'nun soyundan gelmektedir.

## Soyağacı
Kadmos, baba tarafından deniz tanrısı Poseidon ve Libya'nın ve anne tarafından Nilus'un (Nil Nehri ) torunudur ve ilahi bir soydan gelmektedir; genel olarak, dünyanın (mitolojik) yaratılışını izleyen beşinci neslin bir üyesi olarak kabul edildi.

## Çocukları
Harmonia'dan Semele, Polydoros, Autonoe, Agave ve Ino'nun babasıdır. En küçük oğulları İllyrius'tu. Yunan mitolojisine göre Kadmos, İliryalıların ve Theban krallığının atasıdır.

## Hitit kayıtları tartışması
Çeşitli bilim insanları tarafından, Kral Ahhiyawa'dan Hitit Kralı'na Hitit dilinde yazılmış bir mektupta MÖ 1250, bir Kadmos'tan Ahhijawa halkının atası olarak bahsedilir. İkinci terim büyük olasılıkla Miken dünyasına (Achaeans) veya en azından onun bir kısmına atıfta bulundu. Yine de, tarihsel bir kişi olarak sözde bir Kadmos hakkındaki bu mektup, çoğu bilim insanı tarafından reddedilir.

### Birincil kaynaklar

* Apollodorus, *Sir James George Frazer tarafından İngilizce Çeviri ile Kitaplık*, FBA, FRS in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; Londra, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4 . Perseus Digital Library'deki çevrimiçi versiyonu.  Yunanca metin aynı web sitesinde mevcuttur .
* Gaius Julius Hyginus, *The Myths of Hyginus'tan Fabulae,* Mary Grant tarafından çevrildi ve düzenlendi. Hümanistik Çalışmalarda Kansas Üniversitesi Yayınları. Topos Metin Projesi'nde çevrimiçi sürüm. 
* Homer, ''The Odyssey'' with an English Translation by AT Murray, PH. D. iki ciltte. Cambridge, MA., Harvard University Press; Londra, William Heinemann, Ltd. 1919.ISBN'si&nbsp; . Perseus Digital Library'deki çevrimiçi versiyonu.  Yunanca metin aynı web sitesinde mevcuttur .
* Publius Ovidius Naso, Brookes More (1859-1942) tarafından çevrilen *Metamorfozlar.* Boston, Cornhill Yayıncılık A.Ş. 1922. Perseus Digital Library'deki çevrimiçi versiyonu. 
* Publius Ovidius Naso, *Metamorfozlar.* Hugo Magnus. Gotha (Almanya). Friedr. Andr. Perthes. 1892. Latince metin Perseus Dijital Kütüphanesinde mevcuttur .

### İkincil kaynaklar

* Theoi Projesi 
* Kerenyi, Karl . *Yunanların Kahramanları*, 1959.
* Vian, F. *Les Origines de Thébes: Cadmos et les Spartes* . Paris, 1963.
* RB Edwards. *Fenikeli Kadmos: Yunan Efsaneleri ve Miken Çağında Bir Araştırma* . Amsterdam, 1979.
* Gantz. *Erken Yunan Miti.*, Cilt 2, 467-73.
* Matia Rocchi. *Kadmos e Harmonia: evlilik sorunu çözme* . Roma, Bretschneider, 1989.
* Svetlana Janakieva, "Lе Mythe de Cadmos et l'aire ethnolinguistique paleobalkanique," *Thracia*, 11, 1995 (= Studia in honorem Alexandri Fol. Sofya, 1995).

## Dipnot

## Kaynakça