Tyne-Wear derbisi

**Tyne-Wear derbisi** iki takım olan Newcastle United ile Sunderland'in karşılaşmasına verilen derbi adı. Tyne nehrinden dolayı İngiltere'nin kuzeydoğusundaki bu bölgeye verilen isimdir. Kuzeyinde Newcastle, güneyinde ise Sunderland şehirleri bulunur.

Rekabete bakıldığında; Newcastle United ve Sunderland'in ilk yıllarda doğrudan bir çekişmeye girmedikleri görülür. İki takımın oynadığı ilk maçın tarihinin 1883 olmasına rağmen maçların derbi hüviyeti kazanması dokuz yıl alır. Bunun nedeni ise 19. yüzyılın son yıllarında iki kulübün de kentlerindeki tek takım olmamasıdır. Eski adıyla Newcastle East End, West End'le; AFC Sunderland ise Albion'la üstünlük mücadelesini sürdürürken, 1892′de iki kentte de birer kulüp dağılıyor ve Newcastle-Sunderland rekabetinin futbol ayağı tam anlamıyla bu yıldan itibaren başlar. Hâlen pek çok kaynak, iki kulübün birbiriyle yaptığı maçları sıralarken ilk karşılaşma olarak 1898 yılındaki lig mücadelesini alır.

Newcastle United'ın Birinci Lig'e çıkışı ve çok kısa sürede başa güreşir hâle gelmesi derbinin de seyrini bir hayli değiştirir. Sunderland'in şampiyon, rakibinin ise üçüncü bitirdiği 1901-02 sezonunda Paskalya Cuması'nda Newcastle'ın sahası St.James Park'ta oynanan maça kapasitenin tam kırk bin üzerinde seyirci gelir. 1903-04 sezonu ise tarihe Newcastle'ın ligi ilk kez Sunderland'in önünde bitirdiği sezon olarak yazılır. Daha sonraki yıllarda ise Newcastle da şampiyonluk kazanmaya başlar ve derbi iyice keyiflenir. Newcastle'ın dört yıl içinde üçüncü kez şampiyon olduğu 1908-1909 sezonunda kendi evinde Sunderland'den yirmi sekiz dakika içinde sekiz gol yemesi ve maçı 1-0'dan 1-9 kaybetmesi unutulmazlar arasına girer. Bu yıllar aslında hem iki ekibin hem de derbinin altın yıllarıdır. Çünkü sonrasında Liverpool, Manchester United, Arsenal, Wolverhampton, Burnley gibi takımların şampiyonlukları Kuzeydoğu İngiltere futbolunun liderliğini düşürmüştür.

## İstatistikler

### Sezonda oynanan iki maçı da kazananlar
#### Newcastle

#### Sunderland

### En farklı galibiyetler
;Sunderland
* 9-1: (D) 5 Aralık 1908
 
;Newcastle
* 6-1 (E): 9 Ekim 1920, (D) 26 Aralık 1955

### En uzun süre kazananlar
;Newcastle
* 5 maç: 
** 24 Şubat 2002 - 17 Nisan 2006

;Sunderland
* 3 maç:
** 24 Aralık 1904 - 2 Eylül 1905

### Beraberlik serisi
* 4 maç: 8 Nisan 1985 - 13 Mayıs 1990

### en fazla oynayanler ve en çok gol atanlar
;en fazla oynayanler

;En çok gol atanlar

### Seyirci sayısı en fazla ve en az olan maçlar
;En fazla olan maçlar

;En az olan maçlar

## İki takımda da oynayanlar
* **[[William Agnew (futbolcu)|William Agnew]]**

* **[[Stan Anderson]]**

* **[[John Auld]]**

* **[[Henry Bedford (futbolcu)|Henry Bedford]]**

* **[[Paul Bracewell]]**

* **[[Titus Bramble]]**

* **[[Michael Bridges]]**

* **[[Ivor Broadis]]**

* **Alan Brown**

* **[[Steven Caldwell]]**

* **[[John Campbell (1870 doğumlu futbolcu)|John Campbell]]**

* **[[Michael Chopra]]**

* **[[Lee Clark (futbolcu)|Lee Clark]]**

* **[[Jeff Clarke (İngiliz futbolcu)|Jeff Clarke]]**

* **[[Andy Cole]]**

* **[[Joseph Devine (futbolcu)|Joseph Devine]]**

* **[[John Dowsey]]**

* **[[David Elliott (futbolcu)|David Elliott]]**

* **[[Ray Ellison]]**

* **[[Alan Foggon]]**

* **[[Howard Gayle]]**

* **[[Tommy Gibb]]**

* **[[Shay Given]]**

* **[[Thomas Grey (futbolcu)|Thomas Grey]]**

* **[[Ron Guthrie]]**

* **[[Thomas Hall (futbolcu)|Thomas Hall]]**

* **[[Stephen Hardwick]]**

* **[[Mick Harford]]**

* **[[John Harvie (futbolcu)|John Harvie]]**

* **[[David Kelly (futbolcu)|David Kelly]]**

* **[[Alan Kennedy]]**

* **[[James Logan (futbolcu)|James Logan]]**

* **[[Andy McCombie]]**

* **[[Albert McInroy]]**

* **[[Robert McKay]]**

* **[[Lionel Perez]]**

* **[[Bobby Moncur]]**

* **[[James Raine]]**

* **[[Raymond Robinson (futbolcu)|Raymond Robinson]]**

* **[[Robert Robinson (futbolcu)|Robert Robinson]]**

* **[[Pop Robson]]**

* **[[Thomas Sowerby Rowlandson]]**

* **[[Matthew Scott (futbolcu)|Matthew Scott]]**

* **[[Len Shackleton]]**

* **[[Danny Simpson]]**

* **[[John Smith (Viktoryalı futbolcu)|John Smith]]**

* **[[John Spence (futbolcu)|John Spence]]**

* **[[Colin Suggett]]**

* **[[Ernie Taylor (1925 doğumlu futbolcu)|Ernie Taylor]]**

* **[[Robert W. Thomson (futbolcu)|Robert W. Thomson]]**

* **[[Tommy Unwin]]**

* **[[Barry Venison]]**

* **[[Chris Waddle]]**

* **[[Nigel Walker (futbolcu)|Nigel Walker]]**

* **[[Billie Whitehurst]]**

* **[[David Lalty Willis]]**

* **[[David Young (futbolcu)|David Young]]**

Not: Bob Stokoe, Newcastle United'da oynamış ve Sunderland'i çalıştırırken, Sam Allardyce ise Sunderland'de oynamış ve Newcastle United'ı çalıştırmıştır.

## Kaynakça