McDonnell Douglas AV-8B Harrier II

**McDonnell Douglas AV-8B Harrier II**, Harrier serisinin ikinci neslini oluşturan, dikey veya kısa kalkış ve iniş (V/STOL) kabiliyetine sahip tek motorlu bir saldırı uçağıdır. Uçak, yakın hava desteği, silahlı keşif ve çok rollü görevler gibi çeşitli operasyonlarda kullanılmak üzere tasarlandı. AV-8B, Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri, İspanya Donanması ve İtalya Donanması envanterinde yer almaktadır. Modelin İngiliz kuvvetleri için geliştirilen versiyonu British Aerospace Harrier II, iki koltuklu eğitim varyantı ise TAV-8B olarak adlandırıldı.

AV-8B'nin geliştirilmesine yol açan proje, 1970'lerin başında birinci nesil Hawker Siddeley Harrier'ın operasyonel eksikliklerini gidermek amacıyla ABD ve Birleşik Krallık işbirliğiyle başlatıldı. İlk çalışmalar, Harrier'ın performansını artırmak için daha büyük ve güçlü bir Pegasus motoru geliştirmeye odaklandı. Ancak bütçe kısıtlamaları nedeniyle Birleşik Krallık, 1975'te projeden çekildi. Bunun üzerine McDonnell Douglas, önceki AV-8A Harrier'ı kapsamlı biçimde yeniden tasarlayarak AV-8B'yi geliştirdi. Yeni model, genel yerleşimi korurken daha büyük kompozit kanatlara, yükseltilmiş kokpite, yeniden tasarlanmış gövdeye ve aerodinamik iyileştirmelere sahipti. Uçak, yükseltilmiş bir Pegasus motoruyla güçlendirildi. AV-8B, Kasım 1981'de ilk uçuşunu yaptı ve Ocak 1985'te ABD Deniz Piyadeleri'nde hizmete girdi. Sonraki yükseltmelerle gece görev kabiliyeti ve radar eklendi; bu versiyonlar sırasıyla AV-8B(NA) ve AV-8B Harrier II Plus olarak adlandırıldı. Daha büyük bir Harrier III varyantı da değerlendirildi ancak geliştirme aşamasına geçmedi. Birleşik Krallık, British Aerospace aracılığıyla 1981'de geliştirilmiş Harrier projesine yeniden ortak olarak katıldı ve projede önemli bir üretim payı üstlendi. 1990'larda gerçekleşen şirket birleşmelerinin ardından program Boeing ve BAE Systems tarafından ortaklaşa sürdürüldü. 2003'te sona eren 22 yıllık üretim süreci boyunca yaklaşık 340 adet AV-8B Harrier II üretildi.

Genellikle küçük uçak gemileri, büyük amfibi hücum gemileri ve ileri operasyon üslerinden görev yapan AV-8B Harrier II uçakları, hem askerî hem de insani yardım operasyonlarında çok yönlü bir platform olduklarını kanıtladı. ABD Ordusu Generali Norman Schwarzkopf, Harrier II'yi Körfez Savaşı'nın en önemli silahlarından biri olarak tanımladı. Uçak ayrıca Afganistan Savaşı, Irak Savaşı ve Libya'daki Şafak Yolculuğu Operasyonu'nda görev aldı. İtalyan ve İspanyol Harrier II'ler de NATO koalisyonlarıyla birlikte çeşitli denizaşırı çatışmalarda kullanıldı. Hizmet süresi boyunca AV-8B, özellikle kalkış ve iniş aşamalarında yüksek kaza oranıyla dikkat çekti. ABD Deniz Piyadeleri ve İtalya Donanması'ndaki Harrier II'ler, kademeli olarak Lockheed Martin F-35B Lightning II ile değiştirilmektedir; ABD'nin Harrier filosunu 2027 yılına kadar aktif tutması planlanmaktadır.

## Kullanıcısı olan ülkeler

; **[[Birleşik Krallık]]**
** Kraliyet Donanması
** Kraliyet Hava Kuvvetleri
;
* İtalya Deniz Kuvvetleri
** Gruppo Aerei Imbarcati "The Wolves"
;
* İspanya Deniz Kuvvetleri 
;
* ABD Deniz Piyadeleri
** VMA-211
** VMA-214 
** VMA-223 
** VMA-231
** VMA-311 
** VMA-513 
** VMA-542
** VMAT-203

## Teknik özellikleri

### Genel Özellikler
* **Mürettebat**: 1
* **[[Uzunluk]]:** 14.12 m
* **[[Boy|Yükseklik]]**: 3.55 m
* **Kanat açıklığı:** 9.25 m
* **Kanat Alanı**: 22.61 m²
* **Boş ağırlığı:** 6,745&nbsp;kg
* **Yüklü ağırlığı**: 10,410&nbsp;kg
* **Azami Kalkış Ağırlığı**: 
** **Geleneksel kalkma:** 14,000&nbsp;kg
** **Dikey kalkma:** 9,415&nbsp;kg
* **[[Motor]]**: 1× Rolls-Royce F402-RR-408 (Mk 107) yönlendirilmiş jet itkili turbofan motor (96.75&nbsp;kN)

### Performans
* **Azami hız:** 0.89 Mach (1,085&nbsp;km/sa.) deniz seviyesinde
* **[[Menzil]]:** 2,200&nbsp;km
* **Tırmanış değeri:** 4,485 m/dak.
* **Kanat yüklemesi:** 460.4&nbsp;kg/m²

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* AV-8B McDonnell Douglas AV-8 “Harrier”