1975'te Türkiye

Bu sayfada, 1975 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

## Meclis
*TBMM 15. dönem

## Görevdekiler
*Cumhurbaşkanı – Fahri Korutürk
*Başbakan
::*Sadi Irmak (31 Mart'a kadar)
::*Süleyman Demirel (31 Mart'tan itibaren)
*Anamuhalefet lideri
::*Bülent Ecevit

## İktidar partisi ve ana muhalefet
*İktidar partisi
::*Adalet Partisi (AP) ve koalisyon ortakları Milli Selamet Partisi (MSP), Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) – (31 Mart'tan itibaren) – Hükümet bazen 1.Milliyetçi Cephe olarak anılır
*Ana muhalefet
::*Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)  (26 Ocak - 17 Kasım 1974)

## Kabine
*38. Türkiye Hükûmeti  (31 Mart'a kadar)
*49. Türkiye Hükûmeti (31 Mart'tan itibaren)

## Olaylar
### Ocak
* 2 Ocak - TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 radyoları yayına başladı.
* 16 Ocak - Gazi ve Bursa Eğitim Enstitüsü öğrenci olayları nedeniyle kapatıldı.
* 23 Ocak - İstanbul Vatan Mühendislik Okulu'nda kendilerine 'komandolar' adını veren ülkücüler, 1 öğrenciyi öldürdüler.
* 30 Ocak - Türk Hava Yolları'nın 345 sefer sayılı uçuşu: THY'nin *Bursa* isimli yolcu uçağı, elektriklerin kesik olmasından dolayı Yeşilköy Havaalanı'na inemeyince Marmara Denizi'ne düştü. Uçakta bulunan 42 kişiden kurtulan olmadı.

### Şubat
* 5 Şubat - Amerikan Kongresi, Türkiye'ye silah ambargosu uygulanmasını kabul etti.
* 6 Şubat - Türkiye, ABD ile görüşmeleri askıya aldı.
* 13 Şubat - Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Devlet Başkanlığı'na Rauf Denktaş getirildi.
* 23 Şubat - Erzincan'da CHP il binasi ve bazı işyerlerine saldırı sırasında çıkan olaylarda 1 kişi öldü, 10 kişi yaralandı.

### Mart
*22 Mart - Türkiye ilk kez katıldığı Eurovision Şarkı Yarışması'nda Semiha Yankı ile 3 puan alarak sonuncu oldu.
*31 Mart - Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel, MHP, MSP ve CGP ile birlikte bir koalisyon hükûmeti kurdu. Türk siyasi tarihinde bu hükümete 1. Milliyetçi Cephe adı verilir.

### Nisan
*12 Nisan - Süleyman Demirel tarafından kurulan bir koalisyon hükûmeti olan 49. Hükûmet meclisten güvenoyu aldı.
*22 Nisan –  Bildergerg toplantısı İzmir'in Çeşme ilçesinde yapıldı.

### Mayıs
*3 Mayıs - Türkiye İşçi Partisi, Behice Boran'ın genel başkanlığında kuruldu.

### Haziran
* 22 Haziran - CHP genel başkanı Bülent Ecevit, miting için gittiği Gerede'de saldırıya uğradı.
* 24 Haziran - MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in Diyarbakır gezisinde çıkan olaylarda 3 kişi öldü, 46 kişi yaralandı.
*1 Haziran - Fenerbahçe, Futbol 1. Ligi şampiyonluğunu kazandı.

### Temmuz
* 24 Temmuz - ABD, Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosunu kaldırmayacağını bildirdi.
* 25 Temmuz - Türkiye, ülkede bulunan ABD askeri üslerini kapatacağını bildirdi.

### Ağustos

### Eylül
* 6 Eylül - Diyarbakır, Lice'de meydana gelen 6.6 şiddetindeki depremde 2.385 kişi öldü, 7 bine yakın ev yıkıldı.

### Ekim
*3 Ekim - ABD, Türkiye'ye yönelik silah ambargosunu kısmen kaldırdı. 
* 12 Ekim - 27 ilde 54 senatör ve 6 milletvekilliği için yapılan ara seçimlerde; Adalet Partisi 27 senatör, 5 milletvekilliği, Cumhuriyet Halk Partisi 25 senatör, 1 milletvekilliği, Millî Selamet Partisi 2 senatör çıkardı.
* 22 Ekim - Türkiye'nin Viyana büyükelçisi Hüseyin Daniş Tunalıgil görev yaptığı Viyana'da Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları'na mensup üç militan tarafından düzenlenen suikast sonucu yaşamını yitirdi.
* 24 Ekim - Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener katledildi. Saldırıyı 'Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları' adlı örgüt üstlendi.
* 26 Ekim - Genel nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu 40.197.669 kişi olarak tespit edildi.
* 26 Aralık -  Cumhuriyet Senatosu başkanlığına Tekin Arıburun seçildi.

### Kasım
### Aralık
* 28 Aralık - İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., Başbakan Süleyman Demirel ve SSCB Başkanı Aleksey Kosigin tarafından törenle hizmete açıldı.

## Doğumlar
* 13 Şubat - Sibel Alaş, şarkıcı
* 8 Nisan - Funda Arar, şarkıcı 
* 5 Mayıs - Fırat Tanış, oyuncu
* 8 Mayıs - Mehmet Günsür, oyuncu 
* 6 Haziran - Hasibe Eren, oyuncu 
* 18 Temmuz - Ertem Şener, spor spikeri 
* 10 Ağustos - İlhan Mansız, futbolcu 
* 12 Ağustos - Koray Candemir, şarkıcı 
* 12 Ekim - Fettah Can, şarkıcı 
* 20 Ekim - Sevinç Erbulak, oyuncu

## Ölümler
*18 Ocak - Nuri Berköz, general (d. 1889)
*12 Mayıs - Necdet Tosun, oyuncu (d. 1926)
*7 Temmuz – Reşat Ekrem Koçu, tarihçi ve yazar (d. 1905)
*12 Temmuz – Latife Uşşakî, Atatürk'ün eşi (d. 1898)
*10 Temmuz - Nurettin Topçu, yazar (d. 1909)
*15 Temmuz - Fahri Belen, general
*27 Ağustos - İsmet Uluğ, futbolcu
*22 Eylül – Bedri Rahmi Eyüboğlu, ressam ve şair (d. 1911)
*12 Aralık – Nihal Atsız, milliyetçi yazar ve şair (d. 1905)

## Ayrıca bakınız
*1974-75 Türkiye 1. Futbol Ligi
*1974-75 Türkiye Basketbol Ligi
*1975 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
*1975 yapımı Türk filmleri
*11. Altın Portakal Film Festivali

## Kaynakça