Laurence Olivier Ödülleri

**Laurence Olivier Ödülleri** Londra'daki tiyatroların yapımlarına verilen İngiliz tiyatrosunun en önemli ödülleri.

Ödül ilk defa 1976'da *The Society of West End Theatre Awards* ismiyle verilmeye başlandı. 1984'e gelindiğinde ödülün ismi İngiliz oyuncu Sir Laurence Olivier'ın ismiyle *Laurence Olivier Awards* veya *Olivier Awards* olarak verildi.

Sir Andrew Lloyd Webber ve Dame Judi Dench bu ödülü 7 kez kazanmış ve en çok kazanan isimler olmuşlardır.

## Törenler

### Ev sahipleri ve sunucular
Olivier Ödülleri töreninin geçmişteki ev sahipleri arasında Michael Ball, Imelda Staunton, Clive Anderson, Gemma Arterton, Stephen Mangan, Hugh Bonneville, Sheridan Smith, Lenny Henry, Catherine Tate ve Jason Manford yer alıyor.

Bireysel ödüllerin sunucuları arasında Galler Prensesi Diana, Richard E. Grant, Anthony Head, Sue Johnston, Angela Lansbury, James Nesbitt, Richard Wilson, Eddie Izzard, Sir Tom Stoppard, Barry Norman, Peter Barkworth, Daniel Radcliffe, Anthony Hopkins, Sue Lawley, Diana Rigg, Edward Fox, Tim Rice, Gary Wilmot, Jane Asher, Tom Conti, Denis Quilley, Angela Rippon, Cuba Gooding Jr., Lee Evans, Patti LuPone, Lin-Manuel Miranda, John Boyega, Michael Sheen, Meera Syal, Paul O'Grady, Julian Clary ve Juliet Stevenson yer alıyor.

### Mekanlar
Ödüllerle en çok ilişkilendirilen mekan, dokuz kez gösteri sonrası resepsiyona ev sahipliği yapan ve tüm etkinliğe dört kez daha ev sahipliği yapan Grosvenor House Hotel'dir. Grosvenor'da olduğu gibi, sunumlar Albery Theatre (şimdi Noël Coward), Café Royal, Dominion Theatre, London Palladium, Lyceum Theatre, Park Lane Hilton, Piccadilly Theatre, Royal National Theatre Olivier, Royalty Theatre'da (şimdi Peacock), Shaftesbury Tiyatrosu, Theatre Royal Drury Lane ve Victoria Palace Theatre yapıldı.

2012'den 2016'ya kadar ödül töreni Royal Opera House'da yapıldı ve 2017'de Royal Albert Hall'a taşındı

## Yayın
Televizyonda yayınlanan ilk Laurence Olivier Ödülleri, BBC1'de yayınlanan 1981 töreniydi. Bu, 2003 yılına kadar BBC2'ye geçmeden önce 1992'ye kadar devam etti. Ödül töreni daha sonra  2011 yılına kadar yalnızca radyoda yayınlandı, Paul Gambaccini ise BBC Radio 2'de canlı yayın ve röportajlar içeren bir program sundu. Aynı haber 2012'de, ITV'nin 2013'te Olivier Ödülleri'nin ana akım televizyona dönüşünü gören yayın haklarını güvence altına almasından önce izledi. Bu son yıllarda da devam etmiş ve tören Magic Radio'da da yayınlanmıştır.

## Ödül kategorileri

### Drama
* En İyi Yeni Oyun
* En İyi Tekrar Sahnelenen Oyun
* En İyi Yeni Komedi
* En İyi Erkek Oyuncu
* En İyi Kadın Oyuncu
* En 
İyi Yardımcı Performans
** En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
** En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu

### Müzikal
* Ben İyi Yeni Müzikal
* En İyi Tekrar Sahnelenen Müzikal
* Müzikalde En İyi Erkek Oyuncu
* Müzikalde En İyi Kadın Oyuncu
* Müzikalde En İyi Yardımcı Performans
** Müzikalde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu
** Müzikalde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu
* Outstanding Achievement in Music

### Yaratıcı kategoriler
* En İyi Yönetmen
* Best Theatre Choreographer
* Best Set Design
* Best Costume Design
* Best Lighting Design
* Best Sound Design

### Dans/Opera
* Best New Dance Production
* Best New Opera Production
* Outstanding Achievement in Dance
* Outstanding Achievement in Opera

### Diğer
* Special Award
* Best Entertainment and Family
* Outstanding Achievement in an Affiliate Theatre
* Audience Award

### Artık verilmeyen ödüller
* Actor of the Year in a New Play
* Actress of the Year in a New Play
* Actor of the Year in a Revival
* Actress of the Year in a Revival
* Best Comedy Performance
* Best Performance in a Musical
* Supporting Artist of the Year
* Best Newcomer in a Play
* Most Promising Performer
* Best Company Performance
* Best Director of a Play
* Best Director of a Musical
* Most Promising Playwright
* Best Set Designer
* Outstanding Achievement in a Musical

## Ödül kilometre taşları
Laurence Olivier Ödülleri ile ilgili bazı kayda değer kayıtlar ve gerçekler şunları içerir:

### Yapımlar

* Bir müzikal tarafından şimdiye kadar alınan en fazla Olivier Ödülü rekoru, her ikisi de En İyi Yeni Müzikal dahil olmak üzere yedi ödülle 2012'de *Matilda* *ve 2018'de Hamilton’a aittir*
* Bir oyun tarafından şimdiye kadar alınan en Olivier Ödülü, 2017 yılında En İyi Yeni Oyun dahil dokuz ödülle *[[Harry Potter ve Lanetli Çocuk|Harry Potter ve Lanetli Çocuk oldu.]]*
* *The Curious Incident of the Night-Time* (2013) yedi Olivier Ödülü aldı. *Nicholas Nickleby* (1980) altı tane aldı. *Chimerica* (2014), *Sunday in the Park with George* (2007), *She Loves Me* (1995) ve *[[Gönül Yolu|Guys and Dolls]]* (1982) beş ödül aldı. *[[Gypsy (müzikal)|Çingene]]* (2016), *[[The Book of Mormon (müzikal)|Mormon Kitabı]]* (2014), *Danstan Sonra* (2011), *Bahar Uyanışı* (2010), *Kara Saat* (2009), *Saç Spreyi* (2008), *Jerry Springer* (2004), *Tüm Oğullarım* (2001), *[[Billy Elliot the Musical|Billy Elliot]]* (2006), *[[Hedda Gabler]]* (2006), *Oklahoma* (1999), *Stanley* (1997), *Machinal* (1994), *[[Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street|Sweeney Todd]]* (1994), *An Inspector Calls* (1993) ve *Carousel* (1993) dört ödül aldı.
* Bir yapım tarafından şimdiye kadar alınan en fazla adaylık *Hamilton* (2018) ile 13'tür. *Hairspray* (2008) ve *[[Harry Potter ve Lanetli Çocuk]]* (2017) 11 ödül aldı. *Follies* (2018) 10 ödüle sahipti. *Come from Away* (2019), *Company* (2019), *Memphis* (2015), *Matilda* (2012), *[[Billy Elliot the Musical|Billy Elliot]]* (2006), *Mary Poppins* (2005), *Kiss Me, Kate* (2002), *Oklahoma* (1999), *Carousel* (1993) ) ve *&amp;amp; Juliet* (2020) dokuz tane aldı. *Miras* (2019), *Kayıkçı* (2018), *Köstebek Günü* (2017), *[[Gypsy (müzikal)|Çingene]]* (2016), *Güzel: Carole King Müzikali* (2015), *Gecede Köpek Tuhaf Olayı* (2013), *Yapımcılar* (2005), *[[Gönül Yolu|Guys and Dolls]]* (2006), *Jerry Springer* (2004), *Pacific Overtures* (2004), *Ragtime* (2004), *My Fair Lady* (2002), *Spend, Spend, Spend* (2000), *The Lion King* (2000), *Tommy* (1997), *She Loves Me* (1995) ve *[[Damdaki Kemancı|Fiddler on the Roof]]* (2020) sekiz ödül aldı.
* *Kiss Me, Kate* (2002) dokuz dalda aday olup herhangi bir ödül alamayan yapım rekorunu elinde tutuyor.

### Bireyler

* William Dudley (tasarımcı), Judi Dench (aktris) ve Matthew Bourne (koreograf), her biri yedişer ödül kazanarak en çok kazanan kişi rekoru için berabere kaldı. Dench ayrıca 2004 yılında Özel Olivier Ödülü kazandı. Andrew Lloyd Webber (besteci/yapımcı) 2008'de altı artı Özel Olivier Ödülü kazandı. 
* Ian McKellen, Alan Bennett, Richard Eyre ve Stephen Sondheim, beş yarışmacı ödülün yanı sıra Özel Olivier Ödülü kazandı.
* Beş galibiyet: Declan Donnellan, Mark Henderson, Mark Thompson.
* Dört galibiyet: Michael Bryant, Darcey Bussell, Michael Frayn, Tim Goodchild, Clare Higgins, Alex Jennings, Sam Mendes, John Napier, Trevor Nunn, Philip Quast, Willy Russell, Simon Russell Beale, Imelda Staunton, Frances de la Tour, Paule Constable, Tavşan Christie.
* Michael Gambon on üç kez aday gösterildi (üç kez kazandı).
* Hem oyun hem de müzik kategorilerinde Olivier Ödülleri kazanan sanatçılar: Simon Russell Beale, Jonathan Pryce, Henry Goodman, Imelda Staunton, Judi Dench, Sheridan Smith, Janie Dee ve Sharon D. Clarke.
* 1991'de Karla Burns , Royal Shakespeare Company'nin *Show Boat* yapımında Queenie rolüyle ödülü kazanan ilk siyahi oyuncu oldu.
* Maggie Smith, toplam altı kez aday gösterilmesine rağmen ödülü hiç kazanamadı. 2010 yılında Özel Olivier Ödülü'nü aldı.
* Judi Dench *, aynı yıl (1996) Absolute Hell* ve *A Little Night Music'teki* performanslarıyla dramatik ve müzikal Olivier oyunculuk ödüllerini kazanan tek aktris.
* Philip Quast, Olivier'i Müzikal Dalında En İyi Erkek Oyuncu dalında üç kez kazanırken, Michael Crawford, Robert Lindsay, Daniel Evans ve Michael Ball bu ödülü iki kez kazandı.
* Imelda Staunton, bir Müzikalde En İyi Kadın Oyuncu dalında Olivier'i üç kez kazandı. Julia McKenzie, Joanna Riding, Maria Friedman ve Samantha Spiro iki kez kazandı. Imelda Staunton ayrıca yedi adaylıkla Müzik dalında En İyi Kadın Oyuncu dalında en çok Olivier adaylığı rekorunu elinde tutuyor. Sırada altı adaylıkla Maria Friedman var.
* Jenny Galloway ve Tracie Bennett, bir Müzikalde En İyi Yardımcı Performans dalında Olivier'i iki kez kazandı.
* Bir Müzikalde En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Kadın Oyuncu dalında Olivier Ödülleri kazanan şovlar: *[[Kan Kardeşleri (oyun)|Blood Brothers'da]]* Barbara Dickson ve Con O'Neill (1988), *Miss Saigon'da* Jonathan Pryce ve Lea Salonga (1990), *[[Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street|Sweeney Todd'da]]* Alun Armstrong ve Julia McKenzie (1993), Daniel Evans ve Samantha Spiro, *Merrily We Roll Could'da* (2001), *My Fair Lady'de* Alex Jennings ve Joanna Riding (2003), Daniel Evans ve Jenna Russell, *Sunday in the Park'ta George* (2007), Michael Ball ve Leanne Jones *Hairspray'de* (2008), Bertie Carvel ve *Matilda'da* (2012) dört Matilda ve *[[Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street|Sweeney Todd'da]]* (2013) Michael Ball ve Imelda Staunton
* *1984 yılında Tim Flavin, On Your Toes* at the Palace Theatre'daki performansıyla Olivier Ödülü'nü kazanan ilk Amerikalı aktör oldu. Aynı yıl içinde En Umut Veren Yeni Oyuncu ve Müzikalde En İyi Erkek Oyuncu dallarında iki kez aday gösterildi ve ödülü Dame Anna Neagle takdim etti. 1985'te Patti LuPone *, The Cradle Will Rock* ve *[[Sefiller|Les Miserables'daki]]* çalışmasıyla Olivier ödülü kazanan ilk Amerikalı aktris oldu. Jessica Lange *, Long Day's Journey Into Night'taki* performansıyla Olivier En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne aday gösterilen ilk Amerikalı aktris oldu.
* *Hairspray* , 2008'de üç müzikal oyunculuk ödülünün hepsini birden kazandı: Michael Ball ve Leanne Jones için Müzikalde En İyi Erkek Oyuncu ve Kadın Oyuncu ve Tracie Bennett için Müzikalde En İyi Yardımcı Performans.
* Oyunculara birden fazla kez ödül kazandıran roller şunlardır: *[[Gönül Yolu|Guys and Dolls]]* (1982 ve 2006), George in *Sunday in the Park with George* (1991 ve 2007), The Baker's Wife in *[[Into the Woods (müzikal)|Into the Woods]]* (1991 ve 1999), Nicely Nicely Johnson in *[[Gönül Yolu|Guys and Dolls]]* (1982 ve 1997), Sweeney Todd *[[Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street|Sweeney Todd]]* (1980, 1994 ve 2013), Mrs. İçinde Lovett *[[Sweeney Todd: the Demon Barber of Fleet Street|Sweeney Todd]]* (1980, 1994 ve 2013), Frau Schneider *[[Kabare (müzikal)|Kabare]]* içinde (1994 ve 2007) ve Eliza Doolittle *My Fair Lady* (2002 ve 2003).
* Michael Ball ve Bertie Carvel, sırasıyla *2008'de Hairspray ile* ve 2012'de *Matilda ile* karşı cinsin rollerini oynadıkları için Oliviers'ı kazandılar.
* Paylaşılan Galibiyetler: 2006'da Billy Elliot rolünü paylaşan üç aktörün tamamı Müzikalde En İyi Erkek Oyuncu dalında Olivier'i aldı ve 2012'de Matilda rolünü paylaşan dört aktrisin tümü Müzikalde En İyi Kadın Oyuncu dalında Olivier aldı.
* Paylaşılan adaylıklar: 2017'de *Our Ladies of Perpetual Succor'ın* oyuncu kadrosunun sekiz üyesi Yardımcı Rolde En İyi Kadın Oyuncu dalında ortaklaşa aday gösterildi ve aynı yıl The Girls'ten altı oyuncu birlikte Müzikalde En İyi Kadın Oyuncu dalında aday gösterildi. 2019'da Six oyunundan altı oyuncu, VIII. Henry'nin altı eşini canlandırdıkları rolleriyle birlikte ortaklaşa aday oldular.
* 2012'de Eleanor Worthington-Cox *, Matilda the Musical'deki* başrol için kazandığı bir ödülün en genç kazananı oldu.
* 2018'de Billie Piper, şu anda mevcut olan Birleşik Krallık Tiyatro En İyi Kadın Oyuncu ödülünün altısını da tek bir performansla kazanan ilk ve şimdiye kadar tek aktör oldu (Evening Standard Tiyatro Ödülleri, What's On Stage Tiyatro Ödülleri, Critic's Circle Tiyatro Ödülleri, Broadway UK Tiyatro Ödülleri, Glamour Ödülleri ve Laurence Olivier Tiyatro Ödülleri.) Bu ödülü *[[Yerma|Yerma'daki]]* “on yılın performansı”, “yıkıcı, yıpratıcı, sarsıcı” ve “dayanılmaz derecede üzücü” olarak övülen performansıyla aldı.

## Kaynakça