Ülkelere göre sperm bağışı yasaları

**Sperm bağışı yasaları** ülkeye **göre** değişir. Çoğu ülkede, örneğin bir sperm donörünün kaç çocuğa sebep olacağı veya donör öldükten sonra donör semen kullanımını veya sperm donörlerine ödeme yapılmasını sınırlayan veya yasaklayan sperm bağışlarını kapsayan yasalar vardır. Diğer yasalar, evli heteroseksüeller gibi çiftler için uygulamayı bir şekilde yasaklayabilir veya tüp bebek (IVF) tedavisi için donör sperminin kullanımını kısıtlayabilir. Yasalar bu tür bir tedaviyi bekar kadınlara veya lezbiyen çiftlere yasaklayabilir. Bağışlanan sperm, tohumlama (doğal veya yapay) için veya tüp bebek tedavisinin bir parçası olarak kullanılabilir. Bu tür yasalara rağmen, büyük ölçüde düzenlemeye tabi olmayan gayri resmi ve özel sperm bağışları yapılmaktadır.

Bazı yargı bölgelerinde sperm bağışı veya tüp bebek tedavisi alma olanağı üzerindeki kısıtlamalar, kadınların bu tür bağışları veya tedavileri elde etmek için kendilerini buldukları koşullarda kısıtlama getirmeyen bir ülkeye doğurganlık turizmi adı verilen bir uygulamada seyahat etmelerine yol açmıştır.

## Sperm bağışlarının düzenlenmesi

### Bağış sayısı
Çoğu yargı alanı, bir sperm donörünün sebep olabileceği çocuk sayısını sınırlar. Sperm bağışını sınırlamanın ana nedeni, donör yavruları arasında kazara akrabalık veya akraba evliliği riskidir. Bazı ülkelerde bu tür sınırlamalar isteğe bağlıdır (örn. Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri), diğerlerinde yasalarla uygulanır ve bazı yargı bölgelerinde herhangi bir sınırlama yoktur. Sperm bağışı sayısına sınır koyan yargı bölgelerinin çoğu, bunu donör yavrularının sayısı açısından yapmaktadır, ancak bazı yargı alanları, alıcı kadının çocuklarının gerçek genetik kardeşler olmasına izin vermek için sınırları "aileler" açısından belirlemektedir. akrabalık sorunları bir ülkenin ensest yasalarına tabidir . Çoğu yargı alanı yalnızca yerel sınırlar belirlerken bir kısmı küresel çapta sınırlar da belirlemektedir. Bazı yargı bölgeleri, donör spermlerinin ihracatına izin verirken, donör spermlerinin ithalatı yerel sınırlamalara tabi olabilir.

### Alıcılar
Birçok ülkede, bağışlanan spermlerin alıcıları konusunda kısıtlamalar vardır. Bazı ülkeler bağışları evli heteroseksüel çiftlere (örn. Japonya ve İsviçre) ve bazıları evli heteroseksüel veya eşcinsel çiftlere kısıtlarken, diğerleri evli çiftlere veya birlikte yaşayanlara bağış yapılmasına izin vermektedir. Fransa gibi bazı yargı bölgelerinde bekar kadınlar ve lezbiyen çiftler donör sperm kullanarak tedavi görememektedir. Bazı yargı bölgelerinde, bağışlanan spermleri kimlerin alabileceği konusunda herhangi bir kısıtlama yoktur. Bazı ülkelerde tohumlama için sadece kocanın spermi kullanılabilir.

### Bağışçının hakları
Sperm donörünün hakları da yargı bölgelerine göre değişmektedir. Bunlar, diğer konuların yanı sıra tazminat haklarını, anonimlik durumunu, ebeveyn haklarını, nafaka yükümlülüklerini içerir. Doğal tohumlama yoluyla sperm bağışı, diğer çeşitli ahlaki ve yasal konuları da içerir.

## Genel bakış tablosu

## Ülkeye göre

### Avustralya
Yardımlı üreme ile ilgili yasalar eyaletler arasında farklılık gösterir. 1995'ten beri, bir çocuk yetişkin olduğunda, sperm donörünün detaylı bilgileri için başvurabilir. Sperm bağışçılarına ödeme yapılmaz. Donör spermi için talep yüksek olmakla beraber bir donörün sperminin kaç aileye sağlanabileceğine ilişkin yasalar eyaletler arasında farklılık gösterir. Victoria'da bağışçı başına 10 aile sınırı vardır. Batı Avustralya'da, 1991 İnsan Üreme Teknolojisi Yasası (HRT Yasası), her bir donör için aile sayısını 5 ile sınırlar.

### Belçika
Her bağışçıdan doğan çocuk sayısında bir sınırlama yoktur, ancak en fazla altı aileye bağışta bulunabilirler. Temmuz 2007'de yasa değiştirilmeden önce, bir tıp doktoru azami karar konusunda kendi kararını verebilirdi. 1990'ların sonlarında Belçika doğurganlık klinikleri (veya sperm bankaları) diğer ülkelerden büyük miktarlarda donör sperm ithal etti ve bu, Belçika'nın bir ' doğurganlık hedef bölgesi ' haline gelmesine yol açtı. Ancak, Belçika Parlamentosu bundan endişe duydu ve Avrupa Komisyonu tarafından Dokular Direktifi'nin ilan edilmesiyle birlikte, Hükümet maksimum sayılarla ilgili yasaları kökten değiştirmeye karar verdi.

### Kanada
Kanada'da donör çocuk sayısı için bir üst sınır yoktur, ancak sperm bankaları genellikle ABD'dekiyle aynı tavsiyeleri takip eder, yani 800.000 nüfus başına maksimum 25 yavru.

Yardımlı İnsan Üreme Yasası, sperm donörleri için ödeme yapılmasını yasakladı ve donörlere "hantal işliyor" denilebilecek bir bürokratik sistem uyguladı, bu sürenin ardından Kanada'da kullanılan donör spermlerinin %90'ından fazlası ABD'den gelmektedir

### Danimarka
Danimarka'da bir bağışçıdan 12 çocuk doğabilir. Sınır yeniden belirlenmeden önce, bir donör 25 aileye kadar çocukların gebe kalmasına yardımcı olabiliyordu.

Ancak Danimarka akrabalık riskini en aza indirmek için ihraç edilen ülkenin nüfusuna göre bir sınırlandırma sistemine uygun olarak dünya çapında meni ihraç.

İhracat yoluyla dölleme, bazı tek bağışçıların dünya çapında genetik yarı kardeş olan 200'e kadar biyolojik çocuğa sahip olmalarına neden olabilir

### Fransa
Fransa'da, tek bir bağışçıdan gelen bağışlar altı aileye verilebilir, ancak kardeş sayısında bir sınır yoktur.

### Almanya
Mevzuat, bir bağışçının bağışlarıyla on beşten fazla çocuk olmayacağını öngörmektedir. Bekar annelere ve lezbiyenlere yapılan bağışlarla ilgili yasal durum hala mahkemeler tarafından aydınlatılmayı bekliyor. Şu anda bir bağışçı, bağışlarının bu gibi durumlarda kullanılması durumunda babalık davası riskiyle karşı karşıya kalabilir.

### İsrail
İsrail'de sperm bağışı Sağlık Bakanlığı tarafından yönetilir. Ülke genelinde 12 yetkili sperm bankası ve hastanesi ile 2 özel araştırma tesisinde bulunmaktadır. Sadece 30 yaşın altındaki evli olmayan, sağlıklı erkeklerin sperm bağışlamasına izin verilir ve bunun için ücret alırlar. Bağış yapmak isteyen erkekler, hastaneye gitmeli, bir görüşme ve kan kontrolleri, kriyotip ve DNA kontrollerini geçmelidir. Ayrıca birden fazla sperm bankasında sperm bağışlamaları yasaktır ve sınırlı sayıda bağışta bulunabilirler (genellikle bir donörden 10 çocuğa kadar). Son olarak sperm, anonimlik ve süresiz olarak tutulur; donör, yavrular hakkında asla bilgi alamaz ve bunun tersi de geçerlidir.

### Yeni Zelanda
Yeni Zelanda'da, doğurganlık klinikleri tarafından gönüllü bir politika yasası, bir bağışçıyı dört aileye en fazla 10 çocuğa "babalık" yapmakla sınırlandırıyor.

1996-97 civarında, Yeni Zelanda'daki doğurganlık klinikleri gönüllü olarak yalnızca anonim olmayan bağışçılardan bağış kabul edeceklerini kabul ettiler. 2004 tarihli İnsan Destekli Üreme Teknolojisi Yasası, 22 Ağustos 2005 tarihinde veya sonrasında yapılan tüm bağışların anonim olmaması gerektiğini düzenlemiştir.

### Norveç
Norveç'teki kliniklerde donör başına en fazla sekiz çocuk bulunur.

### ispanya
Yasa, donör başına altıdan fazla doğum olmaması gerektiğini belirtir. Aynı yasa yumurta bağışı için de geçerlidir. 2008'de yasada yapılan değişiklikten önce, klinikler her bir donörden elde edilen çocuk sayısı için kendi maksimumlarını belirlerdi. İspanya doğurganlık turistleri için bir destinasyon haline geliyordu, yani donör sperm kullanarak hamile kalmak isteyen kadınlar ve İspanyol klinikleri talebi karşılamak için diğer ülkelerden donör sperm satın alıyordu. Pek çok Birleşik Krallık vatandaşı kadın, örneğin, her bir donörün üretebileceği çocuk sayısı üzerinde zaten kontrollerin olduğu Birleşik Krallık'taki kliniklerden ithal edilen spermlerle hamile kalmak üzere İspanya'ya seyahat etmişlerdir.

İspanya'daki yasa değişikliği, insan hücrelerinin kullanımına ve ihracatına ilişkin Avrupa çapındaki tartışmalarla aynı zamana denk geldi.

Sperm bağışına yalnızca isimsiz bağışla izin verilmekte taşıyıcı anneliğe izin verilmemektedir.

### İsveç
İsveç'te bir bağışçı en fazla altı çifte çocuk verebilir. Ancak, her çiftin ayrıca bir kardeşi olabilir. Bu nedenle, sınır donör başına 12 çocuktur. Bununla birlikte, İsveç Ulusal Sağlık ve Refah Kurulu (Socialstyrelsen) bağışçı başına en fazla 6 çocuk önermektedir.

Donör tarafından suni tohumlama, yalnızca kadın evliyse veya kayıtlı birlikte yaşıyorsa ve eşin veya partnerin yazılı rızası alınabiliyorsa yapıldı. Bu yasa bekar kadınların devlet tarafından finanse edilen doğurganlık tedavisine erişmesine izin verecek şekilde değişti, ancak uzun bekleme listeleri bunu sınırlandırıyor olabilir.

### İsviçre
İsviçre'de sperm bağışına yalnızca evli heteroseksüel çiftler için izin verilir; evli olmayan çiftler, bekarlar veya eşcinsel çiftler için izin verilmez. Bir bağışçı en fazla sekiz çocuk doğurabilir.

### Birleşik Krallık
HFEA (Human Fertilisation and Embryology Authority), Birleşik Krallık içinde bir donörün gametleri kullanılarak oluşturulabilecek 10 aile sınırı belirler. Ancak, bu tür ailelerin her birinin aynı donörden doğabilecek çocuk sayısında bir sınırlama yoktur. Bir donör daha düşük bir sınır belirleyebilir ve sperminin kullanımına ilişkin koşullar getirebilir.

Sperm İngiltere'den ihraç edilebilir, ancak ihracat kısıtlamalara tabidir ve HFEA'ya bildirilmelidir. Bağışçılar ihracat için izin vermelidir ve normalde bağışları Birleşik Krallık'taki 10 aile sınırına ulaşılana kadar ihraç edilmeyecektir. Uygulamada bu, yalnızca en verimli bağışçılardan ve normdan daha uzun bir süre boyunca bağış yapanlardan gelen dokuların (Sperm) ihraç edileceği anlamına gelir. İhracatla ilgili kısıtlamalar, bunların yalnızca herhangi bir yetki alanındaki onaylı kliniklere yönelik olmasını ve dokuların kullanımının izlenebilir olmasını içerir. AB ülkelerine yapılan ihracatlar, bu kriterleri karşılayan AB Dokular Direktifine tabidir. Bu nedenle, bir bireyin sperminin ihraç edildiği her ülkede, bu ülkelerdeki kurallarla yavru sayıları sınırlandırılacaktır ve Birleşik Krallık sperm bankaları, nadiren, hatta hiç ek sınırlandırma getimez.

Bazı klinikler, daha geniş bir donör havuzundan numune kullanmalarını sağlamak için karşılıklı ihracat ve ithalat yoluyla diğer ülkelerdeki kliniklerle doku alışverişinde bulunur.

Embriyo ihracatı için HFEA'dan özel izin alınması gerekmektedir.

### Amerika Birleşik Devletleri
Amerika Birleşik Devletleri'nde, kimlerin sperm bağışında bulunabileceğini düzenleyen herhangi bir düzenleme yoktur. Bunun yerine, Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM) ve diğer uzman grupları (örneğin, Amerikan Doku Bankaları Birliği ) tavsiyeler ve kılavuzlar sağlar. ASRM yönergeleri, bir bağışçıyı 850.000 nüfus alanı başına 25 canlı doğumla sınırlandırır, bu yasa zorlayıcı değildir, merkezi bir izleme yoktur ve doğumların yalnızca yaklaşık %40'ının rapor edildiği tahmin edilmektedir. Bazı donörlerin yüzden fazla genetik çocuğu olması muhtemeldir. Bazı sperm bankaları daha düşük limitler koyar; örneğin, California Sperm Bank'ın donör başına on aile sınırı vardır ve Rainbow Flag Sperm Bank'ın altı farklı kadından donör çocuk sınırı vardır.

## Ayrıca bakınız

* Sperm bağışı
* Sperm bankası
* yumurta donörü
* Doğurganlık turizmi
* Suni tohumlama
* tüp bebek
* Taşıyıcı annelik

## Kaynakça