1985 Algarrobo depremi

**Algarrobo depremi** 4 Mart 1985'te Santiago Şili'yi 8.0 büyüklüğünde vurdu ve 82 kişinin ölümüne ve yaklaşık 2.000 kişinin yaralanmasına neden oldu. Bu deprem kuzey Antofagasta Bölgesi ile güney Los Lagos Bölgesi arasında hissedildi. Mercalli yoğunluk ölçeğinde maksimum VIII yoğunluğu ile hissedildi.

## Ön sarsıntılar
Öncü sarsıntı faaliyetleri, 21 Şubat'ta 5,7 büyüklüğündeki depremle başlayarak ana sarsıntıdan on bir gün önce meydana geldi. Bu büyüklük, Ulusal Deprem Tehlikelerini Azaltma Programı (NHRP)/Ulusal Deprem Bilgi Merkezi (NEIC) ve 2017 Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) çalışması ve veri yayınında belirtilmiştir. NHRP/NEIC, bu ilk ön sarsıntının şiddetini VI (‘'Güçlü’') olarak belirledi. On bir gün boyunca, 3,0 'nin üzerinde 360 sarsıntı meydana gelse de hiçbir sarsıntı ilk sarsıntıdan daha yüksek şiddette değildi. Buna 21 Şubat'ta 50'den fazla sarsıntı ve ertesi gün 100'den fazla sarsıntı dahildir. Bu sıklıkta meydana gelen sarsıntılar Valparaíso'da büyük paniğe neden oldu. Meksikalı ve Şilili bilim insanları seyahat masrafları ve taşınabilir sismograf istasyonları kurmak için ek ekipman getirmek üzere acilen fon aradılar. 5 Mart'ta bu ekipmanlar ulaşmadan önce, dizideki son ön sarsıntı ana sarsıntıdan sadece birkaç saniye önce meydana geldi.

## Karakteristik
Centro Sismológico Nacional de la Universidad de Chile, USGS ve Uluslararası Sismoloji Merkezi, depremin büyüklüğünü 8,0 olarak belirlemiştir. 1985 yılında ‘'Preliminary Determination of Epicenters’' tarafından yapılan ilk gözlemde büyüklük 7,8 olarak belirlenmiş, Harvard–Adam Dziewonski Observatory ise büyüklüğü 7,9 olarak belirlemiştir. Harvard'ın kayma parametreleri için vuruş, eğim ve eğim açısı sırasıyla 11°, 26° ve 110°'dir. 1986 yılında yapılan bir çalışmada, eğim açısında sadece bir derecelik bir değişiklikle rakamlar 11°, 25° ve 110° olarak belirlenmiştir. 1994 yılında yapılan bir çalışmada, kırılma uzunluğu, derinliği ve süresi ile ilgili kendi rakamları, önceki dokuz çalışmanın rakamlarıyla karşılaştırılmıştır. Farklı sismik ağlar kullanılarak toplanan süre bilgilerini sağlayan altı çalışmadan, 40 ila 80 saniye arasında bir aralık verilmiş ve mod 69 saniye olarak belirlenmiştir. Odak derinliği de aynı şekilde çeşitlilik gösteren depremde en düşük değer 5 km, en yüksek değer ise 60 kmdir. Fayın kırılma uzunluğu 75 ila 250 km arasında değişiyordu ve en yüksek değer sadece jeodezik bilgilerden elde edilmişti.

## Hasar ve etkiler

Depremde 177 kişi öldü, 2.575 kişi yaralandı, 85.358 ev hasar gördü veya yıkıldı ve yaklaşık bir milyon kişi evsiz kaldı. Pek çok heyelan da kaydedildi, Pan-Amerikan Otoyolunun birkaç noktada tahrip olmasıyla kaldırım kırılmaları, yıkılan köprüler ve etkilenen kasabanın altyapısında önemli hasarlar ve temel hizmetlerde uzun bir kesinti yaşanmıştır. Hasarın maliyeti 1 milyar ABD dolarından fazla olmuştur.

Matanzas'tan Algarrobo'nun birkaç kilometre kuzeyindeki kıyı bölgesindeki yerel sakinlerin ifadeleri, depremden sonraki 3 ila 5 günlük bir süre boyunca alışılmadık derecede düşük gelgitlere işaret etti. Bundan sonra gelgitlerin normale döndüğü bildirildi. Bu, depremden sonra 3 ila 5 gün içinde kurtarılan sahil kısımları boyunca depreme bağlı yükselme olduğunu göstermektedir. Algarrobo yakınlarında, değişimin tahmini yaklaşık 20&nbsp;cm yükseltme.

## Tektonik ortam
Şili, Güney Pasifik kıtasal plakasının Nazca Plakası arasındaki sınırda yer almaktadır. Bu, Şili'nin dünyanın sismik olarak en aktif bölgelerinden biri olmasına neden olur. Ana şok aslında en az iki şoktan oluşuyordu, ilk hareket yaklaşık 23:00'te başladı ve hemen ardından daha büyük bir olay geldi. Birinci ve ikinci şokların büyüklükleri sırasıyla 5,2 ve 6,9 olarak hesaplanmıştır.

## Kaynakça