Afro Brezilya dinleri

**Afro Brezilya dinleri** (Portekizce: *Religiões afro-brasileiras*), Afro Brezilyalıların inandığı çeşitli senkretik dini inançların toplu adıdır. Afro Brezilya dinlerinin kökeni, 16.-19. yüzyıllar arasında Atlantik köle ticareti sonucunda Batı Afrika'dan Brezilya'ya getirtilen Afrika kökenli kölelerin getirdikleri yerel dinlere dayanır. Bunlar arasında en yaygın olanları Candomblé ve Umbanda'dır.

## Kökenleri

Afrika kökenli dinlerin, Afro Brezilyalıların milli kimliklerini oluşturmalarında geçmişte de günümüzde de bir önemli rolü vardır. Bu gelenekler, farklı zamanlarda farklı kişi ve kurumlarca hem yüceltilmiş, hem de aşağılanmıştır. Bağımsızlıktan sonra Katolik Kilisesi bunları Afrika kültürünün ve Afro Brezilyalıların "geri kalmışlıklarının" ve "gerçek Katolik olmayı başaramamalarının" kanıtı olarak sunmuştur. Günümüz Pentikostalistleriyse Candomblé ve Umbanda gibi inançları "şeytana tapma" sayarak kınamıştır.

Tüm Afrika kökenli dinler, Afro Brezilya dinlerine evrilmemiştir. Mesela Hausa, Fulani, Yoruba ve Brezilya'ya köle olarak gönderilmiş diğer birçok halkın dini olan İslam, Candomblé ve Umbanda'nın kökeni olan diğer inanışların arasında eriyip gitmiştir. Haliyle günümüzdeki inançlar, çeşitli geleneklerin bir sentezi olup, Nijerya ve diğer Afrika ülkelerindeki yerel dinlere inananlarla kurulan iletişim sayesinde evrilmeye devam etmektedir.

## İnançları
Afro Brezilya dinlerinde her şeye gücü yeten tek bir tanrıya hizmet eden çok sayıda küçük tanrının varlığına inanılır. Buna göre her inananın kendilerine yol gösteren, ilham getiren ya da onları koruyan şahsi birer tanrıları (*orixa*) vardır. Afro Brezilya dinlerinde iyi ve kötü kavramları yerine bireysel kader vardır. Ayrıca dini önderlerine baba anlamına gelen *Pai* denilir.

Hristiyan inancıyla aradaki bariz farklılıklara rağmen Katolik azizlerini kendi tanrılarıyla eşleştirmişlerdir.

## İstatistikler
İstatistiklere göre Candomblé gibi Afrika kökenli dinlere inanların oranı %5'in altında olsa da bu istatistikler, farklı dinlere inanıp da Afro Afrika ayinlerine (sağlık, para ya da aşk için şifacıya gitmek gibi) katılanları kapsamamaktadır. 2010'da yapılan bir nüfus sayımına göre Brezilya nüfusunun %13'ü birden fazla dine -genellikle hem Katolik, hem Umbanda ya da hem Katolik, hem Spiritist- aynı anda inandığını iddia etmektedir.

Brezilya tarihi boyunca Candomblé'ye inananlar, baskıdan korunmak amacıyla hükûmete Katolik olduklarını söylemişlerdi. 300 yıl önce askerî diktatörlük döneminin sona ermesinden sonra aktivist grupları ortaya çıkmaya başlamış ve inançlarının göz önünde olması ve kabul edilebilmesi için çaba göstermeye başlamıştır.

## Afro Brezilya dinlerinin listesi
*Babaçuê - Pará
*Batuque - Rio Grande do Sul
*Cabula - Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro ve Santa Catarina
*Candomblé - Brezilya'nın tüm eyaletlerinde
*Culto aos Egungun - Bahia, Rio de Janeiro, São Paulo
*Culto de Ifá - Bahia, Rio de Janeiro, São Paulo
*Quimbanda - Rio de Janeiro, Sao Paulo
*Macumba - Rio de Janeiro
*Omoloko - Rio de Janeiro, Minas Gerais, Sao Paulo
*Tambor-de-Mina - Maranhão
*Umbanda - Brezilya'nın tüm eyaletlerinde
*Xangô do Nordeste - Pernambuco
*Xambá - Alagoas, Pernambuco

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
# Esfera.info ("O mundo de pombagira e dos exus eo mundo dos homens").
# Fietreca.org.br (Uluslararası Dini Gelenekleri Araştırma Federasyonu ve Afro-Brezilyalı Atalara İbadet).