Pastafaryanizm

**Pastafaryanizm** veya **Uçan Spagetti Canavarı Kilisesi** (İngilizce: *The Church of the Flying Spaghetti Monster*), eğitim sisteminde akıllı tasarım iddialarının öğretilmesini eleştiren bir harekettir. Medya tarafından parodi bir din olarak görülmektedir. Oregon Eyalet Üniversitesi fizik bölümü mezunu olan Bobby Henderson tarafından 2005'te kurulmuştur. **Uçan Spagetti Canavarı** bu dinin tanrısıdır. Bu dine inananlar, kendisine **Pastafaryan** demektedir.

## Etimoloji
Pastafaryanizm adı İtalyanca "pasta" (makarna) ve "Rastafaryanizm" sözcüklerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

## Tarihçe
Dinin kurulma amacı, ABD'nin Kansas eyaletinin eğitim kurulu tarafından eyalet okullarında Evrim Kuramı'na alternatif olarak akıllı tasarım konusunun müfredata alınması kararını protesto etmekti. Henderson, eğitim kuruluna gönderdiği bir açık mektupla Uçan Spagetti Canavarı adlı bir yaratıcıya olan inancından söz etti ve okullarda "Pastafaryan" yaratılış kuramının da okutulmasını istedi; bu suretle akıllı tasarımın öğretilmesine karşı reductio ad absurdum, yani "saçmalığa indirgeyen" bir sav öne sürmüş oldu.

Uçan Spagetti Canavarı'na, yakın geçmişteki popülerliği ve basının yoğun ilgisi nedeniyle Richard Dawkins gibi ateistler tarafından Russell'in Çaydanlığının çağdaş sürümü olarak bolca değinilmektedir.

## İnançlar
Henderson, dininin inançlarını akıllı tasarım destekçilerinin sıkça kullandığı savlara tepki olarak geliştirdi. Henderson'un temel savları şunlardır:

* Evren, beraberinde bir dağ, ağaçlar ve bir cüce (resimde "cücük" yazıyor) ile birlikte, görünmeyen ve saptanamayan bir Uçan Spagetti Canavarı (USC) tarafından yaratılmıştır.
* Evrim hakkındaki bütün kanıtlar Uçan Spagetti Canavarı tarafından yerleştirilmiştir. USC, etraftaki şeyleri olduklarından daha yaşlı göstererek Pastafaryan'ların inançlarını sınamaktadır (ayrıca bakınız: Omfalos). "Örneğin, bir bilim insanı bir kalıntıya radyokarbon testi uygulasın. Kalıntıdaki Karbon-14'ün %75'inin elektron ışınımıyla Nitrojen-14'e dönüştüğünü görsün ve bu kalıntının yaklaşık 11.000 yıllık olduğu sonucuna ulaşsın; zira karbon-14'ün yarıömrünün 5.730 yıl olduğu düşünülüyor. Ancak bilimcimizin gözden kaçırdığı şey, yaptığı her ölçümde Uçan Spagetti Canavarı'nın gelip Kutsal Makarna Kollarıyla onun bulduğu sonucu değiştiriyor olduğudur. Elimizde bunun nasıl mümkün olduğunu detaylarıyla anlatan ve O'nun bunu neden yaptığını söyleyen çok sayıda belge mevcuttur. O elbette ki görünmezdir ve normal cisimlerin içinden kolaylıkla geçebilir."
* Pastafaryan inancındaki Cennet'te göze çarpan iki nokta vardır. "A) Uçsuz bucaksız bira volkanlarıyla doludur. B) Bir striptizci fabrikası vardır."
* Pastafaryan dininin metinlerine "Delifişek" denir. On Emir yerine ahlâkî açıdan daha zayıf olan sekiz "Yapmazsanız Çok Memnun Olurum" öğesi içerir.
* Duaların ve Delifişek'in belli bazı ayetlerinin vb. sonunda "RAmen" denir. Bu sözcük Musevilik'te, Hristiyanlık'ta ve İslam'da kullanılan "Amîn" () sözcüğü ile bir makarna çeşidi olan "ramen"in birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Her ne kadar geleneksel olarak büyük "R" ve "A" ile yazılsa da sadece büyük "R" ile yazılması da kabul edilebilir.

### Korsanlar ve Küresel Isınma
Pastafaryan inanç sistemine göre, korsanlar "mutlak kutsallıktaki varlıklar"dır ve gerçek Pastafaryanlardır. "Hırsız ve dışlanmış" kişiler oldukları izlenimi Orta Çağda Hristiyan din alimlerince yayılmış yanlış bilgilerin sonucudur. Pastafaryanizm'e göre onlar gerçekte "barışsever kâşifler ve iyi niyet elçileridir ve çocuklara şeker dağıtırlar.

Henderson korsanlarla ilgili görüşlerini Kansas Eğitim Kuruluna gönderdiği mektuba ekledi. "Küresel ısınmanın, depremlerin, tayfunların vb. karakıyımlarının nedeninin Dünya'daki korsan sayısının 1800'lerden beri azalmakta oluşu olduğu"nu ileri sürdü. Mektuba eklediği bir çizelgede korsanların sayısı azaldıkça küresel sıcaklığın yükseldiği görülüyordu; bu suretle istatistiksel olarak anlamlı görünen bir bağlaşımın illâ ki nedensel bir ilişkiyi belirtmediğini gösteriyordu (*kafa karıştırmak*).

### Uçan Spagetti Canavarı'nın kutsal kitabı

Bobby Henderson *Uçan Spagetti Canavarı'nın kutsal kitabı*nı yazması için Aralık 2005'te 80.000&nbsp;USD miktarında bir ödenek aldı. Henderson, kitabın satışından elde edeceği gelirle bir korsan gemisi yapmayı ve Dünya'yı dolaşarak kâfirleri Pastafaryan dinine geçirmeyi planladığını söyledi. Kitabın yayım tarihi 28 Mart, 2006'dır (ISBN 0-8129-7656-8).

Uçan Spagetti Canavarı'nın kutsal kitabı, İncil'in Pastafaryan dinindeki karşılığıdır. İncil'de yer alan Musa peygamber gibi kişiliklere USM'de karşılık olarak bir korsan olan Kaptan Mosey gibi kişilikler getirir. Kutsal kitapta sekiz tane "Eğer Yapmazsanız Çok Memnun Olurum" yer alır; bunlar On Emir'in parodileştirilmiş halleridir.

## Tarihçe ve gelişmeler
Uçan Spagetti Canavarı Kilisesi'nin ve adını aldığı tanrısının halka ilk sunuluşunun, Bobby Henderson'un USC'yi ve akıllı tasarım düşüncesinin okullarda öğretilmesini konu alan açık mektubunu Kansas Eğitim Kuruluna gönderdiği 7 Mayıs 2005 tarihinde olduğu söylenebilir. Henderson mektubu ve ardından kurul üyelerinden gelen tepkileri kendi İnternet sitesinde yayımladı.

Henderson'un kurula meydan okuyuşu duyuldukça İnternet sitesi ve sürdürdüğü savaşım ilgi uyandırdı ve destek topladı. Henderson'un savının hicivci ruhu, Uçan Spagetti Canavarı'nı "blog"cular arasında olduğu kadar mizah internet kültürü sitelerinde gözdeleştirdi. Site ABD'deki Sensible Erection programında 17 Haziran 2005'te tanıtıldı. Ek olarak Boing Boing, Something Awful, Fark.com, Uncyclopedia gibi sitelerde de yer aldı. Uçan Spagetti Canavarı, akıllı tasarımın öğretilmesine karşı bir sembol haline dönüştükçe medya da konuyu işlemeye başladı.

Ağustos 2005'te, okuyuculardan birinin tepkisi üzerine BoingBoing.net sitesi İsa'nın Uçan Spagetti Canavarı'nın oğlu olmadığını deneysel olarak kanıtlayabilen ilk kişiye 250.000&nbsp;$ "akıllıca tasarlanmış nakit" ödül vereceğini açıkladı, daha sonra da ödülü 1.000.000 dolara çıkardı. Bu söz konusu yaratılışçı Ken Hovind'in bilimcilerce mantık yanlışlarıyla dolu olduğu söylenen söz konusuna gönderme yapmaktaydı (Ken Hovind evrenin ve yaşamın ortaya çıkışının açıklanmasında evrimin "mümkün olan tek yol" olduğunu kanıtlayana 250.000&nbsp;$ ödül verecekti).

## Kansas eğitim kuruluna açık mektup
Bobby Henderson'un 7 Mayıs 2005 tarihinde Kansas Eğitim Kuruluna gönderdiği açık mektup:

## Popüler kültürde Uçan Spagetti Canavarı
* *[[Playboy]]* dergisinin Ocak 2006 sayısında Kansas Okul Kuruluna gönderilen açık mektubun bir kısmı yayımlandı.
* Richard Dawkins, *[[Tanrı Yanılgısı]]* adlı kitabındaki bazı görüşlerini anlatmak için *The Colbert Report* ve *Talk of the Nation - Science Friday* gibi (ABD'deki) bazı TV programlarında USC'ye başvurdu. Dawkins'in South Park dizisindeki canlandırılmış karakteri de dizinin "Go God Go" bölümünde dine karşı bir sav kullanırken USC'ye başvurdu.
* Uçan Spagetti Canavarı *[[The IT Crowd]]* ve *[[South Park]]* gibi (ABD'deki) bazı televizyon programlarında yer aldı.
* Ayrıca FUTURAMA adlı animasyon dizide evrim bölümünde hakkında espriler yapılmış ve görünmüştür.

## Ayrıca bakınız
* Açık Kaynaklı Din
* Akıllı tasarım
* Frizbitaryanizm
* Geçen Perşembecilik
* Rastafaryanizm
* Russell'in Çaydanlığı
* Tek Boynuzlu Görünmez Pembe At
* Yaratılış-Evrim tartışması
* Yaratılışçılık

## Kaynaklar ve notlar
### Dipnotlar

### Genel kaynaklar

# 
# 


### Diğer medya kaynakları

# 
# 
# 
# 


## Dış bağlantılar

* Originating Website, including Henderson's open letter sent to the Kansas Board of Education
* Sampling of Evidence in Support of the FSM - from the Science Creative Quarterly