Lenfadenopati

**Lenfadenopati** veya **adenopati**, lenf düğüm'lerinin büyüklük veya kıvam açısından anormal olduğu bir lenfatik hastalık tır. İltihaplanma tipi (en yaygın tipi) lenfadenopatisi şişmiş veya genişlemiş lenf düğümleri üretiği **lenfadenit**tir. Klinik uygulamada, lenfadenopati ve lenfadenit arasındaki ayrım nadiren yapılır ve kelimeler genellikle eş anlamlıdır. Lenfatik damarların iltihaplanmasına lenfanjit denir.

Boyundaki lenf nodlarını etkileyen enfeksiyöz lenfadenit genellikle skrofula olarak adlandırılır.

Lenfadenopati yaygın ve özel olmayan bir işaret'tir. Yaygın nedenleri arasında enfeksiyonlar (soğuk algınlığı gibi küçük olanlardan HIV/AIDS gibi ciddi olanlara kadar), otoimmün hastalık'lar ve kanserler vardır. Lenfadenopati de sıklıkla idiyopatik ve kendi kendini sınırlar.

Lenfadenopati (LAP), lenf bezlerinin şişerek büyümesi anlamına gelen tıbbi bir terimdir.

Lenfadenopati, muayenelerde sıkça karşılaşılan bir olgudur. Diş çürüğü, bakteriyel ya da virütik enfeksiyonlar gibi, AIDS veya lenfomadan daha basit nedenlerden de oluşabilen lenfadenopati, kanser türlerinde de görülebilmekte, tanıda geç kalınması önemli tıbbi sorunlara yol açmaktadır. Hasta, boyun, koltuk altı ve kasık bölgesinde ele gelen yaygın veya lokal bir kitle nedeniyle hekime başvurur.

## Fizyopatoloji
Vücuda alınan etkenler retikuloendotelial sistem hücreleri tarafından fagosite edilirler. İçerisinde etkenler bulunan bu hücreler lenf dolaşımına katılarak en yakın lenf düğümüne giderler. Etkenler burada üredikleri için lenf yumrusunda inflamasyon şekillenir ve lenf yumrusu büyür. Yangı ile birlikte lenfositlerde sayıca artış (lenfositozis) ve sonuçta lenfo proliferasyon şekillenir.

## Lenfadenopatiye neden olan enfeksiyonlar
### Bakteriyel enfeksiyonlar
* Piyojenik lenfadenit (A grubu streptokoklar, *[[Staphylococcus aureus]]*)
* Tüberküloz (*[[Mycobacterium tuberculosis]]*, atipik  Mycobacteria)
* Kızıl (A grubu streptokoklar)
* Ruam (*[[Pseudomonas mallei]]*)
* Scrofula (M. tuberculosis, atipik Mycobacteria, BCG)
* Tifo (Salmonella typhi)
* Kedi tırmalaması hastalığı (*[[Bartonella henselae]]*)
* Bruselloz (*[[Brucella]]* türleri)
* Fare ısırığı hastalığı (*[[Spirillum minor]]*, *[[Streptobacillus moniliformis]]*)
* Melioidoz (*[[Burkholderia pseudomallei|Pseudomonas pseudomallei]]*)
* Şarbon (*[[Bacillus anthracis]]*)
* Tularemi (*[[Francisella tularensis]]*)
* Veba (*[[Yersinia pestis]]*)
* *[[Ricketsia]]* enfeksiyonları
* Şankroid (*[[Hemophılus ducreyi]]*)
* Granuloma inguinale (*[[Calymmatobacterium granulomatis]]*)
* Lenfogranuloma venereum (*[[Chlamydia trachomatis]]*)
* Sifiliz (*[[Treponema pallidum]]*)
* Gonore (*[[Neisseria gonorrhoea]]*)
* Nekrotizan farenjit (Oral anaeroblar, spiroket, *[[Fusobacterium]]* türleri)
* Difteri (*[[Corynebacterium diptheriae]]*)
* Listerioz (*[[Listeria monocytogenes]]*)
* Leptospiroz (*[[Leptospira]]* türleri)
* Mezenterik lenfadenit (*[[Yersinia]]* türleri)

### [[Virüs|Viral]] enfeksiyonlar
* Enfeksiyöz mononukleoz (Epstein-Barr Virüs)
* AIDS (HIV)
* CMV mononukleozu (CMV)
* Kızamık (Rubeola virus)
* Hepatit (Hepatit B ve C)
* Kızamıkçık (Rubella virüs)
* Genital herpes (Herpes simplex virus 2. tip)
* Erişkin T hücre lösemi-lenfoması (Human T-cell lymphotrpic virus veya HTLV)
* Herpes zoster (Varicella zoster virus)
* Hemorajik ateş (Arenavirus)
* Epidemik keratokonjonktivit (Adenovirus tip 8 ve 19)
* Faringo konjonktival ateş (Adenovirus tip 3 ve 7)
* Batı Nil virüsü (West Nile virus)
* Dengue (Dengue virus)
* Lassa ateşi (Lassa virus)
* Kaposi sarkomu (Human herpes virus 8)
* Castleman hastalığı (Human herpes virus 8)
* Roseola infantum (Human herpes virus 6)

### [[Mantar|Fungal]] enfeksiyonlar
* *[[Aspergillus]]* enfeksiyonları
* *[[Candida]]* enfeksiyonları
* Cryptococcus enfeksiyonları (*[[Cryptococcus neoformans]]*)
* Kuzey Amerika mantar enfeksiyonları (*[[Histoplasma capsulatum]]*, *[[Coccidioides immitis]]*, *[[Paracoccidioides brasiliensis]]*)
* Pneumocystis carinii pnömonisi (*[[Pneumocystis carinii]]*)

### Parazit enfeksiyonları
* *[[Filaria]]* enfeksiyonları
* Toksoplazmoz (*[[Toksoplazma gondii|Toxoplasma gondii]]*)
* *[[Trypanosoma]]* enfeksiyonları (*[[Trypanosoma cruzi|T. cruzi]]*, *[[Trypanosoma brucei|T. brucei]]*)
* *[[Leishmania]]* enfeksiyonları (*[[Leishmania donovani|L. donovani]]*, *[[Leishmania tropica|L. tropica]]*)

## Tanı
Lenfadenopatinin tanısı için kan sayımı, periferik yayma, rutin biyokimya, akut faz reaktanları, kan kültürü, PPD, genital infeksiyon etkenlerine yönelik araştırma (ingüinal LAP), akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi, Abdominal USG, MR, galyum veya indiyum işaretli sintigrafi, seroloji (EBV, CMV, *[[Toksoplazma gondii|Toxoplasma gondii]]* için özgül Ig M, anti HIV, HIV PCR, p 24 antijeni), eksizyon  veya iğne biyopsisi (mikroskobi, kültür, sitoloji, histoloji) gibi bir takım tahliller gerekmektedir.

## Kaynakça