19 Eylül

## Olaylar
*1356 - Yüz Yıl Savaşı sırasında İngiltere ile Fransa arasında Poitiers Muharebesi gerçekleşti.
* 1575 - Padişah III. Murat'ın görevlendirdiği Müneccimbaşı Takiyüddin Efendi'nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından 1580'de yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin Galatasaray Lisesi civarında kurulduğunu tahmin ediyorlar.
*1863 - Amerikan İç Savaşı sırasında Chickamauga Muharebesi başladı.
* 1893 - Yeni Zelanda Kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk ulus oldu. Bu atılımın öncüsü, 1866'da "Kadın Hareketi"ni başlatan Kate Sheppard idi.
* 1921 - TBMM, Mustafa Kemal Paşa'ya, "Mareşal" rütbesi ile "Gazi" unvanı verdi.
* 1935 - Almanya'da, Yahudilerin kamu sektöründe çalışması yasaklandı.
* 1941 - II. Dünya Savaşı'nda Alman Kuvvetleri, Kiev'i işgal etti.
* 1944 - Finlandiya ile Sovyetler Birliği ateşkes imzaladı.
* 1951 - Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Türkiye ve Yunanistan'a örgüte katılma çağrısı yaptı.
* 1955 - Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Peron, askerî darbeyle devrildi ve Paraguay'a sürüldü.
* 1976 - THY'nin İstanbul-Antalya seferi ile 452 sefer sayılı uçuşunu gerçekleştiren "Antalya" adlı uçağı, Isparta yakınlarında "alçalma hatası" nedeniyle Toros Dağları'na çarptı: 8'i personel 154 kişi öldü.
* 1979 - TMMOB tarafından, 54 ilde 736 iş yerinde 100 binden fazla mühendis ve mimarın katılımıyla gerçekleştirilen büyük bir iş bırakma eylemi gerçekleştirildi.
* 1980 - 14 Eylül 1980'de fraksiyon ayrılığı sebebiyle İGD'li (İlerici Gençler Derneği) Erdoğan Polat'ı öldüren, kaçmaya çalışırken güvenlik güçleriyle çatışan (Yüzbaşı Bülent Angın öldürüldü.) sol görüşlü militan Serdar Soyergin, ölüm cezasına çarptırıldı.
* 1982 - İsveç'te seçimleri Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme Başbakan oldu.
*1983 - Saint Kitts ve Nevis bağımsızlığını ilan etti.
* 1985 - Meksika'nın başkenti Meksiko'da meydana gelen 8,1 büyüklüğündeki depremde, 10000 ila 40000 kişi öldü.
* 1987 - 10. Akdeniz Oyunları'nda, Türk Serbest Güreş Millî Takımı, 6 altın ve 1 gümüş madalya ile takım halinde şampiyon oldu.
*1991 - MÖ 3300'lerden kalma iyi korunmuş doğal mumya **[[Ötzi]]**, Alplerde iki Alman turist tarafından keşfedildi.
* 1994 - Emlak Bankası Genel Müdürü Engin Civan'ın vurulmasıyla ortaya çıkan ve "Civangate" olarak adlandırılan skandal meydana geldi.
* 2002 - Tel Aviv'de bir otobüse düzenlenen intihar saldırısında 5 kişi öldü. Saldırının ardından İsrail tankları, yeniden Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat'ın Ramallah'taki Karargah'ına girdi.
* 2023 - Azerbaycan, Dağlık Karabağ bölgesindeki Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne karşı askeri bir saldırı başlatıyor; bu, Ermeni nüfusunun kaçmasına yol açıyor.

## Doğumlar
* 86 - Antoninus Pius, Roma İmparatoru (ö. 161)
* 866 
**Aleksandros, Bizans İmparatoru (ö. 913)
**VI. Leon, Bizans İmparatoru (ö. 912)
* 1551 - III. Henri, Fransa Kralı (ö. 1589)
* 1560 - Thomas Cavendish, İngiliz korsan ve kâşif (ö. 1592)
* 1754 - Pavel Dmitriyeviç Tsitsianov, Rus general (ö. 1806)
* 1802 - Lajos Kossuth, Macar siyasetçi (ö. 1894)
* 1867 - Arthur Rackham, İngiliz kitap ressamı (ö. 1939)
* 1898 - Giuseppe Saragat, İtalyan sosyalist politikacı (ö. 1988)
* 1908
**Robert Lecourt, Fransız siyasetçi ve hukukçu (ö. 2004)
**Mika Waltari, Finlandiyalı yazar (ö. 1979)
* 1909 - Ferry Porsche, Avusturyalı otomobil üreticisi (ö. 1998)
* 1911 - William Golding, İngiliz yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1993)
* 1913 - Frances Farmer, Amerikalı oyuncu (ö. 1970)
* 1921 
**Paulo Freire, Brezilyalı eğitimci ve filozof (ö. 1997)
**Conway Berners-Lee, İngiliz matematikçi ve bilgisayar mühendisi (ö. 2019)
* 1922 - Emil Zátopek, Çek atlet (ö. 2000)
* 1926
** Masatoshi Koshiba, Japon fizikçi (ö. 2020)
** James Lipton, Amerikalı yazar, besteci, oyuncu ve televizyon sunucusu (ö. 2020)
** Nini Rosso, İtalyan trompetçi ve besteci (ö. 1994)
* 1927 
**Harold Brown, Amerikalı nükleer fizikçi (ö. 2019)
**Rosemary Harris, İngiliz aktris
** Ian Aitken, İngiliz gazeteci ve yorumcu (ö. 2018)
* 1928 - Adam West, Amerikalı oyuncu (ö. 2017)
* 1930 - Muhal Richard Abrams, Amerikalı klarnetçi, grup lideri, besteci ve caz piyanisti (ö. 2017)
* 1932 - Mike Royko, Amerikalı gazeteci (ö. 1997)
* 1933 
**Behiye Aksoy, Türk ses sanatçısı (ö. 2015)
**Gilles Archambault, Kanadalı roman yazarı
* 1937
**Yoo Jae-geon, Güney Koreli siyasetçi (ö. 2022)
**José Vida Soria, İspanyol hukukçu ve siyasetçi (ö. 2019)
* 1938 - Alpay Koçaklı, Türk futbolcu
* 1941 
**Cass Elliot, Amerikalı şarkıcı (ö. 1974)
**Mariangela Melato, İtalyan oyuncu (ö. 2013)
* 1944 - İsmet Özel, Türk şair, yazar ve düşünür
* 1947 - Tanith Lee, İngiliz çizgi roman, bilimkurgu ve hikâye yazarı (ö. 2015)
* 1948 - Jeremy Irons, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi 
* 1948 - Mihaylo Fomenko, Ukrayna asıllı Sovyet millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2024) 
* 1949 - Anatoliy Konkov, Ukrayna asıllı Sovyet millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2024) 
* 1952 - Nile Rodgers, Amerikalı müzisyen, yapımcı, besteci, aranjör ve gitarcı
* 1954 - Russell Roberts, Amerikalı ekonomist
* 1956 - Ekrem Özdamar, Türk yüksek atlayıcı, spor yöneticisi ve yazarı 
* 1957 - Hüseyin Çakıroğlu, Türk eski milli futbolcu (ö. 1986)
* 1958 - Kevin Hooks, Amerikalı film yönetmeni ve sinema oyuncusu
* 1959 - Jean-Jacques Urvoas, Fransız siyasetçi 
* 1960 
**Yolanda Saldívar, Amerikalı katil mahkûm
**Carlos Mozer, Brezilyalı millî futbolcu ve teknik direktör
* 1961 - Josimar, Brezilyalı eski futbolcu
* 1962 - Bruno Todeschini, Fransız-İsviçreli oyuncu
* 1963 
**Jarvis Cocker, İngiliz müzisyen ve sunucu
**David Seaman, İngiliz eski millî kaleci
* 1964 - Cüneyd Düzyol, Türk bürokrat ve siyasetçi (22 Eylül 2015 - 24 Kasım 2015)
* 1965 - Şükriye Tutkun, Türk halk müziği sanatçısı
* 1966 - Oleúde José Ribeiro, Brezilyalı eski futbolcu
* 1967 - Aleksandr Karelin, Rus politikacı ve emekli Grekoromen güreşçi
* 1968 - Tito Vilanova, İspanyol eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2014)
* 1969 - Alkinoos İoannidis, Kıbrıslı Rum şarkı yazarı ve şarkıcı
* 1970 - Antoine Hey, Alman futbolcu ve teknik direktör
* 1971 - Sanaa Lathan, Amerikalı aktris
* 1972 
**Ulrich Ramé, Fransız eski futbolcu 
**Akira Ito, Japon eski futbolcu 
**Barbara Siciliano, İtalyan voleybolcu (ö. 2025) 
* 1974 - Jimmy Fallon, Amerikalı oyuncu, müzisyen ve talk-show sunucusu
* 1975
**Hiroyasu Kawakatsu, Japon eski futbolcu
**Sérgio Ricardo de Jesus Vertello, Brezilyalı eski futbolcu 
* 1976 - Alison Sweeney, Amerikalı oyuncu
* 1977 - Tommaso Rocchi, İtalyan millî futbolcu
* 1978 - Mehmet Perinçek, Türk tarihçi ve siyaset bilimcisi
* 1979 - Daisuke Aono, Japon eski futbolcu
* 1980 - Ayşe Tezel, Türk asıllı Britanyalı oyuncu
* 1982 - Eduardo Carvalho, Portekizli eski futbolcu
* 1983 - Jussiê Ferreira Vieira, Brezilyalı eski futbolcu
* 1984 
**Ali Ersan Duru, Türk oyuncu
**Eva Marie, Amerikalı aktris, fitness mankeni ve profesyonel güreşçi
**Ángel Reyna, Meksikalı futbolcu
* 1985 - Song Joong-ki, Güney Koreli oyuncu
* 1986 - Sally Pearson, Avustralyalı atlet
* 1988 - Hande Sarıoğlu, Türk sunucu
* 1989 - Tyreke Evans, Amerikalı profesyonel basketbolcu
* 1990 
**Josuha Guilavogui, Fransız futbolcu
**Kieran Trippier, İngiliz millî futbolcu
* 1991 - Waris Majeed, Ganalı futbolcu
* 1992 - Diego Antonio Reyes, Meksikalı millî futbolcu
* 1993 
**Tatsuki Nara, Japon futbolcu
**Shameeka Fishley, İngiliz kadın futbolcu
* 1994 
**Luka Krajnc, Sloven millî futbolcu
**Alfredo Juraidini, Meksikalı futbolcu
**Mamadou Diallo, Gineli futbolcu
* 1995 - Wato Kuaté, Portekizli futbolcu
* 1996
** Umut Bozok, Türk milli futbolcu
** Connor Swindells, İngiliz oyuncu manken ve eski boksör
* 1997 - Konrad Michalak, Polonyalı milli futbolcu
* 1998 
**Alpay Koçaklı, Türk futbolcu
**Jacob Bruun Larsen, Danimarkalı futbolcu 
**Trae Young, Amerikalı profesyonel basketbolcu
* 2001 - Yaroslava Mahuçih, Ukraynalı yüksek atlayıcı

## Ölümler
* 961 - Helena Lekapene, VII. Konstantinos'un eşi, I. Romanos ile Theodora çiftinin kızı (d. 910)
* 1123 - Aguda, Çin'in Kin Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 1068)
* 1147 - II. İgor**,** 1146'da Kiev'in Büyük Prensi'ydi (d. ?)
* 1339 - Go-Daigo, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 96. imparatoru (d. 1288)
* 1710 - Ole Rømer, Danimarkalı astronom (d. 1644)
* 1761 - Peter Van Musschenbroek, Hollandalı bilim insanı (d. 1692)
* 1812 - Mayer Amschel Rothschild, Yahudi girişimci, iş insanı ve Rothschild Hanedanlığı'nın kurucusu (d. 1744)
* 1843 - Gaspard-Gustave Coriolis, Fransız matematikçi, mekanik mühendis ve bilim insanı (d. 1792)
* 1881 - James A. Garfield, Amerikalı siyasetçi ve ABD'nin 20. Başkanı (d. 1831)
* 1902 - Masaoka Shiki, Japon şair, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1867)
* 1952 - C. H. Douglas, İngiliz mühendis (d. 1879)
* 1960 - Zakar Tarver, Ermeni asıllı Türk siyasetçi ve radyolog hekim (Yassıada'da hapiste) d. 1893)
* 1968 - Chester Carlson, Amerikalı fizikçi ve mucit (d. 1906)
* 1985 - Italo Calvino, İtalyan yazar (d. 1923)
* 1985 - Sabri Altınel, Türk şair (d. 1925)
* 1987 - Einar Gerhardsen, Norveçli politikacı (d. 1897)
* 2002 - Robert Guéï, Fildişi Sahilli asker ve siyasetçi (d. 1941)
* 2003
** Dursun Akçam, Türk öykücü ve romancı (d. 1930)
** Frank Lowe, Amerikalı saksofoncu ve besteci (d. 1944)
* 2004 - Eddie Adams, Amerikalı fotoğrafçı ve foto muhabiri (d. 1933)
* 2011 - George Cadle Price, Belizeli siyasetçi (d. 1919)
* 2011 - Taylan Taylancı, Türk basketbolcu (d. 1983)
* 2013 - Hiroshi Yamauchi, Japon iş insanı (d. 1927)
* 2013 - Saye Zerbo, Yukarı Voltalı (günümüzde Burkina Fasolu) asker ve siyasetçi (d. 1932)
* 2015 - Jackie Collins, İngiliz roman yazarı (d. 1937)
* 2015 - Marcin Wrona, Polonyalı senarist ve yönetmen (d. 1973)
* 2016 - Fehmi Sağınoğlu, Türk millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1937)
* 2017 - Bernie Casey, Amerikalı oyuncu, şair ve eski Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1939)
* 2017 - Leonid Kharitonov, Rus Sovyet bass-bariton sese sahip opera ses sanatçısı (d. 1933)
* 2017 - Jake LaMotta, Amerikalı emekli profesyonel boksör, komedyen ve oyuncu (d. 1921)
* 2017 - José Salcedo, İspanyol film editörü (d. 1949)
* 2017 - David Shepherd, İngiliz sanatçı ve ressam (d. 1931)
* 2018 - Jon Burge, Amerikalı eski polis şefi (d. 1947)
* 2018 - Kondapalli Koteswaramma, Hint komünist devrimci siyasetçi lider, feminist ve yazar (d. 1918)
* 2018 - Győző Kulcsár, Macar eskrimci (d. 1940)
* 2018 - Marilyn Lloyd, Amerikalı iş insanı ve siyasetçi (d. 1929)
* 2018 - Ferdi Merter, Türk tiyatro, sinema oyuncusu, yazar ve yönetmen (d. 1939)
* 2018 - Arthur Mitchell, Amerikalı dansçı ve koreograf (d. 1934)
* 2018 - Denis Norden, İngiliz mizah yazarı ve televizyon sunucusu (d. 1922)
* 2018 - Kamil Ratip, Mısırlı oyuncu (d. 1926)
* 2019 - Zeynel Abidin Bin Ali, Tunuslu siyasetçi (d. 1936)
* 2019 - Irina Bogacheva, Sovyet-Rus opera sanatçısı ve akademisyen (d. 1939)
* 2019 - Charles Gérard, Fransız oyuncu, senarist ve film yönetmeni (d. 1922)
* 2019 - Sandie Jones, İrlandalı şarkıcı (d. 1951)
* 2020 - David Somerville Cook, İngiltere doğumlu avukat ve politikacı (d. 1944)
* 2020 - Lee Kerslake, İngiliz müzisyen ve söz yazarı (d. 1947)
* 2020 - John Turner, Kanadalı avukat ve politikacı (d. 1929)
* 2021 - John Challis, İngiliz aktör (d. 1942)
* 2021 - Stephen Critchlow, İngiliz aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1966)
* 2021 - Jimmy Greaves, İngiliz eski millî futbolcu (d. 1940)
* 2021 - Mats Paulson, İsveçli şarkıcı, şair, söz yazarı, besteci ve ressam (d. 1938)
* 2021 - Marina Tucaković, Sırp söz yazarı (d. 1953)
* 2021 - Petter Vennerød, Norveçli film yönetmeni (d. 1948)
* 2021 - Liam Walsh, İngiliz profesyonel ragbi birliği oyuncusu (d. 1998)
* 2022 - Vladimir Golubev, Rus asıllı Sovyet millî teknik direktör ve futbolcu (d. 1950)

## Tatiller ve özel günler
* Gaziler Günü (Türkiye)
* Saint Kitts ve Nevis'in Bağımsızlık Günü
* Devlet Egemenliği Günü (Azerbaycan)

## Kaynakça