Catanzaro

**Catanzaro** (Catanzaro lehçesi: *Catanzaru*, Grekçe: *Katantza'rion*), güney İtalya'da Calabria bölgesinde bu bölge idaresine ait bazı idari birimlerin bulunduğu ve aynı ismi taşıyan Catanzaro ilinin merkezi olan şehir ve yerel idare bakımdan bir komündür.

## Tarihçe

Birçok kaynağa göre şehir ismi Bizans Grekçe  (*kata'- antheros*) asıllıdır. Şehrin Lido semtinde içinde Bizans kalıntıları bulunan  "Scolacium" adlı arkeolojik park bulunmaktadır.

Catanzaro 15. yüzyılda Aragon Hanedanının devleti idaresi altında bulunduğu sıralarda ipek sanayiinin kurulması ile çok büyük önem kazanmıştır.

Şehir deprem bölgesinde olup zaman zaman depremden çok büyük hasar görmüştür. Bunlar arasında en ciddileri 1738 ve 1632 depremleridir.

Şehir II. Dünya Savaşı sırasında müttefiklerin hava hücumlarına maruz kalmış ve şehir Katedrali dahil tarihsel merkez yerle bir olmuştur. Katedral ve tarihsel merkez harpten sonra tekrar yapılmıştır.

1970'li yıllarda merkezi hükûmet kararı ile o zamana kadar Catanzaro'da bulunan Calabria bölge daireleri yeni bölge merkezi olarak kabul edilen Reggio Calabria'ya nakledilmiştir. Bu kararı kabul etmeyen Catanzaro halkı büyük protesto hareketlerine geçmişler ve şehirde büyük  çatışmalar çıkmıştır. Sonunda Bölge'nin idare kurulu olan "Calabria Bölgesi Juntası" Cantanzaro'da kalıp diğer bölge dairelerinin Reggio Calabria'da bulunması kararı alınmıştır.

## Coğrafi konum

Catanzaro İyon Denizi'nde bulunan "Squillance Körfezi"'ne görecek şekilde konumlanmıştır. Şehrin konumu deniz kıyısından 800m rakımı olan bir tepeye doğru yayılmakta olup şehrin tarihsel merkezi konumu 300m rakımlıdır. Şehir "üç tepe şehri" adı ile anılarak içinde bulunan üç tepedeki üç semtten oluşmaktadır: Bunlar "San Trifone" (günümüzde "San Rocco"); "Del Vesçovato" (günümüzde "Duomo") ve "Del Castello" (günümüzde "San Giovanni") tepeleri ve semtleridir. Şehrin sınırları içinde 8&nbsp;km uzunuluğunda olan kumsal sahiller, plajlar ve marinalar da bulunmaktadır ve şehir Fiumarella vadisinde de büyümüştür.

Catanzaro şehri nüfusu yaklaşık 150.000 olduğu tahmin edilen şehirleşmiş bir metropoliten bölge içinde bulunmaktadır. Calabria Bölgesi ve bölge meclisi şehrin yakınlarında bulunan 10 belediyenin (özellikle Lamezia Terme şehrinin) katılması ile İyon Denizi ve Tiren Denizi kıyılarında gelişen 200.000 nüfuslu yeni bir metropoliten Catanzaro şehri gelişmesine karar vermiştir.

Şehir Akdeniz Denizi kıyısında deniz sahillerinde olduğu için genellikle mutedil bir Akdeniz iklimi sürmektedir. Fakat rakımı çok yüksek olduğu için kışın kar yağışları da görmektedir.

Şehir sınırları içinden çok hızlı akan; yılın çoğunda çok sınırlı debileri bulunan ama yağmurlu mevsimde büyük sel getiren akarsular bulunur. Bunalar arasında "Fiumarella Deresi" (Catanzaro lehçesi ile "Hjiumareddha" ve eskiden "Zaro Deresi") ve bununla birleşen "Müsofalo Deresi"; "Corax (eskiden Crotalo) Deresi" önemli sayılır.

## Demografi

Catanzaro şehrinin  komün sınırları içindeki nüfusu (3.9.2010 tahminlerine gore) 93.246 kişidir ve nüfus yoğunluğu 911,49 kişi/km² olur. Catanzaro komününün belediye sınırları içinde nüfusunun 19. ve 20. yüzyıllarda gelişmesi resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre şu gösterimde özetlenmiştir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:22378
  bar:1871 from:0 till:24226
  bar:1881 from:0 till:27814
  bar:1901 from:0 till:32005
  bar:1911 from:0 till:34103
  bar:1921 from:0 till:35623
  bar:1931 from:0 till:40533
  bar:1936 from:0 till:45400
  bar:1951 from:0 till:59969
  bar:1961 from:0 till:74037
  bar:1971 from:0 till:86284
  bar:1981 from:0 till:100832
  bar:1991 from:0 till:96614
  bar:2001 from:0 till:95251

PlotData=
  bar:1861 at: 22378 fontsize:S text:22.378 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 24226 fontsize:S text:24.226 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 27814 fontsize:S text:27.814 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 32005 fontsize:S text:32.005 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 34103 fontsize:S text:34.103 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 35623 fontsize:S text:35.623 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 40533 fontsize:S text:40.533 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 45400 fontsize:S text:45.400 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 59969 fontsize:S text:59.969 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 74037 fontsize:S text:74.037 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 86284 fontsize:S text:86.284 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 100832 fontsize:S text:100.832 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 96614 fontsize:S text:96.614 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 95251 fontsize:S text:95.251 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:fonte ISTAT - elaborazione grafica a cura di Wikipedia



## Görülecek yerler

**Morandı-Bisantis Viadükü*: Avrupa'da bulunan en uzun ve en yüksek tek kemerli viyadüklerden biri.
**Katedral*. 16. yüzyılda 1121'de Normanlar tarafından inşa edilen kilise yerine yapılma. 1638 depreminde ön çaphesi yıkılıp yeniden yapılmıştır. 1943'te müttefik hava bombardımanında yeniden tümüyle yıkılmış ve restore edilmiştir.
**Norman Kalesi*: 
**Porta di S. Agostino* ve *Porta di Stratò*: Şehir kapıları. 1805'te yıkılan şehir surlarından kalan kısımlar
**Palazzo de' Nobili*: Yapımı 15. yüzyıl. Günümüzde Belediye Sarayı
**Piazza Grimaldi*; Şehrin önemli tüccar ailesi olan ve İtalya'nın diğer şehirlerinde de şubeleri bulunan ailenin anısına yapılan bir meydan
**İmmacolata Basılıkası*.
**Santissimo Rosario Kilisesi*: Yapımı 15. veya 16. yüzyıl On cephesi Rönesans mimarı stilinde.
**Sant'Omobono Kilisesi*: 11. veya 12. yüzyıl Bizanslılar  yapımı.
**Osservanza veya Santa Teresa Kilisesi*. İçinde 16. yapımı "Kutsal Latih Şapeli"nde Antonello Gagini tarafından yapılmış Meryem heykeli vardır.

## Komşu beldeler

Catanzaro komününün şu komünlerle ortak sınırları bulunmaktadır::
Borgia, Caraffa di Catanzaro, Gimigliano, Pentone, San Floro, Sellia, Settingiano, Simeri Crichi, Tiriolo

## Resimler


**<span style="color:white">Catanzaro</span>**



Dosya:Viadotto Bisantis in April 2019, Catanzaro, Italy.jpg|Catanzaro -  "Ponte Bisantis" viadükü
Dosya:Viadotto Bisantis, Catanzaro.jpg|Catanzaro - "Ponte Bisantis" viadükü
Dosya:IDEM.JPG|Catanzaro - tarihsel merkez görüntüsü
Dosya:CentroStoricoCz.jpg|Catanzaro - tarihsel merkez
Dosya:lungomare5.jpg|Catanzaro - sahil yolu
Dosya:CatanzaroSud.JPG|Catanzaro - şehrin güneyinde Fiumarella'ya doğru gelişme
Dosya:Czscolacium.jpg|Catanzaro - Lido semtinde "Scolacium" antik şehri Bizanslılar kalıntıları
Dosya:Czbellavista.jpg|Catanzaro antik şehir surları
Dosya:Campanile duomo catanzaro.jpg|Catanzaro - "Via Antonio Menniti İppolito" sokağı ve Katedral can kulesi
Dosya:sgiovanni_cz.jpg|Catanzaro - "Piazza Giuseppe Garibaldi", Belediye Kültür Departmanı ve "San Giovanni Kilisesi" 
Dosya:czagaribaldi.jpg|Catanzaro - I. Dünya Savaşı Anıtı
Dosya:Catanzaro - Teatro Politeama05.jpg|Catanzaro - Politeama Tiyatrosu
Dosya:corsomazzini1.jpg|Catanzaro - "Corso Mazzini" Sokağı ve San Giovanni Kilisesi  
Dosya:czporto.jpg|Catanzaro - Limandaki ikinci mendirek panoraması
Dosya:piazzamatteotticz.jpg|Catanzaro - "Piazza Giacomo Matteotti" Meydanı ve İstinaf Mahkemesi binası




## Ayrıca bakınız
*Calabria
*Catanzaro (il)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  Catanzaro Belediyesi resmi websitesi  
*   
* "ProLoco" sitesinde Catanzaro tarihi   
* Calabria Bolgesi turizm idaresi resmi sitesi   
* "Catanzaro Turistica" turizm rehberi  
* Catanzaro hakkinda turistik bilgiler   
*  Catanzaro fotograflari galerisi