II. Isabel

**II. Isabel** veya tam adıyla **María Isabel Luisa de Borbón y Borbón-Dos Sicilias** (10 Ekim 1830, Madrid&nbsp;– 9 Nisan 1904, Paris), 1833'ten 1868'de tahttan indirilmesine kadar İspanya Kraliçesiydi. Birleşik İspanya tarihinde tahtta kalan tek kraliçedir.

Isabel, Kral VII. Fernando ve Kraliçe Maria Christina'nın büyük kızıydı. Isabel'in doğumundan kısa bir süre önce babası, oğlu olmadığı için Salic Yasası'nı geri çevirmek ve ilk doğan kızının verasetini sağlamak için Pragmatik yaptırımı yayınladı. Üçüncü doğum gününden bir ay önce tahta çıktı, ancak halefiyeti, bir kadın hükümdarı tanımayı reddeden amcası Infante Carlos (Karlist hareketinin kurucusu) tarafından tartışıldı ve Karlist Savaşları'na yol açtı. Annesinin naipliği altında İspanya, 1834 Kraliyet Tüzüğü ve 1837 Anayasası'nı kabul ederek mutlak monarşiden anayasal monarşiye geçti.

Isabel, reşit ilan edildi ve 1843 yılında kişisel yönetimine başladı. Hükümdarlık dönemine saray entrikaları, arka ve ön oda etkileri, kışla komploları ve askeri bildiriler damgasını vurdu. Cadiz Dükü Francisco de Asís ile mutsuz bir evlilik yaptı ve hem kişisel davranışları hem de ilişkileriyle ilgili söylentiler itibarını zedeledi. Eylül 1868'de Cadiz'de Şanlı Devrim'in başlangıcına işaret eden bir deniz isyanı başladı. Kuvvetlerinin 1. la Torre Dükü Mareşal Francisco Serrano tarafından yenilgiye uğratılması saltanatının sonunu getirdi ve Fransa'ya sürgüne gitti. 1870 yılında oğlu Alfonso lehine İspanya tahtından resmen feragat etti. 1874 yılında Birinci İspanya Cumhuriyeti bir darbeyle devrildi. Bourbon monarşisi yeniden tesis edildi ve Alfonso, Kral XII. Alfonso olarak tahta çıktı. Isabel, iki yıl sonra İspanya'ya döndü ancak kısa süre sonra tekrar Fransa'ya gitti ve 1904'teki ölümüne kadar orada ikamet etti.

## Yaşamı
İspanya kralı VII. Fernando'yla dördüncü karısı Maria Cristina'nın en büyük kızıydı. Babasının 1833'te ölmesinin ardından tahta çıktı. Ama tahtın meşru varisi olduğunu ileri süren amcası Carlos Maria Isidro de Borbon'un (Don Carlos) yandaşları Isabel'i tanımayı reddettiler. Don Carlos'un yandaşlarıyla Isabel'i destekleyenler arasında aynı yıl başlayan iç savaş (I. Carlismo Savaşı) 1839'a değin sürdü.

Isabel'in küçüklüğünde (1833-1843) naiplik görevini önce annesi, ardından da iç savaş sırasında büyük kahramanlıklar gösteren General Baldomero Espartero üstlendi. Espartero 1843'te bir grup subay tarafından görevinden uzaklaştırıldı ve reşit ilan edilen Isabel tek başına hüküm sürmeye başladı.

Isabel'in siyasi huzursuzluklar ve bir dizi ayaklanmayla geçen hükümdarlık döneminde, yönetime başta General Ramón María Narváez ve görece daha liberal olan General Leopoldo O'Donnell gibi asker kökenli siyasetçiler egemen oldu. Rejimin otoriter niteliğine karşı yükselen liberal muhalefet giderek daha çok kraliçeyi hedef almaya başladı.

Kocası Francisco de Asis de Borbon'dan ayrı yaşayan Isabel'in özel yaşamına ilişkin dedikodular ve siyasi konulardaki müdahaleci tutumu, yönetiminin saygınlığının iyice sarsılmasına yol açtı. Başarısızlıkla sonuçlanan 1866 ayaklanması ve O'Donnell'le (1867) Narvaez'in (1868) ölmesi üzerine Isabel'in konumu iyice zayıfladı.

Eylül 1868'de Amiral Juan Bautista ve Topete'nin donanma gücü kuvvetleri Cadiz'de bir isyan başlattılar. Cadiz 50 yıl önce Isabel'in babası VII. Fernando'ya karşı Rafael del Riego tarafından başlatılan başarılı hükûmet komplosunun başladığı şehirdi. Kara gücü generalleri olan General Prim ve General Francisco Serrano da Isabel'in devlet idaresini telin ettiler.

Bu generaller İspanya'ya geri döndükleri zaman, İspanya kara güçlerinin çoğunluğu da bu isyana Isabel'e karşı katıldılar. Kraliçeye bağlı olan "moderado" generaller ve General Manuel Pavla komutasındaki ordunun bir kısmı, bu isyancılara pek etkili olmayan bir direnişte bulundular; ama General Serano komutasındaki isyancı birlikler Alcolea Muharebesi'nde galip geldiler.

İsyandan sonra II. Isabel İspanya'dan ayrılmak zorunda kaldı. Paris'e yerleşen Isabel, 1870'te hayatta kalan en büyük oğlu Alfonso (1874-1875 arasında İspanya kralı XII. Alfonso) lehine tahttan feragat etti.

Ancak önce İtalya Savoy Hanedanı'ndan Amedeo İspanya kralı seçildi. Fakat Amedeo da birçok politik entrika sonunda İspanya tahtından feragat etmek zorunda kaldı. Isabel'in oğlu, XII. Alfonso olarak Madrid'de İspanya Krallığı tahtına çıktı.

II. Isabel Mart 1874'te kocasından ayrı yaşamaya başlamıştı. Oğlunun XII. Alfonso olarak İspanya tahtına getirilmesinden sonra da Paris'te yaşamaya devam etti. Etrafında, başlarında sekreteri Alta Villa markizi olmak üzere, ufak bir danışma grubu vardı. Birkaç defa Madrid'e gitmekten başka diğer ülkelere seyahat etmedi.

Oğlu Alfonso'nun tahta çıkmasından sonra bir süre için İspanya'ya dönerek yönetimde bazı politikacılarla entrika çevirmeye çalıştı ama dönemin İspanya hükûmeti tarafından ülkeden çıkıp geri dönmemesi bildirildi. Bundan sonra Paris'te yaşadı.

Ayrı yaşadığı kocası ile arasının düzeldiği bildirildi ve onun 1902'de ölümüne kadar bu iyi ilişkiler devam etti. Isabel'in Paris'te yaşadığı son yıllar, en küçük kızı Eulaila'nın evlilik sorunları ile uğraşmakla geçti.

10 Nisan 1904'te Paris'te öldü. Cenazesi İspanya'ya getirilerek El Escorial'da bulunan İspanya Kraliyet Panteonu'na defnedildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Barton, Simon (2009) *A History of Spain 2.ed.*, Londra:Palgrave Macmillan ISBN 978-0230200128 
* Carr, Raymond, (ed.) (2001) *Spain: A History* Oxford ISBN 978-0192802361 
* Esdaile, Charles J. (2000) *Spain in the Liberal Age: From Constitution to Civil War, 1808–1939* Wiley-Blackwell  ISBN 978-0631219132