Kadıköy Boğa Heykeli

**Boğa Heykeli**, İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Altıyol bölgesinde yer alan ve bir erkek sığırı tasvir eden bronz heykel.

1864 yılında Fransız heykeltıraş  ve  tarafından oluşturulmuş eser sıklıkla Kadıköy'ün simgesi ve önemli bir buluşma noktası olarak nitelendirilmiştir.

## Tarih

Heykel, 1864 yılında Fransız heykeltıraş  tarafından alçı kalıptan maça hazırlanarak Thiebaut dökümhanesinde tunç döküm olarak üretilmiştir. Heykelin İstanbul'a  nasıl geldiği kesin olarak bilinmez; farklı kaynaklarda farklı bilgiler verilmektedir. Bir iddiaya göre eser 1865 yılında Paris'te sergilenmiş, 1867 yılında Avrupa seyahati esnasında Paris Evrensel Sergisi'ni ziyaret eden Osmanlı padişahı Abdülaziz'in ilgisini çekmişti. Abdülaziz, bu ziyareti sırasında at, geyik, aslan vb hayvan heykellerinin yanı sıra iki adet de boğa heykeli içeren 24 parçalık bir koleksiyon sipariş etmiştir. Bu koleksiyondaki heykeller önce Beylerbeyi Sarayı'nın, bir bölümü ise daha sonra Yıldız Şale Köşkü bahçesinde yer almışlardır. Bir başka iddiaya göre ise heykel ilk olarak Fransa'dan Alman İmparatorluğu tarafından savaş ganimeti olarak alınmış, daha sonra ise Alman-Osmanlı ittifakına atfen Enver Paşa'ya hediye edilmiş; biri Yıldız Sarayı'na diğeri ise Beylerbeyi Sarayı'na yerleştirilmiş  iki heykelden birisidir. Ancak Kaiser II. Wilhelm'in ziyareti sırasında bu türlü bir hediye getirdiği kayıtlara bulunmadığı için bu iddia daha zayıf kabul edilir..

1910'lu yıllarda Yıldız Şale Köşkünden alınan heykel önce Enver Paşa ile eşine ait Bilezikçi Çiftliği'ne nakledilmiştir. Enver Paşa'nın yurdu terk etmesinden sonra koleksiyondaki çeşitli hayvan heykelleri Ahmed Muhtar Paşa tarafından çiftlik ile beraber satın alınmıştır. Ahmet Muhtar Paşa aldığı heykellerin kimisini Feneryolu'ndaki köşküne, kimisini Moda'daki Dimitri Veldemi Köşkü bahçesine yerleştirmiştir. Boğa heykelinin Bilezikçi Çiftliği'nden sonraki durakları tam bilinmez.

Heykel, 1940'lı yıllarda Kadıköy ilçesi merkezinde yer alan Eski İskele'nin karşısındaki Kaymakamlık Binası ile Sokoni Vakum Oyl Benzin İstasyonu arasındaki noktasına konulmuştur. 1949 yılında ise Spor ve Sergi Sarayı önüne yerleştirilen heykel, 1969 yılı sonrasında tekrar Kadıköy Kaymakamlık Binası yanındaki önceki yerine taşınmış ve 1980'li yıllarda kopyası çıkarılmak üzere kalıbı alınmıştır. Böylece heykelin bir eşi de Eskişehir Anadolu Üniversitesi'nde bulunmaktadır. 1987 yılında ise boğa heykeli Kadıköy Kaymakamlığı önünden Altıyol'a taşınmıştır.

2007 yılında polise, heykelin bulunduğu park alanına uyuşturucu ekimi yapıldığı yönünde ihbarlar gerçekleşmiş, olayla ilgili soruşturmada, alana çiçek dikimi esnasında toprağın arasına karışan tohumların büyüdüğü yönünde değerlendirme yapılmıştır.

2013 yılında heykelin Milli Saraylar Müzecilik ve Tanıtım Başkanlığı tarafından yerinden alınmak istenmesi tartışmalara neden olmuştur. Dönemin Kadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk, Kadıköy Boğa Heykeli'nin eşi olan Beylerbeyi Sarayı "Böğüren Boğa" Heykeli'nin Altıyol'a getirilmesi ve Kadıköy'deki muadili ile beraber sergilenmesi gerektiğini bildirmiştir. Aynı yıl, Gezi Parkı protestoları sırasında heykelin bulunduğu alanda Duran Adam eylemleri yapılmıştır.

2022 yılında heykelin üzerindeki aşınmalar ve deliklerin tamir edilmesi amacıyla İBB Miras tarafından bakıma alınmıştır. 2024 yılında, heykelin bulunduğu alana çıkan altı yoldan birisi olan Mürver Çiçeği Sokak'a camii yapılmasına dönük planlama çalışmaları ortaya çıkmıştır.

## Muadilleri
Bonheur aynı heykelden birden fazla üretmiş olup, bu heykelin İngiltere'de, Belçika'nın Anderlecht şehrinde, İspanya'nın El Puerto de Santa Maria şehrinde ve ABD'nin Rhode Island eyaletinde birer eşi mevcuttur. Sanatçı, söz konusu heykelin biblo büyüklüğünde kopyalarını da üretmiş ve satmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Kadıköy Timsah Heykeli
*Böğüren Boğa Heykeli
* Sakıp Sabancı Müzesi At Heykeli
* Divan Oteli Geyik Heykeli
* Altıyol

## Kaynakça