Realgar

**Yakut kükürt**" veya "**arsenik yakut**" olarak da bilinen **Realgar**, bir arsenik sülfit mineralidir ve kimyasal formülü α-'dir.

Monoklinik kristallerde veya granüler, kompakt veya toz halinde bulunan, genellikle ilgili mineral orpiment () ile birlikte bulunan yumuşak ve sektil bir mineraldir. Turuncu-kırmızı renktedir. 320°C'de erir ve mavimsi bir alevle yanarak arsenik ve kükürt dumanları çıkarır. Realgar, 1,5 ila 2 Mohs sertliği ve 3,5 özgül ağırlığı ile yumuşaktır. Çizgisi turuncu renklidir. Trimorfu ile pararealgar ve bonazziitedir.

Adı, Arapça *rahj al-ġār* (, "madenin tozu") Orta Çağ Latincesi aracılığıyla gelir ve İngilizcedeki en eski kaydı 1390'lardadır.

## Kullanımlar
Realgar, Çin, Peru ve Filipinler'de çıkarılan küçük bir cevher arseniktir.

### Tarihsel kullanımları
Realgar, alüminyum, magnezyum ve titanyum gibi toz metallerin bulunmasından önce havai fişek üreticileri tarafından havai fişeklerde beyaz rengi oluşturmak için kullanılıyordu. Bazı torpido türleri için "kırmızı patlayıcı" olarak bilinen bir temas patlayıcısı yapmak için potasyum klorat ile kombinasyon halinde ve 'kraker topları' olarak markalanan diğer yeni patlayan havai fişeklerin yanı sıra bazı çıtırdayan yıldız türlerinin çekirdeklerinde hala kullanılmaktadır.

Realgar zehirlidir. Kokodilik asit gibi daha etkili arsenik bazlı haşere önleyici maddeler mevcut olmasına rağmen, bazen yabani otları, böcekleri ve kemirgenleri öldürmek için kullanıldı. , bir organoarsenik bileşik herbisit olarak ve ayrıca karıncaları ve fareleri öldürmek için kullanılır.

Realgar, deri üretiminde hayvan postlarından tüyleri almak için yaygın olarak kullanılıyordu. Bilinen bir kanserojen ve bir arsenik zehiri olduğu ve muadilleri bulunduğu için günümüzde bu amaçla nadiren kullanılmaktadır.

Realgar'a  () adını veren eski Yunanlar, bunun zehirli olduğunu anlamışlardı. Bundan dolayı realgar, tarihsel olarak İngilizcede *sandarac* olarak da bilinir.

Realgar, Antik Yunan eczacıları tarafından "boğa kanı" olarak bilinen bir ilacı yapmak için de kullanılıyordu. Yunan doktor Kolofonlu Nicander, arsenik zehirlenmesinin bilinen etkilerine uyan bir "boğa kanı" ölümünü tarif etmişti. Boğa kanı, Themistokles ve Midas tarafından intihar için kullanıldığı söylenen zehirdir.

Realgar'ın Çince adı 'dır (Mandarin ), kelimenin tam anlamıyla 'eril sarı' olarak 'dişil sarı' olan orpiment'in aksine anlamındadır.

Realgar, orpiment ile birlikte Roma İmparatorluğu'nda ticareti yapılıyordu ve kırmızı boya pigment olarak kullanılıyordu. Realgar'ın kırmızı boya pigmenti olarak erken ortaya çıkışı Çin, Hindistan, Orta Asya ve Mısır'daki sanat eserlerinde bilinmektedir. Rönesans döneminde Avrupa güzel sanat resimlerinde kullanıldı ve bu kullanım 18. yüzyılda sona erdi.

Aynı zamanda ilaç olarak da kullanılmıştır. Diğer geleneksel kullanımlar arasında kurşun saçma üretimi, baskı ve patiska kumaş boyama vardır. Orta Çağ İspanya'sında ve 16. yüzyıl İngiltere'sinde fareleri zehirlemek için kullanılıyordu.

## Doğada bulunuşu
Realgar en yaygın olarak diğer arsenik ve antimuan mineralleriyle ilişkili düşük sıcaklıkta hidrotermal damar minerali olarak bulunur. Aynı zamanda volkanik süblimleşmeler ve kaplıca yataklarında da görülür.
Orpiment, arsenolit, kalsit ve barit ile birlikte oluşur.

Macaristan, Bohemya ve Saksonya'da kurşun, gümüş ve altın cevherleri ile bulunur. ABD'de özellikle Mercur, Utah'da, Manhattan, Nevada'da ve Yellowstone Millî Parkı'nın gayzer yataklarında bulunur.

Uzun bir süre ışığa maruz kaldıktan sonra realgar, pararealgar (β-) olarak bilinen sarı bir toza dönüşür.
Bir zamanlar bu tozun sarı sülfit orpiment olduğu, ancak farklı bir kimyasal bileşik olduğu düşünülüyordu.

## Galeri

Dosya:Realgar-unit-cell-3D-balls.png|Realgar'ın birim hücresi, içerdiği  moleküllerini açıkça gösteriyor
Dosya:Realgar-md56a.jpg|Getchell Masdeni, Adam Peak, Potosi Bölgesi, Humboldt İlçesi, Nevada, Amerika Birleşik Devletleri'nden realgar kristalleri kümesi
Dosya:Realgar-Picropharmacolite-117490.jpg|Bir matrisin üstünde kiraz kırmızısı realgar kristalleri ve aşağıda nadir türlerden pikrofarmakolitin (beyaz iğneler) keskin iğnemsi spreyi
Dosya:Réalgar, quartz, chalcopyrite, galène 90.3.9834.jpg|Quiruvilca Madeni, La Libertad, Peru'dan realgar, kuvars, kalkopirit ve galen kristalleri


## Ek kaynakça
* *The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals*. 11th Edition. Ed. Susan Budavari. Merck & Co., Inc., N.J., U.S.A. 1989.
* William Mesny. *Mesny’s Chinese Miscellany. A Text Book of Notes on China and the Chinese.* Shanghai. Vol. III, (1899), p.&nbsp;251; Vol. IV, (1905), pp.&nbsp;425–426.
* American Mineralogist Vol 80, pp 400–403, 1995 http://www.minsocam.org/msa/AmMin/toc/Articles_Free/1995/Bonazzi_p400-403_95.pdf#search=%22American%20Mineralogist%2C%20Volume%2077%2C%20pages%201266-1274%2C%20%22 
* American Mineralogist Vol 20, pp 1266–1274, 1992 http://www.minsocam.org/ammin/AM77/AM77_1266.pdf#search=%22American%20Mineralogist%2C%20Volume%2077%2C%20pages%201266-1274%2C%20%22 

## Dış bağlantılar
* Mindat.org: Pararealgar 

## Kaynakça