Irak İslam Devleti

**Irak İslam Devleti** (Arapça: دولة العراق الإسلامية, romanize: *Devlet el-Irak el-İslamiye*), Irak Direnişi sırasında ABD liderliğindeki koalisyon güçlerine karşı savaşan Selefi cihatçı bir militan örgüttü. Irak Direnişi sırasında ABD liderliğindeki koalisyon güçleriyle savaştı. Örgütün amacı Irak federal hükûmetini devirmek ve Irak'ta şeriatla yönetilen bir İslam devleti kurmaktı.

Irak İslam Devleti'nin kökeni 1999 yılında Ürdün'de Ebu Musab ez-Zerkavi tarafından kurulan Tevhit ve Cihat Cemaati grubuna dayanmaktadır. Ez-Zerkavi Haziran 2006'daki ölümüne kadar gruba liderlik etmiştir. Irak'ın 2003'teki işgalini takip eden ilk Irak isyanı sırasında Amerikan işgal güçleriyle savaşan Cemaat, 17 Ekim 2004'te Usame bin Ladin'in el-Kaide ağına biat etmiş ve grup “Tanzim Kaidetü'l-Cihad fi Biladü'r-Rafidayn” (genellikle Irak el-Kaidesi olarak bilinir) olarak tanınmıştır. Ocak 2006'da Irak el-Kaidesi ve diğer yedi Sünni gerilla grubu Mücahit Şura Meclisi'ni (MSC) kurdu ve bu konsey 15 Ekim 2006'da Ebu Ömer el-Bağdadi'nin ilk Emiri olduğu “Irak İslam Devleti” örgütünü kurmak üzere dağıldı. Hem Irak el-Kaidesi hem de Mücahit Şura Meclisi'nin dağıldığını duyuran el-Bağdadi, önceki örgütlerin yerini Irak İslam Devleti'nin aldığını ilan etti.

Birkaç hafta içinde eski el-Kaide lideri Ebu Hamza el-Muhacir, Ebu Ömer el-Bağdadi'ye biat ederek Irak İslam Devleti'nin savaş bakanı oldu ve böylece yaklaşık 22.000 el-Kaide savaşçısı ve gönüllüsünün kontrolü Irak İslam Devleti'ne geçti. 2006-2008 yılları arasında en güçlü döneminde Irak İslam Devleti, Bakuba şehrini başkent ilan etti ve Musul, el-Enbar'ın yanı sıra Bağdat ve Diyala bölgelerindeki kalelerini yönetti. Irak İslam Devleti, kontrolü altındaki bölgelerde şeriat hukukunun katı bir versiyonunu uyguladı. Örgüt aynı zamanda güçlü bir askerî güce de sahipti. Örgütün kontrolü altındaki alan, 2007'deki Amerikan askerî harekâtının ardından azalmaya başlamış ve bu sırada düzinelerce Irak İslam Devleti lideri ABD liderliğindeki koalisyon güçleri tarafından öldürülmüştür. El-Kaide ağına bağlı olmamasına rağmen, Irak İslam Devleti 2013 yılına kadar ABD askerî güçleri tarafından sıklıkla “Irak el-Kaidesi” olarak etiketlendi.

Irak İslam Devleti Emiri Ebu Ömer el-Bağdadi ve Savaş Bakanı Ebu Hamza el-Muhacir, 18 Nisan 2010 tarihinde ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri tarafından bir güvenli eve düzenlenen askerî operasyon sırasında öldürüldü. Ebu Bekir el-Bağdadi, Ebu Ömer el-Bağdadi'nin ölümünden sonra Irak İslam Devleti Emiri olmuştur. Ebu Bekir el-Bağdadi 7 Nisan 2013'te Irak İslam Devleti'ni “Irak Şam İslam Devleti” (IŞİD) olarak yeniden tanımladı ve grubun Suriye'ye resmen yayıldığını ve el-Nusra Cephesi'ni bünyesine katarak savaşçıları ve toprakları üzerinde doğrudan komutayı ele alma niyetini resmen duyurdu. El-Kaide Emiri Eymen ez-Zevahiri bu duyuruyu şiddetle kınadı ve resmî olarak IŞİD'in Suriye'den çekilmesini talep ederek sadece Irak'ta faaliyet göstermelerini emretti. Ebu bekir el-Bağdadi ise Zevahiri'ye yanıt olarak örgütün Suriye'ye doğru genişlemesinin ve el-Nusra Cephesi'ni bünyesine katmasının emirlerine rağmen devam edeceğini söyledi. Bunu takip eden olaylar IŞİD ve el-Kaide arasında geniş çaplı bir küresel çatışmanın fitilini ateşledi. IŞİD'in Haziran 2014'teki Kuzey Irak saldırısı sırasında hızlı toprak genişlemesinin ardından, örgüt kendisini “ed-Devletü'l-İslâmiyye” (lit. 'İslam Devleti') olarak yeniden adlandırdı ve kendisini bir halifelik olarak ilan etti.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
*