Turgay Nar

**Turgay Nar** (d. 4 Aralık 1961), Türk oyun yazarı, şair ve dramaturgdur.

Eserlerinde toplumsal sorunları ele alan yazar, Türk-doğu kültürünün kaynaklarından yararlanarak eserler vermiştir. Birçok ödüle değer görülen Nar'ın oyunları Türkiye'de birçok tiyatro topluluğu tarafından sahnelenmiş ve başka dillere çevrilerek Kazakistan, Makedonya, Azerbaycan, KKTC ve Almanya’da çeşitli sahnelerde sahnelenmiştir.  

## Yaşamı
1961'de Van'da doğdu. Babası Vanlı, annesi Artvinli olan Nar, ilköğrenimini Van'da tamamladı. Dengbej olan dedelerinden masal anlatmayı öğrendi. Yatılı olarak okuduğu Van Ticaret Lisesini 1979'da bitirdikten sonra Bursa'ya göç etti.  O yıl Gençlik ve Spor Bakanlığının öykü yarışmasında ödül aldı. 1984 yılına kadar tarla, inşaat, fabrika, benzinlik, taş ocağı gibi yerlerde işçilik yaptı. 1984'te bir bankaya memur olarak girdi. Anadolu Üniversitesi'nde İktisat okudu. 

Şiirlerini *Şiir Atı, Adam Sanat* ve *[[Varlık (dergi)|Varlık]]* gibi dergilerde yayımladı. 1987'de Güneş gazetesi şiir ödülünü kazandı.  İlk şiir kitabı *Hatıra Fotoğrafı* 1988'de yayımlandı. Ertesi yıl Cahit Sıtkı Tarancı ve Gazete gazetesi şiir ödüllerini aldı. Ardından *Yüz Yapraklı Ateş* (1991) adlı şiir kitabını yayımladı. 

1992'de estetik üzerine kuramsal yazılar yayımlamaya başlayan Nar, altı bölümden oluşan *Karacaoğlan* adlı bir belgeselin senaryosunu ve ilk oyunu olan *Tepegöz*'ü yazdı. Eser, 1993'te *Salihli Belediyesi Oyun Yazma Yarışması* İkincilik Ödülü'ne değer görüldü ve 1994'te Yılmaz Onay rejisiyle Bursa Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi.  *Terzi Makası* adlı oyunu ise 1993'te Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'nun düzenlediği Kısa Oyun Yazma Yarışmasını kazandı ve oyun Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi. Ardından *Sabrın Denize İndirildiği Gün* adlı oyunu ile *Tariş 80. Yıl Kültür Sanat Yarışması*'nın kısa oyun dalında birincilik aldı. Aynı yarışmada şiir dalında da ödül aldı.

Oyunlar ve şiirler yazmayı ve ödüller almayı sürdüren Nar'ın *Kuzgun ve Gölgesi*  adlı şiir kitabını 1995'te yayımladı. Çöplük adlı oyunu aynı yıl Işıl Kasapoğlu rejisiyle Tiyatro Stüdyosu'nda sahnelendi. Çöplük, Tiyatro Eleştirmenleri Birliği En İyi Oyun Ödülü'ne ve yazar Turgay Nar bu eseriyle İsmet Küntay Tiyatro Ödülleri'nde En İyi Oyun Yazarı Ödülü'ne değer görüldü. 

1996'da İstanbul'a yerleşti ve banka memurluğundan istifa edip tümüyle yazarlığa yöneldi. Eserlerinde toplumsal sorunları ele aldı ve Türk kültürünün felsefi-tasavvufi birikimenden yararlandı. 

Bir süre yayınevlerinde düzeltmenlik ve basın koordinatörlüğü yaptı. 2000-2018'de Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT)'de dramaturg olarak çalıştı. 

Mevlânâ’nın Şems-i Tebrizî’yi aramak üzere çıktığı, gerçekte ise kendini bulmaya yönelik iç yolculuğunun anlatıldığı *Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ)* adlı oyun, Nar'ın en ilgi gören eserlerinden biri oldu. Eser, 2004'te Konya Devlet Tiyatrosu'nda Ömer Naci Topçu rejisiyle sahnelendi. Bu oyunla Türkiye Yazarlar Birliği tarafından tiyatro dalında "Yılın Yazarı" ödülüne değer görüldü. Eser, Suriye, Kırım, Makedonya, Hollanda gibi ülkelerde de sahnelendi.

Turgay Nar'ın tiyatro eserleri, onu "modern tiyatronun bir temsilcisi" olarak niteleyen akademisyen Nurullah Ulutaş tarafından *Turgay Nar Tiyatrosu* (2018) adlı kitapta incelendi.  Nar, 2023'te memleketi Van'a yerleşti.

## Görev aldığı komisyon ve kurullar

*İstanbul Şehir Tiyatroları Repertuvar Kurulu üyeliği (2004-2006)
*Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Tiyatrolara Devlet Desteği Değerlendirme Komisyonu üyeliği
*Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Edebî Kurulu üyeliği (2005-2015)
*ETHOS Uluslararası Tiyatro Festivali danışmanlığı
*Türkiye Yazarlar Sendikası üyeliği.

### Kitapları
*Hatıra Foturafı, [(Şiir)-1988; Cem Yayınevi].
*Yüz Yapraklı Ateş, [(Şiir)-1991; Cem Yayınevi].
*Kuzgun Ve Gölgesi, [(Şiir)-1995; Cem Yayınevi].
*Tepegöz, [(Oyun)-1994; Gerçek Sanat Yayınları].
*Toplu Oyunlar I (*Çöplük, Şehrazat'ın Oyunu, Kuyu, Terzi Makası*), [(Oyun)-1997; Mitos Boyut Yayınları].
*Can Ateşinde Kanatlar (*[[Mevlânâ]]*), [(Oyun)- 2004; Mitos Boyut Yay].
*Divâne Ağaç (*[[Yunus Emre]]*), [(Oyun)– 2006; Mitos Boyut Yay].
*Gizler Çarşısı, [(Oyun)- 2010; Mitos Boyut Yay].

### Oyunları
**Tepegöz* – (1992)
**Terzi Makası* – (1993)
**Sabrın Denize İndirildiği Gün* – (l993)
**[[Çöplük (oyun)|Çöplük]]* – (1993)
**Kuyu* – (1994)
**Kurt Kanunu* – (1995 / *[[Kemal Tahir]]'in aynı adlı romanından uyarlama.*)
**Ceza Sömürgesi* – (1995 / *[[Franz Kafka]]'nın *'In der Strafkolonie*' öyküsünden uyarlama.*)
**Ölümsüzlük Ardında Anadolu* – (1995)
**Hitit Güneşi* – (1995)
**Şehrazat'ın Oyunu* – (1996)
**Yaban* – (1996 / *[[Yakup Kadri Karaosmanoğlu]]'nun aynı adlı romanından uyarlama.*)
**Gizler Çarşısı* – (1997)
**Güz Bitiminde Molière Ya Da Kibarlık Budalası* – (1998)
**Can Ateşinde Kanatlar* (*[[Mevlânâ]]*) – (2000)
**Divâne Ağaç* (*[[Yunus Emre]]*) – (2004)
**Şeyh Gâlib* – (2009)

### Radyo oyunları
*Can Ateşinde Kanatlar (TRT İstanbul Radyosu)
*Ceza Makinesi (*[[Franz Kafka]]'dan uyarlama* - TRT İstanbul Radyosu)
*Sabrın Denize İndirildiği Gün (TRT İstanbul Radyosu)
*Divâne Ağaç (TRT İstanbul Radyosu)
*Hacı Bektaş Velî (TRT İstanbul Radyosu)

### Sahnelenen oyunları

#### Terzi Makası
*Diyarbakır Devlet Tiyatrosu; Yön.: Ece Okay, (1993).
*Ağustos Kültür Merkezi; Yön.: Tarık Şerbetçioğlu, (1999).

#### Tepegöz
*Bursa Devlet Tiyatrosu; Yön.: Yılmaz Onay, (1994).
*Konya Devlet Tiyatrosu; Yön.: Tomris Çetinel, (2004).
* Ankara Devlet Tiyatrosu: Yön.: Kemal Başar, (2013)

#### Çöplük
*Tiyatro Stüdyosu; Yön.: Işıl Kasapoğlu, (1995).
*Ankara Devlet Tiyatrosu; Yön.: Tayfun Orhon, (1999).
*Birikim Halk Sahnesi (Berlin); Yön.: Nihat Bozkurt, (2001).
*Kartal Sanat Tiyatrosu; Yön.: Nihat Nadi Ülger, (2004).
*Gazi Üniversitesi Tiyatro Akademi; Yön.: Tufan Kuş, (2006).
*Diyarbakır Devlet Tiyatrosu; Yön.: Alpay Ulusoy, (2006).
*Değişim Atölyesi Oyuncuları; Yön.: A. Karahan - H. Güzeloğlu, (2007).
*İzmir Deneme Sahnesi; Yön.: Abdullah Uysal, (2010).
*Teatra Demsal; Yön.: Erdal Ceviz, (2010-Kürtçe)
*Oyun Gemisi: Yön.: Uğur İPEK (2013)

#### Hitit Güneşi
*Akademi İstanbul, Yön.: Ahmet Levendoğlu, (1997).
*Bursa Devlet Tiyatrosu, Yön.: Zafer Kayaokay, (2006).

#### Güz Bitiminde Moliére Ya Da Kibarlık Budalası
*İstanbul Şehir Tiyatroları; Yön.: Mehmet Ulusoy, (1998)

#### Kuyu
*Ağustos Kültür Merkezi; Yön.: Tarık Şerbetçioğlu, (1999)

#### Can Ateşinde Kanatlar (''[[Mevlânâ]]'')
*Konya Devlet Tiyatrosu; Yön. Ömer Naci Topcu, (2000)
*İstanbul Şehir Tiyatrosu; Yön.: S. Bora Seçkin, (2004)
* Ankara Devlet Tiyatrosu; Yön. Bengisu Gürbüzer Doğru, (2022)

#### Divâne Ağaç (''[[Yunus Emre]]'')
*İstanbul Şehir Tiyatrosu; Yön.: Hüseyin Köroğlu, (2007)
*Ankara Devlet Tiyatrosu. Yön.: Hüseyin Köroğlu, (2018)

#### Gizler Çarşısı
*Ankara Devlet Tiyatrosu; Yön.: Laçin Ceylan, (2009)

#### Şeyh Gâlib
*Türkiye Yazarlar Birliği 1. İstanbul Edebiyat Festivali Yapımı; Yön.: Tarık Şerbetçioğlu, (2009)

#### Şehrazat’ın Oyunu
*Çağdaş Özürlüler Yaşam Derneği (ÇÖYDER) Tiyatro Grubu; Yön.: Mehmet Eşli, (2004)
*Kıbrıs Türk Devlet Tiyatrosu; Yön.: Zerrin Akdenizli, (2010)

### Senaryoları
*Karacaoğlan [6 bölüm TV. dizisi. (*Çekilmedi.*)]
*Ateş Denizinde Mumdan Gemiler [Sinema Filmi Senaryosu. (*Çekilmedi.*)]
*Kandil Uykusu [Sinema Filmi Senaryosu. (*Çekilmedi.*)]

### Çevirileri
*İki Cellat (Fernando Arrabal oyunu. İngilizceden.)
*Erich Mühsam şiirleri. *Oluşum* dergisi. Almancadan.)

### Ödülleri
*Kültür Bakanlığı – Gençlik Ve Spor Bakanlığı Öykü Ödülü; (1979)
*İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Şiir Ödülü; (1980)
**[[Güneş (gazete, 1982)|Güneş]]* Şiir Birincilik Ödülü; (1987)
*Cahit Sıtkı Tarancı Şiir Ödülü; (1989)
**Gazete* Gazetesi Şiir Birincilik Ödülü; (1989)
*Diyarbakır Devlet Tiyatrosu 1. Kısa Oyun Yazım Yarışması Birincilik Ödülü; (1993 - *Terzi Makası*)
*Tariş 80. Yıl Kültür Sanat Ödülleri Kısa Oyun Birincilik Ödülü; (1993 - *Sabrın Denize İndirildiği Gün*)
*Tariş 80. Yıl Kültür Sanat Ödülleri Şiir Üçüncülük Ödülü; (1993)
*7. Altın Koza Kültür, Sanat ve Film Festivali (*[[Adana Altın Koza Film Festivali]]*), Şiir Üçüncülük Ödülü; (1993)
*7. Altın Koza Kültür, Sanat ve Film Festivali (*[[Adana Altın Koza Film Festivali]]*), Asım Bezirci Anma Ödülü; (1993)
*Sabri Altınel Şiir İkincilik Ödülü; (1993)
*Salihli Belediyesi Oyun Yazma Yarışması İkincilik Ödülü; (1993 - *Tepegöz*)
*Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Tiyatro Oyunu Yarışması Mansiyon Ödülü; (1995 - *Ölümsüzlük Ardında Anadolu*)
*1994-95 İsmet Küntay Tiyatro Ödülleri En İyi Oyun Yazarı Ödülü; (1995 - *Çöplük*)
*Lebon Sinema Kulübü Asaf Çiyiltepe Yılın En İyi Yazarı Ödülü; (1995 - *Çöplük*)
**Negatif* Dergisi (*Okur Anketi*) Yılın En Başarılı Oyunu; (1995 - *Çöplük*)
*118-Y Lions Yönetimi Çevre Korumasına Sanat Katkısı Ödülü; (1997 - *Çöplük*)
*Sanat Kurumu En İyi Oyun Yazarı Ödülü; (2010 - *Gizler Çarşısı*)

### Oyunlarının katıldığı festivaller
*1995 - 7. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali; (*Çöplük* ile Tiyatro Stüdyosu.)
*1998 - 10. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali; (*Güz Bitiminde Moliére Ya Da Kibarlık Budalası* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*1999 - Marsilya Akdeniz Tiyatro Festivali, (Fransa);(*Güz Bitiminde Moliére Ya Da Kibarlık Budalası* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*2000 - 12. Uluslararası Kahire Deneysel Tiyatro Festivali, (Mısır); (*Çöplük* ile Ankara Devlet Tiyatrosu.)
*2001 - Berlin Diyalog TheaterFest, (Almanya); (*Çöplük* ile Berlin-Birikim Halk Sahnesi.)
*2004 - 14. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali; (*Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ)* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*2004 - 3. ETHOS Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali; (*Şehrazat'ın Oyunu* ile Çağdaş Özürlüler Yaşam Derneği (ÇÖYDER) Tiyatro Grubu.)
*2005 - Ristoşişkov - Strumica Oda Tiyatrosu Festivali, (Makedonya); (*Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ)* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*2005 - Hollanda Sahne Sanat Kurumu (*daveti*), (Hollanda); (*Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ)* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*2006 - Halep Türk Kültür Haftası Festivali, (Suriye); (*Can Ateşinde Kanatlar (Mevlânâ)* ile İstanbul Şehir Tiyatroları.)
*2006 - 8. Devlet Tiyatroları Sabancı Uluslararası Tiyatro Festivali, (Adana); (*Hitit Güneşi* ile Bursa Devlet Tiyatrosu.)
*2006 - Karadeniz Teknik Üniversitesi Festivali, (Trabzon); (*Çöplük* ile Tiyatro Akademi.)
*2006 - 10. Ege Üniversitesi Tiyatro Topluluğu Tiyatro Günleri, (İzmir); (*Çöplük* ile Gazi Üniversitesi Tiyatro Akademi.)
*2006 - Bilinmeyen Tiyatrolar Festivali, (İstanbul); (*Çöplük* ile Gazi Üniversitesi Tiyatro Akademi.)
*2006 - 11. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali; (*Çöplük* ile Gazi Üniversitesi Tiyatro Akademi.)
*2008 - Bahçelievler Belediyesi Genç Sahne Festivali, (İstanbul); (*Çöplük* ile Gazi Üniversitesi Tiyatro Akademi.)
*2009 - Türkiye Yazarlar Birliği 1. İstanbul Edebiyat Festivali; (Şeyh Gâlib ile Türkiye Yazarlar Birliği.)
*2010 - 15. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali; (*Şehrazat’ın Oyunu* ile Kıbrıs Türk Devlet Tiyatrosu.)

### Katıldığı etkinlikler
*2004 - İstanbul Barosu Kültür Sanat Komisyonu Şiir Gecesi; (Şiirlerini okuma.)
*2006 - 6. Uluslararası Sapanca Şiir Akşamları; (Şiirlerini okuma.)
*2006 - Eskişehir, Tepebaşı Belediyesi 1. Köprübaşı Şiir Günleri; (Şiirlerini okuma ve konuşmacı.)
*2007 - Almanya, Frankfurt Kitap Fuarı; (Şiirlerini okuma.)
*2007 - UNESCO Dünya Mevlânâ Yılı Etkinlikleri; (Katılımcı.)
*2008 - Haliç Üniversitesi Tiyatro Günleri; (Konuşmacı.)
*2010 - 4. ETHOS Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali; (Konuşmacı.)
*2011 - 5. ETHOS Ankara Uluslararası Tiyatro Festivali; (Konuşmacı.)

## Kaynakça