Yisrael Katz

**Yisrael Katz** (; 21 Eylül 1955, Aşkelon), İsrailli siyasetçi, devlet görevlisi ve Likud partisinden Knesset üyesidir. 5 Kasım 2024'ten beri İsrail Savunma Bakanı ve İsrail Güvenlik Kabinesi üyesi olarak görev yapmaktadır. Katz, İsrail'in ulaşım altyapısını modernize etmedeki rolüyle tanınır; bu kapsamda otoyol ağının genişletilmesi, yüksek hızlı demiryolu projelerinin geliştirilmesi ve İsrail limanlarında rekabeti artırıp nakliye maliyetlerini düşüren reformların hayata geçirilmesinde etkili oldu. Daha önce Tarım Bakanı, Ulaştırma Bakanı, İstihbarat Bakanı, Enerji Bakanı, Maliye Bakanı ve iki kez Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. 5 Kasım 2024'te, Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından Yoav Galant'ın görevden alınmasının ardından Savunma Bakanı olarak aday gösterileceği açıklandı.

## Biyografi
Yisrael Katz, 1955'te Aşkelon'da doğdu. Ebeveynleri Meir ve Malka Katz, Romanya'nın Maramureș bölgesinde Holokost'tan sağ kurtulanlardı. Kfar Ahim moşavında büyüdü. 1973'te İsrail Savunma Kuvvetleri'ne alındı ve Paraşütçüler Tugayı'nda asker ve takım lideri olarak görev yaptı. 1976'da Subay Aday Okulunu tamamladı ve müfreze lideri olarak Paraşütçüler Tugayı'na geri döndü. 1977'de terhis olduktan sonra Kudüs İbrani Üniversitesi'nde okudu ve üniversiteden lisans ve yüksek lisans dereceleriyle mezun oldu. 1980'lerin başında öğrenci birliğinin başkanıydı. Mart 1981'de, kampüsteki Arap şiddetine karşı düzenlenen ve rektör Raphael Mechoulam'ın odasına kilitlenmesini de içeren bir protestoya katıldığı için bir yıl uzaklaştırma cezası aldı.

Katz evli ve iki çocuk babasıdır.

## Siyasi kariyer
Katz, ilk olarak 1992 İsrail yasama seçimlerinde Likud listesinde 45. sırada yer aldı, ancak Likud yalnızca 32 sandalye kazandığından Knesset'te yer alamadı. Katz, 1996 seçimlerinde Likud-Gesher-Tzomet listesinde 34. sırada yer aldı, ancak koalisyonun yalnızca 32 sandalye kazanması nedeniyle Knesset'te yine yer alamadı. Ancak Kasım 1998'de Ehud Olmert'in yerine Knesset'e girdi. 1999 ve 2003'te yeniden seçildi ve 2003'te Ariel Şaron hükûmetinde Tarım bakanı olarak atandı. Katz, Likud-Kadima bölünmesinin ardından Ocak 2006'da kabineden ayrıldı ve 2006 seçimlerinde yeniden seçildi.

Ocak 2004'te Katz, Golan Tepeleri'ndeki yerleşimcilerin sayısını önemli ölçüde artırmaya yönelik bir plan duyurdu. Mart 2004'te, Likud'un tüm kayıtlı üyeleri arasında bir referandum yapılmasını önerdi; bu, Gazze'den çekilme planını desteklemek için kamuoyunu harekete geçirme niyetinde olan Ariel Şaron'un, İsrailli yerleşimci baskı gruplarının hakimiyetindeki Likud partisinin içindeki muhalefeti aşmasına olanak tanıdı. Katz; Binyamin Netanyahu, Silvan Şalom ve Limor Livnat ile birlikte Şaron'un çekilme planı konusunda ulusal referandum yapılmasını kabul etmemesi halinde iki hafta içinde hükûmetten istifa edeceklerini açıkladı. Aynı dönemde Dünya Siyonist Teşkilâtı ile birlikte Batı Şeria'daki yerleşimlere teşvik ve sübvansiyon sağlamak üzere 32 milyon dolar ayrılması için lobi faaliyeti yürüttü.

Mart 2007'de İsrail Polisi, Katz'ın bakan olarak görev yaptığı süre boyunca Tarım Bakanlığı'ndaki siyasi atamalarla bağlantılı dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlamalarıyla suçlanmasını önerdi. Raporda 24 sezonluk bakanlık çalışanının Likud Merkez Komitesi üyesi veya komite üyelerinin çocukları olduğu ortaya çıktı. Polis, soruşturma materyallerini merkez bölge savcılığına aktardı, ancak savcılık daha sonra soruşturmayı reddetti.

Katz, Aralık 2005'te oyların %8,7'sini alarak Likud'un liderliği için yarıştı.

Katz, 2009 seçimlerinde Likud listesinde 11. sırayı aldıktan sonra koltuğunu korudu ve Netanyahu hükûmetinde Ulaştırma bakanı olarak atandı. Temmuz 2009'da, İsrail'deki mevcut yol işaretlerini yenileriyle değiştirmeye karar verdi, böylece üzerlerinde İngilizce ve Arapça olarak görünen tüm isimler, doğrudan İngilizce ve Arapça olmak yerine, İbranice isimlerinin çevirisi olacaktı.

Şubat 2010'da Yüksek Mahkeme Katz'a, bir komitenin halk otobüslerinde cinsiyet ayrımının yasa dışı olduğu ve Harediler'in yaptığı gibi ayrı oturmaya zorlanılamayacağı yönündeki bulgularına dayanarak talimatlar yayınlaması emrini verdi. Önerileri uygulamayı üstlenen Katz, otobüslerin cinsiyet ayrımının gönüllü olduğunu gösteren tabelalar taşıyabileceğini söyledi. Haredi toplumu bu uygulama başarısızlığını bir zafer olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme yargıçları, Katz'ın cinsiyete göre ayrılmış otobüslerin çalışmaya devam etmesine izin verme kararını eleştirdi.

Temmuz 2011'de Katz, Batı Şeria'daki yerleşim birimlerinde devletin otobüs biletlerine sübvansiyon sağladığını ve bu biletlerin Yeşil Hat içindeki yolculuk biletlerinden daha ucuz olmasına neden olduğunu doğruladı. Katz'a göre bu hareket, yerleşimcileri Batı Şeria'da zırhla korunan toplu taşıma araçlarını kullanmaya teşvik etmeyi amaçlıyordu; bu da görünürde devletin, zırhsız özel araçlar için askeri ve güvenlik eskortlarının konuşlandırılmasına yaptığı harcamaları azaltacaktı.

Katz, 2013 yılında yeniden seçildi ve yeni hükûmette Ulaştırma bakanı olarak kaldı. Likud listesinde dördüncü sırayı aldıktan sonra 2015 yılında yeniden seçildi ve ardından yeni hükûmette İstihbarat bakanı olarak atandı ve aynı zamanda Ulaştırma bakanı görevine devam etti.

Katz, Şubat 2019'da Dışişleri bakanı görevini üstlendi.

17 Mayıs 2020'de 35. İsrail Hükûmeti'nde Maliye bakanı oldu.

1 Ocak 2024'te, Knesset'in Eli Kohen'in görevden alınmasına yol açan güç paylaşımı anlaşmasını onaylamasının ardından Katz, ikinci kez Dışişleri bakanı görevini üstlendi.

## İncelemeler ve görüşler

### Barış ve güvenlik
Barış ve güvenlik konularında Katz, İsrail hükûmetinin katı görüşlülerinden biri olarak görülüyor. Batı Şeria konusunda ilhakçı bir bakış açısına sahip: Yerleşim inşaatlarının devam etmesini, İsrail egemenliğinin Batı Şeria'ya kadar genişletilmesini ve Filistin Ulusal Yönetimi ile tüm ilişkilerin kesilmesini destekliyor. İki devletli çözüme ve hangi biçimde olursa olsun Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıyor ve kendi deyimiyle "bu topraklardaki hakları" göz önüne alındığında bunu kabul edilemez buluyor. Bunun yerine Katz, "Ürdün sivil ve siyasi bağlantısına sahip" özerk bir Filistin'in yaratılmasını ve Gazze Şeridi'nin de Mısır'a bağlanmasını destekliyor. İsrail'in Altı Gün Savaşı sırasında Suriye'den ele geçirdiği Golan Tepeleri'nden herhangi bir şekilde geri çekilmesine karşı çıkıyor ve burayı "İsrail'in ayrılmaz bir parçası ve güvenliği ile korunması açısından hayati öneme sahip" olarak buluyor.

### Terörizm ve caydırıcılık
2016 Brüksel saldırıları'nın ardından Katz, Kol Yisrael'de Belçika ve Batı dünyasını İslamcı terörizmle etkili bir şekilde mücadele edememesi hakkında "sert" yorumlarda bulunarak bazı tartışmalara neden oldu. The Jerusalem Post, Katz'ın şu sözlerini aktardı: "Savaşın ilk kuralı düşmanınızı tanımaktır ve Avrupa ve mevcut Amerikan hükûmeti bu savaşı İslamcı terörizme karşı olarak tanımlamak konusunda isteksiz. Belçika'da çikolata yemeye, hayatlarının tadını çıkarmaya devam ederlerse ve demokrat, liberal görünmeye devam ederlerse, ülkelerindeki bazı Müslümanların terör örgütlediğinin farkında olmayacaklar, onlarla mücadele edemeyecekler." "Çikolata yiyen Belçikalılar" sözleri Batı medyasında geniş bir çapta yer aldı ve Twitter'da alay konusu oldu ve bunun sonucunda Katz, yurtdışında İsrail hakkında kötü bir imaj yaratmasıyla suçlandı.

Mart 2016'da Katz, İsrail hükûmetinin teröristlerin ailelerini, eylemden haberdar oldukları, eyleme teşvik ettikleri veya eyleme yardım ettikleri tespit edilirse onları sınır dışı etmesine olanak tanıyan bir yasa tasarısını Knesset'e sundu. Bu tedbir, iktidar koalisyonundan ve ana muhalefet milletvekillerinden geniş bir destek topladı.

### Leh antisemitizmi
İsrail televizyonuna verdiği bir röportajda Katz, İzak Şamir'in Polonyalılar'ın "Annelerinden antisemitizmi emdiklerini" söylediğini aktardı ve iddiaya göre Polonya başbakanı Mateusz Morawiecki'nin Şubat 2019'daki İsrail ziyaretini iptal etmesine neden oldu. Morawiecki bu sözlerin "kabul edilemez" ve "ırkçı" olduğunu söyledi.

### Türkiye aleyhtarlığı
Ağustos 2014'te, Türkiye başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in yürüttüğü Koruyucu Hat Operasyonu nedeniyle İsrail'i Gazze'deki Filistinli Araplar'a yönelik "sistematik soykırıma" teşebbüs etmekle suçladıktan sonra Katz, Erdoğan'a açıkça 1915 Ermeni soykırımını hatırlattı ve konu hakkındaki suçlamaları reddetti.

### Fransa aleyhtarlığı
Mayıs 2025'te Katz, Fransız cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Filistin devletini belirli koşullarla tanıma çağrısını, "Kağıt üzerinde bir Filistin devletini tanıyacaklar ve biz de Yahudi-İsrail devletini sahada inşa edeceğiz. Kağıt tarihin çöp kutusuna atılacak ve İsrail Devleti gelişip büyüyecek." diyerek kınadı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Knesset'in Web sitesinde Yisrael Katz