Sırbistan-Ukrayna ilişkileri

**Sırbistan-Ukrayna ilişkileri**, Sırbistan ve Ukrayna arasındaki dış ilişkilerdir. Sırbistan, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin doğrudan halefi olarak 15 Nisan 1994'te Ukrayna'yı tanıdı. Ukrayna ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ilişkiler 15 Nisan 1994'te kuruldu.

Sırbistan'ın Kiev'de bir büyükelçiliği, Ukrayna'nın Belgrad'da bir büyükelçiliği vardır. Mevcut Sırbistan'ın Ukrayna Büyükelçisi Rade Bulatović ve Ukrayna'nın Sırbistan Büyükelçisi Oleksandr Aleksandrovyç'tir. Sırbistan'ın Ukrayna Büyükelçisi, Moldova'ya ikametsiz olarak akredite edilmiştir. Ukrayna'nın Sırbistan Büyükelçisi, Karadağ'a ikametsiz olarak akredite edilmiştir.

2008 Kosova bağımsızlık ilanından bu yana Ukrayna, 1945 sınırlarındaki Sırbistan'ın toprak bütünlüğüne saygı göstermiştir (bkz . Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti).

Eylül 2011'den bu yana Sırplar ve Ukraynalılar birbirlerinin ülkesinde 30 güne kadar vizesiz kalabiliyorlar. Bu politika uzatıldı ve şimdi her iki ülke vatandaşı da birbirinin ülkesinde 180 gün içinde 90 güne kadar kalabiliyor.

## Tarihi ve etnik ilişkiler
Sırbistan'da çok sayıda Ukraynalı kuruluş var. Ukraynalı ulusal azınlığın Novi Sad'da sandalyesi olan kendi Ulusal Konseyi var. Pannonian Rusyns (Rutenyalılar) ile yakından ilişkilidirler. Ukrayna-Rusyn kuruluşlarının Inđija, Sremska Mitrovica, Vrbas, Kula, Đurđevo, Ruski Krstur, Šid, Kucura ve Subotica'da sandalyeleri vardır. 2002 nüfus sayımına göre, Sırbistan'da 5,354 etnik Ukraynalı ve çoğu Voyvodina'da yaşayan 15,905 Rusin vardı.

19. yüzyılda bugünkü Ukrayna topraklarında Sırpların yaşadığı iki eyalet vardı - Yeni Sırbistan ve Slavo-Sırbistan. 29 Mayıs 1753 tarihli Senato kararıyla, Güney bozkırlarının bu bölümünün sınır korumasını ve gelişimini sağlamak için bu bölgenin özgür toprakları Ortodoks Hristiyan mezhebine bağlı olan halklara yerleşim için teklif edildi. Slavo-Sırbistan, doğrudan Rusya'nın Yönetim Senatosu tarafından yönetiliyordu. Yerleşimciler sonunda 1764'te Bakhmut hafif süvari alayını kurdular. Ayrıca 1764'te Slavo-Sırbistan, Yekaterinoslav Valiliği'nin Donets *[[Uyezd|uyezd'ine]]* (şimdi Dnipropetrovsk Oblastı, Ukrayna'da) dönüştürüldü. 2001 nüfus sayımına göre Ukrayna'da yaşayan sadece 623 Sırp vardı (219 Sırpça, 104 Ukraynaca, 218 Rusça ve 68 başka bir dil konuşuyor).

## Siyasi ilişkiler
Sırbistan ve Ukrayna ikili görüşmelerde aktif oldular. Ocak 2001'de Ukrayna Devlet Başkanı Leonid Kuçma Belgrad'ı ziyaret etti ve dönemin Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Başkanı Vojislav Koštunica ile görüştü. Başbakan Dragiša Pešić, Eylül 2001'de Ukrayna'yı ziyaret etti. Sırbistan ve Karadağ Cumhurbaşkanı Svetozar Marović, Kasım 2003'te Ukrayna'yı ziyaret etti. Sırbistan Başbakan Yardımcısı Božidar Đelić, gelecekteki serbest ticaret anlaşmasını ve Kosova'daki durumu ele aldıkları EBRD yıllık toplantısının ardından Kiev'de ilk başbakan yardımcısı Oleksandr Turçinov ile bir araya geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko, Haziran 2009'da Novi Sad'daki Orta Avrupa Devletleri Başkanları XVI. Zirvesi sırasında Sırbistan'ı ziyaret etti.

Sırbistan Dışişleri Bakanı Goran Svilanović Şubat 2002'de Ukrayna'yı ziyaret etti. Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Marchuk, Şubat 2004'te Sırbistan'ı ziyaret etti. Ukrayna Dışişleri Bakanı Kostyantyn Gryşçenko, Ekim 2004'te Sırbistan'ı ziyaret etti. Ocak 2005'te Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Drašković, Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko'nun göreve başlaması vesilesiyle Ukrayna'yı ziyaret etti. Drašković, Haziran 2005 ve Mart 2006'da Ukrayna'yı tekrar ziyaret etti. Ukrayna Dışişleri Bakanı Borys Tarasyuk Ocak 2006'da Sırbistan'ı ziyaret etti ve Arseniy Yatsenyuk Temmuz 2007'de Sırbistan'ı ziyaret etti.

Ulusal Meclis Başkanı Zoran Šami, Ukrayna'nın Verkhovna Rada Başkanı Volodimir Lytvyn ile Haziran 2005'te Kiev'de düzenlenen Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Parlamenterler Meclisi toplantısında bir araya geldi.

Belgrad Belediye Başkanı Radmila Hrustanović, Haziran 2002'de Kiev'i ziyaret etti.

Sırbistan ve Ukrayna yetkilileri çok taraflı arenalarda da önemli görüşmeler gerçekleştirdi. En önemlisi, Johannesburg'daki 2002 Dünya Zirvesi'nde Başkanlar Kuçma ve Koštunica arasında yapılan toplantıydı.

Ukrayna'dan bir sivil gençlik örgütü olan PORA, Sırbistan'dan benzer bir örgütün (Otpor) üyeleri tarafından eğitildi. Otpor hareketi 5 Ekim'de Slobodan Milošević rejiminin yıkılmasına yardımcı oldu ve Pora üyelerini Leonid Kuçma rejimine karşı Turuncu Devrim'i örgütleme konusunda eğitti.

2008 yılında, Sırbistan'ın Kosova eyaletinin tek taraflı olarak Kosova Cumhuriyeti olarak bağımsızlığını ilan etmesinden sonra, Verkhovna Rada Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Oleh Bilorus, "Ukrayna, Sırbistan'ın Kosova'daki tavrını destekleyecektir" dedi. Başbakan Yuliya Timoşenko, Ukrayna'nın Kosova meselesini dünyada benzersiz bir fenomen olarak veya Transdinyester, Abhazya, Güney Osetya ve diğer ayrılıkçı bölgelerin varlığı bağlamında nasıl ele alacağına dair bir konsept bulması gerektiğini söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç 4 Haziran 2010'da Abhazya, Güney Osetya ve Kosova'nın bağımsızlığının tanınmasının uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, "Abhazya, Güney Osetya veya Kosova'nın bağımsızlığını hiçbir zaman tanımadım. Bu, uluslararası hukukun ihlalidir".

Millet Meclisi Başkanı Slavica Đukić Dejanović, Temmuz 2010'da Ukrayna'nın Verkhovna Rada Başkanı Volodimir Litvin ile Kiev'de bir araya geldi. 7 Temmuz 2010'da Ukrayna ve Sırbistan parlamentoları arasında işbirliğine ilişkin bir belge imzaladılar.

Nisan 2011'de Ukrayna'nın Verkhovna Rada Başkanı Volodimir Litvin Sırbistan'ı ziyaret etti.

Mayıs 2011'de Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremić Ukrayna'yı ziyaret etti ve iki ülke arasında vizesiz geçiş anlaşmasını imzaladı.

Kasım 2011'de Ukrayna Başbakanı Mikola Azarov, Orta Avrupa Girişimi zirvesi için Sırbistan'ı ziyaret etti.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç Kasım 2011'de Ukrayna'yı ziyaret etti.

## Ekonomik ilişkiler
2007'de Sırbistan'dan yapılan ihracat 97.700.000 ABD Doları idi ve Ukrayna'dan yapılan ithalat 274.000.000 ABD Dolarının üzerindeydi. 2008 yılında ülkeler arasındaki ticaret %71 oranında büyümüştür.

Ukrayna ve Sırbistan, 2009 sonbaharında bir serbest ticaret anlaşması imzalayacak. Ukrayna, Sırbistan'ın Dünya Ticaret Örgütü'ne katılma niyetini destekliyor.

## Kültür ve eğitim
Sırbistan ve Ukrayna, 24 Ocak 1996'da Eğitim, Kültür ve Spor Alanlarında İşbirliği Anlaşmasını imzaladılar. Bu Anlaşma temelinde, iki ülke arasında 2002-2004 dönemi için bir İşbirliği Programı Şubat 2002'de imzalanmıştır. Bu anlaşmanın diplomatik nota değişimi yoluyla 2005'i kapsayacak şekilde genişletilmesi kararlaştırıldı. İki ülke Dışişleri Bakanlıkları nezdindeki Diplomatik Akademiler arasında işbirliğine ilişkin mutabakat zaptı imzalandı.

2004 yılında Ukrayna Arşivleri Devlet Komitesi ile Sırbistan ve Karadağ Arşivi arasında bir işbirliği anlaşması imzalandı. Ayrıca 2005 yılından bu yana Ukrayna Vernadsky Ulusal Kütüphanesi ve Sırbistan Ulusal Kütüphanesi arasında bir işbirliği anlaşması bulunmaktadır.

## Savunma işbirliği
Ukrayna ve Sırbistan, 4 Kasım 2003 tarihinde bir askeri işbirliği anlaşması imzaladılar ve Ağustos 2004'te onayladılar. Bu anlaşmaya dayanarak, işbirliğini geliştirmek için dört çalışma grubu toplantısı yapıldı. İki tarafça belirlenen öncelikler, karşılıklı ordu modernizasyonu, silah ve askeri teçhizatın geliştirilmesi ve üretimi, Sırp şirketlerinin Ukrayna'daki radyoaktif mühimmatın dekontaminasyonuna katılımı, üçüncü pazarlarda ortak operasyon, bilgi alışverişi, uzman istişareleri ve askerî personelin eğitimidir.

## Bölgeler arası işbirliği

* Kiev Oblastı ve Voyvodina Özerk Bölgesi (ticaret ve ekonomi, bilim ve teknoloji, kültür alanlarında işbirliği yapmışlardır 2006)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Belgrad'daki Ukrayna Büyükelçiliği 
* Kiev'deki Sırp büyükelçiliği ile ilgili bilgiler 
* Sırbistan-Ukrayna ilişkilerinin elektronik kütüphanesi
* Yeni Sırbistan ve Slavo-Sırbistan
* Sırbistan'daki Ukraynalıların Örgütü - «Prosvita»