Fiat-SPA TL.37

**Trattore Leggero TL.37 (Hafif Traktör 1937)**, Fiat'ın özel maksatlı araç üreten birimi Societa Piemontese Automobili (SPA) tarafından geliştirilen ve İtalya Kraliyet Ordusu ile savaş sonrası İtalyan Ordusu tarafından kullanılan hafif topçu traktörüdür.

## Geliştirilmesi

1937'de geliştirilen TL.37, 1938'de İtalya Kraliyet Ordusu tarafından dört tekerlekten çekişli hafif topçu traktörü ihtiyacı için açılan ve Breda ile SPA'nın katıldığı ihale sonucunda ordu envanterine alındı. TL.37, İkinci Dünya Savaşı sırasında Kuzey Afrika, Balkanlar ve Rusya cephelerinde hizmet gördü. Kraliyet Kara Kuvvetleri, Kraliyet Donanması ve Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından kullanılmasının yanı sıra Macaristan tarafından satın alındı. 1943 ateşkesinin ardından Wehrmacht tarafından da kullanıldı ve savaşın ardından İtalyan Ordusunda 1948 yılına kadar hizmette kaldı.

## Teknik bilgi

TL.37, merkezi diferansiyele sahip sürekli 4 tekerlekten çekiş, önde ve arkada enine çifter yığma yaprak yaylara sahip bağımsız süspansiyon ve dönüş yarıçapını 4,5 m'ye düşüren dört tekerleğe etkili direksiyon sistemlerine sahip olup azami tırmanma meyili %40'tır. Araçta elektrik sistemi olmadığı için asetilen farlar kullanılmış olup, motor sadece elle çalıştırılabilmektedir. Aracın arkasında iki ton kapasiteli manuel vinç bulunmaktadır.
Dosya:Spa tl 37 traino 75 mm.jpg|75/27 Mod.1906 topu çeken bir TL.37
Dosya:Spa tl 37 traino 100 mm.jpg|100&nbsp;mm'lik Skoda vz.1914 toplarını çeken TL.37'ler
Sürücüyle birlikte 5 kişi ve arka bagajda 250&nbsp;kg'lık mühimmat taşıyabilen TL.37, 75/27 Mod. 1906 ile Škoda 10 cm Vz. 1914 çekili topları ile sahra mutfak römorklarını çekmek ve bozuk araçları kurtarmak için kullanıldı ve ayrıca yakıt tankeri veya telsiz istasyonu üstyapılarıyla donatıldı. **TL.37 Libia** versiyonunda 11.75-24 ebadında Pirelli Superflex Artiglio pnömatik lastikler bulunmaktaydı; uzun menzilli çöl operasyonlarında kullanılacak olan **TL.37 Sahariano** ve **TL.37 Coloniale** modellerinde de ek yakıt depoları yer alıyordu. 
Dosya:TL37-75 scudi1.jpg|75&nbsp;mm'lik topla donatılmış TL.37 Libia
Dosya:AS37 cassonato.jpg|Fiat-SPA AS.37 kamyonet.
Dosya:Autoprotetto S37.jpg|Fiat-SPA S.37 zırhlı personel taşıyıcı.
Dosya:AS43 TORINO.png|SPA-Viberti AS.43 zırhlı muharebe aracı.


SPA, TL.37'yi dönemine göre en yenilikçi teknolojilerle donatmış olmasına rağmen, Kraliyet Ordusu'nun ilgili şartnamesi sebebiyle araçta yandan subaplı motor kullanmak zorunda kalmıştır, çünkü Genelkurmay tarafından yeni nesil üstten supaplı motorlarda supapların kırılmasının motora zarar vereceği düşünülmüştür. Kraliyet Ordusu yetkililerinin karşı çıktığı bir diğer unsur, farlar ve marş motorunu içeren akülü elektrik sistemi kullanılmasıydı, bu nedenle araçta sadece asetilen farlar kullanıldı ve marş motoru bulunmadığı için motor sadece elle çalıştırılabiliyordu (savaştan sonra kalan araçlar elektrik sistemiyle donatılabildi). Bu durum, özellikle Rusya cephesindeki araçların benzinin donmasından ötürü kullanılmadan terkedilmesine sebep olmuştur.

## Versiyonlar

### 75/27 Mod.1911 toplu Fiat-SPA TL37 Libia

Dosya:TL37-75 mm schierati.jpg|75&nbsp;mm topla donatılmış TL.37 takımı. Araçların topları dar bir kalkanla korunmuştur.
Dosya:TL37-75 mm posteriore.jpg|TL.37'nin arkadan görünüşü.
Bu araç, esasen kundağı motorlu silah eksiğini tamamlamak için, Libya'daki çatışmaların patlak vermesinden sonra yaklaşık 20-30 adet kadar üretildi. 75 milimetrelik 75/27 Mod. 1911 topu, aracın orta kısmında sürücü ve personel koltukları arasında konumlandırılmıştır. Silah, bazı örneklerde de bir ön kalkanla korunmaktadır. Bu araçlar 16. Autoportato del Raggruppamento Celere A.S. taburuna bağlı bölüklere ve 1942'de 136. "Genç Faşistler" Zırhlı Tümenine bağlı 136. Motorlu Topçu Alayı'na tahsis edildi.

## Kaynakça

* Nicola Pignato ve Filippo Cappellano, *Gli autoveicoli tattici e logistici del Regio Esercito italiano fino al 1943*, Ufficio Storico dello Stato Maggiore dell'Esercito, 2005.
* Nicola Pignato ve Filippo Cappellano, *Dal TL37 all'A.S. 43, Il trattore leggero, l'autocarro sahariano, i derivati, le artiglierie*.
* Nicola Pignato, *Trattore leggero SPA TL 37*, "Notiziario Modellistico", GMT, 2/91.

## İlgili öğeler

* Fiat-SPA S37
* Fiat-SPA AS37
* SPA-Viberti AS43

## Diğer projeler

*  Wikimedia Commons 'ta **<span class="plainlinks">[https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:SPA_TL_37?uselang=it Fiat-SPA TL37]</span>** ile ilgili çoklu ortam öğeleri bulunmaktadır.

## Dış bağlantılar

* https://web.archive.org/web/20110906062957/http://www.italie1935-45.com/RE/photoscopes/tracteurs/spatl37.html
* https://web.archive.org/web/20140812133524/http://www.centoventesimo.com/mezzi/trattori/Spa_TL_37/spa_TL_37.htm