Valar (Orta Dünya)

**Valar** (tekili **Vala**), J. R. R. Tolkien'in Orta Dünya evrenindeki karakterlerdir. Bunlar tek Tanrı'ya (Eru Ilúvatar) tabi olan "meleksi güçler" veya "tanrılar"dır.*** ***Ainulindalë'de, Ainur'dan bazılarının, biçimi Ainur'un Müziği tarafından belirlendikten dünyanın (Arda) fiziksel yaratılışını tamamlamak için dünyaya girmeyi seçtikleri anlatılır. Bunların en güçlülerine Valar ya da "Dünyanın Güçleri" denir, diğerleri ise Maiar olarak bilinir.

Valar'dan *Yüzüklerin Efendisi*'nde sadece kısaca bahsedilir, ancak Tolkien onları çok daha önce yaratmıştı; ölümünden sonra yayınlanan eserleri *[[Silmarillion]]'da,* özellikle "Valaquenta"da (Quenya'da "Valar'ın Hikayesi"), *Orta* *Dünya Tarihi*'nde ve *Bitmemiş Öyküler*'de onlardan detaylıca bahsedilir. Araştırmacılar, Valar'ın Hristiyanlıktaki meleklere benzediğini ancak Tolkien'in onları daha çok pagan tanrıları gibi gösterdiğini belirtmiştir. Orta Dünya sakinlerinin talih veya ilahi takdir olarak gördükleri olayları sağlama konusundaki rolleri de tartışılıyor.

Ainur, cinsiyeti olmayan meleksi varlıklardır. Bununla birlikte, Arda'ya (dünyaya) indiklerinde bu alemin doğasına uygun olarak bir kısmı eril forma bürünmüş, diğer bir kısmı ise dişil forma bürünmüştür. Bununla birlikte Valar, seçtikleri bu bedenlerin içinde sabit değildir, istedikleri zaman görünmez forma ya da tercih ettikleri başka formlara bürünebilirler. *Valar*, genel anlamda bütün Vaları kastederek söylenen bir isimdir.

## Başlıca Valar
Valaquenta'da anlatıldığı şekliyle başlıca Valar'ın isimleri aşağıda listelenmiştir. Orta Dünya'da Valar, Sindarin isimleriyle bilinirler: örneğin Varda, *Elbereth* olarak anılır. İnsanlar onları başka pek çok farklı isimle tanır ve bazen tanrı olarak tapınırlar. Oromë dışında, aşağıda verilmiş isimler gerçek isimleri değil, onların unvanlarıdır: Valar'ların gerçek isimleri hiçbir yerde kayıtlı değildir. Erkeklere "Valar Efendileri", kadınlara ise "Valar Kraliçeleri" ya da **Valier** denir. Bilinen yedi erkek ve yedi kadın Valar arasında altı evli çift vardır: yalnızca Ulmo ve Nienna tek başlarına yaşarlar. Bu evlilikler ruhsal bir birliktelik olup bedensel değildir, çünkü Tolkien'in sonraki tasarımlarında Valar üremezler.

Valar arasında sekiz isim en güçlü olarak öne çıkar: Manwë, Ulmo, Aulë, Oromë, Mandos, Varda, Yavanna ve Nienna. Bunlar, *[[Aratar]]* (Quenya: *Yüceler*), *Arda'nın Yüceleri,* ve *Máhani* olarak bilinirler. Lórien ve Mandos kardeşler aynı zamanda *Fëanturi,* yani "Ruhların Efendileri" olarak bilinirler.

Ilúvatar, Valar'ı (ve tüm Ainur'u) düşüncesiyle varlığa getirmiştir ve bu nedenle onların babası sayılabilir. Ancak tüm Valar kardeş değildir; aralarında kardeş kabul edilenler, "Ilúvatar'ın düşüncesinde" böyle olmalarından dolayı kardeştirler. Evliliği ilk uygulayan ve daha sonra bu geleneklerini Elflere aktaran Valar'dır; Nienna, Ulmo ve Melkor dışında tüm Valar'ın eşleri vardır. Valar arasında dünya içinde gerçekleşen tek evlilik, İki Lamba'nın inşasından sonra yapılan Tulkas ile Nessa'nın evliliğidir.

### Valar Efendileri

### Valar Kraliçeleri (Valier)

### Kovulmuş Valar
Orta-Dünya'da Valar çeşitli isimlerle bilinirler. Örneğin, Sindarin dilinde Varda'ya "Elbereth" denir. Cüceler, yaratıcıları Aulë'ye "Mahal" derler. Rohirrim arasında ise Oromë "Béma" ismiyle bilinir.

## Valar Arasında İlişkiler
Eru'nun fikrinde bazı Valar kardeşken bazıları ise karı-kocaydı. Evlilik, ilk defa Valar arasında uygulanmıştı ve sonra bu geleneği elflere aktardılar. Valar arasında gerçekleşen son evlilik (dünyada gerçekleşen tek evlilik), Tulkas ve Nessa'nın Almaren'deki evliliğiydi.

Ulmo, Nienna (ve Melkor) evli değillerdi. 

*

## Etimoloji
**Vala** kelimesi Quenya dilinde "güç" anlamına gelir.

### Diğer adları
Valar'ın Sindarin dilindeki adı ***Belain*** idir. Daha yaygın olarak ***Rodyn*** (tekili *Rodon*) adı kullanılırdı.

Ayrıca **Ulular**, **Arda'nın Hükümdarları**, **Batı'nın Efendileri** ve **Valinor'un Efendileri** diye de bilinirler.

## Notlar

## Kaynakça


* 
* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar
*Valar. (2024, September 7). *Tolkien Gateway*. Retrieved 19:07, November 10, 2024 from .