open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christian Wirth

**Christian Wirth** (24 Kasım 1885 - 26 Mayıs 1944), üst düzey Alman polis ve SS subayı. Reinhard Operasyonu olarak bilinen operasyonda işgal edilen Polonya'daki Yahudilerin katledilmesinde görev yaptı.

Reinhard Operasyonu'ndan sorumlu Odilo Globocnik'in yardımcısıydı. Bu operasyondaki görevi engelli insanların zehirli gazla veya zehirli iğneyle öldürülmesini içeren T-4 operasyonu'nu geliştirmekti.

## Kariyeri
I. Dünya Savaşı sırasında Batı Cephesinde görev yaptı ve cesareti nedeniyle madalya aldı.

1931'de Nazi Partisi, 1933'te SA, 1937'de SD, 1939'da SS'e katıldı.

T-4 programına atanmadan önce Stuttgart'ta Gestapo'ya bağlı bir birimde polis şefiydi. Bu görevi süresince gaddarlığı ve görevine olan bağlılığıyla ün kazandı. 1939'da SS yüzbaşılığına getirildi ve T-4 programının parçası olarak Grafeneck psikiyatri kliniğine gönderildi. 1939'un sonlarında Almanya'nın kuzeyindeki başka bir birime gönderildi ve burada ilk kez karbon monoksit kullanılarak, gazla öldürme deneyine başladı.

1940'ta Almanya ve Avusturya'da T-4 programının şefi oldu.

1941 Eylül ayında Chelmno'da Yahudi ve Çingenelerin gazla öldürülmesine başladı. 1942 Martında Yahudi ve Çingeneler gaz kamyonları'nda düzenli olarak öldürülüyordu.

Globocnik tarafından Reinhard Operasyonu kapsamındaki 3 toplama kampının ilki olan Belzec'e atandı. Daha önceki görevinde gazla öldürme konusundaki tecrübelerinden dolayı bu işe uygun görülmüştü. 1942'de yine Globocnik tarafından Reinhard kamplarının denetçisi olarak görevlendirildi.

Wirth, Reinhard kamplarının ikincisi olan Sobibor'un inşası sırasında, 25 Yahudi esir-işçinin deneysel olarak gaz verilerek öldürülmesini gerçekleştirdi. Trenle getirilen Yahudilerle konuşan Wirth, onlara buraya geçici olarak getirildiklerini söylerdi ve Yahudiler de ona bu yüzden sevgi gösterilerinde bulunup alkışlardı. Yanında bir kırbaç taşıyan Wirth, bunu hem Yahudiler hem de  işini iyi yapmadığını düşündüğü gardiyanlar üstünde kullandı. Reinhard kamplarının üçüncüsü ve en etkilisi olan Treblinka'nın düzenlenmesinde görev yaptı. Kasım 1943'te Sobibor'da çıkan isyanın ardından, SS ve polis birimleri gözetim altındaki 42,000 Yahudiyi öldürdü.

Reinhard Operasyonu'nun (*1.7 milyon Yahudi ve binlerce Çingene öldürüldü*) ardından İtalya, Trieste'ye, diğer Reinhard görevlileriyle birlikte atandı. Buradaki görevi San Sabbo toplama kampını denetlemek ve işgal altındaki Yugoslavya sınırından gelecek partizanların saldırısına karşı korumaktı.

Partizanlarla çatışmak, eski bir ölüm kampı yöneticisi SS'in atanabileceği en tehlikeli görevlerden biriydi. Mayıs 1944'te bir sokak çatışması sırasında Trieste yakınlarında Yugoslav partizanlar tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
Martin O'Neill

**Martin Hugh Michael O'Neill** (d. 1 Mart 1952), Kuzey İrlandalı teknik direktör ve eski millî futbolcudur. İrlanda'nın teknik direktörlüğünü yapmaktadır.

Kariyerine kendi ülkesi olan Kuzey İrlanda'da başlayan O'Neill, daha sonra futbolculuk kariyerinin büyük bir kısmını geçireceği ve Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazandığı takım olan İngiltere'den Nottingham Forest'a transfer oldu. Oyunculuğu döneminde Kuzey İrlanda millî futbol takımında kaptan olarak 64 maça çıktı.

O'Neill ilk teknik direktörlük dönemlerinde Wycombe Wanderers ile Norwich City FC'yi çalıştırdıktan sonra 1995-2000 döneminde Leicester City'yi çalıştırdı. 1 Haziran 2000 tarihinde Leicester City ile yollarını ayırarak Celtic takımının başına geçti.

Celtic'in başında olduğu 2000-2005 yılları arasında, ezeli rakip Rangers önünde, 3 Scottish Premier League şampiyonluğu (2000-01, 2001-02 ve 2003-04), 2 Scottish Cup (2004 ve 2005) ve 1 Scottish League Cup (2000-01) kazanmış ve takımına 2003 yılında Sevilla'da UEFA Kupası finali oynatmıştır. Celtic'e 5 sezonda 7 kupa kazandırmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*Martin O'Neill BBC Sport, 14 May 2002
*Grantham Town profile
*Martin O'Neill  Flown From The Nest
*Martin O'Neill - Nottingham Forest FC 1971-1981 football-heroes.net
Songbird

**Songbird** şu anlamlara gelebilir:

* Songbird (Ellen Benediktson şarkısı), İsveçli şarkıcı Ellen Benediktson'ın şarkısı
* Songbird (Eva Cassidy albümü), Amerikalı şarkıcı Eva Cassidy'nin ölümünden sonra 1998 yılında yayımlanan toplama albümü
* Songbird (yazılım), özgür bir ortam oynatıcı program
Stamo Papadaki

**Stamos Papadaki** (1906 - 1993), Yunan bir mimar, eleştirmen ve yazardır. 1930'lu yıllarda ABD'ye göç etmiştir.

Stamos Papadaki'nin en bilinen tasarımı Andros Arkeoloji Müzesi'dir. Basil ve Eliza Goulandris çiftinin yapmış oldukları bağış sayesinde bu müze 1981 yılında inşa edilmiştir. Müzede Miken Uygarlığı'ndan Roma İmparatorluğu'na kadarki dönemlerde bu bölgede yaşamış halklara ait arkeolojik eserler sergilenmektedir.

## Yayınları
* Oscar Niemeyer (kitap), yazar: Stamo Papadaki, Yayınevi: G. Braziller New York, Basım Tarihi: 1960

## Kaynakça
JK Binası

**JK Binası** (Portekizce: **Edifício JK**) Brezilya'nın Belo Horizonte eyalatinin Minas Gerais şehrindeki St. Augustine bölgesinde yer alan bir binadır. JK kelimesi, Brezilya'nın eski devlet başkanlarından Juscelino Kubitschek'in isminin ve soyadının ilk harfleridir.

Yapı Brezilyalı mimar Oscar Niemeyer tarafından 1952 yılında tasarlanmış ve zamanında eyalet valisi olan Juscelino Kubitschek'in bağışları ile Joaquim Rolla tarafından inşa edilmiştir.

23 katlı ve 36 katlı iki kuleden oluşan JK Binası hâlen Minas Gerais şehrinin en yüksek binasıdır. Yaklaşık 1100 apartman dairesinden oluşan bu yapı kompleksini, yaklaşık beşbin kişi kullanmaktadır.
Penang Eyaleti Camii

**Penang Eyalet Camii** (Malezyaca: **Masjid Negeri Pulau Pinang**), 1970'lerde Malezya'nın Penang eyaletinin başkenti George Town'da inşa edilmiş bir camidir.

Penang Eyalet Camii, Brasilia Katedrali gibi başka bir dini yapıyı tasarlamış olan Brezilyalı bir mimar olan, Oscar Niemeyer tarafından tasarlanmıştır. Mimarisi Modern Mimarlık etkilerini taşıdığı gibi, yerel Malezya kültürünün etkilerini de göstermektedir.

## Dış bağlantılar
* Cami'nin fotoğrafları: http://www.photographersdirect.com/buyers/stockphoto.asp?imageid=1833942
Ayak iskemlesi

**Ayak iskemlesi** veya **Sedir** (İngilizce: **Ottoman**), tek parçadan oluşan, arkaya veya kenarlara yaslanmak için dayanak parçaları olmayan, oturma amaçlı kullanılan bir mobilyadır.

Bu mobilya oturmak için kullanılabileceği gibi, bazı durumlarda koltuğun önünde ayağı uzatmak için ayak iskemlesi olarak da kullanılabilir. İçinin boş olduğu durumlarda battaniye ve benzeri malzemeleri saklamak amacıyla da kullanılabilir.

## Kaynakça
*
Ernest Weissmann

**Ernest Weissmann**, Hırvat kökenli bir mimar, eleştirmendir. Mimarlık ve şehir planlama ile ilgili birçok kitabı da basılmıştır.

Zagreb Grubu olarak adlandırılan, Zagreb kökenli bir mimarlık oluşumunun kurucularındandır. Bu oluşumun diğer kurucuları arasında yine Zagrep kökenli mimar olan Vladimir Antolic, Viktor Hecimovic, Zvonimir Kavuric, Josip Picman, Josip Seissel ve Bogdan Teodorovic yer almaktadır. Ancak bu grup Ernest Weissmann'ın kişisel katkılarıyla ve ısrarıyla oluşturulmuş ve bir süre Yugoslavya’da etkisini göstermiştir.

Ernest Weissmann 1929 yılında başladığı CIAM’ın (Fransızca: Congres International d'Architecture Moderne, Türkçe: Uluslararası Modern Mimarlık Kongresi) Yugoslavya kanadını nihayet 1932 yılında kurmuştur. Uzun yıllar Le Corbusier’in yardımcısı olarak çalışan Ernest Weissmann, CIAM’ın Almanya’nın Frankfurt şehrinde düzenlenen ikinci konferansında üye olmuş, Belçika’nın Brüksel şehrinde düzenlenen üçüncü konferansında temsilci olarak katılmıştır. Yukarıda bahsi geçen mimarlar “Çağdaş Mimarlığın Sorunları” adlı bir kitabı da ortak olarak yayınlamışlardır. Ayrıca bu grup birçok mimarlık yarışmasına katılmış ve sergiler de açmıştır.

## Eserleri
* Planning and urban design by Ernest Weissmann, Dili: İngilizce, Basım tarihi: 1967, Yayınevi: Bureau of Municipal Research (Toronto)
* Human settlements, bureaucracy and ideology the Yugoslav alternative by Ernest Weissmann, Dili: İngilizce, Basım tarihi: 1981, Yayınevi: Centre for Human Settlements

## Kaynakça
Sedir (mobilya)

**Sedir**, **set** ya da **sofa**, eski Türk evlerinde duvarla bitişik, genellikle tahtadan, sabit, yerden yüksek bir oturma eşyasıdır. Arka kısmında sırtın yaslanması için minder yüzeyleri bulunur.

Çadır kültürünün etkisini taşıyan geleneksel Türk evi yaşam düzeninde sedir; döşemeden biraz yükseltilmiş, oturma alanı geniş bir yer olarak düzenlenir ve böylece bağdaş kurarak veya ayaklar toplanıp alta alınarak oturma imkanı sunardı. Sedirler  akşamları üzerine serilen örtülerle yataklara dönüşürdü.  19. yüzyılda Osmanlı toplumunda Batı tarzı mobilya kullanımı yaygınlaşmaya başlamış ve sedir yerini koltuk, kanepe ve karyolaya bırakmıştır.

Göçebe hayat düzeninde yere yakın oturma elemanları kullanan Türkler'in, yerleşik düzene geçtiklerinde sedir, divan ve kerevet kullanmaya başladıkları düşünülür. Sedirler  genellikle konutun inşası sırasında duvar ile birlikte inşa edilmiştir.  Sedir yapımında malzeme olarak ahşap, taş, kerpiç veya taş karışımı kullanılmıştır.

Geleneksel bir Türk evinde sedir  genellikle pencereli duvarların önünde yer alır; ortada boş bir alan bırakılırdı. Genellikle odaların iki yüzü pencereli olduğu için odanın iki yüzünde boydan boya sedir olurdu. Sedirde oturan kişi kollarını yastığa yaslayıp dışarıyı seyredebilmesi için sedir ölçüleriyle pencere duvar ilişkisi dikkatlice ayarlanırdı. Bazı odaların üç tarafında sedir olur, ocak duvarının iki yanına sedir yapılabilir, bazen de  kapı hariç odanın her yerini çepeçevre sarardı. 

Sedirin özelliklerinden birisi Osmanlı Devleti'nde toplumun her kesimi tarafından, saraylar dahil her türlü konutta kullanılan bir oturma eşyası olmasıdır. Sadece konutlarda değil; kamu ve devlet yapılarında da sedir kullanılmaktaydı. Bazı gravürlerde Bâb-ı Ali’de kâtiplerin sedirler üzerinde bağdaş kurarak yazı yazdığı görülmektedir.

Sedirin üstü yumuşak örtü veya ince minderlerle kaplanır; yaslanma yerlerinde arkalık yastıklar, üzerlerinde dekoratif amaçlı örtüler yer alırdı. Basit ev içlerinde oldukça sade olan sedirler, saray yapılarında şatafatlı desenlerle süslenmiştir.

Türk evlerinde sedirlerde oturma düzeni, bir protokol silsilesini işaret ederdi. "*Sedirin ortaları değil köşeleri makbuldü ve baş köşeden  itibaren kapıya doğru protokol silsilesine göre yerler kıymetten düşerdi.*"

Geleneksel Türk yaşamında kullanılan ayaklı, arkalıksız kanepelere divan adı verilirdi. Bazı yörelerde divan, sedir ile aynı anlamda kullanılmaktadır.

## Galeri

M_Levett_et_Mlle_Glavani_en_costume_Turc_Jean_Etienne_Liotard.jpg|İstanbul, 1740 civarı, Jean-Etienne Liotard
Turkey.Konya066.jpg|Mevlana Müzesi'nde sedirde oturan derviş heykeli
Nischenraum_im_Palast_des_Sultans_von_Meknes_(Eugène_Ferdinand_Victor_Delacroix).jpg|Meknes Sultanı'nın Sarayı'nda Niş Odası, Eugène Delacroix
Kitten among sofa cushions (2010).jpg|Yer sediri

## Ayrıca bakınız
* Divan
*Türk tarzı yatak
*Ayak iskemlesi
* Çekyat
## Kaynakça
João Figueiredo

**João Baptista de Oliveira Figueiredo** (d. 15 Ocak 1918, Rio de Janeiro, Brezilya – ö. 24 Aralık 1999, Rio de Janeiro, Brezilya) Brezilyalı asker ve siyasetçi. Brezilya'nın 30. Devlet Başkanı.

Kendisinden önceki devlet başkanı Ernesto Geisel döneminde Brezilya Gizli Servisi (SNI) başkanı, daha öncesinde de orduda askerdi. Bizzat devlet başkanının kendisi tarafında yerine atandı. 15 Mart 1979 tarihinde yemin ederek göreve başladı. Brezilya Devlet Başkanlığı görevini 15 Mart 1985 tarihine kadar sürdürdü.

Ernesto Geisel'in başlattığı demokratikleşme hareketini sürdürdü ve buna ek olarak genel af ilan etti. Ancak dönemindeki ekonomik kriz dolayısıyla popüler bir başkan olmadı.

Askerî darbe ve diktatörlük altında yaşayan Brezilya halkı 1964 yılından beri devlet başkanlığı için oy verememişti. 1983 yılından itibaren demokrasiye dönüş talepleri arttıysa da seçimlerin gerçekleşmesine karşı çıktı. Kendisini destekleyen Brezilya Ulusal Kongresi 1984 yılında devlet başkanlığı seçimlerinin halk oylaması yoluyla yapılmasını reddetti. Ancak Tancredo Neves'in önderliğindeki muhalefet kongredeki başkanlık seçimlerini kazandı ve Brezilya'nın 31. Devlet Başkanı olmasının yolunu açtı.

15 Mart 1985 tarihinde başkanlık görevini Tancredo Neves'e teslim etti.

24 Aralık 1999 tarihinde, 81 yaşında Rio de Janeiro şehrinde öldü.

## Kaynakça
Gülgûn Feyman

**Gülgûn Feyman** (d. 31 Mayıs 1958, Ankara), Türk haber spikeri.

Babası emekli albay Altan Feyman (1936-2024)’dır. Atatürk Üniversitesi'nden mezun olmuştur. İlk kez Erzurum Radyo ve Televizyonu'nda göreve başlamıştır. Oradan Ankara Radyosu'na tayin olmuştur. Bir Türk Müziği programı olan Hoş Sada isimli programın sunuculuğunu üstlenmiştir. Ümit Aktan ile beraber İyi Haftalar Türkiye isimli sabah programını 4 sene sunmuştur. Daha sonra haber merkezinde görev almaya başlamıştır.

Uzun yıllar TRT'de haber spikerliği yapan Gülgûn Feyman, 1990 yılında özel televizyon kanallarının kurulmasıyla birlikte Star TV, Show TV, tekrar Star TV, BRT, Flash TV gibi önemli kanallarda da spikerlik yapmıştır. Kendisi İstanbul Kadıköy'deki Kuşdili Eğitim Merkezi'nde diksiyon dersleri vermektedir. Bir taraftan okutmanlık da yapan Feyman, Beykent Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu'nda da bir dönem ders vermiştir. Şu anda da görevine İstanbul Aydın Üniversitesi'nde devam etmektedir. Kanal T'de haber spikerliği yapan Gülgûn Feyman kısa bir süre süren bu görevinden de ayrılmıştır. Kanal 99'da Kanal 99 Ana Haber'i sunmuştur. 2012'de Meltem TV'de Faruk Karatay ile birlikte haberi sunmuştur. Feyman birkaç yıl Ulusal Kanal Ana Haber Bültenini sunmuştur. Ardından 6 Temmuz 2021 tarihinde sosyal medya hesabından paylaştığı bir gönderide "Soruyorsunuz neredesin diye. Yayıncılığın son dönemde geldiği durum nedeniyle, ilkelerim, duruşum, aylar önce aldığım kişisel kararım, anlayışım nedeniyle fiili olarak hiçbir TV kanalında çalışmıyorum. Yoruma gerek yok. Kişisel kararım." dedi ve ayrıldığını duyurdu. Bir süre Meltem TV ve Cem TV'de kısa süreli sunuculuk yapan Feyman, 11 Ekim 2021'de Flash TV yeniden kurulduktan bir süre sonra "Gülgûn Feyman ile Beni İkna Et" programını sunmaya başlamıştır. 2015 milletvekilleri seçimlerinde Vatan Partisi tarafından Kocaeli'de 2. sıradan aday olarak gösterilmiştir.

## Filmografisi
* Eşkıya (1996) Rolü: Gülgün Feyman
* Kara Melek (1999) Rolü: Gülgün Feyman
* Üvey Baba (2000) Rolü: Gülgün Feyman
* Son (2002) Rolü: Gülgün Feyman
* Gerçek Kesit (2003) Rolü: Gülgün Feyman
* Kanal-İ-Zasyon (2009) Rolü: Gülgün Feyman

## Çalıştığı TV Kanalları
* 1985-1990: TRT 1
* 1990-1992: Star TV
* 1992-1996: Show TV
* 1993-1996: Cine5
* 1996-2000: Star TV
* 1999-2000: Teleon TV
* 2001-2002: BRT
* 2003-2004: Flash TV
* 2006-2007: Habertürk
* 2007-2008: Bengütürk
* 2009-2009: Cem TV
* 2009-2010: Kanal T (kısa bir süre)
* 2011-2011 Show TV (kısa bir süre)
* 2011-2012: Kanal 99
* 2011-2012: Beyaz TV
* 2012-2013 Meltem TV
* 2013-2014: VTV
* 2014-2015 Ulusal Kanal
* 2015-2015 Business Channel Türk
* 2015-2021: Ulusal Kanal
* 2021-2021 Meltem TV (kısa bir süre)
* 2021-2021 Cem TV (kısa bir süre)
* 2021-2022: Ulusal Kanal
* 2022-2022: Flash TV
* 2022-günümüz: Meltem TV

## Kaynakça
Guanabara Körfezi

**Guanabara Körfezi,** (Portekizce: *Baía da Guanabara*), Brezilya’nın Rio de Janeiro eyaletinde yer alan bir körfezdir.

Körfezin batı sahilerinde Rio de Janeiro şehri, doğu sahillerinde ise Niterói ve São Gonçalo yer alır. Guanabara Körfezi’nde dört farklı şehir yer almaktadır. 412 kilometrekarelik bir alana yayılan ve 143 kilometre uzunluğu ile Guanabara Körfezi, Brezilya’nın en büyük ikinci körfezidir.

Guanabara isminin kökeni Tupi-Guarani dilinden gelmektedir. Bu dilde *goanã-pará* ismi verilmekte olup, gwa: “körfez”, nã: “benzer” ve de ba'ra: “deniz” anlamında gelmektedir. Geleneksel olarak bu tanım "denizin kucağı" olarak çevrilir.

Guanabara Körfezi, maksimum noktalarında en fazla 31 kilometre uzunluğunda ve 28 kilometre genişliğindedi. 1.5 kilometre genişliğindeki geniş ağzı'nın doğu ucuna Papağan'ın Gagası (Portekizce: *Pico do Papagaio*), batı ucuna da Şeker Tanesi (Portekizce: *Pão de Açúcar*) isimleri verilmiştir.

## Kaynakça
Serpentine Gallery

**Serpenti Galerisi** (İngilizce: **Serpentine Gallery**), Londra şehrindeki Hyde Park'ın bir parçası olan Kensington Gardens bölgesinde yer alan bir sanat galerisidir.

Odak noktası modern ve çağdaş sanatlar olan Serpenti Galerisi, bu bağlamda Londra'nın en popüler ziyaret merkezlerinden birisidir. Düzenlenen sergiler, eğitim çalışmaları, mimarlık etkinlikleri ve kamuya açık programlar senede yaklaşık 750.000 ziyaretçiyi kendisine çekmektedir. Tüm bu etkinlikler halka açık olup, ücretsizdir.

1934 yılında inşa edilmiş klasik mimari öğelerine sahip bir çay pavyonunun  (İngilizcesi: tea pavilion), 1970 yılında galeriye çevrilmesi ile kurulmuş olup, ismini yakınlardaki Serpentine Gölü'nden almaktadır. Burada sergiler açmış ünlü sanatçıların başında Man Ray, Henry Moore, Andy Warhol, Paula Rego, Bridget Riley, Allan McCollum, Damien Hirst ve Jeff Koons gelmektedir.

Galerinin zemin katında, Prenses Diana'ya adanmış Ian Hamilton Finlay'ın Peter Coates'in yardımıyla hazırlamış olduğu, sürekli bir sergi yer almaktadır.
 
2006 yılında Serpentine Galerisi. Çin Enerji İstayonu: Bölüm Bir adlı, Çağdaş Çin Sanatları ile ilgili bir sergiyi güney Londra'da yer alan Battersea Enerji İstasyonu'nda düzenlemiştir.

Serpenti Galerisi Büyük Britanya Sanat Konseyi tarafından kurulmuş olup, kurulduğu senelerde çoğunlukla yaz döneminde halka açık sergiler düzenlemiştir. 1991 yılında Julia Peyton Jones'ın galeriye müdür olarak atanmasıyla, galeri oldukça kapsamlı bir bakım çalışmasından geçmiştir.

## Pavyon
Serpentine Galerisi, 2000 yılından beri her sene uluslararası camiada tanınmış mimarlarıdan birisini finanse ederek, galerinin önündeki çim arazide geçici bir pavyon binası tasarlama imkânı vermektedir. Bu şekilde çağdaş mimari uygulamasının orijinal örnekleri, adeta bir açık hava müzesinde olduğu gibi, sergilenme fırsatını bulmaktadır. Pavyonun inşaatının ardından özel film gösterimleri, BBC'nin promosyon çalışmaları düzenlenmektedir.

2000 yılından beri bu mekanda çağdaş mimari anlayışına uygun pavyon tasarlama fırsatı elde etmiş mimarlar şunlardır:

* 2000: Zaha Hadid
* 2001: Daniel Libeskind
* 2002: Toyo Ito 
* 2003: Oscar Niemeyer
* 2005: Álvaro Siza ve Eduardo Souto de Moura
* 2006: Rem Koolhaas
* 2007: Zaha Hadid (esas pavyonun inşasından önce bir çalışması)
* 2007: Olafur Eliasson ve Cecil Balmond
* 2008: Frank Gehry
* 2009: SANAA

## Dış bağlantılar
* '''Serpentine Gallery''' resmi web sitesi* Serpenti Galerisi’ndeki geçici pavyonlar ile ilgili çekilmiş fotoğraflar
* Serpenti Galerisi sanat bilgi bankası 

## Kaynakça
*
169

## Olaylar
### Yere göre
#### Çin
* Saray hadımlarını küçük düşüren Konfüçyüsçü düşünürlerin tutuklanması, öldürülmesi ve başkent Luoyang'dan uzaklaştırılması olayları yaşandı.

#### Roma İmparatorluğu
* İkinci Marcomanni Savaşı: Germen kavimleri Roma İmparatorluğu önlerine dek ilerledi, Raetia ve Moesia eyaletleri saldırıya maruz kaldı.
* Kuzey Afrikalı Moorlar, bugünkü İspanya'yı işgal etti.
* Lucius Verus'un ölümü üzerine Marcus Aurelius Roma İmparatoru oldu.
* Galen Roma'ya döndü.

### Konuya göre
#### Din
* Alypius'un ardından Pertinax Konstantinopolis Patriği oldu.
* Antakyalı Theophilus, Antakya Patriği oldu.

#### Bilim ve sanat
* Lukianos, kaderciliğin saçma olduğu iddiasını ortaya attı.

### Süren olaylar
* Marcomann Savaşları (166-180) devam etti.

### Kurgusal olaylar
* *[[RuneScape]]* adlı bir MMORPG bu yılda geçmektedir.

## Doğumlar
* İmparatoriçe Jingū, Japonya İmparatoriçesi (ö. 269)

## Ölümler
* Lucius Verus, Roma imparatoru (d. 130)
FOMA (anlam ayrımı)

**FOMA** veya **Foma** şu anlamlara gelebilir:

* FOMA, Türk rock müzik grubu
* FOMA, 3G veya Uluslararası Telekomünikasyon Birliği-2000, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği tarafından tanımlanan; *GSM EDGE, UMTS, CDMA2000, DECT ve WiMAX* teknolojilerini kapsayan bir standartlar ailesi
* Foma, Kurt Vonnegut'ın *Cat's Cradle* (*[[Kedi Beşiği]]*) romanında yer alan kurgusal bir dindeki terim
* Serhiy Fomenko, takmaadı "Foma", Ukraynalı müzisyen
* Foma (Rusça özgün adı: Фома Гордеев), Maksim Gorki'nin 1899 yılında yazdığı ilk romanı
Csorvás

**Csorvás** () Macaristan'ın güneydoğu bölgesi Güney Alföld bölgesinde Békés eyaletinin bir kasabasıdır.

## Coğrafya
90.18&nbsp;km² lik bir alanı kapsar ve 2001 sayımına göre 5738 kişilik bir nüfusa sahiptir.

Békés eyaletindeki Csorvás kasabası, 47 nolu ana yolun yanında konumlanır. Kasabanın ilk yazılı kayıtları 1217 yılından gelmektedir fakat Csorvás 1857 yılında bağımsız bir yerleşme oldu. Kasaba simetrikal bir düzene sahiptir ve tarihinde üç defa yeniden inşa edildi. Kazılar sırasında arkeologlar, Árpád'lar dönemine ait kilise harabelerini buldular.

Kasabanın gelişmesi onun Macar, Slovak ve Romen yerleşimcilerinin yetenek ve çalışkanlığıyla sağlanır. O zamanda tarım öncelikli endüstriydi ve yerleşimcilerin hakim olan üretrimleri buğday, mısır, domuz ve sığır yetiştiriciliğiydi.

1871 yılında Nagyvárad-Fiume demiryolunun ulaşmasıyla Csorvás, tarımsal üretimin ana taşıma merkezi haline geldi. 1970 yılında Csorvás, tüm alandaki oturanlarına kolayca su ve doğal gaz elde edebilmeleri için gelişmiş altyapısı ve kanalizasyonlarıyla geniş bir köy idi.

## Kaynakça
Mungo Park

**Mungo Park** (1771 - 1806) İskoç doktor ve kâşiftir. Afrika kıtası ve Nijer Nehri ile ilgi önemli keşiflerde bulunmuştur. 

## Afrika'ya keşif

1794 yılında, Nijer Nehrinin kaynağını bulmak ve nehrin, denize mi yoksa göle mi döküldüğünü öğrenmekle görevlendirildi. Emrindeki adamlar ile, 1795 yılının Mayıs ayında İngiltere'den gemiyle ayrıldı. İki ay sonra, Gambiya'da Pisania'ya vardı. Burada birkaç ay boyunca kaldı. Kaldığı sürece, keşif esnasında zorlanmamak için Afrika dilleri üzerine çalıştı. Aralık 1795'te, Afrika'nın içine yolculuğa başladı.

Mungo Park, keşif esnasında sürekli not tutmaya ve onları korumaya özen göstermiştir. Bu sayede, hakkında geniş bilgiye sahibiz. Notlarına göre; yolculuğun başında, her şey yolunda gitti. Park, her gittiği yerde konukseverlik ile karşılandı. Ancak, daha da ileri gitmesi gerekiyordu. Bundan korkan yardımcıları, bunu reddetti. Park, tam olarak bilmediği bu coğrafyada yolculuğuna devam etti. Nijer Nehri'ne yaklaştıkça, insanlar vahşileşiyordu. Eşyaları çalındı. Adamları da ya ölmüş ya da kaçmıştı. Yanında sadece atı, elbiseleri ve notları kalmıştı. Daha sonra, atlılarca tutsak edildi. Tutsaklığında, dört ay boyunca bir çölün ortasındaki ıssız bir kulübede kaldı. Kötü koşullardaydı. Nihayet, 1796 yılının Haziran ayında bir gece kaçmayı başardı. Ancak, kaçtığında keşfinden vazgeçmedi ve Nijer Nehri'ne doğru yol aldı. Bir ay sonra, Nijer Nehri'ni gördü. Buna çok sevinen Park, nehrin doğuya aktığından emin oldu.

## Talihsiz bir sefer

Park, notlarının tamamını özenle korudu. İskoçya'ya döndükten sonra notlarından yararlandı ve "Afrika'nın İç Bölgelerine Yolculuk" adlı bir kitap yazdı. Kitabı kısa zamanda çok sattı. Kitabından elde ettiği gelirleriyle yeniden yolculuk yapmaya karar verdi. Ne var ki bu yolculukta öldürülecekti.

Park, Afrika'dan o kadar çok etkilenmişti ki tekrar geri dönmek istiyordu. Kitabından elde ettiği gelirlerle tekrar dönüş için gerekli parayı topladı. Ocak 1805 olduğunda, tekrar Nijer Nehri'ne yolculuk başladı. Pisania'ya vardı. Bu sefer yanında 30 asker, 10 Avrupalıdan oluşan daha kalabalık bir ekip vardı. Ancak, yolculuk daha başından ters gitti. Yağış mevsimi olmasına karşın Park yola çıkmak istiyordu. Nijer'e vardıklarında nehir kabarmış ve 29 üyesi aşırı yorgunluktan, hastalıktan ölmüştü.

Nehir güneye kıvrılıp Atlas Okyanusuna yöneldiğinden, Park devam etmeye kararlıydı. Sansading'de bulduğu iki eski kanoyu birleştirerek Nijer Nehri'nden ilerleyip denize ulaşmak niyetindeydi. Ama artık ekipte yalnızca 9 kişi kalmıştı. Bitkin ekip, nehrin başlangıcından 805&nbsp;km. uzaklıkta bulunan güçlü akıntı bölgesi Boussa'ya vardığında bölge savaşçılarının saldırına uğradılar. Saldırıda yenik düşen Park ve adamları nehre düşerek boğuldular.

## Kaynakça
* TÜBİTAK Popüler Bilim Kitaplığı *"Kaşifler"* s.8
ICD-10, A75-A79: Riketsiyozlar

**ICD-10, A75-A79: Riketsiyozlar**, ICD-10'un güncel (2007) sürümünde A75'ten A79'a kadar kodlanmış ve topluca "Riketsiyozlar" olarak adlandırılmış hastalık grubudur.
Riketsiyaların neden olduğu hastalıkları, toplam dört hastalık bloğunda derlenmiş olarak içerir.

Bu grup, ICD-10, Bölüm 1 (A00-B99): Belirli enfeksiyöz ve parazitik hastalıklar kategorisine dahildir.

## Hastalık blokları
* Bazı hastalık adlarına eklenen "*BTT*" kısaltmasının açılımı "Başka Türlü Tanımlanmamış"tır ve ICD-10'un İngilizce metinlerinde izlenen "NOS *(not otherwise specified)*" ifadesinin karşılığıdır.

## Kaynakça
Ksenofon Zolotas

**Ksenofon Zolotas** (; 26 Mart 1904 – 10 Haziran 2004), Yunanistan eski başbakanı (1989-90) ve ünlü ekonomist.

## Yaşam öyküsü
1904 yılında Atina'da dünyaya gelen Zolotas, Atina Üniversitesi'nde ekonomi öğrenimi gördü. Daha sonra Paris ve Leipzig kentlerinde bu alandaki çalışmalarına devam etti. Kökleri devrim öncesi Rusya'sına dayanan zengin bir kuyumcu ailesinin evladı olan Zolotas, 24 yaşında Atina Üniversitesi'ne Ekonomi Profesör olarak atandı. 1967'de yapılan ihtilal sonrası askeri rejimi protesto amacıyla istifa edene kadar bu görevde tam 40 yıl bulundu. 1946 yılında Birleşmiş Milletler Yardım ve Rehabilitasyon Kurumu Yönetim Kurulu Üyeliği'ne seçildi. Uluslararası Para Fonu ve diğer birçok önemli kurumda üst düzey görevli olarak bulundu (1946-1981).

Zolotas, Yunanistan Merkez Bankası'nda yönetim kurulu başkanı olarak 1944-1945 yılları ile 1955-1967 yılları arasında arasında görev yaptı. 1967 yılında askeri rejimi protesto maksadıyla bu görevinden ayrıldıktan sonra üçüncü defa 1974-1981 yıllarında aynı görevde bulundu. Yunanistan ve uluslararası ekonomik konularda birçok eserler yayınladı. Ekonomi alanında ılımlı olmasının yanı sıra mali denetim ve paranın istikrarından yana bir tavır sergiledi. Yaptığı İngilizce konuşmalarda Yunancanın İngilizceye katkılarını göstermekle de ayrıca ün salmıştır.

## Siyasi yaşamı ve kriz dönemi başbakanlığı
1989 Haziran ayında yapılan seçimler istikrarsızlığı beraberinde getirmiş ve iki büyük partinin liderleri koalisyon kurmaktan kaçınıp tek başına iktidar isteğiyle ikinci bir seçimi tertiplemişti. Ancak Kasım 1989 tarihinde yapılan seçimler yine aynı sonucu vermiş ne Andreas Papandreu ne de Konstantin Mitsotakis istediğini alabilmişti. Bunun üzerine tekrar bir erken seçimi arzu eden iki lider yaptıkları mutabakat sonucu, Zolotas'ın bağımsız başbakan olarak geçici hükûmeti kurmasını ve erken seçimlere kadar bu hükûmetin görevde bulunmasını taahhüt altına almışlardı. Böylece ömrünün sonbaharında 85 yaşında bulunan Zolotas, Cumhurbaşkanı Sartzetakis tarafından Başbakan olarak atandı. Bununla beraber hem Yunanistan tarihinin hem de Dünya Siyaset Tarihi'nin en yaşlı Başbakanı olarak and içen Zolotas Nisan 1990 seçimlerini düzenlemiş ve bu seçimleri sadece 1 milletvekili farkla kazanan Miçotakis'e Başbakanlığı devrederek siyaset hayatını noktalamıştır.

Tam bir işkolik olarak adlandırılan Zolotas, aynı zamanda coşkulu bir kış yüzücüsüdür. Zolotas 90'lı yaşlarına kadar yıl boyunca her sabah yüzmesiyle bilinmektedir.

## Kaynakça
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (film)

***Dokuzuncu Hariciye Koğuşu***, Peyami Safa'nın aynı adlı eserinden uyarlanan, yönetmenliğini Nejat Saydam'ın yaptığı, başrollerini Hülya Koçyiğit ve Kartal Tibet'in paylaştığı 1967 yılı yapımı Türk filmi.

## Oyuncu listesi
* Kartal Tibet - Burhan
* Hülya Koçyiğit - Nüzhet
* Muzaffer Tema - Ragıp
* Aliye Rona - Aliye
* İbrahim Delideniz - Nazım
* Müşerref Çapın - Sabiha
* Renan Fosforoğlu - Doktor
* Asım Nipton - Doktor
* İsmail Varol
* Necabettin Yal - Doktor
* Lamia Yal
* Faruk Eker
* Yazuz Selekman
* Baykal Kent
* Güngör Sinanoğlu
* Savaş Tuga
* Şener Şen

## Kaynakça
Chu

**Chu hanedanlığı** () (MÖ 1030-223) Çin felsefesinin altın çağıdır. İlk yüzyılları boyunca, çoğu Kuzey Çin'deki Sarı Nehir vadisinin etrafında gruplanmış olan çok sayıda küçük devlet, kabaca Orta Çağ Avrupa'sındaki feodal sisteme benzer şekilde Chu kraliyet ailesine ortak bağılılık bağlarıyla birbirlerine bağlandı. Ancak, zaman ilerledikçe bu feodal sistem, Chu kraliyet gücünün gözden kaybolmasına, bağımsız devletler arasındaki sürekli artan keskin savaşa ve diğer şiddetli siyasi, toplumsal ve ekonomik karışıklıklara yol açacak şekilde, tedricen dağıldı. Bir takım insanların karşılaştıkları problemlere cevap bulma çabaları, söz konusu çağın kültürel ihtişamını meydana getiren ilk Çin organize felsefi düşüncenin orta çıkmasına sebep oldu. Konfüçyüs (MÖ 551-479), bu felsefecilerin en eskisiydi ve o, birbirinden önemli ölçüde farklı düşünce okullarına mensup bir grup başka felsefeci tarafından takip edildi.

Han Hanedanı ile verdiği savaşlar sonunda MÖ 223 yılında yıkıldı.

## Ayrıca bakınız
* Julu Muharebesi
Süleyman Genç

**Süleyman Genç**, (1944, Gölyayla, İkizdere, Rize, 3 Kasım 2022, Bursa), Türk siyasetçi.

Erzincan Askerî Lisesi'ni bitirdi. 20 - 21 Mayıs Olayları sonucunda Harp Okulu'ndan atıldı. 1968 yılında İzmir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ni bitirmiştir. 1963 yılından itibaren öğrenci örgütlerinde aktif rol oynamış ve çeşitli görevlerde bulunmuştur. 1965 yılında Türkiye Milli Talebe Federasyonu'nun Ege Bölge Temsilciliğini yapmış ve CHP İzmir İl Gençlik Kolları Başkanlığı, Sosyal Demokrasi Dernekleri Federasyonu Onur Kurulu Üyeliği görevlerinde bulunmuştur. 1970 Mart'ında CHP Gençlik Kolları Genel Başkanlığına atanmış, 2 - 3 Temmuz 1970 tarihinde yapılan CHP Gençlik Kolları 6. Kurultayı'nda yeniden Gençlik Kolları Genel Başkanlığına seçilmiştir. 1972 yılında yapılan CHP 21. Olağan Kurultayı'nda Parti Meclisine seçilmiş, 1973 yılında da İzmir Milletvekili olarak meclise girmeyi başarmıştır. CHP içerisinde sol kanadın önde gelen isimlerinden birisi olan Süleyman Genç, 1977 yılında yapılan seçimlerde İzmir Milletvekili olarak yeniden meclise girmiş, ancak 12 Eylül Darbesi'yle birlikte Zincirbozan'a gönderilerek, bu görevine son verilmiştir.

## Kaynakça
Hardy teoremi

Matematikte **Hardy teoremi**, karmaşık analizde holomorf fonksiyonların büyüme davranışlarıyla ilgili bir sonuçtur.

Karmaşık düzlemdeki orijin merkezli ve *R* yarıçaplı açık daire üzerinde tanımlı, sabit olmayan holomorf bir  f\   fonksiyonu alalım. f\  'yi kullanarak yeni bir

:I(r) = \frac{1}{2\pi} \int_0^{2\pi}\! \left| f(r e^{i\theta}) \right| \,d\theta 	

fonksiyonu tanımlarsak, o zaman Hardy teoremi I 'nın 0 aralığı üzerinde mutlak artan ve logaritmik dışbükey olduğunu ifade eder.

## Ayrıca bakınız
* Maksimum ilkesi (karmaşık analiz)
* Hadamard üç çember teoremi

## Kaynakça
* John B. Conway. (1978) *Functions of One Complex Variable I*. Springer-Verlag, New York, New York.
Dıraç (il)

**Dıraç İli** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Akçahisar ve Dıraç ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Dıraç şehridir. İl kuzeyde Leş, doğuda Debre, güneyde Tiran illerine komşudur.
Elbasan (il)

**Elbasan ili** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Elbasan, Grameç, Libraş ve Peklin ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Elbasan şehridir. İl kuzeyde Debre, güneydoğuda Korice, güneyde Berat, güneybatıda Fier ve kuzeybatıda Tiran illerine komşudur.
Ayrıca türk mutfağında bulunan Elbasan Tava bu bölgeye aittir. Türk mutfağına da Osmanlı zamanında girmiştir.
Minga Guazu

**Minga Guazu** (İspanyolca: Minga Guazú), Paraguay'da bir şehir. 2009 yılında nüfusu 60.719 kişidir.
Fier (il)

**Fier İli** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Fier, Loşna ve Malkasra ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Fier şehridir. İl kuzeyde Tiran, kuzeydoğuda Elbasan, doğuda Berat, güneydoğuda Ergiri ve güneyde Avlonya illerine komşudur.
Debre (il)

**Debre İli** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Bulqiza, Debre ve Mat ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Piskopoya şehridir. İl kuzeyde Kökes, doğuda Tiran, doğuda Leş, güneyde Elbasan, batıda Dıraç illerine komşudur.
Berat (il)

**Berat ili** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Berat, Kuçova ve İskarapar ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Berat şehridir. İl kuzeyde Elbasan, doğuda Korice, güneyde Ergiri, batıda Fier illerine komşudur.
Konstandinos Stefanopulos

**Konstantin Stefanopulos** (, d. 15 Ağustos 1926, Patras - ö. 20 Kasım 2016, Atina), Yunan siyasetçi. Yunanistan Cumhuriyeti'nin 5. Cumhurbaşkanı.

1926 yılında Patras kentinde dünyaya geldi. Patras Saint Andrew Lisesi'ni bitirdikten sonra Atina Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu. 1954-1974 yılları arasınde Patras Barosu üyesi olarak bulundu. 1958 yılında siyasete atıldı. 1964 yılında milletvekili seçildi. Yeni Demokrasi Partisi'nden askeri rejim sonrası 1974, 1977, 1981, 1985 yıllarında tekrar milletvekili seçildi. 1981-1985 yılları arasında Meclis Başkanlığı ve Meclis Sekreterliği görevlerini üstlendi.

1974 yılında Yunanistan'ın demokrasiye geçişi sonrası Konstantin Karamanlis'in kurduğu milli birlik hükûmetinde Ticaret Bakan Yardımcılığı görevine getirildi. Daha sonraki 7 yıllık süre zarfında İçişleri Bakanlığı (1974-76), Sosyal İşler Bakanlığı (1976-77) ve Devlet Bakanlığı (1977-81) görevlerini üstlendi. 1985 Ağustos ayında partisinden istifa ederek Demokratik Reform Partisi'ni kurdu. 1989 yılında yapılan seçimler sonucu bu partiden Atina milletvekili olarak seçildi ve 1994 yılında parti dağılıncaya kadar genel başkanlığı devam etti.

## Cumhurbaşkanlığı
1995 yılında yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde Antonis Samaras'ın Politik İlkbahar Partisi tarafından aday gösterildi ve bu adaylığını iktidardaki PASOK destekleyince 3.turda 181 oyla Cumhurbaşkanı seçildi. 5 yıllık süresi 2000 yılında dolduysa da tekrar aday oldu ve ilk turda 298 milletvekilinin 269'unun oyunu alarak tekrar Cumhurbaşkanı seçildi. 12 Mart 2005 tarihinde görevi Karolos Papulyas'a devretti.

Cumhurbaşkanı olarak düşük bir profil çizmesine rağmen görevine sadakati ve bütünleştirici yaklaşımı takdir edildi. İkinci döneminde 2004 Atina Olimpiyatları'nın açılışını yapması ve bu olimpiyatlarda Eski Kral II. Konstantin'i Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda ağırladı. Birçok kurumdan ödül almasının yanı sıra Yunanistan'ın birçok kenti tarafından kendisine fahri hemşerilik unvanıyla taltif edildi.

## Ölümü
Konstantinos Stefanopulos 17 Kasım 2016'da zatürre teşhisi ile hastahaneye kaldırıldı. 20 Kasım 2016'da başkent Atina'da çoklu organ yetmezliği nedeniyle 90 yaşında hayatını kaybetti.

## Kaynakça
Æon Flux

**Æon Flux**, Karyn Kusama'nın yönetmenliğini yaptığı, 2005 yılı yapımı bir ABD filmidir.

## Konusu
Bir salgın sonucu insanların öldüğü ve öldürüldüğü 2415 yılında, insanlar dünyanın küçük bir yerinde duvarlar arasında yaşamaktadır. Ailesinin hükûmet ajanları tarafından öldürülmesi nedeniyle onlara karşı bir grupla çalışan Aeon, onları öldüreceğine yemin etmiştir. Fakat gerçek, görünenden ibaret değildir. Aeon gerçek ve yalan kavramını ayırt etmeye başladığı anda Aeon'u zor durumlar bekliyordur. Ve Aeon hayatının, bugününden ve hatırladığı geçmişinden ibaret olmadığını öğrenecektir.

## Oyuncular
* Charlize Theron, Æon Flux
* Marton Csokas, Trevor Goodchild
* Jonny Lee Miller, Oren Goodchild
* Sophie Okonedo, Sithandra
* Frances McDormand, Handler
* Pete Postlethwaite, Keeper
* Amelia Warner, Una Flux
* Ralph Herforth, Gardenar
* Caroline Chikezie, Freya
* Nikolai Kinski, Claudius
* Paterson Joseph, Giroux
* Yangzom Brauen, Inari

## Ayrıca bakınız

* Distopik filmler listesi
Amerikan Üniversitesi

**Amerikan Üniversitesi** şu anlamlara gelebilir:

* Amerikan Üniversitesi (Paraguay), 1994 yılında Paraguay'da kurulan bir yükseköğretim kuruluşu.
* Afganistan Amerikan Üniversitesi, Afganistan'ın ilk özel üniversitesi.
* Beyrut Amerikan Üniversitesi, Amerikalı misyoner Daniel Bliss tarafından 1866'da Suriye Protestan Koleji adıyla Beyrut'ta kurulan ve 1920'de adı Beyrut Amerikan Üniversitesi olarak değiştirilen eğitim kurumu.
* Ermenistan Amerikan Üniversitesi, 1991 yılında Ermenistan'ın Erivan şehrinde kurulan bir mezhebe bağlı olmayan özel üniversite.
* Girne Amerikan Üniversitesi, 1985'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kurulmuş olan özel üniversite.
* Orta Asya Amerikan Üniversitesi, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek şehrinde bulunan bir üniversite.
Rasaiah Parthipan

**Rasaiah Parthipan**, **Lt. Col. Thileepan** olarak bilinir. LTTE politik kanadının bir üyesidir. Hindistan Barış Gücü 'nün Jaffna'ya yaptığı operaasyon sırasında yaptığı açlık grevi nedeniyle öldü. Gerçek adı Rasaiah Parthipan'dır ve Sri Lanka Jaffna'da doğdu. Babası Rasaiah öğretmendi. Annesini çocukken kaybetti ve babası tarafından büyütüldü. Jaffna Hindu College'nin popüler bir öğrencisiydi.
## Dipnotlar
Ergiri (il)

**Ergir** veya **Ergirikasrı ili** (, ) Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Ergiri, Permedi ve Tepedelen ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Ergiri şehridir. İl kuzeyde Berat, doğuda Görice, batıda Avlonya, kuzeybatıda Fier illerine komşudur.

İlde Osmanlı zamanından kalan ve Bektaşi tarikâtına ait olan Melan Tekkesi bulunmaktadır.
Görice (il)

**Görice İli** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Devoll, Kolonya, Görice ve Pogradaş ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Görice şehridir. İl batıda Berat, kuzeybatıda İlbasan, güneybatıda Ergiri illerine komşudur.
Kökes (il)

**Kökes ili,** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Has, Kökes ve Tropoja ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Kökes şehridir. İl güneyde Debre, güneybatıda Leş, batıda İşkodra illerine komşudur.
Leş (il)

**Leş** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Kurbin, Leş ve Merdita ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Leş şehridir. İl kuzeyde İşkodra, kuzeydoğuda Kökes, güneydoğuda Debre, güneyde Dıraç illerine komşudur. Arnavutluk'ta Katolik inancının en yüksek oranda olduğu ildir.

## Kaynakça
İşkodra (il)

**İşkodra İli** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. İşkodra, Malësi e Madhe ve Puka ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise İşkodra şehridir. İl doğuda Kökes, güneyde Leş illerine komşudur.

## Kaynakça
Tiran (il)

**Tiran ili** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Kavalye ve Tiran ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise aynı zamanda Arnavutluk'un başkenti olan Tiran şehridir. İl kuzeyde Dıraç, kuzeydoğuda Debre, güneybatıda Elbasan, güneyde Fier illerine komşudur.
Avlonya (il)

**Avlonya ili** () Arnavutluk'un 12 ilinden birisidir. Avlonya, Delvine ve Ayasaranda ilçelerinden oluşur. İlin merkezi ise Avlonya şehridir. İl kuzeyde Fier, doğuda Ergiri illerine komşudur.
Topakev

**Topakev**, (Topağev ya da Türkmen Çadırı) göçerler tarafından yaygın olarak kullanılan, üstü keçe kaplı taşınabilir çadır türü barınağıdır.

## Özellikleri
İskeleti, kabuğu soyularak kurutulmuş genç çam ağaçlarından yapılır. İskeleti oluşturan ağaçlar, kolon adı verilen örme iplerle birbirine bağlanır. Üzeri koyun yününden yapılan keçe ile örtülür. Keçenin özelliği nedeniyle kışın soğuğa yazın sıcağa dayanıklı olup, çok kısa sürede sökülüp takılabilmektedir. Çatısı kubbe biçiminde olup, destek gerekmemektedir.

Topakev benzeri görev gören ve aynı topluluklarda kullanılan "Karaçadır" ve "Alayçık (Aleyçik/Alaycık)" adı verilen barınaklar da kullanılmaktadır. Bu iki barınağında Topakev ve birbirine göre benzerlikleri ve farklılıkları vardır. Topakev keçeden yapılan daha detaylı bir çadır olup, aleyçik ise kamış ve sazlardan yapılmaktadır. Yayla geleneğini sürdüren konar göçerlerden maddi durumu iyi olanlar topakev kurarken diğerleri aleyçiği tercih etmişlerdir.

## Kullanılan bölgeler
Moğolistan, Afganistan ve Orta Asya'daki diğer Türk boylarında rastlanmaktadır. Türkiye'de ise konar-göçer yörük ve türkmen aşiretlerinin olduğu bölgelerde değişik adlarla anılmaktadır.

## Kaynakça
Arya (anlam ayrımı)

**Arya** şu anlamlara gelebilir:
* Arya, opera eserinde, solistlerden birinin orkestra eşliğinde söylediği, genellikle kendi içinde bütünlüğü olan şarkı
* Arya (halk), M.Ö.1800'lü yıllarda İç Asya çevresinden Hindistan'a gelen bir topluluk
Devrimci

**Devrimci**, devrime etkin biçimde katılan ya da onu destekleyen kişidir. Ön ad olarak kullanıldığında ise, toplum ya da insan davranışı üzerinde derin etkiler bırakan olguları belirtir.

## Direnişçi-devrimci
Direnişçi-devrimci "baskı altındaki topluluk, toplum veya halkların bu baskıya karşı koyarak mevcut sistemi yıkma ve bunun yerine yeni bir sistem yaratma çabası" olarak tanımlanmaktadır. Sistemin ne ve nasıl olacağı direnişçi-devrimci duruş tarafından değil, söz konusu kişi ya da kişilerin yapacağı direniş ve yaratacağı devrimin karakteri tarafından belirlenmektedir. *Devrimci* sözcüğü çoğu kez Marksist-Leninistler, komünistler ve sosyalistler ile özdeşleşmiştir lakin mevcut sistemin yerine farklısını tesis etmek isteyen anarşistler, demokratlar, faşistler, İslamcılar, liberaller, liberteryenler, milliyetçiler ve cumhuriyetçiler için de kullanılır.

## Galeri

Dosya:Robespierre.jpg|Fransız İhtilali liderlerinden Maximilien Robespierre
Dosya:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|Che Guevara: Küba gerillaları ile enternasyonalist gerillaların lideri ve devrimci
Dosya:Atatürk Smokinli.png|Laik Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk
Dosya:Fidel Castro - MATS Terminal Washington 1959.jpg|Fidel Castro, Küba Devriminin önderidir. 1959-1976 Küba Başbakanı, 1976-2008 yılları arasında devlet başkanlığı yapmıştır.16 Ekim 1953'te Santiago'daki Küba Yüksek Mahkemesi'nde yapılan yargılamada **Sayın yargıç siz beni mahkûm edin! [[Tarih beni beraat ettirecektir|Tarih beni haklı çıkaracaktır!]]** (*La Historia Me Absolvera) bu ünlü savunmanın sahibidir*
Horaşad

**Horaşad** (Farsça: **خراشاد**), İran'ın doğusunda, Güney Horasan Eyaleti'nde kasaba.

Kasabanın adı *Horaşad-Hurşid*, Pehlevi dilinde güneş anlamına gelir. Kasaba güzel doğası ve yetiştirdiği önemli kişilerle bilinir. Nüfusu 1.000 civarındadır. İdari olarak Birjand Şehristanı'na bağlıdır.

Horaşad, eyaletin merkezi Birjand'ın 24&nbsp;km güneydoğusunda bulunur. Köy, deniz seviyesinden 2.064 m  yukarıda, Bagheran Dağları içinde, kendi adıyla anılan bir vadide kuruludur. Soğuk kışları ve serin yazları vardır.

Köyde İran'da ve dünya çapında tanınmış bazı şahsiyetler yetişmiştir. Bunlar arasında  Dr. Mohammad Ismail Rezvani (Tarih profesörü), Dr. Mohammad Reza Hafeznia (Profesör), Morteza Hassanpour (İran'ın ilk erkek hemşiresi), Dr. Ghazanfar Forouzanfar (siyasetçi), Dr. Homayun Hadavinia (Profesör, Kingston Üniversitesi), Dr. M. Khorashadizadeh (Birjand Üniversitesi) sayılabilir. Ayrıca İran, ABD ve Birleşik Krallık üniversitelerinde görev yapan 60'tan fazla profesör de burada doğmuştur.

## Dış bağlantılar
* Horaşad hakkında geniş bilgi
Deniz Arman

**Deniz Cemal Arman** (2 Mayıs 1961, Ankara - 24 Ocak 2025, İstanbul), Türk gazeteci ve haber koordinatörüdür.

## İlk yılları ve eğitimi
Deniz Arman, Kırım'dan İstanbul'a göç eden bir ailenin tek çocuğu olarak 2 Mayıs 1961 tarihinde Ankara'da doğdu. Babası gazeteci Ülkü Arman, annesi ise Sevinç Arman'dır. İlköğrenimini Çankaya İlkokulu'nda aldıktan sonra 1979'da TED Ankara Koleji'nden mezun oldu. Üniversiteye Orta Doğu Teknik Üniversitesinde başladı fakat yatay geçiş yaparak İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde lisans eğitimini tamamladı.

## Kariyeri
Gazetecilik kariyerine 1985'te *[[Milliyet (gazete)|Milliyet]]* gazetesinde başladı. 1991'de Milliyet'ten ayrılıp Show TV'ye geçti. Show TV'de ilk kez anchorman (ana haber sunucusu - baş sunucu) olarak haber sunmaya başladı. Bu görevle 1996 yılında Gülgün Feyman'la birlikte Star TV'ye geçti. 1999 yılında Star TV'den ayrıldı ve hem Show TV'ye geri döndü hem de *[[Akşam (gazete)|Akşam]]* gazetesine geçti. 2000 yılında Show TV'den ve *[[Akşam (gazete)|Akşam]]* gazetesinden ayrılarak Habertürk TV'ye geçti. 2003 yılında Habertürk TV'den ayrılıp *Vatan* gazetesine geçti. 2004 yılında *[[Vatan (gazete, 2002)|Vatan]]* gazetesinden ayrılıp tekrar Star TV'ye döndü. 2005 yılında Kenan Işık'ın gelmesi üzerinde Star TV'den ayrıldıktan sonra Kanal D'de hafta sonu haber sunucusu oldu. Kanal D hafta sonu haberlerini sunan Deniz Arman, 2010 yılında görevden alındı. 2012 yılında tekrar Kanal D'ye dönerek Haber Genel Yayın Yönetmeni oldu. Kanal D Haber'deki tenkisat depremi sonucunda 6 Kasım 2014'te işine son verildi. Deniz Arman bir dönem BJK TV'de de görev almıştır.

## Özel hayatı ve ölümü
1985 yılında üniversite yıllarından tanıştığı Bercis Gülerman ile evlenen Arman'ın 1991 doğumlu bir oğlu oldu. 24 Ocak 2025'te akciğer kanseri tedavisi gördüğü Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde 63 yaşında hayatını kaybetti. 25 Ocak 2025'te Beşiktaş Vişnezade Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

## Rol aldığı filmler ve diziler
* *[[Cumhurbaşkanı Öteki Türkiye'de]]* (2004) Rolü: Başbakan

## Çalıştığı Gazeteler
* 1985-1991: *[[Milliyet (gazete)|Milliyet]]*
* 1999-2000: *[[Akşam (gazete)|Akşam]]*
* 2003-2004: *[[Vatan (gazete, 2002)|Vatan]]*

## Çalıştığı TV kanalları
* 1991-1996: Show TV
* 1996-1999: Star TV
* 1999-2000: Show TV
* 2000-2003: Habertürk TV
* 2004-2005: Star TV
* 2005-2010: Kanal D
* 2012-2014: Kanal D (Haber Genel Yayın Yönetmeni olarak)

## Kaynakça
Walter Frentz

**Walter Frentz** (d. 21 Ağustos 1907 - ö. 6 Temmuz 2004), Alman kameraman, film yapımcısı ve fotoğrafçı. Heilbronn'da doğmuştu. Almanya'da Nazi Rejimi esnasında, Leni Riefenstahl için bir kameraman olarak çalıştı; 1939'dan 1945'e kadar Alman diktatör Adolf Hitler'i kapsayacak şekilde Nazi Almanyası'nın liderlerinin fotoğrafını çekmek ve film çekmekle yakından ilgilendi. 2004'te 96 yaşında Überlingen'de öldü.

## Kaynakça
Dévaványa

**Dévaványa**  Macaristan'ın güneydoğusunda Güney Alföld bölgesi içinde Békés eyaletinin kuzey yönünde bir kasabadır.

## Coğrafya
Békés, 216.73&nbsp;km² lik bir alanı kapsar ve 2008 yılına göre 8273 kişilik bir nüfusa sahiptir.
Elek (Macaristan)

**Elek** () Macaristan'ın güneydoğu Güney Alföld bölgesinde Békés eyaletinin bir kasabasıdır.

## Coğrafya
Elek, 54.94&nbsp;km² lik bir alana sahip olup, 2002 verilerine göre 5567 kişilik bir nüfusa sahiptir.

## Tarih
* ilk bahsedilme 1232
* 1566-1696 Osmanlı yönetimi (Avrupa'da Osmanlı savaşları)
* 1724 Alman kolonistlerin yerleşimi (hakim olarak Franken bölgesinden)
* 1739 Veba
* 1894 artesian aquifer
* 1920 Elek, Triyanon Antlaşması ile sınır kasabası olur.
* 1946 Alman yerleşimcilerin Kovulması

## Uluslararası ilişkiler

### İkiz kasabalar ve kardeş şehirler
Elek aşağıdakilerle ikiz dir:

, (1992)

, (1990)

, (1997)

, (1994)

, (1992)

, (1992)

, (1996)
Andreas Zaimis

**Andreas Zaimis** (; 1791-1840), Yunan siyasetçi.

Eski başbakanlardan Thrasivulos Zaimis'in babası, Aleksandros Zaimis'in büyükbabasıdır. Kuzey Peloponnesos bulunan Kalavrita'da doğdu. Yunan İsyanı'nın liderlerindendir. Savaş sırasında kurulan geçici Yunan hükûmetine başkanlık etmiştir.

## Kaynakça
Aç Gözünü

**Aç Gözünü** şu anlamlara gelebilir:

* Aç Gözünü (film), Alejandro Amenábar'ın yönettiği 1997 tarihli film. Özgün adı Abre los ojos. 
* Aç Gözünü (şarkı), Füsun Önal şarkısı.

;Yakın anlamlı olanlar:
* Aç Gözünü Adamım, Nükhet Duru'nun kaset olarak çıkmış albümü.
* Aç Gözünü Memet, 1974 tarihli Türk filmi.(Sinema afişinde "Memet" olarak yazılıdır, bazı kaynaklarda "Mehmet" olarak geçer)