2022 Oslo saldırısı

25 Haziran 2022'de Norveç'in başkenti Oslo'da üç bölgeye düzenlenen silahlı saldırıda iki kişi öldü, 21 kişi de yaralandı. Polis, silahlı saldırının Norveç Cinsel ve Cinsiyet Çeşitliliği Örgütü'nün Oslo şubesinin ev sahipliği yaptığı yerel LGBT onur etkinliği Oslo Pride'ı hedef aldığına inanıyor. Polis, Norveç vatandaşlığına kabul edilmiş İranlı Zaniar Matapour'u tutukladı. Matapour, cinayetle, cinayete teşebbüsle ve terörizmle suçlanıyor. Bu saldırı, polis tarafından İslami terör eylemleri olarak değerlendiriliyor. Saldırılar, 2011 Utøya saldırısından bu yana Norveç'te ateşli silahla yapılan ilk toplu saldırı oldu.

## Saldırılar
Silahlı saldırı, Oslo'da planlanan Onur Yürüyüşü'nden bir gece önce, Norveç Cinsel ve Cinsiyet Çeşitliliği Örgütü'nün Oslo şubesinin ev sahipliği yaptığı yerel LGBT onur etkinliği Oslo Pride ile ilişkili yerlerde gerçekleşti. İlk saldırı, popüler bir gey bar ve gece kulübü olan London Pub'da meydana geldi. Bir görgü tanığına göre, fail ateş etmeye başlarken " *[[Tekbir|Allahu Ekber]]* " diye bağırdı. Fail daha sonra, Per på hjørnet bar ve bir restoranın paket servisi alanı dahil olmak üzere yakındaki iki yere daha gitti. Kazada 2 kişi öldü, 21 kişi yaralandı, 10'u ağır, 11'i hafif yaralandı. Polis yerel saat olarak 1:15'te arandı ve dakikalar sonra geldi. Zanlı, saldırılardan 5 dakika sonra gözaltına alındı. Saldırı sırasında barın bodrum katında seksen ila 100 kişi saklandı, yaralılar barın içinde ve dışında yatıyordu ve polis olay yerini "kaotik" olarak nitelendirdi.

Eskil Pedersen'e göre, kendisi de dahil London Pub'da bulunanların çoğu, yerli terörist Anders Behring Breivik'in saldırısı sırasında Utøya'daydı .

## Şüpheli
42 yaşındaki Norveçli İranlı Zaniar Matapour olarak tanımlanan şüpheli cinayet, cinayete teşebbüs ve terör eylemleriyle suçlanıyor.

25 Haziran'da düzenlediği basın toplantısında polis, saldırının LGBT karşıtı nefretten kaynaklanıyor olabileceğine ve saldırganın Oslo Pride'ı hedef almayı amaçladığına inandıklarını söyledi. Norveç, sosyal medyada LGBT topluluğuna ve LGBT karşıtı aşırılık yanlılarının Onur etkinliğine yönelik sürekli saldırılar gördü. Polis daha sonra şüpheliyi 2015'ten beri tanıdıklarını ve İslami aşırılıkçılığa radikalleştiğine inandıklarını doğruladı.

Norveçli bir savcıya göre Matapour, uyuşturucu ve saldırı suçlarından geniş bir suç geçmişine sahipti, ancak saldırıdan önce yalnızca "küçük mahkûmiyetler"i olmuştu. Annesi daha önce kendisine şizofreni teşhisi konduğunu söyledi.

Matapour'un avukatı John Christian Elden, Matapour'un polisin onu manipüle etmesinden korktuğu için sorgulamaları askıya aldıklarını söyledi. Elden, *[[Aftenposten|Aftenposten'e]]*, Matapour'un polisin kaydedilen kasetleri değiştireceğinden korktuğunu ve her şeyin yazılmasını talep ettiğini söyledi. Elden, Matapour'un Pazar sabahı sorguya çekileceğini doğruladı, ancak daha sonra sorguya katılmayı reddettiği doğrulandı ve ek bir talep ekledi - sorgusunun tamamının halka açıklanması.

Kamu yayıncısı *[[Norsk rikskringkasting|NRK'ya]]* göre, Matapour, çeşitli şiddet mahkûmiyetleri olan aşırı İslamcı Arfan Bhatti ile temas halindeymiş. 14 Haziran'da, geçmişte Elden tarafından da temsil edilen Bhatti, Facebook'ta eşcinsellerin öldürülmesi çağrısında bulunan bir başlıkla yanan bir gökkuşağı bayrağı yayınladı. Bhatti, IŞİD için insan toplayan Profetens Ümmetinin gelen isimlerinden biridir. *[[Verdens Gang]]*, Matapour'un Nisan ayında Bhatti ile aynı arabadayken polis tarafından durdurulduğunu bildirdi.

## Sonrası
Oslo'da yapılması planlanan onur yürüyüşü ve ilgili etkinlikler, polisin organizatörlere "açık önerisi ve tavsiyesi" üzerine çekimden sonra iptal edildi. Ayrıca insanlara Pride'ı daha küçük gruplar halinde kutlamalarını tavsiye ettiler. Uyarılara rağmen, silahlı polisin önderlik ettiği geçici bir geçit törenine hala binlerce kişi katıldı ve London Pub'da gökkuşağı bayraklarının yanı sıra çiçekler de bıraktı.

Oslo Üniversite Hastanesi, saldırının ardından kırmızı alarma geçtiğini bildirdi. Ciddi yaralanmalar nedeniyle on kişi tıbbi tedavi gördü.

Ulusal Polis Komiseri Marie Benedicte Bjørnland, Norveç'te polis memurlarının ülke çapında geçici olarak silahlandırılacağını duyurdu. Ek olarak, Norveç Polis Güvenlik Teşkilatı'nın daha fazla saldırı olabileceğine dair "hiçbir belirti" olmadığını söylemesine rağmen, Norveç en yüksek terör alarm seviyesine girdi.

## Tepkiler

### İç

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, silahlı saldırıyı "sarsıcı" ve "masum insanlara yönelik korkunç bir saldırı" olarak nitelendirdi ve kuir topluluğuyla dayanışma içinde olduğunu dile getirdi. Ayrıca, "Bu mücadele bitmedi, güvenli değil ama kazanacağız" dedi. İran asıllı Norveçli olan Norveç Parlamentosu Başkanı Masud Gharahkhani, "çok acımasız ve korkunç bir şey olabilir [. . . ] Üzücü ve kabul edilemez."

Kral Harald V, saldırıların kendisini ve ailesini "dehşete düşürdüğünü" ve "özgürlüğü, çeşitliliği ve birbirimize saygıyı" savunmak için "birlikte durmalıyız" dedi. Veliaht Prens Haakon gazetecilere verdiği demeçte, "Norveç'te kimi istersek onu sevme hakkını korumalıyız" dedi.

Norveç Kilisesi'nin mevcut Preses'i olan Piskopos Olav Fykse Tveit, "Aşk bitmez, olanlardan sonra yeni bir güç verilmesi gereken bir gerçektir. Bunun böyle olduğunu ve olması gerektiğini göstermeliyiz." 

### Uluslararası
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "masum insanlara yönelik menfur saldırı karşısında şok olduğunu" ifade etti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Twitter'da "Birlikte olursak nefrete karşı daha güçlü dururuz" diye yazdı.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö Twitter'da başsağlığı diledi. Finlandiya Başbakanı Sanna Marin "terörizmin tüm biçim ve tezahürlerini" kınadı.

Beyaz Saray sözcüsü John Kirby, Beyaz Saray'ın "Bugün Oslo'da oradaki LGBTQI+ topluluğunu hedef alan kitlesel saldırıdan dehşete düştüğünü ve gönüllerinin açıkça kurbanların tüm aileleriyle, muazzam bir müttefik olan Norveç'in halkıyla ve tabii ki oradaki ve dünyadaki LGBTQI+ topluluğuyla olduğunu" söyledi.

## Kaynakça