İstanbul'da proje aşamasındaki raylı sistem hatları

**İstanbul'da proje aşamasındaki raylı sistem hatları**, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Metro İstanbul ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (UAB) tarafından projelendirilmiş raylı sistem hatlarının listesini içermektedir.

Bu maddeye ilişkin bilgiler Metro İstanbul tarafından yayımlanan "Projeler" sayfasından ve "İstanbul Raylı Sistemler 2029 Vizyonu" ve "İstanbul Raylı Sistemler 2029 Sonrası Vizyonu" haritalarından yararlanılarak hazırlanmıştır ve en son halini Ağustos 2023'te almıştır.

## Metro hatları
### M2 (Yenikapı – Sefaköy) Metro Hattı uzatması

**M2 (Yenikapı – Sefaköy) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, ilk istasyonu Yenikapı son istasyonu ise Sefaköy olan metro uzatma projesidir.

İBB, M20 hattı için çalışmalara başladığında, M2 hattında yapımı planlanan Yenikapı – Sefaköy etabının kendisine devrini UAB'dan talep etmiştir. Ancak bakanlık bu talebe cevap vermediği için bu etabın inşaatının nasıl olacağı belirsizdir. Bu etap ileride inşa edilirse M20 hattı olarak mı, M2 hattı olarak mı işletileceği henüz belirsizdir.

### M2 (Hacıosman – Sarıyer) Metro Hattı uzatması

**M2 (Hacıosman – Sarıyer) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, ilk istasyonu Hacıosman, son istasyonu ise Sarıyer olan metro uzatma projesidir.

4 istasyondan oluşmakta olan uzatma hattının, İBB tarafından 2029'dan sonra yapılması planlanmaktadır.

### M2 (Seyrantepe – Çırçır) Metro Hattı uzatması

**M2 (Seyrantepe – Çırçır) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, ilk istasyonu Seyrantepe, son istasyonu ise Çırçır olan 7&nbsp;km uzunluğundaki metro uzatma projesidir.

M2 şube hattı olarak işletilmesi planlanan metro hattı 4 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından 2029'dan sonra yaptırılması planlanmaktadır. Seyrantepe istasyonunda M2 Yenikapı - Hacıosman, M Kağıthane - İTÜ metro hattına ve F3 Seyrantepe-Vadistanbul füniküler hattına, Alibeyköy Cep Otogarı istasyonunda T5 Eminönü - Alibeyköy Cep Otogarı tramvay hattına aktarma imkanı sunması planlanmaktadır. Seyrantepe ile Hamidiye arasında Kâğıthane Deresi'ni viyadükle geçmesi ve sadece Alibeyköy Cep Otogarı istasyonunun viyadük üzerinde olması planlanmaktadır. Alibeyköy Cep Otogarı'nın ardından hattın son istasyonu olan Çırçır istasyonunda M7 (İstanbul Metrosu) ile aktarma yapması planlanmaktadır.

### M4ᴀ & M10 (Sabiha Gökçen Havalimanı – Kurtköy YHT/ViaPort) Metro Hattı uzatması

**M4ᴀ & M10 (Sabiha Gökçen Havalimanı – Kurtköy YHT/ViaPort) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, ilk istasyonu Sabiha Gökçen Havalimanı, son istasyonu ise *(ileride yapılması planlanan)* Kurtköy YHT/ViaPort olan 6&nbsp;km uzunluğundaki metro uzatma projesidir.

M4ᴀ ve M10'a ortak hizmet verecek olan metro hattı 4 istasyondan oluşmakta olup, UAB tarafından 2029'dan sonra yaptırılması planlanmaktadır.

### M5 (Sultanbeyli – Kurtköy YHT/ViaPort) Metro Hattı uzatması

**M5 (Sultanbeyli – Kurtköy YHT/ViaPort) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, ilk istasyonu Sultanbeyli, son istasyonu ise *(ileride yapılması planlanan)* Kurtköy YHT/ViaPort olan metro uzatma projesidir. İBB tarafından projelendirilmektedir.

### M7 (Esenyurt Meydanı – Saadetdere) Metro Hattı uzatması

**M7 (Esenyurt Meydanı – Saadetdere) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, ilk istasyonu Esenyurt Meydanı son istasyonu ise Saadetdere olan metro uzatma projesidir.

Metro hattı 5 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından 2029'dan sonra yaptırılması planlanmaktadır.

### M13 (Söğütlüçeşme – Yenidoğan) Metro Hattı

**M13 (Söğütlüçeşme – Yenidoğan) Metro Hattı uzatması**, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, ilk istasyonu Söğütlüçeşme, son istasyonu ise Yenidoğan olan 25&nbsp;km uzunluğundaki metro projesidir. Metro hattı 15 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından yaptırılacaktır. Hattın projelendirme işleri sürmektedir.

### M14 (Bosna Bulvarı-Küçüksu) ve (Bosna Bulvarı-Ümraniye Spor Köyü) Metro Hattı uzatmaları

### M20 (Sefaköy – TÜYAP) Metro Hattı

**M20 (Sefaköy – TÜYAP) Metro Hattı**, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, ilk istasyonu Sefaköy son istasyonu ise TÜYAP olan metro hattı projesidir.

Metrobüs güzergahıyla paralel ilerleyerek yoğun nüfusun yüksek kapasiteli taşınmasını sağlamayı hedefleyen hat için ihale hazırlık çalışmaları başlatılmıştır.

Hat, başlangıçta M2 hattı'nın uzatması olarak planlansa da daha sonraları vizyon haritalarında farklı bir hat kodu ile tanımlanmıştır. Ancak hattın, M2 hattı'nın uzatması olarak mı, yoksa M20 hattı olarak mı işletileceği henüz belirsizdir.

Hattın inşaatı İBB tarafından yaptırılacaktır. 2023 yılında hattın ihalesinin yapılması ve inşa çalışmalarının başlaması planlanmaktadır.

### HızRay / M34 (Beylikdüzü – Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı

**HızRay** ya da **M34 (Beylikdüzü – Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı**, 2020 yılının Eylül ayında gündeme getirilen ve doğu-batı aksında inşa edileceği duyurulan, ilk istasyonu Beylikdüzü, son istasyonu ise Sabiha Gökçen Havalimanı olan hızlı metro projesidir.

Hat hem Avrupa Yakası'nda hem de Anadolu Yakası'nda olup, İstanbul Boğazı'nın delme tünel ile geçilmesi planlanmaktadır. 13 istasyondan oluşan metro hattı, toplamda 74,5&nbsp;km uzunluğunda olup, bu mesafenin maksimum 160&nbsp;km/sa hızla gidecek metro araçlarıyla 60 dakika gibi kısa bir sürede kat edilebileceği belirtilmiştir.

Hattın inşaatı İBB tarafından veya Yap-İşlet-Devret (YİD) yöntemine benzer bir model ile yaptırılması planlanmaktadır.

### M? (İTÜ – Kâğıthane) Metro Hattı
**M? (İTÜ – Kâğıthane) Metro Hattı**, İstanbul'un Avrupa yakasında, ilk istasyonu İTÜ, son istasyonu ise Kâğıthane olan metro projesidir. Metro hattı 6 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından yaptırılacaktır.

Hat ilk başta Kâğıthane – İstinye arasında 10 istasyonlu olacak şekilde projelendirilmiş olup, İTÜ – İstinye arasındaki eğimin çok fazla olması sebebiyle bu etap için bir füniküler hattı inşa edilmesi planlanmaktadır. Gelecekte M? (Taksim – Okmeydanı) Metro Hattı projesiyle birleştirilmesi planlanmaktadır.

### M? (Vezneciler – Fenertepe) Metro Hattı
**M? (Vezneciler – Fenertepe) Metro Hattı**, İstanbul'un Avrupa yakasında, ilk istasyonu Vezneciler, son istasyonu ise Fenertepe olan 23,7&nbsp;km uzunluğundaki metro projesidir. Metro hattı 17 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından yaptırılacaktır.

T4 hattı'nın yavaş olması ve fazla olan yolcu yoğunluğunun rahatlatılması gerekçesiyle metro hattının güzergâhı çoğu noktada T4 hattı ile aynı olarak belirlenmiştir.

### M? (İncirli – Söğütlüçeşme) Metro Hattı
**M? (İncirli – Söğütlüçeşme) Metro Hattı**, başlangıçta M? (Kazlıçeşme – Söğütlüçeşme) Metro Hattı olarak Büyük İstanbul Tüneli adında duyurulan proje 13 istasyonu Avrupa Yakası'nda 10 istasyonu ise Anadolu Yakası'nda olmak üzere 23 istasyona sahip olacak ve İstanbul Boğazı'nı delme tünelle geçecekti. Projenin tünel aşamasında hem araç hem de metro geçişi olması planlanıyordu. Yapılan revizyonla araç geçişi iptal edilmiş ve istasyon sayısı 10'u Avrupa Yakası'nda 3'ü Anadolu Yakası'nda olmak üzere 13'e düşürülmüştür. Hat, UAB tarafından projelendirilmektedir.

### M? (Hadımköy – İhlas) Metro Hattı

### M? (Altunizade – Kavacık) Metro Hattı

### M? (Başakşehir-Metrokent – Habibler) Metro Hattı

### M? (Uğur Mumcu – Kartal Sahil) Metro Hattı

### M? (Samandıra – Süreyya Plajı) Metro Hattı

### M? (Taksim – Okmeydanı) Metro Hattı

## Tramvay hatları
### T? (Üsküdar – Harem) Nostaljik Tramvay Hattı
Yolculuk süresi 8 dakika olacaktır. Türkiye'nin ilk çift katlı nostaljik tramvayları hizmet verecektir.

### T? (Üsküdar – Kadıköy – Maltepe) Tramvay Hattı

**T (Üsküdar – Kadıköy – Maltepe) Tramvay Hattı**, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, ilk istasyonu Üsküdar Meydan, son istasyonu Tugay Yolu olan Minibüs Caddesi güzergâhında inşaat edilecek tramvay projesidir. Tramvay hattı şu anki projeye göre 33 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından yaptırılacaktır. Projenin ilk hali 11 Mart 2023'te paylaşılmış olup 26 Mayıs 2023'teki ikinci paylaşımda istasyon sayısı 16'dan 25'e çıkartılmış ve Maltepe'den Cevizli'ye uzatılmıştır. 28 Kasım 2023'te hat Üsküdar'a kadar uzatılarak fizibilite ve projelendirme çalışmaları tamamlanmıştır. Haziran 2024'te Üsküdar-Kadıköy-Maltepe Tramvay Hattı, İBB Meclisi'nde oybirliği ile onaylanmıştır. Proje, bu tarih itibarıyla Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Yatırım programında yer alabilmek için yeni bir onay beklemektedir.

### T? (Esenler – Davutpaşa) Tramvay Hattı
**T (Esenler – Davutpaşa) Tramvay Hattı**, İstanbul'un Avrupa yakasında, ilk istasyonu O-3 Otoyolu, son istasyonu ise Yıldız Teknik Üniversitesi olan 2,2&nbsp;km uzunluğundaki tramvay projesidir. Hat projesi 29 Mart 2023 tarihinde güncellenmiştir

Tramvay hattı 5 istasyondan oluşmakta olup, İBB tarafından yaptırılacaktır.

## Füniküler hatları
### F5 (İTÜ – İstinye) Füniküler Hattı

### F? (Yıldız – Ortaköy) Füniküler Hattı
4 Aralık 2023 tarihi itibarıyla hat fizibilite ve projelendirme aşamasındadır.

## İptal edilmiş veya geri plana atılmış hat projeleri
Bu başlık altındaki projeler İBB'nin güncel vizyon haritasında gösterilmeyen projeleri içermektedir.
### F? (Şişhane – Tophane) Füniküler Hattı

### F? (Avcılar Merkez – Avcılar İDO) Füniküler Hattı

### F? (Altunizade – Beylerbeyi) Füniküler Hattı

### F? (Kavacık – Çubuklu) Füniküler Hattı

### Diğer Hatlar
* M? (TÜYAP – Silivri) Metro Hattı
* T4 (Mescid-i Selam – Pirinççi) Tramvay Hattı uzatması
* TF? (Aydos Kalesi – Sultanbeyli) Teleferik Hattı
* TF? (Kartal – Aydos) Teleferik Hattı
* M? (Gebze OSB – Sabiha Gökçen Havalimanı) Metro Hattı

## Kaynakça