HMS E11

**[[HMS]] ''E11***, [[Kraliyet Donanması]]'nın 23 Nisan 1914 tarihinde suya indirilen [[E sınıfı denizaltı (Birleşik Krallık)|*E* sınıfı denizaltısıdır]]. 1915 yılı [[Çanakkale Savaşı deniz harekâtları|Çanakkale deniz harekâtları]]ndaki en etkili denizaltılardan birisidir. [[Marmara Denizi]]'ne yaptığı üç akın seferinde 27'si buhar gücü ile çalışan ve 58'i daha küçük yelkenli tekneler olmak üzere farklı büyüklüklerde 80'den fazla [[gemi]]yi batırmıştır.

== Hizmetleri ==
=== Avrupa'daki hizmetleri ===
Eylül 1914'te tarafsız [[Danimarka]]'nın denizaltısı *Havmanden*in kulesinde bulunan flama numarası "3" yanlış görüldü. *E11*den fırlatılan ve izini kaybettiren torpido, *Havmanden*i ıskaladı.

Ekim 1914'te Binbaşı [[Martin Dunbar-Nasmith]]'in komutasındaki *E11*, iki denizaltı ile daha beraber [[Baltık Denizi]]'nde görevlendirilmişti; ancak Alman devriyeleri tarafından durdurulmuş ve [[Harwich]]'e dönmeye zorlanmışlardı. *E11*, Aralık 1914'teki [[Scarborough, Hartlepool ve Whitby Baskını|Hartlepool ve Withby Baskını]] boyunca Alman savaş gemilerini durdurmaya çalıştı; ancak arızalı torpidolar nedeniyle başarılı olamadı.

*E11*, 25 Aralık 1914 tarihinde; üç [[kruvazör]] ve çok sayıda [[muhrip]]le korunan *Riviera*, *Engadine* ve *Empress* uçak gemilerinden kalkan yedi uçakla gerçekleştirilen [[Cuxhaven Saldırısı]]'nda görev almıştır. Dört uçak, gemisine geri dönmeyi başaramamış, üç tanesi ise *E11*in beklediği noktaya dönmüştür. Pilotlar, gemiye alınmışlardır.

=== Akdeniz'deki hizmetleri ===
Mayıs 1915'te, hâlen [[Martin Dunbar-Nasmith]] tarafından komuta edilen *E11*, [[Marmara Denizi]]'ndeki denizaltı bölüğüne katılmak üzere [[Çanakkale]]'ye geldi. 27 Nisan 1915'te boğazı geçen *E14*ten sonra, boğazı geçmeyi başaran ikinci denizaltı oldu.

*E11*, [[Çanakkale Boğazı]]'nı 18 Mayıs 1915 gecesi geçti, [[Gelibolu]]'da su üstüne çıktı ve bir Türk gemisini ele geçirdi. 23 Mayıs tarihinde bir [[gambot]] ve çok sayıda küçük tekne batırdı. Sonraki gün, [[Tekirdağ]] limanı yakınlarında, cephane yüklü Türk yük gemisi *Nagara* ile karşılaştı. Amerikan *Chicago Daily News* gazetesinden Raymond Swing'in de bulunduğu gemi, mürettebat ve yolcuları tarafından terk edildikten sonra batırıldı.


*E11*, 25 Mayıs 1915 tarihinde [[İstanbul]]'a ulaştı. *Goeben* ve *Breslau* zırhlıları aranıyordu; ancak saat 12:40'ta yüzeye çıktığında, yük gemisi *İstanbul*u [[Tophane]] cephaneliğinde gördü. Gönderilen ikinci torpido *İstanbul* gemisini vursa da, ilk torpido bir daire çizerek *E11*'in kendisini kısmen vurdu. Kıyıdaki toplardan açılan ateş sonucunda kaçmak için tekrar suya daldı; ancak [[İstanbul Boğazı]]'nın akıntısına kapılarak 20 dakika boyunca, [[Kız Kulesi]] civarında suyun dibine oturuncaya kadar kontrol edilemedi. İstanbul adlı [[yük gemisi]] batmadı; ancak [[Harem, Üsküdar|Harem]]'de demir attı. *E11* tarafından son yüzyıl içerisinde İstanbul'a yapılan ilk düşman saldırısı, Türk halkının moralini oldukça etkiledi ve şehirde paniğe yol açtı. *E11*, 27 Mayıs tarihinde İstanbul Boğazı'na geri döndü ve birkaç gemi daha batırdı; ancak torpidoların ateşlenmesi ve diğer bazı teknik konularda baş gösteren sorunlar nedeniyle 5 Haziran'da rotayı ülkesine çevirdi. Dönüş rotasında [[Çanakkale Boğazı]]'ndan geçerken, başka bir yük gemisi görüldü. Denizaltının kötü ve zayıf durumuna rağmen son iki torpido da ateşlenerek gemi batırıldı. Çanakkale'den geçerken bir demirli mayınla karşılaşıldı ve mayın yerinden çekilerek, denizaltının geçmesi sağlandı.

Denizaltının ilk seferinde, on bir gemi batırıldı veya büyük ölçüde hasar gördü. Bu rakamlar ile denizaltının kumandanı [[Martin Dunbar-Nasmith]], [[Victoria Haçı]] ile ödüllendirilerek, Çanakkale deniz harekâtları süresince bu madalyayı alan üçüncü denizaltı kumandanı olmuştur.

8 Ağustos 1915 tarihinde ikinci seferinde olan *E11*; Çanakkale'deki [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı Devleti]] savunmasına destek vermek üzere seyir halinde olan *Barbaros Hayreddin* zırhlısını, attığı tek bir torpido ile vurulmuş ve 253 mürettebatı ile batırmıştır.

== Ayrıca bakınız ==
* [[Guy D'Oyly-Hughes]]

== Notlar ==


== Kaynakça ==
* Barnes C.H.; James D.N.: *Shorts Aircraft since 1900*, Putnam, Londra, 1989. ISBN 0-85177-819-4.
* Halpern, Paul G.: *A Naval History of World War I. Annapolis*, [[Birleşik Devletler Deniz Enstitüsü|Naval Institute Press]], 1995. ISBN 1557503524.
* Hore, Peter: *The Ironclads'' (Zırhlı Gemiler), Southwater Publishing, Londra, 2006. ISBN 978-1-84476-299-6.