Tatsuya Nakadai

(13 Aralık 1932 - 8 Kasım 2025), Japon oyuncudur. Sinemaya Akira Kurosawa'nin ünlü filmi Yedi Samuray'daki ufak bir rol ile başlamıș, ilerleyen yıllarda Masaki Kobayashi'nin yönettiği filmlerde kendini kanıtlayarak Japonya'nın en tanınan oyuncularndan biri haline gelmiștir.

**' (Tiyatro Oyuncuları Birliği) kökenli olan Tatsuya Nakadai, tiyatro, sinema ve televizyon dizilerinde etkin bir kariyer sürdürmüş; [[Japonya sineması|Japon sinemasının altın çağı]]ndan gerileme dönemine kadar sinema endüstrisini ayakta tutan başlıca aktörlerden biri olmuştur.

== Biyografi ==

=== Çocukluk dönemi ===
Tatsuya Nakadai, Tokyo-fu, Tokyo-shi, Meguro-ku'da (günümüz [[Tokyo|Tokyo Metropolü]], [[Meguro]]) doğdu. Dört kardeşinin en büyüğüydü. Babası, [[Ibaraki]] [[Ibaraki|Prefektörlüğü]] Inashiki Bölgesi Nagasao Köyü'nden (bugünkü Kawachi-machi Nagasao) [[Gōnō|varlıklı bir çiftçi ailesi]]nin (''Gōnō'') büyük oğluydu. Ibaraki Eyaleti Edisaki Tarım Okulu'ndan [<nowiki/>] mezun olduktan sonra Chiba Kōtsū'da (günümüzde ) otobüs şoförü olarak çalıştı. Aile [[Tokyo]]’ya taşındıktan sonra babası yabancı bir otomobil satın alıp şoförlük mesleğine (özel araç hizmeti) başladı.

Babasının tayini nedeniyle aile [[Chiba (prefektörlük)|Chiba]] [[Chiba (prefektörlük)|Prefektörlüğü]] Narashino-shi, Tsudanuma’ya taşındı; bir süre sonra da Tokyo-to, Setagaya-ku, Seta’ya yerleşti.

Nakadai, henüz sekiz yaşındayken babasını veremden kaybetti. Bir süre sonra annesi, Akasaka-ku’da (bugünkü Minato-ku) [[Aoyama]] civarındaki bir avukatlık bürosunda kalfa olarak çalışmaya başladı; Nakadai da Aoyama Minamimachi’deki Seinan İlkokulu’na nakledildi.  Savaş yıllarında, annesi Aoyama’da çalışmayı sürdürürken, o Chōfu-shi, Sengawa’daki Daijisan Eikyūin Shōōji Tapınağı’na . Bu dönemde yaşadığı memnuniyetsizlikten sık sık söz etmiştir. Daha sonra komşu semt ’ya taşındı.

1945’te (Shōwa 20)  ’na girdi; ancak [[Hava saldırısı|hava saldırıları]]nın yoğunlaşması nedeniyle okulu bıraktı. Ardından Tokyo Metropolü Ağır Sanayi Okulu’ndan mezun oldu ve [[Japonya'nın teslim oluşu|Japonya’nın yenilgisi]]ne tanıklık etti. nin ardından, [[at yarışı]] bilet satıcılığı ve [[pachinko]] salonlarında çalışmak gibi işlerde bulunarak Tokyo Metropol Chitose Lisesi’nden mezun oldu.

=== Oyunculuk kariyerine başlangıç ===
Lise mezuniyetinin ardından, Haiyuza Tiyatrosu’nun bir oyununu izlerken [[Koreya Senda]]’nın (千田是也) performansından derinden etkilendi. 1952 yılında (Shōwa 27), Haiyuza Oyunculuk Okulu’nun sınavına girerek başarılı oldu ve kurumun dördüncü dönem öğrencileri arasında yer aldı. Sınav ücretini ise, at yarışlarıyla ilgili mesleğinde yarı zamanlı çalıştığı dönemde tanıştığı ve Nakadai’ye oyunculuk yolunu seçmesini öneren bir kişi ödemişti.

Aynı dönem öğrencileri arasında , Kei Satō, Makoto Satō ve Ichirō Nakatani bulunuyordu. Bu gruptan Satō, Nakadai ve Nakatani daha sonra [[Kihachi Okamoto]] yönetmenliğindeki filmlerde sıkça yer alan “Kihachi Ailesi (Kihachi Family)” olarak anılacaktı. Aynı dönemde Shintōhō şirketine giren Utsui ile iş açısından yolları ayrı düşse de, karakter bakımından farklı olmalarına rağmen yakın dostluklarını sürdürdüler. Ayrıca ikisi, ''[[Yedi Samuray]]'' ([[Hepburn romanizasyonu|Hepburn]]: ''Shichinin no Samurai'') filminde ''[[ronin]]'' rolünde [[figüran]] olarak birlikte yer almışlardı.

Nakadai barlarda çalışarak oyunculuk eğitimini sürdürdü fakat zor ve yoksul yaşam koşulları değişmedi.
=== Sinemaya adım atışı ===
Oyunculuk okulunda eğitim gördüğü dönemde, Nakadai 1954 yılında [[Akira Kurosava|Akira Kurosawa]]’nın yönettiği ''Yedi Samuray'' (七人の侍) filminde sessiz bir ''ronin'' rolüyle sinemaya ilk adımını attı. Oyunculuk okulundan [[figüran]] olarak görevlendirildiği bu birkaç saniyelik sahnede, dönemin [[jidaigeki]] (tarihi drama) yürüyüş tarzına hâkim olmadığı için Kurosawa tarafından “Yürüyüşün tuhaf!” diye azarlanmıştı. Bu sahnenin çekimi sabah 9'dan öğleden sonra 3'e kadar, yarım güne yakın sürmüş ve sonunda Kurosawa yalnızca “Pekâlâ, tamam.” diyerek çekimi bitirmişti.

1955'te (Shōwa 30) oyunculuk okulundan mezun oldu (bir yıl önce sahneye ilk kez çıkmıştı) ve Haiyuza Tiyatrosu'na yarı kadrolu oyuncu olarak katıldı. Aynı yılın Eylül ayında sahnelenen ''[[Yūrei]]'' oyununda Oswald rolüne seçilmesi, onun için bir dönüm noktası oldu. Oyunu izleyen [[Yumeji Tsukioka]], yönetmen [[Umetsugu Inoue]]’ye [<nowiki/>] Nakadai’yi önerdi. Ardından gelen teklif üzerine ''Hi no Tori'' (**Feniks*<nowiki/>', 1956, [[Nikkatsu]]) filminde [[Yumeji Tsukioka|Tsukioka]] ile başrol oynayarak sinemada gerçek anlamda çıkış yaptı ve dikkatleri üzerine çekti.

[[Senkichi Taniguchi]]’nin yönettiği *Hadashi no Seishun* (1956) filminde yardımcı başrol olarak yer aldı; ardından [[Yasuki Chiba]]’nın *Ōban* ve [[Masaki Kobayashi]]’nin ** (Kara Nehir, 1957) filmlerinde canlandırdığı acımasız [[yakuza]] “Hitokiri Jō” (Adam kesen/Katil Jō) rolüyle büyük bir etki yarattı.

1957 yılında (Shōwa 32), Haiyuza Tiyatrosu'nda oyuncu olarak görev yapan (daha sonra yönetmen ve senaristliğe geçecek olan) [[Kyōko Miyazaki]] ile evlendi. Ertesi yıl, Kon Ichikawa'nın yönettiği Enjō (1958) filminde rol aldı.

=== Başroller ve tanınması ===
Dönemin beş büyük stüdyosu olan Shochiku, Toho, Daiei, Shin-Toho ve Toei, Nakadai'ye özel sözleşmeli oyuncu olma teklifinde bulundu; ancak o sahne tiyatrosuna duyduğu bağlılık nedeniyle hiçbir stüdyoyla özel sözleşme imzalamadı ve serbest (freelance) oyuncu olarak kariyerine devam etmeyi seçti. Bu durum, Nakadai'nin o dönemde stüdyolar arası geçişi kısıtlayan Beş Şirket Anlaşması'na ([[Hepburn romanizasyonu|Hepburn]]: *Gosha Kyōtei*) bağlı kalmak zorunda kalmadan birçok filmde yer bulmasını sağladı. 1959'dan 1961'e kadar, toplam gösterim süresi 9 saat 31 dakikayı bulan altı bölümlük *Ningen no Jōken* (İnsanlık Durumu) filminde [[başkahraman]] Kaji rolüne seçildi. Bu filmde gösterdiği performansla, yönetmen [[Masaki Kobayashi]]'yi bile kendine hayran bıraktı; Kobayashi onun hakkında, “gerçek bir dâhi.” ifadelerini kullandı. Nakadai daha sonra da Kobayashi'nin [[Harakiri (1962)|*Harakiri*]]  (36. *Kinema Junpō* En İyi Erkek Oyuncu Ödülü, 13. *Blue Ribbon* En İyi Erkek Oyuncu Ödülü) gibi filmlerinde başrol oynamaya devam etti ve toplamda Kobayashi'nin yönettiği 13 filmde yer aldı.

[[Toho|Tōhō]] tarafında ise Nakadai, [[Toshiro Mifune|Mifune Toshirō]]'ya denk bir rakip oyuncu olarak görülüyordu. Bu nedenle [[Akira Kurosava|Akira]] [[Akira Kurosava|Kurosawa]], *Yōjinbō* (1961) için doğrudan Nakadai'ye teklif verdi. Ancak Nakadai, *Yedi Samuray* çekimleri sırasında Kurosawa'dan defalarca NG (tekrar çekim) aldığı için, iyi bir oyuncu olduktan sonra bir daha asla Kurosawa'nın ekibinde yer almayı düşünmüyordu. Bu nedenle teklifi ilk başta kesin bir şekilde reddetti. Buna ek olarak, Kurosawa, *Warui Yatsu Hodo Yoku Nemuru* (1960) için de Nakadai'ye rol önermiş fakat Nakadai yoğun programını gerekçe göstererek yine kabul etmemişti. Ancak bu kez Kurosawa'nın onu bizzat çağırıp yüz yüze ikna etmesi üzerine rolü kabul etti. *Tsubaki Sanjūrō* (1962) ve *Tengoku to Jigoku* (1963) filmlerinde de Kurosawa tarafından ona yeniden rol verildi.

Bunların dışında Nakadai, *Kagi* (1959), *Seppuku* (1962), *Kwaidan* (1964) ve *Jōi-uchi: Hairyō Tsuma Shimatsu* (1967) gibi yapımlarda da rol aldı. 1968'de ise [[Spagetti Western|İtalyan filmi]] *Oggi a Me, Domani a Te*<nowiki/>'de yer aldı ve burada Asyalı bir karakter değil, Meksika–Kızılderili kökenli Amerikalı bir kötü adamı canlandırdı. 1960'lara gelindiğinde, Japon sinema endüstrisi artık duraklama dönemine girmeye başlamıştı. Ancak Nakadai, bu dönemin sinemasını ayakta tutan en önemli yeni kuşak oyuncularından biri olarak görülmeye başlandı. Ayrıca sahne oyunculuğunu sürdürdü ve *Gekidan Haiyūza* bünyesindeki en önde gelen isimlerden biri hâline gelerek tiyatro dünyasında da sağlam bir yer edindi.

=== 1970-1990'lar ===
Nakadai, 1975'te eşi Yasuko Miyazaki ile birlikte oyunculuk okulu *Mumeijuku*<nowiki/>'yu kurdu.

=== Sonraki yıllar ===
Nakadai, 2010'da aradan geçen bir zamandan sonra *'''de başrol olarak yer aldı.

## Ölümü
Nakadai, Tokyo hastanesinde, 8 Kasım, 2025'te 92 yaşındayken pnömoni nedeniyle öldü. Ölümü üç gün sonra, 11 Kasım'da açıklandı. Bazı kaynaklar yanlış şekilde 11 Kasım'da öldüğünü öne sürdü ancak yetenek ajansına göre, saat 12:25 a.m. 8 Kasım'da öldü (Japonya Standard Saati).

## Filmografi

### Film

### Animasyon filmler

### Tiyatro

### Televizyon Yapımları

## Kaynakça