open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anayasacılık

**Anayasacılık**, "hükümetin otoritesinin bir temel yasalar bütününden kaynaklandığı ve bununla sınırlı olduğu ilkesini detaylandıran fikirler, tutumlar ve davranış kalıplarının bir bileşimidir".

Siyasi örgütler, "azınlıkta kalanlar da dahil olmak üzere vatandaşların çıkar ve özgürlüklerinin korunması için kurumsallaşmış iktidar kontrol mekanizmaları içerdikleri" ölçüde anayasaldırlar.

Terim, politik örgütler, "vatandaşlığın ve özellikle azınlıkta olanların çıkarlarını ve özgürlüklerini koruma amacıyla, iktidar kontrolünün kurumsallaşmış mekanizmalarını içerdikleri ölçüde anayasal nitelik taşır." olarak tanımlanır. Politika bilimci ve anayasa uzmanı David Fellman tarafından açıklanan bu kavram:

## Tanımı
Anayasacılığın kural koyucu ve tanımlayıcı kullanımları vardır. Hukuk profesörü Gerhard Casper terimin bu yönünü şöyle ifade etmiştir: "Anayasacılık hem tanımlayıcı hem de kuralcı çağrışımlara sahiptir. Tanımlayıcı olarak kullanıldığında, esas olarak halkın 'rıza gösterme' hakkının ve diğer bazı hak, özgürlük ve ayrıcalıkların anayasal olarak tanınması için verilen tarihsel mücadeleyi ifade eder. Kuralcı olarak kullanıldığında, anlamı, anayasanın temel unsurları olarak görülen hükümet özelliklerini kapsar... Anayasa".
### Tanımlayıcılık
Anayasacılığın tanımlayıcı kullanımına bir örnek, hukuk profesörü Bernard Schwartz'ın ABD Haklar Bildirgesi'nin kökenlerinin izini sürmeye çalışan beş ciltlik kaynak derlemesidir. Magna Carta'ya (1215) kadar uzanan İngiliz öncüllerinden başlayarak Schwartz, sömürge tüzükleri ve yasal anlayışlar aracılığıyla bireysel özgürlükler ve ayrıcalıklar fikirlerinin varlığını ve gelişimini araştırıyor. Daha sonra hikâyeyi ileriye taşırken, devrimci bildirgeleri ve anayasaları, Konfederasyon döneminin belgelerini ve yargı kararlarını ve federal Anayasanın oluşumunu tanımlar. Son olarak, federal bir haklar bildirgesi için artan baskıyı sağlayan federal Anayasa'nın onaylanmasına ilişkin tartışmalara dönüyor. Bu anlatı, düz bir çizgi sunmasa da, anayasal hak ve ilkelerin tanınması ve anayasal bir düzene yerleştirilmesi için verilen tarihsel mücadeleyi göstermektedir.

### Kuralcılık
Anayasaların ne olduğunu tanımlamanın aksine, kuralcı bir yaklaşım bir anayasanın ne olması gerektiğini ele alır. Kanadalı filozof Wil Waluchow tarafından ortaya konulduğu üzere, anayasacılık hükûmetin yetkilerinin yasal olarak sınırlandırılabileceği ve sınırlandırılması gerektiği ve otoritesinin bu sınırlamalara uymasına bağlı olduğu fikridir. Bu fikir, sadece hukukçuların değil, devletin hukuki ve felsefi temellerini araştırmak isteyen herkesin ilgisini çekecek bir dizi can sıkıcı soruyu da beraberinde getirmektedir.

Bu kuralcı yaklaşımın bir örneği, Ulusal Belediyeler Birliği'nin model bir devlet anayasası geliştirme projesiydi.

## Kaynakça
1999 Dünya Tekvando Şampiyonası

**1999 [[Dünya Tekvando Şampiyonası]]**, 2-6 Haziran 1999 tarihleri arasında 14.kez Kanada'nın Edmonton şehrindeki Universiade Pavilion'da düzenlendi.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

## Takım sıralaması

### Erkekler

### Kadınlar

## Kaynakça

*Resmi sonuçlar

## Dış bağlantılar
*WTF Madalya Kazananlar Listesi
Mayşe

**Mayşe**, içki, meyve suyu ve salça üretimi gibi endüstrilerde kullanılan bir terimdir. Biracılıkta maltın haşlanması sürecindeki sıvının adıdır. Mayşe süzüldükten sonra elde edilen sıvı ise şerbet olarak adlandırılır. Şarapçılıkta ise üzümlerin sap ve çöplerinden ayrılarak ezildikten sonraki halini tanımlar ve eğer kırmızı şarap veya roze üretilecekse maserasyona tabi tutulabilir. Meyve suyu sanayisinde de presleme öncesinde meyvelerin ezilmesini tanımlar. Meyve mayşesine askorbik asit ve enzim ilavesi yapılabilir veya mayşe ısıtılabilir.

## Biracılıkta
Biracılıkta mayşe aşaması nişasta içeren tahıllardan şeker (maltoz) eldesi adına önemli bir adımdır. Bu işlem maltın ihtiva ettiği enzimler vasıtasıyla sağlanır ve mayşeye maltın yanında maltlanmamış tahıllar da eklenebilir. Her enzimin en iyi çalıştığı optimal bir sıcaklığı olduğundan ısıtma işlemi aşamalı bir şekilde yapılır ve belli sıcaklıklarda sıcaklık korunur. Beta-glukan, amiloz ve proteinlerde parçalanma meydana gelir.

## Ayrıca bakınız

* Ev yapımı bira
* Fermantasyon kilidi

## Kaynakça
2001 Dünya Tekvando Şampiyonası

**2001 [[Dünya Tekvando Şampiyonası]]**, 1-7 Kasım 2001 tarihleri arasında 15.kez Güney Kore'nin Jeju şehrindeki Halla Spor Salonu'nda düzenlendi.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

## Takım sıralaması

### Erkekler

### Kadınlar

## Kaynakça
*WTF Medal Winners 

## Dış bağlantılar
*Resmi internet sitesi
*WTF Madalya Kazananlar Listesi
Yenidoğanlı, Boztepe

**Yenidoğanlı**, Kırşehir ilinin Boztepe ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında ise **Yeni Araplı** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Kırşehir il merkezine 25&nbsp;km, Boztepe ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
1997 Dünya Tekvando Şampiyonası

**1997 Dünya Tekvando Şampiyonası**, 19-23 Kasım 1997 tarihleri arasında 13.kez Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi Hong Kong Coliseum'da düzenlendi.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

## Kaynakça
* Sonuçlar

## Dış bağlantılar
*WTF Madalya Kazananlar Listesi
T4 (İzmir Tramvayı)

**T4 (Bostanlı İskele – Örnekköy) Tramvay Hattı** veya **Yeni Girne Tramvayı**, İzmir'de proje aşamasında olan  uzunluğundaki 11 istasyonlu tramvay hattıdır. 2030 Yılı Ulaşım Master Planı'nda inşası planlanan hattın ilk istasyonu Bostanlı İskele, son istasyonu ise Örnekköy'dür.

## Tarihçe
Ağustos 2021'de hattın proje ihalesi gerçekleştirildi. Temmuz 2023'te Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, proje için çevresel etki değerlendirmesi raporu aldırılmasının gerekli olmadığına karar verdi.

## İstasyonlar

## Güzergâh şeması

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Başakşehir Spor Kompleksi

**Başakşehir Spor Kompleksi**, İstanbul Başakşehir'de bulunan spor salonudur.

Başakşehir Spor Kompleksi; basketbol, voleybol ve hentbol müsabakalarına uygun 3.012 kişilik spor salonudur.

Salonda birçok farklı spor müsabakasının yanı sıra Kadınlar Basketbol Süper Ligi ekiplerinden Emlak Konut Kadın Basketbol takımı maçlarını bu salonda oynamaktadır. 2022-2023 sezonunun ilk yarısında Galatasaray Kadın Basketbol Takımı da maçlarını bu salonda oynamıştır.
Aziz Ab'Sáber

**Aziz Nacib Ab'Sáber** (24 Ekim 1924 - 16 Mart 2012) coğrafyacı ve Brezilya'nın en saygın bilim insanlarından biri olup coğrafya, jeoloji, ekoloji ve arkeoloji alanlarında Brezilya biliminin en yüksek ödülleriyle onurlandırılmıştır. Coğrafya mezunu, Sociedade Brasileira para o Progresso da Ciência'nın (Brezilya Bilimin İlerlemesi Derneği) başkanı ve onursal başkanı, São Paulo Üniversitesi Emeritus Profesörü ve Bilim Akademisi'nin en yüksek rütbesi olan Yer Bilimleri Grão-Cruz Nişanı'nın üyesiydi. Ödülleri arasında 2001 UNESCO Bilim ve Çevre Ödülü ve 2011 Brezilya Entelektüel Ödülü bulunmaktadır.

Ab'Sáber'in bilime katkıları, Brezilya'nın kuzeydoğusundaki petrol kamplarının ilk araştırmasından Brezilya'nın doğal alanlarının incelenmesine ve Güney Amerika'daki ormanların, kampların ve ilkel insanların jeolojik zaman içindeki tarihinin restorasyonuna kadar uzanmaktadır. Biyoloji, Güney Amerika arkeolojisi ve Brezilya ekolojisi, jeolojisi ve coğrafyasına önemli katkılarda bulunmuştur. Çoğu bilimsel yayın olmak üzere 480'den fazla eser yayınlamıştır. Bilimsel önerileri arasında FLORAM, Biyoçeşitlilik Kanunu ve Amazonlarla ilgili sığınak teorisi bulunmaktadır.

Ab'Sáber, Brezilya ve Güney Amerika topraklarını morfoklimatik alanlarda bilimsel olarak sınıflandıran ilk kişiydi. 2012 yılında kalp krizi sonucu öldü.

## Seçilmiş yayınlar
* Ab'Saber, A.N. 2010, , BECA,2010; 558 pp
* Ab'Sáber, A. N. 1982. The paleoclimate and paleoecology of Brazilian Amazonia. In *Biological Diversification in the Tropics*. New York:Columbia University Press. p.&nbsp;41-59.
* Ab'Sáber, A. N. 1983. . vol. 40, p.&nbsp;41-55.
* Ab'Sáber, A. N. 1986. . São Paulo:CNPq. p.&nbsp;88-123.
* Ab'Sáber, A. N. 1989. . vol. 5, p.&nbsp;4-20.
* Ab'Sáber, A. N. 1990. . vol. 5, p.&nbsp;19-62.
* Ab'Sáber, A. N. 1990. . vol. 4, p.&nbsp;149-174.
* Ab`Saber, A. N. Ecossistemas do Brasil. Metalivros, 2006.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Brezilya Bilim Akademisi web sitesinde "Aziz Nacib Ab'Saber" sayfası

## Dış bağlantılar
* Ab'Saber'in Brezilya ve dünya durumu üzerine röportajı, 1/2, 2010 
* Ab'Saber'in Brezilya ve dünya durumu üzerine röportajı, 2/2
1995 Dünya Tekvando Şampiyonası

**1995 Dünya Tekvando Şampiyonası**, 17-21 Kasım 1995 tarihleri arasında 12.kez Filipinler'in Manila şehrindeki Tanghalang Francisco Balagtas'ta 77 ülkeden 598 sporcunun katılımıyla düzenlendi.

## Madalya tablosu

## Madalya özeti
### Erkekler

### Kadınlar

## Kaynakça

*WTF Madalya Kazananlar Listesi
Nureddin Zaza

**Nureddin Zaza** (15 Şubat 1919, Maden, Elazığ — 7 Kasım 1988, Lozan, İsviçre) Kürt siyasetçi, yazar ve şair. Suriye Kürdistan Demokrat Partisi'nin kurucu ortağı ve Paris Kürt Enstitüsü'nün kurucu üyesi olan Zaza, Kürt milliyetçisi parti Hoybun'un üyesiydi.

## Hayatı
1919'da , Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasından önceki yıllarda Maden'de orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi, babası ve erkek kardeşinin Şeyh Said ve Ağrı ayaklanmalarını destekledikleri için Atatürk rejimi tarafından tutuklandığını gördü. 1930'da kardeşi Ahmed Nafız Zaza ile birlikte Suriye'ye sürgüne gönderildi. Orada kardeşler Bedir Han ailesinden destek buldu.

İngiliz Irak'ında bir yıl hapiste kaldıktan sonra çalışmaları için Beyrut'a ve ardından İsviçre'ye gitti. İsviçre'de ayrıca Suriye'ye dönmeden önce Avrupa'daki Kürt öğrenciler için bir dernek kurdu. Suriye'de Osman Sabri ile birlikte bir parti programı hazırladı, 1957'de Suriye Kürdistan Demokratik Partisi'nin (KDPS) kuruluşunda yer aldı ve 1958'de başkanı oldu. Ayrıca Bedir Han kardeşlerin *[[Hawar (dergi)|Hawar]]* dergisinde yazdı ve Kürt dilinin modernleşmesine katkıda bulundu. Zaza da Hoybun üyesiydi ve bu dönemde Kamuran Ali Bedirhan ile birlikte bir radyo programı yayınladı. Eylül 1962'de, Irak'taki Kürt ayaklanmasını desteklemekle suçlanarak Suriye makamları tarafından kısa bir süre tutuklandı. 1965'te tekrar hapse atıldıktan ve yoğunlaşan Türk tehditlerinden sonra, Zaza Temmuz 1970'te İsviçre'ye kaçtı.

Zaza, Emmanuel Mounier üzerine tezini 1955'te Lozan Üniversitesi'nde yazdı. Zaza'nın erkek kardeşi Suphi Ergene, 1954'ten 1957'ye kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Demokrat Parti'nin Elazığ ilçesini temsil eden milletvekiliydi.

## Ölümü
Nureddin Zaza, 7 Kasım 1988'de Kanserden 69 yaşında hayatını kaybetti. Lozan'daki Bois-de-Vaux mezarlığına gömüldü.

## Seçilmiş edebiyat

* 
* 
* 
* 

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
*
Ay'ın uzak yüzü

**Ay'ın uzak yüzü**', Ay'ın yörüngesindeki eşzamanlı dönüş nedeniyle her zaman Dünya'dan uzağa bakan yarımküresidir. Yakın yüzü karşılaştırıldığında, uzak yüzünün arazisi çok sayıda çarpma krateri ve nispeten az sayıda düz ve karanlık ay denizleri ile engebelidir, bu da Güneş Sistemi'ndeki Merkür ve Callisto gibi diğer çorak yerlere daha yakın bir görünüm vermektedir. Güney Kutbu-Aitken Havzası olan Güneş Sistemi'ndeki en büyük kraterlerden birine sahiptir. Yarımküre bazen "Ay'ın karanlık yüzü" olarak adlandırılır, burada "karanlık", "güneş ışığından yoksun" yerine "bilinmeyen" anlamına gelmektedir. Ay'ın her iki tarafı iki hafta güneş ışığı alırken, karşı taraf iki hafta gece yaşamaktadır.

Uzak yüzün yaklaşık %18'i, librasyon nedeniyle Dünya'dan ara sıra görülebilir. Kalan %82, Sovyet Luna 3 uzay sondası tarafından fotoğraflandığı 1959 yılına kadar gözlemlenmeden kaldı. Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi, 1960 yılında uzak tarafla ilgili ilk atlası yayınladı. Apollo 8 astronotları, 1968'de Ay yörüngesinde döndüklerinde, uzağı bizzat gören ilk insanlar oldular. Tüm insanlı ve insansız yumuşak inişler, Chang'e 4 uzay aracının uzak tarafa ilk inişi yaptığı 3 Ocak 2019 tarihine kadar Ay'ın yakın tarafında gerçekleşti.

Gök bilimciler, Ay'ın onu Dünya'dan gelebilecek olası elektromanyetik girişimlerden koruyacağı uzak tarafa büyük bir radyo teleskopu kurmayı önerdiler.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Lunar and Planetary Institute: Exploring the Moon 
* NASA takes first video of dark side of the Moon 
* Lunar and Planetary Institute: Lunar Atlases 
* Ralph Aeschliman Planetary Cartography and Graphics: Lunar Maps 
* Full Moon Atlas: Lunar Far Side at lunarrepublic.com 
* Northwest Africa 482, only meteorite believed to have originated from the far side of the Moon 
* Moon articles in Planetary Science Research Discoveries 
* 
* ''LIFE'' magazine (Nov. 9, 1959) article about first photos.
Akbıyıklı, Çiçekdağı

**Akbıyıklı**, Kırşehir ilinin Çiçekdağı ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Kırşehir il merkezine 66&nbsp;km, Çiçekdağı ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Alahacılı

**Alahacılı** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Alahacılı, Haymana, Ankara ili Haymana ilçesine bağlı mahalle
* Alahacılı, Çiçekdağı, Kırşehir ili Çiçekdağı ilçesine bağlı köy
Alahacı

**Alahacı** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Alahacı, Nizip, Gaziantep ili Nizip ilçesine bağlı mahalle
* Alahacı, Sivas, Sivas ili merkez ilçesine bağlı köy
Ay tavşanı

**Ay tavşanı**, Doğu Asya ve yerli Amerikan folklorunda, Ay'ın yakın yüzündeki ay denizlerini bir tavşan olarak tanımlayan pareidolia yorumlarına dayanan efsanevi bir figürdür. Doğu Asya'da tavşanın havan tokmağı ile dövüldüğü görülür, ancak havanın içeriği Çin, Japon, Kore ve Vietnam folklorunda farklılık gösterir. Çin folklorunda tavşan genellikle Ay tanrıçası Chang'e'nin bir arkadaşı olarak tasvir edilir, onun için sürekli yaşam iksiri ve bazıları kek veya pirinç keki yapımını gösterirken Japon ve Kore folklorunda tavşan, mochi veya başka bir tür pirinç keki için malzemeler yapmaktadır. Vietnam folklorunda, Ay tavşanı genellikle Hằng Nga ve Chú Cuội ile birlikte görünür ve Çin folklorunda olduğu gibi, Ay tavşanı da havanda ölümsüzlük iksiri yapmaktadır. Bazı Çin versiyonlarda, tavşan ölümlüler için ilaç yapmakta ve bazılarında ay çöreği yapımı yer alır. Kuzey Amerika'nın bazı Kızılderili kültürlerinden gelen Ay folklorunda da tavşan temaları ve karakterleri bulunmaktadır.

## Dış bağlantılar

* Kazumaro, Kanbe. "Buddhist sayings in everyday life – Tsuki no Usagi". Otani University. 2005. Retrieved on July 25, 2007.
* Varma. C.B. "The Hare on the Moon". *The Illustrated Jataka & Other Stories of the Buddha*. 2002. Retrieved on July 25, 2007.
* 「與月為伴 愉閱中秋」, Taipei Public Library. 2006. Retrieved on July 25, 2007. 
* Wood, Douglas – "Rabbit and the Moon "
* Daigo, Shoji. "When and how did Japanese jade rabbit begin to pound rice cake? ". JAXA/ISAS. 2022. Retrieved on September 1, 2022.
* Daigo, Shoji. "History and Culture of Hare/Rabbit on the Moon (Jade Rabbit) ". Retrieved on September 1, 2022.
Ay'ın yakın yüzü

**Ay'ın yakın yüzü**', Ay'ın her zaman Dünya'dan bakan yarımküresidir. Ay kendi ekseni etrafında, Ay'ın Dünya'nın yörüngesindeki dönüşüyle aynı hızda döndüğünden Ay'ın Dünya'dan yalnızca bir tarafı görülebilmektedir.

Ay, doğrudan Güneş tarafından aydınlatılır ve döngüsel olarak değişen görüntüleme koşulları, ayın evrelerine neden olur. Bazen Ay'ın uzak yüzü, Dünya'nın yüzeyinden Ay'a yansıyan dolaylı güneş ışığı olan dünya ışığı nedeniyle hafifçe görülebilir.

Ay yörüngesi hem biraz eliptik hem de ekvator düzlemine eğimli olduğundan, librasyon Ay'ın yüzeyinin %59'a kadarının Dünya'dan görülebilmesini sağlamaktadır.

## Kaynakça
* 

## Dış bağlantılar

* Lunar and Planetary Institute: Exploring the Moon 
* Lunar and Planetary Institute: Lunar Atlases
* Ralph Aeschliman Planetary Cartography and Graphics: Lunar Maps
* NASA’s Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL) Mission
Havan tokmağı

**Havan ve tokmağı**, Taş Devri'nden günümüze mutfakta, laboratuvarda ve eczanede malzemeleri veya maddeleri ezip ince bir macun veya toz halinde öğüterek hazırlamak için kullanılan iki basit araçtan oluşan bir settir. Havan genellikle sert ahşap, metal, seramik veya granit gibi sert taştan yapılmış bir kasedir. Tokmak ise sopa şeklinde bir nesnedir. Yaş veya kuru olabilen öğütülecek madde, havanın içine konur ve burada tokmakla dövülür, preslenir ve istenen doku elde edilene kadar madde içinde döndürülür.

Tarih öncesinden beri yemek pişirmede havan ve tokmaklar kullanılmıştır. Günümüzde ilaç hazırlamadaki tarihsel kullanımları nedeniyle tipik olarak eczacılık mesleği ile ilişkilendirilirler. Pigmentleri, bağlayıcıları ve diğer maddeleri toz haline getirmek için sanat ve kozmetikte, içki yapmak için seramikte ve duvarcılıkta ve toz haline getirilmiş malzeme gerektiren diğer inşaat türlerinde olmak üzere küçük miktarlarda kimyasalların toz haline getirilmesi için kimya ortamlarında kullanılırlar. Yemek pişirirken, tipik olarak baharatları ezmek, pesto yapmak ve mojito gibi belirli kokteyller yapmak için kullanılırlar.

## Dış bağlantılar

* Example of an automatic mortar grinder
Yumuşak iniş

**Yumuşak iniş**, sert inişin aksine, araçta veya yükünde önemli hasar veya tahribatla sonuçlanmayan herhangi bir uçak, roket veya uzay aracı ile yapılan iniş türüdür. Yumuşak bir inişte ortalama dikey hız saniyede yaklaşık 2 metre veya daha az olmalıdır.
Toplu Konutlar (M7, İstanbul Metrosu)

**Toplu Konutlar (M7) Metro İstasyonu**, İstanbul Metrosu'nun M7 hattında yer alan inşa halindeki metro istasyonudur. Küçükçekmece'nin Atakent mahallesinde, Atatürk Caddesi üzerinde yer almaktadır. M7 Esenyurt etabı kapsamında olan istasyonun 2025 yılında açılması hedeflenmektedir.

17 Ağustos 2023 tarihinde İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun katıldığı bir törende Tema Park istasyonundan kazıya başlayan TBM, Toplu Konut İstasyonu'ndaki şafta ulaşarak toplam kazının 2.200 m'lik kısmını tamamlamıştır. 17 Ağustos itibarıyla metro hattında %25 fiziksel ilerleme sağlanmıştır.

İstasyon 27 metre derinlikte top-down yöntemiyle inşa edilmektedir.

## Hatlar
*  *(Kabataş - Saadetdere)*

## Hizmetler
### Peron yapısı

### Güzergâh

## Çevre alanı
* ArenaPark AVM

## Görseller

Dosya:Toplu Konut Station (1).jpg|Şantiye, Mart 2023


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Metro İstanbul resmî sitesi
Vādilkurā

**Vādilkurā** (Arapça: وادي القرى, 'köyler vadisi'), Suudi Arabistan'da tarihî bir bölgedir.

Medine'nin kuzeybatısındaki bölge günümüz Arabistan'ının El-Ula vilayeti sınırları içinde bulunur. Tarıma elverişli bir bölge olması ve Arabistan'dan Suriye'ye giden kervan yeri üzerinde olmasıyla antik Arap devletleri zamanından beri yoğun bir yerleşime maruz kalmıştır. 10. yüzyıl coğrafyacısı İstahrî, burasının Arabistan'ın en kalabalık ve tarımsal açıdan verimli bölgelerinden biri olduğunu belirtir. 9. yüzyıl tarihçisi İbnü'l-Kelbi, burayı son derece verimli ve baştan sona köylerle dolu olarak anlatmıştır.

İslam'ın ortaya çıkışı zamanlarında Vādilkurā halkını Kudaa kabilesi ve Yahudiler oluşturuyordu. 627 yılında Medine müslümanlarına ait bir kervan bu bölgede Fezare kabilesi tarafından saldırıya uğramış, İslam peygamberi Muhammed aynı yıl bu kabile üzzerine bir birlik göndermiştir. Yapılan muharebede kabile liderleri adhil ileri gelenleri de öldürülmüştür.

628 yılında Hayber'in alınmasından sonra Muhammed bu bölgeyi savaş yoluyla fethetmiştir. Amr bin Said bin As’ı buraya vali olarak atayarak ve bölgenin toprakları hakkında hükümlerini açıklayarak Medine'ye döndü.

## Dış bağlantılar
*TDV İslam Ans. Vādilkurā maddesi
2022 Dünya Tekvando Şampiyonası - Erkekler +87 kg

**Erkekler +87&nbsp;kg** 2022 Dünya Tekvando Şampiyonası'nda yer alan kategorilerden biridir ve 15 Kasım 2022 tarihinde Meksika'nın Guadalajara kentinde düzenlenen bir tekvando turnuvasıdır. Ağır sıklette en az 87 kilo olmalıydı.

Her kilo kategorisinde her ülkeden 1 sporcu katılmış, müsabakalar nakavt/tek eleme sistemine göre yapılmıştır. (iki bronz madalya). Repesaj sistemi yoktur. Bir sporcu yenildiğinde aynı müsabakada tekrar yarışamaz.

## Sonuçlar
;Açıklama
***DQ** — Diskalifiye ile kazandı
***P** — Ceza puanlarıyla kazandı
***W** — Rakibin çekilmesiyle kazandı

### Finaller

### Üst yarı

#### Bölüm 1

#### Bölüm 2

### Alt yarı

#### Bölüm 3

#### Bölüm 4

## Kaynakça

*Kura 

## Dış bağlantılar
*Resmi internet sitesi
Pentoksiverin

**Pentoksiverin** veya **karbetapentan**, soğuk algınlığı gibi hastalıklarla ilişkili öksürük için yaygın olarak kullanılan bir öksürük ilacıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nde reçetesiz olarak **Solotuss** adıyla veya diğer ilaçlarla, özellikle dekonjestanlarla kombinasyon halinde satılmaktadır.

İlaç damla, süspansiyon ve fitil şeklinde mevcuttur.

## Kullanımlar
İlaç, soğuk algınlığı, bronşit veya sinüzit gibi durumlarla ilişkili kuru öksürüğün tedavisinde kullanılır. Kodein ve diğer öksürük kesiciler gibi semptomu hafifletir, ancak hastalığı iyileştirmez. Pentoksiverinin etkinliğine ilişkin hiçbir kontrollü klinik çalışma mevcut değildir.

En yaygın yan etkiler (hastaların %1'inden fazlasında görülür) üst karın (göbek) ağrısı, ishal, ağız kuruluğu ve mide bulantısı veya kusmadır. Kaşıntı, kızarıklık, kurdeşen ve anjioödem gibi derinin alerjik reaksiyonları nadirdir. Aynısı anafilaktik şok ve konvülsiyonlar için de geçerlidir.

## Doz aşımı
Doz aşımı uyuşukluk, ajitasyon, mide bulantısı ve taşikardi (yüksek kalp hızı), ağız kuruluğu, bulanık görme, glokom veya idrar retansiyonu gibi antikolinerjik etkilere yol açar. Özellikle çocuklarda pentoksiverin hipoventilasyona neden olabilir, ancak kodein ve diğer opioid antitussiflerden çok daha nadir olur.

Doz aşımı tedavisi semptomlara yöneliktir; belirli bir antidot mevcut değildir.

## Kaynakça
Münir el-Eclani

**Münir el-Eclani** (Arapça: منير محمد علي العجلاني) (Ağustos 1912 veya 1914 - 20 Haziran 2004) Arap siyasetçi, yazar, avukat ve akademisyendi. En genç Suriyeli bakan olarak tarihe geçti. Doktorasını çok genç yaşta Paris'teki La Sorbonne Üniversitesinden aldı.

## Aile geçmişi ve tartışma
Bazı kaynaklar Eclani'nin 1904 yılında doğduğunu söylemektedir. Eclani'nin erken yaşta parlamentoya girebilmek için resmi kayıtlardaki doğum tarihini değiştirdiği düşünülmektedir.

Devlet Başkanı Taceddin el-Hasani'nin kızı İnam el-Hasani ile 1943 yılında evlendi. Beş çocukları oldu: Manar el-Eclani, Favaz el-Eclani, Emir el-Eclani, Navara el-Eclani ve Munira el-Eclani.

Eclani ailesinin kökeni Suudi Arabistan'daki Şeriflere kadar uzanmaktadır. Onların soyundan gelenler, Şam'ın bir ilim merkezi olduğu dönemde Şam'a seyahat etti ve yerleştiler. Dr. Münir el-Eclani, akademik ve maddi zenginliğe sahip bu ailede doğdu. Eclani ailesi Suriye'nin en tanınmış ve en zengin ailelerinden biri haline geldi.

## Eğitim
Çok toprağı olan üst sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Eclani, ailesinin izinden gitti. Şam Üniversitesinde okudu ve ardından Paris'te eğitimine devam ederek La Sorbonne Üniversitesinden doktorasını aldı. Eclani hukuk eğitimi aldı ve edebiyat ve dilbilim alanında yan dal derecesi elde etti.

## Bibliyografya
* آوراق (*Makaleler*)
* عبقرية الاسلام في آصول الحكم (*Yönetimde İslam Dehası*)
* الحقوق الرومانية, الدستورية
* آزهار الألم (Şiir Kitabı *Acı Çiçekleri*)
* رجل في جلد آخر (*Başka Bir Adamın Derisinde Bir Adam*)
* عجائب الدنيا السبع (*Dünyanın Yedi Harikası*)
* فيصل
* La constitution de la Syrie
* معاوية, عائشة, زنوبية
* Nizar Kabbani'nin 1944 yılında yazdığı "Esmer Bana Dedi ki" başlıklı ilk şiir kitabının önsözü

## Kaynakça

* Sami Moubayed "Steel & Silk: Men and Women Who Shaped Syria 1900–2000" (Cune Press, Seattle, 2005).
* Elizabeth Thompson "Colonial Citizens: Republican Rights, Paternal Privilege, and Gender in French Syria & Lebanon". Chapter 11, P. 193. (Columbia University Press, 1999)
* Dr. Munir al-Ajlani, Syrian History: Online Museum of Syrian History. (www.syrianhistory.com/search/node/al-ajlani). Online. Retrieved 2010-01-01.
* Mideast & N. Africa Encyclopedia: Taj al-Din al-Hasani.
* Mid East Views, www.mideastviews.com/articleview.php?art=394. Online. Retrieved 2010-01-01.
* Mid East Views, www.mideastviews.com/ajlani.htm. Online. Retrieved 2010-01-01.
* Arab Soul, arabicsoul.multiply.com/reviews/item/68. Online. Retrieved 2010-01-01.
* Study for UAE, www.study4uae.com/vb/archive/index.php/t-5654.html. Online. Retrieved 2010-01-01.
* Biographies: Poems & Poetry. www.poems-and-poetry.com/biographies/nizar-qabbani-biography. Retrieved 2010-01-01.
* Publication: Terrorism Monitor Volume: 3 Issue: 16.
* 
* http://www.aawsat.com/details.asp?section=4&issueno=9344&article=241882&feature=
Travma merkezi

**Travma merkezi** çeşitli travma, ağrı ve yara'larla ilgili bir hastane veya tıp merkezidir. Kemik kırığı, kurşun yarası, kanama gibi yaralanmaları olan hastalara bakım sağlar. En yüksek düzeydeki travma merkezleri, cerrahi ve yoğun bakım odaları, acil tıp, travma cerrahisi, kritik bakım, beyin ve sinir cerrahisi, ortopedik cerrahi, anesteziyoloji ve radyoloji, uzman tıbbi ve hemşirelik bakımına sahiptirler.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Fiziksel tıp ve rehabilitasyon
* Kritik acil tıp
* Acil servis
* Kaza
* Travmatoloji
* Triyaj
Tiotiksen

**Tiotiksen** veya **tiyotiksen**, şizofreni ve bipolar mani gibi psikozların tedavisinde kullanılan tioksanten sınıfından tipik bir antipsikotiktir. Amerika Birleşik Devletleri'nde 1967'de Pfizer tarafından tanıtılmıştır.

Tiotiksen ayrıca fenotiyazin sınıfının üyeleri olan tiyoproperazin ve pipotiazin ile de ilişkilidir.

## Kaynakça
Alfred Merle Norman

**Alfred Merle Norman** (29 Ağustos 1831 - 26 Ekim 1918), İngiliz din adamı ve doğa bilimcidir.

## Hayatı
### Erken dönem
Norman, 1831'de İngiltere'nin Exeter kentinde doğdu. Babası bir toprak sahibi, cerrah ve Somerset'in Teğmen Yardımcısıydı. Küçük yaşta Somerset'in yumuşakçalarını ve bitkilerini inceledi. 1844'ten 1848'e kadar Winchester College'da okudu. Daha sonra Oxford'daki Christ Church'te okudu ve lisans eğitimini 1852'de tamamladı. Yüksek lisansını 1859'da Oxford Üniversitesi'nden aldı.

### Kariyer
Norman, Isle of Cumbrae, Millport'ta Dowager Glasgow Kontesine özel öğretmen oldu. Daha sonra Wells İlahiyat Koleji'ne gitti ve 1856'da diyakoz olarak atandı. Aynı yıl Leicestershire'daki Kibworth Beauchamp'ın küratörü oldu. 1857'de rahip olarak atandı. 1858'de Durham, Sedgefield'a papaz olarak atandı.

Norman, 1864'te County Durham, Houghton-le-Spring'in küratörü oldu. Bu görevi 1866 yılına kadar sürdürdü. 1866'da, yakındaki Bournmoor'da yeni bir cemaatin ilk rektörü ve 1867'de ikinci Durham Kontu'nun papazı oldu. 1885'te Durham Katedrali'nin kanonu oldu. Bournmoor'da geçirdiği 29 yıl boyunca kilise meseleleriyle ve ayrıca İngiliz Bilimi Geliştirme Derneği, Konkolojik ve Malakolojik Dernekler ve Müzeler Derneği gibi birçok bilimsel toplulukla ilgilendi. O da Northumberland ve Durham Doğal Tarih Derneği'nin bir üyesiydi.

### Daha sonraki yaşamı
Norman, Houghton-le-Spring'e rektör olarak döndü ve 1895'te ek olarak Kırsal Dekan olarak atandı. 1898'de hastalık nedeniyle emekli oldu. Hertfordshire, Berkhamsted'e taşındı ve ölümüne kadar orada yaşadı. Daha sonraki yıllarında bile araştırmalar yaptı ve makaleler yayımladı. 25 Ekim 1918'de 87 yaşında öldü ve Bournmoor'daki St Barnabas kilise bahçesindeki annesinin mezarına gömüldü.

## Çalışmaları
Norman, Protozoa, Porifera, Coelenterata, mollusca, kabuklular, ekinodermata ve diğer omurgasızlar üzerine önemli çalışmalar yayımlamasıyla tanınır. *Museum Normanianum* yayını, Londra'daki Natural History Museum tarafından satın alınan 11.086 türden oluşan koleksiyonunu özetledi Müze tarafından 1898-1911 yılları arasında dört taksitte satın alındı. Norman ayrıca Müzeye birçok örnek sundu.

Norman 200'den fazla makale yayımladı. İlk makaleleri kuşlar, böcekler, amfibiler ve balıklar üzerineydi. 1857 ile 1861 yılları arasında Firth of Clyde yumuşakçaları üzerine önemli çalışmalar yayımladı ve 1890 ile 1899 yılları arasında Mollusca hakkında önemli incelemeler yayımladı. 1865'te bazı İngiliz deridikenlileri grupları hakkındaki açıklaması, Edward Forbes'un İngiliz Denizyıldızlarından bu yana bu gruplara yaptığı ilk büyük katkıydı.

Norman, sonraki yıllarında esas olarak deniz ve tatlı su omurgasızları üzerine çalışmalar yayımladı. Bazıları diğer doğa bilimcilerle işbirliği içinde, birkaç kabuklu hayvan grubu hakkında önemli çalışmalar yayımladı.

## Başarıları
Norman, 1880'de Linnean Society of London üyeliğine seçildi. 1883'te Durham Üniversitesinden fahri DCL aldı. 1890'da Kraliyet Cemiyeti'ne seçildi. 1906'da Linnean Madalyası ile ödüllendirildi.

## Kaynakça
Parametrit

**Parametrit** (pelvik selülit olarak da bilinir), parametriyumun (uterusa bitişik bağ dokusu) bir enfeksiyonudur. Bir pelvik inflamatuar hastalık (PID) şekli olarak kabul edilir. Atrofik vajinit, kronik vajinit gibi jinekolojik hastalıklar ile birlikte sıklıkla bulunur. Metabolik hastalıklardan biri olan diyabet bu durumun sık oluşmasını kolaylaştırmaktadır. Gebelik esnasında da parametrit oalbilmektedir ve gebelik komplikasyonlarına sebep verebilmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Mewtwo İntikam Peşinde - Evrim

***Mewtwo İntikam Peşinde - Evrim*** (), 2019 yapımı bir Japon anime filmidir. Yönetmenliğini Kunihiko Yuyama ve Motonori Sakakibara yaptı. Animasyonu OLM'de gerçekleştirildi. Japonya'da 12 Temmuz 2019'da gösterime girdi, dünya çapında gösterimi 27 Şubat 2020'de Netflix tarafından yapıldı. 1 saat 37 dakika uzunluğundadır.

## Konu
Ash, Misty ve Brock, gizemli bir eğitmen tarafından maç daveti alır. Bunu kabul eden Ash ve diğerleri yapay bir *[[Pokémon]]*ile tanışır. Bu *[[Mewtwo]]*'dur. Peki Mewtwo'yu yenebilecekler mi?

## Kaynakça
Bill Joy

**William Nelson Joy** (d. 8 Kasım 1954), Amerikalı bilgisayar mühendisi ve risk sermayedarı. 1982'de Scott McNealy, Vinod Khosla ve Andy Bechtolsheim ile birlikte kurduğu Sun Microsystems'te 2003'e kadar başmühendis ve CTO olarak çalıştı.

Kaliforniya Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisiyken BSD UNIX'in geliştirilmesinde önemli bir rol oynadı. vi metin düzenleyicisini geliştirdi. Ayrıca 2000 yılında, teknolojinin gelişmesi hakkında endişelerini belirten "*Why The Future Doesn't Need Us*" isimli denemeyi yazdı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 

* 
* An Introduction to Display Editing with Vi
Dışişleri Bakanlığı (Ermenistan)

**Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı** (kısaltması **MFA**), Ermenistan'ın dışişlerinden sorumlu olan bakanlık. MFA, Ermenistan Anayasası'na ve Ermenistan kanunlarına göre hareket etmektedir. 2021 itibarıyla Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'dır.

## Diplomatik ilişkiler

Kasım 2020 itibarıyla Ermenistan, 178 ülke ile dış ilişki kurmuştur. Ermenistan, Birleşmiş Milletler'e 1992'de üye oldu ve şu anda AGİT, BDT, KGAÖ, Avrupa Konseyi, AEB, OIF ve KEİÖ gibi tamı tamına 70'ten fazla uluslararası örgütün üyesidir.

### Diplomatik temsilcilikleri

Ermenistan, bağımsızlığından bu yana birçok ülkede büyükelçilikler ve konsolosluklar açtı. Bununla beraber birçok uluslararası kuruluş ile diplomatik ilişkiler kurmuştur. Kasım 2020 itibarıyla tam 43 büyükelçilik, 10 başkonsolosluk, 4 konsolosluk, 40 fahri konsolosluk ve 20'den fazla daimi görevi bulunmaktadır.

## Dışişleri Bakanları

### [[Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti]]

* Aleksandr Hatisyan (1918, 1919–1920)
* Ovannes Kaçaznuni (1918)
* Sirakan Tigranyan (1918–1919)
* Hamo Ohancanyan (1920)
* Simon Vratsyan (1920)

### [[Ermenistan SSC]]

* Aleksandr Bekzadyan (1920–1921)
* Aşkanaz Mravyan (1921–1922)
* Sahak Karapetyan (1944–1946)
* Gevorg (Kimik) Ovannisyan (1947–1954)
* Anton Koçinyan (1954–1958)
* Balabek Martirosyan (1958–1972)
* Kamo Udumyan (1972–1975)
* John Kirakosyan (1975–1985)
* Anatoly Mkrtiçyan (1986–1991)

### Ermenistan Cumhuriyeti

* Raffi Hovannisyan (1991–1992)
* Arman Kirakosyan (Bakan yardımcısı – 1992–1993)
* Vahan Papazian (1993–1996)
* Aleksandr Arzoumanyan (1996–1998)
* Vartan Oskanyan (1998–2008)
* Eduard Nalbandyan (2008–2018)
* Zohrab Mnatsakanyan (2018–2020)
* Ara Ayvazyan (2020–2021)
* Armen Grigoryan (Bakan yardımcısı – 2021)
* Ararat Mirzoyan (2021–günümüz)

## Kaynakça
Sparring

**Sparring**, birçok dövüş sporunda olan ortak eğitim şeklidir. Kesin şekli değişiklik gösterse de sparring 'serbest biçimli antrenman dövüşü' veya 'antrenman dövüşü' dür. Yapılacak sparringin türüne ve sertliğine göre gerekli ekipmanlar giyilir (dişlik,eldiven,kask, kasık koruyucu, kaval koruyucu). Sparringin amacı sporcuların kazanıp kaybetmesi değil, teknik ve taktiklerini geliştirmesi olsa da sparring maçlarının türleri de değişkenlik gösterebilir. Sparring, eğer yapan sporcular birbirini tanıyorsa ve arkadaş canlısılarsa, hakemsiz ve zamansız olarak yapmalarında bir sakınca olmayacaktır. Ancak iki yabancı arasında yapılıyorsa resmi kurallar uygulanabilir ve maçta deneyimli bir dövüşçünün hakemlik yapması daha sağlıklı olabilir.

Genelde dövüş okulları sporcunun sparring yapması için birkaç ay bekler. Bunun nedeni sparringden önce yeni başlayan kişinin sparringlerde temel olarak kullanacağı bazı teknik, taktik ve becerileri öğrenmesi ve geliştirmesi içindir. Kişinin ilk sparringini yapması için gereken süre onun performansına, ne kadar hızlı geliştiğine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.
Cennetin Anahtarları

**Cennetin Anahtarları**; Aziz Petrus'un makamının mecazi anahtarlarını, Cennetin anahtarlarını veya Cennet krallığının anahtarlarını temsil etmek amacıyla dini hanedanlık armalarında kullanılan çapraz anahtarların görüntüsüne atıfta bulunur. İncil'de Matta 16:19'da açıkça belirtilir.

## Katoliklikte

Katolik öğretisine göre İsa, Aziz Petrus'a cennetin anahtarlarını vadederek ona bağlayıcı eylemlerde bulunma yetkisi verdi. Matta 16:19, İncilinde İsa Petrus'a şöyle der: "Sana göklerin krallığının anahtarlarını vereceğim ve yerde bağlayacağın her şey gökte de bağlanacak ve yerde çözeceğin her şey cennette serbest bırakıldı." Aziz Petrus; Katolik ve Doğu Ortodoks kaynaklı resimlerinde ve diğer sanat eserlerinde genellikle elinde bir anahtar veya bir dizi anahtar tutarken tasvir edilir.

Cennetin anahtarları veya Aziz Petrus'un anahtarları, papalık otoritesinin bir sembolü olarak görülür ve papalık armalarında (bireysel papaların armalarında) ve Vatikan ve Vatikan Şehir Devletinin armalarında görülür. "İşte [Peter] cennetin krallığının anahtarları, bağlama ve çözme gücü ona emanet edilmiştir, tüm Kilisenin ve hükümetinin bakımı ona verilmiştir".

### İncil kaynakları
Petrus ve onun yetkili konumuyla ilgili İncil ayetleri şunlardır: İşaya 22:20–23; Matta 10:2; Matta 16:18–19; Luka 22:32; Yuhanna 21:17; Elçilerin İşleri 2:14; Elçilerin İşleri 10:46; ve Galatyalılar 1:18.

Yetkilerin papadan papaya devriyle ilgili İncil ayetleri şunlardır: Elçilerin İşleri 1:20; 6:6; 13:3; 8:18; 9:17; 1. Timoteos 4:14; 5:22; 2. Timoteos 1:6.

## Cennetin Anahtarlarını tasvir eden semboller

### Katoliklikte

Dosya:Flag of the Vatican City - 2001 version.svg|Vatikan Bayrağı
Dosya:Coat of arms of the Vatican City.svg|Kutsal Makam ve Vatikan Şehri arması
Dosya:Coat of arms of Franciscus.svg|Papa Francis arması


### Diğer

Dosya:Flag of Leiden.svg|Leiden bayrağı, Hollanda
Dosya:Leiden wapen.svg|Leiden arması, Hollanda
Dosya:St-Peters College Oxford Coat Of Arms.png|Oxford'daki St Peter's College'ın arması


## Ayrıca bakınız

* Kutsal Makam ve Vatikan Şehri arması
* Krallığın anahtarları
* Papalık kıyafeti ve amblemi
* Anahtarların Gücü
* Peter'ın önceliği

## İleri okumalar

* 
* 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Katolik Cevaplar Dergisi: Peter'ın Otoritesi
* Katolik Kilisesi İlmihali (880-883. Paragraflar)
Carl Adolph Agardh

**Carl Adolph Agardh** (23 Ocak 1785, Båstad, İsveç - 28 Ocak 1859, Karlstad), Karlstad piskoposu olarak atanan alg konusunda uzmanlaşmış İsveçli botanikçidir.

## Biyografi
1807'de Lund Üniversitesinde matematik öğretmenliğine, 1812'de botanik ve doğa bilimleri profesörlüğüne  atandı ve 1817'de İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi'ne ve 1831'de İsveç Akademisi üyeliğine seçildi.

1816'da bir din adamı olarak atandı, ön bükülme olarak iki cemaat aldı ve 1817'den itibaren birkaç kez İsveç Parlamentosu'nun ruhban odasında bir temsilciydi. Lund Üniversitesi'nin (1819-1820) rektörüydü ve 1835'te Karlstad piskoposu olarak atandı ve burada ölümüne kadar kaldı. Aynı zamanda bir botanikçi olan Jacob Georg Agardh'ın babasıydı.

*Classes Plantarum*, sınıflarının ve doğal düzenlerinin gruplandırıldığı dokuz ana bölüme sahiptir.

## Kaynakça
Pimento

"**Pimento**", *[[Breaking Bad]]*in spin-off dizisi *[[Better Call Saul]]*un 1. sezonunun 9. bölümü ve dizinin 9. bölümüdür. Thomas Schnauz tarafından yazıldı ve yönetildi. İlk olarak 30 Mart 2015 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri kanalı AMC'de yayımlandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Émile Oustalet

**Jean-Frédéric Émile Oustalet** (d. 24 Ağustos 1844, Montbéliard - ö. 23 Ekim 1905, Saint-Cast-le-Guildo), Fransız zoologdur.

## Hayatı

**Oustalet**, Doubs bölgesinde Montbéliard'da doğdu. Ecole des Hautes-Etudes'de okudu ve ilk bilimsel çalışması yusufçuk larvalarının solunum organları üzerineydi. 1873'te doğa bilimci yardımcısı olarak Jules Verreaux'nun yerini aldığı Muséum National d'Histoire Naturelle'de çalıştı. 1900'de Alphonse Milne-Edwards'ın yerini profesörü olarak aldı.

Fransız ornitolog **Émile Oustalet**, 1883'te Branco'dan ayrı bir tür olan *Passer brancoensis* olarak tanımladı, farklı adalardan Iago serçeleri arasındaki farklılıkları gözlemlediğini iddia eden WRP Bourne tarafından *Passer iagoensis brancoensis* alt türü olarak kabul edildi.

*Les Oiseaux de la Chine*ı (1877) Armand David ile birlikte yazdı ve ayrıca *Les Oiseaux du Cambodge'u* (1899) yazdı.

**Oustalet**, 1900'de Paris'te düzenlenen üçüncü Uluslararası Ornitoloji Kongresi'nin başkanıydı.

Madagaskar bukalemununun bir türü olan *[[Furcifer oustaleti]]*, 1894 yılında François Mocquard onun onuruna seçildi.

## Seçilmiş yazıları
*1874 : *Recherches sur les insectes fossiles des terrains tertiaires de la France*, (Fransa'dan Tersiyer böcek fosillerinin araştırılması).
*1877: Armand David ile birlikte, *Les Oiseaux de la Chine*, (Çin'in Kuşları, iki cilt).
*1878: Alphonse Milne-Edwards ile birlikte, *Études sur les Mammifères et les Oiseaux des Îles Comores*, (Comoro Adaları Memelileri ve Kuşları Üzerine Çalışmalar).
*1880-1881 : *Monographie des oiseaux de la famille des mégapodiidés*, (Megapodiidae familyasına ait kuşların monografisi, iki bölüm).
*1889 : *Oiseaux dans le compte rendu de la mission scientifique du Cap Horn. 1882-1883*, (Horn Burnu bilimsel misyonu raporunda yer alan kuşlar. 1882–1883).
*1893 : *La Protection des oiseaux*, (Kuşların Korunması) - 1895'te yeniden basıldı ve 1900'de yeniden düzenlendi.
*1895 : *Les Mammifères et les Oiseaux des îles Mariannes*, (Memeliler ve Mariana Adaları Kuşları, iki bölüm).
*1899 : *Oiseaux du Cambodge, du Laos, de l'Annam et du Tonkin*, (Kamboçya, Laos, Annam ve Tonkin kuşları).

## Kaynakça
İskoç Açılışı

**İskoç Açılışı** ya da **İskoç Oyunu**, şu hamlelerle başlayan bir satranç açılışıdır:
:1.e4 e5
:2.Af3 Ac6
:3.d4
Friedel–Crafts reaksiyonu

**Friedel–Crafts reaksiyonları** 1877'de Charles Friedel ve James Crafts tarafından ornatıkları bir aromatik halkaya bağlamak için geliştirilen bir dizi reaksiyondur. Friedel–Crafts reaksiyonları iki ana tiptedir: alkilasyon reaksiyonları ve açilasyon reaksiyonları. Her ikisi de elektrofilik aromatik sübstitüsyon ile ilerler.

## Alkilasyon

### Alkil halojenürler ile
Friedel–Crafts alkilasyonu, bir aromatik halkanın alkilasyonunu içerir. Geleneksel olarak, alkile edici reaktifler alkil halojenürlerdir. Alkil halojenürler yerine birçok alkile edici reaktifler kullanılabilir. Örneğin, enonlar ve epoksitler protonların varlığında kullanılabilir. Geleneksel olarak ayrıca reaksiyon, katalizör olarak alüminyum klorür gibi güçlü bir Lewis asidi kullanır.

Bu reaksiyon, ürünün reaktandan daha nükleofilik olması dezavantajına sahiptir. Çünkü alkil grupları Friedel–Crafts reaksiyonu için aktifleştiricidirler. Sonuç olarak, aşırı alkilasyon meydana gelebilir. 1,4-dimetoksibenzenin *t*-bütilasyonunda olduğu gibi, alkilasyonların sayısını sınırlamak için sterik engellemeden yararlanılabilir.

:

## Ayrıca bakınız
* Etilen oksit
* Hidrodealkilasyon
* Transalkilasyon

## Kaynakça

### ''Organic Syntheses''  de yayınlanan Friedel–Crafts reaksiyonları
* Alkilasyonlar:
** 
** 
**  
* Açilasyonlar:
** 
** 
** 
** 
** 
** 
**
Achille Richard

**Achille Richard** (27 Nisan 1794, Paris - 5 Ekim 1852), Fransız bir botanikçi, botanik illüstratör ve doktordur.

## Hayatı
Achille, botanikçi Louis-Claude Marie Richard'ın (1754–1821) oğluydu. Fransız donanmasında eczacıydı ve o zamanın tanınmış birçok derneğinin üyesiydi. Botanik bir lider oldu ve kitapları netliği ve kesinliği nedeniyle değerli olmaya devam ediyor.

24 Şubat 1834'te Fransız Bilimler Akademisi'ne (Botanik Bölümü) üye oldu. Aynı zamanda Fransız Ulusal Tıp Akademisi üyesiydi. Kısaltmasını jenerik isimde alan ve aralarında Ludisia'nın da bulunduğu birkaç orkide cinsini inceledi ve tanımladı.

## Çalışmaları
* 1819 Botaniğin Yeni Unsurları, Paris. (11. Baskı, 1876, Gallica'da çevrimiçi olarak mevcuttur)
* 1820 Umbelliferae familyasından Hydrocotyle cinsinin monografisi. (Umbelliferae (veya Apiaceae) familyasının Hydrocotyle cinsinin monografisi (Gallica'da çevrimiçi olarak mevcuttur)
* 1828 Fransa ve Réunion adalarının orkidelerinin monografisi
* 1829 Rubiaceae familyası hakkında, bu familyanın genel tanımını ve onu oluşturan cinslerin karakterlerini içeren hafıza, (Gallica'da çevrimiçi olarak mevcuttur)
* 1834 Yeni Zelanda Florasının Denemesi, Astrolabe Voyage of Discovery'nin 1. bölümü
* 1839–1843, Habeşistan'a Yolculuk, bir doğa tarihi
* 1845 Küba Adası'nın Fiziksel, Politik ve Doğa Tarihi (Ed. Sagra, Ramón de la). Botanik. Damarlı Bitkiler. (Küba adasının Fiziksel, Politik ve Doğa Tarihi, Botanik. Vasküler bitkiler.) (Gallica'da çevrimiçi olarak mevcuttur)

## Notlar

## Kaynakça
Maskon

**Maskon**, astronomi, astrofizik ve jeofizikte bir gezegenin veya uydunun kabuğunun büyük bir pozitif kütleçekim anomalisi içeren bir bölgesidir. Genel olarak, maskon kelimesi, Dünya'da Hawaii çevresinde bulunanlar gibi, astronomik bir cismin yüzeyinin üzerinde veya altında aşırı bir kütle dağılımına atıfta bulunmak için bir isim olarak kullanılabilir. Bununla birlikte, bu terim çoğunlukla, Ay'daki maskon havzaları gibi, aksi takdirde negatif bir anomaliye sahip olması beklenebilecek bir özellikle ilişkili pozitif bir yerçekimi anomalisine sahip bir jeolojik yapıyı tanımlamak için kullanılır.

## Ek okuma

* 
*
Kütleçekim anomalisi

**Kütleçekim anomalisi**, Dünya yüzeyindeki bir yerde, gözlemlenen kütleçekimi değeri ile teorik bir model tarafından tahmin edilen değer arasındaki farktır. Dünya, düzgün yoğunluğa sahip ideal bir yassı küre olsaydı, yüzeyinin her noktasında ölçülen yerçekimi tam olarak basit bir cebirsel ifadeyle verilirdi. Bununla birlikte, Dünya, yerçekimi alanını bozan engebeli bir yüzeye ve tekdüze olmayan bir bileşime sahiptir. Yerçekiminin teorik değeri, rakım ve yakındaki arazinin etkileri için düzeltilebilir, ancak genellikle ölçülen değerden biraz farklıdır. Bu yerçekimi anomalisi, olağandışı yoğunluğa sahip yeraltı yapılarının varlığını ortaya çıkarabilir. Örneğin, yüzeyin altındaki yoğun bir cevher kütlesi, cevherin artan yerçekimi nedeniyle pozitif bir anomali verecektir.

Farklı teorik modeller, farklı yerçekimi değerlerini tahmin edecektir ve bu nedenle bir yerçekimi anomalisi her zaman belirli bir modele göre belirlenir. Bouguer, serbest hava ve izostatik yerçekimi anomalilerinin her biri, yerçekimi değerine yönelik farklı teorik düzeltmelere dayanır.

Gravimetri adı verilen taşınabilir bir alet kullanılarak, ilgilenilen bir bölgedeki birçok yerde yerçekimi anomalisi ölçülerek bir yerçekimi araştırması yapılır. Yerçekimi verilerinin dikkatli bir şekilde analiz edilmesi, jeologların yer altı jeolojisi hakkında çıkarımlar yapmasına olanak tanır.

## Ek okuma
*
Ahmetcan Osman

**Ahmatjan** **Osman** (Uygurca yazımı: ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى) 1964 yılında Urumçi'nin Weihuliang maden bölgesinde işçi bir ailede doğdu. Urumçi Deneysel Lisesi'nden mezun olduktan sonra Eylül 1981'de Sincan Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne kabul edildi. 1982'de Devlet Maarif Heyeti tarafından Suriye'nin Şam kentindeki Dil ve Edebiyat Enstitüsüne gönderildi.

## Kişisel bilgileri
Şairin çalışmaları başlangıçta çocuklara yönelik şiirlerle başladı. Bu modern şiirler onun çocuksu coşkusu ve renkli şiirsel zarafetinin yansımasıydı. Yurtdışındaki çalışmaları sırasında Suriye'de "İkinci Güz" ve "Düğün Büyüleri" koleksiyonlarını yayınladı. Arap eleştirmenler şiirleri hakkında şu yorumu yaptılar: "Olimpos kültürü ve Buda kültüründe hissedilen Uzak Doğu'nun derinliklerinden gelen bu ruh, binlerce yıldır görmediğimiz sihri geri getirdi." Şiirlerinin çoğu Çince ve yabancı dillere çevrilmiştir.

## Diğer eserleri
Akhmatjan Osman "Uygur Kızı Sözleri" ve "Ruh Mevsimi" adlı 2 şiir koleksiyonu da yayınlandı.

## Kaynakça
Ay krateri

**Ay krateri**, Ay'daki çarpma kraterleridir. Ay'ın yüzeyinde, tümü çarpmalarla oluşan birçok krater bulunmaktadır. Uluslararası Astronomi Birliği, günümüzde 1.675'i tarihlendirilmiş 9.137 krateri tanımaktadır.

## Kategorizasyon
1978'de Lunar & Planetary Lab'den Chuck Wood ve Leif Andersson, Ay çarpma kraterlerinin sınıflandırılması için bir sistem tasarladılar. Sonraki etkilerle nispeten değişmemiş olan kraterlerden bir örnekleme kullandılar ve ardından sonuçları beş geniş kategoride gruplandırdılar. Bunlar, tüm Ay çarpma kraterlerinin yaklaşık% 99'unu başarıyla oluşturdu.

LPC Krater Tipleri aşağıdaki gibiydi:

* *ALC* — çapı yaklaşık 10&nbsp;km veya daha az olan ve merkezi zemini olmayan küçük, fincan şeklinde kraterler. Bu kategorinin ilk örneği Albategnius C'dir.
* *BIO* — ALC'ye benzer, ancak küçük, düz zeminlidir. Genel çapı yaklaşık 15&nbsp;km'dir. Ay krateri arketipi Biot'tur.
* *SOS* - iç kat geniş ve düzdür, merkezi bir tepe noktası yoktur. İç duvarlar teraslanmamıştır. Çap normalde 15–25&nbsp;km aralığındadır. Arketip Sosigenes'tir.
* *TRI* — bu karmaşık kraterler, iç duvarlarının yere çökmesini sağlayacak kadar büyüktür. Boyutları 15–50&nbsp;km arasında değişebilir. İlk örnek krater Triesnecker'dir.
* *TYC* - bunlar 50&nbsp;km'den daha geniş, teraslı iç duvarlar ve nispeten düz zeminler. Sıklıkla büyük merkezi tepe oluşumlarına sahiptirler. Tycho, bu sınıfın arketipidir.

Birkaç yüz kilometre çapından sonra TYC sınıfının merkezi tepe noktası kaybolur ve bunlar havza olarak sınıflandırılır. Boyut olarak ay denizlerine benzer, ancak koyu lav dolgusu olmayan büyük kraterlere bazen talasoidler denir.

## Kaynakça
Şems-ül maarif

***Şems-ül maarif*** (), Ahmed b. Ali el-Bûnî tarafından Arapça sihir üzerine odaklanan ve havas ilimleri hakkında 13. yüzyılda Cezayir'de yazılmış eseri. Kitap, El-Buni'nin özgün eserlerinin ve diğer yazarların metinlerinin parça parça bir araya getirilmesinden oluşmaktadır.

Çağdaş hâliyle kitap, "Şemsü'l-Maarifü'l-Kübra" ve "Şemsü'l-Maarifü's-Suğra" olmak üzere iki ciltten oluşmaktadır, ilki ikincisinden daha büyüktür. İslam dünyasında bâtıni ilimlere dair yazılmış ansiklopedik özellikte en hacimli kitaplardan biri olup, kırk bölümden oluşur. Eserin daha sonraki baskılarında sunulan içindekiler tablosu, 40'a kadar uzanan numaralandırılmamış bölümlerin (*faṣl*) bir listesini içerir. Bununla birlikte, matbaa ve diğer çeşitli standartlaştırmalardan önce, her biri farklı uzunlukta olan üç bağımsız cilt dolaşımda idi.

## İçerdiği konular
*Harfler ilmi
*Sayılar ilmi
*Cefr ve vefkler ilmi
*Zâyirçe ilmi,
*Anâsır-ı erbaa ilmi, 
*Yıldızlar, felekler, burçlar ve menziller ilmi; 
*İsimler, rukyeler, tılsımât ve dualar ilmi; simya ilmi.

Eserin girişinde, amacın esmayıhüsnanın yüceliğini belirtmek, harflerin sayılarla muvafakatinden (vefk) ortaya çıkan ilahi hikmetleri açıklamak, dua, ilahi isimler ve onlara tabi olan sure ve ayetlerdeki harflerdeki mesajları anlamanın ve büyü yapmanın yollarını bildirmek olduğu belirtilmiştir.

Ayrıca eserin tasavvufi bir durum arz ettiği, maddi ve manevi temizlenmeyi gerçekleştiren, Allah'ı zikreden, seyrüsülûk yapan kimselerin faydalanabileceği de belirtilmiştir.

## Notlar

## Kaynakça