Kartal Tibet

**Kartal Tibet** (27 Mart 1939, Ankara - 1 Temmuz 2021, İstanbul), Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcıdır.

Yaklaşık iki yüz film ve dizide; oyuncu, yönetmen ve senarist olarak yer aldı. Sinemada önce çizgi-roman uyarlamaları olan *[[Karaoğlan (film, 1965)|Karaoğlan]]* ve *[[Tarkan (film)|Tarkan]] macera filmlerinde* başrol oynadı. 1970'li yıllarda aralarında Hülya Koçyiğit, Türkan Şoray, Fatma Girik, Hale Soygazi ve Filiz Akın'ın da yer aldığı birçok oyuncu ile başrolü paylaştı. İlk kez 1977'de *[[Tosun Paşa (film, 1976)|Tosun Paşa]]* filmiyle yönetmenliğe başlayan Tibet, yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer aldığı 56 film çekti. Ayrıca *[[Davaro]]*, *[[Şendul Şaban]]* ve *[[Şabaniye]]* gibi filmlerin senaryosunu yazdı.

Türk sinemasına katkılarından ötürü 2002 yılında Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne, 2006'da ise Yıldırım Önal Anı Ödülü'ne layık görüldü. 1 Temmuz 2021'de İstanbul'da 82 yaşında öldü.

## Hayatı
27 Mart 1939 tarihinde Ankara'da doğdu. Öğretmen bir anne-babanın çocuğu idi. Çocukluk döneminde Ankara Radyosu'nun Radyo Çocuk Kulübü'nde Ayşe Abla piyeslerinde rol aldı. Ardından Devlet Tiyatroları'ndaki yetişkin oyunlarında çocuk rollerinde sahneye çıktı.

Ankara Koleji'ndeki öğrenimin ardından önce beden eğitimi öğretmenliği, ardından hukuk fakültesinde öğrenim gördü. Her iki mesleği de yapmak istemedi ve tiyatroya yöneldi.

Tiyatro eğitimini Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde 1960 yılında tamamladı. Aynı yıl Ankara Devlet Tiyatrosu'nda Mahir Canova'nın yönettiği *Caligula* oyununda başrolde oynadı. Bu oyundaki başarısının ardından Devlet Tiyatrosu'ndan ayrılıp 1961'de Mahir Canova, Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Üner İlsever ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu *Meydan Sahnesi*'nin kuruluşunda yer aldı. Meydan Sahnesi'nde dört piyes yönetti, 20 oyunda rol aldı ve çeşitli oyunlarda yönetmenlik yaptı. 1963 yılında Gündüz Sencer ile evlenen Kartal Tibet'in bu evlilikten *Kanat* adında bir oğlu ve Kumru adında bir kızı vardır. Oyuncu Civan Canova'nın üvey babasıdır. 1963 yılında Ankara'da yedek subay olarak askerlik yaparken kışla içindeki hareketliliği 28.Tümen Komutanı Ali Elverdi'ye ilk bildiren kişidir. Bu girişim tarihe 20 Mayıs 1963 Ayaklanması olarak geçti.

1960 yılında yarattığı çizgi roman karakteri *[[Karaoğlan (çizgi roman)|Karaoğlan]]*ı 1965 yılında sinemaya uyarlanan Suat Yalaz, çizdiği Karaoğlan karakterine benzettiği Tibet'e, filmde rol almasını önerdi. Kartal Tibet, teklifi kabul ederek *[[Karaoğlan (film, 1965)|Karaoğlan: Altay'dan Gelen Yiğit]]* adlı filmde başrolü üstlendi. Ardından *[[Baybora'nın Oğlu|Karaoğlan: Baybora'nın Oğlu]]* (1966) ve *[[Karaoğlan: Camoka'nın İntikamı]]* (1966), *[[Karaoğlan: Bizanslı Zorba]]* (1967) ve *[[Karaoğlan: Yeşil Ejder]]* (1967) ve *[[Karaoğlan Geliyor]]* (1972) adlı filmlerde Karaoğlan rolünü canlandırdı.

Tibet daha sonra Sezgin Burak'ın yarattığı Tarkan çizgi karakterini birbiri ardına çekilen ''Tarkan'' filmlerinde canlandırdı. 1969 yılında çekilen *[[Tarkan (film)|Tarkan]]* adlı ilk filmi 1970'te **', 1971'de **', 1972'de **' ve 1973'te **' takip etti.

Sanatçı, çok popüler olan iki macera filmi dizisinin ardından *Sarmaşık Gülleri*, *[[Boş Çerçeve]]*, *[[Çalıkuşu (film, 1966)|Çalıkuşu]]* gibi melodramlarda rol aldı.

1976 yılında oyunculuğu bırakıp kamera arkasında çalışmaya başladı. *[[Süt Kardeşler]]*, *[[Bizim Aile (film)|Bizim Aile]]* ve *[[Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı (film)|Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı]]* gibi filmlerde yönetmen yardımcılığı görevini üstlendi. Yönetmenliğini yaptığı ilk film, 1976 yapımı *[[Tosun Paşa (film, 1976)|Tosun Paşa]]* filmi idi. Yönetmenliğini yaptığı 56 filmin yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer almıştır. *[[Sultan (film, 1978)|Sultan]]*, *[[Zübük (film)|Zübük]]*, *[[Gol Kralı (film)|Gol Kralı]]* ve *[[Şalvar Davası]]* yönetmenliğini yaptığı filmler arasında yer alır.

1993-1997 yılları arasında yayınlanan *[[Süper Baba (dizi)|Süper Baba]]* adlı dizinin ilk 13 bölümünün, 2007 yılında Kanal D'de yayınlanan *Zoraki Koca* adlı dizinin ve 2008 yılında Show TV'de yayınlanan *[[Hayat Güzeldir (dizi)|Hayat Güzeldir]]* adlı dizinin yönetmenliğini üstlendi.

Uzun yıllar ara verdikten sonra Devlet Tiyatrosu'nda tiyatro yönetmeye başlayan Tibet, İstanbul, Ankara, Trabzon, Adana, İzmir ve Bursa'da 10 oyun sahneye koydu.

## Ölümü
Kartal Tibet, ölümüne kadar son 3-4 yıl boyunca kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele etti. 1 Temmuz 2021 tarihinde saat 23:10'da İstanbul'daki Acıbadem Hastanesinde 82 yaşında öldü. Gerek COVID-19 pandemisi şartlarından ötürü, gerekse kendi arzusu nedeniyle özel bir tören yapılmadan 3 Temmuz 2021'de Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

## Ödüller
* 2002: Altın Portakal Film Festivali – Yaşam Boyu Onur Ödülü
* 2006: 43. Altın Portakal Film Festivali - Yıldırım Önal Anı Ödülü
* 2014: Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema – Sinema Onur Ödülü

## Tiyatro oyunları
* *[[Caligula]]*: Albert Camus - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1960
* *[[Ekmek Parası (oyun)|Ekmek Parası]]*: Félicien Marceau - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1959

### Sahneye koyduğu oyunlar
* Yarın 2000 (1980-1981), Ankara DT
* Sevgili Soytarı (1989-1990), İstanbul DT
* Ölüm Tuzağı (1991-1992), İstanbul DT
* Silahşörün Gölgesi (1992-1993), Trabzon DT
* Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını (1994-1995), Adana DT
* Oyunun Oyunu (1997-1998), İzmir DT
* Tütüncü Dükkanı (1998-1999), İzmir DT
* Kırkından Sonra (1999-2000), İzmir DT
* Dört Albayın Aşkı (2000-2001), İzmir DT
* Kırkından Sonra (2001-2002), Bursa DT

## Filmografisi

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*