Tülay Hatimoğulları

**Tülay Hatimoğulları Oruç** (d. 1977, Hatay), Arap asıllı Türk ekonomist, siyasetçi ve DEM Parti eş genel başkanı. TBMM 27 ve 28. dönem Adana milletvekilidir ve TBMM Dışişleri Komisyonu üyesidir.

## İlk yılları
1977 yılında Hatay'ın Samandağ ilçesinde doğdu. Arap Alevi bir aileye mensuptur. Lise yıllarından itibaren siyasetle ilgilendi, sosyalist görüşü benimsedi.  Yükseköğrenimini Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesinde tamamladı.

Arap kültürünün ve Arap dilinin canlanması için çeşitli çalışmalar yürüttü. 1995'te Arapça müzik ve tiyatro faaliyetleri de yapan Çağdaş Sanat Atölyesi'nin kurucularından birisi oldu; 2015'te Ortadoğu Arap Halkları Araştırma Enstitüsünün kuruluşunda ve yönetiminde yer aldı. Feminist hareketler içinde yer aldı. AMARGİ Kadın Akademisinin kuruluşunda (2000) ve Kadın Emeği Kolektifinin (2007) örgütlenme çalışmalarında yer aldı.

## Siyasi kariyeri

Kürt meselesine çözüm bulmak üzere çalışan sivil bir girişim olan Türkiye Barış Meclisi çalışmalarında bulundu. 2011'de Ankara'da kurulan Halkların Demokratik Kongresinde (HDK); 2016'da siyasi partilerden bağımsız bir hareket olan Demokrasi İçin Birlik Hareketi (DBH) platformunda yer aldı. Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisinin (SYKP) 2013 yılındaki kuruluş çalışmalarına katıldı; Halkların Demokratik Partisinin bileşenlerinden olan bu partinin merkez yönetim kurulu üyeliği yaptı ve 2016-2018 yılları arasında SYKP’nin eş genel başkanlığını yürüttü.

24 Haziran 2018'de genel seçimde HDP Adana milletvekili olarak meclise girdi. Mecliste Dışişleri Komisyonu üyesi olarak çalıştı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin'in 17 Mart 2021 tarihinde, kendisi ve diğer 686 siyasetçi için beş yıllık siyasi faaliyet yasağı talebiyle Anayasa Mahkemesinde dava açtı.

Oruç, 3 Temmuz 2022 tarihinde gerçekleşen HDP Büyük Kongresi'nde Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyesi odu. Partide Halklar ve İnançlar Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı olarak çalıştı. 14 Mayıs 2023'te yapılan Türkiye genel seçimlerinde Yeşil Sol Partiden Adana milletvekili seçildi.

### Anadil hakları savunuculuğu
Hatimoğulları'nın anadil hakları savunuculuğu, Türkiye'de Arapça konuşan biri olarak yaşadığı deneyimlerden etkilenmiştir. Kendisi yedi yaşına kadar hiç Türkçe bilmediğini ve ilkokulda Türkçeyi yeterince konuşamadığı için zorlandığını ifade etmiştir. 1980 darbesinin ardından, yaşadığı bölgeye atanan öğretmenlerin genellikle Türkçe öğretmeye öncelik verdiğini ve bunu katı yöntemlerle yaptıklarını anlatmıştır. Bu deneyimler, benzer bir şekilde dil hakları mücadelesi veren Kürt halkına karşı yakınlık duymasını sağlamıştır. İlerleyen yıllarda Hatimoğulları, Arapça tiyatro ve müzikle ilgilenmiş, ancak bu çalışmaların anadilde sahne almasına yönelik baskı ve hukuki engellerle karşılaştığını belirtmiştir. Bu süreç, Kürt özgürlük hareketiyle dayanışmasını daha da güçlendirmiştir. Hatimoğulları, Arap sosyalistleri olarak Kürt hareketinden, dillerini ve kimliklerini korumak için örgütlenmenin önemini öğrendiklerini ifade etmiştir.

## Siyasi görüşleri
Oruç, HDP'nin Din ve İnanç Komisyonu eş başkanı olarak, Türkiye'deki azınlıkların kültürel haklarının 1923 tarihli Lozan Antlaşması'na göre korunmasını savunmaktadır. Türk askerlerinin Libya'ya gönderilmesine karşı çıkmıştır. Ayrıca, Kasım 2021'de kendisi, HDP'li Garo Paylan ve Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar arasında üçlü bir tartışma açarak Kürdistan'ın varlığını iddia etmiştir. Mayıs 2022'de Kürt sanatçıların çeşitli performansları yasaklandığında, hükûmetten bu tür performansları yasaklayan bir emir olup olmadığı konusunda bilgi talep etti.

Yaptığı bir açıklamada Orta Doğu'da sınırların değişmesine ve iddiaya göre Irak'ta bir Kürt devletinin kurulmasına karşı olduğunu belirtmiştir. Bunun sonucunda DEM Parti seçmeninden ve Kürt asıllı vatandaşlardan yoğun eleştiri ve istifa çağrısı alan Hatimoğulları'na DEM Parti yaptığı açıklamayla destek vermiştir.

## Seçim tarihi
2018 yılından beri 2 genel seçime milletvekili adayı olarak katılmıştır. Bu seçimler ve sonuçları şu şekildedir:

## Kaynakça