Diamond Princess gemisinde COVID-19 pandemisi

Diamond Princess, İngiltere'ye kayıtlı ve Princess Cruises'in sahibi olduğu ve işlettiği bir kruvaziyer gemisidir. COVID-19 pandemisinin gemide görüldüğü Şubat 2020'de doğrulandı.

## Zaman çizelgesi
*Diamond Princess* başlangıçta 20 Ocak 2020'de Yokohama Limanı'ndan Ay Yeni Yılı döneminde Güneydoğu Asya turu olarak faturalandırılan bir gezi için ayrıldı. Hong Kong, Çin'den 80 yaşındaki bir yolcu, 20 Ocak'ta Yokohama'dan gemiye bindi ve 25 Ocak'ta Hong Kong'da indi. 10 Ocak'ta Shenzhen, Guangdong Eyaleti, Çin'e gitti, sonra Hong Kong'a döndü ve 17 Ocak'ta gemiye tekrar binmek için Tokyo'ya uçtu. 19 Ocak'ta öksürük şikayeti olmasına rağmen gemiye bindi.

Tayvan Başbakanı Chen Chi-mai, 31 Ocak'ta geminin "bu hastalığa karşı salgın önleme tedbirlerini uygulamaya koyan ilk ülke" olan Tayvan'a yanaştığını bildirdi.

1 Şubat'ta gemi Okinawa'daki Naha Limanı'na yanaştı ve karantinaya alındı. Aynı gün, altı gün önce Hong Kong'da inen 80 yaşındaki kişinin, COVID-19 testi pozitif çıktı. Hong Kong Sağlık Bakanlığı, geminin işletme şirketinin acentesıyla hemen temasa geçti ancak gemi yolcuları, bu konuda iki gün sonra yani 3 Şubat'ta bilgilendirildi. Sonraki birkaç gün gemide her zamanki gibi gösteriler ve dans partileri düzenledi ve ayrıca fitness kulüpleri, tiyatrolar, kumarhaneler, barlar ve açık büfe tarzı restoranlar da dahil olmak üzere büyük kalabalıkları çeken tesisleri açık tutuldu.

3 Şubat akşamı yolcu gemisi Yokohama Limanı'na döndü ve Daikoku İskelesi açığında demir attı. Japon hükümeti, enfekte kişiler olabileceğinden, gemiyi alışılmadık şekilde yeniden karantinaya almaya karar verdi. Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, karantina için gemiye bindiler.

4 Şubat'ta yapılan testlerde, 31 kişiden 10'unda enfeksiyon saptandı. Yetkililer derhal gemideki tüm yolcuları 14 gün boyunca izole etmeye karar verdiler.

5 Şubat günü, yetkililer on kişi için COVID-19 test sonuçlarının pozitif çıktığını ve geminin 14 gün boyunca Dünya Sağlık Örgütü kurallarına göre karantinaya alındığını duyurdu. Japon Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı, Yokohama Limanı dışında 14 günlük bir süre için toplam 3.700 yolcu ve mürettebatı karantinaya aldı.

7 Şubat'ta, COVID-19 enfeksiyonları doğrulanmış toplam kişi sayısı 61'e yükseldi. 8 Şubat'ta 3 vaka daha tespit edildi ve toplam 64'e ulaştı. 9 Şubat'ta 6 vaka tespit edildi, 10 Şubat'ta 65 vaka tespit edildi ve toplam 135'e ulaştı. 11 Şubat'ta, bir karantina görevlisi de dahil olmak üzere 39 kişi için daha test pozitif çıktı ve toplam sayı 174'e ulaştı. Pozitif çıkan yolcuların tedavi için karaya götürüldüğü bildirildi. 13 Şubat'ta 44 kişi daha pozitif çıktı ve toplam sayı 218'e çıktı. 15 Şubat'ta 67 kişinin daha enfekte olduğu bildirildi ve toplam sayı 285'e ulaştı. 16 Şubat'ta 70 kişinin daha enfekte olduğu bildirildi ve toplam sayı 355'e ulaştı. Ertesi gün 17 Şubat'ta Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı 99 vaka daha doğruladı ve 33'ü mürettebat olmak üzere toplam sayı 454'e ulaştı. 18 Şubat'ta 88 vaka daha doğrulandı ve toplam vaka sayısı 542'ye ulaştı.

17 Şubat sabahı (Japonya saati), ABD tarafından onaylanmış iki ABD uçağı, yolcu gemisinin yolcuları olan yüzlerce ABD vatandaşını ABD'ye taşıdı. ABD hükûmeti, Japon hükûmetinin Amerikan yolcularını erkenden eve getirme önerisine rağmen, başlangıçta Japonya'dan CDC yönergesine dayanarak 14 gün boyunca gemide kalmasını istedi. Ancak ABD hükûmeti 15 Şubat'ta ülkeye dönme politikasını değiştirdi. İlk uçak 16 Şubat gece yarısında Kaliforniya'daki Travis Hava Kuvvetleri Üssü'ne indi (ABD saati) ve diğer uçak 17'si sabahı (ABD saati) Teksas'taki Ortak Üssü San Antonio'ya indi. Kanada, Hong Kong, Avustralya ve İtalya da birkaç gün içinde ABD'yi takip etti.

18 Şubat'ta, Dünya Sağlık Örgütü'nün Sağlık Acil Durumları Programı Genel Müdürü Michael J. Ryan, yolcuları iki hafta boyunca gemide bulundurmanın, tüm dünyaya dağılmış olmaktan daha iyi olacağını ve Japon hükûmetinin ilk kararının uygun olduğunu söyledi. Bununla birlikte, enfekte insan sayısında devam eden artıştan hayal kırıklığına uğradığını söyledi.

18 Şubat'ta Kobe Üniversitesi'nde bulaşıcı hastalık uzmanı olan Kentaro Iwata, YouTube'a, gemiye bindikten kısa bir süre sonra "Diamond Princess"ın salgın tedbirlerini önlemesi hakkında sorular sorduğu bir video yükledi. 20 Şubat'ta videoyu kaldırdı.

19 Şubat'ta, negatif test sonuçları olan yolcular gemiden inmeye başladı.

20 Şubat'ta Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü, Çin dışındaki toplam vaka sayısının 1.076 olduğunu bildirdi ve bu vakaların yarısından fazlasının *Diamond Princess* gemisindeki yolcular arasında meydana geldiğini belirtti. Mart ayı sonlarında Diamond Princess'daki 3.711 kişiden 712'sinin (% 19i, 2'sinin) COVID-19 ile enfekte olduğu belirtildi. 

1 Mart'a kadar tüm yolcular ve mürettebat gemiden ayrıldılar.

Mart 2020'nin başlarında Endonezya, Japonya'daki COVID-19 test sonuçları negatif çıktıktan sonra 69 *Diamond Princess* çalışanını tahliye etti. Ancak, zorunlu bir karantina dönemi için Sebaru Adası'na getiren bir Endonezya deniz hastane gemisinde de iki mürettebat hastaydı. Hepsi tekrar test edildi. Negatif testlere sahip 68 kişi Sebaru Adası'nda gözlem için ayrıldı ve olumlu bir vaka helikopterle Persahabatan Hastanesi'ne tahliye edildi. Sonunda 69 mürettebatın tamamında negatif COVID-19 test sonucuna ulaşıldı.

16 Mayıs'ta *Diamond Princess*, Yokohama Limanı'ndan ayrıldı. Geminin Malezya'ya gideceği söyleniyor.

## Eleştiri
Japonya'nın, Japon yolcu gemilerinde karantinaya yönelik salgın önleme tedbirlerine yönelik çok sert eleştiriler var. Bir yolcu gemisinde karantina tehlikesi vardır, çünkü yolcu gemisi modern uçaklarda kullanılan gibi 3 mikron veya daha fazla çapa sahip partiküllerin yüzde 99'unu etkili bir şekilde tarayabilen HEPA filtreleri kullanmaz.

Kobe Üniversitesinde gemiyi ziyaret eden bulaşıcı hastalık uzmanı olan Kentaro Iwata, 18 Şubat'ta yayınlanan iki geniş çaplı YouTube videosunda yönetimi şiddetle eleştirdi. *Diamond Princess*'e "COVID-19 değirmeni" adını verdi. Virüsle kontamine olmuş alanların herhangi bir şekilde virüssüz alanlardan ayrılmadığını, enfeksiyon kontrol önlemlerinde çok sayıda düşüş olduğunu ve enfeksiyonun önlenmesinden sorumlu profesyonel bulunmadığını, bürokratların her şeyden sorumlu olduğunu söyledi. Japon yetkililer suçlamaları reddetti ve gemideki durumun elbette mükemmel olmadığını, ancak tıbbi açıdan kötü olmadığını savundu. Yolculara ilk müdahaleci olarak katılan iki tıp doktoru Yoshihiro Yamahata ve Ayako Shibata, daha sonra "Karantina uygulamasının başlangıcında, kafa karıştırıcı olan sınırlı bilgiye dayalı tedbirler almak zorunda kaldık" ve "COVID-19'un insandan insana bulaşma yoluyla yayılamayacağını düşündük" dedi. Bu da, yeni ve eski enfeksiyon kontrol önlemleri arasında neden bir boşluk olabileceğini açıklıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, karantina önlemlerinin alınmasına yönelik çabalara övgüde bulunurken, değerlendirmeleri gemideki insanlar arasında geçişi önlemenin yeterli olmadığı yönündeydi. ABD Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Müdürü Anthony Fauci, karantina sürecinin başarısız olduğunu söyledi. Takayama ayrıca Iwata'nın gemiyi iki saat içinde terk etmek zorunda kaldığını ve sadece salonun etrafına baktığını ve DMAT üyeleri ve personeliyle ilgili sorun nedeniyle görevden alındığını açıkladı. Ertesi gün 20 Şubat'ta Iwata videolarını kaldırdı ve ilgili kişilerden özür diledi, ancak yine de gemideki durumun kaotik olduğu konusunda ısrar etti.

Japonya Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nün (NIID) ilk 184 vakasına dayanan bir ön rapor, gemideki iletimin çoğunun karantinadan önce gerçekleştiğini tahmin etti. Kruvaziyer hattı Princess Cruises, ilk önce sadece minimum risk olduğunu varsaymış ve karantinadan önce salgınlar için sadece en düşük seviye protokolleri başlatmıştı. 27 Şubat'a kadar, mürettebat üyelerinin en az 150'sinin COVID-19 testi pozitif çıktı. Japonya'daki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin hükûmet danışmanı ve müdürü Dr. Norio Ohmagari, karantina sürecinin mükemmel olmayabileceğini itiraf etti. Bir mürettebat, mürettebatın çoğunun karantina altında bile yolcularla hala çalışıp etkileşim kurması beklendiğini bildirdi.

Princess Cruises, Japonya sağlık bakanlığının karantina protokollerini tanımlayan ve yürüten lider otorite olduğunu, ancak Japonya dışişleri bakanlığının bir davranış kriteri sunduğunu ancak güvenli çevre için nihai sorumluluğun gemi işletmecisine ait olduğunu belirtti. Yemek servisi işçilerinin muhtemelen erken yayılma yolu olduğu tespit edilmiştir. Hastalık bulaşmış yolcuların ve mürettebat üyelerinin %46,5'inde test sırasında hiçbir belirti görülmemiştir. Gemide salgın temel üreme sayısı 14,8; normal 2-4'ten çok daha yüksek tespit edilmiştir. Hesaplamalar, erken tahliye işleminin vaka sayısını sadece 76 vakaya düşürebileceğini ve uygulanan karantinanın vaka sayısını yaklaşık 2.300 vaka azaltabileceğini göstermektedir.

## Demografik
*Diamond Princess* gemisindeki 3.711 kişiden 1.045'i mürettebat ve 2.666'sı yolcu idi. Mürettebatın medyan yaşı 36, yolcuların medyan yaşı 69'du. Yolcuların %55'i kadın ve mürettebatın %81'i erkekti. 712 enfeksiyondan 145'i mürettebatta ve 567'si yolcularda meydana geldi.

## Ölümler
20 Şubat'ta iki yolcu  ve 23 Şubat'ta üçüncüsü öldü. Bunların üçü 80'li yaşlarda Japon vatandaşıydı. 25 Şubat'ta yaşlı bir Japon olan dördüncü yolcunun öldüğü bildirildi. Beşinci ölüm, 70 yaşlarında bir Japon kadındı ve altıncı ölüm, 70 yaşlarında İngiliz vatandaşıydı. Her ikisi de 28 Şubat'ta öldü. Gemiden tahliye edilen 78 yaşındaki Avustralya vatandaşı, 1 Mart'ta Avustralya'da öldü ve yedinci ölüm vakası oldu. Gemiden bir Hong Kong vatandaşı 6 Mart'ta öldü ve sekizinci ölüm gerçekleşti. 70 yaşlarındaki bir Kanadalı 19 Mart'ta öldü ve dokuzuncu ölüm gerçekleşti. 70 yaşlarında iki Japon erkek yolcu 22 Mart'ta öldü. 60 yaşlarındaki Hong Kong'lu bir kadın 28 Mart'ta öldü ve on ikinci ölüm gerçekleşti. On üçüncü ölüm 9 Nisan'da ölen bir Japon yolcusuydu. Yolcunun yaşı ve cinsiyeti ile ilgili ayrıntılar ailelerinin isteklerine doğrultusunda açıklanmadı. 70'li yaşlarındaki bir başka Japon ise 14 Nisan'da öldü ve on dördüncü ölüm gerçekleşti.

## Yol çizelgesi

## Not listesi

## Kaynakça