Lenape mitolojisi

**Lenape mitolojisi**, Kuzeydoğu Kızılderilileri'nin yerli bir halkı olan Lenape halkının mitolojisidir.

## Yaratılış efsanesi
Lenape insanları, yaratılıştan önce boş bir karanlık alan olmadığına inanıyor. Ancak bu boşlukta yaratıcısı Kishelamàkânk adlı bir ruh vardı. Sonunda o boşlukta uykuya daldı. Uyurken, bugün bildiğimiz dünyayı, dağlar, ormanlar ve hayvanlarla dolu Dünya'yı hayal etti. Ayrıca insanı hayal etti ve insanın yapacağı törenleri gördü. Sonra rüyasından, daha önce yaşadığı hiçliğe uyandı. Kishelamàkânk daha sonra hayal ettiği gibi Dünya'yı yaratmaya başladı.

Önce yardımcı ruhları, Kuzey, Doğu ve Batı'nın Büyükbabalarını ve Güney'in Büyükannesini yarattı. Kishelamàkânk'ın hayal ettiği gibi, birlikte Dünya'yı yarattılar. Son eylemlerinden biri özel bir ağaç yaratmaktı. Bu ağacın köklerinden birinci adam geldi ve ağaç eğilip yeri öptüğünde kadın ondan fırladı.

Sonunda bir sorun ortaya çıkana kadar tüm hayvanlar ve insanlar yeryüzünde işlerini yaptılar. Sahibine büyülü güçler verebilecek dev bir çıplak ayının dişi vardı ve insanlar onun için kavga etmeye başladılar. Sonunda savaşlar o kadar kötüye gitti ki insanlar taşındı ve yeni kabileler ve yeni diller yarattı. Kishelamàkânk bu mücadeleyi gördü ve herkesi tekrar bir araya getirmek için bir ruh göndermeye karar verdi, bu ruhun adı Nanapush idi.

Bir dağın tepesine çıktı ve dünyanın tüm insanlarının gelip ne olduğunu araştırmasına neden olan bir duman çıkaran ilk Kutsal Ateşi başlattı. Hepsi geldiğinde Nanapush, sumak dalı ve sabuntaşı kasesi olan bir pipo yarattı ve yaratıcı ona sigara içmesi için tütün verdi. Nanapush daha sonra insanlara, ne zaman birbirleriyle kavga etseler, oturup pipoda tütün içmeleri gerektiğini ve herkes için iyi kararlar vereceklerini söyledi.

Aynı ayı dişi daha sonra iki kötü ruh, dev bir kurbağa ve kötü bir yılan arasında bir kavgaya neden oldu. Kurbağa tüm sulardan sorumluydu ve dövüşün ortasında dişi ve yılanı yedi. Yılan daha sonra yanını ısırmaya başladı ve Dünya'ya büyük bir sel salıverdi. Nanapush bu yıkımı gördü ve selden kaçınmak için bir dağa tırmanmaya başladı, bu arada gördüğü hayvanları kapıp kuşağına yapıştırdı. Dağın tepesinde tırmanmaya başladığı bir sedir ağacı vardı ve tırmanırken ağacın dallarını kırdı. Ağacın tepesine vardığında yayını çekti, çaldı ve suları durduran bir şarkı söyledi. Nanapush daha sonra hangi hayvanı dallarını ve diğer hayvanları suyun üstüne koyabileceğini sordu. Kaplumbağa yüzeceğini ve hepsinin üzerinde kalabileceğini söyleyerek gönüllü oldu ve bu yüzden bu adaya kara kaplumbağası adası diyorlar.

Nanapush daha sonra, Kaplumbağanın herkesin yaşaması için daha büyük olması gerektiğine karar verdi, bu yüzden hayvanlardan birinin eski Dünya'nın bir kısmını almak için suya dalıp dalmayacağını sordu. Önce kunduz denedi ama ölü olarak geldi ve Nanapush onu diriltmek zorunda kaldı. Aylak ikinci denedi, ancak girişimi aynı kaderle sona erdi. Son olarak misk sıçanı denedi. En uzun süre orada kaldı ve ölü olarak geldi, ama burnunda Nanapush'un Kaplumbağalara taktığı bir toprak vardı. Nanapush, başarısından dolayı misk sıçana kutsandığını ve türünün her zaman toprakta gelişeceğini söyledi.

Nanapush daha sonra yayını çıkardı ve tekrar şarkı söyledi ve kaplumbağa büyümeye başladı. Büyümeye devam etti ve Nanapush, ne kadar büyüdüğünü görmek için kenara gitmeye çalışmaları için hayvanlar gönderdi. Önce ayıyı gönderdi ve ayı, sona geldiğini söyleyerek iki gün sonra geri döndü. Daha sonra, iki hafta sonra sona geldiğini söyleyen geyiği gönderdi. Sonunda kurdu gönderdi ve kurt asla geri dönmedi çünkü toprak çok büyüdü. Lenape, kurdun bu yüzden uluduğunu, bunun atalarının eve dönmesi için gerçekten bir çağrı olduğunu iddia ediyor.

## Terminoloji
Kishelemukong, Lenape'in günlük işleriyle ilgilenmeyen yaratıcı tanrıdır . Bunun yerine, *[[Manitu|Kishelemukong]]* tarafından yaratılan tüm canlıların yaşam ruhları olan manitowak'ı yönetti. *Manitowak*, törenlerde, ritüellerde, rüyalarda, vizyonlarda, oyunlarda ve  (aşağıya bakınız) ve ayrıca şifacı, manevi ve duygusal rehber ve dini lider olan Metinuwak'ın müdahaleleriyle saygı gördü.

*Ohta*, her yıl oyulan ve olağanüstü şifa ve şans gücüne sahip olduğu söylenen ahşap bir oyuncak bebektir.

Nianque vizyon arayışını temsil eder.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
*  
* Weiner, Zack; Robert Red Hawk. "Yaratılış Hikayesi" (tam) https://www.swarthmore.edu/SocSci/Linguistics/LenapeLanguageResources/pdf/story.pdf  Swarthmore.edu