Kedi eğitimi

**Kedi eğitimi**, evcil bir kedinin davranışını eğlence veya arkadaşlık amacıyla değiştirme sürecidir. Eğitim, evcil kedilerde istenmeyen veya sorunlu davranışları azaltmak, insanlar ve evcil kediler arasındaki etkileşimi artırmak ve rahat bir şekilde bir arada yaşamalarını sağlamak için yaygın olarak kullanılır. Ödül ve ceza arasında farklı dengeler kullanan kedileri eğitmek için çeşitli yöntemler vardır.

## Ev eğitimi

### Tuvalet kutusu eğitimi

Bu doğal bir davranış olduğundan, kediler kedi kum kutusunu veya tepsisini kullanmak için kolayca eğitilebilir. Birçok kedi ve yavru kedi, vücut atıklarını kuma gömme içgüdüleri nedeniyle, öğretilmeye gerek duymadan içgüdüsel olarak bir kum kabı kullanır. Bu nedenle, yeni bir yavru kedi ile, sahiplerin genellikle çöp kutusunun bulunduğu yeri ve nasıl girilip çıkılacağını yavru kediye göstermeleri yeterlidir. Bazen, yeni bir kedinin kum kutusuna uyum sağlamasına veya kum kutusunu kullanmayı aniden bırakan yaşlı bir kediye yardım etmesi için biraz eğitim gerekir.

Kediler ayrıca insanların tuvaletini kullanmak üzere eğitilebilir. Bu yöntemin faydaları, kedi sahiplerinin düzenli olarak temiz kum kabı tutma görevini ortadan kaldırabilmesi ve kum kabı yeterince sık temizlenmediğinde ortaya çıkan kokuyu önleyebilmesidir. Bazı kedi davranışçıları tuvalet eğitimine karşı tavsiyede bulunur çünkü bu, sahibinin kedinin idrarındaki ve dışkısındaki (genellikle evcil hayvanın sağlığı ile ilgili olan) değişiklikleri izlemesini kısıtlar. Bir başka eleştiri, tuvalet eğitiminin kedi üzerinde çeşitli streslere neden olabileceğidir çünkü kısmen tuvaleti kullanmak kedinin kendi dışkısını kazma ve örtme konusundaki doğal içgüdüsüne aykırıdır ve klozet kapağı, özellikle yaşlı veya hasta kediler için fiziksel olarak zor olabilir.

## Eğitim yöntemleri

### Pozitif pekiştirme

Kedilerin korku ve stres ile tepki vermeleri ve dolayısıyla genellikle davranış sorunlarına yol açması nedeniyle verilen ceza eğitimde etkili değildir. İnsanlar bazen istemeden yüksek sesle miyavlama veya dikkat çekmek için şikayet etme gibi istenmeyen davranışları güçlendirir. Bu nedenle, çoğu eğitici kedi sahiplerini yalnızca pozitif pekiştirme eğitimini kullanmaya ve istenen veya "iyi" davranış için kedileri ödüllendirerek ve istenmeyen davranışlar için alternatif seçenekler veya dikkat dağıtıcı şeyler (ceza yerine) sunarak eğitmeye teşvik eder. Bir kediyi eğitmek motivasyon, işbirliği, zaman ve sabır gerektirir.

## Sorunlu davranışlar
Bir veteriner, kedilerde davranış sorunlarının olası tıbbi nedenlerini ekarte edebilir. Tıbbi nedenler göz ardı edilirse, kedi davranışçıları, kedinin ihtiyaçlarının karşılanması için kediyi ve insanları yeniden eğiterek sorunlu davranışların ele alınmasına yardımcı olabilir.

### Çizilme

Birçok kedi, sandalye ve kanepe gibi mobilyaları çizer (evde onlar için tırmalama direkleri sağlanmış olsa bile), çünkü bir kedinin içgüdüsü, diğer kedilerin görmesi ve koklaması için bir işaret olarak ağaç gibi çeşitli nesneleri tırmalamaktır. Eğitmenler, kedileri zevk alacakları belirli tırmalama nesnelerine yönlendirmeyi, evin etrafındaki tırmalama direklerinin stilini veya yerini değiştirmeyi ve mobilyaları tırmalamayı uygunsuz hale getirmeyi önerir. Bazıları, kedinin tırmalama direğini kullanmasını sağlamak için genellikle bir tıkırtı eşliğinde pozitif pekiştirme eğitimi kullanır.

### Püskürtme

İşeme genellikle sağlam erkek kedilerde görülen bir sorundur, ancak dişilerde ve kısırlaştırılmış kedilerde de ortaya çıkabilir. Bu soruna yönelik çözümler şunlardır: tuvaleti son derece temiz tutmak, kedinin çevresindeki stres nedenlerini ortadan kaldırmak, çok kedili bir evde ayrı mama ve çöp kutuları sağlamak ve kedilerin bahçeye ve evin etrafındaki alana erişmesini engellemek. İşemenin devam ettiği durumlarda, hayvan sahiplerine endişe veya fiziksel sağlık sorunlarından kaynaklanabileceğinden veteriner yardımı almaları önerilir.

### Miyavlama
Kediler çeşitli nedenlerle miyavlar ve bazıları doğal olarak diğerlerinden daha seslidir. Bu, özellikle geceleri aşırı miyavlama veya uluma olduğunda sorunlu bir davranış haline gelir. Bazen bir tıklayıcının eşlik ettiği pozitif pekiştirme eğitimi bu durumda yaygın olarak kullanılır. Bu, ses çıkarırken kediyi görmezden gelmeyi ve sessizken ödül ve sevgiyle ödüllendirmeyi içerir.

### Beceri
Bir kedi, ölü taklidi yapmak veya kapı zilini çalmak gibi numaralar yapmak üzere eğitilmiş olabilir. Kedinin esnekliği ve kemik yapısı nedeniyle, vücutlarını bükebilir ve hareketsiz dururken oldukça uzak bir mesafeye sıçrayabilirler. Bu yetenek, çemberlerin içinden atlamayı ve direkleri tırmalamayı içeren numaralara dönüştürülebilir.

Çağrıldığında gel, otur, yuvarlan, pati salla ve zıpla gibi pek çok komut türünü öğrenebilirler.

## Kaynakça