Fethi Gemuhluoğlu

**İrfan Fethi Gemuhluoğlu** (d. Ekim 1923, İstanbul - ö. 5 Ekim 1977, İstanbul), İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde İstanbul'un muhafazakâr çevrelerinde etkili olmuş fikir adamı, mutasavvıf.

## Kökeni
Fethi Gemuhluoğlu, İstanbul'un Göztepe semtinde 1923 yılında dünyaya gelmiştir. Arapgir nüfus kayıtlarına göre Gemuhluoğlu Ailesi, kuşaklar boyunca Arapgir'in merkezinde ikamet etmiş Türkmen bir ailedir. Fethi Gemuhluoğlu'nun babası 1891 doğumlu Mustafa Neşet Gemuhluoğlu, 1905 yılında annesi ve kardeşleriyle İstanbul'a göç etmiş, 1914 yılında Fatma Saniye Hanım ile evlenmiştir. Mustafa Neşet Efendi, aynı yıl askere alınmış ve muhtelif cephelerde 7 yıl bulunduktan sonra İstanbul'a dönmüştür.

## Eğitimi
Haydarpaşa Lisesi'ni bitiren Fethi Gemuhluoğlu, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne devam etti. “İstanbul Beyefendisi” diye bilinen Fethi Gemuhluoğlu, çok güzel İstanbul ağzıyla konuşurdu.

## Kişiliği
Muharrem Ergin, Fethi Gemuhluoğlu'nun yetiştiği çevreyi şöyle tanımlar:

Gemuhluoğlu, 13 yaşında iken Necip Fazıl’ın *Bir Adam Yaratmak* adlı piyesini bir çatı katında tek başına oynamaya kalkar. Ailesi çok şaşırmıştır. O, bu olayı tebessümle anlatarak, "beni çıldırıyor sanmışlardı" der.

Tek parti döneminde gençlik faaliyetleri, resmî organizasyonların başında gelen Halkevleri dışında faaliyetlere girişirler. Özellikle öğrenci yurtlarında bir araya gelirler. Gençler Halkevleri toplantılarına katılarak, konuşmacıları soru yağmuruna tutarlar. Gemuhluoğlu, Eminönü Halkevi'nde Kopenhag'daki *Dünya Devleti Fikri Konferansı*nı anlatan Ahmet Emin Yalman ve Hamdullah Suphi Tanrıöver'e heyecanla ve ellerini savurarak, *Siz bir hafta önce milliyetçiliği şu şekilde tarif ediyordunuz. Din diyordunuz, dil diyordunuz, tarih diyordunuz, ülkü diyordunuz, vatan diyordunuz* diyerek, Kopenhag konferansı sonrası Dünya Devleti Fikri'ni anlatan Hamdullah Suphi'yi terslemiştir. Bu gençlerin bir araya geldiği yurt ve kahvehaneler mektepleşir. Gençler, Beyazıt'taki Küllük Kahvehanesi'nde toplanır. 1946 yılında, Türk Kültür Ocağı derneği kurulur. Gemuhluoğlu, derneğin kuruluş sırasında askere gitmiştir. Askerlik dönüşü ocak faaliyetlerinde aktif görevler alır. Bilahare Türk Kültür Ocağı ile üç derneğin birleşmesiyle Milliyetçiler Derneği kurulur. Dönemin bütün gençlik faaliyetlerinde mitinglerde başı çeker. Moskova Radyosu ve Bizim Radyo onu hedef gösterir.

## Eylemleri
10 Nisan 1950'de Mareşal Fevzi Çakmak'ın vefatında radyoda neşeli şarkılar ve oyun havaları çalınınca milliyetçi gençliğin önünde 28 yaşında heyecanlı nutuklar verir, radyoyu ve yönetimi protesto eder. Harbiye Ordu Komutanlığı'na giderek, bayrağı yarıya indirir. Beyazıt Camii'nde mareşalin tabutunu resmî makamlara teslim etmez ve Eyüp Sultan'a kadar yürütür. Bu kişilerin arasında Turgut Özal da vardır.

## Görevleri
İstanbul'un çeşitli liselerinde öğretmenlik, İstanbul Spor ve Sergi Sarayı'nın müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığı'nda özel kalem müdürlüğü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nde basın müşavirliği görevlerinde bulunmuştur. 1969 yılından itibaren Türk Petrol Vakfı'nın genel sekreterliği, Aydınlar Ocağı ile Türk Edebiyat Cemiyeti'nin istişare kurulu üyeliği, Anadolu Bankası'nda yönetim kurulu üyeliği yapmıştır.

## Ölümü
Gemuhluoğlu, 5 Ekim 1977 Çarşamba günü ölmüştür. Fatih Camii avlusunda kalkan cenazesi 6 Ekim 1977 günü Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedilmiştir.

**Hatırası**

İstanbul, Büyükçekmece'de bir liseye, Pendik'te bir ortaokula ve Üsküdar'da bir sokağa adı verilmiştir.

Elâzığ'da bir caddeye adı verilmiştir.

Malatya'da da bir fen lisesine adı verilmiştir.

## Kaynakça