Yiğitkonağı, Göle

**Yiğitkonağı**, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yiğitkonağı köyünün eski adı **Turkaşeni**'dir. Turkaşeni (თურქაშენი) adı Türkçeye Turkaşen şeklinde girmiştir. Nitekim Hicri 981 (1573/74) tarihli Osmanlı icmal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Turkaşen (توركەشن) olarak geçer. Ancak bu yer adı zaman içinde Türkçede Türkeşen'e dönüşmüştür.

Turkaşeni köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Kola'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içinde yıkık halde bugüne ulaşan üç kilise de bu dönemden kalmıştır.

Turkaşeni köyü, Hicri 981 (1573/74) tarihli Osmanlı icmal defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Küçük livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Ardahan-i Küçük livası, Güney, Kuzey, Hoçvan ve Germücek nahiyelerinden oluşuyor ve Güney nahiyesi 65 köyü kapsıyordu.

Turkaşeni köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Turkaşen (Туркашен) şeklinde kaydetmiş olan bu yerleşim, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı "Yunan nahiyesi"nin 13 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Köyde, 145'i erkek ve 107'si kadın olmak üzere, 34 hanede 252 kişi yaşıyordu. "Yunan nahiyesi", Varginis, Demir-Kapı (Rum), Dört-Kilise, Keşar, Konk, Merdenek, Muzaret, Salut, Samzalek, Tahtakran, Turkaşen, Üç-Kilise ve Şaraf köylerinden oluşuyor ve nahiyede 434 hanede 2.755 kişi yaşıyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusu Rumlardan meydana geliyordu.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında gerçekleştirdiği araştırma gezisinde köyde Rumların yaşadığını yazmıştır. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Kura Nehri kıyısındaki köyde kesme taşlarla inşa edilmiş iki adet yıkık kilise bulunuyordu. Kiliselerden biri diğerine göre daha iyi korunmuştu. Kiliselerin dışında yıkık halde bir de kule bulunuyordu. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesinde bulunmuş olan Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli, Turkaşeni'nin (თურქაშენი) Gürcüce bir kelime olduğunu, o sırada Rumların yaşadığı köyde yıkık halde üç adet kilisenin bulunduğunu yazmıştır.

Turkaşeni köyü, 1928 yılında Kars vilayetinde Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı. 1935 yılında köyün nüfusu 574 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Rum nüfusu mübadele sonucunda ayrılmış, köye yeni bir nüfus yerleştirilmişti. 1940 genel nüfus sayımında "Türkeşen" adıyla geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 536 kişiden oluşuyordu. Turkaşeni veya Türkeeşen Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yiğitkonağı olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında Yiğitkonağı köyünün nüfusu 1.015 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 442 kişi okuma yazma biliyordu.

Yiğitkonağı sınırları içinde günümüze bir megalit yapı ve üç kilise kalıntısı ulaşmıştır. Megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğu göstermektedir. Kilise kalıntıları da köyün Osmanlı döneminden önce Hristiyan nüfusun yerleşim yeri olduğuna işaret etmektedir.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 26&nbsp;km, Göle ilçe merkezine ise 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*