Aki Kaurismäki

**Aki Olavi Kaurismäki** (; d. 4 Nisan 1957; Orimattila), Fin senarist ve yönetmen. En çok, pek çok ödül almış, 2002 yapımı filmi *Geçmişi Olmayan Adam*la tanınır.

## Kariyeri
Aki Kaurismäki kariyerine ağabeyi Mika Kaurismäki ile birlikte yönetmenlik yaparak başladı. Bağımsız bir yönetmen olarak ilk filmi, Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sının günümüz Helsinki'sinde geçen bir versiyonudur. (1983)

*[[Leningrad Kovboyları Amerika'ya Gidin|Leningrad Cowboys Go America]]* filmiyle dünya çapında ün elde etti.

Çok etkilendiği yönetmenler Jean-Pierre Melville ve Robert Bresson gibi sade oyunculuğa ve mesajlarını aktarmak için basit sinema dilini kullanmaya inanır. Eleştirmenler onda Rainer Werner Fassbinder etkileri de görmüş olsa da, Kaurismäki yakın zamana dek hiç Fassbinder filmi izlememiş olduğunu belirtti. Filmlerinin, *Leningrad Cowboys Go America* 'da da cameosu olan Jim Jarmusch'un filmleri gibi, fazla altı çizilmeyen eşsiz bir mizahi yanı vardır. Jarmusch da, *[[Night on Earth]]* filminin Helsinki'de geçen bölümünde Kaurismäki oyuncularına yer verdi.

Daha çok işçi sınıfının yaşadığı Kallio'da geçen *[[Calamari Union]]* ile *[[Cennetteki Gölgeler]]*, *Ariel* ve *[[Kibritçi Kız]]* filmlerinden oluşan üçleme gibi pek çok eseri, memleketi Helsinki'yi merkez alır. Onun gözünden Helsinki, hem eleştirel anlamda hem özellikle romantik değildir. Gerçekten, karakterler genellikle Helsinki'den nasıl da kaçmak istediklerinden söz eder: Kimisi Güney Amerika'da sona erer (*Ariel*), diğerleri Estonya'da. (*Kalamari Union* ve *Take Care of Your Scarf Tatjana*) Son filmleri bile çoğunlukla 1980'lerde geçer.

## Ödül ve protestolar
Yönetmenin ödüller açısından bugüne dek en başarılı filmi, *Geçmişi Olmayan Adam*dır. Film 2002'de Cannes Film Festivali'nde Grand Prix ödülünü kazandı ve 2003'te Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü'ne aday oldu. Öte yandan Kaurismäki, savaş halindeki bir ülkeye gitmek istemediğini belirterek galaya katılmayı reddetti. Bir sonraki filmi *[[Alacakaranlıktaki Işıklar]]* da Finlandiya'nın aynı dal için adayı oldu. Kaurismäki ödülleri yine boykot etti ve adaylığı ABD Başkanı George W. Bush'un dış politikalarını protesto amacıyla reddetti.

Kaurismäki'nin ünlü protestolarından biri de, İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi'nin festivale katılmak için ABD vizesi alamaması üzerine 40. New York Film Festivali'ni boykot etmesidir. Yönetmen bununla ilgili daha sonra şunları söyledi:

## Filmografi
### Uzun metrajlı filmler
* *Rikos ja rangaistus* (*Suç ve Ceza*), 1983
* *[[Calamari Union]]*, 1985
* *[[Cennetteki Gölgeler|Varjoja paratiisissa]]* (*Cennetteki Gölgeler*), 1986
* *[[Hamlet iş Başında|Hamlet liikemaailmassa]]* (*Hamlet İş Başında*), 1987
* *[[Ariel (film)|Ariel]]*, 1988
* *Likaiset kädet* (*Les mains sales*), 1989 (Finlandiya televizyonu yapımı)
* *[[Leningrad Kovboyları Amerika'ya Gidin|Leningrad Cowboys Go America]]*, 1989
* *[[Kibritçi Kız]]*, 1990
* *[[I Hired a Contract Killer]]*, 1990
* *[[Bohem Hayatı|Boheemielämää]]* (*Bohem Hayatı*), 1992
* *[[Tatyana Eşarbına Sahip Çık|Pidä huivista kiinni, Tatjana]]* (*Tatyana Eşarbına Sahip Çık*), 1994
* *[[Leningrad Cowboys Meet Moses]]*, 1994
* *[[Sürüklenen Bulutlar]]*, 1996
* *[[Juha (film)|Juha]]*, 1999
* *Geçmişi Olmayan Adam* (2002)
* *[[Alacakaranlıktaki Işıklar|Laitakaupungin valot]]* (2006) (*Alacakaranlıktaki Işıklar*)
* *[[La Havre (film)|La Havre]]* (2011) (*Umut Limanı*) 
* *[[Toivon tuolla puolen]]* (2017) (*Umudun Öteki Yüzü*) 
* Fallen Leaves (2023)

### Belgeseller
* *[[Saimaa-ilmiö]]* (*Saimaa Gesture*), 1981
* *[[Total Balalaika Show]]*, 1994

### Kısa filmler
* *[[Rocky VI (film, 1986)|Rocky VI]]*, 1986 (8 dakika)
* *Through the Wire*, 1987 (6 dakika)
* *Rich Little Bitch*, 1987 (6 dakika)
* *L.A. Woman*, 1987 (5 dakika)
* *Those Were The Days*, 1991 (5 dakika)
* *These Boots*, 1992 (5 dakika)
* *Välittäjä*, 1996?
* *Dogs Have No Hell*, 2002 (Ortak çekilen *[[Ten Minutes Older]] - The Trumpet* filminin 10 dakikalık bir bölümü)

## Ayrıca bakınız
* Finlandiya sineması

## Kaynakça

* Roger Connah *K/K: A Couple of Finns and Some Donald Ducks: Cinema and Society*. VAPK Pub., Helsinki, 1991 [A remarkable placement of both Aki and Mika Kaurismäki's films within Finnish society. Witty and erudite]

## Dış bağlantılar
* 
* Siunattu teknologia!, comprehensive fan site of the films of Kaurismäki brothers.
* Aki Kaurismäki by Orimattila Town Library.
* Virtual Finland Aki Kaurismäki.
* In-depth interview with Aki Kaurismaki 
* 'I am a Lousy Film-maker' - Interview with Aki Kaurismaki 
* Käurismäki refuses to allow Oscar nomination