Azerbaycan'da makine üretimi

Makine üretiminin ana alanları takım tezgahlarının hazırlanması, traktör ve otomobil ekipmanı, gemi yapımı, uçak yapımı, Tarımsal Makine Yapımı, Elektrik Mühendisliği, Radyo Mühendisliği ve otomasyon ekipmanlarıdır.

## Tarihi
Bakü'de 1848 yılında endüstriyel yöntemle petrol çıkarılmaya başlandı. İlk metal işleme tesisi 1858'de Bakü'de kuruldu. 1859'da Bakü'de petrol arıtma tesisi faaliyete geçti. Daha sonraki yıllarda petrol, kimya ve gemiciliğin gelişmesi nedeniyle bu sektörlere hizmet vermek üzere makine mühendisliği ve metal işleme işletmeleri kurulmuştur.

1911–1913 yılları arasında Bakü'de 12 makine fabrikası vardı ve I. Dünya Savaşı'nın başında Bakü'de 127 metal işleme tesisi faaliyet gösteriyordu. Bu işletmelerin inşasında 8066 kişi çalıştı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, eski Sovyetler Birliği'nin birçok sanayi kentinden Bakü'ye taşınan makine yapım fabrikalarında ağırlıklı olarak askeri teknik, askeri teçhizat ve silah yedek parçaları üretildi. Cumhuriyet'te makine yapımı endüstrisinin gelişimi, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında petrol endüstrisinin gelişimi ile ilgilidir. Yurt dışından ithal edilen teçhizat, daha sonraki yıllarda Nobel kardeşler Rothschild, Taghiyev, Muhtarov, Benkendorf'un atölyelerinde tamir edildi. Bu atölyeler, gelecekteki makine üretim tesislerinin temelini oluşturdu. Büyük Vatanseverlik Savaşı sırasında Azerbaycan'ın makine yapım işletmelerinin üretim kapasitesinin %95'i askeri teknik ve teçhizat üretimine yönlendirildi.

Azerbaycan'ın makine yapım ekipmanlarının çoğu “Azneftkimyamash” Açık Anonim Şirketi'nin bir parçası olan işletmeler tarafından üretilmektedir. Geçmişte, Sovyetler Birliği'nin petrol üretim bölgesinin tamamında petrol ve gaz çıkarma ve kuyuların onarımında kullanılan ekipmanın yaklaşık %70'i Azerbaycan'a aitti. Azerbaycan'ın petrol ve gaz makinesi yapım endüstrisinin tarihi 1935'e dayanmaktadır.

"Azneftkimyamash" Açık Anonim Şirketi, 22 Mart 2001 tarihinde 649 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile "Azneftkimyamash" Devlet Şirketi temelinde kurulmuştur. Böylelikle Azerbaycan Petrol Makine yapım sanayi yeni bir aşamaya girdi.

Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası'nın temeli 1978 yılında atıldı. Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası 1984 yılında faaliyete geçmiş olup, Azerbaycan'da kaynak elektrotları üreten ve boru boyama işleri yapan dev sanayi kuruluşlarından biridir. Fabrikanın toplam alanı 315,57 hektar ve kıyı alanı 200 hektardır. 1985 yılında inşa edilen ilk sabit açık deniz platformu şu anda Güneşli sahasında işletilmektedir. Bakü Derin Su Giydirmesi Fabrikası, 20 Eylül 1994 tarihinde "Yüzyılın Sözleşmesini" imzalandıktan sonra, Hazar Denizi'nin Azerbaycan bölümünde uygulanan tüm petrol projelerine katılmıştır.

## Bakü Petrol Makine İmalat Fabrikası
"Bakü Petrol Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi, 2009 yılında Azerbaycan Bakanlar Kurulu Kararı ile "Sattarhan Makine İmalat Fabrikası“ İştiraki Açık Anonim Şirketi ve" Bakü Petrol Madeni Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketinin birleşimi sonucu kuruldu. Delinen rotorlar, armatürler ve vanalar fabrika tarafından üretilmektedir. Bunun yanı sıra, farklı tipte petrol ve madencilik aletlerinin üretiminde uzmanlaşmıştır. Bir alanı 19.6 ha olup fabrikada 314 kişi çalışmıştır.

## "Bakü İşçi Makine İmalat Fabrikası"
"Bakü İşçi Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1900 yılından beri faaliyet göstermekte olup, "Keşla Makine İmalat Fabrikası" ile birleştirilmiştir. ISO belgesine sahip tesis, petrol ve maden ekipmanları, külbütör makineleri, vinçler, sondaj üniteleri vb. üretiminde uzmanlaşmıştır. 16 ha alana sahip fabrikada 2014 yılında 380 kişi çalışmıştır.

## "Surahanı Makine İmalat Fabrikası"
"Surahanı Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1926 yılından beri faaliyet göstermektedir. Tesis alanı 13,6 ha'dır. Tesis, yer altı madencilik ekipmanları (derin kuyu pompaları) ve ayrıca derin kuyu pompaları, gaz kaldırma valfleri ve paketleyiciler üretmektedir. Fabrikada 359 kişi çalışmaktadır. Derin kuyu pompaları ve paketleyiciler Kazakistan ve Rusya'ya ihraç edilmektedir. Tesis, uluslararası API ve ISO sertifikalarına sahiptir.

## Sabuncu bilimsel üretim derneği
“Sabuncu bilimsel üretim derneği” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1914'ten beri faaliyet göstermektedir. Tesis, çeşitli tipte Tesis Makineleri üretiminde uzmanlaşmıştır. Fabrika alanı 9.2 hektardır ve fabrikada 236 kişi çalışmaktadır. Uluslararası ISO belgesine sahiptir.

## "B. Sardarov'dan Sonra Makine İmalat Fabrikası"
“B. Sardarov'dan Sonra Makine İmalat Fabrikası” Bağlı Ortaklık Açık Anonim Şirketi 1926 yılından beri faaliyet göstermektedir. Tesis 37 hektarlık bir alanı kaplamaktadır ve fabrikada 160 kişi çalışmıştır. Tesis, petrol endüstrisi ekipmanlarının yanı sıra valfler, döner vinçler, çeşme armatürleri üretmektedir. Rusya'ya iki manifold ihraç edilmiştir.

## Zabrat Makine İmalat Fabrikası
"Zabrat Makine İmalat Fabrikası" İştiraki Açık Anonim Şirketi 1921 yılından beri faaliyet göstermektedir. Alanı 7 hektardır ve fabrikada 92 kişi çalışmaktadır. Uluslararası ISO ve API sertifikalarına sahip tesis, sondaj kuleleri, mekanik vinçler, yakıt ve yağ tutma tesisleri üretmektedir.

## “Bakü Petrol ve Gaz Sahası Ekipman Fabrikası”
“Bakü Petrol ve Gaz Sahası Ekipman Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1967 yılında kurulmuştur. Alanı 1.5 hektardır. Petrol ve gaz sektörünün ekipmanları firma tarafından üretilmektedir. Çalışan sayısı 70 kişidir.

## "Balahanı Makine İmalat Fabrikası"
“Balahanı Makine İmalat Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1900 yılından beri faaliyet göstermektedir. Petrol sanayi ekipmanları, valfler, döner vinçler, çeşme armatürleri firma tarafından üretilmiştir. 3 hektarlık alanı kaplamaktadır. Fabrikada 84 kişi çalışmaktadır. Balahanı Makine İmalat Fabrikası ayrıca ISO uluslararası sertifikasına sahiptir.

## Sabail Makine İmalat Fabrikası
“Sabail Makine İmalat Fabrikası” İştiraki Açık Anonim Şirketi 1906 yılından beri faaliyet göstermektedir. Fabrikada petrol madenciliği ekipmanları ve asansörleri üretilmektedir. Alanı 1.9 ha ve çalışan sayısı 37'dir.

## Kaynakça