Naftalin

**Naftalin** veya **naftalen**, kapalı kimyasal formülü **C<sub>10</sub>H<sub>8</sub>** olan, aromatik hidrokarbondur.

Maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen orta ve ağır yağlardan ayrıştırılır. Beyaz pulcuklar biçiminde, billur yapılı bir katıdır. Keskin ve kendine özgü bir kokusu vardır. Yoğunluğu 1,15 olup, 80&nbsp;°C'de erir, 217&nbsp;°C'de kaynamaya başlar. Suda çözünmez, alkolde ise, sıcaklıkla doğru orantılı olarak artan bir yoğunlukta çözünür. Atmosfer ortamında kolaylıkla buharlaştığından haşere (böcek türleri) ile mücadelede kullanılır. Güveleri uzaklaştırdığından yünlü kumaş ve kürkleri korumakta kullanılır. Sanayide eritici, yakıt ve boya hammaddesi olarak; eczacılık ve parfümeride ise ara madde olarak kullanılır. Ayrıca lavaboların temizlenmesinde büyük rol oynar. Naftalin katı halden gaz hâle sıvılaşmadan geçer. Buna süblimleşme denir.

1866'da Alman kimyager Emil Erlenmeyer tarafından onarılmış olan açık formülü, ortaklaşmış iki karbon atomu içeren iki bitişik benzen halkası gösterir: Naftalen, benzen gibi, yer değiştirme ve katılma tepkimelerine yatkındır. Tetralin, dekalin, naftoller, naftilaminler ve stalik anhidrit üretiminde, ayrıca güve öldürücü olarak kullanılır.
## Tarihçe
1820'lerin başlarında, iki ayrı raporda kömür katranının damıtılmasıyla elde edilen keskin kokulu beyaz bir katı madde tanımlandı. 1821'de John Kidd bu iki açıklamaya atıfta bulundu ve ardından bu maddenin birçok özelliğini ve üretim yöntemlerini açıkladı. Bir tür naftadan (kömür katranı da dahil olmak üzere herhangi bir uçucu, yanıcı sıvı hidrokarbon karışımını kapsayan geniş bir terim) türetildiği için naftalin adını önerdi.

Naftalinin kimyasal formülü 1826'da Michael Faraday tarafından belirlendi. İki kaynaşmış benzen halkasının yapısı 1866'da Emil Erlenmeyer tarafından önerildi  ve üç yıl sonra Carl Gräbe tarafından doğrulandı.

## İnsan sağlığına etkileri

Kanser Değerlendirmesi
Kanser İçin Kanıtların Ağırlığı (PDF) (32 sayfa, 102 KB)Son Güncelleme: 17/09/1998

WOE Karakterizasyonu	WOE Karakterizasyonu için Çerçeve
C (İnsanlarda kanserojen olma olasılığı yüksek)	Kanserojen Risk Değerlendirmesi İçin Yönergeler (ABD Çevre Koruma Ajansı, 1986)
Kanserojen potansiyeli belirlenemez.	Kanserojen Risk Değerlendirmesi için Önerilen Kılavuz İlkeler (ABD Çevre Koruma Ajansı, 1996)
Temel:
1986 Kanserojen Risk Değerlendirme Kılavuzları kriterleri kullanılarak, naftalin olası bir insan kanserojeni olan C Grubu'nda sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma, naftaline ağız yoluyla ve solunum yoluyla maruz kalan insanlarda kanserojenlik verilerinin yetersizliğine ve hayvanlarda solunum yoluyla kanserojenlik kanıtlarının sınırlı olmasına dayanmaktadır. 1996 Önerilen Kanserojen Risk Değerlendirme Kılavuzları kullanılarak, naftalinin ağız yoluyla veya solunum yoluyla insanlarda kanserojen potansiyeli, insan ve hayvan verilerine dayanarak şu anda "belirlenemez"; ancak, düşündürücü kanıtlar mevcuttur (sadece solunum yoluyla naftaline maruz kalan dişi farelerde iyi huylu solunum yolu tümörleri ve bir karsinom gözlemi [NTP, 1992a]). Ek destek olarak, 1-metilnaftaline maruz kalmayla ilişkili solunum yolu tümörlerinde artış gözlemlenmiştir.
Bu, delillerin ağırlığına dayalı anlatının özeti olabilir.

Büyük miktarlarda naftaline maruz kalınması alyuvarlara zarar verebilir ve hatta yok edebilir.

Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından naftalin, insanlarda ve hayvanlarda kansere neden olma şüphesi bulunan bir madde olarak sınıflandırılmıştır (Grup 2B). Yapılan hayvan deneylerinde naftalinin hayvanlar için kanserojen olduğunun kesin sonucuna varılmıştır. İnsanlarda olası kanserojen olmasının sebebi yeterli insan çalışmasının olmayışına dayandırılmaktadır.
Anadolu Ajansının, İnönü Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik araştırma merkezinde yaptığı bir haberinde Naftalin: kimyadaki en tehlikeli toksik Grup 1 .(İnsanlarda Kanserojen)  olarak tanımlanmaktadır. (Dr. Özdemir )

Sınıflandırmaya göre zararlı etmenler beş guruba ayrılmaktadır:
Grup 1: İnsanlarda kanserojen
Grup 2A: İnsanlarda yüksek olasılıkla kanserojen
Grup 2B: İnsanlarda olasılıkla kanserojen
Grup 3: İnsanlarda kanserojen olarak sınıflandırılamayanlar
Grup 4: İnsanlarda olasılıkla kanserojen etkisi olmayanlar

« arama sonucu listesine geri dönün  

Turkish - TR
NAFTALİN	ICSC: 0667 ()
Naftalin
CAS #: 91-20-3
UN #: 1334 (katı)UN #: 2304 (erimiş)
EC Sayısı: 202-049-5

 	AKUT TEHLİKELER	ÖNLEME	YANGIN SÖNDÜRME
YANGIN ve PATLAMA	Patlayıcı. 80°C'nin üzerinde patlayıcı buhar/hava karışımları oluşabilir. İnce bir şekilde dağılmış parçacıklar havada patlayıcı karışımlar oluşturur. 	Açık alev YOK. Kapalı sistem, toz patlamasına dayanıklı elektrik donanımı ve aydınlatma. Toz birikmesini önleyin. 	su spreyi, toz, köpük, karbon dioksit kullan.  

 TOZUN DAĞILMASINI ÖNLEYİN!  
 	BELİRTİLER	ÖNLEME	İLK YARDIM
Solunum	Baş ağrısı. Zayıflık. Terleme. Mide bulantısı. Kusma. Ayrıca bkz. Yutma. 	havalandırma (toz değilse), bölgesel boşaltma veya solunum koruması kullan, 	Temiz hava. Tıbbi yardım için başvurun. 
Deri	Solunuma bakın. 	Koruyucu eldivenler. Koruyucu giysi. 	Kirlenmiş giysileri çıkarın. Durulayın ve ardından cildi su ve sabunla yıkayın. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız tıbbi yardım alın. 
Gözler	Kırmızılık. 	güvenlik gözlükleri giyin. 	Bol suyla durulayın (mümkünse kontakt lensleri çıkarın). 
Yutma	Karın ağrısı. İshal. Terleme. Baş ağrısı. Ateş. Sarılık. Halsizlik. Koyu renkli idrar. Semptomlar gecikebilir. 	Çalışma sırasında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin. 	Ağzınızı çalkalayın. KUSTURMAYIN. Derhal tıbbi yardım için başvurun. 

DÖKÜNTÜ İMHA	SINIFLANDIRMA ve ETİKETLEME
Kişisel Korunma: maddenin havadaki konsantrasyonuna uyarlanmış organik gazlar ve buharlar için filtreli solunum cihazı . Bu kimyasalın çevreye girmesine izin VERMEYİN. Kanalizasyona YIKAMAYIN. Dökülen maddeyi üstü kapalı kaplara süpürün. Uygunsa tozlanmayı önlemek için önce nemlendirin. Dökülen sıvıyı dikkatli bir şekilde nötralize edin. Ardından yerel düzenlemelere göre saklayın ve atın. 	
UN GHS Kriterlerine göre

flam;flameexcl mark;warncancer;health hazenviro;aqua
UYARI
Yanıcı katı
Yutulması halinde zararlıdır
Cilt ile teması halinde zararlı olabilir
Kansere neden olduğundan şüpheleniliyor
Uzun süreli etkileriyle sucul canlılar için çok toksiktir 
Taşıma
UN Sınıflandırması
UN Tehlike Sınıfı: 4.1 ; UN Paket Grubu: III  

DEPOLAMA
güçlü oksidanlardan ve gıda ve yem maddelerinden ayrılmıştır. Drenaj veya kanalizasyon erişimi olmayan bir alanda saklayınız. Yangın söndürmeden kaynaklanan atıkların kontrol altına alınması hükmü. 
AMBALAJLAMA
Gıda ve yem maddeleriyle birlikte taşımayın.
Deniz kirletici. 
		
İngilizce orijinal bilgiler, Avrupa Birliği'nin mali desteğiyle, ILO ve WHO adına uluslararası bir uzman grubu tarafından hazırlanmıştır.
© ILO ve WHO 2018

NAFTALİN	ICSC: 0667
FİZİKSEL VE KİMYASAL BİLGİLER
Fiziksel Durum; Dış görünüş
KARAKTERİSTİK KOKULU ÇEŞİTLİ FORMLARDA BEYAZ KATI 

Fiziksel tehlikeler
Hava ile karıştırıldığında toz veya granül halinde, toz patlaması mümkündür. 

Kimyasal tehlikeler
Yandığında, tahriş edici ve zehirli gazlar oluşur. güçlü oksidanlar ile reaksiyona girer. Bu yangın ve patlama tehlikesi oluşturur. 

Formül: C10H8
Moleküler kütle: 128.18
Kaynama noktası: 218 ° C
Oda sıcaklığında süblimleşir
Erime noktası: 80 ° C
Yoğunluk : 1.16 g / cm3
Suda çözünürlük 20: çok zayıf
Buhar basıncı, Pa 25 ° C'de: 11
Bağıl buhar yoğunluğu (hava = 1): 4.42
Parlama noktası: 80 °C c.c.
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı: 540°C
Patlayıcı limitler, havadaki hacim yüzdesi: 0.9-5.9
Log Pow cinsinden oktanol/su partisyon katsayısı: 3.35  

MARUZ KALMA ve SAĞLIK ETKİLERİ
Maruz kalma yolları
Madde solunduğunda, deriden ve yutulduğunda vücut tarafından emilebilir . 

Kısa süreli maruz kalma etkileri
Madde, kan üzerinde etkilere neden olabilir. Bu kan hücrelerinin lezyonları (hemoliz) ile sonuçlanabilir. Notlara bakın. Etkiler gecikebilir. yutulması ölüme neden olabilir. . Tıbbi gözlem endikedir. 

Solunum riski
Bu maddenin 20°C'de buharlaşmasıyla havada zararlı bir kirlenmeye oldukça yavaş ulaşılacaktır. 

Uzun süreli veya tekrarlanan maruziyetin etkileri
Maddenin kan üzerinde etkileri olabilir. Bu, kronik hemolitik anemi ile sonuçlanabilir. Maddenin gözler üzerinde etkileri olabilir. Bu, katarakt gelişimi ile sonuçlanabilir. Bu madde insanlar için muhtemelen kanserojendir. 

MESLEKİ MARUZ KALMA LİMİTLERİ
TWA olarak TLV: 10 ppm.
(deri); A3 (insanlarla ilgisi bilinmeyen onaylanmış hayvan kanserojeni).
EU-OEL: 50 mg/m3, 10 ppm TWA olarak.
MAK: cilt emilimi (H); kanserojen kategorisi: 2; germ hücresi mutajen grubu: 3B 

ÇEVRE
Bu madde suda yaşayan organizmalar için toksiktir. Bu madde su ortamında uzun süreli etkilere neden olabilir. Bu kimyasalın biyolojik birikimi besin zinciri boyunca meydana gelebilir; örneğin balıkda. 

NOTLAR
 

EK BİLGİLER
  EC Sınıflaması
Sembol: Xn, N ; R: 22-40-50/53 ; S: (1/2) - 26 - 36/37/39 - 45 - 46 - 60 - 61  

	Çevirinin kalitesinden veya doğruluğundan veya bu bilgilerin olası kullanımından ILO, WHO veya Avrupa Birliği sorumlu olmayacaktır. ''Türkçe Versiyon" çevirisi, Başkent Üniversitesi

Güve ilacı olarak üretilen naftalin topları ve naftalin içeren diğer ürünler AB içerisinde 2008 yılından itibaren yasaklanmıştır.

## Kaynakça