Paranthropus robustus

***Paranthropus robustus***, Güney Afrika'daki, İnsanlığın Beşiği'de Erken Pleistosen ve muhtemelen Orta Pleistosen döneminde yaklaşık 2,27 ila 0,87 (veya daha muhafazakar olarak 2 ila 1) milyon yıl önce yaşamış bir australopithecine türüdür. Kromdraai, Swartkrans, Sterkfontein, Gondolin, Cooper's ve Drimolen Mağaralarında tespit edilmiştir. İlk olarak 1938'de keşfedildi, tanımlanan ilk erken homininler arasındaydı ve *[[Paranthropus]]* cinsi için tip tür haline geldi. Bununla birlikte, bazıları tarafından *Paranthropus*'un geçersiz bir gruplama olduğu ve *[[Australopithecus]]* ile eşanlamlı olduğu iddia edilmiştir, bu nedenle tür genellikle ***Australopithecus robustus*** olarak da sınıflandırılır.

## Anatomi
*Paranthropus*'un tip türü olan *P. robustus*, muazzam yanak dişleri, ancak insan boyutunda kesici dişleri ve köpek dişleri ile köpek sonrası megadonti sergiler. Premolarlar azı dişleri şeklindedir. Yanak dişlerindeki mine kalınlığı, modern insanınkiyle nispeten eşittir, ancak australopithecine yanak dişi minesi, özellikle başlangıç çizgilerinin uçlarında kalınlaşırken, insanlarda tüberküllerin tabanında kalınlaşır.

SK 46 ve SK 47'nin iç kulağındaki arka yarım daire kanalları, kuyruksuz maymun benzeri *[[Australopithecus]]* veya *[[Homo]]*'nunkinden farklıdır ve iç kulak anatomisi vestibüler sistemi (denge duygusu) etkilediğinden, farklı hareket ve kafa hareket paternleri olduğunu düşündürür. Modern insanın arka yarım daire kanallarının, koşarken stabilizasyona yardımcı olduğu düşünülmektedir, bu da *P. robustus*'un bir dayanıklılık koşucusu olmadığı anlamına gelebilir.

### Beyin
Broom, türleri tanımladıktan sonra, TM ve o, Güney Afrikalı antropolog Gerrit Willem Hendrik Schepers ile birlikte 1946'da kafatası hacmini 575-680 cc olarak belirledi. Karşılaştırma için, çağdaş *Homo*'nun beyin hacmi 500 ila 900 cc arasında değişiyordu. Bir yıl sonra, İngiliz primatolog Wilfrid Le Gros Clark, bir taraftaki temporal kemiğin sadece bir kısmı bilindiği için, bu örnek için beyin hacminin doğru bir şekilde ölçülemeyeceğini söyledi. 2001'de Polonyalı antropolig Katarzyna Kaszycka, Broom'un erken homininlerde beyin boyutunu oldukça sık yapay olarak şişirdiğini ve gerçek değerin muhtemelen çok daha düşük olduğunu söyledi.

2020 yılında neredeyse tamamlanmış kafatası DNH 155 keşfedildi ve beyin hacminin 450 cc olduğu ölçüldü.

## Sosyal yapı

2007'de antropolog Charles Lockwood ve meslektaşları, *P. robustus*'un, erkeklerin kadınlardan belirgin şekilde daha büyük olduğu, cinsel dimorfizmi telaffuz ettiğine dikkat çekti. Bu genellikle, bir erkeğin bir grup dişi üzerinde münhasır üreme haklarına sahip olduğu, modern ormanda yaşayan gümüş sırtlı gorillerin harem toplumu gibi, erkek egemen çok eşli bir toplumla ilişkilidir. *P. robustus*'taki tahmini erkek-dişi boyut eşitsizliği gorillerle karşılaştırılabilir (yüz boyutlarına göre) ve daha genç erkekler yaşlı erkeklere göre daha az sağlamdı (gecikmiş olgunluk gorillerde de sergileniyor). Cinsiyetli *P. robustus* örneklerinin çoğunluğu erkek (ya da en azından erkek olduğu varsayılan) olduğundan, erkeklerin kadınlardan daha yüksek bir ölüm oranına sahip olduğu görülüyor. Bir harem toplumunda, erkekler kadınlara göre daha yüksek erkek-erkek rekabeti göz önüne alındığında gruptan tahliye edilme olasılığı daha yüksektir ve yalnız erkekler daha yüksek bir yırtıcı riske maruz bırakılmış olabilir. Bu hipoteze göre, doğum grubundan ayrılan bir dişi, yalnız başına çok az zaman geçirmiş ve hemen başka bir yerleşik gruba transfer olmuş olabilir.

## Ayrıca bakınız
*İnsanın evrimi
**[[Paranthropus boisei]]*
**[[Paranthropus]]*
*İnsanlığın beşiği

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar
*
*
* ''Australopithecus robustus'' ile tanışın  — John D. Hawks'ın web sitesi
* ''Paranthropus robustus''  - Smithsonian'ın İnsan Kökenleri Programı
* İnsan Zaman Çizelgesi (Etkileşimli)  – Smithsonian