Güven ve tedarik

**Güven ve tedarik** veya **güven ve destek**, genellikle Westminster sistemi temelli parlamenter demokraside, hükûmetin iktidarda kalabilmesi için gerekmektedir.

Siyasi partiler arasındaki güven ve destek anlaşması, bir partinin veya bağımsız milletvekillerin hükümeti güven oyları ve bütçe oyları (tedarik) konularında desteklemesi anlamına gelir. Bu destek, ya lehte oy kullanarak ya da çekimser kalarak gerçekleştirilebilir. Ancak, partiler ve bağımsız milletvekilleri genellikle yasama tasarıları hakkında kendi politikalarına veya vicdani inançlarına göre oy kullanma hakkını saklarlar.

Koalisyon hükümeti, güven ve destek anlaşmasından daha resmi bir düzenlemeyi ifade eder. Bu durumda, küçük partilerden (yani en büyük parti dışındaki partilerden) üyeler kabinede ve bakanlık görevlerinde yer alır ve yasama tasarılarının geçmesi konusunda hükûmetin disiplini prensibini uygulamaları beklenir.

## Güven

Parlamenter demokrasilerinin çoğunda, parlamento üyeleri hükûmet veya yürütme organı hakkında güven veya güvensizlik oylaması önerisi yapabilir. Bu tür oylamaların sonuçları, hükûmetin mevcut parlamentodaki destek düzeyini gösterir. Güven oylaması başarısız olursa veya güvensizlik oylaması kabul edilirse, hükûmet genellikle istifa eder ve diğer siyasetçilere yeni bir hükûmet kurma fırsatı verir veya seçim çağrısı yapar.

## Destek veya tedarik
Parlamenter demokrasilerin çoğunda, hükûmetin kendi politikalarını uygulayabilmesi için yıllık bir devlet bütçesi, tahsisat yasası veya zaman zaman finansal önlemler gibi önemli mali tedbirlerin parlamentoda kabul edilmesi gerekmektedir. Bir tedarik yasasının başarısız olması, bir güven oylamasının başarısız olmasıyla eşdeğerdir.

## Günümüzde güven ve tedarik anlaşması altında olan hükûmetler listesi

## Güven ve tedarik anlaşmalarına örnekler
### Avustralya
Avustralya İşçi Partisi Gillard Hükümeti, üç bağımsız milletvekili ve bir Yeşil milletvekili ile yapılan güven ve tedarik anlaşmasının sonucu olarak 2010 federal seçimlerinde seçilen parlamentoda bir azınlık hükümeti kurdu.

### Kanada
#### Britanya Kolumbiyası
2017 Britanya Kolumbiyası eyalet seçimlerinden sonra, Britanya Kolumbiyası Yeşiller Partisi, Britanya Kolumbiyası Yeni Demokrat Partisi'ni desteklemek için bir güven ve tedarik anlaşması yapmayı kabul etti. Görevdeki Britanya Kolumbiyası Liberal Partisi bir hükûmet kurmaya çalıştı, ancak YDP ve Yeşiller tarafından bir güven oylamasında yenilgiye uğradı.

#### New Brunswick
2 Kasım 2018'de (2018 New Brunswick genel seçimlerinden iki aydan daha kısa bir süre sonra) yasama meclisi, İlerici Muhafazakarlar tarafından hükûmete güven duyulmadığını ilan etmek için taht konuşmasını değiştirecek bir önergeye 25-23 oy verdi. Daha sonra, Başbakan Brian Gallant başbakanlıktan istifa etme niyetini belirtti ve vali yardımcısına İM lideri Blaine Higgs'e bir azınlık hükûmeti kurma yetkisinin verilmesini tavsiye etti: "En kısa zamanda vali yardımcısına gidip ona şunu bildireceğim. Başbakan olarak istifa edecek ve onun onuruna Muhafazakar Parti liderinin bir hükûmet kurmaya ve meclisin güvenini kazanmaya teşebbüs etmesine izin vermesini alçakgönüllülükle önereceğim." Halk İttifakı lideri Kris Austin, yeni hükûmetle "üzerinde anlaştığımız alanlarda" çalışacağını söyledi ve İlerici Muhafazakârları 18 aylık güven oyları konusunda destekleme sözünü yineledi. Yeşiller Partisi lideri David Coon, partisinin sorunlarının hükûmetin gündeminde olmasını sağlamak için Muhafazakârlarla çalışmaya başlayacağını söyledi.

#### Ontario
1985 Ontario eyalet seçimlerinden yirmi iki gün sonra, Ontario İlerici Muhafazakar Partisi hükûmeti güven oylamasından sonra istifa etti ve Ontario Liberal Partisi, Ontario Yeni Demokrat Partisi'nin desteğiyle bir hükûmet kurdu. İki taraf arasındaki anlaşmaya "Antlaşma" adı verildi.

### Hindistan
Üçüncü Cephe ulusal hükûmetleri, iki büyük partiden biri olan HHP veya Kongre'nin dış desteğiyle 1989 ve 1996'da kuruldu.

HKP-M, 2004-2008 yılları arasında Kongre Partisi'ne dışarıdan destek verdi, ancak Hindistan-Birleşik Devletler Sivil Nükleer Anlaşması'ndan sonra desteğini geri çekti.

### İrlanda
2016 genel seçimlerinden sonra, Fine Gael ve bazı bağımsızlar tarafından bir dizi politika taahhüdü karşılığında Fianna Fáil'den gelen güven ve tedarikle bir azınlık hükümeti kuruldu. Fianna Fáil, güven ve tedarik konusunda çekimser oylama kullandı, ancak Dáil veya Seanad'da önerilen herhangi bir yasa tasarısı lehine veya aleyhine oy verme hakkını saklı tuttu. Anlaşma 2018'in sonuna kadar sürecekti ve daha önce yenileme olasılığı ile bir Dáil'in beş yıllık maksimum vadesine uzatılacaktı. 12 Aralık 2018'de Fianna Fáil Lideri Micheál Martin, partisinin hükûmetin 2019 boyunca devam edebileceğini ve 2020'nin başlarında bir seçim yapılabileceğini garanti edeceğini söyledi.

2020 İrlanda genel seçimi 8 Şubat 2020 Cumartesi günü yapıldı. 14 Ocak 2020'de 32. Dail'in cumhurbaşkanı tarafından Taoiseach Leo Varadkar'ın isteği üzerine dağıtılmasından sonra seçime karar verildi.

### Yeni Zelanda
Yeni Zelanda'da, ülkede kullanılan KÜT sistemi nedeniyle güven ve tedarik düzenlemeleri yaygındır. Güven ve tedarik sağlayan taraflar, diğer ülkelere göre daha belirgin bir role sahiptirler, destek partilerinden milletvekilleri genellikle Bakanlar Kurulu dışındaki bakanlıklara atanmaktadır.  Yeni Zelanda, bu hükûmetleri oluşturmak için kullandığı prosedürleri Kabine El Kitabında kodladı.

John Key'in Ulusal Parti yönetimi ACT, United Future ve Māori Partisi ile yapılan güven ve tedarik anlaşması sayesinde 2008 yılında bir azınlık hükûmeti kurdu. 2005 yılındaki benzer bir düzenleme, Helen Clark'ın İşçi Partisi'nin Yeni Zelanda İlk ve Birleşmiş Gelecek'ten güven ve tedarik desteğiyle İlerici Parti ile bir koalisyon hükûmeti kurmasına yol açmıştı. 2014 seçimlerinden sonra Ulusal Parti; United Future, ACT Partisi ve Māori Partisi ile güven ve tedarik anlaşmalarına yeniden girdi. 2017'de Ulusal Parti, seçimlerde İşçi Partisi'nden daha fazla oy kazanmasına rağmen, Yeni Zelanda İlk, sol görüşlü Yeşil Parti'den gelen güven ve tedarik desteğiyle hükûmeti değiştirmelerine yardımcı olmak için İşçi Partisi ile koalisyon kurmayı seçti.

### Birleşik Krallık
1977 ve 1978 arasında Jim Callaghan'ın İşçi Partisi, Liberal Parti ile Lib-Lab Paktı olarak bilinen bir anlaşmada, güven ve tedarik anlaşması sayesinde iktidarda kaldı. Buna karşılık İşçi Partisi, Liberal Parti için mütevazı politika tavizleri vermeyi kabul etti.

Theresa May'ın Muhafazakar Partisini çoğunluksuz bırakan 2017 genel seçimlerinin ardından, Demokratik Birlikçi Parti ile bir güven ve tedarik anlaşması yapıldı.

#### Devredilmiş hükümet
İskoçya ve Galler'deki devredilmiş yasama meclislerinde orantılı temsilin kullanılması nedeniyle güven ve tedarik anlaşmaları daha sık görülmektedir. İskoç Ulusal Partisi ve İskoç Yeşiller Partisi'nin İskoç Parlamentosu'nda bir güven ve tedarik anlaşması var. Galler İşçi Partisi ve Plaid Cymru, Ekim 2017'ye kadar Galler Meclisi'nde benzer bir işbirliği anlaşması yaptı 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Example of confidence and supply agreement in New Zealand