Livorno

**Livorno**, İtalya'da, Toskana bölgesi içinde aynı ismi taşıyan Livorno ilinin merkezi bir komündür. Livorno Ligurya Denizi kıyısında, (2021 itibarıyla) 154,483 nüfuslu bir şehirdir.

## Tarihçe

Tarih boyunca özgürlükçü akımlardan etkilenen kent, asıl büyümesini Medici ailesinin Toskana Grandüklüğü'nü üstlendiği dönemde yaşadı. 1587'de I. Ferdinand'ın "Toskana Grandükü" sıfatıyla duyurduğu "Leggi Livornine" (Livorno anayasası) ile Pisa kentinin liman kasabası Livorno "açık şehir" ilan edildi. Hangi ulustan olursa olsun, ister hakkında idam cezası çıkarılmış bir korsan ister bir hırsız olsun, hiçbir şekilde takibe uğramaksızın Livorno'ya yerleşebilecek, orada ticaret yapabilecek hatta dininin gereklerini yerine getirebilecekti. Bu düzenlemenin ardından Akdeniz'in en önemli ticaret merkezleri arasına giren şehir, kozmopolit ve özgürlükçü tarzını bugüne değin yitirmedi. Livorno, 1921'de İtalyan Komünist Partisi'nin (PCI) doğuşuna da tanıklık etti. Kent bugün bile İtalya'da solun kalelerinden biri olarak varlığını sürdürmekte.

## Nüfus gelişimi

Livorno'nun belediye sınırları içinde nüfusu (31.12.2010 itibarıyla) 161.131 kişidir. 19. ve 20. yüzyılda Livorno'nun nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:200000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 94977
  bar:1871 from:0 till: 96631
  bar:1881 from:0 till: 97147
  bar:1901 from:0 till: 96340
  bar:1911 from:0 till: 103973
  bar:1921 from:0 till: 113897
  bar:1931 from:0 till: 120711
  bar:1936 from:0 till: 124963
  bar:1951 from:0 till: 142333
  bar:1961 from:0 till: 161077
  bar:1971 from:0 till: 174791
  bar:1981 from:0 till: 175741
  bar:1991 from:0 till: 167512
  bar:2001 from:0 till: 156274

PlotData=

  bar:1861 at: 94977 fontsize:S text: 94.977 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 96631 fontsize:S text: 96.631 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 97147 fontsize:S text: 97.147 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 96340 fontsize:S text: 96.340 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 103973 fontsize:S text: 103.973 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 113897 fontsize:S text: 113.897 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 120711 fontsize:S text: 120.711 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 124963 fontsize:S text: 124.963 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 142333 fontsize:S text: 142.333 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 161077 fontsize:S text: 161.077 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 174791 fontsize:S text: 174.791 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 175741 fontsize:S text: 175.741 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 167512 fontsize:S text: 167.512 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 156274 fontsize:S text: 156.274 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Spor
Livorno'nun dünyaca en çok tanınan özelliklerinden biri, hiç kuşkusuz, endüstriyel futbola karşı muhalif bir duruş sergileyen AS Livorno Calcio takımı. Maçlarını 16,267 kapasiteli Armando Picchi Stadyumu'nda oynamaktadır. Türkiye'de de giderek taraftar toplayan AS Livorno, yükselme maçlarında Brescia takımını eleyerek 2009-2010 sezonunda tekrar Serie A'da mücadele etmeye hak kazanmışsa da Atalanta BC, AC Siena takımlarıyla birlikte Serie B'ye düşerek 2010-2011 sezonunda Serie B'de mücadele etmiştir. AS Livorno, 2024-2025 sezonunda Serie D şampiyonu olarak üst lige yükselmiştir ve 2025-2026 sezonu itibarıyla Serie C'de mücadele etmektedir.

## Altyapı

#### Havayolu
Livorno şehrine en yakın havalimanı, şehre yaklaşık 20 kilometre mesafede bulunan Pisa Uluslararası Havalimanı'dır.

#### Karayolu
Livorno, A12 otoyolu ve Floransa-Pisa-Livorno otobanıyla ülkenin kalanına bağlanmıştır. Ek olarak, Roma- ile Ventimiglia'yı bağlayan  Strada statale 1 Via Aurelia, Livorno şehrinden geçer ve şehir için çevreyolu işlevi görür.

#### Demiryolu
Livorno Centrale, şehrin ana demiryolu istasyonudur. Toskana'da bulunan Floransa, Pisa, Grosseto, Empoli gibi şehirlerle olan direkt tren bağlantılarının yanında Roma, Milano, Napoli, Cenova gibi büyük şehirlere doğrudan trenle ulaşılabilir.

#### Livorno Limanı
Livorno Limanı, İtalya ve tüm Akdeniz'in en büyük limanlarından biridir. Liman, ulusal ve uluslararası birçok gemi bağlantısına sahiptir.

* Corsica Ferries - Sardinia Ferries ile Golfo Aranci ve Bastia
* Grimaldi Lines ile Barselona ve Tanca
* Moby Lines ile Olbia ve Bastia
* Toremar ile Capraia

## Kardeş şehirler

Livorno şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:

* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


**<span style="color:white">Livorno</span>**



Dosya:Livornoveneziavecchia0001.jpg|Livorno Venedik mahallesi
Dosya:Livorno FossoReale.JPG|Livorno Büyük Kanal
Dosya:Livorno-Fortezzavecchia2.JPG|Livorno Eski Kale
Dosya:Livorno-Fortezzanuova3.JPG|Livorno Yeni Kale
Dosya:Livorno Duomo.JPG|Livorno Katedrali
Dosya:Livorno, Monumento dei quattro mori a Ferdinando II (1626) - Foto Giovanni Dall'Orto, 13-4-2006 01.jpg|Quattro Mori anıtı
Dosya:Livorno02.jpg|Livorno "Piazza della Repubblica (Cumhuriyet Meydanı)"
Dosya:Livorno - Statua di S.Giovanni e Fortezza Nuova.jpg|*San Giovanni Nepomuceno* aniti ve Fortezza Nuova
Dosya:Porta San Marco, Livorno.JPG|Livorno Porta San Marco
Dosya:Cisternino città.jpg|Sehir sarnici
Dosya:Chiesa del Santuario della Madonna delle Grazie, Livorno, interno.jpg|Livorno, Montenero Sığınma yeri
Dosya:Scoglio della regina.JPG|Regina burnunda eski deniz banyo binası
Dosya:Livorno Lungomare e Hotel Palazzo.JPG|Livorno sahil yolunda "Hotel Palazzo" ve Terrazza Mascagni
Dosya:Casini d'Ardenza, Livorno.JPG|Liverno Casini d'Ardenza Konağı
Dosya:Livorno Castello del Boccale.JPG|Liverno Castello del Boccale sahil kenarında  Quercianella'da
Dosya:Calafuria(Livorno) il sassoscritto.JPG|Liverno güneyindeki kayalık sahiller




## Ayrıca bakınız
* Toskana
* Livorno (il)
* Quattro Mori anıtı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Livorno resmi sitesi
* Forza Livorno  
*  Livorno ve AS Livorno tarihçesi
* Livorno fotoğrafları