Kuressaare Kalesi

**Kuressaare Kalesi** (Estonca: *Kuressaare linnus*; Almanca: *Schloss Arensburg*) veya **Kuressaare Piskoposluk Kalesi** (Estonca: *Kuressaare piiskopilinnus*), Batı Estonya'daki Saaremaa Adası'nda, Kuressaare'deki kale yapısında bir şatodur.

## Tarihçe
Kuressaare kalesinden bahseden en eski yazılı kayıt, Töton Tarikatı'nın Ösel-Wieck piskoposları için bir inşaata başladığı 1380'lere aittir. Bazı kaynaklar ilk kalenin ahşaptan yapıldığını iddia etmektedir. Saaremaa sakinleri, Livonya Haçlı Seferi'ne karşı sert bir direniş sergilemişlerdi. Bu nedenle kale kuşkusuz Haçlılar'ın ada üzerinde kontrol elde etmek için çabalarının bir parçası olarak inşa edildi. En başından beri, Saare-Lääne piskoposuna (Almanca; *Ösel-Wiek*) ait bir kaleydi. Livonya Savaşı sırasında dağılmasına kadar piskoposluğun en önemli kalelerinden biri olarak kaldı.

1559'da Danimarka-Norveç birliği, Saaremaa'nın ve Kuressaare Kalesi'nin kontrolünü ele geçirdi. Bu süreçte tahkimatlar modernize edildi. İsveç ile Danimarka-Norveç arasındaki 1643-1645 savaşını sona erdiren Brömsebro Barışı'nın ardından Saaremaa İsveç'in eline geçti. İsveçliler kalenin modernizasyonunu 1706'ya kadar sürdürdüler. Büyük Kuzey Savaşı'nın ardından Saaremaa ve Kuressaare Kalesi Rus İmparatorluğu'nun bir parçası oldu.

Rus İmparatorluğu'nun sınırları yavaş yavaş batıya doğru ilerledikçe, Kuressaare stratejik değerini kaybetti. Özellikle Finlandiya Savaşı ve Polonya'nın Üçüncü Bölünmesi'nden sonra, askerî açıdan odak noktası Estonya'dan uzaklaştı. 1836'da Åland'daki Bomarsund Kalesi'nin inşasının ardından Kuressaare'deki Rus garnizonu geri çekildi. Kuressaare Kalesi'nin Kırım Savaşı'nda savaşan ordular tarafından kullanılmamış olması da stratejik önemini yitirdiğinin bir göstergesidir. 19. yüzyılda kale bir yoksullar evi olarak kullanılmıştır.

1904-1912'de kale mimarlar Karl Rudolf Hermann Seuberlich ve Wilhelm Neumann tarafından restore edildi.

1941 yılında bahçesinde 90 sivili infaz eden işgalci Sovyet güçleri tarafından kale olarak kullanılmıştır. Sonraki Nazi işgali sırasında da 300'den fazla kişi burada ölmüştür.

1968'de bu kez mimar Kalvi Aluve liderliğinde ikinci bir restorasyon geçirdi.

Kale hâlen Saaremaa Müzesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.

## Mimari

Kuressaare Kalesi, Estonya'daki en iyi korunmuş Orta Çağ surlarından biri olarak kabul edilir.

Kale geç Gotik tarzdadır ve form sadeliği ile karakterizedir. Merkezi manastır binası görünümüdedir ve avlu etrafında kare bir yapıdır. Kuzey köşesindeki sözde savunma kulesi  uzunluğundadır. Binanın tepesi boyunca uzanan siperli bir savunma yapısı 1980'lerde restore edildi. Portcullis ve kapı savunmaları da rekonstrüksiyonlardır. İçeride, kale, depolama için kullanılan ve sofistike bir hipokaust ısıtma sistemi ile donatılmış bir mahzene ve kalenin en önemli odalarını barındıran ana kata bölünmüştür. Burada bir revak avluyu çevreler ve tüm ana odaları birbirine bağlar. Bunlar arasında yemekhane, yatakhane, şapel ve piskoposun yaşam alanları dikkat çekicidir. İkincisinde, Saaremaa'dan gelen asilzadelerin on bir barok oyma kitabesi sergileniyor.

14. yüzyılın sonunda ve 15. yüzyılın başında  uzunluğunda bir duvar kalenin etrafına inşa edilmiştir. Ateşli silahlarda yapılan iyileştirmeler nedeniyle, 16. ve 17. yüzyıllar arasında ek savunma unsurları eklendi. Erik Dahlbergh, Vauban tipi kaleyi, hala büyük ölçüde bozulmamış burçlar ve ravelinlerle tasarladı. Rus garnizonu, Büyük Kuzey Savaşı'nın ardından 1711'de kaleyi terk ettiğinde, tahkimatların ve kalenin çoğunu kasıtlı olarak havaya uçurdu. Ancak daha sonra bir kısmını restore edildi. 1861'de mekanın parka dönüştürülmesi Riga mimarı H. Göggingen'in gözetiminde başladı.


Kuressaare linnuse sissepääs.JPG|Kale köprüsü
Kuressaare castle - panoramio (3).jpg|Ana kapı
Kuressaare linnuse siseõu.jpg|İç avlu
Kuressaare linnus, vahitorn.JPG|Gözetleme kulesi
Kuressaare linnus õhust.jpg|Genel bakış
Kuressaare Castle.jpg|Kış manzarası
StampEstonia1927Michel63.jpg|1927 yılı posta pulu
Kuressaare linnus, vaade väravakäigust, smf 3761 376.jpg|Giriş kapısından görünüm


## Ayrıca bakınız
* Estonya tarihi

## Dış bağlantılar
* Saaremaa Müzesi 
* Baltık Denizi Çevresindeki Kaleler ve Müzeler Birliği 

## Kaynakça