Râpa Roșie

**Râpa Roșie** (Rumence "kırmızı dağ geçidi"  anlamına gelir), Romanya'nın Alba ilinde yer alan bir doğal anıt ve korunan bir alandır. Secașul Mare'nin sağ kıyısında, Secaşelor Platosu'nun güneybatı uç  noktasında, Sebeş'in yaklaşık  kuzeyinde yer alan jeolojik ve botanik bir koruma alanıdır. Yaklaşık 24 hektar büyüklüğündeki rezerv IUCN Kategori III olarak sınıflandırılmıştır.  Erozyon ve yağışlar, dağın kenarında belirgin, keskin bir kayalık görünümü vermiştir. Râpa Roșie'nin kendisi yaklaşık 10 hektar büyüklüğündedir. Râpa Roșie  uzunluğundadır. Yüksekliği  ( rakımdadır). Neredeyse dikey olan büyük bir duvar, yıkılmış bir ata anıtının izlenimini verir. Dağ geçidi ile ayrılan katmanlı sütunlar ve piramitler, bir kırgıbayır mikro havası oluşturur. Bir Coţofeni kültürünün Râpa Roşie'de bulunduğuna dair ilk rapor Fr. W. Schuster 1865'te yayınlanmıştır. Bu rapor, Coţofeni kültürünü de kanıtlayan süslemeli büyük ve küçük çömlek kalıntılarını ortaya çıkaran ilk arkeolojik keşifti.

## Jeoloji
Râpa Roșie, jeolojik bir koruma alanı ve sıra dışı kırmızı yatak özelliklerine sahip doğal bir anıttır. Formasyonların jeolojik yaşını değerlendirmek, fosil kalıntısı keşfedilemediği için zorlayıcı bir görevdi.

Jeolojik anıt "doğa harikası" olarak adlandırıldı. Anıtın duvarları 80–100 m yüksekliğe kadar yükselir. Yağmur suyunun yüzyıllar boyunca doğal olarak aşınmasıyla çok sayıda sıra dışı sütun, kule ve piramit şekilleri oluşmuştur. Oluşumların incelenmesi, çakıl, kuvars kumu ve kum taşlarının jeolojik oluşumlarını ortaya çıkarmıştır. Yataklar belirgin "kırmızı killer, gri ve kırmızımsı sabun-taşları, kırılgan beyaz sabun-taşlarından" oluşmaktadır. Hepsi kırmızımsı bir renk sergiler. Derin vadiler oluşur ve yağmur mevsimi boyunca derin vadilerde akan su kırmızı oluşumun rengindedir; su vadinin içine düştüğünde kükreyen bir ses çıkarır. Yakınlarda Râpa Roșie Nehri akmaktadır.

## Flora

Bölgede birçok nadir ve endemik bitki vardır. Parktan bildirilen çiçek türleri *Cotoneaster integerrimus*, *[[Ebucehil çalısı|Ephedra]]* *distachya*, *Centaurea atropurpurea*, *Dianthus serotinus*, *Cephalaria radiate* ve *Asplenium nigrum'dur* . Doğa koruma alanı için bir yönetim planı geliştirmek amacıyla, koruma alanındaki flora ve faunal kaynaklar üzerinde bir çalışma yapılmıştır. Bu veriler göz önüne alındığında, bildirilen floranın detayları 41 aileden 144 bitki türüdür. Bunlardan 8'i, xerophilous otlaklarının ve / veya Xerothermic subcontinental Meşe ormanının ekosistemine karakterize olan ve tehlike altındaki *Cephalaria radiate*, *Cephalaria uralensis*, *Onosma pseudoarenaria*, *Jurinea mollis ssp.* (*transsilvanica*), *Salvia transsilvanica*, *Salvia nutans*, *Centaurea atropurpurea* ve *[[Tüylü meşe|Quercus pubescens]]*. Yukarıdakilere ek olarak, bildirilen bazı nadir bitki türleri *[[Dağ muşmulası|Cotoneaster integerrimus]]*, *Centaurea atropurpurea*, *Dianthus serotinus*, *Cephalaria radiata* ve *Asplenium adiantum-nigrum'dur . *

## Fauna
Doğal koruma alanı için bir yönetim planı hazırlamak amacıyla, rezerv alanındaki flora ve faunal kaynaklar üzerinde bir çalışma yapılmıştır. Avifauna 

* *[[Tarla kuşu|Alauda arvensis]]* (tarla kuşu)
* *[[Accipiter gentilis]]* (Bayağı çakır kuşu)
* *[[Bayağı uzunkuyruk|Aegithalos caudatus]]* (Bayağı uzunkuyruk)
* *[[Bayağı şahin|Buteo buteo]]* (Bayağı şahin)
* *[[Saka kuşu|Carduelis carduelis]]* (Saka kuşu)
* *[[Florya (kuş)|Carduelis chloris]]* (Florya)
* *[[Coccothraustes]] sp.* (Kocabaş)
* *[[Bayağı kuzgun|Corvus corax]]* (Bayağı kuzgun)
* *[[Başlıklı karga|Corvus cornix]]* (leş kargası)
* *[[Gökçe tuygun|Circus cyaneus]]* (Gökçe tuygun)
* *[[Orman alaca ağaçkakan|Dendrocopos major]]* (Göknar ağaçkakanı)
* *[[Kızılgerdan|Erithacus rubecula]]* (Kızılgerdan)
* *[[Bayağı ispinoz|Fringilla coelebs]]* (Bayağı ispinoz)
* *[[Bayağı kerkenez|Falco tinnunculus]]* (Bayağı kerkenez)
* *[[Bayağı alakarga|Garrulus glandarius]]* (Bayağı alakarga)
* *[[Tarla kiraz kuşu|Miliaria calandra]]* (Tarla kiraz kuşu)
* *[[Mavi baştankara|Parus caeruleus]]* (Mavi baştankara)
* *[[Büyük baştankara|Parus major]]* (Büyük baştankara)
* *[[Kayın baştankarası|Parus palustris]]* (Kayın baştankarası)
* *[[Bayağı serçe|Passer domesticus]]* (Bayağı serçe)
* *[[Ağaç serçesi|Passer montanus]]* (Ağaç serçesi)
* *[[Kara kızılkuyruk|Phoenicurus ochruros]]* (Kara kızılkuyruk)
* *[[Phylloscopus collybita]]* (Bayağı çıvgın)
* *[[Avrupa saksağanı|Pica pica]]* (Avrupa saksağanı)
* *[[Çayır taşçalanı|Saxicola rubetra]]* (Çayır taşçalanı)
* *[[Bayağı sıvacı kuşu|Sitta europaea]]* (Bayağı sıvacı kuşu)
* *[[Alaca baykuş|Strix aluco]]* (Alaca baykuş)
* *[[Sığırcık|Sturnus vulgaris]]* (Sığırcık)
* *[[Bayağı çit kuşu|Troglodytes troglodytes]]* (Bayağı çit kuşu)
* *[[Öter ardıç kuşu|Turdus philomelos]]* (Öter ardıç kuşu)
* *[[Karatavuk|Turdus merula]]* (Karatavuk)

; Amfibi 

* *[[Bombina variegate]]* (sarı karınlı kurbağa),
* *[[Bombina bombina x variegate]]* (sarı karınlı ve ateş karınlı kurbağa arasında melez formlar, * Bombina bombina *) 
* *[[Hyla arborea]]* (bayağı ağaç kurbağası)
* *[[Rana dalmatina]]* (Çevik kurbağa)

;Sürüngen türleri
* *[[Lacerta agilis]]* (kum kertenkelesi),
* *[[Lacerta viridis]]* (yeşil kertenkele),
* *[[Podarcis muralis]]* (bayağı duvar kertenkelesi),
* *[[Anguis fragilis]]* (yavaş-solucan),
* *[[Avusturya yılanı|Coronella austriaca]]*(pürüzsüz yılan)

## Paleontoloji
Paleontoloji araştırmaları, Transilvanya Havzası'nın güneybatısındaki Sebeş kasabası yakınlarındaki Râpa Roşie'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmalara 1969'da başlandı. Daha önceki araştırmalarda dinozor kemikleri bildirilmiştir. 2005 yılında Codrea ve Dica tarafından yürütülen araştırmalara dayanarak, bu oluşumların yaşını Erken Miyosen yaşına (Eggenburg-Ottnangian yaşı olarak da tahmin edilmektedir) tarihlendirilmiştir. Burada bulunan nadir fosillerden bazıları omurgalılara aittir; bunlardan biri sauropod kaudal omurudur. Bu fosilin orijinal kaynağı, yıllar içinde aşınmış olan Maastrichtian- Priabonian'ın altında yatan Şard Formasyonu olarak yorumlanmaktadır. Râpa Roșie'deki çalışmalara katılan paleontologlar, bunun Romanya'daki *Magyarosaurus* olarak ifade edilebilecek en son Kretase Maastrichtian oluşumlarında bildirilen tek sauropod cinsi olduğunu *ifade etmişlerdir*.

## Ayrıca bakınız

* Râpa Roșie Nehri

## Kaynakça