Mehir

**Mihr** (bazen ***mehr*** veya ***mehir*** diye yazılır), İslâm hukukunda erkeğin evlenirken kadına verdiği veya vermeyi taahhüt ettiği para, mal veya menfaat hediyesidir. Mihr, kadının mal varlığına dâhil olur ve üzerinde dilediği tasarrufta bulunabilir. Ehl-i Sünnet'in ameldeki dört mezhebinde de kabul edilmiştir.

## Türleri
Mihr, evlilik akdi (nikâh) esnasında belirlenip belirlenmemesine göre ikiye ayrılır:

* **Mehr-i müsemmâ**: "Belirlenmiş, tayin edilmiş mihr" demektir. Tarafların dinî nikâhtan önce konuşarak üzerinde anlaştıkları mehirdir.
* **Mehr-i misl/misil**: "Benzer mihr" demektir. Dinî nikâh esnasında mihr miktarının belirlenmemesi veya geçersiz sayılması hâlinde müstakbel gelinin baba soyundan bir kadına, böyle biri yoksa emsâlleri arasında dengi olan bir kadına verilmiş mihrden örnek alınarak tayin edilen mihrdir.

Mihr, ödeme zamanına göre de ikiye ayrılır:

* **Mehr-i mu'accel**: "Acelesi olan mihr" demektir. Dinî nikâh sırasında veya evvelinde peşin ödenen mihrdir. Kadın, mehr-i muacceli almadan kocanın evine gitmeme hakkına sahiptir.
* **Mehr-i müeccel**: "Tecil edilmiş, ertelenmiş mihr" demektir. Dinî nikâh esnasında belirlenip ödenmesi sonraya bırakılan mihr dir. Bu mihr için bir ödeme tarihi belirlenmişse o tarihte mihrin kadına ödenmesi gerekir. Şâyet ödeme tarihi belirlenmemişse herhangi bir zamanda da ödenebilir. Boşanma veya kocanın ölümü hâllerinde nikâh sona erdiğinde mehr-i müeccel, muacceliyyet kesbeder (mehr-i mu'accel gibi olur) ve hemen peşin olarak ödenmesi gerekir. Boşanma hâlinde bu mihri koca öder; ölüm hâlinde ise mirasından ödenir.

## Kazanılması
Kadın üç durumda mihrin tamamına hak kazanır.

**1)** **Zifaf:** Cinsel birleşmenin gerçekleşmesi *(cimâ)* durumunda kadın, mihrin tamamına hak kazanır.

**2) [[Halvet]]:** Nikâh akdinden sonra ve birleşmeden önce kadın ve erkeğin baş başa kalmasını ifade eden fıkıh terimi.

**3) Eşlerden birinin ölümü**: Eşlerden birinin ölümü halinde mihr kesinleşir. Ölen, kadın ise mirasçıları mihri talep edebilir. Ölen, koca ise -zifaf gerçekleşmemiş olsa bile- kadın mihrin tamamına sahip olur. Eğer akit esnasında mihr tespit edilmemiş ve eşlerden biri zifaftan önce ölmüşse kadın mehr-i misile hak kazanır.

Evlilik zifaftan veya halvet-i sahihadan önce kocanın fiiliyle sona ererse kadın kararlaştırılan mihrin (mehr-i müsemma) yarısını alır. Eğer bir mihr tespit edilmemişse sadece müta denen teselli hediyesi ile yetinmek zorunda kalır. Evlenme zifaftan veya halvet-i sahihadan önce kadının kusuruyla sona ererse kadın mihrin tamamını kaybeder.

## Konusu ve Miktarı
Satışı ve kullanılması yasak olamayan her şey (nakit para, ticari mal, ev, arsa, köle, câriye, at, elbise vb. diğer mallar) mihr olarak tespit edilebilir. İslam dininin mütekavvim mal olarak kabul etmediği alkollü içecekler, domuz vb. malların mihr olarak tespiti durumunda ise kadın mehr-i misile hak kazanır.

İslam hukukçuları mihrin ne kadar olabileceği konusunda bir üst sınır tespit etmemişlerdir. Buna karşılık mihrin alt sınırı konusunda mezhepler farklı görüşe sahiptir. Hanefî hukukçulara göre mihr olarak verilebilecek en düşük miktar on dirhem gümüş, Mâlikîlere göre ise de alt sınır üç dirhem gümüştür. Şâfiî ve Hanbelî hukukçular ise mihre bir alt sınır kabul etmemişlerdir.

## Evliliğe Etkisi
Ehl-i Sünnet itikadının ameldeki dört mezhebi de mihrin, kadının hakkı olduğunu kabul etmekle birlikte evlilik akdi üzerindeki etkisi konusunda farklı görüşlere sahiptir. Mâlikî mezhebinde mihr, nikâh akdinin sıhhat şartı kabul edilmiş ve mihr tespit edilmeden yapılacak evlenmeler gayrisahîh (geçersiz) sayılmıştır. Hanefî, Şâfî'î ve Hanbelî mezhepleri ise mihri nikâhın şartlarından biri değil, kaçınılmaz bir sonucu olarak kabul etmişlerdir. Bu amelî mezheplere göre nikâh akdi sırasında mihrden hiç bahsedilmemiş hattâ hiç mihr verilmeyeceği açıkça söylenmiş olsa bile, nikâh akdi kurulur fakat kadın mehr-i misile hak kazanır.

## Ayrıca bakınız
* Çeyiz
* İslâm'da kadın

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Cin, Halil-Akyılmaz, Gül,Türk Hukuk Tarihi, Konya 2008