Müstazî

**Mûstezî** veya **El-Hasan** *"***el-Mûstezî biʿEmr i’l-Lâh***"*  tam adı: **Ebû Muhammed "el-Mûstezî biʿEmr i’l-Lâh" el-Hasan bin Yûsuf el-Mûstencid** (Arapça: أبو محمد "المستضئ بأمر الله" الحسن بن يوسف المستنجد; Ebū muḥammed el-mustaḍʾî bi-ʾemr allāh el-ḥasan bin Yûsuf el-mûstencîd) (d. 1142 - ö. 1180) otuz üçüncü Abbâsî Hâlifesi.

## Yaşamı

Halife Müstencid (1160-1170), Ermeni asıllı Ghadda adlı bir cariyenin oğlu olarak 23 Mart 1142'de doğdu. Babası olan halife Müstencid, Veziri'nden kendisini öldürteceklerinden korkan Türk asıllı bir Kölemen asker olan Kutb Halifeddin Kaymaz tarafından 20 Aralık 1170'te bir suikaste hedef oldu. Halife Müstencid, saray hamamına kapatılıp ölünceye kadar orada bırakıldı. Müstazi, babasının yerine 28 yaşındayken halife görevini üstlendi. Komployu planlayanlardan biri olan "Aduddein," Vezir oldu.

Eylül 1171 tarihli eldeki bir belgeye göre halife Mustadhi Mısır'da Fatimilerin elindeydi.

Babasıyla komplo kuranların arası sonradan bozuldu. Vezir olan Adudddin, Abasiler'in Kölemen ordusu komutanı olan Emir Kutb Halifeddin Kaymaz tarafından vezirlikten uzaklaştırıldı.

1173'te Abbâsî halifeliği ile Kuzistan Emiri olan İbni Sanka arasında bir savaş başladı. İbni Sanka mağlup düştü; Abbâsîler tarafından esir alındı ve idam edildi.

Mayıs 1175'te Emir Kutb Halifeddin Kaymaz, devlet hazine nazırı olan Zahir El-Din İbni Al-Attar'ı tutuklamak istedi, ama hazine nazırı sarayda Halife Mustadhi yanına sığınmayı başardı. Bunun üzerine Emir Kutb Halifeddin Kaymaz, halifenin sarayını askerleriyle çevreledi. Halife Mustadhi, bu kuşatmadan kendini kurtarmak için Bağdat halkından destek ve yardım istedi. Bağdat halkı bu isteğe yanıt verip Emir Kutb Halifeddin Kaymaz'ın evine saldırarak evi talan etti. Emir Kutb Halifeddin Kaymaz, Bağdat'tan kaçmak zorunda kaldı. Sürgünde, Emir Kaymaz çok geçmeden öldü.

Bundan sonra Adud El-Din tekrar vezir olarak görevlendirildi.

30 Mart 1180'de Halife Mustadi hayata gözlerini yumdu. Yerine oğlu El-Nasir Abbâsi halife oldu.

## Ayrıca bakınız

*Abbasi Halifeleri soyağacı ve listeleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Hitti, Philip H. (çev. Salih Tuğ), (1968) *Siyasi ve Kültürel İslam Tarihi (İV Cilt)*, İstanbul:Boğaziçi Yayınları.
* Üçok, Bahriye (1979) *İslam Tarihi Emeviler-Abbasiler*, Devlet Kitapları, Ankara: Milli Eğitim Basımevi (1.Basım:1968)
* Muir, Wiiliam (1924), *The Caliphate, its rise, decline and fall*, Edinburgh  Bolum 76  http://www.answering-islam.org/Books/Muir/Caliphate/chap76.htm  (Erişim:1.4.2013)
* Boyle, J. A. (ed) (1968) *The Cambridge history of Iran*, Cilt:5 Cambridge: University of Cambridge Press ISBN 978-0521069366  http://books.google.cat/books?id=16yHq5v3QZAC&pg=PA127&dq=al-Muqtaf%C3%AD&hl=ca&ei=HMC7S_6jHt-WOIe--foH&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEgQ6AEwBg#v=onepage&q=&f=false 
* Hanne, Eric J. (2007)  *Putting the caliph in his place: power, authority, and the Late Abbasid*, Fairleigh Dickinson University Press,U.S. ISBN 978-0838641132 http://books.google.cat/books?id=nDVOR7jZYJEC&pg=PA173&dq=Al-Muqtafi+bagdad&hl=ca&ei=m7u7S6SpKYnzOcb5rJoI&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Al-Muqtafi%20bagdad&f=false.