open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arkaköy, Borçka

**Arkaköy**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Bugün Arkaköy adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Araveti’dir. Bazı kaynaklarda Arhaveti olarak da geçer. Gürcüce bir ad olan Araveti (არავეთი), “aravi” (არავი) kelimesinden geliyor olabilir. “Aravi” ise, Gürcücede güneyden esen ılık rüzgârı ifade eder ve Araveti bu rüzgârı alan yer anlamına gelebilir. Araveti, Türkçeye Aravet olarak yerleşmiştir. Nitekim Muvahhid Zeki 1927'de yayımlanan Osmanlıca *Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye* adlı kitabında köyün eski adını Aravet (آراوهت) olarak verir.  Öte yandan 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra bölgeyi ele geçiren Rusların resmi kayıtlarında köyün adı Araveti (Аравети) olarak yazılmıştır. Köyün adı, 1925'te Arkaköy olarak değiştirildiği halde, 1933 yılında Dahiliye Vekaleti'nin yayımladığı *Köylerimiz* adlı kitapta Aravet olarak verilmiştir.

Bugün Ardanuç ilçesinde yer alan Torbalı'nın eski adı da Araveti'dir. Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan iki köyü birbirinden ayırmak için eski yazılı kaynaklarda bugün Borçka ilçesinde yer alan Araveti köyünün Araveti Deresi kıyısında yer aldığı belirtilir. Ayrıca Yusufeli ilçesine bağlı Erenköy'de bir mezra ile dağlık bir alanın, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Ballıüzüm köyünde bir mevkinin adı da Araveti'dir.

Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan Araveti'nin kuruluşuna ilişkin bilgi yoktur. Bununla birlikte adının Gürcüce olması, köyün bulunduğu bölgenin Osmanlıların eline geçmesinden önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Araveti, erken Orta Çağ'da Gürcü Krallığı’nın, geç ortaçağda Gürcü atabeglerin yönettiği bölgede yer alıyordu. 16. yüzyılın ikinci yarısında Samtshe-Saatabago topraklarını ele geçiren Osmanlı Devleti sınırları içinde kaldı. Uzun süre Osmanlı yönetiminde kalan köyün nüfusu Ortodoksluktan Müslümanlığa geçti. Osmanlı Devleti’nin çöküşü sırasında, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Araveti’nin de içinde yer aldığı bölge Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti. Bu savaştan bir süre sonra, Batum sancağının (*[[okrug]]*) Gonio kazasına (*uçastok*) bağlı olan köyde, Rus yönetiminin 1886 yılındaki sayımına göre 20 hanede 103 kişi yaşıyordu. Araveti olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu sadece Gürcülerden oluşuyordu.

I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Araveti, 1918-21 arasında bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. 1921’de, Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, Araveti’nin de içinde yer aldığı bölgeyi Türkiye fiilen ele geçirdi. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Araveti’nin de bağlı olduğu Artvin ve Ardahan Türkiye'ye bırakıldı.

1922 tarihli nüfus cetveline göre Araveti’de 6 hanede 28 Gürcü yaşıyordu. Nüfusun bu kadar azalması 93 Harbi’nden sonraki dönemlerde devam eden göçle açıklanabilir. 1926 yılındaki nüfus tahririne göre ise, köyde ikamet edenlerin sayısı biraz artmış ve köyün nüfusu 41 kişiye ulaşmıştı.

## Coğrafya
Arkaköy, Artvin il merkezine 37&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Avcılar, Borçka

**Avcılar**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Eski adı Avana'dır. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Avana (اوانە) olarak geçer. Bu yer adının anlamı konusunda kesin bir bilgi mevcut değildir. Ancak Zelieti, Zegani gibi mevki adları buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir.

Avana, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimin oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'deki yerleşmelerden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ilk yarısında, birleşik Gürcistan Krallığı'ndan sonra bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Osmanlı Devleti'nin vergi tahsil etme ve askere alama amacıyla 1835 yılıda gerçekleştirdiği nüfus tespitinde köyde 35 hane (yaklaşık 175 kişi) kaydedilmiştir.

Avana, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağı sınırları içinde Livana kazasına bağlı bir köydü. Bu salnamede nüfusu 28 hane ve 89 kişi olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit etmesinden dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Avana köyünde yaklaşık 178 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Hane başına yaklaşık 6,3 kişi düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 60 öküz, 50 inek, 2 at, 53 keçi ve 100 koyun tespit edilmiştir.

Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan köyü 93 Harbi'nde Ruslar ele geçirdi. Rus idaresinin Avana (Авано) olarak kaydettiği köyde 1886 yılında 28 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Artvin sancağının (*okrug*) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlı olan Avana, Kartla nahiyesinin köylerinden biriydi. Birinci Dünya Savaşı sonuna doğru bölgede Rus idaresinin sona ermesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü ordusunun çekilmesiyle köy yeniden Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Avana Türkiye'ye bırakıldı.

Avana, 1922 nüfus cetveline göre Artvin vilayetinin Borçka kazası içinde Murgul nahiyesine bağlıydı. Köyün 44 kişiden oluşan nüfusu Gürcü olarak kaydedilmiştir. Avana adı 1925 yılında Avcılar olarak değiştirilmiştir.

## Coğrafya
Avcılar köyü, Artvin il merkezine 40&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Çaylı, Borçka

**Çaylı**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Çaylı köyünün eski adı **Cgiriazeni**'dir. Lazca bir yer adı olan Cgiriazeni (ჯგირიაზენი), iyi ve kutsal anlamındaki "cgiri" (ჯგირი) ile çayırlık ve düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) kelimelerinden oluşur ve "iyi düzlük" veya "güzel düzlük" anlamına gelir. Arhavi ilçesine bağı Kemerköprü köyünün eski adı da Cgiriazeni'dir. Bu yer adı Türkçeye Giazeni, Gerezen, Cigazen gibi farklı biçimlerde girmiştir. Kemerköprü köyünün 1876 Trabzon vilayeti salnamesindeki eski adı "Cgiryazen" (جكریازن), "Çiğeryazan" şeklinde okunmuştur.

Cgiriazeni köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Cgiriazeni veya Cigazen, Beğlevani köyünün bir mahallesiydi. Beğlevani köyü ise, büyük bir yerleşimde ve nüfusu, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre 120 hanede yaşayan 560 kişiden oluşuyordu. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında ise, köyün nüfusu iyice azalmıştı. Bu tarihte Beğlevani'de (Беглеванъ) 15 hanede, tamamı Laz olan 72 kişi yaşıyordu. Nitekim Cgiriazeni'de Satibe (სათიბე), Cerpuka (ჯერფუკა), Tolosati (თოლოსათი), Kvatahevi (ქვათახევი), Kvahehi (ქვახეხი), Kvaşovta (ქვაშოვთა) gibi Gürcüce ve Lazca yer adları bugün de kullanılmaktadır.

Cgiriazeni, yeni adıyla Güreşen (Beğlevani) köyünün mahallesiyken, 1956 yılında "Çaylıköy" adıyla ayrı bir köye dönüştürülmüştür. *[[Resmi Gazete]]*'de yer alan karara göre "Çoruh Vilâyeti Borçka Kazası Maradit Nahiyesinin Beğlevan Köyüne bağlı Cigazen Mahallesi (Çaylıköy)", 24 Ekim 1955 tarihinden geçerli olmak üzere köy sayılmıştır. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında köy olarak adı geçmeyen bu yerleşim, 1960 genel nüfus sayımında "Çaylıköy" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada Çaylıköy, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Maradit bucağının yedi köyünden biriydi ve nüfusu 619 kişiden oluşuyordu.

Çaylıköyü'nün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 743 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu. Bu yer adı sonradan Çaylı şeklinde yazılmıştır.

## Coğrafya

Çaylı köyü, Artvin il merkezine 62&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Çifteköprü, Borçka

**Çifteköprü**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Çifteköprü köyünün eski adı, Lazca Tskarka ve Gola'dır. Tskarka (წყარყა), "tskari" (წყარი: su, dere) ve "ka" (ყა: kol) kelimelerinden oluşan bir tamlama olup "iki derenin birleştiği yer" anlamına gelir. Çifteköprü de iki derenin birleştiği yerde bulunmaktadır. Gola (გოლა) ise, "yayla", "dağ", "tepe" gibi anlamlara gelir. Çifteköprü ayrıca Jurhinci (ჟურხინჯი) olarak da adlandırılmaktadır. Lazca Jurhinci, "juri"  (ჟური: iki) ve "hinci" (ხინჯი: köprü) kelimelerinden oluşan bir tamlana olup "çifte köprü", "iki köprü" anlamına gelir. Lazca "Jurhinci" ile Türkçe "Çifteköprü" adlarının iki dilden birinden diğerine çevrilmiş olabileceği varsayılmaktadır. Köyde ayrıca Nakone (ნაქოხე), Ovaşe (ოვაშე) gibi Lazca mevki adları da bulunmaktadır.

Çifteköprü, Çhala vadisindeki beş köyden biridir. Vadiyle aynı adı taşıyan akarsuyun kaynağına yakın bir yerde yer alır. Borçka'da Çoruh Nehri'ne katılan Çhala Deresi kıyısında yer alan diğer köyler, Fındıklı, Düzköy, Kale ve Demirciler'dir.

Görece eski kaynaklarda eski veya yeni adıyla Çifteköprü geçmemektedir. 1922 tarihli nüfus defterinde, Borçka kazasının merkez nahiyesine bağlı, Çhala vadisinde yer alan Laz köyleri arasında Çifteköprü (Tskarka, Gola, Jurhninc) yer almamıştır. Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvahhid Zeki, 1927 yılında yayımlanan kitabında Çhala (İç Kale) bölgesindeki önemli köyleri ve mahalleleri sayarken, Kostaneti, Pançureti, Maçati, Mamanati, Zorköy ile Başköy'den söz etmiş, ancak Gola veya Tskarka adını vermemiştir. Bu tarihte Çifteköy'ün bağımsız bir köy olmadığı, muhtemelen bir mahalle olduğu anlaşılmaktadır.

Çifteköprü köyü, 1970 yılındaki genel nüfus sayımından önce, nüfus sayımı sonuçlarında bir köy olarak yer almamıştır. Bu tarihte ise, Artvin ilinin Borçka kazasının merkez bucağına bağlıydı ve köyün nüfusu 588 kişiden oluşuyordu. Bu tarihten önce Çifteköprü'nün Düzköy'ün bir mahallesi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Düzköy'ün 1965 yılında 1.460 kişiden oluşan nüfusun 1970 yılında 981 kişiye düşmüş olması, Çifteköprü'nün bu köyden ayrılarak ayrı bir köye dönüştürüldüğünü göstermektedir. Ancak köyün eski adının ne zaman değiştirilip Çifteköprü olarak adlandırıldığı konusunda belli başlı kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

## Coğrafya

Çifteköprü köyü, Artvin il merkezine 45&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Fındıklı, Borçka

**Fındıklı**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Fındıklı'nın eski adı **Sahandro**'dur. Gürcüce ve Lazca Sahandro (სახანდრო) olarak bilinen köy, 19. yüzyıla ait Türkçe kaynaklarda Başköy olarak geçer. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Başköy (باشكوی) şeklinde yazılmıştır. Artvin ilinde, Murgul'a bağlı Başköy gibi başka yerlerdede bu adı taşıyan köyler vardır. Başköy, Osmanlı idaresinde geç dönemde ortaya çıkmış bir yer adı olup bir bölgede üst kesimde, yukarıda bulunan yerleşmelere verilmiştir.

1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Başköy, "İçkale Başköy karyesi" adıyla Trabzon vilayetine bağlı Lazistan sancağının Hopa kazasının bir köyü olarak geçer. Bu tarihte kaza sınırları içinde, Başköy adını taşıyan ikinci bir köyün bulunmasından dolayı bu adla kaydedilmiştir. İkinci yerleşme salnamede ("Hopa Başköy karyesi") olarak yazılmıştır. "İçkale Başköy karyesi"nin nüfusu 56 hanede yaşayan 195 kişi olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Başköy'de yaklaşık 390 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Hane başına yaklaşık 7 kişinin düşmesi, ailelerin görece kalabalık olduğunu göstermektedir. Tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 4.811 keçi/koyun, 10 at, 80 inek ve 10 öküz olarak tespit edilmiştir.

Ertesi yıl başlayan Osmanlı-Rus savaşı sonucunda Başköy Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (*okrug*)  Gonio kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Bu kaza içinde Düzköy nahiyesinin köylerinden biriydi. Rus idaresinin de Başköy (Башкёй) olarak yazdığı köyün nüfusu 84 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Laz olarak kaydedilmiştir. Nüfusun bu kadar azalması, Rus idaresindeki köyden Osmanlı ülkesine yapılan göçle ilişkili olmalıdır.

Başköy, Birinci Dünya Savaşı sonlarına doğru Rusların bölgeden çekilmesinin adından, bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921'de, Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında köy fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Türkiye'ye bırakıldı.

Ertesi yıl Artvin vilayetinde yapılan nüfus tespitinde Başköy tamamen boş olarak kaydedilmiştir. 1926 yılında ise, Başköy'de 14 hanede 62 kişi kaydedilmiştir. 1935 genel nüfus sayımından itibaren 1960 genel nüfus sayımına kadar Başköy'ün adı geçmemektedir. 16 Ağustos 1957'de Düz köyüne bağlı Başköy mahallesi olarak görünen yerleşim, bu tarihte Fındıklı adıyla köy statüsü kazandı. 1960 genel nüfus sayımında "Fındıklı (*Başköy*)" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köyün nüfusu 492 kişiden oluşuyordu.

Köyde süslemeleriyle dikkat çeken Fındıklı Köyü Camisi bulunmaktadır.

## Coğrafya
Fındıklı köyü, Artvin il merkezine 42&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Güneşli, Borçka

**Güneşli**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Bugün Güneşli adını taşıyan yerleşim eskiden, bir Laz köyü olan Beğlevani'nin sınırları içinde bulunuyordu. Bu bölgeye 1930'larda Rize'den yeni bir nüfus yerleştirildi ve Güneşli, adı Güreşen olarak değiştirilmiş olan Beğlevani köyünün mahallesi haline geldi. Bu mahalle, 1957 yılında Güreşen'den ayrılarak ayrı bir köy haline getirildi. Nitekim *Resmi Gazete*'de, "Artvin Vilâyeti Borçka Kazası Maradit Nahiyesinin Beğlevan Köyüne bağlı Güneşli mahallesi (Güneşli)"nin 5 Nisan 1957 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere köy haline getirildiği belirtilmiştir.

Güneşli, 1960 genel nüfus sayımında Borçka ilçesinin Muratlı bucağının yedi köyünden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 396 kişiden oluşuyordu. Köyün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 434 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde sadece 68 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Güneşli köyü, Artvin il merkezine 55&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça
Güzelyurt, Borçka

**Güzelyurt**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Güzelyurt köyünün bilinen eski adı **Başköy**'dür. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Başköy (باشكوی) olarak geçer. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında da bu yerleşimin adı Başköy (Башкёй) şeklinde yazılmıştır.

Başköy, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ilk yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Başköy'ün adı erken döneme ait kayıtlarda geçmemektedir. Nitekim Başköy tarihsel Gürcü topraklarında geç dönemde ortaya çıkmış bir yer adı olup bir bölgede üst kesimde, yukarıda bulunan yerleşmelere verilmiştir.

Başköy, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağına bağlı Gönye nahiyesinin köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde bu yerleşim aynı nahiyeye bağlı Neciya (Necia) köyüyle birlikte kaydedilmiştir. Bu kayda göre Başköy ve Neciya köyü 50 haneden oluşuyordu. Bu köylerin nüfusu 140 kişi verilmiş olmakla birlikte, bu tarihte Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklenince, Başköy ile Neciya'nın toplam nüfusunun 280 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Başköy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Başköy, Batum sancağının Gonio kazasına bağlıydı. 1886 tarihli nüfus tespitinde Başköy'de, 2 hanede 13'ü erkek ve 24'ü kadın olmak üzere 37 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Lazlardan oluşuyordu. Bu sırada Necia (Недзиа) köyünde, 2 hanede 14 kişi (5 erkek, 9 kadın) yaşıyordu. Başköy ile Necia köylerinin bu tarihte sadece 51 kişiden oluşması, bu iki yerleşimin Rus idaresi sırasında büyük bir göçe sahne olduğunu göstermektedir.

Başköy, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, Artvin ve Batum sancaklarını Gürcistan'ın parçası sayan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.

Başköy ve Necia köyleri Türkiye'ye bırakıldıktan sonra Beğlevan köyüne birer mahalle olarak bağlanmıştır. Başköy geç dönemde Güzelyurt olarak ayrı köye dönüşürken, Necia "Selimiye" adıyla Beğlevan (Güreşen) köyünün mahallesi olarak kalmıştır.

## Coğrafya

Güzelyurt köyü Artvin il merkezine 51&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 26&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İbrikli, Borçka

**İbrikli**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Bugün İbrikli olarak adlandırılan köyün bilinen en eski adı Ebrika'dır. Türkçeye Gürcüceden (ებრიკა) girmiş olan bu yer adı Osmanlıca kaynaklarda da Ebrika (ابريقه) biçiminde yazılıyordu. Ebrika'nın  adı 1925'te değiştirildi ve bu tarihten sonraki kaynaklarda köyün adı İbrikli olarak geçer.

Bir Gürcü köyü olarak bilinen Ebrika, tarihsel Klarceti bölgesinde yer alır. Eskiden ayrı köyler olan Nigia ve Petruli'yi kapsayan köyün kuruluşuna dair bilgi yoktur. Köyün sınırları içinde yer alan Mamatsimda Manastırı, Ebrika'nın Osmanlıların eline geçmesinden önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Erken Orta Çağ'da Gürcü Krallığı'nın, geç Orta Çağ'da Gürcü atabegleri devleti Samtshe-Saatabago'nun sınırları içinde yer alan Ebrika, 16. yüzyılda Osmanlı egemenliğine girdi ve bir Osmanlı eyaleti olan Çıldır Eyaleti sınırları içinde kaldı.

Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusya'nın eline geçti. 1886 tarihli Rus kayıtlarına göre Ebrika'da 26 hanede 112 kişi yaşıyordu. Bu savaşın ardından Ebrika'da yaşayan nüfusun bir kısmı Türkiye'nin batı yörelerine göç etti. Bu göçten sonra bölgeyi gezen Gürcü yazar Zakaria Çiçinadze'nin notlarına göre köyde 12 hane yaşıyordu ve 4 hane göç etmişti. Aynı yazar 1913 yılında basılan kitabında Ebrika'da 20 hanenin yaşadığını yazar. Verdiği bilgiye göre Nigia'nın tepesinde yıkık bir kilise vardı ve geriye taşları kalmıştı. Çiçinadze  Mamatsminda'da da 20 hanenin olduğunu belirtir. Köylülerin verdiği bilgiye göre burada yaşayanlar 1880 yılında göç etmişlerdi. Bu köyün yukarısında, bir tepenin dibinde küçük bir kilisenin yıkıntıları vardı.

I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Ebrika, 1918-21 arasında bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. 1921’de, Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, Ebrika’nın da içinde yer aldığı bölgeyi Türkiye fiilen ele geçirdi. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Ebrika’nın da bağlı olduğu Artvin ve Ardahan Türkiye'ye bırakıldı.

Türkiye sınırları içinde kaldıktan sonra 1926'da yapılan nüfus tahririne göre Ebrika’da 17 hanede 38’i kadın ve 44’ü erkek olmak üzere 82 kişi yaşıyordu.

Ebrika’daki öneli tarihsel yapılar yer alır. Bunlardan biri Mamatsminda Manastırı’dır. Ne var ki bu manastırdan sadece ana kilisenin yıkıntıları günümüze ulaşmıştır. Mamatsminda Manastırı’nın ana kilisesi Mamatsminda Kilisesi olarak da bilinmektedir. Köyün merkezinin 1,5 km doğusunda bulunan kilise, 16. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiştir. Kubbeli bir yapı olan Mamatsminda Kilisesi belli ölçüde günümüze ulaşmıştır. Kilisenin duvar resimleri büyük ölçüde zarar görmüştür. Bunun dışında, eskiden ayrı bir köyken sonradan Ebrika’nın mahallesi olan Nigia’da bir köy kilisesi olduğu bilinmektedir. Kilise, Nigia mahallesinde, evlerin alt tarafında, küçük bir tepenin üzerinde bulunuyordu. Köylüler buraya “Sahtari” (Sakdari, kilise) olarak adlandırmaktadır.

## Coğrafya
İbrikli köyü, Artvin il merkezine 42&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine ise 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kayadibi, Borçka

**Kayadibi**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kayadibi köyü ile Muratlı köyünün eski adı **Yukarı Maradidi**'dir. Maradidi (მარადიდი), Megrelce akarsu kıyısındaki düzlüğe verilen isim olan "mara" (მარა) ile Gürcüce büyük anlanındaki "didi" (დიდი) kelimelerinden oluşur ve "büyük düzlük" anlamına gelir. Nitekim Kayadibi köyünün yer aldığı yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Maradit-i Ulya (مرادت علیا) ve 1886 Rus nüfus sayımında Yukarı Maradidi (Верхние Марадиди) olarak geçer.

Kayadibi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ilk yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kayadibi'nin bir parçası olduğu Yukarı Maradidi, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağında, Hopa kazasının Gönye (Gonio) nahiyesine bağlıydı. Yukarı Maradidi 100 haneden oluşan bir köydü. Nüfusu 250 kişi olarak verilmiş olmakla birlikte, o tarihte Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusunu kaydettiği düşünülünce, köyün nüfusunun yaklaşık 500 kişiden oluştuğu söylenebilir. Nitekim 1886 Rus nüfus tespitinde Yukarı Maradidi köyünde 480 kişinin kaydedilmiş olması, bunu doğrulamaktadır. Rusların 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlılardan aldığı köy bu sırada Batum sancağının Gonio kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu Rus idaresince "Acar" olarak kaydedilmiş Müslüman Gürcülerden oluşuyordu.

Rus idaresinde Yukarı Maradidi köyünün önemli bir bölümü Osmanlı ülkesine göç etmiştir. Bugün Kayadibi adını taşıyan mahalle ise Gürcü nüfusundan tamamen boşalmıştır. Bu yerleşimin 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakılmasından sonra Kayadibi'ne Rize'den yeni bir nüfus yerleştirilmiştir. Yukarı Maradidi'nin adının 1925'te Muratlı olarak değiştirilmesinden sonra Kayadibi uzun süre bu köyün bir mahallesiydi. Geç dönemde, 2000 yılından bir süre önce ayrı bir köy haline getirilmiştir.

## Coğrafya

Kayadibi köyü Artvin il merkezine 55&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Yeşilköy, Borçka

**Yeşilköy**, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yeşilköy'ün eski adı **Manastır**'dır. Bu isim Gürcüce Monasteri'den (მონასტერი) gelir. Nitekim burada eskiden bir manastırın olduğu bilinmektedir. Gününümzde Gürcistan'da da Monasteri adını taşıyan köyler bulunmaktadır.

Monasteri veya Manastır köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneydoğu kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Günümüze kalıntıları ulaşmış olan Manastır Kilisesi de bu dönemden kalmıştır.

Monasteri veya Manastır köyünün bulunduğu bölge, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olara Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. 1886 tarihli Rus nüfus sayımında komşu köy Arçueti yer aldığı halde, Yeşilköy'ün adı geçmektedir. Artvin livasında 1922 yılındaki nüfus tespitinde ve daha sonraki genel nüfus sayımlarında da Manastır veya Yeşilköy bir köy olarak yer almamıştır. 1980 genel nüfus sayımında ise, Yeşilköy Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Muratlı bucağının bir köyü olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köyün nüfusu 435 kişiden oluşuyordu. Güreşen köyünün 1975 yılında 2.852 kişiden oluşan nüfusunun 1980 yılında 2.526 kişiye düşmüş olması, Yeşilköy'ün bir mahalleyken bu köyden ayrıldığını göstermektedir.

Yeşilköy'de Manastır Kilisesi olarak adlandırılan kilisenin eski bir manastırın kilisesi olduğu tahmin edilmektedir.

## Coğrafya
Yaşilköy, Artvin il merkezine 57&nbsp;km, Borçka ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Simge Tertemiz

**Simge Tertemiz** (d. 9 Eylül 1988, Hatay), Türk sunucu, manken ve oyuncu.

## Hayatı
### Erken dönem ve kariyer hayatı
9 Eylül 1988 tarihinde Hatay'ın İskenderun ilçesinde doğdu. Yahya Kemal Beyatlı İÖO, Nuri Cıngıllıoglu Lisesi mezunudur. 2002 "Best Model of Turkey" gelecek vadeden misyon ödülü, 2004 "Best Model of Turkey"  birinciliği, 2004 "Best Model of The World" dördüncülüğü, 2004 "Miss Tourism" beşinciliğine sahiptir.

Simge Tertemiz, *[[Çılgın Dersane]]* adlı ilk sinema filminde "Gamze" karakterini canlandırdı. Çılgın Dersane Kampta filminde de rol almıştır. ATV'de *Özel Hat* magazin programını sunmuştur. 2009 Offshone Sürat Tekneleri Yarışmasının tanıtımını yapmıştır. *[[Boxer (dergi)|Boxer]]* okurları tarafından 2011 yılının en seksi kadını seçilmiştir.

### Kişisel hayatı
2011 yılında 4,5 aylık hamile olduğu için, 5 yıldır birlikteliği olan Murat Kadıoğlu ile yıldırım nikâhıyla evlenmek durumunda kalmış ve bu evlilikten Nail Kayra isminde çocuğu olmuştur. Bu sırada Murat Kadıoğlu, aynı zamanda eski eşinden de bir çocuk sahibi olmuştur. Sansasyonel bir şekilde, bir süre daha devam eden Simge Tertemiz ile Murat Kadıoğlu'nun evliliği, 2014'te sona ermiştir. Murat Kadıoğlu daha sonra eski sevgilisi Şebnem Schaefer ile aşk tazelemiş, bu duruma bozulan Simge Tertemiz ise karşılık olarak avukat sevgilisi Berdan Güngör ile ilk samimi görüntülerini Bodrum'da vermiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* YouTube'da Simge Tertemiz
*
Akantaş, Murgul

**Akantaş**, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Eski adı Bucur'dur. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Bucur (بوجور) olarak kaydedilmiştir. Gürcüce kaynaklarda Bucuri (ბუჯური) olarak geçer. Hobrgeti (ხობრგეთი), Zegani (ზეგანი), Triali (ტრიალი), Didvake (დიდვაკე), Kotola (კოტოლა), Zenbadeti (ზენბადეთი) gibi mevki adları, buranın eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir. Bucur adı, Gürcü coğrafyasında kullanılan Buçuri'den (ბუჭური) değişime uğramış olabilir.

Bucur, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'deki Murgul vadisinde yer alır. Osmanılar Murgul vadisini ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdi. Önceleri Erzurum eyaletine bağlı Livane sancağının bir köyüydü. Daha sonra Çıldır Eyaleti'ne bağlandı. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda bu eyaletin bir kısmının Rusların eline geçmesinden bir süre sonra Bucur, Trabzon eyaletine (daha sonra vilayet) bağlandı. 1876 yılı Trabzon vilayeti salnamesine göre Lazistan sancağı içinde yer alıyordu. Bu sancağa bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 26 hane ve 89 kişi olarak tespit edilmiştir.

Bucur, uzun bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Rusların eline geçti. Rus idaresi de köyü  Bucur (Буджур) olarak kaydetmiştir. Rus idaresinde Artvin sancağının (*okrug*) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlı olan köy, bu kaza içinde Zansuli nahiyesinin yedi köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre Bucur'un nüfusu, tamamı Gürcü olan 7 kişiden oluşuyordu.

Bucur, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Artvin bölgesinden çekilince Bucur fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. Bir yıl sonra, 1922 yılında Artvin livasında yapılan tespite göre, Bucur'un nüfusu 16 hanede yaşayan 88 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Köyün adı "Bücür" olarak okunduğu için 1925 yılında değiştirilmedi. 1959 yılında ise, “yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı” gerekçesiyle köyün adı Akantaş olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı resmî yayınlarda yeni adıyla birlikte "Akantaş (*Bucur*)" biçiminde uzun süre kullanılmıştır.

Akantaş'ta tek kemerli taş köprü, bugüne ulaşan tek tarihsel eserdir. Kokoleti Deresi üzerinde yer alan köprü, Akantaş ile Korucular köylerini birbirine bağlar.

## Coğrafya
Akantaş köyü, Murgul ilçe merkezine 6&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Akantaş köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ardıçlı, Murgul

**Ardıçlı**, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Eski adı Durca veya Durça'dır. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde  Durca (دورجە) olarak geçer. Artvin vilayeti hakkında çalışmasıyla tanına Muvahhid Zeki ise, köyün adnını Durça (دورچە) olarak yazmıştır. 93 Harbi'nde (1877-1878) Klarceti bölgesine hakim olan Ruslar da köyü Durça (Дурча) adıyla kaydetmiştir. Durca veya Durça'nın anlamı konusunda bir bilgi mevcut değildir; ancak köydeki mevki adlarının Gürcüce olması, buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

Durça'nın bulunduğu Klarceti, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlı Devleti burayı, 1549 Gürcistan seferi sırasında Gürcülerden ele geçirdi. Uzun süre Çıldır Eyaleti içinde yer alan Durça, 19. yüzyılın ilk yarısında Trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre Durça'da  24 hane ve 82 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 162 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Durça daha sonra, 1867 yılında kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlandı. Bu sancağın Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Durça'daki 24 hanede, muhtemelen sadece erkek nüfusu olarak 74 kişi tespit edilmiştir. Bu tarihten on yıl sonra, 1886 yılında Rusların yaptığı tespite göre ise, köyde 23 hanede 142 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Durça, 93 Harbi’nde (1877-1878) Rusların eline geçtmişti ve Rus idaresinde Artvin sancağının (*okrug*) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlı Zansuli nahiyesinin bir köyüydü.

Durça, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Durça Türkiye'ye bırakıldı. Bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 16 hanede yaşayan ve tamamı Gürcülerden oluşan 79 kişiden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusunun önemli bir kısmının Osmanlı ülkesine göç etmiş olduğu bu tespitten de anlaşılmaktadır.

Artvin'de yer adlarının değiştirildiği 1925 yılında Durça'ya Ardıç adı verilmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de köyün adı Ardıç (آردیچ) olarak geçer. Kısa süre sonra Özmal köyünün bir mahallesi haline getirilen Ardıç'ın adı daha sonra Ardıçlı olarak yazılmıştır.

## Coğrafya
Ardıçlı köyü, Murgul ilçe merkezine 3&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Ardıçlı köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Başköy, Murgul

**Başköy**, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Eski adı Başköy'dür. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde  Başköy (باشكوی) olarak geçer. Osmanlı idaresi sırasında geç dönemde ortaya çıkmış olan bu ad, bir bölgede üst kesimde, yukarıda bulunan yerleşmelere verilmiştir. Hopa ilçesindeki Başköy ile Arhavi ilçesindeki Başköy adlı köyler de buna örnek olarak verilebilir. Murgul'daki Başköy'ün eskiden “Tavdgiridze” adı taşıdığı ve buranın "Tavdgiridze”lerin köyü olduğu da kaynaklarda geçer. 93 Harbi'nin ardından Murgul vadisine hakim olan Ruslar da köyü  Başköy (Баш-Кёв) olarak kaydetmiştir.

Başköy'ün bulunduğu Klarceti, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlı Devleti burayı, 1549 Gürcistan seferi sırasında Gürcülerden ele geçirdi. Uzun süre Çıldır Eyaleti içinde yer alan Başköy, 19. yüzyılın ilk yarısında Trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre Başköy'de 33 hanede 101 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 202 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Başköy daha sonra ise, 1867 yılında kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlandı. Bu sancağın Livana kazasının köylerinden biri olan Başköy'de, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre 28 hanede 120 kişi yaşıyordu. Bu tarihten on yıl sonra, 1886 yılında Rusları yaptığı tespite göre Başköy'ün nüfusu, 24 hanede yaşayan ve tamamı Gürcü olan 140 kişiden oluşuyordu. Başköy, 93 Harbi'nde (1877-1878) Rusların eline geçtmişti ve Rus idaresinde Artvin sancağının (*okrug*) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlı Çhaleti nahiyesinin bir köyüydü.

Başköy, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Başköy Türkiye'ye bırakıldı. Bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 16 hanede yaşayan 69 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmişti. Rus idaresi sırasında köyün nüfusunun önemli bir kısmının Osmanlı ülkesine göç etmiş olduğu bu tespitten de anlaşılmaktadır.

Başköy'de tek tarihsel eser olarak iki adet tek kemerli taş köprüdür. Bu köprülerden biri, merkez mahalle ile Poroseti arasındaki bir dere üzerinde, diğeri bugün Başköy'ün bir mahallesi olan eski Goglieti köyündedir.

## Coğrafya
Başköy, Murgul ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus
Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Başköy'de bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kabaca, Murgul

**Kabaca**, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Bugün Kabaca adını taşıyan köyün bilinen en eski adı, Kaparçeti'dir. Gürcüce bir yer adı olan Kaparçeti (კაპარჭეთი), arıların taşıdığı polenin Gürcüce adı "kaparçi"den (კაპარჭი) gelir ve polen bölgesi anlamı taşımaktadır. Bu yer adı Türkçeye Kabarcet (قبارجت) olarak girmiştir.

Murgul vadisinden Parhali'ye giden tarihsel bir yol üzerinde bulunan Kabarceti, erken ve geç Orta Çağ'da Gürcü idaresi altındaydı. 16. yüzyılın ortasında Osmanlılar köyü Gürcülerden ele geçirdi. Trabzon Eyaleti'ne bağlı Lazistan Sancağı sınırları içinde kalan köyde 1835 yılında 12 hane ve 46 erkek kaydedilmiştir. Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ettiğinden köyün toplam nüfusunu bulmak için bir o kadar da kadın nüfusu eklemek gerekir. Bunun sonucunda Kabarceti'de 92 kişinin yaşadığı ortaya çıkar.

1876 yılı Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon Vilayeti'nin Lazistan Sancağı'na bağlı Livana kazsının bir köyü olan Kabarceti'de bu tarihte 9 hanede 38 kişi kaydedilmiştir. Bu tarihteki nüfusun da sadece erkek nüfusu olduğu bilinmektedir. Bunun sonucunda köyde 76 kişinin yaşadığı söylenebilir. Kabarceti, ertesi yıl başlayan 93 Harbi'inde Rusya'nın eline geçti. Rus idaresinin de Kabarcet (Кабарджет) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Bu kazanın içinde Zansuli nahiyesini yedi köyünden biriydi. Bu tarihte köyde, tamamı Gürcülerden oluşan 121 kişi yaşıyordu.

Rus idaresinin son bulmasından sonra bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kalan Kabarceti, 16 Mart 1921'de Gürcistan'ı işgal etmiş olan Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı. Ertesi yıl Artvin vilayetinin Borçka kazasına bağlı Murgul nahiyesinin bir köyü olan Kabarceti'nin nüfusu, tamamı Gürcü olarak kaydedilmiş olan 53 kişiden oluşuyordu. 19. yüzyıldaki nüfusuna bakarak Rus idaresi sırasında köyün halkının bir kısmının göç ettiği anlaşılmaktadır. Nitekim Bursa ilinin Kestel ilçesine bağlı Alaçam köyünde yaşayan Gürcülerin bir kısmının Kabarceti'den göç ettiği bilinmektedir.

Kabarceti'nin adı 1925 yılında Kabaca olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı uzun süre resmi kayıtlarda kullanılmıştır. Kabarcet adı halk arasında bugün de kullanılmaktadır. Ayrıca Kabarcet vadisinin ünlü balı "Kabarcet" adıyla piyasaya sürülmektedir.

Kabarceti'de varlığı bilinen tek tarihsel yapı Kabarceti Kalesi'dir. Yüksek kayalık bir tepede kurulu olan kale, Kabarceti vadisinden Parhali'ye giden yolu kontrol ediyordu. Bu kaleden günümüze sadece küçük izler kalmıştır.

## Coğrafya
Kabaca köyü, Murgul kasabasının güneyinde, Kabarceti vadisinde yer alır ve kasabaya 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Kabaca köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Petek, Murgul

**Petek**, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Köyün eski adı Gurbin'dir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ve Muvahhid Zeki'nin 1927 yılında yayımlanan Artvin vilayeti üzerine kitabında Gurbin (كوربین) olarak geçer. 93 Harbi’nin ardından Livana kazasına hakim olan Ruslar ise köyün adını Gurbin / Kurbin  (Гурбин / Курбин) biçiminde yazmıştır.

Gurbin'in bulunduğu Klarceti, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlı Devleti burayı, 1549 Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirdi. Uzun süre Çıldır Eyaleti içinde yer alan Gurbin, 19. yüzyılın ilk yarısında Trabzon eyaletinin bir parçası haline geldi. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitine göre Gurbin'de 22 hanede 119 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 238 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Daha sonra Gurbin, 1867 yılında kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlandı. Bu sancağın Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Gurbin'de 29 hanede, muhtemelen sadece erkek nüfusu olarak 140 kişi (toplam nüfusu yaklaşık 280 kişi olmalı) tespit edilmiştir. Ertesi yıl başlayan savaşın sonucunda Gurbin Rusların eline geçti. Rus idaresinde Artvin sancağının (*okrug*) Artvin kazasına (*uçastok*) bağlı Çhaleti nahiyesinin bir köyüydü. 1886 yılında Rusların yaptığı tespite göre ise, köyde 45 hanede 312 yaşıyordu. Nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir.

Gurbin, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Gurbin Türkiye'ye bırakıldı. Bir yıl sonra, 1922 yılında köyün nüfusu 40 hanede yaşayan ve tamamı Gürcü olarak kaydedilmiş olan 220 kişiden oluşuyordu.

Artvin'de yer adlarının değiştirildiği 1925 yılında, Gurbin'e Petek adı verilmiştir. Buna rağmen köyün eski adı yeni adıyla birlikte “Petek (*Gurbin*)” biçimde uzun süre resmi kayıtlarda yer almıştır

Gurbin köyünde günümüze ulaşan tek tarihsel yapı bir kaledir. Genelde Murgul Kalesi olarak bilinen kale, Murgul kasabasının 500 metre güneyinde, Murgul Çayı'nın sol yakasında kayalık bir tepede inşa edilmiştir. Yıkık durumdaki kalede başka yapı kalıntıları da bulunmaktadır.

## Coğrafya
Petek köyü, Murgul ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus
Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Petek köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akdere, Kemalpaşa

**Akdere**, Artvin ilinin Kemalpaşa ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Akdere köyünün eski adı **Zendidi**'dir. Lazca bir yer adı olan Zendidi (ზენდიდი), düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) ile büyük anlamındaki "didi" (დიდი) kelimelerinden türemiş olup "büyük düzlük" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye "Zendit" veya "Zendid" olarak girmiştir. Gürcistan'da, Keda Belediyesi sınırları içinde Zendidi (ზენდიდი) adını taşıyan bir köy bulunmaktadır. Hopa ilçesine bağlı Balıköy'ün eski adı da Zendidi'dir.

Zendidi köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Zendidi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisi notlarında Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını  Rusça Zendidi (Зендиди) şeklinde yazmış, köydeki 19 hanede 111 kişinin yaşadığını belirtmiştir. Bu nüfusun Hemşinlilerden oluştuğu Kipşidze'nin notlarından anlaşılmaktadır.

Akdere, 1921 yılında Türkiye sınırları içinde kaldıktan sonra kayıtlarda köy olarak geçmemektedir. 1990'larda köy haline getirildiğinde, Hopa ilçesine bağlı olan Kemalpaşa beldesi içinde yer alıyordu. Kemalpaşa 2017 yılında bir kanun hükmünde kararnameyle Hopa ilçesinde ayrılarak ayrı bir ilçe oldu ve Akdere de bu ilçenin köyü haline geldi.

## Coğrafya
Akdere köyü, Kemalpaşa ilçe merkezine 4,6&nbsp;km, Artvin il merkezine 84&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Akdere Şelalesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Başköy, Hopa

**Başköy**, Artvin ilinin Hopa ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Başköy'ün eski adı Lazca **Mhigi** (მხიგი) ve Gürcüce **Phigi** (ფხიგი) olarak bilinir. Bununla birlikte bu yerleşim Osmanlı döneminde Başköy (باشكوی) olarak kaydedilmiştir. Tao-Klarceti bölgesinde Başköy adı, geç dönemde ortaya çıkmış ve yüksek kesimde bulunan yerleşim yerlerine verilmişti.

Mhigi veya Phigi köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde, "Hopa Başköy" adıyla Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Hopa kazasına bağlıydı. Bu tarihte Hopa kazasının sınırları içinde başka bir Başköy bulunduğu için adı bu şekilde yazılmıştır. "Hopa Başköy"ün nüfusu, 50 hanede yaşayan 100 kişi oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 3 keçi/koyun, 300 inek ve 3 öküz kaydedilmiştir.

Mhig veya Başköy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda yenilen Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Başköy olarak kaydettiği köyde 34 hanede 174 kişinin yaşadığını ve bu nüfusun Lazlardan oluştuğunu yazmıştır. Başköy veya Mhigi, Birinci Dünya Savaşı sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması uyarınca da Türkiye'ye bırakıldı.

Mhigi veya Başköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetine bağlı Hopa kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Başköy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesi sonucunda kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 425 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Başköy'de 320 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 145 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Başköy, Artvin il merkezine 79&nbsp;km, Hopa kentine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Başoba, Hopa

**Başoba**, Artvin ilinin Hopa ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Başoba köyünün eski **Higoba**'dır. Bu yer adı Türkçeye aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Higoba (خكوبا) olarak geçer.

Higoba köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre köy, Trabzon vilayetine bağlı Lazistan sancağının Hopa kazasına bağlıydı. Nüfusu 58 hanede yaşayan 206 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etmesi ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 300 keçi/koyun, 8 at ve 30 inek kaydedilmiştir.

Higoba köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda yenilen Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde bir araştırma gezisi düzenleyen Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça "Higoba" (Хигоба) şeklinde yazmış ve köyde 72 hanede 379 kişinin yaşadığını belirtmiştir. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre köyün nüfusu Hemşinlilerden oluşuyordu.

Higoba, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetine bağlı Hopa kazasının merkez nahiyesinin bir  köyüydü. Köy daha sonra, Artvin vilayetinin yerini alan Çoruh vilayeti içinde yer alıyordu. 1935 genel nüfus sayımında "Hikoba" olarak kaydedilmiş olan köy, bu idari konuma sahipti ve nüfusu 412 kişiden oluşuyordu. Higoba / Hikoba kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Başoba olarak değiştirilmiştir.

Köydeki en önemli tarihsel yapı, Başoba Köprüsü'dür.

## Coğrafya
Başoba, Artvin il merkezine 60&nbsp;km, Hopa ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar