Estonya'da COVID-19 pandemisi

COVID-19 pandemisi'nin ülkedeki ilk vakası Tallinn'de 27 Şubat 2020'de onaylandığında COVID-19'un Estonya'ya yayıldığı doğrulandı. 11 Mart'a kadar, Estonya'da 15 kişiye virüs teşhisi konmuştu. Hepsine ülke dışında, çoğunlukla Kuzey İtalya'da bulaşmıştı. 12 Mart'ta, bölgesel bulaşan enfeksiyonların ilk vakaları ortaya çıktı ve 13 Mart'ta, Estonya hükûmeti 1 Mayıs 2020'ye kadar olağanüstü hâl ilan etti. Sonuç olarak, tüm okullar ve üniversiteler kapatıldı; spor ve kültürel etkinlikler de dahil olmak üzere tüm halka açık toplantılar yasaklandı.  itibarıyla ' koronavirüs ile enfekte olmuş toplam  kişinin öldüğü, toplam vaka sayısının ise  olduğu açıklandı.  hasta ise iyileşti ve taburcu edildi.

Saare ili Estonya'da COVID-19 tarafından en çok etkilenen ildir. Estonya nüfusunun sadece %2,5'i yaşamaktadır ancak hastaneye yatırılan hastaların yarısından fazlası bu ildedir. Koronavirüs ülkeye, 4 ve 5 Mart'ta Saaremaa adasında düzenlenen 2019-20 CEV Challenge Kupası maçlarına katılan İtalyan voleybol kulübü Power Volley Milano tarafından getirildi.

## Arka plan


12 Ocak'ta, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Çin'in Hubei eyaletinin, Vuhan şehrinde 31 Aralık 2019'da DSÖ'nün dikkat ettiği bir grup insanda solunum hastalığına neden olan yeni bir koronavirüsün olduğunu doğruladı.

2003'teki SARS'dan farklı olarak, COVID-19'un vaka ölüm oranı çok daha düşüktür. Ancak anlamlı bir toplam ölüm sayısı ile bulaşma sıklığı önemli ölçüde daha fazladır.

## Zaman çizelgesi
**27 Şubat:** Estonya ilk COVID-19 vakasını doğruladı. İlk vaka İran vatandaşı başlangıçta İran'dan ayrılıp Türkiye'den geçip Letonya'nın başkenti Riga'ya uçan ve oradan Tallinn'e giderken ambulans çağırılan 34 yaşındaki bir adamdı ve testi pozitif çıktı.

**3 Mart:** İkinci vaka doğrulandı; hasta 29 Şubat'ta İtalya, Bergamo'dan Riga Havalimanı'na gelmişti. Tallinn Havalimanı'na gelen aynı uçuştan diğer iki Estonyalı yolcuya (biri Bergamo'ya geri dönen) 5 Mart'ta yapılan testler pozitif çıktı.

**6 Mart:** Estonya Sağlık Kurulu 5 vakayı daha açıkladı. Hepsi 29 Şubat'ta Bergamo, İtalya'dan Riga, Letonya'ya aynı uçuşta seyahat etti. Böylece uçuştaki toplam enfekte kişi sayısı 8'e, Estonya'daki toplam vaka sayısını 10'a yükseldi. Aynı gün, Tallinn'deki Kristiine Lisesi, Kuzey İtalya'dan dönen bir öğrencinin yolculuktan sonra kendini iyi hissetmemesine rağmen ebeveynleri tarafından okula gönderilmesinden sonra iki hafta boyunca kapatıldı. Öğrenci ve ailesi COVID-19 testleri pozitif çıktı. Okuldaki 850 öğrencinin hepsinin evde kalması söylendi.

**10 March:** Üç kişiye daha COVID-19 teşhisi konuldu. Bunlardan ikisi Kuzey İtalya'dan, diğeri Fransa'dan Estonya'ya döndü.

**11 Mart:** Sağlık Kurulu, risk altındaki bir bölgeden dönen Tallinnli bir kişi de dahil olmak üzere dört vakayı daha doğruladı ve 7 Mart'ta Milano'dan dönen Tartu'da bir kişi, Saaremaa'daki ilk iki vaka da doğrulandı: hastalar 4 ve 5 Mart'ta Saaremaa'da düzenlenen 2019-20 CEV Challenge Cup maçlarında Power Volley Milano ekip üyeleriyle temas halindeydi. 9 Mart'ta beş Milano oyuncusuna bir lig maçından önce ateş teşhisi konmuştu. Saaremaa'da enfekte olan, Saaremaa VK voleybol kulübünün CEO'su da aralarındaydı.

**12 Mart:** Sağlık Kurulu 10 yeni vakayı açıkladı ve toplam teyit edilen vaka sayısı 27'ye yükseldi. Yeni vakalar virüsün bölgesel olarak bulaştığını doğruladı.

**13 Mart:** Sabah, vaka sayısı 41'e ulaştı. Aynı günün akşamı, vaka sayısı 79'a ulaştı ve toplam vakaları bir gecede iki katına çıkardı. İlk vakalar Võru, Pärnu ve Ida-Viru illerinde bildirildi.

**14 Mart:** Vaka sayısı 115'e ulaştı. Vaka sayısının illere dağılımı: Vakaların 54'ü Tallinn ve Harju illerinde, 31'i Saare ilinde, 9'u Võru ilinde, 6'sı Tartu ilinde, 12'si Pärnu ilinde ve 3'ü Lääne-Viru ile Ida-Viru illerindeydi. Toplamda 853 kişi test edildi.

**15 Mart:** Vaka sayısı 171'e ulaştı. 31 Ocak'tan beri, toplam da 853 kişi test edildi.

Hastalığın geniş yayılımı nedeniyle, test kriterleri değiştirildi. Böylece sadece daha ciddi semptomları olan kişiler, risk altındaki gruplar, sağlık çalışanları ve hayati hizmetler sunan kişiler test edilecekti.

**16 Mart:** Vaka sayısı 205'e ulaştı. Toplamda 1.387 kişi test edildi.

**17 Mart:** Vaka sayısı 225'e ulaştı. Toplamda 1.625 kişi test edildi.

**18 Mart:** Vaka sayısı 258'e ulaştı. Toplamda 2.020 kişi test edildi.

**19 Mart:** Vaka sayısı 267'ye ulaştı. Toplamda 2.259 kişi test edildi.

**20 Mart:** Vaka sayısı 283'e ulaştı. Toplamda 2.504 kişi test edildi.

**21 Mart:** Vaka sayısı 306'ya ulaştı. Toplamda 2.812 kişi test edildi.

**22 Mart:** Vaka sayısı 326'ya ulaştı. Toplamda 3.229 kişi test edildi.

**23 Mart:** Vaka sayısı 352'ye ulaştı. Toplamda 3.724 kişi test edildi.

**25 Mart:** Koronavirüsten dolayı ilk ölüm gerçekleşti.

**26 Mart:** Saaremaa'daki Südamekodu yaşlı evinde iki sakinin koronavirüs testi pozitif çıktı.

**27 Mart:** Saaremaa'daki Südamekodu yaşlı evinin tüm sakinleri ve çalışanları test edildikten sonra 22 sakin ve 3 işçinin COVID-19 testi pozitif çıktı.

**29 Mart:** Ülkede toplam 3 ölümden sonra koronavirüs hastalarından iki kişinin daha ölümü doğrulandı.

**30 Mart:** Sağlık Kurulu Kuressaare'de bir çalışma alanı hastanesinin kurulmasını istedi. 2 Nisan'da Kuressaare'deki normal hastanenin yanında çalışma alanı hastanesi kurulacaktı.

## Acil durum ve diğer kısıtlamalar

13 Mart'ta, Estonya hükûmeti 1 Mayıs 2020'ye kadar olağanüstü hâl ilan etti. Spor ve kültürel etkinlikler de dahil olmak üzere tüm halka açık toplantılar yasaklandı; okullar ve üniversiteler kapatıldı; sınır kontrolü her giriş ve çıkış noktasında sağlık kontrolleri ile geri getirildi. Tallinn-Stockholm kruvaziyerleri için yolcu bileti satışı durduruldu.

Hükûmet tarafından daha fazla kısıtlama getirildi:
*17 Mart'tan itibaren tam sınır kontrolleri kurmak için sadece Estonya vatandaşları, daimi sakinleri, akrabaları ve yük taşımacılığı yapan nakliye işçilerinin ülkeye girmesine izin verildi.
*14 Mart'tan itibaren Estonya'nın batı adaları Hiiumaa, Saaremaa, Muhu, Vormsi, Kihnu ve Ruhnu sakinleri dışındaki herkese kapatıldı.
*Spor salonları ve kulüpleri, havuzlar, su merkezleri, saunalar, kreşler ve çocuk oyun odalarının derhal kapatılması emriyle, eğlence ve dinlenme tesislerine de erişim yasaklandı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sağlık Kurulu: Coronavirus hastalığı COVID-19 hakkında bilgi
* Estonya Hükümeti: Acil durum