Muz

**Muz**, *[[Musa (cins)|Musa]]* cinsine ait çeşitli büyük ağaç benzeri otsu çiçekli bitkilerin ürettiği, uzun ve yenilebilir bir meyvedir; botanik açıdan ise bir tür bakka olarak sınıflandırılır.

Dünya üzerinde meyvesi belki de en fazla tüketilen bitkilerden biridir. Muzun bu kadar aranmasının sebebi sadece kolay erişilebilen ve kolay tüketilebilen bir bitki olması değildir. Bu tüketimin ardında muzun çok besleyici bir besin kaynağı olması, birçok vitamin, protein, mineral ve aminoasiti içeriyor olması yatmaktadır. Batı Avrupa ülkelerinde sadece tadı ve kokusu için aranan bir meyve konumunda ise de üçüncü dünya ülkelerinde çok önemli bir besin maddesidir. Az gelişmiş ülkelerde çocuklar ihtiyaçları olan proteini muz yiyerek almaktadırlar. Faydaları şunlardır: 
Muz kemik gelişimini sağlar, sinir zafiyeti ve yorgunluğu giderir. 
Böbrek ve mafsal iltihabında, bağırsak hastalıklarında faydalıdır. 
Müzmin kabızlık çekenler fazla yememelidir. 
B1, B2, C, A ve E vitaminlerini içeren muz, potasyum, demir, kalsiyum, fosfor, sodyum ve iyot açısından da çok zengindir. 
Muzun kalori düzeyi çok yüksek olmasına karşılık hiç kolesterol içermemektedir. 
Kalp kaslarını geliştiren sodyum ve potasyum maddeleri içerir.

Potasyum terleme sebebiyle kapasitesini yitirmeye başlayan kasları canlandırır ve daha kolay hareket etmelerini sağlar. B1 vitamini sayesinde sinir dokularının normal çalışmasına da etki eder. İçerdiği iyot sayesinde de tiroid bezinin dengeli çalışmasına yardım eder.

Muz bitkisi en büyük çiçekli otsul bitkidir. Bitkileri sıkça ağaçlarla karıştırılır ve 7.6 metreye kadar çıkabilirler. Yaprakları sarmal bir biçimde yer alır ve 2.7 metre uzunluğa, 60&nbsp;cm genişliğe kadar büyüyebilir.

## Etimoloji
Türkçede yer alan muz kelimesi kökensel olarak Farsça *mūz* (موز)&nbsp;sözcüğüne dayanır ve kelime Arapça aynı anlama gelen *mawz* sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen *mōz* veya *mōc* sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen *moça* (मोच) &nbsp;sözcüğünden alıntıdır.

Diğer pek çok dilde kullanılan "*banana*" sözcüğünün kökeni ise Batı Afrika'da konuşulan bir Nijer-Kongo dili olan Volofça kökenli "*[[wikiwikiweb:banaana|banaana]]"* kelimesine dayanır.

## Farklı muz çeşitleri

Dosya:Banane Obst.jpg|Muz
Dosya:Yerli Muz.jpg|Türkiye'de yetişen Bozyazı muzu
Dosya:Musa acuminata (AAA Group) 'Red Dacca' - red banana.jpg|Guatemala'da yetişen Kırmızı Muz
Dosya:Inside a wild-type banana.jpg|Yabani Muz (çekirdeksizleştirilmemiş)


## Üretimi
FAO verilerine göre dünya muz üretimi 2019 yılında bir önceki yıla göre %0,9 artarak 117 milyon tona yükselmiştir. Dünya muz üretim alanları 5 milyon ha. civarında olup 2017'den itibaren artış eğilimindedir. Dünya muz ihracatı 2019 yılında bir önceki yıla göre %2,3 artarak 22,9 milyon ton gerçekleşirken, muz ithalatı önceki yıllara göre %1,6 artarak 24,8 milyon tona yükselmiştir. Dünyada en fazla muz üretim alanına sahip ülkeler başta Hindistan olmak üzere Brezilya, Çin, Ekvador, Tanzanya ve Ruanda'dır. Dünya muz üretiminde ise yine Hindistan 30 bin ton üretim ile ilk sırada yer alırken12 bin ton üretim ile Çin ikinci sırada, 7 bin ton üretim ile Endonezya üçüncü sırada yer almaktadır. Brezilya ve Ekvador ise dünya muz üretiminde ilk beşte yer alan diğer ülkelerdir.

## Kaynakça