open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Göllet, Şenkaya

**Göllet**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Göllet'in eski adı **Gelati**'dir. Evbakan köyünde bulunan bir kilisedeki yazıtta köyün adı Gelati (გელათი) olarak geçer. Bu yerleşim Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye'nin 1914 tarihli haritasında Gelat (كەلات) biçiminde kaydedilmiştir.

Gelati'nin yer aldığı Tao, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini takiben Gürcülerden ele geçirmiştir.

Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde yerleşim merkezinin adı "Gelyad" (كلیاد) olarak geçer. Bu sırada köy, Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Hicri 1115 (1703/1704) tarihinde hasılası 6.000 akçeden oluşan köy, Ahmed adında birine tahsis edilmişti.

Gelati köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına savaş tazminatının bir parçası olarak bırakıldı. 1886 tarihli nüfus sayımında Rus idaresi köyün adını Türkçeye uyarlayıp "Gellyat" (Геллятъ) biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı ve nüfusu, 46'sı erkek ve 49'u kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 95 kişiden oluşuyordu. Gelati köyünün nüfusu 1896 yılında 164 kişiye, 1906 yılında ise 183 kişiye yükselmiştir.

Galati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Göllük" (كولك) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında Göllet adıyla Kömürlü nahiyesinin idari merkeziydi ve nüfusu 256 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi vile birlikte bu ilçeye bağlandı. Köyde 1965 yılında 424 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 171 kişi okuma yazma biliyordu. Sonraki bir tarihte Göllet olan adı Kömürlü olarak değiştirilmiş, ancak yakın bir zamanda köye eski adı iade edilmiştir.

Göllet mahallesi, 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm belde ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 151&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 36&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, 11&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gözebaşı, Şenkaya

**Gözebaşı**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Gözebaşı ile İçmesu mahallelerinin eski ortak adı tarihi kayıtlarda **Hamasi** ve **Hamas** şeklinde yer almaktadır. Yerleşim Gürcüce kaynaklarda Hamasi (ჰამასი veya ხამასი) biçiminde geçer. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde İçmesu köyü Hamas-i Süfla (هاماس سفلا / **Aşağı Hamas**), Gözebaşı köyü ise Hamas-i Ulya (هاماس علیا / Yukarı Hamas) olarak kaydedilmiştir.

Yerleşim, Orta Çağ Gürcistan'ının bir parçası olan Tao bölgesinin köylerinden biriydi. Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Hamasi, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde "Ardaz", ikinci isim olarak da "Aşağı Hamas" şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada bu yerleşim yeri Oltu sancağının Bardız nahiyesine bağlıydı. Aşağı Hamas köyünde 24 Hristiyan hane yaşarken, Yukarı Hamas köyü boşalarak insansız hale gelmişti. Bu yerleşimler, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Hamas (خاماص) adıyla tek köy olarak geçer. Bu sırada bu köy, Oltu livasının Kethuti (ქეთხუთი) nahiyesine bağlıydı. Kethuti adı, Gürcüce "beş tepe" anlamına gelen Kedhuti'den (ქედხუთი) değişime uğramıştır.

Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Hamas (خاماص) şeklinde tek köy olarak kaydedilmiştir. Hicri 1113 (1701/1702) tarihinde 6.500 akçe karşılığında Hıdır adında birine tahsis edilmişti. Bu sırada köy Oltu sancağının Güney nahiyesine bağlıydı.

1835 yılında da Hamasi adıyla tek köy olarak geçer. Askere alma ve vergi toplama amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 25 hanede 115 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hamasi köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 230 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Yukarı Hamas ve Aşağı Hamas köyleri, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Hamaslar" (هاماسلر) adıyla tek köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki yerleşim Kars vilayetinin Sarıkamış kazasının Bardız nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Yukarıhamas adıyla ayrı bir köy olarak aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 561 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçe olunca, Yukarı Hamas köyü Sarıkamışt'an alınıp Şenkaya ilçesine bağlandı. Hamas veya Hamasi  "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Gözebaşı olarak değiştirilmiştir. Gözebaşı köyünün nüfusu 1965 yılında 372 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 200 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 146&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 40&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, İçmesu Mahallesi üzerinden, 4,8&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dörtyol, Şenkaya

**Dörtyol**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Dörtyol'un eski adı Zadkom'dur. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Zadkom (زادكوم) olarak geçer. Bu yer adının Gürcüce "Sadgomi"den (სადგომი) değişime uğramış olabileceği belirtilmiştir. Bu isim ev, barınak, ahır gibi anlamlara gelir. Nitekim Ardahan ilinin merkez ilçesinde ortadan kalkmış bir köy Sadgomi adını taşıyordu. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda Zedekom veya Zadakom (زەدەكوم) ve Zedre Kom (زەدرە كوم) gibi farklı biçimlerde de geçer.

Zadkom veya Sadgomi köyü, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Zadkom veya Sadgomi köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zadrakom veya Zadragom (ზარდაგომი) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim merkezinde, tamamı Hristiyan olan 20 hane yaşıyordu. Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde "Zerde Kom" (ذدرە كوم) adıyla geçer. Hicri 1134 (1721/1722) tarihinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 3.000 akçe idi. Köy, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyde 5 hanede 15 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Zedekom köyünün nüfusunun yaklaşık 30 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Zadkom veya Sadgomi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardiz nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Zadrakum" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 240 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardiz nahiyesi ve Zadrakom köyü bu kazaya bağlandı. 1955 genel nüfus sayımında "Zadrakom (*Dörtyol*)" biçiminde kaydedilmiş olması, 1950'den sonra köyün adının değiştirildiğini göstermektedir. 1965 yılında Dörtyol köyünde 363 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 86 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 174&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 36&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Kireçli Mahallesi üzerinden, 9,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hoşköy, Şenkaya

**Hoşköy**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

**Hoş**, bu mahallenin bilinen en eski adıdır. Farsça olan bu kelime Gürcü diline de **Hoşi** (ხოში) şeklinde girmiştir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Hoş (خوش) olarak geçer.

Yerleşim Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden Tao içerisinde yer almaktaydı. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini izleyen yıllarda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan megalit yapı ve kilise kalıntısı, buranın eski bir Hristiyan yerleşimi olduğunu göstermektedir.

1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti sınırları içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı bir köydü. Osmanlı yönetimine sırasında köyün boşaldığı bu kayıttan anlaşılmaktadır.

93 Harbi ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakmıştır. Rus idaresinin 1886 yılında Hoş (Хошъ) olarak kaydettiği köyün yeniden meskun hale gelmiş olduğu görülmektedir. Ancak bu nüfus sayımında 6 hanede, 15'i erkek ve 12'si kadın olmak üzere sadece 27 kişinin yaşıyor olması, köyün yakın tarihlerde iskan edildiğini düşündürmektedir. Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı olan köyün bu nüfusu, Kaskanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Hoş köyünün nüfusu 1896 yılında 50 kişi, 1906 yılında ise 69 kişi olarak tespit edilmiştir.

Yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hoş (خوش) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 110 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ile birlikte bu ilçeye bağlandı. Yerleşimde 1965 yılında 218 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 9 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 168&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 19&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, 1,1&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İğdeli, Şenkaya

**İğdeli**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Eski adı bilinmeyen İğdeli'nin adı 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde İgdali (Игдали) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise İgdeli (ایكدەلی) olarak geçer. Oltu ilçesinde de İğdeli adını taşıyan bir yerleşim merkezi bulunmaktadır.

İğdeli, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

İğdeli köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespiti sırasında İgdali (Игдали) şeklinde kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Kaskanlı nahiyesinin 14 köyünden biriydi. Köydeki 6 hanede, 22'si erkek ve 13'ü kadın olmak üzere 35 kişi yaşıyordu. Hem köyün hemde nahiyenin nüfusunun tamamını Kaskanlı aşiretine mensup Kürtler oluşturuyordu. İğdeli köyünün nüfusu 1896 yılında 55 kişiye, 1906 yılında ise 105 kişiye yükselmiştir.

İğdeli köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Bu sırada Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlı ve İğdeli adını taşıyan başka bir köy daha vardı. 1940 genel nüfus sayımında "İğdeli" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 176 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve İğdeli köyü bu kazaya bağlandı. İğdeli köyünün 1965 yılındaki nüfusu 321 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 51 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 166&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Akşar Mahallesi'nde, 5,1&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İnceçay, Şenkaya

**İnceçay**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

İnceçay'ın eski adı **Pancureti**'dir. Pancureti (პანჯურეთი), "köpük / su köpüğü" anlamına gelen Lazca "panci" (პანჯი) kelimesinden türemiş olabilir. Bu yer adı, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Pancuret (پنجورت) yerine metatez sonucunda Pancirot (پنجروت) biçiminde kaydedilmiştir. Nitekim Rus idaresi köyün adını 1886 nüfusu sayımında Pancuret (Панджуретъ) şeklinde yazmıştır.

Pancureti'nin yer aldığı Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlı Devleti bu bölgeyi ve yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Pancureti'nin bugünkü sınırları içinde kalıntıları tespit edilen iki kilise Gürcü idaresi sırasında inşa edilmiş olabilir.

Pancureti, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti sınırları içinde Penek livasının Kamhis nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 26 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Pancureti köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinde Pancuret (Панджуретъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 43 hanede, 141'i erkek ve 129'u kadın olmak üzere 270 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Rum olarak kaydedilmiştir. Pancuret köyünün nüfusu 1896 yılında 343 kişi, 1906 yılında ise 448 kişi olarak tespit edilmiştir. 1907 yılında Tao bölgesini gezen Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, Pancureti'nin (პანჯურეთი) Oltu sancağından Kola bölgesine geçişte iyi bir geçite sahip olduğunu yazmıştır.

Pancureti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pancirot (پنجروت) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 281 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Pancirot köyü bu ilçeye bağlandı. Pancureti veya Pancirot Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla İnceçay olarak değiştirilmiştir. İnceçay köyünde 1965 yılında 552 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 281 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

İnceçay köyünde Orta Çağ'dan kalma iki kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Köyün 500 metre güneyinde bulunan kilise görece daha iyi durumdadır. Diğer kilisenin kalıntıları ise, yerleşim merkezinin 3 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 160&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 46&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Yaymeşe, Uğurlu, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, Paşalı Mahallesi'nde 17,3&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kayalısu, Şenkaya

**Kayalısu**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Kayalısu mahallesinin eski adı **Çaksor**'dur. Yerleşim, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Samtshe Prensliği'nden ele geçirmiştir. 1595 tarihli *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre "Çarsor" (چارصور) adıyla Gürcistan Vilayeti'nin Penek livasının Penek nahiyesine bağlı köyün nüfusu 37 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde; buğday, arpa ve yonca tarımı yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Köyün, Orket (اوركیت) adıyla bir mezrası bulunuyordu. Orket, "iki tepe" anlamına gelen Orkedi'den (ორქედი) değişime uğramış olabilir. 

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde, "Çağsor" adıyla Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyde tamamı Müslüman olan 11 hanede 35 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın olduğu kabulüyle köyün nüfusunun yaklaşık 70 kişiden oluştuğu tahmin edilir. 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rus İmparatorluğu'na bırakıldı. Rus idaresinin de "Çahsor" (Чахсоръ) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 13 hanede, 39'u erkek ve 33'ü kadın olmak üzere 72 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Yerleşimin nüfusu 1896 yılında 98 kişiye, 1906 yılında ise 129 kişiye yükselmiştir.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Çaksor (چاقصور) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Çaksor" adıyla yer alan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 129 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesiyle birlikte bu kazaya bağlandı. Yerleşimin Çaksor olan adı da Türkçe olmadığı için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kayalısu olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında Kayalısu köyünde 174 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 5 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış ve köyde Şenkaya ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 151&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 36&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Nişantaşı Mahallesi üzerinden, 12,2&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kireçli, Şenkaya

**Kireçli**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin bilinen eski adı **Ak Kilisa**'dır. Nitekim Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin 1914 (Rumi 1330) tarihli "Oltu" haritasında ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Ak Kilisa (آق كلیسا) olarak geçer.

Ak Kilisa köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş kilse ile kale kalıntıları, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Asıl adı bilinmeyen köyün Ak Kilisa olarak adlandırılmış olması, muhtemelen bu kilisenin beyaz taşlarla inşa edilmiş olmasıyla ilişkilidir.

Ak Kilisa, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardız nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Akkilise" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 68 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Akkilise köyü bu kazaya bağlandı. Akkilise'nin adı 1950'lerde Kireçli olarak değiştirilmiştir. Ancak 1955 genel nüfus sayımında köy "Akkilise (*Kireçli*)" biçiminde kaydedilmiştir. 1960 genel nüfus sayımında ise, yeni adı yazılmış, eski adı da parantez içinde verilmiştir. 1965 yılında Kireçli köyünde 263 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 162&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, 2,5&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Köşkköy, Şenkaya

**Köşkköy**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

**Köşk**, mahallenin bilinen en eski adıdır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Köşk / Koşk" (كوشك) olarak geçer. Köşk adı, kule anlamına gelen Gürcüce  "koşki" (კოშკი) kelimesinden geliyor olabilir. Nitekim köydeki megalit yapılardan biri bir kuledir.

Köşk veya Koşki köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan iki megalit yapı kalıntısı, buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Köşk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesine bağlıydı. Köşk, 1935 genel nüfus sayımında da aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 858 kişiden oluşuyordu. 1945 genel nüfus sayımında köyün nüfusu azalmış ve 445 kişiye düşmüştü. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Köşk köyü de bu kazaya bağlandı. Köşkköyü'nde 1965 yılında 755 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 142&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 45&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna Değirmenlidere Mahallesi'nde, 2,4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kürkçü, Şenkaya

**Kürkçü**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Kürkçü, bu mahallenin bilinen en eski adıdır. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı tahrir defteri ile 1835 Osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Kürkci** (كوركجی) olarak geçer.

Kürkçü köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Öte yandan köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan megalit yapı buranın çok eski bir yerleşim olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Kürkçü köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* Osmanlı tahrir defterine göre Oltu sancağının Bardız nahiyesine bağlıydı ve bu nahiye içinde boşalmış 16 köyden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada da Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı ve 16 hanede 47 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kürkçü köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 94 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kürkçü köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin "Kürkçi" (Кюркчи) adıyla kaydettiği köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 21 hanede 84'ü kadın ve 74'ü erkek olmak üzere 158 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Kürkçü köyünün nüfusu 1896 yılında 184 kişiye, 1906 yılında ise 265 kişiye yükselmiştir.

Kürkçü köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kürkci" (كوركجی) adıyla  Kars vilayetinin Sarıkamış kazasının Bardız nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 435 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Kürkçü köyü bu kazaya bağlandı. Kürkçü köyünde 1965 yılında 526 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 178 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Kürkçü mahallesindeki megalit yapı kalıntısı, bugünü yerleşimin 2 kilometre kuzeyinde yer alır. Günümüze ulaşan duvarların bir kısmı kaba yonu taşlarla, bir kısmı da kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Bu duvarların yüksekliği 1 metre kadardır. Bu yapı köylüler tarafından "Kızıl Kale" olarak adlandırılmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 165&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Şenkaya-Selim il yoluna, 7,3&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Oyuktaş, Şenkaya

**Oyuktaş**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin eski adı **Uskuhat**'tır. Nitekim 1835 Osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Uskuhat / **Üskühat** (أوسكوهات) olarak geçer. Bir görüşe göre bu ad Uskureti'den (უსკურეთი) değişime uğramış olabilir.

Uskuhat köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Uskuhat, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada da Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı ve 3 hanede 9 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Uskuhat köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 18 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Uskuhat köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardız nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Üskühat" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 227 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Üskühat köyü bu kazaya bağlandı. Akkilise'nin adı 1950'lerde Kireçli olarak değiştirilmiştir. Ancak 1955 genel nüfus sayımında köy "Üskühat (*Deliktaş*)" biçiminde kaydedilmiştir. Bu kayıt, bu tarihten bir süre önce köyün adının "Deliktaş" olarak değiştirildiğini göstermektedir. 1959 yılında bu ad da değiştirilmiş ve köye Oyuktaş adı verilmiştir. 1965 yılında Oyuktaş köyünde 321 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 19 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 163&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 36&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Tazeköy ve Kireçli mahalleleri üzerinden, 11,1&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Özyurt, Şenkaya

**Özyurt**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Özyurt mahallesinin eski adı **Barik** ya da **Baruk**'tur. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Barik (بریك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda köyün adı Gürcüce **Bariki** (ბარიკი) biçiminde yazılmıştır.

Barik köyünün bulunduğu Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüzde ortadan kalkmış olan kilise o dönemden kalmış olmalıdır.

Barik, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu sırada büyük bir köy olan Barik, 42 Hristiyan haneden oluşuyordu. Hane resilerinin adlarına ve baba adlarına bakınca, köyde Gürcü ve Ermeni nüfusun yaşadığı anlaşılmaktadır. Barik köyünde buğday, arpa, darı tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu tarihte köyde üç adet değirmen bulunuyordu.

Barik köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinde Barik / Barık (Барыкъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köyde 20 hanede, 104'ü erkek ve 99'u kadın olmak üzere 203 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Barik köyünün nüfusu 1896 yılında 337 kişi, 1906 yılında ise 464 kişi olarak tespit edilmiştir.

Barik 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Bârik (باریك) olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Barik, 1940 genel nüfus sayımında Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 583 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Barik köyü bu ilçeye bağlandı. Barik veya Barık Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Özyurt olarak değiştirilmiştir. Özyurt köyünde 1965 yılında 1.079 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 174 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 154&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Penek Mahallesi üzerinden 11,8&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sarıkayalar, Şenkaya

**Sarıkayalar**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Sarıkayalar köyünün eski adı **Muşih Kışla**'dır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde adı Muşeh Kışla / Muşih Kışla (موشیخ قشلە) olarak geçer. Bu yerleşim daha önce Muşih köyünün kışlasıyken, sonradan ayrı köy sayılmıştır. Muşih ise, Gürcüce aile veya sülale adı olan Mşehi'den (მშეხი) gelir.

Muşih Kışla, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Muşih Kışla, 1595 tarihli mufassal defteri ile 1835 Osmanlı nüfus deflerlerinde büyük bir olasılıkla Mşehi köyünün bir parçasıydı.

Muşih Kışla köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince "Mşeh" (Мшехъ) adıyla kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 2 hanede, 10'u erkek ve 10'nu kadın olmak üzere 20 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Kaskanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Mşeh köyünün nüfusu 1896 yılında 22 kişiye, 1906 yılında ise 36 kişiye yükselmiştir. Bugün Aydoğdu adını taşıyan yerleşim de Rus nüfus tespitlerinde "Mşeh"(Мшехъ) adıyla kaydedilmiştir. Bu köy 1886 tarihinde Zedgerek nahiyesine bağlıydı ve nüfusu Türkmenlerden oluşuyordu.

Mşeh veya Muşih Kışla köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Muşeh Kışla / Muşih Kışla (موشیخ قشلە) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1935 yılında "Müşihkışla" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 92 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Müşihkışla da bu ilçeye bağlandı. Muşih veya Mşeh Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Sarıkayalar olarak değiştirildi. Sarıkayalar köyünün nüfusu 1965 yılında 182 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 51 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 154&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Söğütler, Şenkaya

**Söğütler**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin eski adı **Libi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Libi (ლიბი), kazık, sırık, mil gibi anlamlara gelir. Bu yerleşim 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde de Libi (Либи) olarak geçer.

Libi köyünün yer aldığı Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise buranın eski bir yerleşim olduğuna işaret etmektedir.

Libi köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin de "Libi" (Либи) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 19 hanede, 70'i erkek ve 47'si kadın olmak üzere 117 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı, Beritanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Susuz köyünün nüfusu 1896 yılında 161 kişiye, 1906 yılında ise 244 kişiye yükselmiştir.

Libi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine sehven "Leblebi" (لبلبی) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Libi" adıyla yer alan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu, 462'si erkek ve 141'i kadın olmak üzere 603 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Libi köyü bu kazaya bağlandı. 1950 yılında Libi'nin nüfusu 382 kişiye düşmüştü. Libi Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Söğütler olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında Söğütler köyünde 582 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 166 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 155&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 32&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Penek Mahallesi üzerinden 7,4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Susuz, Şenkaya

**Susuz**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Susuz mahallesi, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Susuz-Kışlag (Сусуз-Кишлаг), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Susuz (صوسز) olarak geçer.

Susuz köyünün yer aldığı Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan megalit yapı ile eski kilise kalıntıları, buranın hayli eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Bugünkü adıyla eski kayıtlarda yer almayan Susuz köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Susuz-Kışlag (Сусуз-Кишлаг) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 14 hanede, 46'sı erkek ve 40'ı kadın olmak üzere 86 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı, Beritanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Susuz köyünün nüfusu 1896 yılında 121 kişiye, 1906 yılında ise 155 kişiye yükselmiştir.

Susuz köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı kazanın Kömürlü nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 323 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Susuz köyü bu kazaya bağlandı. 1965 yılında Susuz köyünde 440 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 95 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Susuz köyünde bir kale ile bir kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Kale, köyün 4 kilometre kuzeybatısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiş olup günümüze ulaşan duvarların yüksekliği 2 metreyi bulur. Kilise ise köyün 1,5 kilometre güneydoğusunda bulunmaktadır. Yapı insan eliyle yıkılmış ve taşları köydeki evlerde kullanılmıştır. Nitekim bu kiliseye ait sütun ve kesme taşlar, köydeki bir evin duvarlarında tespit edilmiştir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 154&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Deliktaş Mahallesi üzerinden, 8,7 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şenpınar, Şenkaya

**Şenpınar**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Şenpınar mahallesinin eski adı Zakimi () veya Zakim'dir. Nitekim 1886 Rus nüfus tespitinde Zakim (Закимъ) olarak geçer. Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında da Zakim (زاكم) biçiminde yazılmıştır. Ancak haritada köyün değil yaylanın adı geçer.

Zakimi veya Zakim köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde tespit edilmiş olan iki megalit yapı kalıntısı da buranın çok eski zamanlardan bu yana yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Yerleşim merkezinde ayrıca eski Hristiyan nüfusunun ibadet yeri olan bir kilise bulunmaktadır.

Zakimi veya Zakim köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Zakim (Закимъ) olarak kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 28 hanede, 88'i erkek ve 75'i kadın olmak üzere 163 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Zakim köyünün nüfusu 1896 yılında 229 kişiye, 1906 yılında ise 395 kişiye yükselmiştir.

Zakim köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Zakim (زاكیم) adıyla Kars vilayetinin Sarıkamış ilçesinin Bardiz nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyde 355 kişi yaşıyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Bardiz nahiyesi ve Zakim köyü bu ilçeye bağlandı. Zalim köyü, 1950 nüfus sayımında "Zakim", 1955 nüfus sayımında ise "Zakim (*Şenpınar*)" adıyla kaydedilmiştir. Bu iki tarih arasında köyünün adının değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Şenpınar köyünde 1965 yılında 459 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 170 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Zakimi Kilisesi, bu yerleşim merkezinde eskiden Hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir. Kilisenim kesme taşları sökülmüş olan duvarları, bir ahırın duvarları haline getirilmiş olup kilisenin iç mekânı da ahır olarak kullanılmaktadır. Megalit yaplardan biri yerleşim merkezinde bulunmaktadır. Duvarları tamamen yıkılmış olan yapının sadece bazı kısımları kalmıştır. Megalit yapının diğeri, yerleşim merkezinin 2 kilometre güneyinde bir vadide, Bardız Çayı’nın sağ kıyısında kayalık bir tepenin eteklerinde yer alır. Bu yapı, iri taşlarla harç kullanılmadan inşa edilmiştir. Bugüne kalan duvarları yüksekliği 1,5 metreyi, bazı kısımlarda genişliği ise 4 metreyi bulur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 142&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 45&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneyinde olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Göreşken Mahallesi üzerinden, Gaziler Mahallesi'nde, 7,8&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Timurkışla, Şenkaya

**Timurkışla**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Eski adı bilinmeyen Timurkuşla, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Teymur-Kışla (Теймур-Кишлы), 1902 tarihli Kars haritasında da "Teimur" (Teymur) olarak geçer. Köyün adı geç dönemde Türkçe kaynaklarda "Temurkışla" şeklinde de yazılmıştır.

Tarihsel Tao bölgesindeki köyün bugünkü sınırları içinde kalan Kvabi köyünde (bugün Kop mahallesi) Cakeli hanedanından Mzeçabaki'nin (1445-1516) sarayı bulunuyordu.  Nitekim Tao bölgesi erken ve geç Orta Çağ'da Gürcü krallığı ve prenslikleri sınırları içinde yer alıyordu. Timurkışla köyünü de kapsayan bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Timurkışla, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Timurk" (Gürcüce: თიმურქი) olarak geçen köy olmalıdır. Bu tarihte Oltu sancağının Kuzey nahiyesine bağlı olan köyün nüfusu 6 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bugün "Venk" ve "Kop" olarak adlandırılan mahalleler de bu defterde ayrı köyler olarak kaydedilmiştir.

Timurkışla köyünün bulunduğu bölge 1878'de Berlin Antlaşması'yla Rusların egemenliğine girdi. Rus idaresi sırasında, 1886 yılında Teymur-Kışla (Теймур-Кишлы) olarak kaydedilmiş olan köyden, 6 hanede 17'si erkek ve 13'ü kadın olan 30 kişi yaşıyordu. Bu tarihte Oltu Okrugu’nun Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı olan köyün nüfusu Kürtlerden oluşuyordu.

Timurkışla köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Temur Kışla (تمور قشلە) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1935 yılında "Temurkışla" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 168 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca Kosor nahiyesi ile Temurkışla köyü bu kazaya bağlandı. 1965 yılında köyün nüfusu 397 kişiye yükselmişti ve bu nüfus içinde sadece 131 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Timurkışla köyüne bağlı Venk mahallesi eskiden Küçük Vank adıyla ayrı bir yerleşmeydi. Küçük Vank köyünde Küçük Vank Manastırı'na ait Gürcüce yazıtları olan Küçük Vank Kilisesi'nin kalıntıları günümüze ulaşmıştır. Köyün Kop (eski Kvabi köyü) olarak adlandırılan mahallesinde, Bardız Çayı'nın Oltu Çayı'na katıldığı noktada Cakeli Hanedanı'ndan Mzeçabaki'ye ait Kvabi Sarayı bulunuyordu.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 165&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın batısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Turnalı, Şenkaya

**Turnalı**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Turnalı'nın eski adı **Kotik**'tir. Gürcüce kaynaklarda Kotiki (კოტიკი) olarak geçer. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kotik (كوتیك) ve 1914 tarihli Erkan-i Umumiye-i Harbiye haritasında da "Kotik" (قوتیك) biçiminde yazılmıştır.

Kotik köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kilise ve kale kalıntıları da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

Kotik, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte büyük bir köy olan Kotik, 54 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa, darı tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu tarihte köyde yedi adet değirmen bulunuyordu.

Kotik köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köydeki 39 hanede 139 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kotik köyünün nüfusunun yaklaşık 278 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kotik köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Kotik (Котикъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 35 hanede, 96'sı erkek ve 76'sı kadın olmak üzere 172 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Kotik köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kotik" (كوتك) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı kazanın Kömürlü nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 589 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Kömürlü nahiyesi ie Kotik köyü bu ilçeye bağlandı. Kotik köyü, 1955 genel nüfus sayımında "Kızılkotik" olarak kaydedilmiştir. Kotik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Turnalı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Turnalı köyünde 909 kişi yaşıyordu ve bu nüfus içinde 327 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 149&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 38&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın batısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Zümrüt Mahallesi üzerinden, 11,4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Uğurlu, Şenkaya

**Uğurlu**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin eski adı **Hanımkom**'dur. Bu yer adı 1886 Rus nüfus sayımında **Hanım-Kom** (Ханым-Комъ) ve Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında ise **Han** (خان) olarak geçer. "Kom" kelimesi Gürcüce "gomi"den (გომი) değişime uğramıştır ve "gomi" "ağıl", "ahır" anlamına gelir.

Hanımkom, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan eski kale, buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Hanımkom, Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 6 hanede 15 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hanımkom köyünün nüfusunun yaklaşık 30 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
 
Hanımkom köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Hanım-Kom (Ханым-Комъ) olarak kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 9 hanede, 32'si erkek ve 28'i kadın olmak üzere 60 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. Hanımkom köyünün nüfusu 1896 yılında 78 kişiye, 1906 yılında ise 96 kişiye yükselmiştir.

Hanımkom köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde  Hanım Kom (خانم كوم) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Hanım Köm" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 170 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Hanımkom köyü bu kazaya bağlandı. Hanımkom Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Uğurlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Uğurlu köyünde 285 kişi tespit edilmişti ve bu nüfus içinde sadece 36 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Hanımkom Kalesi, köyün 1,5 kilometre batısında yer alır ve günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 3 metreyi bulur. Kalenin dibinde bir su sarnıcı ve muhtemelen kalenin merkezine ulaşan bir tünelin kalıntıları bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 147&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 40&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, Paşalı Mahallesi'nde, 11,4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*