Abdullah Biraderler

**Abdullah Biraderler** veya "Abdullah Frères" Osmanlı İmparatorluğu'nda fotoğrafçılık sanatının kurucuları olarak tanınan ve her üçü de Ermeni asıllı olan **Viçen** (1820-1902), **Hovsep Abdullahyan** (1830-1908) ve **Kevork** (1839-1918) kardeşlerin ticari adıdır.

Viçen Abdullahyan, 1856 yılında İstanbul'un Beyazıt semtinde Rabach adında bir fotoğrafçının yanında fotoğraf rötuşlayarak kariyerine başladı. 1858'de, kardeşi Kevork'un Venedik'teki Collegio Armeno Moorat-Raphael'deki eğitiminden dönmesiyle Viçen, Kevork ve Hovsep Rabach'ın stüdyosunu devralarak İstanbul, Tünel semti yakınlarında kendi fotoğrafçılık stüdyolarını kurdular ve bu fotoğraf dükkânına Abdullah Biraderler adını verdiler. 1867'de Beyazıt’taki stüdyolarını kapatarak daha avantajlı bir konum olan Pera’ya (Beyoğlu) taşındılar.

Abdülaziz ve II. Abdülhamid tarafından "*ressam-ı hazreti şehriyari*" (padişah hazretlerinin ressamı) unvanıyla ödüllendirildiler. 1880 yılından önce Müslüman olan Viçen, 1898 veya 1899'da Abdullah Şükrü adını almıştır. Kudüs mutasarıfı Reşat Paşa'nın kızı Havva Nemize ile evlenmiş olup 3 çocuğu vardı. Mezarı Maçka Şeyhler mezarlığındadır.

Abdullah Biraderler kariyerleri boyunca, Osmanlı sultanları, İbrahim Edhem Paşa ve Gazi Osman Paşa gibi Osmanlı devlet adamları, Mark Twain gibi uluslararası figürlerin ve çeşitli manzaraların fotoğraflarını çektiler.

Abdullah Biraderler'in fotoğraflarına dünyanın dört bir yanında bulunan koleksiyonlarda rastlamak mümkündür. Alexandra C. Vovolini'nin kişisel arşivinde keşfedilen yeni bir koleksiyon ise özellikle nadir eserler barındırmaktadır.

## Tarihçe

Bir kimyacının İstanbul'da Tünel semtinde açtığı fotoğraf stüdyosunda asistanlık yaparak fotoğrafçılığın inceliklerini öğrenen Kevork Abdullah, 1858'de stüdyoyu devralarak kardeşi Viçen ile birlikte çalışmaya başladı. Kardeşler fotoğrafçılık hakkında bilgilerini artırmak için iki kere Paris'e gittiler. Önce Abdülaziz'in, sonra II. Abdülhamid'in saray fotoğrafçılığına atandılar. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşında Ruslarla ilişki kurdukları yolundaki bir jurnal üzerine bu görevlerinden alındılar ancak çok geçmeden suçlamalar geri alınarak fotoğrafhanelerine padişahın tuğrasını asmalarına izin verildi. Dokuz yıl Mısır hidivinin çağrısı üzerine Kahire'de kaldılar. İstanbul'a döndüklerinde işleri bozuldu ve saray fotoğrafçılığını da kaybettikten sonra stüdyolarını sattılar. Viçen Abdullah 1902'de, Kevork Abdullah 1918'de öldü.

Abdullah Biraderler 40 yıl boyunca İstanbul'daki insan tiplerini ve manzaraları saptayan fotoğraflar çektiler, çeşitli siyasal ve toplumsal olayları, tarihsel ve kültürel değerleri, yapıları gösteren albümler hazırladılar. Zamanın Britanya kralı, Alman ve Avusturya-Macaristan imparatorları gibi devlet adamları ile birçok tanınmış kişinin fotoğraflarını çekmişlerdir.

Türkiye'nin ilk fotoğraf kuruluşlarından olan Abdullah Biraderler'in çektiği Ortadoğu manzaraları 1999'da İstanbul'da, Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde sergilendi. Yunanistan'da Abdullah kardeşlere ait önemli sayıda belge (fotoğraf) Alexandra K. Vovolini'nin kişisel arşivinde saklanıyor.

## Galeri

Dosya:Sultan Abdülmecit.jpg|Abdülmecid (1858-1861)
Dosya:Sultan Abdülaziz.JPG|Abdülaziz (1863)
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II Hamidiye Mosque 1.jpg|II. Abdülhamid Hamidiye Camisinde cuma selamlığında
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II Hamidiye Mosque 2.jpg|II. Abdülhamid Hamidiye Camisinde cuma selamlığında
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II Hamidiye Mosque 3.jpg|II. Abdülhamid Hamidiye Camisinde cuma selamlığında
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II Hamidiye Mosque 5..jpg|II. Abdülhamid Hamidiye Camisinde cuma selamlığında
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II.jpg|II. Abdülhamid cuma selamlığında
Dosya:Cuma selamlığı Abdül Hamid II 2..jpg|II. Abdülhamid cuma selamlığında
Dosya:Hagia Sophia Bell.jpg|Ayasofya'nın çanı (1890'lar)
Dosya:The Library of Congress - Mosque of St. Sophia, Constantinople (LOC) (pd).jpg|Ayasofya (1910-1915)
Dosya:Galata Bridge, Istanbul (Constantinople).jpg|Galata Köprüsü
Dosya:Group portrait of eight Circassian men in uniform, with another man, possibly an Ottoman official.jpg|Bir grup Çerkes erkek
Dosya:Stammesschule-JD.jpg|Mekteb-i Aşiret-i Humayun
Dosya:Abdullah frères. Constantinople. Georgian. 1870.jpg|Gürcü erkeği (1870)
Dosya:Qerandiqo Berzeg.jpg|Gerandıqo Berzeg


## Kaynakça