Anatoli Ryabov

**Anatoli Ryabov** (16 Nisan 1894, Lobaski köyü, Nijniy Novgorod Oblastı - 23 Mayıs 1938, Saransk) - Erzyan dilbilimci, öğretmen, halk figürü, profesör, Latin alfabesine dayanan Erzyan dilinin kurucusu.

## Özgeçmişi

Anatoli, bir Erzya köyü olan Lobaski'de doğdu. İlk olarak Pochinovsky Din Okulu'nda okudu. Daha sonra Nijniy Novgorod Pedagoji Enstitüsü'nden mezun oldu (1916).

Omsk'daki Öğretmenler Semineri ve Pedagoji Koleji'nde filoloji öğretti. 1922'den 1924'e kadar Nijniy Novgorod Oblastı'nın eğitim bölümünde, 1924-1930'da RSFSR Ulusal Azınlıklar Konseyi Mordovya Bürosu'nda metodist, SSCB Yüksek Sovyeti hizmetinde yeni alfabe bölümü için All-Union Merkez Komitesi çalışanı olarak çalıştı. Latin alfabesine dayalı Erzya alfabesini de geliştirdi (1932).

1934'ten 1937'ye kadar Saransk Agro-Pedagoji Enstitüsü'nde Mordovya dilleri bölümünün önde gelen üyesiydi. Anatoli Ryabov, Haziran 1937'de tutuklandı ve bir yıl sonra idam edildi. 1956'da beraat etti.

## Araştırma hizmetleri

Araştırma çalışmalarına 1920'lerin ortalarında başladı. SSCB Bilimler Akademisi tarafından Dmitry Burikhan (1927) önderliğinde gerçekleştirilen İlk Dil Felsefesi Seferi'ne katıldı. Erzya edebi dilinin diyalektik temellerini tanımlamakla uğraştı.

1930'larda, gelişimi üzerinde olumlu etkisi olan dilbilimci-profesör Yevgeny Polivanov'un rehberliğinde çalıştı. Birlikte "Erzya-Mordovya dilinin sistematik tanımlayıcı dilbilgisi" adlı bir kitap yazdılar. Bu kitabın iki bölümü Çek Bilimler Akademisi'nin (Prag) arşivlerinde tutulmaktadır.

Ryabov Mordovya dilbilimi alanında eserler vermiştir: "Mordopvskie okonçaniya 1 i 2 pluralis praesents v bezovbektnom spyajenii", "O mordovıx obrozabaniyax nomina tewus pluralis tipa kile’k „tozağacı“" (1928), "Yeni əlifbada palatalaşdırmanın təyinatı məsələsi" (1932, "Erzya-Mordovski dilinin stressi haqqında", "Mordva dil qurultayının nəticələri (1933—1935)" (1936).

## Mordovya dilbilimindeki başarılar

Ryabov, Erzya edebi dilinin düzgün normları üzerinde çalıştı. Erzya'da iki ortografik proje geliştirdi.

Erzya dilinin yazım, morfoloji ve terminolojisi alanındaki sorunlar üzerine Saransk'ta düzenlenen 1. (1933), 2. (1934), 3. (1935) bilimsel konferanslarda yer aldı.

Ayrıca Mordovya ulusal okullarında öğretmenlik yapmaya ve okullara metodolojik literatür sağlamaya büyük önem vermiştir.

Alfabenin ve birçok bilimsel eserin yazarı ve ortak yazarıdır: "Valdo chi" - "Parlak gün" (1925), "Lisma prya: Bukvarde meyle lovnoma kniga" - "Bahar: astardan sonra okunacak bir kitap" (1926); "Erzya dili dersleri"; okul ders kitapları - "Erzyan dilbilgisi (Morfoloji)" - "Erzya dilbilgisi (Morfoloji)" (1933), "Erzyan dilbilgisi (Sözdizimi)" (1934); iki dilli sözlük - "Erzyan-Ruzon valkske" - "Erzya-Rusça sözlük" (1930), "Ruzon-Erzyan valkske" - "Rusça-Erzyan sözlük" (1931).

Ryabov, Saransk Agropedagoji Enstitüsü'nde modern Erzya edebi dilini öğretti.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* * Artamoshkina L.T. * Anatoly Pavlovich Ryabov (1884-1938). - Saransk, 1957.
* * Obyedkin V.D. * A.P. Ryabov (80. doğum günü vesilesiyle) // Sov. Finno-Ugric çalışmaları. - 1974. - No. 2.
* * Feoktistov A.P. * Mordovya Sözlükbilimi Tarihinden (1920-1930) // Sov. Finno-Ugric çalışmaları. - 1984. - Sayı 3.
* * Tsigankin D.V. * Anatoly Pavlovich Ryabov // Mordovya Bölgesi aydınlatıcıları ve eğitimcileri. - Saransk, 1986.
* Mordovia. Kim kimdir: Ansiklopedik referans sözlüğü. - Ulyanovsk, 1997. - S. 354-355