open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kirman Selçukluları

**Kirman Selçuklu Sultanlığı** (Farsça: سلجوقیان کرمان Saljūqiyān-i Kirman), Selçuklu İmparatorluğu tarafından Büveyhiler'den fethedilen Kirman ve Mekran bölgelerinde kurulmuş bir Türk, Sünni Müslüman devlettir. Bu hanedanın kurucusu Kara Arslan Ahmed Kavurt, Büveyhi lideri Ebu Kalicar'ın teslim olmasından sonra bölgenin hükümdarı olarak başa geçmiştir. Kirman'da ilk kez bu dönemde bağımsız bir devlet kurulmuştur. 150 yıl sonra, Oğuz lideri Melik Dinar'ın istilasıyla Kirman Selçuklu Sultanlığı yıkılmıştır.

Bu yönetim, Kirman ve Makran bölgesindeki ilk güçlü yerel hükûmettir ve siyasi ve güvenlik istikrarının yanı sıra eyaletlerde ekonomik refah da yaratmıştır. Bu dönemde İpek Yolu, Tiz, Hürmüz ve Kiş limanlarının gelişmesiyle canlanmış ve bu devlet, bu önemli ekonomik yolun ana güzergahı olarak yarattığı koşullar sayesinde muazzam zenginlikler elde etmiştir. Bilimsel ve toplumsal koşullar açısından, bu dönemde II. Muhammed gibi şahların çabalarıyla, ana bilim merkezlerinden uzak olan Kirman'da bilimsel ve kültürel merkezler kurulmuş ve böylece güneydoğu İran bölgesinin bölgesel entelektüel merkezi haline gelmiştir. Selçuklular yönetimindeki Kirman ve Makran, tarım ve hayvancılıkta olduğu kadar ticaret ve ticarette de gelişme göstermiştir.

## Kirman Selçukluları'nın soyağacı
Guru Granth Sahib

**Guru Granth Sahib** (Pencapça: ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ) *Granth* Pencapça "kitap", *Sahib* ise Hintçe, Arapça kökenli, "efendi/usta" anlamına gelir. Sihizm'in kutsal kitabı olan *Guru Granth Sahib*, Sihler için bir kitaptan da öte yaşayan bir guru olarak ele alınır. 1430 sayfa uzunluğunda, Sih dininin kurucularının ve farklı dinlerin (Hinduizm ve İslam gibi) azizlerinin sözlerini içeren bir kitaptır.

Sıklıkla Adi Granth yanlış bir şekilde Guru Granth Sahib ile karıştırılır. Oysa Adi Granth, Guru Granth Sahib'in sadece Guru Arjan tarafından 1604 yılında derlenmiş küçük bir kısmını içerir.

Granth, son yaşayan Sih ustası, Guru Gobind Singh tarafından 1708 yılında guru ilan edilmiştir. Guru Gobind Singh ölümünden önce Sihlerin Granth'ı gelecek Guru'ları olarak görmelerini ve buna göre davranmalarını belirtmiştir:
:Pencapça: ਸੱਬ ਸਿੱਖਣ ਕੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਗੁਰੂ ਮਾਨਯੋ ਗ੍ਰੰਥ
:Çevirisi: Tüm Sihler Granth'ı Guru'ları olarak kabul etmelidirler.
Müftü

**Müftü**, il ve ilçelerde Müslümanların din işlerine bakan, fetva verebilen görevli. Sadece İlahiyat Fakültesi mezunları müftü olabilir. Müftünün İslami ilimler yönünden kendini geliştirmiş olması gerekir.

Kasım 2017 tarihi itibarıyla müftülere resmî nikâh kıyabilme yetkisi verilmiştir.

## Kökeni
Arapça kökenli müftü sözcüğünün sözlük anlamı *fetva veren, şer'i mes'elelere dair sorulan soruları cevaplandıran kişi*dir. Mastarı iftâ sözcüğüdür. İftâ, *şer'i bir mes'ele hakkında cevap vermek* demektir.

İstilâhta ise müftî, müctehid demektir. Müctehid, Kur'an'dan ve Hadislerden dini hüküm çıkarabilme kudretine hâiz bulunan kimsedir.

Müftü, şeyhülislam tâbirinin yayılmasından önce ilmiye mesleğinde kullanılan üç tabirden biridir. Diğerleri de kadı ve müderristir.

Halkın ve devlet dairelerinin dini meseleler hakkında sordukları soruları dini kitaplardan ve daha çok Hanefî mezhebine göre fetvâ veren müftüler, kadılar gibi resmî bir sıfata haiz değillerdi. Sorulan dini meseleler için muteber fıkıh kitaplarından araştırıp gerekli cevabı vermekle mükellef idiler. Müftüler tayin edildikleri zaman hanefi imamlarının içtihatları ile fetvâ vermeleri ve verdikleri fetvâları belirli ölçüde tespit edilen bir kâğıda yazıp altına, falanca yerin müftüsü, falan şeklinde imza etmeleri, tayinle alakalı tezkere ve ifadeler de yer alıyordu.

Her ne kadar müftüler Hanefi mezhebine göre fetvâ veriyorlar ise de Osmanlı Devleti sınırlar içinde bulunan diğer üç mezhep mensupları için de müftüler tayin ediliyorlardı. Bunlar da Şafii, Malikî ve Hanbelî mezhebine göre fetvâ verirlerdi.

Günümüzde Türkiye'de, 633 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı kuruluş ve görevleri hakkında kanun ve bu yönerge ile verilen görevleri yürütmek ve Diyanet İşleri Başkanlığını temsil etmek amacıyla il ve ilçe müftülükleri kurulmuştur.

## Kaynakça
*
Alfa-1 antitripsin

**Alfa-1 antitripsin** veya **α1-antitripsin** (**AAT** veya **A1AT**) serpin süper ailesine ait bir proteindir. Bir proteaz inhibitörüdür. Plazmada yüksek konsantrasyonda bulunmakta (1.5-3.5 gr/l) ve dokuyu enflamasyona neden olan hücrelerden gelen enzimlerden korumaktadır (özellikle elastaz). Yapısında herhangi bir mutasyon olduğunda, polimerizasyon olur ve karaciğerde toplanır. Alfa-1 antitripsin'in genetik eksikliği, enflamasyon sırasında engellenemeyen doku yıkımına neden olur. Bu da akciğerde amfizem ve dolaylı olarak karaciğer sirozuna (bazı ciddi vakalarda) neden olur.

## Dış bağlantılar
* The MEROPS online database for peptidases and their inhibitors: I04.001 
* Proteopedia: ''Alpha-1-antitrypsin''
Kayıt dışı ekonomi

**Kayıt dışı ekonomi**, devletten gizlenen, kayda geçirilmeyen/geçirilemeyen ve bu sebeple denetlenemeyen faaliyetler olarak tanımlanabilir. Enformel ekonomi, yasa dışı ekonomi, gayriresmî ekonomi, gizli ekonomi diye de adlandırılır. Genel olarak kayıt dışı ekonominin, mal ve hizmet üretimine konu olmasına karşılık ekonominin geleneksel ölçüm yöntemleriyle bütünüyle tespit edilemeyen ve GSMH hesaplamalarına yansımayan alanları kapsadığı kabul edilmektedir.

Kayıt dışı istihdam ise kayıt dışı ekonominin bir parçasıdır. ILO'nun 204 sayılı tavsiye kararına göre kayıt dışı ekonomideki kayıt dışı işler, kayıtlı ekonomideki kayıt dışı faaliyetler kayıt dışılık olarak nitelendirilmiştir. Kayıtlılık ve kayıt dışılık farklı ülkelerde farklı faaliyetleri kapsayabilmekte ve göstergeleri de farklı olabilmektedir. Çalışanların ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmemesi kayıt dışı istihdamın bir göstergesi kabul edilmekle beraber ev eksenli çalışan (yemek, temizlik, çocuk bakım) ancak ekonomik hayata katılmayan kişilerin varlığı, çalışma hayatında geride kalan dezavantajlı grupların (engelli, kadın vs) istihdamda yer bulamamaları kayıt dışı istihdamın göstergeleri olarak kabul edilebilmektedir.

Türk sosyal güvenlik sistemine göre kayıt dışı istihdam; çalışarak istihdama katılan kişilerin, çalışmalarının gün veya ücret olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına hiç bildirilmemesi ya da eksik bildirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Kayıt dışı çalışanlar; Sosyal Güvenlik Kurumunun maddi olarak sağladığı haklardan faydalanamazlar veya olması gerekenden düşük miktarlarda yardım alırlar. Buna ek olarak kayıt dışı çalışanlar yıllık izin, kıdem tazminatı gibi çalışma hayatına ilişkin sağlanan diğer haklardan da faydalanamazlar. Diğer taraftan Türk sosyal güvenlik mevzuatına göre kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun'unun 102'nci maddesine göre idari para cezası uygulanmaktadır.

## Kaynakça
Kapkaç

**Kapkaç**, kapıp kaçmak yoluyla yapılan bir çeşit hırsızlıktır.

Kapkaç, bir kimsenin haberi olmadan, taşınabilir eşya ve ziynetin bir veya birkaç kişi tarafından aniden kapıp kaçırılmasıdır. Her şey çok hızlı olup bittiğinden sanığın eşkalinin teşhis edilmesi çok güç olur. Kapkaç, zor kullanma ve mağdurun yaralanması halinde gasp haline dönüşür.
Kuymak

**Kuymak**, Samsun'dan Ardahan'a yani Ordu, Giresun, Gümüşhane, Trabzon, Rize, Bayburt, Artvin, Erzurum'un Oltu, İspir ve Tortum ilçelerinde yaygın olan, Karadeniz Bölgesi'ne ait bir yemek. Gürcistan, Dağıstan, Azerbaycan ve Kafkasya'nın bazı bölgelerinde de çok popülerdir. Mısır unu, tereyağı ve genellikle minci adı verilen tuzlu çökelek (bazı yörelerde telli peynir veya su peyniri) kullanılarak yapılan mısır lapasının adıdır.

## Kökenbilim
Eski Türkçe “*kuyma*” döküm (demir) ya da dökme ekmek, lavaş sözcükleri ile eşkökenlidir. Bu sözcük ayrışa, Moğolca “*qoymag*“ katmer, gözleme sözcüğü ile de eşkökenlidir. Anadolu'nun başka yörelerinde peynir kullanılmadan hazırlanan arpa ve buğday lapalarını tanımlamak için de kullanılmaktadır. Trabzon'un orta kesimlerinde, Erzurum, Gümüşhane, Bayburt, Ardahan-Posof'ta ve Artvin'in iç kesimlerinde *kuymak*; Ordu, Tokat, Sivas, Giresun ve Trabzon'un batısında “*yağlaş”* (yağlı aş); Trabzon’un doğusu, Rize ve Artvin sahilinde *[[muhlama]]* denir. Tümü Türkçe olan bu adlandırmaların dışında, Trabzon'un Rumca konuşulan köylerinde ve Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde ise *havits* adıyla da bilinir. Tereyağı yerine kaymak kullanılarak hazırlanırsa Trabzon'da “*yayla kuymağı”*, Rize'de hoşmerim (kaymaklı kuymak) olarak adlandırılmaktadır.

Mısır unu yerine bayat mısır ekmeğinin ufalanarak kullanılması durumunda ise yöresel ağızlara göre cumur, çumur ya da zumur olarak adlandırılmaktadır.

"Çürük" sözcüğü, kuymak olarak da adlandırılmaktadır; yemeğe peynirin konması aşamasına "peyniri çürütmek" ismiyle de adlandırılmaktadır.

## Uygulanışı

### Artvin usulü

İlk önce tencereye Artvin'e özgü kaymak konur. Kaymak yandıktan sonra yavaş yavaş mısır unu ilave edilir. Mısır unu ilave edildikten sona kaymakla beraber kavrulur ve bazen azar azar ılık su koyulur. Un kavuruldukça yavaş yavaş da yağ çıkmaya başlar. Sonra da tabağa konulup servis edilir.

### Trabzon usulü
Yağ eritildikten sonra mısır unu ile biraz kavrulur. Yağ salınmaya başlayınca 'soğuk' su ilave edilir. Minci peyniri ya da imansız peynir konulabilir. Kaynayınca karıştırma işlemi bırakılır. Orta ateşte fokurdayıp dibi kızarır ve yağ üstüne çıkınca kapatılır. Sıcak servis yapılır.

### Rize usulü

Genişçe bir tavada tereyağı eritilip, mısır unuyla hafif kavrulur. Burada kullanılan mısır unu, balıkların kızartılırken kullandıkları mısır unundan daha kalınca öğütülmüş olandır. Ama diğeriyle de yapılabilir. Trabzon tereyağı kendine has reyhasıyla mısır ununu pembeleştirince kaynar su ilave edilir ve iyice karıştırılır. Bir süre sonra yağ kendini göstermeye başlar. Erzurum'a ait telli peynir ilave edilir ve kısa süre hızlıca karıştırılır.

### Gümüşhane usulü
Un, süzme yoğurt ve sıcak su ile tencerede karıştırılır, karışım ocağın üzerine alıp katılaşıncaya kadar pişirilir ve sonrasında bakır tavaya eklenir. Ardından başka bir tencerede yakma kıvamına getirilerek eritilen has tereyağı pişen kuymağın üzerinde gezdirilerek servis edilir.

## Ayrıca bakınız

* Polenta (yemek)
* Rize muhlaması
* Kaçamak (yemek)
* Plaska

## Notlar
Zeyna

# , Lucy Lawless'in başrol oynadığı 1995-2001 arası yayımlanan TV dizisi. Özgün yazılışı **Xena**.
# Zeyna, bilimadamları tarafından *[[Eris (cüce gezegen)|Eris]]* veya *2003 UB<sub>313</sub>* olarak adlandırılan cüce gezegene basında verilen isim. Özgün adlarından biri de **Xena**.
Panslavizm

**Panslavizm**, 19. yüzyılın ortalarında kristalize olmuş bir hareket olup Slav halkının bütünlüğünü ve birliğini ilerletmekle ilgilenen siyasi bir ideolojidir. Ana etkisi, Slav olmayan imparatorlukların yüzyıllar boyunca Güney Slavları yönettiği Balkanlar'da ortaya çıkmıştır. Bunların başlıcaları Bizans İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan, Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik'ti. Panslavizm terimi ilk kez 1826 yılında J.Herkel tarafından kullanılmıştır. Pan-Cermenizm'den etkilenen Panslavizmin çıkışının temelinde Kırım Savaşı'nın ardından daha belirgin hale gelen Avrupa karşıtlığı yer almaktadır.

Özellikle Rusya, Çarlık döneminde, varsayımsal Slav ırkından olanları kendi hakimiyeti altında bir devlet halinde toplama siyaseti izlemiştir.

Terim, Doğu Avrupa ile Orta Avrupa'nın orta kesimindeki çeşitli Slav halkları arasında ortak kültürel ve siyasal hedefler doğrultusunda birlik sağlamaya çalışan hareket olarak da kullanılmıştır.

19. yüzyılın ilk yarısında Batı ve Güney Slav halklarının ulusal kimlik arayışı, bilim insanları, aydınlar ve şairler arasında başladı. İlk Panslavistler, Slav halkları arasında şarkılarını, türkülerini, şiirlerini inceleyerek Slav birliğini sağlamak istiyorlardı. Bu tür çalışmaların yapıldığı Prag Slav tarihi ve filoloji araştırmalarında ilk panslav merkezi oldu.

Panslavizm hareketi çok geçmeden siyasal içerik kazandı. 1848'de Avusturya-Macaristan'ın ayaklanmalarla sarsıldığı bir sırada Çek tarihçi Frantisek Palacky Prag'da bir kongre topladı. Avusturya yönetimindeki tüm Slav milliyetlerinden oluşan temsilcilerin katıldığı kongrede; Merkezi monarşik yapıya son vermek ve Habsburg hanedanı altında eşit haklardan oluşan demokratik bir federasyon yaratmak için eş güdüm sağlanmalıdır şeklinde karar alındı.

Kongreden pratik bir sonuç çıkmamasına karşın canlılığını koruyan hareket 1860'larda özellikle Rusya'da yaygınlaştı.
	
Slav toplulukları bir yandan Fransız ihtilalinin getirdiği milliyetçilik akımından diğer yandan Rusya'nın panslavist propagandalarından güç alarak ayaklanmaya devam ettiler. Rusya balkanlardaki Slav toplulukları arasında yoğun bir propaganda çalışması yaparak merkezi İstanbul olacak ve bütün Slavları içine alacak bir ittifakı duyuruyordu. Bu gelişmeler sonucunda 1875'te Sırplar ve Karadağlılar bağımsızlık elde etme amacıyla Osmanlı devletine savaş açtılar. Osmanlı ordusu Sırp ve Karadağ kuvvetlerini yenilgiye uğratarak ayaklanmayı bastırdı. Rusya bu durumu Ortodoksların katledildiği şekilde Avrupa'ya duyurdu. Böylece Balkan milletlerinin sözcülüğüne başladı. Osmanlı ordusunun kısa sürede ayaklanmaları bastırması, Karadağ'da duruma hakim olması ve Bosna-Hersek'de düzeni sağlaması, Rusya'yı endişeye düşürdü. Avrupa devletlerini de yanına alarak Sırplarla savaşı durdurması için Osmanlı Devleti'ne ültimatom verildi. Osmanlı devleti Rusya'nın bu isteğini kabul etti.

Günümüzdeki Slav devletleri; Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Ukrayna, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Rusya, Bulgaristan, Kuzey Makedonya, Karadağ, Polonya ve Belarus'tur.

## Ayrıca bakınız
* Rus irredantizmi
* Proşçaniye Slavyanki
* Slav Destanı
Hülya Avşar Show

***Hülya Avşar Show***, sunuculuğunu Hülya Avşar'ın yaptığı, uzun yıllar Birkan Uz ve Uğur Aksay yönetmenliğinde ekranlarda yer alan talk show programı.

İlk başta 18 Şubat 1996'da Ramazan Bayramına özel olarak hazırlandı. Programa konuk olarak Huysuz Virjin katıldı. Programın yoğun ilgi görmesi üzerine 2 kez "altın saatler"de tekrarlandı. Yaklaşık 2 ay sonra program için Show TV ile anlaşıldı ve program Haziran 2002'ye kadar Show TV'de devam etti. Eylül 2002-Haziran 2004 arasında Kanal D'de yayınlandı. 2006'da TGRT'de yeniden yayına başladı. Medyapım'la özdeşleşen Hülya Avşar Show, ANS'ye transfer olduktan bir yıl sonra yayından kaldırılmıştır. Son olarak 2011'de TNT'de yeniden yayına giren talk show yayınına son vermiştir. 2014 yılında TV8'de bir süre yayınlanmıştır fakat daha sonra sona ermiştir. 2020 yılında Hülya Avşar'ın kendi YouTube kanalında yeniden konuklar ağırlayıp sohbet ederek programa yeniden başlanmıştır.
Apolipoprotein E

**Apolipoprotein E** (**apoE**), kandaki lipoproteinlerde bulunan belli başlı apolipoproteinlerden biridir. Yüksek trigliserit içerikli lipoproteinlerin (Şilomikronlar, VLDL, LDL ve bazı HDL alt gruplarının) normal katabolizması için gereklidir. Bu bağlamda apoE'nin işlevi, lipoproteinlerin karaciğer ve diğer organlara alımından sorumlu olan, LDL ve ApoE reseptörleri için ligand olmaktır. Apolipoprotein E, ilk olarak lipid metabolizması ve kalp hastalıklarında oynadığı rolden dolayı önem kazanmıştır. Daha yakın zamanlarda lipoprotein metabolizmasıyla doğrudan ilgili görülmeyen, Alzheimer hastalığı, immün (bağışıksal) regülasyon ve biliş (*cognition*) gibi biyolojik süreçlerle olan ilişkisi olduğu da gösterilmiştir. ApoE bozuklukları, şilomikron ve VLDL artıklarının yavaş atılmasına yol açtığından, bu durum kolesterol ve trigliserit düzeylerinin yüksek olduğu kalıtsal disbetalipoproteinoma veya tip 3 hiperproteinoma'da görülür.

## Genetik özellikleri
ApoE proteini 299 amino asit uzunluğundadır. APOE geni, Kromozom 19'da Apolipoprotein C1 ve Apoliprotein C2'nin de dahil olduğu bir gen kümesinde bulunur. APOE geni, dört ekson ve üç introndan oluşan 3597 nükleotit uzunluğunda bir RNA molekülü kodlar. Bu genin E2, E3 ve E4 diye adlandırılmış üç ana çeşidi (alleli) vardır. Bu alleller, ApoE proteinin yalnızca 112. ve 158. amino asitlerinde birbirlerinden farklı olan üç protein türünün sentezlenmesine yol açar, ancak bu ufak farklılıklar çok önemli fizyolojik sonuçlar doğurur. Nüfusun büyük çoğunluğu en az bir E3 alleli taşır. E2 alleli, tip 3 hiperlipoproteinoma ile ve diyabet ya da obezitenin de olması durumlarında, hiperlipidemi ile ilişkilidir. E4 alleli ile, ateroskleroz, Alzheimer hastalığı, zayıf düşünsel yetenek ve sinir hücrelerinde yeni uzantıların (nörit) olusmasında yavaşlama arasında bağlantı bulunmuştur. E2 veya E4 homozigot kişilerde bu bozuklukların görülme olasılığı, heterozigot olanlara göre daha yüksektir.

## Kaynakça
MBT-70

1960 ile 1965 yılları arasında ABD ve Almanya gelişmiş bir ağır muharebe tankı geliştirmek için güç birliği yaptılar. Almanya'dan Porsche firması sayesinde bu proje hedeflenen seviyeye geldi. Daha sonrasında bu modelin üzerinde yapılan eklemeler ve gelişmeler sayesinde Leopar tankları ortaya çıktı.
Tuğra

**Tuğra**, (, *Tuğra*) padişahın ismi ve lakabı bulunan alâmet, imza. Tuğra, hat sanatının bir kolu halinde yüzyıllar boyunca usta hattatlar eliyle yazılmıştır.

Türkçe’de kelime olarak padişahın ismini ihtiva eden özel bir işaret, padişahın imzası gibi anlamlar ifade eder. Aslı Oğuzlehçesinde *tuğrağ* olup, hükümdarın basılmış imzası demektir.

Orhan Gazi tarafından kullanılan ilk tuğra Orhan bin Osman ifâdesinden ibâret olup, tuğralardan ilki 1324 diğeri 1348 tarihlidir.

Birinci Sultan Osman Gazi'ye ait bir tuğraya günümüze dek hiçbir yerde rastlanmamıştır. Bu nedenle 36 Osmanlı padişahı; ama 35 Osmanlı padişah tuğrası vardır.

## Yapısı

Padişahın kendisi ve babasının isminin yazıldığı kısma, taht, kürsü veya sere adı verilir. Buradan sola doğru uzanarak aşağıdan yukarıya doğru uzayan ve iç içe iki kavisten meydana gelen kısma ise, beyze veya sancak adı verilir.

Kanuni Sultan Süleyman'ın Tuğrası:



* Halk arasında *sele* de denilen, sözlük anlamı *Açık duran başparmağın ucundan işâret parmağının ucuna kadar olan uzaklık* demek olan sere veya kürsü; tuğranın metin kısmıdır. Bunda pâdişâhın ve babasının adları ile Şah, Han, el-Muzaffer kelimeleri yazılıdır.
* Beyze: *Bin* ile *Han* kelimelerinin 'n' harflerinin kıvrılmasıyla meydana gelen ve iç içe yazılan iki kavise denir. İç beyze ve dış beyze adı verilen bu iki kavis tuğranın sol tarafındadır. *Dâimâ* kelimesi bunun ortasındadır.
* Tuğ veya elif: Tuğranın yukarıya uzanmış olan mızrak şeklindeki ||| çekmeye (üç elife) verilen addır. Bunların üzerine flama gibi çekilen kıvrıklara zülüf veya zülfe denmektedir.
* Tuğranın Kolları (Hançere veya kol): Beyzelerin devamı olan ve *el-Muzaffer* kelimesinin üzerinden geçerek tuğranın sağına doğru paralel iki çizgi halinde uzanan kısma denir.

## Kullanımı

Önceleri; ahidname, menşur, name-i hümâyun, mülknâme, ferman, vakfiye, berat vb. üzerine ve ortaya yazılan tuğra, sonraları; para, defter ve kâğıtların başına bir hanedan arması halinde bayraklarda, pullarda ve resmi yapılarda da kullanıldı.

Tuğra, vesikalarda; tevki-i hümayun, nişan-ı hümâyun, nişan-ı şerif-i âlişan, misal-i meymun, alamet-i şerife, tuğra-i garra diye de isimlendirilmiştir.

Tuğra çekene; tuğrai, tevkii, nişancı, tuğrakeş ve tuğranüvis de denilirdi.

## Şehzade tuğraları

Şehzadeler, isimleri ile **tuğra** çektirirler, emirler yazdırırlar ve bu suretle kendi idareleri altındaki bölgelerde bir padişah gibi hüküm sürerlerdi. Yalnız kendi adlarına para bastıramaz ve namlarına hutbe okutamazlardı. Bu iki imtiyaz yalnız padişahlara aittir.

## Tuğraların kaldırılması hakkındaki kanun
15 Haziran 1927 tarihinde tuğraların kaldırılması ile ilgili bir kanun hazırlanmıştır.

## Kaynakça
* İsmet Keten, "Tuğra Hat Sanatı"
* Ahmet Efe, "Osmanlı Padişahları" (1996), Konya
* Kaymaz Rıfkı, Osmanlı Padişahlarının Tuğraları, Ankara 1999.
Mecitözü

**Mecitözü**, Türkiye'nin Çorum iline bağlı bir ilçedir. Cumhuriyetin kurulmasından bu yana ilçe statüsünü sürdürmektedir. İlçenin yüzölçümü 825 km²dir. Mecitözü ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 813 metredir.

## Tarihçe
11. yüzyıla kadar Mecitözü yöresindeki ana yerleşim merkezi, günümüzde Beyözü köyünde yer alan, tarih içerisinde Eukhatia, Theodoropolis, Avkat olarak adlandırılmış mevkide yer almaktaydı. Burada özellikle Roma ve Bizans döneminde, her yıl düzenlenen panayırıyla ziyaretçi çeken bir kasaba yer almaktaydı. 11. yüzyılın ikinci yarısında yerleşim merkezi günümüzde Mecitözü'nün bulunduğu noktaya kaydı ve günümüzde Beyözü köyünün bulunduğu mevki önemini yitirdi. Bu dönemde bölgeye Türkmen yerleşimi gerçekleşti.

Mecitözü'nün mevcut ismi Danişmendliler döneminde bölgenin kadısı olup kasabada malikânesi bulunan Abdülmecîd el-Herevî'den gelmektedir. 12. yüzyıldan itibaren "Mecid-özü" olarak kaynaklarda yer almaktadır.

## Mimari

### Saat kulesi

1899 yılında Mecitözü'nde bir saat kulesi yapıldı, ancak bu kule kaynaklarda belirli olmayan bir tarihte yıkıldı. 2018 yılında kasabaya belediye tarafından yeni bir saat kulesi yapıldı.

### Diğer
Merkezde Merzifon Caddesi ile Eski Amasya Caddesi'nin kesiştiği noktada yer alan eski İl Özel İdare binası, 1983 yılından beri koruma altında tescilli olan, tarihî ahşap bir binadır. Bu bina 2010'lu yıllarda restore edildi, kurs ve sergi merkezi olarak açıldı.

## Nüfus

## Notlar

 
## Kaynakça
Havale

**Havale**, şu anlamlara gelebilir
* Havale (para), banka, postane vb. aracılığıyla gönderilen para.
* Havale (tıp), gebelerde, küçük çocuklarda görülen bir çeşit çırpınmalı, bazen ateşli de olabilen hastalık.
Karahacılı, Pınarbaşı

**Karahacılı**, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe

## Coğrafya
Kayseri il merkezine 80&nbsp;km, Pınarbaşı ilçesine ise 13&nbsp;km mesafededir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Nuh'un Evrensel Yasaları

**Nuh'un Evrensel Yasaları**, Talmud'da geçen, Nûhîlerce takip edilen ve Yahudilerce tüm insanlık için evrensel prensipler olduğuna inanılan prensipler. Yedi tanedir:

# Puta tapmamak
# Tanrı'nın ismini mübarek kılmak ve bu isimle lanet etmemek
# Cinayet işlememek
# Cinsel ahlaksızlık yapmamak
# Hırsızlık etmemek
# Adil bir yargı sistemi oluşturmak ve uyulmasını sağlamak.
# Canlı bir hayvanın etini kopartıp yememek.

Yahudilik inancı bu temel 7 ilkeye uyan herkesin hangi dinden olursa olsun cennete gideceğine inanır. Ancak Yahudiler için cennete gitmek sadece bu 7 maddeye uymakla gerçekleşecek kadar kolay değildir. Tanrı Tevrat'ta bir Yahudi'nin yapması ve yapmaması gereken toplam 613 Mitsvot (emir) sıralar.

## Kaynakça
Özbekistan somu

*Özbekistan'ın önceki para birimleri: [[Buhara tengesi]], [[Hokand tengesi]] ve [[Harezm tengesi]].*

**[[Özbekistan]]** **Somu** (Özbekçe: soʻm, сўм, ISO 4217 kodu: **UZS**)

Özbekistan'da, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında 1992 yılına kadar Ruble kullanılmaya devam edilmiş, daha sonra Som Kupon olarak adlandırılan para biriminin kullanılmasına başlanmıştır. O yıllarda yeni yapılanmakta olan bağımsız ekonomi nedeniyle hızla değer kaybeden Som Kupon banknotlar dolaşımdan kaldırılarak yerlerine yeni Som banknotlar dolaşıma verilmiştir.

Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov'un 16 Haziran 1994 ve 870 sayılı kararı esasında, Som Kupon yerine 1 Temmuz 1994 tarihinden itibaren Som kullanılmaya başlanmıştır.

## Etimoloji
Som kelimesi Kırgızca, Uygurca ve Özbekçe ile diğer birçok Türk dillerinde "saf" anlamına gelir.

## İlk so'm
Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası diğer eski Sovyet ülkeleri gibi gibi Özbekistan da bağımsızlığını ilan ettikten sonra Rus rublesi kullanmaya devam etti. 15 Kasım 1993'te Özbekistan'ın yeni para birimi olan So'm tanıtıldı.

### Banknotlar
1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000 ve 10.000 değerlerine sahip yeni banknotlar tedavüle çıkarıldı. Tüm banknotların ön yüzünde Özbekistan arması, arka yüzünde ise Semerkant'ın simgelerinden olan Registan yapısının bir görseli vardı.

### Madeni paralar
İlk seride madeni paralar bulunmamaktadır.

## İkinci so'm
1 Temmuz 1994'te 1 yeni so'm = 1000 eski so'm oranıyla tanıtıldı. Ayrıca bu seride alt birim olan 100 tiyin tedavüle çıkarılmıştır.

### Madeni paralar

## Dış bağlantılar
* Özbekistan Cumhuriyeti Merkez Bankası 

## Kaynakça
Yahudi inancının ilkeleri

**Yahudi inancının ilkeleri** (; ), her dinde olduğu gibi Yahudilikte de İman esasları vardır bunlara İbranicede emunot adı verilir. Yahudiliğin amentüsü (Credo) olan bu **13 Emunot**  şunlardır.

# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız'ın yarattıkları onun  eseridir. O yaratır ve yaratacaktır.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız tektir, ondan başkası yoktur O bizim tanrımız olmuş ve olacaktır.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız bir beden değildir ve bedene benzerliği yoktur hiçbir şekilde tasvir edilemez.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız ezeli ve ebedidir  O'nun dışında başka tanrı yoktur.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız'a sadece ona dua etmeli başkasına etmemeliyiz.
# Bütün imanımızla inanırız ki peygamberlerin bütün sözleri doğrudur Tanrı tarafından kabul edilmiştir.
# Bütün imanımızla inanırız ki  rahmetle andığımız Musa hakikatlerin peygamberi ve peygamberlerin en büyüğüdür.
# Bütün imanımızla inanırız ki ezelden beli elimizde olan Tevrat, Sina dağında rahmetle andığımız Musa'ya verilenin aynısıdır.
# Bütün imanımızla inanırız ki elimizde olan Tevrat değiştirilmemiştir ve asla değiştirilemez.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız insanların bütün hareket ve düşüncelerini bilir. Kutsal Kitapta da yazdığı üzere: “Her birinin yüreğini yaratan, bütün onların işlerini anlayan O’dur”
# Bütün imanımızla inanırız ki Davud soyundan Mesih gelecektir. Gecikmesine rağmen geleceği günü bekleriz.
# Bütün imanımızla inanırız ki adı kutsal olan Yaradanımız, emirlerini yerine getirenleri ödüllendirir, emirlerini ihlal edenleri tövbe etmezlerse cezalandırır.
# Bütün imanımızla inanırız ki ruhumuz ölümsüzdür ve kutsal yaratıcımızın dilediği zaman ölüler hayata kavuşacaktır.

## Kaynakça
Sivriada

**Sivriada** ya da **Hayırsızada,** Marmara Denizi'nde, İstanbul açıklarındaki Adalar olarak bilinen takımadaların en batıda olanıdır. Eski adı, yine "Sivri" anlamına gelen **Oxia** ()'dır.

Piramide benzeyen sivri bir kayalıktan oluştuğu için Sivriada diye tanınır. Çok küçük bir ada olan ve denizden çıkan bir dağın sivri ucu olan Sivriada'nın zirvesinin deniz seviyesinden yüksekliği 90 metredir. Kendisine en yakın ada olan Yassıada'ya 1,7 km, İstanbul sahiline (Fenerbahçe Burnu) 11 km uzaklıktadır. Meskûn olmayan adada bir tatlı su kuyusu, doğu kesiminde de küçük bir liman vardır.

Adaya Bizans İmparatorluğu döneminde din adamları ve imparatorların sürgüne gönderildiği rivayet edilmektedir. Adada, 10. yüzyıldan kalma, bugün sadece bazı kalıntıları mevcut olan bir manastır vardır.

Geçtiğimiz yıllarda adadan çıkarılan taşlardan İstanbul mendirekleri ve limanları yapılmıştır. Adadaki taş ocağı terk edilmiştir. Taş ocağının limanı yatçılar için iyi bir hafta sonu barınağı oluşturur.

## Hayırsızada köpek itlafı

İstanbul'da sokak köpeklerinin sayısının aşırı artışı üzerine o dönemin belediye başkanı Suphi Bey, 1910 yılında kentteki köpekleri toplama kararı aldı. 80 bin kadar köpek Hayırsızada'ya taşındı. Bir kayalıktan ibaret olan adada su da yoktu. Köpekler burada açlığa ve susuzluğa terk edildi. Köpeklerin birbirini yediği, İstanbulluların günlerce bu köpeklerin seslerini duyduğu, sonunda seslerin kesildiği anlatılır. Tarihe Hayırsızada Köpek Katliamı olarak geçen bu olayın ardından İstanbul'da art arda yaşanan depremleri halk bu katliama bağlamıştır. Sivriada'ya bu olaydan sonra halk "Hayırsızada" demeye başlamıştır. Hayırsızada'da ölen 80 bin köpeğin anısına bir "anı taşı" dikilmiştir.

## Kaynakça
Bayağı kaşıkçı

**Bayağı kaşıkçı** (*Platalea leucorodia*), Threskiornithidae familyasından sığ suların büyük, beyaz, uzun adımlı, benzersiz gagalı ve balıkçıl benzeri bir kuş türü.

İlkbaharda tepesi çalı görünümündedir ve göğsünün üst tarafında kirli sarı bir lekesi vardır. Gagası uzun, yassı ve incedir, yanlardan aşağı doğru hafifçe kıvrılır ve yuvarlak uca doğru genişler; erişkinlerde siyah ve ucu sarıdır, gençlerde pembe, ergenlerde ise tamamen siyahtır. Genç kuşların kanat uçları siyahtır. Kafasını ileri uzatarak güçlü ve kanatları düz bir biçimde uçar.

## Kaynakça
Kara leylek

**Kara leylek** (*Ciconia nigra*), **çeltik kargası** olarak da bilinen, leylekgiller (Ciconiidae) familyasından büyük, ince uzun yapılı, ince boyunlu, gagası uzun, ince ve koyu kırmızı renkli, uzun kırmızı bacaklı bir leylek türü.

## Özellikler
Boyu 95–100&nbsp;cm, kanat açıklığı 145–155&nbsp;cm'dir. Erişkinin başı, boynu, göğsü ve üst tarafı parlak siyah, karnı beyazdır ve kanat altında kanadın gövdeye birleştiği bölümde küçük beyaz bir üçgen vardır. Ergenin rengi daha mattır, koyu zeytin yeşili-kahverengi gövdesi ve yeşilimsi bacakları ve gagası vardır. Uçuşta kanatlarını düz ya da yay şeklinde tutar, balıkçıllar gibi başını aşağı eğmez. Başını öne, bacaklarını geriye uzatarak, düzenli ve güçlü kanat vuruşlarıyla uçar.

## Beslenme
Çoğunlukla balık, amfibi ve böceklerle beslenirler.

## Yayılış
Göçmendirler, kışı tropikal Afrika'da geçirirler. Ağustosun ortasından eylülün sonuna kadar göç ederler. Martın ortasında geri dönerler. Ama İspanya'daki popülasyon yerleşiktir. Yüksek ağaçları delerek yuvasını yapar. leylekten farklı olarak ürkek ve ihtiyatlı bir türdür.

## Dış bağlantılar
* http://med.ege.edu.tr/~capaci
Ortodoks Yahudilik

**Ortodoks Yahudilik**, çağdaş Rabbânî Yahudiliğinin gelenekçi dalı olan Yahudilik mezhebi. Esas olarak, Sina Dağı'nda Yahveh tarafından Musa'ya indirilen emirlerden beri nesiller boyunca bu emirleri hem yazılı hem 'da muhafaza edenler ve onların izinden gidenler olarak tanımlanırlar.

## Özellikleri

Musa Kanununa sıkı bir şekilde bağlılığı ile bilinen Ortodokslar, Şabat günü hiçbir iş yapmamak, Kaşerut kurallarına uymak konusunda  diğer mezheplerden daha katı tutum sergilerler. Ortodoks Yahudilere göre Yahveh Musa'ya Tevrat'ı ve On Emir'i vermiştir. Bunlar ilahidir, sonsuza kadar geçerli olacaktır ve hiçbir şekilde değiştirilemez. Yahveh, yazılı olan Tevrat'ın yanı sıra sözlü emirlerini de Musa'ya vermiştir ve bunlar nesiller boyunca sözlü olarak günümüze ulaşmıştır. Aynı şekilde bunların da ilahi ve kutsal olduğu kabul edilir. Bu konuda özellikle Talmud ve Midraş referans alınır. Halaha'ya da sıkı sıkıya bağlılık gereklidir.
Reform Yahudiliği

Daha çok Avrupa'daki Yahudilerce tanınmış bir teolog olan Abraham Geiger'in (1810-1874) başlattığı **Reformist Yahudilik** hareketi, Yahudilikle çağdaş anlayışı birleştirmeyi gaye edinmiştir. Böylece bu mezhebe bağlı Yahudiler hem geleneklerine uygun yaşayabilecek hem de modern çağa ayak uydurabileceklerdir. Bu hareketin başlamasının bir başka sebebi de Almanya'daki Yahudilerin dinî uygulamayı, genel kültür için bir engel olarak görmeleridir. Böylece onlardan bir kısmı Hristiyanlaşmış, bir kısmı da geleneklerini değiştirmiştir.

Din ile dünya işlerini birbirinden ayırma düşünce ve gayreti de ilk defa bu mezhep mensuplarından gelmiştir. Reformist Yahudiler dinde modernleşmeden yanadırlar. Bunu sağlamak için, ibadetin bazı şekillerini değiştirerek kadın-erkek ayrımına son vermişler, cumartesi çalışma yasağını kaldırarak sinagog ayinlerini azaltmışlar, müziğe çok az yer vererek kadınlarla erkeklerin bir arada oturmasını serbest bırakmışlardır. Bir adım daha atarak katı perhiz kaidelerini kaldırmışlar, sözlü Talmud geleneğini inkâr etmişlerdir.
Yeniden yapılanmacı Yahudilik

**Yeniden yapılanmacı Yahudilik**, haham Mordecai Kaplan (1881-1983) tarafından geliştirilen kavramlara dayanan ve Yahudiliği sadece bir din olarak değil, giderek gelişen bir uygarlık olarak gören bir Yahudi hareketidir.

Ortodoks Yahudilik, Muhafazakâr Yahudilik ve Reformist Yahudilik dışında Mordechai Kaplan'ın kurduğu Yeniden Yapılanmacı adındaki bu mezhep, daha önceleri Muhafazakâr Yahudilik içinde yer almıştı.

Zamanla Kaplan'ın fikirleri diğer Yahudi mezheplerini etkilemiştir. Hareketin kurucusuna göre Yahudiler de diğer milletler gibi bir millettir. "Seçilmişlik" gibi bir özelliği yoktur. Tanrı Yahudileri değil, Yahudiler Tanrı'yı seçmişlerdir. Yeniden Yapılanmacılar yeniden dirilmeyi ve ahireti reddederler. Onlara göre Tevrat, Tanrı vahyi değildir. İsrâiloğulları'nın tarih boyunca meydana getirdikleri bir eserdir. Mesihçilik diye bir kavram yoktur. Sinagoglarda kadın-erkek yan yana ibadet edebilir. Yeniden Yapılanmacılara göre kadınlar da haham olabilir.

## Kaynakça
Küçük martı

**Küçük martı** (*Larus minutus*), martıgiller (Laridae) familyasından en küçük martı türü.

## Özellikleri
Hareketleri ve boyutları açısından daha ziyade sumruya benzer. Küçük ve ince olan gagası sumruların gagalarından kısadır, bacakları kısa, kanatları ise sumrulardan biraz daha geniştir ve erişkinin kanat uçları küttür. Üst tarafı açık gri, gövdesi ve kuyruğu beyazdır. Kanat üstü gri, kanat altı siyahımsıdır ve hem kanat üstü, hem kanat altının kenarları beyazdır. Yazın erişkinin başlığı ve gagası siyahtır, beyaz göz kapakları yoktur, bacakları ise kırmızıdır. Kışın beyaz başı, koyu renk küçük tepesi, koyu kulak lekesi ve açık renk bacakları vardır.

Ergeninin kanat ucu değişken derecede siyahtır. Gencinin başı ve boynu koyu, sırtı koyu ve siyah-kahverengi çizgilidir. Sonbaharda sırtındaki koyuluk kaybolur (kara ayaklı martıdakinden daha geniş olan ensesindeki koyuluk ve kara ayaklı martıda hiç olmayan koyu kuyruk sokumu başlangıçta korunur); kanat üstünde siyah zig zag vardır. Bir yaşındakinin lekeli başlığı vardır; kanatların üzerindeki koyu renk zig zag solar, iç kanadı ise diyagonal olarak son bulur. Sesi kesik, sert ve genizden gelen bir ‘kek'tir.

## Ötüşü

## Dış bağlantılar
* http://med.ege.edu.tr/~capaci/
Muhafazakâr Yahudilik

**Muhafazakâr Yahudilik,** 19. yüzyılın ortalarında, Almanya Yahudileri arasında ortaya çıkmıştır. *Konservatif Yahudilik* olarak da bilinir. Muhafazakâr Yahudiliğin temsilcileri Isaac Bermays (1791-1849) ile Zacharia Franklen (1801-1871)'dir. Geleneklere bağlılıkta taviz verememe ve laikliğe karşı olan Muhafazakâr Yahudilik daha sonraki yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde de sempatizan bulmuştur.

## Kaynakça
Menora

**Menora** şu anlamlara gelebilir:
*Şamdan:
**Menora (Tapınak)
**Menora (Hanuka)
*Nesset Menora
*Kafar HaOranim
Yahudi bayramları

**Yahudi bayramları**, **Yahudi festivalleri** veya **Yamim Tovim** (, anlamı "güzel günler"; tekil **Yom Tov**), İbrani takvimi içerisindeki günlerde Yahudiler tarafından kutlanan bayramların bütünü. Dinî, kültürel ve ulusal kaynakların unsurları içerirler: Tanah'taki *[[Mitsvah|Mitsva]]*, hahamlar, Yahudi ve İsrail tarihi.

Yahudi bayramları, İbrani takviminde her yıl aynı tarihlerde gerçekleşir; ancak tarihler Miladi takvime göre farklılık gösterir. Bunun nedeni, İbrani takviminin bir hem Güneş'in, hem de Ay'ın döngülerini temel olarak alan bir Ay-Güneş takvimi, Gregoryen takvimininse bir Güneş takvimi olmasıdır.

## Genel kavramlar
### Toplanmalar
Bayram toplanmalarını belirtmek için çok yaygın olarak belirli terimler kullanılmaktadır.
*İbranice terim olan *Yom Tov* () anlam olarak bazen "güzel günler" yerine "bayram günü" olarak yansıtılır. Özellikle Şabat'ta yasaklanan tüm faaliyetlerin, yiyecek hazırlama ile ilgili olanlar dışında, yasak olduğu, Kutsal Kitap tarafından zorunlu kılınan altı bayram tarihine atıfta bulunur. Bunlar arasında Fısıh'ın birinci ve yedinci günleri, Şavuot'un ilk günü, Roş Aşana'nın ilk iki günü, Sukot'un ilk günü ve Şemini Atzeret'in ilk günü yer alır.

## İlgili filmler
* Esther (1948)
* Esther with The King (1960)
* The Thirteenth Day: The Story of Esther (1979) 
* Esther (1986)
* Esther (TV, 1999) (
* One Night With The King (2006) (''Trailer'')

## Kaynakça
Yahudi ayin sistemi

Yahudilikte günde üç vakit dua etme mecburiyeti vardır. Bunlar sabah (şahrit), öğlen (minha) ve akşam (arvit) dualarıdır. Hafta arası ve hafta sonları için okunan bu dualar sidur adı verilen yaklaşık 500 sayfalık bir dua kitabında bulunur. Kitabın yarısı yaklaşık 300 sayfa olmak üzere sabah, öğlen ve akşam üç defada okunur. Geri kalan 200 sayfa ise cumartesi günleri okunur.

Bayramlar için düzenlenmiş sidurlara mahzor adı verilir. Bahzorlar da sidurlar gibi tertip edilmiş olup bayramlarla ilgili bölümleri içerir. Bu sebeple Yahudi dinî tören kitapları:

# Hafta içi ve cumartesi
# Şaloş Regalim
# Yom Kipur
# Roşaşana
# Dört Oruç Günü

olmak üzere beş tanedir. Bunlara ilaveten Zebur'un bulunduğu Teilim ve Tevrat'ın bölümlerini içeren Peraşa Kitabı ile sayı 7 olarak ifade edilebilir. En son olarak Purim gününde okunan ve deri rulo şeklindeki Megillat Ester ile bu sayı 8 olur. Her bayramda sinagogda hazan o bayramın kitabından okurken cemaat de elindeki kitaptan takip eder. Dualar İbranice, Aramice, Ladino ve Türkçe dillerinde gerçekleşmekte olup ağırlıklı dil İbranicedir.
Musevi Ayinleri

Musevilikte günde üç vakit ibadet etme mecburiyeti vardır bunların her birine İbranicede Tefila adı verilir. Üç tefila vardır bunlar: sabah (şahrit), Öğlen (minha) ve akşam (arvit) bölümleridir hafta arası ve hafta sonları için okunan bu bölümler Sidur adı verilen ve yaklaşık 500 sayfa olan bir kitapta bulunur. Bu kitapta okunması gereken dualar sırayla yazılmıştır.

Cumartesi günleri'in bitiminde ve Bayramlar'ın bitiminde ayrı bir bölüm daha okunur ki buna Avdala adı verilir.
Scud

**Scud**, sıvı yakıtlı bir balistik füzedir. Bu füzeler Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği tarafından yapılmıştır.

## Kullanımı
Uzun menzilli ve çok büyük bir patlama gücüne sahip bu füzelere şu an eski Sovyet cumhuriyetleri bazı Orta Doğu ülkeleri ve Uzak Doğu'daki komünist ülkelerin birçoğu sahiptir. Menzili 130 ile 1500 kilometre arasında değişen Scud füzeleri nükleer, biyolojik ve kimyasal olarak 3 farklı savaş başlığı taşıyabilecek biçimde tasarlanmıştır.

İran-Irak Savaşı sırasında Saddam Hüseyin tarafından İran'da bulunan petrol rafinerilerini yok etmek için kullanıldı. Aynı zamanda bu füzeler Saddam Hüseyin tarafından Körfez Savaşı'nda İsrail'e karşı kullanılmışsa da psikolojik tesir dışında etkili olmamıştır. İsrail ise bu füzelere Patriot'larla karşılık vermiş; fakat Scud'ları düşürmede pek bir başarı elde edememiştir.

Azerbaycan işgal altındaki Dağlık Karabağ topraklarının kurtarılması mücadelesi verirken, Ermenistan ordusu tarafından Gence ve Mingeçevir sivil yerleşim kentlerine kullanıldı. Saldırıda 13 sivil öldü.

## Özellikleri
 

## Galeri

Resim:Scud Launcher.jpg
Resim:Rakieta_wz8K-14_SCUD_RB.jpg|Scud-B
Resim:Scud remnant.jpg|1991 Körfez savaşında Tel Aviv'e düşen Scud füzesinin enkazı


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* GlobalSecurity.org: R-11 / SS-1b SCUD
* The Scud Missile Syndrome
Gorgonlar

**Gorgonlar** (Grekçe: Γοργώνες) Yunan mitolojisinde keskin dişli, saç yerine başlarında canlı yılanlar olan, dişi canavarlardır. Medusa, gözlerine bakanı taşa çevirir. Ama kız kardeşleri Euryale ve Stheno bunu yapamamaktadır. Ayrıca Medusa içlerinde ölümlü olan tek kişidir.

## Köken

*Gorgon* kelimesi Yunancada “korkunç, berbat” anlamındaki γοργός (*gorgós*) kelimesine dayanır. Yunan mitolojisinde gorgonlar; "korkunç", dişi canavarlardır; deniz Tanrısı, Phorcys ve Ceto'nun kızlarıdır. Sivri köpek dişleri ve saçları yerine de zehirli yılanları vardır. Bazı kaynaklar Gorgonların altın kanatlara ve pirinç pençelere sahip olduğunu da söyler. Tüm özellikleri içinde onların en bilinen ve eşsiz özelliği ise Medusa'nın suratına bakmanın o kişiyi taşa çevireceğidir.

Gorgonlar üç kız kardeştirler. Bunlar Medusa, Euryale ve Stheno'dur. Eski Yunan vazo ressamları Medusa ve kardeşlerini canavar formunda doğmuş korkunç yaratıklar olarak resmetmiş olsalar da beşinci yüzyıldan itibaren heykeltıraşlar ve ressamlar tarafından güzel ve korkutucu olarak tasvir edilmeye başlandı.

## Kaynakça

* Oxford İngilizce Sözlük 2e, 2003, *Gorgon*
Alet

**Alet**, belirli bir işi yapmak için özel olarak üretilmiş, iş sürecinde kullanılan ancak tüketilmeyen nesnedir.

Genellikle el işi yapmakta kullanılan fiziksel nesneler (örneğin çekiç, orak, saban, tırpan vb.) için kullanılmakla birlikte, bir sanatı uygulamakta kullanılan nesneler (örneğin müzik aletleri) ya da bir makine ya da makineyi oluşturan parçaların her biri (örneğin otomobil, tekerlek) de alet sayılır. Alet genellikle fiziksel bir nesne olmakla birlikte, yazılım gibi ürünleri gerçekleştirmek için kullanılmak üzere üretilmiş yardımcı yordamlar ya da yazılımlar (örneğin düzenleme, çizim, test araçları) da alet ya da araç olarak adlandırılır.

## Tarihçe

Antropologlar alet kullanımının insanın evriminde çok önemli bir aşama olduğu görüşündedir. İnsanın atalarının ilk taş aletleri üretmesi Taş Devrinin başlangıcı sayılır. Bilinen en eski çekirdek aletler Etiyopya'daki (Olduvai) 2,6 milyon yaşlı çökellerde bulunmuştur.

## İşlevler ve sınıflama
Temel işlevlerine göre aletler şöyle sınıflandırılabilir:

* Kesici aletler, örneğin çok çeşitli türlerde bıçak ve makaslar, testere, tırpan ya da orak, ince bir kenar boyunca kesici kuvvet uygulamaya yarar. Kural olarak, kesici aletin kestiği malzemeden daha sert olması istenir. Ama en sert aletlerin bile belli bir süre kullanımdan sonra aşınan ve yıpranan ağızlarının bilenmesi gerekebilir.
* Çeşitli nesneleri yerinden oynatmakta kullanılan aletler. Çeşitli levye ve kaldıraçlar kullanıcısına daha az güçle daha büyük iş yapmayı sağlayan mekanik bir avantaj sunar. Kuvvetin etkisini daha küçük bir alanda artıran aletler, örneğin çekiç bir çiviyi çakarken başına, balyoz bir duvarı yıkarken malzemeye, kamçı bir atı yürütürken derisine, kuvveti yoğunlaştırır. Tornavida gibi aletlerde kuvvet daireseldir ve tork olarak adlandırılır. Dolma kalem gibi yazı aletleri mürekkebi kağıda aktarır. Kerpeten, pense, somun ya da boru anahtarı gibi aletler nesneleri kavrayıp döndürebilir. Ayrıca kamyon, roket ve uçaklar daha büyük nesneleri taşıyabilir.
* Çakmak ve pürmüz gibi aletler ısı ya da kıvılcım oluşturmakta kulanılır.
* Cetvel, gözlük, saat, mikroskop, gibi aletler ölçüm ve inceleme için kullanılır.
* Kalıp, mala gibi aletler şekil vermekte kullanılır.
* Kaynak makinesi, perçin ya da çivi tabancası, bağlayıcı işlemlerde kullanılır.
* Bilgisayar, IDE, kelime işlemci gibi aygıt ve araçlar bilgi işlemekte kullanılır.

Çalar saat gibi bazı aletler yukarıdaki işlevlerden birden fazlasını birleştirebilir.

İş eldiveni, koruma gözlüğü, kulaklık ve can yeleği gibi bazı donanım ve giysiler genel alet tanımının kapsamına girerler ve doğrudan iş yapmasalar da çoğu durumda işin tamamlanabilmesi için zorunludurlar.

## Hayvanlarda alet kullanımı

Felsefeciler önceleri sadece insanların alet kullanabildiklerini düşünüyorlardı ve "İnsan alet yapan/kullanan hayvandır" sözü hâlen de çok yaygındır. Ancak sonradan pek çok hayvanın da (şempanze, bonobo, orangutan, kapuçin gibi primatlar; bazı kuşlar, ahtopotlar...) işlerini görecek aletlerden faydalanabildiği gözlenmiştir.

## Ayrıca bakınız
*Teknoloji 
*Ergonomi

## Kaynakça
Meriç (anlam ayrımı)

**Meriç** ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:

## Coğrafya
* Meriç, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sınırın bir kısmını çizen nehir
* Meriç, Edirne, Edirne'nin bir ilçesi
* Meriç, Hasköy, Bulgaristan'da Hasköy'ün bir belediyesi
* Evros ya da Meriç, Yunanistan'da bir il

## Kişiler
* Nezihe Meriç (1925 - 2009), Türk yazar
* Hüseyin Cemil Meriç (1916 - 1987), Türk yazar, filozof ve mütercim
Tardiye

Divan edebiyatında beş dizelik bentlerden oluşan musammat türüdür. Aruzun "Mef'ûlü, Mefâilün, Feûlün" vezniyle yazılır. Muhammesten ayrılan yanı, ilk bend dâhil, beşinci dizelerin kendi arasında uyaklı olmasıdır. Şeyh Galip sıkça kullanmıştır.

## Örnek

Hoş geldin eyâ berîd-i cânân
Bahşet bana bir nüvîd-i cânân
Cân ola fedâ-yı iyd-i cânân
Bî-sûd ola mı ümîd-i cânân
Yârin bize bir selâmı yok mu

Ey Hızr-ı fütâdegân söyle
Bu sırrı idüp iyân söyle
Ol sen bana tercemân söyle
Ketm etme yegân yegân söyle
Gâm defterinin tamâmı yok mu

Yâ Rabb ne intizârdır bu
Geçmez nice rûzgârdır bu
Hep gussa vü hârhârdır bu
Duysam ki ne şîve-kârdır bu
Vuslat gibi bir merâmı yok mu

Çıkdım ser-i dâra hemçü Mansûr
Âvâzım ezân-ı nefha-i sûr
Gal kıldı gülûmu şâh-ı mansûr
Oldum sipeh-i belâya mahsûr
Ol pâdişehin peyâmı yok mu

Kâm aldı bu çerhden gedâlar
Ferdâlara kaldı âşinalar
Durmaz mı o ahdler vefâlar
Geçmez mi bu etdiğim duâlar
Hâl-i dilin intizâmı yok mu

Dil hayret-i gâmla lâl kaldı
Gaalib gibi bî-mecâl kaldı
Gönderdiğim arz-ı hâl kaldı
El'ân bir ihtimâl kaldı
İnsâfın o yerde nâmı yok mu

Şeyh Galib
Yeşilyurt, Araklı

**Yeşilyurt**, Trabzon ilinin Araklı ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Yerleşim bilinen en eski ismi "Hoyran"'dır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla Hoyran adıyla Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Hoyran olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Tekneciler olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren bu adla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.

30 Aralık 1993 tarihinde Tekneciler köyü, "Yeşilyurt" adı altında belediye statüsü alarak belde olmuştur. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle olmuştur.

Yeşilyurt Mahallesinde, 1916 Rus işgalinde hayatını kaybeden 1 subay, 2 astsubay ve 86 erbaş ve er anısına 1150 rakımlı İstiklal Tepesi'nde bir anıt yapılmıştır.

## Coğrafi konumu
Yeşilyurt, Trabzon'a 50&nbsp;km, Araklı ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yeşilyurt Belde Belediyesi Resmi İnternet Sitesi
* Yerelnet
*
Saarbrücken

**Saarbrücken** (Lüksemburgca: Saarbrécken; Fransızca: *Sarrebruck*), Almanya'nın batısında, Saarland eyaletinin başkentidir. Aynı zamanda Stadtverband Saarbrücken (Saarbrücken İli)´in merkezidir. Yüzölçümü 167,07&nbsp;km²'yi bulan Saarbrücken'in 31 Mart 2006 itibarıyla nüfusu 178.412 olarak tespit edilmiştir. Km² başına 1.068 kişi düşmektedir.

## Coğrafi konum

Fransa-Almanya sınırının hemen yanında konumlanması dolayısıyla Fransa'nın "Sarreguemines" şehri ile bileşiktir. Saarbrücken ile Fransa'da bulunan eski sınır kapısı Forbach arası şehirleşmiş bir büyük metropol konumundadır ve bu "Saarbrücken-Forbach" metropol bölgesinin nüfusu 700.000 yakınlarındadır.

Saarbrücken  Berlin'den 728&nbsp;km, Köln'den 258&nbsp;km, Frankfurt'tan 184&nbsp;km Mannheimdan 134&nbsp;km uzaktadır. Diğer Avrupa ülkelerindeki şehirlerden Brüksel'e 308&nbsp;km, Lüksemburg'a 99&nbsp;km, Paris'e 392&nbsp;km ve Strazburga 119&nbsp;km uzakta bulunmaktadır. Saarbrücke Paris-Frankfurt TGV/ICE Hızlı tren hattı üzerindedir. ICE trenleri ile seyahat Frankfurt'a 2 saat ve Paris'e 1 saat 40 dakika almaktadır. Ayrıca Almanya'nın  ve Fransa'nın diğer şehirleri ile bölgesel tren demiryolu bağlantıları da bulunmaktadır. Saarbrücken şehri Avrupa otoyollarının da bir kavşak noktasıdır. Almanya otoyollarından A1 ile Köln'e ve A6 ile Mannheim ve Lüksemburg'a bağlı olup Fransa otoyollarından Paris'e giden A4 ve A320 Saarbrücken'den geçmektedir.

## Eğitim
Kentte Saarland Teknik ve Ekonomi Yüksekokulu ve Saarland Üniversitesi yükseköğrenim hizmeti vermektedir. Saarland Üniversitesi'nin tıp bölümü (Homburg'da) dışında kalan diğer bölümleri Saarbrücken'daki yerleşkesinde bulunmaktadır.

## Kardeş şehirler

Saarbrücken şehrinin şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:

* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


Dosya:Saarbruecken-Ludwigskirche.jpg| Ludwigskirche
Dosya:Saarbrucken saar 0126.jpg|*Wilhelm-Heinrich-Brucke*
Dosya:Saarbruecken-alte-brucke2.jpg| *Alte Brucke* 
Dosya:SaarbrückenStJohann1.jpg|St. John Basılıca
Dosya:Saarbruecken-StaatsTheater.jpg|*Staatstheater* tiyatrosu
Dosya:Saarbrücken Halberg Mithrashöhle.JPG|Mithras tapınağı
Dosya:Saarbahn johanniskirche.jpg|*Saarbahn* tramvayı
Dosya:Saarbruecken-campus.jpg|Kampüs-Saarland Üniversitesi
Dosya:DFKI 2.JPG| *Deutsches Forschungszentrum für Kunstliche İntelligenz* (DFKİ), German Research Center for Artificial Intelligence
Dosya:SCN Air Berlin1.JPG|Saarbrücken Havaalanı



## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Saarland Üniversitesi
* Saarland Teknik ve Ekonomi Yüksekokulu

## Dış bağlantılar

* Saarbrücken Belediyesi