Reichstag (Nazi Almanyası)

**Reichstag** ("Reich Diyet meclisi"), resmî olarak **Büyük Alman Reichstag'ı** (*Großdeutscher Reichstag*) 1938 sonrası, 1933'ten 1945'e kadar Nazi Almanyası'nın ulusal parlamentosuydu. Nazilerin iktidarı ele geçirmesinin ve 1933 Yetkilendirme Yasası'nın yürürlüğe girmesinin ardından, Adolf Hitler'in diktatörlüğünün eylemlerini-kararlarını onaylayan ve Hitler'in konuşmalarını dinleyen bir forum işlevi gördü. Bu zaman içinde Reichstag, sonuncusu 26 Nisan 1942'de olmak üzere yalnızca 20 kez toplandı. Bu dönem boyunca Reichstag Başkanı Hermann Göring'di.

Bu dönemde Reichstag'daki, oturumlar sırasında sık sık millî marşın söylenmesi nedeniyle Alman halkı tarafından alaycı bir şekilde " *teuerste Gesangsverein Deutschlands* " (Almanya'nın en pahalı şarkı kulübü) olarak anılıyordu. II. Dünya Savaşı sırasında ɡenel seçimlerin yapılmasını önlemek isteyen Hitler, 1943'te mevcut Reichstag'ın (1938 sonlarında 1939-1943 yılları arasında görev yapmak üzere seçilmişti) görev süresini, 30 Ocak 1947'de sona erecek şekilde (sekiz yıllık özel bir dönem olarak) uzattı.

## Arka plan
1920–1923'te ve 1930'dan itibaren, Weimar Cumhuriyeti'nin demokratik olarak seçilmiş *[[Reichstag (Weimar Cumhuriyeti)|Reichstag'ı]]* sıklıkla iki yasal araçla engellendi:

* Weimar Anayasası'nın 48. maddesinde Olağanüstü Hal KHK'sı ile Almanya Cumhurbaşkanı'na tanınan özel yetkilerin kullanılması
* Özellikle 1919-1923'te ve ardından nihayet 1933'te etkinleştirici yasaların kullanımı

Eski uygulama 1930'dan sonra giderek daha yaygın hale geldi. Reichstag'ın karmaşık orantılı temsil sistemi nedeniyle, bir hükûmetin istikrarlı bir çoğunluğa sahip olması son derece zordu. Sık sık bir Şansölye görevden alındığında, halefinin çoğunluk sağlayabileceği garanti edilemezdi. Sonuç olarak Şansölyeler, yalnızca hükûmetin olağan işlerini yürütmek için 48. Maddeyi kullanmak zorunda kaldılar.

27 Şubat 1933'teki Reichstag yangınının ardından Hitler, Başkan Paul von Hindenburg'u anayasada yer alan medeni hakların çoğunu askıya alan Halkı ve Devleti Koruma Kararnamesi çıkarmaya ikna etti. Mart ayındaki seçimlerde Naziler çoğunluğu sağlayamayınca Hitler, Reichstag'da çoğunluğa komuta edebilmesi için koalisyon ortağı Alman Ulusal Halk Partisi'ne (DNVP) güvenmek zorunda kaldı.

Yeni Reichstag'ın ilk oturumunda Hitler, hükümetin dört yıllık bir süre boyunca kendi yetkisiyle yasalar çıkarmasına izin veren 1933 Yetki Yasası'nı sundu. Bazı istisnalar (ki bunlar pratikte göz ardı ediliyordu) dışında, bu yasalar anayasa maddelerinden farklı olabiliyordu. Resmî olarak yalnızca Hükûmet bir bütün olarak yasalar çıkarabilirdi, ancak Hitler bu hakkı fiilen kendi başına kullanıyordu.

Naziler , Almanya Komünist Partisi'nden (KPD) tüm milletvekillerini ve Sosyal Demokrat Parti'den (SPD) birkaç milletvekilini tutuklamak için Reichstag Yangın Kararnamesi hükümlerini kullandı. Diğer birkaç SPD milletvekili de tehlikeyi görüp sürgüne kaçtı. Sonuç olarak, Yetki Yasası 94'e karşı 444 oyla kabul edildi ve yalnızca SPD karşı oy kullandı.
Ancak oturum o kadar korkutucu bir atmosferde gerçekleşti ki, 81 KPD milletvekili ve 120 SPD milletvekili orada bulunsa bile, Yetki Yasası gerekli olan üçte iki çoğunluktan daha fazla oy alarak kabul edilmiş olurdu.

Yaz bitmeden, diğer tüm partiler ya yasaklanmış ya da kapatılmaya zorlanmıştı (hatta bazıları Nazilere katılmaya bile zorlanmıştı) ve Nazi Partisi, Almanya'da yasal olarak izin verilen tek partiydi; Almanya, Yetki Yasası'nın kabul edilmesiyle neredeyse tek partili bir devlet haline gelmişti. Muhalefet partilerinin "Parti Kuruluşuna Karşı Kanun" (14 Temmuz 1933) ile resmen yasaklanmasıyla, Reichstag'ın olağanüstü hal tedbirlerinin iptalini talep etmesine olanak tanıyan 48. Madde hükmü fiilen geçersiz kılındı.

12 Kasım 1933 parlamento seçimlerinde, seçmenlere Nazi Partisi'nden gizli olmayan koşullar altında tek bir liste sunuldu. Liste oyların %92,1'ini aldı. Hitler'in diktatörlüğüne yasal yaptırım görüntüsü vermek için gösterdiği büyük özenin bir göstergesi olarak, Yetki Yasası daha sonra Reichstag tarafından 1937 ve 1941'de yenilendi.

Reichstag, 1933 ile 1939 arasında yalnızca 12 kez toplandı ve yalnızca dört yasa çıkardı - 1934 tarihli " Reich'ın Yeniden İnşası Yasası " (Almanya'yı oldukça merkezi bir devlet haline getirdi) ve 1935 tarihli üç "Nürnberg Yasası" Hepsi oybirliğiyle geçti Savaşın başlamasından sonra yalnızca sekiz kez toplanıldı. 30 Ocak 1939'da, Kristallnacht'ın ve yükselen uluslararası gerilimin ardından, Adolf Hitler "Avrupa'daki Yahudi ırkının yok olmasına" yol açacağını ilan eden bir savaşın çıkacağına dair konuşma yaptı. 1 Eylül 1939'da Hitler, Reichstag'a hitaben Polonya'nın işgalini ve II. Dünya Savaşı'nın başladığını duyurdu.

## Bina
Orijinal Reichstag binası (*Reichstagsgebäude*) Reichstag yangınından sonra kullanılamaz hale geldi, bu nedenle Kroll Opera Binası bir yasama meclisine dönüştürüldü ve Üçüncü Reich sırasında tüm parlamento oturumlarına ev sahipliği yaptı. Hem Reichstag binasına bakan elverişli konumu hem de oturma kapasitesi nedeniyle seçildi. Kroll Opera Binası, 12 Kasım 1943'te Müttefiklerin bombalanmasıyla harap oldu. Daha sonra 1945'te Berlin Savaşı'nda tamamen yok edildi.

## Nazi Almanya'sında seçimler ve halk oylaması

Mart 1933'teki federal seçim, 2. Dünya Savaşı'ndan önce tüm Almanya'yı kapsayan ve demokratik olan son seçimdi. O tarihten itibaren, seçimler hâlâ yapılırken, seçmenlere Naziler ve partinin "misafirlerinden" oluşan tek bir liste sunuldu.
Ancak bu "misafirler" her durumda Hitler'i tam olarak desteklediler. Bu dönemdeki seçimler gizli değildi; seçmenler genellikle oy kullanmamaları veya "hayır" oyu vermeye cesaret etmeleri durumunda ağır misillemelerle tehdit ediliyorlardı. Bu koşullar altında, Nazi listesi her seferinde oyların yüzde 90'ından fazlasını aldı.

1935'te Nürnberg Yasalarının yürürlüğe girmesine kadar, Yahudiler, Polonyalılar ve diğer etnik azınlıklar hala sözde vatandaşlık haklarına sahipti. Naziler azınlıkları kendilerine karşı oy kullanmaya teşvik ettiler, böylece propagandaları, büyük azınlık nüfusa sahip olduğu bilinen bölgelerdeki nispeten olumsuz sonuçları Reich'a sadakatsizliğin kanıtı olarak gösterebileceklerdi. Nürnberg Yasalarının yürürlüğe girmesinin ardından, Yahudiler ve diğer etnik azınlıklar seçim sürecinin tamamen dışında bırakıldı ve kaydedilen olumsuz ve geçersiz oy sayısı önemli ölçüde azaldı; 1934'te yapılan referandumda beş milyondan fazla olan oy, 1936'da yapılan oylamada neredeyse yarım milyona düştü.

Bu dönemde yapılan üç seçimden sadece ilki bağımsız olarak yapıldı. Diğer ikisi özel referandumlarla birlikte yapıldı. Bunların en ünlüsü, 1938'de Avusturya ile Anschluss'ta yapılan halk oylamasıydı. Bu oy resmi olarak % 99,7 "evet" oyu çıktı. Anschluss'un ardından Reichstag, *Großdeutsche Reichstag* (Büyük Alman Reich Meclisi olarak da bilinir) oldu.

1933 tarihli Weimar Cumhuriyeti seçim yasası hükümlerine göre, her 60.000 oyluk blok için bir sandalye verildi. Seçmen katılımının çok yüksek olması, Reich'a yeni bölgeler eklenmesi ve son olarak oy kullanma yaşının düşürülmesi (Nürnberg Yasaları sonucunda seçmen sayısının azalmasını önlemek için 1936 seçimlerinden önce alınan telafi edici bir önlem) nedeniyle Reichstag önemli ölçüde büyüdü. Son olarak 855 milletvekili vardı.

* 5 Mart 1933: İktidarın ele geçirilmesinin hemen ardından yapılan genel parlamento seçimleri. Planlanan seçim tarihinden altı gün önce, Alman parlamento binası Reichstag yangınında yandı. Muhalefet partilerinin seçim kampanyaları engellendi. Nazi Partisi, parlamento seçim bölgesindeki 35 doğrudan sandalyenin 33'ünü ve toplam oyların %43,9'unu kazandı. DNVP oyların %8'ini alarak küçük bir sandalye sayısına sahip oldu.
* 12 Kasım 1933: Parlamento seçimleri ve Almanya'nın Milletler Cemiyeti'nden çekilmesine ilişkin referandum. Tüm Reichstag delegeleri artık Nazi Partisi üyesi veya sempatizanı. Resmi sonuçlara göre seçmenlerin %92'si referandum teklifini onayladı.
* 19 Ağustos 1934: Paul von Hindenburg'un ölümünün ardından, Adolf Hitler'in cumhurbaşkanlığı yetkilerini devralmasının geriye dönük olarak onaylanması için yapılan özel halk oylaması. Seçmenlerin %88,1'i evet oyu kullandı.
* 29 Mart 1936: Rheinland'ın Yeniden Askerileştirilmesini geriye dönük olarak onaylayan genel parlamento seçimleri ve referandum. Seçim ve Rheinland işgali tek bir soruda birleştirildi.
* 10 Nisan 1938: Avusturya Anschluss'un ilhakını geriye dönük olarak onaylayan genel parlamento seçimleri ve referandum. 1939'dan itibaren dört yıllık bir süre için görev yapmak üzere seçilen kurul, son olarak 1942'nin başlarında toplandı.
* 4 Aralık 1938: Yeni alınan Sudetenland bölgesi için ara parlamento seçimi. Daha önceki olaylarda olduğu gibi, Naziler kendi yönetimleri altındaki bu son seçimde tüm sandalyeleri kazandı.

## Son toplantı
Reichstag, 26 Nisan 1942'de Kroll Opera Binası'nda son kez toplandı. Oybirliğiyle, Hitler'i "Alman Halkının Yüce Yargıcı" ilan eden ve ona yargı ve idareyi her konuda resmen geçersiz kılma yetkisi veren bir kararname çıkardı. Reichstag üyelerinin ayrıcalıklarının son kalıntıları da kaldırıldı ve Führer, her Alman vatandaşı üzerinde yaşam ve ölüm yetkisine sahip olarak, fiilen nihai karar verici oldu. Uygulamada bu, 1933'ten beri yürürlükte olan bir durumu meşrulaştırdı. Bu, her bakımdan Yetki Yasası'nın hükümlerini süresiz olarak uzattı.

Mevcut Reichstag'ın görev süresinin dolmasına beş gün kala, 25 Ocak 1943'te yeni meclisin göreve başlaması 30 Ocak 1947'ye ertelendi.
Bunun nedeni, savaş devam ederken seçim yapılmasını önlemekti. Almanya'nın savaştaki yenilgisi nedeniyle, 1938 seçimleri Alman Reichstag'ı için son seçim oldu. 1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesine kadar yapılan ilk seçimlere kadar tüm Almanya'yı kapsayan son seçimler olmuştur.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Reichstag (Alman İmparatorluğu)
* Weimar Ulusal Meclisi
* Reichstag (Weimar Cumhuriyeti)
* Volkskammer
* Federal Meclis

## Dış bağlantılar
* 
* 
*