Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası

**Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası**, Sivas'ın Divriği ilçesinde bulunan tarihi cami ve hastanedir. UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Cami 1228–29 yıllarında Mengücekli beyi Ahmed Şah tarafından; Dârüşşifa ise aynı tarihte, Ahmed Şah'ın eşi ve Erzincan beyi Fahreddin Behramşah'ın kızı olan Turan Melek tarafından Ahlatlı Muğis oğlu Hürrem Şah adlı bir mimara yaptırılmıştır. Darüşşifa caminin güney duvarına dayanmıştır. Orta bölümü bir ışıklık kubbesi ile örtülmüştür, giriş ile birlikte dört eyvandan oluşur. Darüşşifanın kuzeydoğu köşesinde türbe yer alır. Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası 1985 yılında Dünya Mirası listesine alınarak Türkiye'den listeye giren ilk mimari yapı olmuştur. Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası 2024 yılında Türkiye'nin 50. milli parkı olarak ilan edilen Divriği Milli Parkı içinde yer almaktadır.

## Mimari
Harim mihraba dik beş sahından oluşur. Orta sahın diğerlerinden geniştir. Burada yer alan dilimli mihrap önü kubbesi dıştan kümbete benzeyen piramit bir örtü ile örtülmüş ve dışarıdan da camiye hakim bir hale getirilmiştir. Orta sahında bir ışıklık yer alır. Işıklık kubbesine geçişte yelpaze biçimli Türk üçgenleri kullanılmıştır. Camide sahınların hepsi birbirinden farklı yıldız tonozlarla örtülmüştür. Bu camide hem Selçukluların avlulu plan tipi, hem de Emevi plan tipini bir arada görmek mümkündür.

Plan tipi ve süsleme olarak benzeri olmayan bir eserdir. Aralarında üslup birliği olmayan üç portalin süslemeleri birbirinden farklıdır. İki başlı kartal motifini de içeren süslemeler son derece taşkın ve barok karakterlidir. Batı portalinde Alaaddin Keykubad’ın arması olan çift başlı kartal ile Ahmet Şahın arması doğan motifi bulunur.

Bugün kirişleme izleri kalmış olan ahşap hünkar mahfili Anadolu’daki en erken örneklerden biridir. Abanoz ağacından minber, kabartma sülus yazı kuşakları ve yıldız motifleri büyük bir özenle yapılmıştır. Yapının taşkın barok karakterli ve iri palmetlerle bezeli mihrabı da önemli bölümlerindendir. Caminin doğu cephesindeki pencerenin (özgününde bey mahfili kapısının) üzerinde Ahlatlı nakkaş Ahmed, minberde Tiflisli İbrahim oğlu Ahmed ve hattat Mehmed, caminin güney duvarındaki âyet şeridi üzerinde Mehmed oğlu Ahmed’in adları yazılıdır. Divriği Ulu Cami ve Dârüşşifası, Selçuklu dönemi içinde küçük sayılabilecek yapı topluluklarından biri olmasına karşın, altı sanatçısı ile dikkat çekicidir. Bu bağlamda yapı topluluğu, Selçukluların yanı sıra Mengücekli çevresinde de ekip çalışmasının ve toplam kalite anlayışının varlığını gösteren önemli bir örnektir.

## Kapıda beliren insan silüeti

Caminin giriş kapısına ikindi güneşi düştüğü zaman gölgelerden oluşmuş, ayakta duran, yandan bir erkek silüeti belirir. Bu silüetin önünde dikdörtgene benzer bir gölge daha vardır. Bu gölgelerin Kur'an okuyan ve namaz kılan bir adam olduğuna inanılır.

Evliya Çelebi bu eser için şöyle demiştir: "*Üstad, mermer bu camiye öyle emek sarf edip, kapı ve duvarları öyle nakış bukalemun eylemiş ki, methinde diller kısır, kalem kırıktır.*"

## Havuz
Darüşşifa'nın merkezindeki havuzdan taşan fazla su, havuzun etrafındaki kare planlı kanaldan havuzun etrafını dolaşıp, daire çizerek yapıdan tahliye edilir.

## Restorasyon
Yazıtlara göre, kompleks 15. ve 19. yüzyıllar arasında birçok kez önemli ölçüde restore edilmiştir. 20. Yüzyılda maddi bozulma ve yapısal sorunlara karşı koymak için daha fazla restorasyon çalışması yapıldı.2010 yılında başka bir büyük restorasyon sürecine karar verildi. Birkaç yıllık hazırlığın ardından ilk ihalenin yapıldığı 2015 yılında restorasyon çalışmaları başladı.Proje durdu ve ardından 2017'de yeniden başladı, ancak sürecin birçok aşaması o zamana kadar tamamlanmış olsa da, mali nedenlerle 2019'da tekrar durdu. 2021'de yeni bir ihale yapıldı ve Şubat 2022'de restorasyon sürecinin son aşamalarında çalışmalara devam edildi. Restorasyonu tamamlanarak 6 Mayıs 2024 tarihinde tekrar ziyarete açıldı. Ziyarete açılmasının ardından 2024 yılı sonuna kadar 150 binden fazla ziyaretçi camiyi ziyaret etti.

## Galeri

File:Divrigi,N-P1.jpg|Camii'nin kuzey giriş kapısı
File:Divrigi Mosque north portal DSCF2438 edit.jpg|Kuzey kapısının detayları
File:Divrigi,N-P2.jpg|Kuzey kapısının detayları
File:Divrigi,Moschee-P1.jpg|Camii'nin batı giriş kapısı
File:Divrigi Mosque west portal DSCF3174.jpg||Batı kapısının detayları
File:Divrigi Mosque west portal DSCF2519.jpg|Batı kapısında ki iki başlı kartal motifi
File:Divrigi Mosque east window DSCF2455.jpg|Camii'nin doğu tarafında ki penceresi


File:Divrigi Mosque interior DSCF2585.jpg|Güney'e bakan taraf
File:Divrigi Mosque interior DSCF2740.jpg|Ortasında bulunan aydınlatma
File:Divrigi Mosque interior DSCF2598.jpg|Tavanlardan biri
File:Divrigi Mosque interior DSCF2613.jpg|Başka bir tavan
File:Divrigi Mosque interior DSCF2668.jpg|Mihrap
File:Divrigi Mosque interior DSCF2699.jpg|Yakın çekimde ki mihrap
File:Divrigi Mosque interior DSCF2673.jpg|Mihrabın önünde ki kubbe
File:Minbar of the Divrigi Mosque DSCF2708.jpg|Camii'nin minberi
File:Atatürk Congress and Ethnographic Museum in Sivas - Divrigi woodwork 8178.jpg|Sivas Etnografya Müzesi'nde bulunan camii'ye ait bir parça
File:Atatürk Congress and Ethnographic Museum in Sivas - Divrigi woodwork 8179.jpg|Sivas Etnografya Müzesi'nde bulunan camii'ye ait bir parça
File:Ankara Displays in Ankara Vakıf Eserleri Müzesi Woodwork From the Ulu Camii in Divriği in 2014 07.jpg|Ankara Vakıf Müzesinde bulunan camii'ye ait bir parça



File:Divrigi Hospital portal DSCF3199.jpg|Darüşşifanın giriş kapısı
File:Divrigi Hospital portal DSCF3226.jpg|Kapının yakın çekim hali
File:Divrigi hospital interior DSCF2777.jpg|Darüşşifa'nın giriş holü
File:Divrigi hospital interior DSCF2832.jpg|Ana salonun doğuya bakan tarafı
File:Divrigi hospital interior DSCF2795.jpg|Ana salonun sütunları
File:Divrigi hospital interior DSCF2790.jpg|Salonun ortasında bulunan çeşme
File:Divrigi hospital interior DSCF2867.jpg|Tavanlardan biri
File:Divrigi hospital interior DSCF2854.jpg|Ana salonun batıya bakan tarafı
File:Divrigi hospital (tomb) interior DSCF2811.jpg|Türbe
File:Divrigi hospital (tomb) interior DSCF2815.jpg|Türbenin kubbesi


## Ayrıca bakınız
* Mengücekliler
* Anadolu Selçuklu Sultanları
* Darüşşifa

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Unesco'nun Divriği Ulu Cami hakkındaki sayfası 
* Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası