Tüp bebek

**Tüp bebek** ya da bilimsel ismiyle **in vitro fertilizasyon** (IVF), bir yumurtanın sperm tarafından, vücut dışında (*[[in vitro]]*) suni olarak döllenmesi sürecidir. IVF, kısırlık tedavisinde diğer yardımlı üreme yöntemleri başarısız olduğunda kullanılan önemli bir tedavi yöntemidir. IVF işlemi, bir kadının yumurtlama sürecini izlemek, yumurtayı  yumurtalıklardan almak ve laboratuvar ortamında sperm ile dölleyerek döllenmiş yumurtanın (zigot) daha sonra hastanın rahmine başarılı bir gebelik oluşturulması amacıyla tekrar aktarılması şeklinde özetlenebilir. Bir kadının doğal döngüsünün ovum (yumurta) toplamak için izlenmesine "doğal siklus IVF" denir. İlk başarılı doğan "tüp bebek" olan Louise Brown, 1978 yılında doğmuştur. Louise Brown, doğal siklus IVF sonucu olarak doğmuştur. Fizyolog Robert G. Edwards, 2010 yılında bu tedaviyi geliştirdiği için Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü kazanmıştır.

## Türkiye'de ilk tüp bebek
Türkiye'de ilk tüp bebek merkezi Refik Çapanoğlu ve arkadaşlarının çalışmaları sayesinde&nbsp;Ege Üniversitesinde 23 Haziran 1988 tarihinde açılmıştır. Türkiye'nin ilk tüp bebeği 18 Nisan 1989′da kurulan bu&nbsp;tüp bebek merkezinde dünyaya gözlerini açmıştır.

## Aşamaları
* Yumurtalıkların uyarılması 
* Yumurtaların olgunlaştırılması
* Yumurta toplama (OPU) 
* Fertilizasyon (döllenme)
* Embriyo transferi
* Gebelik testi

## Riskleri
* Çoğul gebelik
* Over torsiyonu
* Enfeksiyon
* Kanama
* Dış gebelik

## IVF uygulanabilecek durumlar
* Kısırlık,
* Tüplerin her ikisinin tıkalı olması,
* Yumurta bozukluğu,
* Menide sperm bulunmaması,
* Spermde kalite bozukluğu,
* İmmunolojik durumlar,
* Servikal faktörler,
* Cerrahi operasyon sonucu tüplerin alınması,
* Sperm veya yumurta sayısında yetersizlik,
* Yumurtalıkta kısırlığa sebep teşkil eden kistlerin varlığı,
* Hormon bozukluğu,
* Sperm hareketliliği problemleri,
* Sperm hücrelerinin şekil bozukluğu,
* Tekrarlanan hamilelik kayıpları,
* 12 ay süreyle düzenli ve korumasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik sağlanamadığında,
* Kadınlarda yaş ilerlemesi söz konusu ise IVF uygulaması yapılabilir.

## IVF uygulamasının mümkün olmadığı durumlar
* Sperm üretimi olmaması,
* Yumurta üretimi fonksiyonunun tamamen yitirilmesi,
* Menopoz,
* Kadınlarda hormon seviye bozuklukları,
* Kadın yaşının ilerlemesi
* Cerrahi operasyonlar sonucu rahmi alınmış kadınlarda tüp bebek tedavisi uygulanamaz.

## Başarı oranı
IVF başarı oranları ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte dünya genelinde yaklaşık başarı oranı %40'tır. Anne adayının yaşı, kilosu ve sağlık durumu gibi etkenler başarıyı etkiler. İlk seferdeki başarısızlık, diğer denemelerde de böyle olacağı anlamını taşımaz. IVF uygulamalarında başarı şansı yüzde 60'ı geçmemekle birlikte birkaç başarısız denemeden sonra da gebeliğin gerçekleştiği görülebilir. Hiçbir sağlık sorunu bulunmayan çiftlerde dahi IVF uygulamalarının başarısız olduğu görülebilir. Aynı çiftlerde sonraki denemelerde gebelik gerçekleşebilir.

## Yapay zeka ve makine öğrenmesi entegrasyonu ile embrio seçimi
Yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojileri, embriyo seçimi, tedavi protokollerinin kişiselleştirilmesi ve başarı şansının tahmin edilmesi gibi alanlarda kullanılmaya başlanmıştır. Bu, tüp bebek tedavisinin daha etkili ve verimli hale gelmesine katkı sağlamaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Yumurta donasyonu

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 
* 
* Artificial Intelligence in IVF: A need Current Applications and Future Directions. (2011). *Reproductive * Retrieved May 19, 2024, from

## Dış bağlantılar
* UK IVF clinics and statistics (HFEA)
* US information, statistics, and lists on assisted reproductive technology (CDC)
* Test Tube Babies on PBS
* BBC profile of Louise Brown (July, 2003)
* IVF Treatment