Cymbidium

***Cymbidium***, salepgiller familyasından tropikal ve subtropikal Asya ile Avustralya'da yaşayan ve 93 tanımlanmış türü olan epifit orkide cinsi. Mumsu yapıda iri çiçeklerinden dolayı melez türleri ve kültivarları bahçecilikte gözde olan orkide cinslerindendir. İlk tanımlaması 1799 yılında İsveçli bitki bilimci Olof Swartz tarafından yapılmıştır.== Türleri ==Nisan 2020 itibarı ile World Checklist of Selected Plant Families tarafından kabul görmüş tür listesi şunlardır:**[[Cymbidium acuminatum]]* M.A.Clem. & D.L.Jones**[[Cymbidium aliciae]]* Quisumb. (Filipinler)**[[Cymbidium aloifolium]]* (L.) Sw. aloa yapraklı cymbidium (Himalayalardan batı Malezya'ya)**[[Cymbidium atrolabium]]* X.Y.Liao, S.R.Lan & Z.J.Liy (Yunan)**[[Cymbidium atropurpureum]]* (Lindl.) Rolfe (G. Tayland, Malezya, Filipinler)**[[Cymbidium × ballianum]]* Rolfe**[[Cymbidium banaense]]* Gagnep.**[[Cymbidium × baoshanense]]* F.Y.Liu & Perner**[[Cymbidium bicolor]]* Lindl. : iki renkli cymbidium (Güney Çin'den tropikal Asya'ya)***Cymbidium bicolor* subsp. *bicolor* (G. Hindistan, Sri Lanka)***Cymbidium bicolor* subsp. *pubescens* (Lindl.) Du Puy & P.J.Cribb (Malezya)**[[Cymbidium borneense]]* J.J.Wood (K. ve KB. Borneo)**[[Cymbidium canaliculatum]]* R.Br. – channelled boat-lip orchid, tiger boat-lip orchid, native cymbidium veya tiger orchid (K. ve D. Avustralya)**[[Cymbidium changningense]]* Z.J.Liu & S.C.Chen**[[Cymbidium chloranthum]]* Lindl.: yeşil çiçekli cymbidium (B. Malezya)**[[Cymbidium cochleare]]* Lindl. (D. Himalayalardan Tayvan'a)**[[Cymbidium concinnum]]* Z.J.Liu & S.C.Chen (Yunan, GB Çin)**[[Cymbidium crassifolium]]* Herb.**[[Cymbidium cyperifolium]]* Wall. ex Lindl. (Himalayalardan G. Çin ve Filipinler'e)***Cymbidium cyperifolium* subsp. *cyperifolium* (Himalayalardan G. Çin'e) ***Cymbidium cyperifolium* subsp. *indochinense* Du Puy & P.J.Cribb (Hint-Çin, Filipinler)***Cymbidium cyperifolium* var. *szechuanicum* (Y.S.Wu & S.C.Chen) S.C.Chen & Z.J.Liu**[[Cymbidium daweishanense]]* G.Q.Zhang & Z.J.Liu (Yunan)**[[Cymbidium dayanum]]* Rchb.f.: phoenix orchid, tree orchid, Day's cymbidium (Himalayalardan G. Japonya ve Malezya'ya)**[[Cymbidium defoliatum]]* Y.S.Wu & S.C.Chen (Çin)**[[Cymbidium devonianum]]* Paxton : Devon's cymbidium (Nepal'den K.Tayland'a, Laos ve Vietnam)**[[Cymbidium dianlan]]* H.He (Yunan)**[[Cymbidium × dilatatiphyllum]]* J.M.H.Shaw**[[Cymbidium eburneum]]* Lindl. : ivory-colored cymbidium (Himalayalardan Hainan'a)**[[Cymbidium elegans]]* Lindl. (GB Çin)***Cymbidium elegans* var. *elegans****Cymbidium elegans* var. *lushuiense* (Z.J.Liu, S.C.Chen & X.C.Shi) Z.J.Liu & S.C.Chen**[[Cymbidium elongatum]]* J.J.Wood, Du Puy & Shim (KB. Borneo)**[[Cymbidium ensifolium]]* (L.) Sw. : four season orchid (Trop. ve sıcak Doğu Asya)**[[Cymbidium erythraeum]]* Lindl. : Indian cymbidium (Himalayalardan Çin Güney kıyılarına)***Cymbidium erythraeum* var. *erythraeum****Cymbidium erythraeum* var. *flavum* (Z.J.Liu & J.Yong Zhang) Z.J.Liu, S.C.Chen & P.J.Cribb**[[Cymbidium erythrostylum]]* Rolfe : red column cymbidium (Vietnam)**[[Cymbidium faberi]]* Rolfe : multi-flower orchid (Uttaranchal'dan Tayvan'a)**[[Cymbidium finlaysonianum]]* Lindl. : Finlayson's cymbidium (Hint-Çin'den Malezya'ya)**[[Cymbidium floribundum]]* Lindl. : golden leaf-edge orchid (G. Çin, Tayvan)**[[Cymbidium × florinda]]* Rolfe**[[Cymbidium formosanum]]* Hayata**[[Cymbidium × gammieanum]]* King & Pantl.**[[Cymbidium gaoligongense]]* Z.J.Liu & J.Yong Zhang**[[Cymbidium × glebelandense]]* Rolfe**[[Cymbidium goeringii]]* (Rchb.f.) Rchb.f. : spring orchid (Himalayalardan sıcak Doğu Asyaya).**[[Cymbidium haematodes]]* Lindl.**[[Cymbidium hartinahianum]]* J.B.Comber & Nasution (K. Sumatra)**[[Cymbidium × hillii]]* F.Muell. ex Regel**[[Cymbidium hookerianum]]* Rchb.f. (D. Nepal'den G. Çin'e)**[[Cymbidium induratifolium]]* Z.J.Liu & J.N.Zhang**[[Cymbidium insigne]]* Rolfe : splendid cymbidium (K. Tayland'dan Hainan'a)**[[Cymbidium iridioides]]* D.Don : iris-like cymbidium (Himalayadan GK. Çin'e)**[[Cymbidium jiangchengense]]* Ying L.Peng, S.R.Lan & Z.J.Liu (Yunan)**[[Cymbidium kanran]]* Makino : cold-growing cymbidium (G. Çin'den G. Japonya'ya)**[[Cymbidium lancifolium]]* Hook. : green-flowered peacock orchid, lance-leafed cymbidium (Trop. & Subtrop. Asya)**[[Cymbidium lii]]* M.Z.Huang, J.M.Yin & G.S.Yang (Hainan)**[[Cymbidium longipes]]* Z.J.Liu & J.N.Zhang**[[Cymbidium lowianum]]* (Rchb.f.) Rchb.f. : Low's cymbidium (Çin'den K. Hint-Çin'e)***Cymbidium lowianum* var. *ailaoense* X.M.Xu***Cymbidium lowianum* var. *kalawense* (Colyear) Govaerts (Myanmar)***Cymbidium lowianum* var. *lowianum* **[[Cymbidium macrorhizon]]* Lindl. **[[Cymbidium madidum]]* Lindl. : buttercup orchid, northern cymbidium, moist forest cymbidium**[[Cymbidium maguanense]]* F.Y.Liu **[[Cymbidium mastersii]]* Griff. ex Lindl. : Masters's cymbidium **[[Cymbidium micranthum]]* Z.J.Liu & S.C.Chen**[[Cymbidium × monanthum]]* J.M.H.Shaw**[[Cymbidium munronianum]]* King & Pantl.**[[Cymbidium nanulum]]* Y.S.Wu & S.C.Chen **[[Cymbidium × nishiuchianum]]* Makino ex J.M.H.Shaw**[[Cymbidium × nomachianum]]* T.Yukawa & Nob.Tanaka**[[Cymbidium × nujiangense]]* X.P.Zhou, S.P.Lei & Z.J.Liu**[[Cymbidium × oblancifolium]]* Z.J.Liu & S.C.Chen**[[Cymbidium omeiense]]* Y.S.Wu & S.C.Chen **[[Cymbidium parishii]]* Rchb.f. (G. Myanmar)**[[Cymbidium puerense]]* Z.J.Liu & S.R.Lan **[[Cymbidium × purpuratum]]* L.J.Chen, Li.Q.Li & Z.J.Liu**[[Cymbidium qiubeiense]]*  K.M.Feng & H.Li (Çin)**[[Cymbidium rectum]]* Ridl. **[[Cymbidium recurvatum]]* Z.J.Liu, S.C.Chen & P.J.Cribb**[[Cymbidium repens]]* Aver. & Q.T.Phan**[[Cymbidium × rosefieldense]]* Rolfe**[[Cymbidium roseum]]* J.J.Sm.**[[Cymbidium sanderae]]* (Rolfe) P.J.Cribb & Du Puy (Vietnam)**[[Cymbidium schroederi]]* Rolfe **[[Cymbidium seidenfadenii]]* (P.J.Cribb & Du Puy) P.J.Cribb**[[Cymbidium serratum]]* Schltr.**[[Cymbidium shidianense]]* G.Z.Chen, G.Q.Zhang & L.J.Chen (Yunan)**[[Cymbidium sichuanicum]]* Z.J.Liu & S.C.Chen**[[Cymbidium sigmoideum]]* J.J.Sm.**[[Cymbidium sinense]]* (Andrews) Willd. : Chinese cymbidium **[[Cymbidium suave]]* R.Br.: snake orchid **[[Cymbidium suavissimum]]* Sander ex C.H.Curtis **[[Cymbidium tamphianum]]* Aver. (Vietnam)**[[Cymbidium teretipetiolatum]]* Z.J.Liu & S.C.Chen (Çin)**[[Cymbidium tigrinum]]* C.S.P.Parish ex Hook. : tiger-striped cymbidium.**[[Cymbidium tortisepalum]]* Fukuy.***Cymbidium tortisepalum* var. *longibracteatum* (Y.S.Wu & S.C.Chen) S.C.Chen & Z.J.Liu***Cymbidium tortisepalum* var. *tortisepalum***[[Cymbidium tracyanum]]* L.Castle : Tracy's cymbidium **[[Cymbidium wadae]]* T.Yukawa**[[Cymbidium wenshanense]]* Y.S.Wu & F.J.Liu**[[Cymbidium whiteae]]* King & Pantl. **[[Cymbidium wilsonii]]* (Rolfe ex De Cock) Rolfe (Çin)**[[Cymbidium × woodlandense]]* Rolfe== Morfoloji ==Simpodial olan cinsin gövde boyu 60&nbsp;cm ve çiçek salkımı da 90&nbsp;cm dir. Salkım en sonki pseudobulb tabanından çıkar ve her çiçek salkımı, türüne bağlı olarak, 5 ilâ 10&nbsp;cm arasından bir çapa erişir. Kış aylarında bile çiçekli olan bitkide on beş ya da daha fazla çiçek bulunabilir. Mumsu bir dokuda olan çiçekleri beyaz, yeşil, sarımsı yeşil, krem rengi, kahve rengi, pembe, kırmızı (ve turuncu) ve siyah gibi fantastik bir dizi renk görülse de, mavi renk bulunmaz. Çiçekler on hafta kadar canlılığını koruyabilir.== Yayılımı ==Kuzey Hindistan, Çin, Japonya, Malezya, Filipinler gibi tropikal ve subbtropikal Asya ile Avustralya'da  yetişir. İri çiçekli türleri ve bunların melezleri yüksek rakımlarda görülür.== Besin olarak kullanımı ==Bhutan'da *[[Cymbidium hookerianum]]* türü köri baharatıyla güveç içinde pişirilir ve bu yemeğe *olatshe* ya da *olachoto* adı verilir.== Hastalıkları ==Tütün mozaik virüsü ile *Cymbidium mosaic potexvirus* gibi bitkilerde hastalık yapıcı virüslere karşı duyarlıdır.==Kaynakça==