Cenova

**Cenova** veya **Ceneviz** (İtalyanca: *Genova*), İtalya'nın altıncı büyük şehri ve Ligurya bölgesinin başkentidir. 2025 yılı itibarıyla şehrin idari sınırları içinde 565.301 kişi yaşamaktadır. Metropol şehri 818.629 nüfusa sahipken, İtalyan Rivierası boyunca uzanan daha geniş metropol alanında 1,5 milyondan fazla insan yaşamaktadır.

Ligurya Denizi'ndeki Cenova Körfezi'nde yer alan Cenova, tarihsel olarak Akdeniz'in en önemli limanlarından biri olmuştur: İtalya'nın ve Akdeniz'in en işlek limanı ve Avrupa Birliği'nin on ikinci en işlek limanıdır.

Cenova, 11. yüzyıldan 1797'ye kadar yedi yüzyılı aşkın bir süre boyunca en güçlü denizci cumhuriyetlerinden birinin başkentiydi. Özellikle 12. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar şehir, Avrupa'da ticaret ve alışveriş tarihinde öncü bir rol oynamış, kıtanın en büyük deniz güçlerinden biri haline gelmiş ve dünyanın en zengin şehirlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Denizlerdeki ihtişamı ve etkileyici tarihi yapıları nedeniyle Petrarca tarafından "*la Superba*" ("muhteşem olan") olarak da adlandırılmıştır. Şehir, 19. yüzyıldan beri devasa tersanelere ve çelik fabrikalarına ev sahipliği yapmış ve sağlam finans sektörü Orta Çağ'a kadar uzanmaktadır. 1407'de kurulan Aziz George Bankası, dünyanın bilinen en eski devlet mevduat bankasıdır ve 15. yüzyılın ortalarından beri şehrin refahında önemli bir rol oynamıştır.

Cenova'nın tarihi merkezi veya eski şehri, Avrupa'nın en büyük ve en yoğun nüfuslu bölgelerinden biridir. Bir kısmı da 2006 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne Cenova: Le Strade Nuove ve Palazzi dei Rolli sistemi olarak kaydedildi. Cenova'nın tarihi şehir merkezi ayrıca caruggi ('ara sokaklar') olarak adlandırılan dar sokakları ve caddeleriyle de bilinir. Cenova ayrıca, tarihi 15. yüzyıla kadar uzanan ve o zamanlar Genuense Athenaeum olarak bilinen Cenova Üniversitesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin sanat, müzik ve mutfak alanlarındaki zengin kültürel tarihi, 2004 Avrupa Kültür Başkenti olmasına olanak sağlamıştır. Aralarında Guglielmo Embriaco, Kristof Kolomb, Andrea Doria, Niccolò Paganini, Giuseppe Mazzini, Renzo Piano ve Grimaldi Hanedanı'nın kurucusu Grimaldo Canella'nın da bulunduğu birçok önemli ismin doğum yeridir. 

Kuzeybatı İtalya'nın Milano-Torino-Cenova sanayi üçgeninin güney köşesini oluşturan Cenova, ülkenin önemli ekonomik merkezlerinden biridir. Fincantieri, Leonardo, Ansaldo Energia, Ansaldo STS, Erg, Piaggio Aerospace, Mediterranean Shipping Company ve Costa Cruises dahil olmak üzere birçok önde gelen İtalyan şirketi şehirde yer almaktadır.
## Coğrafi konum

## Tarihçe

Şehir ismi diz anlamındadır. Şehir, coğrafi konumunun bir diz şeklinde olması sebebiyle bu adı almıştır.

Tarihte ise İtalyan şehir devleti olan Ceneviz'in başkenti olmuştur. Ünlü kâşif Kristof Kolomb'un doğduğu yerdir.

## İklim

## Demografi

Cenova'nın belediye sınırları içindeki nüfusu (30.11.2010 tahminleri itibarıyla) 608.015 kişi olup nüfus yoğunluğu 2.495,96 kişi/km² olur. Ama şehirleşmiş metropoliten Cenova'nın nüfusunun yaklaşık 740.000 kişi olduğu tahmin edilmiştir. 19. ve 20. yüzyılda Cenova'nın belediye sınırları içindeki şehir nüfusunun gelişimi şu gösterimde incelenebilir:

*Kişi* 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:900000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1973 text:1973
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2009 text:2009

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:242447
  bar:1871 from:0 till:256486
  bar:1881 from:0 till:289234
  bar:1901 from:0 till:377610
  bar:1911 from:0 till:465496
  bar:1921 from:0 till:541562
  bar:1931 from:0 till:590736
  bar:1936 from:0 till:634646
  bar:1951 from:0 till:688447
  bar:1961 from:0 till:784194
  bar:1971 from:0 till:816872
  bar:1973 from:0 till:862000
  bar:1981 from:0 till:762895
  bar:1991 from:0 till:678771
  bar:2001 from:0 till:610307
  bar:2009 from:0 till:611000

PlotData=
  bar:1861 at: 242447 fontsize:S text:242.447 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 256486 fontsize:S text:256.486 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 289234 fontsize:S text:289.234 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 377610 fontsize:S text:377.610 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 465496 fontsize:S text:465.496 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 541562 fontsize:S text:541.562 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 590736 fontsize:S text:590.736 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 634646 fontsize:S text:634.646 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 688447 fontsize:S text:688.447 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 784194 fontsize:S text:784.194 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 816872 fontsize:S text:816.872 shift:(-10,5)
  bar:1973 at: 862000 fontsize:S text:862.000 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 762895 fontsize:S text:762.895 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 678771 fontsize:S text:678.771 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 610307 fontsize:S text:610.307 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 611000 fontsize:S text:611.000 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Ekonomi

## Alt-belediyeler ve semtler

Cenova şehri belediyesi idaresi halka daha yaklaşmak nedeni ile 2007'de Cenova Şehri Belediye Meclisi kararı ile şehir belediye hizmetlerini vermek için 9 tane alt-belediye oluşturmuştur. Prensip her bir alt-belediyenin ortalama olarak 67.500 kadar şehirliye hizmet vermesi ön görülmekteydi ama şu anda "Centro-Est (Merkezî-Doğu Alt-belediyesi" bölgesi yaklaşık 90.000 şehirliye ve "Bassa Val Bisagno (Aşağı Bisagno Vadisi)" alt-belediyesi 78.000 şehirliye hizmet etmektedir.

## Komşu komünler

Cenova komunünün şu komünlerle ortak sınırları bulunur: Arenzano, Bargagli, Bogliasco, Bosio (AL), Campomorone, Ceranesi, Davagna, Masone, Mele, Mignanego, Montoggio, Sant'Olcese, Sassello (SV), Serra Riccò, Sori, Tiglieto, Urbe (SV)

## Görülecek yerler

## Uluslararası ilişkiler

Cenova Şehri, şu kentlerle kardeş şehir ilişkisi kurmuştur:

Cenova Şehrinin şu şehirlerle iş birliği anlaşması vardır:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


Dosya:Palazzo Doria Tursi (Genova) 9.jpg|Cenova Palazzo Doria Tursi - Belediye Sarayı
Dosya:Genova-DSCF7470.JPG|Cenova merkezinde "Via Garibaldi"'den "Piazza Fontane Marose" meydanına giderken iki yandaki konak ve saraylar
Dosya:Genova-Palazzo Ducale da Piazza Matteotti.jpg|Cenova "Palazzo Ducale (Düklük Sarayı)"
Dosya:0446 - Genova - Palazzo Reale - Foto Giovanni Dall'Orto, 23-Sett-2007.jpg|Cenova Kraliyet Sarayı
Dosya::Porto Genova 0038.JPG|Cenova antik limanından Şampierdarena gökdeleni
Dosya:Genova-Porta Soprana-DSCF7083.JPG|Cenova "Porta Soprana" şehir kapısı
Dosya:Le torri di Porta Soprana, Genova.jpg|Porta Soprana kuleleri
Dosya:Genova Forte Sperone 02.jpg |Cenova Sperone kalesi
Dosya:Genova Forte Diamante.jpg |Cenova Forte Diamante kalesi
Dosya:Genova Duomo St. Lawrence Cathedral.jpg|Cenova San Lorenzo Katedrali
Dosya:Columbus genoa.jpg |Cenova'da Kristof Kolomb anıtı
Dosya:Genova-IMG 2199.JPG|Cenova "Teatro Carlo Felice"
Dosya:Train station - Genoa Brignole.jpg |Cenova Brignole Tren Garı
Dosya:Genova_staz_Principe_ingresso_2.jpg|Cenova Principe Tren Garı
Dosya:Ferrovia cremagliera Principe Granarolo a Genova 01.jpg|Cenova ortasında feniküler tramvay
Dosya:Genua Aufzug.jpg|Cenova'da "Belvedere Luigi Montaldo"'ya çıkmak için halk asansörü


## Video

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Ligurya
* Genova (il)
* İtalya'daki şehirler listesi
* Ceneviz Cumhuriyeti

## Dış bağlantılar

* Cenova kenti resmi websitesi  
*   
* Cenova tarihi kronolojisi