Köpeklerde ayrılma kaygısı

**Köpeklerde ayrılma kaygısı**, bir köpeğin sahibinden ayrıldığında sıkıntı ve davranış problemleri sergilediği duruma verilen addır. Ayrılma kaygısı tipik olarak sahibin ayrılmasından birkaç dakika sonra ortaya çıkar. Bazı köpeklerin neden ayrılık kaygısından muzdarip olduğu ve diğerlerinin neden olmadığı tam olarak anlaşılamamıştır. Davranış, altta yatan bir tıbbi duruma ikincil olabilir. Kronik stres ile fizyolojik sağlıkta bozukluklar ortaya çıkabilir. Köpekte artan stres hormon seviyelerini değiştirir, böylece çeşitli sağlık sorunlarına karşı doğal bağışıklığı azaltır. Bir köpeğin davranışı aniden değişirse, her zaman bir veterinerin ziyaret edilmesi önerilir.

## Belirti ve bulgular
Ayrılma kaygısından muzdarip köpekler tipik olarak bu davranışları sergiler:

* Sahibi aşırı takip etmek 
* Yürüme hızında değişiklik 
* Aşırı tükürük salgılaması 
* Aşırı titreme (genellikle Chihuahua ve Yorkshire Terrier gibi daha küçük ırklarda görülür) 
* Kusma 
* Yıkıcı çiğneme 
* Havlama, uluma, sızlanma 
* İşeme, evde dışkılama 
* Koprofaji 
* Kendi kendine zarar vermek 
* Sahibi ile tekrar bir araya gelmek amacıyla kapı veya pencerelerde kazma ve çizme

## Sebepler
Köpeklerde ayrılma kaygısının nedeni bilinmemektedir ancak aşağıdakiler tarafından tetiklenebilir:

* travmatik bir olay
* rutinde bir değişiklik 
* büyük yaşam değişikliği (örn. yeni ev, yeni bebek, bir aile üyesinin ölümü, bir sığınağa bırakılma) 
* sahibe karşı aşırı bağlılık veya bağımlılık

## Tedavi
Ayrılma kaygısından muzdarip köpekler genellikle "sahip bağımlıları"dır. Sınırların belirlenmesi, köpek sahibinden uzaktayken bir köpeğin güvenini artırabilir.

Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli teknikler köpeklerin ayrılık kaygısı ile baş etmelerine yardımcı olabilir:

* Sessizce evden ayrılıp eve dönme 
* Bol miktarda egzersiz, oyun ve eğlence sağlama 
* Köpeği duyarsızlaştırmak için evden ayrılma rutini uygulamak 
* Ayrılmadan önce köpeği beslemek 
* Radyoyu/TV'yi açık bırakmak 
* Köpek ilaçları

### İlaç tedavisi
Köpekler, antidepresanlar veya anti-anksiyete ilaçları gibi bu bozukluklarla ilgili davranışı azaltmak için insanlarda görülen benzer psikolojik bozuklukları tedavi etmek için kullanılan psikotrop ilaçlarla tedavi edilebilir. İnsan ve hayvan psikofarmakolojisi arasındaki bu bağlantılar, benzer nörobiyolojinin farklı türler arasında nasıl olabileceğini açıklamaya yardımcı olabilir. Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri veya SSRI'lar veya trisiklik antidepresanlar, hayvanlardaki endişeli ve depresif davranışı tedavi etmek için kullanılır. Bir çalışma, trisiklik bir antidepresan olan klomipraminin köpeklerde bir trisiklik antidepresan uygulanması yoluyla kompulsif davranışları azaltmada etkinliğini izledi. Bu tip köpekler tarafından sergilenen davranışlar arasında, bunlar dahil olmak ama bunlarla sınırlı olmamak üzere, kuyruk kovalama, gölge kovalama, çemberleme ve çiğneme yer almaktadır. Çalışma, trisiklik antidepresan klomipraminin bir ay süre boyunca günlük olarak uygulanmasından sonra, bu zorlayıcı davranışların 24 köpekten 16'sında azaldığını veya kaybolduğunu buldu. Beş köpekte de hafif ila orta derecede davranış hafifletme gösterilmiştir. Bu sonuçlar, klomipraminin kaygı davranışları sergileyen köpekler için yararlı olabileceğini düşündürmektedir.

Anksiyete bozuklukları, anneleri tarafından verilenlere benzer köpek avlayan feromonlarla da tedavi edilebilir. Feromon içeren ürünler Adaptil markası altında tasma ve sprey olarak satılmaktadır.

#### Antidepresan tedavisi
Prozac markası altında insanlar tarafından kullanılan bir SSRI olan Fluoxetine, Reconcile markası altında köpeklere reçete edilir. Bir çalışma, davranışsal modülasyon olarak bilinen bir tür davranış terapisi yaparken aynı anda Reconcile ile tedavi edilen köpeklerin ayrılma anksiyetesi ile ilgili davranışlarının, sadece davranış modülasyonu tedavisi olan bir plasebo alan köpeklerin kontrol grubuna kıyasla daha başarılı olduğunu bulmuştur. 8 haftalık tedaviden sonra fluoksetin verilen köpeklerin %72'si daha az olumsuz davranış sergilemiştir (örn. Aşırı tükürük salgısı, uygun olmayan idrara çıkma veya dışkılama), ancak kontrol grubunun sadece %50'si bu davranışları hafifletmiştir.

2015 yılında yapılan bir başka çalışmada, ayrılık kaygısı belirtilerini ifade eden köpeklere fluoksetin tabletleri ve iki ay boyunca uygulanacak bir davranış değiştirme planı verilmiştir. Sahibinin görüşmeleri, mekansal bilişsel eğilim testleri, anketler ve bilişsel önyargı ile ilaç tedavisi arasındaki ilişkiler göz önünde bulundurulmuştur. Sonuçlar, fluoksetinin klinik tedavisinin köpek deneklerinde bilişsel yanlılıkta bir değişiklik oluşturduğunu gösterdi ve farmakolojik tedavinin sadece davranışı değil, aynı zamanda bir hayvanın psikolojik durumunu da olumlu etkileyebileceğini vurguladı.

En yaygın yan etkiler, çalışmadaki köpeklerin %23'ünde görülen iştah azalması ve çalışmadaki köpeklerin %39'unda görülen uyuşukluktur. Bazı köpeklerde aslında kötüleşen endişe ve saldırgan davranışlar yaşanmıştır.

Anti-depresan klomipramin kullanan bir çalışmada, dokuz köpek tedaviyi bıraktıktan sonra çekilme etkileri yaşadı. Bu köpeklerin beşi çekilmenin üstesinden gelmeyi başarırken, dört köpek tekrarladı. Çalışmanın örnek büyüklüğü nispeten küçük olmasına rağmen bu çalışma, psikoaktif ilaç yoksunluğu ile ilgili birçok değişkenden birini aydınlatmıştır.

#### Benzodiazepin tedavisi
Alprazolam gibi benzodiazepinler anksiyolitik ilaçlardır. Benzodiazepinler, uyaranları uyaran kaygı veya fobilerin tedavisinde faydalıdır. Fırtına fobileri üzerine yapılan bir çalışma sonucunda, çalışmaya katılan 32 köpekten 30'unun alprazolam ile tedavi edildikten sonra endişeli davranışlarda azalma olduğu görüldü. Bununla birlikte, bu çalışmaya göre benzodiazepin tedavisinden faydalanmanın en iyi yolunun, davranış modülasyon tedavisi ve bir antidepresan ile birlikte kullanılmasıdır.

Çalışma, köpeklerin bu tür ilaçlara bağımlılık geliştirebileceğini ve insanların deneyimlediklerine benzer bir geri çekilme süreci yaşayabileceğini buldu. Örneğin, nöbet eşikleri azalır ve benzodiazepin tedavisini durdurduktan sonra anksiyete nüksü ortaya çıkabilir. İnsan kaygı bozukluklarının tedavisine benzer şekilde, benzodiazepinler bağımlılık potansiyeli nedeniyle son çare tedavisidir. Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri veya kısaltmalarıyla SSRI'lar veya trisiklik antidepresanlar, hayvanlardaki endişeli ve depresif davranışı tedavi etmek için kullanılır. Bir çalışma, trisiklik bir antidepresan olan klomipraminin köpeklerde bir trisiklik antidepresan uygulanması yoluyla kompulsif davranışları azaltmada etkinliğini izledi. Bu köpekler tarafından sergilenen davranışlar arasında, bunlar dahil olmak ama bunlarla sınırlı olmamak üzere, kuyruk kovalama, gölge kovalama, çemberleme ve çiğneme yer almaktadır. Çalışma, trisiklik antidepresan klomipraminin bir aylık süre içinde günlük olarak uygulanmasından sonra, bu zorlayıcı davranışların 24 köpekten 16'sında azaldığını veya kaybolduğunu buldu. Çalışma sonucunda beş köpekte hafif ila orta derecede davranış hafifletme gösterilmiştir. Bu sonuçlar, klomipraminin kaygı davranışları sergileyen köpekler için yararlı olabileceğini düşündürmektedir.

## Kaynakça