BF Traktör

**Başgah-i Futbol-i Traktör** ya da tam adıyla **Bâşgâh-i Ferhengi İktisadi Varzeşi-i Tirâktor-i** (), İran'ın Doğu Azerbaycan eyaletinin başkenti Tebriz merkezli spor kulübü.

## Tarihçe
1970 yılında kurulan kulüp 2001-02 sezonunda küme düşmüşse de 2009-10 sezonunda tekrar Lig-i Berter-i Halîc-i Fars'a çıkmış olup hâlen aynı ligde mücadele etmektedir. Traktor Futbol Kulübü, 2021 yılında yapılan ankette Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) tarafından Asyanın en popüler kulübü seçildi. *Traktör Azerbaycan*, Güney Azerbaycan Türklerinin yoğun olarak desteklediği bir takımdır. 
1970'te ülkenin en büyük traktör firması olan İran Traktör İmalat Şirketi'nin(*Şirketi Traktörsazi İran*) desteğiyle **Başgâh-ı Futbol Traktörsazi** adıyla kurulan kulüp 2018 yılında el değiştirerek Muhammed Rıza Zûnûzî tarafından satın alınmış ve adındaki Farsça olan "sazi" eki kaldırılmıştır. Traktör, taraftarları tarafından İran'daki Türk halkının simgesi olarak görülüyor olup maçlarını Yâdigâr-ı İmam Stadyumu'nda oynamaktadır. 2018-19 sezonunda ortalama 47.320 seyirci önünde oynayan Traktör, bu anlamda ligin en yüksek ortalamasına sahip olan takımdır. 2015 yılında Tractor'un şampiyonluk maçında olaylar yaşanmış ve takımın şampiyon olmadığı anlaşılmıştı. Bazı taraftar grupları *şike* yapıldığını ve İran hükûmetinin  bir Türk takımının şampiyon olmasına izin vermeyeceğini düşündüklerini açıklamışlardı.

## Siyaset
Tractor, Tebriz merkezli bir klüp olmasından dolayı hem taraftar kitlesi hem de takım yönetimi genel olarak Güney Azerbaycan Türklerinden oluşmaktadır. Bulunduğu bölgenin demografisi tarafından şekillenen takım kültürü sonucunda Tractor, İran'da yaşayan Azerbaycan Türklerinin gayriresmi temsilcisi durumunda bulunmaktadır. Takımın taraftar grupları Farsça yerine Türkçe slogan atmakta ve bazı durumlarda Türk milliyetçiliği yapmaktadırlar. Taraftarlarının birçoğu maçlara İran yerine Azerbaycan Cumhuriyeti'nin bayrağını getirmektedir.

1 Kasım 2019'da oynanan bir maç esnasında Tractor taraftarları Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Suriye'de YPG'ye karşı gerçekleştirdiği Barış Pınarı Harekâtı lehine tezahürat yapmış ve Türk Ordusu lehine slogan atmışlardı. Bu slogandan sonra taraftarlar aynı gün hem maç sırasında hem de maçtan sonra *Ya Çekoslovakya Ya Yugoslavya* şeklinde başka siyasi sloganlar da atmışlar ve İran'ın parçalanmasını ve Güney Azerbaycan'ın bağımsız olmasını talep etmişlerdi. Tractor taraftarlarının önemli bir kısmının takımın sportif başarısından daha ziyade etnik ve demografik kimliğini önemsediği ve Pan-Türkist düşüncelere sahip oldukları genel olarak kabul edilmektedir. Bu davranışın belirtisi olarak Tractor taraftarları Türkçü sloganlar atmakta ve İran yerine Azerbaycan ile Türkiye bayrağı kullanmaktadırlar.

İran Ligi'nin 16.sezonunda Tractor yöneticisi Mustafa Acurlu, Ermeni futbolcu Varazdat Haroyan'ı iki yıllığına transfer ettiklerini ilan etmiş ancak Tractor taraftarlarından gelen yoğun tepki sonrasında geri adım atmak zorunda kalmıştı. Bu durum Tractor taraftarlarının Türk milliyetçisi olması Karabağ Savaşı'ndan dolayı takımda bir Ermeni futbolcu görmek istemedikleri şeklinde yorumlanmıştı. 2023 yılında İran Futbol Federasyonu, taraftarların *futbol dışı sloganlar attıkları* gerekçesiyle Tractor'a bir ay içerisinde iki defa seyircisiz oynama cezası verdi.

## Taraftarlar
Traktör Futbol Kulübü'nün taraftarları, İran'daki en büyük ve en tutkulu futbol taraftar gruplarından biri olarak kabul edilir. Özellikle Güney Azerbaycan Türkleri, kulübü bir futbol takımı olmanın ötesinde kimliklerinin ve kültürel haklarının bir simgesi olarak görmektedir.

Toni, bu takımın eski Portekizli teknik direktörü ve Benfica'da oynama ve teknik direktörlük yapma geçmişine sahip, bu kulübün taraftarları hakkında şöyle dedi: "34 yıllık futbolculuk ve antrenörlük kariyerimde böyle bir karşılamayı hiçbir takımda görmedim. Traktör taraftarları her maçta veya antrenmanda sanki o günü takım için bir bayram gibi kutluyormuş gibi stadyuma geliyorlar. Benfica'da bile böyle tutkulu taraftarlar görmedim."

İran yönetimi, Traktör taraftarlarının maçlardaki Türkçe sloganlarına ve bayrak açmalarına bazen sert müdahalelerde bulunmuştur. Bu sloganlar, İran'daki Azerbaycan Türklerinin dil ve kültürel haklarını vurgulamak için kullanılır.

Traktör taraftarları, sadece futbol tutkularıyla değil, kültürel ve siyasi mesajlarıyla da İran'daki en dikkat çeken futbol gruplarından biri olmuştur. Hem stadyumlarda hem de sosyal medyada seslerini duyurmaya devam etmektedirler.

## Kadro

## Başarılar

* **[[Lig-i Berter-i Halîc-i Fars  ]]**
: Şampiyon (1) 2024–25
: İkinci (3) 2011–12, 2012–13, 2014–15

* **[[Hazfi Kupası]]**
: Şampiyon (2) 2013–14, 2019–20
: İkinci (3) 1975–76, 1994–95, 2016–17

* **[[İran Süper Kupası]]**
: Şampiyon (1) 2025
: İkinci (1) 2020

* **[[Lig-i Âzâdigân]]**
: Şampiyon (1) 2008–09

## Forma üreticileri

## Marş
2012 yılında Eyüb Şahbazi tarafından yazılan *Tirahtür iftiharımız* marşı takım tarafından resmi taraftar marşı olarak kabul edildi.

## Galeri

File:Esteghlal FC vs Tractor FC, 18 May 2023 - 13.jpg|2023 yılında Traktör ile İstiklal arasındaki bir maç sırasında Traktör tribünleri
File:Tractor FC vs Esteghlal FC, 1 November 2019 - 084.jpg|2019 yılında Traktör ile İstiklal arasındaki bir maç sırasında tribünler
File:Tractor FC vs Esteghlal FC, 1 November 2019 - 013.jpg|2019 yılında Tractor'u yöneten Mustafa Denizli
File:Tractor Sazi F.C. supporters 01.jpg|2018 yılında Traktör taraftarları
File:Sepahan FC vs Tractor Sazi FC, 20 October 2022 - 01.jpg|2022 Traktör kadrosu
File:Tractor FC vs Esteghlal FC, 1 November 2019 - 009.jpg|2019 yılında Traktör kadrosu
File:Tractor FC vs Esteghlal FC, 1 November 2019 - 079.jpg|Traktör-İstiklal maçı
File:Tractor FC vs Esteghlal FC, 1 November 2019 - 007.jpg|Mustafa Denizli İstiklal takımının teknik direktörü ile beraber


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*