open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ester Handali

**Ester Handali** ya da **Ester Kira** (ö. 1590) önce Hürrem Sultan'ın  sonra da Nurbanu Sultan'nın kirası olan Yahudi bir kadındı. Bu sultanların saray dışı meselelerini ve sultanlara mücevher sağlama işini üstlenmiştir. Ebelik konusundaki uzmanlığı sayesinde Kanuni Sultan Süleyman döneminde hareme kabul edilmeye başlandı.

Ester Handali ve kocası Eliya Handali Osmanlı haremindeki kadınlara mücevher, kozmetik ve pahalı giyecekler sağlama görevini üstlenmişlerdi. Kocasının ölümünden sonra Ester bu görevi tek başına yürüttü. Önce Hürrem Sultan'ın sonra da Nurbanu Sultan'ın sırdaşı ve sekreteri görevini yaptı.Kanuni, II. Selim ve III. Murat zamanında yaşayan Ester, özellikle III. Murat döneminde İtalya Krallıkları ve Venedik ile ilişkilerde önemli rol oynadı.

## Ölümü
1600 yılında kapıkulu süvarileri, kendilerine verilmiş olan ayarı bozuk gümüş akçaların, gümrükleri elinde tutan Kira tarafından hazineye geçmiş olduğunu öne sürerek ayaklandılar, onu ve oğullarından birini öldürdüler. Mallarına el konan Kira'nın yalnız hazır nakit parası ve ticari malları 50 milyon akça (yaklaşık 400.000 altın düka) tutuyordu. Bununla birlikte 42 yerde emlaki, gemilerde ticaret malı ve yatırılmış sermayesi bulunuyordu. Kira'nın büyük sermayesi askere maaş olarak dağıtılmıştır.

## Kaynakça
Adem-i merkeziyetçilik

**Ademimerkeziyetçilik**, **adem-i merkeziyetçilik** ya da **ademi merkeziyetçilik**, devlet merkezinin gücünü azaltarak yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılmasını savunan siyasi görüş. Özellikle planlama ve karar alma ile ilgili faaliyetlerin bir merkezden dağıtıldığı veya devredildiği süreçtir. Yetki, grup veya içindeki daha küçük gruplara verilir. Ademimerkeziyet kelimesi, Arapça "merkezin yokluğu" anlamına gelir. Liberal ideolojinin savunduğu görüşlerden biridir.

## Tarihçe

*"Merkezileşme"* terimi, 1794 yılında Fransız Devrimi sonrası Fransız Direktoryumu liderliği yeni bir hükûmet yapısı oluşturduğunda Fransa'da kullanılmaya başladı. "Merkezileşme" kelimesinin kullanımı 1820'lerde başladı. "Centralization" terimi, yazılı İngilizcede 1800'lerde ortaya çıktı; "decentralization" terimi de o yıllarda ilk kez ortaya çıktı. 1800'lerin ortalarında Tocqueville, Fransız Devrimi'nin "merkezileşmeye karşı bir itişile başladığını... [ancak] sonunda merkezileşmenin bir uzantısı haline geldiğini" yazacaktı. 1863 yılında emekli Fransız bürokratı Maurice Block, bir Fransız dergisi için "Decentralization" başlıklı bir makale yazdı; bu makale, hükûmetin ve bürokrasinin merkezileşmesinin dinamiklerini ve hükûmet işlevlerinin merkezileştirmeye karşı yapılan son Fransız çabalarını gözden geçiriyordu.

19. ve 20. yüzyıllarda, özgürlük ve merkeziyet karşıtı siyasi aktivistler olan "anarşistler", "liberteryenler" ve hatta "merkeziyetçiler" olarak adlandıranlar tarafından özgürlük ve merkeziyet düşünceleri mantıklı sonuçlarına taşındı. Tocqueville, bir savunucusu olarak şunları yazdı: "Ademimerkeziyetçilik sadece idari bir değere sahip değil, aynı zamanda vatandaşların kamu işlerine ilgi gösterme fırsatlarını artırarak onlara özgürlüğü kullanma alışkanlığı kazandırır. Ve bu yerel, aktif, titiz özgürlüklerin birikmesinden, merkezi hükümetin taleplerine karşı en etkili karşı ağırlık doğar, hatta bu, kişisel olmayan, kolektif bir irade tarafından desteklenmiş olsa bile." Etkili bir anarşist teorisyen olan Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865), şunları yazdı: "25 yıl boyunca geliştirilen tüm ekonomik fikirlerimi tarımsal-sanayi gelişmelerini kelimeleriyle özetleyebilirim. Tüm siyasi fikirlerim benzer bir formüle indirgenebilir: Siyasi federasyon veya merkeziyetçilik."

## Osmanlı'da Ademimerkeziyetçilik
Osmanlı Devleti'nde başlıca savunuculuğunu Prens Sabahattin ve onun liderliğini yaptığı Ahrar Fırkası yapmıştır. Prens Sabahattin'in görüşleri yerinden yönetim ve bireysel girişim ilkelerine dayanıyordu. Buna göre, merkezi hükûmetin yetkileri azaltılacak, buna karşılık imparatorluktaki çeşitli unsurların yönetime katılma yetkileri arttırılacak, liberal ekonomi uygulanacaktır.

## Ayrıca bakınız
* Osmanlı İmparatorluğu'nda liberalizm

## Kaynakça
Alfred North Whitehead

**Alfred North Whitehead**, (15 Şubat 1861 – 30 Aralık 1947) İngiliz bir matematikçi ve filozoftur. Mantıksal pozitivizm olarak bilinen felsefi akımın ve Viyana Çevresi olarak adlandırılan filozoflar grubunun içinde yer alan önemli isimlerden birdir. Ramsgate, Kent, Birleşik Krallık'ta doğdu, Cambridge, Massachusetts, ABD'de öldü. 1880–1910 arasında matematik üzerinde çalıştı. 1910–24 arasında fizik, bilim felsefesi, eğitim pratik ve teoriği üzerine çalışmalarda bulundu. 1924–47 arasında daha önce hiç düşünmediği bir dalda Harvard Üniversitesi'nde felsefe profesörü oldu, metafizik hakkında yazdı. Bertrand Russell'la beraber *Principia Mathematica* kitabını yazdı. Tanrı'yı İbrahimi dinlerden daha farklı bir şekilde anladığı iddia edilse de, eserlerinde semavi dinlerden esintiler mevcuttur.

## Ayrıca bakınız
* Panteizm
* Panenteizm

## Kaynakça
Yeşiller - Yeşil Alternatif

**Yeşiller – Yeşil Alternatif** (Almanca: *Die Grünen - Die grüne Alternative*), kısaca **Yeşiller**, Avusturya'daki siyasi partilerden biri.

1986 yılında Tuna havzasına yapılmak istenen baraja karşı yapılan sert bir protestoya önayak olmuş *Vereinte Grüne Österreichs (VGÖ)* - Avusturya Birleşmiş Yeşiller ve *Alternative Liste Österreich (ALÖ)* - Avusturya Alternatif Listesi üyelerinin ve partilerinin birleşmesi ile kurulmuştur. 15 Ekim 2017'de yapılan seçimlerin parti; Avusturya Millî Meclis’inde temsil edilme hakkını elde edememiştir. Parti, *Planet* yayınını yayınlamaktadır.

1 Ocak 2020 tarihinde yapılan açıklamada 29 Eylül 2019 tarihinde yapılan seçimlerin ardından Avusturya Halk Partisi ile uzlaştığı açıklandı.

## Seçim sonuçları
### Ulusal Konsey

### Avrupa Parlamentosu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Die Grünen
Moskova Konferansı (1944)

**Moskova Konferansı (1944):** 9-20 Ekim 1944. Normandiya çıkarmasının başarılı olması üzerine Sovyetler Birliği de 23 Haziran 1944'te Doğu cephesinde genel bir karşı taarruza başladılar. Bu taarruz, Rus ordularının Balkanlar ve Orta Avrupa'yı işgali ile sonuçlandı. Bu durum Birleşik Krallık Başbakanı Churcill'i endişelendirdi. Churcill, Sovyet yayılmasını önlemek için Stalin'le anlaşmak üzere Moskova'ya gitmesine sebep oldu. 9-20 Ekim 1944'te Moskova'da Stalin ile yapılan görüşmeler sonucunda:

* Balkan ülkelerinin iki devlet arasında nüfuz bölgelerine ayrılmasına karar verildi. Buna göre: Romanya, Rusya'nın; Yunanistan, Britanya'nın nüfuz alanına bırakıldı. Yugoslavya ve Macaristan % 50 Britanya, % 50 Rus nüfuzu altına terkedildi. Bulgaristan için bu oranlar % 75 Rus, % 25 Britanya nüfuz alanı şeklinde belirlendi. Bu oranların anlamı; yönetimde temsil edilecek siyasal eğilimler şeklindeydi.
* Polonya konusunda uzlaşma sağlanamadı. Konferansa, Londra'daki mülteci Polonya Hükûmeti'nin temsilcisi ile Ruslar'ın nüfuzu altında bulunan Lubnin Komitesi'nin temsilcileri de davet edildi.
* Bu konferasın bir önemi de Almanya için kurulacak Müttefik Kontrol Komisyonu'na Fransa'nın da alınması ve Montreux Sözleşmesinde değişiklik yapılmasına karar verilmesidir.

## Ayrıca bakınız
* II. Dünya Savaşı konferansları
Veraset Savaşları

**Veraset savaşı,** veraset krizi sonucu oluşan savaşlara verilen isimlerdir. Hayatını kaybeden, tahttan hal edilen ya da tahttan hal edilen eski hükümdarların tahtına ve unvanına, yönetme hakkına sahip iki veya daha fazla kişinin yönlendirilmesi ile oluşur. Saraydaki taraftarları ve hatta bazen diğer ülkeler tarafından desteklenen kişiler büyük bir iç savaşa ya da yanlarında toplanan müttefikleri ile bölgesel ya da küresel bir savaşa neden olabilen veraset savaşları; her dönem, her bölge, her din ve çoğu hanedanda etkili bir dönem noktasıdır.

* İspanya Veraset Savaşı (1700-1715)
* Lehistan Veraset Savaşı (1733-1738)
* Avusturya Veraset Savaşı (1740-1748)
* Bavyera Veraset Savaşı (1778-1779)
* Portekiz Veraset Savaşı (1580-1583)
Yeşiller

* Die Grünen - Yeşiller (Avusturya)
* Birlik 90/Yeşiller
* Les Verts
* Avustralya Yeşilleri
* Yeşiller Partisi (Türkiye)
* Gönül Birliği Yeşiller Partisi
* Avrupa Ekolojisi - Yeşiller
* Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi

## Yerleşim yeri
* Yeşiller, Eskipazar
* Yeşiller, Orhaneli
William Ewart Gladstone

**William Ewart Gladstone** (d. 29 Aralık 1809 – ö. 19 Mayıs 1898), Britanyalı Liberal Partili bir politikacı ve Birleşik Krallık Başbakanı (1868–1874, 1880–1885, 1886 ve 1892–1894). Önemli bir politik reformcudur, popülist konuşmalarıyla tanınır, yıllarca Benjamin Disraeli ile bir politik yarış içinde olmuştur.

Liberaller seçimi kaybedince Benjamin Disraeli'yi yıpratmak için Osmanlı yönetimindeki Bulgarlar hakkında 5 Eylül 1876 tarihinde basılan, *Bulgarian Horrors and the Question of the East*, başlıklı 64 sayfalık bir broşür kaleme alan ve Osmanlıların bağımsızlık isteyen Bulgarlara yaptıklarını alçakça ve eşi görülmemiş bir zulüm olarak sayan Gladstone, Türklerin dünyadan tasfiye edilmesi gerekliliğini anlattı. Gladstone'a göre Türkler, "*insanlığın dev bir insanlık dışı örneği*"dir. "*Türk hükûmeti*" olarak adlandırdığı Osmanlı hükûmeti için ise "*hiçbir hükûmetin işlemediği kadar günah işlemiş, hiçbir hükûmet onun kadar günahkârlığa saplanmamış, hiçbiri onun kadar değişime kapalı olmamıştır*" der.

İngiltere Kraliyet Ailesinden olmayan bir kişi için ilk defa düzenlenen devlet cenaze töreni William Ewart Gladstone için düzenlenmiştir.

## Kaynakça

William Ewart Gladstone hakkında en kapsamlı çalışma: Taha Niyazi Karaca, İngiltere Başbakanı Gladstone'un Osmanlı'yı Yıkma Planı: Büyük Oyun, Timaş Yayınevi, İstanbul 2011.
https://web.archive.org/web/20110221092244/http://www.timas.com.tr/Icerik/Kitaplar/Tarih/Osmanli-Tarihi/Buyuk-Oyun.aspx

## Dış bağlantılar
* *İngiltere Başkanı Gladstone'un Osmanlı'yı Yıkma Planı: Büyük Oyun*, Prof.Dr. Taha Niyazi Karaca, Timaş Yayınları, 2011, ISBN 6051144016.
Gottfried Feder

**Gottfried Feder** (27 Ocak 1883, Würzburg - 24 Eylül 1941, Murnau), Adolf Hitler'in de katıldığı NSDAP'nin 6 kurucusundan biridir. Gottfried Feder bir ekonomist ve sonradan NSDAP adını alan Alman İşçi Partisi'nin (DAP) ilk üyelerinden biri ve ekonomik teorisyeni idi. Feder aynı zamanda inşaat mühendisidir ve NSDAP Programını yazmıştır.

Ansbach ve Münih hümanist okullara devam ettikten sonra, Berlin ve Zürih'te (İsviçre) mühendislik okudu; mezun olduktan sonra, resmi binaların inşa edildiği Bulgaristan'da özellikle aktif olduğu 1908 yılında bir inşaat şirketi kurdu.

1917 tarihinde, Feder kendi başına mali politika ve ekonomi okudu. I. Dünya Savaşı sırasında zengin bankacılara karşı düşmanlığı geliştirilen ve 1919 yılında bir manifesto olan *Brechung der Zinsknechtschaft*ı yazdı; yakında tüm bankaların devletleştirilmesi ve faizlerin kaldırılmasını talep etti.

Adolf Hitler ile 1919 yılının yaz ayında tanıştı ve Feder, finans ve ekonomi alanında Hitler'in akıl hocası oldu. Hitler'in *Yahudi finans kapitalizmi* konusunda muhalefetinin ilham kaynağı oldu.

Feder 1923 yılında partinin Birahane Darbesi'ne katıldı. Hitler tutuklandıktan sonra partinin liderlerinden biri olarak kaldı ve 1924 yılında Reichstag'a seçildi. 1936 yılına kadar görevde kaldı.

Haziran 1934 yılında Uzun Bıçaklar Gecesi'nde Ernst Röhm ve Gregor Strasser gibi sol eğilimli parti yetkilisi olan SA liderleri öldürüldü. Feder, nihayetinde Aralık 1936'da Berlin Technische Hochschule'ye profesör olarak atandı ve hükûmetten çekildi. 24 Eylül 1941'de Murnau'da ölümüne kadar bu görevde kaldı.
1841 Boğazlar Sözleşmesi

**1841 Boğazlar Sözleşmesi**, Avusturya İmparatorluğu, Fransa Krallığı, Birleşik Krallık, Prusya, Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 13 Temmuz 1841'de Londra'da imzaladığı uluslararası sözleşme.

Mısır isyanı sonunda Osmanlı İmparatorluğu'nin tam bir çöküntü içine düştüğü ortaya çıkınca Boğazlar meselesi önemli bir konu olarak ön plana çıktı. Çünkü, Akdeniz'in doğu kapısı durumunda olan İstanbul ve Çanakkale Boğazları, devletlerarası ilişkiler ve dengeler açısından hayati önemi haizdi. Aslında, bu safhada boğazlar, Birleşik Krallık veya Rusya'nın kontrolüne girebilirdi. Fakat bu güçler karşı karşıya gelmemek için ve dengelerin muhafazası maksadıyla bu türden uygulamaya teşebbüs etmediler.

## 1841 tarihine kadar Boğazlar'ın statüsü
(a) 1535 kapitülasyonlarıyla Fransız bayrağı taşıyan ticaret gemilerine tüm Türk limanlarına girip çıkmak müsaadesi verildi. Bu müsaadeler zaman zaman diğer devletlere de tanındı.

(b) 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Rus ticaret gemilerine Boğazlardan serbestçe geçebilmek hakkını tanıdı.

(c) 1798 ve 1805'te Rusya ile yapılan ittifak antlaşmalarında Rus savaş gemilerinin Boğazlardan geçeceğine dair hükümler konuldu. 1806'da iki devlet arasında çıkan savaş bu antlaşma hükümlerini geçersiz kıldı.

(d) 1809'da Birleşik Krallık ile imzalanan Kale-i Sultaniye Antlaşması'nda Boğazların tüm devletlerin savaş gemilerine kapalı tutulması prensibi kabul edildi.

(e) 1829'da Edirne Antlaşması'na, Boğazların bütün devletlerin ticaret gemilerine açık tutulacağı hükmü kondu. (Md: 7)

(f) 1833 tarihli Hünkar İskelesi Antlaşmasının gizli maddesinde, Osmanlı Devleti'nin Çanakkale Boğazını Rusya lehine kapatacağına, yani hiçbir yabancı savaş gemisinin hiçbir sebep ve bahane ile Çanakkale'den giriş yapmasına müsaade etmeyeceği hususuna yer verildi.
 
Bundan da anlaşılıyor ki Osmanlı Devleti bu dönemde Boğazlar'ın sorumluluğunu Avrupa'nın büyük devletleri ile paylaşma durumuna girmiştir.

Mısır meselesinden sonra ise Boğazlar, Rusya'nın kontrolünden alınmış ve tekrar Avrupa büyük devletlerin taahhüdü altına verilmiştir.

## 1841 Boğazlar Sözleşmesi

Bu antlaşma ile Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalılığı uluslararası yükümlülük altına alınmıştır. Boğazların kapalılığı kavramı yalnız barış zamanı ile sınırlıdır. Osmanlı Devleti savaşa girdiği takdirde Boğazlar üzerinde istediği gibi tasarruf edebilecektir. Yani, dilediği devletin savaş gemilerine açabilecektir. Nitekim, bu prensip Kırım Savaşı'nda uygulanacak, İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin Karadeniz'e geçmelerine izin verilecektir.

Sonuç olarak; 1841 yılında Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki Rus nüfuzu ve baskısı gerilemiş; Fransa'nın Mısır üzerindeki etkinliği ortadan kalkmış; Hünkar İskelesi Antlaşması hükümleri sona ermiş; İngiltere ise en kazançlı ülke durumuna gelmiştir.

## Kaynakça
Anti-Komintern Paktı

**Anti-Komintern Paktı**, 1936 yılında Almanya, Japonya daha sonra İtalya'nın (6 Kasım 1937) katılımıyla imzalanan bir garantörlük antlaşmasıdır.

Japon ordusu, Sibirya ve Moğolistan sınırlarında Sovyetler Birliği ile sürtüşmektedir. Bu gerilim Almanya'ya Japonya'yla yakınlaşma şansı tanır. 25 Kasım 1936 tarihinde Anti-Komintern Paktı'nı imzalarlar. Buna göre, her iki ülke, içlerinden birisi SSCB tarafından saldırıya uğrarsa diğerine destek sözü verir.

Berlin, İtalya'nın da bu antlaşmaya katılımı için baskı yapar. Mussolini bir sene sonra, 6 Kasım 1937'de antlaşmayı imzalar. 1939 Şubat ayında Macaristan da Anti-Komitern Paktı'na katılır. Franco'nun İspanya'sı da bu ittifaka 27 Mart 1939'da katılır.

Türkiye hükûmeti 1941 yılında Anti-Komintern Paktı'na gözlemci olarak katılmış ve Türk-Alman Dostluk Paktı kapsamında Almanya ile dostluk ilişkilerini geliştirmiştir.

## Kaynakça
Perdesiz gitar

**Perdesiz gitar**, tarihi M.Ö. 5000'lere uzanan perdesiz lavta türü çalgı. Klasik gitar versiyonu, yaptığı müzikte Türk, Arap ve Acem makamlarını caz modlarıyla ve blues dizileriyle harmanlayan Erkan Oğur tarafından 1976'da icat edilmiştir. Perdesiz gitarın elektrik versiyonu, batı tampere sistemiyle ifade edilemeyen özel dizi ve makamları çalmak için değil, daha çok bu sisteme göre oluşturulan ve perde düzeninde elde edilemeyen ses renklerini yakalamak için oluşturulmuştur.

## Kaynakça
Kâtibi destar

**Kâtibi destar,** Osmanlı Devleti'nde kâtip sınıfından yazı işleriyle meşgul olanların sardıkları sarığın adıdır. Beyaz tülbentten düz olarak sarılırdı. Aynı grubun mezar taşlarında da kullanılırdı.
Konveksiyon

**Konveksiyon** (veya *taşınım*), bir akışkan (sıvı veya gaz) içinde gerçekleşen ısı transferi mekanizmasıdır . Isı, akışkanın makroskobik hareketi aracılığıyla bir bölgeden diğerine taşınır. Konveksiyon, atmosfer ve okyanus gibi doğal akışkan ortamlarda önemli rol oynar.

Konveksiyon, ısı transferinin üç temel mekanizmasından biridir; diğer ikisi iletim (*kondüksiyon*) ve ışınım (*radyasyon*)dur. Bu mekanizma yalnızca akışkan ortamlar için geçerlidir; katı maddelerde doğrudan konveksiyon gerçekleşmez. Ancak, bir katı yüzeyle temas hâlindeki akışkanlarda ısı transferi yüzeyde iletim yoluyla başlar ve ardından akışkan içinde konveksiyonla devam eder.

## Doğal ve zorlanmış konveksiyon

*Doğal konveksiyon*, akışkan içinde var olan sıcaklık farkları sebebi ile akışkanın hareket etmesi ile ortaya çıkan konveksiyondur. Örneğin ısınan sıcak havanın radyatör yüzeyinden yukarı doğru yükselmesi.

Doğal konveksiyonun temel dayanak noktası, ısınan akışkanın daha yukarı (yüzeye) çıkmaya yatkın hâle gelmesi, yani yükselmesi ve daha soğuk akışkanın aşağı (dibe) hareket etmesidir. Kütleçekimi veya santrifüj gibi ivme alanları içinde çeşitli sıcaklıklarda sıcaklık değişimleri yüzünden gaz veya sıvı genişleme veya kısılmaya uğradığında doğal konveksiyon oluşur. Kütleçekimi olmadığında yükselme faktörü olmayacağından doğal taşınım olmaz.

*Zorlanmış konveksiyon* ise akışkan hareketi dıştan gelen bir etki ile (bir pompa veya fan gibi) olduğunda oluşur. Örneğin fanlı ısıtıcılar, fan soğuk havayı ısıtma elemanına üfler ve hava ısınırsa yine benzer şekilde bir insan yemeğini soğutmak için üflediğinde, zorlanmış konveksiyon kullanmış olur.

## Bir yüzeyde oluşan konveksiyon
Zorlanmış ya da doğal konveksiyon olsun, her ikisinde de mühendislik yaklaşımı genelde sıcak *ısı kaynağı* olan yüzeyden akışkan ortama olan ısı transfer oranı ile ilgilenmektir.

Bir yüzey üzerinden geçen akışkanın *bölgesel konveksiyonel ısı akısı* şu şekilde ifade edilir:

 q* = h(T_s - T_\infty)</math>

Burada:

* <math>q* - *bölgesel ısı akısı*
* h - *bölgesel konveksiyon katsayısı*
* T_s - *yüzey sıcaklığı*
* T_\infty - *çevre sıcaklığı*

Toplam ısı transferi, q yüzey alan üzerinden q*</math>'nun [[integral]]inin alınması ile hesaplanır.

<math> q=\int_A q*\, dA 

Bu ifade, daha sonra *ortalama konveksiyon katsayısının*, \overline{h}, tanımlanmasında kullanılır.

 q= \overline{h}(T_s - T_\infty)

## Kaynakça
Melek Girmez Sokağı

**Melek Girmez Sokağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri Ocağı'nın bozulup önüne geçilemez hale geldiği dönemde İstanbul Bahçekapı'da bulunan fuhuş ve cinayet yuvası olan bir sokaktır. İki tarafında ahşap dükkânlar, kahvehaneler ve kayıkhaneler bulunur, bunların üst katları da bekâr odaları olarak kullanılırdı.

Bölge II. Mahmud döneminde Yeniçerilerin otuzbirinci bölüğünün sorumluluğunda idi ve Yeniçeri ağası Süleyman Ağa'nın arpalığıydı. 1813 kayıtlarında *Melek Girmez* fuhuş yatağı olarak yer alır.

1812 yılındaki büyük veba salgınında, tarihçi Şânizâde Atâullah Efendi'ye göre, "*Hastalığın zinâ ve ahlâksızlığın çoğalmasının eseri olduğunu düşünen bazı dindar insanlar, bunların ortadan kaldırılması yönünde görüş bildirdiler.*" Bu nedenle II. Mahmud'un emriyle Galata, Üsküdar ve Tophane'deki bütün bekâr odaları yıktırıldı. Melek Girmez Sokağı'ndaki yıkımda sadrazam vekili Rüşdü Paşa, mimar ağa ve yeniçerilerden bir grup kolluk kuvveti ve pek çok amele hazır bulundu. Bu yıkım sırasında sokaktaki ve kayıkhanenin üzerindeki bütün odalar birkaç saatte yıkılarak ortadan kaldırıldı. Yıkım sırasında bazı odalarda vebaya yakalanmış ya da yeni ölmüş birkaç kadına da rastlandı. Ahmet Rasim, Fuhş- i Atik kitabındaki makalelerinden birinde şöyle der:

"*Yeniçeriliğin son yıllarında, bu asker ocağı bir haşarat haline gelmiş ve kayıkçı, mavnacı, hammal gibi berâk uşakları yeniçeri yazılıp, Bahçekapı iskelesi ve civarını türlü fuhuş ve rezaletin sokaklara taşdığı bir semt haline getirmişlerdi. Kayıkhaneler ve kahvehanelerin üzerinde bekar odaları bulunurdu. Buraya 'Melek Girmez Sokağı' den&shy;mişti. Veba salgını çıkınca buralara baskın yapıldı ve kapatıldı."*


Aynı yere yaptırılan camiye, bu dönemin anısına Hidayet Camii adı verildi.

## Popüler kültürde
Orhan Pamuk, neden tarihî romanlar yazdığı yönündeki bir soruya cevap verirken, Reşad Ekrem Koçu'nun kitabındaki resimlerden söz eder: 
*"Böylece her gün saatlerce tozu alınan karanlık apartman katında tozlar gölgeler gibi gene birikirken, ben, fuhşa alet oldukları düşünüldüğü için Azapkapı'daki maymuncu dükkânlarından alınarak ağaçlara asılan biçare maymunların hikâyesini okurdum. Öfkeli çamaşır makinasıyla birlikte herkesin bir kaynar su ve arap sabunu öfkesine kapıldığı çamaşır günlerinde bir deliğe sıkışır, vebaya yakalanarak cezalanan Melek Girmez Sokağı'nın fahişelerinin karakalem resimlerine bakardım."*


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yeniçeriler - Reşad Ekrem Koçu
Efirli, Perşembe

**Efirli**, Ordu ilinin Perşembe ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin bilinen yakın tarihi hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Eski adı Perşembe olan Efirli mahallesi, Vona’nın adının değiştirilerek Perşembe yapılması nedeniyle adı "Efirli" olarak değiştirilmiştir. Efirli Köyü sahil kesiminde 150 yıllık tarihi bulunan Efirli Camii bulunmaktadır.

## Coğrafya

Ordu iline 6&nbsp;km, Perşembe ilçesine 9&nbsp;km uzaklıktadır. Efirli, Ordu iline bağlı Perşembe ilçesinin bir sahil mahallesi olmakla birlikte Ordu ilinin önemli bir mesire yeridir. Karadeniz Bölgesi'nin en uzun kumsallarından birine sahip olan yerleşim yeri, yazın yerli turistleri kendisine çekmektedir. Akçaova Deresi ile Ordu İl Merkezinden; Çerli Deresi ile de Beyli ve Çerli Mahalleninden sınır olarak ayrılır. Mahallede yerleşim tarzı tipik Karadeniz yerleşimi gibi dağınık ve geniştir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Isı iletimi

**Isı iletimi** ya da **kondüksiyon**, madde veya cismin bir tarafından diğer tarafına ısının iletilmesi ile oluşan ısı transferinin bir çeşididir.

Isı transferi daima yüksek sıcaklıktan, düşük sıcaklığa doğrudur. Yoğun maddeler genelde iyi iletkendirler; örneğin metaller çok iyi iletkenlerdir.

*Isı iletim kanunu*, *Fourier kanunu* olarak da bilinir, birim zamanda bir tabaka boyunca olan ısı akısı miktarının, sıcaklık farkının gradyanına olan oranıdır. Bu kanunla kapalı bir şekilde ortaya çıkan orantı sabiti ise ısı iletim katsayısı(k) adını alır.

## Fourier kanunu
: \frac{\Delta Q}{\Delta t} \sim -k A \frac{\Delta T}{\Delta x} 

Buna göre birim zamanda kondüksiyonla ısı transfer miktarı

:  \frac{\Delta Q}{\Delta t} \sim k A \frac{\Delta T}{\Delta x}  şeklinde formüle edilebilir. 
Fourier Denkleminde görülen (-) işareti ise Termodinamiğin 0.Kanunu'ndan faydalanılarak kullanılmıştır. Burada (-) işareti ısının, sıcaklığı yüksek olan yerden alçak olan yere doğru aktığını ifade etmektedir.

*A* yüzey kesit alanı, \Delta x maddenin ısı geçiş bölgesi kalınlığı, *k* malzeme cinsi ve sıcaklığına bağlı olan ısı iletim katsayısı ve \Delta T sıcaklık farkıdır. Bu kanun, ısı denkleminin temelini oluşturur. *R* değeri, iki taraf arasındaki ısı direncini belirtir. Ohm kanunu, *Fourier kanunu'nun* elektrikteki karşılığıdır.

## Isıl iletkenlik

: U = \frac{k}{\Delta x}, \quad yazılıp,

Fourier kanunu denkleminde yerine koyulursa;

:Q = U A\, \Delta T \quad elde edilir.

Burada *U*, ısıl iletkenliktir. Bir taraftan diğer tarafa olan iletkenlik, direnci verir.

: \frac{A\, \Delta T}{Q}, \quad

Buradan her katmanda *A* ve *Q* değerleri aynı olacağından, çoklu katmanlar için şu denklem yazılır:

:\frac{1}{U} = \frac{1}{U_1} + \frac{1}{U_2} + \frac{1}{U_3}+ \cdots

Buna bağlı olarak çoklu katmanlar için genelde şu denklem kullanılır.

:Q = \frac{A\,\Delta T}{\frac{\Delta_1 x}{K_1} + \frac{\Delta_2 x}{K_2} + \frac{\Delta_3 x}{K_3}+ \cdots}

Isı bir akışkandan bir diğerine, bir duvar boyunca iletildiğinde, çoğu zaman akışkanın ince film tabakasının iletkenliğinin belirlenmesi önemlidir. Bu ince film tabakası, ölçülmesi zor olan karakteristikleri viskozite ve türbülansın karışık şartlarına bağlı bir tabakadır.

## Newton'un soğuma kanunu
*Newton'un soğuma kanunu*, maddenin ısı kaybı miktarının, çevre ve madde sıcaklıkları arasındaki farka oranıdır. Bununla beraber, ısı kaybı prensibinin bu ifadesi, tam doğru bir ifade değildir. Daha doğru bir formülasyon için homojen olmayan ortamlarda, ısı akışının analizine ihtiyaç vardır. Bu ifadenin genel uygulanması, Biot sayısı ile karakterize edilir.

Bununla birlikte, bir maddenin sıcaklığının *e* üzeri ifadesi, bu prensipten türetilebilir. 
Eğer, *T*, maddenin sıcaklığı ise;

: \frac{d T(t)}{d t} = - r (T - T_{\mathrm{cev}}) 

Burada *r* pozitif bir sabittir.

: T(t) = T_{\mathrm{cev}} + (T(0) - T_{\mathrm{cev}}) \ e^{-r t}. \quad 

Örneğin; basit soğutma modellerinde, Newtonyen soğuma kullanılabilir.

## Kaynakça
Prof. Dr. Ahmet AYDIN - Yrd. Doç. Dr. Metin HASDEMİR, (2006)-Isı Transferi/Esasları, Aktif Yayıncılık. ISBN 9944-448-00-1
Aleksan Ağa

**Tamburi Aleksan Ağa** (1815 - 1864), Osmanlı müzisyen.

## Yaşamı
Bir işhanında odabaşı olan Ermeni asıllı Vanlı Kaspar'ın oğlu olarak İstanbul Gedikpaşa'da doğmuştur. Küçük yaşta müziğe başlayan sanatçı, Hamparsum Limonciyan'dan tambur dersleri almış ve kısa sürede büyük başarı sağlamıştır.

Üsküdar'daki Surp Garabet Kilisesi'nde "Ermeni Notası" dersleri vermiş, sonra Süleymanpaşa Hanı'nın gazinosunda çalışmıştır.

Tamburdaki yeteneği ile ünlenen Aleksan Ağa, 1856 yılında Mısır Valisi Said Paşa'nin davetiyle Kahire Sarayı'na sazende olarak gitmiştir. Dönemine göre oldukça iyi olan 40 altın maaşına rağmen 1859'da İstanbul'a geri dönmüştür.

Elindeki parayı çabucak harcayan sanatçı yoksul düşmüştür. 1864'te İstanbul'da ölen Aleksan Ağa'nın; nihavend, nühüft, acembûselik ve suzidil makamlarında bestelediği 10 kadar eseri ve bir hüseyni saz semaisi vardır.
Radyatör

**Radyatör**, ısı eşanjörlerinin bazı tipleri için kullanılan genel bir terimdir. Radyatörler otomobil, binalar ve elektronikte kullanılırlar.

## Motor soğutma

Radyatörler, özellikle otomobillerde ve aynı zamanda piston motorlu uçaklarda, demiryolu lokomotifilerinde, motosikletlerde, sabit jeneratör tesislerlerinde ve ısı motorlarının kullanıldığı diğer yerlerde içten yanmalı motorları soğutmak için kullanılır.

Isı motorunu soğutmak için, motordan ısıyı emdiği motor bloğu içinden soğutma sıvısı geçirilir. Sıcak soğutucu daha sonra radyatörün giriş tankına beslenir (radyatörün üstünde veya bir tarafında bulunur), buradan radyatör göbeği boyunca borular yoluyla radyatörün karşı ucundaki başka bir tanka dağıtılır. Soğutucu, karşı tanka giderken radyatör borularından geçerken, ısısının çoğunu borulara aktarır, bu da ısıyı her bir boru sırası aralarında bulunan kanatlara aktarır. Kanatlar daha sonra ısıyı ortam havasına bırakır. Kanatçıklar, boruların hava ile temas yüzeyini büyük ölçüde artırmak için kullanılır, böylece değişim verimliliği artar. Soğutulan sıvı motora geri verilir ve döngü tekrarlanır. Normalde radyatör, soğutma sıvısının sıcaklığını ortam hava sıcaklığına kadar indirmez ancak motorun aşırı ısınmasını önlemek için yine de soğutma sıvısını yeterince soğutur.

Bu soğutucu genellikle su esaslıdır ve donmayı önlemek için etilen glikol (antifriz)  ve korozyon, erozyon ve kavitasyonu sınırlamak için diğer katkı maddeleri eklenir. Bununla birlikte, soğutucu aynı zamanda bir yağ da olabilir. İlk motorlarda, soğutucuyu dolaştırmak için termosifonlar kullanıldı; bugün ise, en küçük motorlar dışında hepsi pompa kullanır.

1980'lere kadar, radyatör petekleri genellikle bakır (kanatlar için) ve pirinç'den (borular, başlıklar ve yan plakalar için) yapılırken, tanklar pirinç veya plastik genellikle de poliamid) kullanıldı. 1970'lerden başlayarak, alüminyum kullanımı arttı ve sonunda araç radyatör parçalarının çoğu alüminyum oldu. Alüminyum için ana teşvikler, azalan ağırlık ve maliyettir.

Hava, sıvı soğutuculardan daha az ısı kapasitesi ve yoğunluğu olduğundan radyatörden gelen ısıyı yakalamak için radyatör peteğinden oldukça büyük bir hacim debili (soğutucuya göre) hava üflenmelidir. Radyatörlerde genellikle radyatörden hava üfleyen bir veya daha çok fan bulunur. Araçlarda fan gücü tüketiminden tasarruf etmek için radyatörler genellikle aracın önündeki ızgaranın arkasındadır. Ram havası, soğutma suyu sıcaklığı sistemin tasarlanan maksimum sıcaklığının altında kaldığında ve fan devre dışı kaldığında gerekli soğutma havası akışının bir kısmını veya tamamını verebilir.

## Binalarda kullanılan radyatörler

Binalarda, ısıtma aleti olarak kullanılan radyatörlere kalorifer denir. Bir kazanda ısıtılarak pompalanan sıcak sudan aldığı ısıyı ortama iletir. Radyatörler, ısı transferini konveksiyon yolu ile yaparlar.

## Elektronikte kullanılan radyatörler
Elektronikte, radyatör bir yayınım elemanı olarak bilinir. Yayınım elemanı, bir antenin basit bir parçasıdır. Yayınım elemanları, elektromanyetik enerjiyi alma veya yayma yeteneğine sahiptir.
Memduhiye

**Memduhiye**, II. Mahmud ölmeden kısa bir süre önce bastırılan yirmi kuruş değerinde altın para. Ziynet makamında kullanıldığı için methedilmiş, övülmüş anlamına gelen memduhiye ismi verilmiştir.

1839 yılında tahta çıkan Sultan Abdülmecit adına yeni Memduhiyeler bastırıldı. 22 ayar, 0,5 dirhem (1,6 gr) ağırlığında ve 20 mm çapında olan bu para 20 kuruş değerindeydi. Ön kısmında Abdülmecit'in  tuğrası, arka kısmında ise “*duribe fi Konstantiniyye*” (İstanbul'da basılmıştır) kelimesi yer almaktaydı. Birçok kişi tarafından ziynet altını olarak kullanılmaya başlanılmasından dolayı piyasada sayısı azaldı. 1844′te Mecidiyelerin çıkarılmasının ardından para birimi özelliğini kaybetti.

## Kaynakça
Serdengeçti

**Serdengeçti**, Osmanlı askeri sisteminde; akıncılar içinde düşman ordusu içine girmek ve muhasara altındaki kalelere dalmak için gönüllü yazılanlar hakkında kullanılan bir tabirdir. Bunlar kılıçlarıyla tehlikeli işlere daldıkları için "yalınkılıç" ya da "dalkılıç" olarak da anılır. Düşman ordusunda kilit noktalara hücum ederek savaştıkları ve savaştan dönmelerinden ziyade ölmeleri muhakkak olduğu için **serdengeçti** ismini almışlardır.

Anadolu parsı kürkünden kıyafetleriyle akıncılar içerisinde kolaylıkla tanınabilirler. Ayrıca düşman askerlerini korkutmak için taktıkları kuş tüyleriyle süslenmiş miğferleriyle bilinirler.

## Ayrıca bakınız
*Forlorn hope

## Kaynakça
Kemal Karpat

**Kemal Haşim Karpat** (15 Şubat 1923, Babadağ - 20 Şubat 2019, Madison), Türk tarihçi, Osmanlı tarihi uzmanı ve akademisyen.

## Hayatı
Kemal Karpat, Türk anne ve babanın oğlu olarak Romanya'da doğdu. İstanbul Üniversitesi'nde hukuk alanında lisans eğitiminin ardından Washington Üniversitesi'nde siyâsî bilimler alanında yüksek lisans eğitimini tamamladı. New York Üniversitesi'nden doktor ünvânını aldı.

Daha sonra bir müddet Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi için çalıştı. Aralarında New York Universitesi, Montana State University – Bozeman, Princeton University, Bilkent Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Harvard University, Johns Hopkins University, Columbia University, École des Hautes Études en Sciences Sociales (EHESS) ve University of Washington olmak üzere birçok önemli okulda ders verdi. Karpat yanı sıra Ottoman and Turkish Studies Association/Osmanlı ve Türkiyat Araştırmaları Derneği'nin ve Türkiye Araştırmaları Enstitüsü'nün de üyesidir.

1970 yılında University of Wisconsin–Madison'da profesör oldu. Aynı üniversite bünyesinde "*International Journal of Turkish Studies*" başlıklı 6 ayda bir yayımlanan akademik derginin yayın yönetmenliğini yaptı. Burada Middle Eastern Studies/Ortadoğu Araştırmaları Merkezi'nin yöneticiliğini yapan Kemal Karpat, Central Asian Studies Society/ Ortaasya Araştırmaları Cemiyeti'nin de kuruculuğunu yapmıştır.

20 ülkede yayımlanmış 130 makalesi ve 16 kitabı bulunmaktadır. Amerika'daki Türk Araştırmaları Cemiyeti'nin kurucusu ve başkanı, Orta Asya Cemiyeti'nin (ACAS) kurucusu.

İstanbul Şehir Üniversitesi tarih bölümünde profesör ünvânıyla ders vermiştir. 20 Şubat 2019 tarihinde ABD'nin Madison, Wisconsin şehrinde öldü. Cenazesi Fatih Camii Haziresi'ne defnedildi. Mezarı burada Mehmet Genç ve Halil İnalcık'ın mezarlarının ortasındadır.

## Ödülleri
Kemal Karpat, TBMM Onur Ödülü sahibi ve Türk Tarih Kurumu şeref üyesidir.

## Eserleri
* Osmanlı'dan Günümüze Kimlik ve İdeoloji
* İslam'ın Siyasallaşması: Osmanlı Devleti'nin Son Döneminde Kimlik, Devlet, İnanç ve Cemaatin Yeniden Yapılandırılması
* Osmanlı Geçmişi ve Bugünün Türkiye'si
* Osmanlı Nüfusu (1830-1914) Demografik ve Sosyal Özellikleri
* Osmanlı'dan Günümüze Elitler ve Din
* Osmanlı'da Değişim Modernleşme ve Uluslaşma
* Ottoman Borderlands: Issues, Personalities, and Political Changes (Robert Zens ile beraber)
* Ortadoğu'da Osmanlı Mirası ve Ulusçuluk
* *Ottoman Population, 1830–1914. Demographic and Social Characteristics* (= *Turkish and Ottoman studies*). University of Wisconsin Press, Madison 1985, .
* Türkiye'de Siyasal Sistemin Evrimi 1876-1980
* Osmanlı Modernleşmesi Toplum, Kurumsal Değişim ve Nüfus
* Osmanlı ve Dünya Osmanlı Devleti ve Dünya Tarihindeki Yeri
* Kısa Türkiye Tarihi
* Türk Siyasi Tarihi
* Türk Demokrasi Tarihi

## Kaynakça
Robert Graves

**Robert von Ranke Graves** (d. 24 Haziran 1895 – ö. 7 Aralık 1985), İngiliz akademist, şair ve romancı.

Hayatı boyunca 140'tan daha fazla eser üretti. Anglo-İrlandalı yazar Alfred Perceval Graves'nin oğludur. Tarihçi Leopold von Ranke annesinin amcasıdır.
Karlı Dağ

**Karlı Dağ**, *([[Yunanca]]:Άσκιο)* Selanik Kayılar (Yunanistan) kazasının en yüksek dağıdır.
Uncial

**Uncial** (İngilizce), eski elyazmalarında kullanılan bir majüskül yazı stilidir. 3. ile 8. yüzyıllar arasında Latin ve Yunan dilindeki yazmalarda yaygın olarak kullanılmıştır. 8. yüzyıldan 13. yüzyıl'a daha çok başlıklarda ve kitap isimlerinde kullanılmıştır.
Meroitik dil

**Meroitik dil**, Meroë ve Sudan'da Meroitik devirde (yaklaşık MÖ 300 - MS 400 yılları arasında) konuşulmuş ve şu anda kullanılmayan bir dildir. Meroitik alfabe ile yazılmıştır. İki dilli metinlerin eksikliği nedeniyle tam olarak anlaşılamamıştır; anlamları doğrulanmış az sayıdaki kelime diğer dillerle olan genetik ilişkisinin belirlenmesinde yetersiz kalmıştır, fakat bazı dil bilimciler geçici olarak Nil-Sahra dilleri ile ilişkili olduğunu öne sürmüştür, diğerleri ise izole diller arasında saymaktadırlar.

## Kelime

## Dış bağlantılar
* Meroitik'in dilsel yeri, Claude Rilly, CNRS
Tepecik

* Tepecik (bitki) (*bitkibilim*)

## Yerleşim yerleri

### Beldeler
* Tepecik, Tavşanlı - Kütahya ili Tavşanlı ilçesine bağlı belde

### Semtler
* Tepecik, Konak - İzmir ili Konak ilçesine bağlı semt

### Mahalleler
* Tepecik, Karacasu - Aydın ili Karacasu ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Manyas - Balıkesir ili Manyas ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Orhaneli - Bursa ili Orhaneli ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Bismil - Diyarbakır ili Bismil ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Eğil - Diyarbakır ili Eğil ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Kocaköy - Diyarbakır ili Kocaköy ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, İspir - Erzurum ili İspir ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Pasinler - Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Gebze - Kocaeli ili Gebze ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, İzmit - Kocaeli ili İzmit ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Seydişehir - Konya ili Seydişehir ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Şehzadeler - Manisa ili Şehzadeler ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Bodrum - Muğla ili Bodrum ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Fatsa - Ordu ili Fatsa ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Perşembe - Ordu ili Perşembe ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Bafra - Samsun ili Bafra ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Kavak - Samsun ili Kavak ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, İlkadım - Samsun ili İlkadım ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Büyükçekmece - İstanbul ili Büyükçekmece ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Mustafakemalpaşa - Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Efeler - Aydın ili Efeler ilçesine bağlı mahalle.
* Tepecik, Mamak - Ankara ili Mamak ilçesine bağlı mahalle
* Tepecik, Seferihisar - İzmir ili Seferihisar ilçesine bağlı mahalle

### Köyler
* Tepecik, Tut - Adıyaman ili Tut ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Beşiri - Batman ili Beşiri ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Gercüş - Batman ili Gercüş ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Maden - Elâzığ ili Maden ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Bulancak - Giresun ili Bulancak ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Arpaçay - Kars ili Arpaçay ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Şenpazar - Kastamonu ili Şenpazar ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Çiçekdağı - Kırşehir ili Çiçekdağı ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Çavdarhisar - Kütahya ili Çavdarhisar ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Fındıklı - Rize ili Fındıklı ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Ayancık - Sinop ili Ayancık ilçesine bağlı köy
* Tepecik, Gürün - Sivas ili Gürün ilçesine bağlı köy
* Tepecik, İdil - Şırnak ili İdil ilçesine bağlı köy
HDPE

**HDPE**, petrolden elde edilen, yüksek yoğunluklu polietilen malzemedir. İsmi İngilizce karşılığı olan "High Density Polyethylene" teriminin kısaltmasından gelmektedir. Sanayi ve imalat sektöründe genelde bu isim kullanılmaktadır. Yaklaşık olarak, 1.75&nbsp;kg. petrolden, 1&nbsp;kg. HDPE hammadde elde edilir.

## Elde Edilmesi
HDPE günümüzde birkaç yöntemle elde edilebilmektedir. 
* *Radikal [[polimerizasyon]]* yönteminde, yüksek basınç uygulanır. 
* *Koordinasyon polimerizasyonunda*, alçak basınç ve 50-75&nbsp;°C sıcaklıkta katalitik sentez yapılır.

Katalizör olarak heptanda çözünmüş, titanyum tetraklorür ve alüminyum alkil kullanılır. Polimerizasyon ısısı soğutularak giderilir. Ele geçen polimer formu toz veya granüldür. Sıvı ortamdan süzülerek alındıktan sonra kurutularak ambalajlanır.

HDPE sentezinde diğer yol olan, "metal oksit katalizörlü polimerizasyon"da etilen gazı parafinde çözülür, 60-200&nbsp;°C sıcaklıkta, 35 atm. basınç altında, belirli bir sürede işlem tamamlanır. Soğutma ve çözücü buharlaştırılmasından sonra ürün elde edilir.

"Doğrusal (lineer) polietilen" de denilen HDPE %90 oranında kristal hâldedir. Ana zincir en az 200 karbon atomludur. ASTM standartlarında Tip III ve Tip IV olarak tanımlanan HDPE'in bağıl yoğunluğu 0,940 ve daha yukarı olarak verilmiştir. (HDPE, PETKİM kapasitesi 96.000 ton/yıldır).

## Özellikleri
HDPE, görünüm olarak LDPE'e benzese de ondan çok daha sert, molekül kütlesi 150000-400000 dolaylarında bir polimerdir. Suya, kimyasal maddelere direnci iyidir. Işık ve açık hava koşullarına LDPE'de olduğu gibi dayanıklı değildir. Özel dolgularla bu direnç artırılabilir. Mekanik özellikler çok iyi olup, özellikle darbe ve çekme dayanımları yüksektir. Bazı dolgu maddeleriyle de özellikler daha da iyileştirilir. Normalde çekme dayanımı 225-350 kgf/cm² civarındadır. Sıcaklık dayanımı 100&nbsp;°C'nin üzerindedir. Ayrıca kendi kendini yağlama özelliği vardır.

Enjeksiyon, ekstrüzyon, toz kaplama, film çekme, döner kalıplama, gibi birçok biçimlendirme yöntemine uygun bir malzemedir. Enjeksiyon kalıp sıcaklığının 50-70&nbsp;°C'de tutulması cihazdan çıkan ürün kalitesini yükseltir. HDPE elektriksel uygulamalara da çok elverişlidir.

## Kullanım alanları
Geniş bir kullanım alanına sahip olan **HDPE**, basınçlı borular, gaz dağıtım boruları, şişe, bidon, varil, beyaz eşya ve makine parçaları, yalıtkan, oyuncak, elektrik ve elektronik eşya imalatında kullanılmaktadır. Suya dayanıklı olduğundan tekne ve depo yapımında da HDPE'den yararlanılır.
Lacivert

**Lacivert** renk, elektromanyetik tayf'ın insan gözüyle görülebilen renklerinden biridir. Mavinin koyu tonlarındandır.

Günün, geceye dönüştüğü zamanlarda gökyüzünün rengidir.

Lacivert renginin hex değeri "#000080", RGB değeri "0, 0, 128" ve CMYK değeri "100, 100, 0, 50" dır.

Kozmik renk olarak kabul edilir, sonsuzluğu, otoriteyi, verimliliği simgeler. O yüzden dünyadaki firmaların yarıdan fazlası logolarında maviyi kullanır. Hilton logosunu laciverte çevirirken insanların kafasında büyük kuruluş imajı yaratmak istedi. Lacivert ciddiyetin rengidir. Bu nedenle resmî kurumlar, ciddi kuruluşlar amblem ve logolarında, kurum kimliklerinde maviyi kullanırlar. Uluslararası dev firmaların logolarında lacivert kullanmaları büyüklük ve güveni hissettirmek amacıyladır.

## Kelimenin kökeni
Farsça koyu mavi renkli bir taşın adı olan "laciverd" sözcüğü *([[laciverdtaşı]])* anlamına gelir. Türkçeye *lacivert* olarak geçmiştir.

### Çeşitli kültürlerde mavi
* Azurro, İtalya'nın ulusal rengidir. Açık mavi bir rengi vardır.
* Mavi, Hindistan'ın ulusal spor rengidir. Laikliği temsil eder.
* Mavi rengi, çevresi okyanusla veya denizle çevrili ülkelerin bayraklarında kullanılır (*örn.* Avustralya).
* Mavi, beyaz ile birlikte Somali, İskoçya, Finlandiya, Guatemala, Honduras, Yunanistan, İsrail, Nikaragua gibi ülkelerin ve Birleşmiş Milletler'in bayraklarında barışı temsil etmek amacıyla kullanılır.
* Mavi, sarı ile birlikte İsveç, Kazakistan, Ukrayna ve Barbados ülkelerinin, yeşil ile birlikte Brezilya'nın, kırmızı ile birlikte Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Çad, Romanya ve Moldova ülkelerinin bayraklarında kullanılır.
*Fenerbahçe Spor Kulübü'nün renkleri sarı-laciverttir.
* Türkler genellikle bayraklarında mavi ve mavinin tonlarını kullanmışlardır. Göktürk bayrağı, Gagavuz bayrağı, Azerbaycan bayrağı, Kazakistan bayrağı, Doğu Türkistan bayrağı, Irak Türkmenleri (Türkmeneli) bayrağı, Hazar Devleti bayrağı, Büyük Selçuklu Devleti bayrağı, Karamanoğulları bayrağı, Akkoyunlular bayrağı, Kazak Hanlığı bayrağı, Türkistan Milli Devleti bayrağı İdil Ural Devleti, Altay, Balkar, Başkurdistan, Karaçay, Kalpakistan, Taymir, Tuva, Yakutistan gibi tarihi ve çağdaş Türk devletlerinin bayraklarında mavi ve mavinin değişik tonlarının olduğu görülmektedir.
* Yahudilikte mavi; mavi gök ve denizin rengi olduğundan tanrısallık vasfını simgeler.

## Kaynakça
Şevki Yılmaz

**Şevki Yılmaz** (1955, İzmit, Kocaeli), Türk siyasetçi, TBMM 20. dönem Rize milletvekili. 1990'larda provokatif ve hakaretamiz konuşmalarıyla ünlendi. Şu an *[[Yeni Akit]]* gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır.

## Hayatı
1922 yılında Rize'den İzmit'e göç eden eski Karamürsel Müftüsü Ali Efendi'nin oğludur. İlkokulu 1967'de İzmit'te bitirdi. 1973 yılında İzmit İmam Hatip Lisesi'nden mezun olduktan sonra, Derince Lisesi'ni de dışarıdan bitirdi. 1974 yılında CHP-MSP koalisyonunda, Adalet Bakanlığı Özel Kalemi olarak görev yaptı. Şevki Yılmaz, İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nden 1980 yılında mezun oldu. Fakülte yıllarında Kartal Müftülüğünde Murakıp olarak memuriyet hayatına devam etti. 1982 yılında Avrupa Millî Görüş Teşkilatları Avusturya Bölge Başkanlığı görevine getirildi. Daha sonra 1984 yılında, Avrupa Milli Görüş Teşkilatları'nda 10 yıl sürecek olan tanıtmadan sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü. İlk defa, siyasete resmi olarak 1987 yılında Rize milletvekili parti 2. sıra adayı olarak adım attı ancak kazanamadı. 1989 yılında belediye seçimlerinde tekrar aday gösterildi. RP bu seçimde ikinci parti oldu.

20 Ekim 1991 genel seçimlerinde, Rize'den tekrar aday gösterildi ve %19.8 oranında oy aldı. 27 Mart 1994 yerel seçimlerinde Refah Partisi'nden Rize Belediye Başkanı seçildi.

24 Aralık 1995 genel seçimlerinde, tekrar Rize'den milletvekili adayı oldu. Rize milletvekili olarak mecliste yerini aldı.

1996 yılında kurulan Refahyol Hükûmeti sırasında meydana gelen 28 Şubat Süreci'nde Refah Partisi'nden istifa etti.

RP, 17 Ocak 1998 tarihinde kapatıldı. İddianamede adı geçen Şevki Yılmaz da verilen karar neticesinde, Necmettin Erbakan, Şevket Kazan, Ahmet Tekdal, İbrahim Halil Çelik, Hasan Hüseyin Ceylan, Şükrü Karatepe, Bekir Yıldız, Zeki Başaran, Selahaddin Aydar, Hasan Celal Güzel ve Recep Tayyip Erdoğan'la birlikte siyasi yasaklılar arasına sokuldu ve bu süreçte Avrupa'ya giderek çalışmalarını orada sürdürdü. 19 Eylül 2004 tarihinde Türkiye'ye döndü.

Yılmaz 2024 yılında II. Abdülhamid'in torunu Berna Sultan Osmanoğlu'nun düğünündeki konuşmasında söylediği "Osmanlı'yı süren soysuzları lanetliyorum" sözleriyle gündeme geldi; tepkiler üzerine yaptığı açıklamada Atatürk'ü değil başkalarını kastettiğini ileri sürdü.

### Özel hayatı
Yılmaz evli ve üç çocuk babasıdır.

## Hakkında yazılan seçim şarkısı
* İsmail Türüt - Mücahit Şevki Yılmaz Hoca İslam'ın Mareşali

## Kaynakça
Lahar (Sümer)

**Lahar**, Mezopotamya'daki, Sümer mitolojisi kökenli çiftlik hayvanları tanrıçası. Kardeşi Aşnan ile birlikte tanrılara gıda sağlaması için yaratılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Aşnan
Phoenicopteriformes

**Phoenicopteriformes**, flamingolardan ve soyu tükenmiş akrabalarından oluşan bir su kuşları takımıdır.

Eosen çağının geç döneminden kalma, Phoenicopteridae familyasının bilinen ilk kesin üyesi *[[Elornis]]* ile birlikte flamingolar ve akrabaları fosillerde oldukça iyi oranda saklanmıştır. Soyu tükenmiş "yüzen flamingolar" familyası Palaelodidae'nin günümüz flamingolarının en yakın akrabası olduğu düşünülür; soyu tükenmiş *[[Juncitarsus]]* cinsi flamingoları ve batağanları içine alan Mirandornithes grubundan biraz daha ilkel olduğu düşünülür. Palaelodia familyası üyelerinin bacak ve kanat anatomisi, geçmişte önerildiği üzere batağan gibi dalıcı kuşlar olmadığı aksine su yüzeyinde yüzen kuşlar olduğunu önerir. İster yüzücü ister dalıcı olsunlar hem ilkel flamingo benzeri kuşlar hem de en yakın akrabaları batağanlar çoğunlukla yaşamlarını suda geçirmekteydi ve bu da tüm Mirandornithes kladının suda yaşayan, muhtemelen yüzücü atalardan evrimleştiğini belirtir.

## Kaynakça
Tophane-i Hümâyun

**Tophane-i Hümâyun**. 1921 yılında "Askeri Fabrikaları Umum Müdürlüğü" haline dönüştürülmüştür. Bu kuruluş daha sonra "Makine Kimya Endüstrisi Kurumu" adını almıştır.
Habarovsk

**Habarovsk** (Rusça: Хаба́ровск) Uzak Doğu Rusya'da Rusya Federasyonu'nun Çin sınırına yaklaşık 30&nbsp;km uzaklıkta bir şehirdir.

Şehir Vladivostok'tan sonra Uzak Doğu Federal Bölgesi'nin ikinci büyük kentidir. 2002 yılı sayımlarına göre nüfusu 583072'dir.

## Coğrafya
Habarovsk, ismini kâşif Yerofey Habarov'dan alır. 1858 yılında bir askeri uç karakol olarak kurulan şehir daha sonra önemli bir sanayi merkezi haline gelmiştir. Şehir Amur ve Ussuri ırmaklarının birleştiği noktada, Vladivostok kentine yaklaşık 800&nbsp;km.uzaklıkta ve Trans Sibirya Demiryolu üzerinde Moskova'ya 8523&nbsp;km. uzaklıkta yer almaktadır. Matematiksel Konumu **48°28′K 135°06′D**'dur.

## Kardeş kentler
*  (1965)
*  (1988)
*  (1990)
*  (1993)
*  (2002)
*  (2011)
*  (2011)
Ahmet Durmuş Evrendilek

**Ahmet Durmuş Evrendilek** (1884 - 1964), Mülkiye Mektebi'ni bitirdi. 1884 İbradı doğumludur. 1932–1940 tarihleri arasında Afyonkarahisar Valiliği görevini yürüttü. Milli Mücadele döneminde Tire'de Kuvay-ı Milliye Teşkilatı'nı kurdu. Kırklareli, Isparta, Bolu ve Afyonkarahisar'a vali olarak atandı.
Ali Saip Ursavaş

**Ali Saip Ursavaş** (1887, Revandiz, Kerkük - 26 Eylül 1939, Adana), Türk asker ve siyasetçi.

13 Kasım 1905'te girdiği Mekteb-i Harbiye’yi 1 Eylül 1908 yılında teğmen rütbesiyle bitirdi ve Bağdat’taki 6. Ordu komutasına atandı. Trablusgarp Savaşı ve I. Dünya Savaşı'na katıldı. Mondros Mütarekesi'nin ardından Anadolu'nun işgali başlayınca Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde "Namık" takma adıyla Kuvâ-yi Milliye'ye katıldı. Urfa'daki Fransız işgali sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle Urfa Savunması'nı örgütledi. 23 Nisan 1920'de açılan TBMM'ye Urfa milletvekili olarak girdi. Aralık 1920'de Urfa Kuvâ-yi Milliye Komutanı olarak bölgedeki aşiret reislerini Fransız işgaline karşı topladı. Urfa'nın kurtarılmasında gösterdiği üstün hizmetlerden ötürü Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. 24 Şubat 1924'te binbaşı rütbesine yükseldi.

Konya İstiklâl Mahkemesi ve İsyan Bölgesi İstiklâl Mahkemesi Başkanı olarak görev yaptı. 28 Şubat 1926 tarihinde Binbaşı rütbesiyle ordudan emekli oldu. Daha sonra II. Dönem Kozan, III., IV., V. ve VI. Dönem Urfa Milletvekilliği yaptı. 1924 yılında meclis koridorlarında Necati Çiller'e saldırmasıyla gündeme gelmiştir. Ahali Cumhuriyet Fırkası'nı kuran Abdülkadir Kemali'yi tehdit ettiği bilinir.

1934 yılında Soyadı Kanunu çıktığında, Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Ursavaş" soyadı verildi. Atatürk'e karşı suikast girişimine adı karıştıysa da, suçsuz bulundu. Hasan Rıza Soyak anılarında Atatürk'ün bu olaydan sonra Ali Saip'le görüşmeyi kestiğini yazar. 26 Eylül 1939 tarihinde Adana'da öldü. Tarihçi Cezmi Yurtsever, Ursavaş'ın cenazesine kimsenin sahip çıkmadığını ve dere kenarına atıldığını yazar. Evli ve dört çocuk babasıydı.

## Eserleri
* Kilikya Faciaları ve Urfa Kurtuluş Mücadeleleri, Ankara

## Notlar


## Kaynakça
Aşnan

**Aşnan**, Antik Mezopotamya'nın tahıl tanrıçasıydı. O ve erkek kardeşi Lahar, Enlil'in çocuklarıdırlar ve tanrılara gıda sağlamak için yaratılmıştırlar. Fakat bunu yapmadıklarında, tanrılar onların yerine insanları yaratmıştır.