Mariya Kalesnikava

**Mariya Alyaksandrauna Kalesnikava** (, ; d. 24 Nisan 1982), Aleksandr Lukaşenko'nun yönetimine karşı 2020 Belarus protestoları sırasında oluşturulan Koordinasyon Konseyi başkanlığında yer almış Belaruslu müzisyen ve politikacıdır.

Uluslararası Af Örgütü, 11 Eylül 2020'de Kalesnikava'yı vicdan mahkumu olarak tanıdı. 2021'de kendisine Uluslararası Cesaretli Kadınlar Ödülü verildi.

Kalesnikava, 6 Eylül 2021'de siyasi faaliyeti nedeniyle 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

En son 12 Şubat 2023'te kendisinden haber alındı. Babasının 12 Kasım 2024'te onu hapishanede ziyaret etmesine izin verildi.

## İlk yılları ve müzik kariyeri
Kalesnikava, 24 Nisan 1982'de Minsk'te doğdu. Ailesi eğitim almış mühendisti. Tatiana adında bir kız kardeşi vardır.

17 yaşında Minsk'te bir spor salonunda (özel okul) flüt öğretmeye başladı ve Belarus Cumhuriyeti Ulusal Akademik Konser Orkestrası'nda çaldı. Belarus Devlet Müzik Akademisi'nden flütçü ve orkestra şefi olarak mezun oldu. 25 yaşında Stuttgart Devlet Müzik ve Sahne Sanatları Üniversitesi'nde müzik enstrümanları çalmaya başladı. 2012 yılında Erken Müzik ve Neue Müzik dallarında iki yüksek lisans yaptı.

2010'larda Almanya ve Belarus arasında kültürel projeler düzenledi. 2017 yılında bir sanat kolektifi olan Artemp'i kurdu. 2019'dan itibaren Minsk'teki OK16 kültür kulübünde sanat yönetmeni olarak görev yaptı.

## Tutuklama ve baskılar
Mayıs 2020'de Kalesnikava, Viktar Babarıka'nın 2020 Belarus devlet başkanlığı seçimi öncesinde başkanlık kampanyasına katıldı ve kampanya yöneticisi olarak çalıştı. Babaryka, Haziran ayında tutuklandı ve seçimlerden men edildi. Temmuz ortasında, Kalesnikava ve Veranika Tsapkala, Svyatlana Tsihanouskaya'nın kampanyasını destekledi.

19 Ağustos'ta Kalesnikava, Tsihanouskaya Koordinasyon Konseyi'nin 7 üyeli başkanlığına katıldı.

20 Ağustos'ta Belarus Başsavcısı Alexander Konyuk, Devlet yetkisini ele geçirmeye teşebbüs ve ulusal güvenliğe zarar verme gerekçesiyle Koordinasyon Konseyi üyeleri aleyhine Belarus Ceza Kanununun 361. Maddesi uyarınca cezai kovuşturma başlattı.

Eylül 2020'nin başlarında, Koordinasyon Konseyi'nden bağımsız olarak faaliyet gösterecek yeni bir siyasi parti olan Razam'ın (Belarusça "Birlikte") kurulduğunu duyurdu.

7 Eylül 2020'de Kalesnikava, OMON tarafından Minsk'te tutuklandı. Ailesi kayıp bildiriminde bulundu.

8 Eylül 2020'de Kalesnikava, Ukrayna ile Alexandrovka sınır kapısında gözaltına alındı. Sınırda olanlarla ilgili çelişkili haberler bulunmaktadır. Devlet Sınır Komitesi sözcüsü, Kalesnikava'nın iki ortağı Anton Rodnenkov ve Ivan Kravtsov'un yardımıyla sabah 4'te Ukrayna'ya geçmeye çalıştığını iddia etti. Diğer kaynaklar, Belaruslu yetkililerin onu sınırı geçmeye zorlamaya çalışırken pasaportunu yırttıktan sonra gözaltına alındığını belirtiyor.

11 Eylül 2020'de Uluslararası Af Örgütü, Kalesnikava'yı düşünce mahkûmu olarak tanıdı. 2021'de Uluslararası Cesur Kadınlar Ödülü'ne ve yine aynı yıl, Václav Havel İnsan Hakları Ödülü'ne layık görüldü.

6 Eylül 2021'de Kalesnikava, siyasi faaliyetleri nedeniyle 11 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Cezanın ardından BBC muhabiri Sara Rainsford'a telefonla verdiği ilk röportajda Kolesnikova, hapishanede 'herkesin her yerde sigara içtiğinden' ve uzun süreli pasif içiciliğin profesyonel bir flütçü olarak geri dönme şansını sonsuza kadar mahvedeceğinden şikayet etti. Ancak hiçbir şeyden pişman olmadığını ve 2020 protestolarının ülkede yeni bir dönemin başlangıcı olduğuna inandığını söyledi.

29 Kasım 2022'de Kalesnikava, durumu kritik bir şekilde hastaneye kaldırıldı. Babariko'nun basın servisi tarafından belirtildiği gibi, en geç 22 Kasım'da cezai bir tecrit hücresine konuldu. Homel hastanesinde kendisine perfore ülser teşhisi konuldu ve acil ameliyata alındı. Maria'nın kız kardeşinin de belirttiği gibi, hapishaneden önce hiçbir sindirim sistemi sorunu yaşamamıştı. Tecrit hücresinde avukatının ziyaretine izin verilmedi, bayılma ve hipertansiyon hastasıydı. Sadece hastanede, babasını üç kolluk görevlisiyle 10 dakika ziyaret etmesine izin verildi. 9 Aralık 2022'de Kalesnikava'nın avukatlarından Vladimir Pulchenko barodan ihraç edildi.

En son 12 Şubat 2023'te kendisinden haber alındı. Ağustos 2023'te, Kalesnikava hakkında altı ay boyunca haber alınamaması üzerine, 13 sanatçı Lukashenko'ya açık bir mektup yazarak bilgi talep etti ancak cevap alamadı. 17 Aralık 2023'te Lev Kopelev Forumu, Kolesnikova'yı desteklemek için Köln'de bir tartışma düzenledi. Etkinliğe eski Alman İçişleri Bakanı Gerhart Baum, Kolesnikova'nın kız kardeşi Tatsiana Khomich ve eski avukat Lyudmila Kazak katıldı.

### Kalesnikava'nın tutuklamasına tepkiler
* Avrupa Komisyonu, 7 Eylül tutuklanmasını kabul edilemez olarak nitelendirerek kınadı.
* Almanya, Kalesnikava'nın nerede olduğu konusunda netlik talep etti ve Belarus'taki tüm siyasi tutukluların serbest bırakılması çağrısında bulundu.
* Litvanya, Kalesnikava'nın tutuklanmasını utanç olarak nitelendirdi, bunu Stalin dönemi gizli polisinin yapacağı bir şeyle karşılaştırdı ve derhal serbest bırakılmasını talep etti.
* Polonya, Kalesnikava'nın kaçırılmasını aşağılayıcı olduğu gerekçesiyle kınadı ve Belarus'taki tüm siyasi mahkûmların derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.
* Birleşik Krallık, Kalesnikava'nın refahı için ciddi endişelerini dile getirdi ve salıverilmesinin en yüksek öncelik olması gerektiğini söyledi. Babasının 12 Kasım 2024'te onu cezaevinde ziyaret etmesine izin verildi.

## Kaynakça