Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci

**Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci** (**GDAÜ**) 1996 yılında Bulgaristan'ın girişimiyle başlatıldı. Bulgaristan başkanlığında Sofya'da düzenlenen toplantıda, Güneydoğu Avrupa (GDA) ülkeleri bir güven ortamı, iyi komşuluk ilişkileri ve istikrar yaratmak amacıyla bölgesel işbirliğinin temellerini attılar.

GDAÜ'nün özelliği, bazı uluslararası örgütlerin veya ülkelerin inisiyatifiyle değil; kendi inisiyatifleriyle bölge ülkeleri arasında başlatılan özgün bir işbirliği biçimi olmasıdır. Bu bağlamda, GDAÜ kendisini İstikrar Paktı, Güneydoğu Avrupa Kooperatif Girişimi veya İstikrar ve Ortaklık Sürecini tamamlayan GDA'nın gerçek bir sesi olarak tanımlamayı amaçlamaktadır.

GDAÜ içindeki bölgesel işbirliğinin temel hedefleri arasında güvenliğin ve siyasi durumun güçlendirilmesi, ekonomik ilişkilerin ve insan kaynakları, demokrasi, adalet ve yasadışı faaliyetlere karşı mücadele alanlarında işbirliğinin yoğunlaştırılması yer alıyor. GDAÜ'nün amacı, iyi komşuluk ilişkilerinin güçlendirilmesi ve bölgenin bir barış ve istikrar alanına dönüştürülmesi yoluyla üyelerinin Avrupa ve Avrupa-Atlantik yapılarına yaklaşmalarını sağlamaktır.

## Üyelik

* Kurucu üyeler:
** 
** 
** 
** 
** 
** 
**  (Sırbistan ve Karadağ olarak katıldı)
** 
* Daha sonra katılanlar:
** (2005)
** (2006)
**  (2007)
** (2010)
** (2014)

## Yapı
GDAÜ, başkanlık eden ülke tarafından koordine edilen bölgesel, kurumsallaştırılmamış bir süreçtir. GDAÜ başkanlığı bir yıl sürer ve üyeler arasında dönüşümlü olarak yapılır. Başkanlık eden ülke, süreci uluslararası toplantılarda sunar ve yıllık devlet ve hükûmet başkanları toplantısına, dışişleri bakanları toplantısına ve bir dizi siyasi direktör toplantısına ev sahipliği yapar. Duruma göre, başkanlık eden ülke olağanüstü toplantıya çağırabilir.

### Bölgesel İşbirliği Konseyi
Bölgesel İşbirliği Konseyi, GDAÜ'den dışişleri bakanlarının 2008 yılındaki bir toplantısında kuruldu. Örgüt, GDAÜ katılımcıları tarafından kuruldu ve Avrupa entegrasyonunu ve işbirliğini daha da ilerletmek için kısmen Avrupa Birliği tarafından finanse ediliyor. BİK, şu anda Genel Sekreter Majlinda Bregu tarafından yönetiliyor ve 46 katılımcıdan oluşuyor. Katılımcılar, bölgenin istikrarı ve gelişimi ile ilgilenen diğer ülkeler ve uluslarüstü kuruluşlarla birlikte GDAÜ ülkelerinden oluşmaktadır.

## Başkanlık
Başkanlık ülkesi her yıl değiştirilir:

* 1996–97, Bulgaristan
* 1997–98, Yunanistan
* 1998–99, Türkiye
* 1999–2000, Romanya
* 2000-01, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti
* 2001-02, Arnavutluk
* 2002–03, Sırbistan ve Karadağ
* 2003–04, Bosna-Hersek
* Nisan 2004 – Mayıs 2005, Romanya 
* Mayıs 2005 – Mayıs 2006, Yunanistan 
* Mayıs 2006 – Mayıs 2007, Hırvatistan 
* Mayıs 2007 – Mayıs 2008, Bulgaristan
* 2008-09, Moldova
* 2009-10, Türkiye 
* 2010-11, Karadağ
* 2011–12, Sırbistan
* 2012-13, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti 
* 2013–14, Romanya
* 2014–15, Arnavutluk 
* 2015-16, Bulgaristan
* 2016-17, Hırvatistan
* 2017–18, Slovenya 
* 2018–19, Bosna-Hersek
* 2019-20, Kosova
* 2020–21, Türkiye
* 2021–22, Yunanistan
* 2022–23, Karadağ

## Yapılan toplantılar
Devlet ve hükûmet toplantıları başkanları:

* 2-4 Kasım 1997, Girit
* 12-13 Ekim 1998, Antalya
* 12 Şubat 2000, Bükreş
* 25 Ekim 2000, Üsküp (olağanüstü toplantı)
* 23 Şubat 2001, Üsküp
* 28 Mart 2002, Tiran
* 9 Nisan 2003, Belgrad
* 21 Nisan 2004, Saraybosna
* 11 Mayıs 2005, Bükreş
* 4 Mayıs 2006, Selanik
* 11 Mayıs 2007, Zagreb
* 21 Mayıs 2008, Pomorie
* 5 Haziran 2009, Kişinev
* 21–23 Haziran 2010, İstanbul
* 1 Haziran 2013, Ohri (iptal edildi)
* 25 Haziran 2014, Bükreş
* 26 Mayıs 2015, Tiran
* 1 Haziran 2016, Sofya
* 30 Haziran 2017, Dubrovnik
* 24 Nisan 2018, Kranj
* 8–9 Temmuz 2019, Saraybosna (Kosova tarafından reddedildi)
* 2020, Priştine (COVID-19 nedeniyle iptal edildi)
* 17-18 Haziran 2021, Antalya
* 10–11 Haziran 2022, Atina

Dışişleri bakanları toplantıları:

* 6-7 Temmuz 1996, Sofya
* 5-6 Haziran 1997, Selanik
* 8-9 Haziran 1998, İstanbul
* 19 Mart 1999, Bükreş
* 2 Aralık 1999, Bükreş
* 14 Temmuz 2000, Ohri
* 16 Mayıs 2001, Tiran
* 19 Haziran 2002, Belgrad
* 9 Haziran 2003, Saraybosna
* 22 Ekim 2004, Bükreş
* 24 Ocak 2006, Atina
* 1 Mart 2007, Zagreb
* 14 Haziran 2012, Belgrad
* 22 Mayıs 2015, Tiran
* 23 Nisan 2018, Kranj
* 5 Eylül 2018, Banja Luka
* 25 Haziran 2020, Priştine (Çevrimiçi)
* 6 Kasım 2020, Antalya

## Ayrıca bakınız

* Güneydoğu Avrupa
* Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ)

## Kaynakça