İlyas Salman

**İlyas Salman** (14 Ocak 1949, Malatya), Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve yönetmen.

## Hayatı
Malatya ili Arguvan ilçesi Asar köyündendir ve orada dünyaya gelmiştir. Nüfus cüzdanında doğum tarihi 14 Ocak 1954 olarak yazmaktadır ama 3-4 yıl önce doğmuştur. Arguvan ilçesi Asar mahallesi nüfusuna kayıtlıdır. Uzun yıllardır oynadığı Kürt tiplemeleri nedeniyle Kürt olarak kabul edilmiş ve bunu açıkça yazanlar da olmuştur. Ancak 2007 yılında kendi yazısında ve kitabında Alevi Türkmen bir aileden gelen bir ateist olduğunu belirtti.

Malatya Turan Emeksiz Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı'nı son sınıfta bıraktı. Oyunculuğa İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nda başladı. Uzun yıllar sinema oyunculuğunda, köylü tiplemeleri ile tanındı. Sinema oyunculuğunun yanı sıra yönetmenliğini yaptığı iki sinema filmi bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli tarzda şiirleri ve türkü albümleri bulunmaktadır. Ankara Birlik Tiyatrosu'nda 1997'den 2000 yılına kadar sahneye çıkmıştır. Son olarak *Hasretim Sansürlüdür* isimli bir şiir kitabı ve Türksolu dergisindeki makalelerinden oluşan *Kırmızı Beyaz* isimli bir kitabı çıkmıştır.

Kendisi sol görüşlüdür. Türkiye Komünist Partisi üyesidir. Türkiye Komünist Partisi'nin Kartal'da yaptığı 1 Mayıs mitingine katılmıştır. Türksolu dergisinde yazılar yazmıştır. 2023 Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento seçimleri için kurulan Sosyalist Güç Birliği'nin kuruluşunda yapılan ortak açıklamaya aralarında kamuoyunun yakından tanıdığı akademisyen, sanatçı, gazeteci, hukukçu, siyasetçi gibi isimlerin bulunduğu 226 isimle birlikte imzasının yer aldığı metne imzasını atmıştır.

Gülser Salman ile evlidir ve Devrim adında bir kızı, Temmuz Ali adında bir oğlu vardır.

31 Mart 2023 tarihinde "Söz veriyorum: Sarayın dalkavuğu değil, halkın soytarısı olacağım" diyerek Türkiye Komünist Partisi'nden İstanbul milletvekili adayı olduğunu açıklamıştır.

## Çalışmaları
### Son Çalışması: Karanfil Kokuyor Cıgaram
1 Ekim 2009 tarihinden itibaren Bakırköy Sanat Merkezi'nde Ahmed Arif'in "Hasretinden Prangalar Eskittim" kitabından şiirler okuyacağı "Karanfil Kokuyor Cıgaram" isminde bir gösteri sahnelemeye başlamak istemişti. Gösterinin görsel yönetmeni oğlu Temmuz Salman'dı. Kızı Devrim Salman ise gösteride solistlik yapacaktı. Ancak İlyas Salman'ın bazı geçici sağlık sorunları sebebiyle bu çalışma bahsi geçen sanat merkezinde sunulamayıp bir süre ertelenmiştir.

### Oyuncu olarak

* 1977: *[[Baskın (film)|Baskın]]*
* 1977: *[[Çöpçüler Kralı]]*
* 1978: *[[Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor]]*
* 1978: *[[Kibar Feyzo]]*
* 1978: *[[Sultan (film, 1978)|Sultan]]*
* 1979: *[[Erkek Güzeli Sefil Bilo]]*
* 1980: *[[Banker Bilo]]*
* 1980: *[[Beş Parasız Adam]]*
* 1980: *[[İbişo]]*
* 1980: *[[Talihli Amele]]*
* 1981: *[[Hababam Sınıfı Güle Güle]]*
* 1982: *[[Çiçek Abbas]]*
* 1982: *[[Dolap Beygiri]]*
* 1982: *[[Çirkinler de Sever]]*
* 1983: *[[Şekerpare (film)|Şekerpare]]*
* 1983: *[[Aptal Kahraman]]*
* 1983: *[[Şaşkın Ördek]]*
* 1984: *[[Kızlar Sınıfı (film)|Kızlar Sınıfı]]*
* 1985: *[[Ekmek Elden Su Gölden]]* (video filmi)
* 1985: *[[Ya Ya Ya Şa Şa Şa]]*
* 1985: *[[Köfteci Holding]]* (video filmi)
* 1985: *[[Para Babası]]* (video filmi)
* 1985: *[[Uyanıklar Dünyası]]*
* 1985: *[[Deliye Hergün Bayram]]*
* 1985: *[[Sarı Öküz Parası (film)|Sarı Öküz Parası]]*
* 1986: *[[Paketteki Adam]]* (video filmi)
* 1986: *[[Sen de mi Şakir]]* (video filmi)
* 1986: *[[Fakir Milyoner (film)|Fakir Milyoner]]* (video filmi)
* 1986: *[[Ava Giden Avlanır (film, 1986)|Ava Giden Avlanır]]*
* 1986: *[[Sahtekar (film, 1986)|Sahtekar]]* (video filmi)
* 1986: *[[Arap Bilo]]* (video filmi)
* 1986: *[[Anahtarı Bendedir]]* (video filmi)
* 1986: *[[Sen Neymişsin Be Abi]]* (video filmi)
* 1986: *[[Karaman'ın Koyunu (film, 1986)|Karaman'ın Koyunu]]*
* 1986: *[[Ben Milyoner Değilim]]*
* 1986: *[[Türkücüler Kralı]] / Dündar İle Canan* (video filmi)
* 1987: *[[Gönlübol (film)|Gönlü Bol]]* (video filmi)
* 1987: *[[Banko Altılı Ganyan / Gönüllü Kahraman]]* (video filmi)
* 1987: *[[Aşk Peşinde (film)|Aşk Peşinde]]*
* 1987: *[[Şam Fıstık]]*
* 1988: *[[Keklik Ali]]*
* 1988: *[[Aptal Aşık (film)|Aptal Aşık]]*
* 1989: *[[Afacan (film, 1989)|Afacan]]*
* 1989: *[[Kınalı Hanzo]]*
* 1990: *[[Aile Bağları]]* (*Yaşanan Dünya*, *Deli Fişek* - video filmi)
* 1990: *[[Zavallı]]*
* 1992: *[[Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes]]*
* 1994: *[[Talihsiz Bilo]]*
* 1994: *[[Kızlar Sınıfı]]* (tv dizisi)
* 1995: *[[Avantacılar]]* (*Tek Ayaklı Kuşlar*)
* 1995: *[[Naylon Karı]]*
* 1995: *[[Antika Kabadayı]]*
* 1995: *[[Karımı Aldatamam]]*
* 1995: *[[Rambo Ramiz]]*
* 1996: *[[Yoksa Yaşlandım mı?]]*
* 1996: *[[Sarhoş (film)|Sarhoş]]*
* 1997: *[[Tatil Belası]]*
* 1997: *[[Yasemince (dizi, 1994)|Yasemince]]* (TV dizisi)
* 1997: *[[Taksim - Sarıyer]]* (tv dizisi)
* 1998: *[[Gülerken Ağladık]]* (tv dizisi)
* 2003: *[[Sen Hiç Güneşte Üşüdün mü? (film)|Sen Hiç Güneşte Üşüdün mü?]]* 
* 2003: *[[Güneş de Karanlığa Düşer]]*
* 2006: *[[Adressiz Sorgular (film)|Adressiz Sorgular]]*
* 2006: *[[Sis ve Gece (film)|Sis ve Gece]]*
* 2008: *[[Şeytanın Pabucu]]*
* 2008: *[[Ölüm Çiçekleri-Saraybosna]]* (TV dizisi)
* 2008: *[[Sevgili Babam (film, 2008)|Sevgilim Babam]]*
* 2009: *[[Çıngıraklı Top]]*
* 2010-2011: *[[Akasya Durağı]]* (TV dizisi)
* 2012: *[[Lal Gece]]*
* 2012: *[[Seni Seviyorum Tülsü]]* (Kısa film)
* 2014: *[[Mısır Adası (film)|Mısır Adası]]*
* 2014: *[[Gece (film)|Gece]]*
* 2015: *[[Ve Panayır Köyden Gider]]*
* 2017: *[[Dört Zait]]* (Kısa film)
* 2022: *[[Duran (dizi)|Duran]]* (dizi)
* 2022: *[[Elif Ana (film)|Elif Ana]]*

### Oynadığı Klipler
* 2015: Arpak Kardeşler
* 2015: Tolga Sağ - Dilo

### Senarist olarak
* 1990: *[[Aile Bağları]]*
* 1990: *Yaşanan Dünya*
* 1990: *[[Zavallı]]*

### Eser
* 1990: *[[Zavallı]]*

### Yönetmen olarak
* 1990: *[[Aile Bağları]]*
* 1990: *Yaşanan Dünya*
* 1990: *[[Zavallı]]*

### Tiyatrocu olarak
* *Canavar Cafer:* Refik Erduran - Ankara Birlik Tiyatrosu - (2000)
* Gurbet Kuşları Sławomir Mrożek - Ankara Birlik Tiyatrosu - (1999)
* Bin Yıl Önce Bin Yıl Sonra: - Şan Tiyatrosu - 1985 
* Bir Neşe-i Muhabbet: Şan Tiyatrosu - 1982 
* Yedi Kocalı Hürmüz: Sadık Şendil - Şan Tiyatrosu 1980
* Aslan Aser Şvey Hitlere Karşı: Bertolt Brecht - İstanbul Şehir Tiyatrosu 1978 
* Ay Işığında Şamata: Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu - 1977

### Müzik-Şiir albümleri
* *[[Aramayın Beni Başka Yerde (albüm)|Aramayın Beni Başka Yerde]]*
* *[[Dağların Ardı Nazlıdır (albüm)|Dağların Ardı Nazlıdır]]*
* *[[Doğdukları Yerde Doymayanlar (albüm)|Doğdukları Yerde Doymayanlar]]*
* *[[İnadına Türküler (albüm)|İnadına Türküler]]*
* *[[Söze Güneş Doğdu (albüm)|Söze Güneş Doğdu]]*
* *[[Türkülerimiz Var Söylenecek (albüm)|Türkülerimiz Var Söylenecek]]*
* *[[Yaram Sızlar (albüm)|Yaram Sızlar]]*

### Kitapları
* 2006: *[[Hasretim Sansürlüdür]]*
* 2018: *Faşo Ağalara Karşı Birleşelim!*

### Yazıları
* 2007: *[[Kırmızı Beyaz/Türksolu]]*
* 2009: *[[Hem Sosyalistim Hem de Kemalist]]*

## Ödülleri
* 1977: Avni Dilligil Tiyatro Yarışmaları - En İyi Tiyatro Oyuncusu
* 1993: 5. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu - Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes
* 2007: 18. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sis ve Gece
* 2012: 19. Altın Koza Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Lal Gece
* 2012: 49. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü

## Ayrıca bakınız
* Yeşilçam oyuncuları
* Yeşilçam Türk Sineması

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* TSA´de İlyas Salman 
* İlyas Salman Resmi Web Sitesi
* İlyas Salman: "Ülkenin %90'ı Bilo, %10'u Maho'dur"  | Meltem Yılmaz - İlyas Salman | Haftanın Rengi