613 Mitsvot

**613 ''Mitsvot*** (: ***Taryag Mitzvot***, "613 emir") [[Musa]]'nın beş kitabı olan [[Tevrat]]'ta anlatılan, yapılması gereken kanuni, ahlaki ve ruhani uygulamalardır. Tevrat'taki bu kanun ilkeleri için bazen "bağlantılar" veya "emirler" (*mitsvot*) denip hepsine birden "Musa'nın kanunları" (*Torat Moşe*, תורת משה), ya da kısaca "Kanun" denir. *Mitsvot*, [[İbranice]]de [[mitsva]]'nın çoğul halidir.

[[Tevrat]]'taki bu kuralları çeşitli kereler kodlayıp sıralandırma çabalarında bulunulduysa da en kabul gören numaralandırma sistemi [[Rambam]]'ın hazırladığı şekildedir. 613 emrin bazıları icra edilmesi gereken "olumlu emirler" (*mitsvot aseh*), diğerleri ise yapılması kaçınılması gereken "olumsuz emirler"dir (*mitsvot lo taaseh*). "Olumsuz emirler" bir senenin günleri gibi 365 tane olup "olumlu emirler" insan vücudundaki kemik sayısı gibi 248 tanedir. 613 sayısı [[Talmud]]'da geçse dahi gerçek anlamda Orta Çağ rabinik edebiyatında önem kazandı. "[[yehareg veal yaavor|İhlal etmektense ölümün yeğlenmesi]]" gereken üç tür olumsuz emir kategorisi vardır; bunlar [[cinayet]], [[putperestlik|puta tapma]] ve yasak cinsel ilişkiye girmedir.

613 Mitsvot üç kategoriden oluşur. Bunlardan ilki [[Mişpatim]] denen mantıken anlamı olan, *öldürmeme* ve *çalmama* gibi emirlerdir. İkinci kategori ise Eidus'tur. Bunlar [[Yahudilik]]'te geçen beyanlardır. Örneğin, [[Şabat]] için Tanrı'nın dünyayı altı günde yarattığı, yedinci gün dinlenip bu günü kutsal kıldığı anlatılır. Üçüncü kategori ise, Hukim denen, mantık aranmaması gereken sebebi olmayan emirlerdir.

Dini önemi olmasına rağmen, [[Kudüs Tapınağı]]'nın yıkılması sebebiyle bazı [[mitsva]]lar bugün uygulanamamaktadır. Tahminlere göre, bugün uyulabilen 77 olumsuz 194 olumlu emir bulunmaktadır. 26 tanesi sadece İsrail diyarında uygulanabilir. Ayrıca, bazı emirler zaman merkezli olup kadınlar hariç tutulmuştur (örneğin, *şofar*, *suka*, *lulav*, *tsitsit* ve *tefilin*). Bazı emirler sadece erkekleri, bazıları sadece kadınları ve hatta bazıları sadece özel Yahudilik statüsü bulunan (ör: [[Kohen]]) kişileri bağlar.

== 613'ün önemi ==
[[Talmud]]'da [[Tevrat]]'ın Tanrı tarafından [[Musa]]'ya verildiği, Tevrat'ta da "Yakup'un topluluğuna miras olarak, Musa bize yasayı verdi" dediği yazılıdır.

Talmud'da yazdığına göre [[İbranice]] "Tora"nın (Tevrat) [[ebced hesabı]]na göre ([[gematria]]) değeri 611'dir. Musa'nın Tanrı'dan aldığı 611 emrin yanı sıra [[Tekvin (Tevrat)|Tekvin]]'de "meyve verip çoğalın" ve [[Yahudilik'te sünnet|sünnet]] emirleriyle birlikte toplam emir sayısı 613'ü bulur. Talmud'da 613 sayısı Rabbi [[Simlay]]'a adanmıştır.

Bir yoruma göre [[tallit]]teki [[tsitsit]] 613 emir ile bağlantılıdır: Tevrat yorumcusu [[Raşi]]'nin hesabına göre, [[Mişna]] [[İbranice]]sinde tsitsit'in (ציצית) değeri 600'dür. Her püskül 8 ipten oluşur ve 5 dizi düğüm vardır. Bu sayılar eklenince 613 sayısına erişilir. Dolayısıyla tsitsitli kuşam, giyen kişiye Tevrat'ın emirlerini hatırlatır.

613 emire ***Taryag'' mitzvot** () denmesinin sebebi, gematriaya göre **T**a**RY**a**G**ın değerinin 613 olmasıdır.

## Musa ibn Meymun'un listesi

Çeşitli zamanlarda çeşitli bilgeler tarafından bu liste farklı sıralamayla ve ender farklılıklarla hazırlanmış olsa dahi geleneksel Yahudilik'te en kabul gören liste Musa ibn Meymun'un listesidir:

# Tanrı'yı tanı/bil 
# Ondan başka tanrıların olduğunu düşünme bile 
# O'nun tek olduğunu bil 
# O'nu sev 
# O'ndan kork 
# O'nun adını kutsa 
# O'nun adını lekeleme 
# O'nun adıyla bağdaştırılan nesneleri yok etme 
# O'nun adını konuşan peygamberleri dinle 
# O'nu sınama 
# O'nun yolundan yürü 
# O'nu bilenlere sadık kal 
# Diğer Yahudileri sev 
# Yahudiliğe geçenleri sev 
# Yahudi arkadaşlarından nefret etme 
# Günah işleyenleri ayıpla 
# Başkalarını aşağılama 
# Zayıfa baskı yapma 
# Başkalarını küçük düşürme 
# İntikam alma 
# Kin besleme 
# Tevrat'ı öğren 
# Tevrat'ı bilenleri ve öğretenleri onurlandır 
# Putlarla ilgilenme 
# Yüreğinin ve gözünün istekleri ardınca gitme 
# O'na küfretme 
# Putlara, onlara tapıldığı gibi tapma 
# Tanrı'ya taptığımız dört şekilde putlara tapma 
# Kendin için put yapma 
# Başkaları için put yapma 
# Dekoratif amaçla olsa dahi insan figürü yaratma 
# Bir şehri putperestleştirme 
# Putlara tapan şehri yak 
# Şehri yeniden onarma 
# Bundan kendine çıkar sağlama 
# Birini puta tapmaya yönlendirme 
# Putperesti sevme 
# Putpereste acıma 
# Putperesti koruma 
# Putperesti savunmak için bir şey söyleme 
# Putpereste ayrımcılık yapmaktan kendini alıkoyma 
# Putperestlik adına kahinlik yapma 
# Sahte peygamberi dinleme 
# Tanrı'nın adıyla sahte peygamberlik yapma 
# Sahte peygamberden korkma 
# Putların adını anma 
# *Ov* (cincilik/medyumluk) yapma 
# *Yidoni* (ruh çağırma/büyücülük) yapma 
# İlah Molek için çocuklarını ateşte kurban etme 
# Tanrı sunağına put koyma 
# Oyma taşlara secde etme 
# Tapınak avlusuna ağaç dikme 
# Putları ve onlara bağlı aksesuarları yok et 
# Putlardan çıkar sağlama 
# Putların aksesuarlarından çıkar sağlama 
# Putperestlerle antlaşma yapma 
# Onlara acıma 
# Onların İsrail diyarında yerleşmesine izin verme 
# Onların gelenek ve giyimlerini taklit etme 
# Batıla inanma 
# Geleceği görmek için transa geçme 
# Astrolojiyle ilgilenme 
# Büyü mırıldanma 
# Ölüyle temasa geçmeye çalışma 
# *Ov*a başvurma 
# *Yidoni*ye başvurma 
# Sihir yapma 
# Erkekler başının yanlarındaki saçları kesmesin 
# Erkekler sakalını usturayla kesmesin 
# Erkekler kadın kıyafeti giymesin 
# Kadınlar erkek kıyafeti giymesin 
# Dövme yapma 
# Yastayken ölü için bedenini yaralama 
# Yastayken saç kesme 
# Yanlışlıklarını itraf edip tövbe et 
# Günde iki kere Şema duasını oku 
# Kadrimutlak'a dualarınla hizmet et 
# Kohenler Yahudi ulusunu her gün kutsamalı 
# Başına tefilin tak 
# Koluna tefilin tak 
# Her kapıya mezuza tak 
# Her erkek Sefer Tora yazmalı 
# Kral'ın kendi adına bir Tevrat'ı olmalı 
# Kuşamının dört köşesinde tsitsit olmalı 
# Her öğünden sonra Tanrı'ya şükret 
# Her erkek çocuğu sekiz günlükken sünnet et 
# Şabat'ta dinlen 
# Şabat'ta yasaklanan işleri yapma 
# Mahkeme Şabat'ta ceza uygulamamalı 
# Şabat'ta şehir sınırları dışına çıkma 
# Bu günü *[[Kiduş]]* ve *[[Avdala]]* ile kutsa 
# Yom Kippur'da dinlen 
# Yom Kippur'da yasaklanmış işler yapma 
# Yom Kippur'da arzularına hakim ol 
# Yom Kippur'da yeme ve içme 
# Pesah'ın ilk günü dinlen 
# Pesah'ın ilk gününde yasaklanmış işler yapma 
# Pesah'ın yedinci günü dinlen 
# Pesah'ın yedinci gününde yasaklanmış işler yapma 
# Şavuot'ta dinlen 
# Şavuot'ta yasaklanmış işler yapma 
# Roşaşana'da dinlen 
# Roşaşana'da yasaklanmış işler yapma 
# Sukkot'ta dinlen 
# Sukkot'ta yasaklanmış işler yapma 
# Şemini Atseret'te dinlen 
# Şemini Atseret'te yasaklanmış işler yapma 
# Nissan'ın 14'ünde *[[hamets]]* (mayalanmış ekmek) yeme 
# Nissan'ın 14'ünde bütün mayalı ekmekleri ortadan kaldır 
# Pesah'ın yedi günü boyunca hamets yeme 
# Pesah'ta yemeğine hamets karıştırma 
# Bu yedi gün boyunca hamets görme 
# Bu yedi gün boyunca hamets arama 
# Pesah'ın ilk akşamı matsa ye 
# Bu akşamda Mısır'dan çıkışını hatırla 
# Tişri'nin ilk günü (Roşaşana) *[[Şofar]]*ı duy 
# Sukot'un yedi günü boyunca *[[suka]]* (çardak)'da yaşa 
# ''Lulav'' ve ''Etrog''u bu yedi gün boyunca kullan 
# Senede bir defa yarım şekel armağan et 
# Sanhedrin, yeni ayın başlangıcını hesaplamalı 
# Zor zamanlarında eğlenme ve Tanrı'ya yakar 
# *[[Ketuba]]* ve *kiduşin* yoluyla bir kadınla evlen 
# Evlenmediğin kadınla cinsel ilişkiye girme 
# Karını yemekten, giysiden ve cinsel ilişkiden mahrum etme 
# Karından çocuklar edin 
# Boşanmak gerekiyorsa get (boşanma belgesi) yoluyla boşan 
# Erkek, boşandığı karısı başkasıyla evlenmişse, onunla tekrar evlenmemeli 
# Yibbum (çocuksuz ve merhum kardeşin karısıyla evlilik) uygula 
# Kardeş evlenmek istemezse Haliza (çocuksuz ve merhum kardeşin karısını yibbum'dan feragat etme) uygula 
# *Haliza* yoluyla kayınbiraderiyle bağını koparmayan kadın henüz evlenmemeli 
# Mahkeme, kadını baştan çıkaranı cezalandırmalı 
# Kadına tecavüz eden onunla evlenmeli 
# Bu kişi asla boşanamaz 
# Karısı hakkında kötü konuşan onunla evli kalmalı 
# Ondan boşanmamalı 
# Sotah (kocasını aldatan veya aldattığı düşünülen kadın) kanunları uygulanmalı 
# Bu kadının yemeğine yağ koyma 
# Bu kadının yemeğine buhur sunma 
# Annenle cinsel ilişkiye girme 
# Babanın karısıyla cinsel ilişkiye girme 
# Kızkardeşinle cinsel ilişkiye girme 
# Babanın karısının kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Oğlunun kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Kızınla cinsel ilişkiye girme 
# Kızının kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Bir kadınla ve onun kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Bir kadınla ve onun oğlunun kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Bir kadınla ve onun kızının kızıyla cinsel ilişkiye girme 
# Halanla cinsel ilişkiye girme 
# Teyzenle cinsel ilişkiye girme 
# Amcanın karısıyla cinsel ilişkiye girme 
# Gelininle cinsel ilişkiye girme 
# Erkek kardeşinin karısıyla cinsel ilişkiye girme 
# Baldızınla cinsel ilişkiye girme 
# Bir erkek, hayvanla cinsel ilişkiye girmemeli 
# Bir kadın, hayvanla cinsel ilişkiye girmemeli 
# Bir erkek, erkekle cinsel ilişkiye girmemeli 
# Babanla cinsel ilişkiye girme 
# Amcanla cinsel ilişkiye girme 
# Başkasının karısıyla cinsel ilişkiye girme 
# Âdet dönemindeki kadınla cinsel ilişkiye girme 
# Yahudi olmayanla evlenme 
# Moav ve Ammon erkeklerine Yahudi ulusundan kız verme 
# Yahudiliğe geçen üçüncü nesil Mısırlının Yahudi ulusuna katılmasına mani olma 
# Üçüncü nesil Edomlularla evlenmeye çekinme 
# Yasa dışı doğan çocuğu Yahudi ulusunun içine sokma 
# Hadım olan erkeği bir Yahudiyle evlendirme 
# Hadım edilmiş erkek hayvanı Tanrı'ya sunma 
# Başrahip bir dulla evlenmemeli 
# Başrahip bir dulla cinsel ilişkiye girmemeli 
# Başrahip bakireyle evlenmeli 
# Bir Kohen boşanmış bir kadınla evlenmemeli 
# Bir Kohen *zona* (fahişe) ile evlenmemeli 
# Bir Kohen kirletilmiş kadınla evlenmemeli 
# Yasaklı bir kadınla cinsel ilişkiye girme 
# Hayvanların kaşer olup olmadığını incele 
# Kanatlı hayvanların kaşer olup olmadığını incele 
# Balıkların kaşer olup olmadığını incele 
# Çekirgelerin kaşer olup olmadığını incele 
# Kaşer olmayan hayvan yeme 
# Kaşer olmayan kanatlı hayvan yeme 
# Kaşer olmayan balık yeme 
# Kaşer olmayan uçan böcek yeme 
# Kaşer olmayan yerde sürünen yaratık yeme 
# Kaşer olmayan kurt yeme 
# Yerdeki meyvenin içinden çıkan kurdu yeme 
# Kaşer olanlar dışında suda yaşayan yaratık yeme 
# Dini ayinle öldürülmemiş hayvanı yeme 
# Taşlanmaya hükümlü öküzden faydalanma 
# Ölümcül şekilde yaralanmış hayvanın etini yeme 
# Canlı hayvandan koparılan organı yeme 
# Kan yeme 
# Kaşer olan hayvanların belli başlı yağlarını yeme 
# Uyluk kemiği üzerindeki siniri yeme 
# Etli ve sütlülerin birlikte piştiği yemeği yeme 
# Etle sütü birlikte pişirme 
# Omer'den önce yeni tahıl yeme 
# Omer'den önce kavrulmuş tahıl yeme 
# Omer'den önce taze tahıl yeme 
# Ağaç üç yaşını doldurmadan meyvesini yeme 
# Aynı bağdan gelen farklı tohumları yeme 
# Vergiye ayrılan meyveyi yeme 
# Putlara sunulan şaraptan içme 
# Hayvanı yemeden önce dini kurallara göre kes 
# Bir hayvanı çocuklarıyla aynı günde kesme 
# Kesilen hayvanın kanını toprakla ört 
# Yavru kuşu almadan önce annesini uzağa gönder 
# Yuvasından çıkarılan anne kuşu serbest bırak 
# Tanrı'nın adını kullanıp yalan yere yemin etme 
# Tanrı'nın adını boş yere ağzına alma 
# Sana bırakılan emanetin sende olduğunu inkâr etme 
# Madden hile yapma 
# Mahkeme tarafından gerek görülürse doğru söylediğini ispatlamak için Tanrı'nın adını kullanıp yemin et 
# Dile getirileni yerine getir 
# Yeminini ve antlaşmanı bozma 
# Antlaşmaları geçersiz sayan kıstaslar Tevrat'ta belirtilmiştir 
# Nazir (Kendini Tanrı'ya adayan) saçını uzatmalı 
# Saçını kesmemeli 
# Şarap, şarap karışımı veya şarap sirkesi içmemeli 
# Taze üzüm yememeli 
# Kuru üzüm yememeli 
# Üzüm çekirdeği yememeli 
# Üzüm derisi yememeli 
# Nazir, ölü bedenle aynı çatı altında bulunmamalı 
# Ölüye temas etmemeli 
# Nazirlik dönemi bittiğinde kurban sunup saçını tıraş etmeli 
# İnsanların değerini Tevrat'taki gibi takdir et 
# Kutsal hayvanların değerini takdir et 
# Kutsal evlerin değerini takdir et 
# Kutsal tarlaların değerini takdir et 
# Bir şeye sahip olmaya mani olan (*herem*) kurallara uy 
# *Herem* satma 
# *Herem*i geri alma 
# Karışık tohumları birlikte ekme 
# Bağda tahıl veya yeşillik ekme 
# Farklı cinsten iki hayvanı çiftleştirme 
# Farklı cinsten iki hayvanı birlikte çalıştırma 
# Şaatnez (yünle keteni birlikte) giyme 
# Tarlanın bir köşesini devşirmeyip burayı fakirlere bırak 
# Tarlanı, sınırlara kadar biçme 
# Tarlada hasattan arta kalan başakları bırak 
# Tarlada hasattan arta kalan başakları toplama 
# Bağda hasattan arta kalan üzümleri bırak 
# Bağda hasattan arta kalan üzümleri toplama 
# Ham üzüm salkımlarını bırak 
# Ham üzüm salkımlarını toplama 
# Tarlada unutulmuş demetleri bırak 
# Onları toplamak için geri gitme 
# Hasadın onda birini fakire ayır 
# Tsedaka ver 
# Fakire sadaka vermezlik yapma 
# *Terumah Gedolah* (Kohen için armağan) ayır 
# Leviler aşar vergisinin onda birini ayırmalı 
# Ondalıklar arasında ayırım yapma, ayrı ayrı düzenle 
# Kohen olmayan, Kohen'e ayrılan *[[Teruma]]*yı yememeli 
# Kohen'in konuğu ve işçisi dahi *Teruma* yememeli 
# Sünnetsiz Kohen *Teruma* yememeli 
# Saf olmayan Kohen *Teruma* yememeli 
# Bir *halala* Teruma yememeli 
# Her ekin yılında bir *Maaser* (ondalık) Levilere ayır 
# İkinci bir ondalık (*Maaser Şeni*) ayır 
# Bundan gelecek parayı yemek, içecek ve merhemden başka bir şey için ayırma 
# *Maaser Şeni* saf olmadığı sürece yeme 
# Yas tutan, yasın ilk gününde *Maaser Şeni*den faydalanmamalı 
# *Maaser Şeni* tahıllarını Kudüs'ün dışında yeme 
# *Maaser Şeni* şarap ürünlerini Kudüs'ün dışında tüketme 
# *Maaser Şeni* yağını Kudüs'ün dışında tüketme 
# Ekinin dördüncü yılında tahıllar tümüyle *Maaser Şeni* dibi kutsal amaçla kullanılmalı 
# Aşarların itirafını ekinin dördüncü ve yedinci yıllarında oku 
# Ekinin ilk meyvelerini ayırıp Tapınağa getir 
# *[[Kohen]]ler*, ilk meyveleri Kudüs'ün dışında yememeli 
# Bunların sunumlarıyla ilgili Tevrat parçalarını oku 
# Hamurun bir kısmını *Kohen*e ayır 
# Kesilen hayvanların ön ayaklarını, yanaklarını ve abomasumunu *Kohen*e ver 
# Kurban kesilen ilk koyunu *Kohen*e ver 
# Pidyon parasının *Kohen*e ver 
# İlk doğan eşeğin hakkını almak için *Kohen*e koyun ver 
# Sahibi, eşeğin hakkını almak istemezse eşeğin boynunu kır 
# Yedi yılda bir toprağı nadasa bırak 
# Yedinci yıl toprağı işleme 
# Bu yılda meyve veren ağacı budama 
# Hasadının ardından süreni biçme 
# Budanmamış asmanın üzümünü toplama 
# Bu yılda büyüyen bütün ürünleri serbest bırak 
# Yedinci yıl sana olan borçlardan feragat et 
# Borçluya baskı yapma 
# Yedinci yıl yakın diye ihtiyacı olana borç vermemezlik yapma 
# Sanhedrin, yedi yılda bir kutlanan Şabat yılının yedi kere geçmesini hesaplamalı (49 yıl) 
# Sanhedrin, ellinci yılı kutsamalı 
# Tişri'nin onunda kölenin serbest bırakılması için şofar çal 
# Ellinci yıl toprağı işleme 
# Ellinci yıl kendinden büyüyen vahşi ürünü normal yolla toplama 
# Ellinci yıl budanmamış asmanın üzümünü toplama 
# Satılan aile mülkleri için kanuna danış 
# İsrail'de toprakları sonsuza kadar satma 
# Surlar içindeki bir kentte ev satımıyla ilgili kanunlara uy 
# Levi kabilesine İsrail diyarından topraklar değil her kabileden şehir/ler tahsis edilmeli 
# Leviler savaş ganimetinden faydalanmamalı 
# Levilere yaşamaları için şehirler ve işlemeleri için o şehrin etrafındaki toprakları ver 
# Bu topraklar satılmamalı ve her zaman Levilerin olmalı 
# Kudüs'te tapınak inşa et 
# Metalle yontulmuş taş altar inşa etme 
# Altar üzerine basamakla çıkma 
# Tapınağa saygı göster 
# Tapınak bölgesini koru 
# Tapınağı korumasız bırakma 
# Meshetmek için yağ hazırla 
# Meshetme yağını yeniden yaratma 
# Meshetme yağsız meshetme 
# Aynı reçeteyle buhur yakma 
# Altın Altar'da buhur dışında bir şey yakma 
# Leviler Ahit Sandığı'nı omuzlarında taşımalı 
# Sandıktan gereçleri çıkarma 
# Leviler Tapınak'ta çalışmalı 
# Bir Levi, başka bir Levi veya Kohen'in işini yapmamalı 
# *Kohen*i bir tapınma hizmetine ithaf et 
# *Kohenler*in vardiyaları bayramlarda eşit olmalı 
# *Kohenler* tapınma sırasında ruhbani kuşamlarını giyinmeli 
# Ruhbani giysileri yırtma 
# *Kohen Gadol*un göğüslüğü *efod*dan gevşetilmemeli 
# Bir Kohen Tapınağa sarhoş girmemeli 
# Bir Kohen Tapınağa başı açık girmemeli 
# Bir Kohen Tapınağa yırtık kuşamla girmemeli 
# Bir Kohen Tapınağa gelişigüzel girmemeli 
# Bir Kohen, tapınma sırasında Tapınağı terk etmemeli 
# Tapınak'tan saf olmayanı çıkar 
# Saf olmayanlar Tapınağa girmemeli 
# Saf olmayanlar Tapınak Dağı bölgesine girmemeli 
# Saf olmayan *Kohenler* hizmet etmemeli 
# Saf olmayan *Kohen*, hizmet edebilmesi için mikveye girdikten sonra günbatımına kadar beklemeli 
# Bir *Kohen*, hizmet etmeden önce ellerini ve ayaklarını yıkamalı 
# Fiziksel kusurlu bir *Kohen* tapınağa girmemeli veya altara yaklaşmamalı 
# Fiziksel kusurlu bir *Kohen* hizmet etmemeli 
# Geçici kusuru bulunan *Kohen* hizmet etmemeli 
# *Kohen* olmayan hizmet etmemeli 
# Sadece kusursuz hayvalar sun 
# Altarda kusurlu hayvan ithaf etme 
# Öldürme 
# Kanını saçma 
# Yağını yakma 
# Geçici kusuru olan hayvan sunma 
# Yahudi olmayanlar tarafından sunulsa dahi kusurlu hayvan kurban etme 
# İthaf edilmiş hayvanı yaralama 
# Niteliğini yitirmiş ithaf olunan hayvana sahip çık 
# En az sekiz günlük hayvan sun 
# Fuhuş parasıyla satın alınan veya bir köpekle değiş tokuş edilen hayvan sunma 
# Altarda bal veya maya yakma 
# Bütün kurbanlarını tuzla 
# Kurbanlarından tuzu eksik etme 
# Yakılan sunuları Tevrat'taki prosedüre göre uygula 
# Etini yeme 
# Günah sunuları prosedürüne uy 
# İç günah sunularının etini yeme 
# Günah sunusu olan kuşun kanadını koparma 
# Suçluluk duygusu sunuları prosedürüne uy 
# *Kohenler*, Tapınak'ta kurban edilen hayvanın etini yemeli 
# *Kohenler* eti, Tapınak avlusu dışında yememeli 
# *Kohen* olmayan kurbanın etini yememeli 
# Barış sunuları prosedürüne uy 
# Küçük kurbanların etini, kanını saçmadan önce yeme 
# Tevrat'ta anlatıldığı gibi öğün sunuları getir 
# Günahkarların öğün sunularına yağ koyma 
# Günahkarların öğün sunularına buhur koyma 
# Başrahibe sunulan öğün sunusunu yeme 
# Öğün sunusunu mayalı ekmek gibi fırına verme 
# *Kohenler*, öğün sunularından arta kalanları yemeli 
# Zorunlu ve gönüllü sunuları Tapınağa ilk festivalde getir 
# Dilek adağı adadığında bunu yerine getirmeyi savsaklama 
# Tüm sunularını Tapınak'ta kurban et 
# Tüm sunularını İsrail dışından Tapınağa getir 
# Avlu dışında kurban kesme 
# Avlu dışında hiçbir kurban sunma 
# Günde iki koyun sun 
# Altarda her gün ateş yak 
# Ateşi söndürme 
# Altardaki külleri her gün temizle 
# Her gün buhur yak 
# Her gün Tapınak'taki menorayı yak 
# *Kohen Gadol* her gün öğün sunusu getirmeli 
# Yakılacak sunu olarak Şabat'ta fazladan iki tane koyun getir 
# Göstermelik ekmek yap 
# Roş Hodeş (Ay başı)'te fazladan sunu getir 
# Pesah'ta fazladan sunu getir 
# Her biçilen üründen bir demet sun 
# Her erkek Omer saymalı 
# Şavuot'ta fazladan sunu getir 
# Kurbana eşlik edecek sallamalık iki ekmek getir 
# Roşaşana'da fazladan sunu getir 
# Yom Kipur'da fazladan sunu getir 
# Sukot'ta fazladan sunu getir 
# Şmini Atseret'te fazladan sunu getir 
# Uygunsuz ve kusurlu kurbanları yeme 
# Uygunsuz amaçlarla kurban edilen eti yeme 
# Kurbanları, yenmesi gereken süre içinde yeyip süreyi geçirme 
# Arta kalanı yeme 
# Saflığı bozulan kurbanı yeme 
# Saf olmayan kurbanı yeme 
# Kurbandan arta kalanı yak 
# Saf olmayan tüm kurbanları yak 
# *Aharey Mot* peraşasında anlatıldığı gibi Yom Kipur prosedürüne uy 
# Adanmış nesnelere karşı günah işleyen, o nesnenin değerini, artı beşte birini ve artı kurbanlık ödemeli 
# Adanmış hayvanları çalıştırılma 
# Adanmış hayvanın yününü çırpma 
# Pesah kurbanı belirtilen zamanda yapılmalı 
# Hamur mayası bulunduran kurban kesmemeli 
# Yağı gece boyunca bırakma 
# İkinci Pesah koyunu kes 
# Nissan'ın on dördünde Pesah koyununu matsa ve maror ile ye 
# İkinci Pesah koyununu İyar'ın onbeşinde ye 
# Kaynatılmış veya çiğ Pesah koyunu eti yeme 
# Pesah etini, grubun sınırları dışına çıkarma 
# Dinden çıkan eti yememeli 
# Kalıcı veya geçici işçiler eti yememeli 
# Sünnetsiz erkek eti yememeli 
# Pesah sunusunun kemiğini kırma 
# İkinci Pesah sunusunun kemiğini kırma 
# Pesah sunusunun etini sabaha bırakma 
# İkinci Pesah sunusunun etini sabaha bırakma 
# Ondördündeki bayram sunusunun etini onaltısına bırakma 
# Pesah, Şavuot ve Sukot'ta Tapınak'tan görülmeli 
# Şaloş Regalim'i kutla (barış sunusu getir) 
# Şaloş Regalim'de mutlu ol (barış sunusu getir) 
# Sunusuz Tapınağa gelme 
# Mutlu olmaktan ve Levilere hediye sunmaktan kendini alıkoyma 
# Bunu takip eden yedi yılda halkı toplayıp bir araya getir 
# İlk doğan hayvanı ayır 
# Kohenler kusursuz ilk doğan hayvanı Kudüs dışında yememeli 
# İlk doğan hayvanı Tapınak'tan feragat ettirme 
# Hayvanlardan ondalık ayır 
# Ondalıktan feragat etme 
# Günahları için herkes Tapınağa günah sunusu getirmeli 
# Suç işleyip işlemediğinden emin değilsen *aşam taluy* (tapınak sunusu) getir 
# Suç işlediğini öğrendiysen *aşam vaday* (tapınak sunusu) getir 
# *oleh ve yored* (tapınak sunusu) getir (kişi varlıklıysa bir hayvan; değilse bir kuş veya bir öğün) 
# Kurallarda hata yapılmışsa Sanhedrin Tapınağa sunu getirmeli 
# (Vajinal) Kanaması olan kadın mikveye girdikten sonra Tapınağa sunu getirmeli 
# Doğum yapan kadın mikveye girdikten sonra Tapınağa sunu getirmeli 
# (İdrar yolunda) Akıntısı olan adam mikveye girdikten sonra Tapınağa sunu getirmeli 
# Fiziksel kusuru olanlar mikveye girdikten sonra Tapınağa sunu getirmeli 
# Kurbanlık ayrılan hayvanı başka bir hayvanla değiştirme 
# Eğer hayvan değiştirilirse, yeni hayvan, değiştirilen ile birlikte, kutsallığını sürdürür 
# Kutsal hayvanı bir sunu türünden diğerine değiştirme 
# Ölülerin saf olmayışı kuralına uy 
# Kızıl İnek (*Para Aduma*) ile ilgili prosedüre uy 
# Su serpme ile ilgili yasalara uy 
# Tevrat'ta anlatılan Tzaraat (fiziksel kusuru olan insanlar) ile ilgili kanunlara uy 
# Kusurlu kişi, saf olmadığını belirten işareti kaldırmamalı 
# Kusurlu kişi, kusurunu ifşa eden saçını tıraş etmemeli 
# Kusurlu kişi, giysisini yırtarak durumunu halka bildirmeli, saçını, dudaklarını örtecek kadar uzatmalı 
# Kusurlu kişiyi saflaştırmak için anlatılan kurallara uy 
# Kusurlu kişi, saflaşmadan önce saçlarını tıraş etmeli 
# Tzaraat giysileri ile ilgili kurallara uy 
# Tzaraat evi ile ilgili kurallara uy 
# Nida ile ilgili kurallara uy 
# Doğumdan kaynaklanan safsızlık kurallarına uy 
# Kadının akıntısı (kanama) ile ilgili safsızlık kurallarına uy 
# Erkeğin akıntısı (enfekte olmuş dölün düzensiz boşalması) ile ilgili safsızlık kurallarına uy 
# Ölü hayvandan kaynaklanan safsızlık kurallarına uy 
# Sekiz *şratsim* (böcek)'den kaynaklanan safsızlık kurallarına uy 
# (Normal) Boşalma ile ilgili safsızlık kurallarına uy 
# Sıvı ve katı yemeklerle ilgili safsızlık kurallarına uy 
# Saf olmayan herkes saflaşmak için mikveye girmeli 
# Öküzün boynuzlamasından kaynaklanan hasar mahkeme tarafından yargılanmalı 
# Hayvanın yemesinden kaynaklanan hasar mahkeme tarafından yargılanmalı 
# Çukurdan kaynaklanan hasar mahkeme tarafından yargılanmalı 
# Ateşten kaynaklanan hasar mahkeme tarafından yargılanmalı 
# Gizlice para çalma 
# Mahkeme, hırsıza cezai yaptırımlar uygulamalı 
# Her kişi, tartısının ve ağırlıklarının hatasız olduğuna emin olmalı 
# Tartı ve ağırlıkta haksızlık yapma 
# Kullanılmasa dahi hatalı tartı ve ağırlık bulundurma 
# Hırsızlık yapmak için sınırı değiştirme 
# Adam kaçırma 
# Açıkça soyma 
# İşçine maaş veya alacaklıya borcunu ödemezlik yapma 
# Başkasının varlığını eline geçirmek için hile yapma 
# Başkasının malına göz koyma 
# Çalınmış nesneyi veya onun değerini iade et 
# Kayıp olanı görmezlikten gelme 
# Kayıp olanı iade et 
# Mahkeme, başkasına saldırana veya malına zarar verene karşı kanunlar yürürlüğe sokmalı 
# Öldürme 
# Katili kefaletle serbest bırakma 
# Mahkeme, kazayla cinayet işleyeni mülteci şehrine göndermeli 
# Mülteci şehrine göndermemek için bedel alma 
# Katili yargılamadan öldürme 
# Takip edileni koru, gerekirse takip edenin canını al 
# Takip edene acıma 
# Birinin hayatı tehlikedeyse boş boş durma 
# Mülteci şehirleri kur ve oraya ulaşım sağla 
# Faili meçhul cinayet olursa dereli bir vadide düvenin boynunu kır 
# Nehir vadisi toprağını işleme 
# Evinde engel ve çukura izin verme 
# Çatına korkuluk koy 
# Körün önüne engel koyma (veya zararlı tavsiye verme) 
# Artık taşıyamayana, hayvanından yükünü indirmeye yardım et 
# Başkalarına, hayvalarını yüklemesine yardım et 
# Zorluk içinde olanları perişan bırakma (yük indirmesine veya bindirmesin yardım et) 
# Satışları Tevrat'taki kanunlara göre yap 
# Bir madde için yüksek fiyat biçme, değerinden az ödeme 
# Kimseyi aşağılayıp sözlü zarar verme 
# Yahudiliğe geçene maddi hile yapma 
# Yahudiliğe geçeni aşağılayıp sözlü zarar verme 
# Kanunlara uygun olarak İbrani köle satın al 
# Onu köle olarak satma 
# Onu baskıyla çalıştırma 
# Yahudi olmayanın onu baskıyla çalıştırmasına izin verme 
# Onu köle gibi çalıştırma 
# Serbest bırakıldığı zaman ona hediyeler ver 
# Onu eli boş gönderme 
# Yahudi hizmetçi kızın geri alınmasına izin ver 
# Yahudi hizmetçi kızla nişanlan 
# Efendi, hizmetçisini satmamalı 
# Kaburgalarından sakatlanmadığı sürece Kenanlı hizmetçiler ömür boyu çalışmalı 
# İsrail'e kaçmış köleyi iade etme 
# İsrail'e sığınan köleye yanlış yapma 
# Mahkeme, paralı işçi ve paralı korumalar ile ilgili yasaları uygulamalı 
# Maaşları, hakkedildiği zaman öde 
# Ödemeyi geciktirme 
# Paralı işçi, çalıştığı topraktan hasat edilmemiş ürünü yiyebilir 
# İşçi mesai zamanında yememeli 
# İşçi yiyeceğinden fazlasını almamalı 
# Tarlayı sabanlayan öküzün ağzını bağlama 
# Mahkeme, borçluyla ilgili yasaları uygulamalı 
# Mahkeme, maaşını almayan koruma ile ilgili yasaları uygulamalı 
# Fakir ve mahruma borç ver 
# Paraları yoksa ödeme için zorlama 
# Putperestleri ödeme için zorla 
# Borç veren zorla teminat almamalı 
# Teminatı, ihtiyacı varsa borçluya iade et 
# İhtiyaç varsa iadesini geciktirme 
# Duldan teminat alma 
# Yemek hazırlamakta kullanılan kap kacağı teminat olarak alma 
# Faizle borç verme 
# Faizle borç alma 
# Borç faizinde, garantide, şahitlikte ve yazılı taahhütnamede aracılık yapma 
# Putperestlerden faizle borç alıp ver 
# Mahkeme, savunmacılar, itirafçılar ve inkârcılarla ilgili yasaları uygulamalı 
# Mirasla ilgili kanunlara uy 
# Hakim ata 
# Yargı prosedüründen bihaber hakimleri atama 
# Anlaşmazlık konusunda çoğunluğa uy 
# Çoğunluk oyu, azınlık oyundan bir değil en az iki fazla olmalı 
# Beraat sunumu yapan hakim idam cezası kararında yer almamalı 
# Mahkeme, taşlama yoluyla idam cezasını uygulamalı 
# Mahkeme, yakma yoluyla idam cezasını uygulamalı 
# Mahkeme, kılıç yoluyla idam cezasını uygulamalı 
# Mahkeme, boğma yoluyla idam cezasını uygulamalı 
# Mahkeme, kafirlik ve putperestlikle taşlananları asmalı 
# İdam edileni aynı gün göm 
# Gömü işini ertesi güne bırakma 
# Mahkeme, büyücüyü yaşatmamalı 
# Mahkeme, günahkarı kırbaçlatmalı 
# Mahkeme, belirlenen kırbaç sayısını geçmemeli 
# Mahkeme, ikinci derece kanıta dayanarak kimseyi idam etmemeli 
# Mahkeme, suça zorlananları cezalandırmamalı 
# Hakim, katile veya saldırgana acımamalı 
# Hakim, kişi fakir diye ona acımamalı 
# Hakim, kişi saygın diye ona saygı göstermemeli 
# Hakim, alışkanlıktan kaynaklanan ihlallere taraflı yaklaşmamalı 
# Hakim adaleti engellememeli 
# Hakim, Yahudiliğe geçmiş veya öksüz birinin davasını çarptırmamalı 
# Dürüst yargıla 
# Hakim, yargılanan vahşi adamdan korkmamalı 
# Hakim rüşvet kabul etmemeli 
# Hakim, iki taraf da hazır bulunmadan şahit dinlememeli 
# Hakimlere lanet okuma 
# Devlet veya Sanhedrin liderine lanet okuma 
# Dürüst Yahudiye lanet okuma 
# Delili olan herkes mahkemede şahitlik yapmalı 
# Şahidi dikkatlice sorguya çek 
# Failinin ölüm cezasıyla çarptırılabileceği davalarda şahit hakimlik yapmamalı 
# Tek bir şahidin şahitliğini kabul etme 
# İhlalciler şahitlik yapmamalı 
# Davacının akrabaları şahitlik yapmamalı 
# Yalancı şahitlik yapma 
# Savunmayı cezalandırmaya çalışan yalancı şahidi cezalandır 
# Sanhedrin'in kararlarınca hareket et 
# Sanhedrin'in sözünden çıkma 
# Tevrat'taki emirlere veya sözlü açıklamalara ekleme yapma 
# Tevrat'taki emirlerde eksiltme yapma 
# Annene ve babana lanet etme 
# Annene ve babana vurma 
# Anne ve babana saygı göster 
# Anne ve babandan kork 
# Asi oğul olma 
# Akrabaların için yas tut 
# Başrahip herhangi bir akrabasına saygıda kusur etmemeli 
# Başrahip, ölü bir bedenle aynı çatı altında bulunmamalı 
# Bir Kohen, akrabaları dışında cenaze veya mezarlığa gitmemeli 
# İsrail'den kral ata 
# Bir yabancı atama 
# Kralın fazla karısı olmamalı 
# Kralın fazla atı olmamalı 
# Kralın fazla altın ve gümüşü olmamalı 
# Yedi Kenan ulusunu yok et 
# Onlardan kimseyi yaşatma 
# Amalek'in soyunu sil 
# Amalek'in Yahudi ulusuna yaptıklarını hatırla 
# Mısır'dan çıkarken çölde Amalek'in vahşeti ve pususunu unutma 
# Mısır'da kalıcı olarak yerleşme 
# Kuşattığın şehrin sakinlerine barış sun, kabul ederlerse onlara Tevrat'ta öngörüldüğü gibi davran 
# Ammon ve Moab'ı kuşatırken onlara barış teklif etme 
# Kuşatma sırasında meyve ağaçlarına zarar verme 
# Kamp dışında tuvalet hazırla 
# Kazması için her askere kazma hazırla 
# Savaş sırasında askerlerle konuşması için bir rahip ata 
# Kendine yeni eş alan, yeni ev inşa eden veya yeni bağını eken adam bir yıl boyunca varlığının tadını çıkarmalı 
# Bu kişiden cemaatsel veya askeri anlamda katılım bekleme 
# Savaşta panik olup çekilme 
# Esir kadın kanunlarına uy 
# Onu köle olarak satma 
# Onunla cinsel ilişkiye girdikten sonra hizmetçi olarak kullanma 

## Ayrıca bakınız
* Mitsva
* Halaha

## Bibliyografi
* Eisenberg, Ronald L. *The 613 Mitzvot: A Contemporary Guide to the Commandments of Judaism* Schreiber Publishing, 2005. ISBN 0-88400-303-5
* Moses Maimonides, translation by Charles Ber Chavel and Moses ibn Tibbon. *The book of divine commandments (the Sefer Ha-mitzvoth of Moses Maimonides)* London: Soncino Press, 1940.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* ''Taryag'': "Origin" of 613 Commandments (Ohr Somayach) 
* List of the 613 Mitzvot (Judaism 101) 
* The 613 Mitzvot, According to ''Sefer Hamitzvot'' of Rambam (Jewish Virtual Library) 
* The Above Listing of 613 Mitzvot Organized by Parsha