open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

**İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi**'nin geçmişi Darülfünun’a dayanmaktadır. 1870 yılında açılan Darulfünun-i Osmani 1872 yılında kapanmış, 1874-1875 ders yılında eğitim ve öğretime başlayan Darulfünun-i Sultani ise 1881 yılında kapatılmıştır.

1900 yılında İstanbul’da Darulfünun-i Şahane (II. Meşrutiyetten sonra yine adı Darulfünun-i Osmani olacaktır) açılmıştır. Bu üniversitenin bünyesinde İlahiyat şubesi (fakültesi) de mevcuttu. Burada dini ilimler okutulmaktaydı. 1914 yılında tüm İstanbul medreseleri, “Daru’l-Hilafeti’l-Aliyye Medreseleri” adı altında bir tek medreseye dönüştürüldü. Bu çerçevede İlahiyat Fakültesi kapatıldı.

3 Mart 1924 tarihinde çıkarılan 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile medreseler lağvedildi. Dini tedrisat için İstanbul Darulfünunu bünyesinde bir İlahiyat Fakültesinin açılmasına karar verildi.

Fakültede Tefsir, Hadis, Fıkıh ve bunların usulleri gibi temel dini dersler başta olmak üzere, Arap Edebiyatı, Felsefe-Kelam, Ahlak-İçtimaiyat, İslam Tarihi, Dinler Tarihi gibi değişik dersler okutuluyordu. Ayrıca Arapça, Farsça, Fransızca da okutulan dersler arasındaydı.

Darulfünun ve bağlı fakülteler 31 Temmuz 1933 tarihinde kapatılmıştır. Böylece Darulfünunun bünyesinde yer alan İlahiyat Fakültesi de kapanmış oldu.

1992 yılında İstanbul Üniversitesinde İlahiyat Fakültesi kuruldu 19.11.1993 yılında ise Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk kurucu dekan olarak atandı.

1996 yılından beri öğrenci almakta ve eğitim–öğretime devam eden İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, lisans eğitimi yanında, yüksek lisans ve doktora eğitimini de sürdürmektedir.

İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, ilk mezunlarını 2000-2001 öğretim yılında vermiştir.

## Dekanlar
* Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk 1993 – 2002
* Prof. Dr. Emrullah Yüksel 2002 – 2005
* Prof. Dr. Fahri Kayadibi 2005 – 2009
* Prof. Dr. Şinasi Gündüz 2009 – 2012
* Prof. Dr. Mürteza Bedir 2013 – 2020
* Prof. Dr. Ramazan Muslu 2020 - günümüz

## Kaynakça
;Özel

;Genel
Kâzım Karabekir Paşa Müzesi

Türk Kurtuluş Savaşı kahramanı Musa Kâzım Karabekir'in İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki **Erenköy** semtinde müze haline getirilen evidir. **Kâzım Karabekir Vakfı** tarafından oluşturulan müze, 2005 yılından bu yana ziyarete açıktır.

Dört katlı müzede çoğunluğu kitaplardan oluşan 3500 eser sergilenir. Trabzon'daki Ermeni yetimler tarafından hediye edilen Kâzım Karabekir portresi, Karabekir'in kemanı, madalyaları, cephede giydiği kar ayakkabıları, silahları, hatıra fotoğrafları, çadırına düşen şarapnel, üniforması sergilenenler arasında.

Kâzım Karabekir Paşa Müzesi, Salı ve Perşembe günleri 9.30-16.30 arasında ücretsiz ziyaret edilebilmektedir.

## Galeri

Dosya:2021-02-01 Karabekir Museum 1.jpg
Dosya:162021-02-01 Karabekir Museum 2.jpg
Dosya:2021-02-01 Karabekir Museum 3.jpg


## Dış bağlantılar
*
Kaya Köstepen

**Kaya Köstepen** (12 Aralık 1934, Aydın - 29 Haziran 2011, Muğla), Türk eski millî futbolcudur. Beşiktaş'ın Avrupa Kupalarındaki ilk golünü atan oyuncusudur.

## Kulüp kariyeri

Futbola 1953 yılında Muğla Amatör Ligi takımlarından Yatağan Gençlikspor'da başladı. Aydın Akınspor'da da oynadıktan sonra, 1955 yılında Altay'a transfer oldu ve 1957'ye kadar bu takımda santrafor olarak oynadı.

1957-1958 sezonunda Beşiktaş'a transfer oldu. Siyah-Beyazlı ekipteki ilk yılında Federasyon Kupası Şampiyonluğu yaşayan Köstepen, 1970 yılına kadar Beşiktaş forması giydi. Siyah-Beyazlı ekibin orta sahasının değişmez ismi olan ve çok kritik gollere de imza atan Kaya Köstepen, Beşiktaş'ta 4 Lig Şampiyonluğu yaşadı. 3 kez A Millî formayı giydi. 332 Birinci Lig maçında 7 gol kaydetti. Kaya Köstepen, futbolu bıraktıktan sonra teknik adamlık yaptı. Aydınspor, Beşiktaş, Muğlaspor ve Balıkesirspor'da teknik direktör olarak başarılı hizmetler verdi. Teknik adam olarak en son hatırlandığında da kapanmışlığı dolayısıyla artık Türk futbol tarihinin sayfalarına gömülmüş olan Süleymaniye Sirkeci'yi çalıştırıyordu.

27 Kasım 1958'de Real Madrid'le oynanan Şampiyon Kulüpler Kupası rövanş maçında Kaya Köstepen sayı kaydederek maçın 1-1 bitmesini sağlamış ve Beşiktaş'ın Avrupa Kupalarındaki ilk golünü atmıştı.

## Kişisel yaşamı

Rukiye Köstepen ile evli olan Kaya Köstepen'in Hakan ve Kaan adında iki oğlu ve Ali Ilett Kostepen, Selin Kate Köstepen ve Armağan Köstepen adında üç torunu vardır. 29 Haziran 2011'de Muğla'nın Datça ilçesinde öldü. Mezarı ise Yatağan ilçesi şehir mezarlığındadır.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Birol Pekel

**Salih Birol Pekel** (18 Ağustos 1938, İstanbul - 7 Şubat 2004, İstanbul), Türk millî futbolcu ve teknik direktör.

## Futbolculuk kariyeri
### Kulüp takımları kariyeri
Birol Pekel, İstanbul Ticaret Lisesi'nde sporla tanıştı. Üç çocuklu bir ailenin tek oğlu olan Birol Pekel, Beylerbeyi’nde lisanslı olarak basketbol oynarken Hakkı Yeten tarafından keşfedilerek tesadüfen futbola geçiş yaptı.

Beylerbeyi’nde soliç olarak çok başarılı maçlar çıkartarak büyük kulüplerin dikkatini çekti. 1959 yılında transfer olduğu Beşiktaş’ta 1963’e kadar 131 lig maçı oynadı ve 26 gol kaydetti. Türkiye Kupası’nda da Beşiktaş adına 5 gol attı.

Birol Pekel, o dönemlerin ünlü sloganı, “Şenol – Birol gol”ün kahramanlarından biriydi. Hatta Fatma Girik ve Şenol Birol ile birlikte başrolünü paylaştıkları "Şenol Birol Gool" adlı filmde rol almışlardır. Şenol Birol ile birlikte Beşiktaş’ta çok başarılı maçlar çıkarttıktan sonra yine Şenol’la birlikte 1963 yılında Fenerbahçe’ye transfer oldu. Beş yıl sarı-lacivertli formayı giydikten sonra 1968 yılında futbolu bıraktı.

### Millî takım kariyeri
14 kez millî takım formasını giydi ve bu karşılaşmalarda üç gol kaydetti.

## Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bıraktıktan sonra önce ticaretle meşgul oldu ve spor yazarlığı yaptı. 1975/1976 sezonunda Antalyaspor'da antrenörlük görevinde bulundu. Aynı zamanda sarı-lacivertli kulübün Yüksek Divan Kurulu üyesi de olan Birol Pekel, 7 Şubat 2004 günü İstanbul'da öldü.

## İstatistikleri
### Millî takım istatistikleri

### Millî takım golleri
NOT:*Evsahibi olarak Türkiye baz alınmıştır.*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Tanatoloji

**Tanatoloji**, ölümü inceleyen bilim dalıdır. Tıbbi anlamda, "ölüm olayının incelenmesi, reanimasyon uygulamasının gereksiz olduğuna karar verebilmek için ölümün güvenilir bir şekilde meydana geldiğini ispata yarayan bir yöntem ve belirtinin araştırılması"dır. Genel anlamda ise, tanatoloji, ölümün yol açtığı veya ölüme yol açan çeşitli durumların araştırılması, ölenin sevenleri tarafından yaşanılan keder ve benzeri tecrübelerin incelenmesi ve daha geniş bir şekilde ölüme karşı toplumun tavırlarının incelenip, tanımlanmasını içerir. Disiplinlerarası bir bilim olan tanatoloji, sıklıkla hemşirelik, psikiyatri ve veterinerlik bilimlerinde uzmanlaşmış kişiler tarafından üstlenilir.

## Etimoloji
Tanatoloji sözcüğünün kökeni Yunancadır. Yunan mitolojisinde ölümü temsil eden, ölümün tecessümü olan Thanatos'tur (θάνατος: "ölüm").

## Ayrıca bakınız

* Tanatofobi

## Kaynakça
Yayın

:*Basılı eserler için [[yayımcılık]] ve [[yayımcı]] maddelerine bakınız.*
:*Balık için [[yayınbalığı]] maddesine bakınız.*
**Yayın**; radyo, televizyon, internet gibi herhangi bir aracı (medya) vasıtasıyla bir veri veya programı bir gruba ulaştırma. Elektromanyetik spektrumu (radyo dalgaları) bire-çok modelinde kullanır. Masaüstü yayıncılık, radyo yayıncılığı, canlı yayıncılık, haber yayıncılığı, spor yayıncılığı, web yayıncılığı, elektronik yayıncılık, kamu yayıncılığı, ticari yayıncılık gibi türleri bulunuyor.

Yayın, bir noktadan çok alıcıya yapılan ve ortamı sadece network olmayıp, radyo dalgalarıyla yerel veya uydudan da yapılabilen transmisyon türüdür. Birçok alanda kullanılabilir:

* Radyo yayını
* Televizyon yayını
* GSM yayını
* TCP/IP'de bir ağdaki tüm cihazlara yayın.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Uluslararası Yayıncılar Birliği
* Türkiye Yayıncılar Birliği
* Yayın ağı
* Çok yöne yayın 
* Tek yöne yayın
* Podcast
Tek yöne yayın

**Tek yöne yayın** (İngilizce *Unicast*), tek bir kişiye bir mesajı ulaştırma tekniğidir. Birçok alanda kullanılabilir:

* Akıllı anten kullanarak radyo ve televizyon yayını
* GSM'de alan bilgisi yayını
* TCP/IP kullanan bir ağdaki iki cihaz arasındaki iletişim

Buna ek olarak, yönlü hoparlörlerin geliştirilmesiyle birlikte teknolojik amaçlı olmayan tek yöne yayın yapılabilecektir.

## Ayrıca bakınız
* Her yöne yayın
* Çok yöne yayın
Çok yöne yayın

**Çok yöne yayın** (multicast), bir mesajı birçok kişiye en az bant genişliği kullanarak ulaştırma tekniğidir. TCP/IP'de birçok kişiye yayın yapmak istersek, üç seçimimiz vardır:

* Her yöne yayın yapmak ve yayınla ilgilenmeyenlerin o yayının mesajlarını çöpe atmak zorunda kalması. Bu işlem, birçok yayının olduğu durumlarda maliyetli olabilir.
* Her ilgilenen kişiye doğru tek yöne yayın yapmak. Bu durumda, her yeni kullanıcı için sunucunun bir o kadar ekstra bant genişliğine ihtiyacı olacaktır. Bu strateji de çok pahalı bir stratejidir.
* Mesajı sunucunun bir kez yollaması ve router'ların gerekiyorsa mesajı kopyalayıp diğer routerlara vermesi. Bu sayede, sunucu mesajı tek bir kez yollar, alıcı istemediği mesajları almaz; öte yandan router'lara biraz daha "akıl" eklemek gerekir.

Çok yöne yayında, üçüncü teknik kullanılır. Yayını alma ve yayını almayı kesme istekleri ise IGMP (İngilizce* *'I**nternet **G**roup **M**anagement **P*'rotocol*, yani *Internet Grup Yönetim Protokolü*) kullanılarak yapılır.

## Çok yöne yayın yapan internet protokolü

Çok yöne yayın yapan internet protokolü; bir ağdaki internet protokolü altyapısı üzerinde birden fazla iletişim için kullanılan bir tekniktir. Öncelikli bilgi gerektirmeyen ya da çok fazla alıcıların olduğu büyük bir populasyonu ölçeklendirir.
Çok yöne yayında bir kaynağa sadece bir kez paket göndermek için, çok büyük sayıdaki alıcılar olsa bile ağ alt yapısını verimli bir şekilde kullanır. Çok yönlü alıcılarda yol alan paketlerin gerekli olduğunda tekrar etmesini ağ düğümleri özen gösterir.
Çok yöne yayın adreslemeyi en yaygın şekilde taşıma katmanındaki UDP yapar. Doğası gereği güvenilir mesajları kaybedebilir ya da gitmesi gereken yere iletemeyebilir.

Çok yöne yayın yapan güvenilir protokolün örneği olan PGM, internet protokolünün çok yönlü yayını, kayıpları algılamak ve tekrar taşıma konusunda geliştiriliyordu. Çok yöne yayın yapan internet protokolü yayılan işletmeler, ticari borsalar ve multimedya  içerik dağıtıcıları tarafından yaygınlaşmıştır.

2006 yılından itibaren, büyük ağlarda tek kaynaktan çok noktaya hesaplamanın basitliği üzerine yoğunlaşmıştır. hâlâ, yönlendiricilerin durumunun büyük gereksinimleri doğrultusunda, kullanılan büyük numaralı uygunsuz ağaçların çok yöne yayın yapan internet protokolünü kullanırken çalışması için uygulamalar yapılmaktadır.
Mekanizmasız çok yöne yayın yapan internet protokol modeli ve grubu için artabilen milyonlarca gönderici olması söz konusudur. Böylelikle pratikte tüm yönleri ile çok yöne yayını uygulamaları yapmak, henüz mümkün olmadığı ortaya konmuştur. Sadece bu nedenlerle ve özellikle ekonomik sebeblerle değil, genel olarak ticari internet bağlantıları içinde kullanılır.

## Ayrıca bakınız
* Multicast için Yazılmış Türkçe Belge
* IP Multicast İngilizce Belge
* Çanakkale Onsekiz Mart Bilgisayar Mühendisliği
Video (anlam ayrımı)

**Video**, animasyon ve sesin aynı anda oynatılmasıyla oluşan çoklu ortam uygulaması. Kökü Latince *videre* (görmek) sözcüğüdür ve 1930'larda *audiere* (işitmek) kökünden gelen *audio* sözcüğüne benzeterek üretilmiştir. Video sözcüğü ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:

## Teknolojiler
* Video Dosya Formatı
* Video on demand
* Dijital video
* Video barındırma
* 8 mm video formatı
* Tam hareketli video
* Viral video
* Video kaseti
* Video kamera
* Video ölçekleyici
* Video arama motoru
* Video Dosya Formatı
* Dikey video
* VideoLAN
* S-Video
* HTML video
* Ev yapımı video
* Kompozit video
* Komponent video
* Video oyunu

## İşlemler
* Video haritalama
*Video sanatı 
*Video üretimi
*Video editörü
*Video düzenleme
*Videografi

## Sanat
*Animasyon
* Video klip
* Video klibi
* Video filmi
* Müzik videosu
## Diğer
* Video içerik analizi
* Video model öğrenme
* Video blogger
* Video İzleme
* Video yönetim sistemi
* VJ (video jokeyi), televizyon programlarında müzik kliplerini çalan sunucu. Bkz. DJ.

## Kaynakça
RealPlayer

**RealPlayer**, Real Networks'ün ortam biçimi olan RealMedia dosyalarını oynatmak için yarattığı ortam yürütücü programıdır. Birçok özelliğe sahiptir:

* Skinler ile özelleştirilebilen arabirim
* Sonsuz codec dolayısıyla dosya biçimi desteği
* Gelişmiş ses kontrolleri
* CD'den müzik kopyalama
* Müzikleri CD'ye yazma
* Online radyolara erişim

Öte yandan, RealPlayer yazılımı bilgisayarınızda reklam gösteren kimi programlar içerir. Bu nedenden dolayı, kullanıcıların RealMedia dosyalarını oynatmak için Real Alternative  kullanmaları tavsiye edilmektedir.
## Eleştiriler
*[[StopBadware.org]]*, RealPlayer yürütücü programı badware olarak gösteriyor ve tavsiye etmiyor. Gizli şekilde istenilmeyen adware ve başka software ekleniyor. Ayrıca RealPlayer silinsede istenilmeyen adware bilgisayarda kalmaktadır.
## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Ortam oynatıcıları listesi
Parga

**Parga** (, ), Yunanistan'ın Epir Bölgesinin, Preveze idari bölgesinde (nomos) küçük bir şehirdir. 2011 nüfusu 11.866'dır. Balıkçılık yaygındır. Özellikle yazın turizm sektöründe rağbet görmektedir.

I. Süleyman saltanatı döneminde 27 Haziran 1523 - 15 Mart 1536 arasında sadrazamlık yapmış, önemli siyasal ve askeri olaylarda rol oynamış Osmanlı devlet adamı Pargalı İbrahim Paşa'nın memleketidir.

27 Haziran 1944 ile Mart 1945 arasında Filât'ta 1286 kişi, Gümülcine ve çevresinde 192 kişi, Margılıç ve Parga'da ise 626 kişi öldürülmüş, meçhul kayıplar ve başka vakalarda ise yüzlerce insan daha yok olmuştu.

## Dış bağlantılar

* http://www.pargagreece.eu 
* https://web.archive.org/web/20070928095402/http://www.parganet.eu/
Münşeat

*Münşeat*', divan edebiyatında nesir yazarlarının yazdıkları yazılara ve bu yazıların toplandığı mecmualara (dergilere) denir.

Divan nesri üç bölümde incelenir.

### I. Sade nesir
Halk için yazılan sade anlatımlı nesirlerdir. Bu nesirle halka yönelik masal, efsane, öykü, destan, dini ve tasavvufi konular anlatılır. Mercimek Ahmet'in Kabusname'si, Kul Mesut'un Kelile ve Dimne çevirisi bu nesrin önemli örnekleridir.

### II. Orta nesir
Tarih ve bilim kitaplarında gördüğümüz nesirdir. Ustalık göstermek amacı güdülmediği halde dili sade nesirden ağırdır. Katip Çelebi'nin bazı eserleri ve Naima'nın kendi adıyla anılan tarihi bu nesre örnektir.

### III. Süslü ve sanatlı nesir
Seciler, söz ve anlam sanatları, bağlaçlarla uzayıp giden cümleler bu nesrin ayırıcı özelliğidir. Dili, yabancı söz ve tamlamalarla yüklüdür. Süslü nesir, ahlak ve felsefe konularını işler ve bazı mektuplarda görülür. Hoca Sinan Paşa'nın Tazarruname'si, Veysi ve Nergisi'nin nesirleri bu türün örnekleridir.

Nesir Türleri:

* Münşeat: Mektuplar ve düzyazı örnekleri.
* Tarih: Olayların tarihini anlatan eserler.
* Siyer: Muhammed'in hayatı ve savaşları.
* Tezkire: Çeşitli sınıftan meşhur insanların biyografileri.
* Surname: Büyük düğün törenleri.
* Gazavatname: Çeşitli kahramanların savaşları.
* Seyahatname: Gezi yazıları
* Hilye: Muhammed'in iç ve dış özellikleri.
Normatif iktisat

**Normatif iktisat**, ekonominin nasıl olması gerektiğine dair değer yargıları içeren, belirgin ekonomik hedefler için yapılması gerekenleri araştıran bir iktisat dalı. Özel bir şirkette karı arttırmaya çalışan veya devletin bütçe hedeflerini yerine getirmeye çalışan bir iktisatçı, normatif iktisat ile çalışır.iktisat biliminin, ekonominin ne ve nasıl olması gerektiği konusunda değer yargılarını işin içine sokan veya belirli bir hedefe ulaşmada ne tür politikaların izlenmesi gerektiğine dair öneriler sunan, bir koludur. Normatif İktisat ekonominin belirli yönlerinin arzu edilirliği ile ilgilenir. Belirli iktisadi politikaların desteklenmesinin söylemsel temelini oluşturur. Normatif İktisadı (ne olmalı) pozitif iktisattan (ne) ayırmak yaygındır.
Kaolin

**Kaolin** ya da **kaolen**  **arıkil**, granit kayaçlardan elde edilen ve bazı seramik ve porselenlerin yapımında kullanılan bir kil türü. Türkiye'de **arı kil** olarak da bilinir. Beyaz ve yumuşak bir toprak türüdür.

Granit kayaçlar feldspat minerallerini içerir. Sert olan granit kaçaylar, atmosfer etkileri ve yer altındaki lavların sıcaklığının etkisiyle, ufalanır ve yumuşar. Bu şekilde uzun süreçler sonucu feldspat mineralleri kaoline dönüşür.

Dünyaca ünlü Çin porselenlerinin yapı maddesi kaolindir. 18. yüzyıla kadar, Çin porselenleri dünyaca bilinmesine rağmen, yapı maddesi bilinmiyordu. Bu dönemde gezginler tarafından Çin'den getirilen kaolin örnekleri, Avrupa'da seramik ve porselen ürünlerin üretilmesini sağladı ve hızla dünyada yaygınlaştı.

İlk başta çanak çömlek yapımında yaygın olarak kullanılan kaolin, günümüzde pek çok ürünün üretiminde kullanılmaktadır. Yüksek kalitede, parlak kâğıtların üretiminde kaolin kullanılır. Ayrıca boya, plastik eşya, yapay kauçuk, ilaç, gübre, mürekkep, kozmetik ürünlerin yapımında ve petrol sektöründe kullanılan katalizlerin yapımında da kaolinden yararlanılır. Türkiye'de Kütahya, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Eskişehir, Bilecik, Kayseri, Konya, Nevşehir ve Niğde'de bulunur.

## Kaynakça
Güney yarımküre

**Güney yarımküre**, Dünya'yı ekvator hizasından bölen hayalî bir düzlemin altında (güneyde) kalan yarısıdır. 0° paraleli ile 90° güney paraleli arasında yer alır. Kuzeyde kalan kısma ise kuzey yarımküre denir.

Güney yarımkürenin kuzeye göre daha büyük bir oranı sular altında olup daha az kara yüzölçümüne sahiptir. Güney Amerika'nın yarısından fazlası, Afrika kıtasının bir kısmı, Avustralya ve Antarktika kıtalarının tamamı, Asya kıtasında Endonezya'nın bir bölümü güney yarımkürededir. Madagaskar adası, Papua Yeni Gine adası, Yeni Zelanda, Fiji ve birçok Pasifik adası, bu yarımküredeki ada ülkelerindendir.

## Ayrıca bakınız
* Dünya'nın yarımküreleri
* Batı yarımküre
* Doğu yarımküre
* Kuzey yarımküre
Bektaşî fıkraları

**Bektaşi Fıkraları**, Bektaşi olarak bilinen tarikat/inanç grubu mensuplarıyla ilgili, halk arasında sıkça anlatılan fıkralar.

Özellikle Türk Edebiyatı içinde Bektaşi fıkralarının özel bir yeri vardır. Bektaşiler'in dine yaklaşımı "batıni" (sadece cümlenin doğrudan verdiği mana değil, bu sözcüklerin bir simge olarak kullanılması yoluyla, simgenin içinde saklı bulunan diğer anlamların da gündeme alınması batını özelliği meydana getirir) bakış açısıyla olduğu için dinin sadece *dış yönü*nü görenler mizahi bir dille eleştirilmektedir. Bektaşi fıkraları asla kimsenin yüzünü kızartacak fıkralar değildir. İnce, hiciv içeren fıkralardır. Bektaşi fıkraları çoğu zaman yobazlıkla, bağnazlıkla, tutuculukla ilgili hicivler içerir. Fakat bunları incitmeden, kimseyi aşağılamadan, gerekirse kendisiyle dalga geçerek yapar. Ayrıca, Bektaşi fıkralarının temel özelliklerinden biri Bektaşi kimliğinin *hazır cevaplığı*nı yansıtmasıdır.

Bektaşi fıkraları, Türkiye'de ve Balkan ülkelerinde yaşayan Alevilerce ve Bektaşilerce de kabul görür.
## Ayrıca bakınız
* Karadeniz fıkraları
* Nasreddin Hoca fıkraları
## Kaynakça
Sakız (anlam ayrımı)

**Sakız** kelimesi birden fazla anlamda kullanılmaktadır: 
* Sakız (şekerleme) - çiğnemek için küçük tabletler halinde hazırlanan şekerli ve şekersiz hoş kokulu ciklet
* Sakız ağacı; Antepfıstığıgiller familyasından *Pistachia lentiscus* ağacı
* Sakız evi - Ege Bölgesi sahil şeridinde veya yakınında rastlanan, özgün ve geleneksel mimari niteliklere sahip bir ev türü için kullanılan terimdir.

## Yerleşim yerleri

* Sakız, Dursunbey - Balıkesir ili Dursunbey ilçesine bağlı köy
* Sakız, Sincik - Adıyaman ili Sincik ilçesine bağlı köy
* Sakızgediği, Osmaniye - Osmaniye ili merkez ilçesine bağlı köy
* Sakız Adası; Türkiye sahillerine yakın bir Yunan adası ve idari bölgesi
* Sakız (il) - Yunanistan'da Kuzey Ege coğrafi bölgesine dahil bir il.
Yer değiştirme (fizik)

**Yer değiştirme** veya **yerdeğişimi**, hareket eden bir parçacığın konumundaki değişmedir. Parçacığın harekete başladığı konum (referans noktası) ile belirli bir zaman sonra bulunduğu konum arasında, son konum yönünde, doğrusal bir vektördür.

\triangle X = X_2 - X_1

Yer değiştirme (&Delta;X) = Son Konum (X2) - Başlangıç Konumu (X1)

Alınan başlangıç noktasına göre yer değiştirme artı (+) veya eksi (-) olabilir.

Yer değiştirme, **alınan yol** ile karıştırılmamalıdır. Dünyanın etrafında bir tur attıktan sonra başlangıç konumuna geri dönen bir parçacığın aldığı yol binlerce kilometre olmasına rağmen yerdeğiştirmesi **sıfırdır**. Düzgün doğrusal harekette hız-zaman grafiği ile zaman ekseninin sınırladığı alan ve hareketlinin yer değiştirme miktarı birbirine eşit olur.

Referans noktası eksen sisteminin orijin noktasıysa **yerdeğişimi vektörü**ne **pozisyon vektörü** de denir. Bu durumda vektör orijinden başlayıp, pozisyonu gösteren noktada biter. Yerdeğişimi ve uzaklık için kullanılan SI birimi metredir.

Referans noktası, parçacığın daha önce bulunduğu yer olduğunda **yerdeğişimi vektörü** vektör parçacığın hareketini gösterir. Bu kullanım parçacığın hız ve ivme vektörlerini belirlemek için kullanışlıdır.

Yerdeğişimi zaman grafiği çizildiğinde ortalama yerdeğişimi eğrinin eğimi ile, anlık yerdeğişimi eğrinin türevi ile bulunabilir

Noktasal olmayan cisimlerde *yerdeğişimi* terimi dönmeleri de içerebilir.
Abdülahad Nûrî

**Abdülahad Nûrî** (1594, Sivas - 1651, İstanbul), 17. yüzyılın önde gelen mutasavvıf şairlerindendir.

Dedesi Şemseddin Sivâsî'nin kardeşi olan Sivas müftüsü Ebü'l-Berekât İsmail Efendi'dir. Babası ise, kadı Muslihuddin Mustafa Safayi Efendi'dir. Annesi, Şemseddin Sivâsî'nin büyük kardeşi Muharrem Efendi'nin kızı Safa Hatun'dur.

Kaynaklarda Abdülahad Nûrî'nin lakabları Evhadüddin, Künyeleri Ebü'l Mekârim, mahlasları Nûrî olarak geçmektedir.

## Kaynakça
2006 Kış Olimpiyatları

**2006 Kış Olimpiyatları**, İtalya'nın Torino şehrinde 10 Şubat - 26 Şubat 2006'da düzenlenmiş ve resmî adı **20. Kış Olimpiyat Oyunları** olan spor şölenidir. Bu oyunlar, 1956'da Cortina d'Ampezzo'da düzenlenmiş olan 7. Kış Olimpiyat Oyunları'ndan sonra, İtalya'da düzenlenmiş olan ikinci kış olimpiyatlarıdır. İtalya, ayrıca, 1960'ta Roma'da düzenlenen 17. Yaz Olimpiyat Oyunları'na da ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca kapanış töreninde avril lavigne 2010 kanada kış olimpiyatları adına ülkesini şarkı söyleyerek temsil etmiştir.

## Sonuçlar
### Madalya tablosu

(*Ev sahibi ülke farklı renkte gösterilmiştir. Sıralama [[altın madalya]] sayısının [[Uluslararası Olimpiyat Komitesi]] sıralamasına oranı ile yapılmıştır.*)
Cistaceae

**Cistaceae** Malvales takımına bağlı bir bitki familyasıdır. Akdeniz çevresi memleketlerinde, maki vejetasyonunda yetişen ağaççık, yarı çalı veya otsu bitkilerinden oluşur.

## Taksonomi
**Cistaceae** familyasına bağlı cinsler:
* *[[Cistus]]* - L. 
* *[[Crocanthemum]]* - Spach 
* *[[Halimium]]* - (Dunal) Spach	 
* *[[Helianthemum]]* - Mill. 
* *[[Hudsonia]]* - L. 
* *[[Lechea]]* - L. 
* *[[Tuberaria]]* - (Dunal) Spach

## Dış bağlantılar
* Page R. G. The Cistus & Halimium Website - the bibliography contains many references to Cistaceae.
* Stevens P.F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website  (Cistaceae ). Version 5, May 2004.
* 
* 

## Kaynakça
Yaratılış Destanı (Altay)

**Yaratılış destanı**, Türklerin Altaylara ait kozmogonik (evrenin yaratılışı üzerine) destanıdır. Ayrıca ilk Türk destanlarından olma özelliğine de sahiptir. Asya kıtasının çeşitli bölgelerinde yaşayan Türk boyları ve Altay Türkleri arasında söylenmektedir. Türk destanları arasında en eskisidir. Radloff tarafından saptanıp yazıya geçirilmiştir. Kahramanlarının olağanüstü eylemlerini coşkulu, törensel bir üslupla anlatan ve genellikle birkaç bölümden oluşan manzum yapıtlardır. Bilinen en eski edebiyat türlerinden biridir. Altay Dağları'nda söylenen yaratılış ve türeyiş destanları, değil yalnız Türklerin; bütün Orta Asya ile Sibirya'nın bile, en gelişmiş ve üzerinde ilgi ile durulan Türk mitolojisi verileridir.

## Yeryüzünün Yaratılışı
Altay yaratılış destanında başlangıçta her yerin sularla kaplı olduğu anlatılmaktadır. Tanrı Ülgen, kuşa dönüşerek suların üzerinde uçar ancak konacak bir yer bulamaz. Bunun üzerine gökten gelen bir ses tanrı Ülgen'e denizin içinden çıkan bir taşa konmasını söyler. Ülgen bu taşa konduğunda yerin ve göğün yaratılması gerektiğini düşünür ancak bunu nasıl yapacağını bilemez. Suların içinde yaşayan dişi ruh Ak Ana, Ülgen'e yaratılışı nasıl gerçekleştireceğini anlatır. Onun yardımıyla işe başlayan tanrı önce yeri, ardından göğü yaratmıştır. Ardından da dünyanın dengesini sağlaması için üç balık yaratmış. Balıklar dünyayı alttan destekleyerek başıboş gezmesine engel olmuşlar.

## İnsanın Yaratılışı
Altay efsanelerinde, büyük bir okyanusun ve suyun esas olmasına rağmen, onlara göre insanoğlu, sudan yaratılmamıştı: *İnsanoğlu aslı yine topraktı.* Tanrı Ülgen deniz üstünde gezerken yüzen bir kara parçası görür. Yaklaştığında toprağın üstünde balçığı fark eder. Düşünür ki bu insan olsun o düşündükçe çamur insan suretine bürünür. Hikâyenin devamında bu ilk insan olan Erlik Ülgen'e ihanet edecektir.

İran mitolojisinde de ilk insan, *[[kil]]* dediğimiz yapışkan topraktan yapılmıştı. Onun için İranlılar ilk insana *[[Kil Şah]]* adını veriyorlardı. Türkler ise daha çok, *[[balçık]]* üzerinde durmuşlardı.

## Dış bağlantılar
* Altay Yaratılış Destanı, Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi (Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, Cilt:1 Sayfa: 432-436, Şiir)
* [Altay Yaradılış Destanı](https://web.archive.org/web/20111205100554/http://tr.wikisource.org/wiki/Yarat%C4%B1l%C4%B1%C5%9F_Destan%C4%B1_(Altay))

## Kaynakça
* Anohin, A. Viktoroviç (2006). Altay Şamanlığına Ait Materyaller (Çeviren: Zekeriya Karadavut, and Jannet Meyermanova). Konya: Kömen Yayınları.
* Çoruhlu, Yaşar (2002). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınları
* Türk Edebiyatının Mitolojik Kaynakları, Prof.Dr. Özkul ÇOBANOĞLU, Prof.Dr. Nimet YILDIRIM, Anadolu Üniversitesi - AÖF, 2013 Yayın No: 2388 (Sayfa: 64-84 arası)

## Ayrıca bakınız
* Kayra Han
* Altay mitolojisi
Alem FM

**Alem FM**, Türkiye'de ulusal yayın yapan bir radyo istasyonudur. İstanbul'da 89.2 frekansında yayın yapmaktadır.

## Tarihçe
Alem FM 13 Ocak 1994 tarihinde Mehmet Ali Ilıcak tarafından kuruldu. İlk başlarda İstanbul ve çevresinde 89.3 frekansından yayına başlamıştır. Genelde Türkçe pop müzik ağırlıklı yayın yapan radyo 1994-2008 yılları arasında İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Yalova'da 89.3 frekansından yayınlarına devam etmiş, 2008 yılındaki frekans düzenlemesinin ardından İstanbul ve çevre illerde 89.2 frekansına geçmiştir. Halen İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Yalova'da 89.2 frekansından ülke genelinde farklı frekanslardan yayınlarına devam etmektedir.

Alem FM 1994-1997 yılları arasında *[[Akşam (gazete)|Akşam Gazetesi]]* ile birlikte Ilıcak ailesinde kalmıştır. 1997 yılında Çukurova Holdinge satılmıştır. 1997-2013 yılları arasında Mehmet Emin Karamehmet'e ait *[[Çukurova Holding|Çukurova Grubu]]* bünyesinde yayınlarını sürdüren Alem FM 2013 yılında TMSF yönetimine geçmiştir. 4 Ekim 2013 tarihinde TMSF tarafından ihaleye çıkartılan Akşam Gazetesi, *[[360 (televizyon kanalı)|360 (TV Kanalı)]]*, ''LİG Radyo'', *Alem FM* ve *[[Alem (dergi)|Alem Dergisi]]* işadamı Ethem Sancak'a satıldı. 21 Kasım 2013 tarihinde Çukurova Holding Yönetimi ve Sancak Grubu arasındaki görüşmeler anlaşmayla sonuçlanmış olup Alem FM ve kardeş medya kanallarının bağlı olduğu Türkmedya, Sancak Grubu'na satılmıştır. 2013-2017 yılları arasında Sancak Grubuna bağlı olarak yayın yapmış 2017 yılından itibaren Türkmedya olarak Zeki Yeşildağ'a satılmıştır.

## Programcılar
* Serdar Gökalp
* Fatih Yıldırım
* Umut Bezgin

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Radyo ana sayfası
Fort Worth

**Fort Worth**, ABD'nin Teksas eyaletinin büyük kentlerinden biridir.
**Fort Worth** nüfusa göre yapılan listelemede Amerika Birleşik Devletleri içinde on yedinci sırada ve Teksas eyaleti içinde ise on beşinci en geniş şehir olarak yer alır.  Kuzey Teksas içinde konumlanır ve batıya kültürel bir geçiş kapısıdır. Şehir hemen hemen Tarrant, Parker ve Denton illerinde 300 square mil (780&nbsp;km²) alan kaplar. 2009 yılı tahminlerine göre şehir 720.250 kişilik bir nüfusa sahiptir. Şehir Dallas–Fort&nbsp;Worth–Arlington'ın  ikinci en geniş kültürel ve ekonomik merkezidir. Fort Worth ve etrafını çeviren Metroplex alan çeşitli iş olanakları ve bir dizi geniş atraksiyonlar sunar.

1849 yılında Trinity Nehri'nin dik yarli kıyısı üzerinde bir koruyucu askeri ileri karakol olarak kuruldu. Fort Worth şehri, bugün hala onun batı mirasını ve geleneksel mimari ve dizaynını kucaklar.

## Ekonomi

Ülkenin en büyük şirketlerinin bazılarının merkezleri Fort Worth'dedir. Bunlara arasında 
AMR alt şirketleri olan American Airlines ve American Eagle Airlines), "John Peter Smith Hastanesi", Pier 1 Imports, RadioShack, BNSF Demiryolu, FUNimation Entertainment, Gallus Motosikletleri ve Lockheed Martin aeronotik.

### Şirketler
Aşağıdaki (2011 Finansal Raporlar itibarıyla) Fort Worth'de bulunan en çok işçi istihdam eden şirket ve kurumlara verilmektedir:

## Kardeş şehirler

Fort Worth'un 7 tane kardeş şehri vardır:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


Dosya:MVI 2767 Fort Worth City Hall.jpg|Fort Worth şehri Belediye Merkezi
Dosya:MVI 2766 Post office in Fort Worth.jpg|Fort Worth - US Post Office (Federal Posta) merkez postahanesi 
Dosya:FW Night.JPG |Fort Worth - merkez geceleyin
Dosya:MVI 2798 Fort Worth skyline from Cultural District.jpg |Fort Worth - merkez kulturel bolgesi
Dosya:Sundance Christmas Tree s.jpg  |Fort Worth -Sundance Meydanı Noel dönemi
Dosya:MVI 2781 Fort Worth Museum of Science and History.jpg  |Fort Worth Bilim ve Tarih müzesi


## Ayrıca bakınız
* Fort Worth'taki en yüksek binalar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  Fort Worth, Teksas Şehri resmi websitesi 
* DMOZ Open Directory Projesi "Fort_Worth" maddesi  
*  "Wiki Voyage" websitesi "Fort_Worth" maddesi  
*   Fort Worth Konferans ve Ziyaretciler Burosu websitesi
*
Burhan Oğuz

**Burhan Oğuz**, (1 Mart 1919, İstanbul - 18 Şubat 2009, İstanbul) Türk kültür tarihçisi, siyasetçi, sendikacı, yazar ve mühendis.

## Hayatı
### İlk yılları
Ahmet Şükrü Oğuz'un üvey oğludur. İlk ve ortaokulu College Jeanne d'Arc'ta, liseyi Saint Beoit'te okuyan Burhan Oğuz, 1942'de Yüksek mühendis Mektebi'nden (İTÜ) Makine ve Elektrik Yüksek mühendisi olarak mezun oldu.

### Meslek hayatı
1942'de, öğrenciliğinden itibaren çalıştığı Zeytinburnu ve Sütlüce silah ve mühimmat fabrikalarının dökümhane şefliğine atandı. 1943 sonunda istifa ederek kendi dökümhane ve atelyesinde 1950'ye kadar çeşitli döküm ve makine imâl işleriyle uğraştı.

Bu arada, 16 Aralık 1946'da kapatılana kadar Türkiye Sosyalist Partisi Merkez İcra Komitesi azalığı ve Türkiye Demir Çelik Sanayii İşçileri Sendikası başkanlığı yaptı.

1950'den 1963'e kadar elektrik mühendisi sıfatıyla yurdun çok çeşitli yörelerinde proje mühendisi, şantiye şefi ve teknik müdür olarak enerji nakil hatlarının, şehir şebekelerinin projelendirilmesini ve uygulanması, küçük hidro-elektrik santrallerinin inşası ve diğer büyük inşaat işlerinin (Çorum Çimento Fabrikası) koordinasyonu, Van-Urfa (875&nbsp;km) NATO 4.Bölge telekomünikasyon hattı şantiye şefliğini yaptı.

1963-1972 arasında Elyaflı Çimento (Asbestli çimento boru ve levha) Şti.'nin Kartal ve Bolu Kaynaşlı fabrikaları, Doğu Galvaniz Saç, Termoteknik makine ve kazan fabrikası, Brown Boveri elektrik motorları fabrikası (Wat Elektromekanik Şti.), Hacı Şakir sabun fabrikasının kuruluşunda temel koordinasyon ve fiili görev yaptı.

1972-1979 arasında Oerlikon Kaynak Elektrotları ve Makineleri A.Ş.'de genel müdürlük teknik danışmanlığı yaptı.

1979-1984 arasında Edirne Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi ve sonra Trakya Üniversitesi'nde kadrolu öğretim görevlisi olarak çalıştı.

1984-1993 arasında Oerlikon genel müdürlük müşavirliği yaptı ve 1993'te emekliye ayrıldı.

1984'ten itibaren Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Metalurji Bölümü ve Güzel Sanatlar Fakültesi Endüstri Ürünleri tasarımı Bölümü'nde yüksek lisans sınıflarında öğretim görevlisi olarak çalışmalarını sürdürdü.

18 Şubat 2009 tarihinde İstanbul'da vefaat etti.

## Başlıca kitapları
Kitapları daha çok Anadolu Aydınlanma Vakfı ve Simurg Yayınları tarafından basılmaktadır.

* Mezar Taşında Simgeleşen İnançlar, 
* Türkiye Halkının Kültür Kökenleri (5 Bölüm ), 
* Düşündüklerim - Yazdıklarım (Simurg Yayınları),
* Yaşadıklarım - Dinlediklerim (Simurg Yayınları), 
* Türk Halk Düşüncesi ve Hareketlerinin İdeolojik Kökenleri / (3 Cilt Takım), 
* Türk ve Yahudi Kültürlerine Bir Mukayeseli Bakış,
* Bizans'tan Günümüze İstanbul Suları, 
* Tarihsel Gelişimiyle Dünyada ve Türkiye'de Laiklik, 
*
* Yüzyıllar Boyunca Alman Gerçeği ve Türkler, 
* Çevre Üzerine Düşünceler (Çevre Vakfı yayınları),
* Anadolu Aleviliği'nin Kökenleri (Alevilik Üzerine Ne Dediler adlı kitaptan ayrı basım. Ant Yayınları)
 
Bu kitapların dışında yazarın mühendislik alanında yazdığı birçok kitap da bulunmaktadır.
Anlık hız

**Anlık hız**, hareket eden bir parçacığın, herhangi bir andaki skaler hızıdır.

Hız sınırlaması olan bir yolda, trafik kurallarına uymak için, aracın ani hızının bilinmesi istenir. Ani hızı bulurken, ortalama hız formülü (konumun zamana oranı) kullanılır. Aracın göstergesi, tekerleklerin devir sayısına dayanarak ani hızı hesaplayabilir. Bir parçacığın ani hızını hesaplarken, o parçacığın belirli bir zaman aralığında, konum-zaman grafiğine ihtiyaç duyulur hız=yol/zaman.

Konum-zaman grafiğinde, istenilen ana karşılık gelen konumun, grafiğe teğet olan doğrusunun, tanjantı anlık hızı verir. Ani hız, konum/zaman oranının, birim zamanın 0'a yaklaşırken aldığı değerdir. Başka bir deyişle *konumun, zamana türevidir*. Hız formülü m/s'dir. Anlık hız bulunurken de aynı formülden
yararlanılır yani örneğin bir aracın 0-2 saniye arasındaki anlık hızı istenildiği zaman o aracın konum zaman olarak istenilen zamandaki yolu (son yol-ilk yol) bulup o aralıkta ki zamana bölerek bulabiliriz. Örneğin bize 0-2 saniye aralığında ki aracın hızını verdiyse 0 da ki yol 0 olsun 2 deki yol 40 olsun buradan işlemi yaptığımızda 0-40/0-2 den anlık hızımızı 20&nbsp;m/s buluruz.
El Paso

**El Paso**, ABD'nin Teksas eyaletinin en büyük kentlerinden biri ve El Paso, Texas Kontluğu (county) merkezidir.

Şehir sınırları içindeki nüfusu (2012 nüfus tahminlerine göre) 672.538 kişi olup, nüfus büyüklüğü sıralamasına göre ABD'nin 19. kalabalık şehri ve Texas eyaletinin 6. büyük şehridir. El Paso ve varoşlarının El Paso Kontluğu ve Hudspeth Kontluğu'nda oluşturduğu El Paso Metropoliten Bölgesi'nin tum nüfusu 830.735 kişidir ve bu ABD metropoliten bölgeleri arasında 56. sırayı alır. El Paso Metropoliten Bölgesi ile Las Crucas adlı varoşlarla birlikte ise "El Paso-La Cruces İstatistiksel Bölgesi (CSA)"ini oluştururlar ve bu istatistiksel bölgenin 2012 tahmini nüfusu 1.045.180 kişidir.

El Paso ABD-Meksika uluslararası sınır olan Rio Grande Nehri üzerindedir. Rio Granda Nehri üzerindeki sınırda bir tarafta ABD'de bulunan El Paso şehir ve karşısında Meksika sınırı içinde ise Juarez bulunmaktadır. Coğrafyacılar bu iki şehirleşmiş uluslararası bölgeye **El Paso-Juarez Multipleks** veya **Borderlands** adını vermektedirler. El Paso-Juárez Multipleks bölgesi Dünya'nın Batı yarı küresinde en büyük iki lisanlı iki uluslu nüfusu ve emekçi sayısını teşkil etmektedir.

El Paso, Meksikalıların en yoğun olduğu şehirlerden biridir. Bu şehir, vahşi batı dönemlerinde, "gerçek vahşi batı" olarak bilinmekteydi. Çünkü o dönemde, çoğu kumarbaz, silahçı, hırsız, at kaçıran, katil, rahip ve Çinli ray mühendisi, az bilinen bir Teksas şehri olan El Paso'ya göç etmiştir.

Yukarıdan çöl gibi görünen El Paso, düz şehir görünümüyle dağlık bir bölgede konumlanmıştır. Chihuahuan Çölü tarafından sarılmış durumdaki El Paso, yazın çok sıcak ve kurak, kışın ılık ve yağışlı bir iklime sahiptir. El Paso ismi, İngilizcede "The Passage", yani geçiş anlamındadır. Bu ismin konulmasının nedeni, eski zamanlarda El Paso'nun Amerika-Meksika geçişinin en yoğun bölge olmasıydı.

## Kardeş şehirler

El Paso'nun resmen 6 tane kardeş şehri vardır:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


YsletaMission.JPG|El Paso - 1680'de İspanyollar tarafından kurulan misyoner kilisesi
EP WellsFargoPlaza.jpg|El Paso - WellsFargo binası geceleyin
Plaza Hotel El Paso.jpg|El Paso - Plaza Oteli
EP Public libray.jpg|El Paso - Clevaland Meydani'nda Halk Kütüphanesi
EP Federal Courthouse.jpg|El Paso - Federal Adliye binalari


## Ayrıca bakınız
* Teksas

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  El Paso Şehri resmi websitesi  
*  DMOZ Open Directory Projesi "El Paso" maddesi  
*   Wikivoyage "El Paso" maddesi
Yılmaz Tatlıses

**Yılmaz Tatlıses** ( 29 Haziran 1945; Malatya - 2 Kasım 2018; Ayvalık), Türk arabesk müziği sanatçısı, besteci ve söz yazarı.

## Yaşamı
29 Haziran 1945 yılında Malatya'da doğdu. İlk öğrenimine Malatya'da başladı, İskenderun'da bitirdi. Yılmaz Tatlıses'in müzik hayatı İskenderun Halk evinde katıldığı kurslarla başladı İskenderun radyo evinde “Hatay’dan Sesler” grubunda sazıyla ve sesiyle çalışmalarını sürdürürken sözlerini yazıp bestelediği türkülerle müzik hayatına adımını attı. 1964 yılında İskenderun'a konsere gelen Nuri Sesigüzel ile tanışıp ne kadar bestesi varsa verir 1965 yılında daha o askerdeyken Nuri Sesigüzel beş tane eserini 45'lik plak olarak çıkarır. Askerlik sonrası 1967 yılında İstanbul'a gelir Doğubank iş hanına adımını atar ve Yılmaz Tatlıses'in profesyonel müzik hayatı başlar 13 tane 45'lik Plak, 3 Tane LP, 5 tane Kaset ile "Arabesk müziğin" sayılı solistlerinden biri olur. Yine aynı dönemde "Acımasız Dünya" adlı sinema filmi ile Yeşilçam'da boy gösterir. Bu onun müzik yönetmenliği ile tanışmasını da sağlar. Daha sonra pek çok filmde müzik yönetmenliği yapar. Plak firmalarında müzik direktörlüğü yaptığı sırada ”Şahdiba“ firmasında İbrahim Tatlı adında Urfalı bir genci dinler, sesine hayran kalır ve geleceğinin çok parlak olduğunu görür. O anda adını sorar İbrahim Tatlı olduğunu öğrenince kendi soyadını verir. İbrahim Tatlı bundan sonra İbrahim Tatlıses olarak kaset kapaklarına yazılır. Bugün bile bu karşılaşmadan gurur duyduğunu belirtmiştir. Yılmaz Tatlıses 1987'de "Seni Sevmeyen Ölsün" şarkısıyla büyük çıkış yapar ve 150'den fazla sanatçı bu şarkıyı seslendirir. 1987'de magazin gazetecilerinin "yılın en iyi şarkısı Müzik Oskarı" nı "Deli Deli" şarkısıyla alır. Besteci ve söz yazarlığı kimliğinin yanında prodüktörlük müzik yönetmenliği ile başarılı işlere ve eserlere imza atmıştır. 1965 yılından bu yana 100'e yakın şarkı sözü, 300'ün üstünde müzik eseri ile arabesk dünyasında yerini almış ve arabesk müziğin köşe taşlarından biri olmuştur. Müzik yaşamı boyunca birçok sanatçıya eserlerini okutturan Türk arabesk müzik sanatçısı, besteci ve söz yazarı Yılmaz Tatlıses bir süredir mücadele ettiği KOAH hastalığına bağlı olarak 2 Kasım 2018'de tedavi gördüğü Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde 73 yaşında ölmüştür. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Feriköy Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

## Bazı eserleri

## Kaynakça
Murat Çobanoğlu

**Murat Çobanoğlu** (1940, Arpaçay - 26 Mart 2005, Ankara), Türk halk ozanıdır.

1940 yılında Kars'ın Arpaçay ilçesinin Koçköyü beldesinde çiftçi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Karapapak (Azeri) Türklerinden ve asıl soyadı Çobanlar olan Çobanoğlu'nun annesi Lala (La'li) hanımdır ve babası, Âşık Şenlik'in çıraklarından Âşık Gülistan'dır. Babası Arpaçay'ın Koçköyü'nden olup 1920'de Kars'a yerleşmiştir. Karısının erken ölümü dolayısıyla oğlunu o büyütüp yetiştirdi. Babası oğlu Murat Çobanoğlu ile 1970 yıllarında İzmir'e yerleşmiştir ve İzmir'de yaşamaya başlamıştır.

## Âşıklık ve ozanlığa geçişi

Saz çalmaya ve şiir söylemeye 1951 'de gördüğü bir rüyada bâde içtikten sonra başlamıştır. Murat Çobanoğlu 1966 yılından başlayarak sürekli olarak Konya Aşıklar Bayramı'na katıldı. Artvin, Konya, Erzurum ve Mut'ta yapılan yarışmalarda dereceler aldı. Özellikle atışma dalında başarı gösterdi. Sık sık radyoda ve televizyonda -değişik konularda- söyledi. Saza egemenliği, ulusal duygularının güçlülüğü ve kendine özgü sesiyle ilgi çekti. Yurt içinde ve dışında düzenlenen bazı şenliklere katıldı.

Aşıklık geleneğinin bir parçası olan türkülü hikâyeler anlatma konusunda da başarılı örnekler veren Çobanoğlu, kendi türkülerinin yanı sıra usta malı türküleri de genç kuşaklara aktarmıştır.

Türkiye’nin her yerinde bilinen, tanınan Çobanoğlu yıllarca radyo programları yaptı. Halk edebiyatı ve aşıklık geleneği üzerine çeşitli seminerler verdi. Şiirleri çeşitli dergilerde yayımlandı. Türkiye dışında, Avrupa'dan İran'a dek birçok ülkede konserler verdi, yarışmalara katıldı.

1971 yılında Kars'ta açtığı, özellikle usta-çırak ilişkinden her alanda aşıklık geleneğinin sürdürülmesinde katkısı anlamında bir okul niteliğinde olan *Çobanoğlu Halk Ozanları Kahvesi* yörenin aşıklar merkezine dönüştü.

Murat Çobanoğlu, saz çalmaya ve şiir söylemeye başlamasını şöyle anlatıyor:

## Ozanlığı

1965'e kadar "Devrani", 1967'ye kadar "Yanani", ondan sonra da "Çobanoğlu" takma adını kullandı. 1968-1987 yılları arasında çıkardığı yirmiye yakın plak ve kaseti vardır. 2 tane de altın plağı bulunmaktadır. Kiziroğlu türküsüne tanınırlık sağladı. Son yıllarında televizyon programlarında Karapapak ağzıyla türküler söyledi. Çobanoğlu'na ilişkin Ali Kafkasyalı'nın hazırladığı *Âşık Murat Çobanoğlu, Hayatı-Sanatı-Eserleri* (1998) adlı bir kitap bulunmaktadır. 26 Mart 2005 tarihinde Ankara'da öldü ve memleketi Kars'ta toprağa verildi. Kars Belediyesi her sene 6 Mayıs-7 Mayıs tarihlerinde anısına "Murat Çobanoğlu Âşıklar Bayramı" düzenlemektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Âşık Murat Çobanoğlu Türküleri
* Aşıklar Bayramı Başladı 
* BBC Türkçe ile 1989'da yapılan röportaj
Abanoz

**Abanoz**, tropikal bölgelerde yetişen bazı ağaçlardan elde edilen çok sert bir odundur. Hurma ağacının da dahil olduğu Diospyros cinsindeki çeşitli türlerden gelen, yoğun siyah/kahverengi renginde sert bir ağaçtır. Çoğu odunun aksine abanoz suya batacak kadar yoğundur. İnce dokuludur ve cilalandığında ayna görünümüne sahip olduğundan süs ağacı olarak değerlidir. Parıltılar saçacak kadar iyi cila tutar. Odunun en içteki öz bölgesi simsiyahtır, bu nedenle pek çok ülkede abanoz kelimesi siyah renk anlamında kullanılır.

Abanoz eski çağlardan beri çok değerli bir odun sayılmıştır. Pek çok kral abanozdan asalar kullanırdı, hatta zehirin etkisini giderdiğine inanarak içkilerini abanozdan kaplarda içerlerdi. Çağlar boyunca abanozdan heykeller yapılmış, kral tahtları abanoz kullanılarak yapılmıştır.

Tevrat'ta tarihi **[[Sur (antik kent)|Sur]]** kentindeki abanoz ticaretinden söz edilmektedir. Ayrıca ''Binbir Gece Masalları'''nda anılan değerli mallardan biri de abanozdur. 

Günümüzde bu değerli ağaç, mobilya ve enstrüman yapımında kullanılır. Klarnet ve gitar burgusu, abanozun kullanıldığı enstrümanlara örnektir. Abanoz, Türk-İslam sanatlarında özellikle kakmacılıkta görünür. Siyah renginin fildişi ve sedefle sağladığı uyum nedeniyle dolap, çekmece, kutu, tavla, dama-satranç tahtası gibi eşyaların üretiminde kullanılmıştır.

## Kaynakça
Kız

**Kız**, çocuk veya genç yaştaki dişi. Kız kavramının yaş limiti kültürler arasında değişebilir.

Türkçede yaş evresi daha net belirtilmek istendiğinde çocuk yaştaki kızlar genellikle "kız çocuğu", genç yaştaki kızlar ise "genç kız" şeklinde adlandırılırlar. "Kız evlatları" kastederken ise sözcük genellikle tek başına kullanılır.

## Biyoloji

İnsanda 46 adet (23 çift) gen bulunur. Bunlardan cinsiyeti belirleyen iki tanesi X ve Y olarak adlandırılmıştır. Kızlarda, Y kromozomu bulunmaz ancak iki adet X kromozomu (XX) bulunur. Kromozomların biri anneden, diğeri babadan gelir. Nadir olarak üç (XXX) veya tek X kromozomlu kız çocuklarına da rastlanır.

Kızlar dişi üreme organlarıyla doğarlar. Bununla birlikte üreme organları tam belirginleşmemiş ancak kendini dişi hisseden bireyler de kız olarak adlandırılabilir.

Ergenlik esnasında kızların vücudunda önemli değişiklikler meydana gelir. Beyinden gonadlara gönderilen çeşitli hormonal sinyaller sonucu çocuğun vücudu yavaş yavaş gelişmeye başlar. Gonadların ürettiği hormonlar sayesinde başta cinsel organlar ve göğüsler olmak üzere tüm vücutta değişikler gerçekleşir. Ergenlik, kişiden kişiye değişmekle birlikte, genellikle 10-16 yaşları arasında tamamlanır ve kişi yetişkin olur. Pek çok kız ilk âdetini (menarşe) 12-13 yaşlarında görür.

## Kaynakça
Abdülhay Öztoprak

**Abdulhay Öztoprak** (1884, İstanbul - 1961, İstanbul), İstanbul'da Beşiktaş'tan Ortaköy'e giderken, Çırağan sırtlarında bulunan Yahyâ Efendi dergâhının son şeyhlerindendir. Babası Fikri Efendi, dedesi Şerif Ali Efendi'dir.

Abdülhay, annesinin gayretiyle küçük yaşta Kur'an hıfzını (Kur'ân-ı Kerîm'i ezberlemeyi) tamamladı. Zamanın usulüne göre medrese tahsili gördü. 18 yaşındayken babasının tamir ettirdiği Ümmü Gülsüm Câmii'ne imam oldu.

Abdülhay Efendi aslen Kâdirî tarikatında, meşreben ise Nakşbendî idi. Son Nakşbendi şeyhlerinden Gümüşhânevî Dergahı Postnişini İsmâil Necâtî Efendi'den icâzet aldı. Bir ara Çiçekçi Câmi İmâm-Hatipliğini yaptı. Yahyâ Efendi dergâhının hizmetini üstlendi. Bir taraftan da Baytar mektebinde ayniyat muhâsipliği yaparak emekli oldu. Soyadı Kânunundan sonra Öztoprak soyadını aldı.

1961'de İstanbul'da vefât etti. Kabri Yahyâ Efendi Dergâhı kabristanı bahçesinde mescidin kıble yönündedir.

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
*
Ahde vefa

**Ahde vefa** (Latince: *Pacta Sunt Servanda*), uluslararası hukuk kurallarının oluşmasında etkili olan ve devletin anayasasında var olan ve devlete antlaşma yapma yetkisi tanıyan kuraldır. Antlaşmalar hukuku kuralıdır. Bu kuralın bağlayıcı niteliği, iyi niyet ilkesine dayanmaktadır. Ahde vefa ilkesi, devletlerin imzaladıkları antlaşmaların kurallarını kendi iradeleri ile kabul etmiş olmaları gerçeğine dayanmaktadır.

Normlar hiyerarşisinde en tepede yer alır ve devletler genel hukukunda tüm devletlerin aslında onlardan daha üst bir kuvvet olmamasına karşın sırf yaptıkları anlaşmalara riayet edecekleri düşüncesi ile -daha farklı bir söylemle kendi iradelerine yine kendi iradeleri ile imzaladıkları sözleşmelerle kayıt altına alacakları düşüncesi ile- ortaya çıkmış bir kuraldır ve devletler genel hukukunda "bağlayıcılık" sorunun çözülmesine büyük katkısı olmuştur.
Ahde vefa ilkesi sözleşmelerin bağlayıcılığını ve geçerliliğini temsil eder. Bu ilkeye göre sözleşme tarafları sözleşmenin hükümlerine bir kanun hükmüne uyarmışçasına uyarlar.

## Ayrıca bakınız
* Hugo Grotius
* Latince deyişler listesi
Hasan Sezai Gülşenî

İsmi Hasan bin Ali, mahlası Sezâî'dir. Tasavvufta Gülşenî yoluna mensûbtur. 1669 (H. 1080) yılında Gördes'de doğdu. Şehrin bugünkü adı Korent olup, Yunanistan sınırları içinde kalmıştır.
Gülşeniyye tarikatının büyüklerindendir. Divan-i Sezai adlı bir tasavvufi şiir kitabı vardır. 1738 (H.1151) senesinde Edirne'de vefât etti. Kendi ismi ile anılan dergâhının bahçesinde defnedildi. Türbesi Edirne'nin bilinen ziyaretgâhlarındandır.

Bir Şiiri:

Derd ile dâim yanmakta bu dil
Aşkın nârına olmuşlar fitil

Pervâne-sıfat olmaya vâsıl

Şem'-i cemâle sûzana geldik.


Cismimiz bunda, canımız anda, 

Gevherimizin aslı ol kânda

Sezâî, şimdi biz bu dükkânda,

Biraz eylenip seyrâne geldik.
Şiş kebabı

**Şiş kebabı**, Türk yemek kültürünün içinde önemli bir yeri olan et yemeği. Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de tarifi vardır.

Özellikle müslümanların dini bayramı olan Kurban Bayramı'nda hemen tüm evlerde şölen havasıyla hazırlanan Şiş Kebabı, koyunun but etinden çıkan parçalarından yapılır.
Et pişirilmeden önce mümkünse 1 gün terbiye edilmelidir ki bu hücrelerin 'ölüm kasılması' sebebiyle sertliğinin giderilmesi için gereklidir.

Şiş kebabı, Adana Kebabı ile birlikte özellikle Güney illerinde gündelik hayatın gıda hızlı tüketim maddesi haline gelmiştir. Bugün başta Adana,Hatay, Mersin, Gaziantep, Osmaniye, Kahramanmaraş,Malatya illerinde bir hızlı tüketim yemeğidir.

## Şaşlık
Baharatlı sirkenin içinde bekletilerek koyun etinden yapılan şiştir. Eski Sovyetler Birliği topraklarında bulunan ülkelerin ve Moğolistan'ın mutfaklarının başlıca yemeklerinden biridir.

## Tarif
Et, 2 santimetreküp irilikte doğranır. Soğan soyulur, küp şeklinde doğranarak suyu süzülür, zeytinyağı, salça, tuz ve karabiberle karıştırılır. Etler bu karışımın içinde, buzdolabında 24 saat bekletilir. Sebzeler yıkanıp, biberlerin sapları kesilir. Biberler 2 santimetre kalınlıkta, domates 2 santimetreküp irilikte doğranır. Şişlere sırasıyla 3 parça et, 1 parça kuyruk yağı dizilir. Kömür ateşi üzerinde şişler çevrilerek her yüzün 3-4 dakika pişmesi sağlanır.

## Kaynakça