Filistin kefiyesi

**Filistin ''kefiyesi*** ([[Arapça]]: كوفية, [[Arapçanın romanizasyonu|romanize]]: kūfiyya) genellikle boyuna veya başa takılan kareli siyah beyaz bir eşarptır.
 
Filistin [[Puşi|kefiyesi]], [[1936-39 Arap ayaklanmaları|Filistin'deki 1936-1939 Arap isyanına]] kadar uzanan [[Filistin milliyetçiliği]]nin bir sembolüdür. [[Orta Doğu]] ve [[Kuzey Afrika]] dışında, kefiye ilk olarak [[İsrail]] ile olan [[İsrail-Filistin çatışması|çatışmada]] Filistinlileri destekleyen aktivistler arasında popülerlik kazandı ve Filistin dayanışmasının bir simgesi oldu.

== Tarihçe ==

Osmanlı döneminde geleneksel olarak Filistinli çiftçiler tarafından kullanılan kefiye, kentsel sınıfların giydiği [[Fes (başlık)|fesin]] aksine, kişinin kırsal kesimden geldiğini gösteriyordu.

Her rütbeden Filistinli erkeğin giydiği siyah beyaz kefiye, 1930'lardaki [[1936-39 Arap ayaklanmaları|Arap İsyanı]] sırasında Filistin milliyetçiliğinin sembolü haline geldi. Bu durum 1938'de isyan liderlerinin kentli sınıflara geleneksel tarbuş (fes) şapkalarını kefiye ile değiştirmelerini emretmesiyle zirveye ulaştı. Bu hamlenin amacı birlik yaratmak ve isyancılar şehirlere girdiklerinde uyum sağlamalarına olanak tanımaktı.

Filistin kefiyesinin önemi 1960'larda Filistin direniş hareketinin başlaması ve Filistinli siyasetçi [[Yaser Arafat]] tarafından benimsenmesiyle arttı.

Siyah-beyaz file desenli kefiye daha sonra Arafat'ın sembolü haline geldi; kendisi sadece ara sıra askeri bir şapka ya da daha soğuk zamanlarda [[Ruslar|Rus]] tarzı bir [[Uşanka|kalpak]] takardı. Arafat kefiyesini yarı geleneksel bir şekilde, *agal* aracılığıyla başının etrafına sararak takardı. Ayrıca [[Savaş üniforması|askeri kıyafetinin]] yakasında da benzer desenli bir kumaş parçası vardı. İlk zamanlarda, kefiyesini sadece sağ omzuna atmayı ve Filistin'in hak iddia ettiği toprakların ana hatlarını andıracak şekilde kaba bir [[üçgen]] şeklinde takmayı kişisel markası haline getirmişti. Bu takma şekli Arafat'ın siyasi bir lider olarak sembolü haline geldi ve diğer Filistinli liderler tarafından taklit edilmedi.

Kefiye ile ilişkilendirilen bir diğer Filistinli figür ise [[Filistin Halk Kurtuluş Cephesi|Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nin]] silahlı kanadının bir üyesi olan [[Leyla Halid|Leila Halid'dir]]. TWA 840 sefer sayılı uçuşun ve Dawson's Field'ın kaçırılmasının ardından Halid'in birkaç fotoğrafı Batı gazetelerinde yayınlanmıştı. Bu fotoğraflarda genellikle Halid'in Müslüman kadın *başörtüsü'' tarzında, başını ve omuzlarını saran bir kefiye taktığı görülüyordu. Kefiye Arap erkekliğiyle ilişkilendirildiğinden bu alışılmadık bir durumdu ve birçok kişi bunun Halid'in Filistin silahlı kuvvetlerindeki erkeklerle eşitliğini ifade eden bir sembol olduğuna inandı.

Kefiyedeki dikişlerin renkleri de Filistinlilerin siyasi sempatisiyle belli belirsiz bir şekilde ilişkilendirilmektedir. Geleneksel siyah beyaz kefiyeler El Fetih'le ilişkilendirilirken kırmızı ve beyaz kefiyeler FHKC gibi Filistinli Marksistler tarafından benimsendi.

## Filistin'de kefiye üretimi

Bugün Filistin kimliğinin bir simgesi haline gelmiş kefiyeler artık çoğunlukla Çin'den ithal edilmektedir. 2000'li yıllarda kefiyenin popülaritesinin artmasıyla birlikte Çinli üreticiler pazara girerek Filistinlileri işin dışına itti. Elli yıl boyunca Yasser Hirbawi, El Halil'deki Hirbawi Tekstil Fabrikası'nda 16 tezgahta kefiye üreten tek Filistinli kefiye üreticisiydi. 1990 yılında fabrikadaki 16 tezgahın tamamı çalışır durumdaydı ve günde yaklaşık 750 kefiye üretiliyordu. 2010 yılına gelindiğinde yalnızca 2 tezgah kullanımda kalmıştı ve haftada yalnızca 300 kefiye üretiliyordu. Hirbawi, Çin üretimi kefiyelerden farklı olarak %100 pamuk kullanıyordu. Hirbawi'nin oğlu İzzet, Filistin sembolünün Filistin'de yaratılmasının önemini belirterek, "Kefiye bir Filistin geleneğidir ve Filistin'de yapılmalıdır. Onu yapan biz olmalıyız." demiştir.
## Kaynakça