open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
İsmail Kartal

**İsmail Kartal** (d. 15 Haziran 1961, İstanbul), Türk teknik direktör ve eski millî futbolcudur.

## Kulüp kariyeri
Futbol yaşantısına Sarıyer'de başlamıştır. Daha sonra Gaziantepspor'a transfer olmuştur. İki yıl bu kulüpte oynadıktan sonra, 1983-1993 yılları arasında top koşturduğu Fenerbahçe'de 235 maç oynadı, dokuzu penaltıdan olmak üzere 15 gol attı. 1993-1994 sezonunda Denizlispor'da 32 maçta 12 gol atarak futbolculuk kariyerinin en verimli dönemini yaşamış, 1994-1995 sezonda Adanaspor'da oynadıktan sonra aktif futbolculuğu bırakmıştır.

## Millî takım kariyeri
İsmail Kartal, 2 kez Türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı ve 6 kez Türkiye millî futbol takımı forması olmak üzere toplam 8 kez millî formayı giymiştir.

## Teknik direktörlük kariyeri
Fenerbahçe altyapısında çalıştıktan sonra ilk teknik direktörlük deneyimini Kardemir Karabükspor'u çalıştırarak yaptı. Daha sonra Sivasspor'un başına geçti ve Yiğidoları sezon sonu takımı 1. Lig şampiyonu yapıp tarihinde ilk kez Süper Lig'e çıkardı. İsmail Kartal, 2006-2007 sezonunda Mardinspor'un başında başlamış, sezon ortasında görevinden ayrılarak Malatyaspor'un başına geçmiştir. Ardından Malatyaspor'u bırakıp FB TV'de yorumculuğa başlamıştır. 2007-2008 sezonunun 18.haftasının ardından Orduspor'un başına geçti. 2008-2009 Konya Şekerspor teknik direktörlüğünü yapmıştır.

2010-2014 sezonları arasında Fenerbahçe'de yardımcı antrenör olarak görev yaptı. 2014-2015 sezonu başında, teknik direktörlüğe getirildi. Fenerbahçe'deki teknik direktörlük kariyerinde ilk derbi galibiyetini 8. haftada deplasmanda oynandığı Beşiktaş maçını 2-0'lık skorla elde etmiştir. 11 Ekim 2015 tarihinde Süper Lig ekiplerinden Eskişehirspor ile anlaşmıştır. 12 Kasım 2015 tarihinde Eskişehirspor'daki görevinden istifa etti  2017-18 sezonu başında Ankaragücü ile anlaşan Kartal sezon sonunda ligi ikinci bitirerek 6 sezon aradan sonra takımı Süper Lig'e çıkartma başarısını gösterdi.

2023-24 sezonunda, üçüncü kez Fenerbahçe'nin teknik direktörlüğünü yaptı. Kartal yönetiminde takım, sezonu deplasmanda mağlubiyet yaşamadan, sezonun en çok gol atan takımı olarak, 99 puanla ligde ikinci sırada tamamladı. Sezon sonunda ise görevine son verildi.

2025 yılının ilk yarısında, 24 Ocak 2025 – 30 Haziran 2025 tarihleri arasında Persepolis FC'nin teknik direktörlüğünü yapmış ve takımın başında toplam 16 maça çıkmıştır.

## Kişisel hayatı
Aslen Rizeli olan Kartal, evli ve 2 çocuk babasıdır. "Arap İsmail" lakabı ile tanınır.

## İstatistikleri
### Kulüp takım istatistikleri

### Millî takım istatistikleri

## Teknik direktörlük istatistikleri
### Detaylı lig karnesi
* *Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.*

### Takım istatistikleri

#### Lig maçları başarı sıralaması

#### Tüm maçları başarı sıralaması

## Başarıları
### Teknik direktör
### Kulüp

; Sivasspor
* 1. Lig : 2004-05

; MKE Ankaragücü
* 1. Lig Play Off : 2017-18

; Fenerbahçe
* Süper Kupa : 2014

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  TFF Resmî İnternet Sitesi - ''Futbolcu'' İsmail Kartal Profili
PearPC

**PearPC**, mimariden bağımsız bir PowerPC emülatörüdür. Mac OS X, Darwin ve GNU/Linux gibi pek çok işletim sistemini çalıştırabilir. GPL ile lisanslanmıştır. Microsoft Windows, Linux ve POSIX-X11'e dayalı tüm sistemlerde çalıştırılabilir. Piyasaya ilk olarak 10 Mayıs 2004'te sürülmüştür.

Temel olarak PC işlemcisinin PowerPC G3 gibi çalışmasını sağlayan bir arayüz gibidir. GPL lisansı sayesinde program ücretsiz olarak çoğaltılabiliyor ve kullanılabiliyor. Open Source, yani açık kaynak koduyla da gelişmeye açık bir platform. PearPC'nin yaratıcısı Sebastian Biallas, programı C++, C ve assambler dillerini kullanarak yazmış. Yaptığı iş, Mac donanımlarını "sanki oradalarmış gibi" göstermek. Bu donanımlar arasında CPU, PCI-Bridge, IDE-Controller, USB, NVRAM sayılabilir.

## Kaynakça
Musa Anter

**Musa Anter** (1920 - 20 Eylül 1992, lakabı: **Apê Musa** / **Musa Amca**), Kürt asıllı Türk yazar, şair ve gazeteci.

Kürt milliyetçisi düşünceleri ile tanınmaktadır. Diyarbakır'da uğradığı silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

## Yaşamı
Musa Anter, 1920 yılında Mardin'e bağlı Nusaybin ilçesinin Eskimağara köyünde Kürt bir ailenin çocuğu olarak doğdu. İlkokulu Mardin'de, ortaokul ve liseyi Adana'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Annesi Fesla Hanım, Türkiye'nin ilk kadın muhtarlarından biridir.

1944'te Abdurrahim Rahmi Zapsu'nun kızı Ayşe Hale ile evlendi. Cuneyd Zapsu'nun halası olan Sankt Georg Avusturya Lisesi mezunu Ayşe Hanım ile evliliğinden 1945'te büyük oğlu Anter, 1948'de kızı Rahşan ve 1950'de küçük oğlu Dicle dünyaya geldi.

İlk gözaltına alınması öğrencilik yıllarında Dersim İsyanı sırasında oldu. Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'a küfrettiği için 45 gün gözaltında kaldı.

Canip Yıldırım ve Yusuf Azizoğlu ile birlikte *[[İleri Yurt]]* gazetesini çıkaran Anter, yayımladığı Kürtçe şiiri "Qimil / Kımıl" sebebiyle 1959 yılında 49’lar Davası ile idamla yargılandı. 27 Mayıs Darbesi'nde aftan yararlanarak serbest kalan Anter, cezaevinden çıktıktan sonra *[[Deng]]*, *[[Barış Dünyası]]* ve *[[Yön (dergi)|Yön]]* dergilerinde yazdı. 1963'te 23'ler davası ile tekrar cezaevine girdi. Mamak, Sultan Ahmet, Balmumcu, Seyrantepe ve Nusaybin cezaevlerinde yattı. 12 Eylül Darbesi'nde Kürtçülük propagandası yapmaktan tutuklandı. Yaşamı boyunca toplam 11,5 yıl hapis yattı.

Devrimci Doğu Kültür Ocakları, Halkın Emek Partisi, Mezopotamya Kültür Merkezi ve İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kurucularındandı.

Bir çeşit otobiyografi olan iki ciltlik *Hatıralarım* adlı eseri için kendisi aşağıdaki yorumu yapmıştır:

## Ölümü
Anter, 20 Eylül 1992'de Diyarbakır'ın Seyrantepe mahallesinde uğradığı silahlı saldırıda sol bacağına iki, kalbi ve kafasına birer kurşun sıkılarak öldürüldü. Musa Anter'in yanında bulunan gazeteci ve yazar Orhan Miroğlu saldırı sırasında yaralandı. Eski JİTEM çalışanı Abdülkadir Aygan; Anter'in, kendisinin de içinde bulunduğu tim tarafından JİTEM için öldürüldüğünü söylemiştir. Dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz'ın isteği üzerine Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı Kutlu Savaş'ın hazırladığı Susurluk Raporu'nda, Anter cinayetinin Yeşil kod adlı Mahmut Yıldırım tarafından planlanıp uygulandığı yer almıştır.

Mezarı, Nusaybin ilçesinin Akarsu köyündedir.

## Eserleri
**Birina Reş* / *Kara Yara* (1959)
**Qimil* / *Kımıl* (1962)
**Ferhenga Kurdî-Tirkî* / *Kürtçe-Türkçe Sözlük* (1967)
**Hatıralarım I* (1991)
**Hatıralarım II* (1992)
**Vakayiname* (1992)
**Fırat Marmara'ya Akar* (1996)
**Çinara Min* (1999)

## Hakkında yazılan kitaplar
*Üç Dönemim Tanığı, Musa Anter, Ahmet Alış 2010, Birikim
**Musa Anter'li Yıllar*, Yurda Kaya (2006, Belge Yayınevi)
**Dostlarının Gözüyle Musa Anter*, Yavuz Çamlıbel (2010, Kurgu Kültür Merkezi Yayınevi)
*Ape Musa - Faili Bilindik Meçhul, Ercan Gün (2011, Karakutu Yayınları)
*Kuşatmadan İnfaza Musa Anter Cinayeti, Orhan Miroğlu (2012, Everest Yayınları)

## Ayrıca bakınız

* 49’lar Davası
## Kaynakça
Windows 2.0

**Windows 2.0** Microsoft'un MS-DOS adlı işletim sistemi üzerinde oluşturduğu grafik arayüz (GUI) içeren işletim sistemi ailesi Windows'un ikinci sürümüdür. Microsoft'un meşhur Word ve Excel yazılımları, ilk kez bu işletim sistemi üzerinde kullanılmaya başlanmıştır. Aynı zamanda bu sürüm, ciddi bir biçimde MacOS'a benzemekle suçlandı. Apple 1988 yılında Microsoft ve Hewlett-Packard'a lisanslı Macintosh yazılımını ve/veya yazılımın öğelerini izinsiz kullanmak suçlamasıyla dava açtı.

## Yenilikler
Windows'un ikinci sürümü pek çok yeni özellik içeriyordu;
* Windows 2.0 ile Microsoft, Intel 286 işlemcinin gelişmiş işlem hızından, genişletilmiş bellekten ve Dinamik Veri Alışverişi (DDE) kullanarak uygulamalar arası iletişim özelliklerinden yararlanıyordu. 
* Windows 2.0 sürümünde VGA grafik standardı desteği de bulunuyor ve kullanıcılara pencereleri birbiri üzerine koyabilme, ekran düzenini ayarlayabilme ve klavye bileşimlerini kullanarak Windows işlemleri arasında hızla geçiş yapabilme olanağı tanıyordu. 
* İkinci sürümde Küçült *Minimize* ve Büyüt *Maximize* terimleri Simge Şekline Dönüştür *Iconize* ve Zoomla *Zoom* komutlarının yerini aldı.

## Windows 2.03 ve sonrası
Birçok geliştirici Windows 2.x için ilk Windows tabanlı uygulamalarını yazmaya başlamıştı. Windows 2.0'dan sonra Windows/386 2.03 sürümü geldi. Bu sürüm, Intel 386 işlemcinin korumalı mod ve genişletilmiş bellek özelliklerinden yararlanıyordu. Sıradaki Windows sürümleri; bilgisayarda hız, güvenilirlik ve kullanım kolaylığı konularında ileri adımlar atmaya devam etti ve arabirim tasarımını ve özelliklerini daha üst düzeylere taşıdı.

## Kaynakça
Sarıkaya (anlam ayrımı)

## Kişi
* Ferhat Sarıkaya - Türk hukukçu ve eski Van Cumhuriyet Savcısı
* Muharrem Sarıkaya - Türk gazeteci, yazar
* Serenay Sarıkaya - Türk oyuncu ve model
 
## Yerleşim yerleri
* Sarıkaya, Yozgat - Yozgat ili ilçesi
* Sarıkaya, Besni - Adıyaman ili Besni ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Adıyaman - Adıyaman ili merkez ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Nallıhan - Ankara ili Nallıhan ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Şereflikoçhisar - Ankara ili Şereflikoçhisar ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Kıbrıscık - Bolu ili Kıbrıscık ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Biga - Çanakkale ili Biga ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Bayramören - Çankırı ili Bayramören ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Yapraklı - Çankırı ili Yapraklı ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Çorum - Çorum ili merkez ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Sungurlu - Çorum ili Sungurlu ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Yığılca - Düzce ili Yığılca ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Tercan - Erzincan ili Tercan ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Çat - Erzurum ili Çat ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Araban - Gaziantep ili Araban ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Şahinbey - Gaziantep ili Şahinbey ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Şarkikaraağaç - Isparta ili Şarkikaraağaç ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Beydağ - İzmir ili Beydağ ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Kiraz - İzmir ili Kiraz ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Dulkadiroğlu - Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Karaman - Karaman ili merkez ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Develi - Kayseri ili Develi ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Kadınhanı - Konya ili Kadınhanı ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Simav - Kütahya ili Simav ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Soma - Manisa ili Soma ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Midyat - Mardin ili Midyat ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Erdemli - Mersin ili Erdemli ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Milas - Muğla ili Milas ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Bafra - Samsun ili Bafra ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Koyulhisar - Sivas ili Koyulhisar ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Şarkışla - Sivas ili Şarkışla ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Turhal - Tokat ili Turhal ilçesine bağlı köy
* Sarıkaya, Of - Trabzon ili Of ilçesine bağlı mahalle
* Sarıkaya, Ereğli - Zonguldak ili Karadeniz Ereğli ilçesine bağlı köy
Güllük

* Güllük, Azerbaycan
* Güllük, Kulp; 
* Güllük, Milas; Muğla ili Milas ilçesine bağlı mahalle
* Güllük Dağı Millî Parkı; Antalya ilinde bir milli park;
* Güllük Dergisi ; Antalya ilinde yayınlanan Aylık Edebiyat ve kültür dergisi
* Güllük, Akdağmadeni
Windows 1.0

**Windows 1.0**, Microsoft'un MS-DOS adlı işletim sistemi üzerinde oluşturduğu grafik arayüz (GUI) içeren işletim sistemi ailesi Windows'un ilk sürümüdür.

Windows 1.0, PC kullanıcılarının C:\ komut isteminde MS-DOS yöntemli komut yazma dönemini kapatmış, artık işletim sisteminde uygulamaları çalıştırmak gibi işlevleri bir işaretleme aygıtı olan fare (mouse) ile tıklatarak yerine getirme yöntemini hayata geçirmiştir. Microsoft'un diğer grafik arayüzlü (GUI) işletim sistemlerine rakip olması amacıyla tasarlanan işletim sistemi gerek grafik kartların gerekse farenin günün şartlarına göre çok pahalı olması sebebi ile tutulmamıştır.

Ayrıca Windows 1.0, kullanıcılara birkaç program arasında (programları kapatıp yeniden başlatma gereği olmadan) geçiş olanağı da sağlıyordu. Ürün; MS-DOS dosya yönetim programı, bir takvim, kart dosyası, not defteri, hesap makinesi, saat ve iletişim programlarından oluşan, kullanıcıların günlük etkinliklerini yönetmelerinde yardımcı olan bir grup masaüstü uygulaması içeriyordu. Diğer birlikte gelen programlar ise Windows Hesap makinesi, Windows Takvim, Windows Pano Görüntüleyicisi, Saat, Microsoft Notepad, Microsoft Paint, Reversi, Cardfile (Kart dosyası), Terminal emülatörü ve Microsoft Write (WordPad tarafından değiştirildi) idi.

## Kaynakça
Ibrahim Rugova

**Ibrahim Rugova** (2 Aralık 1944 - 21 Ocak 2006), Kosova Cumhurbaşkanı. 2002 yılından görev başında ölümüne dek Kosova Cumhurbaşkanlığı ve Kosova'nın önde gelen siyasi partisi Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) başkanı. 
1944'te o dönemde Yugoslavya'nın bir parçası olan Kosova bölgesinin Çerçi (Cerrcë) köyünde doğmuştur. Babası ve dedesi II. Dünya Savaşı'nın hemen akabinde, Nazi Almanyası işgal güçleri ile iş birliği yaptıkları gerekçesiyle kurşuna dizilmişlerdir. Üniversite öğrenimini Paris'te Sorbonne Üniversitesi'nde yapmıştır. 1990'da ihracına dek Yugoslav Komünist Partisi'nin üyesi olmuştur.

Kosova'nın Sırbistan dahilindeki otonom statüsünün 1989'da Yugoslavya hükûmeti tarafından iptali ile LDK'nın kurucuları arasında yer almış, ılımlı bir Arnavut siyasetçi olarak ön plana çıkmıştır. Arnavut direnişinin barışçı yollarla örgütlenmesi gerektiğini savunmuştur. Bu dönemde Kosova Arnavut liderleri bağımsızlıklarını ilan ederek ve bir gölge hükûmet oluşturarak sağlık ve eğitim alanlarında merkezi hükûmete paralel hizmetler başlatmışlar ve İbrahim Rugova başkanlığındaki LDK'nın ezici çoğunlukla galip çıktığı, ancak Belgrad tarafından tanınmayan seçimler organize etmişlerdir. İbrahim Rugova 1990'lı yıllarda sert bir siyasi çizgi izleyerek Sırbistan yetkilileri ile Kosova'nın bağımsızlığının peşinen kabul edilmeyeceği müzakerelere girmeyi reddetmiştir. 1995 ve 1996'da ise, önce Sırbistan içinde yüksek derecede otonom bir statünün kabul edilebileceği, sonra da Arnavutların kurduğu paralel eğitim sisteminin devlet tarafından verilen eğitime entegre edilebileceği konularından iki kez yumuşama işaretleri vermiş, ancak bu politikalardan somut sonuçlar doğmamıştır. 1998'de Saharov Ödülü'nü almıştır.

1999'da Kosova'da cereyan eden çatışmaları ailesiyle birlikte ev hapsinde tutulduğu Priştine'den izlemiştir. 4 Mart 2002'de Kosova'da Birleşmiş Milletler gözetiminde düzenlenen seçimlerde cumhurbaşkanlığına seçilmiştir. ABD ve AB ile yakın ilişkiler sürdürülmesine dayalı bir politikayı benimsemiştir.

2005 yılı içinde akciğer kanseri nedeniyle, önce Priştina'da, ardından da Kosova'daki Amerikan üssü Camp Bondsteel'de bir süre tedavi gördükten sonra, 30 Ağustos günü Amerikan Hava Kuvvetleri'nin Almanya'da Landstuhl üssündeki hastanesine nakledilmiştir. Bir hafta sonra Kosova'ya dönmüş ve hastalığının ciddiyetini kamuoyuna açıklamıştır. Görevinde kalacağını beyan etmesi üzerine, kanserle savaşından 21 Ocak 2006 günü yenik çıkarak ölmüştür.

## Notlar

## Dış bağlantılar
* Taziye Defteri (Arşiv) 
* https://www.ldk-ks.eu/
* http://www.assembly-kosova.org
Mülki idare

**Mülki idare**, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre Türkiye, yerinden yönetim esasına göre yönetilir. İlin ve ilçenin başındaki idarecilere mülki idare amiri denir.
Kaya kiraz kuşu

**Kaya kiraz kuşu** (*Emberiza cia*), kiraz kuşugiller (Emberizidae) familyasından Güney Avrupa’daki taşlık, kayalık yamaçlar ve harabelerinde yaşayan bir kuş türü. Ayrıca **kaya çintesi** ve **kaya yelvesi** olarak da adlandırılır.

Kızıl renkli üst tarafı, desensiz ve pas kızılı rengi kuyruk sokumu dışında, siyah çizgilidir; alt tarafı daha açık kızıl-kirli sarıdır. Erkeğinin başı ve göğsü mavi-gridir, tepesinin yanındaki siyah çizgiler gözüne ve yanağının alt tarafına kadar uzanır ve gözünün üzerinde daha beyaz olur. Dişisinin kafa deseni erkeğinkinin daha mat şeklidir. Sesi kızgınlığa özgü ince ve tiz bir ‘si’, ötüşü tiz, ince ve müzikaldir.

## Kaynakça
Anjiyoloji

**Anjiyoloji**, dolaşım ve lenf sistemlerindeki damarları ve bu damarların bozukluklarını (hastalıklarını) konu alan tıbbi uzmanlık dalıdır.
Kızıl sırtlı örümcek kuşu

**Kızıl sırtlı örümcek kuşu** (*Lanius collurio*), örümcek kuşugiller (Laniidae) familyasından yüksek çayırların, fundalıkların ve çalılık arazilerin küçük, güzel ve kahverengi sırtlı örümcek kuşu türü.

Daha çok göze çarpmayacak şekilde çalılıkların yanlarında, çitlerin ya da alçak parmaklık tellerinin üzerinde oturur. Gagası oldukça kalın, başı yuvarlak, kanat uçları ve kuyruğu uzundur. Erkeği göze çarpıcıdır, başı mavi-gri, maskesi koyu siyah, sırtı pas kızılı-kahverengi, kuyruk sokumu gri, kuyruğu siyah ve yanları beyaz, alt tarafı pembedir. Dişisi daha kahverengidir, başı mat gri-kahverengi, yanak lekesi koyu, alt tarafı rimsidir ve çok ince yarım ay şeklinde kahverengi çizgiler vardır. Kuyruğu koyu kahverengidir. Gencinin üst tarafı kahverengi ve koyu renk çizgili -diğerlerinden biraz daha fazla çizgilidir-, skapular tüyleri sırtı gibi (daha gri olan genç kızıl başlı örümcek kuşunda olduğu gibi daha beyaz değil), alt tarafı beyazımsı ve gri çizgili, kuyruğu koyu renkten pas kızılı-kahverengiye kadar değişir. Sesi sert tonlu bir ‘çii’; ötüşü zayıf, şakımalı ve gıcırtılı bir gevezelikten ibarettir.

Kızıl sırtlı örümcek kuşu Laniidae (örümcek kuşugiller) familyasına ait bir türdür. Latince "kasap" (lanius) kelimesinden türetilmiş bu kuş familyası etçildir ve ismini özel avlanma ve yeme alışkanlıklarından alır. Lanius genomundaki kuşlar böcek ve küçük memelilerle beslenir. Avını yakaladıktan sonra çiçek dikeni vb. sivri bir cisim bulup avını buna asarak parçalar ve öyle yer.

## Ayrıca bakınız
* Atmacacılık

## Kaynakça
Kızıl kırlangıç

**Kızıl kırlangıç** (*Hirundo daurica*), kırlangıçgiller (Hirundinidae) familyasından sırtı ve kanadı koyu, kuyruk sokumu açık kızıl-kirli sarı renkli bir kırlangıç türüdür.

Pas kızılı renkli yüzünün ve boyun halkasının üst tarafında koyu mavi tepesi vardır; alt tarafı kirli sarı rengidir, boğazı koyu renk değildir, kıçı ve kuyruğunun tamamı siyah, kuyruk telleri kalın ve içe kıvrıktır. Uçuşu kırlangıçtan daha serttir, kanatlarını kırmadan düz tutar ve döne döne, doğanlar gibi uzun süzülüşler yapar. Sesi çatlak, genizden gelen ve kesik kesik ya da uzun bir ‘çiit, çiriit’.
Kasap havası

**Kasap Havası**, Türkiye'de geniş çapta bilinen ve Marmara Bölgesi'nde, özellikle de Trakya Bölgesi'nde yaygın olarak oynanan bir halk oyundur. Benzer danslar Ukrayna'da Arkan, Romanya'da Arcan, İsrail'de Hora, Orta Doğu'da Dabke, Bulgaristan'da Kasapsko Horo, Sırbistan'da Kasapsko Kolo, Makedonya'da Lesnoto ve Ermenistan'da Soorch Bar'dır. Türkiye'de oynanan ve en bilinen kasap havası Yunanca adı Ehe geia panagia (Έχε γεια Παναγιά) adlı oyundur.

2/4'lük hızlı ve 4/4'lük yavaş ritimlerle şekillenen Uzzal Makamı oyun havalarından yola çıkarak bulunan kasap havası isminin, zamanında İstanbul'da yaşayan Arnavut kasaplarına dayandığı halk arasında yaygın bir inanıştır. Çeşitli kaynaklarda Bizans dönemi İstanbul'unda *Makellarikos Horos* adı ile oynandığı söylenmekte ise de, bu konuda kesinleşmiş herhangi bir bilgi yoktur.

Kasap havasının Ağır kasap, hızlı kasap ve Sırp kasabı gibi farklı türleri bulunmaktadır. Ağır kasap Yunanistan'da Sirtaki'nin atası olarak kabul edilmektedir.

## Dış bağlantılar
* Kasap 
* Arabacı(Karotsieris)
Heavy Weather

***Heavy Weather***, Weather Report'un stüdyo albümü olarak yedinci, tüm albümleri içindeyse sekizinci sırada ve 1977'de çıkardığı bir enstrümantal caz füzyon çalışmasıdır.

## Özellikler
* *Heavy Weather*, caz tarihi içinde çok önemsenen ve tarzında kilometre taşı olarak kabul edilen bir albüm olmasının yanında, olumlu eleştiriler ve ticari başarı açısından da Weather Report'un ulaştığı en üst noktadır:
** "Yılın caz albümü" ödüllerine doymayan ve Weather Report'a da "yılın caz grubu" ödülleri getiren *Heavy Weather*, başka hiçbir Weather Report albümünün alamadığı kadar çok ödülle onurlandırılmıştır.
** Albüm Weather Report'un *[[Down Beat]]* dergisi tarafından arka arkaya beş yıldızla değerlendirilen üçüncü (ve son) albümüdür.
** *[[Billboard (dergi)|Billboard]]*'un caz albümleri çizelgesinde birinci sıraya kolayca oturan albüm, aynı derginin pop albümleri çizelgesinde bile otuzuncu sıraya kadar yükselmiş ve 500,000 adet satış sınırının üzerine kısa sürede çıkıp, altın plak kazanmıştır.
** Albümün Lou Beach tarafından tasarlanmış olan kapağı da Grammy ödülüne aday gösterilmiştir.
* Caz rock tarzının yükselişe geçtiği bir dönemde piyasaya çıkan bu albümün büyük patlama yaratmış olmasının ardında yatan kimi nedenler şunlardır:
** Albümde çalan müzisyenlerin birbirlerine çok iyi uyum sağlamış olması.
** Başta artık tam zamanlı bir Weather Report elemanı haline gelmiş olan bas gitar virtüözü Jaco Pastorius olmak üzere, tüm müzisyenlerin sergilemiş olduğu üstün teknik yetkinlik.
** Rock müziğe dahi göz kırpacak kadar melodik olan ama caz füzyon temelini de sağlam tutan parçalar.
** Joe Zawinul ve Jaco Pastorius'un birlikte yürüttükleri uyumlu yapımcılık ve albümün yüksek ses kalitesine sahip kaydı.
* *Heavy Weather*'dan tekil olarak piyasaya sürülebilen bir parça bile çıkmıştır: açılış parçası olan *"Birdland"*, albümün genel havasını yansıtan mükemmel bir örnek olmanın ötesinde, bugün artık bir caz füzyon standardı olarak kabul edilmektedir.

## Müzisyenler
Alfabetik ad sırasına göre...

## Parça listesi

## ''Billboard'' çizelgelerindeki yeri
1977'de, albümün *Billboard* dergisinin Kuzey Amerika müzik çizelgelerinde ulaştığı en yüksek sıralar şunlardır:

## Ödüller ve adaylıklar
Hepsi 1977 için olmak üzere...

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Weather Report Annotated Discography: '''''Heavy Weather'''''  ; "Açıklamalı Weather Report Albümleri" sitesinde *Heavy Weather* : bu makalenin yazılmasında kullanılan temel kaynak
* AMG allmusic'de '''''Heavy Weather''''' 
* Rolling Stone'da '''''Heavy Weather'''''
* Wikipedia'da (İng.) '''''Heavy Weather'''''
Pernisyöz anemi

**Pernisyöz anemi** veya *kötücül anemi*, bir otoimmün Anemi tipidir. Pernisyöz anemide antikorlar intrinsik faktör veya paryetal hücrelere karşı döner. İntrinsik faktör B<sub>12</sub> vitamini emilimi için gereklidir, bu nedenle B12 vitamininin emilimi zarar görür.

Bazen *pernisyöz anemi* terimi otoimmün bir tepki içermeyen (non-otoimmün) B12 vitamini eksikliklerini tanımlamak için de kullanılabilir.

## Tanımı ve özellikleri
Eritrositlerin (alyuvarların) normal ve sağlıklı bir şekilde üretilebilmeleri için B12 vitaminine ihtiyaç vardır. Pernisyöz anemide vücudun bağışıklık sisteminin bir parçası olan antikorlar intrinsik faktöre veya bu faktörü üreten paryetal hücrelere saldırır. İntrinsik faktör B12 vitamininin emilimi için gereklidir, sonuç olarak intrinsik faktördeki azalma B12 vitaminin emilimini sekteye uğratır. Bu nedenle B12 vitamini eksikliği sonucu olarak da Eritrositlerin (alyuvarların) sayısı azalır ve ölçüleri büyür.

Yaşlılarda daha sık görülen pernisyöz aneminin erkek ve kadınlarda görülme sıklığı aynıdır.

## Tarihçe
Pernisyöz anemi tedavisi ilk kez William Murphy tarafından geliştirilmiştir. Murphy denek olarak seçtiği köpeklerde anemiye yol açmak için, bu köpeklerde kanama olmasını sağlar, daha sonra da onları farklı besinlerle besleyerek hangisinin (veya herhangi birisinin) köpeklerin tekrar sağlıklı olmasına neden olduğunu anlamaya çalışmıştır. Bu çalışmasında büyük miktarlarda ciğerin (karaciğer) hastalığı tedavi ettiğini keşfetmiştir. Daha sonra George Minot ve George Whipple kimyasal olarak B12 vitaminini ciğerden ayırdılar. Bu çalışmalar sayesinde üçü, 1934 yılında Nobel Tıp Ödülü'nü paylaştılar.

Bugün pernisyöz anemi genellikle B<sub>12</sub> vitamini enjeksiyonları (hidroksokobalamin veya siyanokobalamin) veya büyük oral (ağızdan alınan) dozlar halinde B12 vitamini verilir.

## Semptomlar

Pernisyöz anemi dilde enflamasyona (iltihaba) yol açabilir (glossit), bu da dilde yara ve acıya neden olur. İştah azalması, denge bozukluğu, el ve ayaklarda duyu kayıpları ve depresyon da görülmüştür.

## Tedavi

Tedavi genellikle ilk iki hafta boyunca her gün yapılan B12 enjeksiyonları içerir. Böylece hastanın karaciğerinde B12 vitamininin depolanması sağlanır. Eğer hastanın B12 seviyesi çok düşükse bu enjeksiyonların süresi uzayabilir ve hastaya hayatı boyunca, genellikle ayda bir olarak uygulanan, ek bir enjeksiyon yapılabilir. Bu enjeksiyonlar genelde hidroksokobalamin veya siyanokobalamin içerir. Çoğunlukla doğrudan kasa verilir (genellikle kollar), böylece ileumda (incebağırsağın son bölümü) zarara uğraması önlenir.

Ayrıca, B12 yeterli miktarlarda ağız yoluyla emilebilir, intrinsik faktör veya ileum gerekmeden. Genellikle bu yol için 1000 - 2000 mcg arasındaki bir doz kullanılır.

## Ayrıca bakınız
* Megaloblastik anemi
* İntrinsik faktör
* B<sub>12</sub> vitamini
Elpis

**Elpis**, Yunan mitolojisinde umudun tecessümü, vücut bulmuş hali ve tanrıçası.

Nyx'in çocuğu ve Pheme'nin annesi olarak geçer fakat adı Nyx'in çocukları arasında yer almaz. Pheme'nin kızı olduğuna dair iddialar vardır. Genellikle genç bir kadın olarak resmedilir. Tasvirlerinde çoğunlukla çiçekler (özellikle de zambak) veya *[[cornucopia]]* (içinden meyveler saçılan boynuz - bereket simgesi) taşır.

Roma mitolojisindeki karşılığı Spes'dir.

tanrıça Elpis sayesinde insanların umut bulduğuna inanılır
Aydın Güven Gürkan

**Aydın Güven Gürkan** (10 Mayıs 1941, Elazığ - 22 Ocak 2006, İstanbul), Türk siyasetçi, milletvekili ve eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı.

## Hayatı
### Akademik kariyeri
Babasının memur olması nedeniyle ilk ve orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli illerinde tamamladı ve 1963 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin, Maliye ve İktisat bölümünü bitirdi.
Ardından Almanya'da Köln Üniversitesi'nde doktorasını 'summe cum laude' (olağanüstü başarı) notuyla tamamladı. 1970 yılında Gazi Üniversitesi'nde doktor asistan olarak akademik kariyerini sürdürdü. 1973 yılında, doçent olan Gürkan, 37 yaşında profesör unvanını aldı. Gazi Üniversitesi'ne bağlı Gazetecilik ve Halkla ilişkiler Yüksek Okulu'nda müdürlük yapan Aydın Güven Gürkan, uzun yıllar *Ekonomik Doktrinler* kürsü başkanlığında bulundu.

### Siyasi kariyeri
1981 yılında YÖK sistemini ve baskıları protesto ederek üniversiteden ayrıldıktan sonra, 1983 yılında politikaya atılan Gürkan, Halkçı Parti'den 17. dönem Antalya milletvekili seçildi. Gürkan, 1984'te HP'nin Genel Sekreterliği'ne, 1985'te partinin Genel Başkanlığına getirildi. Birleşme konusunda SODEP Genel Başkanı Erdal İnönü ile temaslar yürüterek, 3 Kasım 1985'te gerçekleşen birleşmenin mimarlarından oldu. Sosyaldemokrat Halkçı Parti adını alan birleşik partinin ilk kurucu Genel Başkanı oldu ve bu görevi daha sonra Erdal İnönü'ye devretti. Aynı yılın Eylül ayında SHP Genel Başkan Yardımcılığı'na seçilen Aydın Güven Gürkan, 29 Kasım 1987 tarihinde SHP Genel Başkan Yardımcılığı'na 2. kez getirildi.

Gürkan, 29 Kasım 1987 tarihinde yapılan genel seçimlerde parlamento dışında kalarak, aktif politikaya bir süre ara verdi. Daha sonra aktif politikaya yeniden dönen Gürkan, 30 Temmuz 1991 tarihinde yapılan kurultayda SHP Parti Meclisi üyeliğine seçilerek, parti tarafından yeniden aktif olarak görevlendirilmiş oldu. 1991 seçimlerinde İçel'den yeniden milletvekili seçildi. Partinin Grup Başkanvekilliğini üstlenen Gürkan, bir süre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevinde de bulundu. Gürkan, 2002 yılında Yeni Türkiye Partisi'ne (YTP) katılmıştı.

### Özel yaşamı ve ölümü
Almanca ve İngilizce bilen Gürkan'ın, çeşitli ders notlarının yanı sıra yayınlanmış çok sayıda makalesi ve “Kalkınmanın Sosyo-Ekonomik Sorunları” adlı bir de kitabı bulunuyor.

Mide kanserine yakalanan ve 1.5 yıl boyunca tedavi gören Gürkan, 22 Ocak 2006'da öldü. İstanbul Anadolu yakasında Tuzla Mezarlığı'nda defnedildi. Sanatçı Serap Aksoy ile evli olan Gürkan'ın, bir kız çocuğu bulunuyordu.

## Kaynakça
*
Mihos

**Maahes** (*Mihos*, *Miysis* ve *Mahes* olarak da yazılır) Mısır mitolojisindeki bir aslan-tanrı. Bubastis (Bast'ın kült merkezi), Leontopolis (Tefnut ve Shu'nun kült merkezi) ve Yukarı Mısır'da tapılırdı. İlk kez Yeni Krallık döneminde varlığına inanılmaya başlandı. Kökeninin Nubiya'da tapılan aslan-tanrı Apedemak olduğuna dair bazı deliller vardır.

İleriki dönemlerde Maahes'in Bast ile Path'in çocuğu olduğu düşünülmüştür. Ra'nın çocuğu olduğu yönünde de söylentiler olmuştur.

Aslan başına sahip bir insan olarak resmedilmiştir.

## Kaynakça
Dazlaklar (film)

***Skinhead Attitude***, Daniel Schweizer tarafından 2003 yılında çekilmiş İsviçre yapımı bir filmdir. Kırk yıldan fazla bir süredir devam eden dazlak hareketini tarafsız bir şekilde, bütün gruplarıyla birlikte anlatan bir belgeseldir. Karole isimli genç bir dazlak kızın peşinden giderek, hareketi anlatır.

## Dış bağlantılar
*
Fufluns

**Fufluns** veya *Puphluns*, Etrüsk mitolojisinde bitkilerin, şenliğin, sağlığın, büyümenin ve canlılığın tanrısı. Arz-tanrıça Semia'nın oğludur.

Fufluns özellikleri bakımından Yunan şarap tanrısı Dionysos ve Roma şarap tanrısı Bacchus'a çok benzemektedir.
Blastokist

**Blastokist** (Yunanca *βλαστός* (blastos) « tomurcuk » anlamına gelir, *κύστις* (kistis) ise « idrar kesesini » ifade eder), canlı gelişiminde blastosöl aşamasındaki hücre kitlesine verilen ad. Bu evrede hücreler daha hızlı bölünmeye, kendi genomlarından yapıtaşları sentezlemeye ve aktif olarak yer değiştirmeye başlarlar. İnsanın embriyonik gelişimi özelinde, Döllenmenin sonucu olarak oluşan tek hücreli zigot hızlıca bölünerek yaklaşık 4 gün içinde *[[morula|*'morula**]]'' diye adlandırılan bir hücre topu haline gelir. [[Morula]]'nın çapı ortalama 0.3&nbsp;mm'dir. Morula, [[uterus]] (rahim) boşluğuna ulaştığında morulanın içinde sıvı birikir ve içi sıvı dolu bir boşluk oluşur.

Blastokist dıştan [[trofoblast]] diye adlandırılan ince bir tabaka ile çevrilidir. Ortasında gıda açısından zengin bir sıvı ([[blastosöl]]) ile dolu bir boşluk vardır.

İçinde sıvı toplanmış olan bu hücreler kümesine **blastokist** denir ve blastokistin daha sonra [[uterus]] (rahim) iç tabakasına olan [[endometriyum]]a gömülür.Bu gömülmeye [[implantasyon|''implantasyon'']] yani ***yerleşme**' denir ve bu gömülmeyle birlikte [[gebelik]] süreci başlamış olur.

Dış kısımda yer alan [[trofoblast]] hücreleri, ileride [[plesanta]]nın çoğunu oluşturacaktır. Blastsölün ileride canlının baş kısmını oluşturacak bölgesinde (*posterior''da) konumlanmış hücre kümesi olan epiblastlar, diğer hücre tipleri olan hipoblastlar ile etkileşerek farklılaşırlar ve embriyonun kendisi ile embriyo dışı dokuları oluştururlar.

Ancak deneylerin yapıldığı fare gibi memelilerde blastokistin oluşumu, devamı ve embriyonik gelişimlerinin farklılık gösterebileceği çalışmalar yapılırken göz önünde bulundurulması gereken bir konudur.

## Ayrıca bakınız
* Embriyonik gelişim
* Zigot
* Morula
* Trofoblast
* Embriyo
* Kök hücre

## Dış bağlantılar
*  Blastokist oluşumu, İngilizce 
* Blastokist transferi ve kısırlık tedavisi
* Blastokist transefrinin riskleri
* Farklı gelişim aşamalarında blastokist fotoğrafları 
* weber.edu
* Blastokist Farklılaşma Diagramı 
*
Pluripotent

**Pluripotent**, gelişen bir embriyonun erken safhalarında var olan, canlıyı oluşturan özelleşmiş tüm hücre tiplerine dönüşebilme yeteneğine sahip ve henüz farklılaşmamış hücrelere denir.

Totipotent hücrelerin soyundan gelen pluripotent hücreler, blastokistin iç hücre kitlesinde (İHK) bulunurlar ve üç germ tabakasına (ektoderm, endoderm ve mezoderm), dolayısıyla ileride canlıyı oluşturacak tüm hücre ve doku tiplerine kaynaklık ederler. Vücut dokularının yanı sıra, gebeliği destekleyen bazı embriyo dışı dokuları da oluştururlar (örn. vitellüs kesesi, amniyon, allantoyis). Fakat, plasenta gibi trofoblast kökenli embriyo dışı dokulara dönüşemedikleri için totipotent hücrelerin aksine tek başlarına yeni bir birey oluşturamazlar.

Teoride *[[in vitro]]* ortamda sonsuza kadar kendilerini yenileyebilen bu hücreler özelleşmiş hücre tiplerine farklılaştıkça pluripotent özellikleri ve kendini yenileme kapasiteleri kaybolur.

Pluripotent hücrelerin asıl kaynağı embriyo olmasına rağmen, farklılaşmış hücrelerden de laboratuvar ortamında değişik yöntemlerle indüklenmiş (programlanmış) pluripotent kök hücreler elde edilebilmektedir. İlk olarak 2006 yılında Kazutoshi Takahashi ve Shinya Yamanaka retroviral transfeksiyon yöntemiyle aktardıkları 4 genin (Oct4, Sox2, c-Myc ve Klf4) fare fibroblastlarını pluripotent hale getirmişlerdir.

## Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü

Sir John B. Gurdon ve Shinya Yamanaka erişkin hücrelerin yeniden programlanarak pluripotent hücrelere dönüşebileceğini gösterdikleri çalışmalarıyla 2012 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazanmışlardır.

**John B. Gurdon** o zamana kadar tek yönlü olduğu kabul edilen hücre farklılaşmasını sorgulamıştır. 1962 yılında çekirdeğini çıkarttığı kurbağa yumurtasına, iribaş bağırsağından alınmış yetişkin hücre çekirdeğini yerleştirerek gelişmiş iribaşlar oluşturmayı başarmış ve daha sonraki deneylerde canlı klon kurbağalar elde etmiştir. Gurdon bu deneyle organizmayı meydana getiren tüm hücre tiplerini oluşturacak bilginin, özelleşmiş olsa bile, hücre çekirdeğinde hâlâ saklı olduğu ortaya koymuştur.

**Shinya Yamanaka** ise yaklaşık 40 yıl sonra, 2006'da, dışarıdan aktarılan genlerle erişkin hücrelerin pluripotent hücrelere dönüştürülebileceğini göstermiştir. Yamanaka ve çalışma arkadaşları doğal yollarla elde edilmiş kök hücreleri pluripotent halde tutan faktörleri belirledikten sonra bunların farklı kombinasyonlarını yetişkin hücrelere aktararak yalnızca dört genin (Oct4, Sox2, c-Myc ve Klf4) bu hücreleri programlayabildiğini kanıtlamıştır.

## Kaynakça
Rahu

**Rahu**, Hint mitolojisinde tutulmalara (ay, güneş tutulmaları) yol açan cindir.

Bir yılan olan Rahu, Güneş'i veya Ay'ı yutarak tutulmalara neden olur. Vücudu olmayan bir ejderha başı ile tasvir edilen Rahu'nun, ağzı açık bir şekilde, sekiz siyah at tarafından çekilen bir savaş arabasını sürdüğüne inanılır. Eğer Güneş'i veya Ay'ı yutabilirse, bir Güneş veya Ay tutulmasına yol açar.

Efsaneye göre, Samudra manthan sırasında, asura Rahu ilahi nektardan biraz içer. Fakat nektar daha boğazından geçmeden, Mohini (Vişnu'nun dişi avatarı) başını keser. Bunun sonucu olarak da Rahu'nun başı ölümsüz oldu. Vücutsuz bir ejderha başı olarak tasvir edilmesinin nedeni budur.

Rahu Navagrahas'dandır (Dokuz Gezegen).

**[[Budizm|Budist]]** inancında, Tibet'te, Rahu dokuz gezegenin tanrısı ve Krodhadevatas'tandır (dehşet uyandıran tanrılar). Bu inançta Rahu dokuz kafalı ve bir yılanın vücuduna sahip olarak resmedilir.

## Kaynakça
Armazi (tanrı)

**Armazi** (Gürcüce: არმაზი), Gürcü pagan panteonundaki baş tanrıdır. Gürcü kayıtlarına göre altından, eli kılıçlı bir asker figürüydü. 30 metre yüksekliğinde, yeşil gözlere sahipti. Armazi Gürcülerin MÖ 4. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar baş tanrısı olarak kalmıştır.

Gürcü Türklolog Şalva Gabeskiria, Hattice ile Gürcüce arasında bağlantı ihtimalinden de söz ettikten sonra, Armazi ile Hitit Ay tanrısı Arma arasındaki ad benzerliğine dikkati çekmiştir. Gabeskiria, Armazi adının Gürcüceden Hitiçeye "Armazi" biçiminde geçmiş olabileceğini öngörmektedir. Gürcü pagan inancında da Ay tanrısı olan Armazi, Gürcü tarihsel kaynaklarına göre, elinde parlak bir kılıç tutuyordu. Bu heykelin bir miğfer vardı, gözleri değerli taşlardandı. Armazi'nin sağ tarafında Gatsi adını taşıyan altından bir erkek heykeli duruyordu. Solundaki gümüş heykel ise, Gaimi olarak adlandırılıyordu.

Rayfield'e göre Muşkiler ve Meshiler (İberler) tanrılara tapınma konusunda birbirleriyle ilişkilidir: Hitit Ay tanrısı Armaz (Arma) ve Luvi tanrısı Santuş'un (Santa/Sandan) İberya Krallığı'ndaki muadili Armazi ve Zadeni'di. Bu tanrıların putları MS 4. yüzyılda Hristiyan misyonerler tarafından parçalanmıştır.

Hristiyanlaşmadan beş yüzyıl sonarı ile daha geç dönemlerde yazılmış olan Orta Çağ Gürcü kroniklerinin dışında, Gürcü panteonuna dair hiçbir kayıt bulunmamaktadır. çağdaş araştırmacılar ise Armazi adının kökeni konusunda ikiye bölünmüştür. Armazi, Zerdüştiliğin yüce tanrısı Ahura Mazda ile bağlantılı gibi görünmektedir ve çağdaş arkeolojik kanıtlar da Zerdüştiliğin antik Gürcistan'da yayılmış bir inanç olduğunu göstermektedir. Öte yandan, Giorgi Melikişvili Armazi'nin Hitit mitolojisindeki Ay tanrısı Arma'nın yerel bir varyantı olduğunu belirtmiştir. Bu, İvane Cavahişvili'nin ileri sürdüğü Orta Çağ'dan beri Gürcistan'ın koruyucu azizi olan Aziz Giorgi (Tetri Giorgi) ile kaynaşan Hristiyanlık öncesi Gürcü Ay kültü argümanı ile uyumludur.

## Kaynakça
Uyarlama

**Uyarlama**, yabancı bir dilde yazılmış bir eseri, çevrildiği dilin konuşulduğu toplumun yaşayışına, inançlarına duyuş ve düşünüşüne uygun duruma getirildiği serbest çeviridir. Uyarlamalarda genellikle yer ve kişi adlarını değiştirilir. Türk edebiyatında daha çok tiyatro eserlerinde kullanılır. Örneğin Tanzimat edebiyatı yazarlarından Ahmet Vefik Paşa'nın Moliere'den yaptığı uyarlamalar gibi.

## Kaynakça
Ağırlama

**Ağırlama**, Âşık fasıl ve toplantılarında birbirleriyle yeni tanışan âşıkların sazla ve sözle birbirlerini doğaçlama övmelerine verilen ad.
Ağız (dilbilim)

**Ağız** ya da **alt lehçe**; aynı standart dilin birleştirdiği lehçe içinde birbirine benzeyen konuşma biçimlerinin ve bireydillerinin toplamı. Örneğin: Kütahya, Rize, Erzurum, Urfa, Nevşehir ağzı; İstanbul ağzı ölçünlü Türkçeye temel olan ağızdır.

## Ayrıca bakınız
* Lehçe (dilbilim)
* Şive
* Yazı dili
* Konuşma dili

## Kaynakça
Âheng-i tasvîrî

**Âheng-i tasvîrî**, anlatılanları kelimelerin yapılışından, cümlelerin uzayıp kısalmasından, bazı sözlerin seslerinden yararlanarak canlandırma özelliğidir.
Akıcılık

**Akıcılık**, sözcük ve cümlelerin dile takılmadan kolayca okunabilmesi için, anlatılmak istenen düşüncenin rahatlıkla anlaşılır şekilde ifade edilmesidir. Akıcılık, içerikten çok bir üslûp özelliğidir. Âheng-i selâset.

Akıcılık, konuşma dili patolojisinde, hızlı konuşurken seslerin, hecelerin, kelimelerin ve cümlelerin birleştiği akış anlamına gelir; akıcılık bozukluğu kavramı ise, dağınıklık ve kekemelik için kolektif bir terim olarak kullanılmıştır.

Düzyazıda akıcılığın şartları vardır: Bir sansür veya düşünce özgürlüğünü kısıtlayıcı bir yasaya müstenit olarak düşünceler açıkça yazılamazsa, bu, yazıdaki kapalılıktan anlaşılır. Yazıdaki tutuk ifadeler, zor okunurluk, anlamların belirsizliği akıcılığa aykırıdır. Kelimelerin yerli yerine oturması, cümlelerin birbiri ardına gelişindeki nizamın aksamadan sürmesi gerekir. Uzun cümlelerin başı ile sonu arasında uyumsuzluk olmamalıdır. Akıcı üslup kolaycı ve basit anlamına gelmez.
## Ayrıca bakınız
* Dil yeterliliği
Uzunçalar

**Uzunçalar**, bir müzik albümünün tamamından ya da içinden seçme 8-10 parçasından oluşan plaklara verilen alt isimdir. Bu plaklar 33 1/3 devir olarak kaydedilir. Plastik malzemeden yapılmış, ortalama 30 cm çapındaki uzunçalar plakların bir yüzüne ortalama 23 dakikaya kadar şarkı kaydedilebilir. Plak üzerine kayıtlar; günümüz kayıtlarının aksine dijital değil, analog olarak yapılmaktadır.  1980'li yıllarda kasetler, plakların yerini almaya başlamıştır.

Türkiye'nin ilk LP'si (uzunçaları) Mesut Aytunca'nın yönettiği Silüetler'in 1967 yılında kendi grup adlarıyla çıkardıkları plaklarıdır. Onu da Zeki Müren'in 1968 yılında çıkardığı *Kimi Dertten İçermiş* ve yine aynı sene Ajda Pekkan'ın kendi adıyla çıkarttığı ilk albümü takip etmiştir. İkilinin ikinci albümleri de LP olarak yayınlanmıştır.

## Kaynakça
Terekeme (anlam ayrımı)

# Terekeme (halk oyunu), bir halk oyununun adıdır,
# Terekeme (kilim), bir Türk kilim tarzıdır
# Terekemeler, Kafkasya, İran ve Doğu Anadolu'da yaşayan Türk halkı.
Parabol

**Parabol**, bir düzlemde alınan sabit bir "d" doğrusu ile sabit bir "F" noktasından eşit uzaklıktaki noktaların geometrik yerleştirilmesidir. Paraboller sanılanın aksine fonksiyon değillerdir çünkü y*<sup>2</sup>*=x gibi yatay veya eğik paraboller de bulunmaktadır. Parabollerin bazıları, *y=ax<sup>2</sup>+bx+c şeklindeki ikinci dereceden polinomların grafikleri şeklindedir.*

## Terimler

* Sabit F noktasına parabolün odağı, d doğrusuna da parabolün doğrultmanı denir.
* F noktasından geçip d doğrusuna dik olan doğruya parabol ekseni denir. Parabol, bu eksene göre simetrik iki koldan ibarettir. Parabol üzerindeki her noktanın odak noktasına olan uzaklığı, doğrultmana olan uzaklığına eşittir.
* Parabole ait herhangi iki noktayı birleştiren doğru parçasına kiriş denir.
* Odaktan geçen parabol eksenine dik olan kirişin yarısına parametre denir ve "*p"* ile gösterilir.
* Parabolün ekseni kestiği noktaya tepe noktası adı verilir.

## Denklemler

Kartezyen koordinat sisteminde bir parabolün denklemi:

: y=ax^2+bx+c şeklindedir.

Burada **a**, parabolün yönünü gösterir. Eğer a>0 ise parabolün kolları yukarı doğrudur, eğer ax_1 + x_2 = \frac{-b}{a}
: \frac{x_1 + x_2 }{2}=\frac{-b} {2a}(orta nokta,simetri ekseni vs.)
: r=\frac{-b} {2a},
: k=f(r)=\frac {4ac-b^2}{4a} bulunur. Ve denklem,
: y=f(x)=a(x-r)^2+k şeklinde yeniden yazılabilir. Aynı zamanda x=r doğrusu parabolün simetri ekseni olur.

## Ayrıca bakınız
* Matematiksel şekillerin listesi
* Katener
* Elips
* Hiperbol
* Kubbe
* Parabolik yansıtıcı
* Parabolik kısmi diferansiyel denklem
* Parabloid
* 2. derece denklemler
Uykuda Çocuk Ölümleri

**Uykuda Çocuk Ölümleri**, Ali Teoman'ın bir romanıdır. İlk baskısı 448 sayfa olarak Yapı Kredi Yayınları tarafından Mayıs 2002'de yapılmıştır. ISBN 975-080-416-3.

## Dış bağlantılar
*"Uykuda Çocuk Ölümleri", A. Ömer Türkeş, *Pandora**"Düşler, Anılar ve Uykuda Çocuk Ölümleri", Ferhat Ünlü, *Dergibi* http://www.dergibi.com/yazarlar/fu_024.asp
Pervaneler (kitap)

**Pervaneler**, Ali Teoman'ın bir öykü kitabıdır. İlk baskısı Yapı Kredi Yayınları tarafından Eylül 1998 yapılmıştır.
Macar Savunması

**Macar Savunması**
# e4 e5 
# Af3 Ac6 
# Fc4 Fe7

hamleleriyle başlayan satranç açılışıdır.

İtalyan Oyunu'nun ana hatlarından birini oluşturan Macar Savunması 3.Fc4 hamlesine yönelik bir savunma yöntemi olarak kullanılmaktadır. Bu açılışın çağdaş satrançtaki kullanımı pek yaygın değildir.

Açılış, adını 1842-1845 tarihlerinde Paris ile Pest, Macaristan arasında oynanan karşılaşmadan almış ve Reshevsky, Hort, eski Dünya Şampiyonları Petrosian ve Smyslov'un da aralarında bulunduğu birçok büyükusta tarafından uygulanmıştır.

3...Fe7 ile siyah; Giuoco Piano (3...Fc5), Evans Gambiti (3...Fc5 4.b4) ve İki At Savunması'nın (3...Af6) yarattığı karmaşık konumlardan uzaklaşmaktadır. Ne var ki beyaz, boş alan ve taş geliştirme bakımından avantajlıdır ve siyahın dar alanda savunma yapmaya hazırlıklı olması gerekmektedir.

Beyazın en iyi karşılığı 4.d4 hamlesidir ve bu, 4...exd4 5.Axd4 ile oyunu İskoç Oyunu'na dönüştürür (5.c3?! daha zayıf bir hamledir çünkü bu durumda siyahın 5...dxc3? 6.Vd5! oynaması gerekir). Ancak, siyahın birincil amacı 4...d6 ile merkezi güçlü tutmak olmalıdır. Bu konumun ardından beyaz küçük bir avantaja sahiptir ve 5.dxe5 dxe5 (5...Axe5? 6.Axe5 dxe5 7.Vh5! ile beyaz, piyon kazanır) 6.Vxd8+ Kxd8 7.Ac3 Af6 ile oyun sonuna hızlı bir biçimde ulaşabilir. Beyaz, 5.d5 Ab8 hamle dizisinin ardından Fd3 oynayıp c4 ile vezir yönünden gelişmeye de başlayabilir. Beyazın deneyebileceği bir diğer hamle ise 5.Ac3 ile merkez tehdidini sürdürmek ve taşların etkin devinimini güvence altına almaktır.

## Ayrıca bakınız
* Satranç açılışları

## Kaynakça
* 
*
Aks

* Aks (makine elemanı), Dingil.

**Yakın anlamlılar**
* Akis (edebiyat), bir dizede iki sözcüğün ya da sözcük topluluklarının yerleri değiştirilerek yapılan söz sanatı.
* Akis (dergi), 1954-1967 yılları arasında yayımlanmış siyasi dergi.
Dekor

**Dekor** veya **bezem**, bir tiyatro oyunu sırasında sahnede kullanılan ve oyunu tamamlayan aksesuarların tümüdür.

Seyirlik bir tiyatro oyununun dekoru, tiyatronun dekor görevlileri tarafından, çeşitli malzemeler kullanılarak yapılır.

Dekor, aksesuar ile karıştırılmamalıdır. Örneğin bir gözlük aksesuarken, bir veya birkaç panodan oluşturulan ev duvarı dekordur.

Dekorlar üç türde incelenir. Bunlar da realist dekor, şairane dekor ve stilize dekordur.
Aksiyon (edebiyat)

**Aksiyon** kelimesi kurguda birden çok anlam taşır. Aksiyon yazarların kurguyu sunmak için kullandığı kurgu yazma biçimlerinden biridir. Ayrıca bu terim heyecan verici bir olayı ya da durumu anlatmada de kullanılır.

## Kurgu yazma biçimi olarak aksiyon
Evan Marshall aksiyonu "Bir hikâyede herhangi bir anda olanları göstermek için kurgu yazarları tarafından kullanılan bir biçimdir" şeklinde açıklamıştır . Jessica Page Morrell aksiyonu altı sunum biçiminden biri olarak listelemiştir . Jordan E. Rosenfeld'e göre, aksiyon sahneleri " . . . okuyucuyu olayın bir parçasıymış gibi hissetmesine . . . " yardımcı olmaktadır . Aksiyonun kurguda geniş bir kullanım olmasına karşın en etkili teknik tanıtımı sürekli tartışma konusu olmasıdır.

## Aksiyon türü
**Aksiyon türü**, karakter gelişimi veya hikâye anlatımından çok, heyecan verici aksiyon sahnelerinin ağırlıkta olduğu yaratıcı eserlerin bir sınıfıdır. Aksiyon-macera kurgusu, aksiyon filmleri, aksiyon oyunları ile manga ve anime gibi diğer formatlardaki benzer medyaları da bu türün içinde yer alır. Birçok alt türü bulunur; dövüş sanatları aksiyon, doğa sporları aksiyonu, araba kovalamaları, gerilim aksiyonu ve aksiyon komedisi.

## Kaynakça
* 
* 
* 

## Ayrıca bakınız
* Yazı
* Söylemsel tarzlar
* Biçim (edebiyat)
* Kurgu
* Türler listesi
Bir Garip Cindi Zümrüdüanka

**Bir Garip Cindi Zümrüdüanka**, Ali Teoman'ın bir romanıdır. İlk baskısı 139 sayfa olarak Sel Yayıncılık tarafından Nisan 2005'te yapılmıştır.

## Dış bağlantılar
* "Arkadaşlar Sımayıl Der Bana", Altay Öktem, *Radikal Kitap* http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=ktp&haberno=3816
* "Bir Garip Cindi Zümrüdüanka", A. Ömer Türkeş, *Pandora** "Küllerinden Doğan Edebiyat: Bir Garip Cindi Zümrüdüanka", Ural Akın, *Hemfikirsiz Ortam* http://uralakin.blogspot.com/
Alegori

**Alegori** ya da **yerine**; bir görüntü, yaşantı, düşünce, kavram veya davranışın daha iyi kavranmasını sağlamak için simgesel bir bağ kurulması ve bu bağın heykel ya da resim aracılığıyla görsel sanatlarda aktarılması.

Alegoriye sanat alanından bir örnek olarak soyut bir kavram olan adaletin gözü bağlı ve elinde terazi bulunan bir kadın heykeliyle (Themis) tasvir edilmesi verilebilir.

Yusuf Has Hacib'in eseri Kutadgu Bilig, Türk yazınındaki alegorik yapıtlardan biridir. Eserde "Adalet", "Saadet", "Devlet" ve "Akıl" iyi bir devletin nasıl olması gerektiğini tartışır. Bu soyut kavramların insan niteliği ile verilmesi "Alegori"dir. Daha çok fabl'larda görülür.

Türk Dil Kurumu'nun tanımına göre sembollerle anlatılan metinlere alegorik denir. Alegori, "yaygın açık eğretileme (metafor)" özelliği de gösterir.

## Ayrıca bakınız
* Mağara alegorisi

## Kaynakça