Isalo Millî Parkı

**Isalo Millî Parkı**, Madagaskar'ın Ihorombe bölgesinde, Fianarantsoa eyaletinin güneybatısında yer alan bir milli parktır. Kendisine yakın kasaba Ranohira ve en yakın şehirler Toliara ve Ihosy'dir. Rüzgar ve suyun aşındırarak oluşturduğu kayalık çıkıntılarla, yaylalara, geniş ovalarla ve 200 m derinliğe kadar kanyonlarla kaplı bir kumtaşı alanıdır. Nehirleri ve akarsuları ve mevsimsel su yolları vardır. Yüksekliği 510 ve 1268 m arasında değişmektedir.

## Tarihi ve önemi
1962'de kurulan Isalo Milli Parkı, 1997'den beri Madagaskar Milli Parkları yetkilileri tarafından yürütülüyor. Bara halkı burada yaşayıp sığır hayvancılığı ile geçinir. Isalo, doğal bitki örtüsünün neredeyse %40'ı oranında azaldığı bir ekolojik bölge olan Kuru Yaprak Döken Orman Eko-Bölgesi'nde yer alır. Ayrıca, birçok endemik hayvana ev sahipliği yapan ve hayvanların yaşam alanları çok dar olduğu için "Kritik" statüsünde yer alan Yarı Nemli Orman Eko-Bölgesi'nin bir kısmını içine alır. Isalo ormanlık alanlarında endemik ağaç tapisi (*Uapaca bojeri*) hakimdir. Uapaca bojeri, bulunduğu yerler kısıtlı olan ormanlık bir türdür; sadece Madagaskar'ın merkezindeki yaylalarında bulunur. Tapia ormanlarının bozulmamış en büyük bölgelerinden bazıları Isalo'da bulunur. Burada, sadece Isalo'da bulunan 13 tür ve 35 nadir tür de dahil olmak üzere, çok sayıda endemik bitki türü bulunmaktadır. Sarcolaenaceae sadece Madagaskar'da bulunan bir bitki ailesidir, iki türü (*Sarcolaena isaloensis* ve S*chizolaena isaloensis*) sadece Isalo NP'de bulunur.

## İklim
Isalo Milli Parkı, Madagaskar'ın kurak batı kesiminde, kuru yaprak döken orman biyoklimatik bölgesinde yer alır. Bölge iki mevsim kuru ve sıcak bir iklime sahiptir; biri daha kuru ve soğuk, biri daha ıslak ve sıcaktır. Her bir mevsim 5-7 ay sürer. Sıcaklık 15˚C - 32˚C arasındadır, yıllık ortalama sıcaklık 21.8&nbsp;°C ve ortalama yağış 791&nbsp;mm'dir. Ortalama 2&nbsp;mm yağışla Haziran yılın en kurak ayıdır. Aralık-Şubat ayları genellikle en yağışlı aylardır. Yıllık ortalama yağış miktarı 199&nbsp;mm'dir. Ocak'taki yağış miktarı ortalama 199&nbsp;mm olmasına rağmen 2018 ve 2019 yıllarında sadece Ocak ayında 526&nbsp;mm yağış görüldü.

## Jeoloji
Morondava Havzası'nın güney kesiminde bulunan tortul Isalo Grubu, Isalo Masifi'ni oluşturan parkın ana jeolojik oluşumudur. Grup 6.000 m kalınlığa kadar Triasik ila erken Jura kökenli olup, örgülü akarsularda biriken kaba taneli kumtaşlarından oluşmaktadır. Isalo Masifi'nde, rüzgar ve suyun aşındırmaları sonucu; derin kanyonlar, kumtaşı tepeleri, düz tepeli dağlar ve “runiform” dağlar oluşmuştur. Bu garip şekiller, Fransızcada "oyulmuş" kelimesine dayanarak "runiforme" olarak adlandırılır.

## Turizm
Parktaki geziler birkaç saatten bir haftaya, hatta daha uzun sürelere kadar sürebilir. Parkın içerisinde turistlerin ilgisini çeken doğal yüzme havuzları ve Benson'un kaya ardıç kuşlarını görmek için harika alanlar bulunur. Bu parkı tehdit eden ana tehlikelerden birisi orman yangınlarıdır. Yangınlar ormanı küçültür ve sığırlar için kullanılan otlakları artırırlar.

## Fauna
Birkaç maki türü de dahil olmak üzere Isalo NP'de on dört memeli türü tespit edilmiştir 

*Monticola sharpei bensoni*, *Sarkidiornis melanotos* ve *Lophotibis cristata* da dahil olmak üzere 100'den fazla kuş türü bulunmaktadır. Isalo Milli Parkı'nda bir grup yeni “aday” tür de dahil olmak üzere 24 amfibi ve 47 sürüngen belgelenmiştir. Isalo bölgesine endemik olan türler arasında dört amfibi (*Gephyromantis azzurrae*, *Mantella expectdata*, *Mantidactylus noralottae* ve Madagaskarlı gökkuşağı kurbağası (*Scaphiophryne gottlebei*) ve bir sürüngen türü (*Trachylepis nancycoutuae*) bulunmaktadır. Bazı kayda değer örnekler: *Acrantophis madagascariensis,* *Acrantophis dumerili* ve *Boophis albilabris*dir.

## Flora
Isalo bölgesinin botanik kayıtları 1910'da Perrier de la Bâthie'nin koleksiyonlarıyla başladı. Isalo'da belgelenen 400'den fazla türün sadece 10'u yerli değildir. Çoğu (% 70'in üzerinde) Madagaskar'a endemik olan damarı bitkilerdir. Sadece Isalo'da 13 tür bulunur ve diğer 35 tanesi sadece 2 ile 5 arasındaki bölgedelerde bulunan nadir türlerdir. Aşağıdaki tabloda yalnızca Isalo NP'de olduğunu bilinen türler listelenmektedir. 

Bazı bitki aileleri Madagaskar'a endemiktir. Bu ailelerden üçünün örnekleri Isalo'da bulunabilir; Asteropeiaceae, Sarcolaenaceae ve Sphaerosepalacea. Sarcolaenaceae sadece Madagaskar'da bulunan bir bitki ailesi olmakla kalmayıp, içerdiği iki tür (*Sarcolaena isaloensis* ve S *chizolaena isaloensis*) sadece Isalo NP'de bulunmaktadır. The following table lists the species known only from Isalo NP.

## Yosunlar

Madagaskar yosunları az bilinmektedirler, fakat 500'ün üstünde tür belgelenmiştir. Sadece ülkenin kuru bölgelerinde yaklaşık 20 tür bulunur.

## Bitki örtüsü

Isalo öncelikli olarak doğal bitki örtüsünün neredeyse %40 oranında küçüldüğü bir ekolojik bölge olan Kuru Yaprak Döken Orman Ekolojik Bölgesi'nde bulunur. Isalo NP'de altı ana yaşam alanı tanımlanmıştır.

### 1. Sklerofilous ormanları
*Isalo'nun sklerophylous* ormanlık alanlarında endemik ağaç tapisi (*Uapaca bojeri*) hakimdir. Bu, bulunduğu alanlar kısıtlı  bir ormanlık bir türdür; Sadece Madagaskar'ın merkez yaylalarında bulunur. Tapia ormanlarının en büyük el değmemiş bölgelerinden bazıları Isalo'da bulunur.

### 2. Herdem Yeşil Yapraklı Nemli Ormanlar
Bu ormanlar, akarsuların yakınlarında veya derin dağ geçidlerindeki nemli yaşam alanlarında yer alır. Derin kanyonlarda bulunan yerel ormanlarda palmiye türleri (*Ravenea* ve *Dypsis* türleri), *Breonadia salicina*, *Weinmannia*, *Voacanga* ve *Dracaena* türleridir. Bununla birlikte, bu nemli yaşam alanlarının bazılarında artık *[[Tespih ağacı|Melia azedarach]]*, *Mangifera indica* ve *Eugenia* türleri hakimdir.

### 3. Pandanus çalılıkları
Pandanus çalılıkları, sığ vadiler veya küçük derelerde yer alır.

### 4. Kuru (kserofitik) Bitki Örtüsü
Bu bitki örtüüsü, dik yamaçlarda veya kuru kayalık alanlarda bulunur.

### 5. İkincil Çalı Toplulukları
İkincil çalı toplulukları, Isalo Massif'in temas alanlarının veya meralarının yamaçlarında bulunur. Bu çalı topluluklarındaki en yaygın türler şu şekilde sıralanabilir: *Mimosa latispinosa,* *Vangueria madagascariensis*, *Maesa lanceolata*, *Aphloia theaeformis*, *Crotalaria* türleri ve *[[Demirhindi|Tamarindus indica]]*.

### 6. Otlaklar
Otlaklar (sözde-bozkırlar olarak da adlandırılır) *Isalo'da* yaygın bulunurlar, *Aristida similis,* *Aristida rufescens*, *Trachypogon* sp. ve *Heteropogon* türleri bulunur.

## Galeri

Dosya:Eulemur rufifrons, Isalo National Park 2007-03-01.jpg|Isola Milli Parkı'nda bir *Eulemur fulvus rufus*
Dosya:Isalo National Park 02.jpg|Kurak bir alan
Dosya:Canyon des Makis & Canyon des Rats - Isalo-Gebirge.jpg|Canyon des Makis
Dosya:Natural Swiming Pool, Isalo National Park (3955536504).jpg|Şelale ve Piscine Naturelle
Dosya:Elephants foot plant 2.JPG|Pachypodium rosulatum
Dosya:Elephants foot plant 1.JPG|Pachypodium rosulatum
Dosya:Sign for Isalo National Park.jpg|Isalo Milli Parkı giriş tabelası
Dosya:Lemurien10-2006.JPG|Isola Milli Parkı'nda bir *Propithecus verreauxi*
Dosya:Red-fronted brown lemur 6.JPG|*Eulemur rufus* köpekdişlerini gösterirken
Dosya:Brown lemur Isalo.JPG|*Eulemur rufus*
Dosya:Lemur Catta02.jpg|Yuvarlak kuyruklu maki
Dosya:Pachypodium Rosulatum Gracilius 01.jpg|*Pachypodium rosulatum gracilius*


## Ayrıca bakınız

* Madagaskar'daki milli parklar listesi

## Kaynakça