Kosova pasaportu

**Kosova pasaportu** (Arnavutça: Pasaportë; Sırpça:*Пасош* veya *Pasoš*), kısmen tanınan Kosova vatandaşlarının yurt dışına çıkışta kullandıkları yolculuk belgesidir. Bu belge, Kosova vatandaşlığının kanıtı olarak hizmet etmeye ek olarak uluslararası yolculuğu kolaylaştırır. Dışişleri Bakanlığı ile çıkarılan diplomatik pasaportların istisnasıyla pasaportların verilmesi yalnız İçişleri Bakanlığı'nın ayrıcalığındadır. Kosova pasaportları, ICAO tarafından tavsiye edilen standart (Boyut gibi, teknoloji, güvenlik, düzenleme, vb.) pasaport tasarımına uyar.

Normal, Resmi, Diplomatik ve Seyahat Belgesi olarak dört pasaport tipi bulunmaktadır. 25 € başvuru ücreti gerekmektedir.

Avrupa Birliği, Kosova ile 19 Ocak 2012 tarihinden itibaren vize muafiyeti için müzakereler yürütmektedir.

31 Ekim 2011 yılından bu yana, Kosova makamları yeni Kosova biyometrik pasaportlarını vermeye başlamıştır. İlk pasaportların geçerlilik süresi sona erene kadar geçerliydi ve son pasaportların süresi 2021'de dolmuştu.

31 Ekim 2011'den bu yana tüm Kosova pasaportları biyometriktir. Almanya'da Veridos Identity Solutions tarafından üretilmektedir.

## Tarihçe
İlk pasaportlar, 30 Temmuz 2008'de ve 20 Mayıs 2009'dan itibaren 300,000 pasaport Kosova vatandaşları için çıkarıldı. Kosova hükûmeti, biyometrik pasaportlarını uluslararası standartlara uygun olarak Ocak 2012'de çıkarılacağını ilan etti. Biyometrik pasaportlar Ekim 2011'de dağıtılmak üzere planlanmıştı.

Yeni ulusal pasaportlardan önce yolculuk belgeleri, Birleşmiş Milletler idaresi ile 2 yıl maksimum bir geçerliliğiyle çıkarılmıştı (UNMIK Seyahat Belgesl).

26 Haziran 2013 tarihinden itibaren, Birleşmiş Milletler'e üye 103 ülke resmen Kosova'yı tanıdı. Aslında bu ülkeler, eğer açıkça başka türlü belirtilmezse örtülü olarak geçerli bir yolculuk belgesi olarak Kosova pasaportunu tanır.

## Vize gereksinimleri
18 Nisan 2023'te Avrupa Parlamentosu, Kosova vatandaşlarına yönelik vize serbestisini hiçbir itiraz olmaksızın onayladı. 1 Ocak 2024'ten itibaren Kosova pasaportu sahiplerinin Schengen Bölgesi'ne, ayrıca Bulgaristan, Kıbrıs ve Romanya'ya vizesiz, kısa süreli veya 180 günlük süre içinde 90 gün süreyle girmelerine izin verilecektir. 11 Ocak 2024'te Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Kosova vatandaşlarına vize muafiyeti ɡetirdiğini duyurdu. Bu, Kosovalıların vizesiz veya vizeyle erişebilecekleri toplam ülke sayısını 75 ülkeye getiriyor. Kosova vatandaşları bir Sırp pasaportu için başvuru hakkına sahiptirler. Kosovalılara Temmuz 2009 tarihinde kurulan Sırp Koordinasyon Müdürlüğü tarafından Sırp pasaportu verilir. Bu kurum tarafından verilen Sırbistan Pasaportu sahibine vizesiz Schengen Alanına girmesi için izin verilmektedir.

Henley Pasaport Endeksi'nin 2026 yayınına göre Kosova vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 81 ülkeye seyahat edebilirler. Yine bu rapora göre Kosova vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 57. sırada yer almaktadır.

## Özellikler

Pasaportun yeni tasarımı, lacivert bir renktir, kapak sayfasının ortasında Kosova Cumhuriyeti'nin simgesi vardır. "Pasaport" kelimesi, Arnavutça, Sırpça ve İngilizce olarak pasaportun kapağında yazılır. Pasaport sahibi hakkında bütünüyle konuyla ilgili kimlik bilgisi de bu lisanlarda basılır. 18 veya daha yaşlı olan vatandaşlar için, pasaportun veriliş tarihinden itibaren 10 yıl boyunca geçerlidir.

## Sırbistan'ın konumu

Sırbistan Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımadı. Ancak Mart 2023'te Sırbistan, Kosova ile Avrupa Birliği aracılı diyalogda normalleşme anlaşması imzaladı. Anlaşma şartlarına göre Sırbistan, pasaportlar ve gümrük damgaları da dahil olmak üzere Kosova'nın resmi belgelerini tanımayı taahhüt etti. Kosova vatandaşları geçerli bir kimlik kartıyla Sırbistan'a serbestçe girebilir ve 90 gün kalabilirler.

2008 yılında yeni Kosova vizeleri ve pasaport pulları verilmeye başlandığında Sırbistan, pasaportlarında Kosova Cumhuriyeti gümrük dairesinin giriş ve çıkış damgaları veya vizeleri bulunan kişilerin ülkeye girişini reddetmişti. Buna ek olarak, üçüncü ülkelerden (Karadağ, Arnavutluk, Kuzey Makedonya kara yoluyla, çok daha fazlası hava yoluyla) Kosova'ya sınır geçişleri Sırbistan tarafından yasa dışı giriş noktaları olarak değerlendirildi ve birinin oradan girip daha sonra Orta Sırbistan'daki veya Voyvodina'daki başka bir sınır kapısından karşılık gelen giriş damgası olmadan Sırbistan'ı terk etmeye çalışması sorun yaratıyordu. Ancak bu uygulama kısa sürede terk edildi ve bunlara aşırı damga vuruldu (geçersiz kılındı), bu da potansiyel olarak uzun vadeli Kosova vizelerinin iptal edilmiş gibi görünmesiyle ilgili sorunlara yol açabilirdi.

## Kaynakça