Soykırım kastı

**Soykırım kastı** veya **soykırım niyeti** soykırım suçunun *[[Kast (hukuk)|mens rea]]*'sıdır. "Yok etme niyeti" 1948 Soykırım Sözleşmesi'ne göre soykırım suçunun unsurlarından biridir. Bir cinayetin sorumluluğunun bireye zihinsel durumuna bağlı olarak atfedildiği ulusal ceza hukuku ile uluslararası hukukta kasıt kavramı arasında bazı analitik farklılıklar vardır. Uluslararası hukukta sorumluluk, belirli örgütlerin üyesi veya diğer resmi rollerdeki bireylere düşmektedir. Soykırım için niyet daha az doğrudandır. Uluslararası bir mahkeme, sanığın soykırım eylemlerinin planlanmasına katılıp katılmadığına, belki de belirli bir örgütsel yapının himayesinde olup olmadığına veya önceden tasarlanmış böyle bir planın bilgisi dahilinde hareket edip etmediğine bakabilir.

Uluslararası ceza yargılamasında soykırım suçuna özgü özel kastın  tespiti, özellikle Uluslararası Ceza Mahkemeleri içtihadı aracılığıyla geliştirilen bir dizi objektif ve sübjektif ölçüte dayandırılmaktadır. Bu bağlamda mahkemeler, failin yalnızca yasak fiilleri işlemiş olmasını yeterli görmemekte; söz konusu fiillerin, belirli bir grubu kısmen veya tamamen yok etme iradesinin dışa vurumu olup olmadığını da değerlendirmektedir. İçtihatlarda, aynı gruba mensup kişilere karşı sistematik biçimde doğrudan suç teşkil eden eylemlerin gerçekleştirilmesi, uygulanan şiddetin ve vahşetin boyutları ile yoğunluğu, soykırım kastının varlığına işaret eden önemli göstergeler arasında sayılmaktadır. Bunun yanı sıra mağdurların, ulusal, etnik, ırksal veya dinsel bir gruba mensup olmaları nedeniyle bilinçli ve planlı şekilde hedef alınmaları, kastın ayırt edici unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. Ayrımcı ve yıkıcı nitelikteki eylemlerin süreklilik arz edecek şekilde tekrarlanması da, soykırım kastının dolaylı deliller yoluyla tespit edilmesini mümkün kılan tamamlayıcı bir ölçüt olarak öne çıkmaktadır. Bu kriterler bütüncül olarak değerlendirildiğinde, soykırım suçunun sıradan kitlesel şiddet fiillerinden ayrıldığı ve uluslararası ceza hukukunda en ağır suç tipi olarak konumlandığı açıkça ortaya konulmaktadır.

Ruanda Mahkemesi, bir davada, bir sanığın eylemlerinin bir grubun yok edilmesine katkıda bulunabileceğini bilmesinin yeterli olmadığına karar verdi. Akademisyenler, bireyin bir kurum içindeki rolünün, bireyin bilgisine verilen ağırlığı etkileyebileceğini öne sürdüler. Bir bireyin soykırım bağlamında yargılanabilmesi için, "kurumsal niyetin" oluşturulmasındaki suç ortaklığının da kanıtlanması gerekir. Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTR) ve Uluslararası Adalet Divanı, bir itirafın yokluğunda, soykırım niyetinin ikinci dereceden kanıtlarla, özellikle de "işlenen zulümlerin ölçeği, genel niteliği, bir bölge veya ülkede veya ayrıca, diğer grupların üyelerini dışlarken, belirli bir gruba mensup oldukları için mağdurları kasıtlı ve sistematik olarak hedef alma gerçeği" ile kanıtlanabileceğine karar verdi.

## Davalar
2010 yılında Kızıl Kmer Mahkemesi, soykırım kastının rolünü tartışırken ICTR'nin emsal kararına atıfta bulundu.

Claus Kress, 2004 yılında Darfur Savaşı'yla ilgili Birleşmiş Milletler *Soruşturma Komisyonu* davasında, ICTY ve ICTR'nin bireylerin soykırım niyetine ilişkin görüşlerinde hatalı olduklarını savundu. Hans Vest, bireyin niyeti ile bireyin kolektif bir eyleme katkıda bulunma beklentisinin birbiriyle bağlantılı rollerini savundu. Kjell Anderson kolektif politikaların rollerini ve bunların bireysel niyetle etkileşimini birbirinden ayırmanın yollarını tartıştı.

Olaf Jenssen, Goran Jelisić'in soykırım kastı nedeniyle cezalandırılmamasına karşı çıkarak, hukuki tutarlılığın Holokost'un bazı faillerinin soykırım suçundan mahkûm edilmeyeceği anlamına geleceğini savundu.

## İnkar
Edina Bećirević, Bosna Savaşı'nda Sırp siyasi liderliğinin Bosnalı Müslümanları 1992 gibi erken bir tarihte yok etmeye yönelik "özel bir niyeti" olup olmadığını araştırdı.

## Ayrıca bakınız
* "Rusya Ukrayna ile Ne Yapmalı?", Rus propagandacı Timofey Sergeytsev'in 2022 tarihli makalesi

## Kaynakça