2019'da Malezya

Bu liste, **2019 yılında Malezya'da** gerçekleşen olayların bir listesidir.

## Görevliler

### Federal düzeyde

* Yang di-Pertuan Agong/Kral :
** 5.Muhammed (6 Ocak'a kadar)
** 2.Abdullah (31 Ocak'tan itibaren)
* Raja Permaisuri Agong eşi:
** Tunku Azizah (31 Ocak'tan itibaren)
* Yang di-Pertuan Agong Yardımcısı/Vezir:
** Nazrin Şah
* Başbakan: Tun Dr Mahatir Muhammed
* Başbakan Yardımcısı: Dato 'Seri Dr.Wan Azizah Wan İsmail
* Baş Yargıç:
** Richard Malanjum (13 Nisan'a kadar)
** Tengku Maimun Tuan Mat (2 Mayıs'tan itibaren)

### Devlet düzeyinde

* Johor Sultanlığı
** Johor Sultanı: Sultan İbrahim İsmail
** Johor Devlet Başkanı:
*** Osman Sapian (8 Nisan 2019'a kadar)
*** Sahruddin Cemal (14 Nisan 2019'dan itibaren)
* Kedah Sultanlığı:
** Kedah Sultanı: Sultan Selahaddin
** Kedah Devlet Başkanı: Mukriz Mahatir
* Kelantan Sultanlığı:
** Kelantan Sultanı: Sultan 5. Muhammed
** Kelantan Devlet Başkanı: Ahmed Yakub
* Perlis:
** Perlis Kralı: Tuanku Seyyid Siraceddin
** Perlis Devlet Başkanı: Azlan Man
* Perak:
** Perak Sultanı: Nazrin Şah
** Perak Devlet Başkanı : Ahmad Faysal Azumu
* Pahang:
** Pahang Sultanı:
*** Sultan Ahmed Şah (14 Ocak'a kadar)
*** Sultan Abdullah (15 Ocak'tan itibaren)
** Pahang Devlet Başkanı: Wan Rosdy Wan İsmail
* Selangor:
** Selangor Sultanı : Sultan Şerafeddin İdris Şah
** Selangor Devlet Başkanı: Emirüddin Şari
* Terengganu:
** Terengganu Sultanı: Sultan Mizan Zainal Abidin
** Terengganu Devlet Başkanı: Ahmed Samsuri Muhtar
* Negeri Sembilan:
** Negeri Sembilan Sultanı: Tuanku Muhriz
** Negeri Sembilan Devlet Başkanı: Eminüddin Harun
* Penang
** Penang Sultanı: Abdurrahman Abbas
** Penang Başbakanı : Chow Kon Yeow
* Malakka:
** Malakka Sultanı : Mohd Halil Yakub
** Malacca Başbakanı : Adli Zahari
* :
** Sarawak Sultanı: Abdultaib Mahmud
** Sarawak Başbakanı : Abang Johari Openg
* Sabah:
** Sabah Sultanı: Juhar Mahiruddin
** Sabah Başbakanı: Şafi Abdal

## Etkinlikler

### Ocak

* 1 Ocak - Sigara yasağının yürürlüğe girmesi planlandı, ancak ödemesiz süre yıl içinde iki kez uzatıldı ve yasak sadece bir sonraki yıl uygulanacaktı.
* 6 Ocak - Sultan V. Muhammed, 15. Yang di-Pertuan Agong olarak istifa etti.
* 15 Ocak - Pahanglı Tengku Mahkota, Tengku Abdullah bin Sultan Ahmed Şah, Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Şah unvanıyla Pahang'ın yeni sultanı ilan edildi.
* 21 Ocak - Thaipusam
* 24 Ocak - Yeni 16. Yang di-Pertuan Agong'u seçmek için Kuala Lumpur, Istana Negara'da özel Hükümdarlar Konferansı düzenlendi. Pahang'dan Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Mustafa Billah Şah 16. Yang di-Pertuan Agong, Sultan Nazrin Şah ise Yang di-Pertuan Agong olarak seçildi.
* 26 Ocak - 2019 Cameron Highlands ara seçimi. Milli Cephe'yi temsil eden aday Ramli Mohd Nor tarafından kazanıldı. Galibiyetinin ardından koalisyonun bileşen partisi Birleşik Malezya Milli Örgütü'ne (UMNO) katıldı.
* 29 Ocak - Tunku Azize Amine Meymune, Pahang Eyaleti Anayasasında yer alan  hükümdar veya sultanın eşine ayrılmış bir unvan olan Pahanglı Tengku Ampuan olarak ilan edildi. İkinci oğlu Tengku Hassanal İbrahim, Pahang'ın Tengku Mahkota (Veliaht prens) olduğunu ilan etti.
* 31 Ocak - Yeni 16. Yang di-Pertuan Agong, Pahanglı El-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Şah, Devlet Başkanı olarak beş yıllık görevine başladı.

### Şubat

* 5-6 Şubat - Çin Yeni Yılı

### Mart

* 2 Mart - 2019 Semenyih ara seçimi. Birleşik Malay Milli Örgütü (UMNO) partisinden Milli Cephe'nin adayı Zakaria Hanafi kazandı. Sonuç, siyasi koalisyonun koltuğunu ilk milletvekili Bahtiyar Mohd Nur'un 11 Ocak 2019'da 57 yaşında kalp krizi nedeniyle öldüğü Pakatan Harapan koalisyonundan geri aldığı anlamına geliyordu.
* 14 Mart - IKEA Malezya'nın Penang, Batu Kawan'daki 4. mağazasının açılışı.

### Nisan

* 13 Nisan - 2019 Rantau ara seçimi. Görevdeki Birleşik Malay Milli Örgütü (UMNO) eyaleti meclis üyesi, Milli Cephe'yi temsil eden Muhammed Hasan, orijinal sonucunun geçersiz ve hükümsüz ilan edilmesinin ardından, sandalyesini korumasına izin verdi.
* 19 Nisan - Kelantan'dan Tengku Mahkota, Tengku Muhammad Faiz Petra İsveç vatandaşı Sofie Louise Johansson ile evlendi.
* 24 Nisan - Sungai Selangor Faz 2 (SSP2) Su Arıtma Tesisinde su temini sistemi iyileştirme çalışmaları.

### Mayıs

* 11 Mayıs - 2019 Sandakan ara seçimi. Sabah Heritage Partisi Demokratik Eylem Partisi (DAP), Pakatan Harapan ve Kinabalu Örgütü Birleşik İlerici Halkı ittifakını temsil eden Vivian Wong Shir Yee, babası ve kalp krizinden ölen Parlamento Üyesi Wong Tien Fatt'ın yerini alarak kazandı.

### Haziran

* 5 Haziran ve 6 Haziran - Hari Raya Aidilfitri (Ramazan Bayramı)
* 13 Haziran - Lee Chong Wei emekli olduğunu açıkladı.

### Temmuz

* 30 Temmuz - 16. Yang di-Pertuan Agong Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Mustafa Billah Şah'ın Istana Negara, Jalan Duta, Kuala Lumpur'da Pahang Sultanı.

### Ağustos

* 1 Ağustos - Kuala Terengganu Asma Köprüsü trafiğe açıldı.
* 13 Ağustos - İngiliz-İrlandalı Nora Anne Quoirin 9 gün önce kayboldu ve daha sonra Negeri Sembilan'daki bir tatil köyünde ölü bulundu.
* 18 Ağustos - Yang di-Pertuan Agong, Sultan Abdullah Brunei'ye 3 günlük resmi resmi ziyaretini yaptı ve Sultan Hassanal Bolkiah ile görüştü.
* 26 Ağustos - Yang di-Pertuan Agong, Sultan Abdullah 4 günlük resmi resmi ziyaretini Endonezya'ya yaptı ve Cumhurbaşkanı Joko Widodo ile görüştü.
* 31 Ağustos - Malezya'nın İngilizlerden bağımsızlığının 62. yıldönümünü kutlayan 31 Ağustos - 62. Bağımsızlık ve Malezya Ulusal Günü (Merdeka Günü), 31 Ağustos 1957 Cumartesi günü ülkenin başkenti Kuala Lumpur'daki Dataran Merdeka'da  ve ülkenin ilk başbakanı Tunku Abdurrahman ve o zamanki Başbakan Yardımcısı Abdurrezzak Hüseyin ve daha sonra Negeri Sembilan'dan Yang di-Pertuan Agong (Kral) Abdul Rahman tarafından çok büyük bağımsızlık ilan edildi.

### Eylül

* 20 Eylül - Lokman Hakim Şamsudin, Belçika futbol kulübü KV Kortrijk'e 5 yıllık sözleşme imzalayan ilk ve en genç Malezyalı futbolcu oldu.

### Ekim

* 5 Ekim - Tüm etnik grupların, özellikle B40'ı (düşük gelir grubu) oluşturan Bumiputera'nın, sert yoksulların, ekonomik açıdan yoksulların, ekonomik geçişte bulunanların, Orang Aslı, Sabah ve Sarawak Bumiputera'nın gelirlerini artırmayı amaçlayan Ortak Refah Vizyonu 2030, engelliler, gençler, kadınlar, çocuklar ve yaşlılar Mahatir Muhammed tarafından başlatıldı.
* 6 Ekim - Mugen Rao, *[[Bigg Boss Tamil 3]]* realite TV şovunu kazandı.
* 27 Ekim - Divali / Deepavali
* 31 Ekim - Malezya, 21 Temmuz'da Langkawi'de, 19 Ağustos'ta Orta ve Güney Yarımada'da ve 14 Ekim'de 3 aşamadan sonra Doğu Malezya'da son analog geçiş (ASO) ile televizyon yayın formatını analogdan dijitale tamamen değiştirdi.

### Kasım

* 16 Kasım - 2019 Tanjung Piai ara seçimi. İlk olarak 2008'den beri parlamento koltuğunu elinde tutan koalisyonun bileşen partisi Malezya Çin Derneği'nden (MCA) Milli Cephe'nin adayı Wee Jeck Seng kazandı. Ancak, 2018 Malezya genel seçimlerinde Pakatan Harapan'ı temsil eden Malezya Birleşik Yerli Partisi (BERSATU) adayı Muhammed Farid Md Rafik'e yenildiği ve parlamento üyesi olduğu sırada kalp krizi nedeniyle öldüğü için seçim bölgesi yönetimi geçici olarak durduruldu. Ara seçimi tetikledi. Wee'nin galibiyeti, koltuğunu Pakatan Harapan koalisyonundan geri aldığı anlamına geliyordu.

### Aralık

* 30 Kasım - 11 Aralık - Malezya, 2019 Güneydoğu Asya Oyunları'na 52 spor dalında 773 sporcu ile katıldı. 55 altın madalya, 58 gümüş madalya ve 71 bronz madalya ile katılan ülkeler arasında 5. sırada yer aldı. Başarısı, hedeflediği 70 altın hedefinden 15 altın eksikti.
* 18 - 21 Aralık - 2019 Kuala Lumpur Zirvesi, Kuala Lumpur Kongre Merkezi'nde yapıldı. Toplantıya esas olarak dünyanın Müslüman ülkeleri liderleri ve delegeleri katıldı.

## Ulusal Gün ve Malezya Günü

### Milli Gün teması
**Sayangi Malaysiaku, Malezya Bersih (Love My Malaysia, A Clean Malaysia)**

### Ulusal Gün geçit töreni
**[[Putrajaya]]**

### Malezya Günü kutlaması
Kuching, Sarawak

## Spor Dalları

* 15–20 Ocak - 2019 Malezya Badminton Masters
* 2–7 Nisan - 2019 Malezya Badminton 
* 6–13 Nisan - 2019 Tour de Langkawi
* 11–18 Nisan - 2020 Sultan Azlan Şah Kupası
* 12–19 Ekim - 2019 Johor Sultanı Kupası
* 24 Kasım - 2019 Penang Bridge Uluslararası Maratonu

## Doğumlar

* 17 Temmuz - Tunku Ebu Bekar İbrahim
* 26 Ocak &ndash; Ismail Jusoh - girişimci, Budu Cap Ketereh'in kurucusu
* 8 Şubat &ndash; Abdul Bari Asyraf Mohd - Aileyi kurtardığı için Terengganu Kahramanı neredeyse boğulmak üzere
* 11 Şubat &ndash; Ustaz Yo Kemaman - Din Öğretmeni
* 12 Mart &ndash; Ustaz Azli Taliban - Ketua Penerangan Dewan Ulama PAS Perak, Muslim Care Malaysia aktivisti
* 17 Mart &ndash; Tunku Puan Zanariah - Malezya'dan Sekizinci Raja Permaisuri Agong
* 19 Mart &ndash; Mohd Haziq Mohd Tarmizi - Christchurch cami cinayetlerinin kurbanları
* 1 May &ndash; ustaz Ebu Hassan Din Al-Hafız - Tanınmış Müslüman vaiz, Ünlü İslam uleması, Milli Camii'nin eski Büyük İmam, eski Diyanet Danışmanı birkaçına Yang di-Pertuan Agong, eski PAS manevi lideri kardeşi, Datuk Dr Haron Din ve Ustaz Ishak Din
* 17 Mayıs &ndash; SM Mohamed Idris - Penang Tüketiciler Derneği (CAP) Başkanı
* 18 Mayıs &ndash; Faziani Rohban Ahmad - Dnars Cosmetics'in kurucusu (tahfiz merkezine bağış gönderirken öldü)
* 19 Mayıs &ndash; Adamdidam - Ünlü şef
* 22 Mayıs &ndash; Ustaz Arifin İlham - Endonezyalı vaiz
* 22 Mayıs &ndash; Sultan Hacı Ahmed Şah - 26 Nisan 1979 ile 25 Nisan 1984 tarihleri arasında Malezya'nın yedinci Yang di-Pertuan Agong'u olan Pahang'ın beşinci ve eski modern Sultanı (1930 doğumlu)
* 28 Mayıs &ndash; Khoo Kay Kim - Emekli Profesör ve ünlü tarihçi.
* 7 Haziran &ndash; Ustaz Ku Yaacob Ku Hashim - bir khatib, SMK Agama Kedah'ın eski öğretmeni
* 10 Haziran &ndash; Fadzil Ahmad - IPD Sik'te alt denetçi PDRM
* 8 Temmuz &ndash; Tengku Ismail Shah AlHaj ibni Almarhum Sultan Hisamuddin Alam Shah AlHaj - Tengku Besar Putra Selangor
* 17 Ağustos &ndash; Suffian Rahman - Terengganu FC'nin kalecisi
* 11 Eylül &ndash; Shafie Salleh - Malezya Baş İzcisi
* 26 Eylül &ndash; Yazit Ahmad - Arama Davulcusu
* 28 Eylül &ndash; Sultan İsmail Petra - Kelantan'ın 28. ve eski Sultanı
* 1 Ekim &ndash; Nor Asyikin Mohd Razali - Dini konuşma ve Eski Sunucu TV *Semanis Kurma* (2010 &ndash; 2014)
* 12 Ekim &ndash; Kamal Chilok - Komedyen
* 27 Ekim &ndash; Pitt Hanif - Sahil Güvenlik film yönetmeni
* 5 Aralık &ndash; Nassier Wahab - Şarkıcı
* 8 Aralık &ndash; Kamn Ismail - 'Keluang Man' ve 'Usop Sontorian' animasyon yönetmeni
* 10 Aralık &ndash; Dr Wan Ismail Wan Mahmud - Başbakan Yardımcısı Dr Wan Azizah Wan Ismail'in babası
* 24 Aralık &ndash; Tengku Abdul Aziz ibni Almarhum Sultan Abu Bakar - Tengku Panglima Perang Pahang

## Ayrıca bakınız

* 2019
* Malezya'da 2018
* Malezya tarihi

## Kaynakça