Mutlak Varlık Kültü

**Mutlak Varlık Kültü** veya **Yüce Varlık Kültü** (Fransızca: *Culte de l'Être suprême*), Fransız Devrimi sırasında Maximilien Robespierre tarafından Fransa'da kurulan bir deizm biçimidir. Yeni Fransız Cumhuriyeti'nin devlet dini olması ve Roma Katolikliği ile rakibi Akıl Kültü'nün yerini alması amaçlandı. Robespierre'in düşüşünden sonra desteksiz kaldı ve 1802'de Birinci Konsül Napolyon Bonapart tarafından resmen yasaklandı.

## Kökenler

Fransız Devrimi, Fransa'da birçok radikal değişikliğe yol açmıştı, ancak şimdiye kadar Katolik ulus için en temel olanlardan biri, dinin resmi olarak reddedilmesiydi. İlk yeni büyük organize düşünce okulu, Akıl Kültü şemsiyesi adı altında ortaya çıktı. Jacques Hébert ve Antoine-François Momoro gibi radikaller tarafından savunulan Akıl Kültü, büyük ölçüde ateist görüşlerin karışımını insan merkezli bir felsefeye dönüştürdü. Akıl Kültü'nde hiçbir tanrıya tapınılmazdı - yol gösterici ilke, Aklın soyut kavramına bağlılıktı.

Bütün tanrıların bu reddi, Maximilien Robespierre'i dehşete düşürdü. Katolikliğin hayranı olmamasına rağmen, ateizme karşı özel bir nefreti vardı. Yüce bir varlığa olan inancın toplumsal düzen için önemli olduğunu düşündü ve Voltaire'den alıntı yapmayı severdi: "Eğer Tanrı olmasaydı, onu icat etmek gerekirdi." Ona göre, Akıl Kültü'nün felsefi suçları, uygulamasına atfedilen "skandal sahneler" ve "vahşi maskeli balolar" tarafından birleştirildi. 1793'ün sonlarında, Robespierre Akıl Kültü'nü ve onun savunucularını ateşli bir şekilde kınadı ve kendi uygun Devrimci din vizyonunu sunmaya başladı. Neredeyse tamamen Robespierre tarafından tasarlanan Yüce Varlık Kültü, 7 Mayıs 1794'te Ulusal Konvansiyon tarafından Fransa'nın sivil dini olarak yetkilendirildi.

## Dini İlkeler
Robespierre, aklın yalnızca bir araç olduğuna ve tekil amacın erdem olduğuna inanıyordu. Basit deizmin (yandaşları tarafından genellikle Voltaireci olarak tanımlanır) ötesine geçerek yeni ve onun görüşüne göre Tanrı'ya daha rasyonel bir bağlılık yaratmaya çalıştı. Yüce Varlık Kültü'nün temel ilkeleri, Tanrı'nın varlığına ve insan ruhunun ölümsüzlüğüne olan inançtı. Hristiyan doktrini ile tutarsız olmasa da, bu inançlar, Robespierre'in Yunanlara ve Romalılara atfettiği bir tür sivil düşünceli, kamusal erdem olan daha eksiksiz anlamının hizmetine sunuldu. Bu tür bir erdem ancak özgürlüğe ve demokrasiye aktif bir bağlılıkla elde edilebilirdi. Yaşayan bir tanrıya ve daha yüksek bir ahlaki koda olan inancın "adaletin sürekli hatırlatıcıları" olduğunu ve bu nedenle cumhuriyetçi bir toplum için gerekli olduğunu söyledi.

7 Mayıs 1794'te Ulusal Konvansiyon, Yüce Varlığa İbadet'i kurdu; II. Yılın 18. Floréal'inin Yüce Varlığına İbadetini Teşvik Eden Kararnamenin açılış maddeleri şunları bildiriyordu:

* Fransız Halkı, Yüce Varlığın varlığını ve Ruhun Ölümsüzlüğünü kabul eder.
* Yüce Varlık'a en iyi hizmetin, insanın görevlerini yerine getirmesi olduğunu beyan ederler.
* Zalimleri ve hainleri cezalandırmayı, zavallıları kollamayı, zayıflara hürmet etmeyi, mazlumları kollamayı, başkasına yapılabilecek her iyiliği yapmayı, haksızlık yapmamayı, kötü niyet ve zorbalıktan iğrenmeyi bu vazifelerin en önemlileri arasına koymuşlardır.

## Devrimci etki
Robespierre, dini meseleyi, kendi kampında olmayan birçok radikalin amaçlarını alenen ifşa etmek için kullandı ve bu, doğrudan veya dolaylı olarak, Hébert, Momoro ve Anacharsis Cloots gibi Hristiyan olmayan devrimcilerin infazına yol açtı. Yüce Varlık Kültü'nün kurulması, daha önce resmi olarak onanan toptan Hristiyanlıktan arındırma sürecinin tersine çevrilmesinin başlangıcını simgeliyordu. Aynı zamanda, Robespierre'in gücünün zirvesini imledi. Teoride Kamu Güvenliği Komitesi'nin sadece eşit bir üyesi olmasına rağmen, Robespierre bu noktada rakipsiz bir ulusal öneme sahipti.

## Yüce Varlık Festivali

Yeni devlet dinini başlatmak için Robespierre, 20 Prairial Year II'nin (8 Haziran 1794) Yüce Varlık'ın ulusal kutlamasının ilk günü olacağını ve gelecekteki cumhuriyet bayramlarının her onuncu günde bir -dinlenme günleri (décadi) düzenleneceğini duyurdu.) yeni Fransız Cumhuriyet Takviminde. Her yörede bir anma etkinliği düzenleme zorunluluğu vardı, ancak Paris'teki etkinlik büyük ölçekte tasarlandı. Festival, sanatçı Jacques-Louis David tarafından düzenlendi ve Champ de Mars'ta insan yapımı bir dağın etrafında gerçekleşti.  Robespierre, yeni dininin gerçeğini ve "toplumsal faydasını" ilan ederek, zorla -ve birçoklarına göre gösterişle- olayın tam liderliğini üstlendi. Daha önceki Devrimci festivaller daha spontaneyken, Yüce Varlık Festivali titizlikle planlanmıştı. Tarihçi Mona Ozouf, olayın "gıcırdayan sertliği"nin bazıları tarafından "Devrimin sertleşmesinin" habercisi olarak görüldüğüne dikkat çekti.

## Miras
Yüce Varlık Kültü ve festivali, Thermidor Tepkisine ve Robespierre'in düşüşüne katkıda bulunmuş olabilir. 28 Temmuz 1794'te giyotinde ölümüyle tarikat tüm resmi yaptırımları yitirdi ve kamuoyundan yitti. Napolyon Bonapart tarafından 8 Nisan 1802'de 18 Germinal, X Yılı Kültler Yasası ile resmen yasaklandı.

## Ayrıca bakınız
*Akıl Kültü

## Kaynakça