Haydarpaşa, Lefkoşa

**Haydarpaşa** (Yunanca: Χαϊδάρ Πασά) Lefkoşa'da bir mahalle. İsmini Lefkoşa'nın Osmanlı fethi sırasında Osmanlı ordusunu yöneten 12 generalden biri olduğu söylenen Haydar Paşa'dan alır. Aynı adda bir cami de vardır. Her general bu fetih sırasında başka bir mahalleye gönderilmişti. Daha sonradan, bu mahalleler isimlerini oraya gönderilen generalin isminden aldı.

Son nüfus sayımında (2011) 155 kişilik bir nüfusu olduğu bulundu. 1946 yılında 385 kişilik bir nüfusu vardı (334 Türk, 45 Rum). Muhtarı Muhittin Güven'dir.

## Tarihçe
Haydarpaşa, Lefkoşa surlar içindeki 24 tarihi mahalleden birisidir. Aynı zamanda, 1570'teki Osmanlı fethinde Lefkoşa'nın bölündüğü 12 mahalleden biriydi.

1570 yılından önce, Haydarpaşa camii St. Catherine'e adanmış bir Latin kilisesiydi. 14. Yüzyıl'ın sonlarına doğru inşa edilmiştir. Zemin seviyesindeki duvarlar delinerek açılan pencereler ve Türkler tarafından dikilen minare dışında inşa edildiği günden beri çok az değişmiştir.

## Haydarpaşa Camii

Haydarpaşa camii, Lefkoşa'da Ayasofya'dan sonraki en önemli Gotik binadır. Cami olmadan önce, Lefkoşa'nın Frenk (Latin) katedraliydi. Harry Charles Luke tarafından adadaki en güzel Gotik bina örneklerinden biri olarak tarif edilmiştir.

## Diğer önemli yapılar

### Taş Eserler Müzesi

Haydarpaşa camiinin hemen güneyinde bir 15. Yüzyıl evinde bulunan ünlü Taş Eserler Müzesi yer alır. Birinci kat, her biri bir cihazla süslenmiş, oymalı konsollar üzerinde desteklenen balkonlara sahip kare pencerelerle aydınlatılır. Şimdilerde, bu evde Lefkoşa'nın kaybolmuş saraylarından ve kiliselerinden Orta Çağ ve Gotik parçalar bulunmaktadır. Kuzey tarafındaki duvarda bulunan büyük pencere 1904 yılına kadar Sarayönü Meydanı'nda bulunan Lüzinyan kraliyet sarayına aittir. Bu kemerli pencere kraliyet sarayından geriye kalan tek şeydir. Burada aynı zamanda Pallouriotissa Kilisesi yeniden inşa edilirken bulunan Kıbrıs Marshall'ı Antakyalı Adem'in mezarı muhafaza edilmektedir.

Bina erken Venedik Rönesansı tarzındadır ve bu nedenle Kıbrıs'ın Venedik işgali öncesinden kalma olabilir. Adada bu tarzın neredeyse eşsiz bir örneğidir.

### Lüzinyan Evi

Haydar Paşa Camii'nin hemen kuzeyinde Lüzinyan Evi Müzesi yer alır. Yeni Cami Caddesi'nde yer alan 15. yüzyıldan kalma bu ev, üzerinde birkaç armanın bulunduğu etkileyici bir Gotik kemere sahiptir. Rus Classen ailesi tarafından konut ve dokuma atölyesi olarak kullanılan köşk, 1958 yılında Kıbrıs Hükûmeti'ne miras bırakılmıştır. Ancak 1997 yılına kadar halka açılmadı.

Evin en eski kısmı dış cephedir, çünkü iç kısmı Osmanlı döneminde defalarca yeniden inşa edilmiştir. Kapısı, üstünde süslü bir damlataş bulunan sivri bir taş kemerdir. Bu damlataşın üst kısmındda Kıbrıs Kraliyet Arması'nın (yani Lüzinyan krallarının) kalkanını için destek oluşturan iyi korunmuş kıvrımlı bir süsleme bulunmaktadır, ancak bu kalkan bozulmuş veya hasar görmüştür. Bu kalkanın her iki yanında da bir çift kalkan vardır. Her bir çift kalkan birbirine kenetlenmiştir. Bunlardan en sağ tarafta olanı daha iyi durumda olup, ortak İtalyan tasarımı "Ondato"ya (yani dalgalar) sahiptir. Kemerin tepesinde muhtemelen Dampierre ailesine ait daha küçük bir kalkan bulunmaktadır.

## Kaynakça