Göteborg Landvetter Havalimanı

**Göteborg Landvetter Havalimanı** (IATA: **GOT**, ICAO: **ESGG**), İsveç'in Göteborg bölgesine hizmet veren uluslararası havalimanıdır. 2024 yılında 5,3 milyondan biraz fazla yolcuyla Stockholm-Arlanda Havalimanı'dan sonra İsveç'in en büyük ikinci havalimanıdır. Landvetter aynı zamanda önemli bir yük havalimanıdır. 2007 yılında Landvette'den 60.1 bin ton hava kargosu geçmiştir, bu rakam Arlanda'nın kapasitesinin yaklaşık %60'ına denk gelmektedir.

Havalimanı adını Härryda belediyesine bağlı Landvetter mevkiinden almaktadır. Göteborg'un 11 deniz mili (20&nbsp;km; 13 mil) doğu-güneydoğusunda ve Borås'ın 40&nbsp;km (25 mil) batısındadır. Ulusal havalimanı şirketi Swedavia tarafından işletilmektedir. Göteborg Şehir Havalimanı'nın ticari operasyonlar için kapatılmasından bu yana, şehrin tek ticari yolcu havalimanıdır.

## Tarihçe

### Temel ve erken yıllar
Havalimanı 3 Ekim 1977 tarihinde XVI. Carl Gustaf tarafından açılmıştır. Daha önce Göteborg'un batısındaki Torslanda Havalimanı'nda bulunan yolcu hizmetleri 1977 yılında Landvetter'e taşınmıştır. 2001 yılında, bazı ekonomik havayolları Säve Flygplats'tan Göteborg Şehir Havalimanı olarak yeniden adlandırılan Säve'deki eski askeri üsse hizmet vermeye başladı. Bu havalimanı 2014-2015 kışında büyük yeniden yapılanma ihtiyaçları nedeniyle kapatılmış, bu da Landvetter'deki trafiğin yıllık yaklaşık bir milyon yolcu artması anlamına gelmiştir. Özellikle turistler olmak üzere uluslararası hava yolculuğunun arttığı, iç hatların ise bir miktar azaldığı (çoğunlukla iş seyahati) bir eğilim olmuştur.

14 Nisan 2015 tarihinde Swedavia, DHL ile 1700m²'lik eski terminalin yerine 7500m²'lik yeni bir büyük kargo terminali inşa etmek üzere 10 yıllık bir sözleşme imzaladığını duyurdu. İnşaat 2015 baharında başlayacak ve bir yıl boyunca devam edecek. Bu, Airport City planlarında yer alan bir adımdı. 2018-2020 yılları arasında terminal binası üç yeni hava köprüsü ile genişletilecektir. Ayrıca Göteborg-Borås demiryolu üzerinde bir tünel ve havalimanının altında bir tren istasyonu ile bir kısayol inşa edilmesi planlanmaktadır. İnşaatın başlaması daha önce 2016, daha sonra 2020 olarak kararlaştırılmıştı, ancak 2021 itibarıyla ertelendi.

Oldukça sisli olan, deniz seviyesinden 150 metre yükseklikte bulunan ve genellikle alçak bulutlardan etkilenen havalimanının yer seçimi konusunda eleştiriler olmuştur. Pist yönü de genellikle yolcuları korkutacak inişlere neden olabilecek oldukça güçlü çapraz rüzgarlar anlamına gelmektedir. 2015 yılında, uçakta ilgili sistem varsa oldukça yoğun siste inişe izin veren bir aletli iniş sistemi CATIIIb kurulmuştur. Tüm uçaklarda olmasa da birçoğunda bu sistem bulunmaktadır (2018 itibarıyla).

### 2020'den bu yana gelişme
COVID-19 pandemisi sırasında çoğu uçuş iptal edilmiştir. Nisan 2020 boyunca, yalnızca KLM'nin Amsterdam Schiphol Havalimanı rotası sürekli olarak günlük olarak işletildi. Yolcu rakamları Nisan 2020'de Nisan 2019'a göre %99,5 daha düşüktü.

28 Nisan 2023 tarihinde Landvetter Havalimanı, Scandinavian Airlines'ın 157 kişilik A321neo LR uçağıyla haftada üç kez her iki şehri birbirine bağlayan Newark Liberty Uluslararası Havalimanı aktarmasız rotasını başlatmasıyla önemli bir kilometre taşına ulaştı. Göteborg, 40 yıldan uzun bir süre önce 1984 yılında New York'a bağlanmıştı ve o zamandan bu yana, örneğin kışın Tayland'a yapılan birkaç charter uçuşu dışında, uygun uzun mesafeli hizmetlerden yoksundu. Ne yazık ki SAS SkyTeam'e geçtiği için Ekim 2023'te rota iptal edildi, ancak şu anda rotayı bu kez John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı'na geri getirme planları var.

Terminali 200 metre uzatan yeni bir terminal bölümü 2023 yılında hizmete açılmıştır.

## Terminal
12-17 ve 19-23 numaralı kapılarda on bir hava köprüsü bulunmaktadır.

Havalimanındaki yeni terminal bölümüne 18.500 metrekare eklenmiş ve terminal 200 metre uzatılmıştır. 2017'de başlayan genişletme, üç yeni normal kapı, dört otobüs kapısı ve yolcular için ek oturma yerleri içeriyor. Genişleme, ilk otobüs kapılarının 2020 yılında faaliyete geçmesiyle aşamalı olarak açıldı ve resmi açılışı 2023 yılında yapıldı. Schengen üyesi olmayan yolcular artık ana terminalde işlem görmektedir. Yeni otobüs kapıları hava koşullarına karşı korumalıdır.

Havalimanında, ücret karşılığında yolcuların özel bir güvenlik kontrolünden geçebildiği, VIP salonunda bekleyebildiği ve VIP olmayan yolcularla karışmadan uçağa kadar araçla taşınabildiği bir VIP alanı bulunmaktadır. VIP alanında nikâh törenleri de düzenlenebilmektedir.

## Kara taşımacılığı

### Otobüs
Havalimanına Flygbussarna (en sık), Vy bus4you ve Flixbus (en ucuz) gibi farklı özel otobüs şirketleri tarafından sunulan çeşitli servisler hizmet vermektedir. Havalimanı ile Merkez tren istasyonunun yanında bulunan Nils Ericson Terminali arasındaki yolculuklar yaklaşık 30 dakika sürerken, Korsvägen merkezi ile bağlantılı yolculuklar yaklaşık 20 dakika sürmektedir.

Göteborg'un toplu taşıma kurumu olan Västtrafik de havalimanı ile Landvetter köyü otobüs terminali arasında 612 numaralı otobüs hattını işletmekte olup, buradan hem Göteborg hem de Borås'a bağlantı yapılabilmektedir.

Flixbus ve bus4you da Borås ve Jönköping merkez istasyonları arasında, sırasıyla yaklaşık 1 saat 40 dakika ve 1 saat 45 dakika uzaklıkta, daha seyrek de olsa servis hizmeti sunmaktadır.

### Yol
Riksväg 40 otoyolu üzerinden Göteborg'a 25&nbsp;km (16 mil) ve Borås'a 40&nbsp;km (25 mil) karayolu mesafesi bulunmaktadır. Havalimanında 7.300 park yeri bulunmaktadır.

Havaalanına yürüyerek ve bisikletle de ulaşılabilir. Göteborg'dan Landvetter ve Härryda köylerine kadar yolun büyük bir kısmında bisiklet yolu bulunmaktadır. Orman ve yürüyüş parkurları P6 uzun süreli park alanının uzak tarafına kadar ulaşmaktadır.

### Gelecekteki Yüksek Hızlı Tren Bağlantısı
Mevcut Coast-to-Coast demiryolu, bir demiryolu bağlantısının tartışıldığı ancak hiçbir zaman kurulmadığı Landvetter Havalimanı'nın yaklaşık 2&nbsp;km kuzeyinden geçmektedir.

2024 yılında, Göteborg ve Borås arasındaki daha büyük bir demiryolu projesinin bir parçası olarak, Göteborg Merkez İstasyonu'nu Landvetter Havaalanı'na bağlayan bir yüksek hızlı demiryolu hattı inşa edilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştır. Yeni demiryolunun toplam maliyetinin yaklaşık 48.5 milyar SEK olduğu tahmin edilmektedir. Bu çift hatlı demiryolu 250&nbsp;km/saat (160&nbsp;mph) hıza kadar çıkabilecek ve Mölndal'da, Landvetter Havaalanı'nda ve Borås'ta istasyonlar içerecektir. İsveç hükümeti proje için 43.5 milyar SEK sağlarken, yerel belediyeler ve bölgeler de 4.5 milyar SEK daha katkıda bulunacak. Bu güzergahtaki ilk trenlerin 2035 yılı civarında faaliyete geçmesi bekleniyor.