Empire Earth II

***Empire Earth II*** veya kısaca **E.E.2**, gerçek zamanlı strateji oyunudur. Oyunun geliştiricisi *[[Mad Doc Software]]* olup yayımcısı *[[Vivendi Universal]]*dır. Oyunun çıkış tarihi ise 26 Nisan 2005'tir. Günümüzde kapalı olan *[[Stainless Steel Studios]]* adlı şirketin geliştirdiği ve 2001 yılının en çok satan oyunlarından Empire Earth'ün devamı niteliğinde olan oyun, 15 çağ ve 14 farklı uygarlık içermektedir.

Oyunun Kore, Almanya ve Amerika olmak üzere üç farklı oyun senaryosu mevcuttur. Oyun olumlu tepkiler topladığı gibi  Game Rankings'te ortalama 79% oy aldı. Oyunun yine *Mad Doc Software* tarafından yayımlanan genişleme paketi *[[Empire Earth II: The Art of Supremacy]]* 14 Şubat 2006'da satışa sunuldu.

## Oynanış

 
Empire Earth II, serinin bir önceki oyununa göre yeni birtakım oynanış özelliklerine sahiptir. Bunlardan biri olan *ekranın içinde yer alan ekran* özelliği sayesinde sağ alt köşedeki küçük ekran aracılığıyla, ana ekranda görülemeyen bir yerdeki birim kontrol edilebilmektedir. Yine oyundaki Vatandaş Yöneticisi (*The Citizen Manager*) sayesinde boşta duran veya başka işlerde çalışan vatandaşların, istek doğrultusunda işlere atanması sağlanabilmektedir. Bunun yanında yeni diplomasi sistemi sayesinde başka devletlere kaynak gönderilebilmekte, ateşkes imzalanabilmekte ve başka devletlere karşı savaş ilan edilebilmektedir. Savaş planlama sistemi de oyundaki bir başka yeni özelliktir. Bu özellik doğrultusunda savaş haritası üzerinden devletlerin savaştaki görevleri çizilip gönderilebilmektedir. Yeni bir ödül sistemi olan taç sistemi, oyuncuların amaçlarına göre yeni stratejik eklentiler sağlamaktadır. Bu ödüller, askeri, ekonomik ve imparatorluk alanında kullanılabilir olup her çağa göre değişmektedir. Tüm bunların dışında hava durumu da yeni bir özelliktir. Hava olaylarındaki değişimler sadece görüntü olarak değil, savaşların ve diğer tüm etkinliklerin veriminde de etkili olmaktadır.

Hazır savaşların ve özel senaryoların dışında oyunda bir çatışma seçeneği de yer almaktadır. Bu özellik sayesinde oyuncuların hem bilgisayarla, hem de birbirleriyle savaş yapmasına izin verilmektedir. Hazır savaşların ve senaryolardan farklı olarak, kazanma koşulları çatışma seçeneğinde hiç değişmemektedir. Bu özellikte çoklu olarak da oynanabilen sekiz farklı mod mevcuttur. Ancak oyun, 1 Kasım 2008'den itibaren sunucusuz olarak oynanmakta olup, sadece yerel alan ağı (LAN) ile oynanabilmektedir. Oyunda on beş çağ bulunmaktadır. Bunlardan her biri tarihin farklı kesimlerini temsil etmektedir. Oyunda çağlar ilerledikçe oyuncuların kullanması için yeni birimler ve yapılar oyuna dahil olmakta, eski birimler de aradan çıkmaktadır. Tüm bu çağlar aşağıdaki gibidir:

# Taş Çağı
# Bakır Çağı
# Tunç Çağı
# Demir Çağı
# Karanlık Çağ
# Orta Çağ
# Rönesans dönemi
# Sömürge dönemi
# Aydınlanma Çağı
# Sanayi Çağı
# Modern Çağ
# Atomik Çağ
# Dijital Çağ
# Genetik Çağ
# Sentetik Çağ
Oyunda bir binanın inşa edilmesi veya bir birimin üretilmesinden önce belirli bir kaynağın toplanmış olması gerekir. Bu, *ana kaynaklar* ve *özel kaynaklar* olmak üzere iki türdür. Ana kaynaklar, her çağda bulunması gereken kaynaklar olup, besin, odun, altın ve taş gibi kaynakları içerir. Bir kaynağın toplanması için, bir veya bir grup vatandaş seçilerek, kaynağın üzerine sağ tıklanmalıdır. Böylece vatandaşlar bu kaynağı toplamaya başlayacaktır.

Çağdan çağa değişen kaynaklar ise özel kaynaklardır. Bunlardan petrol, sadece onuncu çağdan sonra; kalay, sadece altıncı çağa kadar elde edilebilmektedir. Demir, dördüncü çağdan dokuzuncu çağa, güherçile ise yedinci çağdan on ikinci çağa kadar toplanabilmektedir. Yakın zamanlarda kullanımı yaygın olan uranyum ise on üçüncü çağ ile beraber gelmektedir.

Oyun, her oyuncunun uygarlık seviyelerini yükseltmeye yarayan birçok teknoloji barındırır. Bunlardan ilki *askeri* olup, savaş birimlerinin gelişmesinde katkı sağlamaktadır. İkincisi *ekonomik* olup, kaynaklar, marketler ve birimlerin inşa süreleri hakkındadır. Sonuncusu ise *imparatorluk* teknolojisi olup, geliştirilmesi durumunda birimlerin ve yapıların güçlendirilmesi gibi yararlar sağlamaktadır.

Oyunda her bir çağ için dörder adet teknoloji araştırması yer almaktadır. Bu araştırmaların yapılabilmesi için ise üniversitelerden yeterince teknoloji puanlarının toplanmış olması gerekmektedir. Bu puanın toplanmasıyla beraber, oyundaki teknoloji butonundaki ışık yanıp sönmeye başlamaktadır.

Oyundaki her bir devlet, farklı coğrafyadaki bir uygarlığın özelliklerini barındırır. Bu her uygarlığın, çağlara göre değişebilen farklı özel güçleri mevcuttur. Bunlar belirli sürelerde bir etkin olduğu gibi, oyuncuya bu alanda çeşitli yararlar sunmaktadır. Oyunda yer alan uygarlıkların yanında, bu uygarlıklara mensup her bir millet de kendine özgü birtakım özellikler barındırır. 
* Oyundaki batı medeniyetleri arasında Amerikalılar, İngilizler, Almanlar, Yunanlar ve Romalılar yer almaktadır. 
* Oyundaki Orta Doğu medeniyetleri arasında Babiller, Mısırlılar ve Türkler yer alır. 
* Oyundaki Uzak Doğu medeniyetleri arasında Çinliler, Japonlar ve Koreliler yer alır.
* Son olarak, oyundaki Amerikan yerli medeniyetleri arasında Aztekler, İnkalılar ve Mayalar yer alır.

## Senaryolar

*Empire Earth II*, üç adet başlı başına oyuncu senaryosu, bir "dönüm noktaları" senaryo koleksiyonu ve bir de oyunculara oyunu öğretmeyi amaçlayan ders bölümünü barındırır. Ders bölümünde Aztekler anlatılmakta ve oyuncuların oyunun oynanış özelliklerini kavramasını amaçlamaktadır. Bu senaryodaki ilk bölüm, Tenochtitlan kentinin kurulmasına yöneliktir. Senaryoda daha sonra İspanyol istilaları anlatılmakta ve sonrasında ABD ile anlaşma bölümüyle devam etmektedir. Bu senaryonun son bölümünde ise, II. Dünya Savaşı öncesinde Azteklerin İnkalarla yaptığı savaş konu alınmaktadır.

Kore senaryosu, MÖ 2333 ile MS 676 yılları arasındaki eski Kore tarihini konu alır. Bu senaryo, sekiz bölüme ayrılmış olup, ilk iki bölümde Gojoseon'un kuruluşunu ve diğer Kore ve Çinli topluluklarla olan ilişkisini işlenir. Bunu, diğer topluluklarla yapılan savaşlar izler. Sonraki bölümlerde Kore iç savaşları ve Silla'nın Çin ile anlaşması işlenir. Sekizinci bölüm, Kore ve Çin savaşlarını barındırır.

Almanya senaryosu, Orta Çağ dönemindeki Orta Avrupa'da başlar ve 1220 ile 1871 yılları arasında sürer. İlk dört bölüm, Töton Şövalyeleri ve şövalyelerin düşüşü hakkındadır. Sonraki iki bölüm Prusya'nın yükselişi ve Yedi Yıl Savaşları'nı işler. En son bölümler ise I. Napolyon Fransası ile yapılan savaşlar ve Almanya'nın Otto von Bismarck altında birleşmesi hakkındadır.

Amerikan senaryosu yakın zamanları işler ve 1898 ile 2070 yılları arasında sürer. İlk bölümler İspanyol-Amerikan savaşları hakkında olup Küba'da geçer ve I. Dünya Savaşı ile sürer. II. Dünya Savaşı'nda Amerika'nın durumunu ve Soğuk Savaş dönemindeki Sovyet güçlerinin bu bölümleri izlediği senaryo, modern çağlardaki savaşlarla biter. Bu senaryonun bitiminde "Dünya ve İnsanoğlu" temalı bir kısa film gösterilir ve oyunun yapım ekibi jenerik olarak görüntülenir.

## Yorumlar



Empire Earth, genel olarak olumlu eleştiriler topladı. 10 puan arasından IGN'de 8.9 puan, Gamespot'ta 8.0 puan elde etti. Oyunun yayımlanmasından kısa süre sonra oyun, oynanışının kullanışlı oluması ve oyuncuların oyunu kendi istediği şekilde yönetebilmesi nedeniyle övüldü.  Oyunun olumsuz eleştirileri arasında en belirgin olanı ise yüksek sistem gereksinimleri oldu. Oyun bunun dışında rehber birimleri, gösterişsiz grafikleri, yoksul birim sistemleri, yeni özellikler nedeniyle artan karışıklık, sahip olduğu biçimsiz, karmaşık ve neredeyse hiç bulunmayan bir görev düzenleyicisi nedeniyle eleştirildi. Bunun dışında oyun müziklerinin yetersiz kalışı ile sınırlı yeryüzü şekli de eleştiriler arasında yer aldı.

Ayrıca oyunca birçok mantık hatası da bulunmaktadır. Bunlardan ilki, Amerikan yerli halklarının oyunun en başından beri süvari birliklerine erişebilir olmasıdır. Ayrıca Memlük süvarileri ve Bedeviler gibi belli bir çağa özgü birimlerin, Orta Doğu medeniyetlerinde devamlı olarak erişebilir olması da başka bir mantık hatasıdır. Yine Japonya'da 18. yüzyıla kadar yaygın olarak bulunan Samuray askerlerinin sadece Taş Devri ile Karanlık Çağ (MS 900) arasında kullanılabilir olması da mantık hatalarından biridir. Bunların dışında pruva hattı kalyonu, yelkenli savaş gemileri ile aynı dönemde kullanılabilir hale gelmektedir. Son olarak zırhlı savaş gemileri direksiz olarak gösterilmektedir.

## Eklenti paketi

"The Art of Supremacy" adlı bir genişleme paketi, 14 Şubat 2006 tarihinde satışa sunuldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
### Resmî siteler
* Resmi Empire Earth II sitesi
* Empire Earth II - Mad Doc Software
* Empire Earth II - Sierra Entertainment

### İncelemeler
* 
*