Tasarım düşüncesi

**Tasarım odaklı düşünme**, tasarım kavramlarının (yeni ürünler, binalar, makineler, vb.) geliştirildiği bilişsel, stratejik ve pratik süreçleri ifade eder. Tasarım odaklı düşünmenin temel kavramlarının ve yönlerinin birçoğu, hem deneylerle hem de doğal bağlamlarda farklı tasarım alanlarında, bilgi ve pratiğe dayalı araştırmalar ve çalışmalarla tanımlanmıştır.

Aynı zamanda tasarım odaklı düşünme, hem sosyal hem de iş bağlamında ürün ve hizmetlerin inovasyonu ile ilişkilendirilebilir. Diğer yandan tasarım odaklı düşünme, ürün ve hizmetlerde tasarımın ön plana çıkmasını sağlayıp teknik açıdan zayıflamasını ve hatta teknik bilgi ve becerilerin rolünü önemsizleştirmesi sebebiyle sıkça eleştirilmektedir.

## Tasarım süreci
Tasarım odaklı düşünme, bağlam analizi, problem tespiti, çerçeveleme (bir araya getirme), fikir yürütme ve çözüm üretme, yaratıcı düşünme, eskiz ve çizim, modelleme ve prototip oluşturma, test etme ve değerlendirme gibi süreçleri kapsar. Tasarım odaklı düşünmenin temel özellikleri aşağıdakileri içerir:

* kötü olarak tanımlanmış veya 'muzip' sorunları çözmek
* fikirlerden yola çıkılarak çözüm odaklı stratejiler oluşturmak ve benimsemek
* üretken, yaratıcı ve *[[Abdaktif düşünce|abdaktif]]* (*en:abductive,* gözlemlere dayalı olarak en basit ve en muhtemel sonucu bulmaya yarayan bir tür mantıksal varsayım, çıkarım) akıl yürütme yöntemini kullanmak
* sessiz ve sözsüz çalışmak, grafiksel/mekansal modelleme araçlarını (eskiz ve prototip oluşturma amacıyla) kullanarak ön hazırlık yapmak.

### Çözüm odaklı düşünme
Bryan Lawson, *üç-boyutlu problem çözme teması* üzerinde yaptığı deneyler ile sabit çalışmalarda, bilim adamlarının *sorun odaklı* stratejilerinden farklı olarak; mimarların *çözüm odaklı* bilişsel stratejiler kullandıklarını gözlemlemiştir. Aynı zamanda Nigel Cross, tasarımcıların, çözüm varsayımlarını, sorun hakkındaki anlayışlarını geliştirmenin bir yolu olarak kullanma eğiliminde olduğunu söylemektedir.

## Yenileştirim (inovasyon) süreci
Yenileştirim (inovasyon) sürecinin, beş aşamalı olarak açıklaması Plattner, Meinel ve Leifer tarafından şu şekilde açıklanmaktadır: *problemi -yeniden- tanımlama, ihtiyaç duyma ve kıyaslama, fikir yürütme, inşa etme, test etme.*

Ayrıca Plattner, Meinel ve Leifer, "Aşamalar yeterince basit olsa da, her şekilde, ''uyarlanabilir'' ''uzmanlığın''*;* öğrenilebilir ve pratik olması için doğru kırılma (dönüm) noktalarının seçilmesinin ve sonraki adımın düşünsel, mantığa dayalı olarak tercih edilmesinin gerekliliğini vurgulamıştır.

## Tarihi
1950'lerde yaratıcılık tekniklerinin geliştirilmesi ve 1960'larda yeni tasarım yöntemlerinin ortaya çıkması sonucunda bu yöntemlerin getirdiği sorunların çözümüne yönelik olarak tasarım odaklı düşünme fikri ortaya çıkmıştır. Tasarım odaklı düşünme üzerine yazan ilk yazarlar arasında "''Yaratıcı Mühendislik''" (1959) kitabıyla John E. Arnold ve "''Tasarımcılar için Sistematik Yöntem''" (1965) kitabıyla L. Bruce Archer bulunmaktadır.

* 1980 ve 1990'larda Rolf Faste "Yaratıcı Bir Eylem Yöntemi Olarak Tasarım Odaklı Düşünme" fikri sayesinde, McKim'in Stanford Üniversitesi'ndeki çalışmalarını genişletmiştir.
* 1991 yılında tasarım odaklı düşünme fikri, IDEO tasarım danışmanlığını kuran Faste'in Stanford meslektaşı David M. Kelley tarafından iş amaçlarına uygun bir şekilde uyarlanarak kullanılmıştır.
* 1992 tarihli Richard Buchanan'ın "''Tasarım Odaklı Düşünmede Muzip Sorunlar''" makalesi, tasarım odaklı düşünmenin inatçı insani kaygılardan geldiğini ele alarak daha geniş bir görüş dile getirmiştir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Brooks, Frederick. *Tasarımın Tasarımı*. Boston, MA: Addison-Wesley, Pearson Eğitim, 2010. 
* Curedale, Robert. Tasarım Düşünme Süreci ve Yöntemleri 5. Baskı. 660 sayfa. Tasarım Topluluğu Koleji Yayınları, CA, 2019     
* Kelly, Tom. *İnovasyonun On Yüzü*. Londra: Profil, 2006. 
* Kumar, Vijay. *101 Tasarım Yöntemleri: Kuruluşunuzda İnovasyonu Yönlendirmek için Yapısal Bir Yaklaşım*. Hoboken, NJ: Wiley, 2012.  ISBN &nbsp;  
* Lawson, Bryan. *Akılda Tasarım*. Oxford, İngiltere: Butterworth, 1994. 
* Lewrick, Michael, Patrick Link, Larry Leifer. *Tasarım Düşünme Başucu Kitabı*. Hoboken, NJ: Wiley, 2018. 
* Liedtka, Jeanne. *Büyüme için Tasarım: Yöneticiler İçin Bir Tasarım Düşünme Araç Kiti*. New York: Columbia University Press, 2011.  ISBN &nbsp;  
* Liedtka, Jeanne. *Tasarım Düşüncesiyle Problem Çözme: İşe Yarayan On Öykü*. New York: Columbia University Press, 2013.  ISBN &nbsp;  
* Lupton, Ellen. *Grafik Tasarım Düşüncesi: Beyin Fırtınasının Ötesinde*. New York: Princeton Architectural Press, 2011.  ISBN &nbsp; . 
* Martin, Roger L. *İş Tasarımı: Tasarım Düşüncesi Neden Bir Sonraki Rekabet Avantajıdır* ? Cambridge, MA: Harvard Business Press, 2009. 
* Mootee, Idris. *Stratejik Yenilik İçin Tasarım Düşüncesi*. Hoboken, NJ: Wiley, 2013. 
* Nelson, George. *Nasıl Görünür: İnsan Yapımı Ortamımızı Okuma Kılavuzu*. San Francisco, CA: Erişim İçinde Tasarım, 2006. 
* Schön, Donald. *Yansıtıcı Uygulayıcıyı Eğitmek*. San Francisco: Jossey-Bass, 1987.