open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sanatsal mecralar listesi

**Sanatsal mecra**, **sanat mecrası** veya **sanatsal ortam** sanatçıların, zanaatkarların veya tasarımcıların eserlerini oluştururken kullandıkları malzemelere denir.

## Resim
### Malzemeler/Gereçler
* Akrilik boya
* Bağlayıcı
* Vernik
* Astar
* Kazein boya
* Keten tohumu yağı
* Tuval
* Kıvam sağlayıcı ortam/medyum
* Yağlı boya
* Pigment
* Sprey boya
* Tempera
* Terebentin
* Balmumu

### Araçlar
* Boya fırçası
* Spatula
* Sprey kutusu

## Heykel
### Malzemeler/Gereçler
* Kaymak taşı
* Bronz
* Beton
* Mücevher
* Paslanmaz çelik
* Alçı
* Cam
* Altın
* Lastik
* Odun
* Reçine
* Bakır
* Mermer
* Porselen
* Gümüş
* Çelik
* Doğal taş
* Kağıt hamuru
* Alçıdan mermer taklidi

### Araçlar
* Taş işlemek için çeşitli demirler, kırıcılar, delme aletleri, kaldırma aletleri
* Ahşap işleme için farklı ütüler, örn. oyma bıçakları, motorlu testereler ve diğer elektrikli cihazlar
* Çekiç
* Keski
* Bileme taşı
* Dikiş malzemeleri
* Kil işlemek ve modelleme için ahşaplar
* Spatula
* Mermer, alçı ve ahşap için törpüler
* Parlatma araçları

## Çizim ve grafik
### Malzemeler/Gereçler
#### Kağıt/Destek
* Sulu boya kağıdı
* El yapımı kağıt
* Karton
* Şeffaf Kağıt
* Parşömen

#### Pigment/Çizim Malzemesi
* Bistre eskiz pasteli
* Pastel tebeşir
* Kırmızı tebeşir
* Mürekkep
* Mum boya
* Odun kömürü

### Araçlar
#### Özgün baskı
* Ahşap kesmek için kullanılan demirler
* Parlatma çeliği
* Aşındırma iğnesi
* Silecek
* Kazıyıcı
* Doğrama bıçağı

#### Çizim

* Kurşun kalem
* Renkli kalem
* Mürekkepli kalem
* Keçeli kalem
* Rapido uç
* Fırça

## El sanatları

### Malzemeler/Gereçler
* Taşlar
* Değerli metaller
* Odun
* Çanak çömlek
* Deri
* Tekstil
* Boncuklar
* Deniz kabukları

### Araçlar
* Çömlekçi tekeri
* Tezgah
## Fotoğraf
* Dijital görüntü sensörü
* Fotoğraf filmi
* Potasyum dikromat
* Potasyum ferrisiyanür
* Amonyum demir (III) sitrat
* Gümüş nitrat

## Yeni medya
* Işık
* Ses
* Fotokopi ve Faks makinesi
* Elektronik devreler
* Bilgisayar donanımı
* Bilgisayar yazılımı
* Multimedya saklama ortamları
* İletişim kanalları ve ağları
* Biyolojik ve genetik malzemeler
* Robotlar
1952 Yaz Olimpiyatları'nda Amerika Birleşik Devletleri

**[[Amerika Birleşik Devletleri]]**, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de düzenlenen **[[1952 Yaz Olimpiyatları]]**'na 286 sporcuyla (245 erkek, 41 kadın) katıldı. 40'ı altın, toplam 76 madalya kazanan ülke, madalya sıralamasının zirvesinde yer aldı.

## Madalya kazananlar

## Modern pentatlon

;Erkekler

## Dış bağlantılar
* sports-reference'ta 1952'de Amerika Birleşik Devletleri
Şahin (siyaset)

**Şahin**, isteklerini güç yoluyla dikte ettirmeyi ifade eden siyasi kavram. Şahin siyasetçiler çıkmaza düştükleri durumlarda güvercin siyasetçilerin aksine diyalog kurma gibi olası diğer yollarla sorunu çözmek yerine çatışmayı tırmandırmayı tercih ederler. Bu kavram avcı bir vahşi kuş türü olan şahine izafeten türetilmiş olup karşı kavramın adı da uysal doğasıyla bilinen güvercinden gelmektedir.

## Tarihçe
Şahin kelimesi 1792 yılında barış yanlısı siyasetçilerle alay etmek amacıyla kullanılmaya başlandı ve siyasi bir kavram hâline geldi. Donald R. Hickey tarafından 1811 yılının sonlarına dek Amerikan gazetelerinde yapılan taramalarda kelimenin 129 kez kullanılmış olduğu tespit edildi ve bunların çoğu Demokratik-Cumhuriyetçi Partinin dışişleri siyasetini eleştiren Federalistlerin kaleme aldığı yazılardan oluşuyordu.

## Tarihçe
The Beatles (No. 1)

***The Beatles (No. 1),*** The Beatles tarafından Birleşik Krallık'ta 1 Kasım 1963'te yayınlanan bir EP'dir. Bu, Beatles'ın üçüncü İngiliz EP'sidir ve yalnızca mono olarak yayınlanmıştır; katalog numarası Parlophone GEP 8883'tür. EP*[[Please Please Me|, Please Please Me'den]]* şarkılar içermekte olup kapağı, *Please Please Me* ve *[[1962–1966]]* kapaklarıyla aynı fotoğraf çekiminde çekilmiştir. Ayrıca Arjantin ve Yeni Zelanda'da da yayınlanmıştır.

## Şarkı listesi
Orijinal olarak bu EP'deki tüm şarkılar daha önce *[[Please Please Me]]* LP'sinde yayınlanmıştı.

## Birleşik Krallık EP satış listesi performansı

* *Giriş tarihi* : 9 Kasım 1963
* *En Yüksek Pozisyon* : 2
* *Listedeki Haftalar* : 29 Hafta

## Kaynakça
Emre Topçu

**Emre Thomas Topçu** (d. 21 Ağustos 2005), Drogheda United takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Türk futbolcudur.

## Kulüp kariyeri
St. Kevin's Boys ve Belvedere takımlarının altyapısında oynayan Topçu, 2020 yılında Drogheda United'ın genç takımına transfer oldu. İlk profesyonel maçına Drogheda United formasıyla 3 Eylül 2022 tarihinde League of Ireland'da 2-0 yenildikleri Sligo Rovers karşısında çıkarken, maçın son dakikalarında oyuna dâhil oldu. 15 Eylül 2022 tarihinde Drogheda United ile iki yıllık profesyonel sözleşme imzaladı.

## Millî takım kariyeri
Türk bir baba ve İrlandalı bir anneden dünyaya gelen Topçu, Kasım 2022'de ilk kez Türkiye 18 yaş altı millî takım kadrosuna çağrıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Vaka ölüm oranı

Epidemiyolojide, **vaka ölüm oranı** (**CFR**) - veya daha doğrusu **vaka ölüm riski** - belirli bir hastalık teşhisi konulan ve sonunda bu hastalıktan ölen kişilerin oranıdır. Bir hastalığın ölüm oranından farkı, hastalığın başlangıcı ile ölüm arasındaki süreyi hesaba katmamasıdır. Genellikle yüzde olarak ifade edilir. Hastalık ölümcüllüğünün bir ölçüsünü temsil eder ve farklı tedavilerle oran değişebilir. Vaka ölüm oranı genellikle akut enfeksiyonlar gibi ayrı, sınırlı süreli durumlar için kullanılır.

## Terminoloji
*[[Ölüm oranı]]* - genellikle CFR ile karıştırılır - birim zaman başına tüm popülasyondaki ölümlerin (genel olarak veya belirli bir nedenden dolayı) göreli sayısının ölçüsüdür. Vaka ölüm oranı ise zamana veya toplam nüfusa bakılmaksızın yalnızca teşhis konulan vakaların sayısı içindeki ölümlerin sayısıdır.

Matematiksel bakış açısından, 0 ile 1 veya %0 ile %100 arasındaki değerleri alırlar ve aslında bir risk ölçüsüdürler (**vaka ölüm riski**). Hastalığın başlangıcından ölüme kadar geçen süreyi hesaba katmazlar.

\text{CFR in }{\%} = \frac\text{Number of deaths from disease}\text{Number of confirmed cases of disease}\times100

## Örnekler
Aşağıda bazı gerçek dünyadaki hastalıklar için vaka ölüm oranları (CFR) belirtilmiştir:

* İspanyol (1918) gribi için CFR >%2,5, Asya (1956-58) ve Hong Kong (1968-69) gribi için yaklaşık %0,1, ve diğer grip pandemileri için <%0,1 idi.
* Lejyoner hastalığının CFR'si yaklaşık %15'tir. 
* Sarı humma için CFR'nin yaklaşık %5-6 olduğu tahmin edilmektedir (tüm vakaların yaklaşık %12'sini oluşturan şiddetli vakalar için %40-50).
* Tedavi edilmeden bırakılan hıyarcıklı veba, %60'a varan bir CFR'ye sahip olacaktır. Antibiyotik tedavisi ile septisemik veba için CFR %45, pnömonik %29 ve bubonik %17'dir.
* Zaïre Ebola virüsü, %90'a varan yüksek bir CFR ile en ölümcül virüsler arasındadır.
* Tek hücreli *[[Naegleria fowleri|Naegleria fowleri'nin]]* neden olduğu Naegleriazis (birincil amipli meningoensefalit olarak da bilinir), vaka ölüm oranı %95'in üzerindedir, ancak bazı kişiler yüksek dozlarda amfoterisin B ve diğer ilgili ilaçlarla tedavi edildikten sonra hayatta kalmıştır.
* Kuduz virüsünün aşılanmamış bireylerde CFR'si %99 ila %100'dür. Birkaç kişi aşılanarak (ancak semptomlar başladıktan sonra veya idealden daha sonra) veya daha yakın zamanda tıbbi olarak indüklenen komaya girerek hayatta kaldı.

## Ayrıca bakınız
&nbsp;

* İnsan hastalıkları vaka ölüm oranlarının listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* DSÖ MONICA Projesinde koroner olaylar için vaka ölüm tanımları
* Domuz gribi: CFR, virülans ve ölüm oranı ne anlama geliyor?
Tibisay Lucena

**Tibisay Lucena** (26 Nisan 1959 – 12 Nisan 2023), Venezuelalı siyasetçi ve sosyolog.

## Yaşamı ve kariyeri
Lucena, 26 Nisan 1959'da Barquisimeto, Lara, Venezuela'da doğdu. Siyasete girmeden önce müzik eğitimi alarak Venezuela Ulusal Gençlik Orkestrası ve Simon Bolivar Senfoni Orkestrası (1980-87) ile sahne aldı. Ardından Venezuela Merkez Üniversitesi ile New York, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Yeni Sosyal Araştırmalar Okulu sosyoloji eğitimi görüp mezun olduktan sonra İleri İdare Çalışmaları Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalıştı.

Birleşik Sosyalist Parti (PSUV) bünyesinde siyasete girerek Venezuela'nın beş hükûmet organından biri olan Ulusal Seçim Konseyi'nin (CNE) 2006-2020 yılları arasında iki dönem başkanlığını yürüttü.

Yüksek Adalet Mahkemesi (TSJ) 12 Haziran 2020'de Indira Alfonzo'yu kurumun yeni başkanı olarak atamasıyla görevi son bulan Lucena, ülkedeki demokrasi ve insan haklarının baltalanmasındaki rolü nedeniyle çeşitli ülkeler tarafından yaptırıma tabi tutulmuştu.

## Ölümü
Lucena, 12 Nisan 2023'te Caracas, Venezuela'da kanser nedeniyle 63 yaşında öldü.

## Ayrıca bakınız
*[Ulusal Seçim Konseyi (Venezuela) ](https://en.wikipedia.org/wiki/National_Electoral_Council_(Venezuela)) 
*Venezuela Hükümeti 
*Venezuela'da Seçimler  

## Kaynakça
Ters zoonoz

**Ters [[Zoonoz hastalıklar|zoonoz]]** veya **Zooantroponoz** (; "hayvan",  "insan",  *"* hastalık") veya **antroponoz**, insanlarda bulunan ve insan olmayan hayvanlara bulaşma yeteneğine sahip patojenlere denir.

## Terminoloji
Antroponoz, insan kaynaklı patojenleri ifade eder ve insandan hayvanlara bulaşmayı ve insandan insana bulaşmayı içerebilir. Zoonoz terimi, teknik olarak herhangi bir hayvan ile insan olsun ya da olmasın başka bir hayvan arasında aktarılan hastalığı ifade eder. Ayrıca hayvanlardan insanlara bulaşan hastalık *ve bunun tersi* olarak da tanımlanır. Yine de insan merkezli tıbbi önyargılar nedeniyle zoonoz, özellikle insanlara bulaşabilen, insan olmayan hayvanlarda bulunan patojenlere atıfta bulunan antropozoonoz ile aynı şekilde kullanılma eğilimindedir.

Bilim insanlarının "antropozoonoz" ve "zooantroponoz" terimlerini birbirinin yerine kullanmasından kaynaklanan kafa karışıklığı durumu, hayvanlar ve insanlar arasındaki bulaşıcı patojenlerin çift yönlü değişimini tanımlamak için "zoonoz" kullanımını öneren 1967 Ortak Gıda ve Tarım ve Dünya Sağlık Örgütü toplantısında karara bağlanmıştır.

## Kaynakça
Temas öncesi profilaksi

**Temas öncesi profilaksi** (**PrEP**), hastalığa neden olan bir ajana, genellikle bir virüse henüz maruz kalmamış kişilerde hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla ilaçların kullanılmasıdır. Terim tipik olarak HIV/AIDS'in önlenmesi için bir strateji olarak bazı antiviral ilaçların kullanımına atıfta bulunur. PrEP, HIV negatif olan ancak HIV bulaşma riski yüksek olan cinsel yönden aktif yetişkinler, intravenöz uyuşturucu kullanan kişiler (ilaç enjeksiyonu) ve sero-uyumsuz cinsel olarak aktif çiftlere uygulanır.

Belirtildiği şekilde kullanıldığında, PrEP'in oldukça etkili olduğu ve HIV bulaş riskini %99'a kadar azalttığı gösterilmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* PrEPWatch PrEP İzleme ana sayfası 
* CDC Temas Öncesi Profilaksi (PrEP) , Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC)
* CM Mediclinic Tayland PrEP nedir? 
* Oyun Değiştirici Proje Hazırlığı HIV
Craig Breen

**Craig Breen** (2 Şubat 1990 – 13 Nisan 2023), İrlandalı otomobil yarışçısı.

## Yaşamı ve kariyeri
Breen, 2 Şubat 1990'da  Waterford, İrlanda'da doğdu.
 1999'da başladığı karting yarışlarıyla aktif spor kariyerini 2023 yılındaki trajik ölümüne kadar otomobil yarışlarıyla sürdürmüştür. 2011'de üst üste  WRC Akademi Kupası'nı, Almanya Rallisi'ni ve Galler Rallisi'ni kazanmayı bilmiştir.
 Monte Carlo Rallisi, Galler Rallisi, Fransa Rallisi ve İspanya Rallisi'nde sınıf birincilikleri elde ederek 2012 Super 2000 WRC'yi kazandı. Breen ve Estonyalı ralli pilotu Egon Kaur'un sezonu 111 puanla bitirmesiyle Akademi unvanı son etaba kaldı, Breen daha sonra 39'a 14 etap galibiyeti sayısıyla ünvanı elde etti. Ayrıca BMW M3 E30 ile Killarney, Kerry, İrlanda'da düzenlenen 2021 Rentokil Tarihi Rallisi'ni kazandı.
Son olarak Dünya Ralli Şampiyonası'nda (WRC) Hyundai takımı için yarı zamanlı olarak yarışmaktaydı.

## Ölümü
Breen, 13 Nisan 2023'te Lobor, Hırvatistan'da düzenlenen 2023 Hırvatistan Rallisi esnasında aracıyla geçirdiği kaza nedeniyle henüz 33 yaşındayken ölmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
1987 Burundi darbesi

**1987 Burundi darbesi**, 3 Eylül 1987 tarihinde Burundi'de gerçekleşen kansız bir askeri darbeydi. Tutsi başkanı Jean-Baptiste Bagaza yurtdışına seyahat ederken görevden alındı ve yerine Tutsi Binbaşı Pierre Buyoya geçti.

## Arka plan
Jean-Baptiste Bagaza, 1976 yılında Michel Micombero'yu görevden alan bir askeri darbenin ardından Burundi'nin başkanlığına atandı. Ulusal İlerleme Birliği (UPRONA) partisinin başkanı olarak 1984 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde tek aday oldu ve oyların %99,6'sıyla yeniden seçildi. Bagaza'nın başkanlığı sırasında, vatandaşların %65'inin Katolik uyguladığı bir ülkede, Roma Katolik Kilisesi'nin baskısı konusunda uzun süredir devam eden gerginlikler vardı. Bu daha sonra diplomatlar tarafından darbede kilit bir faktör olarak tanımlandı.

## Darbe ve sonrası
Eylül 1987 tarihinde Bagaza, bir frankofon zirvesine katılmak için Kanada'nın Quebec bölgesine gitti. Bagaza'nın kuzeni Binbaşı Pierre Buyoya liderliğindeki orduyu devraldı. Darbeyi duyan Bagaza hemen Afrika'ya döndü, ancak Bujumbura Uluslararası Havalimanı kapatıldı ve Nairobi'de Kenya'ya girişi reddedildi. Darbenin ardından Bagaza Uganda'ya ve ardından 1989'da Libya'ya kaçtı ve burada siyasi sığınma hakkı verildi.

Buyoya, kontrolü ele geçirmek için Ulusal Kurtuluş Askeri Komitesi'ni kurdu, ülkenin anayasasını askıya aldı ve 2 Ekim 1987 tarihinde cumhurbaşkanı olarak göreve başladı. Bir Roma Katoliği olan Buyoya, Bagaza hükûmeti tarafından Katolik Kilisesi'ne uygulanan tedbirleri kaldıracağını söyledi. Onun yerine 1993 başkanlık seçimlerine takiben Melchior Ndadaye geçti ve Burundi'de Sylvestre Ntibantunganya'yı deviren bir 1996 darbesine takiben ikinci kez iktidara geldi.

## Kaynakça
Agrafi

**Agrafi**, ya bir tür motor işlev bozukluğu ya da heceleme yetersizliği nedeniyle yazma yoluyla iletişim kurma yeteneğinde kayba neden olan, edinilmiş bir nörolojik bozukluktur. Yazma yeteneğinin kaybı, diğer dil veya nörolojik bozukluklarla ortaya çıkabilir; agrafi ile yaygın olarak görülen bozukluklar aleksi, afazi, dizartri, agnozi, akalkuli ve apraksidir. Agrafisi olan bireylerin incelenmesi, hem dille ilgili hem de motorik yazmayla ilgili yollar hakkında daha fazla bilgi sağlayabilir. Agrafi doğrudan tedavi edilemez, ancak bireyler önceki yazma becerilerinin bir kısmını yeniden kazanmaya ve iyileştirmeye yardımcı olacak teknikleri öğrenebilirler. Bu teknikler agrafi türüne bağlı olarak farklılık gösterir.

Agrafi genel olarak merkezi ve çevresel kategorilere ayrılabilir. Merkezi agrafiler tipik olarak beynin dil alanlarını içerir, hecelemede veya kendiliğinden iletişimde zorluklara neden olur ve sıklıkla diğer dil bozukluklarına eşlik eder. Periferik agrafiler genellikle dile ek olarak motor ve görsel uzamsal becerileri hedefler ve beynin motorik alanlarını tutma eğiliminde olup, yazma ile ilgili hareketlerde zorluğa neden olur. Ana işlevleri dil ve yazıyla bağlantılı olan beyin alanlarını içerdiğinden, merkezi agrafiye afazik agrafi de denebilir; periferik agrafi, işlevleri doğrudan dil ve yazıya bağlı olmayan beyin alanlarını (tipik olarak motor alanları) içerdiğinden, afazik olmayan agrafi olarak da adlandırılabilir.

Agrafi'nın tarihi on dördüncü yüzyılın ortalarına kadar uzanır, ancak on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısına kadar önemli bir klinik ilgi uyandırmamıştır. Yirminci yüzyıldaki araştırma, felçten kaynaklanan lezyonları olan hastalarda birincil olarak afaziyolojiye odaklanmıştır.
Akalkuli

**Akalkuli**, insanların toplama, çıkarma, çarpma ve hatta iki sayıdan hangisinin daha büyük olduğunu basitçe belirtme gibi basit matematiksel görevleri yerine getirmekte zorlandıkları sonradan kazanılmış bir bozukluktur. Akalkuli, diskalkuliden, akalkulinin inme gibi nörolojik yaralanmalar nedeniyle yaşamın sonlarında edinilmesiyle ayrılırken, diskalkuli ilk olarak matematiksel bilginin edinilmesi sırasında gözlemlenen spesifik bir gelişimsel bozukluktur. Adı, 'değil' anlamına gelen Yunanca *a-* ve 'saymak' anlamına gelen Latince *calculare*'den gelir.
Fortitude Operasyonu

**Fortitude Operasyonu,** 1944 Normandiya çıkarması sırasında genel bir aldatma stratejisinin (kod adı *[[Bodyguard Operasyonu]]*) bir parçası olarak Müttefik ülkeler tarafından 2. Dünya Savaşı askeri aldatmacasının kod adıydı. Fortitude, Kuzey ve Güney olmak üzere iki alt plana ayrıldı ve amacı, işgalin yeri konusunda Alman Yüksek Komutanlığını yanıltmaktı.

Fortitude, Ops (B) başkanı Noel Wild ve 1943'ün sonlarında Londra Kontrol Bölümünden John Bevan tarafından sunulan planlardan gelişti. Ocak 1944'teki ilk revizyonlar, Almanların dikkatini Calais bölgesine çekme umuduyla güney İngiltere'de kurgusal bir asker yığınağı önerdi. Montgomery'nin R Force aldatma ekibinin başkanı Albay David Strangeways, yaklaşımdan etkilenmedi. Orijinal planı büyük ölçüde eleştirdi ve sonunda Fortitude aldatmacasını daha gerçekçi bir tehdit yaratmaya odaklanarak yeniden yazdı.

Her iki Fortitude planı da, Norveç'i (Fortitude North) ve Pas de Calais'i (Fortitude South) tehdit eden hayalet saha ordularının (Edinburgh ve güney İngiltere merkezli) oluşturulmasını içeriyordu. Operasyon, Mihver'in dikkatini Normandiya'dan uzaklaştırmayı ve 6 Haziran 1944'teki işgalden sonra, Almanları çıkarmaların tamamen dikkat dağıtıcı bir saldırı olduğuna ikna ederek takviyeyi geciktirmeyi amaçlıyordu.
Keban Baraj Gölü

**Keban Baraj Gölü**, Türkiye'nin Elazığ, Tunceli ve Erzincan illeri arasında yer alan bir baraj gölüdür. Fırat üzerinde Keban Barajı'nın inşa edilmesiyle oluşmuştur. 675&nbsp;km2'lik yüzölçümüyle ülkenin en büyük dördüncü gölü ve en büyük ikinci baraj gölüdür. Gölün toplam su hacmi 30,1 milyar m3'tür.

## Genel özellikler
Fırat üzerinde inşa edilen Keban Barajı'nda 1974'ten itibaren su tutulmasıyla Keban Baraj Gölü oluştu. Elazığ, Tunceli ve Erzincan illeri arasında yer alan göl, 675&nbsp;km2'lik yüzölçümüyle Türkiye'nin en büyük dördüncü gölü ve Atatürk Baraj Gölü'nün ardından en büyük ikinci baraj gölüdür. Gölün uzuluğu 125&nbsp;km, toplam su hacmi 30,1 milyar m3'tür. Göldeki en yüksek su kotu 861 metredir. Gölün güney bölümü Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan ve Önemli Kuş Alanı ilan edilmiştir.

## Sulama
Baraj gölünün suyu tarımsal sulamada kullanılmaktadır.

## Balıkçılık
Gölde balıkçılık faaliyetleri yürütülmektedir. Bölgeye yabancı bir tür olan Sibirya Mersin balığının (*Acipenser baeri*) gölde yaşadığı tespit edildi.

## Ulaşım
Çemişgezek-Elazığ ve Pertek-Elazığ arasındaki ulaşım feribot ile sağlanmaktadır. Ağın Köprüsü'nün 2015'te hizmete girmesiyle gölün iki yakası arasında karayolu bağlantısı kurulmuştur.

## Kirlilik
Gölde sınır değerinin altında arsenik tespit edilmiştir. Elazığ'ın atık sularının arıtılarak göle boşaltılması için artırma tesisi yapılması planlanmaktadır.

## Etkinlikler
Gölün oluşumu sonrasında ada hâline gelen Pertek Kalesi turistlerce ziyaret edilmektedir. Gölde çeşitli su sporları yapılmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
* Türkiye'deki göller listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bodyguard Operasyonu

**Bodyguard Operasyonu,** 1944'te kuzeybatı Avrupa'nın işgalinden önce Müttefik devletlerin kullandığı bir II. Dünya Savaşı aldatma stratejisiydi. Bodyguard, Wehrmacht Yüksek Komutanlığını işgalin zamanı ve yeri konusunda yanıltmak için genel bir strateji belirledi. Bodyguard'ın planlamasına 1943 yılında, savaş kabinesinin bir bölümü olan Londra Kontrol Bölümü tarafından başlatıldı. Kasım ayı sonlarında Tahran Konferansı'nda liderlere sunulan ve daha önceki aldatma stratejilerinin başarısızlığı nedeniyle duyulan şüphelere rağmen 6 Aralık 1943'te onaylanan, *Plan Jael* olarak adlandırılan bir strateji taslağı hazırladılar.

"Bodyguard" stratejisi, tüm aldatma planlamacılarının uygulayacağı bir stratejiydi. Genel amaç, Almanların Kuzeybatı Avrupa'ya yapılacak bir işgalin planlanandan daha geç geleceğine ve Pas-de-Calais, Balkanlar, güney Fransa, Norveç ve Bulgaristan ile Kuzey Norveç'teki Sovyet saldırıları da dahil olmak üzere başka yerlerde saldırılar beklemelerine yol açmaktı. Stratejinin kilit noktası, Avrupa genelinde tehditler geliştirerek Güney İngiltere'deki asker yığılmasının miktarını gizlemeye çalışmak ve Almanların, müttefiklerin büyük bombardımanlara odaklandığını inanmasını sağlamaktı. 

Ana strateji operasyonel değildi. İngiltere ve Kahire'deki aldatma planlamacıları bir dizi operasyonel uygulama geliştirdi (bunların en önemlisi, Pas-de-Calais'e yönelik bir tehdit oluşturan Fortitude Operasyonu idi).

Haziran 1944'te Müttefik kuvvetler Normandiya'ya başarılı bir şekilde çıkarma yaparak bir köprübaşı kurdu. Daha sonra, Alman istihbaratının aldatmacaların önemli kısımlarına, özellikle de Güney İngiltere'deki orduların savaş düzenine geçtiklerine inandıkları görüldü. İşgalin ardından Hitler, Calais ve diğer bölgelerden Normandiya'yı savunmak için kuvvetlerin yeniden konuşlandırılmasını neredeyse yedi hafta geciktirdi (Bodyguard operasyonu bunu en az 14 gün geciktirmeyi amaçlıyordu).

## Sonrası
Bodyguard Operasyonu, Alman On Beşinci Ordu'yu Pas-de-Calais'de yedi hafta geciktirerek Müttefiklerin bir çıkarma bölgesi kurmasına ve nihayetinde Normandiya Savaşı'nı kazanmasına olanak tanıyan taktiksel bir başarı olarak kabul edilir. General Omar Bradley anılarında Bodyguard'ı "savaşın en büyük aldatmacası" olarak nitelendirmiştir.

## Kaynakça
Tahir Taner (asker)

**Cemil Tahir Taner** (1892, Uzunköprü, Edirne-?), Türk asker.

1892 yılında Edirne’nin Uzunköprü ilçesinde doğdu. Kara Harp Okulu ve Harp Akademisi’nden mezun oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri'nde Tümgeneralliğe kadar yükseldi. 22 Ekim 1938 ile 22 Kasım 1945 yılları arasında Beden Terbiyesi Genel Müdürü olarak görev aldı.

1938 ile 1943 yılları arası atama ile Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi başkanlığı yapmıştır.

## Kaynakça
Betty Boothroyd

**Betty Boothroyd, Barones Boothroyd** "OM", "PC" (d. 8 Ekim 1929, Dewsbury, Batı Yorkshire – ö. 26 Şubat 2023, Cambridge), İngiliz eski dansçı, yazar ve siyasetçi.

## Hayatı
Boothroyd, 8 Ekim 1929'da Dewsbury, Batı Yorkshire, İngiltere'de doğdu. Kirklees Koleji'nde eğitim gördü. İşçi Partisi'nden siyasete girerek 1973 ile 1992 yılları arasında  Batı West Bromwich ve West Bromwich bölgelerini temsilen Birleşik Krallık Parlamentosu'nda delege olarak yer almıştır.

Aynı zamanda 1992-2000 yılları arasında bugüne kadarki ilk ve tek kadın Avam Kamarası Başkanı olarak görev yapmıştır. Geleneklere göre Lordlar Kamarası'nda Kronsbenç üyesi olarak yer almıştır. Hizmetleriyle 2005'te Birleşik Krallık Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi.

## Özel yaşamı ve ölümü
Hiç evlenmeyen ve çocuğu bulunmayan Boothroyd, 26 Şubat 2023'te Cambridge, Cambridgeshire, İngiltere'de tedavi gördüğü bir hastanede 93 yaşında ölmüştür. Ölümü ertesi gün Meclis Başkanı Lindsay Hoyle tarafından duyuruldu. Cenaze töreni 29 Mart 2023'te son dönemlerini geçirdiği Thriplow, Cambridgeshire'deki Aziz George Kilisesi'nde gerçekleştirildi. Törene Lindsay Hoyle, Başbakan Rishi Sunak ve Muhalefet Lideri Keir Starmer iştirak etmiştir.

Yakın oyuncu arkadaşı Patricia Routledge cenazede birde parça seslendirmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Brief biography by BBC News, October 2000
Warren Saunders

**Warren Joseph Saunders** (18 Temmuz 1934 – 1 Mart 2023), Avustralyalı birinci sınıf kriketçi. Saunders, 18 Temmuz 1934'te  Arncliffe, Yeni Güney Galler, Avustralya'da doğdu. Aktif spor kariyerini 1955-1965 yılları arasında Yeni Güney Galler kriket takımında sürdürdü.
Saunders, 1 Mart 2023'te Sidney, Yeni Güney Galler, Avustralya'da doğal nedenlerden 88 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Warren Saunders  at ESPNcricinfo
Tahir Taner

**Tahir Taner**, şu anlamlara da gelebilir:

* Tahir Taner, 1883 doğumlu Türk hukukçu
* Tahir Taner, 1892 doğumlu Türk asker
Asansör takım

**Asansör takım**, üst kümeden alt kümeye sıklıkla düşüp yükselen takımlar için kullanılan spor deyimi. Bir sezon üst ligde sonraki sezon alt ligde oynayan takımların asansöre benzetilmesi yoluyla oluşan bir deyim aktarmasıdır.

Dünya futbolunda en çok düşüp yükselen takım 17 kez ile Hong Kong'dur. Türkiye'de Karşıyaka, Sakaryaspor, Samsunspor, Kocaelispor, Rizespor gibi örnekleri bulunan asansör takımlar futboldaki endüstriyelleşmeye bağlı olarak azalmakta; düşen takımların yükselmesi gittikçe zorlaşmaktadır.

## Kaynakça
Metafosit

**Metafositler**, zebra balığında (Danio rerio ) deri, solungaç ve bağırsaklarda bulunan ve dokuda yerleşik makrofajlar arasında kabul edilen miyeloid benzeri hücrelerdir. Gelişim sırasında ektodermden köken alan metafositler, hücre morfolojisi ve gen ekspresyon profili açısından mezodermden köken alan makrofajlarla, özellikle de deride bulunan dokuda yerleşik Langerhans hücreleriyle, birçok benzerliği paylaşır.

## İşlev
Deri, solungaçlar ve bağırsaklar gibi mukozal dokularda bulunan metafositler, birçok bağışıklık hücresine benzer şekilde, oldukça hareketli hücrelerdir. Metafostiler, geleneksel makrofajların aksine, yaralanma sonucu oluşan enflamasyona yanıt vermez ve fagositoz yeteneğinden yoksundur. Metafositlerin ana işlevi, dış ortamdan çözünür antijenleri almak ve bu antijenleri, büyük olasılıkla bağışıklık tepkisini düzenlemek için Langerhans hücrelerine iletmektir.

## Kaynakça
Grigoris Balakyan

**Grigoris Balakyan** ( *Krikoris Balakian*, 1875 - 8 Ekim 1934), Ermeni Apostolik Kilisesi'nin piskoposuydu, ayrıca Ermeni Kırımından sağ kurtulan ve anı yazarıydı.

## Hayatı
Grigoris Balakyan, Osmanlı Devleti'nde Tokat'ta doğdu ve Erzurum'da Sanasaryan Koleji'nden mezun oldu. İki yıl Almanya'da mimarlık okudu ve inşaat mühendisliği diploması aldı. Manastır adı Grigoris Balakyan olan bekar bir rahip oldu. 24 Nisan 1915'te tutuklanıp sınır dışı edilen Konstantiniyye'in önde gelen 250 Ermeni'nin arasındaydı.

Bir grup Ayaş'a sürüldü. Balakyan, başkentten sürgün edilen diğer 190 kişiyle birlikte Ankara'nın kuzeydoğusundaki Çankırı'ya sürüldü. Sürülenlerden sadece 16 kişi hayatta kalacaktı. Çankırı'dan sürgün edilen 48 kişiyle Suriye çölünde Deyrizor istikametine yürüdü. Yolda, polis komutanı Şükrü Bey'in güvenini kazanan Balakyan, İslahiye'ye doğru kaçmayı başardı. Bağdat demiryolunda, Türk asker kaçaklarının Ermeni mültecilerle birlikte zorla çalıştırıldığı bir grup işçiye katıldı. Balakyan, Bağdat demiryolundaki başka bir şantiyeye kaçtı. Alman mühendislerden yardım aldı ve sonunda bir demiryolu işçisi ve ardından bir Alman subayı kılığına girerek - Herr Bernstein - sahte ismiyle Kostantiniyye'den Paris'e kaçmayı başardı.

1921'de Talat Paşa'nın katili Soğomon Tehliryan'ın Berlin'deki duruşmasına katılan Balakyan, Johannes Lepsius ile birlikte sanık adına tanıklık yaptı. Soğomon Tehliryan beraat etti.

Balakyan, Manchester, Londra piskoposu ve sonunda Marsilya piskoposu oldu. Onun rehberliğinde Marsilya ve Nice'de (St. Mary, 1928) iki kilise, bir dizi şapel ve okul inşa edildi. Marsilya'da öldü.

## Yazar olarak Balakyan
Balakyan, edebiyat eleştirmenleri Anna Balakyan'ın (New York Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'ne başkanlık eden sembolizm ve gerçeküstücülük uzmanı) ve Nona Balakyan'ın (New York Times Sunday Book Review'da editör ve National Book Critics'in kurucusu) büyük amcasıdır ve Ermeni-Amerikalı yazar ve 2016 Pulitzer Şiir Ödülü sahibi Peter Balakyan büyük torunudur.

## Ayrıca bakınız
* 1915'te Osmanlı başkentinden tehcir edilen Ermeni ileri gelenleri

## Kaynakça
Henri Maïdou

**Henri Maïdou** (14 Şubat 1936), Orta Afrikalı siyasetçi. Maïdou, Afrika  ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nde 1978 ile 1979 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

## Siyasi kariyer
Maïdou, 1949'da Barthélemy Boganda tarafından kurulan ve ülkenin 1960'ta Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasının ardından tek parti hâline gelen *Mouvement pour l'Évolution Sociale d'Afrique Noire* (MESAN) partisine üyeydi. 14 Temmuz 1978'de, 1966'dan beri ülkede hükûm süren ve Aralık 1976'dan beri kendisine İmparator I. Bokassa adını veren Jean-Bédel Bokassa yönetimindeki " Orta Afrika İmparatorluğu "nun başbakanı oldu. 1979'un başlarından itibaren hükûmet, Bokassa'nın yönetimine karşı kitlesel protestolarla karşı karşıya kaldı. Bokassa'nın kuzeni eski devlet başkanı David Dacko tarafından devrilmesiyle, Maïdou 26 Eylül 1979'da başbakanlıktan başkan yardımcılığı görevine geçti.

15 Şubat 1981'de *Parti Républicain de Progrès* (PRP) partisinin adayı olarak katıldığı devlet başkanlığı seçimlerinde 24.007 oy (% 3,28 oy) alarak dördüncü sırada yer aldı. Dacko söz konusu seçimlerde oyların % 51.10'unu kazarak makama seçilse de 20 Eylül 1981'de devrildi.

Maïdou'nun Bokassa yönetiminde başbakan olarak selefi olan Başkan Ange-Félix Patassé, onu 28 Aralık 2002'de ülkedeki huzursuzluğu sona erdirmek için oluşturulan "ulusal diyalog" koordinatörü olarak atadı. 11 Temmuz 2003'te, birkaç ay önce bir darbeyle iktidara gelen devlet başkanı François Bozizé tarafından devlet bakanı rütbesiyle danışman olarak atandı.

## Dış bağlantılar
* Afrika ''Seçim Veritabanındaki''  seçim sonuçları
* "Ulusal diyalog" koordinatörü olarak atandı, 28.  Aralık 2002  (Fransızca)
* ''Afrique Express,'' Başkanlık Danışmanı olarak atanması üzerine, 16.  Temmuz 2003  (Fransızca)
Bernard Ayandho

**Bernard Ayandho** (d. 15 Aralık 1930 - ö. 18 Aralık 1993), Orta Afrikalı diplomat ve siyasetçi. Ayandho, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nde 1979 ile 1980 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

## Biyografi
Ayandho, 15 Aralık 1930'da Bangassou'da doğdu. Yakoma etnik grubunun bir üyesiydi. Bambari'deki College moderne ve Brazzaville'deki Ecole normale ve Ecole des cadres'te eğitim gördü. 24 Eylül 1951'de Fransız Ekvator Afrikası kamu hizmetinde sekreter yardımcısı oldu. Ayandho, 1951'den 1954'e kadar Bangui'de ödeme hizmetinde çalıştı ve bu sırada Fort Crampel'in sekreteri oldu. 1955'te finans danışmanı oldu. Ayandho, 1957'de Bimbo bölgesinin yöneticisi oldu ve 1958'e kadar bu görevini sürdürdü. Ecole national de la France d'outre-mer'de ileri eğitim aldı ve mezun olduktan sonra Orta Afrika Cumhuriyeti'ne döndü. 17 Ağustos 1960'ta devlet başkan David Dacko tarafından bakanlar kurulunun genel sekreterliğine atandı. 1 Mayıs 1964'te Ulusal Ekonomi Bakanı oldu ve 1 Ocak 1962'de Kırsal Eylem Bakanı olarak atandı

20 Ocak 1966'da başkan Jean-Bedel Bokassa tarafından yüksek komiser olarak atandı. Ayandho, 28 Şubat 1969'da ekonomik planlama ve teknik yardım bakan yardımcısı, ardından 17 Eylül'de bakanlık başkanı oldu. 4 Şubat 1970'te Sanayi, Madenler ve Jeoloji Bakanı oldu ve 13 Eylül 1971'de bakanlığın adı Madenler ve Enerji olarak değiştirildi. 19 Ekim'e kadar bu görevde bulundu. 31 Aralık'ta Air Afrique'nin Gabon'daki bölge temsilcisi oldu ve 27 Eylül 1975'te Libreville'deki Orta Afrika Cumhuriyeti büyükelçiliğine ekonomi danışmanı olarak atandı

Bokassa'nın devrilmesinin ardından Ayandho, 26 Eylül 1979'da başbakan oldu. Başkan olarak potansiyel bir halef olarak kabul edildi. 22 Ağustos 1980'de başkan Dacko'ya muhalefet ettiği için görevden alındı. Sylvestre Bangui protestoların sonucu olarak hükûmetten istifa etti. Ayandho, başkan Andre Kolingba tarafından Ticaret Odası başkanı atandığı sürece kadar 1980'den 1985'e kadar özel bir şirketi yönetti. Ayandho, 18 Aralık 1993'te Paris'te hayatını kaybetti.

## Kaynakça

## Kaynakça

* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

* Başkanlık
Willy Boly

**Willy-Arnaud Zobo Boly** (d. 3 Şubat 1991), defans pozisyonunda görev yapan Fransa doğumlu Fildişi Sahilili millî futbolcudur. Premier League takımlarından Nottingham Forest'ta forma giymektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Jean-Pierre Lebouder

**Jean-Pierre Lebouder** (d. 1944), Orta Afrikalı tarım uzmanı ve siyasetçi. Lebouder, Afrika  ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nde 1980 ile 1981 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. Aynı zamanda Aralık 2003'ten Ağustos 2004'e kadar da Maliye Bakanlığı  görevini üstlenmiştir.

## Biyografi
Lebouder, 1944'te Gbanziri etnik grubunun üyesi olarak Fort Sibut'ta doğdu. Bangui'deki College Emile Gentil'de eğitim gördü ve 1971'de Toulouse, Fransa'daki Ecole nationale supericure agronomique'den ziraat mühendisliği diploması aldı. Lebouder, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Çalışma ve Koordinasyon Departmanı'nın direktörlüğüne getirildi. 1-4 Kasım 1971 tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Konseyi'nin 57. oturumuna katılan delegasyonun bir parçasıydı. 26 Kasım'daki 58. oturuma da katıldı. Lebouder, 1 Kasım 1971 ile 1 Ocak 1972 arasında kırsal kalkınma genel müdür vekili olarak görev yaptı. 1972'de Union cotonniere centrafricaine'de (UCCA) araştırma ofisi müdürlüğüne atandı. Lebouder, 30 Kasım 1972'de UCCA genel müdür yardımcılığına atandı ve 11 Mayıs 1974'te genel müdürlüğe terfi etti 

İmparator Jean-Bedel Bokassa, 14 Aralık 1976'da Lebouder'i Tarım, Hayvancılık, Su, Ormancılık, Avcılık, Balıkçılık ve Turizm Bakanı yaptı. 17 Temmuz 1978'de Ekonomik Planlama, Genel İstatistik ve Uluslararası İşbirliği Bakanı oldu. David Dacko iktidarında Lebouder, 26 Eylül 1979'da Ekonomik Plan ve İşbirliği Bakanı oldu  Dacko, 1 Eylül 1980'de geçici başbakan olarak atadığı Lebouder'i, 12 Kasım'da Bernard Ayandho'nun  yerine başbakan oldu. Ancak Dacko, 4 Nisan 1981'de onu bu görevden aldı 

Lebouder, başbakanlık görevinden sonra Dünya Bankası için çalıştı ve 2002 yılına kadar Lome, Togo'da Uluslararası Para Fonu temsilcisi olarak çalıştı. 13 Aralık 2003'te Planlama, Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Uluslararası İşbirliği Bakanı olarak atandı. Bu görevde, çatışma sonrası bir programda 8,2 milyon dolar kazanmak için Uluslararası Para Fonu ile müzakerelere öncülük etti. Lebouder ayrıca hükûmetin mali sorunlarına yardımcı olmak için kereste ve madencilik şirketlerinden bir geri dönüş anlaşması sözü aldı. Harcamaları kısmak için, daha yüksek maaş dilimindeki memurların maaşlarının kesileceğini açıkladı. 9 Ağustos 2004'te istifasını açıkladı ve istifası 15 Ağustos'ta yürürlüğe girdi. Bu istifanın başlıca nedeni, François Bozizé'nin malî danışmanı olan Medard Bemba'nın, Afrika Konfederasyonu genel merkezinin inşaatındaki bir kara para aklama planındaki çıkarımlarıyla ilgiliydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Simon Narcisse Bozanga

**Simon Narcisse Bozanga** (26 Aralık 1942 - 7 Temmuz 2010), Orta Afrikalı siyasetçidir. Bozanga, Afrika  ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nde 1981 yılında kısa bir süre başbakanlık makamında bulunmuştur.

4 Nisan 1981'den 1 Eylül 1981'e kadar görevde olan Bozanga hükûmeti askerî bir darbeyle devrildi.

## Biyografi
Bozanga, 26 Aralık 1942'de Bangassou'da doğdu. Nzakara etnik grubunun bir üyesiydi. Bambari ve Rouen, Fransa'da eğitim gördü. Nancy Üniversitesi'nde, Paris Üniversitesi'nde ve Institut International d'administration publique'de hukuk okudu.

Dışişleri Bakanlığı bünyesine katılan Bozanga, 1972'de idarî ve yasal raporların başına geçti. 1974'te örgütün genel sekreteri oldu. Bozanga, 1976'dan 17 Temmuz 1978'e kadar Gabon Büyükelçisiydi ve bu noktada hükûmetin sekreterya bakanı olarak atandı. Başkan David Dacko, 16 Temmuz 1980'de Bozanga'yı Adalet Bakanı olarak atadı. 3 Nisan 1981'de başbakan oldu. 1981 devlet başkanlığı seçimleri sürecinde muhalefet grupları tarafından eleştirilmesi ülkedeki protestoları ve çatışmayı ateşledi. Bozanga, François Mitterrand hükûmetini eleştirdi ve Fransa'yı müdahalecilikle suçladı. Bozanga, 1 Eylül 1981 darbesinde General André Kolingba tarafından hükûmetin geri kalanıyla birlikte görevden alındı.

Kolingba, Nisan 1982'de *Socite centrafricaine des hydrocarbures'in* Bozanga müdürünü atadı ve Ocak 1984'e kadar görev yaptı Bozanga, Dışişleri Bakanlığı'na yeniden katıldı ve daha sonra Yargıtay'da danışman oldu. 2004 yılında Yüksek Mahkeme yargıcı seçildi. 2006 yılında Bozanga, başkan François Bozizé tarafından Danıştay başkanı olarak atandı.

Bozanga, 7 Temmuz 2010'da Fransa'nın Amiens kentinde hayatını kaybetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bert I. Gordon

**Bert Ira Gordon** (24 Eylül 1922 - 8 Mart 2023), Amerikalı film yapımcısı, yönetmeni ve senarist.

## Yaşamı ve kariyeri
Gordon, 24 Eylül 1922'de  Kenosha, Wisconsin doğdu. Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde eğitim gördü.  II. Dünya Savaşı'nda Amerikan Hava Kuvvetleri'nde görev aldı. 1954'te başladığı sinema kariyerini 2014 yılına kadar sürdürdü. Ağırlıklı korku ve bilimkurgu türünde filmler çekti. Katkı verdiği bazı yapımlar arasında; *King Dinosaur* (1955), *The Amazing Colossal Man* (1957), *Earth vs. the Spider* (1958), *Village of the Giants* (1965), *Empire of the Ants* (1977) ve *Crystalstone* (1987) sayılabilir.

Kızı 1960'ların çocuk oyuncularından olan Susan Gordon'da babasının çektiği *Tormented* (1960) adlı filmde rol almıştır.

## Özel yaşamı ve ölümü
İki evliliğinden dört çocuk sahibi olan Gordon, 8 Mart 2023'te Los Angeles, Kaliforniya'da tedavi gördüğü bir hastanede 100 yaşında ölmüştür.
## Filmografi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekzotoksin

**Ekzotoksin,** bakteriler tarafından salgılanan bir çeşit toksindir. Bir ekzotoksin, hücreleri yok ederek veya normal hücresel metabolizmayı bozarak konakçıya zarar verebilir. Oldukça güçlüdürler ve konakçıya zararları büyük olabilir. Ekzotoksinler salgılanabilir veya endotoksinlere benzer şekilde hücrenin parçalanması sırasında salınabilir. Gram negatif bakteriler, lipopolisakkarit endotoksin ve bazı virülans proteinleri içeren dış zar veziküllerini vezikül içi içerikler olarak diğer bazı toksinlerle birlikte salgılayabilir. Böylece iyi bilinen ökaryot membran vezikül trafiği sürecine önceden öngörülemeyen bir boyut ekler. Konak-patojen arayüzünde oldukça aktiftir.

Ekzotoksinler etkilerini yerel olarak gösterebilirler veya sistemik etkiler üretebilirler. İyi bilinen bazı ekzotoksinler şunlardır: *[[Clostridium botulinum]]* tarafından üretilen botulinum toksini; hayatı tehdit eden difteri semptomları sırasında üretilen *[[Corynebacterium diphtheriae]]* toksini; *[[Clostridium tetani]]* tarafından üretilen tetanospazmin. Çoğu ekzotoksinin toksik özellikleri bir toksoid üretmek için ısı veya kimyasal işlemle etkisiz hale getirilebilir. Bunlar antijenik özgünlüklerini korurlar ve antitoksinler üretmek için kullanılabilirler. Difteri ve tetanoz toksoidleri durumunda aşı olarak kullanılırlar.

Ekzotoksinler bağışıklık sistemi tarafından üretilen antikorlara duyarlıdır, ancak bazı ekzotoksinler o kadar zehirlidir ki, bağışıklık sistemi onlara karşı savunma kurma şansı bulamadan konakçı için ölümcül olurlar. Bu gibi durumlarda, pasif bağışıklık sağlamak için antitoksin, anti-serum içeren antikorlar enjekte edilir.

## Türler
Birçok ekzotoksin kategorize edilmiştir. Bu sınıflandırma oldukça ayrıntılı olmakla birlikte kullanılan tek sistem değildir. Toksinleri sınıflandırmak veya tanımlamak için diğer sistemler şöyledir:

* Toksini üreten organizma tarafından
* Toksine duyarlı organizma tarafından
* Toksini salmak için kullanılan salgı sistemi ile (örneğin, tip VI salgı sisteminin toksik efektörleri)
* Toksine duyarlı doku hedef tipine göre (nörotoksinler sinir sistemini etkiler, kardiyotoksinler kalbi etkiler vb.)
* Yapısına göre (örneğin, AB5 toksini )
* Toksinin etki alanı mimarisine göre (örneğin, polimorfik toksinler )
* Toksinin ısı, kuruluk, radyasyon veya tuzluluk gibi ortamlarda dayanma kabiliyeti ile. Bu bağlamda, "labil", duyarlılığı ifade eder ve "stabil", duyarlılık eksikliğini ifade eder.
* Tanımlandıkları sırayı bildirmek için "A", "B" veya "C" gibi bir harfle.

Aynı ekzotoksin araştırma alanına bağlı olarak farklı isimlere sahip olabilir.

## Ayrıca bakınız

* Bulaşıcı hastalık
* Mikotoksin

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Emilia McCarthy

**Emilia McCarthy** (d. 28 Ağustos 1997, London, Ontario), Kanadalı oyuncu.

## İlk yılları
28 Ağustos 1997'de büyüdüğü Londra, Ontario'da doğdu. 2015 yılında oyunculuk kariyerine paralel olarak Toronto Metropolitan Üniversitesi'nde film çalışmaları ve psikoloji yan dalları okumaya başladı.

## Filmografi
### Film

### Televizyon

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Joe Worrall

**Joseph Adrian Worrall** (d. 10 Ocak 1997) veya kısaca **Joe Worrall**, stoper pozisyonunda oynayan İngiliz profesyonel futbolcu. Premier League ekiplerinden Burnley forması giymektedir.

## İlk yılları
Worrall, 10 Ocak 1997'de Nottingham'da doğdu. Sekiz yaşında Kimberley Miners' Welfare takımında futbol oynamaya başlayan Worrall, Watnall'a taşındığında Priory Celtic ve Hucknall'a taşındığında Hucknall Sports takımlarında oynadı.

## Kulüp kariyeri
Worrall, diğer yerel takımlar Derby County ve Leicester City'nin ilgisini reddederek, Ekim 2011'de Nottingham Forest ile sözleşme imzaladı. Worrall, 8 Ocak 2016 tarihinde League Two kulübü Dagenham & Redbridge'e kiralık olarak katıldı. İlk profesyonel maçına ertesi gün Everton'a karşı oynanan ve Dagenham & Redbridge'in 2-0 kaybettiği FA Cup üçüncü tur karşılaşmasında çıktı ve ilk profesyonel golünü 23 Ocak'ta Newport County ile deplasmanda 2-2 berabere kaldıkları maçta attı. Worrall, Forest formasıyla ilk maçına 29 Ekim 2016'da Reading karşısında çıktı ve maçı 2-0 kaybetmelerine rağmen performansı *Nottingham Post* tarafından "güçlü" ve "belirleyici" olarak övüldü.

## Kişisel yaşamı
29 Ağustos 2023'te Worrall'ın amcası Çavuş Graham Saville, beş gün önce zor durumdaki bir adamı kurtarmak isterken bir trenin çarpması sonucu hastanede hayatını kaybetti. Ertesi gün Forest'ın evinde Burnley ile oynadığı EFL Cup ikinci tur karşılaşmasında, başlama vuruşundan önce oyuncular, personel ve taraftarlar tarafından onun anısına bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu.

## Başarıları
;Beşiktaş
* Türkiye Kupası: 2023-24

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Microsoft SmartScreen

**SmartScreen** (farklı yerlerde resmi olarak **Windows SmartScreen**, **Windows Defender SmartScreen** ve **SmartScreen Filter** olarak adlandırılır), Windows 8 ve sonraki işletim sistemleri, Internet Explorer uygulamaları, Microsoft dahil olmak üzere çeşitli Microsoft ürünlerinde bulunan bulut tabanlı bir kimlik avı ve kötü amaçlı yazılımdan koruma bileşenidir. Edge SmartScreen zekası, Microsoft'un web uygulaması Outlook.com ve Microsoft Bing arama motoru gibi çevrimiçi hizmetlerinin arka ucunda da kullanılır.

Bir iş birimi olarak SmartScreen, Microsoft müşterilerini sosyal mühendislik ve istemsiz indirme (pop-up vs.) gibi güvenlik tehditlerine karşı korumaya yardımcı olmak için tasarlanmış istihbarat platformu, arka uç, hizmet veren ön uç, kullanıcı deneyimi, ilke, uzman sınıflayıcılar ve kapalı döngü zekayı (makine öğrenimi ve istatistiksel teknikler dahil) içerir.

## Ayrıca bakınız

* Yemleme karşıtı koruma yazılımı
* Google Safe Browsing
* macOS Gatekeeper

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* SmartScreen Filtresi hakkında Microsoft tarafından ayrıntılı bir SSS
OpenVPN

**OpenVPN,** yönlendirilmiş veya köprülenmiş konfigürasyonlarda ve uzaktan erişim tesislerinde güvenli noktadan noktaya veya siteden siteye bağlantılar oluşturmak için teknikler uygulayan bir sanal özel ağ (VPN) sistemidir. Hem istemci hem de sunucu uygulaması olarak mevcuttur.

OpenVPN, eşlerin önceden paylaşılan gizli anahtarlar, sertifikalar veya kullanıcı adı/şifre kullanarak birbirlerinin kimliğini doğrulamasına imkan sağlar. Çok istemcili sunucu yapılandırmasında kullanıldığında, sunucunun imzaları ve sertifika yetkilisini kullanarak her istemci için bir kimlik doğrulama sertifikası yayınlamasına olanak tanır.

TLS protokolünün yanı sıra OpenSSL şifreleme kütüphanesini yoğun bir şekilde kullanır ve birçok güvenlik ve kontrol özelliği içerir. Anahtar değişimi için SSL/TLS kullanan özel bir güvenlik protokolü kullanır. Ağ adresi çevirmenlerini (NAT'ler) ve güvenlik duvarlarını geçme yeteneğine sahiptir.

OpenVPN birkaç sisteme taşındı ve gömüldü. Örneğin, DD-WRT, OpenVPN sunucu işlevine sahiptir. Çok protokollü bir VPN sunucusu olan SoftEther VPN, OpenVPN protokolünün bir uygulamasına da sahiptir.

James Yonan tarafından yazılmıştır ve GNU Genel Kamu Lisansı sürüm 2 (GPLv2) koşulları altında yayınlanan ücretsiz bir yazılımdır. Ek olarak, ticari lisanslar mevcuttur.

## Platformlar
Solaris, Linux, OpenBSD, FreeBSD, NetBSD, QNX, macOS ve Windows XP ve sonraki sürümlerinde mevcuttur. OpenVPN; Maemo, Windows Mobile 6.5 ve altı, [ iOS 3GS+ cihazları, jailbreak yapılmış iOS 3.1.2+ cihazları, Android 4.0+ cihazları ve Cyanogenmod satış sonrası ürün yazılımı güncellendi veya doğru çekirdek modülü kuruldu. Palm OS dahil bazı cep telefonu işletim sistemleriyle uyumlu değildir. Citrix veya Terminal Services Web erişimi gibi bir web sayfası olarak gösterilen "web tabanlı" bir VPN değildir; program bağımsız olarak kurulur ve GUI tabanlı bir sihirbaz yerine metin dosyalarını manuel olarak düzenleyerek yapılandırılır. OpenVPN, L2TP veya PPTP protokolleri üzerinden IPsec kullanan VPN istemcileriyle uyumlu değildir. Paketin tamamı, hem istemci hem de sunucu bağlantıları için bir ikili dosya, isteğe bağlı bir yapılandırma dosyası ve kullanılan kimlik doğrulama yöntemine bağlı olarak bir veya daha fazla anahtar dosyadan oluşur.

## Ayrıca bakınız

* OpenConnect
* OpenSSH
* Secure Socket Tunneling Protocol
* stunnel
* Tunnelblick
* UDP hole punching
* WireGuard

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Community website 
*  Tech Talks
Z/VM

**z/VM,** IBM'in sanal makine işletim sistemlerinin VM ailesindeki güncel sürümdür. z/VM ilk olarak Ekim 2000'de piyasaya sürüldü  ve  aktif kullanımda ve geliştirilmeye devam ediyor. IBM System/360-67 üzerinde IBM'in CP/CMS'si ile doğrudan 1960'lara dayanan teknoloji ve kavramlara dayalıdır (tarihsel ayrıntılar için CP/CMS Tarihi makalesine bakın). z/VM, IBM'in IBM Z bilgisayar ailesi üzerinde çalışır. Çok sayıda (binlerce) Linux sanal makinesini desteklemek için kullanılabilir. (Bkz. IBM Z üzerinde Linux.)

16 Eylül 2022'de IBM, IBM'in EC12, BC12 ve sonraki modellerinde uygulanan z/Architecture gerektiren z/VM Sürüm 7.3'ü yayınladı.

## Ayrıca bakınız

* System z için OpenSolaris
* PR/SM
* Zaman paylaşımlı sistem evrimi
* z/OS
* z/TPF
* z/VSE

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* IBM z/VM Evaluation Edition  (free download)
GreatFire

**GreatFire**  (**GreatFire.org**), Çin'in Güvenlik Seddi tarafından sansürlenen web sitelerinin durumunu gözetleyen bir web sitesidir ve Çinli İnternet kullanıcılarının Çin'deki web sitelerinin sansürünü ve web sitelerinin engellemesini atlatmasına yardımcı olur. Associated Press tarafından yapılan bir inceleme sonucunda, web sitesinin Radio Free Asia kapsamındaki Open Technology Fund aracılığıyla Amerika Birleşik Devletleri hükümetinden fon aldığı bulundu.

GreatFire, ziyaretçilerin Çin'deki çeşitli konumlardan bir web sitesinin erişilebilirliğini gerçek zamanlı olarak test etmelerini sağlayan bir test sistemine ev sahipliği yapıyor. Kuruluşun belirtilen misyonu "Çin'in Güvenlik Seddi'ne şeffaflık getirmek" idi. GreatFire ayrıca Blocky  adında başka bir test sistemi sağlamaktadır.

GreatFire, Büyük Güvenlik Duvarı tarafından engellenmesine rağmen BBC'nin Çince web sitesini Çin'deki kullanıcıların erişimine açmak için BBC ile birlikte çalışmış ve teminat özgürlüğü olarak bilinen bir yöntem kullanarak içeriği Amazon CloudFront ve CloudFlare gibi yaygın olarak kullanılan içerik dağıtım ağlarına yansıtmış, böylece sansürcülerin engellemesinin ekonomik olarak çok maliyetli olmasını sağlamıştır  Kuruluş, o zamandan beri Google ve *[[The New York Times|New York Times]]* gibi diğer engellenen web siteleri için GitHub'da barındırılan bir bağlantı dizini ile benzer alternatif siteler kurdu.

Güvenlik nedenleriyle, örgütün üyeleri isimsiz kalıyor ve birinin Çin hükûmeti tarafından yakalanması durumunda tüm projenin çökmesini önlemek için birbirleri hakkında pek bir şey bilmiyorlar.

GreatFire, sunucularını trafikle aşırı yükleyerek web sitesini kapatmaya çalışan dağıtılmış hizmet reddi saldırıları ile hedef alındı. Nisan 2015'te, büyük miktarda İnternet trafiğini GreatFire tarafından kullanılan sunuculara yönlendiren Great Cannon adlı bir Çinli saldırı aracı tarafından hedef alındı.

Bir kardeş site olan FreeWeibo, Çinli yetkililer tarafından Büyük Güvenlik Duvarı kapsamında sansürlenen ve silinen Çin'in önde gelen mikroblog sitesi Sina Weibo'daki içeriği gözetliyor ve kullanıma sunuyor.

2015 yılında Associated Press, GreatFire'ın Radio Free Asia'da Amerika Birleşik Devletleri hükümeti destekli bir program olan Open Technology Fund (OTF) dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan fon aldığını bildirdi. Open Technology Fund, web sitesinde Greatfire.org'a 2014 yılında 114.000 $ hibe verdiğini söylüyor Kuruluş, web sitesinde GreatFire'ı "OTF destekli" bir girişim olarak tanımlıyor.

## Ayrıca bakınız

* OONI
* Turkey Blocks

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*