Catherine Corless

**Catherine Corless** (doğumdaki  soyadı Farrell ) İrlandalı yerel tarihçidir.

Galway şehri kuzeyindeki Tuam'da, Bon Secours Rahibeleri tarafından 1925-1961 arasında işletilmiş bir doğumevindeki çocuk ölümlerini ortaya çıkarması ile tanınır. Kütüphanelerde, kiliselerde ve belediye dairelerinde kayıtları araştırması sonucu Bon Secours Anne ve Bebek Evi'nde 796 çocuğun öldüğünü ve cenaze kayıtlarının olmadığın saptadı. Bu çalışması ile birçok ödüle değer görüldü.

Söz konusu bebek ölümleri konusundaki 2020 hükûmet raporunun ardından, İrlandalı siyasetçi Micheál Martin onun için "haysiyet ve hakikatin yorulmak bilmeyen haçlısı" olarak demiştir. Coreless 2021 yılında BBC'nin yayınladığı en ilham veren 100 kadınlardan biri olmuştur..

## Yaşamı
1954 yılındaTuam'da doğdu ve bütün yaşamını o bölgede geçirdi. 1978'de Aidan Corless ile evlendi. Bir tekstil fabrikasında sekreterlik yaptı. Dört çocuk sahibi oldu ve çocuklarına bakmak için işini bıraktı.

Yerel tarih konusunda bir akşam kursunda eğitim aldı. Araştırmaları sonucu kendi annesinin gayri meşru olduğunu, doğum belgesinde babası olmadığını ve koruyucu aileler tarafından büyütüldüğünü keşfetti. 1925 and 1961 arasında Tuamda Bon Secours rahibeleri tarafından işletilen, evli olmayan annelerin doğum yapması ve bebeklerin bakılması için hizmet veren Anne ve Bebek Evi'ni araştırdı. Bir yerel tarih dergisinde Bon Secours Anne ve Bebek Evi hakkında bir yazı yayımladıktan sonra dergiden başka yazılar göndermesi istendi. Bunun üzerine doğumevinin bulunduğu yerdeki toplu mezarı araştırmaya başladı.

### Bon Secours Anne ve Bebek Evi Hakkında Soruşturma

#### İlk araştırmaları
Yerel halk  eskiden Bon Secours Anne ve Bebek Evi'nin bulunduğu yerdeki toplu mezarda yatanların bir kıtlık sonucu ölenler olduğunu sanıyordu. Coreless, mezarın bulunduğu yerin 1890'da bir foseptik olduğunu tespit etti. Ardından doğumevinde ölen bazı çocukların ölüm sertifikalarının bulunduğunu ama cenaze kayıtlarının bulunmadığını fark etti. Yerel gazetede yayımlanan makalesinde  şu soruyu sordu: Ölen çocuklar fosseptiklere mi gömüldü. ?

Makalesi, yetkililerden beklediği ilgiyi görmedi. Bunun üzerine evde ölen çocukların sayısını ortaya çıkarmak üzere araştırmalarına devam etti. 2011 ve 2013 yılları arasında her kayıt için 4 avro ödeyerek evde ölen ancak cenaze kaydı olmayan çocuklara ait 798 ölüm kaydı elde etti.

#### Medyanın ilgisi
Öykü, başlangıçta medyanın fazla ilgisin etmediyse de 2014'te *Irish Mail* gazetesinin pazar ekinde baş sayfada yer buldu. Bu haberin ardından uluslararası medya organları da olaya ilgi gösterdi.

2017'de bir Soruşturma Komisyonu, alandaki kalıntıların, anne ve bebek evinde ölen bebeklere ait kalıntılarını içerdiği sonucuna vardı. Corless, bu sonucun ilanından sonra yeniden medyada yer aldı. Mart 2017'de *[[The Late Late Show with James Corden|The Late Late Show]]'a* çıktı ve röportajının sonunda izleyicilerden ayakta alkışlandı. *[[BBC Radio 4]]* 'te iki programa konuk oldu.

Corless, 2018 yılında RTÉ 'nin *No Country for Women* adlı belgeselinde yer aldı ve ömrünün ilk 45 yılını Tuam anne ve bebek evinde geçiren Julia Carter Devaney'in hikayesini anlattı. Temmuz 2018'de ise Galway Uluslararası Sanat Festivali'nde konuşma yaptı.

#### Mezar açma desteği
Corless birçok kez Tuam'daki toplu mezarın açılmasını destekleyen açıklamalarda bulundu. 2017 yılında çalışmalarından dolayı İnsan Hakları Ödülü'ne değer bulundu. Ödül konuşmasında “İdeal olan, bu küçük bedenleri mezardan çıkarıp onlara biraz haysiyet ve saygı göstermek ve belki de onları yolun hemen karşısındaki ana Tuam mezarlığına yeniden gömmektir." dedi. Arazinin geleceğine ilişkin Galway İlçe Konseyi'nin yürüttüğü istişare sürecini eleştirdi ve halkı tam bir adli inceleme seçeneğini tercih etmeye çağırarak bunun ‘bu tanka gömülen bebeklerin ailelerine uzun zamandır beklenen adaleti getireceğini’ belirtti. Nisan 2018'de Yılın Kişisi Ödülünü aldıktan sonra konuyu tekrar gündeme getirdi

Corless, Papa Francis'in İrlanda ziyareti için yapılan bir resepsiyon davetini geri çevirdi ve Papalık Ayini ile aynı anda düzenlenen bir nöbete katılarak “bebeklerin yanında tavır aldığını” belirtti. 2020 yılında Papa'nın İrlanda Büyükelçisi Başpiskopos Jude Thaddeus Okolo'ya bebek kalıntıların yeniden defnedilmesi ile ilgili bir mektup yazdı ve Başpiskopos'un Tuam Başpiskoposu'nun kalıntıların onurlu bir şekilde yeniden defnedilmesi yönündeki görüşlerini paylaştığı yanıtını almıştır.

## Ödüller
Corless, Bon Secours Anne ve Bebek Evi'ndeki araştırması nedeniyle bir dizi ödül aldı. 2017'de "olağanüstü insani hizmet" nedeniyle **İrlanda Barosu İnsan Hakları Ödülü**'nü aldı. Şubat 2018'de Galway'de **Yılın İnsanlarından** biri seçildi.

Ekim 2018'de Corless, *Galway Üniversitesi* tarafından fahri doktora ile ödüllendirildi. Corless, 4 Eylül 2019'da University College Dublin tarafından "Catherine'in örnek aldığı insanlık değerleri ve dünyada yarattığı fark için" Fahri Edebiyat Doktorası ile ödüllendirildi.

2021 yılında BBC'nin yayınladığı en ilham veren 100 kadın listesinde yer aldı.

## Kaynakça