Prehistoric Planet

***Prehistoric Planet*** (Türkçe: *Tarih öncesi Gezegen*), İngiliz-Amerikan ortak yapımı olan, 23 Mayıs 2022 tarihinde Apple TV+'da gösterime sunulan 5 bölümlük bir doğa tarihi belgeselidir. Bu belgesel dizisi, Jon Favreau'nun dizi sorumluluğunda David Attenborough'nun anlatımıyla ve MPC stüdyolarının da CGI çalışmalarıyla BBC stüdyolarında üretilmiştir. Temel olarak Geç Kretase'nin Maastrihtiyen bölümünün sonunda yerkürede yaşayan dinozorlara odaklanan belgesel yaklaşık 66 milyon yıl önceki ekosistemleri en son paleontolojik bulgularla seyirciyle buluşturmaktadır.
Belgeselin müzikleri Hans Zimmer, Kara Talve ve Anže Rozman tarafından bestelenmiştir.

## Arka plan
Geç Kretase (66 milyon yıl önce) dünyasına odaklanan dinozor ağırlıklı bir belgeseldir. Güncel paleontolojik bulgular ışığında yepyeni bir anlayışla Mezozoyik dönem işlenmiştir. Tüylü dinozorların gösterilmesi, dinozorların ekosistemdeki yerlerinin daha ayrıntılı aktarılması gibi çok önemli yenilikleri barındırır.

## Yapım
Aynı zamanda bilim danışmanlardan biri olan paleontolog Stephen L. Brusatte tarafından belgesel gösterime girmeden önce yapımın 10 yıllık bir gelişime sahip olduğu belirtilmiştir. Belgeselle ilgili ilk haber 2019 Mayıs'ına aittir.

Deadline'ın ilgili haberinde Jon Favreau'nun BBC ile işbirliğinde Apple için Prehistoric Planet'in yapımını yürüttüğü belirtilmiştir. Prehistoric Planet'in en önemli özelliklerinden biri de dinozor odaklı büyük belgesellerin ardılı olmasıdır. 1999 yapımı Walking with Dinosaurs ve 2011 yapımı Planet Dinosaurs sonrası ilk büyük dinozor belgeselidir. The Lion King ve The Jungle Book gibi filmlerin de görsel kısmını yapan MPC şirketinin gerçekçi görsel efektlerle dinozorları çeşitli habitatlarda gösterdiği yapım çokça övgü toplamıştır.

Belgesel, son paleontolojik bilgilerin ışığında paleoekosistemlere ilişkin ciddi konular işlemiştir. Özellikle paleozoolog Darren Naish önderliğinde pek çok doğa bilimci belgesele katkı sunmuştur. Tüylü *Tyrannosaurus* civcivleri, süslü *Pachyrhinosaurus*lar ve sauropod boyun keseleri gibi bilimsel yenilikler ortaya konmuştur.

## Bölümler
### Kıyılar (Coasts)

Bölümdeki hayvanlar:

:*[[Alcione elainus|Alcione]]*
:*[[Barbaridactylus]]*
:*[[Kaikaifilu]]*
:*[[Mosasaurus]] hoffmannii*
:*[[Phosphatodraco]]*
:*[[Tethydraco]]*
:*[[Tuarangisaurus]]*
:*[[Tyrannosaurus rex]]*
:Ammonite tanımsız
:Protostégido tanımsız
:Peces, Caridea, Actiniaria  tanımsız

### Çöller (Deserts)

Bölümdeki hayvanlar:

:*[[Barbaridactylus]]*
:*[[Barsboldia sicinskii|Barsboldia]]*
:*[[Dreadnoughtus schrani|Dreadnoughtus]]* 
:*[[Mononykus olecranus|Mononykus]]*
:*[[Secernosaurus koerneri|Secernosaurus]]*
:*[[Tarbosaurus bataar|Tarbosaurus]]*
:*[[Therizinosaurus]]* 
:Ankylosauridae tanımsız (olasılıkla *[[Tarchia]]* veya *[[Saichania chulsanensis|Saichania]]*)
:Azhdarchidae belirsiz 
:Enantiornithes tanımsız
:Titanosauria belirsiz (iz fosil, "Moğol titan")
:Velociraptorine belirsiz (*[[Velociraptor]]*)
:Coleoptera

### Tatlı su (Freshwater)

Bölümdeki hayvanlar:

:*[[Beelzebufo ampiga|Beelzebufo]]*
:*[[Deinocheirus mirificus|Deinocheirus]]*
:*[[Masiakasaurus knopfleri|Masiakasaurus]]*
:*[[Quetzalcoatlus]]*
:*[[Triceratops]]*
:*[[Tyrannosaurus rex]]*
:*[[Velociraptor]]*
:Azhdarchidae tanımsız
:Diptera Hematofagia tanımsız
:Elasmosauridae tanımsız
:Enantiornithes tanımsız
:Sauropoda tanımsız

### Buz Dünyaları (Ice Worlds)

Bölümdeki hayvanlar:

:*[[Antarctopelta oliveroi|Antarctopelta]]*
:*[[Edmontosaurus]]*
:*[[Nanuqsaurus|Nanuqsaurus hoglundi]]*
:*[[Olorotitan arharensis|Olorotitan]]*
:*[[Ornithomimus]]*
:*[[Pachyrhinosaurus]]*
:Dromeosáurido tanımsız
:Hadrosauridae antartic tanımsız
:Mammalia Multituberculata tanımsız
:Troodontidae tanımsız
:Sivri sinek ve Keroplatidae

### Ormanlar (Forests)

Bölümdeki hayvanlar:

:*[[Atrociraptor marshalli|Atrociraptor]]*
:*[[Austroposeidon magnificus|Austroposeidon]]* 
:*[[Carnotaurus sastrei|Carnotaurus]]*
:*[[Corythoraptor jacobsi|Corythoraptor]]*
:*[[Edmontosaurus]]*
:*[[Hatzegopteryx]]*
:*[[Qianzhousaurus sinensis|Qianzhousaurus]]*
:*[[Telmatosaurus]]*
:*[[Therizinosaurus]]*
:*[[Triceratops]]*
:*[[Zalmoxes]]*
:Ankylosauridae tanımsız (olasılıkla *[[Anodontosaurus]]*)
:Sauropoda tanımsız (olasılıkla *[[Opisthocoelicaudia skarzynskii|Opisthocoelicaudia]]*)
:Titanosauria tanımsız (olasılıkla *[[Magyarosaurus dacus|Magyarosaurus]]* veya *[[Paludititan nalatzensis|Paludititan]]*)
:Aves, Anthophila, Coleoptera  Fungi Bioluminiscencia

## Tepkiler
Eleştiri siteleri ve paleontologların hesaplarını takip eden kitlelerce oldukça beğenilen yapım Rotten Tomatoes verilerine göre izleyiciden tam not almıştır.

## Kaynakça