open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bursa Anadolu Kız Lisesi

**Bursa Anadolu Kız Lisesi**, Bursa'da bir ortaöğretim kurumudur. 2005-2006 eğitim yılında Anadolu Lisesi statüsüne giren okul, daha önceden Bursa Kız Lisesi adını taşımaktaydı. Okulun Voleybol Takımı 2003-04 öğrenim yılına kadar 18 yıl üst üste il şampiyonu olarak bir rekor kırmıştır.

## Tarihçe
Bursa'da kız çocuklarının eğitimi için ilk defa 1854 yılında Mahkeme Hamamı karşısında inşa edilen binada bir okul hizmete açılmıştı. Okul, 1911 yılında Kız Rüştiye Mektebi adını almış, Bursa'nın Yunanlar tarafından işgali sırasında gizlice yürütülen eğitim faaliyetleri, 1922'de sonra eren işgalden sonra bir süre Kız Muallime Mektebi adıyla sürdürülmüştü. Okul bu dönemde, şehri ziyarete gelen cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal'i 1925 yılında ağırladı.

Bugünkü Kız Lisesi, Bursa'nın Muradiye semtinde bulunan ancak 1928 yılında kapatılan Bursa Amerikan Kız Koleji'ne ait binanın, Türk Maarif Cemiyeti (şimdiki adıyla Türk Eğitim Derneği) tarafından satın alınması ile hizmete girdi. Okulun ilk müdürü, daha sonra Türkiye'nin ilk kadın milletvekillerinden birisi olarak meclise girecek Fakihe Öymen idi. 1931 yılında Cumhurbaşkanı Atatürk, Başbakan İsmet İnönü ile birlikte okulu ziyaret etmiştir. Okul, 1947-48 öğretim döneminde bugünkü binasına taşındı ve 1949 yılında adı Kız Lisesi olarak belirlendi. Eski okul binası, günümüzde yıkılmıştır.

Okul 2005-06 eğitim yılında Anadolu lisesi olup adı Bursa Anadolu Kız Lisesi olarak değişmiştir.

2011-12 yılı itibarı ile karma eğitimden vazgeçilmiş olup sadece kız öğrenciler alınmaya başlanmıştır.

## Dış bağlantılar
*
Rumuz

**Rumuz** veya **takma ad**; bir kimsenin bilinçli olarak gerçek ismi yerine kullandığı isim. Anlamlı veya tamamen uydurma olabilir. Gerçek ismini herhangi bir nedenle açıklamak istemeyen kişilerin internet dünyası veya gerçek dünyada kullandıkları sahte isimlerdir. Örneğin Güzin Abla ve Haydar Dümen gibi uzman ve köşe yazarlarına mektup gönderen okuyucular, gerçek kimliklerini gizlemek için rumuz kullanırlar.

Rumuzun İngilizce karşılığı **nickname**dir (kısaca **nick**). Bir bilgisayar terimi olarak tüm dünyada yaygın şekilde kullanılmaktadır. İnternet yaygınlaştıkça orijinal halinde Türkçeye de girmiştir. Günümüz Türkçesinde, nickname, İnternet'te belli bir iletişim (haberleşme) hizmetini, düzenli olarak kullanmak isteyen kişinin, kendi adından farklı olarak, bu hizmeti, gerçek adını gizleyerek kullanmak için, kendine taktığı ad veya ad yamasıdır.

## Lakap

Lakaplar bir kimseye (veya bir sülaleye) belirli bir özelliğinden dolayı genellikle başkaları tarafından takılan adlardır: Uzun Hasan, Büyük İskender vb. Olumlu veya olumsuz anlamlar içerebilirler. Elbette bir kimse -eğer lakabı varsa- bunu çeşitli ortamlarda rumuz olarak kullanmayı da yeğleyebilir.

## Mahlas

Mahlaslar yazar ve şairler tarafından, eserlerinde gerçek adları yerine kullanılan takma adlardır.
José Mauro de Vasconcelos

**Jose Mauro de Vasconcelos** (26 Şubat 1920; Rio de Janeiro - 24 Temmuz 1984), Brezilyalı yazardır.

Vasconcelos, 26 Şubat 1920'de Rio de Janeiro yakınlarındaki Bangu kasabasında doğdu. Yarı Kızılderili yarı Portekizli, yoksul bir ailede doğan Vasconcelos iki ayrı kültürün de izlerini taşıdı. Oldukça yoksul olan ailesi, onu öğrenimini devam ettirmesi amacıyla Natal kasabasındaki amcasının yanına gönderdi. Orada 9 yaşındayken Potengi Irmağı'nda yüzmeyi öğrendi ve ileride bir gün yüzme şampiyonu olmanın hayallerini kurdu. Liseyi Natal'da bitirdikten sonra 2 yıl tıp öğrenimi gördüyse de öğrenimini yarıda bırakıp yeni hayaller peşinde Rio de Janeiro'ya gitti. Orada ilk işi boks antrenörlüğü oldu. Tarım işçiliğinin yanı sıra garsonluk ve balıkçılık da yapan yazar, yaşamı boyunca çeşitli işlerde çalıştı. Bu durum, O'na yazdığı roman ve hikâyeler için önemli kaynak sağlamıştır. Değişik ortamlarda, değişik koşullarda farklı insanlar tanıdı. İyi bir gözlemci ve usta olan bu yazarın elinde bütün bu yaşamlardan pek çok roman çıktı ortaya. Bunlar yazarın çok yönlü kişiliğinin ve içinde bulunduğu arayışın bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Genellikle romanlarında, roman karakterlerinin yaşamlarındaki zorlu yaşam koşullarını, yoksulluğu ve şiddeti tüm çıplaklığıyla anlatır; ama özellikle Şeker Portakalı ile onun devamı olan Güneşi Uyandıralım ve Delifişek gibi bazı romanları tüm bunlarla birlikte duygusallık ve iyimserlik de içermektedir. Brezilya'nın ormanlarında ya da step bölgesi *sertaolar*da yaşayan insanların, elmas avcısı *garimpeiro*ların, yerlilerin, denizcilerin, değişik insanların yaşamlarından kesitleri ve ruh hallerini anlatır. 1968'de Şeker Portakalı ilk baskısından birkaç ay sonra 217 bin kopya sattı.

José Mauro de Vasconcelos'un yazdığı ilk eseri Yaban Muzu (1942)'dur. Beyaz Toprak (1945) isimli eseri en çok beğenilen eserleri arasındadır. Kayığım Rosinha (1961) ile ününün doruğuna çıkan yazarı dünya çapında tanıtan eseri Zéze'nin maceralarını anlatan üçleme romanın ilk kitabı olan Şeker Portakalı olmuştur. Bu romanı 12 günde yazdığını belirten yazar, eserine duyduğu sevgiyi “*Ama onu 20 yıldan fazla taşıdım yüreğimde*” sözüyle özetlemiştir. Eserin özgün adı O Meu Pé de Laranja Lima'dır (1968). 24 Temmuz 1984'te ölmüştür.

## Eserleri
* Yaban Muzu (1942)
* Beyaz Toprak (1945)
* Kayığım Rosinha (1962)
* Şeker Portakalı (1968)
* Güneşi Uyandıralım
* Delifişek (1963)
* Kardeşim Rüzgar Kardeşim Deniz
* Pissy'nin Öyküsü
* Kırmızı Papağan (1953)
* Japon Sarayı 
* Kristal Yelkenli
* Hayatın O Güzel Şarkısı (1974)
* Çıplak Sokak

## Kaynakça
İğne yapraklılar

**İğne yapraklılar** (Pinales), bitkiler (Plantae) âleminin açık tohumlular (Pinophyta) bölümünde bulunan tek sınıf olan Pinopsida'ya dahil bir bitki takımıdır ve servigiller(ardıç, sekoya  servi, yalancı servi, su sediri, mazı, yalancı mazı ) çamgiller (sedir,çam, göknar, ladin) ve porsuk gibi soyu sürmekte olan tüm kozalaklı bitkileri içerir.

## Sınıflama
* İğne yapraklılar, Pinopsida sınıfı içinde yer alan dört takımdan biridir ve iğne yapraklı bitkilerin soyunu sürdüren tüm üyelerini içerir. Pinopsida içinde yer alan ve soyu tükenmiş olan iğne yapraklı takımları ise şunlardır:
:: ▪ Cordaitales
:: ▪ Vojnovskyales
:: ▪ Voltziales
* "Coniferales", bu takımın "Pinales" olarak adlandırılmasından önce kullanılmış ama artık geçersiz olan adıdır.
* İğne yapraklılar takımı familyalarından porsukgillerin (Taxaceae) üyelerinin de diğer Pinales üyeleri ile aynı kökten geldiği son kalıtsal çalışmalarla ortaya konana kadar, bu bitkiler "Taxales" olarak adlandırılan ayrı bir takımda sınıflandırılmıştır. Ancak, artık bunun geçerliliği kalmamıştır.

## Genel özellikleri
* Dallanma genel olarak monopodial'dır.
* Çoğunun kısa ve uzun sürgünleri vardır.
* Sekonder yapılarında traheler olmayıp, odunları asıl olarak traheid'lerden oluşmaktadır.
* Birçok örneklerinde yaprak, kabuk ve odunlarında reçine kanalı ya da bezeleri bulunur.
* Sürgünlere çoğunlukla sarmal, karşılıklı ve çevrel dizilen yapraklar iğne ya da pul yaprak şeklini almıştır. Bu yüzden iğne yapraklılar denilmektedir.
* Yapraklar kısa sürgünlerde birçoğu bir arada; uzun sürgünlerde teker teker bulunmaktadır.
* Çiçekler bir evcikli ya da iki evciklidir.
* Erkek çiçekler çoğunlukla sürgün diplerinde ve pul yaprakların koltuğunda bulunurlar. Çok azı da sürgünlerin uçlarında terminal durumludur.
* Dişi kozalakların olgunlaşma süreleri çoğunlukla bir yıl; bazılarında 2-3 yıldır.
* Kozalak kimi taksonlarda kuru, kimi taksonlarda etli pullardan oluşmaktadır.
* Tohum birçok türünde kanatlıdır.
* Çenek sayıları 2-18 arasında değişmektedir.

## Galeri

Dosya:Norfolk-Island-Pines.jpg|*Araucaria heterophylla*
Dosya:Itaimbezinho - Parque Nacional Aparados da Serra 37.JPG|*Araucaria angustifolia*


## Notlar

## Dış bağlantılar
Pinopsida

**Pinopsida**, bazı üyeleri fosil olmuş, erkek ve dişi kozalakları ayrı olan, genelde iğne yapraklı, ağaçsı bitkileri içeren sınıf.

## Sınıflandırma
***Takım**: Cordaitales †
***Takım**: Pinales
** **Familyalar**:
** Pinaceae 
** Araucariaceae
** Podocarpaceae
** Sciadopityaceae
** Cupressaceae
** Cephalotaxaceae
** Taxaceae
***Takım**: Vojnovskyales †
***Takım**: Voltziales †

## Kaynakça
Baran engereği

**Baran engereği** (*Vipera berus barani*), engerekgiller (Viperidae) familyasından bayağı engereğin Türkiye'de endemik olan bir alttürü.

Sırt bölgesinin rengi genel olarak siyah ya da grimsi kahverengi. Kuyruk ucu sarımsı. Bazen sırt biraz açık renkli olur. Bu halde benekler zikzaklı olur. Genel olarak küçük kemiriciler, kertenkeleler ve çeşitli omurgasız hayvanlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Boyları 55&nbsp;cm kadar olur.

Kısa boylu bitkilerin altında, taşlık yerlerde yaşarlar. Yüksekliği 400 metreye (bilinen) kadar olan yerlerde bulunabilirler.

İsmini Türkiye'nin önde gelen herpetologlarından Prof. Dr. İbrahim Baran'dan almaktadır.

Sakarya'da, Torosların Silifke civarındaki yerlerde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler.

## Kaynakça
Çayır engereği

**Çayır engereği** (*Vipera ursinii*), engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak soluk kahverengi, grimsi, sarımsı ya da açık yeşil olan bir engerek türü.

Sırtta baştan başlayıp kuyruğa kadar devam eden, zikzaklı ya da dalgalı koyu renkli bir şerit bulunur. bu şeridin kenarları iç taraflarına göre daha koyu renkli olur. Vücudun yan taraflarında da baştan kuyruğa kadar uzanan koyu benek sıraları bulunur. Baş kısmında iki tane büyük benek bulunur. Karın bölgesin sarımsı beyaz ve bunun üzerinde küçük siyah noktalar bulunur. En çok yedikleri besin çekirgedir. Bunun yanında diğer böcekleri ve az olarak da kertenkeleleri ve küçük kemiricileri de besin olarak alırlar. Kaya ve taş altlarında, kemirici hayvanların yuvalarında kış uykusuna yatarlar. Dişiler yazın sonlarına doğru (bir defada 10 kadar olmak üzere) doğururlar. Yeni doğan yavrular 13–14&nbsp;cm kadar olur. Yetişkinlerin boyu 40–50&nbsp;cm'dir, ama 63–80&nbsp;cm uzunlukta olanları da bildirilmiştir.

Genel olarak açık yerlerin, taşlık ve otluk bölgelerinde yaşarlar. Ormanlık ve ağaçlık yerlerde az da olsa bulunabilirler. Yüksekliği 3000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.

Kuzeydoğu Anadolu'da ve Akdeniz Bölgesinde sadece Elmalı (Antalya) civarında habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler.

## Kaynakça
Şeritli engerek

**Şeritli engerek** ya da **Osmanlı engereği** (*Montivipera xanthina*), engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverengi bir engerek türü.

## Özellikleri
Sırtta baştan kuyruğa kadar uzanan siyah ya da koyu kahverengi büyük benekler bulunur. Bu benekler bazen birleşip baklava desenli, dalgalı ya da zikzaklı bir şerit oluşturur. Vücudun yan taraflarında da bir benek sırası bulunur. Başın üzerinde küçük siyah benekler ve arka kısmından yanlara doğru sarkan iki büyük siyah benek bulunur. Siyah renkli şakak bandı da açıkça görülür. Karın bölgesi sarımsı beyaz ve üzerinde küçük siyah noktalar bulunur. Boyları ortalama 70–80&nbsp;cm (en fazla 150&nbsp;cm) kadardır.Kendilerini koruma amaçlı saldırabilirler. Oldukça ağır hareket ederler ama saldırırken çok hızlı olabilirler. Sıkıştırılmadıkça insanı ısırmayan, zehirli bir yılandır. Zehirleri İnsanlar için tehlikeli olabilir.
Yavru olanları bile yetişkin bir insanı öldürecek kadar zehir taşır.

## Yaşam alanları
Dağlarda, ormansız ve taşlık olan yerlerde yaşarlar. Bazen orman içi ve harabelerde de görülür. Yüksekliği 2000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.
## Avlanma ve beslenme
Genel olarak küçük kemiriciler, yılanlar, kertenkeleler ve kuşlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Gündüzleri oyuklarda ve taş altlarında saklanan bu hayvanlar, avlanma işlerini gece be sabahın ilk saatlerinde yaparlar. İnsanlar için tehdit oluşturmasalar da çok yaklaşıldığında önce tıslayarak uyarılar, üzerine basılması gibi durumda ise ısırabilirler.

## Üreme
Bir dişi 2-15 yumurta bırakır.

## Dağılımı
* Yunanistan
* Bulgaristan
* Türkiye

## Türkiye'de yayılışı
Trakya, Orta, Güney ve Batı Anadolu'da habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler. Ayrıca 2025'te Çankırı' da gözlemlenmiştir ve bilinen dağılım alanının en kuzeyi Çankırı olmuştur.

## Dış bağlantılar

## Kaynakça
Kafkas engereği

**Kafkas engereği** veya **Hopa engereği** (*Vipera kaznakovi*), engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak siyah, gri, sarı ve kırmızı renkli bir engerek türü.

Sırtın büyük bir bölümünü kaplayan ve baştan kuyruğa kadar uzanan zikzaklı bir şerit bulunur. Bu şerit bazen parçalı halde de olabilir. Vücudun yan tarafları küçük benekli ya da noktalı olur. Beyaz benekli olan karın bölgesinin rengi, siyah ve tonlarında olur. Genel olarak küçük kemiriciler, kertenkeleler ve çeşitli omurgasızlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Boyları genel olarak 50–60&nbsp;cm kadar olur.

Türkiye'de sadece Artvin başta olmak üzere Doğu Karadeniz bölgesindeki yağmur ormanlarında, taşlık bölgelerde yaşarlar. Yüksekliği 2000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.
Koca engerek

**Koca engerek** (*Macrovipera lebetina*), engerekgiller (Viperidae) familyasından zehirli bir engerek türü. Orta Doğu'nun geniş bir alanı da dahil, Kuzey Afrika'dan Keşmir'in doğusuna kadar geniş bir habitatta yayılım gösteren koca engereğin beş alt türü bulunmaktadır.

## Genel özellikleri
Sırt bölgesinin rengi genel olarak grimsi kahverengi ve bu rengin tonlarında olur. Sırtta bazı yerlerde birleşik koyumsu benekler (bazen belirsiz) bulunur. Bunların yanında (sırtın ortalarında) kenarları koyu renkli, iç kısımları tuğla kırmızısı ya da sarı renkte benekler de bulunur. Başın üst kısmında bazen küçük siyah benekler bulunabilir. Kuyruk ucu sarımsı, beyazımsı ya da pembemsi olan karın bölgesinde nokta halinde siyah benekler bulunur.

## Yaşam şekli
Genel olarak fare gibi küçük kemiriciler, kertenkeleler, kuşlar, yılanlar ve çeşitli omurgasız hayvanlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Avlarını sabahın erken saatlerinde ya da geceleyin avlarlar. Yemeden önce zehirleyerek öldürürler. Hareketleri oldukça ağır olan bu hayvanlar gündüzlerini daha çok dinlenerek geçirirler. Genel olarak canlı doğururlar (5-7 kadar). Bazı bölgelerde de yumurtlarlar (4-7 kadar). Yumurta 1 ay içinde açılır. Boyları 150&nbsp;cm kadar olabilir. Bir engerek rekor kırıp 3 m 8&nbsp;cm'ye ulaştı(İskenderun).

## Yaşam alanı
Ovalarda, taşlık yerlerde, terk edilmiş evlerde, harabelerde, bahçelerde ve tarlalarda yaşarlar. Yüksekliği 1500 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.

## Dağılımı
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da, Doğu Akdeniz bölgesinde habitatın uygun olduğu alanlarda dağılım gösterirler ve Türkiye'nin zehri en ölümcül yılanları olarak bilinirler.

## Alt türler
**Macrovipera lebetina lebetinus* (LINNAEUS 1758)
**Macrovipera lebetina cernovi* (CHIKIN & SZCZERBAK 1992)
**Macrovipera lebetina obtusa* (DWIGUBSKY 1832)
**Macrovipera lebetina schweizeri* (WERNER 1935)
**Macrovipera lebetina transmediterranea* (NILSON & ANDRÉN 1988)
**Macrovipera lebetina turanica* (CHERNOV 1939)

## Dış bağlantılar

## Kaynakça
Trabzon kertenkelesi

***Darevskia rudis*** veya **Trabzon kertenkelesi**, *[[Darevskia]]* cinsine bağlı bir sürüngen türüdür. Gürcistan, Rusya, Azerbaycan ve Türkiye'de dağılım gösterir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Boynuzlu engerek

**Boynuzlu engerek** (*Vipera ammodytes*), engerekgiller (Viperidae) familyasından sırt bölgesinin rengi genel olarak gri, sarı ve kahverengi renkli engerek türü.

## Özellikleri
Boynuzlu engerek yılanının baş tarafında küçük yapıda boynuza benzer bir yapıları vardır ve bu nedenle bu ismi almışlardır. Küçük hayvan grubu ile beslenirler hatta diğer yılan türlerini bile yerler. Yaz ortalarında 10 - 14 kadar yavru doğururlar ve boyları takriben 1m kadar olur. Tehlikede olduklarını hissetiklerinde saldırırlar. "Boynuzlu" denmesinin nedeni burun ucunun gergedan boynuzu gibi küçük ve yukarıya doğru olmasından dolayıdır. Sırtta ayrıca koyu kahverengi, baklava deseni benzeri zikzak desenler bulunur. beneklerin ortası kenarlara göre daha açık olur. Kuyruğun uç kısımları genç bireylerde sarımsı pembe renkli olur. Başın üst kısmında küçük ve belirgin benekler bulunur. 
Karın bölgesi sarımsı beyaz ve küçük benekli olur. Hareketleri oldukça yavaştır. Eylül-Ekim'den Mart-Nisan'a kadar kış uykusuna yatarlar. Boyları genel olarak 50–60&nbsp;cm (erkekler en fazla 90&nbsp;cm) kadar olur.

Üst çenelerinin ön tarafında, içi enjektör iğnesi gibi delik ve büyük zehir dişleri bulunur. Zehirleri insan için tehlikeli olabilir. Ancak üzerine basılmadıkça veya rahatsız edilmedikçe insanı ısırmazlar. Eğer sıkıştırılırlarsa başlarını havaya kaldırarak tıslarlar ve kendilerini çok tehlikede hissederlerse saldırabilirler. Tür adı olan "ammodytes" Yunancada kum anlamına gelen "ammos" ve gömülen anlamına gelen "dytes" kelimelerinin birleşmesinden oluşur.

## Yaşam alanları
Türkiye'de kumlu yerlerden daha çok küçük boylu bitkilerin altlarında, orman açıklıklarında, çalılık ve taşlık yerlerde yaşarlar. Yüksekliği 2000 metreye kadar olan yerlerde bulunabilirler.

## Avlanma ve beslenme
Yüksek ve serin yerlerde gündüz, sıcak bölgelerde gece avlanır. Bilhassa ay ışığında çok sayıda ortaya çıkarlar. Besinlerini küçük kemiriciler, kuşlar, yılan ve kertenkeleler teşkil eder. Küçük memeli türlerini önce ısırarak zehirlerler, sonra ölmesini bekler ve ondan sonra yutarlar. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar.

## Üreme
İlkbaharda çiftleşen dişiler, Ağustos ayında 5-14 kadar yavru doğururlar.

## Kaynakça
Wagner engereği

**Wagner engereği** (*Montivipera wagneri*), engerekgiller (Viperidae) familyasından, sırt bölgesi genel olarak kül renginde ya da grimsi kahverengi olan bir engerek türüdür.

Sırtta, baştan kuyruğa kadar iç sarımsı ya da tuğla renginde olan büyük benekler bulunur. Bu benekler bazen birleşip baklava desenli, dalgalı ya da zikzaklı bir şerit oluşturur. Vücudun yan taraflarında da bir benek sırası bulunur. Başın üzerinde küçük siyah benekler ve arka kısmından yanlara doğru sarkan iki büyük siyah benek bulunur. Siyah renkli şakak bandı da açıkça görülür. Karın bölgesi sarımsı beyazdır ve üzerinde küçük siyah noktalar bulunur. Genel olarak küçük kemiriciler, diğer yılanlar, kertenkeleler ve kuşlarla beslenirler. Kemiricilerle beslendikleri için yararlıdırlar. Boyları ortalama 50–80&nbsp;cm kadar olur.

## Dağılımı
Wagner engereğin yaşam alanı Türkiye'nin doğusunda Kars, Erzurum ve Ağrı il sınırlarının kesiştiği bölge ile sınırlıdır. Nüfusunun %80'den fazlası Aras Nehri vadisi'nde yoğunlaşmıştır.
2020 yılında Tunceli'nin Pülümür ilçesinde Wagner engereği tespit edilmiştir.

## Yaşam Alanı
Wagner engereği habitat olarak genellikle taşlık bölgeler, kayalıklar, vadi yamaçları, taşlık yamaçlar, açık yamaçlar gibi biyotopları tercih eder. Yüksekliği 1600-1900 metre arasında olan yerlerde bulunabilirler.

## Kaynakça
20. yüzyıl klasik müzik bestecileri listesi

Bu liste 20.yüzyılda eser vermiş bestecileri içermektedir. Doğum tarihi, ölüm tarihi, alfabetik, uyruğuna ve eserlerine göre sıralama yapılabilir.
Gelir dağılımına göre ülkeler listesi

Bu madde Gini katsayısı gibi gelir eşitsizliği ölçütlerini içeren bir listedir. Gini katsayısı, 0'ın herkesin eşit bir gelire sahip olduğu, 1'in ise tüm gelirin bir kişide toplandığı ve diğer kişilerde hiç gelirin olmadığını gösterdiği, 0 ile 1 arasında bulunan bir sayıdır. Gelir dağılımı, servet dağılımından farklı bir kavramdan ve bir ülkede iki değer birbirlerinden çok farklı değerlere sahip olabilir. Karaborsadan elde edilen gelirler bu metriklere dahil edilmemiştir.

## BM, Dünya Bankası ve CIA verileri

Z/F 10%, en yüksek ortalama gelire sahip en zengin %10'un, en düşük ortalama gelire sahip en düşük %10'a oranıdır. Aynı şekilde Z/F 20% en yüksek ortalama gelire sahip en zengin %20'nin, en düşük ortalama gelire sahip en düşük %20'ye oranıdır. Gini bir ulusun Lorenz eğrisinin katsayı cinsinden temsilidir. BM kısmı Birleşmiş Milletler verilerini, Dünya Bankası kısmı Dünya bankası verilerini, CIA kısmı ise Central Intelligence Agency'nin The World Factbook'da yayımlanmış verilerini içermektedir. Bu liste alfabetik, sayısal veya oransal değerlere göre sıralanabilir şekilde oluşturulmuştur.

## EU27 ülkeleri

## OECD ülkeleri
### Gini Katsayısı (vergisiz)

## Notlar

## Kaynakça
Afrika ülkeleri listesi

Afrika, hem yüzölçümü hem de nüfus bakımından Asya'dan sonra dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Yaklaşık 30.065.000&nbsp;km²lik alanı ile dünya topraklarının %20,4'ünü kapsamaktadır. 1.340.598.000 kişi yani Dünya nüfusunun %16.72'sini barındırmaktadır.

Afrika kıtası; kuzeyde Akdeniz, kuzeydoğuda Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz, doğu ve güneydoğuda Hint Okyanusu ve batıda Atlas Okyanusu tarafından sınırlandırılır.

Bu sayfa **Afrikanın coğrafî kapsamına giren [[ülke]]leri**; bayrakları, başkentleri, para birimleri, resmî dilleri, yüzölçümleri, nüfusları ve coğrafî konumunu gösteren haritalar ile listelemektedir. Bu liste Birleşmiş Milletler (BM) üyesi devletleri ve diğer topraklara (BM tarafından tanınmayan devletler ve bağımlı topraklar) bölünmektedir.

## Siyasî harita

## Birleşmiş Milletler üyeleri

## Diğer topraklar
### BM tarafından tanınmayan devletler

### Bağımlı topraklar
#### Birleşik Krallık

#### Fransa

#### İspanya

#### Portekiz

## Dipnot


## Ayrıca bakınız
* Afrika Birliği
* Afrika'daki büyük şehirler listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aliterasyon

**Aliterasyon** edebi sanat türüdür. Şiir ya da düzyazıda bir uyum yaratmak amacıyla, aynı sesin veya hecenin tekrarlanmasına *aliterasyon* denir.

Örneğin:
* *Seherlerde seyre koyuldum semayı, deryayı.* Tevfik Fikret
* *Karşı yatan karlı kara dağlar karayıptır, otu bitmez.* Dede Korkut
* *Dest busi arzusuyla ölürsem dostlar/Kuze eylen toprağım sunun anınla yâre su* (Fuzûlî)

## Kaynakça
Muamma

**Muamma**, divan şiirinde, başta Esma'ül Hüsna (Allah’ın doksan dokuz güzel ismi) olmak üzere konusu insan ismi olan manzum bilmecedir. Kelime "gizli, örtülü, anlaşılması güç veya işaret remiz yoluyla söylenmiş söz" anlamlarına gelir. Muammalar lügazlardan farklıdır. Muammalar Allah'ın isimlerinden biri veya insan ismi için düzenlenirken lügazlar her şey hakkında düzenlenirler. Yalnız muammaların bazen lügaz, hatta âşık edebiyatında bir çeşit bilmece (âşkı -muamma) karşılığı olarak da kullanıldığı görülür. Muamma alanında en çok eser veren şairimiz Emri (Edirneli Emrullah Çelebi) olmuştur. Muammanın düzenlenmesinde ebced hesabı kullanılır. Burada sorulan bir isimdir. Muamma söyleyenlere muamma-guy, muammayı çözene ise muamma-küşa denir. Genellikle çözüm ikinci mısradadır. Arap edebiyatından İran edebiyatına onlardan da Türk edebiyatına geçmiştir. Türk edebiyatında Ahmedi ilk muamma yazan kişidir. Muamma söyleyen diğer şahsiyetler: Mu'in, Emri, Sürur.

Örnek:

Bende yok sab-ü sükun sende vefadan zerre
İki yoktan ne çıkar fikr edelim bir kerre

Nabi *(Na ve bi Farsçada olumsuzluk ekleridir yani iki tane 'yok' birleşince "Nabi" olur.)*
Berceste

**Berceste**; edebiyatta öz, güzel, latif, ince anlamlı, kolayca hatırlanan, yapısı sağlam dize ya da beyittir.

Genel anlamda bir şiirdeki en güzel dize ya da beyit de denebilir.

Bazı **berceste** örnekleri:

:Sü uyur düşmen uyur hasta-i hicrân uyumaz
:Şeyh Gâlib

:Çeşmini gördüm unutdum derdi de dermânı da
:Şeyh Gâlib

:Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi
:Muhibbî (I. Süleyman)

:Ölmek kaderde var; yaşayıp köhnemek hazin
:Buna bir çâre yok mudur ya Rabbilâlemin
:Yahya Kemal Beyatlı

Tevbeler ittim ki itmeyim tevbe.
Tevbeye tevbe-i nasuh olsun.
(Sadrazam Bozoklu Kara Mustafa Paşa) (1640-1698)
Esat Mahmut Karakurt

**Esat Mahmut Karakurt** (1902, İstanbul - 15 Temmuz 1977, İstanbul), özellikle *"Kadın İsterse"* adlı romanıyla bilinen Türk yazardır.

Şura-yı Devlet üyesi Urfalı Mahmut Nedim Bey'in oğludur. Kadıköy Sultanisi'ni, İstanbul Diş Hekimliği Okulu'nu ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.

Avukatlık, gazetecilik, Galatasaray Lisesi'nde Türkçe öğretmenliği yaptı. TBMM X. ve XI. Dönem Şanlıurfa milletvekilliği ile Cumhuriyet Senatosu Şanlıurfa Üyeliği (15 Ekim 1961 - 5 Haziran 1966) yapmıştır. İlk yazıları muhabir olarak çalıştığı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yayınlandı. Daha sonra çalıştığı İleri, İkdam, Cumhuriyet, Tasvir, Yeni Sabah gibi gazetelerdeki polisiye olayları konu alan röportajlarıyla tanındı. Küçük öyküler yazdı. Ama daha çok çoğu sinemaya uyarlanan, olaya dayalı aşk ve serüven romanlarıyla ün kazandı. 1977'de ölen yazar Zincirlikuyu Mezarlığı'nda defnedildi.

## Eserleri
* Vahşi Bir Kız Sevdim (1926)
* Çölde Bir İstanbul Kızı (1926)
* Dağları Bekleyen Kız (1934) (Bilgi Yayınevi, 2009)
* Allahaısmarladık (1936) (Bilgi Yayınevi, 2009)
* Ölünceye Kadar (1937) (Bilgi Yayınevi, 2010)
* Son Gece (1938) (Bilgi Yayınevi, 2010)
* Kadın Severse (1939)
* İlk ve Son (1940)
* Kocamı Aldatacağım (1940)
* Sokaktan Gelen Kadın (1945)
* Ankara Ekspresi (1946) (Bilgi Yayınevi, 2009)
* Bir Kadın Kayboldu (1948)
* Ömrümün Tek Gecesi (1949)(Bilgi Yayınevi, 2009)
* Erikler Çiçek Açtı (1952) (Bilgi Yayınevi, 2009)
* Son Tren (1954)
* Kadın İsterse (1960) (Bilgi Yayınevi, 2009)
Cezâlet

Şiirde söyleyişleri kulağa sert gelen sözcükleri tanımlar.

Uyumu konuya göre ayarlayan önemli bir anlatım şeklidir. Örneğin, sanatçı şiddet, büyüklük, vakar, ölüm, korku, savaş gibi konuları anlatırken ya da işlerken, sözcükleri de anlattığı konuya uygun düşecek kalın sesliler arasından seçer. Savaşı anlatırken çekâçâk, gülbank gibi sözcüklerin kullanılması gibi. Bu tür kalın seslilere elfâz-ı cezele, taşıdıkları niteliğe de **cezâlet** denir.

Örneğin:

Saflar düzüp hücum hücum edilecek hayl-i düşmene
Dehşet âsimân u zemîn pür-figân olur

Evc-i havâda çekâçâk ı tigden
Âvaz-ı ra'd u sâika reh-gümkünân olur
Nefi
G8

**Sekizler Grubu** veya kısa kullanımıyla **G8**, bir uluslararası hükûmetler formu olup, günümüzde üyeleri olan Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD ülkeleri, dünya ekonomisinin yaklaşık %65'ini temsil ederler. İlk dönemde altı ülkeden oluşan ve o dönemde **G6** diye adlandırılan gruba, önce Kanada (1976) ve sonra Rusya (1997)'nın dahil olmasıyla grup, **G8 ülkeleri** olarak anılmaya başlanmıştır. Grup, yıl boyunca konferanslar ve politik araştırmalar yapar. Grup ülkeleri, 1975'ten beri yıllık ekonomi zirveleri düzenlemektedirler. Üye ülkelerin hükûmet başkanlarının yıllık zirve toplantısına katılması ile doruğuna ulaşır. Her yıl G8 üye devletleri grubun başkanlık görevini üzerine alır. Başkanlığı elinde bulunduran ülke, grubun gündemini belirler ve o yılki toplantı için ev sahipliği yapar. 2007 için başkanlık sırası Almanya'dadır ve 33'üncü G8 toplantısı için Heiligendamm şehrinde 6-8 Haziran'da ev sahipliği yapmıştır.

Avrupa Birliği, toplantılarda Avrupa Komisyon başkanı tarafından temsil edilir.

## Tarih
Dünyanın büyük endüstrileşmiş demokrasilerinin forum fikri, 1973 petrol krizini takiben ve ondan sonra gelen global durgunluktan ortaya çıkmıştır. 1975 yılında Fransa başkanı Valery Giscard d'Estaing, Almanya, İtalya, Japonya, Birleşik Krallık ve ABD hükûmet başkanlarını Rambouillet şehrinde toplantıya davet etti. Altı lider, dönerli bir başkanlık altında organize edilen yıllık toplantıya G6 (altılı grup) şeklinde mutabık kaldılar. Takip eden yıl, Birleşik Devletler Başkanı Gerald Ford'un önerisiyle Kanada gruba katıldı ve grup G7 adını aldı.

1997 yılında Rusya, gruba dahil oldu.

## Yıllık toplantılar
Yıllık G8 liderler toplantısı dünyanın en güçlü sekiz hükûmet başlarınca düzenlenir. Bu nedenle uluslararası bir toplantıdır. Haber medyası tarafından isteklice gözlenir ve rapor edilir. G8 başkanlığını elinde bulunduran ülke yıllık toplantının organizasyonundan ve ev sahipliğinden sorumludur. Toplantılar genellikle yıl ortasında yapılır ve üç gün sürer.

## Yapı ve Aktiviteler

G8'in gayri resmi bir forum olduğu tasarlanır. Ve bu nedenle uluslararası organizasyonlardan Birleşmiş Milletler veya Dünya Bankası benzeri bir yönetim yapısına ihtiyaç duyar. Grup başkanlığı üye ülkelerde yıllık sıra ile çalışır. Her bir dönem Ocak ayının birinci günü başlar. Başkanlığı elinde bulunduran ülke planlama ve bakanlığa ait seviye toplantılar serisinden ev sahipliği yapma sorumluluğundadır. Bakanlığa ait toplantılar, bakanlara çeşitli bakanlık görevi için
ortak veya global konuları ilgilendiren maddeleri tartışma sorumluluğunu beraberinde getirir. Konuların genişliği sağlık, kanun uygulama, iş, ekonomik ve sosyal gelişme, enerji, çevre, dış ilişkiler, adalet ve içişleri, terörizm ve ticareti kapsar.

## Ekonomik Güç
G8'in temsil eden sekiz ülke dünya nüfusunun yaklaşık % 14'ünü teşkil eder. Fakat dünyanın ekonomik verimlilik ölçüsü olan brüt iç hasılanın üçte ikisinden sorumludurlar.

## Ayrıca bakınız
* G8+5

## Kaynakça
Radikal (gazete)

***Radikal***, Doğan Yayın Holding'e ait günlük gazetedir. 1996'da yayın hayatına başlayan gazetenin basılı yayını Haziran 2014'te, dijital yayını Mart 2016'da son bulmuştur.

## Tarihçe
*Radikal* gazetesi 1996 yılında basılı olarak yayına başlamıştır. Amerikan *[[The New York Times]]* ve İngiliz *[[The Guardian]]* gazetesinin versiyonudur. *Radikal İki*, *Radikal Kitap* ve *Radikal Hayat* isimli ekleri bulunmaktaydı. 28 Mart 1998'de internet üzerinden de yayıncılığa başlayan Radikal, 17 Ekim 2010 tarihinden itibaren tabloid boyda yayınlanmaya başlamıştır.

*Radikal*, zarar ettiği gerekçesiyle basılı yayınını 21 Haziran 2014 tarihinde sonlandırıp dijital gazeteciliğe geçmiştir.

Gazetenin Genel Yayın Yönetmeni olan Ezgi Başaran, 2 Aralık 2015 tarihinde görevini Cem Erciyes'e bıraktı.

## Kapatılması
22 Mart 2016 tarihinde, *Radikal*in internet yayının da 2016 yılı Mart ayının sonu itibarıyla son bulacağı, *Radikal Kitap*ın ise Hürriyet bünyesinde çıkmaya devam edeceği duyurulmuştur. Bazı yazarlar kapatma kararına tepki gösterdi ve kapatma kararının kendilerine bildirilmediğini, kararı Twitter'dan öğrendiklerini söylediler.
* Ezgi Başaran: Herkesin hikâyesini anlattık. İyi gazetecilik yaptık. Bugün bunu diyebilmek büyük lükstür. *Radikal* Yazı İşleri'ne ve okurlarına teşekkürler.
* Cem Erciyes: *Radikal* kapandı çok üzgünüm. Belki tek tesellimiz *Radikal Kitap*'ın yayın hayatına devam edecek olması.
* Mirgün Cabas: *Radikal*in kapatılması çok can sıkıcı... Hürriyet sitesinde ‘*Radikal* nasıl kapandı’ galerisi yaparlar belki, tıklaya tıklaya okuruz.
* Ahmet Ümit: *Radikal* internet sitesi kapatılıyormuş. Üzüldüm. Kirli siyasetin, kirli gazeteciliğin iyi şeylere tahammülü yok.
* Fehim Taştekin: *Radikal* kapanıyor. Taksit taksit yok oluyoruz.
* Ümit Kıvanç: Twitter'daydım. (...) Bunu bilen var mı dememe kalmadı ki tweet'ler gelmeye başladı. Böylece öğrenmiş oldum. Öyle anlaşılıyor ki, kimseye haber de verilmemiş.
*Radikal*in aktif köşe yazarları 'Veda' yazılarını *Radikal*in sitesinde 4 Nisan 2016 tarihinde yayınladılar.

## Yazarlar

* Ahmet İnsel
* Eyüp Can Sağlık
* Cengiz Çandar
* Murat Yetkin 
* Oral Çalışlar
* Altan Öymen
* Cem Erciyes
* Tarhan Erdem
* Koray Çalışkan
* Özgür Mumcu
* Ezgi Başaran
* Cüneyt Özdemir
* Orhan Kemal Cengiz
* Gökçe Aytulu
* Tayfun Atay
* Evrim Sümer
* Tan Morgül
* Pınar Öğünç
* Serhan Bali
* Aslı Barış
* Bağış Erten
* Banu K. Yelkovan
* Uğur Vardan
* Fatih Özatay
* Jale Özgentürk
* Uğur Gürses
* Ersin Antep
* İsmail Saymaz
* Zeki Coşkun


## Kaynakça
Gai Eaton

**Gai Eaton** (1 Ocak 1921 - 26 Şubat 2010), Britanyalı yazar ve diplomat. Müslüman olduktan sonra ismini **Sidi Hasan Abdullah Abdülhamid** olarak değiştirdi. 29 yaşında Müslüman oldu. 18 yıl Britanya Dışişleri'nde diplomat olarak görev yaptı. 26 Şubat 2010 tarihinde öldü.

## Türkçede kitapları
* *Tanrı'yı Hatırlamak*, çev. Salime Leyla Gürkan, İnsan Yayınları, İstanbul, 2003
* *İslam ve İnsanlığın Kaderi*, çev. İhsan Durdu, İnsan Yayınları, İstanbul, 1992
* *Kalenin Kralı: Modern Dünyada İnsanın Tercih ve Sorumluluğu*, İz Yayıncılık, İstanbul, 2005, ISBN 975-355-327-7
* *Beşerin Kumdan Kaleleri*, Pınar Yayınları, İstanbul, 2003

## Kaynakça
Mann

**Mann** Cermen bir soyadı, anlamı "adam" ya da "erkek". 
Bu soyadı taşıyan arasında bulunan kişiler:

* Anthony Mann (1906–1967), Amerikan aktör ve film direktör
* Barry Mann (1939–), Amerikan şarkı yazarı
* Heinrich Mann (1871–1950), Alman roman yazarı, Thomas Mann'ın kardeşi
* Herbie Mann, (1930–2003), Amerikan caz flavtacı
* Thomas Mann (1875–1955), Alman yazar, Heinrich Mann'ın kardeşi
Julius Evola

**Baron Giulio Cesare Andrea Evola** (19 Mayıs 1898 - 11 Haziran 1974), İtalyan siyasi, felsefi, tarihi ve gelenekselci bakış açısından ezoterik konularda yazıları olan bir yazardır. Nazi Almanyasınca düşünceleri ve yazıları tasdik görmemesine rağmen Evola, Nazilerin "Ari (Aryan) kökenlere dönüş" fikirlerini desteklemesiyle ve çağdaş düzene karşın aykırılıkçı fikirleriyle Batı dünyasında tanınmıştır.

Mito del sangue ("Kanın Mitolojisi") yazısı ile beden ırkçılığına karşı ruhsal ırkçılığı önemsedi.

## Eserleri
* The Hermetic Tradition: Symbols and Teachings of the Royal Art (1931) 
* Revolt Against the Modern World: Politics, Religion, and Social Order in the Kali Yuga (1934) 
* The Mystery of the Grail: Initiation and Magic in the Quest for the Spirit (1937) 
* The Doctrine of Awakening: The Attainment of Self-Mastery According to the Earliest Buddhist Texts (1943) 
* Men Among the Ruins: Post-War Reflections of a Radical Traditionalist (1953) 
* Eros and the Mysteries of Love: The Metaphysics of Sex (1958) 
* Ride the Tiger: A Survival Manual for the Aristocrats of the Soul (1961) 
* Meditations on the Peaks: Mountain Climbing as Metaphor for the Spiritual Quest (1974) 
* The Path of Enlightenment According to the Mithraic Mysteries (1977) 
* Zen: The Religion of the Samurai (1981) 
* Rene Guenon: A Teacher for Modern Times (1984) 
* Taoism: The Magic, the Mysticism (1993)
* Mito del sangue 1938 (Türkçe Kanın mitolojisi) 
* Cavalcare la tigre (1961) (Türkçe Kaplana binmek)

## Makaleler
* Mora Doğru - Julius Evola: İlke

## Dış bağlantılar
* Evola'nın Men Among the Ruins ve The Doctrine of Awakening adlı eserlerinin tam metni
* Yazarın bazı makaleleri
* Julius Evola Network 
* Julius Evola bazı yazıların tam metni Almanca 
* Julius Evola Unofficial Website
Miles Davis

**Miles Dewey Davis III** (26 Mayıs 1926 - 28 Eylül 1991), Amerikalı caz trompetçisi, şef ve bestecidir.

East St. Louis'de orta hâlli bir ailede büyüyüp, müziğin farkına 6-7 yaşlarında varan Miles Davis babasının ona hediye ettiği trompetle müziğe ilk adımlarını attı. İlk trompet hocası Elwood Buchanan'ın ona çok emeği geçmiş, onu çok etkilemiştir. İkinci hocası bay Gustav kendi ürettiği trompet ağızlıklarından birini de Miles için yapmıştı. Bu ağızlık özgün sesini yakalamasında hayatî rol oynamıştır. Okuduğu okulun orkestrasında ve birkaç R&B grubunda çalmaya başladı. Cazı keşfedince Charlie Parker ve Dizzy Gillespie'nin sesine hayran kaldı.

Dizzy ve Bird'de onu beğendiler ve New York'a davet ettiler. New York'ta gündüzleri müzik okulu Julliard'a gidiyordu. Miles Davis fazla zaman harcamayıp Parker ile 1946'dan 1948'e kadar çaldı. Bu onun ilk tecrübesiydi. Sonra J. J. Johnson, Lee Konitz, Gerry Mulligan, John Lewis ve Max Roach gibi mükemmel caz ustalarından oluşan bir grupta çaldı ve sonucu "Birth Of The Cool" albümü oldu.

1950'lilerin başlarında John Coltrane, Red Garland, Paul Chambers, Philly Joe Jones gibi isimlerle çalıştı. Bu grup çok popüler oldu ve Cookin', Steamin', Workin' ve Relaxin' gibi albümler yaptılar. Gil Evans ile çalışırken Porgy and Bess ve Sketches of Spain gibi başarılı albümler yaptılar. En güzel albümlerinden birisi Coltrane, Cannonball Adderley, Bill Evans, Paul Chambers ve Philly Joe Jones ile yaptığı Kind Of Blue albümüdür. 1960'lı yıllarda Miles Davis, Wayne Shorter, Herbie Hancock, Tony Williams ve Ron Carter ile çalıştı. Biraz daha tecrübî ve karışık, özgün bir caz icra ettiler. Hülâsa 6-disk setli The Complete Columbia Studio Recordings (1965-1968) albümü ortaya çıktı.

1970'li yıllarda Miles Davis gençlerin rock müziği cazı tercih ettiklerini fark etti. Ve müziğinde elektro-gitar, bas gitar, org ve amfiye bağlı trompet kullanmaya başladı. Neticesinde "Bitches Brew" isimli albümü 400.000 sattı ve tarihe en çok satan caz albümü olarak geçti. 1970 ve 1980'lerde aynı tarzda devam etti.

Başrolünü Jeanne Moreau'nun oynadığı Louis Malle'in ünlü kara filmi 'Ölüm Asansorü'ne yaptığı müzik bir kült objesi haline gelmiştir.

## Diskografi
* Birth of the Cool (1949) Cool Caz
* Walkin' (1954) Bebop
* Round About Midnight (1955)
* Miles Ahead (1957, Gil Evans ile)
* Ascenseur pour l'échafaud (Lift to the scaffold)- Soundtrack (1958)
* Porgy and Bess (1958, Gil Evans ile)
* Milestones (1958)
* Kind of Blue (1959)
* Sketches of Spain (1960, Gil Evans ile)
* Sorcerer (1962)
* Quiet Nights (1963, Gil Evans ile)
* E.S.P. (1965)
* Miles Smiles (1966)
* Nefertiti (1967)
* Filles de Kilimanjaro (1968)
* In a Silent Way (1969) Füzyon caz
* Bitches Brew (1969)
* A Tribute to Jack Johnson (1970)
* Live-Evil (1970) Füzyon caz
* The Man with the Horn (1981) Caz Pop
* We Want Miles (1982)
* Star People (1983)
* Decoy (1984)
* You're Under Arrest (1985)
* Tutu (1986)
* Amandla (1989)
* Doo-Bop (1991) Hip-Hop
* Miles Davis & Michel Legrand: Dingo (1991)
* Miles & Quincy Jones: Live at Montreux (1991)

## Dış bağlantılar
* Miles Ahead 
* Mezarı
Sefil Selimi

**Sefil Selimi**, Asıl adı **Ahmet Günbulut** (26 Ağustos 1933, Şarkışla - 30 Aralık 2003, Sivas), yazar ve türkü yazarıdır.

## Yaşamı
İlkokul'dan sonra iki yıl ortaokula devam ettikten sonra geçim sıkıntısı nedeniyle okulu bıraktı. Okuldan ayrıldıktan sonra şiire merak sardı. Ümmü Gülsüm adında bir kızı kaçırdı. Bir terzinin yanında çırak olarak çalışmaya başladı. Evliliğinin ikinci yılında bir kızları oldu. Kadir gecesi doğduğu için de adını Kadriye koydular.

1954 yılında Mamak Muhabere Okulu'nda terzi olarak askerliğini yaptı. Terhis olduktan sonra Şarkışla'da bir dükkân açıp terziliğe başladı.

İlk kitabı olan "Yar Badesi"ni tamamladı ve 1963 yılında yayımladı. 1966'da Konya'da düzenlenen Aşıklar Bayramı'na katıldı, çok başarılı oldu. Bu arada "Kevser Irmağı" ve "Ah Edip Çırpınan Bülbüle Döndüm" türkülerini de 1966 yılında yine Şarkışla'lı olan sanatçı İhsan Öztürk, o dönemin ünlü sanatçılarından Nurettin Dadaloğlu'na vererek Plağa okuttu. 1968 yılında turist olarak Hollanda'ya gitti. 1972 yılına kadar orada çalıştı.

"Yalınkat", "Çoban Pınarı" adlı kitapları ve "Kevser Irmağında Saki Olan Yar", "Kimse Bana Yaren Olmaz, Yar Olmaz", "Ah Edip Çırpınan Bülbüle Döndüm", "Gök Kubbe Altında Yerin Üstünde", "Mezarlıkta Mezar Taşı" gibi türküyü halk kültürüne kazandırdı.

Sefil Selimi hakkında beş kitap hazırlandı. Üniversitelerde üç tez çalışması yaptırıldı. Hakkında yazılan son kitap ölmeden bir ay önce "Aşık Sefil Selimi İrfan Okulu" adıyla Ahmet Özdemir imzasıyla yayınlandı.

Sefil Selimi, Daha sonra Sivas Karşıyaka Mahallesi'ndeki tek katlı evinin kömürlüğünde 30 Aralık 2003'te çıkan yangının ardından geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Kendi Dilinden Âşık Sefil Selimî - Yrd. Doç. Dr. Doğan Kaya, Millî Folklor dergisi
* Sefil Selîmî - Terzi, Âşık (20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)  (Yesevi Üniversitesi, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Madde Yazarı: Dr. Yılmaz Irmak)
Saf Aklın Eleştirisi

***Saf Aklın Eleştirisi*** ya da ***Arı Usun Eleştirisi*** (Almanca: **Kritik der reinen Vernunft**) Immanuel Kant'ın 1781'de basılan ve en önemli eserleri arasında kabul edilen kitabıdır. Temel olarak Hume'un, olayların arasında bir neden-sonuç ilişkisi olduğu önermesinin kanıtlanamaz olduğu fikrinden yola çıkarak saf aklın mümkün olamayacağına dair ürettiği skeptik bakışına çözüm getirmeye çalışır. "İlk Eleştiri" olarak da anılan bu eseri, Pratik Aklın Eleştirisi (1788) ve Yargı Gücünün Eleştirisi (1790) eserleri takip etmiştir.

## ''A priori'' ve ''a posteriori''

Kant, öncelikle saf ve ampirik (deneysel) bilgi arasındaki ayrımı belirler. Tüm bilgiler tecrübe ile başlasa da, bu tüm bilgilerin tecrübeden kaynaklandığı anlamına gelmez. Kant, tecrübe ve algıdan bağımsız olarak edinilen bilgiye *[[a priori]]* adını verir. Saf bilgi ise içinde ampirik ögeler bulundurmayan bilgidir. Matematik, a priori bilginin deneyden bağımsız olarak gelebileceği noktaya bir örnektir. Doğruluğu sadece tecrübeye dayalı olarak belirlenebilen önermeler için ise *[[a posteriori]]* terimini kullanır.

## Analitik ve sentetik yargılar

Bunun dışında Saf Aklın Eleştirisi'nde analitik ve sentetik yargılar olmak üzere iki ayrı kavram daha tanımlanır. Analitik bir önerme, B yükleminin A öznesinin zaten tanım olarak bir özelliği olduğu önermelerdir. "Hiçbir bekar evli değildir." önermesi gibi. Sentetik önermelerde ise A öznesi, içinde B yüklemini barındırmaz. "Tüm insanlar 5 metreden kısadır" önermesi her ne kadar doğru olsa da 'insan' tanım olarak böyle bir boy limitini içermediği için sentetik bir önermedir; bize kavramlar değil dünya hakkında bilgi verir.

## Hume'un skeptisizmine çözüm

Bu tanımlara göre tüm analitik önermeler *a priori*'dir. Kant'a göre çözülmesi gereken problem, sentetik bir önermenin nasıl a priori olabileceğidir. Sentetik yargıların çoğu a posteriori olsa da Geometri ile ilgili önermeleri ve "Her olayın bir nedeni vardır." gibi önermelerin bu kategoriye girdiğini söyler. Bunun nasıl mümkün olacağını açıklarken Kant algıyı/sezgileri devreye sokar. Gözlediğimiz şekliyle Dünya, nesnelerin bir toplamı değil; algılarımızdan bağımsız düşünemeyeceğimiz bir temsildir. Uzay ve zaman da algılardan bağımsız düşünülemez. Numenler Dünyası (bize gözüktüğü şekliyle değil kendi olduğu şekliyle Dünya) uzay ve zamandan bağımsızdır. Bu aslında hem emprisizm hem de rasyonalizm eleştirisi olarak görülebilir: Bilincin dünyayı pasif olarak algıladığına dair emprisist görüş yanlış olduğu gibi her bilgiye saf akılla ulaşılabileceğine dair rasyonalist görüş de yanlıştır. Bunun nedeni bilginin hem algılar tarafından alınan ham verilere hem de kavramlara dayalı olmasıdır. Teorik bilgi sadece gözüktüğü şekliyle dünyaya dair olabilir.

## Kaynakça
Çitlembik

**Çitlembik** (*Celtis*), yaklaşık 60-70 tür barındıran, her yıl yaprak döken bir ağaç cinsidir. Kuzey Yarıkürenin ılıman iklime sahip bölgelerine yayılmış, Güney Avrupa, Güney Asya ve Doğu Asya, Güney ve Orta Kuzey Amerika ve Güney ve Orta Afrika'da bulunan bir bitkidir. Genellikle orta büyüklükte ağaçlardır, boyları 10-25 metre uzunluğundadır, nadiren 40 metre uzunluğa ulaşabilirler.

Eskiden Ulmaceae familyası veya kendi familyası olan Celtidaceae'ye yerleştirilse de, APG (Angiosperm Phylogeny Group) tarafından yapılan genetik analizler sonucu Cannabaceae familyasına yerleştirmenin en uygun olduğu ortaya çıkmış ve cins bu familyaya yerleştirilmiştir.

Basit yaprakları yaklaşık 3–15&nbsp;cm uzunluğunda, yumurta şeklinde, sivri uçlu ve kenarları tırtıklıdır.

Meyvesi sert çekirdekli-eriksi, 6–10&nbsp;mm çapındadır ve birçok hayvan türü tarafından yenilebilir; kuru ama tatlı bir tada sahiptir.

Bazı türleri süs ağacı olarak yetiştirilmekte ve susuzluğa karşı dayanıklılığı için tercih edilmektedir.

İstanbul'da bu ağaca "çitlenbik" denir. Ancak, Akdeniz ve Ege bölgelerinde "çitlenbik" adı *Pistacia terebinthus* için kullanılır. Çukurova'da bu ağaca "dardağan" adı verilir. Hekimhan, Arguvan (Arguvan Kirazı), Malatya ve Sivas dolaylarında bu ağaca "Dağın" adı verilmektedir.

## Türler
* *[[Celtis aurantiaca]]*
* *[[Celtis australis]]* (Adi çitlembik) Türkiye.
* *[[Celtis biondii]]*
* *[[Celtis bungeana]]* (Bunge çitlembiği) 
* *[[Celtis caucasica]]* (Kafkas çitlembiği) Türkiye.
* *[[Celtis cerasifera]]*
* *[[Celtis chekiangensis]]*
* *[[Celtis choseniana]]*
* *[[Celtis ehrenbergiana]]* (Dikenli çitlembik)
* *[[Celtis glabrata]]* (Parlak yapraklı çitlembik) Türkiye.
* *[[Celtis gomphophylla]]*
* *[[Celtis iguanaea]]*
* *[[Celtis integrifolia]]* (Afrika çitlembiği) 
* *[[Celtis julianae]]*
* *[[Celtis koraiensis]]* (Kore çitlembiği) 
* *[[Celtis jessoensis]]* (Japon çitlembiği) 
* *[[Celtis labilis]]* (Hubei çitlembiği) 
* *[[Celtis laevigata]]* (Şeker çitlembiği) 
* *[[Celtis latifolia]]*
* *[[Celtis lindheimeri]]*
* *[[Celtis occidentalis]]* (Batı çitlembiği)
* *[[Celtis pallida]]*
* *[[Celtis paniculata]]*
* *[[Celtis philippensis]]*
* *[[Celtis reticulata]]*
* *[[Celtis sinensis]]* (Çin çitlembiği) 
* *[[Celtis tetrandra]]*
* *[[Celtis tenuifolia]]* (Bodur çitlembik) 
* *[[Celtis timorensis]]*
* *[[Celtis tournefortii]]* (Doğu çitlembiği) Türkiye.
* *[[Celtis trinervia]]*
* *[[Celtis vandervoetiana]]*
* *[[Celtis yunnanensis]]*
## Dış bağlantılar
*
Kazdağı göknarı

**Kazdağı göknarı** (*Abies nordmanniana* subsp. *equi-trojani*), çamgiller (Pinaceae) familyasından Türkiye'de yalnızca Kazdağı'nda yetişen endemik bir göknar alt türü.

30 metreye kadar boylanabilir. Tomurcukları bol reçinelidir. Yan sürgünlerin uçlarındaki tomurcukların sayısı 5-7 arasıdır. Kozalaklar tepenin en üst ucunda bir yıl önceki sürgünler üzerinde oluşurlar. Sürgün üzerinde dik dururlar ve 15–20&nbsp;cm boylanabilirler. Silindir şeklinde olan kozalakların dış pulları, iç puldan daha uzun ve uçları geriye doğru kıvrıktır. Yaşlı ağaçlarda ise kabuk kalın ve çatlaklıdır.

İğne yaprakları uzun sürgünler üzerinde tek tek ışığa yönelik olarak tarak biçiminde dizilmişlerdir. İğne yapraklar sürgün ucuna doğru daralırlar. Işık yapraklarının uçları sivri diğerleri ise küt veya kertiklidir. Yapraklar yassı ve iki yüzlüdür. Yaprağın üst yüzü hafif olukludur, alt yüzünde ise iki tane belirgini gümüşi renkte beyaz stoma bandı bulunur. İğne yapraklar sürgünler üzerinde uzun süre, 7-10 yıl kalır. Düştüğü veya koparıldığında, sürgün üzerinde yuvarlak, iç içe iki daire halinde çukurca bir iz bırakır. 
Kazdağı köknarının gövde kabuğu açık gri renkli, ince ve düzgündür.

Genç yaşlardan itibaren kazık kök yaparlar. Toprak ve rutubet istekleri fazladır. Işık istekleri azdır, gölgeye dayanıklıdır. Hızlı büyür.

Endemik bir türdür. Türkiye'de Kazdağlarında bulunur.

## Dış bağlantılar
*
Uludağ göknarı

**Uludağ göknarı** (*Abies nordmanniana* subsp. *bornmulleriana*), çamgiller (Pinaceae) familyasından 30-40 metre boylanabilen, bir göknar alt türü. Yöresel olarak küner, verdinar (Bolu), iledenaz (Kastamonu) gibi isimlerle de bilinir. Doğal yayılım aralığı sadece Anadolu'da bulunan endemik bir alttürdür. Bolu Sülüklügöl tabiat parkı Ankara Çamkoru tabiat parkında bulunur.

## Morfolojik özellikleri

Piramidal gelişme gösterir, tepeden, tabana kadar çok sık dallıdır. Gövde kabuğu gridir. Alt dallar yanlara doğru yatay uzanır. Yan sürgünlerin ucundaki tomurcuklar reçinelidir. İğne yaprakları 2-3,5&nbsp;cm boyunda, parlak koyu yeşil, uç kısımları hafif oyukludur. Yaprakların alt yüzündeki iki adet belirgin, gümüşî renkli stoma bandı, aynı zamanda yapraklarının üst yüzeyinde de görülür.

Ortalama 15–16&nbsp;cm boyunda ve 5&nbsp;cm çapında kırmızı-kahverengi kozalakları vardır. Dallar üzerinde dik duran kozalakların dış pulları, iç pullarından daha uzundur ve bol reçinelidir. Dış pullar sivri bir uçla sonuçlanır ve geriye doğru kıvrıktır.

## Ekolojik istekleri
Toprak ve rutubet istekleri fazladır, ışık istekleri azdır, gölgeye dayanıklıdır. 

## Kaynakça
Büyük kozalaklı ardıç

**Büyük kozalaklı ardıç** (*Juniperus macrocarpa*), servigiller (Cupressaceae) familyasından çoğunlukla çalı, ender olarak da 5-6 metre boylarında, dalları yukarıya yönelik bir ardıç türü.

İğne yapraklar sert değil, yumuşak ve elastikidir. Sürgünler belirgin biçimde üç köşelidir. Tüm doğal ardıç taksonları içinde tohumu ve kozalağı en büyük olanıdır.

Bir Akdeniz bitkisi olup, kozalak iri, 12–18&nbsp;mm. çapında, mat, taze iken mavimsi üzeri dumanlı, olgunlaşınca kırmızı kahverengi ve siyahımsıdır.

İzmir ve Aydın çevrelerinde doğal olarak bulunur.

## Kaynakça
Sikke (anlam ayrımı)

* Tarihî madenî para ya da madeni paralara vurulan damga 
* Sikke, hayvanları bağlamak için yere çakılan demir veya ağaç kazık. Tırmanma sporunda kaya çatlaklarına halat tutturmak için kullanılan çelikten çivisi ya da profilli dili ve halkası olan kazık. 
* Sikke, Mevlevi dervişlerinin giydikleri yüksek ve tepesi düz keçe külah
Para (anlam ayrımı)

* Para: Devletçe bastırılan, üzerinde saymaca değeri yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı, nakit.
* Para: Kuruşun kırkta biri değerindeki para birimi, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti'nde 1640 ile 1950 yılları arasında aralıklarla çeşitli birimlerde basılmakta olan bir sikke.
* Para: Yugoslav Dinarı'nın ve Sırp Dinarı'nın yüzde biri değerindeki para birimi, 19. yüzyıldan başlayarak 1989 yılına kadar aktif olarak dolaşımda bulunmuştur.
* Para: Karadağ Perperi'nin yüzde biri değerindeki para birimi, 1906 ile 1918 yılları arasında kullanılmıştır.
* Pará: Brezilya'da bir eyalet.
* Para: Türkiye'de haftalık yayınlanan bir ekonomi dergisi.
* Para, 1972 yılı yapımı Türk filmi.
* Para: Yunanca παρά- öneki (paralel, paragraf, paradoks, parabol vb.).