Borgward IV

**Borgward IV** (Tam adı: ***Schwerer Ladungsträger Borgward IV;*** Alm. **''Ağır yük taşıyıcısı** **Borgward IV**;* [[Wehrmacht]] envanter adı: *Sd.Kfz.301*), [[II. Dünya Savaşı|İkinci Dünya Savaşı'nda]] [[Nazi Almanyası]] ordusunda hizmet gören, bir hedefe uzaktan kumanda ile patlayıcı yük bırakan paletli bir mühimmat/bomba taşıma aracıdır. 1193 adet üretilmiştir.

== Tarihi ve geliştirilmesi ==
İkinci Dünya Savaşı'nda Wehrmacht envanterinde, mayın temizleme ve sabit hedefleri imha etme görevlerinde kullanılmak üzere ağırlıkça üç farklı sınıfta tam paletli yük taşıyıcısı modeli kullanılmıştır:

*  Hafif sınıf yük taşıyıcı Goliath (Sd.Kfz. 302/303a/303b), 
*  Orta sınıf yük taşıyıcı Springer (Sd.Kfz.304) 
*  Ağır sınıf yük taşıyıcı Borgward IV (Sd.Kfz. 301).

Borgward IV, bu araçların en büyüğü ve en ağırıydı, ayrıca patlama gerçekleşmeden önce patlayıcı yükünü indirip tehlike bölgesinden çekilebilen tek araçtı. Daha küçük diğer iki yük taşıyıcısı da patlayıcı yükleri ile birlikte imha edilmekteydi.

Aracın geliştiricisi ve üreticisi olan [[Borgward]], başta Borgward IV'ü ağır tank ve kundağı motorlu toplara lojistik destek için bir mühimmat taşıyıcı aracı (VK3.01 ve VK3.02 Munitionsschlepper) olarak geliştirdi. Ancak aracın, tasarımı itibarıyla amaçlandığı role uygun olmadığı anlaşıldı. Uzaktan kumandalı mayın temizleme makinesi kullanımı ise, araçlar çoğu durumda taşıdığı patlayıcı yüküyle birlikte imha olduğu için [[Sürdürülebilirlik|sürdürülemez]] ve yüksek maliyetli bir yöntemdi. [[Waffenamt]], bu nedenle 1941'de Borgward IV'ü uzaktan kumandalı daha büyük bir yük taşıyıcıya dönüştürmeye karar verdi. İlk araçlar 1942'de Heereswaffenamt'a teslim edildi. Araç Goliath ve Springer'dan daha büyüktü ve nispeten daha büyük bir patlayıcı yükü taşıyabilmekteydi.

Uzaktan kumandayla yönlendirilen araç hedefe geldiğinde patlayıcı yükünü ön tarafından bırakıyor ve tehlike bölgesinden çekiliyordu. Kısa mesafede sadece telsizle uzaktan kontrol edilen Goliath ve Springer'ın aksine, Borgward IV'ün uzun menzilde hedefe sürücüyle götürülmesi gerekiyordu. Sürücü hedefe yeterince yaklaştığında araçtan iner ve aracı uzaktan kumanda ile kullanmaya devam eder. Bu operasyon, sürücü için vurulma gibi tehlikeler arz etmekteydi. Borgward IV zırhlıydı, ancak 1942-43'ten itibaren aracın zırh kalınlığı artık yeterli değildi. Ek olarak, Goliath ve Springer'dan büyük olması nedeniyle tespit edilmesi diğer iki araçtan daha kolaydı. Zırhları, telsizleri ve ağırlıkları değişik *Ausführungen A, B ve C* olmak üzere üç çeşidi vardır. İlki 613 adet, diğer ikisi 565 adet üretildi. En küçük muadili olan Goliath ise, tüm varyantlarda 6200'den fazla adet üretildi.

== Teknik bilgi ==


Borgward IV, paletli ve zırhlı bir araçtır. Aracın bazı teknik değerleri hakkında farklı tespitler bulunmaktadır. Bu tespitlere göre Borgward IV, 3658&nbsp;mm (ABD raporu)  (George Bradford'un raporuna göre 3962&nbsp;mm) uzunluğunda, 1829&nbsp;mm genişliğinde ve 1397&nbsp;mm yüksekliğinde olup, gövdesi önde 10&nbsp;mm, yanlarda toplam 13&nbsp;mm kalınlığında kaynaklı çelikten yapılmıştır. En güçlü noktasında zırh 20&nbsp;mm kalınlığındadır. Bradford ve ABD raporlarına göre Borgward IV'ün kütlesi yaklaşık 3600&nbsp;kg, [[Askerî Tarih Müzesi|Viyana Askeri Tarih Müzesi'ne göre]] ise 4500&nbsp;kg'dır. Tarczyński aracın kütlesinin 5000&nbsp;kg olduğunu Fritz Trenkle ise, farklı versiyonlarda 4000–6000&nbsp;kg arasında değiştiğini belirtmektedir. Araç, üç bölmeye ayrılmış kaynaklı bir zırhlı gövdeye sahiptir. Aracın motoru, hidrolik aksamı ve telsiz ekipmanı arka bölmede, şanzıman ve direksiyon dişli seti ön bölmede ve kokpit orta bölmede yer almaktadır. Araç, 3745&nbsp;cm³ hacminde [[Su soğutmalı motor|su soğutmalı]] [[Sıralı altı silindir motor|sıralı altı silindirli]] [[Üstten subaplı motor|üstten subaplı]] [[benzin motoru]], ABD raporuna göre 80 HP (60&nbsp;kW), Viyana Askeri Tarih Müzesi'ne göre 70 PS (51&nbsp;kW), Tarczyński'ye göre 57&nbsp;kW güç üretmektedir. Tahrik, motordan ıslak bir kavrama ile her biri ağır ve seri dişlilere sahip olan 1 ileri 1 geri vitesli şanzımana, final hız redüksiyonu dört adet düz dişli üzerinde olmak üzere şanzımandan aracın önünde yer alan cer dişlisine aktarılır. Süspansiyon sistemi [[Burulma çubuğu|burulma çubuklu]] olup, araç beş adet yol tekerleği üzerindedir. Her bir palette lastik pabuç takılabilir 50 adet bakla bulunmaktadır. Bu, Borgward IV'ün karayolunda yaklaşık 50&nbsp;km/sa azami hıza çıkmasını sağlamaktadır. Patlayıcı yük, aracın ön tarafına takılır ve hedefe uzaktan kumanda ile indirilebilir. Patlayıcı yükün ([[Pikrik asit|Ekrasit]]) kütlesi, ABD raporuna göre 800&nbsp;lb (363&nbsp;kg), Bradford, Trenkle ve Avusturya Savaş Tarihi Müzesi'ne göre 500&nbsp;kg, Diğer kaynaklara göre ise 450&nbsp;kg Uzaktan kumanda sistemi, 24.6&nbsp;MHz'lik yayında çalışan, [[ara frekans]]ı 0,464&nbsp;MHz olan, [[Genlik modülasyonu|genlik modülasyonlu]] bir [[süperheterodin alıcı]]yla sağlanmaktadır.

== Diğer bilgiler ==

=== Günümüze ulaşan araçlar ===

31 Mart 2010'da, Viyana'da bir hafriyat sahası içerisinde iyi korunmuş bir adet Borgward IV Ausf. C ile birlikte [[Viyana Taarruzu|Viyana Taarruzu'ndan]] kalma diğer savaş kalıntıları bulundu. Araç [[Askerî Tarih Müzesi|Viyana Askeri Tarih Müzesi'nden]] uzmanlar tarafından kurtarılıp, sergilenmek üzere restore edilmiştir.

Borgward IV tipi ağır yük taşıyıcıları aşağıdaki [[Müze|müzelerde sergilenmektedir]] :

* [[Askerî Tarih Müzesi|Askeri Tarihi Müzesi]], [[Viyana]] 
* [[Alman Tank Müzesi]], [[Munster, Aşağı Saksonya|Munster]] 
* [[Kubinka Tank Müzesi]] 
* [[American Heritage Museum]], [[Boston]]

Ayrıca *Warsaw 44* filminin çekimlerinde kullanılması için birebir ölçülerde, çalışır ve yürür durumda bir replika da imal edilmiştir.

== Ayrıca bakınız ==

* SWORDS, [[Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri|ABD silahlı kuvvetlerinde]] Borgward IV ile benzer role sahiptir.

== Alanyazın ==

* Thomas Ilming: *Südbahnhof altındaki "mucize silah": Borgward B IV c*, içinde: *Viribus Unitis*, Ordu Tarihi Müzesi Yıllık Raporu 2010. Viyana 2011, s. 150–156, ISBN 978-3-902551-19-1
* Alexander Lüdeke, *İkinci Dünya Savaşı'nda silah teknolojisi.* *Piyade silahları, zırhsız araçlar, zırhlı araçlar, toplar, özel silahlar, uçaklar, gemiler.* Parragon Books, Bath 2007, ISBN 978-1-4054-8584-5 .
* Markus Jaugitz: *Alman uzaktan kumanda grubu* . Bölüm 1: *1940-1943.* Podzun-Pallas, Wölfersheim-Berstadt 1994, ISBN 3-7909-0502-X, (*Waffen-Arsenal Özel* 10).
* Markus Jaugitz: *Alman uzaktan kumanda grubu* . Bölüm 2: *1943-1945.* Podzun-Pallas, Wölfersheim-Berstadt 1995, ISBN 3-7909-0529-1, (*Waffen-Arsenal Özel'' 12).

## Kaynakça