open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gaziler, İspir

**Gaziler**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe

Gaziler'in eski adı **Kızıl İmaret**'tir. Nitekim 1642 tarihli Osmanlı avarız defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kızıl İmaret (قزل عمارت) şeklinde geçer.

Kızıl İmaret köyü, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunan Speri bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir.

Kızıl İmaret köyü, 1642 tarihli Osmanlı avarız defterine göre İspir Sncağı'na bağlıydı. 1835 tarihli nüfus defterine göre köyde 34 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 68 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1896 tarihli nüfus sayımında ise, İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu sırada köydeki erkek nüfusu 76 kişiden oluşuyordu.

Kızıl İmaret köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Kızılimaret şeklinde yazılmış olan bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 314 kişiden oluşuyordu. Köyün adı, "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında Gaziler şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Gaziler köyünde 389 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 31 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Mahalle, İspir ilçe merkezinde, Erzurum il merkezine 143&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin güneybatı kısmında, Çamlıca mahallesinin kuzeyinde yer alır

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İkisu, İspir

**İkisu**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, İspir ilçe merkezinin kuzeyinde, Erzurum il merkezine 143&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, Çoruh Nehri üzerindeki **Güllübağ Barajı ve HES**  Gölü kuzey kıyısında,  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yolu ise karşı sahilde yer almaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Koçköy, İspir

**Koçköy**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Koçköy'ün eski adı **Kağnasor**'dur. 1642 tarihli Osmanlı avarız defterinde bu şekilde yazılmış veya Osmanlıca yazılışı bu şekilde okunmuştur. Bu yer adı Ermenice Geğadzor'dan (Գեղաձոր) geliyor olabilir. Nitekim günümüzde Ermenistan'da bu  bulunmaktadır. Köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kenasor (كناصور) şeklinde kaydedilmiştir. Gürcüce kaynaklarda ise Kanasori (კანასორი) şeklinde geçer.

Kağnasor veya Geğadzor köyü, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunan Speri bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde kalıntıları bugüne ulaşmış olan Kanasori Kilisesi ile tek kemerli taş köprü bu dönemden kalmış olabilir.

Yerleşim, yazılı belgelerde ilk olarak 1642 tarihli avarız defterinde İspir kazasına bağlı, 4 Müslüman hanenin ve 12 kale muhafızının bulunduğu bir köy olarak kaydedilmiştir. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında 253, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise köyde 183 Müslüman erkek nüfus bulunuyordu.

Kağnasor veya Geğadzor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Kenasor şeklinde yazılmış olan bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 492 kişiden oluşuyordu. Kenasor veya Geğadzor Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Koçköy şeklinde değiştirilmiştir. Köyde koç şeklindeki taşlara bağlı olarak bu adın verildiği anlaşılmaktadır. 1965 genel nüfus sayımında Koçköy'de 607 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 60 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Koçköy'deki tek kemerli taş köprü, yerleşim yerinin 1,2 kilometre kuzeybatısında, Kanasori Deresi üzerinde yer alır. Köprü elden geçirilmiş olup üzerinde beton tabakası bulunmaktadır. Köyün üst kesiminde, "Koçun Boğazı" denilen yerde koç formunda taşlar vardı; ancak bu taşlar tahrif edilmiştir. Köylülerin verdiği bilgiye göre Koçköy'de Kanasori Kilisesi dışında iki kilise daha bulunuyordu.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 161&nbsp;km, İspir ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Değirmenli ve Güllübağ mahalleleri üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yukarı, İspir

**Yukarı**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 143&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, şehrin merkezinde Karşıyaka  Mahallesi'nin  kuzeyinde yer alır. Belediye Başkanlığı  bu mahallededir.  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yolu ve Çoruh Nehri mahallenin batısından geçer.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Güllübağ, İspir

**Güllübağ**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1912 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli &nbsp;**Varkur**, 1928 yılı kayıtlarında ise **Varkor** olarak geçmektedir. 
Büyükşehir Yasası öncesi 1970-2012 yılları arasında ilçenin merkez mahallelerinden biri idi.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 149&nbsp;km, İspir ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup,  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yoluna, 1,4&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Mahalle, **Güllübağ HES Baraj Gölü** kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bağlar, Karaçoban

**Bağlar**, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Karaçoban ilçe merkezinde, Erzurum il merkezine 166&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin güneybatı kısmındadır.  numaralı Hınıs-Karaçoban il yolu mahalleden geçmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bozyar, Karaçoban

**Bozyar**, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1912 yılı kayıtlarında&nbsp;**Bezkan**, 1916 yılı kayıtlarında ise **Tapu** olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 175&nbsp;km, Karaçoban ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup,  numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Karaköprü Mahallesi'nde 9,2&nbsp;km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yukarıfındıklı, İspir

**Yukarıfındıklı**, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında&nbsp;**Aşağı Tarpuni** olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

1642 tarihli avarız defterinde belirtildiğine göre yerleşimde 9 Müslüman, 2 Hristiyan olmak üzere toplam 11 hane bulunmaktaydı. 1835 yılı nüfus sayımına göre 65 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında 99 erkek nüfus bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 163&nbsp;km, İspir ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeyinde olup,  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yoluna, Kaynakbaşı, Düzköy ve Yeşilyurt üzerinden 15,7&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gündüzköy, Karaçoban

**Gündüz**, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
1916 yılı kayıtlarında&nbsp;bugünkü adıyla geçen mahalle, 1965-2009 yılları arasında TÜİK kayıtlarında **Gündüzköy** olarak geçmektedir. Mahalle 2009 yılından sonra yeniden **Gündüz** adını almıştır.

Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 189&nbsp;km, Karaçoban ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeyinda olup, Sarıveli Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bayraktar, Karayazı

**Bayraktar**, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Karayazı ilçe merkezinde, Erzurum il merkezine 122&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin kuzey kısmındadır.  numaralı Karayazı-Tutak devlet yolu mahalleden geçmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dündarköy, Karayazı

**Dündar**, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 163&nbsp;km, Karayazı ilçe merkezine 47&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın güneybatısında olup,  numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna Yahyaköy üzerinden 20&nbsp;km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Karşıyaka, Karayazı

**Karşıyaka**, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1916 yılı kayıtlarında **Aliibo Komu** olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 118&nbsp;km, Karayazı ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın batısında olup,  numaralı Köprüköy-Karayazı devlet yoluna  1,1&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Mollaosman, Karayazı

**Mollaosman**, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Eski **Elmalıdere** bucağının merkezidir. 1928 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 134&nbsp;km, Karayazı ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Karayazı-Tutak devlet yolu üzerindedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Seyhan, Karaçoban

**Seyhan**, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır. Karaçoban, daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı bir belde iken  1987 yılında, yeni bir ilçe olmuştur. Seyhan Mahallesi, bu yeni ilçenin merkez mahallelerinden biri iken 2012 yılında çıkan 6360 Sayılı Büyükşehir Yasası sonrası bağımsız bir mahalle olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 161&nbsp;km, Karaçoban ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Karaçoban-Karayazı il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dilek, Köprüköy

**Dilek**, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında&nbsp;**Seyyid Alo Komu** olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Karayazı ilçesine bağlı olan köy, 1992 yılında ayni ilin Köprüköy ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 84&nbsp;km, Köprüköy ilçe merkezine 49&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün güneybatısında olup,  numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna, Mescitli, Kayabaşı ve Yağan mahalleleri üzerinden 47,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Güney yönünde ayni yola  Aşağısöylemez Mahallesi üzerinden 15,7&nbsp;km.lik bir yolla da bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şehitler, Köprüköy

**Şehitler**, Erzurum ilinin Köprüköy ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 59&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin batı kısmındadır. / numaralı Erzurum-Ağrı Uluslararası/devlet yolu ile  numaralı Erzurum-Muş devlet yolu ve TCDD Erzurum-Kars demiryolu mahallenin yakınından geçer. Aras Nehri mahallenin güneyindedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Camiikebir, Narman

**Camiikebir**, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 97&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin batı kısmındadır.  numaralı Tortum-Narman il yolu mahallenin içinden geçmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aslanpaşa, Oltu

**Aslanpaşa**, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 116&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle ilçe merkezinde ve doğu kısmındadır. Oltu Çayı batı sınırını belirler. Belediye Başkanlığı bu ilçededir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İnci, Oltu

**İnci**, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Bu yerleşim merkezinin adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde de İnci (اینجی) olarak geçer. Ancak bu defterin yayınlanmış halinde köyün adı "Ibhi" şeklinde okunmuştur. Bu isim İnçi'den () değişime uğramış olabilir.

İnci veya İnçi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün yerleşim merkezindeki kale ile kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

İnci veya İnçi köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki kayda göre, Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 46 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 7 hane Müslüman olmuş, 39 hane Hristiyan olarak kalmıştı. Günümüzde varlığı bilinen kilise de bu dönemde köyün kilisesi olduğu anlaşılmaktadır.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında İnci köyü, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu sırada köyde 24 hane bulunuyordu ve 84 erkek tespit edilmişti. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.

Bölgenin Osmanlı kontrolüne geçmesi neticesinde gerçekleşen iskan/göç süreci neticesinde 1596 tarihli cizye defterinde köyde gayrimüslim olmadığı tespit edilmiştir. 

İnci köyünün ve bu köyün adıyla ilişkili olan İnci Kotik köyünün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yanlış biçimde yazılmıştır. Osmanlıca "Aşci" (اشجی) şeklinde yazılan köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "İnçi" olarak kaydedilmiş olan İnci köyü, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 569 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında İnci köyünün nüfusu 872 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 204 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

İnci Kalesi veya İnçi Kalesi, yerleşim merkezine yukarından bakan bir kaya üzerinde yer alır. Küçük bir yapı olan kaleden kaba yontulmuş ve kireç harcıyla inşa edilmiş duvar parçası ile kayaya oyulmuş su sarnıcı kalmıştır. Köyün mezarlığının yanında bulunan İnci Kilisesi'nin varlığı köylüler tarafından da teyit edilmiştir. Ancak bu yapıdan geriye sadece bir adet yapı taşı kalmıştır.

## Coğrafya
İnci mahallesi, Erzurum il merkezine 120&nbsp;km, Oltu ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır. Oltu kentinin kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum—Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna, İğdeli Mahallesi üzerinden  14,3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çamlıyayla, Narman

B20

**Çamlıyayla**, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çamlıyayla köyünün eski adı **Dazlak**'tır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Dazlak (دازلاق) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Narman nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 160 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımına göre Dazlak köyünün nüfusu 314 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde sadece 16 kişi okuma yazma biliyordu. 2000 yılından sonra bugünkü adını almıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 122&nbsp;km, Narman ilçe merkezine 26&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneyinde olup,  numaralı Ardahan-Muş (Narman-Köprüköy) devlet yoluna, Mercimekli Mahallesi üzerinden 9,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Seyyid Ali Baba, Narman

**Seyyid Ali Baba**, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Seyyid Ali Baba köyünün bilinen en eski adı Kihdik veya Kihtik'tir. Nitekim 1835 nüfus defterinde Kihdik ve 1940 genel nüfus sayımında Kihtik olarak geçer.

Kihdik köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Kihdik, Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 13 hanede 43 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 86 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kihdik köyü, 1940 genel nüfus sayımında "Kihtik" olarak kaydedilmiştir. Bu sırada Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Pitkir nahiyesine bağlı olan köyde 201 kişi yaşıyordu. Kihdik veya Kihtik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla **Tuztaşı** olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Tuztaşı köyünde 342 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu. Tuztaşı Mahallesi'nin adı 2017 yılı ve sonrası yıllardaki TÜİK'in nüfus kayıtlarında **Seyyid Ali Baba** olarak geçmektedir

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 115&nbsp;km, Narman ilçe merkezine 19&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Narman) devlet yoluna Koçkaya Mahallesi üzerinden 8,1&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Obayayla, Oltu

**Obayayla**, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Obayayla mahallesinin eski adı Tecerek'tir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca mülki teşkilatta Tecerek (تجرك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda ise, Tacereki (ტაჯერექი) ve Tecereki (თეჯერექი) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adının Tecereti'den değişime uğramış olabileceği görüşü de vardır.

Tecerek köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Tecerek köyü, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu sırada köyde 12 hane bulunuyordu ve 58 erkek tespit edilmişti. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.

Tecerek köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında, "Penek Tecerek"ten (Пенякскій Теджерекъ) ayırmak için "Narman Tecerek" (Нариманскій Теджерекъ) olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Avdost nahiyesinin 13 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nüfusu, 39'u erkek ve 37'si kadın olmak üzere, 13 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 76 kişiden oluşuyordu.

Tecerek köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeki kayda göre, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Pitkir nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Tecerek" olarak geçen köy, Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 322 kişiden oluşuyordu. Tecerek Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Obayayla şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Obayayla köyünde 553 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 176 kişi okuma yazma biliyordu.

Mahallenin eski adı,&nbsp;1889 ve 1928 yılı kayıtlarında**&nbsp;Tecerik**&nbsp;olup, Ermenicede "dacarig" sözcüğü&nbsp;"kilisecik" anlamına gelmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 140&nbsp;km, Oltu ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun güneydoğusunda olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aktepe, Olur

**Merkez**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu tarihe kadar Olur ilçesinin merkez mahallerinden biri olan Aktepe, diğer dört mahalle birleştirilip Merkez Mahallesi olmasına karşın, tek başına Olur Belediyesi'nin ayrı bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 163&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle,  numaralı Artvin- Kars (Yusufeli-Göle) devlet yoluna, Yeşilbağlar ve Olurdere mahalleleri üzerinden 8,9&nbsp;km'lik  numaralı il yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tutlu, Oltu

**Tutlu**, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Tutlu'nun eski adı **Lesbek**'tir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Lesbek (لسبك) şeklinde yazılmıştır. 1886 Rus nüfus tespitinde ise, Lespek (Леспекъ) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adı daha geç dönemde Lisbek'e dönüşmüştür. Gürcüce kaynaklarda Lesbeki (ლესბეკი) olarak geçer.

Lesbek köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bir süre sonra köy, Osmanlı idaresinin yeni kurduğu Oltu sancağına bağlanmıştır. Nitekim Lesbek, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde Oltu sancağının Güney nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyde 37 hane bulunuyordu ve bu nüfusun tamamı Hristiyanlardan oluşuyordu.

Lesbeki köyü, 1835 nüfus sayımında Küçük Lesbek ve Lesbek olmak üzere iki ayrı köy olarak geçer. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte Küçük Lesbek köyünde 8 hanede 35 erkek, Lespek köyünde de 58 hanede 148 erkek tespit edilmiştir. İki köyün toplamı olan 66 hanede 183 erkeğin yaşadığı, erkek sayısı kadar kadın eklenice iki köyün toplam nüfusunun yaklaşık 366 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Lesbeki köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886nüfus tespitinde Lespek (Леспекъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Sehçek nahiyesinin altı köyünden biriydi. Nüfusu, 175'i erkek ve 166'sı kadın olmak üzere, 70 hanede yaşayan 341 kişiden oluşuyordu. Köyün halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Lesbek köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde muhtemelen metateze uğramış ve Lesbek veya Lisbek yerine Lesbik (لسبیك) şeklinde yazılmıştır. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Lisbek olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 358 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Lesbek köyü Oltu ilçesinden alınarak bu yeni ilçeye bağlandı. Lesbek veya Lisbek Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dutlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Tutlu şeklinde yazılmış olan köyün nüfusu 782 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 198 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 135&nbsp;km, Oltu ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup,  numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, 4,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tuzlaköy, Oltu

**Tuzlaköy**, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Tuzlaköy mahallesinin eski adı Şuğuti () veya Şuğut'tur. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Şuğut (شوغوت) olarak geçer. Daha erken tarihli kayıtlarda yer almamış olan bu yerleşim merkezindeki kale, buranın daha eski bir yerleşim yeri olduğunu göstermektedir.

Şuğut köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Buradaki kale ile mağaralar kompleksi de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Şuğut köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında "Şugut" (Шугутъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (*uçastok*) bağlı Kaşkanlı nahiyesinin 14 köyünden biriydi. Nüfusu, 25'i erkek ve 23'ü kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olarak yazılmış 48 kişiden oluşuyordu.

Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin 1330 (1914/1915) tarihli Osmanlıca haritasında, Tuzla Kışlağı (طوزلە قشلغی) ve Tuzla Mevki (طوزلە موقعی) adları geçer. Tuzla Kışlağı, Şuğut olarak anılan yerleşim merkezi olabilir.

Şuğut köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Şugut" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 154 kişiden oluşuyordu. Şuğuti veya Şugut Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Tuzla şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Tuzla köyünde 182 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Tuzlaköy'ün yerleşim merkezinin 500 metre batısında bulunan kale tamamen yıkılmış olup kalan duvarların yüksekliği ancak 1 metreyi bulmaktadır. Yukarı ve Aşağı mahalleler arasında bulunan ve ulaşılması mümkün olmayan kayanın cephesinde onasan eliyle oyulmuş mağaralar bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 140&nbsp;km, Oltu ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu devlet yolunun kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Merkez, Olur

**Merkez**, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
2008 yılına kadar merkezde bulunan **Çağlayan**, **Cumhuriyet**, **Gazi** ve **Hürriyet** mahalleleri yerine tek bir Merkez Mahallesi olmuştur. Merkez mahallesi olan Aktepe ve **Yeşil Bağlar** mahalleri ise bağımsız birer mahalle olmuştur. Yeşil Bağlar, 6.7&nbsp;km, güney batısında bulunan Yeşilbağlar mahallesi ile karışmaması için 2019 yılından sonra **Merkez Yeşilbağlar** adını almıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 163&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle,  numaralı Artvin- Kars (Yusufeli-Göle) devlet yoluna Yeşilbağlar ve Olurdere mahalleleri üzerinden 8,2&nbsp;km'lik  numaralı il yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Abdurrahman Gazi, Palandöken

**Abdurrahman Gazi**, Erzurum ilinin Palandöken ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan mahalle, 2008 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Palandöken ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, bazı mahalleler birleştirilmiştir. Bu aşamada Palandöken İlçesi'nde bulunan 13 mahalle, mevcut 5 mahalle ile birleştirilmiştir. Bu mahalle de **Kazım Yurdalan** ve **Maksut Efendi** mahalleleri ile birleştirilmiştir.

## Coğrafya
Palandöken ilçe merkezinin doğu kısmında yer alan mahallesidir. Kuzey sınırı Erzurum içinden geçen  numaralı devlet  yoludur. Batısında Yunusemre Mahallesi yer alır. İsmini aldığı Abdurrahmen Gazi Türbesi, mahalle sınırları içindedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Alibezirgan, Palandöken

**Alibezirgan**, Erzurum ilinin Palandöken ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan köy, 2008 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Palandöken Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Palandöken ilçe merkezine (Palandöken Belediye Başkanlığı) 23,4&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Palandöken'in doğusunda olup,  numaralı Erzurum-Kars (Palandöken-Pasinler) devlet yoluna, Hancığaz Mahallesi üzerinden, 13,1&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hüseyin Avni Ulaş, Palandöken

**Hüseyin Avni Ulaş**, Erzurum ilinin Palandöken ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
Selçuklu döneminde kurulan köy, o dönemde erenlerin dergahı olarak bilinir. Köyde, Yunus Emre, Taptuk Emre, Pir Ali Baba ve birçok âlim ve evliyanın türbesi bulunmaktadır.

Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan mahalle, 2008 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Palandöken ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

1993 yılında büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 sayılı yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, bazı mahalleler birleştirilmiştir. Bu aşamada Palandöken ilçesinin merkezinde bulunan 13 mahalle, mevcut 5 mahalle ile birleştirilmiştir. Osman Gazi mahallesinin batı kısmı ve Tuzcu mahallesi birleştirilerek Hüseyin Avni Ulaş kuruldu.

## Coğrafya
Palandöken ilçe merkezinin batı kısmında yer alan mahallesidir.  numaralı Erzurum-Çat-Bingöl devlet yolu, mahalle içinden geçmektedir. Doğusunda Adnan Menderes, Müftü Solakzade ve Yunus Emre Mahalleleri vardır.

## Nüfus

### Tuzcu dönemi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bahçelievler, Pasinler

**Bahçelievler**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 40&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçe merkezinin batısında yer alır. Doğusunda Kurtuluş ve Paşabey mahalleri vardır. / numaralı Erzurum-Ağrı yolu ve TCDD Erzurum-Kars demiryolu mahallenin içinden geçer.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Büyüktüy, Pasinler

**Büyüktüy**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Urartuca adı **Utu** olan mahallenin 1902 Ermeni kayıtlarındaki adı **Tu**'dur. Mahalle, 1835 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 20&nbsp;km, Pasinler ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in batısında olup, / numaralı Erzurum-Ağrı devlet/uluslararası yoluna, 1,2&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hasandede, Pasinler

**Hasandede**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 40&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, merkezden kuzeye doğru uzanır. Güneyinde Ağaçminare ve Emirşeyh, doğusunda Sivas, batsında Erzurumkapı mahalleleri yer alır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kethuda, Pasinler

**Kethuda**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 40&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin merkezinde / numaralı Erzurum-Ağrı yolunu kuzeyinde yer alır. Doğusunda Yamaç, kuzeyinde Camikebir, batısında Reşadiye mahalleri vardır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kurbançayır, Pasinler

**Kurbançayırı**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı  Ermeni kayıtlarında 474 yılında  **Hintsk**, 1835 yılında ise **Hins** olarak geçmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 21&nbsp;km, Pasinler ilçe merkezine 22&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in kuzeyinde olup, Serçeboğazı ve Aşıtlar Mahalleleri üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şehit Burak Karakoç, Pasinler

**Şehit Burak Karakoç**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin 1928 yılı kayıtlarındaki adı **Korucuk** olarak geçmektedir. 2016 yılında Korucuk ismi, Erzurum ili, Pasinler ilçesi Belediyesi Meclis kararıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cerablus'ta yürüttüğü Fırat Kalkanı Harekâtı'nda şehit olan Burak Karakoç anısına, bugünkü adı olarak değiştirilmiştir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Pasinler Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 25&nbsp;km, Pasinler ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Pasinler'in güneybatısında olup, bir köy yoluyla, doğrudan ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yamaç, Pasinler

**Yamaç**, Erzurum ilinin Pasinler ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 40&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle ilçe merkezinin doğusundadır. Kuzeyinde Sivas, batısında Kethuda ve Emirşeyh mahalleleri yer alır. Mahallenin güney sınırı  / numaralı Erzurum-Ağrı yoludur.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
21 Haziran, Pazaryolu

**21 Haziran**, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesi Pazaryolu Beldesi'nin bir mahallesi iken, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 123&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin güney kısmındadır.  numaralı ilçe çevre yolu ile  numaralı Rize-Erzurum devlet yoluna bağlanır. Merkez ve Burçaklı mahalleleri arasında yer alır. Pazaryolu Kaymakamlığı ve Belediyesi bu ilçededir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akbulut, Pazaryolu

**Akbulut**, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1910  yılı kayıtlarında Ermenice kökenli **Aşkens** ya da **Eşgens**, 1919 yılı kayıtlarında ise **Eşgonz** olarak geçmektedir.  Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesi Pazaryolu Beldesi'nin bir mahallesi iken, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 119&nbsp;km, Pazaryolu ilçe merkezine 4,8&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Pazaryolu'nun doğusunda olup,  numaralı Rize-Erzurum (Pazayolu-Aziziye) devlet yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kümbettepe, Pazaryolu

**Kümbettepe**, Erzurum ilinin Pazaryolu ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1946  yılı kayıtlarında Ermenicede "yenimahalle" anlamına gelen **Norgâh (orta)** olarak geçmektedir.  Daha önceleri Erzurum ili İspir ilçesi Pazaryolu Beldesi'nin bir mahallesi iken, 1989 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Pazaryolu ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 123&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin kuzey kısmındadır. Kuzeyinde  numaralı Bayburt-Artvin devlet yolu, Çoruh Nehri  ve Alıçlı Mahallesi, güneyinde Merkez Mahallesi yer alır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aşağı, Şenkaya

**Aşağı**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe

Şenkaya kasabası, Ortuli (اورتولی) köyünün 1946 yılında Şenkaya ilçesinin idarî merkezi haline getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu yerleşim yeri günümüzde Aşağı mahalle ve Yukarı mahalle olamak üzere iki mahalleye ayrılmıştır. Aşağı mahalle, kasabanın batı kesimini oluşturmaktadır. Aşağı mahallede 2024 yılında 976 kişi yaşıyordu.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 167&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, ilçenin kuzeybatı kısmındadır. Kuzeybatı sınırını  numaralı Göle-Horasan yolu çizerken, ortasından  numaralı Şenkaya-Selim il yolu geçer. Doğusunda Yukarı Mahalle yer alır

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aydınlık, Tekman

**Aydınlık**, Erzurum ilinin Tekman ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 78&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, İlçe merkezinin güneybatısında yer alır. Doğusunda İsmetpaşa Mahallesi ile olan sınırını Kızılgeçit Deresi çizer. Kuzeyinden  numaralı Tekman-Çat il yolu geçmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ağcakoca, Tekman

**Ağcakoca**, Erzurum ilinin Tekman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında&nbsp;**Akçakoca** olarak geçmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tekman Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 80&nbsp;km, Tekman ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır. Tekman'ın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Tekman il yoluna Deliler Mahallesi üzerinden 8,8&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Alparslan, Tortum

**Alparslan**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 54&nbsp;km uzaklıktadır.  Mahalle, İlçe merkezindedir. Kuzeyinde Bahçeli ve Yavuz Sultan Selim mahalleleri, güneyinde Söğütlü Mahallesi vardır. Mahalleden  numaralı Artvin-Erzurum devlet yolu ve Tortum Çayı geçmektedir. Hükûmet Binası bu mahallededir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çamlıca, Tortum

**Çamlıca**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çamlıca ile Yukarısivri'nin eski ortak adı **Lisgavi** veya **Liskavi**'dir. Nitekim Osmanlı tahrir defterlerinde Çamlıca köyü Aşağı Liskavi, Yukarısivri köyü de Yukarı Liskavi olarak geçer. Liskavi veya Lisgavi adı Gürcüce **Lishevi**'den (ლისხევი) değişime uğramış olabilir. Lishevi, "lisi" (ლისი) ve "hevi" (ხევი) kelimelerinden oluşur ve sazlı dere anlamına gelir. Tiflis yakınlarındaki Lisi Gölü'nün adı da "lisi" kelimesinden türemiştir.

Aşağı Lisgavi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki eski kilise ve kale, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

Aşağı Lisgavi köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Tortum sancağının Liskavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Yukarı Liskavi köyünü de kapsayan Liskavi nahiyesi 15 köyden oluşuyordu. Aşağı Liskavi köyü nüfus açısından bu nahiyenin ikinci büyük köyüydü ve nüfusu 104 Hristiyan haneden oluşuyordu.

Aşağı Lisgavi köyü, geçen zaman içinde nüfus açısından daha küçük bir köye dönüşmüştür. Köy 1835 Osmanlı nüfus defterine göre 43 haneden oluşuyordu. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 160 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 320 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Aşağı Lisgavi köyü, 1935 genel nüfus sayımında **Aşağı Liskav** adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 508 kişiden oluşuyordu. Lisgavi veya Liskav Türkçe olmadığı için Aşağı Liskav'ın adı 1950'lerin ilk yarısında Aşağısivri olarak değiştirilmiştir. Bundan dolayı köyün adı 1955 genel seçimlerinde Aşağısivri olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında "Aşağısivri (*Aşağılisgav*)" şeklinde kaydedilmiş olan köyde 701 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 275 kişi okuma yazma biliyordu. Aşağısivri köyünün adı Çamlıca olarak değiştirilmiş ve bir mahalle olarak Tortum kasabasına bağlanmıştır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, belediyeler bünyesindeki mahalleler yeniden düzenlenmiştir. Tortum merkez mahallesi Çamlıca da Tortum Belediyesi'nin bir kırsal mahallesi olmuştur.

Çamlıca sınırları içinde, yerleşim merkezinin 2 kilometre batısında bir kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Almaleti olarak adlandırılan yerdeki kiliseden geriye kuzeybatı köşesi ile duvar kaplama malzemesi olan beyaz düzgün kesme taşlar kalmıştır. Yerleşimdeki ikinci önemli eski yapı ise, büyük ölçüde ayakta duran Lisgavi Kalesi'dir. Çamlıca'da bir kayaya oyulmuş eski yazı tespit edilmiş, ancak tahrip olduğu için niteliği saptanamamıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 65&nbsp;km, Tekman ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeydoğusunda olup olup,  numaralı Tortum-Narman il yolu yakınındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kırıkan, Tekman

**Kırıkan**, Erzurum ilinin Tekman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1901 yılı kayıtlarında&nbsp;**Kiregan**, 1928 yılı kayıtlarında ise **Kirikan** olarak geçmektedir. TÜİK kayıtlarında ise 1965-2009 yılları arasında mahallenin adı **Kırıkhan**'dır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu belde de Tekman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 101&nbsp;km, Tekman ilçe merkezine 24&nbsp;km  uzaklıktadır. Mahalle, Tekman'ın güneybatısında olup,  numaralı Tekman-Çat il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Vatan, Tekman

**Aydınlık**, Erzurum ilinin Tekman ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 78&nbsp;km, uzaklıktadır. Mahalle, İlçe merkezinin orta-doğusunda yer alır. Batısında Cihan mahallesi ile olan sınırını  numaralı Erzurum-Tekman il yolu sınırı çizer. Kuzeyinde Hürriyet, güneyinde İsmatpaşa mahalleleri yer alır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çiftlik, Tortum

**Çiftlik**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çiftlik, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Çiftlik (چفتلك) olarak geçer.

Çiftlik köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü yerleşimin 1 kilometre güneybatısında kalıntıları tespit edilen kilise, burada eskiden Hristiyan nüfusu barındıran bir yerleşimin bulunduğunu göstermektedir.

Çitflik köyü, Osmanlı idaresinin 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında aynı adla Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte Çiftlik köyündeki 12 hanede 75 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Çiftlik, 1928 tarihli Osmanlıca nüfus defterine göre Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. Çiftlik köyü, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 272 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında köyün nüfusu 380 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 138 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Çiftlik köyünün sınırları içinde bir kilise kalıntısı tespit edilmiştir. Bugünkü yerleşimin 1 kilometre güneybatısında, "Kilise Düzü" olarak adlandırılan yerde kilisenin kuzeydoğu duvarından kireç harçlı parçalar kalmıştır. Adı günümüze ulaşmamış olan eski yerleşimin burada olduğu tahmin edilebilir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 70&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un batısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna Konak Mahallesi üzerinden, Kaledibi Mahallesi'nde 7,2&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kaledibi, Tortum

**Kaledibi**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Kaledibi'nin eski adı Nihahi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Nihahi (ნიხახი), İbn Bibi'nin 1281 tarihli eserinde Nihah (نخاخ) olarak geçer. Bu yer adı, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Nihah (نخاخ) şeklinde yazılmıştır. Bugünkü Yusufeli ilçesine bağlı Yokuşlu köyünün eski adı da Nihahi'dir.

Nihahi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre köy, Tortum livasının Lisgavi nahiyesine bağlıydı. "Nihak" şeklinde kaydedilmiş olan köyde, tamamı Hristiyan olan 82 hane yaşıyordu. 1835 tarihli nüfus defterinde ise, köy "Nihah" adıyla kaydedilmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği Nihah'ta, 67 hanede 200 erkek yaşıyordu. Bu sırada Tortum sancağına bağlı köyün toplam nüfusunun erkek sayısının iki katı kadar olduğu söylenebilir.

Nihahi köyü, mülki teşkilata dair 1928 tarihli Osmanlıca kaynakta "Nihah Mahallatı" (نخاخ محلاتی) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim yeri, Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Nihah nahiyesine bağlıydı. Bu kayıt, köyün Tortum kasabasının bir mahallesi haline geldiğini göstermektedir. Nihah nahiyesi ise, Tortum kazasının merkez nahiyesiydi ve 36 köyü kapsıyordu. Nihahi günümüzde Kaledibi adını taşımaktadır ve Kaledibi, Tortum kasabasının bir mahallesidir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, belediyeler bünyesindeki mahalleler yeniden düzenlenmiştir. Tortum merkez mahallesi Kaledibi de Tortum Belediyesi'nin bir kırsal mahallesi olmuştur.

Nihahi, tarihi bir kalenin dibinde yer aldığı için Kaledibi olarak adlandırılmıştır. Nihani Kalesi, ulaşımı zor bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Bu yapıdan geriye, kayanın kıyısı boyunca uzanan duvarlar kalmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 58&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yolu kenarındadır. Kuzeyinden  numaralı Tortum-Narman il yolu geçer 

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yavuz Sultan Selim, Tortum

**Yavuz Sultan Selim**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, bazı mahalleler birleştirilmiştir. Bu mahalle de Tortum Belediyesi'ne bağlı 9 mahalleden 3'ü olan **Fatih**, **Halitpaşa** ve **Yeşildere** mahallelerinin birleştirilmesiyle oluşmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 54&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, İlçe merkezinin kuzeyindedir. Batısındaki  Bahçeli Mahallesi ile sınırını  numaralı Artvin-Erzurum devlet yolu çizmektedir. Güneyinde Alparslan Mahallesi vardır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*