open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Boğazköy, Arifiye

**Boğazköy**, Sakarya ilinin Arifiye ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Eskiden Çerkes çoğunlukta bir mahalle iken günümüzde Çerkes, Abhaz, Gürcü ve Lazların bir arada yaşadığı bir mahalledir. Daha önceleri Geyve ilçesine bağlıyken, 27 Ekim 2016'da Arifiye ilçesine bağlandı.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 18&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Çengel, Geyve

**Çengel**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında kesin bilgi yoktur.

Mahallede manav yemekleri ağırlıklı olmak üzere en çok cevizli ekmek, kabaklı pide, keşkek, tarhana çorbası yer almaktadır. Mahallede Kandil günlerinde pilav yapılır; yufka, tavuk, pilav ve ayran yenilir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 42&nbsp;km, Geyve ilçesine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Çine, Geyve

**Çine**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1910 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 52&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Dereköy, Geyve

**Dereköy**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Dereköy adı, mahallenin içinde geçmekte olan dereden gelmektedir. Köy önceden dağda olup toprak kayması nedeniyle şu anki yerine yerleşmiştir fakat eski köy yerinde şu an tarım faaliyetleri devem etmektedir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 21&nbsp;km, Geyve ilçesine 8&nbsp;km Alifuatpaşa kazasına 4&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* YerelNET
Doğançay, Geyve

**Doğançay**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı, Sadzların çoğunlukta olduğu bir mahalledir. 93 Harbinden sonra mahalleye kayda değer bir Laz nüfus gelmiştir ama azınlıktırlar.

## Tarihçe
Köy adını büyük ve yaşlı çınar ağaçlarından almıştır.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 17&nbsp;km, Geyve ilçesine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Bozören, Geyve

**Bozören**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Bozören Köyü'nün eski ismi olan *Bozviran*, Bozören olarak değiştirildi.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 47&nbsp;km, Geyve ilçesine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Çamlık, Geyve

**Çamlık**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köy, ismini, çok büyük çamların arasında kurulduğundan almıştır.

Köyün eski İsminin Argat Oldugu ve hala bu isminde yer yer kullanıldığı görülmektedir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 57, Geyve ilçesine 23&nbsp;km uzaklıktadır.

Köy kendi içerisinde birbirinden uzak 7 adet mahalleden oluşmaktadır.

Bunlar:

1-Ercek

2-Karabeyler

3-Yaraçlar

4-Cumali

5-Kadirler

6-Kayıplar

7-Emirler

Tarım ve hayvancılık etkin şekilde yapılmaktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* YerelNET
Koru, Geyve

**Koru**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Köy adını çevresindeki uçsuz bucaksız ormanlardan alır. Bölge adeta yeşil bir denizi andırır, yeşilin her tonunu görebilceğiniz Koru Köyü'ne uzaktan baktığınızda ağaç ve bitkilerin mahallesi gölgelemesinden dolayı evleri seçemessiniz. Mahalleye Ağaç Korusunun içinde yer aldığı için bu ad verilmiştir. Bir de Köy mezarlığının altında yer alan Koru Alanı denilen eski bir yerleşim yerinin de olduğu mevkiden ismini aldığı rivayet edilir. Köy halkının Osmanlı veya Selçuklu Devleti devrinde Domaniç civarından bölgeye gelip yerleştiği köy yaşlıları tarafından rivayet edilir. 15. asırda Koru Deresi olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 48&nbsp;km, Geyve ilçesine 18&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Hacıosmanlar, Geyve

**Hacıosmanlar**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 55&nbsp;km, Geyve ilçesine 16&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Altyapı bilgileri
Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır.

## Dış bağlantılar
*Yerelnet
Recai Akyel

**Recai Akyel**, (d. 16 Ağustos 1965; Şenkaya, Erzurum), Türk bürokrattır.

İlk ve orta öğrenimini Kırşehir'de tamamladı, 1987 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nden mezun oldu. Yüksek lisansını, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde, doktorasını ise, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı'nda yaptı.

Eskişehir kaymakam adayı olarak İçişleri Bakanlığı'na intisap etti. İçişleri Bakanlığı tarafından yabancı dil ve mesleki bilgi edinme programı çerçevesinde bir yıl süreyle İngiltere'ye gönderildi. Japonya'da da bir ay süren ve afet yönetimi konusunda düzenlenen eğitime katıldı. Görev yaptığı ilçelerde, ilçe tanıtım kitapları yayınladı. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinde Gölyaka'da yaşananları **Gölyaka'da Deprem** başlıklı kitabında yayınladı.

Pozantı, İscehisar, Çamoluk, Solhan, Gölyaka, İmamoğlu, Kızıltepe, Elbistan ilçelerinde kaymakamlık yapmıştır, Elbistan Kaymakamı iken 13 Nisan 2007'de Tokat Vali Vekili olarak görevlendirilmiş ve 22 Eylül 2007 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile Tokat Valisi olarak atanmıştır.

2008 yılında düzenlenen ve 14 bin 217 kişinin oyları ile katıldığı "Bürokrat, Belediye Başkanı, Siyaset, Sanat ve Spor Dünyasının En'leri" anketi sonucunda yılın valisi seçilmiştir. 2009 yılında Türkiye Halkla İlişkiler Derneği (TÜHİD) tarafından düzenlenen ve 13 kategori ve 12 alt kategoride toplam 130 projenin yarıştığı 8. Altın Pusula Halkla İlişkiler Ödülü Kamu Kuruluşları dalında "Tokat Üretiyor, Bir Ulusal Üretim Seferberliği Projesi" ne verilmiştir.

25 Haziran 2009 tarihinde TBMM'nin 110.birleşiminde Sayıştay Başkanlığına seçilmiş, 1 Temmuz 2009 - 30 Haziran 2016 tarihleri arasında birinci başkanlık görevini sürdürmüştür.

25 Ağustos 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Anayasa Mahkemesi üyesi olarak atanmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Halidiye, Geyve

**Halidiye**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin adı, 1910 yılı kayıtlarında **Gâvursındık** ya da **Kâfirsındık** olarak geçmektedir. Daha önceleri Bilecik'in Osmaneli ilçesine bağlıyken, 21 Ekim 1929'da Geyve ilçesine bağlandı.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 59&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Eşme, Geyve

**Eşme**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalle.

## Coğrafya
Sakarya ili merkezine 30&nbsp;km., Geyve ilçesine 3&nbsp;km. uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Kışlaçay, Arifiye

**Kışlaçay**, Sakarya ilinin Arifiye ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Daha önceleri Geyve ilçesine bağlıyken, 3 Ocak 2012'de Arifiye ilçesine bağlandı.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 18&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Kızılkaya, Geyve

**Kızılkaya**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Köyün adı 1910 yılına tarihlenen Osmanlı kaynağında **Lazköyü** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 25&nbsp;km, Geyve ilçesine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Yerelnet
İlimbey, Geyve

**İlimbey**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle; 93 Harbi'nden sonra Gürcistan'ın Batum şehrine bağlı Maradit köyünden göç eden Müslüman Gürcüler tarafından kurulmuştur.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 18&nbsp;km, Geyve ilçesine 21&nbsp;km uzaklıktadır.Samanlı Dağı eteklerinde çok güzel yeşilliklerle kaplı orman arazisi içinde yer almaktadır. Mahallenin içinden İlimbey Deresi Geçmektedir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* http://www.yerelnet.org.tr/koyler/koy.php?koyid=257663
Kamışlı, Geyve

**Kamışlı**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin adı, 1910 yılı kayıtlarında **Köp** olarak geçmektedir. Daha önceleri Maksudiye ve Kızılkaya köylerine bağlı bir mahalle iken, 22 Aralık 1952'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 55&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Maksudiye, Geyve

**Maksudiye**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
1880'li yıllarda  Osmanlı Rus savaşı sırasında Trabzon (Çaykara) 'dan göç eden Kodoğlu (Soysal), Sofuoğlu (Safitürk) ve Duran aileleri tarafından kurulduğu bilinmektedir. Daha sonra Arifiye ilçesine ve Adapazarı'na yerleşmeler olup, yazları mahallenin nüfusu 300 lere kadar yükselmektedir. Köy daha çok yazları kullanıldığı için yazlık dinlenme yeri ve tatil mahallesi olarak ünlenmiştir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 25&nbsp;km, Geyve ilçesine 21&nbsp;km. uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Melekşeoruç, Geyve

**Melekşeoruç**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Köy, Osmanlı Devleti kurulduğu yıllarda Melikşahoğulları tarafından kurulmuştur.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 43&nbsp;km, Geyve ilçesine 13&nbsp;km uzaklıktadır. 7&nbsp;km uzaklıktaki Alifuatpaşa en yakın ve en çok iletişimde olunan ilçedir. Köy yakın zamanda çıkarılan yasa ile mahalle statüsünde anılmaktadır. Elektrik ve şehir şebeke suyu mevcuttur, kanalizasyon ve doğalgaz yoktur. Kırca yaylası en revaçta olan turistik yeridir. Yapılan baraj gölü iklimi yumuşatmıştır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Nuruosmaniye, Geyve

**Nuruosmaniye**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Nuruosmaniye mahallesinin adı İstanbul Eminönü Semtindeki Nuruosmaniye Camiinden gelmiştir. 1877 Rus harbi döneminde Gürcistan yöresinden gelen Gürcüler tarafından kurulmuştur. Köy içinde ve havarisinde mahallenin ismi Bıçkıdere diye de anılmaktadır.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 20&nbsp;km, Geyve ilçesine 19&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Örencik, Geyve

**Örencik**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin halkının çoğu dereköy  gibi manav  ve bir kısmı da karadeniz kökenlidir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 26&nbsp;km, Geyve ilçesine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Sarıgazi, Geyve

**Sarıgazi**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 37&nbsp;km, Geyve ilçesine 2&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus
Nüfus homojen yapıdadır. manavlar çoğunlukta olup, dışarıdan göç edenlerin çoğu Trabzonludur.

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Sekiharman, Geyve

**Sekiharman**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1910 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Bilecik'in Osmaneli ilçesine bağlıyken, 21 Ekim 1929'da Geyve ilçesine bağlandı.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 63&nbsp;km, Geyve ilçe merkezine 28&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Saraçlı, Geyve

**Saraçlı**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Eskiden Saraçlı'da Rumlar ve Ermeniler yaşardı ve o bölgede 5 ipek fabrikası vardı. Fakat bir molla tarafından 1800'lü yılların en sonlarında Erzincan Kemaliye ilçesinden getirilen saf Türk-Türkmen aileleri köye yerleştirilmiş ve Rumlar, Ermeniler ve Türkmenler ayrı mahallelerde yaşamaya başlamışlardı. Fakat Kurtuluş Savaşı'nda Rumlar ve bölgedeki bir Ermeni çetesi Türkmenleri katletmek isteyince ve Türkler bunu öğrenince Laz Ali adlı bir vatansever ve de arkadaşları tarafından başlatılan mücadele Türk ordusunun desteğiyle kazanılmıştır, cumhuriyet tarihinin ilk mektebi burada kurulmuştur. 1800'lü yıllarda bile okuma yazma oranı yüksekti.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 45&nbsp;km, Geyve ilçesine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

* Yerelnet
Suçatı, Geyve

**Suçatı**, Sakarya ilinin Geyve ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı Mimdere'dir. 1985 yılında isim Suçatı olarak değiştirilmiştir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 42&nbsp;km, Geyve ilçesine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Rüçhan hakkı pazarı

**Rüçhan Hakkı Pazarı**, (bedelli hisse arttırımı olarak da bilinen), hisse senetleri borsada işlem gören şirketlerin nakit sermaye artışı yapmak üzere belirledikleri rüçhan hakkı kullanma süresi içinde söz konusu hisse senedi üzerinde bulunan yeni pay alma kuponunun alınıp satılabilmesi için açılan pazardır.
İTÜ Vakfı

**İTÜ Vakfı**, İstanbul Teknik Üniversitesi'nin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla 1984 yılında kurulmuştur.

Komiteler:
* Planlama ve Koordinasyon Komitesi
* Geliştirme Merkez Komitesi
* Sosyal ve Kültürel Hizmetler Komitesi

Vakıf 50 civarında kitabın basımını da yapmıştır. Ayrıca 3 ayda bir yayınlanan ve 1989 yılında yayın yaşamına başlayan bir dergisi de vardır.

## Dış bağlantılar
* İTÜ Vakfı Ana sayfa*
Gomina

**Gomina** 1 deniz milinin 10'da biri uzunluğuna verilen addır. 1 gomina 185,22 metreye eşittir. 1/360 dereceye eşittir.

## KAYNAKÇA
Rhein-Sieg Kent Birliği

**Rhein-Sieg Kent Birliği**, Almanya'da Bonn kenti ve komşu idari merkezler arasında başta ekonomik olmak üzere pek çok alanda iş birliğini öngören birlik. Bonn, 1991'de varılan ve başkentin Berlin'e taşınmasını öngören karardan bu yana, Rhein-Sieg Kent Birliği ve güneyde Remagen kentinin bağlı olduğu Ahrweiler iliyle iş birliğini daha da artırdı. Bu iş birliği, "Bonn/Rhein-Sieg/Ahrweiler Bölgesel Kalkınma, Planlama ve Ulaşım Çalışma Grubu'nun kurulmasıyla somut halini aldı. Yaklaşık 1 milyon kişinin yaşadığı söz konusu bölge, "Bonn/Rhein-Sieg" ya da "Bonn/Rhein-Sieg/Ahrweiler" adlarıyla anılır. Kuzeyde yer alan Neuwied ili de Bonn coğrafi bölgesine dahil kabul edilir.
Kerte

**Kerte**, 360 derecenin 1/32'sine eşit açıdır. Denizcilikte kullanılır. Bunu sembolize etmek için bahriye subay üniformalarının ceket kollarındaki sırmalar 32 dikişle dikilmiştir.

## Ayrıca bakınız
*Denizcilik terimleri
Ahrweiler

**Ahrweiler** Almanya'nın Renanya-Palatina eyaletinde il. Rheinland-Pfalz'ın kuzeyinde yer alan Ahrweiler, Euskirchen, Rhein-Sieg-Kreis ve Bonn'a komşudur. Ren nehri, ilin doğu sınırını çizmektedir.
 
## Dış bağlantılar
* Ahrweiler Resmî site 
* Ahrweiler Tarihi 
* Ahrweiler Tarihi
Katar millî futbol takımı

**Katar millî futbol takımı**, Katar'ı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. 2022 FIFA Dünya Kupası'na ev sahibi olarak katılan takımdır. Ekip ayrıca, dokuz Asya Kupası turnuvalarında mücadele etti ve son olarak 2011 AFC Asya Kupası'na ev sahipliği yapmıştır. 2019 ve 2023 AFC Asya Kupası'nda zafere ulaştı. Dünya kupası tarihinde gruptaki tüm maçları kaybederek elenen ilk ev sahibi takımdır.

## Turnuva tarihi
### FIFA Dünya Kupası tarihi

### Asya Kupası tarihi
* 1956 - 1972 arası - *Katılmadı*
* 1976 - *Elemeleri geçemedi*
* 1980 - 1992 arası - 1. Tur
* 1996 - *Elemeleri geçemedi*
* 2000 - Çeyrek final
* 2004 - 1. Tur
* 2007 - 1. Tur
* 2011 - Çeyrek final

## Güncel kadro
Aşağıdaki 26 oyuncu 2022 FIFA Dünya Kupası'na çağrıldı.

## Kaynakça
Akarca, Hendek

**Akarca**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin kurucuları Bulgaristan'dan göçle gelmiştir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 18, Hendek ilçesine 16&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Abazaca

**Abazaca** (Abazaca: Абаза Бызшва, *Abaza Bızşva*), Kuzeybatı Kafkas dillerinden biridir. Abazaların konuştuğu bu dil, Abhazca ile yakın akrabadır. Bugün, Kuzey Kafkasya'da 40.000 kişi tarafından konuşulur. Abazaların önemli bölümü (%75) 1864 göçüyle Osmanlı topraklarına sürülmüşlerdir. Büyük sürgünden sonra anayurtlarında (Karaçay-Çerkesya) kalan 10.000 kişi bugün tekrar 40.000 nüfusa ulaşmıştır.

Abazaca, Kuzeybatı Kafkas dillerinin Abazgi koluna dâhildir. Edebiyat ve yazım dili, çoğunluğun konuşmakta olduğu Aşuva lehçesi üzerine kurulmuştur. Apsuva lehçesi ise, Apsnı (Abhazya)’daki Abhaz-Abazalar tarafından kullanılmaktadır. Gerek Abhaz gerekse Abazalarının konuştukları diller, küçük farklılıkların dışında oldukça benzerdir. Her iki taraf da birbirinin konuşmalarını anlayabilmektedir. Özellikle Aşķarava Abazaların lehçeleri, Apsua lehçesi ile çok büyük benzerlik göstermektedir. Aşuva (Tapanta) lehçesi, Khubina-Albırğan ve Guım şeklinde iki ağza ayrılır.

Abazacanın yazılı edebiyat ve gramerinin oluşumu 1932 yılına dayanmaktadır. Bu tarihte oluşturulan Latin esaslı Abaza alfabesi, 1938'e kadar kullanılmıştır. 1938 Kiril esaslı olarak genişletilmiş Rus alfabesiyle değiştirilmiştir. Abazaca, Karaçay-Çerkes bölgesinde 1930'lu yıllardan başlayarak okul&shy;larda ders olarak okutulmaya başlanmıştır. Abazaca alanında ilk sistemli çalışmalar yapan kişi, Abazaca'da olduğu kadar Çerkesce'ye de büyük emekleri geçen Tobil Talistan (1879-1956) olmuştur. Jır Hamid başta olmak üzere onu örnek alan sonraki kuşaktaki birçok idealist Abaza ay&shy;dını, Tolestan’ın açmış olduğu yolda ilerlemişlerdir.

Günümüzde Abazaca alanında çalışmalarda bulunan isimler olarak Çkuđu Mikail, Lağuç Camledin, Đıug Vladimir, Mixts Kerim, Khlıç Rauf, Tobil Melbahue Nuriye, Egdza Nazir ve Meremkul Vladimir’i saymak mümkündür.

Abazaca'ya uyarlanan alfabelerin oluşturulmasından sonra Aba&shy;zaca gazeteler, edebi eserler ve çeşitli etnografik yayınlar basılmaya baş&shy;lanmış, bunu takip eden yıllarda ise Karaçay-Çerkes bölge radyosunda Abazaca sesli yayına geçilmiştir. Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nde "Abazaşta" isimli haftalık Abazaca bir gazete yayınlanmaktadır. Ayrıca, Karaçay-Çerkes yerel televizyon kanalında haftada birkaç saat Abazaca yayın yapılmaktadır.

## Ortografi

## Dış bağlantılar

* Abaza Ethnologue raporu 
* Abazaca konuşun: Abaza dilinin geçmişi, bugünü ve geleceği - Dünya Abaza Kongresi

## Kaynakça
Türkeli (anlam ayrımı)

**Türkeli** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Türkeli, "Türk ülkesi" anlamına gelen Orta Asya'daki coğrafi bölge, Türkistan.

## Yerleşim yerleri
* Türkeli, Sinop iline bağlı ilçe
* Türkeli, Eleşkirt, Ağrı ili Eleşkirt ilçesine bağlı köy
* Türkeli, Araklı, Trabzon ili Araklı ilçesine bağlı mahalle
* Türkeli, Avanos - Nevşehir ili Avanos ilçesine bağlı belde
* Türkeli, Avşa'nın diğer adı.

## Medya
* *[[Türkeli (dergi)|Türkeli]]*, 1960'larda yayınlanan bir dergi.

## Ayrıca bakınız
* Türkistan (anlam ayrımı)
Nogayca

**Nogayca** (*Noğay tili, Noğayşa/Nogay tili, Nogayşa*), Türk dillerinin Kıpçak öbeğine bağlı, Nogaylar tarafından konuşulan dildir. Ağırlıklı olarak Rusya'nın güney kesiminde konuşulur. Günümüzde Kiril alfabesiyle yazılmaktadır.

Nogaycanın diyalektlerinden Kara Nogayca Dağıstan'da, Ak Nogayca Kuban Irmağı boylarında, o yöredeki Karaçay-Çerkesya ve Mineralnye Vody bölgesinde, asıl Nogayca ise Stavropol Kray'da konuşulur. Ak Nogay ve Asıl Nogay diyalektleri birbirine çok yakındır, Ak Nogayca ise daha çok farklılık gösterir.

## Tarih
Nogaylar, Altın Orda Hanlığı halkının torunlarıdır ve adları Cengiz Han'ın torunu Nogay Han'dan gelir. Nogay Han'ın önderliğinde göçen halklar Tuna Irmağı'na değin ilerlemiş ve bugünkü Ukrayna'nın Karadeniz kıyılarına yerleşmişlerdir.

Adını yine Nogay Han'dan alan Nogayca, önceleri Arap alfabesiyle yazılıyordu. 1928 yılında Latin alfabesine geçildi ve bu alfabenin ortografik sistemini akadamisyen A. Canibekov (Canibek) oluşturdu. Sonra bu sistem bütün Türk dillerine uyarlandı. 
1938 yılında Nogayca Kiril alfabesiyle yazılmaya başladı. Ancak ortografik sistemi Latin alfabesinden alındı.

19. yüzyılda Nogaylar Ukrayna'dan çıkarılınca bu lehçeyi konuşulduğu bölgeler birbirinden kopuk hale geldi. Nogayca nüfusun bir kısmı Türkiye ve Romanya'ya göç etti. Bir bölümü Çarlık Rusya'sında kalarak Dağıstan, Çeçenya ve Stavropol Kray'a yerleşti.

Türkiye'ye yerleşen Nogaylar kısa sürede asimile olmadılar ve Nogayca büyük küçük herkesin konuşabildiği bir Türk Lehçesi haline geldi. Sovyetler Birliği'nde de okullarda Rusça öğretim yapılması nedeniyle Nogayca büyük ölçüde geriledi. Son tahminlere göre Nogayca konuşan nüfus 80.000 dolayındadır.

1973 yılında iki küçük Nogayca gazete yayımlandı. Bunlardan biri Karaçay-Çerkesya'da, diğeri Dağıstan'da basılıyordu. Ancak dağıtım olanaklarının zorluğu yüzünden bu gazeteler Nogay köylerine ulaştırılamıyordu.

Nogayca günümüzde Dağıstan'da Nogay Bölgesi'ndeki okullarda 1-10. sınıflarda okutulmaktadır. Karaçay-Çerkesya'da ise Pedagoji Enstitüsü'nde Nogayca bölüm bulunmaktadır.

## Alfabe
### Arap-Fars alfabesi

Nogayca 1928'den önce Arap-Fars alfabesiyle yazılıyordu. Bu alfabe, Nogay seslerini tamamen karşılıyordu. Bu alfabenin kullanımı çok uzun zaman sürmedi.

**Not:**  sembolleri eklenmişti.

### Latin alfabesi
1928 yılında bütün Sovyetler Birliği'nde Latin alfabesine geçiş kampanyası sürecinde bu alfabe ortaokul öğretmeni ve folklorist Abdul-Hamid Şarşembiyeviç Canibyekov (1879-1955) tarafından Nogayca'ya da uyarlandı.

**Notlar:**
* Bu alfabeye 1931'de ***';
* 1933'te – ***';
* 1936'da ***' harfleri eklendi.

=== Kiril alfabesi ===
Nogayca'nın [[Kiril alfabesi]]yle yazımına 1938'de geçildi. Nogay alfabesindeki son değişiklikler 1950'de yapıldı.


'''Notlar:'''
* Bu alfabe, ***' harfleri dışında, Rus alfabesindeki bütün harflerini ve ayrıca ***' digrafları içeriyordu;
* Aynı yıl ***'  digrafları da eklendi;
* 1944 yılında alfabeden **** digrafları da çıkarıldı.

## Dış bağlantılar
* Sabir Karger - Seni Kalay Unutayım (Nogay Türkçesi Alt Yazılı Şarkı)  

## Kaynakça
Matthäus Merian

**Matthäus Merian**, (d. 22. Eylül 1593, Basel; ö. 19. Haziran 1650, Bad Schwalbach) bakır işleme ve baskı ustası ve yayıncı. Basel şehrinin ünlü âilesi Merianlar'a mensuptur. Bakır baskı usûlü ile çoğaltıp neşrettiği haritalarla meşhûr olmuştur. Başyapıtı ise "Topographia Germaniae" başlıklı kitaptır. Kitap, Kutsal Roma İmparatorluğu'nun kent, manastır, kale gibi en önemli 2000 eserini resimlerle anlatmaktadır.

Lise eğitiminin ardından Zürihli bakır işleme ustası Friedrich Meyer'den dersler almaya başladı. Eğitim ve araştırmalarını Fransa, Almanya ve Hollanda'nın çeşitli kentlerinde sürdürdü. Basel çevresinden doğal mekanların konu edildiği 250 adet küçük ebattaki bakır işlemesiyle, Martin Luther tarafından kaleme alınan Almanca İncil için hazırladığı desenlerle isim yapmıştır. Almanca İncil'e katkısı nedeniyle halk arasında kitap uzun süre "Merian İncili" olarak anılmıştır.

## Kaynakça
Pax Germanica

***Pax Germanica***, "Alman Barışı"nın Latince karşılığı. II. Dünya Savaşı'nda (olası) bir Alman zaferi sonrasında oluşacak dünya düzenine isnat edilen bir terimdir. Terim genellikle alternatif tarih bağlamında ya da edebiyat, sanat ve film için kullanılır. Bu kendine özgü alternatif tarih formu, oldukça tutulan bir tarz olmuştur. Bu edebiyatın çoğunluğunu bir taraftan gerçek durum ve araştırmalar, diğer taraftan ise hayal gücü oluşturur.

Terim aynı zamanda, Pax Britannica ile aynı zamana denk gelen ve 1871'de Otto von Bismarck tarafından Almanya'da tesis edilen barışı tanımlamak için de kullanılmıştır. Bismarck'ın müttefiklik sistemi, Avrupa'nın diğer güçleri arasındaki geniş çatışmaları engelleyip Avrupa barışını güvence altına alarak yeni, güçlü Almanya'yı korumak şeklindedir.

## Kaynakça

* TIGHE, C., "Pax Germanica in the future-historical" in *Amsterdamer Beiträge zur neueren Germanistik*, pp.&nbsp;451–467.

## Ayrıca bakınız
* Pax Romana
* Pax Americana 	 
* Pax Britannica
* Pax Cybertronia 	 
* Pax Europeana 	 
* Pax Hispanica 	 
* Pax Mongolica
* Pax Ottomana
* Pax Praetoriana 	 
* Pax Sinica 	 
* Pax Syriana

### Kitaplar
* *[[Swastika Night]]* (Gamalı Haç Gecesi), Katharine Burdekin tarafında yazılan ve olası bir Nazi zaferini konu alan ilk kitaplardan biridir. 
* *[[Virtual History]]* (Sanal Tarih), Niall Ferguson
* *[[The Man in the High Castle]]* (Yüksek Kaledeki Adam), Philip K. Dick
* *[[SS-GB|SS-GB: Nazi Occupied Britain 1941]]* (SS-GB: İngiltere'de 1941 Nazi İşgali), Len Deighton
* *[[Fatherland (novel)|Fatherland]], (Vatan) [[Robert Harris]]
* *1945*, [[Newt Gingrich]] ve [[William R. Forstchen]]

=== Film ===
* *It Happened Here'' (Burada Oldu) (1966), Kevin Brownlow tarafından yönetilen bir İngiliz filmi
Svanca

**Svanca** (Gürcüce: სვანური ენა, Svanuri ena; Svanca: ლუშნუ ნინ / შკა̈ნ, Luşnu nin / şkan), Gürcistan'ın kuzeybatı bölümünde yaşayan Svanların konuştuğu dildir. Güney Kafkas dillerinden biridir ve aynı zamanda dil ailesinde kendi başına bağımsız bir kol teşkil eder.

## Dağılım
Svanca, etnik Güney Kafkasyalı olup Svaneti'de yaşayan yaklaşık 30.000 Svan'ın dilidir. Enguri, Tshenistskali ve Kodori nehirleri boyunca, Gürcistan'ın Mestia ve Lentehi ilçelerinde konuşulur. Svanların küçük bir bölümü Kodori Vadisi'nde yaşamaktadır. Bu yörede Svanca konuşan kişi sayısı yaklaşık 2.500'dür.

Svanca, Svanlar arasında aile dili ve toplumsal iletişim dili olarak kullanılır. Yazılı dil olmadığı gibi resmi bir statüsü de yoktur. Svanlar eğitim ve yazı dili olarak Gürcüce'yi kullanır. Svanca, giderek unutulmakta ve genç kuşaklar tarafından daha az konuşulmaktadır.

## Tarih
Svanca, Güney Kafkas dilleri arasında en fazla farklılık gösteren dildir. Diğer üç Güney Kafkas dili olan Gürcüce, Megrelce ve Lazca ile anlaşılabilirliği neredeyse yoktur. Svanca'nın bu dillerin kaynaklandığı asıl dilden MÖ 2. binyılda ayrıldığı kabul edilir. Gürcücenin diğer iki dilden ayrışmaya ise bin yıl önce başladığı var sayılır.

## Lehçeler
Svanca, aşağıdaki lehçe ve ağızlara ayrılır:
* **Yukarı Bali** (yaklaşık 15.000 kişi): Uşguli, Kala, İpari, Mulahi, Mestia, Lenzeri, Latali.
* **Aşağı Bali** (yaklaşık 12.000 kişi): Beço, Tshumari, Etseri, Pari, Çubehi, Lahami.
* **Laşhi**.
* **Lentehi**: Heledi, Hopuri, Rtshmeluri, Çoluri.

## Örnekler

* **ბალე** yaprak 
* **ბაჩ** taş 
* **დიარ** ekmek 
* **თანაღ** dağ 
* **თვი** bal 
* **თხერე** kurt 
* **იარ** kim 
* **ლაირ** kitap 
* **ლეღვ** et 
* **მეღიამ** ağaç 
* **მეშხე** siyah 
* **მი** ben 
* **სი** sen 
* **ქალაქ** şehir 
* **ქორ** ev 
* **ყალმახ** balık 
* **ჩააჟ** at 
* **წორნჷ** kırmızı 
* **ჭაშ** erkek 
* **ხეხვ** kadın

## Kaynakça
* Kevin Tuite, *Svan*. Université de Montréal. ISBN 3-89586-154-5.
Sovyet insanlı Ay programı

**Sovyet insanlı Ay programı**, Sovyetler Birliği tarafından Uzay Yarışı kapsamında Ay'a ABD'den önce bir insan göndermek için 1960'larda yürütülen proje. Sovyetler Birliği, uzun süre insanlı bir ay programı olduğunu inkâr etti. Batı ülkelerinde böyle bir programın varlığından uzun süre şüphelenilmekle birlikte gerçekliği ancak Perestroyka ve Glasnost hareketlerinden sonra kesin olarak ortaya çıktı.

Sovyetler'in bu program kapsamında geliştirdiği donanım içinde dev N1 roketi, Soyuz uzayaracı ve LK Ay Kondusu bulunmaktadır. Bunun dışında çok sayıda test aracı, eğitim merkezleri, uzay aracı rampaları gibi destek tesisleri yapıldı. Ay'a insan indirmenin bir koşulu olarak uzay elbiseleri geliştirildi, uzay yürüyüşü denemeleri yapıldı. Ayrıca Soyuz uzayaraçları, uzayda kenetlenme manevraları gerçekleştirdiler.

Projeyi başmühendis Sergey Korolyov yönetimindeki tasarım bürosu OKB-1 yürütüyordu. Korolyov'un 1965'teki erken ölümü, projeye büyük bir darbe indirdi. N1 roketi denemelerinin art arda başarısızlığa uğraması üzerine Sovyetler Ay'a herhangi bir yolculuk denemesi yapamadı ve ABD 20 Temmuz 1969'da Apollo tasarısı kapsamında Ay'a ilk insanı indirmeyi başardı.

ABD'nin başarısından sonra Sovyet projesi hemen iptal edilmedi. Ancak yıllar geçtikçe şevklerini kaybeden Sovyetler, 1974 yılında proje iptal edilinceye kadar insanlı Ay programına gitgide daha az kaynak ayırmaya başladılar.
Han Tengri Dağı

**Han Tanrı Dağı** (; ; Uygurca: Hantengri Taği; Eski Türkçe: Gök'ün Efendisi Han'ı) Orta Asya'da 7 bin metreden fazla yüksekliğe sahip, Tanrı sıradağlarına bağlı bir dağ. Dağın 7.000 metreden yüksek olduğu ancak son yıllar içerisinde kesin olarak kanıtlanabilmiştir.

Tanrı Dağları sıradağlarının ikinci yüksek zirvesi olan Han Tengri, aynı zamanda dünyanın en kuzeyinde bulunan yedibinliktir. Piramite benzeyen bir şekli vardır.

1856 yılında Rus biyolog ve coğrafyacı Pjotr Semionow tarafından araştırılmış ve Tien Şan sıradağlarının en yüksek zirvesi olarak tanıtılmıştır. Ancak sonradan Cenğiş Çokusu'nu (Pobeda) Tien Şan'ın asıl en yüksek zirvesi olduğu tespit edilmiştir. Zirvesine ilk kez 1902 yılında Gottfried Merzbacher adlı Alman dağcı çıkmaya çalışsa da, bunu ilk başarabilen, 1931 yılında, Sovyet dağcı Mihail Timofeyeviç Pogrebetskiy (1892-1956) olmuştur.

Pogrebetskiy'nin kullandığı Engilçek Buzulu üzerinden batı tarafına doğru olan yol, günümüze kadar hâlâ en uygun yol olarak kabul edilir.

## Kültür
Dağın görkemli yüksekliği, İslam öncesi Türklerin bazı mitlerine kaynak olmuş ve onu Tengrici bakış açısından kutsal saymışlardır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Lorenzo Lamas

**Lorenzo Lamas** (d.20 Ocak 1958, Santa Monica, Kaliforniya, Gerçek ismi Lorenzo y de Santos Lamas'dır. Oyuncu Fernando Lamas ve aktris Arlene Dahl'ın tek oğullarıdır.

İlk olarak Şahin Tepesi adlı dizide canlandırdığı Lance karakteri ile tanınmıştır. Türkiye'de Renegade adlı dizi ile hatırlanmaktadır. Seslendirmesini Kazım Akşar yapmıştır. Bugüne dek 4 kez evlenmiştir.

## Eşleri
* Shauna Sand Lamas (27 Nisan 1996 - 2002) (boşanmış) 3 çocuk
* Kathleen Kinmont (20 January 1989 - 1993) (boşanmış) 
* Michelle Smith (22 May 1983 - 1985) (boşanmış) 2 çocuk
* Victoria Hilbert (1981 - 1982) (boşanmış)

## Filmografi

* *[[Ölümden Korkmayanlar]]* (*100 Rifles*, 1969)
* *[[Grease (film)|Grease]]* (1978)
* *[[Take Down (film, 1979)|Take Down]]* (1979)
* *[[Tilt (film, 1979)|Tilt]]* (1979)
* *[[Body Rock]]* (1984)
* *[[Snake Eater (film)|Snake Eater]]* (1989)
* *[[Snake Eater II: The Drug Buster]]* (1990)
* *[[Night of the Warrior]]* (1991)
* *[[Killing Streets]]* (1991)
* *[[Final Impact (film)|Final Impact]]* (1992)
* *[[Snake Eater III: His Law]]* (1992)
* *[[The Swordsman (film, 1992)|The Swordsman]]* (1992)
* *[[CIA Code Name: Alexa]]* (1992)
* *[[Bounty Tracker]]* (1993)
* *[[Final Round]]* (1993)
* *[[CIA II: Target Alexa]]* (1994)
* *[[Viper aka Bad Blood]]* (1995)
* *[[Midnight Man (film, 1995)]]* (1995)
* *[[Gladiator Cop]]* (1995)
* *[[Terminal Justice]]* (1995)
* *[[Mask of Death]]* (1996)
* *[[Black Dawn (film, 1997)]]* (1997)
* *[[The Rage (film, 1997)|The Rage]]* (1997)
* *[[Back to Even]]* (1998)
* *[[Undercurrent (film, 1999)|Undercurrent]]* (1999)
* *[[The Muse (film, 1999)|The Muse]]* (1999)
* *[[Hope Ranch (film)|Hope Ranch]]* (2002)

* *[[The Circuit 2: The Final Punch]]* (2002)
* *[[Rapid Exchange]]* (2003)
* *[[13 Dead Men]]* (2003)
* *[[Dark Waters (film, 2003)|Dark Waters]]* (2003)
* *[[Thralls (film)|Blood Angels]]* (2004)
* *[[Killing Cupid]]* (2004)
* *[[Motocross Kids]]* (2004)
* *[[Thralls (film)|Thralls]]* (2004)
* *[[Latin Dragon]]* (2004)
* *[[Sci-Fighter]]* (2004)
* *[[Raptor Island]]* (2004)
* *[[Unseen Evil 2]]* (2004)
* *[[The Nowhere Man]]* (2005)
* *[[Lethal (film)|Lethal]]* (2005)
* *[[One Six Right]]* (2005) (belgesel)
* *Body of Work* (2006) (kısa film)
* *[[18 Fingers of Death!]]* (2006)
* ** (2007)
* *[[Mexican Gold]]* (2007)
* *[[30,000 Leagues Under the Sea]]* (2007)
* *[[Chinaman's Chance: America's Other Slaves]]* (2008)
* *[[Mega Shark Versus Giant Octopus]]* (2009)
* *[[Backstabber (film)|Backstabber]]* (2011)
* *[[Ash Global]]* (2012)
* *[[Return to Vengeance]]* (2012)
* *[[Raptor Ranch]]* (2012)
* *[[Sharknado 3: Oh Hell No!]]* (2015)

## Tv Programları

* California Fever (1979) 
* Detour to Terror (1980) 
* Secrets of Midland Heights (1980) 
* Şahin Tepesi (1981-1990) 
* Renegade (1992-1997) 
* Invasion America (1998) (voice) 
* Air America (1998) 
* The Immortal (2000-2001) 
* Celebrity Boot Camp (2002) 
* Are You Hot? (2003) 
* The Bold And The Beautiful (2004-2007)
Nicolas Schöffer

**Nicolas Schöffer** (6 Eylül 1912 Kalocsa, Macaristan - 8 Ocak 1992, Paris), Fransız sanatçıdır. Dokunuş, hava akımı ya da izleyicinin nefesi gibi etkenlerle hareket eden eserler üreten kinetik sanatın öncülerinden kabul edilmektedir. 1959'a kadar mekanın değişik özellikleri, ışık, müzik ve film gibi ögeleri eserlerinde kullanan sanatçı, son döneminde zaman faktörüne odaklanan eserler vermiştir.

## Dış bağlantılar
*  Nicolas Schöffer'in yapıtları
Ferace

**Ferace**, Osmanlı imparatorluğunda anadoluda yaşayan Türklerin, kadınların çarşaftan önce sokakta giydikleri üstlüktür. Bu elbise, uzun kollu, yakasız, bol ve siyah renkte pardesüyü hatırlatan yere kadar uzanır. Günümüzde, Türkiye'nin batı kesiminde köy kadınları tarafından günlük elbise olarak tercih edilir. Bazı yörelerde **ferece** diye de söylenir.

Bugün birçok tesettür çeşidi ortaya çıkmıştır ama doğru tesettür bütün bedeni kapatan ve hatları belli etmeyen giyim şeklidir.

## Kaynakça
Willy Meller

**Willy Meller** (asıl adı: Jakob Wilhelm Meller; 4 Mart 1887 - 12 Şubat 1974, Köln), Alman heykeltıraş. Sanat eğitimini Köln'de yaptı; Georg Grasegger hocaları arasında yer aldı. Nazi rejimi sırasında Clemens Klotz ile birlikte hazırladığı Berlin Olimpiyat Stadyumu ile NSDAP-Ordensburg, Ordensburg Vogelsang ve Crössinsee çalışmalarıyla tanındı.
Aerodinamik kuvvet

**Aerodinamik kuvvet**, akış halindeki gazın cisimler üzerindeki kuvvet etkisidir. Aerodinamik biliminin ilgilendiği temel kuvvetlerdir. Hareketli akışa maruz kalan her cisme aerodinamik kuvvet uygulanır.

Aerodinamik kuvveti havanın hareket etmekte olan cisimlere havanın içerisindeki gaz molekülleri tarafından uygulanan bir kuvvettir. Aerodinamik kuvvet 2 sonuç yüzünden meydana gelir:

• Cismin yüzeyindeki basınçtan kaynaklı normal kuvvet
• Gazların akışkanlığından dolayı ortaya çıkan kayma kuvveti

Basınç yüzeye dik ve bölgesel etki ederken, kesme kuvveti yüzeye paralel ve bölgesel etki eder. Cismin tüm yüzeyine etki eden basınç ve kayma kuvvetlerinin toplamı net aerodinamik kuvvete eşittir.
                          

Bir cisim(örneğin kanat, kanat profili), havanın içerisinde hareket ederken hareket yönünün tersinde belli bir açı ile aerodinamik kuvvet oluşturur. Bu Aerodinamik kuvvet iki bileşen ile açıklanır;

• Hareket yönüne paralel olan sürüklenim kuvveti
• Hareket yönüne dik olan kaldırma kuvveti
         
Bu iki kuvvetin haricinde havadaki cisme aerodinamik momentumda etki edebilir ve bu kuvvet cisim üzerinde seçilen spesifik noktalara göre değişkenlik gösterebilir.
         
Jet motorları tarafından üretilen kuvvetlere itme kuvveti denir ve bu kuvvetler de aerodinamik kuvvet sınıfında yer alır. Havada hareket halinde bulunan uçaklara etki eden kuvvetler; sürüklenim, kaldırma ve itme kuvveti olarak üçe ayrılabilir. Uçaklara ayrıca ağırlık etki eder ancak ağırlık bir aerodinamik kuvvet değildir.

## Ayrıca bakınız
* Aerodinamik
* Aerostatik

## Kaynakça
* Hurt, H.H.Jr. Aerodynamics for Naval Aviators. A National Flightshop Reprint, Clearwater, Florida (1979)
* Clancy, L.J. (1975). Aerodynamics. Pitman Publishing Limited, London.
* Massey, B.S. Mechanics of Fluids, 2nd Edition. Van Nostrand Reinhold Co., London (1970) Library of Congress Catalog Card No.
* Anderson, J.D.Jr. Aircraft performance and designTata McGraw-Hill.
Faraday'in indüksiyon kanunu

**Faraday'in indüksiyon kanunu**, 1830'da Michael Faraday tarafından bulunan, manyetik alanın değişimiyle oluşan emk'yı tanımlayan indüktörlerin, elektrik motorlarının, jeneratörlerin, transformatörlerin gelişmesini sağlayan kanun. 
## Elektrik taşıyan bir telde oluşan manyetik akım
Faraday kanununa göre **bir devrede [[indüksiyon|indüklenen]] emk, devreden geçen [[manyetik akı]]nın zamana göre [[türev]]i ile doğru orantılıdır.** Bu ifade şöyle yazılabilir:
 \mathcal{E} = - {{d\Phi_B} \over dt} 

***ε**: İndüklenen emk (Volt)
***Φ**: Manyetik akı (Weber)
***t**: Zaman (saniye)
**N** sarımlı bir bobinde oluşan emk
 \mathcal{E} = -N {{d\Phi_B} \over dt} 

## Sabit manyetik akı, hareketli tel
Manyetik alanın sabit, ancak telin hareketli olduğu durumlarda da emk oluşur. Bu indüksiyon telin hareketine göre ikiye ayrılır:
### Telin Doğrusal Hareketi
**B** manyetik alanına dik yönde **v** hızıyla hareket eden, **l** uzunluğundaki telin uçları arasında indüklenen emk
\mathcal{E}= -B \ell v,
### Telin Dairesel Hareketi
**B** manyetik alanına dik yönde **w** açısal hızıyla hareket eden, **l** uzunluğundaki telin uçları arasında indüklenen emk
\mathcal{E}= 1/2 Bwl^2

**Lenz Yasası** indüksiyon emk'sinin yönünün akım ilmeğinin çevrelediği alandan geçen manyetik akı değişimine karşı koyacak şekilde manyetik akı oluşturan akımın yönünde olduğunu belirtir. Bu yasa enerjinin korunumunun bir sonucudur. Faraday yasasındaki **-** işaretinin kaynağı da budur.
Akçayır, Hendek

**Akçayır**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Eski adı Şabatbey'dir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 45&nbsp;km, Hendek ilçesine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Aerostatik

Akışkanlar statiğinin bir alt alanı olan **aerostatik**, ele alındıkları koordinat sistemine göre hareket halinde olmayan gazların incelenmesidir.
Hareket halindeki gazların incelendiği ilgili çalışma alanına ise aerodinamik adı verilir.

Aerostatik, özellikle havada olmak üzere yoğunluk dağılımını inceler.
Bunun uygulamalarından biri barometrik formüldür.
Bir aerostat, havada kalmak için aerostatik prensiplerini kullanan, hava gemisi veya balon gibi havadan hafif bir hava aracıdır.

## Temel yasalar

Durgun haldeki gaz davranışına ait denklemlerin ele alınması, hidrostatikte olduğu gibi, genellikle akışkan akışı için genel momentum denklemlerinin incelenmesiyle başlar ve şu şekilde ifade edilebilir:

 \rho  [{\partial U_j\over\partial t} + U_i {\partial U_j\over\partial t}] = -{\partial P\over\partial x_j} - {\partial \tau_{ij}\over\partial x_i} + \rho g_j ,

burada  \rho  akışkanın kütle yoğunluğu,  U_j  anlık hız,  P  akışkan basıncı,  g  akışkana etki eden dış kütle kuvvetleri ve  \tau_{ij}  momentum aktarım katsayısıdır. 

Akışkanın statik doğası  U_j = 0  ve  \tau_{ij} = 0  olmasını zorunlu kıldığından, aerostatiğin temel denklemlerini temsil eden aşağıdaki kısmi diferansiyel denklemler kümesi elde edilir.

 {\partial P\over\partial x_j} = \rho g_j 

Bununla birlikte, gazlı akışkan sistemlerinde (gazların sıkıştırılabilirliği nedeniyle) bulunduğu gibi sabit olmayan bir yoğunluğun varlığı, ideal gaz yasasının denkleme dahil edilmesini gerektirir:

 {P\over\rho} = RT ,

Geçerli aerostatik kısmi diferansiyel denklemleri elde etmek için buradaki  R  evrensel gaz sabitini ve  T  gazın sıcaklığını ifade eder:

 {\partial P\over\partial x_j} = \rho \hat{g_j} = {P\over\ RT} \hat{g_j},

bu denklemler, termodinamik durumları ideal gazlar için durum denklemi ile verilen gazlardaki basınç dağılımını hesaplamak için kullanılabilir.

## Çalışma alanları

* Kinetik gaz teorisi
* Gaz yayılımı (Difüzyon)
* Atmosfer
* Gaz yoğunluğu
* Gaz basıncı
* Gazların kinetik teorisi 
* Gaz karışımlarında kısmi basınçlar
* Basınç ölçümü

## Ayrıca bakınız
* Havacılık

## Kaynakça
Sikorsky Cypher

**Cypher**, Amerikalı Sikorsky Aircraft Corporation tarafından üretilen İnsansız Hava Aracıdır (İHA).

Dikey biçimde iniş ve kalkış yapabilir. *Cypher* üzerinde bir sensor taşıyabilir, güvenlik için gerekli yerlerde bir nöbetçi görevi yapabilir, keşif için kullanılabilir ya da 23&nbsp;kg'a kadar yük taşıyabilir.
Zodyak takım yıldızları

Astrolojide **Zodyak takım yıldızları** on iki takımyıldızdan oluşur ve bunlar zodyakı oluşturur. Bunlar:

# Aries
# Taurus
# Gemini
# Cancer
# Leo
# Virgo
# Libra
# Scorpius
# Sagittarius
# Capricorn
# Aquarius
# Pisces

Gök bilimsel zodyakta on üçüncü bir takımyıldız daha vardır -- Ophiuchus.
Bakacak, Hendek

**Bakacak** ya da eski adıyla **Gübrelik Hayriye**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
1924 yılında **Gübrelik Hayriye** adıyla Kocaeli'ne bağlı köy statüsünü alan Bakacak, şimdiki adına daha sonra kavuşmuştur. 

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 54&nbsp;km, Hendek ilçesine 24&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNET
Pax Sinica

***Pax Sinica*** (MÖ 206 - MS 1644) (Latince "*Çin Barışı*") terimi, Doğu Asya'da Çin egemenliğindeki topraklarda yaşanan barış için kullanır.

Tarihi bağlamda, terim genellikle Han Hanedanı, Tang Hanedanı, Yuan Hanedanı, Ming Hanedanı ve erken dönem Çing Hanedanı yönetimindeki dönem için kullanılır. Bu dönemler, Çin uygarlığının Doğu Asya'daki politik, ekonomik, askeri ve kültürel gücünün egemenliğinde biçimlendirilmiştir.

1990'lardan beri uluslararası İlişkiler teorisinde, Çin'in artan gücüne dayanarak, bazıları 21. yüzyılda bir **Pax Sinica** oluşacağına inanmaktadır.
Her halukârda, bazıları da, muhalefetin oluşacağına ve Çin'in otonom hükûmetlerine bağlı olarak Çin'in artan gücünün barıştan çok çatışmaları cesaretlendireceğine ya da Çin'in artan gücünün dünyayı hegemonya altına almaya yetmeyeceğine inanmaktadırlar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Pax Americana
* Pax Britannica
* Pax Europeana
* Pax Mongolica
* Pax Romana
* Pax Ottomana
* Pax Hispanica
* Çin Yüzyılı
Kısmi basınç

Bir ideal gaz karışımında hacmi olan her gazın kendine ait bir **kısmi basıncı** vardır.

Gazlar derişiminden ziyade bu kısmi basınçlara göre çözünür, yayılır ve tepkimeye girerler.

## Dalton'un kısmi basınç kanunu
Bir hacim içerisinde bulunan ideal gazlardan herhangi birinin kısmi basıncı, o gazın aynı hacimde başka bir kaba konduğunda ölçülen basıncı anlamına gelmektedir çünkü ideal gazların molekülleri birbiriyle etkileşemeyecek kadar birbirinden uzaktadır.

Bunun bir sonucu olarak bir ideal gazlar karışımının toplam basıncı, içinde bulunan gazların kısmi basınçları toplamına eşittir.

Örneğin, azot (N2), hidrojen (H2) ve amonyaktan (NH3) oluşan bir gaz karışımında:

:P = P__2} + P__2} + P__3}

## İdeal gaz karışımları
Bir ideal gaz karışımı içerisinde bulunan herhangi bir gazın mol oranı bileşenlerin kısmi basınçları cinsinden ifade edilebilir:

:x_{\mathrm{i}} = \frac{P_{\mathrm{i}}}{P} = \frac{n_{\mathrm{i}}}{n}

ve bir gazın kısmi basıncı şu ifade ile elde edilebilir:

:P_{\mathrm{i}} = x_{\mathrm{i}} \cdot P

## Ayrıca bakınız
* Aerostatik
Beyköy, Hendek

**Beyköy** (eski. **Punabey** / Abhazca **Amckuay**), Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 49&nbsp;km, Hendek ilçesine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Tarihçe
Puna Ortaköy, Martinler, Türbe ve Çayırbaşı ile birlikte birlikte beş Puna köyünden biridir. 1928'deki kayıtlara göre eski adı Punabey'dir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Beylice, Hendek

**Beylice**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
İstanbul'a 180&nbsp;km. Adapazarı'na 40&nbsp;km. Hendek'e 10&nbsp;km. Düzce 25&nbsp;km. mesafededir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Çakallık, Hendek

**Çakallık**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 37, Hendek ilçesine 2&nbsp;km uzaklıktadır.

Ormanın belli yerlerinde sık sık yabani elma ağaçları bulunur.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNET
Dikmen, Hendek

**Dikmen**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Köy nüfusu Çepnilerden oluşmaktadır.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 62&nbsp;km, Hendek ilçesine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Güldibi, Hendek

**Güldibi**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe

Güldibi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Klarceti bölgesi sınırları içinde kalan Murgul Vadisi'ndeki Gevuli (გევული) ve Kameleti (ქამელეთი) köylerinden göç eden Gürcüler tarafından kurulmuştur. Köyün Şevketiye mahallesi de halk tarafından, göç edilen Kameleti köyüne atfen "Kamilet" olarak adlandırılmıştır. Nitekim Gevuli ve Kameleti köylerinin nüfusu, 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde ve Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus sayımında da  Gürcülerden oluşuyordu. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1892 yılında, Rus idaresi sırasında Gevuli köyünden 25 hane ve Kameleti köyünde 30 hanenin Osmanlı ülkesine göç ettiğini yazmıştır.

## Coğrafya

Güldibi köyü, Sakarya il merkezine 40&nbsp;km, Hendek ilçe merkezine 11&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Güney, Hendek

**Güney Mahallesi**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Güney mahallesi, Osmanlı döneminde 1890-1900 civarında köy olarak kurulmuştur. Mahalleye ilk olarak Rize'nin Fındıklı ilçesinin Sulak (Mzuğu) köyünden gelen İslamoğulları sülalesinden Aziz, İlyas, Hurşit (Huşut) yerleşmiştir.

Mahalle ilk olarak Kadifekale'ye bağlıyken 1950 yılında buradan ayrılarak Güney Köyü adını almıştır. 2014 yılı büyükşehir yasası ile mahalleye çevrilerek adı Güney Mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Sakarya'nın merkez ilçesi Adapazarı'na 59&nbsp;km, Hendek ilçesine 24&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle yaklaşık olarak 785 hektar arazi üzerine kurulmuştur. Rakımı 750-800 metre civarındadır.

Köyün altından Aksu Deresi akmaktadır.

## Ekonomi
Mahallenin geliri fındık üretiminden sağlanmaktadır. Aynı zamanda arıcılık da yapılmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://www.nufusune.com/185211-sakarya-hendek-guney-mahallesi-nufusu
Dereköy, Hendek

**Dereköy**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Daha önceleri Kocatöngel köyüne bağlı **Aşağıkocatöngel (Dere)** mahallesi iken, 13 Ağustos 1951'de Dereköy adıyla köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 40&nbsp;km, Hendek ilçe merkezine 39&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça
Hicriye, Hendek

**Hicriye**  Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 93 Harbi'nden sonra bölgeye göç eden Gürcüler tarafından kurulmuştur.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 38&nbsp;km, Hendek ilçesine 6&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Kadifekale, Hendek

**Kadifekale**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
1948 yılında Kocaeli'ye bağlı iken, daha sonra Hendek ilçesine bağlanan Kadifekale, sonradan Bolu'nun Düzce ilçesinin Gölyaka bucağına
bağlanmıştır. Bölge halkının başvurusu üzerine 31 Mayıs 1955 tarihinde Kadifekale tekrar Hendek'e bağlandı.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 54&nbsp;km, Hendek ilçesine 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça
Hacimbey, Hendek

**Hacimbey**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarih
Hacimbey mahallesi ilk olarak Kafkasya'dan göçle gelen Abhazların kurduğu bir mahalledir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 50&nbsp;km, Hendek ilçesine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Kalayık, Hendek

**Kalayık**, *([[Abhazca]], [[Latin harfleri|Latin alfabesi]] ile: *'Afdzucaa*')* Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı, yerleşimcilerinin büyük çoğunluğu Abhaz göçmeni halktan oluşan mahalledir.

## Tarihçe
1864 kafkas sürgünü sonrasında sürgün edilen Abhazlar'ın kurmuş olduğu yerleşim alanıdır.
Yakın tarihte büyükşehir yasası ile Köy statüsü Mahalle statüsüne dönüştürülmüştür.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 38&nbsp;km, Hendek ilçesine 6&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* YerelNet
Karadere, Hendek

**Karadere**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı, Sadzların çoğunlukta olduğu bir mahalledir.

## Tarihçe
İsim eskiden oradaki dereden akan sudan geldiğini bilinir. 19 Ağustos 1930 tarihinde Kocaeli'nin Hendek kazasına bağlı yeni nahiye olduktan sonra, 21 Haziran 1954'te Sakarya ili Hendek ilçesine bağlı nahiye oldu. 2014 mahalli seçimler sonrasında Hendek'e bağlı bir mahalle olmuştur.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 45&nbsp;km, Hendek ilçesine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
Kahraman, Hendek

**Kahraman**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Kazimiye Mahallesinin doğusunda yer alan Kapancık Mahallesi, önceleri Kazimiye Köyü'ne bağlı bir mahalleyken 1993 yılında ayrılmıştır. Köy, 22.10.2000'de Hendek Belediyesinin mücavir alanına dahil edilerek Kapancık Mahallesi adını almıştır. Sonradan adı Kahraman olarak değiştirilmiştir.

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 35&nbsp;km, Hendek ilçesine 2&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
* Yerelnet 

## Kaynakça
Karatoprak, Hendek

**Karatoprak**, Sakarya ilinin Hendek ilçesine bağlı bir mahalledir.Kökleri Karaman Konya bölgesi olup,Osmanlı iskan politikası ile Tuna nehri kenarına gönderilen ve daha sonraları 1876 Osmanlı Rus savaşı (93 Harbi) sonrasında Bulgaristan’ın Tırnova bölgesinden göç eden Türklerin kurmuş olduğu mahalledir 

## Coğrafya
Sakarya il merkezine 24&nbsp;km, Hendek ilçesine 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet