Carlo Maria Cipolla

**Carlo Maria Cipolla**, (d. 15 Ağustos 1922, Pavia, Lombardiya – ö. 5 Eylül 2000, Pavia, Lombardiya) İtalyan akademisyen ve ekonomi tarihçisi.

Cipolla, tarih ve felsefeye olan ilgisi nedeniyle liseden sonra Pavia Üniversitesi'nde Siyasal Bilimler Fakültesi'ne kaydoldu. Burada henüz öğrenci iken, Orta Çağ ekonomi tarihi uzmanı Profesör Franco Borlandi tarafından Cipolla'nın ekonomi tarihine olan tutkusu keşfedildi. Cipolla daha sonra Collège de Sorbonne ve Londra Ekonomi Okulu'nda okudu.

27 yaşında Katanya'da ilk ekonomi tarihi dersini verdi. Venedik, Torino, Pavia, Pisa, Fiesole ve İtalya dışındaki akademik kariyerinin ilk durağı Katanya idi. 1953 yılında Cipolla ve Fulbright bursiyeri olarak ABD'ye gitti ve 1957 yılında Kaliforniya Üniversitesi'nde misafir profesör oldu. İki yıl sonra üniversitede tam profesörlüğe alındı.

Cipolla, ekonomi tarihi üzerine mizahi bir dil kullanarak yazdığı denemeleri "Allegro ma non troppo" *("Hızlıca ama fazla hızlı değil" anlamında bir müzik terimi)* adlı kitapta topladı. Orta Çağ ekonomi tarihi üzerinde uzmanlığı ile bilindi. 1991 yılında Kaliforniya Üniversitesi'nden emekli oldu. Uzun süren hastalığının ardından doğduğu kentte 2000 yılında öldü.

## Çalışmaları
* *Studi di Storia della Moneta* (1948)
* *Mouvements monétaires dans l'Etat de Milan* (1951)
* *Money, Prices and Civilization* (1956)
* *Le avventure della lira* (1958)
* *Storia dell'economia italiana: Saggi di storia economica* (1959)
* *Economic History of World Population* (1962)
* *Guns, Sails, and Empires: Technological Innovation and the Early Phases of European Expansion, 1400-1700* (1965)
* *Clocks and Culture, 1300-1700* (1967), yeni baskısı 2003, Anthony Grafton'ın önsözüyle
* *Literacy and Development in the West* (1969)
* *The economic decline of empires* (1970) 
* *European culture and overseas expansion* (1970)
* *Economic History of Europe* (1973)
* *Faith, Reason, and the Plague in Seventeenth-Century Tuscany* (1977)
* *The technology of man: A visual history* (1980)
* *Fighting the Plague in Seventeenth Century Italy* (1981)
* *The Monetary Policy of Fourteenth Century Florence* (1982)
* *Allegro ma non troppo* (1988)
* *Between Two Cultures: An Introduction to Economic History* (1992) 
* *Before the Industrial Revolution: European Society and Economy, 1000-1700* (1994)

## Denemeler
Cipolla, 1973 ve 1976'da arkadaşları arasında İngilizce olarak dolaşan ve ardından 1988'de ilk olarak İtalyanca olarak *Allegro, ma non troppo* ("İleri, ama çok hızlı değil" veya "Mutlu, ama çok fazla değil", "Hızlı, ama çok hızlı değil" anlamına gelen müzik cümlesinden) başlığı altında yayınlanan iki teknik olmayan, popüler deneme üretti.

İlk deneme, "Orta Çağ Ekonomik Gelişiminde Baharatların (ve Karabiberin Özellikle Rolü" ("Il ruolo delle spezie (e del pepe nero in particolare) nello sviluppo economico del Medioevo", 1973), geç Orta Çağ'da baharat ithalatı ile nüfus artışı arasındaki ilginç korelasyonları izler ve sözde bir afrodizyak nedeniyle bir nedensellik varsayar karabiberin etkisi.

### "İnsan Aptallığının Temel Yasaları" (1976)
İkinci deneme, "İnsan Aptallığının Temel Yasaları" ("Le leggi fondamentali della stupidità umana", 1976), tartışmalı aptallık konusunu araştırıyor.

Bunlar Cipolla'nın öne sürdüğü, aptallığın beş temel yasasıdır:
# Her zaman ve kaçınılmaz olarak, herkes dolaşımda olan aptal bireylerin sayısını hafife alır.
# Belirli bir kişinin aptal olma olasılığı, o kişinin diğer herhangi bir özelliğinden bağımsızdır. # Aptal kişi, kendisi hiçbir kazanç elde etmeden ve hatta muhtemelen kayıplara uğrayarak başka bir kişiye veya bir grup insana zarar veren kişidir.
# Aptal olmayan insanlar, aptal bireylerin zarar verici gücünü her zaman hafife alırlar. Özellikle, aptal olmayan insanlar, her zaman, her yerde ve her koşulda aptal insanlarla uğraşmanın ve/veya ilişki kurmanın her zaman pahalı bir hata olduğunu sürekli unuturlar.
# Aptal kişi, en tehlikeli kişi türüdür.
Sonuç: aptal bir kişi, bir yağmacıdan daha tehlikelidir.

Üçüncü yasadan da anlaşılacağı üzere, Cipolla insan davranışını incelerken dikkate alınması gereken iki faktör belirler:
* Bireylerin kendilerine verdikleri faydalar ve kayıplar.
* Bireylerin başkalarına verdikleri faydalar ve kayıplar.

Cipolla, bu grupların üyelerinin kendilerine ve topluma verdikleri göreceli kazançlara (veya kayıplara) bağlı olarak genel refaha katkıda bulunabileceklerini veya bundan uzaklaşabileceklerini belirterek "haydutlar" ve "saf insanlar" tanımını daha da geliştirir. Bir haydut, toplumu yoksullaştırdığından daha fazla veya daha az kendini zenginleştirebilir ve saf bir kişi, kendisini yoksullaştırdığından ve/veya yoksullaşmasına izin verdiğinden daha fazla veya daha az toplumu zenginleştirebilir.

Grafiksel olarak, bu fikir, ikinci ve dördüncü kadranları ikiye bölen ve y eksenini orijinde kesen -1 eğim çizgisiyle temsil edilir. Bu çizginin solundaki saf insanlar, davranışları toplumsal refahın net bir şekilde tükenmesine neden olduğu/izin verdiği için "yarı aptal"dır; bazı haydutlar da bu tanıma uyabilir, ancak sosyopatlar, psikopatlar ve patolojik olmayan "aptallar" ve ahlaksızlar gibi birçok haydut, ne özdeşleştikleri ne de önemsedikleri bir toplum için net olumsuz sonuçların tam bilincinde olarak hareket edebilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Kaliforniya Üniversitesi'nin Cipolla'ya ilişkin ölüm ilanı
*Cipolla'nın çalışmaları