Tahtakuşlar Etnografya Müzesi

**Tahtakuşlar Köyü Alibey Kudar Etnografya Galerisi,** Edremit'in Tahtakuşlar köyünde 1991 yılında kurulmuş özel  etnografya galerisi.

Tahtakuşlar doğumlu ilkokul öğretmeni *Alibey Kudar* tarafından kurulan galeride, Orta Asya'dan Türkiye'ye göç eden konargöçer Türk boylarının kendilerine has kültür varlıkları ve Kazdağıefsaneleri ile farklı ülkelerden  sanatçıların ürettiği  sanat eserleri sergilenir.

10 Haziran 1991 tarihinde ziyarete açılan galeri, "Türkiye’nin ilk köy müzesi" olarak bilinir.

Edremit'e 17&nbsp;km, Akçay'a 5&nbsp;km, Balıkesir-Çanakkale E-24 karayoluna 2&nbsp;km. uzaklıkta asfalt yolla bağlıdır.

## Tarihçe
Galerinin kurucusu, 1926'da Tahtakuşlar Köyü'nde doğmuş, Savaştepe Köy Enstitüsü mezunu bir ilkokul öğretmeni olan Alibey Kudar'dır.

Kaz Dağı eteğinde kurulu Tahtakuşlar köyünün halkı, Orta-Asya'dan 13. yüzyılda göç eden Oğuz boylarına mensup olduklarına, atalarının önce  Toros Dağlarına ve 15. yy.'da İda Dağı'na geldiklerine inanır. Geçimlerini ağaç işçiliği ile sağlayan ve bu nedenle ormanlık arazilerde yerleşen Tahtacı Türkmenleri, Alevidir; Türkmen kültürü ile Alevi inancının özgün bir sentezini oluşturmuşlardır. 1980'de emekli olup köyüne yerleşen Alibey Kudar, 19. yüzyılda yerleşik yaşama geçen  köylülerin kültür değerlerinin unutulup kaybolduğunu görerek ağabeyi Haşim Kudar'ın önerisi ile bir müze kurmaya karar verdi. Ona bu konuda yazar Müşerref Hekimoğlu, halkbilimci Sabiha ve Haluk Tansuğ ile Nezihe Araz destek verdi. Kaz Dağına yaptığı bir gezisi sırasında Tahtakuşlar Köyü'nden  çok etkilenen ressam Selim Turan ise  galeriye resimlerini bağışladı, maddi yardım yaptı ve bir Fransız koleksiyonerden satın aldığı eski bir Türkmen çadırını Kudar ailesine hediye etti.

1945 yılından itibaren Alevi Türkmen kültürüne ait kültür varlıklarını, belgeleri ve sanat eserlerini toplamakta olan Kudar ve ailesi, topladıklarını sergilemek için kendi imkanları ile bir bina inşa etti. 10 Haziran 1991'de açılan galeride Orta Asya'dan Anadolu'ya göç etmiş Türk boylarının  geleneksel kıyafetleri, gündelik alet ve eşyaları, el dokuması  kilim, halı, çadırları gibi somut olmayan kültürel miras ögeleri sergilendi.

Mevcut galeriye 9 Temmuz 1992'de Selim Turan anısına yapılan *Sanat Galerisi* eklendi. 9 Eylül 1994 tarihinde ise  bir kitaplık açıldı. 10bin kitap içeren kütüphanede deniz ürünleri koleksiyonu da bulunur.

Galeri, 1994 yılında UNESCO tarafından destek ödülüne layık görüldü.  Galeri birçok başka ödülün yanı sıra  Türk dünyasına aktif şekilde hizmet ettiği için 2017'de müzeye Azerbaycan Dede Korkut Milli Vakfı tarafından onursal nişan takdim edildi.

Alibey Kudar, ailesinin ortak kararı ile 2005'te 50. evlilik yıldönümleri nedeniyle eşi Esma Kudar'ın büstünü yaptırarak bahçeye yerleştirdi.

Müzede  1997 yılında Burhaniye'de balıkçı ağlarına ölü olarak takılan, 197 santim uzunluğu, 360 kilo ağırlığındaki, deri sırtlı deniz kaplumbağası da yer alır. Müzede ayrıca  12. Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Emin Göksan'ın  ve ailesinin bağışladığı eserlerin sergilendiği özel bir bölüm oluşturulmuştur.

"Tahtakuşlar Etnografya Müzesi" ismi 3 Temmuz 2010'da aile kararıyla "Tahtakuşlar Köyü Alibey Kudar Etnografya Galerisi" olarak değişmiştir.

## Ödülleri

* Unesco Destekleme Ödülü, 1994
* Balıkesirliler Birliği Derneği Ödülü
* Rotary (Edremit Şubesi) Kulübü Ödülü
* Türkiye Seyahat Acenteleri (TÜRSAB) Ödülü
* Ege Ordu Komutanlığı Personeli Eşleri Ödülü
* Göztepe (Göztepe) Rotary Kulübü Ödülü
* Truva Folklor Araştırmaları Derneği
* Pertev Naili Boratav Halkbilim Ödülü
* Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Fair Play Konseyi 2002 Büyük Ödülü
* Azerbaycan Milli Dede Korkut Vakfı Altın Kalp Ödülü, 2017

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Balıkesir Ulusal Fotoğraf Müzesi
* Balıkesir Kuva-yi Milliye Müzesi
* Dikyamaç Köyü ve Çevresi Yaşam Tarzı Müzesi

## Kaynakça