Limonluk binası

**Limonluk binası**, 17. yüzyıldan 19. yüzyılla kadar portakal ve diğer meyve ağaçlarının kış boyunca korunduğu seranın çok büyük şekli olarak şık konutlar yanında özel bir binaydı.

Limonluk odunsu bitkilerin normal menzilinin ve mevsiminin lüks bir artmasını sağladı ve taştan bir meyve duvarının sunduğu sıcaklığın uzun süredir sağladığı korumayı genişletti. Portakal ve ıhlamur ağaçlarının kullanımının kurulmasından bir asır sonra, diğer narin bitkiler, çalılar ve egzotik bitkiler de limonlukta barındırılmaya başlandı ve bu narin bitkilerin bakımı için genellikle soğuk kış aylarında bir soba konuldu. kuzey Avrupa‘da. ithal turunçgiller, ananaslar ve diğer yumuşak meyveler genelde bulunabilir ve çok daha ucuz hale geldikçe, limonluklarda daha nazik süs bitkileri için kullanıldı.

Limonluk İtalya'nın Rönesans bahçelerinden, cam yapım teknolojisinin yeterli miktarda şeffaf cam üretilmesini sağladığı zaman ortaya çıktı. Kuzeyde Hollandalılar limonluklarda geniş pencere camları geliştirmede öncülük etti ancak Hollanda el kitaplarını gösteren gravürler kirişli veya tonozlu sağlam çatıları ve açık ateş yerine soba ısısının sağlandığını gösterir. Bu kısa sürede limonlukların zenginler arasında statü sembolü haline geldiği bir durum yarattı. Hareketsiz olmayan bitkilere güneş ışığı veren camlı çatı 19. yüzyılın başlarında geliştirildi. Gloucestershire'daki Dyrham Park'taki aslen 1702 civarında inşa edildiği gibi bir arduvaz çatılı limonluk Humphrey Repton'un karanlık olduğunu belirttikten sonra yaklaşık yüz yıl sonra aynalı cam yapılmıştı; Portakalları barındırmak için yapılmış olmasına rağmen modern zamanlarda daima "sera" olarak adlandırıldı.

Louvre Sarayı'ndaki 1617 *Orangerie* (şimdi Musée de l'Orangerie), Avrupa'nın en büyük limonlukları olan Versailles Orangerie ile sonuçlanan taklitlerine ilham verdi. Jules Hardouin-Mansart tarafından Louis XIV'in Versailles'deki 3,000 portakal ağacı için tasarlandı ve 13 m x 155 m boyutları ile 1840'larda modern seranın gelişimine kadar gölgede kalmadı ancak Joseph Paxton'un cam mimarisiyle hızla gölgede kaldı. Kristal Saray'ın 1851 tasarımıyla dikkat çeken Chatsworth House'daki "büyük konservatuvarı" anıtsal oranlarda bir limonluk ve cam evdi.

Bununla birlikte limonluk sadece bir sera değil aynı zamanda bir yazlık ev, dekor için yapılmış bir bina veya "Yunan tapınağı" gibi bir prestij, zenginlik sembolü ve bir bahçe özelliğiydi. Ev sahipleri misafirlerini bahçede gezdirerek sadece içerideki meyvelere değil dışarıdaki mimariye de hayranlık duyarlardı. Çoğunlukla limonlukta çeşmeler, mağaralar ve sert havalarda eğlenmek için bir alan bulunur.

## En eski örnekler

1545 gibi erken bir tarihte, İtalya'nın Padua kentinde bir limonluk inşa edildi. İlk limonluklar pratikti ve sonradan geldikleri kadar dekoratif değildi. Çoğunun açık ateş dışında ısıtması yoktu.

İngiltere'de John Parkinson "Portakallar" başlığı altında *Paradisus in Sole'nin* (1628) okuyucularına limonlukları tanıttı. Ağaçlar bir tuğla duvara dikilebilir ve kışın alternatifinden daha gösterişli olduğu düşünülen mumlu branda öncüsü olan "cerecloth" ile kaplı bir tahta sundurma ile kapatılabilirdi:Bu amaçla bazıları onları büyük kare kutularda tutar, yanlarından demir kancalarla bir ileri bir geri çeker veya bir eve veya yakın bir galeriye koymak için altlarına tekerlekli veya küçük tekerleklerle kürek çekmelerine neden olur.Limonluk yapımı 1648'de Seksen Yıl Savaşının sona ermesinden sonra en çok moda oldu. Bu eğilimi başlatan ülkeler Fransa, Almanya ve Hollanda idi, bu ülkeler tüccarların güzellikleri ve kokuları için yetiştirmek için çok sayıda portakal ağacı, muz bitkisi ve nar ithal etmeye başladığını görenler oldu.

## İnşaat malzemeleri

Limonluklar genellikle mümkün olan ışıktan maksimum yararlanmak için güneye bakacak şekilde inşa edildi ve tuğla veya taş üsleri, tuğla veya taş sütunlar ve corbel oluk kullanılarak inşa edildi. Ayrıca öğleden sonraları güneş ışığını en üst düzeye çıkarmak için büyük, uzun pencerelere sahipti, kuzeye bakan duvarlar çok ağır, sağlam bir tuğladan penceresiz inşa edildi veya zaman zaman odaları sıcak tutabilmek için çok küçük pencerelere sahipti. Bu dönemlerde yalıtım, bu limonlukların inşası için en büyük endişelerden biriydi, kullanılan ana malzeme samandı ve birçoğuna ısıyı korumak için ahşap panjurlar takıldı. İnşaat türünün erken bir örneği yerden ısıtmaya da sahip olan Kensington Sarayı'nda görülebilir.

Çağdaş yerel seralar da genelde taş, tuğla ve sert ağaç kullanılarak inşa edilir ancak cam, diğer malzemeler ve yalıtım teknolojilerindeki gelişmeler geleneksel yapıya uygun alternatifler üretti. Kış bahçesinin temel farkı çatısının inşasıdır - bir kış bahçesinin çatısının yüzde 75'inden fazlası cam olurken limonlukta yüzde 75'ten daha az cam olur. Yurtiçi limonluklar ayrıca genelde çatı fenerlidir. İyileştirilmiş tasarım ve yalıtım, güneye bakacak şekilde inşa edilmeyen ve mevcut doğal güneş ışığından en iyi şekilde yararlanmak için ışığı çoğaltan tekniklerini kullanan artan sayıda limonluğa da yol açtı.

## Erken limonluklar

İlk örnekler temel yapılardı ve yaz aylarında kaldırılabilirdi. Özellikle soylular değil, aynı zamanda zengin tüccarlar, örneğin limonluklarda turunçgil bitkileri yetiştirmek için kullanılan Nürnberg tüccarları. Bazı limonluklar, yeni seranın ana duvarı olarak bahçe duvarı kullanılarak inşa edildi, ancak limonluklar giderek daha popüler hale geldikçe, bahçe tasarımcıları ve mimarlarından daha fazla etkilenmeye başladılar ve bu da ev ile mimari limonluk tasarımı arasındaki bağlantıya yol açtı. Bu, bahçede yetiştirilebilen ve limonluklarda bakılabilen güzel egzotik bitkilere olan talebin artmasından daha da etkilendi.

Bu zenginlerin kendi egzotik özel bahçelerine sahip olması için bahçe tasarımında artan bir talep yarattı ve limonlukların statüsünü daha da fazla seçkinlerin sembolü yaptı. Bu sırayla, yerden ısıtma ve havalandırma için çatılarda açılan pencerelere sahip olma gibi daha iyi teknikler kullanılarak limonlukların inşa edilmesi ihtiyacını yarattı. Tüm Avrupa'da güzellik kreasyonları haline gelen özel bahçeler için giderek daha egzotik bitkilerin çoğalması için mikro iklimler yaratıldı.

## Avrupa Kıtası

### Avusturya

* Belvedere, Viyana
* Schönbrunn, Viyana

### Fransa

* Versailles Orangerie, Versailles Sarayı bahçelerinde
* Strazburg, Orangerie Parkı
* Tuileries : Tuileries Bahçeleri'ndeki Orangerie, Paris

### Belçika

* Laeken, Laeken Kraliyet Kalesi Orangerie (yaklaşık 1820)

### Almanya

* Weimar, Belvedere Orangerie
* Düsseldorf-Benrath, Orangerie
* Fulda, Orangerie
* Gera, Orangery ve "Küchengarten"
* Hanover, Herrenhausen Bahçeleri'nin bir parçası
* Ingolstadt, Harderstraße 10'daki Orangerie
* Kassel, Orangerie
* Philippsthal, Orangerie
* Potsdam, Orangery Sarayı
* Wertheim am Main'deki Bronnbach manastırı

### Polonya

* Varşova, Stara Pomarańczarnia (en: *Old Orangery* ; inşa 1786–1788) ve Nowa Pomarańczarnia (tr: *New Orangery* ; inşa 1860) azienki Parkı'nda

### Rusya

* Peterhof, Bolshaya Kamennya Oranzhereya
* Tsarskoe Selo, Bolshaya Oranzhereya (1762, 1820)
* Kuskovo, Moskova, Oranzhereya (*illüstrasyon, sağda* )

### İsveç

* , Botaniska trädgården (Uppsala) - Orangery, Botanik Bahçesi, Uppsala Üniversitesi 1787
* Linnéträdgården, Uppsala 1655
* Finspång Kalesi Orangerie 1832
* Nynäs Slott, Manorial Estate (Kale) ve Orangery, Nynäs
* Bergianska trädgården, Stockholm, gamla orangeriet, şimdi restoran olarak kullanılıyor

## İngiltere ve İrlanda
Kensington Sarayı'ndaki limonluk (1761) Sir William Chambers tarafından yaptırılan en eski eserdir.  uzunluğunda  inşa edildiğinde İngiltere'deki en büyük seraydı. Kış portakallarının son pavyonları olan bir oyun salonu olarak tasarlanmış olmasına rağmen sağlam çatısının altındaki ışık seviyeleri başarılı olamayacak kadar azdı.

Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri'ndeki limonluk 1761'de Sir William Chambers tarafından tasarlandı ve bir zamanlar İngiltere'nin en büyük serasıydı.

Galler, Margam Park'taki limonluk, Thomas Mansel Talbot'un miras aldığı geniş bir portakal, limon ve ağaç kavunu koleksiyonuna ev sahipliği yapmak için 1787 ve 1793 yılları arasında inşa edildi. Orijinal ev yerle bir edildi ancak hayatta kalan limonluk , Galler'deki en uzun olanıdır.

Yaklaşık 1700'den kalma bir limonluk Londra'daki Kenwood House'da ve biraz daha erken olanı Montacute'deki National Trust'ın elindeki diğer limonluklar şunlardır:

* Ham Evi ve Bahçesi, Richmond, Surrey, Hanbury Hall, Worcestershire
* Ickworth House, Suffolk, burada konut kanatlarının bahçe cephesinin bir parçasını oluşturuyor
* Powis Kalesi, Montgomeryshire, 18. yüzyılın sonlarına ait terasların merkezi bir özelliği
* Saltram House, Devon, muhtemelen bir Robert Adam tasarımıdır
* Seaton Delaval Salonu, Northumberland
* Blickling, Norfolk

1970 yılında Victor Montagu, Dorset Mapperton'daki resmi İtalyan bahçelerinde bir limonluk inşa etti.

İngiltere'nin Sheffield kentindeki Norton Hall'da 19. yüzyılın ortalarından kalma bir limonluk apartman dairelerine dönüştürüldü.

İrlanda'da, Killruddery House ve Loughcrew House'da limonluklar inşa edildi.
Dosya:Kew Gardens 004.JPG|Royal Botanic Gardens, Kew'deki Orangery, şimdi restoran olarak kullanılıyor.
Dosya:Kensington Palace Orangery.jpg|Kensington Sarayı Serası.
Dosya:Hanbury Hall Orangery and Mushroom House 2016.jpg|Hanbury Hall'daki limonluk ve mantar evi
Dosya:Orangery and maze Longleat.jpg|Longleat'ta limonluk ve labirent
Dosya:Orangery garden, Hampton Court.JPG|Hampton Court limonluk
Dosya:Orangery, Belton House - geograph.org.uk - 1498894.jpg|Limonluk, Belton Evi


## Amerika Birleşik Devletleri

### 18. yüzyıl
Amerika Birleşik Devletleri'nde kısmen sağlam kalan en eski limonluk Tayloe'nin evinde, Mount Airy, Virginia'da bulunuyor, ancak bugün yalnızca bir büyük duvarı ve diğerlerinin temellerinden oluşan aşırı büyümüş bir kalıntıdır. Virginia, Northampton County'deki Eyre Hall bahçelerinde harap bir limonluk da görülebilir.

Amerika'da bilinen en eski limonluk, Maryland, Tunis Mills (Easton) yakınlarındaki Wye Plantation'da görülebilir. Bu limonluk ana evin arkasında oturur ve ilk inşaattan bir noktada eklenen iki küçük kanatlı büyük bir açık odadan oluşur. Güneye bakan duvar, üç katlı büyük pencerelerden oluşmaktadır. İkinci bir hikâye, bitkilerin saklandığı ana bölümü daha da yalıtmanın bir yolu olarak, 18. yüzyılın ortalarından sonlarına kadar inşa edildiği sırada geleneksel olarak limonluk tarzının bir parçasıydı. Şu anki ikamet eden Bayan Tilghman'a (Lloyd ailesinin torunu) göre, aile için bir bilardo odası olarak hizmet veriyordu. Bu plantasyon aynı zamanda genç bir köle çocuğu olarak Frederick Douglass'ın evi olmasıyla da dikkat çekicidir.

George Washington, Virginia'daki Mount Vernon'daki evi için bir limonluk tasarladı ve inşa etti. Gürcü Tarzında tasarlanmış ve konağın hemen kuzeyinde olup üst bahçeye bakmaktadır. 1787'de tamamlanan Mount Vernon arazisindeki en büyük binalardan biridir. Washington orada limon ve portakal ağaçları ve sago palmiyeleri yetiştirdi. Çağdaşları tarafından iddialı bir yapı olarak kabul edilen ana oda, hava sirkülasyonu için tonozlu bir tavana ve zeminin altındaki bir dizi bacadan radyan ısıtmaya sahipti. Orijinal sera 1835'te yandı, ancak aynı yerde 1951'de orijinal planlar kullanılarak yeniden inşa edildi.

### 19. yüzyıl
Washington DC'deki Dumbarton Oaks arazisi, 1810'da inşa edilmiştir ve kış aylarında bahçeler, zakkum ve narenciye bitkilerini barındırmak için kullanılan bir limonluğu vardır.

Başka bir limonluk Towson, Maryland yakınlarındaki Hampton Ulusal Tarihi Sitesinde durur. Aslen 1820'de inşa edilmiş 19. yüzyılın ortalarında ABD'deki en kapsamlı narenciye ağaçlarından birinin bir parçasıydı. Mevcut yapı 1926'da yanan orijinalin yerine 1970'lerde inşa edilip yeniden yapıldı.

Petersburg, Virginia'daki Battersea Tarihi Sit Alanı'ndaki limonluk şu anda restorasyon altında. İlk olarak 1823 ile 1841 arasında inşa edilmiş, daha sonraki bir dönemde garaja dönüştürülmüştür.

19. yüzyılda Floransa Vanderbilt ve kocası Hamilton Twombly kendi arazilerine Florham, McKim, Mead &amp;amp; White mimarlarınca tasarlanan limonluğu yaptırmıştı. Şimdi Fairleigh Dickinson Üniversitesi Florham Kampüsü'ndedir.

### 20. yüzyıl
Boylston, Massachusetts'teki Tower Hill Botanik Bahçesi'nde 1980'lerde 18. yüzyıl tarzı bir limonluk inşa edildi.

## Ayrıca bakınız

* Kubbe
* Günışığı

## Kaynakça

## Kaynakça

* Woods Mary (1996). *Cam Evler: Seralar, Seralar ve Seralar Tarihi* .