JCR Licklider

**Joseph Carl Robnett Licklider** ( ; 11 Mart 1915 - 26 Haziran 1990), **JCR** veya "**Lick**" olarak da bilinen Amerikalı bir psikolog ve bilgisayar bilimcisi. Bilgisayar biliminin gelişimi ve genel bilgi işlem tarihinin en önemli isimlerinden biri olarak bilinir.

Modern tarzdaki etkileşimli bilgi işlemi ve onun çeşitli faaliyetlere uygulanmasını öngören ilk kişilerden biri olarak özellikle hatırlanır; aynı zamanda, dünya genelinde bir bilgisayar ağı vizyonunu ilk ortaya atan İnternet öncülerinden biri olarak da bilinir. Bu konuda önemli katkılarda bulunarak, günümüzdeki klasik grafik kullanıcı arayüzü ve İnternet'in doğrudan öncüsü olan ARPANET de olmak üzere birçok araştırmayı finanse etti.

Xerox PARC'ın Bilgisayar Bilimi Laboratuvarı ve Digital Equipment Corporation'ın Sistem Araştırma Merkezi'nin kurucusu Robert Taylor, "bilgisayar teknolojisindeki önemli ilerlemelerin çoğunun - grubumun Xerox PARC'ta yaptığı çalışma da dahil olmak üzere - temelde Lick'in vizyonunun birer uzantısı. Bunlar  Aslında kendi başlarına yeni vizyonlar değillerdi. Dolayısıyla o gerçekten her şeyin babasıydı.".

## Biyografi
Licklider, 11 Mart 1915'te St. Louis, Missouri'de doğdu. Baptist bir papaz olan Joseph Parron Licklider ve Margaret Robnett Licklider'ın tek çocuğuydu. Babasının dindar geçmişine rağmen daha sonraki yaşamında dindar değildi.

St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde okudu ve burada 1937'de fizik, matematik ve psikoloji dallarında lisans derecesi ve 1938'de psikoloji alanında yüksek lisans derecesi aldı.1942'de Rochester Üniversitesi'nden psikoakustik alanında ve aynı yıl Rochester Üniversitesi'nden Psikoloji alanında Doktora derecesini aldı. Daha sonra 1943'ten 1950'ye kadar Harvard Üniversitesi'nde Psiko-Akustik Laboratuvarı'nda araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Bilgi teknolojisine ilgi duymaya başladığı için 1950 yılında doçent olarak MIT'ye taşındı ve burada MIT Lincoln Laboratuvarı'nı ve mühendislik öğrencileri için bir psikoloji programını kuran bir komitede görev yaptı. Licklider, MIT'deyken insan faktörleriyle ilgilenen ekibin başkanı olarak SAGE projesinde yer aldı. 1957'de Mühendislik Psikologları Derneği'nden Franklin V. Taylor Ödülü'nü aldı. 1958'de Amerika Akustik Derneği'nin Başkanı seçildi ve 1990'da Commonwealth Üstün Hizmet Ödülü'nü aldı.

## Çalışmaları

### Psikoakustik
Psikoakustik alanında, Licklider en çok 1951 tarihli "Dubleks Ses Perdesi Teorisi" ile hatırlanır; bu makale yüzlerce kez alıntılanan bir makalede sunulmuştur, 1979'da bir kitapta yeniden basılmıştır.

### Bilgi Teknolojisi
Licklider, kariyerinin başlarında bilgi teknolojisiyle ilgilenmeye başladı. Onun fikirleri grafiksel hesaplamayı, işaretle ve tıkla arayüzlerini, dijital kütüphaneleri, e-ticareti, çevrimiçi bankacılığı ve bir ağ üzerinde var olacak ve ihtiyaç duyulan yere taşınacak yazılımları önceden ön görüyordu. Vannevar Bush'unki gibi Licklider'ın da internetin gelişimine katkısı icatlardan değil fikirlerden oluşuyor. Kolay kullanıcı arayüzlerine sahip, ağ bağlantılı bilgisayarlara olan ihtiyacın farkıdaydı.

Licklider, modern kişisel bilgisayarlara ve internete yol açan araştırmaların tasarlanmasında, finanse edilmesinde ve yönetilmesinde etkili oldu. 1960 yılında " İnsan-Bilgisayar Ortak Yaşamı "  hakkındaki ufuk açıcı makalesi etkileşimli bilgi işlemin öncüsü oldu. En önemlisi de Augmentasyon Araştırma Merkezi'ni kuran Douglas Engelbart'ın çalışmalarını finanse etmeye devam etti. Stanford Araştırma Enstitüsü ve bilgisayar faresinin icat edildiği ünlü Çevrimiçi Sistem'i yarattı.

### İnsan-bilgisayar simbiyozu
1960 yılında Licklider " İnsan-Bilgisayar Simbiyozu "nda bilgisayarlar ve bilgisayar kullanıcıları arasında daha basit etkileşim ihtiyacını merkeze aldı. Licklider, sibernetiğin ve yapay zekanın (AI) ilk öncülerinden biri olarak kabul edildi, ancak diğer AI uygulayıcılarının aksine, insanların yerini bilgisayar tabanlı varlıkların alacağından hiçbir zaman emin olmadı. Makalede yazdığı gibi: "İnsan hedefleri belirleyecek, hipotezleri formüle edecek, kriterleri belirleyecek ve değerlendirmeleri gerçekleştirecek. Bilgisayarlar, teknik ve bilimsel konularda içgörü ve kararların yolunu hazırlamak için yapılması gereken rutinleştirilebilir işleri yapacak".

### Proje MAC
1962'den 1964'e kadar ARPA'nın Bilgi İşleme Teknikleri Ofisi'nin (IPTO) direktörlüğünü yaptığı süre boyunca, MIT'deki MAC Projesi'ni finanse etti. Büyük bir ana bilgisayar, her biri ayrı bir "daktilo terminalinde" oturan 30'a kadar eşzamanlı kullanıcı tarafından paylaşılacak şekilde tasarlandı. Aynı zamanda Stanford Üniversitesi, UCLA, UC Berkeley (Project Genie olarak anılır) ve System Development Corporation'daki AN/FSQ-32'deki benzer projeleri de finanse etti. Bu zaman paylaşımı teknolojisi daha sonra geliştirilerek bugün sunucu olarak bilinen şeye dönüştü.

## Yayınlar
Licklider çok sayıda makale ve konferansın yanı sıra bir kitap yazdı:

* 1942. *Kedinin İşitsel Korteksindeki Frekans Lokalizasyonunun Elektriksel Olarak İncelenmesi* . Doktora Rochester Tezi Üniversitesi
* 1965.  . Cambridge, Mass., MIT Press (alternatif çevrimiçi kaynak )

Makaleler, bir seçki:

* 1960. "İnsan-Bilgisayar Simbiyozu" . İçinde: *Elektronikte İnsan Faktörleri Üzerine İşlemler*, cilt HFE-1, s.&nbsp;4–11 Mart 1960.
* 1963. "Galaksiler arası Bilgisayar Ağı Üyeleri ve Bağlı Kuruluşları için Muhtıra" . İleri Araştırma Projeleri Ajansı, 23 Nisan 1963.
* 1965. "İnsan-Bilgisayar Ortaklığı". İçinde: *Uluslararası Bilim ve Teknoloji* Mayıs 1965.
* 1967. "Televistalar: Yan pencerelerden ileriye bakmak" . Carnegie Kamu Televizyonu Komisyonu Raporu, 1967, s.&nbsp;201–225.
* 1967. "Bilgisayarlar Bilim Adamlarının Yeni Bilgi Çığındaki Bu Çakıl Taşını Bulmalarına Yardımcı Oluyor"
* 1968. "Bir İletişim Cihazı Olarak Bilgisayar" . İçinde: *Bilim ve Teknoloji* . Nisan 1968.

## Kaynakça