Paulos Faraj Rahho

**Paulos Faraj Rahho** (**Paul Faraj Rahho** ve **Paulos Faradsch Raho** olarak da bilinir; Arapça; بولس فرج رحو, Süryanice; ܦܘܠܘܣ ܦ̮ܪܔ ܪܚܘ, 20Kasım 1942 - Şubat veya Mart 2008), 2001'den 2008'de teröristlerin elindeki ölümüne kadar Irak'ın kuzeyinde Musul Başpiskoposluğu  olarak görev yapan Keldani Katolik bir rahipti.

## Biyografi
Paulos Faraj Rahho, 1942'de Keldani Katolik bir ailede dünyaya geldi. Hayatının neredeyse tamamını Irak'taki en büyük ve en eski Hristiyan nüfusa sahip Musul'da geçirdi. 1954'te rahip olmak için Bağdat'taki Aziz Petrus'un küçük ve büyük ruhban okuluna girdi. 10 Haziran 1965'te papaz olduktan sonra Musul'daki St. Isiah Kilisesi'ne atanmadan önce kısa bir süre Bağdat'ta çalıştı. 1974 ve 1976 yılları arasında Rahho, dini çalışmalarını Roma'daki *Angelicum* St. Thomas Aquinas Papalık Üniversitesi'nden İlahiyat Lisansı ile tamamladı.

Rahho daha sonra Kutsal Kalp kilisesini yaklaşık 12 mil (20&nbsp;km) uzaklıkta bir kasaba olan Tel Keppe'de Musul'un kuzeyinde. Ayrıca engelli çocuklar için yetimhane açtı.

### Musul Başpiskoposu
12 Ocak 2001'de Keldani Katolik Kilisesi Piskoposlar Meclisi, onu Musul Başpiskoposluğu'nun başpiskoposu seçti. 16 Şubat 2001'de Musul'un Keldani Başpiskoposu olarak atandı ve ona on mahalledeki yaklaşık 20.000 Katolik'in sorumluluğunu verdi. Babil Patriği I Mar Raphael Bidawid tarafından atandı. Onun kilisesi Musul'da Safina (gemi) olarak biliniyor, ancak cemaatçiler ona Kutsal Ruh Kilisesi adını verdiler.

### Şeriat ile Rahatsızlık
Rahho, şeriat yasasını Irak anayasasına daha temelden dahil etme adımlarından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi ve hayatı boyunca zor durumlarda ibadete öncülük etmeye devam etti. Rahho, daha sonra kardinal olarak atanan Babil patriği III Emmanuel  Delly ile 2007 yılında Roma'ya yaptığı gezi sırasında, memleketinde silahlı kişiler tarafından tehdit edildiğini söyledi. Irak savaşının başlamasının ardından, Irak'ta Hristiyanlara yönelik zulüm dramatik bir şekilde arttı. Rahho, kaçırılmasından kısa bir süre önce Asia News ile yaptığı röportajda Keldani Hristiyanların tehlikeli durumu hakkında yorum yaptı.

## Adam kaçırma ve ölüm
Katolik Haber Servisi'nin verdiği bir habere göre 29 Şubat 2008'in sonlarında Rahho, şehrin Al-Nur semtinde arabasından kaçırıldı; korumaları ve şoförü öldürüldü. Kilise yetkililerine göre, "silahlı kişiler Başpiskopos'un arabasına kurşun sıktı, iki korumayı öldürdü ve piskoposu bir arabanın bagajına itti. Karanlıkta cep telefonunu çıkarıp kiliseyi aradı ve yetkililere serbest bırakılması için fidye ödememelerini söyledi" dediler. Yetkililer, "Bu paranın iyi işler için ödenmeyeceğine, öldürmek ve daha fazla kötülük için kullanılacağına inanıyordu" dedi. Diğer raporlar, müfettişlerin de başpiskoposun kaçırılma sırasında vurulmuş olabileceğine inandıklarını belirtti.

Adam kaçıranlar, Hristiyanların cizye yoluyla cihada  katkıda bulunmalarını talep ettiler. Esir alanlar ayrıca Arap (Iraklı olmayan) tutukluların serbest bırakılmasını ve Rahho'nun serbest bırakılması için kendilerine 3 milyon dolar ödenmesini talep ettiler. Kaçıranlar ayrıca Iraklı Hristiyanlardan ABD kuvvetlerine karşı savaşmak için bir milis kuvveti oluşturmalarını talep ettiler.

13 Mart 2008'de Rahho'nun cesedinin Musul yakınlarındaki sığ bir mezarda gömülü olarak bulunduğu bildirildi. Irak'taki Keldani Kilisesi yetkilileri, kendilerine cesedin nereye gömüldüğünü bildiren bir telefon aldıklarını söyledi. Ölüm nedeni ile ilgili raporlar çelişkiliydi. Musul'daki bir morg yetkilisi, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı da dahil olmak üzere sağlık sorunları olan başpiskoposun doğal sebeplerden ölmüş olabileceğini söyledi. Musul morgundaki polis, Rahho'nun "bir hafta önce ölmüş gibi göründüğünü ve vücudunda kurşun yarası olmadığını" söyledi. Ninova Vali Yardımcısı Khasro Goran, akrabaları ve yetkililerin, kaçıranların belirttiği yere gidip cesedi bulduklarında "kurşun yarası" olduğunu belirtti. Cinayetinin arkasındakilerin kimliği tartışmalı. Cemaat içindeki bazı Keldaniler, cinayetin arkasında El Kaide ve diğer Sünni Arap grupların olduğuna inanıyor. Başpiskoposun ailesi de dahil olmak üzere Musul'daki diğer Hristiyanlar, suikast emrini verenlerin Kürtler olduğuna inanıyor. Kürt makamları bir soruşturma emri verdi ve ardından çok sayıda tutuklama yaptı, ancak raporları aileyi ikna edemedi.

Başpiskopos Paulos Faraj Rahho'nun Irak savaşında öldürülen en yüksek rütbeli Keldani Katolik din adamı olduğuna inanılıyor. Cenaze törenleri Keldani Katolik Kardinal Emmanuel Delly'nin huzurunda Karamlesh kasabasında düzenlendi.

### Uluslararası tepkiler

*  Vatikan: Papa XVI. Benedict, cinayetin "insanın onurunu zedeleyen, insanlık dışı bir şiddet eylemi" olduğunu belirtti. "Papa, 5 yıl süren Irak savaşını da kınadı ve bunun Irak sivil yaşamının tamamen parçalanmasına neden olduğunu söyledi. 'Yeter katliamlar. Şiddet yeter. Irak'taki nefret yeter!' Benedict, Aziz Petrus Meydanı'ndaki Palm Pazar Ayini'nin sonunda alkışlamayı söyledi."
*  Irak: Başbakan Nuri el-Maliki, "Saldırı, dini çekişmeyi kışkırtmak isteyen bir suç çetesinin işiydi" dedi.
*  Birleşik Krallık: İngiltere Dışişleri Bakanı David Miliband, "[Başpiskopos Rahho'nun] kaçırılması, diyaloğu ve barışçıl siyaseti reddeden kişiler tarafından gerçekleştirilen korkakça bir eylemdi. Onun öldürülmesi, önceden tasarlanmış korkunç bir şiddet eylemini temsil ediyor. Düşüncelerim Başpiskoposun ailesiyle birlikte."
*  ABD: Başkan Bush'un "Keldani toplumuna ve Irak halkına taziyelerimi gönderiyorum. Teröristler vahşi ve zalim oldukları için Irak'ta kaybetmeye devam edecekler" dediği aktarıldı. Arap Amerikan Enstitüsü, "Savunmasız (Keldani) bir azınlık topluluğunun barışçıl bir liderine karşı yapılan bu aşağılık hareket, her türlü ahlaki kuralı ihlal ediyor" dedi.
* Keldani Katolik Kilisesi: Karamles'te cenaze törenleri sırasında ağlayan Patrik III. Emmanuel Delly, Cuma günü Hristiyanları başpiskoposun ölümü nedeniyle intikam almamaya çağırdı.

### Sonrası
Ahmed Ali Ahmed adlı katillerden biri bulundu ve tutuklandı. Ahmed, Irak'ta El Kaide'nin Musul'daki hücre lideriydi. 19 Mayıs 2008'de Irak Merkez Ceza Mahkemesi Ahmed'i ölüm cezasına çarptırdı. Ancak Keldani Katolik Kilisesi'nin üst düzey temsilcileri ölüm cezasına karşı çıktı. Rahho, vasiyetinde Irak Süryani Hristiyan topluluğunu Irak'taki dini bölünmeler arasında bağlar geliştirmek için Müslüman ve Ezidi Iraklılarla çalışmaya çağırdı.

## Ayrıca bakınız

* Irak'ta Katolik Kilisesi

## Kaynakça


## Dış bağlantılar

* ''The Times'daki'' ölüm ilanı, 13 Mart 2008