open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
TV5 (Türkiye)

**TV5**, uydudan, D-Smart, tivibu, Orange (Sadece Avrupa ve Afrika ülkelerinde), Filbox, KabloTV, Turkcell TV+, Tivizon uygulaması ve internet üzerinden yayın yapmaktadır. TV5, Necmettin Erbakan'ın lideri olduğu Millî Görüş adlı siyasi ve toplumsal harekete yakınlığıyla bilinmektedir. Ayrıca Saadet Partisi'ne olan yakınlığıyla da bilinir.https://www.veryansintv.com/chpden-saadet-partisinin-kanali-tv5e-program-basi-600-bin-tl İlk kurulduğunda genel yayın yönetmenliğini iletişimci akademisyen ve yazar Yusuf Kaplan yapmıştır. Bu ilk dönemde kanal, pek çok program hazırlamıştır. Yusuf Kaplan, kanal sahiplerinin beklediği şekilde siyasi propagandaya yer vermediği gerekçesiyle yayın yönetmenliğinden alınmıştır. Kanal, ilk dönemde kullandığı logosunu değiştirmiş ve hâlen kullanılan logoya geçmiştir. TV5'in binası ve stüdyoları Sefaköy Milsan Tesisleri'nde yer almaktadır.

Son 13 yıldır TV5 Genel Koordinatörü olan Mustafa Geçer'den sonra "1 Mart 2017" tarihi itibarıyla Millî Gazete ile yönetimleri birleşti. Yeni yayın dönemi Millî Gazete yönetiminde devam ediyor.

Kasım 2018 tarihinde Genel Yayın Yönetmenliği görevine Millî Gazete Ankara Temsilcisi Mustafa Yılmaz getirilirken, Genel Müdür Yılmaz Bayat, Genel Yayın Koordinatörü ise Mehmet Ali Kayacı oldu.
2023 yılında büyük bir atağa geçen kanal 1 Şubat 2023 tarihinde KabloTV 80. kanaldan, 24 Mart 2023 tarihinde ise tivibu 66. kanaldan yayınlara başlamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* TV5 resmî sitesi
* TV5 resmî internet yayını
Yapı Kredi Bankası

**Yapı ve Kredi Bankası** veya kısaca **Yapı Kredi**, 9 Eylül 1944 tarihinde İstanbul'da Kazım Taşkent tarafından kurulan Türkiye'nin perakende bankacılık odaklı ilk ulusal çaplı özel bankası.

2023 yıl sonu itibarıyla 780 şubesi, 15.000'den fazla çalışanı bulunmaktadır. Yapı Kredi 2023 yılı itibarıyla 1,9 trilyon TL toplam aktif büyüklüğü ile Türkiye'nin en büyük dördüncü özel bankası konumundadır.

Banka'nın %20,22 oranındaki hissesi Koç Holding AŞ’ye ait olup, %40,95 oranındaki hissesi, hisselerinin %100’ü Koç Grubu'na ait olan Koç Finansal Hizmetler’e (KFS) aittir. Koç Grubunun bankadaki doğrudan ve dolaylı toplam sahiplik oranı %67,97’dir. %32,03 oranındaki pay ise halka açıktır. Bankanın halka açık olan hisseleri Borsa İstanbul’da işlem görmektedir. 2023'te Koç Holding, Yapı Kredi’deki yüzde 6,8’lik payını 6,8 milyar liraya sattığını duyurdu.

## Tarihçe
Yapı ve Kredi Bankası Türkiye'nin perakende bankacılık odaklı ilk ulusal çaplı özel sermayeli bankası olarak 9 Eylül 1944 tarihinde Kazım Taşkent tarafından kurulmuştur. 2005 yılında bağlı bulunduğu Çukurova Holding'in TMSF'ye olan borçları nedeniyle holding tarafından %51'lik hissesi Koç Holding bünyesindeki Koç Finansal Hizmetler'e satılmıştır. 2006 yılında Koç Holding bünyesinde yer alan Koçbank ile birleşmiştir.

## Mobbing iddiası
17 Mart 2023 günü Yapı Kredi Teknoloji şirketinde Bireysel Krediler Tahsis Uygulama Geliştirme Müdürü olan Efe Demir, "Hoşçakalın" başlıklı bir e-posta gönderdikten 4 gün sonra intihar etti. Gönderdiği e-postada Demir; Yapı Kredi'de liyakat esaslarına göre hareket edilmediğini, çalışanlara mobbing uygulandığını, Kahramanmaraş'taki depremzedelere karşı kredi politikalarının ticari ve stratejik olarak kurgulandığını anlattı.

Yapı Kredi, Efe Demir'in ölümü üzerine yayınladığı taziye mesajında; sosyal medyada ve çeşitli mecralarda Yapı Kredi Bankası hakkında gerçek dışı iddialarda bulunulduğu, ilgili yasal mercilerin talep etmesi durumunda Efe Demir'in Yapı Kredi bünyesinde yaptığı yazışmaların ibraz edileceği belirtildi. Yapı Kredi'nin çalışanların sağlığının ve esenliğinin öncelikli olduğundan bahsedildi.

## İştirakler
Yapı ve Kredi Bankası'nın 4 farklı alanda faaliyet gösteren iştirakleri vardır.

### Bankacılık

* Yapı Kredi Bank Nederland N.V.
* Yapı Kredi Bank Azerbaijan
* Yapı Kredi Bank Malta

### Sigortacılık

* Allianz Yaşam ve Emeklilik

### Yatırım ve Finansal Hizmetler

* Yapı Kredi Holding B.V.
* Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler AŞ
* Yapı Kredi Faktoring AŞ
* Yapı Kredi Finansal Kiralama AO
* Yapı Kredi Portföy Yönetimi AŞ
* Yapı Kredi-Koray Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ

### Kültür ve Sanat
* Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık AŞ

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ayşe Tütüncü

**Ayşe Tütüncü** (1960, Adana), piyanist ve besteci. Müzik eğitimine 5 yaşında başlayan Tütüncü, İstanbul Erkek Lisesi'nde öğrenim gördü, İstanbul Belediye Konservatuvarı'ndan mezun oldu. 1983'te kurulan ve dört albüm yapan Mozaik grubunun üyesi.

Sumru Ağıryürüyen ile birlikte “kadın şarkıları” söylediği bir konser programı da yapan Tütüncü, Bülent Ortaçgil, Yeni Türkü, Ezginin Günlüğü, Mehmet Güreli ve Bulutsuzluk Özlemi gibi grup ve müzisyenlerin albümlerinde yer aldı. 1995'ten itibaren şarkı yazarı-gitarist Bülent Somay’ın grubuyla çaldı. 
 
Çeşitli kısa film müzikleri dışında Mehmet Güreli ile Vapurlar (1986), Serdar Ateşer ile Atıf Yılmaz'ın Bekle Dedim Gölgeye (1991) filmlerinin müziklerini yaptı. Ümit Kıvanç ve Bülent Ortaçgil ile Ordaaa Bir Şehir Var Uzak müzikalini (1994) hazırladı ve çeşitli oyun müziklerinden sonra Kumpanya Tiyatrosu için Kerem Kurdoğlu’nun *Sahte Kimlikler 5/Asrın Entrikası* oyununun müziğini (2000) yazdı.

1995'te kurduğu Piyano Perküsyon Grubu ile 1999'da Çeşitlemeler albümünü çıkardı  ve bugüne değin yurt içi ve yurt dışında çeşitli uluslararası festivallere katıldı.

1999 yılında Lawrence “Butch” Morris'in Conducting Improvisation Orchestra'sında (Yönetilen Doğaçlama Ork.) çaldı. 2002'de Donovan Mixon ile, Akın Eldes ile sahneye çıktı. 
 
2004'ten bu yana Piyano Perküsyon Grubu'nun yanı sıra yeni kurduğu Üçlü'süyle özellikle “iki nefesli ve bir piyano” için düzenlediği yeni bestelerini çalıyor. 2004'te Bodrum Hadigari Festivali ve Alanya Caz Günleri'ne katılan Üçlü 2006'da uluslararası caz plak şirketi Blue Note'tan Panayır isimli albümünü çıkardı. Tütüncü, aynı zamanda Blue Note plak şirketinin Türkiye'den albümünü yayımladığı ilk sanatçı oldu. Aynı yıl içerisinde İtalya'da Rochella Jonica Festivali'nde, Uluslararası Londra Caz Festivali'nde ve ertesi sene Amsterdam'da *Turkey Now* Festivali'nde yer aldı.
 
Ayşe Tütüncü özellikle yazılı müzik ile emprovize müzik arasındaki gerilimi dengeleyebilmek ve ikisine de uzanabilmek için ortada durmayı tercih eden bir çalışmayı tercih ediyor. 1995'ten bu yana sürdürdüğü “Piyano Perküsyon” projesinde doğaçlamaya açık serbest bölümleri olan besteler, uyarlamalar, çeşitlemeler yapıyor.

## Diskografi
### Mozaik
* Ölümden Önce Bir Hayat Vardır - Mozaik '83, ADA Müzik, 1993 (yeniden yayınlandı) 
* Ardından, ADA Müzik, 1985 
* Çook Alametler Belirdi, ADA Müzik, 1988 
* Plastik Aşk, Piccatura, 1990 
* Külliyat 1983-1995, ADA Müzik, 2014

### Mehmet Güreli ile
* Vapurlar, Film müziği, ADA Müzik, 1990

### Piyano Perküsyon Grubu
* Çeşitlemeler, ADA Müzik, 1999 
* Yedi Yer, Yedi Gök, EMI / Blue Note, 2009

### Ayşe Tütüncü Üçlüsü
* Panayır, EMI / Blue Note, 2006

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Erime noktası

**Erime noktası**, kristal ve saf olan bir maddenin katı halden sıvı hale geçtiği belirli bir sıcaklıktır. Bu sıcaklığa o maddenin erime noktası denir. Bütün kristal yapıya sahip saf maddelerin erime noktasında, yani katı halden sıvı hale geçene kadar, sıcaklığı sabit kalır. Ancak tamamen sıvı hale geçtikten sonra sıcaklığı yükselir. Saf kristal cisimlerin erime noktası ile donma noktası arasında sıcaklık farkı yoktur. Mesela saf su, 0&nbsp;°C de donar. Fakat saf olmayan maddelerin, yani karışımların donma ve erime noktaları farklıdır.

Erime ısısı cisme ve sıcaklığa bağlıdır. Mesela buzun 0&nbsp;°C'deki erime ısısı, 79,8 cal/g'dır. Bir gram sıvı donduğu zaman erime ısısı kadar ısıyı çevreye verir.

Bazı hallerde erimiş madde, donma noktasına kadar soğuduğu halde donmaz. İşte bu duruma aşırı soğuma ve donmada gecikme denir. Bu haldeki sıvıya kendi cinsinden küçük bir katı billur atılırsa sıvı maddenin birdenbire donduğu görülür. Buna *aşı billuru* (kristali) denir.

Erime ve donma noktası üzerinde basıncın etkisi vardır. Normal erime noktasından söz edilirken, basınç bir atmosfer kabul edilir. Erime noktası, saf maddeler için karakteristik fiziksel bir sabittir.

Birçok maddenin erime ve donma noktaları aynı olduğundan bu iki terim eşdeğer olarak kabul edilirken bazı maddelerin erime ve donma noktaları farklı olabilmektedir.

## Kaynakça
Doku (anlam ayrımı)

**Doku**,
* Bir vücudun veya bir organın yapı ögelerinden birini oluşturan hücreler bütünü, nesiç, bak: **[[doku (biyoloji)]]**
* Tekstil endüstride **doku**
Tercan

**Tercan**, Türkiye'nin Erzincan ilinin dokuz ilçesinden biridir. İlçenin yüzölçümü 1.614 km²’dir. Tercan ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.432 metredir.

İlçede üç belde, yetmiş bir köy ve on yedi mahalle bulunmaktadır.

## Tarihçe
Osmanlı hakimiyetinde yerleşim buradaki külliyenin de varlığı sebebiyle kurucusu Mama Hatun adıyla kayıtlarda yer almıştır. Külliyenin varlığı sayesinde burası aynı zamanda askeri menzil noktası olmuştur. 1591-92 kaydında Mama Hatun adıyla anılan yerleşimde 24 nefer bulunmaktadır. 30 Haziran 1635 tarihli kayıtta, yakınındaki köylülerin buradan göç etmesinin menzildeki han ve mescidin harap olmasına sebep olduğu, Revan Seferi sırasında bu menzilde konaklayan Sultan IV. Murad'ın köyün yeniden yerleşime açılması ve bakımının yapılmasını emrettiği, bunun için de buraya yerleşenlerin han ve mescidin bakımını sağlaması şartıyla vergiden muaf tutulduğu görülmektedir. 1642 yılı avarız kaydında 28 Müslüman hane ve 5 nitelikli nüfus (2 erbab-ı timar, 1 sipahi, 1 imam ve 1 diğer) kaydedilmiş olup aynı kayıtta köydeki 10 hanenin Muhacirin-i Acem (Safevi egemenliğindeki topraklardan gelen göçmen) olduğu bilgisi verilmiştir. 1835 yılı kayıtlarında Mama Hatun adıyla kaza merkezi olan yerleşimde tamamı müslüman 94 erkek nüfus bulunmakta olup yaklaşık bu kadar da kadın olduğu kabulüyle 200'e yakın kişinin yaşadığı değerlendirilmektedir.

Önceden Erzurum'a bağlı olan ve belediye teşkilatı 1923'te kurulan ilçe, 11 Mayıs 1938'de kabul edilen 3383 sayılı kanun ile Erzincan'a bağlandı.

## Nüfus

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* T.C. Tercan Kaymakamlığı
* T.C. Tercan Belediyesi
Üzümlü

**Üzümlü**, Erzincan ilinin ilçesidir.

Eski adı *Cimin*dir. Nüfus olarak 2000'li yılların başından itibaren göç alan değil göç veren pozisyondadır. İlçeye bağlı Altınbaşak beldesi bulunmaktadır. Toplam belde ve köy sayısı 24'tür. İlçenin yüzölçümü 591 km²’dir. Üzümlü ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.437 metredir.

Batısında Erzincan Merkez ilçesi, doğusunda Tercan, kuzeyinde Çayırlı, güneyinde ise Tunceli iline bağlı Pülümür ilçesi yer alır. İlçede Urartular döneminden kalma Altıntepe kalesi bulunmaktadır. Bölgede yetişen, kendine has hoş koku ve aromaya sahip siyah üzümüyle ünlüdür. Adını eski ilçe adından alan Cimin Üzümü, dünyanın ilk ve tek patentli üzümü olma özelliğini taşır. Üzümlü yakınlarındaki Altıntepe Kalesinde 2003 yılından beri Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Mehmet Karaosmanoğlu başkanlığında yapılan kazılar sürdürülmektedir. Kale Urartu, Pers, Bizans ve Anadolu Selçuklu dönemlerinde kullanılmıştır. Kalede Urartu Dönemine (M.Ö. 850-600) ait bir tapınak, kabul salonu/Apadana, Açık Hava Tapınağı, yeraltına taşlarla örülmüş 3 oda mezar ile sur duvarları ve giriş kapısının taş temellerine ait kalıntılar görülebilir. Bizans döneminden bir kilise yapısı ve sur duvarları bulunmaktadır.

1930 yılında belde belediyesi teşkilatı kurulan ve Erzincan merkez ilçeye bağlı olan Üzümlü, 1987'de ilçe statüsü aldı.

## Nüfus

## Belediye
Üzümlü Belediyesi 1924 yılında kurulmuştur.

Seçildikleri yıllara ve oy oranlarına göre belediye başkanları:
:2024 Lütfi Yakut MHP %49,64
:2019 Ahmet Sazlı AK Parti %49,80
:2014 Ahmet Sazlı AK Parti %56,31
:2009 Sami Sertadım AK Parti  %52,04
:2004 Ensari Sürücü AK Parti %30,00
:1999 İhsan Akbaş MHP   %45,736
:1994 Yusuf Yeşilbağ RP %37,92
:1989 Lütfü Yakut MHP %34,02

## Kaynakça
Cevat Paşa

* İsmail Cevat Çobanlı. Çanakkale Deniz Savaşları sırasında Çanakkale Müstahkem Mekii Komutanı (1870, İstanbul - 1938, İstanbul)
* Kabaağaçlızade Ahmed Cevat Paşa. Osmanlı Devleti komutan ve devlet adamı. (1851, İstanbul - 1900, Şam)
Kara Zindan

**Kara Zindan**, İbrahim Tatlıses'in 23 Haziran 1988'de Tatlıses Plak firmasından çıkardığı stüdyo albümüdür. Albümde toplam 11 şarkı bulunmaktadır. Prodüktörlüğünü İbrahim Tatlıses'in yaptığı albümün, müzik yönetmenliğini ise Yavuz Taner ve Mustafa Özhan yapmıştır.

## Şarkı listesi

## Albüme ait diğer bilgiler
* O yıl İzmir Fuarı'nda bir polis memuruna hakaret ettiği iddiası ile tutuklanan ve 16 gün Buca Cezaevi'nde kalan Tatlıses, bestelediği "Kara Zindan" şarkısı ile başından geçen bu olaya gönderme yapmıştır.
* Albümün ilk baskılarında ***Kara Zindan*** eseri bağlama, sonraki baskılarında ise zurna versiyonlu olarak yayımlanmıştır.
* Tatlıses Plak kapandıktan sonra, Söylim mi? albümü dışında, kendi bünyesinde yayınladığı bütün albümlerin yayın haklarını Emre Plak'a devretmiştir. Kaset, aynı içerik ve aynı kapakla Emre Plak tarafından da yayınlandı.

## Künye
* Yapımcı: Tatlıses Plakçılık
* Prodüktör: İbrahim Tatlıses
* Müzik Yönetmeni: Yavuz TanerMustafa Özhan
* Tonmaister: Murat Papaker
* Süpervizör: Selahattin Sarıkaya
* Stüdyo: İstanbul Ses Kayıt
* Fotoğraflar: Stüdyo Erol

## Kaynakça
Mavi Mavi

**Mavi Mavi**, İbrahim Tatlıses'in 1985 yılının Nisan ayında Bayar Müzik etiketiyle piyasaya sürülen stüdyo albümüdür. Albümden toplamda 11 şarkı bulunmaktadır. Hem kaset hem plak olarak piyasaya çıkan albümün A yüzünde beş, B yüzünde altı şarkı vardır. A yüzünün yönetmenliğini Burhan Bayar, B yüzünün yönetmenliğini de Arif Sağ yapmıştır. Bu albüm 6.8 milyon satarak Tatlıses'in en çok satan albümüdür.

## Şarkı listesi

## Albüme konmayan yedek şarkılar

## Albüme ait diğer bilgiler

* Albüme ismini veren ***Mavi Mavi*** şarkısı ilk olarak Adana Demirspor için marş olarak yapılmıştır.
* ***Yalnızım*** adlı şarkının giriş kısmı, albümün ilk baskılarında daha uzundur.
* Bayar Müzik tarafından yayımlanan kaset basımında ***Leylim Ley*** parçasının enstrümantal versiyonu bulunmaktadır.
* Albümün yedek şarkısı olduğu iddia edilen ***Ah Le Demo (Sürme Çekmiş Gözlerine)*** şarkısını Tatlıses, 5 Eylül 1987 tarihinde yayımlanan Allah Allah / Hülya albümü için yeniden seslendirmiştir.
* Darbuka: Celal Bağlan

## Notlar

* a.  Uzun hava kısmı Seyfettin Sucu tarafından yazılmıştır.


## Kaynakça
Suat Hayri Ürgüplü

**Suat Hayri Ürgüplü** ya da **Ali Suat Ürgüplü** (d. 13 Ağustos 1903, Şam, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 26 Aralık 1981, İstanbul), Türk bürokrat, büyükelçi ve siyasetçi. Türkiye Cumhuriyeti'nin 11'inci başbakanıydı.

## Ailesi

Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'na dahil olması için fetva veren Şeyhülislam Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi'nin oğludur. Lâle Devri'nin meşhur sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın soyundandır.

## Hayatı
Galatasaray Lisesi'nden sonra 1926 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. 1924 Nüfus Mübadelesi mahkemelerinde çalıştı. Galatasaray Spor Kulübü'nde atletizm yaptı.

1929-1932 yılları arasında İstanbul Ticaret Mahkemesi'nde hakim olarak görev yaptı.

1939 ve 1943 yıllarında Kayseri milletvekili seçildi. İkinci Şükrü Saracoğlu hükûmetinde Gümrük ve Tekel Bakanı oldu. Bakanlığı döneminde kahve ithalatı konusunda yolsuzluklar olduğu yolunda dedikodular çıkınca teftiş komisyonunun bağımsız çalışabilmesi adına görevinden istifa etti ve şu açıklamayı yaptı:

Daha sonra Yüce Divan'da yapılan yargılama sonucunda beraat etti. Bu olay hâlen bazı okullarda idare hukuku dersinde okutulmaktadır.

1950 yılında tekrar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne döndü. 1952 yılına kadar Demokrat Parti Kayseri milletvekilliği yaptı. Avrupa İstişari Meclisi'nde başkan yardımcılığı görevinde bulundu.

1952 yılında Bonn büyükelçiliğine atandı. 1955 yılında Londra, 1959 yılında Washington, 1960 yılında Madrid büyükelçiliğine atandı.

1961 seçimlerine katılarak Adalet Partisi Kayseri senatörü seçildi. Cumhuriyet Senatosu'nun ilk başkanı oldu. Bu görevi tamamladıktan sonra 1965 yılında İsmet İnönü'nün başbakanlıktan istifa ettiği 5 Şubat tarihinden 10 Ekim 1965 genel seçimleri sonrasına kadar Adalet Partisi'nin öncülüğündeki koalisyon hükûmetinin başkanlığını yaptı. 1966 yılında kontenjan senatörü seçildi. 1972 yılına kadar bu görevde kaldı.

Nihat Erim hükûmetinin 17 Nisan 1972'de istifasından sonra, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay yeni hükûmeti kurma görevini önce Suat Hayri Ürgüplü'ye verdi. Ancak daha sonra - büyük olasılıkla 12 Mart darbesini yapan komutanların, eski DP ve AP geçmişi nedeniyle uygun bulmamaları nedeniyle - Ürgüplü'nün kabinesini onaylamadı ve yeni hükûmeti kurma görevini Ferit Melen'e verdi.

26 Aralık 1981 tarihinde, 13 yıldır muzdarip olduğu kalp hastalığı neticesinde öldü. Mezarı Edirnekapı Şehitliği'ndedir.

## Ailesi
Suat Hayri Ürgüplü'nün babası Hayri Efendi Osmanlı Devleti'nin son döneminde şeyhülislamlık yapmış bir din adamıydı. Eşi Zeynep Nigar Hanım ile 1933 yılında evlenen Ürgüplü'nün bu evlilikten Hayri adında bir oğlu vardı. Suat Hayri Ürgüplü'nün oğlu Hayri Ürgüplü, 1965 yılında eski Irak Kralı Gazi bin Faysal'ın nişanlısı ve aynı zamanda son Osmanlı Padişahı Vahdettin'in torunu Hanzade Sultan'ın kızı Fazıla İbrahim ile evlenmişti. Bu evlilikten iki torunu bulunmaktaydı. Sabiha Sultan'ın kızı Hanzade Sultan ile dünür olmuştu. Kardeşi Münip Hayri Ürgüplü de milletvekilliği yaptı.

## Kaynakça
Lehçe (anlam ayrımı)

**Lehçe** şu anlamlara gelebilir:

* Lehçe, Polonyalıların konuştuğu dil.
* Lehçe (dilbilim), bir dilin alt kolu.
Adi diferansiyel denklem

Matematikte **adi diferansiyel [[denklem]]** (İngilizce **ODE** - **Ordinary Differential Equation**), tek değişkenli fonksiyonların türevlerini ilişkilendiren diferansiyel denklem çeşididir. Adi diferansiyel denklemler adı daha yaygındır. Kapalı olarak f(y',y*,...,y^{n},y)=f(x)\,</math> şeklinde gösterilirler. Bu ifadede <math>n</math> denklemin derecesini gosterir.

Bu denklem türüne basit bir örnek [[Newton'ın hareket yasaları|Newton'un ikinci yasası]] olan hareketin diferansiyel eşitliği şöyledir;

:<math>m \frac{d^2 x(t)}{dt^2} = F(x(t)),\,</math>

*m* kütle parçasının hareketi için *F * kuvveti *x(t)* parçasının *t* anındaki fonksiyonu olan *x(t)* eşitliğin her iki tarafında diferansiyel denklem uygulanarak *F*(*x*(*t'')) elde edilir.

Adi diferansiyel denklemler birkaç bağımsız değişken içerebilen Kısmi diferansiyel denklemlerden ayırt edilmelidir.

Kısmi diferansiyel denklemler birçok farklı içeriği olan geometrik, mekanik, astronomik gibi alanları içerir. Newton, Leibniz, Bernoulli, Riccati, Clairaut, d'Alembert, Laplace ve Euler gibi birçok tanınmış matematikçi bu alanlara katkıda bulunmak için diferansiyel denklemler üzerinde çalışmalar yaptı.

Çalışmaların çoğu kısmi diferansiyel denklemlerin çözümü için yapıldı. Bunun sonucunda lineer eşitlikler analitik metotlarla çözülebildi. Günümüzde mevcut olan diferansiyel denklemlerin çoğu lineer olmayandır ve birkaç özel metotla çözümü tam olarak mümkün değildir. Yaklaşık çözümlere bilgisayar yaklaşımları ve sayısal analiz kullanılarak ulaşılır. (bkz. numerik adi diferansiyel denklemler).

Denklemler yapılarına göre doğrusal veya doğrusal olmayan şeklinde sınıflandırılabilirler. Eğer doğrusal bir denklemde eşitliğin sağ tarafındaki f(x) sıfıra eşitse, homojen diferansiyel denklem, değilse homojen olmayan difransiyel denklem olarak ikiye ayrılırlar. Lineer olmayan denklemlerin homojenliğinden söz edilemez.

Bir diferansiyel denklemin çözümü sonsuz sayıdadır, çünkü bu denklemlerin çözümünde o denklemi sağlayan bir fonksiyon ailesi elde edilir. Ancak başlangıç koşulları veya sınır değerleri verilerek çözümde teklik sağlanır. Bir diferansiyel denklemi sağlayan fonksiyon ailesine, o denklemin genel çözümü denir. Başlangıç veya sınır değerleriyle elde edilen çözüme ise özel çözüm denir. Diferansiyel denklemleri çözmek için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir.

## Açıklamalar

### Adi diferansiyel denklem
İnsanlar (İbrahim Tatlıses albümü)

**İnsanlar**, İbrahim Tatlıses'in 9 Ağustos 1989'da Emre Plak etiketi ile piyasaya sürülen stüdyo albümüdür. Yavuz Taner'in yönettiği son İbrahim Tatlıses albümü olarak kayıtlara geçmiştir.

## Şarkı listesi

## Künye

* Yapımcı & Prodüktör: Hüseyin Emre
* Yönetmen: Yavuz Taner
* Tonmaister: Murat Papaker
* Stüdyo: İstanbul Ses Kayıt
* Fotoğraflar: Stüdyo Erol
* Kapak Tasarım: Bülent Engez
* Fotoğraflar: Stüdyo Erol
* Baskı: FRS

### Tatlıses'in notu
İmzası ile *"Bu yapıtımda okuduğum uzun havada yaptığı açılışla, bize kişiliğinden, anlayışından ve genel kültüründen hiçbirini esirgemeyen büyük usta [[Arif Sağ]]'a sonsuz teşekkürler ederim."*

## Kaynakça
Millî Kalkınma Partisi

**Millî Kalkınma Partisi** (kısaca **MKP**), Türkiye'nin çok partili rejimdeki ilk muhalefet partisidir. Nuri Demirağ tarafından kurulmuştur.

## Tarihçe
II. Dünya Savaşı'nın son yıllarında başlayan liberalleşme süreciyle birlikte yeni partilerin kurulması yolu açıldı. Bu doğrultuda 18 Temmuz 1945'te gerekli başvuruyu yapan Millî Kalkınma Partisinin başvurusunu 5 Eylül 1945'te Başbakan Şükrü Saracoğlu'nun onaylamasıyla parti çalışmalarına resmen başladı. Partinin kurucuları arasında Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisinde (1920-23) muhalefet grubu olan İkinci Grup'un önderi Hüseyin Avni Ulaş, Cevat Rıfat Atilhan gibi kişiler yer alıyordu. Partinin ilk genel başkanı da Nuri Demirağ'dı. Genel olarak liberal bir eğilimi yansıtan parti programında devletçilik uygulamaları eleştiriliyor, seçimlerin tek dereceli ve nispi temsil sistemine göre yapılması, iki meclisli yasama organı, cumhurbaşkanının yalnızca tek dönem için ve halk tarafından seçilmesi gibi yenilikler öneriliyordu. Programda ayrıca, belediye başkanlarının da halk tarafından seçilmesi isteniyordu.

Parti, Cumhuriyet Halk Partisini, Rus taraftarı olmakla suçladı ve dış politikada İslam Birliği ve Şark Federasyonu'nu savundu.

MKP 1946'da belediye seçimlerinde, gene 1946 ve 1950'de genel seçimlere katıldıysa da bir varlık gösteremedi. Başkan Nuri Demirağ 1954 genel seçimlerine Demokrat Parti listesinden bağımsız aday olarak katıldı ve Sivas'tan milletvekili seçildi. Demirağ'ın 1957'de ölümünden sonra belirgin bir siyasal etkinlikte bulunmayan MKP, son genel kurulunu toplamadığı için 22 Mayıs 1958'de kendiliğinden fesholdu.

## Kaynakça
İnsanlar

**İnsanlar** şu anlamlara gelebilir:
* İnsanlar - (Homo) modern insanı ve yakın atalarını içeren hominid cinsine verilen addır.
* En yaşlı insanlar - Belgelenmiş en uzun yaşayan kişiler listesi
* İnsan - İnsan anlam ayrım sayfası

## Müzik
* İnsanlar - İbrahim Tatlıses'in 1989 yılında Emre Plak tarafından piyasaya çıkarılan kasetinin adıdır
* İnsanlar - Grup Kurban'ın 2005 yılında Pasaj tarafından piyasaya sürülen albümünün adıdır
* İnsanlar - Grup Temas'ın Kasım 2009'da çıkardığı *[[Hayata Dokun]]* albümünün ikinci klip parçasının adıdır.

## Film
* İnsanlar Yaşadıkça - 1953 ABD yapımı dramatik filmdir.Özgün adı From Here to Eternity dir. 
* Şeytan Ruhlu İnsanlar - 1955 Fransa yapımı psikolojik gerilim filmidir. Özgün adı Les Diaboliques tir.
* Tanıdığım insanlar - 2002 ABD yapımı dramatik filmdir.Özgün adı People I Know'dır
Antikoagülan

**Antikoagülan**, kanın pıhtılaşmasını önleyen maddeler. Heparin doğal bir antikoagülan olduğu gibi klinik amaçla en çok Sodyum ve Potasyum sitrat, EDTA (Etilen di Amin Tetra Asetikasit), kumadin kullanılmaktadır.

## Kaynakça
Antipiretik

**Antipiretikler** (**ateş düşürücüler**), ateşli durumlarda vücut sıcaklığını düşüren ilaçlardır. Ancak, ateşi olmayan bir kimse tarafından alındıkları takdirde vücut sıcaklığına herhangi bir etkide bulunmazlar. Antipiretiklerin çoğu farklı amaçlar için de kullanılabilir. Örneğin, en yaygın kullanılan antipiretiklerden biri olan Aspirin, ağrı dindirici olarak da kullanılır. Antipiretik ilaçlar vücuttaki ısı kaybını artırarak vücut ısısını düşürür. Bu sınıftan bazı ilaçların antiromatizmal etkileri de vardır.

Vücut ısısı orta beynin ön kısmında bulunan termoregulator merkez tarafından düzenlenir. Bu merkez bir termostat görevi yaparak vücuttaki ısı üretimi ile ısı kaybı arasında denge sağlar. Antipiretikler hipotalamusun, interlökinin yol açtığı ısıdaki yükselişe duyarsız kalmasını sağlar; böylece vücut ısıyı düşürmek için çalışmaya başlar ve sonuçta kişinin ateşi düşer. Bazı antipiretikler ise ateşi yükselten nedeni de etkiler. Ateş aslında bağışıklık sisteminin enfeksiyona karşı verdiği bir yanıt olduğu için antipiretiklerin kullanımı üzerine tartışmalar mevcuttur.

* Anilin türevleri (Fenasetin): Anilin antipiretik tesir göstermekle beraber şiddetli toksiktir. Organizmada hemoglobini dönüşümsüz olarak okside ederek zehirlenmeye sebep olur. Anilinin antipiretik tesirlerinden faydalanmak için toksik tesirleri daha az olan türevleri yapılmıştır.
* Pirazol türevleri (Antipirin)
Mecklenburg-Vorpommern

**Mecklenburg-Vorpommern**, Almanya'nın kuzeydoğusunda bulunan bir eyalet.

Bu “*Bin Göl Ülkesi*” genelde tarımın damgasını taşır. Bölgenin en önemli özelliği, tabiatın burada bozulmamış olmasıdır. eyalet, çeşitli görünümlü kıyıları, yumuşak eğilimli tepeleri, göz alabildiğince uzanan tarlalar, çayırlar ve ormanları ile zengin değişiklikler gösteren bir bölge sergiler.

Bu sebeple burada tarım, hâlâ diğer federe eyaletlerde olduğundan daha büyük bir önem taşımaktadır. Öncelikle hububat, yağlı tohumlu bitkiler (kolza) ve patates üretilir. Tarıma elverişli 13 milyon hektar arazinin %&nbsp;80'i beş yüz hektardan büyük işletmeler tarafından işletilir.

Mecklenburg-Vorpommern, ekonomisinin yeniden yapılanarak güdümlü plan ekonomisinden piyasa ekonomisine geçişi çok iyi ilerlemiştir. Burada en önemli ekonomi dalları gemi yapımı, yiyecek ve keyif maddeleri sanayii, inşaat, makine yapımı, inşaat malzemesi ve kereste sanayiidir. Deniz limanları eskiden olduğu gibi şimdi de ekonomik bakımdan gerçekten büyük önem taşımaktadır.

Mecklenburg-Vorpommern için önemli bir ekonomi sektörü turizmdir. En çok turist çeken yer, Almanya'nın en büyük adası olan Rügen'dir. eyalet, giderek artan turizmin çevreye fazla zarar vermemesi için büyük çaba harcamaktadır. Nitekim bölgede mevcut 283 tabiat koruma bölgesi, 110 çevre koruma bölgesi, üç millî park ve iki biyosfer koruma bölgesi Mecklenburg-Vorpommern Eyaleti'nde tabiata verilen önemin kanıtlarıdır. eyalet, büyüleyici sarayları, malikâneler ve yaz ayları müzik festivalleri ile pek çok turist çeker.

Eyaletin şehirleri de görülmeye değer. 60.663 nüfuslu Stralsund, geç Gotik dönemden klasik döneme kadar uzanan çeşitli yapılarıyla Rügen Adası, ziyaret için ideal bir giriş noktasıdır. 200.506 nüfuslu Rostock, önemli bir liman kenti ve aynı zamanda Mecklenburg Vorpommern'de en önemli ekonomi bölgesinin merkezidir. Şehrin 1419 yılında kurulmuş olan üniversitesi, Kuzey Avrupa'nın en eski üniversitesidir. 2012 Olimpiyat Oyunları için Leipzig'in müracaatı başarılı olduğu takdirde yarışmalar, Baltık Denizi'nde Mecklenburg kıyıları önünde Rostock yakınlarındaki yelken bölgesinde yapılacaktır.

eyaletin 101.267 nüfuslu başkenti Schwerin, Mecklenburg göller platosunun kenarında yer alır ve federe eyaletin ikinci büyük şehri olarak çok güzel restore edilmiş eski merkezi ve Schwerin Gölü'ndeki bir ada üzerindeki 19. yüzyılda tadil edilmiş olan sarayı ile pek çok ziyaretçi çeker.

Mecklenburg-Vorpommern'in doğusunda bir ekonomik ve kültürel merkez olan 79.041 nüfuslu Neubrandenburg'un Orta Çağ'dan kalma surları ve dört kent kapısı tamamen muhafaza edilmiştir.

## Başlıca şehirleri
* Schwerin
* Rostock
* Neubrandenburg
* Greifswald
* Stralsund
* Güstrow
* Rügen Adası
* Usedom
* Waren (Müritz)
* Wismar
* Neustrelitz

## Ayrıca bakınız
* Almanya'nın yeni eyaletleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi web sitesi
Antiemetik

**Antiemetik**, kusma sinir merkezlerini etkileyen ilaçlardır.

Sinir merkezleri üzerindeki etkilerinden dolayı bazıları ayrıca baş dönmesini önleyici ya da nöroleptik etki gösterirler. Antiemetiklerin çoğunun uyutucu yan etkileri vardır.
Thüringen

**Thüringen** veya **Türingiya,** Orta Almanya'da bir eyalettir. Başkenti Erfurt'tur. 16.171&nbsp;km² yüzölçümüne ve 2.290.000 kişilik bir nüfusa sahiptir. Almanya'nın 16 eyaleti arasında yüzölçümüne göre altıncı, nüfusa göre beşinci en küçük eyalettir.

## İdari bölümler
Türingiya 17 il (Landkreise) ve 6 bağımsız şehre (Kreisfreie Städte) bölünmüştür.

İlçe, otomobil plakası ve idari merkez:

Bağımsız şehirler ve otomobil plakası:

# Eisenach EA
# Erfurt EF
# Gera G
# Jena J
# Suhl SHL
# Weimar WE

## Ayrıca bakınız
* Almanya'nın yeni eyaletleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*Resmi web sitesi 
*
Yazılım sanatı

**Yazılım sanatı** (İngilizce: *Software art*), sanatçılar tarafından sanat eseri olarak sergilenmek amacıyla oluşturulmuş yazılım uygulamaları gibi, yazılımın veya yazılımla ilgili kavramların önemli rol oynadığı sanat biçimlerine denir.

Yazılım sanatı 1990'ların sonlarından itibaren sanatsal bir disiplin olarak yer edinmeye başlamıştır. Yayımlanması ve tartışılması sık sık WWW üzerinden yapıldığı için internet sanatı ile de yakından bağlantılıdır. World Wide Web'deki bilgiye alternatif sunumlar getiren *tarayıcı sanatı* ('browser art'), hem internet hem de yazılım sanatı kapsamına sokulabilecek bir örnektir.

2000 yılından sonra yazılım sanatına verilen önem artmış, *Transmediale* (Berlin), *Prix Ars Electronica* (Linz) ve *readme* (Helsinki) gibi uluslararası sanat festivallerinde kendine önemli bir yer bulmuştur. Böylelikle daha geniş bir eleştirmen ve akademisyen kitlesine ulaşmıştır. Bu gelişmelerin yanı sıra, henüz çok yeni olması nedeniyle, yazılım sanatının ayrı bir sanat dalı olarak geçici bir akım olup olmadığı tartışma konusudur.

## Önemli sanatçılar ve çalışmaları
* Alexei Shulgin
* Auriea Harvey & Michael Samyn (entropy8zuper) 
* Golan Levin 
* Ubermorgen 
* Jason Salavon 
* Lisa Jevbratt 
* Lia 
* Marius Watz 
* Jurg Lehni 
* C.E.B. Reas 
* I/O/D  Web Stalker (1998) projesinde siteleri ayrı ayrı sayfalar halinde göstermek yerine haritalarını çıkaran alternatif basit bir web tarayıcısı yaratmıştır.
* Peter Luining  ZNC browser  çalışması, HTML kodunu renk ve seslere çevirir.

## Türkiye'de Yazılım Sanatı

* Refik Anadol 
* Burak Arıkan
* Osman Koç 
* Ali Miharbi
* Candaş Şişman 
* Ozan Türkkan 
* Mahir M. Yavuz 

## Ayrıca bakınız

* internet sanatı
* Dijital sanat
* Bilgisayar sanatı
* net.art

## Dış Bağlantılar

* Ahmet Şavli - Yazılım Sanatı

## Notlar
Toronto Raptors

**Toronto Raptors**, Toronto, Ontario, Kanada'da bulunan profesyonel bir basketbol takımıdır. 2019 yılında NBA'de ilk şampiyonluklarını  Golden State Warriors karşısındaki seriyi (4-2) kazanarak elde etmişlerdir. Bu şampiyonluk ile ABD Profesyonel Basketbol Ligi'nde şampiyon olan ilk Kanada takımı olmuştur. Larry O'Brien Şampiyonluk Kupası'nı kazanan ilk Kanadalı takımdır. ABD Profesyonel Basketbol Ligi (NBA)'ndeki Doğu Konferansı'nın Atlantik Grubu'nun parçasıdırlar. Takım NBA'nın Kanada'ya ilerlemesinin parçası olarak Vancouver Grizzlies ile beraber 1995 yılında kurulmuştur. Grizzlies, 2001 yılında Memphis, Tennessee'ye taşındığı zaman NBA'daki tek Kanadalı takım olmuştur. 1999 yılında *Air Canada Centre*ye taşınmadan önce aslen SkyDome'da ev oyunlarını oynamışlardır. En çok da ilerleme takımları gibi Raptors, daha ilk yıllarında basketbol sahalarında mücadele etmeye başlamıştır. 1998 NBA Seçmeleri sayesinde Vince Carter kazancından sonra takım liglere katılım kayıtları düzenlemiştir ve 2000, 2001 ve 2002'ndaki NBA Spor Ligi Finallerini yapmıştır. Carter, takımı 2001 yılında kazanılan, Doğu Konferansı Yarı finalleri'ne ilerledikleri ilk NBA spor ligi final serisine götürmek bakımından etkili olmuştur. 2002-2003 ve 2003-04 sezonları boyunca önemli ilerleme sağlamayı başaramamışlardır ve New Jersey Nets'e 2004'te takas edilmiştir.

## Salonlar
*Rogers Centre (bilinen adıyla Skydome) (1995-1999)
*Scotiabank Arena (eski adıyla Air Canada Centre) (1999-günümüz)

## Güncel kadro

## Kaynakça
Ferman

**Ferman**, **yarlık** ya da **buyruk**, hükümdarın tuğrasını taşıyan yazılı emir. Farsça buyurmak, emretmek anlamına gelen *fermān* () kelimesinden türemiştir.

İlhanlılar, Karakoyunlu ile Akkoyunlu devletleri, Altınordu ve Kırım Hanlıklarında *yarlığ* kelimesi, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları'nda *pervane*, Memluklerde *mevkii* kelimesi kullanılmakta idi.

## Osmanlıda ferman

Ferman kelimesi, İlhanlılar tarafından, İslamiyeti kabul etmelerinden sonra kullanılmış, daha sonra da Osmanlılara geçerek yerleşmiştir.

Orhan Gazi'nin 1324 tarihli vakfiyesi ilk Osmanlı fermanı, 1922 tarihli VI. Mehmed'inki ise sonuncu Osmanlı fermanı kabul edilir.

Osmanlılarda Ferman, yedi esas üzerine yazılırdı: 
# Ferman kelimesinin anılması, 
# Ferman yazıldığı kişinin rütbe derecesine göre dua ve övgü yazılması, 
# Fermanın gönderilme sebebi, 
# Ferman gönderilen kişiye, padişah isteğinin emrolunması, 
# Yapılması istenilen işin belirtilmesi, 
# Verilen işin bitirilmesi için istek, 
# Fermanın tarihi ve gönderildiği yerin ismi.

Osmanlılarda iki çeşit fermana rastlanmaktadır. Fermanlardan birisi, doğrudan doğruya divandan, maliyeden yazılarak üzerine hükümdarın tuğrası çekilerek, gönderilen emr-i şerif idi. Diğeri ise tuğralı bir fermanın üzerine ve baş tarafına padişahın kendi el yazısıyla fermanda yazılanı teyid eden iradedir. *Hatt-ı Hümayûnla Muvaşşah*, yani padişahın el yazısıyla tezyin edilmiş olan ikinci çeşit ferman, işin ehemmiyetini göstermek, hakkında teveccüh gösterilen zata, yahut da tehdid edici olarak bir vali veya serasker vesaireye gönderilirdi. Ferman şekil olarak, divani hat denilen girift keşideli yazıyla yazılırdı.

## Ayrıca bakınız

* Papalık fermanı
* Fetva
* İmtiyazname
* Bildiri
* Ukaz
* Tuğra

## Kaynakça
Bursa'nın ilçeleri

Bursa ilinde bulunan ilçeler şunlardır:

* Büyükorhan
* Gemlik
* **[[Gürsu]]**
* Harmancık
* İnegöl
* İznik
* Karacabey
* Keles
* **[[Kestel]]**
* Mudanya
* Mustafakemalpaşa
* **[[Nilüfer, Bursa|Nilüfer]]**
* Orhaneli
* Orhangazi
* **[[Osmangazi]]**
* Yenişehir
* **[[Yıldırım, Bursa|Yıldırım]]**

## Kaymakamlar
Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. **(Ocak 2026)**

## Belediyeler

### Belediye Başkanları
**31 Mart 2024** Yerel seçimleri sonucu&nbsp;seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.

Yerel seçimde İYİ Parti'den seçilen Karacabey Belediye Başkanı **Fatih Karabatı** ve Yenişehir Belediye Başkanı **Ercan Özel**, AK Parti'ye katıldı

### Belediye Meclisleri

Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 106, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 453'tür.

## Nüfus

**Güncel Nüfus Değerleri** (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Bursa İl Nüfusu: **3.263.011** (2025 sonu). İlin yüzölçümü **10.811**&nbsp;km2dir. İlde km2ye **302** kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: **5.951** kişi ile Yıldırım'dır.)

İlde yıllık nüfus artış oranı %0,75 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Nilüfer (%2,91) - Büyükorhan (-%4,67)

9 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 17 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 1.060 mahalle bulunmaktadır.

### Yıllara göre ilçe nüfusları

## Konum

Metropol ilçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.

## Ayrıca bakınız
* Bursa

## Kaynakça
Antianjinal

**Antianjinal**, koroner kalp hastalığının bir semptomu olan anjina pektorisin tedavisinde kullanılan ilaçlara verilen isimdir.

Antianjinal ilaçlara örnek olarak bazı nitratlar (nitrogliserin ve isosorbit dinitrat gibi), kalsiyum kanal blokerleri (verapamil, nifedipin ve diltiazem gibi), beta blokerler (metoprolol ve propranolol gibi) verilebilir. Cilt ve mukozalardan absorbe edilirler. Biyotransformansları karaciğerde yapılır ve böbrekler aracılığıyla elimine edilirler.

## Kaynakça
Korkut Eken

**Mehmet Korkut Eken**, (d. 15 Aralık 1945, Ankara) Türk asker. 1963 yılında Kara Harp Okulu'na girdi. Türkiye'nin 20 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs Harekâtı'na katıldı. Gösterdiği cesaret ve yaptığı hizmetlerden dolayı "Şerit Rozet Beratı" ile ödüllendirildi.

1978 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Özel Harp Dairesinde, *Özel Kuvvetler Komutanlığı* ve 1982 yılında rehine kurtarmaya yönelik 40 kişilik özel eğitimli bir timin yetiştirilmesini sağladı.

1984 yılında PKK ile mücadelenin başlamasından sonra Eruh ve Sason bölgelerinde görevlendirildi. 1987 yılında kendi isteğiyle askerlikten emekliye ayrıldı. Akabinde Millî İstihbarat Teşkilatı'nda Güvenlik Dairesi Başkan Yardımcısı olarak göreve başladı. Ertesi yıl görevinden ayrıldı. 1993-1996 yılları arası Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde *[[Özel Harekât Başkanlığı|Polis Özel Harekât]] Timleri*'nin teşkili, donatım ve eğitiminde görev yaptı. Aynı dönemde PKK ile mücadelede Güneydoğu'daki bazı nüfuzlu aşiretleri silahlandırıp örgütledi.

Gerek askerliği gerekse emekli olduktan sonra Millî İstihbarat Teşkilatı'nda (MİT) görevli olduğu dönemlerde PKK ile verdiği mücadelelerden dolayı "Efsane yarbay" olarak bilinmektedir.

Yaptığı başarılı çalışmalardan dolayı Türk Silahlı Kuvvetleri'nin TSK Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası ve birçok takdirname ile ödüllendirildi.

Daha sonraları adı Susurluk Skandalı'na karıştı. Açılan davada mahkûm oldu ve bir süre hapis yattı.

Sedat Peker'in kardeşi Atilla Peker, verdiği ifadede Eken'in Kutlu Adalı suikastının faili olduğunu söyledi.

Evli olup, 3 çocuk babasıdır.

## Dış bağlantılar
* korkuteken.com

## Kaynakça
Reyhan

* Reyhan - *Fesleğen* adlı bitkinin diğer bir adı.
* Reyhan Karaca, Türk Pop Müziği sanatçısı.
* Reyhan (sanatçı), Türkçe "Çalga" söyleyen Bulgaristanlı sanatçı.
* İbrahim Reyhan Özal, Türk siyasetçi.
* Ebû Reyhan el-Beyrûni, Fars kökenli İslâm bilgini.
* Dağlar Kızı Reyhan (şarkı), Kısaca *Reyhan* adıyla da bilinen ve Fikret Amirov tarafından bestelenen bir şarkı.
* Dağlar Kızı Reyhan (film), 1969 yapımı bir Türk filmi
Narkotin

**Narkotin** (noskapin), Papaveraceae familyasına mensup bitkilerden elde edilen önemli bir analjezik etki göstermeyen bir opioid alkaloiddir. Analjezik etkisi morfinden çok azdır. Kayda değer analjezik özellikleri bulunmayan noskapin bağımlılık oluşturmaz. Papaverin gibi benzilizokinolinlerin bir üyesidir.

Tıpta öksürük dindirici ve sedatif olarak kullanılır. Antitussif etkileri nedeniyle ilaç olarak kullanılır. Kodein kadar olmasa da öksürük dindirici etkisi vardır; tahriş edici, kuru ve balgam söktürmeyen öksürüklerin dindirilmesinde kullanılmaktadır. Antikanser etki gösterdiğine işaret edilmektedir. Ayrıca bronkodilatör etkisi de vardır. Yüksek dozlarda histamin salıverilmesine yol açabilir, bu nedenle de bronşiyal astımı olan hastalarda kullanılmamalıdır.

Afyonda %10 oranında bulunur. İlk defa 1817 yılında Robiquet tarafından elde edilmiştir. Sulu çözeltide hidroliz olur. Bu özelliğinden ekstraksiyonda yararlanılır.

## Kaynakça
Malazgirt (anlam ayrımı)

* Malazgirt - Muş iline bağlı bir ilçe
** Malazgirt Meydan Muharebesi - 26 Ağustos 1071 tarihinde Selçuklu Hanedanı ile Bizanslılar arasında gerçekleşen muharebe
Marmara (anlam ayrımı)

**Marmara**, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Marmara Adası, Balıkesir'e bağlı ada
* Marmara Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biri
* Marmara Gölü, Manisa ilinde yer alan göl
* Marmara Denizi, Marmara Bölgesi'nde yer alan iç deniz
* Marmara Depremi, 17 Ağustos 1999'da meydana gelen deprem
## Kişiler
* Nilgün Marmara, Türk şair
* Nursu Marmara, Türk psikolog

## Kurumlar
* Marmara FM, ulusal radyo istasyonu
* Marmara Üniversitesi, İstanbul'da yer alan devlet üniversitesi

## Yerleşim birimleri
* Marmara, Balıkesir, Balıkesir ili ilçesi
* Marmaraereğlisi, Tekirdağ ili ilçesi
* Marmara, Beylikdüzü, Beylikdüzü ilçesine bağlı mahalle

## Diğer
* Marmara (puro), TEKEL idaresinin 1950'lerin sonundan itibaren üretmeye başladığı bir puro markası
* Marmara (bira), Efes Pilsen'in bir dönem çıkardığı bira markası
Öksürük

**Öksürük**, havanın akciğerlerden spazmodik (spazmı andıran) bir şekilde çıkmasıdır. Üst solunum yollarının irritasyonu (tahriş) veya enflamasyonu sonucu olabileceği gibi, alt solunum yolları ile ilgili de olabilir (derin öksürük). Kronik öksürüğe en çok neden olan üç etmen reflü, astım ve post-nazal akıntıdır.

Koruyucu bir refleks olarak öksürük, öksürük refleksinin üç aşamayı takip etmesiyle tekrarlayıcı olabilir: nefes alma, kapalı gırtlağa doğru zorlu bir nefes verme ve gırtlağın açılmasını takiben, genellikle belirgin bir ses eşliğinde akciğerlerden şiddetli hava çıkışı.

Sık öksürmek genellikle bir hastalığın varlığına işaret eder. Evrimsel açıdan bakıldığında birçok virüs ve bakteri, konakçının öksürmesine neden olarak fayda sağlar, bu da hastalığın yeni konakçılara yayılmasına yardımcı olur. Düzensiz öksürüğe çoğu zaman solunum yolu enfeksiyonu neden olur, ancak aynı zamanda boğulma, sigara içme, grip, hava kirliliği, astım, pnömoni, gastroözofageal reflü hastalığı, geniz akıntısı, kronik bronşit, akciğer tümörleri, kalp yetmezliği ve Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACE inhibitörü) ve beta blokör gibi ilaçlar.

Tedavi nedene yönelik olmalıdır; örneğin sigarayı veya ACE inhibitörlerini bırakmak. Kodein veya dekstrometorfan gibi öksürük bastırıcılar sıklıkla reçete edilir, ancak çok az etkisi olduğu gösterilmiştir. Diğer tedavi seçenekleri hava yolu inflamasyonunu hedefleyebilir veya mukus ekspektorasyonunu teşvik edebilir. Doğal bir koruyucu refleks olduğu için öksürük refleksini bastırmak, özellikle öksürük üretkense (balgam üretiyorsa) zararlı etkilere sahip olabilir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Öksürük ilacı
* Öksürük otu
* Boğaz ağrısı
* Boğaz pastili
Balıkesir'in ilçeleri

Balıkesir'e bağlı 20 ilçe bulunmaktadır.

* **[[Altıeylül]]**
*Ayvalık
*Balya
*Bandırma
*Bigadiç
*Burhaniye
*Dursunbey
*Edremit
*Erdek
*Gömeç
*Gönen
*Havran
*İvrindi
* **[[Karesi, Balıkesir|Karesi]]**
*Kepsut
*Manyas
*Marmara
*Savaştepe
*Sındırgı
*Susurluk

## Kaymakamlar

Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. **(Ocak 2026)**

## Belediyeler

### Belediye Başkanları
**Mart 2024** Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri tablodaki gibidir;

### Belediye Meclisleri
Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.

Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 94, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 374'dür.

## Nüfus
TÜİK verilerine göre 2025 yılı sonunda Balıkesir ilinin nüfus bilgileri aşağıdaki gibidir. (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

### Yıllara göre ilçe nüfusları

## Konum

## Ayrıca bakınız
* Balıkesir'deki yerleşim yerleri listesi

## Kaynakça
Türkiye Yazarlar Birliği

**Türkiye Yazarlar Birliği** **(TYB)**, yazarlar arasındaki mesleki dayanışmayı geliştirmek ve Türkiye'nin kültür hayatına yazarların katılımını sağlamak amacıyla 7 Ağustos 1978'de “Yazarlar Birliği” adıyla kuruldu. 1985'te Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Yazarlar Birliği adını aldı. 1991'de ise “Kamu yararına çalışan kuruluş” sayıldı.

Türkiye Yazarlar Birliği'nin şair, yazar ve kültür adamı olarak 1000'i aşkın üyesi bulunmaktadır. Genel Merkezi Ankara'da bulunan Türkiye Yazarlar Birliği'nin hâlen Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Konya, Trabzon, Kahramanmaraş, Kayseri, Şanlıurfa, Erzurum, Sakarya, Gaziantep, Bolu, Elazığ, Erzincan Giresun ve Ordu’da olmak üzere toplam 17 şubesi vardır. Türkiye Yazarlar Birliği tarafından 1981’den beri her yıl “Kültür Sanat Ödülleri” verilmektedir. Yıl içinde belirlenen “Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçılar" Ocak ayının ilk gününde kamuoyuna açıklanıyor.

Türkiye Yazarlar Birliği Kurucuları: D. Mehmet Doğan, Mehmet Cemal Çiftçigüzeli, Necmettin Turinay, Alper Aksoy, Saadettin Elibol, Ahmed Günbay Yıldız, Yahya Akengin, Yavuz Bülent Bakiler, Mustafa Yazgan, Beşir Ayvazoğlu, Zeki Ceyhan, Hasan Kayıhan, Erdem Bayazıt ve Hüsnü Aktaş.

Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanlığını Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan yürütmektedir.

## Türkiye Yazarlar Birliği Ödül Kategorileri

*HİKÂYE 
*ŞİİR 
*ROMAN 
*DENEME 
*FİKİR 
*ARAŞTIRMA
*İNCELEME
*EDEBÎ TENKİT 
*HATIRAT 
*DİL 
*GEZİ
*TERCÜME
*BİYOGRAFİ 
*ŞEHİR KİTAPLARI

*ÇOCUK KİTAPLARI
*BASIN/FIKİR 
*BASIN/RÖPORTAJ 
*DERGİ 
*ELEKTRONİK YAYINCILIK 
*TV KÜLTÜR PROGRAMI
*TİYATRO 
*RADYO 
*TÜRK MÜZİĞİ
*SİNEMA 
*KAMU YAYINCILIK
*ÖZEL YAYINCILIK 
*ÜSTÜN HİZMET

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* http://www.tyb.org.tr
Maçka, Beşiktaş

**Maçka**, İstanbul ilinin Beşiktaş ilçesinde semt.

Trabzon'un fethinin ardından (1461) Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'a gönderdiği Trabzon şehir merkezi halkı (toplam nüfusun 1/3ü) tarafından konulmuş olmalıdır. İTÜ Maçka Yerleşkesi, Maçka Parkı ve Swissotel buradadır.

## Ulaşım

### Otobüs Hatları

* 26 Dikilitaş - Eminönü
* 26A Fulya Mahallesi - Eminönü
* 26B Gayrettepe - Eminönü
* 30M Beşiktaş - Mecidiyeköy
Pegasus

**Pegasus**, (Yunanca: Πήγασος, Pegasos) Yunan mitolojisi'nde kanatlı at. Deniz tanrısı Poseidon ile yılan saçlı Gorgon Medusa'nın oğlu ve dev Chrysaor'un kardeşi olduğuna inanılır. Ayrıca Zeus'un oğlu Herkül'ün kardeşi olarak da bilinir.

Perseus tarafından kafası kesilerek öldürülen Medusa'nın kafasından ya da toprağa sıçrayan kanlarından doğduğu gibi iki değişik söylence bulunur. Rengi tamamen beyazdır ve uçmasına olanak veren iki büyük kanadı vardır. Uçarken havada koşan at gibi görünür.

Pegasus doğar doğmaz yeryüzünden ayrılmış ve tanrıların diyarına uçmuştur. Zeus'un yıldırımlarını getirme görevini üstlenmiştir. Helicon Dağında bulunan ve Musalar'a (veya *Müzler*) ilham verdiği sanılan Hippocrene pınarının Pegasus'un ayağıyla yere vurması sonucu ortaya çıktığına inanılır ve Pegasus "şiirsel ilham" ile özdeşleştirilir. Daha sonraları Bellerophontes tarafından Athena'nın ona verdiği altın dizgin yardımıyla yakalandığı, Kimera ve Amazonlarla olan çarpışmalarında da ona yardım ettiği söylenir.

Aşırı hırsın, zararlı olduğunun sembolü olarak gösterilen Bellerophontes Olimpos dağına çıkıp ölümsüzlerin arasına karışmak isteyince onu üzerinden atan Pegasus tek başına Olimpos dağına dönerek eski görevlerine devam etmiştir. Pegasus'un Bellerophon'u üzerinden atmasına sebep olarak Zeus tarafından gönderilen dev bir at sineğinin ısırmasından ürkmesi de söylenceler arasındadır. Daha sonraları kendine eş olarak Euippe (ya da Ocyrrhoe)'yi aldığı ve kanatlı atların soyunu başlattığı söylenir.

Kanatlı at Pegasus'un Türk mitolojisindeki adı Tulpar'dır.
Niğde'nin ilçeleri

Niğde iline bağlı 1'i il merkezi olmak üzere 6 ilçe bulunmaktadır:

* Niğde (İl merkezi)
* Altunhisar
* Bor
* Çamardı
* Çiftlik
* Ulukışla

## Kaymakamlar

Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. **(Ocak 2026)**

## Belediyeler

### Belediye Başkanları
**31Mart 2024** Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.

2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan belde belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.

### Belediye Meclisleri
Niğde İl Genel Meclisi üye sayısı 19'dur. Niğde Belediyesi meclisi üye sayısı 31'dir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 289'dur.

Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye, İl genel meclisi üye sayıları 100.000 nüfusa kadar 2 ile 5 üye olarak belirlenir.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

## Nüfus

**Güncel Nüfus Değerleri** (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Niğde ili nüfusu: **374.492**'dir. Bu nüfusun %83,15'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.234&nbsp;km2dir. İlde&nbsp;km2ye **52 kişi** düşmektedir. (Bu sayı merkezde 110'dur.) İldeki nüfus artış oranı **%0,48** olmuştur. Nüfus değişim oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez ilçe (%1,68), Altunhisar (%-4,68) 

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber **6 ilçe**, **29 belediye**, bu belediyelerde **108 mahalle** ve ayrıca **131 köy** vardır.

### Yıllara göre ilçe nüfusları

## Konum

## Ayrıca bakınız
* Niğde ilindeki yerleşim yerleri listesi

## Kaynakça