Dünya'nın enerji bütçesi

**[[Dünya]]**, giren enerji kazançlarını ve çıkan enerji kayıplarını içeren bir **enerji bütçesine** sahip fiziksel bir sistem olarak incelenebilir. Gezegenimiz yaklaşık olarak dengededir. Girenlerin toplamı neredeyse çıkanların toplamına eşittir.

**Not:** Bu şematik resimler sadece *net* enerji transferini anlatmaktadır. Sera gazlarının etkisini veya herhangi bir değişikliği anlatmamaktadır.

## Enerji bütçesi
### Giren enerji
Dünya atmosferine giren toplam enerji akısı 174 x 1015 watt olarak hesaplanır. Bu enerji şunlardan meydana gelir:
* güneş radyasyonu (% 99.978, yaklaşık 174 petawatt; ya da diğer bir deyişle 340 W m−2)
* jeotermal enerji (% 0.013, yaklaşık 23 terawatt; ya da diğer bir deyişle 0.045 W m−2)
** Bu, depolanmış ısı ve Dünya'nın iç kısımlarından sızan radyoaktif bozunumdur.
* gelgit enerjisi (% 0.002, yaklaşık 3 terawatt; 0.0059 W m−2)
** Bu enerji Dünya'nın kütlesiyle yerçekimi alanına sahip Ay ya da Güneş gibi kütlelerin etkileşimiyle üretilir .
* fosil yakıt tüketiminden meydana gelen atık ısı (yaklaşık % 0.007, 13 terawatt; 0.025 W m−2).

Bu hesaplamalarda ihmal edilmiş küçük çapta enerji kaynakları vardır: uzaydaki termal radyasyon, yıldızlardan gelen ışınlar, güneş rüzgarları. İhmal edilecek kadar küçük olmalarının bilinmesine rağmen, bu her zaman kesin değildir: Joseph Fourier ilk zamanlarda sera etkisinden bahsederken uzaydan gelen radyasyonun önemli olduğunu düşünmüştür. http://www.wmconnolley.org.uk/sci/fourier_1827/.

### Çıkan enerji
Dünya'nın ortalama yansıtabilirliği 0.3'tür. Bu ise giren güneş enerjisinin %30'unun uzaya geri gönderildiği anlamına gelir. %70'i ise kızılötesi olarak emilir. Dünya'nın yansıtabilirliği aydan aya farklılık gösterir, tümünün ortalaması ise 0.3'tür. Boyutsal olarak ise çok değişkendir: Örneğin buzulların yansıtabilirliği yüksek, okyanuslarınki ise düşüktür. Jeotermal ve gelgit enerjisinin etkisi çok küçük olduğundan aşağıdaki hesaplamalarda ihmal edilmiştir.

Öyleyse %30 oranındaki **yansıtılan** enerji şunlardan oluşur:
* %6'sı atmosferden
* %20'si bulutlardan
* %4'ü yerden (sular ve buzlar dahil)

Geriye kalan 70% oranındaki enerji ise **emilir**:
* %51'lik oran karalar ve sular tarafından şu yollarla emilir:
** %23 atmosfere suyun buharlaşması ile gizli ısı olarak geri iletilir
** %7 ısınıp yükselen havayla atmosfere geri iletilir
** %6 doğrudan uzaya gönderilir
** %15 radyasyonla atmosfere iletilir, sonra uzaya saçılır
* %19 atmosfer ve bulutlar tarafından absorbe edilir:
** %16 uzaya geri saçılır
** %3 bulutlara iletilir

Dünya ısıl dengedeyken, % 70 emilen aynı miktar yeniden ışıma yapar:
* %64 bulutlar ve atmosfer tarafından
* %6 yer tarafından

## Antropojenik değişiklik
Sera gazları emisyonu ve karaların kullanımındaki değişiklikler gibi diğer faktörler enerji bütçesini az ama önemli derecede değiştirir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) bu etkiyi bilindiği kadarıyla sunar. https://web.archive.org/web/20070203201947/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/figspm-3.htm. Sera gazlarından en çok miktardaki ve en iyi bilineni(CO2, CH4, halokarbonlar vb.) toplamda 2.4 W m−2 bir yükselişe neden olur. Bu miktar toplam giren güneş enerjisinin %1'inden daha azdır, fakat atmosfer ve okyanus sıcaklıklarının yükselmesine katkıda bulunur.

## Ayrıca bakınız
* Sera etkisi

## Kaynakça

* "Earth's Energy Budget", Oklahoma Climatological Survey
* "Earth's Energy Budget" graphic, NASA