Mervan eş-Şehhi

**Mervan Yusuf Muhammed Reşid Lekrab eş-Şehî** (Arapça: مروان يوسف محمد رشيد لكراب الشحي, romanize edilmiştir: Marwān Yūsuf Muḥammad Rashīd Likrāb al-Shiḥī; 9 Mayıs 1978 - 11 Eylül 2001), 11 Eylül saldırılarının bir parçası olarak Boeing 767'yi Dünya Ticaret Merkezi'nin Güney Kulesi'ne çarpan United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçağın korsan-pilotu olarak görev yapan El-Kaide mensubu Birleşik Arap Emirlikleri vatandaşı terörist hava korsanı. Uçakta bulunan beş hava korsanından biri ve saldırılarda yer alan iki Birleşik Arap Emirlikliden biriydi, diğeri ise aynı uçağı kaçırmasına yardım eden Fayez Banihammad'dı.

Eş-Şehhi Birleşik Arap Emirlikleri'nden 1996 yılında Almanya'ya taşınan bir öğrenciydi ve kısa süre içinde Muhammed Atta, Ziyad Cerrah ve Remzi bin eş-Şeybe ile yakın arkadaş olarak Hamburg hücresini oluşturdu. Birlikte, hayatlarını şehadete adadıktan sonra, 11 Eylül saldırılarının liderleri oldular. 1999 yılının sonlarında eş-Şehhi, Atta, Carrah ve bin eş-Şeybe Afganistan'daki terörist eğitim kamplarına gittiler ve Usame bin Ladin'le buluşarak Hamburg hücresinin dört üyesini Amerika Birleşik Devletleri'ndeki saldırılar için görevlendirdiler. Atta'dan bir ay önce, Mayıs 2000'de Amerika Birleşik Devletleri'ne geldi. Atta, eş-Şehhi ve Cerrah Florida'da Huffman Havacılık'ta pilotluk eğitimi almış, Aralık 2000 ve Ocak 2001'de Federal Havacılık İdaresi'nden ticari pilot lisanslarını almışlardı.

Eş-Şehhi zamanını yurtdışındaki önemli planlamacılarla görüşmek, diğer uçaklara hava korsanlarının binmesine yardımcı olmak ve uçak kaçırma eyleminin nasıl gerçekleşeceğine dair ayrıntıları belirlemek üzere gözetleme uçuşlarında seyahat etmek gibi saldırıya yönelik hazırlıklar yaparak geçirdi. 9 Eylül 2001'de Florida'dan Boston'a gitti ve 11 Eylül'e kadar Milner Hotel'de kaldı. Logan Uluslararası Havaalanında United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçağına bindikten sonra, eş-Şehhi ve diğer 4 hava korsanı saldırılarını gerçekleştirmek için uçuşun 30. dakikasını beklemiş, daha sonra eş-Şehhi'nin pilot olarak kontrolü devralmasına izin vermiş ve saat 9:03'te Muhammed Atta'nın 11 sefer sayılı Amerikan Havayolları uçağını Kuzey Kulesine çarptırmasından 17 dakika sonra, eş-Şehhi Boeing 767'yi Dünya Ticaret Merkezinin 77 ila 85. katları arasındaki Güney Kulesine çarptırdı. 23 yaşında olan eş-Şehhi saldırılara katılan en genç hava korsanı-pilottu. Boeing 767'nin Güney Kulesi'ne çarpması tüm dünyada televizyonlardan canlı olarak izlendi. Saat 9:59'da, 56 dakika süren yanmanın ardından 110 katlı gökdelen çöktü ve yaklaşık 900 ofis çalışanı ve ilk müdahale ekibi de dâhil olmak üzere yüzlerce insan öldü.

## Erken hayatı
Eş-Şehhi, 9 Mayıs 1978'de Birleşik Arap Emirlikleri'nin Ras al-Khaimah kentinde, 1997'de ölen Emirlikli bir Müslüman din adamı ile Mısırlı bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Sessiz ve dindar bir Müslüman olarak tanımlanan eş-Şehhi'nin BAE'deki yaşamına ilişkin ayrıntılara ulaşmak zordur. Baba tarafından Şihuh kabilesinin bir parçasıydı. Ekim 2001'de The New York Times'da yayınlanan bir makaleye göre, “Eğer Bay Şehhi'nin memleketinin sakinleri şimdiye kadar onun adını duymuşlarsa bile, kesinlikle yabancılara söylemiyorlardı. Topluluk içinde geçirilen dört saat boyunca hiçbir adrese ulaşılamadı ve hiç kimse - polisler, itfaiyeciler, yayalar ya da yerel yetkililer - onun adından bahsedildiğinde omuz silkmekten başka bir şey yapmadı."

Almanya'daki öğretmeni Gabriele Bock, onu orada okurken geleceğe dair planlar yapmakta zorlanan biri olarak hatırlıyor.

Eş-Şehhi Almanya'dayken bir Almanca kursunu tamamladıktan sonra Bonn Üniversitesi'ne kaydoldu. Üniversitenin yasaklamasına rağmen evindeki sorunlarla ilgilenmek için Haziran 1997'de Almanya'dan ayrıldı. Eş-Şehhi 1998'in başlarında Hamburg Teknoloji Üniversitesi'ne transfer oldu. Zayıf bir öğrenci olan eş-Şehhi, Burs programı yöneticileri tarafından Ağustos 1998'den itibaren Bonn'daki eğitiminin bir dönemini tekrar etmesi için yönlendirildi. Eş-Şehhi Ocak 1999'a kadar Bonn'a geri kayıt yaptırmadı ve dersleriyle mücadele etmeye devam etti. Temmuz 1999'da Mervan gemi inşaatı eğitimi almak üzere Hamburg'a döndü.

Eş-Şehhi'nin 1999 yılında da evlendiği, Ocak 2000'de gecikmiş bir kutlama yaptığı, üvey kardeşi tarafından Fevziye adlı genç bir kadınla görücü usulü evlendirildiği bildirilmiştir.

## Radikalleşme
Eş-Şehhi 1998'de Hamburg'a taşındıktan sonra Muhammed Atta ve Remzi bin eş-Şeybe ile birlikte Hamburg hücresinin kurulmasına yardımcı oldu. Orada görüşleri giderek daha da radikalleşti. Haftada üç ya da dört kez bir araya gelerek Amerikan karşıtı duyguları tartışıyor ve olası saldırıları planlıyorlardı. Birisi kendisine ve Atta'ya neden hiç gülmediklerini sorduğunda Eş-Şehhi, “Filistin'de insanlar ölürken nasıl gülebilirsiniz?” diye karşılık verdi.

9 Ekim 1999'da Mervan eş-Şehhi, aralarında Ziyad Cerrah'ın da bulunduğu diğer 11 Eylül korsanlarıyla birlikte Said Bahai'nin Almanya'daki düğününde görüntülendi.

1999 yılının sonlarında eş-Şehhi, Atta, Ziyad Cerrah, Said Bahai ve Remzi bin eş-Şeybe Ruslara karşı savaşmak üzere Çeçenistan'a gitmeye karar verdiler, ancak son anda Halid el-Mısri ve Muhammed Veled Salahi tarafından planlarını değiştirmeye ikna edildiler. Bunun yerine Usame bin Ladin ile buluşmak ve terörist saldırılar için eğitim almak üzere Afganistan'a gittiler. Hemen ardından Atta, eş-Şehhi ve Cerrah, muhtemelen Afganistan'a seyahat vizelerini silmek için pasaportlarının çalındığını bildirdiler. Eğitimlerinden sonra hava korsanları radikalizmlerini gizlemeye çalıştılar. eş-Şehhi sakalını kesti ve eski arkadaşlarına daha az dindar olmuş gibi göründü. Saldırılardan sonra Hamburg'daki bir kütüphaneci, eş-Şehhi'nin kendisine övünerek “Binlerce ölü olacak. Beni düşüneceksiniz ... Göreceksiniz, Amerika'da bir şeyler olacak. Çok sayıda insan ölecek." dediğini söyledi.

## Amerika Birleşik Devletleri'nde

### Uçuş eğitimi ve hazırlığı

Eş-Şehhi, Hamburg hücresinden Amerika Birleşik Devletleri'ne giden ilk kişiydi. Newark, New Jersey'e 29 Mayıs 2000'de vardı. Atta ve Cerrah bir sonraki ay ona katıldılar ve üç adam uçuş okulları aramaya başladılar. Eş-Şehhi ve Cerrah, “Suudi Arabistan kraliyet ailesi üyesi” kılığına giren Atta'nın korumaları gibi davranırken, üçü de Venice, Florida'da uçuş dersleri aldılar. Boeing 727 uçuş simülatöründe yüzlerce saat uçtular. Aralık 2000'de lisanslarını aldılar. Masrafları Ali Abdülaziz Ali tarafından karşılandı. 26 ya da 27 Aralık'ta Atta, Cerrah ve eş-Şehhi, Miami Uluslararası Havaalanı pistinde duran bir Piper Cherokee'yi terk ettiler. Üçlü 31 Aralık'ta Opa-Locka Havaalanı'na giderek bir Boeing 727 simülatöründe pratik yaptı. Eş-Şehhi 2001 yazında uçuş ekiplerinin operasyonlarını izleyerek ve son hazırlıkları yaparak “gözetleme uçuşları” yapmaya başladı.
### Ağustos 2001
23 Ağustos'ta İsrail Mossad'ının, yakın gelecekte ABD'ye bir saldırı planladığından şüphelenilen 19 ABD vatandaşından biri olarak eş-Şehhi'nin ismini CIA'e verdiği bildirildi. Bu isimlerden sadece dördü kesin olarak bilinmektedir; diğer üçü 11 Eylül hava korsanlarından Nevaf el-Hazmi, Muhammed Atta ve Halid el-Mihdhar'a aittir. Listede 19 hava korsanının tamamının mı yoksa tesadüfen hava korsanı sayısı kadar ismin mi yer aldığı bilinmemektedir.

26 Ağustos'ta Florida, Deerfield Beach'teki Panther Motel'e 500 Amerikan doları ödeyerek giriş yapan eş-Şehhi, 2 Eylül'e kadar kalmak istediğini söyledi ve daimi adresi olarak bir Mailboxes Etc. Kayıtlara göre iki hafta önce Atta tarafından kiralandığı tahmin edilen mavi bir Chevrolet Malibu kullanıyordu ve menajer Richard Surma, eş-Şehhi'nin başka bir erkeği gece misafiri olarak ağırlamasına izin vermek için kuralları esnettiğini söyledi. 28 Ağustos'ta eş-Şehhi, tanımadığı bir adam eşliğinde Miami Uluslararası Havaalanına giderek United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçuşu için biletini satın aldı.

## 11 Eylül saldırıları ve ölümü
*Ana madde: [[United Airlines'ın 175 sefer sayılı uçuşu]]*

11 Eylül sabahı saat 05:01'de Boston'daki eş-Şehhi, Newark'taki 93 sefer sayılı uçağın korsanı pilot Ziyad Cerrah'dan bir telefon aldı. Bu telefon görüşmesi Cerrah ve eş-Şehhi'nin son konuşmaları olacaktı ve yetkililer tarafından ikilinin birbirlerine saldırıların başlamaya hazır olduğunu teyit ettiklerine inanılıyordu.

O sabah Logan Uluslararası Havaalanına vardıktan sonra eş-Şehhi, hem American 11 hem de United 175 uçaklarının Logan'dan Los Angeles Uluslararası Havaalanına uçacakları sırada aynı havaalanında bulunan Muhammed Atta ile 6:52 ile 6:55 arasında süren bir telefon görüşmesi yaptı. Bu çağrının eş-Şehhi'nin daha önce Cerrah'a yaptığı çağrı ile aynı amaca hizmet ettiği düşünülmektedir.

Beş hava korsanının her biri 7:23 ile 7:28 arasında uçağa binmiş, eş-Şehhi ise 6C'de yerini almıştır. Uçak 8:14'te havalanmış, ancak kalkıştan 28 dakika sonra kaçırılmıştır. Teröristler bilinmeyen yollarla kokpite erişim sağladı ve her iki pilotu da öldürerek eş-Şehhi'nin uçuşun kontrolünü ele geçirmesine izin verdi. Uçak kaçırma olayından kısa bir süre sonra, uçak civardaki bir başka uçak olan Delta Airlines'ın 2315 sefer sayılı uçuşu ile çarpışmaya çok yaklaştı. New York'a yaklaşan eş-Şehhi, sabah 8:46'da American Airlines'ın 11 sefer sayılı uçuşu tarafından vurulduktan sonra Dünya Ticaret Merkezi'nin Kuzey Kulesi'nden güneydoğuya doğru duman ve ateş çıktığını gördü, ve Midwest Express'in 7 sefer sayılı uçağı ile ikinci bir hava çarpışmasından kıl payı kurtuldu.

Yaklaşık 590&nbsp;mph (510 kn; 260&nbsp;m/s; 950&nbsp;km/s)}} hızla uçan ve yaklaşık 9.100 galon (yaklaşık 34,447 litre) jet yakıtı taşıyan eş-Şehhi, uçağı saat 9:03:02'de 77 ve 85. katlar arasında Güney Kulesi'ne çarparak kendisinin ve uçaktaki diğer herkesin yanı sıra Güney Kulesi'ndeki çok sayıda kişinin anında ölümüne neden oldu. Uçak çarptığında 600'den fazla kişi çarpma bölgesinin üzerindeydi ve bunların yarısı anında öldü. Böylece, çarpışmanın ardından hayatta kalan tahmini 300 kişi, feci şekilde hasar gören gökdelenin üst katlarında mahsur kaldı, şimdi alevler içindeydi ve hızla dumanla doluyordu. On yedi dakika önce 11 sefer sayılı uçağın düşmesinin ardından tüm gözler İkiz Kuleler'de olduğu için, 175 sefer sayılı uçağın çarpması ve ardından meydana gelen patlama dünya çapında milyonlarca kişi tarafından canlı yayında izlendi, birçok noktadan filme alındı ve fotoğraflandı. Eş-Şehhi'nin düştüğü açı çarpma bölgesinden kaçış yollarını kesmemiş olsa da, kazadan kurtulan insanların çoğu kule bir saatten kısa bir süre sonra yıkılmadan önce sağlam kalan tek merdiven boşluğunu kullanamamıştır. Eş-Şehhi, uçağı kuleye Atta'dan daha hızlı ve daha alçaktan, Güney Kulesi'nin güneydoğu köşesine yakın güney cephesinin doğu yarısına doğru uçurarak kulenin yapısal bütünlüğünün Kuzey Kulesi'ninkinden çok daha ciddi şekilde tehlikeye girmesine neden oldu. O sabah saat 9:59'da,&hairsp;322 Güney Kulesi, uçak kazasından sonra 56 dakika ayakta kaldıktan sonra çöken ilk kule oldu.

## Kaynakça

## Diğer kaynaklar
* Thompson, Paul. *[[The Terror Timeline]]*. ReganBooks, 2004. 
* *The 9/11 Commission Report*. W.W. Norton & Company. 

## Dış bağlantılar
* Nihai 11 Eylül Komisyonu Raporu
* 

## Notlar