open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1980 Cumhurbaşkanlığı Kupası

**1980 Cumhurbaşkanlığı Kupası**, 1979-80 Türkiye 1. Futbol Ligini şampiyonlukla tamamlayan Trabzonspor ile 1979-80 Türkiye Kupası şampiyonu Altay arasında oynanan 15. Cumhurbaşkanlığı Kupası maçıdır. 8 Haziran 1980'de, Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanan maçı Trabzonspor, Güngör Şahinkaya ve Galip Değerli'nin golleriyle 3-0 kazanarak kupanın sahibi oldu.

## Ayrıntılar

## Kaynakça
Potsdam Üniversitesi

**Potsdam Üniversitesi** (Almanca: *Universität Potsdam*, İngilizce: *University of Potsdam*), Almanya'da 20.000'den fazla öğrencisiyle ülkenin en büyük üniversitelerinden biridir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Universität Potsdam
Bıttım sabunu

**Bıttım sabunu**, yabani fıstık (bıttım) yağı ve menengiç yağından yapılan bir sabun çeşididir. Bu sabunun egzama ve mantar gibi cilt hastalıklarını iyileştirmesi yanında kepek gibi döküntüleri ve saç dökülmelerini önleyici faktöre sahip olduğuna yönelik çok sayıda araştırma vardır.

Bıttım sabunu, bölgede 'Botan sabunu' olarak bilinmektedir. Saçları besler ve yumuşak hale getirir. Saç dökülmesini önler ve beyaz saçlara doğal güç vererek, siyahlaşmasını sağlar. Sabun genellikle Siirt, Mardin ve Adıyaman illerinde üretilir. Bıttım sabunu genellikle Siirt adı ile özdeşleşmiştir. Tamamıyla doğal ürünlerden üretildiği için yan etkisinin bulunmadığı belirtilir. 2024 yılı itibarıyla 1 kilogramının fiyatı yaklaşık olarak 300 Türk Lirası'dır.

## Kaynakça
AussieBum

**AussieBum** Avustralyalı erkek mayo ve iç çamaşırı üreticisi. 2001 yılında Sean Ashby ve Guyon Holland tarafından Sidney'de kurulmuştur.
Kem

**Kem**; kötü, fena ve eksik anlamlarına gelen Farsça kökenli bir sözcüktür. Kem sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

* Şer
* Kem göz (nazar)

### Diğer
* Kem Gözlere Anadolu, kitap

### Kaynakça
Summer Bishil

**Summer Bishil** (d. 17 Temmuz 1988, Kaliforniya), Hint asıllı Amerikalı oyuncudur. İlk olarak 2007 yapımı başrolünü Amerikalı oyuncu Aaron Eckhart'la paylaştığı *Towelhead* adlı filmde genç kızlıktan yetişkinliğe adım atan *Jasira* rolünü canlandırdı. Summer Bishil'in annesi Amerikalı babası ise Hindistanlıdır.
## Dış bağlantılar
*
Yula

**Yula** – Türk ve Altay halk inancında ve Şamanizminde rüya ruhu. Yola veya Çula (Çola) da denir. İnsan ruhunun hareketli kısmıdır. Hayal gücü anlamına da gelir.

## Yula Ruhu
Bu ruh uykuda ve rüyada bedeni terk edebilir. İlham ve vahiy kavramları ile de bağlantılıdır. İnsan vücudunu geçici olarak terk edebilir. Bazen bu durumu hissetmek bile mümkün olmayabilir. Aynı zamanda meşale demektir ve ruhun bir çeşit ateş veya ışık (enerji) olarak görüldüğünün en güzel örneğidir.a göre, "cevher, maya" gibi de anlamlandırılan bu anlayışa "ölünün canı" şeklinde ikinci bir mana daha yüklenebilir. Gerçekte ise "yula", insan bedeninden geçici olarak ayrılabilen canın aslı, mayası ve
cevheridir. Geleneksel Hakas kültüründe "yula"ya yakın bir anlam taşıyan "çula" anlayışı vardır. Hakaslarda bu kavramın içeriğinde can düşünülmüştür.

## Türk Kültüründe Düşler
Düş (Moğolca Züd) uykudayken zihinde gerçekleşen zihinsel etkinlik(ler) ve bunlara ait algılardır. Görsel çağrışımlar şeklinde oluşur. Halk inancında ise "Yarı Ölüm" olarak algılanan uykuda görülen bu görsel imgeler öteki alem ile irtibat kabul edilir. Ve haber değeri taşıdığına inanılır. Örneğin rüyada yumurta gören bir kadının çocuğunun olacağına inanılır. Yusuf peygamber en önde gelen rüya yorumcusu olarak kabul edilir. Bazen de gerçek alemin orası, bu dünyanın bir yanılsama olduğuna inanılır. Uyku bir çeşit ölümdür ve ruhun hareketli kısmı bedeni terk eder. Kabuslar akarsulara anlatılır ki, alsın götürsün diye. Rüyalar, o esnada gidilen yer bu alemin zıddı olduğu için tersine yorumlanabilir. Çağdaş bilimsel verilere göre düşler insanın bilinçaltının birer yansıması olup, doğru çözümlendiklerinde çeşitli us sağlığı sorunlarının giderilmesine yardımcı olabilmektedir. Rüyalar tüm toplumlarda ilgi çekmiş ve öteki alemden gönderilen bilgiler veya insanların öte alemde yaptıkları yolculuklar olarak düşünülmüştür. Düş sözcüğü, düşünmek, düşmek, düşlemek fiilleri ile aynı köke sahiptir. Töz sözcüğü ile uzaktan bağlantısı dikkate değerdir.

## Etimoloji
(Yol/Yul) kökünden türemiştir. Soyutlanmak, rüya görmek anlamlarını içerir. Su kaynağı ve meşale gibi anlamlar da içerir. Kral ve ululuk anlamına da sahiptir. Yular (dizgin) sözcüğü ile aynı kökten gelir. Yol (talih) kelimesiyle de bağlantılıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yakut Şamanizminde İja Kıl, Abdülkadir İnan 
* Türk Folkloründe Dış Ruh Tasarımı, Ali Duymaz
* Ruh, Yaşar Kalafat 
* Türklerin Eski İnançları
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca
Recep Konuk

**Recep Konuk** (d. 1956 Çumra, Konya),Türk ticaret ve siyaset adamı.

## Eğitimi
Ilköğretimini, Türkmencamili Köyü İlkokulu, Çumra Cumhuriyet Ortaokulu ve ortaöğrenimini Çumra Cumhuriyet Lisesi'nde tamamladı (1980). Konya Selçuk Üniversitesi Eğitim Enstitüsü'nden mezun oldu ve Şanlıurfa'da öğretmenliğe başladı. 1985 yılında öğretmenlikten ayrılarak ticaret hayatına atıldı.

## Kariyeri
Pankobirlik, Anadolu Birlik Holding ve Konya Şeker'de yönetim kurulu başkanlığı yapmıştır. 1994-1999 yılları arasında Milliyetçi Hareket Partisi'nden Çumra belediye başkanlığı yapmıştır. Ayrıca Konya Şekerspor'un onursal başkanıdır. 25. dönemde Adalet ve Kalkınma Partisi Karaman milletvekili seçilmiştir. 1 Kasım 2015 tarihinde yapılan erken genel seçimde tekrar Adalet ve Kalkınma Partisi Karaman 1.sıra milletvekili adayı olarak gösterilmiş ve 26. Dönem Karaman Milletvekili olarak seçilmıştir. Haziran ayında yapılan genel seçimleri için milletvekili adaylığı için başvuru yapmadı.

## Ayrıca bakınız
* Torku
* Konya Şekerspor

## Kaynakça
Yuğ

**Yuğ** – Türk ve Altay halk kültüründe ve inancında Cenaze Töreni. **Yoğ** veya **Yığ** olarak da söylenir. Cenaze töreni, cenaze yemeği gibi anlamları vardır. Yuğ, zaman zaman "Ağıt" ile eşanlamlı kullanılsa da daha geniş kapsamlıdır, sadece okunan ezgiyi değil, yapılan töreni de ifade eder.

1. **[[Ağıt]]** (**Ağu**), 2. **Sığıt** (**Sagu**), 3. **Yığut** (**Yuğu**) sözcükleri mersiye, ölünün arkasından okunan yas şiiri demektir.

## Yuğ Törenleri
Ölüm törenlerinde Ağu, Sagu veya Yuğu adı verilen ezgili koşuklar okunur. Bunların hepsi de ölünün arkasından yaşanan yas sürecindeki acıyı dışavurma ile ilgilidir ve benzer anlamlar içerir. Ölüm törenleri yeryüzündeki tüm kültürlerde büyük öneme sahiptir, çünkü bilinmeyen bir diyara yapılan bu yolculuk her zaman gizemini korumuştur. Türk cenazelerinde ölü bir çadıra konur ve at, sığır veya koyun kurban edilirdi. Daha sonra atlarla çadırın çevresinde dokuz kez dolaşılırdı. Böylece ölünün ruhunun gökyüzüne çıkacağına inanılırdı. Ölü gömüldükten sonra da mezarının başında heykelcikler dikilir ve öldürdüğü düşman sayısı kadar taş konulurdu. Bu taşlara da "balbal" adı verilirdi.

Eski yas törenlerine özel olarak buyur edilen "Yuğcular" (Ağıtçılar), kopuz çalar hatta dans ederlerdi. Bu törenlerde ağıt söylemenin yanı sıra, yüz yırtmak, saç yolmak, başa kül dökmek ve akları soyunup kara giysiler giymek de geleneğin içerisinde yer alırdı. Bazı yerlerde "ölü aşı" vermek de gelenektir. Divan-ı Lügat-it Türk'te bu yemeğe "Yuğ Besen" demiştir. Bu uygulama, Uygurlarda "Üzüt Aşı" adıyla bilinen geleneğin aynısıdır.

## Etimoloji
(Yuğ/Yığ/Ağ) kökünden türemiştir. Ağlamak anlamını taşır. Ağıt, ağu, ağlamak, yığlamak, yığut gibi sözcükler hep birbiriyle bağlantılıdır. Yığlamak/Yuğlamak sözcüğü ağlamak demektir. Ayrıca Yo/Yoğ/Yok kökünden yok oluşu da çağrıştırır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Ağıt

## Dış bağlantılar
* Orhun Abidelerinde Yuğ Törenleri, Baki Yöney
* Sözlü Edebiyat 
* Orhon Yazıtlarının Dikilişiyle İlgili Yeni Sorunlar, Ceval Kaya
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca
* GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRK DÜNYASINDA YAS TÖRENİ VE AĞITLAR
Viyana (anlam ayrımı)

**Viyana** şu anlamlara gelebilir:
*Viyana - Avusturya'nın başkenti
## Viyana Kuşatmaları

*I. Viyana Kuşatması
*II. Viyana Kuşatması
Franz von Hipper

**Franz Ritter von Hipper** (13 Eylül 1863 – 25 Mayıs 1932), Alman İmparatorluk Donanması'nın (Kaiserliche Marine) Amirali. Franz von hipper, bir askeri subay öğrencisi olarak 1881 yılında Alman Donanması'na katıldı. Aynı zamanda, Kaiser II. Wilhelm'in SMY Hohenzollern isimli gemisi ile birlikte birkaç torpido botu birimlerinin komutanı ve çeşitli savaş gemilerinde subay olarak görev yaptı. Hipper Ekim 1913 yılında I. Keşif Grubu komutanı olarak atanmadan önce keşif güçlerinin bağlı olduğu çok sayıda kruvazöre komutanlık yaptı.

Yüzler Denizler Filosu komutanı Amiral Reinhard Scheer'in yerine 1918 yılına kadar bu görevini yürütmüştür. Özellikle I. Dünya Savaşı sırasında, 31 Mayıs-1 Haziran 1916 tarihlerindeki Jutland Muharebesi'nde, I. Keşif Grubu'na komuta eden en ünlü amiraldir. Hipper, savaş sırasında Alman savaş gemisi komutanı olarak İngiliz basınında "bebek katili" şeklinde nitelendirilmiştir. Hipper'in Filosu, Ocak 1915'te Dogger Bank Muharebesi esnasında zırhlı kruvazör SMS Blücher'i kaybetti. Dogger Bank Muharebesi'nde İngiliz savaş gemisi filosu ile çatışmaya girdi. Hipper'in gemileri üç İngiliz savaş gemisini batırmayı başarmasına rağmen Jutland Savaşı'nda, Hipper'in amiral gemisi SMS Lützow batırılmıştır.

1918 yılında savaşın sona ermesinden sonra, İmparatorluk Donanması'ndan bir emekli maaşıda bağlanarak emekli oldu. Franz von Hipper başlangıçta bir takma isim altında yaşamış ve 1918-1919 Alman Devrimi sırasında radikal devrimcilerine karşı sık sık taşınmıştır. Hipper 25 Mayıs 1932 tarihinde öldü. 1938 yılında Kriegsmarine donanmasında bir ağır kruvazöre ismi verilmiştir.

## Kaynakça
Yol İyesi

**Yol İyesi** (Tatarca: *Yul İyäse*) – Türk, Tatar ve Altay halk inancında Yol Ruhu. Yul İyesi veya Yolak İyesi de denir. Moğollar Col Ezen veya Zol Ezen derler. Yolların koruyucu ruhudur.

## Özellikleri
Her yol için farklı bir İye vardır. Yol aynı zamanda yasa ve düzeni, mutluluk ve huzuru temsil eder. Sabah olunca köylüler yolunu şaşırmış ve donmuş insanı evin etrafında bulurlarmış. Çerçi sözcüğü köy köy gezen seyyar satıcı demektir ve masallarda yollarda hep onlara rastlanır. Çerçi/Carçı Moğollarda da aynı anlama gelir. Eskiden eşek veya katırlarla gezen çerçilere 1900'lü yılların sonrasında dahi rastlamak mümkündü, bir kısmı ise küçük kamyonetlerle bu işi yapmaktaydılar. Yolların diğer vazgeçilmezleri ise Haydutlar (Uğrular) ve Çingenelerdir. Yolak İyesi ise patikanın koruyucu ruhudur. Geçitlerin de İyeleri vardır, mesela Yakutlarda Attuk İçi, geçitleri ve aşakları koruyan ruhları ifade etmekte kullanılan bir kavramdır. Yollar Türk kültüründe yönler ile bağlantılıdır ve kalelerde ve şehirlerde çıkış kapıları da yönlerle belirtilir, bu kapılardan yollar belirtilen yönlere doğru gider. Başlıca yönler değişik şive ve lehçelerde şöyle adlandırılır:

#**DOĞU (Doğı):** Çığış, Şığıs. Künçığış, Könsığış. Gündoğusu.
#**BATI (Batu):** Batıs, Bayış. Künbatıs, Könbayış. Günbatısı.
#**KUZEY (Kuzay):** Tündük, Tönyek, Güntündük. Tüney.
#**GÜNEY (Küney):** Tüştük, Könyek, Güntüştük. Tüşey.

Moğollarda Zol Zayağçı (Yol Yaratan) yani kaderi tayin eden şeklinde tanımlanan bir ongun vardır ve Zar Zargaçı (Yar Yargıcı) yani adalet sağlayan ile bir ikli teşkil ederler. Moğolca zol, talih demektir. Yol Yayağçı 19 yolun birleştiği yerde yaşar. Yar, yarım anlamında olabilir çünkü tek kolludur. Örneğin, bu anlayış ve yaklaşım Pir Sultan Abdal'da en keskin biçimde aşağıdaki şekilde ifadesini bulmaktadır.

:*Kadılar müftüler fetva yazarsa*
:*İşte kement işte boynum asarsa*
:*İşte hançer işte başım keserse*
:*Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan*

L. Potapov'un izlenimlerine göre, "Ala Atlı Yol İyesi" denilen şaman hakkındaki inanç. 20. yüzyılın başlarına kadar Teleğütlerde "Yer Yol Payana" adındaki bir ruhta korunmuştur.

## Etimoloji
(Yol/Yul) kökünden türemiştir. Ulaşımda kullanılan düzenlenmiş, uzayıp giden arazi parçası. Yerleşim alanlarını birbirine bağlayan düzlenmiş toprak parçası. Ayrıca yöntem, üslup, dinsel uygulama ve yaşam anlamlarını da mecazen içerir. Yol kavramı doğu toplumlarında ve Türklerde önemli bir yere sahiptir. Moğolcada Col/Zol, Buryatça'da Zol olarak geçer. Colay, ayağı uğurlu demektir. Yolçu sözcüğünün peygamber anlamı da bulunur. Yula sözcüğü de aynı kökten gelir ve meşale, pınar, ruh demektir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tatar Türklerinde Varlıklar, Çulpan Zaripova (Yul İyäse, Yol İyesi)
35. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri

**35. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri** (2002 Yılı Türk Sineması Ödülleri), Sinema Yazarları Derneği'nin 2002 yılında Türkiye'de gösterime giren filmlere verilen ödüllerdir. Ödüller, 27 Ocak 2003 tarihinde Emek Sineması'nda düzenlenen törenle sahiplerine verildi.

## Adaylar ve ödül kazananlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* SİYAD - Türk Sineması Ödülleri 2002
Kalgançı

**Kalgançı** – Türk ve Altay halk inancında Kıyamet. “*Kalgançı Çağ*” da denir.

## Tanım ve içerik
Bay Ülgen bütün canlıların öldüğünü, yeryüzünde kendisinden başka kimse kalmadığını görünce “kalkın ey ölüler” diye bağıracak, bu çağrı üstüne bütün ölüler yattıkları yerden kalkacaktır. “İnsanların yeniden dirilmesi” anlamına gelen “kalkancı çağ” (kalıcı çağ) budur. İnsanlar azalacak, kötülük artacak, Erlik Han dünyaya yaklaşacaktır. Sağış Günü (Hesap Günü) tabiri de kullanılır. Türk kültüründe aslında çok geniş olarak üzerinde durulmayan bu kavram, İslam inancıyla hatta Hristiyanlık, Maniheizm ve Budizmin etkisiyle Kıyamet inancı büyük oranda şekillenmiştir. Örneğin Güneş'in batıdan doğacağı inancı İslam'ın etkisiyle ortaya çıkmıştır. Bazı lehçelerde Kirti Gün (Gerçek Gün) veya Uluğ Kün (Büyük Gün) adı verilir.

## Zamanın Sonu
"Ahir Zaman" sözcüğü, Arapça kökenlidir ve farklı Türk halklarında yaklaşık aynı terimler olarak yer alır. Karakalpakça'da "Ahırğı Zaman"; Özbekçe'de "Ohır Zamon"; Çuvaşça'da "Ahar Samana"... Bu anlayışın kökeni İslam olmakla birlikte bir kaynağı da eski Türklerin mitolojik görüşleridir. Dede Korkut Kitabında, "Ahır zaman
olup, kıyamet kopunca..." denilir. İnanışlardan birine göre, bir gün ayla güneş birleşecek, dünyayı yakıp kavuracaklardır. O zaman
kıyamet kopacaktır. Bir başka inanışa göre de güneşin batından doğduğu gün, sular kabaracak ve her tarafı sular kaplayacaktır. Bunun ardından dünyanın üzeri dümdüz olacaktır.

## Etimoloji
(Kal) kökünden türemiştir. Kalgamak fiilinden gelir. Kalkma, sıçrama anlamına gelir. Kalkmak kelimesi ile akrabadır. Moğolcada Halgah (Kalkah) fiili korkmak anlamına gelir ki, bu bağlamda düşünüldüğünde Korku Günü demek de olabilir. Bir başka görüş ise kalıcılık manası taşıdığı ve Kalıcı Zaman demek olduğudur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Kalgançı Çak 
* Kalgançı Çağı - Türklerin Kıyamet Günü
* Altay Türklerinde Kıyamet Günü
* Türklerde Kıyamet Günü, Hasan Murat Çelik 
* Altay Türklerinde Kıyamet Anlayışı, Saadet Çağatay
* Bilinen En Eski Türk Şiirleri
Madenlerde havalandırma

**Madenlerde havalandırma**, yer altı maden ocaklarında; çalışan personelin ve çalışan makinelerin, güvenli ve rahat çalışmaları için yapılan işlerden biridir.

Havalandırma işlemi yer altında; ocak sıcaklığının optimum seviyeye ayarlamak, CO<sub>2</sub>, CO, H<sub>2</sub>, H<sub>2</sub>S, SO<sub>2</sub>, N<sub>x</sub>O<sub>y</sub>, CH<sub>4</sub> gibi zararlı gazların konsantrasyonunu yönetmeliklerle belirlenmiş değerler altında tutmak ve dışarı atmak, çalışan personel ve makineler için gereken oksijeni temin etmek için yapılmaktadır.

Türkiye'de, Maden ve Taş Ocakların İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İş Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük'ün 162. maddesi gereğince %19'dan az O<sub>2</sub>, %2'den çok CH4, %0,5'ten çok CO2 ve diğer tehlikeli gazlar bulunan yerlerde çalışılması yasaklanmıştır. Yine aynı tüzüğün 161. maddesi gereğince maksimum hava hızı 8 metre/saniye olarak belirlenmiştir. Bu amaçla galerilerden geçecek hava miktarını ayarlamak için yer yer hava kapıları, hava perdeleri, hava köprüleri gibi yöntemlere başvurulmaktadır.
 
## Yöntemleri
### Doğal havalandırma
Doğal havalandırma; yer altı maden ocaklarında, hava giriş-çıkış noktaları arasındaki kot farkı ve yoğunluk farkından dolayı pervane, vantilatör gibi herhangi bir mekanik teçhizat olmadan, içeride hava akımı yaratılarak yapılan havalandırma yöntemidir.

### Mekanik havalandırma

Mekanik havalandırma; yer altı maden ocaklarında, vantilatörler yardımıyla yapılan havalandırma yöntemidir. Bu işlem aksiyal ve radyal vantilatörler yardımıyla gerçekleştirilir. Bunlar emici, üfleyici, hem emici hem üfleyici olarak çalıştırılabilirler.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* Grizu
Kabulgan

**Kabulgan** – Türk, Altay ve Moğol mitolojisinde “Şekil Değiştirme” kavramı. Metamorfoz, transformasyon. **Kubulgan** veya **Kabulgak** da denir. Moğollar **Hubılgan** olarak söylerler. *Don bürünmek* (ton bürgünmek) veya *donuna girmek* (tonunga kirmek) şeklinde de ifade edilmiştir.

## Anlam ve içerik
Başka bir varlığa dönüşmek. Kılık değiştirmek. Genelde silkinilerek  gerçekleşir. Donuna girmek şeklinde de ifade bulur. En çok kuş ve geyik donuna girme yaygındır. Erenler güvercin ve geyik tonuna bürünürler. Kabulmak (Kabulgamak, Kubulmak) fiili ile de kullanılır.  Örneğin bir masalda, mağarada yaşayan 13 kız birdenbire Kurda kabulgar (dönüşür). Ahmet Yesevi zaman zaman Turna kuşu kılığına girer. Güvercin tonuna bürünen Hacı Bektaş'ı, Toğrul Baba bir doğan kılığına girerek takip eder. Bu efsane ve masallarda çoğunlukla, “geyik donuna girmek” ve “turna donuna girmek” şeklindeki bir "kabulgan"dan söz edilir. Bu konuyla ilgili olarak, Kaygusuz Abdal'ın, şeyhi Abdal Musa'ya nasıl mürit olduğunu anlatan yaygın bir hikâye güzel bir örnektir. Rivayete göre, Gaybi Beğ adamlarıyla avlanmaya çıkar. Bir ara güzel bir maral (geyik) görerek adamlarından ayrılır. Bir süre kovaladıktan sonra geyiği bacağından okla yaralar. Fakat maral koşarak Abdal Musa'nın tekkesinden içeri girer. Gaybi Beğ de onun arkasından tekkeye girer ve Abdal Musa'ya postunda otururken durumu anlatır. Abdal Musa cüppesini yukarı kaldırır ve koltuğunun altına saplanmış oku gösterir. Şaşkına dönen Gaybi Bey, affını ister. Geyik, kuş ya da herhangi bir hayvanın şekline girme öykülerinin bir kısmı şamanist gelenekten, bir kısmı da Budizmden kaynaklanmaktadır.

Buryatlara göre Kubılgan (Hubilgan) bir ruhtur. Genellikle bir kuş olarak görünür.

## Etimoloji
***Kabulgan:** (Kap/Kab) kökünden türemiştir. Kabuk kelimesiyle aynı köktendir. Kabuk değişmek, biçim değiştirmek anlamlarına gelir. Kap sözü ile de bağlantılıdır.
***Ton:** (Don/Ton/Tong) kökünden türemiştir. Giysi, teçhizat demektir. Donanım kelimesi bu kökten gelir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslam Öncesi Temelleri, Ahmet Yaşar Ocak 
* Türk Halk Anlatılarında Ölüm Ruhu Motifi, Salahaddin BEKKİ 
* Kırgız Masallarında Mitolojik Unsurlar, Zekeriya KARADAVUT
Niyazi Güney

**Niyazi Güney** (d. 26 Mart 1974, Trabzon), Türk eski futbolcudur.

## Futbolculuk kariyeri
Niyazi, profesyonel futbola adı daha sonra değişerek Türk Telekom olan PTT'de başlamıştır. 1993-94 sezonunda PTT PAF takımında oynayan futbolcu 6 Ekim 1993 tarihinde Bafraspor ile oynanan Türkiye Kupası maçında sonradan oyuna girerek ilk resmî maçına çıkmıştır. Daha sonra sezon içinde 3 lig karşılaşmasında daha forma giyen oyuncu 1994-95 sezonu öncesi kulübüyle profesyonel sözleşme imzalayarak A takım oyuncusu olmuştur. 3. Lig'e düşen takımıyla bu sezonda 6 lig maçına çıkmıştır. Grubunu ilk sırada tamamlayan takımıyla 1995-96 sezonunda 2. Lig'ye yükselen futbolcu bu sezonda düzenli forma şansı bulmuş ve toplam 33 karşılaşmada oynamıştır.

1996-97 sezonu öncesi Gaziantepspor'a transfer olan futbolcu böylelikle Süper Lig'de mücadele etmeye başlamıştır. İlk sezonunda düzenli olarak forma giyen Niyazi, daha sonraki sezonlarda daha az şans bulmuş, 1998-99 sezonunun ikinci yarısında Kardemir Karabükspor'a kiralanmıştır. 1999-00 sezonunda takımına geri dönerek bu sezonda da 14 maçta oynamıştır. 2000-01 sezonunda başka bir Süper Lig ekibi Ankaragücü'ne transfer olan oyuncu burada iki sezonda 61 lig maçına çıkmış ve 2002-03 sezonunda Beşiktaş tarafından transfer edilmiştir. Fakat, sezon boyunca yalnızca 6 lig ve 1 kupa maçında forma giyebilmiştir. Bu sezonda Beşiktaş ile Süper Lig şampiyonluğu yaşamış fakat sezon sonunda takımdan ayrılarak Konyaspor ile anlaşmıştır. 2004-05 sezonu başında eski takımı Ankaragücü'ne dönmüş ama ara transferde Diyarbakırspor'a geçmiştir. 2005-06 sezonunda tekrar Ankaragücü'ne gelen oyuncu 2006-07 sezonunda ise 1. Lig ekipleri Mardinspor ve Uşakspor formaları giymiştir. Sezon sonunda takımdan ayrılan Niyazi, 2007-08 sezonunu boşta geçirmiş, 2008-09 sezonuna Pendikspor'da başlamasına rağmen ara transfer döneminde sözleşmesi feshedilmiş ve daha sonra da futbolu bırakmıştır.

## Teknik direktörlük kariyeri
Niyazi Güney, antrenörlüğe 2010 yılında Gençlerbirliği 17 Yaş Altı takımında başlamış, 2011 yılında Hacettepe'nin 19 Yaş Altı takımının başına geçmiştir.

## Başarıları
; PTT
* 3. Lig: 1994-95

; Beşiktaş
* Süper Lig: 2002-03

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*
Televizyon yemeği

**Hazır yemek**, kısmen pişirilmiş ve paketlenmiş, ısıtılarak ya da biraz daha pişirilerek yenmeye hazır yemek. Bazı türleri dondurulmuş şekilde satışa sunulur. Başta ABD olmak üzere bazı ülkelerde **TV yemeği** olarak bilinir. Tek porsiyonluk kolay hazırlanışıyla bir dönem çok popüler olmuştur.

## Etimoloji

ABD'de ilk hazır yemek *TV Brand Frozen dinner* (TV markalı dondurulmuş yemek) adıyla çıktı. Daha sonra Swnanson 1962'de ilk olarak ABD'de bu adı kullanmayı bırakarak kısaca *TV Dinner* (*Televizyon Yemeği*) adıyla satışa sundu. Bu terim günümüzde kısmen pişirilmiş, markette satılan ve eve gelince fırın veya mikrodalga fırına konularak ısıtılıp yenen her şeyi kapsar olmuştur ama orijinal olarak sadece alüminyum kaptan yapılmış ve fırında ısıtılarak yenilen donmuş gıdaları kapsar. Günümüzde kaplar genellikle plastikten yapılır ve mikrodalgada pişirilmesi için tasarlanır.

## Türleri
* Kamp yemekleri
* Yumurta tozu
* Hazır sos
* Hazır patates püresi
* Hazır erişte
** Fincan eriştesi
* Hazır puding
* Yulaf ezmesi
* Hazır pirinç
* Hazır çorba
* Taşınabilir çorba

## Tarihi
İlk televizyon yemeği 1953'te C.A. Swanson tarafından bulundu. Sırasıyla televizyon yemeklerinin evrimi aşağıdaki gibidir.

* 1960 - Swanson yeni dörtlü kaba tatlı (elma püresi ve brovni) ekledi.
* 1964 - Restoranlar televizyon yemeklerini menülerinde satışa sundu.
* 1969 - İlk Televizyon Kahvaltısı satışa çıktı (En çok tutulanlar pankekli ve sosisli olanlardı. Ardından onları kahvaltı sandeviçleri (yumurta ve kanada pastırması) takip etti).
* 1973 - İlk Swanson Hungry-Man adlı televizyon yemeği çıktı. Daha büyük porsiyonlar sunuyorlardı. Sözcülüğünü Amerikan futbolu oyuncusu Joe Greene yaptı.
* 1986 - İlk mikrodalgada ve fırında pişirilebilen televizyon yemeği çıktı.

## Kaynakça
Akarsu, Tarsus

**Akarsu**, Mersin ilinin Tarsus ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir. Eskiden Yörük yerleşimi iken, 1980'lerden itibaren aldığı göçler sonucunda Kürt çoğunluklu yerleşim hâline gelmiştir.

## Kaynakça
2004 Trophée des champions

**2004 Fransa Süper Kupası**, 31 Temmuz 2004 tarihinde düzenlendi. 2003-04 Ligue 1 şampiyonu Olympique Lyonnais ile 2003-04 Coupe de France şampiyonu Paris Saint-Germain takımları, Stade Pierre de Coubertin'de karşı kaşıya geldi. Olympique Lyonnais, 54'. dakikada Élber Giovane'nin attığı golle 1-0 öne geçse de maçın 71'. dakikasında Fabrice Fiorèse attığı golle eşitliği sağladı. Normal süresi ve uzatma dakikaları 1-1 biten maçta penaltı atışları sonucunda Olympique Lyonnais final maçını penaltılar atışında 7-6, toplamda 8-7 kazandı ve kupanın sahibi oldu.

## Maç detayları

## Ayrıca bakınız
* 2003-04 Ligue 1
* 2003-04 Coupe de France
* 2003-04 Coupe de la Ligue

## Dış bağlantılar
* Fransa Süper Kupası resmî sitesi
Maya Sar

**Maja Hodžić** (Boşnakça telaffuzu , 12 Temmuz 1981, Tuzla, Yugoslavya SFC), sahne ismiyle **Maya Sar**, Bosnalı şarkıcıdır.

## Eurovision
Sar, 2004'te Deen'e, 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda da Dino Merlin'e vokalistlik yapmıştır.

Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de gerçekleştirilen 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Bosna-Hersek'i temsil etmiş ve 55 puanla on sekizinci olmuştur.

## Kaynakça
32. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri

**32. Sinema Yazarları Derneği Ödülleri**, Sinema Yazarları Derneği'nin 1999 yılında Türkiye'de gösterime giren filmlere verilen ödüllerdir. Ödüller, 20 Ocak 2000 tarihinde Emek Sineması'nda düzenlenen törenle sahiplerine verildi.

## Adaylar ve ödül kazananlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* - Türk Sineması Ödülleri 1999
Sığacık Kalesi

**Sığacık Kalesi**, Türkiye'nin İzmir ilinin Seferihisar ilçesinde bulunan bir kaledir. Adını aldığı Sığacık Mahallesi'nde, günümüzde de kullanılan Sığacık Limanı'nın hemen kuzeydoğusunda yer alır. Sığacık Kalesi'nin Selçuklular döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir. Aydınoğulları ve Osmanlılar döneminde tamir gören kalenin en önemli tamir aşaması Osmanlılar döneminde Piri Reis'in önerisiyle Rodos Seferi'ne hazırlanan Kanuni Sultan Süleyman'ın emri üzerine donanma komutanı Parlak Mustafa Paşa tarafından Teos harabelerinin taş ocağı olarak kullanılmasıyla 1521-1522 arasında gerçekleşti.

## Kaynakça
* Seferihisar belediyesi web sitesi
BBC One

**BBC One**, British Broadcasting Corporation (BBC)'nin İngiltere, Man Adası ve Manş Adaları'ndaki amiral gemisi olarak nitelendirilen televizyon kanalı. 2 Kasım 1936 tarihinde **BBC Television Service** olarak kuruldu ve bu kanal yüksek bir görüntü çözünürlüğü ile düzenli yayın yapan ilk televizyon kanalıydı. 1960 yılında **BBC TV** olarak yeniden adlandırıldı ve 1964 yılında kardeş kanalı olan BBC2 kurulana kadar bu ismi kullandı. Bundan dolayı da kanalın adı **BBC1** olarak bilinmeye başladı.

Kanalın 2012/13 dönemi için yıllık bütçesi 1.14 milyar £'dir. Kanal televizyon lisans ücreti ile finanse edilmektedir. BBC One şu anda Birleşik Krallık'ta en çok seyredilen televizyon kanalıdır.

Kanal BBC'nin aldığı SD kanalları kapatma kararı neticesinde 8 Ocak 2024 tarihinden beri sadece HD yayın yapmaktadır.

## BBC One HD

**BBC One HD**, 3 Kasım 2010 tarihi saat 19:00'da yayına başlayan BBC One kanalı ile eş zamanlı olarak yüksek çözünürlükte (HD) yayın yapan televizyon kanalı.

İlk zamanlar bölgesel varyasyonları yayına başlamadığı için bölgesel programlarda, yerel haberlerde yayın yapmamıştır. BBC Trust bunu teknik ve finansal durumlara bağlı olduğunu kabul etmiş fakat BBC 6 Haziran 2011 tarihinde BBC One Northern Ireland (Kuzey İrlanda), BBC One Scotland (İskoçya) ve BBC One Wales (Galler) kanallarının 2012 yılında yayına başlayacağını duyurdu. 24 Ekim 2012'de Kuzey İrlanda, 14 Ocak 2013'te İskoçya ve 29 Ocak 2013'te Galler bölgesi yayınlarını başlattı.

Kanal Freesat, Freeview, Sky, Smallworld Cable, UPC İrlanda ve Virgin Media gibi HD kanallar sunan dijital platformlardan izlenebilmektedir.

8 Ocak 2024 tarihinde BBC'nin aldığı SD kanalları kapatma kararı sonucunda kanalın isminden HD yazısı kaldırılmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Mehmet Özgül

**Mehmet Özgül** (d. 1 Ocak 1950, İstanbul), Türk eski millî futbolcu, teknik direktör, futbol yorumcucu. Galatasaray camiası ve taraftarları tarafından kulübün efsane futbolcuları arasında görülmektedir. Galatasaray'da oynadığı dönem içerisinde medya tarafından takım arkadaşı Mehmet Oğuz'dan ayırt edilebilmek için ***Küçük Mehmet*** diye anıldı. Takım içinde ve taraftarlarca yüzündeki çillerden dolayı ***Çilli Mehmet*** diye anılırdı. Hurşid Yenigün tarafından seslendirilen sevilen pop şarkısı *Çilli Bom Bom Bom*"la sentez yapılarak Galatasaray'da oynadığı dönemlerde her karşılaşmada kendisine özgü tezarühat yapılırdı. Futbola vedasından sonra bir dönem teknik direktör olarak görev aldı ve daha sonra Milliyet Gazetesi'nde futbol yorumcusu olarak çalıştı.

## Futbolculuk kariyeri
### Kulüp kariyeri
Futbola İstanbul'da mahalle arasında başladı ve daha sonra profesyonel olarak 1. Lig'de *Taksim SK*, Orduspor, Gençlerbirliği ve *Sirkeci SK*'de oynadı. Sirkeci'de oynadığı dönemde Galatasaray teknik direktörü Brian Birch'in dikkati çekti ve onun ısrarla istemesi üzerine 1972-73 sezonunun başında Galatasaray'a transfer edildi. Bu ilk sezonunda sezonun ilk haftalarında forma giymesede Eylül'den itibaren ilk kez 11'de oynadığı ilk karşılaşmadan itibaren düzenli olarak ilk 11'de oynadı. Sezon boyonca kaydettiği 11 golle hem takımının en golcü futbolcu oldu hem de takımının Süper Lig şampiyonu olmasında önemli pay sahibi oldu.

1977-78 sezonunda teknik direktör Malcolm Allison ve ondan sonra Fethi Demircan tarafından fazla oynatılmadı. Takımın sezonu 3. sırada tamamladığı için yeni yönetim takım içinde yeni yapılanma istedi. Bunun neticesinde gidecek futbol arasına Mehmet Özgül'de eklendi. Bunun üzerine yeni sezon Süper Lig ekiplerinden Boluspor'a transfer oldu. Boluspor'da oynadığı bir sezonun sonunda takımın 1. Lig'e düşmesi sonucu takımdan ayrıldı ve Bursaspor'a transfer oldu. Bursaspor'la buradaki ilk sezonunu olan 1979-80 sezonunda ligi 4. sırada tamamlamayı başardı.

1980-81 sezonunun ilk devresini Bursaspor'da oynadı ve ikinci devresinde Galatasaray'a tekrar teknik direktör olarak getirilen Brian Birch'in ve taraftarların istemesi üzerine tekrar Galatasaray'a transfer oldu. Sezon sonu faal futbol kariyerine noktaladı.

### Millî takım kariyeri
10 defa Türkiye millî futbol takımının kadrosuna dahil edilen Mehmet Özgül, 10 kez A millî formayı giymiş ve bu karşılaşmalarda ise 1 gol kaydetmiştir.

### Millî takım golleri
NOT:*Evsahibi olarak Türkiye baz alınmıştır.*

## Teknik direktörlük kariyeri
Futbola vedasindan sonra bir dönem teknik direktörlük yapti. 19988-98 sezonunda Düzcespor'u çalıştırdı fakat bu görevinden sezon arası alındı. Ayrıca yarım sezon Kastamonuspor'da teknik direktörlük yapmıştır.

## Başarıları
### Kulüp takım
*
*
*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* eu-football.info İnternet Sitesi - ''Futbolcu'' Mehmet Özgül Profili
Tachyeres pteneres

***Tachyeres pteneres***, ördekgiller familyasından Şili'nin güneyinden Tierra del Fuego'ya kadar olan bölgede yaşayan ve uçamayan bir ördek türü. Kayalık kıyılarda ve kıyıya yakın adalarda yaşar. Üreme mevsiminde korunaklı koylara ve kara içindeki sulara gider.

## Fiziki özellikleri
İri yapılı olan bu öredk türünün ağırlığı 3,5–7&nbsp;kg, boyları 65–84&nbsp;cm. arasında değişir. Erkek dişiden daha iridir. Kanat genişliği 85–110&nbsp;cm arasındadır. Dünyada yaşayan tüm ördek türleri arasında en ağır olanıdır. Erkeğin başı ve boynu mavi-gridir. Tepesi ve alnı daha açık renklidir. Beyaz ve dar göz halkası arkaya doğru göz şeridi şeklinde uzar. Boğazı kırmızı-kahve rengidir. Karnı ve kuyruk altı tüyleri beyaz, kuyruğu gridir. Dişinin başı daha koyu gri-kahve rengidir. Boğazı koyu kırmızıdır. Gövdesi ve kanatları erkek ile aynı renktedir ama tüyleri kahve rengi ile şarap rengi olabilir. Genç ördek dişiye benzer ama daha soluk renklidir.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 

## Kaynakça
Yücel Sayman

**Yücel Sayman** (1939 Konya - 15 Aralık 2021, İstanbul), Türk akademisyen ve hukukçudur. 1957 yılında Saint-Joseph Fransız Lisesi'ni, 1962'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. 1969 yılında Strasbourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde doktorasını tamamladı. 1971 yılında İstanbul Üniversitesi tarafından sol görüşlü İşçi-Köylü Gazetesi'ni Malkara'da dağıttıkları gerekçesiyle Bülent Tanör birlikte fakülteden ihraç edildi.

1978 yılında doçent olan Sayman, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Devletler Özel Hukuku Anabilim Dalı'nda öğretim üyeliği yaptı. İstanbul Barosu başkanlığı da yapan Yücel Sayman, İstanbul Medipol Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev aldı. Evrensel Gazetesi'nde bir dönem yazarlık yapan Sayman, burada bulunan yazılarını *Özgürlük Zamanı* adlı bir eserinde derlemiştir. Yayınlanmış son kitabı ise İstanbul Medipol Üniversitesi Yayınları arasından çıkan Günaydın Yaşam'dır. 12 Eylül Darbesinden sonra 1402'likler listesinde yer alarak görevine son verildi. 28 Şubat Süreci'ni eleştiren bir tutumda bulundu.

Yücel Sayman 15 Aralık 2021'de 82 yaşında öldü. 17 Aralık'ta Şakirin Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

## Ödülleri
* Sosyal Demokrasi Vakfı İnsan Hakları Demokrasi Barış ve Dayanışma Ödülü (2001)

## Dış bağlantılar
* medipol.edu.tr - Öğretim Üyeleri
* https://bianet.org/bianet/hukuk/203434-yucel-sayman-dusler-ve-dusuncelerini-kitaplastirdi 
* http://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a85482.aspx 
* https://www.milliyet.com.tr/gundem/akil-insani-cildirttilar-1696869 
* http://arsiv.ntv.com.tr/news/183151.asp 

## Kaynakça
Tachyeres brachypterus

***Tachyeres brachypterus*** (veya Falkland vapur ördeği), ördekgiller familyasından Falkland Adaları'na endemik ve uçamayan bir ördek türü. Falkland Adaları'na endemik olan iki kuş türü vardır. Diğeri *[[Troglodytes cobbi]]* 'dir.

## Fiziki özellikleri
Tüylerinin çoğu koyu gridir. Gözünün ardında beyaz şerit vardır. Aynı bölgede yaşayan *[[Tachyeres patachonicus]]* türünden ayırt etmek oldukça zordur. *Tachyeres patachonicus* uçabilir ama çok nadiren uçarken görülür.
 
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İzzet Celasin

**İzzet Celasin**, 1958'de İstanbul, Türkiye'de doğan Türk kökenli Norveçli yazar.

Celasin 1958'de İstanbul'da doğdu. Solcu bir eylemci olarak, 12 Eylül Darbesi'ndan sonra hapis cezasına çarptırıldı ve bir süre cezaevinde kaldı. Cezaevinden çıktıktan sonra, 1988'de siyasi sığınmacı olarak Norveç'e hareket etti; burada Türkiye'deki sol hareket hakkında romanlar yazmaya başladı. İlk romanı olan "Kara Gök Kara Deniz" Gyldendal yarışmasında, en iyi siyasi roman ödülünü kazandı.

## Kaynakça
Hap

**Hap**, kolayca yutulabilmesi için toparlak duruma getirilmiş katı ilaç. Hap eczacılıkta bir oral dozaj şeklidir. Günümüzde yerini büyük oranda tablet ve kapsüllere bırakmıştır. Bununla birlikte, yaygın olarak, yutulan tüm katı ilaçlar kısaca hap olarak adlandırılırlar.

Haplar, tablet ve kapsüllerin üretilmesinden önce başlıca ağızdan ilaç alımı yöntemiydi. Aktif katkı maddelerinin inaktif bir malzeme (glukoz şurubu vs.) ile karıştırılıp havanda dövülmesi, silindir haline getirilmesi, eşit büyüklüklerde kesilmesi ve yuvarlanması yöntemi ile üretiliyorlardı. Yutulmasını kolaylaştırmak için genelde şekere batırılıyorlardı.

## Kaynakça
Tablet (anlam ayrımı)

**Tablet**, genellikle sıkıştırılarak yapılmış düz ve basık nesnelere verilen bir isimdir. Tablet sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

* Tablet (ilaç)
* Tablet (bilişim)
* Tablet bilgisayar
* Tablet baskı makinesi
* Tablet teorisi
Jamon Gordon

**Jamon Lucas Gordon** (d. 18 Temmuz 1984; Jacksonville, Florida, ABD), emekli Amerikan profesyonel basketbolcudur. Bir ve iki numaralı pozisyonlarda görev yapabilen 1.91 metre boyundaki Gordon, NCAA kariyerinde Virginia Tech Hokies için oynamıştı. Kolej yıllarında savunmadaki başarısıyla çeşitli ödüller kazanan oyuncu, son iki sezonda Euroleague tecrübesi de yaşadı.

## Kolej

ABD'nin güneydoğusunda yer alan Florida eyaletinin en büyük kenti olan Jacksonville'de 18 Temmuz 1984 günü dünyaya gelen Jamon Lucas Gordon, lise kariyerini Koç Jackie Simmons'un çalıştırdığı Andrew Jackson Lisesi'nde geçirdi. Okuldaki üçüncü ve dördüncü senesinde Florida eyalet takımında yer alan Gordon, top çalma hususundaki yeteneklerini henüz küçük yaşlarda ülkesiyle paylaşarak bu kategoride takımına liderlik yaptı. NCAA öncesinde yapılan analizlerde, lise düzeyinde, ülkesindeki en iyi 20 oyun kurucudan biri olarak gösterilen genç sporcu, doğu şeridinde kalarak Virginia Tech'in burs teklifini kabul etti. Jamon Gordon, dört senelik kariyerinde sosyoloji bölümü üzerine eğitim alacaktı.

Gordon, kolej kariyerine ise tüm zamanların en iyi başlangıçlarından birini yapıyordu. Virginia Tech Hokies'in 2003-04 sezonundaki ilk maçında New Hampshire Üniversitesi'ne karşı 20 sayı, altı ribaund, beş asist, dört top çalma üreten Floridalı, haftanın en başarılı çaylak oyuncusu seçilmişti. Kampuse adım attığı günden itibaren Virgina Tech Hokies'in değişmezlerinden biri olarak kabul edildi. Üst üste 11 maça çıktıktan sonra sağ dizinden bir menisküs ameliyatı oldu. Oyunun her alanına katkı veren çeşitliliği, Aralık 2003'te kendisine Virginia Tech Tarihi'nin tüm zamanlardaki en başarılı top çalma performansını sergileme fırsatı verdi. College of William & Mary önünde sekiz defa rakibinin işine karışan Jamon Gordon, henüz ilk sezonunda takımının oynadığı 24 maçın 23'ünde forma giydi.

**2006-07: ACC'de Yılın Savunmacısı**

Jamon Gordon, kolejdeki dördüncü sezonunda da savunma konusundaki uzmanlığını kanıtlayarak maç başına 11,4 sayı, 4,5 ribaund, 4,5 asist ve 2,8 top çalma ortalamaları yakaladı. NCAA kariyerinde ikinci kez yılın savunma takımına seçilen Gordon, toplam 106 oyun 54'ünü alarak ACC'de Yılın Savunmacısı oldu. Usta savunmacı, Virginia Tech Tarihi'nde Bimbo Coles (1986-90, 547 asist) ve Malcolm Delaney (2007-11, 543) ikilisinin ardından en fazla asist yapan üçüncü oyuncusu oldu. Top çalma kategorisinde ise 1982 ila 1986 yılları arasında 295 defa top çalarken görülen Dell Curry'i 290 top çalma ile takip etti. Üçüncü sırada ise Gordon'un arka alandaki arkadaşı Zabian Dowell (241) vardı.

### Kolej ödülleri
*Yılın ACC Defansif Oyuncusu: 2006-07
*All-ACC Defansif Takımı: 2004-05, 2006-07
*All-ACC Üçüncü Takımı: 2006-07

## Anadolu Efes
2012-2013 sezonunun başında Anadolu Efes'le anlaşmıştır. 2012-2013 sezonunda Euroleague'de 9 sayı, 3.9 ribaund, 4 asist ve 1.8 top çalma ortalaması ile oynamıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* TBLStat.net Oyuncu Profili
Fred Perry

**Fred Perry** (18 Mayıs 1909 - 2 Şubat 1995), 3 kez Wimbledon kazanmış İngiliz tenisçidir. 1952'de kurduğu kendi adını taşıyan İngiliz giyim markası bulunmaktadır.
Fevzi Şeker

**Fevzi Şeker** (d. 1962, Sivas - ö. 15 Aralık 2011, Elmadağ, Ankara), eski Milli güreşçi, antrenör.

## Spor Hayatı
Güreşe 1974 yılında başladı. 1962 yılında Sivas'ta dünyaya gelen Fevzi Şeker, 1974'te İstanbul Fatih Güreş Kulübünde güreşe başladı, İstanbul Tekel Spor Kulübü, Tofaş SAS Spor Kulübü, Simtel Spor Kulübü, İskenderun Demirçelik Spor Kulübünde güreş yapmaya devam etti. Antrenörleri, Servet Meriç, Nasuh Akar, Muharrem Atik. 1981 yılında Kanada'nın Vancouver şehrinde 68 kiloda gençler serbest stil kategorisinde dünya üçüncüsü olan Fevzi Şeker, 1983'te Fas'ın Kazablankakentinde 68 kiloda yine serbest stil kategorisinde Akdeniz Oyunları'nda altın madalya kazandı. Fevzi Şeker, aynı yıl Budapeşte'de aynı kilo ile Avrupa ikinciliğine ulaşırken, 1984 Los Angeles Olimpiyatları'nda ise serbest stil 68 kiloda 6. olmayı başardı.

1985'te Avrupa ikinciliği, 1987'de bir kez daha Akdeniz Oyunları'nda birincilik elde eden Fevzi Şeker, 1987 ve 1989'da Avrupa üçüncüsü oldu. 1990 yılında Polonya'nın Poznan kentinde düzenlenen 1990 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanan Fevzi Şeker güreşi bıraktıktan sonra antrenör olarak görev yaptı.

Kendine Has en iyi uyguladığı güreş teknikleri: Tek çift dalma, koltuk altı geçme, boyunduruk çekme, çırpma.

15 Aralık 2011 günü Elmadağ'daki güreş kamp eğitim merkezinde, Avrupa Şampiyonası hazırlıkları kapsamında millî takım ile birlikte kampa giren Şeker, akşam antrenmanından sonra millî takım sporcuları ve antrenörlerle futbol maçı yaptı. Maç esnasında fenalaşan Fevzi Şeker'e ilk müdahale Elmadağ Hastanesi'nde yapıldı. Ardından ambulansla Yüksek İhtisas Hastanesi'ne getirilen Şeker, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı ve 49 yaşında öldü. Mezarı Karşıyaka Mezarlığı'ndadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Dane na Fila.com
Yo Han

**Yo Han**; Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde Yeraltı Tanrısıdır. Yoğ Han da denir. Yeraltını korur. Yokoluşu simgeler. Dokuz kat olan yeraltını (cehennemi) yönetir. Karanlıklar içindedir. Kimseye görünmez. Yaşadığı yer Uluğ Kayın'ın köklerinin altındadır. Oğlunun adı ise So Han'dır.

## Etimoloji
(Yoğ/Yok) kökünden türemiştir. Yokluğu çağrıştırır.

## Kaynakça
* Türk Edebiyatının Mitolojik Kaynakları, Prof.Dr. Özkul ÇOBANOĞLU, Prof.Dr. Nimet YILDIRIM, Anadolu Üniversitesi - AÖF, 2013 Yayın No: 2388 (Sayfa: 67)

## Dış bağlantılar
* Şamanizm
* Türk Mitolojisi Üzerine
2012 UEFA Avrupa Ligi finali

**2012 UEFA Avrupa Ligi finali**, 9 Mayıs 2012'de Romanya'nın başkenti Bükreş'teki Ulusal Arena'da oynanan ve 2011-12 UEFA Avrupa Ligi'nin şampiyonunu belirleyen maç. Bu maç, eskiden UEFA Kupası olarak bilinen kupanın 41, UEFA Avrupa Ligi'nin ise üçüncü finalidir.

İki İspanyol kulübü Atlético Madrid ile Athletic Bilbao'nun karşı karşıya geldiği maçı Madrid ekibi Radamel Falcao'nun iki ve Diego'nun bir golü ile 3-0 kazanarak şampiyon olmuştur.

Kazanan takım Atlético Madrid 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonu ile 2012 UEFA Süper Kupası maçında karşılacaktır.

## Maç detayları

### İstatistik



## Ayrıca bakınız
* 2011-12 UEFA Avrupa Ligi
* 2012 UEFA Şampiyonlar Ligi finali
* 2012 UEFA Süper Kupası

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* UEFA Avrupa Ligi (resmî site)
* 2012 final: National Stadium, Bükreş, UEFA.com
1978 Cumhurbaşkanlığı Kupası

**1978 Cumhurbaşkanlığı Kupası**, 1. Lig'in 1977-78 sezonunu şampiyonlukla tamamlayan Fenerbahçe ile 1977-78 sezonu Türkiye Kupası şampiyonu Trabzonspor arasında oynanan 13. Cumhurbaşkanlığı Kupası maçıdır. 13 Haziran 1978'de, Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanan maçı Trabzonspor, Yaşar Alemdaroğlu'nun attığı golle 1-0 kazanarak kupanın sahibi oldu.

## Ayrıntılar

## Kaynakça
Friedrich Wilhelm Kritzinger

**Dr. Friedrich Wilhelm Kritzinger** (14 Nisan 1890 – 5 Nisan 1947), Nasyonal Sosyalizm döneminde bir Alman Reich Başbakanlık resmi ve devlet sekreteriydi. Kritzinger, Hans Lammers altında Reich Başbakanlık başkan yardımcısı oldu ve Wannsee Konferansı'na Lammer'in temsilcisi olarak katıldı.

1908 yılında Abitur'a katıldı ve hukuk okudu. I. Dünya Savaşı'nda, 1914-1918 yılları arasında, Alman askeriyesinde yedek teğmen rütbesiyle görev yaptı. 1921 yılında sınavı geçti ve daha sonra Adalet Bakanlığı Reich asistanı olarak çalıştı. 1925-1926 yılında Prusya Ticaret Bakanlığı bünyesinde çalıştı ve 1926 yılında Adalet Bakanlığı'na geri döndü. 1938 yılında Nazi Partisi'ne katıldı. Şubat 1938'de Kritzinger, resmi Daimi Sekreteri B Bölümü Başkanı olarak, Reich Başbakanlığına aktarıldı. 1942 yılının başından itibaren Kritzinger Devlet Sekreteri olarak atandı.

Kritzinger Wannsee Konferansı'nın katılımcılarından biriydi. Konferansın ardından, Başbakanlık görevinden istifa etmeye çalıştı ancak istifasını, "onsuz daha kötü olurdu" gerekçesiyle reddedildi.

Kritzinger II. Dünya Savaşı'nın sonunda 1946 yılında, Konferansa katılan ve hayatta kalan üyeleri ile birlikte tutuklandı. Nürnberg Duruşmaları sırasında bir tanık olarak, Nazi Rejimi tarafından işlenen zulümlerden dolayı utanç içinde olduğunu ilan etti. Kritzinger serbest bırakıldı ve ertesi yıl Nürnberg'de öldü.

## Kaynakça
Tarkan (ünvan)

**Tarkan**, Türklerde ve Moğollarda demirci, demir ustası ve aynı zamanda devlet görevlisi veya savaşçı/asker demektir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde generallere verilen ad. **Tarhan, Targan, Dargan, Darkan** olarak da söylenir. Tarkanların, toplumda saygın bir konumu vardır. Hatta zaman zaman Türk ve Moğol devletlerinde tarkanlar vergi dışı tutulmuşlardır. O kadar ki, tarkanlık yüksek bir ünvandır. Sezgin Burak tarafından oluşturulmuş Tarkan adlı bir Hun savaşçısının çizgi öyküleri 1967 yılında yayınlanmaya başlamış ve özgün bir karakter haline gelmiş, daha sonra da filmleri çevrilmiştir. Bu öyküler pek çok kültürel unsuru bünyesinde barındırmıştır. Örneğin kahramanın yanında dolaşan bir kurdu vardır ve onun ayrılmaz bir arkadaşıdır. Bir kurt tarafından büyütülür. Ailesini katleden Alan Kralı Kostok'tan intikam alır. Atilla Han'ın fedaisi ve ona hizmet bir savaşçı olarak görünür. Gülmeyen yüzü, hedefinden şaşmayan kişiliği, cesurluğu, iyi silah kullanması öykülerde hep öne çıkar. Avrupa mitolojisindeki motiflerden zaman zaman yararlanılır. Örneğin dünya egemenliğini simgeleyen Marsın Kılıcını arar. Vikingler ile savaşır. Çinliler Tarkan'ın peşinden Avrupanın içlerine kadar gelir onu takip ederler. Roma askerleri dövüşür. Kendisinin Hun Türkü olduğunu ara sıra vurgular. 1969 yılında ilk Tarkan filmi Mars'ın Kılıcı, daha sonra Gümüş Eyer, Viking Kanı, Altın Madalyon ve Güçlü Kahraman maceraları sinemaya aktarılmıştır.

Manas Han, demircisine Darkan ünvanıyla seslenir. Manasın kendisi de zaman zaman Darkana benzetilir.

## Etimoloji
(Tar/Dar) kökünden türemiştir. Eski Altaycada ve Eski Moğolcada yaymak, germek anlamları içeren bir köktür. Aynı zamanda saldırmak anlamını da içerir. Tarkan/Tarhan Türk-Moğol devletlerinde ayrıcalık tanınmış kişileri de ifade etmek için kullanılır. Moğolcada Usta şeklinde bir anlam genişlemesine uğramıştır. Türk kelimesiyle de bağlantılı olduğu öne sürülür.

## Önemli Tarkanlar
* Yenisey Kırgız Kağanlığının askeri lideri Alp Sol Tepek
* İkinci Türk Kağanlığı Genel Komutanı Tonyukuk
* Kül Tigin, İkinci Türk Kağanlığının Tigin'i
* Köl Çor, Türgeş Kağanı
* Tun Baga Tarkan, Uygur Kağanlığının dördüncü Kağanı
* Çorpan Tarkan, Hazar komutanı
* Mirza Ghazi Beg, Tarkan Hanedanı Hükümdarı, Sind

## Ayrıca bakınız
* Darhan
* Tarkan - çizgi roman
* Türk mitolojisi

## Kaynakça
1979 Cumhurbaşkanlığı Kupası

**1979 Cumhurbaşkanlığı Kupası**, 1978-79 Türkiye 1. Futbol Ligini şampiyonlukla tamamlayan Trabzonspor ile 1978-79 Türkiye Kupası şampiyonu Fenerbahçe arasında oynanan 14. Cumhurbaşkanlığı Kupası maçıdır. 17 Haziran 1979'de, Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda oynanan ve normal süresi 1-1 biten maçı Trabzonspor, uzatmalarda Selahattin Babul'un attığı golle 2-1 kazanarak kupanın sahibi oldu. Bu maç aynı zamanda hakem Orhan Cebe'nin yönettiği son maç oldu.

## Ayrıntılar

## Kaynakça
Yalçuk

Eski Türk Halk dininde ve efsanesinde **Yalçuk**, Ayın ilahi düzenlemesidir. Genellikle bir tanrı olarak tasarlanan güneşin (Kuyaş) kadın tamamlayıcısı olarak gözükür. Kuyaş ve Yalçuk görünür tanrılar arasında kategorize edilir. Yalçuk'un, dünyanın kaderini kontrol ettiği yedi katlı bir evde bir dağın tepesinde yaşadığı söylenir.

Yalçuk genellikle atlar veya öküzler tarafından çizilen iki boyunduruklu bir araba sürerken tasvir edilir. Arabasını her gün gökyüzünde süren güneş (Kuyaş) gibi, Yalçuk'un da cennette sürdüğü söylenir. Kafasında güç boynuzları vardır.

Genellikle yıldızların eşlik ettiği bir hilal ile tasvir edilir; bazen, bir hilal yerine, bir ay diski kullanılır. Genellikle bir hilal ayı kaşına dayanır veya bir hilal ayının tepeleri, boynuz gibi, kafasından veya başının veya omuzlarının arkasından çıkıntı yapar.

Yalçuk kelimesi parlak veya parlamak anlamına gelir. kelimenin bir başka anlamı elçi veya delegedir.

## Etimoloji
(Yal) kökünden türemiştir. Ateş anlamı içerir. Yalazlanmak sözcüğü ile aynı köktendir. Türkçede Yal/Cal, Moğolcada Zal kökü ışıldamak, parıldamak, ışık yaymak manalarını içerir.

## Ayrıca bakınız
* Ay Ata

## Kaynakça
Kübey

**Kübey Hanım** (Yakutça: *Күбэй*) - Türk ve Altay mitolojisinde Doğum Tanrıçası. Kubay Ana olarak da bilinir. Doğum yapan kadınları korur. Dişiliğin simgeselleştiği tanrıçadır. Böylece daha fazla süt isteyen çocuk dışarıya çıkmak ister. Çocuğa ruh verir. Yaşam ağacı Ulukayın'ın içinde yaşar. Bu ağacın kökünden Bengisu (Yaşam Suyu)akar. Yarı beline kadar çıplaktır. Ayakları ve bacakları ağaç kökünü andırır. Göğsünden sağaltıcı özelliği olan bir süt verir. Orta yaşlı bir görünümü vardır. Bedeni şişman değildir. Ciddi bakışlıdır. Uzun saçları vardır. Çocukların ve kadınların koruyucusudur. Yaşam ağacı ve Kübey ışık saçarlar. Hamile kadın doğum yaparken gökten inip onun yanında durur. Fakat kadın onu göremez. Kadının ağrılarını hafifletir. Çocuk doğduktan üç gün sonra gider. Yeryüzünde saf ve temiz olan şeyleri korur. Temizlik Tanrıçası olarak da görülür.

## Etimoloji
(Küb/Küp) kökünden türemiştir. Aynı kökten geldiği küpeyi çağrıştırır, küp (büyük çömlek) ise şişkinlik anlamı bildirir ki, topraktan olması itibarıyla de bir çeşit ana rahmini simgeler. Türkçe, Moğolca ve Tunguzcada Küb/Kub/Kuv/Küv kökü şişkin, kabarık olayı belirtir. Temizlik anlamını içerir. Kubaşmak, yardımlaşmak anlamına gelir. Türkçede Küb kökü (Tatarcada Küye) ve Tunguzcada vurmak anlamı içerir ki, doğacak çocuğun tekmeleriyle alakalı olabilir. Kırgızcada Kübü, Türkmencede Göbe yine vurmayı belirtir. Eski Türkçe Kuva/Kuba, Moğolca Gova/Guva sözcükleri güzellik ve aydınlık manası da taşır. Eski Altay, Moğol ve Tunguz dillerinde Kü/Küb/Hü/Hüb/Hüv kökü bilgelik ve ün gibi manaları da barındırır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Kayaların Hanımı, Doğanın Anası; Engin Beksaç, Şule Nurengin Beksaç
*  Kün Kübey Xotun (Ürüñ Arılı Xotun)
* Kübey Hatun 
* Türk Mitolojisinde Anne, Muharrem Kaya