Luxair

**Luxair** (resmi olarak *Luxair S.A., Société Luxembourgeoise de Navigation Aérienne*) şirket ve bağlantı merkezi Lüksemburg Havalimanı'nda olan Lüksemburg'un bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi. Avrupa, Kuzey Afrika, Akdeniz ve Orta Doğu'daki hava limanlarına tarifeli seferler düzenlemenin yanı sıra charter uçuşlar ve dönemsel hizmetler de sağlamaktadır. Lüksemburg'un düzenli, charter olmayan seferler düzenleyerek yolcu taşıyan tek hava yolu şirketidir.

## Tarihçe

### İlk yıllar
1948'de kurulan Luxemburg Airlines şirketinin halefi Luxair 1961'de Lüksemburg ile diğer Avrupa şehirleri arasında artan yolcu talebini karşılamak için kurulmuştur. 1962'de Luxemburg Airlines, Luxair adını aldı ve uçuşlarına Lüksemburg-Paris arasında bir Fokker F27 ile başladı.

1964 ile 1969 arasında Luxair, Trek Airways ile yaptığı iş birliği anlaşması kapsamında Lüksemburg-Johannesburg arasında üç Lockheed L-1649A Starliner işletmeye başladı. Starlinerlar Luxair renklerine boyandı ve Lüksemburg'da tescil edildi. 1967'ye gelindiğinde Luxair'in filosunda üç Fokker F27 ve bir Vickers Viscount vardı. Vickers 1969 can kaybı yaşanmayan bir kazanın ardından hurdaya çıkarıldı ve bir sonraki yıl yerine hava yolunun ilk jet uçağı olan Sud Aviation Caravelle alındı. İlk Boeing marka uçak, bir 737-200, filoya 1977'de katıldı.

Yıllar içinde Luxair'in filosuna daha fazla jet uçak katıldı: Boeing 747SP (Güney Afrika uçuşları için), Boeing 737-400 ve Boeing 737-500; ayrıca Fokker 50 turboproplar ve Embraer jetleri alındı.

### 2000'li yıllarda gelişmeler
Mart 2003'te Luxair eski Boeing uçaklarının yerine iki yeni Boeing 737-700 sipariş etti. Bu uçakların ilki 18 Şubat 2004'te teslim edildi. Bir üçüncü uçak Ağustos 2003'te sipariş edildi ve Ocak 2005'te teslim edildi. Aynı yılının 21 Aralık günü yeni logo kullanılmaya başlandı. 42 yılın ardından kağıttan uçak logosu kullanımdan kaldırıldı ve böylece yerine uçan bir bumerang kullanılarak şirketin yeni imajı oluşturuldu.

Tamamen jet uçaklardan oluşan bir filoya geçmek için sonra Fokker F50 tipi uçak Nisan 2005'te hizmetten çıkarıldı. Yükselen yakıt fiyatları bölgesel jetlerin işletilmesini gittikçe zorlaştırıyordu. Fiyatların etkisini azaltma için Luxair turboprop uçak kullanmaya yeniden başladı ve Haziran 2006'da Bombardier Aviation'dan üç tane daha opsiyonel olmak üzere üç Dash 8-Q400 sipariş etti.

Ekim 2008'de Luxair ilk defa Boeing 737-800 siparişi verdi. Bu uçak Luxair'in filosundaki son Boeing 737-500'ün yerine alındı ve Luxair'in tatil mevsimi uçuş noktalarına hizmet verdi. 2009'da hava yolu CAA istatistiklerine göre 2008 boyunca Londra Şehir Havalimanı'nda hizmet veren en dakik hava yolu şirketi oldu. 2011'de Luxair 1.302.771 yolcu taşıdı.

2013 ve 2014'te yeni *Boeing Sky Interior*'a sahip iki yeni Boeing 737-800 filoya katıldı. Böylece Luxair son Boeing 737-500'ünü servisten kaldırabildi.

Temmuz 2015'te Luxair'in küçük ortağı Lufthansa 1993'ten beri elinde tuttuğu şirket hisselerinin %13'ünü satacağını duyurdu. Lüksemburg devletinin bu hisseleri satın almasını istediğini bildirdi. Kasım 2015'te Lufthansa bütün hisselerini Lüksemburg devletine satınca satış işlemi tamamlandı. Luxair, daha önce Lufthansa ile ortak uçuş anlaşması ile uçtuğu Frankfurt Havalimanı'na uçmayacağını duyurdu. Çünkü Lufthansa bu seferleri gerçekleştirecekti. Luxair hala Lufthansa'nın sık uçan yolcu programı *Miles & More*'un parçasıdır.

Air Berlin'in batmasının ardından Luxair Saarbrücken Havalimanı'ndan Tegel Havalimanı'na seferler düzenleyeceğini duyurdu. Luxair Saarbrücken merkezli Adria Airways'ten bir Bombardier CRJ700 kiraladı.

## Şirket ilişkileri

### Sahiplik
Kasım 2015 itibarıyla Lufthansa'nın hisselerini satmasının ardından hava yolu şirketinin ortakları şu şekildedir: Lüksemburg Devleti (%52,04), Banque et Caisse d'Épargne de l'État (%21,81), Banque Internationale à Luxembourg (%13,14), Luxair Group ve diğerleri (%13,11%). Toplamda Lüksemburg Devleti çeşitli devlet şirketleri ve Banque Internationale à Luxembourg'daki %10 payı sayesinde şirketin %74,98'ine sahiptir.

### Mali durum
Luxair Group'un yıllar içindeki mali durumu aşağıdaki tabloda gösterilmiştir (yıl sonu 31 Aralık):




## Uçuş noktaları

### Ortak uçuş anlaşmaları
Luxair'in aşağıdaki hava yolu şirketleri ile ortak uçuş anlaşması vardır:

* Air France
* Alitalia
* Austrian Airlines
* Hahn Air
* LOT Polish Airlines
* Lufthansa
* Scandinavian Airlines
* TAP Air Portugal
* Türk Hava Yolları

## Filo

### Aktif filo
Kasım 2019 itibarıyla Luxair filosunda aşağıdaki uçaklar bulunur:




### Tarihi filo

* Airbus A300B4-203
* Boeing 707
* Boeing 737-200
* Boeing 737-400
* Boeing 737-500
* Boeing 747SP
* Boeing 767-300ER
* Bombardier CRJ700
* Sud Aviation Caravelle 6R 
* Embraer EMB 120 Brasilia
* Embraer ERJ-135
* Embraer ERJ-145
* Fokker F27 Friendship
* Fokker 50
* Vickers Viscount

## Kazalar

* 22 Aralık 1969'da Frankfurt Havalimanı, Almanya'dan gelip Lüksemburg Findel Havalimanı'na soğuk ve sisli havada inen bir Vickers Viscount (tescil LX-LGC) R24 pistinin %60 sağına indi ve pist 20 ile kesişimde kar küreme araçlarının oluşturduğu kar tepesine çarptı. Kazada can kaybı yaşanmadı ama uçak kullanılamaz hale geldi. Mayıs 1970'te hurdaya çıkarıldı.
* 6 Kasım 2002, Luxair 9642 sefer sayılı uçuşunda, Berlin, Almanya'dan Lüksemburg Findel Havalimanı'na gelen bir Fokker F50 (tescil LX-LGB) piste yaklaşırken Niederanven köyü yakınındaki bir tarlaya düştü. Aralarında sanatçı Michel Majerus'un da olduğı 20 yolcu ve iki mürettebat üyesi öldü. Sadece kaptan pilot ve bir yolcu kazadan sağ kurtuldu. Bu kaza Luxair'in tarihinde can kaybı yaşanan tek kazadır.
* 30 Eylül 2015, Luxair 9562 sefer sayılı uçuşta bir Bombardier Q400 Saarbrücken Havalimanı'ndan kalkarken yardımcı pilot uçak havalanmadan önce iniş takımını kapattı. Uçak gövdesi üstüne düştü ve pistte durdu. Uçak kullanılamaz hale geldi ve Luxair Ağustos 2016'da teslim edilmek üzere yeni bir uçak sipariş etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*