İnsani Yoksulluk Endeksi

**İnsani Yoksulluk Endeksi** (**HPI**), Birleşmiş Milletler tarafından İnsani Gelişme Endeksi'ni (HDI) tamamlamak için geliştirilen ve ilk olarak 1997'de İnsani Yoksunluk Raporunun bir parçası olarak rapor edilen bir ülkedeki topluluk yoksulluğunun bir göstergesiydi. İGE'ye kıyasla, yoksun ülkelerdeki yoksunluğun boyutunu daha iyi yansıttığı düşünülüyordu. 2010 yılında, BM'nin Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi'nin yerini aldı.

HPI, halihazırda İGE'de yansıtılan insan yaşamının üç temel unsurundaki yoksunluğa odaklanır: uzun ömür, bilgi ve iyi bir yaşam standardı. HPI, gelişmekte olan ülkeler (HPI-1) ve bir grup yüksek gelirli OECD ülkesi (HPI-2) için sosyo-ekonomik farklılıkları ve ayrıca iki gruptaki çok farklı yoksunluk ölçülerini daha iyi yansıtmak için ayrı ayrı türetilmiştir.

## Gelişmekte olan ülkeler için (HPI-1)
İnsani Gelişme Raporları web sitesinde bunu "İnsani gelişme endeksinde yer alan üç temel boyutta yoksunlukları ölçen bir bileşik endeks - uzun ve sağlıklı yaşam, bilgi ve insana yakışır bir yaşam standardı" olarak özetliyor. Bunu hesaplamak için formül:

* HPI-1 = \left[\frac{1} {3}\left(P_1^\alpha+P_2^\alpha+P_3^\alpha\right)\right]^{\frac{1} {\alpha}}

## Seçilmiş yüksek gelirli OECD ülkeleri için (HPI-2)
İnsani Gelişme Raporları web sitesinde bunu "İnsani gelişme endeksinde yer alan dört temel boyutta yoksunlukları ölçen bir bileşik endeks - uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgi ve iyi bir yaşam standardı - ve aynı zamanda sosyal dışlanmayı da içeriyor. Bunu hesaplamak için formül:

* HPI-2 = \left[\frac{1} {4}\left(P_1^\alpha+P_2^\alpha+P_3^\alpha+P_4^\alpha\right)\right]^{\frac{1} {\alpha}}
Son rapor, 2007-2008, en yüksek İnsani Gelişme Endeksi'ne sahip 22 ülkeden sadece 19'unu sıralıyor. Sıralama şu şekildedir (en düşük yoksulluk oranına sahip ülke en üstte olmak üzere):

HPI tarafından ilk 22'de yer alan ve bu listede olmayan ülkeler İzlanda, Yeni Zelanda ve Lihtenştayn'dır .

Veriler her zaman mevcut olmadığı için tüm ülkeler bu sıralamaya dahil edilmemiştir. Listede daha fazla ülke varsa, birçok ülkenin, özellikle de en alttakilerin sıralaması önemli ölçüde düşebilir. Listedekiler dışındaki ülkeler için bileşen değerleri hakkında bilgi için aşağıdaki kaynak bağlantılarına bakın.

Kullanılan göstergeler şunlardır:

* Doğumda 60 yaşına kadar yaşayamama olasılığı (kohortun %'si), 2000–2005. Japonya için %7,1'den ABD için %11,8'e kadar değişmektedir. Bu, tüm ülkeler (listede olmayanlar dahil) için en iyi bilinen göstergedir. ABD, yoksulluğun hastalık özellikleriyle ilişkili belirli değerlere sahiptir. Daha kötü değerler, İGE'nin sadece 35. konumunda başlar ve birçok ülkenin buna dayalı genişletilmiş bir listeye tırmanabileceğini ve yukarıdaki listede daha alt sıralarda yer alan ülkeleri devirebileceğini gösterir.
* İşlevsel okuryazarlık becerilerine sahip olmayan kişiler (Seviye olarak adlandırılan aralıkta puan alan kişilerin yüzdesi)&nbsp;1" Uluslararası Yetişkin Okuryazarlığı Araştırması, yaş 16–65, 1994–2003). İsveç için %7,5 ile İtalya için %47,0 arasında değişmektedir. Bu rakamlar, okuryazarlık testinin seçimi nedeniyle en yaygın olarak belirtilen okuma yazma bilmeme oranlarından daha yüksektir.
* Uzun süreli işsizlik (12 ay ve üzeri, işgücünün yüzdesi), 2005. Amerika Birleşik Devletleri için %0,4 ile Almanya için %5,0 arasında değişmektedir. Bu gösterge, 37. İGE konumunda %9,3 gibi yüksek bir değerle açık ara en büyük varyasyona sahiptir.
* Medyan ayarlanmış hane harcanabilir gelirinin %50'sinin altındaki nüfus (%), 1994–2002. Finlandiya için %5.4'ten ABD için %17'ye kadar değişmektedir.

## Ayrıca bakınız

; Endeksler

* Butan GNH Endeksi
* Ekonomik ilerlemenin geniş ölçüleri
* Engelliliğe göre ayarlanmış yaşam yılı
* Tam maliyet muhasebesi
* Yeşil ulusal ürün
* Yeşil gayri safi yurtiçi hasıla (Yeşil GSYİH)
* Toplumsal Cinsiyete Bağlı Gelişim Endeksi
* Orijinal İlerleme Göstergesi (GPI)
* Küresel Barış Endeksi
* Gayri Safi Milli Mutluluk
* Gayri Safi Milli Refah (GNW)
* Mutluluk ekonomisi
* Mutlu Gezegen Endeksi (HPI)
* İnsani Gelişme Endeksi (İGE)
* 2000 yılında İnsan Yoksulluğu Endeksi ülke sıralaması [fr]
* ISEW (Sürdürülebilir ekonomik refah endeksi)
* Legatum Refah Endeksi
* Boş zaman memnuniyeti
* Yaşayan gezegen endeksi
* Binyıl Kalkınma Hedefleri (BKH)
* Para zengini, zaman fakiri
* OECD Daha İyi Yaşam Endeksi BLI
* Öznel yaşam doyumu
* Nerede doğacak Endeksi
* Vikiilerleme
* Dünya Mutluluk Raporu (WHR)
* Dünya Değerler Araştırması (WVS)

; Diğer

* İktisat
* Demokrasi Sıralaması
* Demografik ekonomi
* Ekonomik kalkınma
* Bakım etiği
* İnsani Gelişme ve Yetenek Derneği
* İlerleme (tarihçe)
* Aşamalı kullanım teorisi
* Post-materyalizm
* Psikometri
* Uluslararası Feminist Ekonomi Derneği
* Uluslararası kalkınma
* Sürdürülebilir kalkınma
* Ulusal Hesaplar Sistemi
* Refah ekonomisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* https://web.archive.org/web/20120115005625/http://hdr.undp.org/en/statistics/understand/indices/hpi/
* BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KALKINMA PROGRAMI: İnsani Gelişme Raporları
* İnsani Gelişme Raporları 2007/2008