Fernando Santos (teknik direktör)

**Fernando Manuel Fernandes da Costa Santos** (d. 10 Ekim 1954, Lizbon), Portekizli teknik direktör ve eski profesyonel futbolcudur. Son olarak Azerbaycan millî takımını çalıştırdı. Sol bek oyuncusu olarak Santos, 1973'te Primeira Liga ekibi Estoril'e katıldı ve sekiz sezonda toplam 161 lig maçına çıktı, iki gol kaydetti. 1979'da Marítimo'ya transfer oldu ve bir sezon sonra Estoril'e geri döndü. 1987'de jübile yaptı ve aynı kulüpte antrenörlüğe başladı.

Antrenörlük kariyerine 1987'de Estoril'de yardımcı antrenör olarak başladı ve bir sezon sonra takımın teknik direktörü oldu. Altı sezon boyunca takımı çalıştırdı ve 1994'te Estrela'nın başına geçti. Burada dört sezon çalıştıktan sonra 1998'de Porto'nun teknik direktörü oldu. Burada 1999'da yerel üçleme yaptı; Portekiz Ligi'ni, Portekiz Kupası'nı ve Supertaça Cândido de Oliveira'nı kazandı. Ardından 2000 yılında yeniden Portekiz Kupası ve Portekiz Süper Kupası'nı kazandı. Beş kupalı Porto kariyerinin ardından, 2001'de Yunanistan ekibi AEK takımını çalıştırdı. Ardından sırasıyla Panathinaikos, Benfica ve PAOK takımlarını çalıştırdı.

Temmuz 2010'da Yunanistan millî takımının başına geçti ve 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 2014 FIFA Dünya Kupası'nda takımı yönetti. Eylül 2014'te Portekiz millî takımının teknik direktörü oldu. Burada 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı kazandı ve Portekiz'e tarihinin ilk kupasını kazandırdı. Ardından Portekiz'i 2019 UEFA Uluslar Ligi'nde zafere taşıdı. 2022 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra görevden ayrıldı ve kısa bir süre Polonya millî takımını çalıştırdı. Ocak 2024'te Süper Lig ekibi Beşiktaş'ın teknik direktörü oldu ve 13 Nisan 2024'te görevine son verildi. Haziran 2024'te Azerbaycan millî takımının başına geçti ve Eylül 2025'te görevine son verildi.

## Futbolculuk kariyeri
1954 yılında Lizbon'da doğan Santos, 16 yaşında katıldığı Benfica altyapısında gelişimini tamamladı. Üst düzey ilk maçına Portekiz futbolunun üç büyük seviyesinde de temsil ettiği Estoril'de çıktı.

Santos, Primeira Liga'daki ilk maçına 7 Eylül 1975'te çıktı ve Farense karşısında alınan 2-0'lık galibiyette 90 dakikanın tamamında oynadı. İlk sezonunu 12 maçta daha forma giyerek tamamladı ve takımının sekizinci sıraya yükselmesine yardımcı oldu.

Santos, en üst ligdeki ilk gollerini 1978-79 sezonunda attı ve ligi 11. sırada bitirirken sadece bir lig maçını kaçırdı. 1979-80 sezonunda Marítimo'ya geçti ve burada da ilk tercihi oldu. Önceki kulübüne döndükten sonra, 33 yaşında emekli olmadan önce, beşi Segunda Liga'da olmak üzere, sekiz yıl daha bu kulüpte oynadı.

## Antrenörlük kariyeri

### Yunanistan millî takımı
Santos, 1 Temmuz 2010 tarihinde, uzun süredir görevde olan Otto Rehhagel'in yerine iki yıllık bir anlaşmayla Yunanistan millî takımının yeni teknik direktörü oldu. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası Elemeleri'nde Gürcistan, Hırvatistan, Letonya, İsrail ve Malta'nın olduğu gruptan lider çıktı ve 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. 16 Haziran 2012'de Rusya'yı 1-0 mağlup ettikleri karşılaşma ile gruplardan çıktılar ve çeyrek finalde Almanya'ya 4-2'lik skorla elendiler.

Santos, Brezilya'da düzenlenen 2014 FIFA Dünya Kupası'nda Yunanistan'ın ilk kez eleme aşamasına ulaştığı turnuvada da takımın başındaydı. Kosta Rika'ya karşı oynanan ve 5-3 kaybedilen penaltı atışlarının başlamasından kısa bir süre önce, hakem Ben Williams tarafından bariz bir muhalefet nedeniyle oyundan atıldı. Kararı stadyumun içindeki bir televizyondan izledi ve yenilgi, sözleşmesinin ertesi gün sona ermesiyle görev süresinin sonu oldu; olay nedeniyle önce sekiz maç men cezası aldı, temyiz üzerine bu ceza altı maça indirildi.

### Portekiz millî takımı

Santos, Paulo Bento'nun kötü sonuçlar nedeniyle kovulmasının ardından 23 Eylül 2014 tarihinde Portekiz'in yeni teknik direktörü oldu. Görevdeki ilk maçına, 14 Ekim'de oynanan ve Danimarka'yı 1-0 mağlup ettikleri 2016 Avrupa Şampiyonası elemelerinde çıktı. Ardından gruptaki diğer takımları; Ermenistan, Sırbistan ve Arnavutluk'u da yenerek 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı.

2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın grup aşamalarında, üç takımla da berabere kaldı ve üst tura yükseldi. Son 16 turunda Hırvatistan'ı 1-0, çeyrek finalde Polonya'yı 6-4 ve yarı finalde de Galler'i 2-0 mağlup eden Santos yönetimindeki Portekiz, finalde ev sahibi Fransa ile eşleşti. Final karşılaşmasında takımın yıldızı Cristiano Ronaldo'nun sakatlanmasına rağmen, Fransa'yı uzatmalarda Éder'in attığı gol ile turnuvayı kazandı. Böylelikle Santos, Portekiz'e tarihinin ilk kupasını kazandırdı.

2017 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda Meksika, Rusya ve Yeni Zelanda'lı gruptan lider çıkan Santos'un takımı, yarı finalde Şili'ye 3-0 mağlup oldu. Üçüncülük maçında yeniden Meksika ile karşılaştılar ve 2-1'lik skorla mağlup edip, bronz madalya kazandılar.

Santos'un 63. doğum günü olan 10 Ekim 2017'de, Portekiz'in başında Estádio da Luz'da İsviçre'yi 2-0 yenerek 2018 FIFA Dünya Kupası elemelerini on maçta dokuz galibiyetle tamamlamasını sağladı. 2018 FIFA Dünya Kupası'nın grup aşamasında, İspanya ile 3-3'lük skorla berabere kaldı ve topladığı beş puanla üst tura kaldı. Son 16 turunda Uruguay'a 2-1 mağlup oldular ve elendiler.

2018-19 UEFA Uluslar Ligi'ndeki ilk karşılaşmasında Santos, 10 Eylül 2018'de İtalya'yı 1-0 mağlup etti. Ardından Polonya'yı deplasmanda 3-2 mağlup etti ve gruplardan lider olarak çıktı. Santos'un öğrencileri, yarı finalde İsviçre'yi 3-1 mağlup etti. 2019 UEFA Uluslar Ligi finalinde Santos, Hollanda'yı Gonçalo Guedes'in attığı gol ile 1-0 mağlup etti ve Portekiz'e tarihindeki ikinci kupasını kazandırdı.

2020 Avrupa Futbol Şampiyonası son 16 turunda Belçika'ya tek golle elenen Santos yönetimindeki Portekiz, 2022 FIFA Dünya Kupası gruplarında Gana ve Uruguay'ı yenerek üst tura yükseldi. Son 16 turunda İsviçre karşısında Cristiano Ronaldo'yu yedek bıraktı, yerine oynayan Gonçalo Ramos hat-trick yaptı ve İsviçre'yi 6-1 mağlup ederek, 1966'dan bu yana o aşamada bir Dünya Kupası'ndaki en yüksek sayılarını elde ettiler. Çeyrek finalde Fas tarafından elendi. 15 Aralık'ta, savunma taktikleri ve oyun tarzı konusundaki sürekli eleştirilerin ardından görevden alındı.

### Polonya millî takımı
24 Ocak 2023'te Santos, 2022 FIFA Dünya Kupası'ndan kısa bir süre sonra takımdan ayrılan Czesław Michniewicz'in yerine Polonya'nın yeni teknik direktörü olarak açıklandı. Tarzı ve oyuncu seçimleri nedeniyle eleştirilen Santos, 2024 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Moldova ve Arnavutluk'a yenilmesinin ardından taraftarların tepkisini topladı ve 13 Eylül 2023'te görevden alındı.

### Beşiktaş
7 Ocak 2024 tarihinde Süper Lig takımlarından Beşiktaş'ın teknik direktörlüğüne getirildi. Beşiktaş kulübünden yapılan açıklamada, *"Futbol A Takımımızın Teknik Direktörlüğüne Portekizli Sayın Fernando Santos getirilmiştir. Kendisine yeni evine hoş geldin diyoruz. Fernando Santos'un yardımcılıklarını; Joao Carlos Viana Cunha Costa, [[Paulinho (1966 doğumlu futbolcu)|Paulo Jose Ramos Mendes]], Justino Fernando, Ricardo Miguel Candido de Sousa Santos, [[Jorge Rosário|Jorge Manuel Caetano do Rosario]] yapacaktır."* denildi.

13 Nisan 2024 tarihinde üst üste alınanan kötü sonuçlara Samsunspor maçındaki beraberliğin eklenmesiyle taraftarlar tarafından maç sonu istifaya çağrıldı. Maçın ardından Yönetim Kurulu toplantısında alınan karar neticesinde Santos ile yollar ayrıldı.

### Azerbaycan millî takımı
12 Haziran 2024'te Santos, Euro 2028'e katılmaya yardımcı olma amacıyla Azerbaycan millî takımı'nın teknik direktörlüğüne ɡetirildi.
11 maçta dokuz mağlubiyet alan Santos, 8 Eylül 2025'te görevinden alındı.

## İstatistikler
### Teknik direktörlük istatistikleri
* Fernando Santos transfermarkt profili
* *Tüm maçları içerir.*

### Detaylı lig karnesi
* *Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.*

### Takım istatistikleri

#### Lig maçları başarı sıralaması

#### Tüm maçları başarı sıralaması

## Başarıları
### Teknik Direktör olarak
; Porto 
* Primeira Liga **(1):** 1999
* Taça de Portugal **(2):** 2000, 2001
* Supertaça **(2):** 1998, 1999

; AEK Athens 
* Kipello Ellados **(1):** 2001-02

; Portugal 
*Avrupa Futbol Şampiyonası **(1):** 2016
*UEFA Uluslar Ligi **(1):** 2019
*FIFA Konfederasyonlar Kupası **(Üçüncü):** 2017
;Bireysel
*IFFHS Dünyanın En İyi Ulusal Teknik Direktörü: 2016, 2019
*FIFA En İyi Erkek Teknik Direktör: 2016 (Üçüncülük)
*Dubai d'Or Yılın En İyi Teknik Direktörü: 2016

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* 
*