Type 96

**Type 96**, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nca kullanılan ikinci nesil ana muharebe tankı'dır. Temelinde Type 85-III tankı esas alınmıştır. 1997 yılında Çin Halk Ordusu envanterine girmiştir. 2005 yılı itibarıyla 1.500 ila 2.000 arasında Type 96 şu an ordu tarafından kullanılmaktadır.

Çin Halk Ordusu tarafından üretilen tanklar 3 nesildir. İlk nesil tanklar Sovyet yapımı T-54/55 ten kopyalanmış ve Çin tarafından Type 59 olarak üretilmiştir. İkinci nesil Type 80 ile başlamış T-88 ve T-96 farklı firmalar tarafından yapılsa da China North Industried Corporation NORINCO tarafından desteklenmişlerdir. Üçüncü nesil tanklar ise Type 98 ile başlamış ve değişiklikler yapılarak Type 99 modeline ulaşılmıştır.

## Tarihi
Çin-Sovyet ayrılığı boyunca her iki ülke arasındaki ilişkiler son derece kötüydü ve bunun sonucu 1969 yılında kısa süreli bir sınır çatışması yaşandı.

## Type 80
Type 80'ler Çin tarafından üretilen ikinci nesil tanktır.

### Type 80

Prototip modelinde Type 79'un şasesi kullanılmış ve aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.
* 6 küçük palet tekerleği, 3 dönme silindiri ve lastik kaplamalı paletler
* Zırhı geliştirilmiş
* Alman yapımı 730 beygirlik 1215OL-7BW dizel motor 
* İngiliz yapımı Type37A tipi  aynalı ışık menzil bulucu (FCS)
* Avusturya yapımı NATO standartlarında Type 83 105&nbsp;mm yivli top

### Type 80-II
Aşağıdaki eklemeler yapılmıştır:
* (FCS) ye ilaveten harici laser menzil sistemi  
* Otomatik hasar tespit sistemi denenmiş
* Nişangahlara cam koruması 
* Basınçlı NBC (Nükleer, Biyolojik, Kimyasal) sistemi
* Taret çevresine parmaklıklı koruma sistemi
* NBC koruma sistemi sayesinde tank mürettebatının ayrıca tnk içerisinde NBC kıyafeti giymesine gerek kalmadı.

## Type 85
### Type 85
Prototipinde Type 80 şase, kaynaklı taret ve 105&nbsp;mm yivli top kullanılmıştır. Çin hükûmeti bu proje için para ayırmadığı için başka bir tank müzeden ödünç alınarak denemeler yapılmış daha sonra topsuz olarak müzeye geri gönderilmiştir.

### Type 85-I
Type 85 modelinin ana top namlu kaplaması ve dış zırhı geliştirildi.

### Type 85-II
Type 85-I modelinin ateş kontrol sistemi geliştirildi.Kule içerisine lazerli menzil kontrol bilgisayarı ayrıca rüzgar sensörü takıldı. T-72 tanklarında kullanılan  (Irak tan alınan veya İran'ın savaş sırasında el koyduğu) otomatik yükleyici sistemi geliştirilerek kullanıldı.

### Type 85-IIA
105&nbsp;mm yivli top yerine 125&nbsp;mm yivsiz top ve buna uygun Sovyet dizaynı 2A46 model otomatik yükleyici  monte edildi.

### Type 85-IIM
1990 ların ortalarına doğru aşağıdaki değişişklikler yapıldı
* Zırh koruması geliştirildi
* (FCS) sisteminin geliştirilmiş hali ISFCS ('İngilizce→**I**mage **S**tablized **F**ire **C**ontrol **S**ystem, Görüntü Sabitlemeli Ateş Sistemi) ve gece görüş sistemi
**Type 88C** olarak servise girdi.

### Type 85-IIAP
* Pakistan firması Taxila Heavy Industries lisansı ile fakat 125&nbsp;mm top ve otomatik yükleyici ile beraber üretildi.

### Type 85-III
Bu model Pakistan a ihraç edilen üzerinde 1000 beygirlik dizel motor ve 125&nbsp;mm yivsiz top olan tank modelidir. Fakat Çin yapımı bu tankın Pakistan çöllerindeki denemeleri sırasında motoru iflas etti ve bütün tank siyah bir dumanla doldu. Sonuçta Pakistan tankı iade etti. Çin firması NORİNCO sorunu 1995 yılında çözdü ancak bu zaman zarfında tankın tankın daha gelişmiş modelleri çıkınca üretime geçilmedi.

## Type 88
Bu modelde Type 79 tank kulesi, Alman yapımı 730&nbsp;hp lik motor, İngiliz yapımı lazerli menzil bulma ve ateşleme sistemi, Avusturya yapımı NATO standartlarında 105&nbsp;mm top ve yeni Çin yapımı kasnak-tekerlek sistemleri kullanıldı. Bu geliştirilmiş model 1988 yılında **Type 88** adıyla servise girdi. Bu model önceki Çin yapımı tanklara göre eşsizdi.

### Type 88
* İlk modele **patlayıcı tepkimeli zırh** konularak Type 88II adı verildi.

### Type 88B
* Type 88 modeline 105&nbsp;mm top için otomatik yükleme sistemi takıldı.

### Type 88A
* Tankın topu daha uzun namlulu 105&nbsp;mm lik Type83-I ile değiştirildi. FY serisi gelişmiş patlayıcı tepkimeli zırh takıldı.

### Type 88C
* Type 85-IM modeline 125&nbsp;mm yivsiz top ve ISFCS-212 ateş kontrol sistemi takılarak Type 88A ve 88B modellerinden daha güçlü bir tank elde edildi. *Eski motora geri dönüldü.

Type 88 modelleri toplamda 400 veya 500 adet üretildi. 1995 yılında üretimine son verildi. Bu tanklar hala Çin Halkın Özgürlük Ordusu'nda kullanılmaktadır.

## Type90

Bu model Type 85'in geliştirilmiş halidir. Daha sonra Pakistan ordusuna MBT 2000 Al Khalid adı altında satılacaktır.

### Type90-I
Bu model Pakistan a satılan son nesil ana muharebe tankıdır. Motor olarak İngiliz yapımı  Perkins Shrewsbury CV12-1200 TCA dizel motor (İngiliz Challenger 2 tankında) ve süspansiyon olarak Fransız SESM ESM 500 otomatik vites (Fransız Leclerc tankında) kullanılmıştır. Fakat 1998 yılında Pakistan'ın yaptığı nükleer testler yüzünden bu tank projesi ambargo sonucu rafa kalkmıştır.

### Type90-II
Type 90-I modelinin ambargo yemesi üzerine Çin bunu yerli teknoloji ile geliştirilmeye çalıştı. Ancak büyük bir başarısızlık oldu. Çünkü Çinlilerin buna yetecek gelişmiş teknolojileri yoktu. Motor sistemi her ne kadar güney Çin için yeterli olsa da kuzey Çin'in kurak iklim ve Pakistan'ın çöl iklimi şartlarında çok zorlanıyordu.

### Type90-IIM
En sonunda Ukrayna yapımı 6TD dizel motor seçeneğinde karar kılındı.Bu seçenek Pakistan için MBT 2000 tankı için yeterince uygundu. 600 adet MBT 2000 Pakistan da Çin lisansı altında 2007 yılından itibaren üretilmeye başlanacak.

## Type 96

Type 96 modelinin çok daha güçlü bir motoru, geliştirilmiş elektronik savaş sistemleri ve batı tarzı kulesi bulunmaktadır. Yine Type 99'da bulunan patlayıcı tepkimeli zırh ve elektronik savaş sistemleri bu tanka konularak Type 96G modeli yapılmıştır.

Tahminen 1500 adet Type 96 Çin Halk Kurtuluş Ordusu tarafından kullanılmaktadır. Üretiminin devam etmesindeki en önemli sebep Type 99'un hala pahalı bir tank olmasıdır. Ayrıca Type 96  Type 99 a nazaran  hafif olması sebebiyle tercih edilmektedir.

Analizcilere göre Çin ordusunun Type 96'ı ana muharebe tankı olarak kullanmasının sebepleri şunlardır:

* T-88 tankına göre daha gelişmiş olması 
* T-59/Type 69 a nazaran daha ucuza modifiye edilebilmesi
* 1991 yılındaki I. Körfez Savaşı'nın neticesinde Batılı tanklara karşı yeni nesil AMT ihtiyacının görülmesi

## Kullanıcılar
*  1.500 adet aktif hizmette
*  300+

## Dış bağlantılar
* Type 88C Main Battle Tank: A Photo Essay - China-Defense.com
* Type 80/88 Main Battle Tank - GlobalSecurity.org
* Type 96 Main Battle Tank - GlobalSecurity.org
* Type 88 Main Battle Tank - Chinese Defense Today
* Type 96 Main Battle Tank - Chinese Defence Today
* Type 96 Main Battle Tank - Deagel.com
* Type 96 Main Battle Tank - Modellversium.de
* Type 96 Main Battle Tank - collinsj/msh_chinese
* Type 96 MBT Production Line - Global Defence Forum