Sunless Sea

***Sunless Sea*** (, Türkçe karşılığı: *Güneşsiz Deniz*), Failbetter Games tarafından geliştirilen ve yayımlanan, Roguelike ögelerini içeren bir tek kişilik hayatta kalma, keşif ve rol yapma oyunudur. Oyun kitle fonlaması ile yapılan başarılı bir Kickstarter kampanyasının ardından 6 Şubat 2015'te Windows ve OS X için erken erişimden çıkarak yayımlandı. Linux sürümü 26 Şubat 2016'da kullanılabilir oldu.

Oyun, geliştiricilerin daha önce geliştirdiği tarayıcıda oynanan macera oyunu *Fallen London* - Victoria devri Londra'sının, engin bir yer altı okyanusu olan *Unterzee*'nin sınırında, dünyanın yüzeyinin altına girdiği yerde geçiyor. 11 Ekim 2016'da oyunun ilk indirilebilir içeriği olan ve oyuncuların "zee"  yüzeyinin altına da inmesini sağlayan *Zubmariner* yayımlandı. Oyunun devamı olan *Sunless Skies* (Güneşsiz Gökler) Eylül 2016'da duyuruldu. *[[Sunless Skies]]* *Kickstarter*'daki hedefine ulaşmıştır ve 31 Ocak 2019 tarihinde yayımlanmıştır.

Oyun Unity motoru ile yapıldı ve genellikle olumlu eleştiriler aldı.

## Oynanış

Oyun; rol yapma, hayatta kalma, keşfetme ve macera ögelerini katan tek kişilik oynanışa sahiptir.

Oyuncu, oyunun başlangıcında *Unterzee* buharlı gemi kaptanı rolünü üstlenir ve geçmişi ile oyunda kazanma koşulunu özelleştirebilir. Ayrıca oyuncu denize açılmaktaki hırsını seçebilir. Kazanma koşulları, *Fallen London*'ın en meşhur gezgini olmaktan, zengin olunca emekli olmak arasında değişebilir. Bu sonlara ulaşmak için yeni yerler keşfetmek, *Unterzee* boyunca mal ticareti yapmak, gemilerle veya "zee" canavarları ile savaşmak ve hikâye bazlı görevleri tamamlamak gerekir. Oyun, haritanın kısmen rastgele üretimi ve kalıcı karakter ölümü gibi roguelike ögeleri barındırır. Ancak, oyuncunun karakteri öldüğünde sonraki karakterler, atasının terekesinin bir kısmına sahip olabilir. Karakter ölürken de, sonraki oyunlardaki karakterlere bırakılabilecek konaklama ve zenginlik için vasiyet oluşturabilir.

Oyun, alınan görevler ve karakter ile gemi istatistikleri açısından RYO ögeleri de barındırır. Çoğu RYO oyunundan farklı olarak, oyundaki karakter istatistikleri; *Iron* (Demir), *Mirrors* (Aynalar), *Veils* (Örtüler), *Hearts* (Kalpler) ve *Pages* (Sayfalar) olarak sıralanır. *Demir*, muharebe sırasındaki verilen hasarı; *Aynalar*, düşmanı aydınlatıp muharebe sırasında silah doldurma hızını; *Kalpler*, korku ile çıkan testlerde başarı şansını; *Sayfalar*, toplanılan parçaların (fragments) sırra (secret) dönüşme hızını artırırken; *Örtüler*, düşmanın sizi tespit etme menzilini azaltır. Gemi istatistiklerinde ise, *Engine temperature* (motor sıcaklığı), seyir sırasında motorun sıcaklığını fahrenhayt cinsinden gösterir - "Full power!" (Tam güç!) özelliği kullanıldıkça gemi daha hızlı giderken motor sıcaklığı artar. Sıcaklık çok yükseldiğinde gemide yangın çıkar ve söndürmeniz için yapabilecekleriniz gösterilir. *Hold capacity* (Tutma kapasitesi), taşıyabileceğiniz azami kargoyu; *Hull* (Gövde), teknenizin batmadan ne kadar hasar alabileceğini; *Quarters* (Yerler), geminizde yanınıza alabileceğiniz azami mürettebat sayısını belirtir. Karakter istatistikleri, karakter oluşturma sırasında belirlenir ve görev ya da farklı karşılaşılan kişiler ile karşılıklı iletişime geçilince değişebilir. Gemi istatistikleri de, bir limandaki atölyeden farklı gemi alarak ya da bakım yaptırılarak güçlendirilebilir.

Karakter seçiminde, karakter geçmişi için seçilen hikâye ve oyundaki hırsa göre karakter istatistikleri belirlenir.

Oyuncunun gemisi klasik WASD tuşları ile hareket ettirilir ve oyundaki seçimler fare ile yapılır. Oyunda dikkat edilmesi gereken diğer konular da mürettebatın korkusu (Terror), açlığı (Hunger) ile geminin yakıtı (Fuel) ve malzemelerdir (Supplies). Yeterince malzeme olmadığında, artan açlıktan dolayı mürettebat yamyam olabilir ve birbirini yemeye başlayabilir. Korku, limandan ayrıldıktan sonra artmaya başlar ve geminin aydınlatması çalıştırılarak artması yavaşlatılabilir. Ancak ışıkların açık durması da yakıt kullanımını motorlar gibi artırır. Korku aynı zamanda Londra'da konaklayarak, düşmanı öldürerek, kıyıya ya da aydınlık yerlere yakın keşif yapılarak azaltılabilir.

Tüketilebilir malzemeler ile yakıt vb. limanlardaki tüccarlardan satın alınabilir. Oyunda görev yaparak ya da düşmanları öldürerek, oyundaki para birimi olan Echo kullanılabilir. Bazı tüccarlar, Echo yerine sır gibi keşif boyunca elde ettiğiniz ilimler ile takas yapabilirler.

Oyunun görevlerinde, edebî ve yoğun bir İngilizce kullanılmıştır.

## Hikâye

### Mekân

Oyun, geliştiricilerin daha önceki oyunu *Fallen London*'da, yine aynı isimdeki batık şehirde, Victoria devri Londra'sında Gotik temalı liman kasabaları bulunan *Unterzee* adındaki, keşfedilmemiş uçsuz bucaksız bir okyanusta geçiyor. Oyunun başlangıcında Fallen London limanından görevler alınarak bunları yapmak üzere okyanus keşfedilir. Keşif boyunca çeşitli tarafsız gemiler veya korsan gemileri, deniz yaratıkları, adalar, limanlar ve girdaplar ile karşılaşılır. Oyunun haritası oldukça büyüktür ve keşfedildikçe ada isimleri ortaya çıkar. Ayrıca deniz yarasası salınarak, geminin çevresindeki adaların varlığı araştırılabilir. Oyunun haritası 6 satır ve 6 sütun olmak üzere 36'lı döşemeden oluşur. Sonraki kaptana miras bırakılmamışsa haritadaki adalar kısmen rastgele yerleşir. Batı ve güney kıyıları her zaman aynı kalır. Ancak geri kalan adalar da rastgele yerleşemez. 36 döşemenin her biri farklı bölgeye ayrılmıştır ve adalar sadece bu bölgelerde yer değiştirebilir.

Oyundaki bazı yazım ve oyunun geçtiği ortam, edebî imâlar içerir. Örneğin, oyunun geçtiği "Güneşsiz Deniz," Samuel Taylor Coleridge tarafından yazılmış *Kubla Khan* adlı şiire bir referanstır. Şiir ardından *Khanate*'nin ve bir "Abora Kapısı"nın varlığından bahseder.

### Karakterler

Oyuna başlarken, erkek ya da kadın cinsiyetinde, beş farklı karakter sınıfından biri seçilebilir ya da seçimi sonradan yapmak üzere derhâl denize açılınabilir. Seçim yapıldığında, her karakter oyuna ilk olarak 25 kalp, 25 örtü, 25 ayna, 25 demir, baygın dağ gelinciği (Comatose Ferret), 7 mürettebat, 50 echo ve Ligeia sınıfı buharlı gemi ile başlar. Seçilen geçmiş hikayesine göre, karakter istatistiklerinde değişiklikler yapılır. Bir deniz haylazı, şair, 1968 gazisi, atanmış bir papaz ya da doğal bir filozof seçiminden biri yapılabilir. Hırs olarak da öldürülen babanın kemikleri, zenginlik, en meşhur gezgin, doğunun keşfi seçilebilir. Son olarak da, oyuncunun kendisine nasıl hitap edilmesi gerektiği seçilir. Bayım, Lord'um gibi resmî isimler ya da Kaptan, Şehirli gibi çağırımlar seçilebilir.

### Özet
*Sunless Sea*, RYO ögelerinin yanında aynı zamanda bir keşif oyunudur. Oyun, başlangıçta karakter oluşturma ekranında seçilen amaçla yola çıkan kaptanın amacına göre şekilleniyor. Oyuncu, en zengin veya en meşhur seyyah olmak ya da babasının kemiklerini bulup Londra'da defnetmek olabilir. Ancak yakıt ve malzemeler kısıtlı olduğundan, her limana gidildiğinde alınan görevler veya toplanılan bilgiler veya *Echo* kullanılarak kaynakları dengede tutmak gerekli. Bu da oyunun süresini uzatıyor. Aynı zamanda okyanustaki saldırgan yaratıklar veya korsan gemileri de savaşı da gerektiriyor.

## Geliştirme

### Tasarım

*Sunless Sea*, Failbetter games tarafından geliştirildi ve yayımlandı. Firma, 2009 yılında yine aynı evrende geçen *Fallen London* adlı tarayıcıda oynanan bir oyun geliştirilmişti. Geliştiriciler ile yapılan bir röportajda yönetmen Alexis Kennedy: "*Fallen London*; 'aşk, tutku ve bu ikisi için nelerinizden vazgeçersiniz' hakkında idi. *Sunless Sea* ise 'yalnızlık, keşif ve hayatta kalma'" dedi. Aynı röportajda şunu ekledi: "*Fallen London*'da aşk ve tutkunun değeri paha biçilemez yapabilirdik, ancak yapmadık. Etkileşimli öykülerde önemli olan oyuncuların günlük hayatta gördüğümüz dramalardan farklı olarak kendi deneyimlerini ve bakış açılarını katmaları. Aynı şey *Sunless Sea* içinde de geçiyor. Yalnızlık, keşif ve hayatta kalma denilince üçünü aratan şey 'ev.' 'Ev gibisi yok', 'Ev doyduğum yerimdir' veya 'eve gidemezsiniz' demek kolay. Ancak tümü birbirinden bağımsız hikâye. Tek bir noktadan bakılamaz, farklı açılardan bakmak gerekir." Yönetmen, oyunda insan deneyimlerini içeren oyun mekanikleri aradığını ancak bunların yanında da güç ve ekonomi denge ögelerini de katmak istediğini söyledi.

Geliştiriciler, topluluğa bir sonraki yapacakları oyun türünü belirlemek üzere anket yaptıklarında, yüksek oranla kart oyunu yerine *Sunless Sea* seçildi. Oyunun geliştirilmesinde yüksek oranda ** oyunundan ve ayrıca *[[Don't Starve]]*, *Adventures in Infinite Space, [[Sid Meier's Pirates! Live the Life|Sid Meier’s Pirates]], Taipan,* ve*&nbsp;Elite* gibi oyunlardan etkilenilmiştir.

Oyundaki para birimi olan *Echo*, *Fallen London* oyununun önceki adı olan *Echo Bazaar*'dan (Echo Çarşısı) gelmiştir.

Oyun finansal kaynak toplamak ve yaratıcı bir zaman bulabilmek için bir Kickstarter projesi olarak başladı.

### Ses

Oyunun müzikleri MickyMar Productions için, Maribeth Solomon ve Brent Barkman tarafından yapılmıştır. Oyunda diyaloglar tamamıyla metin bazlı olduğundan, oyunun  müzikleri karanlık ve yalnızlık hissiyatı verir. Oyundaki bağlama göre müzik değişkenlik gösterse de, oyunun temasını her zaman korur.

### Yayımlanma

Oyun, kitle fonlaması ile yapılan başarılı bir Kickstarter kampanyasının ardından 1 Temmuz 2014 tarihinde erken erişim ile indirilmek üzere kullanılabilir oldu. 6 Şubat 2015'te Windows ve OS X için erken erişimden çıkarak yayımlandı. Linux sürümü 26 Şubat 2016'da kullanılabilir oldu. Oyun hem Steam üzerinden satın alınabilir hem de Humble Bundle veya GOG üzerinden DRM korumasız indirilebilir. Oyun sadece İngilizce dilinde piyasaya sürülmüştür.

### Genişleme paketi
11 Ekim 2016'da oyuncuların "zee" yüzeyinin altına da inmesini sağlayan *Zubmariner* yayımlandı. Bu indirilebilir içerikte oyuncular daha sınırlı oksijen ve görüş alanına ek olarak yeni hikâye ve yeni canavarlarla karşılaşıyor.

### Devamı

Oyunun devamı niteliğindeki *[[Sunless Skies]]*, yine *Fallen London* evreninde geçen, hikâye odaklı oyun, başarılı Kickstarter kampanyasının ardından 30 Ağustos 2017 Erken Erişim ile yayımlandı. Oyunda, bu kez Victoria dönemi Londra'sının bir gök aracındaki maceraları işlenmektedir.

## Tepkiler

*Sunless Sea*, genellikle eleştirmenlerden yüksek puan aldı. *GameStyle*'dan Michael Bunning; oyunun dilini beğendiğini, ancak oyunun sahip olduğu hatalar ve sorunlardan dolayı, tam olarak tamamlanmamış olarak gördüğünü söyledi. ''Level Dergisi'', atmosfer, oyun müzikleri, senaryo akışı ve sürprizleri ile model detaylarını överken, başlangıçta oyunun benzer işleri tekrarlatmasını eleştirdi. ''PC Gamer'''dan *Chris Thursten* oyunun yazımını genel olarak beğendiğini söylerken, muharebenin tatmin edici olmamasını eleştirdi. *[[IGN]]*, oyunun akılda kalıcı hikâyesini övdü, ancak kalıcı ölümde yeni başlangıçlarda aynı şeylerin tekrar edilmesini, *Unterzee*'ye tekrar seyahat ettirmedeki etkileyiciliğini kaybettirdiğini yazdı.

The game won Rock, Paper, Shotgun's award for best game writing of 2014, and was nominated for a *Writer's Guild of Great Britain* Best Writing in Videogames Award in 2015.

Oyun, Rock, Paper, Shotgun 2014'teki en iyi oyun yazımı ödülünü kazandı ve 2015'te *Writer's Guild of Great Britain* ödülüne aday gösterildi.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
*