Hırvat Köylü Partisi

**Hırvat Köylü Partisi** () Hırvatistan'da 22 Aralık 1904'te Antun ve Stjepan Radić tarafından **Hırvat Halk Köylü Partisi** (HPSS) olarak kurulan bir tarım siyasi partisidir . 1918'de Yugoslavya Krallığı'nın kurulmasından sonra Parti, Krallığın, Hırvat kısmının kendi kaderini tayin etme hakkının  olmasını istedi. Bu onlara, HPSS'nin Hırvatistan'a atanan 58 sandalyenin tamamını kazandığı 1920 parlamento seçimlerinde doruğa ulaşan büyük bir halk desteği sağladı.

1920'de Hırvatların Krallık'taki kötü durumundan rahatsız olan parti, adını **Hırvat Cumhuriyet Köylü Partisi** (**HRS**) olarak değiştirdi ve Krallık'tan ayrılmayı  savunmaya başladı. 1923 ve 1925 seçimlerinde HRSS, aldığı oyları ikiye katlayarak Meclis'teki en büyük ikinci parti oldu.

1927'de rejim tarafından sürekli bir kovuşturma ile karşı karşıya kalan HRSS, politikasını yumuşatmaya, adını **Hırvat Köylü Partisi** (HSS) olarak değiştirmeye, Vidovdan Anayasasını tanımaya ve Sırp Halkın Radikal Partisi ile bir koalisyon kurmaya zorlandı. Bu, HSS'nin önceki seçimlerde kazandığı oyların neredeyse üçte birini kaybettiği 1927 seçimlerinde görülen popülaritesini kaybetmesine neden oldu. Radikallerle koalisyon anlaşmasının feshedilmesinin ardından HSS, Pribičević'in Bağımsız Demokrat Partisi ile Köylü-Demokratik Koalisyonu kurdu. 1928'de Vladko Maček , Stjepan Radić'in öldürülmesinin ardından HSS'nin yeni başkanı oldu.

Kral Aleksandar'ın 1929'da diktatörlük ilan etmesinden sonra HSS yasaklandı ve üyeleri hakkında dava açıldı. HSS, etkisini yeniden kazanmasına yardımcı olan Birleşik muhalefet koalisyonunun bir parçası olarak 1935 ve 1938 seçimlerine katıldı. 1939'da Cvetković-Maček Anlaşması, HSS tarafından yönetilen Hırvatistan'ın Banovina'sının kurulmasına yardımcı oldu. 1941'de Nazi kukla devletinin, sözde Bağımsız Hırvatistan Devleti'nin (NDH) kurulmasının ardından, HSS bir kez daha yasaklandı, üyelerinin yarısı Ustaše veya Partizanlara katıldı ve bir kısmı da Maček'e sadık kaldı. Müttefiklerin zaferi Hırvatistan'a liberal demokrasi getirecek ve HSS iktidara geri dönecekti. Mayıs 1945'te Maček ülkeyi terk ederken, HSS Komünistlere muhalefetleri nedeniyle 1945 seçimlerini boykot eden iki fraksiyona ayrıldı. SFR Yugoslavya döneminde (1945–1991), HSS yurtdışında faaliyet gösteriyordu.

25 Mayıs 1991'de HSS, sözde *Birleşme Meclisi'nde* Drago Stipac liderliğinde restore edildi. Parti, hükûmete ilk olarak, Ivica Račan'ın (SDP) Başbakan ve başkanı Zlatko Tomčić'in Parlamento Sözcüsü olduğu liberal koalisyonun (HSS- IDS - HNS - LS - SDA) bir parçası olarak katıldığı 2000 seçimlerinden sonra girdi. HSS 2003 seçimlerini kaybettikten sonra muhalefete geçti. 2007 seçimlerinde, HSS başka bir liberal koalisyon (HSLS - PGS - ZDS - ZS) kurdu. 2011 seçimlerinde parti, Meclis'te sadece 1 sandalye kazanarak muhalefete geçti. 2015 seçimlerinde HSS, muhafazakar Vatansever Koalisyonu'nun bir parçası olarak 1 sandalye kazandı ve Tihomir Orešković'i Başbakan olarak destekledi. 2016 seçimlerinde HSS, liberal Halk Koalisyonu'nun bir parçası olarak 5 sandalye kazandı.

## Parti başkanları

* Stjepan Radić (1904–1928)
* Vladko Macek (1928–1964)
* Juraj Krnjević (1964–1988)
* Josip Torbar (1988–1991)
* Drago Stipac (1991–1994)
* Zlatko Tomčić (1994–2005)
* Josip Friščić (2005–2012)
* Branko Hrg (2012–2016)
* Krešo Beljak (2016–)

## Kaynakça