open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Hanning Speke

**John Hanning Speke** (d. 4 Mayıs 1827&nbsp;– 15 Eylül 1864) İngiliz kâşif Afrika ve Nil Nehrinin kaynağını araştırdı. Nehrin kaynağını bulmuştur.

## Richard Burton ile Afrika'ya yolculuk

Rirchard Burton ile nehrin kaynağını bulmak üzere "Londra Kraliyet Coğrafya Derneği" tarafından görevlendirildi. Speke, Burton'un yardımcısı olarak atandı. Grup liderliği, planmacılık vb. görevleri üstlendi. Nehrin kaynağını, Ujiji Denizi olarak düşünüyorlardı. 30 eşek, iki yıl yetecek kadar erzak ile yolculuk başladı. Afrika'da uzun süren yolculuk ardından, Ujiji Denizi'ne vardılar. Ancak, bölgedeki yerlilerden aldığı bilgiler ve göle olan akıntı yönü nedeniyle, Nil Nehri'nin kaynağının Ujiji Denizi olmadığını anladılar. Hayal kırıklığına uğramış olarak, Arabistan'a gittiler. Orada, uzun süren bir misafirlikten sonra Richard Burton ile yolları ayrıldı. Speke, Nil Nehrinin kaynağını bulmak üzere ikinci yolculuğa çıktı. Bu sefer, kaynağı bulmak için kararlıydı. Çünkü, etraftakilerin söylediği bilgiler nedeniyle; Nyanza Gölü'nün Nil Nehrinin kaynağı olduğunu düşünüyordu. Nitekim, öyleydi de.

## James Grant ve ikinci yolculuk

1860 baharında, Speke ve yardımcısı James Grant, Afrika'ya doğru yola çıktılar. Nyanza Gölü'nün güney ucundaki "Karagwe"ye varmaları 1861'in sonunu buldu. 1862 yılının Ocak ayında, genç Kral I. Mutesa ile karşılaştıkları Uganda'ya giren ilk Avrupalılar oldular. Uganda yerlileri, onlara şenlikler düzenledi. Burada Temmuz'a kadar kalarak yeniden yola koyuldular. Kısa süre sonra Grant, ağır hastalandı. Speke, onun iyileşmesini beklemeyip yoluna yalnız devam etti. 21 Temmuz 1862'de vardığı Nyanza Gölü'nün kıyısında durdu. Burasının, Nil Nehrinin kaynağı olduğuna emindi. Ancak, yeterince kanıt toplamadan Londra'ya döndü.

## Sır dolu bir ölüm

Speke ve Grant, zaferle yurda döndüler; ancak Speke'in bulguları konusunda hâlâ kuşkular vardı. Tartışmaya son vermek amacıyla Burton'ın da bulunacağı, bilim adamlarından oluşan bir jürinin önünde bir açık oturum yapılması kararlaştırıldı. Ancak Speke, Eylül 1864'te, açık oturumdan bir gün önce, kaza kurşunu sonucu öldü. Bu olayın üzerine, Speke'in parlak bir zekâya sahip Richard Burton ile yüzleşmeyi göze alamadığı için intihar ettiği iddia edildi. Yıllar sonra, kâşif ve gazeteci H. M. Stanley, Nyanza Gölü'nün Nil Nehri'nin kaynağı olduğunu kanıtladı. Bunun üzerine, gölün kıyısına "Speke" adına bir anıt dikildi. Anıt üzerinde; "Speke'in anısına - Victoria Nyanza ve Nil - 1864" yazılıdır.

## Ayrıca bakınız

* Richard Burton

## Kaynakça

* Richard Burton
* TÜBİTAK Popüler Bilim Kitaplığı, Kaşifler, s.10-11
* İngilizce maddesi 
* Kaşifler
Köprülüler Devri

**Köprülüler Devri** veya **Köprülüler Dönemi**; Osmanlı İmparatorluğu'nda 15 Eylül 1656 ile 15 Aralık 1683 tarihlerini kapsayan ve Köprülü ailesinden sadrazamların görev yaptığı ve imparatorluğun toparlanması ve istikrarı için bir fırsat yaşanan tarihi döneme verilen isimdir. Köprülüler devri, Osmanlı devleti için içeride istikrarın sağlanması, dışarıda ise prestij ve gücün göreli olarak artması dönemidir. Köprülüler dönemi; Kanunî dönemini hatırlatan istikrarlı bir toparlanma dönemi olmuştur.

15 Eylül 1656 tarihinde Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasıyla başlayan dönem, 15 Aralık 1683 tarihinde Kara Mustafa Paşa'nın sadaretten azledilmesi ile bitmiştir. Köprülüler Devri'nin sona ermesiyle Osmanlı İmparatorluğu'nda duraklama dönemi biterek, gerileme dönemi başlar.

## Köprülü Mehmed Paşa'nın sadareti

Köprülü Mehmet Paşa'dan önceki 10 yıllık dönemde 17 kez sadaret el değiştirmiştir.  Bu dönemde Mimar Kasım Ağa ve Valide Sultan'ın teklifi sonucunda; Köprülü Mehmet Paşa sadareti bir takım şartları kabul edildiği takdirde alacağını beyan etmiştir.

Bu sıra dışı duruma rağmen padişah şartları kabul etmiştir. Bu şartlar şunlardır:

* Raporları geri çevrilmeyecek.
* Yapacağı, atama, rütbe ve azillere hiç kimse karışmayacak.
* Kendisi hakkında bir şikayet olduğu zaman padişah kendisini dinlemeden karar vermeyecek.
* Sarayda hiç kimse devlet işlerine karışmayacaktı.

Köprülü Mehmet Paşa, atandığı 15 Eylül 1656 tarihinden, öldüğü 31 Ekim 1661 tarihine kadar görev yaptı. Başlıca icraatları şunlardır:

* Girit Savaşı'nın bir ayağı olan Çanakkale'de Venedik Cumhuriyeti ile yapılan kara ve deniz savaşlarında başarılı oldu. 
* Limni ve Bozcaada adalarından düşman püskürtüldü.
* Kadızadeler isyanı bastırıldı.
* Erdel Seferi başarı ile tamamlandı.
* Abaza Hasan Paşa'nın isyanı bastırıldı.
* Kapıkulu askerlerini ve diğer devlet adamlarını kontrol altına aldı.
* Gereksiz maaş alımlarını durdurmaya çalıştı.

## Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın sadareti

Babası Köprülü Mehmet Paşa'nın vasiyeti üzerine 31 Ekim 1661 tarihinde sadarete atandı. 3 Kasım 1676 tarihinde ölene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:

* 1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nı başarıyla tamamladı. 
* 1669'da Kandiye'yi alarak Girit'in fethini tamamladı.
* 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı başarıyla tamamladı.
* Bütçe açığını gidermeye çalıştı.
* Devlet içinde asayiş ve güvenliği sağladı.

## Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın sadareti

Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın ölümü üzerine 3 Kasım 1676 tarihinde sadarete atandı. 15 Aralık 1683 tarihinde IV. Mehmet tarafından azledilene kadar görevde kaldı. Başlıca icraatları şunlardır:

* 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nı başarıyla tamamladı. 
* II. Viyana Kuşatması'nı yürüttü.

## Köprülüler döneminde görev alan sadrazamlar

## Galeri

Mehmedpasha.jpg|Köprülü Mehmet Paşa
Köprülü Ahmed kőrajz.jpg|Köprülü Fazıl Ahmet Paşa
Kara Mustafa Pasha.jpg|Merzifonlu Kara Mustafa Paşa 


## Ayrıca bakınız
* Köprülü ailesi

## Kaynakça
FC Astra Giurgiu

**FC Astra Giurgiu** Yergöğü şehrinde kurulmuş Romanya takımıydı.

1934 yılında kurulmuştur. Takımın geleneksel renkleri siyah ve beyazdır. Kırmızı, mavi ve sarı renkleri de kullanmışlardır. Kendi evindeki maçlarını Marin Anastasovici Stadyumu'nda oynamaktaydı. Lakapları "Siyah Şeytanlar"dı.

Kulüp, 19 Ekim 2022'de kulüp resmi olarak kapatıldı.

## COVID-19 salgını sırasında mücadele, küme düşme ve dağılma (2020-2022)
Kulübün büyüyen mali sorunları nedeniyle Astra'nın hedefi, Avrupa müsabakalarına ilerlemekten, ligde kalmasına doğru kaydı. Pandemi, oyuncu maaşlarında geride kalan Astra'nın zaten zayıf olan mali durumunda bir çöküntüye neden oldu. Ayrıca kulüp, Astra'nın üç kilit oyuncusu Ioniță, Seto ve Fatai'nin yasadışı vitaminleştirme yöntemleri kullanmaktan soruşturma altında olduğuna dikkat çekerek doping suçlamalarıyla küme düşme riskini alıyordu; üç oyuncu cezalıydı.

Ek olarak, Şubat 2021'de sahibi Ioan Niculae kara para aklamaktan 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2020-21 Liga I sezonunun sonunda, en iyi oyuncularından mahrum kalan ve mali baskılar nedeniyle mücadele eden Astra Giurgiu, play-out'taki kötü performansının ardından küme düştü ve 12 yıl sonra Romanya ikinci ligine geri döndü. Ayrıca 2020-21 Cupa României finaline ulaştılar, ancak daha sonra kaybettiler ve uzatmalarda CSU Craiova'ya 3-2 yenildiler.

18 Ekim 2022'de Astra Giurgiu, Liga III'ten çekilme talebinde bulundu ve ertesi gün kulüp 101 yıllık varlığının ardından kapandı.

### Forma sponsoru ve markası

## Başarıları

**[[Liga I]]:**
:* **Şampiyon (1):**  2015-2016

:* İkinci (1): 2013-14

**[[Cupa României]]**
:* **Şampiyon (1):**  2013-14
:* **Yarı final (2):**  2001-02, 2002-03, 2012-13

**[[Supercupa României]]**
:* **Şampiyon (1):** 2014

**[[Liga II]]** 
:* **Şampiyon (1):** 1997-98
:*  İkinci (1): 2008-09

**[[Liga III]]** 
:* **Şampiyon (1):** 2007-08

## Lig tarihi

## Kupa tarihi

## Önemli teknik direktörler

*  Gabriel Stan (1996-99)
*  Valentin Sinescu (1999)
*  Vasile Simionaş (1999)
*  Costică Ştefănescu (1999-00)
*  Marin Ion (2000-01)
*  Gabriel Stan (2001)
*  Constantin Stancu (2001)
*  Gheorghe Mulţescu (2001-02)

*  Marian Bondrea (2002)
*  Florin Marin (2002-03)
*  Marin Dună (2005)
*  Petre Gigiu (2006)
*  Vasile Cosarek (2006)
*  Dennis Şerban (2007)
*  Valeriu Răchită (Temmuz 2007-Aralık 2008)
*  Marius Şumudică (Ocak-Mayıs 2009, Ağustos-Ekim 2011)

*  Ion Moldovan (Mayıs-Ağustos2009)
*  Nicolò Napoli (Ağustos2009-Nisan 2010)
*  Marin Barbu (Nisan-Haziran2010)
*  Mihai Stoichiţă (Temmuz-Ağustos2010)
*  Tibor Selymes (Eylül2010-Ağustos2011, Kasım-Aralık2011)
*  Toni Conceição (Ocak-Mart 2012)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  Resmi site 
*  RomanianSoccer kulüp profili
*  Liga1.ro kulüp profili
*  UEFA.com kulüp profili
*    Transfermarkt kulüp profili
Avaya

**Avaya**, Amerika Birleşik Devletleri merkezli bir telekomünikasyon ürünleri üreticisidir. Şirket, 1 Ekim 2000 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Karolina eyaletindeki Durham ilçesinde kurulmuştur. Firmanın kökenleri Alexander Graham Bell ve AT&T'ye dayanmaktadır.

**Avaya**, 2010 Kış Olimpiyatları için 10 Gigabit Ethernet ağ sağlayıcısı olmuştur.

## Ürünler
* Analog telefonlar
* Dijital telefonlar
* IP telefonlar
* Kablosuz telefonlar
* Masaüstü telefonlar
* Duvar telefonları
* Telekonferans cihazları
* Telefon santralleri
* Web sunucuları

## Dış bağlantılar

* Avaya resmî sitesi (İngilizce) 
* Avaya Government Solutions 

## Kaynakça
Eulji Mundeok

**Eulji Mundeok** (Hangıl: 을지문덕, Hanja: 乙支文德) 7. yüzyılda Üç Kore Krallığı dönemi Goguryeo'nun tanınmış bir askeri lideridir. Kore askeri tarihi onu en büyük kahramanlarının arasında yer vermiştir. Eulji Mundeok Goguryeo-Sui savaşlarında muhteşem savunması ile ünlüdür ve Sui'nin Goguryeo'dan çekilmesinin en büyük nedenidir.

### Ayrıca bakınız
* Salsu Muharebesi
4. grup elementi

**Titanyum grubu** veya **4. grup** periyodik tabloda yer alan bir kimyasal elementler grubudur. Modern IUPAC adlandırma sistemine göre periyodik tablonun 4. grubu **[[titanyum]]** (**Ti**), **[[zirkonyum]]** (**Zr**), **[[hafniyum]]** (**Hf**) and **[[rutherfordyum]]** (**Rf**) elementlerini kapsar. Grup periyodik tablonun d bloku içinde yer alır. 4. grupta yer alan üç element titanyum (Ti), zirkonyum (Zr) ve hafniyum (Hf) doğal olarak bulunur buna karşın rutherfordyum (Rf) radyoaktiftir. Rutherfordyumun bütün izotopları radyoaktiftir ve laboratuvarda üretilirler, hiçbiri doğada bulunmaz. Şimdiye kadar süperçarpıştırıcılarda yapılan hiçbir deneyde grubun bir sonraki üyesi Unpentkuadyum (Upq) elemtinin sentezi gerçekleştirilemedi. 8. periyot elementlerinin sonlarında yer alan üyelerinden biri olduğundan Upq elementinin yakın bir gelecekte sentezlenmesi pek mümkün görünmemektedir.

Grubun ilk üç elementi benzer özellikler gösterir. Bunların üçü de standart şartlar altında refrakter metallerdir.

## Özellikleri
### Kimyasal
Gözlemlerin çoğu grubun ilk üç elementi için yapılabilmiştir. Rutherdfordyum elementinin kimyası tam olarak ortaya konulamadığından bu bölümde titanyum, zirkonyum ve hafniyum elementleri dikkate alındı. Grupta yer alan bütün elementler yüksek erime noktasına (1668&nbsp;°C, 1855&nbsp;°C, 2233&nbsp;°C) sahip reaktif metallerdir. Reaktivite, ileride oluşacak reaksiyonları önleyen hızla oluşan oksit tabaka nedeniyle her zaman için açık değildir. TiO<sub>2</sub>, ZrO<sub>2</sub> ve HfO<sub>2</sub> oksitleri, yüksek erime noktasına sahip beyaz katılardır ve çoğu aside karşı tepkisizlerdir.



Tetravalan geçiş metalleri olarak, dört elementin tamamı genellikle +4 oksidasyon durumunda inorganik bileşik oluşturabilirler. İlk üç metal için onların yoğun alkalilere karşı dirençli oldukları gösterilmiştir ancak halojenler bu metallerle reaksiyona girerek tetrahalidleri oluşturur. Yüksek sıcaklıklarda üç metalin tamamı oksijen, azot, karbon, kükürt, bor ve silisyum ile tepkimeye girerler. 5. grup elementlerinde göslenen lantanit büzülmesi sebebiyle, zirkonyum ve hafniyum neredeyse aynı iyonik yarıçapa sahiptirler. Bu elementler için iyonik yarıçaplar Zr4+ için 79&nbsp;pikometre ve Hf4+ için 78&nbsp;pm'dir.

Benzer sonuçlar neredeyse aynı kimyasal davranış ve benzer bileşik oluşturma gibi durumlarla da görülmektedir. Hafniyumun kimyası zirkonyumunki ile benzerdir. Kimyasal reaksiyonlarda ayrım yapmak mümkün değildir sadece bileşiklerin fiziksel özelliklerinde farklılıklar vardır. Bileşiklerin erime ve kaynama noktaları ve çözücülerdeki çözünürlükleri bu ikiz elementlerin kimyasındaki en büyük farklardır.

### Fiziksel

## Tarih
Göreli bol elementler titanyum ve zirkonyumun keşifleri 17. ve 18. yüzyıllarda yapılmışken, hafniyumun keşfi 1923 yılından önce yapılamadı. Bu kısmen elementin düşük bolluğundan kaynaklanmaktaydı.



Dosya:Titan-crystal_bar.JPG|Titanyum kristal çubuk, %99,995
Dosya:Zr-crystal-bar.jpg|Zirkonyum kristal çubuk, %99,97
Dosya:Hf-crystal bar.jpg|Hafniyum kristal çubuk, >%99,9



## Kaynakça
Muhittin Keskin

**Muhittin Keskin** (29 Aralık 1935, Afyon -  14 Kasım 2025, Afyon), Türk bürokrattır.

İlkokul, ortaokul ve liseyi Afyon'da bitirmiştir. 1954'te Siyasal Bilgiler Fakültesine girmiş ve 1959'da Mali şubeden mezun olmuştur. 1959 yılında Afyon Mahiyet Memuru olarak bürokrasi hayatına başlamıştır.

1959-1960 yılları arasında Afyon Sultandağı kaymakam vekilliği, 1960'ta Afyon Sincanlı Kaymakam vekilliği yapan Keskin 1960-1961 yılları arasında Şuhut kaymakamlığı görevinde bulunmuştur.1961-1962 yıllarında yedek subay olarak askerliğini tamamlayınca İhsaniye'de kaymakam vekilliği yapmıştır.1962'de İçişleri Bakanlığı Kaymakamlık Kursunu tamamlayan Keskin, 1962-1963 yılları arasında Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (ODAEİ) Lisansüstü Eğitimini tamamlamıştır.

1963-1966 yıllarında Giresun Keşap Kaymakamlığı, 1966-1968 Erzurum Tekman Kaymakamlığı ve ardından 1968-1969 Aydın Yenipazar Kaymakamlığı görevlerinden sonra 1969-1973 yılları arasında İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Müstakil Şube Müdürlüğü görevine getirilmiştir. 1973-1981 yılları arasında Mülkiye Müfettişi, Mülkiye Baş Müfettişi, Mülkiye Baş Müşavir Müfettişi görevlerinde bulunmuştur.

1982-1985 yılları arasında Kars ve 1985-1988 yılları arasında Yozgat valisi olarak görevine devam etmiştir. 1988'den 2000'e kadar Merkez Valisi ve İstanbul Merkez Valileri Grup Başkanı olarak hizmet vermiştir. 2000 yılı sonunda emekli olmuş, 14 Kasım 2025 tarihinde ölmüştür. Aynur Hanım ile evli olan Keskin, 3 çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Zevce satışı

İngiliz bir âdet olan **zevce satışı**, 17. yüzyılın sonlarında, boşanmak ancak zengin insanlar için uygulanılabilir olduğu zamanlarda karşılıklı bir anlaşmayla tatminkâr olmayan evlilikleri bitirme yöntemiydi. Kişi, karısının boynuna, koluna ya da beline yular taktıktan sonra halka açık bir yerde en yüksek fiyatı verene satardı. Bu adet Thomas Hardy'nin *"[[The Mayor of Casterbridge]]"* adlı romanının altyapısını oluşturur. Hikâyenin başında ana karakter karısını satar, sonra yaptığı bu iş sonucu hayatı boyunca vicdan azabı çeker ve bu azap onu mahveder.

Gerçi bu âdetin kanunda bir yeri yoktu ve genelde dava ile sonuçlanırdı, özellikle 1850'lerden sonraki dönemlerde. Görevlilerin davranışları kaçamaklıydı. 1800'lerin başında bir sulh hakimi, zevce satışlarına kanûnen engel olmaya hakkı olmadığına inanıyordu. Yerel polis memurları arasında insanları zevcelerini satması için zorlayanlar bile vardı.

Zevce satışı çeşitli şekillerde 20. yüzyılın başlarına kadar devam etti. Hukukçu ve Tarihçi James Bryce'ın 1901'de yazdığına göre, onun zamanında da hala zevce satışları bazen görülüyordu. 1913'te bir kadın Leeds polis mahkemesine kendisinin kocası tarafından bir iş arkadaşına 1£'ya satıldığını gösteren bir delil teslim etmiştir ki bu da İngiltere'de rapor edilmiş en son zevce satışıdır.

## Kanunî arka plan
Zevce satışının 17. yüzyılın sonlarına doğru sonradan çıkarılmış bir âdet olduğu sanılmaktadır. Gerçi 1302'de birinin karısını başka bir adama senetle devrettiği hakkında bir söylenti vardır. 1750'lerin sonralarında, gazetelerin popüler olmasıyla, zevce satışı haberleri daha da artmıştır. 20. yüzyıl yazarı Courtney Kenny âdeti şöyle açıklar: "yakın zamanda çıkmış bir şey olmadığını gösterecek kadar kökleşmiş bir gelenek". Fakat 1901'de James Bryce zevce satış hakkında "İngiliz kanunlarımızda böyle bir hak kesinlikle yoktur" der. Ayrıca o şunu da gözlemlemiştir: "herkes garip bir alışkanlık olan zevce satışını duymuştur, hatta âdet şu zamanda İngiltere'de fakir kesimlerde ara sıra görülmektedir".

### Evlilik
1753 Evlilik Harekâtı'na kadar, İngiltere'de papaz huzurunda evlilik kanunen mecburî değildi, evlilikler gayri resmîydi. Gereken şeyler sadece iki tarafın uygun yaşa ulaşınca(ki bu yaş kızlar için 12 erkekler için 14 idi) birbirleriyle evlenmeye râzı olmasıydı. Evlilikten sonra zevceler kocalarına tamamıyla bağlıydı. Karı-koca yasal bir bütünlük olurdu, zevcelerin yasal statüsü kocasına bağlı olma idi. Seçkin bir hakim olan Sir William Blackstone'nun 1753'te yazdığına göre: "kadının yasal varlığı evlilik sürecinde askıya alınmış olur, ya da en azından kocasına takviye olunur. Kocasının himayesi ve koruması altında her görevi yapar". Evlenmiş kadınlar mülk sahibi olamazdı ki onlar zaten kocalarının mülküydü. Hakim Blackstone ayrıca şunu da gözlemlemiştir ki: "kanunen zevcelerin kısıtlamaları olsa bile, bu kanunlar onların korunması ve onların lehine koyulmuştur. Ki bu da İngiltere Kanunlarının kadına verdiği bir ayrılacaktır".

## Kaynakça
Montanizm

**Montanizm**, 2. yüzyılın başlarında kurulmuş, ismini kurucusu Montanus'tan almış erken Hristiyanlık hareketidir.

Hareket, Hierapolisli Papias'ın Piskopos olduğu ve Frigya bölgesini etkilediği Hierapolis kökenlidir. Hristiyanlığın hoşgörüldüğü ya da yasal kabul edildiği dönemden önceki zamanlarda Roma İmparatorluğu'nda diğer bölgelere hızla yayılmıştır. Ortodoks İznik Hristiyanlığı birkaç kuşak boyunca hareketi kafir ilan etmiştir. Bu nedenle mezhep, 8. yüzyılda birkaç izole bölgede yaşar hale gelmiştir. En geniş şekilde tanınan Montanist, Tertullianus'tur, kendisi Montanizm'e dönmeden önce önde gelen kilise babasıydı.

## Kuruluş
Montanus'un Hristiyan olmadan önce Frigya bölgesinde Anadolu anatanrıçası Kibele kültünün rahibi olduğuna inanılmaktadır. Bu sebeple mezhep kadın liderlerin aktif çalışma alanına girmiştir. Hareketin Montanus'dan sonra en önemli iki ismi Priscilla/Prisca ve Maximilla isimli zengin ve dul iki kadındır. Rivayetlere göre bu iki kadın Montanus'la tanıştıktan sonra kocalarından boşanmışlardır. Her iki kadın da peygamber olarak adlandırılmış ve harekete oldukça önemli katkılarda bulunmuşlardır.

Montanus kendini peygamber ilan etmiş ve Pepuza'yı merkez olarak seçmiştir. Anadolu'da doğmuş olmasına rağmen İtalya ve Kuzey Afrika'ya kadar yayılmıstır. Pepuza zaman içinde bölgenin dışında yaşayanlar için bir hac merkezi haline dönüşmüştür. Pepuza'nın yeri şu ana kadar yapılan araştırmalara göre kesin olarak bulunamamıştır.

## İçerik
Montanistler ahlaki davranışlar konusunda katı bir tutum izlemişlerdir. Evlenmemek temizlik ve kutsallık olarak kabul edilmiştir. Ancak evliliği de tamamen reddettiklerine dair bilgiye rastlanılmamıştır. Montanist hareket kilisenin bir kurum olarak teskilatlanmasına tepki göstermiştir. Montanizm, dönemin sosyo-ekonomik bunalımlarını ortaya atarak insanlara kıyametin kopmak üzere olduğu ve *"Yeni Kudüs"* Pepuza'ya sığınmalarını istemiştir. Hristiyanlığın diğer mezheplerine göre diğer önemli fark ise Anadolu'daki Kibele kültünün de etkisiyle kadın liderlerin önde olmasıdır. Dolayısıyla Montanist kadın, piskopos bile olabilmektedir.

## Sonuç
Montanistlerin yeni bir peygamber ortaya çıkarması, piskoposun egemenlik alanına müdahale etmeleri ve kilisenin kontrolünü reddetmeleri, bir piskoposun etrafında yeni yeni örgütlenen kilise teşkilatınca toplanan ekümenik konsiller tarafından sıklıkla sapkınlık olarak ilan edilmelerine neden olmuştur. 6. yüzyılda Bizans İmparatoru I. Justinianus, yabancı asıllı barbarlar ile sapık mezheplere karşı mücadeleye girişmiştir. Baskıya dayanamayan Montanistler kendilerini bir kiliseye kapatarak yakmışlardır. Kısacası Montanistler bağımsız bir kilise olarak varolmayı sürdürememişlerdir.

## Kaynakça

* H. J. Lawlor, "Montanizm", Encyclopedia of Religion and Ethics, Cilt: 8, s. 828.
* William Tabernee, Montanist Inscriptions and Testimonia Epigraphic Sources Illustrating the History of Montanism, North American Patristic Society, Patristic Monograph Series 16, Mercer University Press, Macon, Georgia 1997.
Pyatigorsk

**Pyatigorsk** ya da **Piatigorsk** (Rusça: *Пятигорск*) Stavropol Krayı bölgesi içinde, tabii güzellikleriyle dikkat çeken, şifalı sularıyla ünlü şehir. İsmi Türkçeye "beş dağlar" olarak çevrilebilir.
Ardalı

**Ardalı** (Bulgarca: Коритен / **Koriten**), Bulgaristan'ın Dobriç ilinin (Bulgarca: Област Добрич / *Oblast Dobriç*)  Armutlu (Bulgarca: Община Крушари / *Obştina Kruşari*) ilçesine bağlı ve Armutlu'ya 14, Dobriç'e 46 Km uzaklıkta bulunan köy. Köyün Türkçe ismi değişik kaynaklarda **Hardallı**, **Hardalı** ve **Haralı** olarak geçmektedir.

## Kültürel ve doğal yerler

Üç doğal çeşme vardır. Köy çam, iğne yapraklılar ve yaprak döken ormanlarla çevrilidir. Ayrıca köyde *[[Vasil Levski]]* ilköğretim okulu, anaokul ve *[[Hristo Botev]]* halk kütüphanesi bulunur.

## Düzenli etkinlikler
Festival - Her yıl 10 Eylül'de düzenlenir.

## Dış bağlantılar
Resimlerle Ardalı (Koriten)
Paul Watson

**Paul Franklin Watson** Kanadalı çevreci eylemci. Green Peace'nin de kurucularındandır.

Daha sonra Green Peace ile sorunların çözüm yolları konusunda ayrılığa düşerek sonraları Sea Shepherd adlı organizasyonu kurmuştur. Kendisine göre eylemler protestoyla sınırlı kalmamalıdır. Bundan dolayı Kanada'da yaşadığı dönemde uzun yıllar Kanada'daki fok katliamı karşıtı mücadele vermiştir. Sonraları Sea Shepherd organizasyonuyla Japon balina ve yunus avcılarına karşı eylemlerine devam etmiştir. Balina avına karşı mücadelesine devam etmektedir.
Happily Ever After (Lost)

"**Happily Ever After**", American Broadcasting Company'de gösterilen drama televizyon dizisi *[[Lost (dizi)|Lost]]*un altıncı sezonunun on birinci, toplamda ise 114. bölümüdür. Bölüm, ABD'de 6 Nisan 2010 tarihinde yayınlandı. Carlton Cuse ve Damon Lindelof'un yazdığı bölümün yönetmenliğini Jack Bender üstlendi.

## Konu

2007'de Desmond Hume (Henry Ian Cusick), Charles Widmore'un deneyine maruz kalır ve Charlie Pace (Dominic Monaghan) ile Daniel Widmore'un (Jeremy Davies) da bulunduğu diğer zaman çizgisini de yaşamaya başlar.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Glee bölümleri listesi

***[[Glee (dizi)|Glee]]***, Fox tarafından yayımlanan bir dizidir. Şovun yaratıcıları Ryan Murphy, Brad Falchuk ve Ian Brennan. Baş yapımcılar Murphy ve Falchuk; ortak baş yapımcı ise Brennan. 19 Mayıs 2009'da dizinin 'pilot' bölümü gösterildi ve sezonun geri kalan bölümleri 9 Eylül 2009'dan beri gösterilmektedir. Fox, özgün olarak 13 tane *Glee* bölümü istemişti, fakat 21 Eylül 2009'da 9 tane daha bölüm isteyerek ilk sezonun tümünü arzu etti. İlk sezonun geri kalan bölümleri 13 Nisan 2010'dan itibaren yayımlanmaya başladı. Şovun ikinci ve üçüncü sezonları için planlar da başlamıştır.

## Genel bakış

## Bölüm listesi
### 1. sezon: 2009-2010

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Martin Frobisher

**Martin Frobisher** (d. 1535, Altofts, Yorkshire - ö. 22 Kasım 1594, Plymouth), İngiliz denizci, Kuzey Amerika kâşifi.

## Kuzeybatı geçidinin peşinde

İspanyollar gibi İngilizler ve Fransızlar da batıya giderek, Çin ve Hindistan topraklarına açılmak için bir geçit arıyorlardı. Çoğu coğrafyacı, burada geçit bulunduğunu tahmin ediyordu. Ancak, geçit keşfedilemiyordu. Bu geçide, "Kuzeybatı Geçidi" diyorlardı. Kuzeybatı Geçidi'ni bulmak üzere denizci Sir Humphrey Gilbert, İngiltere adına bir sefer düzenledi. 1576'da, Martin Frobisher'in yönetiminde üç gemi Londra'dan yola çıktı.

Grönland kıyıları buzlarla kaplıydı ve patlak veren fırtınada Frobisher'in gemisinin direği kırıldı. Ancak, kaptan Frobisher direği tamir ettirerek yola devam etti. Kuzeybatı geçidine yaklaştığına inanarak, hiçbir yere açılmayan bir girinti olduğunu buraya "Frobisher Boğazı" adını verdi. Hâlbuki; burası körfezdi: "Frobisher Körfezi".

Fobisher, körfezde keşif yaparken o bölgenin yerlileri olan Eskimolarla karşılaştı. Eskimoların kanolarını, uzaktan gördüğünde fok zannetmişti. Eskimolar, Frobisher ve tayfalarına çok iyi davrandılar. Kanolarla etrafını sarıp, onlara hediyeler vs. verdiler. Ancak dost görünen eskimolar, beş tayfayı kaçırdı. Frobisher, tayfalarının geri verilmesi için bir eskimoyu esir aldı. Bu eskimoya karşı, esirlerin geri verilmesini istediyse de tayfaları bir daha gören olmadı. Esir alınan Eskimo'yu da İngiltere'ye götürdüler. Eskimo, İngiltere'de Zatürreeden dolayı öldü.

## Altın peşinde
Tayfalardan biri, kıyıdan üzerinde parıldayan altın damarları olan siyah kaya parçalarıyla dönmüştü. Frobisher, Londra'ya döndüğünde kayanın altın içerdiğini öğrendi. 1577 ve 1578 yıllarında, bu kayalar için ikinci bir sefer düzenledi. Bu kayalardan çok miktarda topladı. Son yolculuğundan yurda döndüğünde, kendisine topladığı kayaların değersiz olduğu söylendi. Kayalar, "Ahmak altını" olarak bilinen değersiz demir piritiydi.

Sonuç olarak Frobisher, başarısız oldu. Boğaz olduğunu zannettiği bölgeyi araştırmadan dönmüştü. Bulduğu boğaz, aslında "Frobisher Körfezi" idi. Dolayısıyla bu seferlerde İngiltere, amacına ulaşamadı. Geçidi bulmak için John Davis de yolculuk yapacak ve "Davis Boğazı"nı bulacaktı.

## Kaynakça
* TÜBİTAK Popüler Bilim Kitaplığı, Kaşifler, s.26
* Kaşifler
Wayne Devlet Üniversitesi

**Wayne Devlet Üniversitesi** (), 1868'de Detroit'de kurulmuş bir devlet üniversitesidir. Tıp, mühendislik, hukuk, eğitim, işletmenin de arasında bulunduğu 13 fakültesi ve bu fakültelere bağlı 350 akademik programı ve programlarda 31000 lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencisi bulunmaktadır. 100'e yakın farklı ülkeden 2800 uluslararası öğrencisi ve 750 ziyaretçi hocası vardır.

Kampüsü dünyanın otomotiv başkenti olarak da anılan Detroit şehir merkezindedir. Kampüs içinde öğrencilerin barınabileceği ev ve yurtlar bulunmaktadır. Kampüste biri 7 gün 24 saat açık olmak üzere altı adet kütüphane bulunmaktadır.

Dünya üniversitelerinin akademik sıralaması listesine göre dünyanın 200-300 en iyi üniversitesi arasındadır.  tarafından yapılan listelemede ise araştırma üniversiteleri arasında çok yüksek araştırma yapan (Very High research activity) bir üniversitedir.


Dosya:Temple Beth-El Bonstelle Theater.jpg|Bonstelle Tiyatrosu
Dosya:Wayne campus scienglib 900x600.jpg|Kampüsten bir görüntü
Dosya:McGregor Center Wayne State Univ D.JPG|Kampüsten bir görüntü- McGregor Konferans Salonu
File:Education Building Wayne State Univ A.JPG|Eğitim Fakültesi
File:Undergraduate Library in the evening.jpg|7 gün 24 saat açık bulunan Adamany Lisans (UGL) Kütüphanesi
File:Prentis Building WSU Detroit MI.jpg|Prentis Binası

## Dış bağlantılar

*  
** English Language Institute (İngilizce Dil Enstitüsü) (ELI)  

## Kaynakça
Şehvar Beşiroğlu

**Şefika Şehvar Beşiroğlu** (2 Ekim 1965 - 26 Mayıs 2017), kanun, çeng ve arp icracısı, müzikolog, akademisyen.

## Hayatı
2 Ekim 1965 yılında İstanbul'da doğdu. 1986 yılında Lisans eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı, Çalgı Bölümü'nde tamamladı. 1988 yılında aynı üniversitede, Türk Sanat Müziği alanında Yüksek Lisansını tamamlayan Beşiroğlu, 1994 yılında aynı alanda sanatta yeterliliğini tamamladı. Doktora sonrası çalışmalarını 1999 yılında, Amerika'daki Harvard Üniversitesi'nde tamamlayan Beşiroğlu 2005 yılında profesör unvanını almıştır.

İstanbul Teknik Üniversitesi, Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nda müdür yardımcılığı, Müzikoloji bölüm başkanlığı, MİAM (Müzik İleri Araştırmalar Merkezi) yönetim kurulu üyeliği ile "Müzikoloji ve Müzik Teorisi doktora programı" koordinatörlüğü görevlerini yürütmüş, ayrıca, Kantemir Topluluğu adında bir müzik grubunun da üyesi olan Beşiroğlu, 27 Mayıs 2017'de hayatını kaybetmiştir.

## Kaynakça ve notlar

## Dış bağlantılar
Kortikosteroid

**Kortikosteroid**, böbrek üstü bezlerinde salgılanan bir steroid hormon türü ve bu hormonların sentetik analoglarına verilen addır. Glukokortikoid olan kortizon ile hidrokortizon kan şekeri seviyesi ve inflamasyon tepkisinde, mineralokortikoid olan aldosteron ise böbrek borucukları düzeyinde, su ve sodyumun geri emilimini ve potasyumun atılımını kolaylaştırarak su mineral dengesinde rol oynarlar.

## Kullanım
Kortiosteroid ilaçlar Addison hastalığında ve adrenal bezler veya hipofiz bezi hastalıkta tahrip olduğunda ya da çıkarıldığında replasman (yerine koyma) tedavisi olarak kullanılırlar. Bu ilaçlar ayrıca ülseratif kolit, Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarının tedavisinde ve temporal arteritte ortaya çıkan retinayı besleyen arterin inflamasyonunda acil tedavi için kullanılırlar.

Kortikosteroid ilaçların diğer kullanımları arasında sistemik lupus eritematosus (SLE) ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıkların tedavisi ve astım, egzama, alerjik rinit tedavisi de yer almaktadır. Kortikosteroid ilaçlar ayrıca transplant (organ nakli) cerrahisinden sonra organ reddini önlemek için ve lenfoma ve lösemi gibi kanser tedavilerinde de kullanılmaktadır. Ayrıca, tenisçi dirseği veya artrit gibi bozukluklarda ağrı giderici olarak da kortikosteroid injeksiyonları kullanılabilir. Kortikosteroidlerin antiinflamatuar (yangı önleyici) özellikleri vardır.

Sık kullanılan kortikosteroid ilaçlar aşağıda listelenmiştir:

*Beklametazon
*Betametaz
*Kortizon
*Deksametazon
*Fludrokortizon
*Hidrokortizon
*Prenizolon
*Triamsinolon

## Yan etkileri

Kortikosteroid ilaçları krem yoluyla ya da inhaler olarak uygulandığında yan etkileri enderdir; ancak, uzun süre yüksek dozlarda alınan tabletler şeker hastalığı, hipertansiyon, osteoporoz, ödem, peptik ülser, Cushing sendromu, çocuklarda büyümeyi durdurma ve ender durumlarda katarakt ve psikoza neden olur.Yüksek dozda ilaç ayrıca immün sistemini de bozar ve septisemi ve tüberküloz gibi ciddi enfeksiyon riskini arttırır, kortikosteroid alan hastalarda suçiçeği yaşamı tehdit edici olabilir. Kortikosteroidlerin immun sistemi baskılayıcı özellikleri vardır.

Uzun dönemli tedavi adrenal bezlerinde kortikosteroid üretimini baskılayabilir ve ani bırakma yaşamı tehdit edici olan adrenal yetmezliğine neden olabilir. Bu nedenle, kortikosteroid almakta olan ya da kısa süre önce almış olan hastalarda br steroid tedavisi kartı olmalıdır ve herhangi bir tıbbi tedaviden önce doktorlar bu konuda bilgilendirilmelidir.

## Kaynakça
* BMA A-Z Family Medical Encyclopedia (British Medical Association A-Z Aile Tıp Ansiklopedisi)

## Dış bağlantılar
* Dermatolojik Kortikosteroidler 
* Sistemik Kortikosteroidler
Bedrettin Tebrizi

**Bedrettin Tebrizi** (Farsça: بدر الدين تبریزی, *Badr-al-Dīn Tabrīzī*, Azerice: *Bədrəddin Təbrizi*), on üçüncü yüzyılın üçüncü çeyreğinde Anadolu'da Konya'da mimar ve etkin bir bilgindir. Şemseddin Ahmet Eflaki, onu büyük mistik şair Muhammed Celaleddin-i Rumi mezarının mimarı (*meʿmār*) olarak tanımlar.

Bedrettin Tebrizi, Tebriz kentinden muhtemelen onüçüncü yüzyılın ortalarında İran'ın Moğol istilasından sonra Anadolu'ya sığınmış bir İranlı Azeri ustadır. Rumi'nin ölümünden sonra, Karamanlılar döneminde bir Selçuklu emiri olan Alam-al-Din Qayṣar isteği üzerine, bugün ayvān türü olarak bilinen, Yeşil Kubbe olarak söylenen türbenin mimarıdır. Bedrettin mimarlığın yanı sıra, astroloji, matematik, geometri, büyü, simya (*alşimi*), felsefe ve narenciye tarımı gibi bilgi becerileri olan biridir.

## Notlar
Zsolt Petry

**Zsolt Petry** (d. 23 Eylül 1966) Macaristan doğumlu eski kaleci. Şu an Samsunspor kulübünde kaleci antrenörlüğü yapmaktadır.

## Futbol kariyeri
### Kulüp takımları kariyeri
1985'ten 1991'e kadar futbol yaşantısını Macaristan'da sürdüren Petry, Belçika kulübü olan KAA Gent'le anlaştı. Burada 4 sezon boyunca oynayan Petry sırasıyla Gençlerbirliği, R. Charleroi SC, Feyenoord ve Eintracht Frankfurt'ta kalecilik yapmıştır. 1999-2000 sezonunda tekrar yurduna dönen Petry, MTK Budapest'e transfer olmuştur. 2001 yılında ise tekrar Almanya'ya transfer olmuş ve futbolu SV Babelsberg 03 kulbünde bırakmıştır.

### Millî takım kariyeri
15 Kasım 1988'de FIFA Dünya Kupası eleme maçında Yunanistan karşısında 83. dakikada oyuna girerek millî olmuştur. 1984 Avrupa 19 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nı kazanan ekibin bir parçası olan Petry, 1990 yılında Macaristan'da Yılın Futbolcusu seçilmiştir. Petry, toplamda 38 kez millî olmuştur.

### Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bırakır bırakmaz SC Paderborn 07'de kaleci antrenörlüğüne başlayan Petry'nin kulübü, ilk sezonunda Regionalliga Nord'dan 2. Bundesliga'ya yükselmiştir. 2009'da kulübü 3. Liga'dayken TSG 1899 Hoffenheim'a kaleci antrenörü olarak transfer olan Petry, aynı zamanda Macaristan millî futbol takımında da 2008'den beri aynı görevi sürdürmektedir.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* Zsolt Petry, eintracht-archiv.de sitesinden
Taş (anlam ayrımı)

**Taş** sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

* Kayaç
* Değerli taş
* Taş, Tarkan şarkısı
Dragons' Den

**Dragons' Den** (Türkçe: Ejderlerin Mağarası) Japonya kökenli formatına Sony ve kısmen Microsoft'un sahip olduğu risk sermayesi konulu televizyon programı. Programa katılıp fikirlerini açıklayan girişimler *Ejderha* denilen iş uzmanları tarafından yaratılan finansmanla güvenceye alınmayı hedeflerler.Yarışmacılar genellikle ürün tasarımcıları ya da potansiyel olarak çok karlı uygulanabilir iş fikri olan hizmet sağlayıcılarıdır fakat fon ve yönetim eksiklikleri vardır. Her birinin kendine has iş sahası olan, kendilerine ejderha adını veren beş zengin iş insanı bu ürünleri ve fikirleri değerlendirmektedir.

## Versiyonları
Ejderha Mağarası serisi pek çok ülkede gösterime girmiştir. Kendi özgün gösterimi olan Japonya dışında diğerlerinin formatı İngiltere kökenlidir.

### İngiltere
İngiltere'deki Dragon's Den BBC Two üzerinden yayınlanmaktadır. Yapımcılığı Dominic Bird ve sunuculuğu eski BBC ekonomi editörü Evan Davis tarafından yapılmaktadır. Ejderhalar şunlardır:

## Dış bağlantılar
*  (Official UK website)
* ''Dragons' Den'' (*Dragons' Den* News At Unreality TV)
* ''Dragons' Den''  (Official Canada website)
* ''Ejderlerin Mağarası' (Official Turkey website)
* ''Den D'' (Official Czech Republic website)
* ''Dragons' Den'' (Official Netherlands website) 
* ''Dragons' Den''  (Official New Zealand website)
* ''Hakrishim'' (Official Israel website)
* ''Dragons' Den: Al Aareen'' (Official pan-Arab website)
* Dragon's Den (Official Nigerian website)
* ''Dragons Den''  (RTÉ's Official Irish Website)
* ''Concentrate Design'' (A company financed on Dragon's Den)
* Doug Richard's School for Startups  
* (Successful Den Products,books by the Dragons and DVDs - unofficial UK site) 
* 
* 
* 
*
Theo Paphitis

**Theo Paphitis** (Yunanca: Θεόδωρος Παφίτης *Teodoros Pafitis*, 24 Eylül 1959, Limasol), Kıbrıs Rumu asıllı Britanyalı girişimci iş insanıdır. Servetini perakende sektöründen elde etmiştir. Dragons' Den isimli programdaki ejderhalardan biri olarak bilinir. Zenginliği 2007 yılından beri 135 milyon sterlin artmasına rağmen Sunday Times 2008 Zenginler Listesi'nde 581. sırada yer almıştır.

## Yaşam öyküsü
Kıbrıs Limasol'da doğan Paphitis ebeveynleri ve kardeşi Morinos ile birlikte altı yaşındayken İngiltere'ye yerleşti. Kuzey Londra'da okula (Comprehensive school) başladı. Disleksi nedeniyle başarız olduğu tespit edildi. On beş yaşındayken okulunun kantininde girişimciliğe başladı.

Londra'da bir sigorta komisyoncusunda çaycı ve dosyalama memuru olarak işe başladı. Daha sonra Bond Street'te çalışırken tutkusunun satış ve perakendecilik olduğunu fark etti. 21 yaşındayken, ticari ipotek satışıyla ilgili Legal & General'de işe başladı burada diğer işletmelerin bilançolarını okumayı öğrendi.

## Kaynakça
Şema Yisrael

**Şema Yisrael** (, anlamı "Duy, ey İsrail"), Tevrat'ın bir bölümünün ilk iki sözcüğü olan ve Yahudi ayin sisteminde sabah ve akşamları okunan bir Yahudi duası. Şema duası Yahudi akidesinin temel unsurlarını içerir ki ilk cümlesi Yahudi akidesinin temelini oluşturan monoteizm yani tek Tanrı inancının göstergesidir: "Duy, ey İsrail! Yahova bizim Tanrımızdır! Yehova tektir!" ()

Yahudilikteki öneminin yanı sıra Şema Hristiyanlıkta da önem taşır. Yeni Ahit'te bazı yerlerde tekrar edilen Tanah ayetlerindendir. Markos 12:29'da Şema'nın önemi İsa'ya atfedilen şu ifadeyle belirtilir: "*İsa şöyle karşılık verdi: "En önemlisi şudur: 'Dinle, ey İsrail! Tanrımız Rab tek Rab'dir.*"" İngiliz ilahiyatçı Paul Williams'a göre İsa'nın bu sözünün Hristiyanlıktaki teslis inancıyla herhangi bir benzerliği yoktur. Williams, İsa'nın bu bildirisinin İslam'daki tevhid inancıyla uyumlu olduğunu belirtir.

## Ayrıca bakınız

* İnsipit

## Kaynakça
Dene-Yenisey dilleri

**Denesey** ya da **Dene-Yenisey dilleri**, yeni oluşturulan bir dil ailesidir. Yupik-Aleut-Inuitlarını saymazsak, Asya ile Amerika arasındaki ilk gerçek dil bağlantısı 2008 yılında Denesey dillerinin oluşturulmasıyla uzmanlarınca teyid edildi. Grubun Sibirya kolu Yenisey dilleri, Amerika kolu ise Kızılderili Na-Dene dilleridir.

## Sınıflandırma

* Yenisey dilleri 
** Kuzey Yenisey dilleri 
*** Ketçe 
*** † Yuğca 
** Güney Yenisey dilleri 
*** † Kotça 
*** † Asanca 
*** † Arince 
*** † Pumpokolca 
* Na-Dene dilleri 
** Tlingitçe 
** Eyak-Atabask dilleri 
*** † Eyakça 
*** Atabask dilleri 
**** Ahtnaca 
**** Denağinaca
**** Değinakça 
**** Holikaçukça
**** Koyukonca
**** Kuskokvimce 
**** Aşağı Tananaca 
**** Tanakrosça 
**** Yukarı Tananaca 
**** Kuzey Tuçoncası 
**** Güney Tuçoncası 
**** Guçince
**** Hanca
**** Tagişçe 
**** Tahltanca 
**** Kaskaca 
**** Danezaca
**** Sekanice
**** Denetaca
**** Satuca
**** Tlınçonca
**** Denesulinece
**** Tsetsautça
**** Tsutinaca
**** Nadoten-Vetsuvetence 
**** Dakelce
**** Çilkotince
**** Nikolaca
**** Oregon ve Kaliforniya Atabask dilleri 
**** Hupaca
**** Ova Apaçicesi
**** Hikarilaca
**** Lipanca
**** Meskalero-Çirikavaca 
**** Batı Apaçicesi
**** Navahoca

## Karşılaştırma
Sibirya'dan Ketçe ile Amerika'dan Navahoca kelime karşılaştırması:

## Dış bağlantılar
* "Dene-Yeniseic in past and future perspective" by Edward J. Vajda (2008) 
* "The origin of the Na-Dene" by Merritt Ruhlen (1998)
Magnezyum klorat

**Magnezyum klorat** formülü Mg(ClO3)2 olan bir kimyasal bileşiktir. Klorik asitin magnezyum tuzu olan bu bileşik diğer kloratlar gibi kuvvetli bir oksitleyicidir.
Eric Lenneberg

**Eric Heinz Lenneberg** (d. 30 Eylül 1921, Düsseldorf - ö. 31 Mayıs 1975, White Plains, New York), Alman kölenli Amerikalı bir dil bilimci ve sinir bilimcidir.

## Hayatı

Almanya'nın Düsseldorf şehrinde doğdu. Yükselen Yahudi aleyhtarlığı dolayısıyla Nazi Almanyasından ayrılmak zorunda kaldı. Ailesiyle birlikte önce Brezilya'ya ardından Chicago Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi'nde eğitim göreceği Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Harvard Tıp Fakültesi, Michigan Üniversitesi Ann Harbor'da ve Cornell Üniversitesi'nde psikolog ve nörobiyolog profesörü olarak çalıştı.

Lenneberg, 1964'te yayınladığı "Dil Edinimi Yeteneği" adlı makalesinde dille ilgili insana özgü biyolojik yetiyle ilgili dört hipotez öne sürdü. George Miler ve Noam Chomsky ve diğer Harvard, MIT akademisyenlerince bu hipotezler tartışıldı. Steven Pinker "Dil İçgüdüsü" adlı kitabıyla onun düşüncelerini yaygınlaştırdı. Lenneberg'in dört hipotezi şunlardır:

* Bir türün belirli bir zamanda bir özelliğinin evrensel görünümü. "Türlerin tipik" özellikleri.
* Bir grubun belirli bir zamanda evrensel görünümü. Kültür tarihinin bir ürünü değildir. Yine, "türlerin tipik" tanısal özelliği. 
* Özelliğin öğrenilmemesi mümkündür.
* Bir özelliğin katı bireysel gelişimi, organizmanın deneyimi ne olursa olsun belirli bir programı takip eder.

"Dilin Biyolojik Temelleri" adlı eserinde dil gelişimiyle ilgili eleştirel süreçleri ileri sürmüştür. Lenneberg'in dile dair biyolojik yaklaşımı Haskins Laboratuvarlarından Alvin Liberman ve arkadaşlarının geliştirdiği konuşma algısının motor kuramı gibi gelişmelerle ilgilidir.

### Yapıtları
* (1967), *Biological Foundations of Language* (Dilin Biyolojik Temelleri). New York: John Wiley & Sons, Inc.
* (1964), *The Capacity of Language Acquisition* (Dil Edinimi Yeteneği) in Fodor and Katz, 1964. Fodor, Jerry and Jerrold Katz, eds.
* *The Structure of Language* (Dilin Yapısı). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. The Fodor & Katz volume is a collection of papers around early Chomskyan linguistics, phonology, grammar, semantics.
* (1964), New directions in the study of language (Dil Araştırmalarında Yeni Yönelimler). Cambridge, M.I.T. Press.
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Eric Lenneberg'in Bibliyografyası
Edsel Ford

**Edsel Bryant Ford** (6 Kasım 1893 – 26 Mayıs 1943), Henry Ford'un oğlu, Detroit, Michigan'da doğdu. 1919 ile öldüğü yıl olan 1943 arasında Ford Motor Company şirketinin başkanıydı.

## Dış bağlantılar
* Edsel Ford biyografisi  ()
* Official Edsel & Eleanor Ford 'Gaukler Point' evinin müze sitesi. 
* Official Edsel & Eleanor Ford 'Haven Hill' malikanesi müze sitesi. 
* Detroit Sanat Enstitüsü

## Kaynakça
Lea Michele

**Lea Michele Sarfati** (d. 29 Ağustos 1986, The Bronx, New York), Amerikalı oyuncu ve şarkıcı. Özellikle *[[Spring Awakening]]*deki Wendla Bergman rolü gibi Broadway tiyatrosundaki kapsamlı çalışmaları ve Mayıs 2009'da yayımlanmaya başlanan *[[Glee (dizi)|Glee]]* dizisinde oynadığı Rachel Berry rolü için bilinir.

Michele, çocukluğunda profesyonel olarak *[[Les Misérables]]* gibi çeşitli prodüksiyonlarda oynamaya başladı. Birçok diğer müzikalde oynadıktan sonra hit müzikal olan *Spring Awakening*in baş rolünü oynamaya başladı ve buradaki işleri için bir Drama Desk Ödülü için aday olarak gösterildi. *Glee* için ise Michele, hem bir Satellite Ödülü hem de bir Screen Actors Guild Ödülü'nü kazanmıştır. Bir Altın Küre ve bir Teen Choice Ödülü için de aday olarak gösterilmiştir.

## İlk yılları
Michele, New York'un The Bronx semtinde bir hemşire ve bir şarküteri sahibinin çocuğu olarak **Lea Michele Sarfati** ismiyle doğdu. Michele'in annesi İtalyan asıllı Amerikalı ve Katolik, babası ise İspanyol Sefarad kökenlidir. Michele, New Jersey Tenafly'de büyüyüp Tenafly High School'da eğitimini gördü. New York Üniversitesi Tisch School of the Arts'ta bir yer kazandı, fakat sahnede çalışmaya devam etmeye karar verdi.

## Kariyeri

### 1995-2008: Başlangıç ve Tiyatro rolleri
Michele 1995 yılında sekiz yaşındayken ilk Broadway deneyimini yaşadı. Michele daha sonra Steven Sater ve Wend Sheik'in Spring Awakening'in müzikal versiyonunda Wendla Bergmann rolünü oynadı. Mayıs 2008'de Michele, Broadway'in Spring Awakening kadrosundan ayrıldı. Daha sonra Temmuz 2008'de Sheik ve Sater'in yeni müzikali olan Nero'da rol aldı.

### 2009–2015: ''Glee''
2009'dan 2015'e bitene kadar Michele, Fox'un müzikal komedi-drama dizisi Glee'de şovun yıldız şarkıcısı Rachel Berry olarak rol aldı. Mayıs 2010, Michele ve Glee oyuncu kadrosu, Phoenix, Los Angeles, Chicago ve New York'da 10 konser yaparak Amerika Birleşik Devletleri'nde bir müzik turuna çıktı. Dizi 20 Mart 2015 tarihinde final yapmıştır.

## Kişisel hayatı
Şubat 2012'de Michele Glee dizisindeki rol arkadaşı Cory Monteith ile bir ilişkiye başlamıştır. Çift Temmuz 2013'teki Monteih'in ölümüne kadar birlikte sevgili olarak kaldılar.

28 Nisan 2018'de Michele, iş insanı Zandy Reich ile nişanlandığını duyurdu çift 9 Mart 2019'da Napa, Kaliforniya'da evlendiler. 20 Ağustos 2020'de çiftin ilk çocuğu olan Ever Leo doğdu.

## Ödüller ve adaylıklar

## Albümleri

* Louder (2014) 
* Places (2017) 
* Christmas in the City (2019)

## Turları

### Konser turları

* An Intimate Evening with Lea Michele (2017) 
* LM/DC Tour (Darren Criss ile) (2018)

### Konserler ve yerleşik konserler

* Once Upon A Dream (2008) 
* Christmas in NYC: Live in Concert (2019)

### Tanıtım konserleri

* Glee Live! In Concert! (2010–2011)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi sitesi  
* 
* IBDB'de Lea Michele  
* Glee Wikisi'nde Lea Michele
Pepuza

**Pepuza**, Anadolu'nun Frigya bölgesinde antik bir şehir.

Montanism'in merkezi olarak kabul edilir. Epiphanios, şehrin yaklaşık olarak 377 yılında tektanrıcıların saldırılarıyla yıkıldığını bildirir. Fakat şehrin tamamen ortadan kalkmadığı Hierokles'in buradan bir piskoposluk olarak bahsetmesinden anlaşılır.

Radet ve Ramsay, 6. yüzyılda şehrin Iustinianupolis adını aldığını ileri sürerler. Hierokles göre ise şehir Büyük Menderes Nehri'nin sağ kolu olan Antik dönemde Glaukos denilen Küfu Çayı'nın aşağısında yer alıyordu. Ancak bu bilgiler kesin olmadığı gibi şehrin tam yeri hala bilinmemektedir.

Heidelberg Üniversitesi'nden Peter Lampe ile Tulsa'dan William Tabbernee, Uşak ili Karahallı ilçesi Karayakuplu köyü yakınlarında bulunan antik yerleşkenin Pepuza olduğunu tanımlamışlardır.

## Literatür
* W. Tabbernee/Peter Lampe, *Pepouza and Tymion: The Discovery and Archaeological Exploration of a Lost Ancient City and an Imperial Estate* (deGruyter: Berlin/New York, 2008) ISBN 978-3-11-019455-5 und ISBN 978-3-11-020859-7
* Peter Lampe, Die montanistischen Tymion und Pepouza im Lichte der neuen Tymioninschrift, in: *Zeitschrift für Antikes Christentum* 8 (2004) 498-512

## Dış bağlantılar
* University of Heidelberg: The Discovery of Pepouza and Tymion
* Peter Lampe: "Zwischen Ekstase und Askese". In: "SpiegelOnline" 3.7.2010
* Video clip
* Pepouza Antik Kenti - Uşak
Borucen

**Borucen** (Farsça : بروجن, Borūjen), İran'ın Çaharmahal ve Bahtiyari Eyaleti'nde şehir.

Eyaletin kendi adını taşıyan Borucen şehristanı'nda bulunan ve bu şehristanın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 49.077 kişi ve 12.828 hanedir.

Eyaletin ikinci büyük şehri olan Borucen, 2200 m.'ye varan rakımıyla İran'ın en yüksek ve soğuk şehirlerinden birisidir. Kent ülkede soğuk havasıyla meşhurdur. Yılın 122 gününü 0 C° altında geçirir.

Nüfusunun çoğunluğunu Fars kökenliler oluşturur. Halkın geçim kaynağını, yerel ölçekli olarak yapılan tarım ve hayvancılık sağlar. Ayrıca kentte geleneksel kilim üretimi de önemli bir geçim kaynağıdır.

## Kaynakça
Robert Huber

**Robert Huber** (d. 20 Şubat 1937, Münih), Alman biyokimyacıdır. 1988 yılında, Johann Deisenhofer ve Hartmut Michel ile birlikte, Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır.

1947 ile 1956 yılları arasında Humanistisches Karls-Gymnasium Okulu'nda okudu. Ardından Münih Teknik Üniversitesi'nde kimya dalında eğitim gören Huber, 1960'ta diplomasını aldı. Üniversitede kaldı ve araştırmalarında organik bileşiklerin yapısını aydınlatmak için kristalografi yöntemini kullandı. 1971 yılında, proteinlerin kristalografisi için yöntemler geliştiren takımının bulunduğu Max Planck Biyokimya Enstitüsü'nde direktör oldu.

1988'de Johann Deisenhofer ve Hartmut Michel ile birlikte, Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı. Üçlü, mor bakterilerde fotosentezde önemli bir intramembran proteinini ilk kez kristalleştirmeleri ve daha sonra proteinlerin yapısını aydınlatmak için X-ray kristalografisi uygulamaları ile tanınmaktaydı. Bu bilgi, fotosentezin integral fonksiyonunu gerçekleştiren yapısal yapıtaşlarını ilk kez kavramamızı sağlamıştır. Bu anlayış siyanobakterilerde fotosentezin, daha kompleks bir benzerini anlamamızı sağlamıştır, ki siyanobakterilerde gerçekleşen fotosentez ile bitkilerin kloroplastlarında gerçekleşen fotosentez ile büyük oranda benzerdir.

Evli ve dört çocuk babasıdır. Yakın dönemde Cardiff Üniversitesi'nde bir göreve atanmış ve yarı zamanlı olarak üniversitedeki "Yapısal Biyoloji"nin geliştirilmesine öncülük yapmıştır. 2005'ten beri Duisburg-Essen Üniversitesi'ndeki *Tıbbi biyoteknoloji merkezi*nde araştırmalarına devam etmektedir.

## Dış bağlantılar
* Nobelprize.org sayfasındaki otobiyografisi
* Huber'in orijinal editörlerinden biri olduğu Analitik Kimya Ansiklopedisi

## Kaynakça
*
Kıbrıs Olimpiyat Komitesi

**Kıbrıs Cumhuriyeti Olimpiyat Komitesi** (Yunanca: Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή *Kipriaki Olimpiaki Epitropi*), 1974 yılında kurulan, 1979 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tanınan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde Olimpiyat Oyunları'nı gerektiği zaman organize etmek ve oyunlara katılan sporculara destek vermekle yükümlü kuruluştur.

## Dış bağlantılar
* Kıbrıs Cumhuriyeti Olimpiyat Komitesi resmî web sitesi