Europa Universalis IV

***Europa Universalis IV***, Paradox Development Studio tarafından geliştirilmiş ve Paradox Interactive tarafından yayımlanmış strateji oyunu. *[[Europa Universalis]]* serisinin 4. oyunudur. 13 Ağustos 2013'te yayınlanmıştır. Kısaca EUIV ya da EU4 olarak da bilinir.

## Oynanış
Oyunun temel ilkeleri dizinin daha önceki oyunlarına benzemekle beraber, birçok konuda daha karmaşık hale bürünmüştür. Oyuncu tek oyuncu olarak yapay zekaya karşı, çok oyuncu olarak diğer insanlara veya diğer insanlarla beraber yapay zekâya karşı oynayabilir. Bir devletin denetimini ele alarak diplomasi, politika ve askeri olanakları kullanmak ve diğer devletlere karşı galip olmak hedeflenir. Oyuncu birçok alternatif araç ile büyümeye çalışır. Oyunun zaman dilimi 1444 ila 1821 arasındadır, bu tarihler içerisinde oyuna oyunda yer alan istendiği ülkeyle, istendiği tarihte başlanabilir.

Oyuncu dilerse askerî güçle Dünya'yı ele geçirmeye çalışabilir, yağmacı bir göçebe devlet olarak bozkırda egemen olabilir, bir koloni imparatorluğu kurabilir veya bir ticaret devleti olarak bölgesinde ticareti domine edebilir. Oyun sandbox yapıdadır ve oyunu kazanmak için spesifik koşullar yoktur ancak oyuncunun ülkesi ortadan kaldırılırsa oyuncu yenildi sayılır. Diplomasiyle ittifaklar veya vasal ülkeler kurulabilir, diğer devletlerle ilişkiler geliştirilebilir. Casuslukla diğer ülkelerin topraklarında hak iddia edilebilir ve isyan hareketleri teşvik edilebilir, hem kara hem de denizde yapılabilen muharebeler savaşların seyrini belirler. Oyunda her toprağın bir dini ve kültürü bulunmaktadır, bu unsurlar toprağın huzursuzluk değerini etkiler.

Oyun içi oynanış kimi zaman dinamik yapıda kimi zaman ise tarihsel çeşitli olaylarla şekillenir, bu olaylarla pozitif çeşitli bonuslar elde edilebileceği gibi, negatif etkenler de elde edilebilir. Oyunun "Ironman" adı verilen özel bir ayarı bulunur, bu ayarda zorluk gibi çeşitli ayarlar kilitlenir ve değiştirilemez, aynı zamanda oyunda çeşitli eylemler sonrası otomatik olarak kayıt alınır, böylelikle yapılan hatalarda bir önceki kayda geri dönülemez. Oyunda başarım elde edilebilmesi için bu ayarın açılması gerekir.

## Eklentiler
Oyun için çok sayıda indirilebilir içerik çıkarılmıştır, bu içeriklerin her biri tamamen opsiyoneldir ve herhangi birinden yararlanabilmek için bir diğerine sahip olmak gerekmez. Bu indirilebilir içerikler genellikle beraberlerinde bedava yamayla birlikte çıkmaktadır.
* **Conquest of Paradise:** Bu eklenti Amerika kıtasına odaklanıyor, bu eklentiyle birlikte Amerika kıtasını randomize etmenizi sağlayan Random New World mekaniği, Amerika yerlilerine has birçok yeni mekanik ve koloni devletleriyle oynayabilme imkânı oyuna ekleniyor. Bu eklenti 11 Ocak 2014'te çıkmıştır.
* **Wealth of Nations:** Bu eklenti oyunun ticaret yönüne odaklanıyor, eklentiyle birlikte casusluk aracılığıyla ticaret savaş sebebi edinebiliyor, ticaret gemilerinizi korsanlık yapmaya gönderebiliyor, şehirlerinizden birini ana ticaret üssü olarak belirleyebiliyor ve ticaret şirketleri kurabiliyorsunuz. Bu eklenti 29 Mayıs 2014'te çıkmıştır.
* **Res Publica:** Bu eklenti oyuna yeni bir fraksiyon mekaniği, yeni yönetim biçimleri, Hollanda Cumhuriyeti için özel seçim mekanikleri ekliyor. Bu eklenti 16 Temmuz 2014'te çıkmıştır.
* **Art of War:** Bu eklentiyle oyuna Kutsal Roma İmparatorluğu için geliştirilmiş 30 Yıl Savaşları mekaniği, Napolyon dönemine has mekanikler, hem diplomasi hem de savaş alanında çeşitli ufak mekanikler ekleniyor. Bu eklenti 30 Ekim 2014'te çıkmıştır.
* **El Dorado:** Bu eklenti Orta Amerika'ya odaklanıyor, Amerika yerlileri için yeni dinler ve mekanikler, yeni keşif mekanikleri, özel ülke yaratabilme, oyunda rastgele ülkelerden oluşan haritalar oluşturabilme, kolonilerden altın gemiler gelmesi ve Tordesillas mekanikleri gibi yeni mekanikler ekleniyor. Bu eklenti 26 Şubat 2015'te çıkmıştır.
* **Common Sense:** Bu eklentiyle birlikte şehir bazlı gelişmişlik mekaniği, İngiltere'ye has monarşi mekaniği ve parlamento, Protestan inancı için özel mekanikler, Budistler için karma mekaniği, vasal yönetimi, yönetim biçimi seviyeleri gibi birçok mekanik ekleniyor. Bu eklenti 9 Haziran 2015'te çıkmıştır.
* **The Cossacks:** Bu eklentiyle birlikte yeni diplomasi mekanikleri, Tengri inancı için özel mekanikler, horda birliği ve şehir yıkma, kültür kabul etme mekanikleri, yerli politikaları gibi yeni mekanikler ekleniyor. Bu eklenti 1 Aralık 2015'te çıkmıştır.
* **Mare Nostrum:** Bu eklentiyle gemilerinize donanma görevleri verebiliyor, çeşitli yeni casusluk eylemlerinden yararlanabiliyor, diğer ülkelere Condottieri kiralayabiliyor, ticaret ligleri kurabiliyorsunuz. Bu eklenti 5 Nisan 2016'da çıkmıştır.
* **Rights of Man:** Bu eklenti ile Süper Güç mekaniği, hükümdar kişilikleri ve özellikleri, kraliçe mekaniği, Afrika'daki Fetişist inancına yönelik yeni mekanikler ve Kıptî mekanikleri ekleniyor. Bu eklenti 11 Ekim 2016'da çıkmıştır.
* **Mandate of Heaven:** özellikle Uzak Doğu'daki Ming, Japonya ve Mançu boyları gibi devletlere odaklanıyor. Mandate of Heaven eklentisinin ana mekaniği Çin İmparatorluğudur. Etrafınızdaki devletleri haraca bağlayarak İmparatorluğunuzu güçlendirebiliyor, İmparatora has Meritokrasi mekaniği ile kararnameler yayımlayarak İmparatorluğunuzun ihtiyaç duyduğu alanlarda çeşitli bonuslar elde edebiliyorsunuz. Bu eklenti 6 Nisan 2017'de çıkmıştır.
* **Third Rome:** Bu eklenti Yeni Çağ'ın en önemli devletlerinden biri olan Rusya'ya odaklanıyor, Rus kültürü devletlere özel etkileşimler ve yönetim seviyeleri, Ortodoks Patrikliği mekaniği gibi yeni unsurlarla bölgedeki oynanışı geliştirmeyi amaçlıyor. Bu eklenti 14 Temmuz 2017'de çıkmıştır.
* **Cradle of Civilization:**  Nil ve İndus nehirleri arasında kalan Müslüman İmparatorluklara yeni mekanikler ve özellikler ekliyor. Bu eklenti 6 Kasım 2017'de çıkmıştır.
* **Rule Britania:** Bu eklenti Britanya adalarına odaklanıyor, Britanya ülkeleri için görev ağaçları, donanma doktrinleri, yenilikçilik mekaniği, sanayi devrimi gibi yeni mekanikler ekliyor. Bu eklenti 20 Mart 2018'de çıkmıştır.
* **Dharma:** Bu eklenti Hindistan'a odaklanıyor, Hint ülkeleri için yeni görev ağaçları, yeni politika ve hükûmet mekanikleri, ticaret şirketi yatırımları ve yeni ticaret merkezi mekanikleri gibi mekanikler ekliyor.
* **Golden Century:** Ağırlıklı olarak İberya ve Mağrip'e odaklanır. Koloni ve donanma mekanikleri için bir takım yeni eklentiler sunar. 11 Aralık 2018'de piyasaya sürülmüştür. 
* **Emperor:** Avrupa devletlerine odaklanan Emperor eklentisi Katolik devletlere derinlik katmayı ve Kutsal Roma'yı daha dinamik bir hale getirmeyi amaçlıyor. Güçlü bir papalığın önderliğinde yenilenmiş devrimler, yeni din mekanikleri (Hussitler Bohemya'ya hükmediyor), çeşitli Avrupa devletleri için 20'yi aşkın özel görev ağacı, isyana kışkırtma mekaniği, çok sayıda yeni olaylar içerir. 9 Haziran 2020'de piyasaya sürülmüştür.
***Leviathan:** Bu eklenti Uzak Doğu, Endonezya ve Polinezya'ya odaklanmaktadır. İyilik (Favor) puanlarının kullanıldığı diplomatik etkileşimler, naiplik konseyinin uzatılabilmesi, kolonilerin askeriyeye, ticarete veya özerk yönetime yönlendirilebilrmesi, gelişmişlik (Development) toplayarak vasallarınızdan ve eyaletleştirilmemiş topraklarınızdan başkentinize gelişmişlik çekilebilmesi, savaştığınız ülkenin başkentini yağmalayarak kendi başkentinize gelişmişlik aktarabilme, bölgelerin altyapılarını geliştirerek daha fazla yapı inşa edebilme, bir bölgeyi merkezîleştirerek yönetim maliyetini azaltabilme, belirli bölgelerde anıtlar inşa ederek belirli avantajlar kazanabilme eklendi. Totemizm dini yenilendi ve bu dine mensup ülkelerin kullanabileceği ek özellikler eklendi. Hindiçin, Endonezya ve Polinezya ülkeleri dahil olmak üzere Güneydoğu Asya coğrafyası için yeni birim modelleri eklendi. Otomatik kuşatma özelliği, plütokratik ülkelerde görevli taşıma gemileri, varisinizin zamanla meşruiyet kazanabilmesi ve daha birçok özellik eklendi. Bu eklenti 27 Nisan 2021'de piyasaya sürülmüştür.
***Origins:** Bu eklenti ile birlikte oyuna 52 yeni anıt eklendi. Şehrin gelişmişlik düzeyini arttırma sistemi düzenlendi ve bazı teknolojiler için enstitü zorunlu hale geldi. Eklenti 11 Kasım 2021'de piyasaya sürülmüştür.
* **Domination:** 18 Nisan 2023 tarihinde çıkan eklenti ile oyundaki Osmanlı, Fransa, Rusya, Britanya bölgelerinde yeni eklentiler yapılmış ve bu ülkelerin görev ağaçları yenilenmiştir. Ek olarak oyundaki muhtelif arayüzlerde değişiklikler yapılmış ve yeni fikirler (ücretsiz olarak) güncelleme ile birlikte erişilebilir hale gelmiştir.
* **King of Kings**: 6 Kasım 2023 tarihinde çıkan bu eklenti ile Safevi, Memlük ve Bizans devletlerine yeni görev ağaçları, yeni görevler ve bu uluslara daha fazla derinlik ve tarihi bir hava katıyor. Safeviler için 70'ten fazla yeni ulusal görev, diğer orta doğu ülkeleri için yeni ulusal fikirler ve özel hükûmet reformları. Ermenistan ve Gürcistan için ise yeni görevler ve görev ağaçları eklenmiştir.
***Winds of Change**: 8 Mayıs 2024 tarihinde çıkan bu eklenti paketi ile başta Hollanda, Venedik, Avusturya, Bohemya ve Macaristan gibi önde gelen Avrupa ülkeleri olmak üzere bazı Batı Asya-İran-Hindistan ülkeleri ve Kolomb öncesi Amerikasında var olmuş uygarlıklara görev ağaçları, olaylar gibi çeşitli içerikler eklenmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*