Türkiye cumhurbaşkanları listesi

**Türkiye cumhurbaşkanları listesi**, Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı olarak görev yapmış kişileri içeren listedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre cumhurbaşkanı, devlet ve hükûmet başkanıdır ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanlığını temsil eder. Cumhurbaşkanı, beş yıllığına görev yapar. Bir kimse en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Günümüzde cumhurbaşkanı; kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından doğrudan halk tarafından seçilmektedir. Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma, ölüm, çekilme veya başka bir nedenle görevini sürdürememesi durumunda, yenisi seçilene kadar en yaşlı cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder.

Bugüne kadar 12 kişi ant içerek cumhurbaşkanlığı yaparken, 5 kişi de cumhurbaşkanlığına vekillik etmiştir. Bu kişilerden ikisi görevleri sırasında doğal nedenlerden ölmüş (Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal), biri askerî darbe sonucu devrilmiş (Celâl Bayar) ve biri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından sağlık sebeplerinden ötürü görevden alınmıştır (Cemal Gürsel). Göreve geldiğinde 42 yaşında olan Mustafa Kemal Atatürk en genç, 69 yaşında olan Fahri Korutürk ise en yaşlı cumhurbaşkanı olmuştur.

İlk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye'de cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923 günü TBMM tarafından oy birliğiyle seçildi. Yaklaşık 15 yıl ile bu görevde en çok kalan kişi olan Atatürk, dört dönem boyunca cumhurbaşkanlığı yaptı. 1960 yılında meydana gelen ve Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk askerî darbe olan 27 Mayıs Darbesi sonucunda Cumhurbaşkanı Celâl Bayar görevden alındı ve Cemal Gürsel yönetimindeki Millî Birlik Komitesi ülkeyi yönetmeye başladı. Yaklaşık bir yıl boyunca "devlet başkanlığı" sıfatını üstlenen ve 1961 Anayasası'nı yürürlüğe koyan Gürsel, askerî yönetim sonrası TBMM tarafından cumhurbaşkanı seçildi. 6. cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün 6 Nisan 1980 tarihindeki görev bitiminden sonra TBMM bir türlü yeni bir cumhurbaşkanı seçemedi ve bu durum, yaklaşık beş ay süren vekâletli ve cumhurbaşkansız bir dönemin yaşanmasına neden oldu. 12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen askerî darbe sonucunda, Genelkurmay Başkanı Kenan Evren yönetimindeki Millî Güvenlik Konseyi ülke yönetimini ele geçirdi. Yaklaşık iki yıl boyunca "devlet başkanlığı" sıfatını üstlenen Evren, 1982'deki anayasa referandumu sonucunda 1982 Anayasası'nı yürürlüğe koydu ve yeni cumhurbaşkanı seçildi. 1989'da göreve gelen Turgut Özal, yaklaşık 3,5 yıl cumhurbaşkanlığı yaparak bu görevde en az kalan kişi oldu. 21 Ekim 2007 tarihinde yapılan anayasa değişikliği referandumu sonucu, Türkiye cumhurbaşkanının artık doğrudan halk oylamasıyla seçilmesi uygulaması getirildi. 10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan ilk doğrudan halk oylamasında %51,79 oy alan Recep Tayyip Erdoğan, 12. Türkiye cumhurbaşkanı seçildi. Cumhurbaşkanını seçmek için yapılan halk oylamalarına 2018 ve 2023'te devam edildi.

Cumhurbaşkanları içerisinden Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celâl Bayar, "partili cumhurbaşkanı" olarak görev yapmışlardır. Atatürk ve İnönü hem Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) genel başkanı hem de cumhurbaşkanı olarak görevlerini sürdürmüş, Celâl Bayar ise cumhurbaşkanlığı görevi başladığında Demokrat Parti (DP) genel başkanlığından istifa etmiş ama cumhurbaşkanlığı sırasında parti üyesi olmayı sürdürmüştür. 1961 Anayasası'nın getirdiği cumhurbaşkanının partisiz olma zorunluluğu, 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumunun kabul edilmesiyle kaldırıldı. Referandum sonucunda mevcut cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) genel başkanlığı görevine tekrar gelerek dördüncü partili cumhurbaşkanı oldu.

## Cumhurbaşkanları listesi

### Vekâleten görev yapmış cumhurbaşkanları listesi

## Zaman çizelgesi

## Görev sürelerine göre

Cumhurbaşkanlığı makamında kesintisiz en uzun süre kalan kişi Mustafa Kemal Atatürk'tür. Çok partili dönemde ise cumhurbaşkanlığı makamında en uzun süre bulunan kişi Recep Tayyip Erdoğan olmuştur.

## Yaşlarına göre

Türk cumhurbaşkanlarının göreve başlama yaşlarının medyanı 63,5'tir. Göreve en genç başlayan Mustafa Kemal Atatürk (42), en yaşlısı ise Fahri Korutürk'tür (69). Görev sonu en genç cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk (57) iken, en yaşlısı ise Celâl Bayar'dır (77).

70 yaşında görevinden ayrıldıktan beş ay sonra ölen Cemal Gürsel, tüm cumhurbaşkanları arasında en kısa emeklilik süresine sahiptir. Gürsel'in görevini yapmasına engel olacak duruma gelmesi üzerine, TBMM kararıyla cumhurbaşkanlığı görevine son verilmişti. Mustafa Kemal Atatürk ve Turgut Özal, görevde bulundukları sırada öldükleri için cumhurbaşkanlığı sonrası emeklilik yaşamamışlardır.

Celâl Bayar'ın 26 yıl süren cumhurbaşkanlığı sonrası emeklilik yaşamı, Türkiye cumhurbaşkanlığı tarihinin en uzun süren emekliliğidir. 103 yaşında ölen Celâl Bayar, aynı zamanda ülkenin en uzun ömürlü cumhurbaşkanıdır ve Süleyman Demirel ve Kenan Evren ile birlikte, 90'larına kadar yaşamış üç Türk cumhurbaşkanından biridir. Şu anda yaşayan en genç cumhurbaşkanı,  yaşında olan Recep Tayyip Erdoğan'dır.

}
| 41-42 yıl
| 56-57 yıl
| 00,0010 gün
| 
| 56-57 yıl
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 2
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 3
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 4
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 5
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 6
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 7
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 8
| 
| 
| 
| 
| 00,0010 gün
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 9
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 10
| 
| 
| 
| 
| 
| ***Hayatta***
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 11
| 
| 
| 
| 
| 
| ***Hayatta***
| 
|- style="text-align: left; background:#FFFFFF"
! scope="row" | 12
| 
| 
| 
| ***Görevde***
| ***Görevde***
| ***Hayatta***
| 
|}

## Yaşayan eski cumhurbaşkanları

Dosya:Ahmet Necdet Sezer.jpg|Ahmet Necdet Sezer (2000-2007) yaşında
Dosya:Abdullah Gül 2011-06-07.jpg|Abdullah Gül (2007-2014) yaşında


### Ölen son eski cumhurbaşkanı

Süleyman Demirel (1924-2015), 17 Haziran 2015'te 90 yaşında öldü.

## Ayrıca bakınız
*Türkiye'de cumhurbaşkanlığı seçimleri
*Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı
*Türkiye cumhurbaşkanı vekili
*Türkiye cumhurbaşkanı eşleri listesi
*Türkiye cumhurbaşkanlarının gömüldükleri yerler listesi
*Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*