Kürt devletleri ve hanedanlıkları listesi

Bu listede, tarihte Kürtler tarafından kurulmuş devletler, hanedanlıklar ve otonomiler bulunmaktadır.

## Orta Çağ'da kurulan devletler

* Sadakiler (770–828)
* Hezbaniler (906–1080)
*Şeddâdîler (951–1174, Ermenistan ve Arran)
*Revvâdîler (955–1116, Azerbaycan)
*Hasanveyhiler (959–1095, İran)
*Annaziler (991–1117, İran ve Mezopotamya)
*Mervânîler (990–1100, Diyarbakır)
*Hezo Emirliği (1058–1598)
*Şabankara Emirliği (1155–1425)
*Hezâresbîler (1155–1424)
*Hakkâri Emirliği (1133–1849)
*Küçük Luristan Atabeyliği (1155–1597)
*Zekeri Hanedanlığı (1161–1360)
*Erdelan Prensliği (1169–1867 )
*Eyyûbî Sultanlığı (1171–1250, Mısır, Suriye, Irak, Filistin ve Hicaz)
*Bitlis Prensliği (1182–1847)
*Hoy Hanlığı (1210–1799)
*Suveydi Emirliği (1231–1864)
*Hasankeyf Emirliği (1249–1524)
* (1264–1840)
* (1264–1611)
*Botan Emirliği (1330–1855)
* (1335–1835)
*Badinan Beyliği (1376–1843)
*Soran Emirliği (1399–1835)
*Mukri Emirliği (1400–1802)
*Mahmudi Beyliği (1409–1839)

## Yeni Çağ'da kurulan emirlikler

*Palu Beyliği (1495–1850)
* (1499–1587)
* (1515–1838) 
*Hizan Beyliği (1520–1845) 
*Siyah Mansur Beyliği (1543–1596)
* (1548–1823)
*Atak Beyliği (16. yüzyıl–19. yüzyıl)
*Müks Beyliği (1600–1847)
*Bradost Beyliği (1609–19. yüzyıl)
*Baban Prensliği (1649–1851)
*Tebriz Hanlığı (1747–1802)
*Serab Hanlığı (1747–1797)

## 20. yüzyıl devletleri
*Kürdistan Krallığı (1921–1924)
*Kürdistan Uyezdi veya Kızıl Kürdistan (1923–1929)
*Ağrı Cumhuriyeti (1927–1931)
*Kürdistan Okrugu (25 Mayıs 1930–8 Ağustos 1930)
*Mahabad Cumhuriyeti (22 Ocak 1946–15 Aralık 1946)
*Laçın Kürt Cumhuriyeti (1992)

Dosya:Kingdom of kurdistan 1923tr.png|Kürdistan Krallığı (1921–1924)
Dosya:Red kurdistan 1923 1929.svg|Kurdistan Uyezdi veya diğer adıyla Kızıl Kürdistan, 1923'te sosyalist Sovyetler Birliği'nin bir idari birimi olarak kuruldu.
Dosya:Ağrıcumhuriyeti.png|Ağrı Cumhuriyeti topraklarını (yeşil) gösteren bir harita. 1926–1930 yılları arasında meydana gelen Ağrı İsyanları sırasında, Hoybun Merkez Komitesi tarafından İhsan Nuri Paşa'nın önderliğinde 1927'de kurulan bu devlet, 1931 yılına varlığını sürdürdü.
Dosya:Republic of mahabad and iranian azerbaijan 1945 1946.png|1946'da kurulan kısa ömürlü Mahabad Cumhuriyeti'nin sınırları. (sarı renkli)


## Günümüzdeki özerk yapılar
Günümüzde Kürtler tarafından kurulan iki özerk bölge vardır. Bunlardan ilki, Irak Kürtleri'nin girişimleri sonucunda kurulan ve günümüzde resmî tanınırlığa sahip tek Kürt yönetimi olan Kürdistan Bölgesel Yönetimi'dir. 1961'den 1970'e kadar Kürtler, Irak hükûmeti ile savaştılar ve bunun sonucunda Irak hükûmeti ile özerklik konusunda anlaştılar. Irak'ın kuzeyinde bulunan Kürdistan Bölgesel Yönetimi, 11 Mart 1970'te Saddam Hüseyin ve Mustafa Barzani arasında yapılan anlaşma sonucu kuruldu. 2003'te Irak'ta Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas yönetiminin devrilmesi ve Irak'ın federal bir devlete dönüşmesinden sonra, 2005'te halk oylaması ile kabul edilen yeni Irak Anayasası'nda Kürdistan Bölgesi, federal Irak Devleti içinde federe bir devlet olarak tanındı. Kürdistan Bölgesi'nin kendi anayasası ve bayrağı vardır ve Kürtçe, Arapçayla birlikte yönetimin resmî dilidir.

İkinci bölge ise, Suriye Kürtleri'nin Suriye İç Savaşı sırasında ele geçirdikleri bölgelerde tek taraflı olarak, önce özerk kantonlar sonra da federasyon ilan ettikleri Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'dir. Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin aksine resmî bir tanınırlığa sahip değildir.
Dosya:Kurdistan regional government map.png|Kürdistan Bölgesel Yönetimi haritası
Dosya:Flag of Kurdistan.svg|Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmî bayrağı. Yönetim, 1920'de oluşturulan ve "Kürt bayrağı" olarak da anılan bu bayrağı kanunlaştırmıştır.
Dosya:Claimed and de facto territory of Rojava.png|De facto niteliğe sahip olan Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin kontrolü altındaki topraklar.


## Ayrıca bakınız

* Kürt tarihi
* Kürtlerin kökeni
* Kürt milliyetçiliği
* Sovyetler Birliği'nde Kürtler

## Kaynakça