Jin Ping Mei

***Jin Ping Mei***  Çince 金瓶梅 Türkçe: Altın Vazodaki Erik veya ***Altın Lotus*** Türkçeye Düşler Bahçesi olarak tercüme edilen Ming hanedanlığının son dönemlerinde (1368–1644) yerel Çince ile yazılmış Tarihi/Erotik romandır. Yazar, **Lanling Xiaoxiao Sheng** (蘭陵 笑笑生), hakkında çok az şey bilinir. Bugünkü Shandong'da Lanling İlçesinden ismini aldığı düşünülüyor. En erken 1596 yılında romanı yazdı 1610 yılında ilk baskısını yaptı. 1695 yılındaki baskıda revizyon yaptı.

Kitap ta zengin bir baharatçı olan Hsimen karakteri üzerinden toplumdaki ahlaki ve siyasi çöküş ile yozlaşması işlemektedir.

*Jin Ping Mei* adını üç ana kadın karakterden alır: Pan Jinlian (潘金蓮, adı "Altın Lotus" anlamına gelir); Li Ping'er (李瓶兒, verilen ad, kelimenin tam anlamıyla "Küçük Vazo" anlamına gelir), Hsi men Qing'in bir cariyesi; ve aile içinde iktidara gelen genç bir hizmetçi olan Pang Chunmei (龐春梅, "Bahar erik çiçekleri "). Çinli eleştirmenler, başlıktaki üç Çince karakterin her birinin, cinsellik için metaforik olan *mei* (梅), erik çiçekleri gibi insan doğasının bir yönünü simgelediğini düşünüyor.

Princeton University Press, Roy çevirisini tanımlarken romanı "anlatı sanatı biçiminin gelişiminde bir dönüm noktası - sadece Çin perspektifinden değil, aynı zamanda şaşırtıcı derecede modern tekniği ile dikkat çeken dünya-tarihsel bağlamda bir dönüm noktası" olarak adlandırıyor ve " *[[Genji'nin Hikâyesi|The Tale of Genji]]* (c. 1010) ve *[[Don Kişot|Don Quixote]]* (1605, 1615) haricinde, dünya edebiyatında eşit karmaşıklığa sahip daha eski düzyazı kurgu çalışmaları yoktur." *Jin Ping Mei*, Çin edebiyatının altı klasiğinden biri olarak kabul edilir.

## Konu

Roman 1111-27 yılları arasında (Kuzey Song hanedanlığı döneminde ) altı eş ve cariye ile evlenecek kadar zengin, yozlaşmış şehvetli bir tüccar olan Hsimen Qing (西門慶) üzerine odaklanıyor. Hsimen zevk ve safahata düşkün 5 eşi olan bir baharat tüccarıdır. Bir gün sokakta geçerken güzelliğiyle ünlü Altın Lotusu görür ve ona tutulur. Altın Lotus, Wu taa isimli ekmek satıcısı bir adam ile evlidir. Wu taa zayıf ve çelimsiz biridir. Altın lotus ve Hsimen zina yaparken eve dönen Wu taa ikisini yatakta görür bunun üzerine Hsimen Wu taa'nın karnına tekme atarak onu ağır şekilde yaralar ertesi gün eşi onu zehirleyerek öldürür. Daha sonra Hsimen Altın Lotus ile evlenir ve evine yerleşir. Ancak çıplak elle kaplan öldürecek kadar güçlü olan Wu taa'nın kardeşi Wu Song eve ziyarete geldiğinde entrika ile öldürüldüğünü duyunca önce mahkemeye gidip şikayetçi olur ancak Hsimen' den rüşvet alan Mandaren (Hakim) soruşturma açmayı reddeder. Bunun üzerine Song işini kendi görmeye karar verir ve Hsimenin peşine düşer. Bir tavernada Hsimen'in iki arkadaşı ile birlikte yemek yediğini haber alır, tavernaya girdiğinde onun geldiğini gören Hsimen pencereden kaçar. Wu song, Hsimen'in nerde olduğunu sorar, arkadaşı bilmediğini söyleyince Song öfkelenir ve adamı döverek öldürür. Wu Song tutuklanır ve 40 sopa yiyip sırtı demir ile dağlandıktan sonra huduttaki bir şehre sürülür. Altın Lotus Hsimen'in altıncı eşi olur ve evine yerleşir. Bundan sonra eşler arasında entrikalar dönmekte her türlü ahlaksızlık yaşanmaktadır. Ahlaksızlık ve yozlaşma sadece Hsimen'in malikanesinde değil devlet kurumlarında da yaşanmaktadır. Rüşvet, adam kayırma ve adaletsizliğin her türlüsü yaşanmaktadır. Roman boyunca, Hsimen'in altı karısı, metresi ve bir erkek hizmetkarı da dahil olmak üzere 19 cinsel partneri vardır. 72 ayrıntılı cinsel olay tasvir edilir.

## Değerlendirme

Yüzyıllar boyunca pornografik olarak tanımlanan ve çoğu zaman resmi olarak yasaklanan kitap, yine de gizlice okundu. Qing hanedanı eleştirmeni Zhang Zhupo, *Jin Ping Mei'yi* pornografik olarak görenlerin "sadece pornografik bölümleri okuduğunu" belirtti.  Lu Xun, onu Ming hanedanlığının " görgü romanlarının en ünlüsü" olarak nitelendirdi ve Ming hanedanı eleştirmeni Yuan Hongdao'nun "yalnızca klasik bir ikinci" olduğu görüşünü bildirdi. " Romanın "aslında tüm yönetici sınıfın bir kınanması" olduğunu ekledi. Amerikalı bilim adamı ve edebiyat eleştirmeni Andrew H. Plaks, *Jin Ping Mei'yi*, toplu olarak teknik bir atılım oluşturan *[[Üç Krallığın Hikâyesi|Üç Krallığın Romantizmi]]*, *[[Su Kenarı]]* ve *[[Batı'ya Yolculuk]]* ile birlikte "Ming Romanının Dört Ustası " ndan biri olarak gösteriyor ve yeni kültürel değerleri ve entelektüel kaygıları yansıtır. Çin kurgusunda karakter gelişimi, özellikle de kadın figürlerine yönelik karmaşık işleyişi nedeniyle bir "dönüm noktası" olarak tanımlanmıştır. Phillip SY Sun, zanaatkarlık açısından *[[Kızıl Köşkün Rüyası|Red Chamber of Dream'den]]* daha az bir iş olmasına rağmen, ikincisini “derinlik ve canlılık” açısından geride bıraktığını savundu.

## Çeviriler

Dosya:Jinpingmei cover.jpg|Romanın Çince baskısı
Dosya:Ming Dynasty Jin Ping Mei fireworks.jpg|Ming döneminden *Jin Ping Mei'nin* 1628-1643 baskısından bir havai fişek gösterisinin illüstrasyonu. 


## Uyarlamalar

* *Golden Lotus* (Müzikal; prömiyeri Hong Kong, 2014)
* *Cariyeler* (Japonya, 1968)
* *Altın Lotus* (Hong Kong, 1974) Bu, Jackie Chan'ın bir filmdeki ilk görünüşüdür.
* *Yasak Efsane Seks ve Yemek Çubukları* (Hong Kong, 2008)
* Grafik romancı Magnus, *Jin Ping* *Mei'ye* dayanan, Hsimen *Qing'in* cinsel istismarlarına ve nihai düşüşüne odaklanan *110 Sexpills* adlı kısaltılmış bir grafik roman yarattı (Hsimen soyadı karakterin adı olarak alınmış olsa da tam tersi).
* Mizukami Shin tarafından yazılan Japon mangası**金瓶梅 ・ 奇 伝 炎 の く ち づ け**(*Kinpeibai Kinden Honoo no Kuchizuke*) genel anlamda *Jin Ping* *Mei'ye* dayanıyor. (2004)

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* CT Hsia, Ch. *Klasik Çin Romanı: Eleştirel Bir Giriş* içinde V "Chin Ping Mei". (1968; rpr. Ithaca, NY: Doğu Asya Programı, Cornell Üniversitesi, Cornell Doğu Asya Serisi, 1996).ISBN&nbsp;.
*  özellikle pp.&nbsp;639–633.
* 0-89875-154-3 
* Andrew H. Plaks. *Ming Romanının Dört Ustası: Ssu Ta Ch'i-Shu.* (Princeton, NJ : Princeton University Press, 1987).ISBN&nbsp;.
* 
* 
*  ; *NYRB China Archive* " Remembrance of Ming's Past  " ' *ta* arşivlenmiştir.
* 978-1-4008-3858-5