Süheyl Hasan

**Süheyl el-Hasan** (, d. 10 Haziran 1970), Suriyeli asker. daha önce Suriye Ordusu Özel Kuvvetler Komutanı olarak görev yapmış Suriyeli bir subaydır. Suriye Hava Kuvvetleri Akademisi'nden 1991 yılında mezun olmuş ve Suriye Hava Savunma Kuvvetleri Komutanlığı'nın birçok biriminde görev alarak çeşitli eğitim kurslarını tamamlamıştır. Suriye Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma birliklerindeki hizmetinin ardından Hava Kuvvetleri İstihbarat servisine katıldı ve burada Özel Operasyonlar Bölümü unsurlarının eğitiminden sorumlu oldu. Suriye İç Savaşı sırasında Hasan, Canopus Star Operasyonu ve Şaer gaz sahası savaşı da dâhil olmak üzere birçok büyük çatışmada birliklerine hizmet etmiş ve komuta etmiştir. İç savaş sırasında ortaya çıkan yeni nesil Suriye ordusu komutanlarının bir parçasıdır. Fransız Le Monde gazetesi onun Suriye lideri olarak Esad'a rakip olabileceğini iddia etti.

Süheyl Hasan analistler tarafından iç savaş ve savaş sonrası yeniden yapılanma sırasında Suriye Hükümetinin ana müttefiki olarak hizmet etmesi için Rusya'yı (İran'ın aksine) tercih ettiği şeklinde tanımlanmıştır. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın kardeşi ve Suriye Cumhuriyet Muhafızları ile 4. Zırhlı Tümen Komutanı Mahir Esad ise İran'ı tercih ettiğini belirtiyor.

## Biyografi
Süheyl Hasan Nusayridir. Kasım 2014 itibarıyla Suriye iç savaşı nedeniyle dört yıldır görmediği bir oğlu var. Hasan'ın medyada ilk büyük çıkışı, 2014 baharında hükûmet yanlısı Sama TV tarafından çekilen ve internette yayınlanan, Hasan'ın Halep'teki cephede askerleri ziyaret ettiğini gösteren bir video oldu. Şiiri sevmesiyle tanınıyor, hatta düşmanlarına teslim olmazlarsa başlarına geleceklere dair bir uyarı olarak kendi şiirlerini hoparlörden yayınlıyor. Düşmanlarına vazgeçmeleri ve teslim olmaları için her zaman bir şans vermeye çalıştığını, ancak teslim olmazlarsa ya da kendisine ihanet ederlerse hiç acımadığını söylüyor.

Hasan, birliklerini doğrudan savaş alanında yönetmeye devam etmek için tuğgeneralliğe terfi etmeyi reddetti. Savaş taktikleri, ev ev baskınlarla muhalif mevzilere saldırarak yakıp yıkma politikası uygulamak olarak tanımlanıyor. Suriyeli bir askeri kaynak Hasan'ın Suriyeli muhalif güçlerle “hiç savaş kaybetmediğini” iddia etse de, Vadi Deyf'in ikinci kez kuşatılması Hasan için kişisel bir yenilgi olarak görülürken, Hasan'ın komutasındaki Kaplan güçleri 2015'te muhalif saldırılara karşı koymak için İdlib'e gönderildiklerinde muhalif güçlerin hatlarını kırmayı başaramadı.

25 Aralık 2015 tarihinde Albay Süheyl el-Hasan'ın Tuğgeneralliğe terfi ettiği iddia edilmiş, ancak Hasan'ın rütbesi tartışılmıştır. 31 Aralık 2022'de Süheyl El-Hasan Tümgeneralliğe terfi etti. 9 Nisan 2024'te Tümgeneral Süheyl El-Hasan Suriye Arap Ordusu Özel Kuvvetler Komutanı olarak atandı.

## Askerlik kariyeri
Süheyl Hasan 1991 yılında Humus Askeri Akademisi'nden Teğmen rütbesiyle mezun oldu. Kısa süre içinde Hava Kuvvetleri İstihbarat Müdürlüğü'nün Özel Operasyonlar Birimi'ne atandı ve burada Suriye Arap Ordusu'nun (SAA) paraşütçü birliklerinin eğitim ve gelişimini denetledi. Hasan'ın iş ahlakı ve etkinliğinden etkilenen Suriye Arap Ordusu Merkez Komutanlığı onu Suriye Hava Kuvvetleri İstihbarat karargâhına transfer etti; bu, 2005-2006 yılları arasında El Kaide faaliyetlerinin arttığı bir döneme denk geldi. Acımasız ve ihtiyatlı olarak bilinen Albay Hasan, Suriye içindeki El Kaide ağlarına sızarak ülke sınırları içinde faaliyet gösteren çok sayıda El Kaide üyesinin tutuklanmasını sağladı.

### Suriye iç savaşı sırasında
Albay Hasan 2011 yılında Suriye Arap Ordusu'nun Özel Kuvvetlerine transfer oldu ve 2013 yılında Lazkiye'nin dış mahallelerinde Suriye'deki El-Kaide'ye (El-Nusra Cephesi) karşı açılan cepheye liderlik etti. Başarısı Merkez Komutanlığı'ndaki pek çok kişinin başka cephelere transfer edilmesini önermesine yol açtı. Daha sonra, 2013 sonbaharında Merkez Komutanlığı tarafından özel bir projeyle görevlendirilene kadar zamanını Hama'da geçirdi - öncelikle saldırı birimi olarak çalışacak bir Özel Kuvvetler birimini eğitmek ve yönetmek. Albay Hasan daha sonra Kaplan Kuvvetleri'ni oluşturacak askerlerin çoğunu kendisi seçti.

#### Eriha Savaşı (Ağustos 2013)
Ağustos 2013'te İdlib vilayetindeki stratejik öneme sahip Eriha kenti isyancıların eline geçti. Süheyl Hasan şehre yapılan karşı saldırıyı yönetti. Savaş 10 gün sürdü ve ağır hava saldırılarıyla desteklenen Suriye ordusu kasabanın kontrolünü yeniden ele geçirerek isyancıları kovmayı başardı.

#### Halep kuşatması (Eylül 2013 - Temmuz 2014)
26 Ağustos 2013'te isyancılar stratejik Hanasır kasabasını ele geçirerek hükûmetin çölden geçerek tartışmalı Halep şehrine giden son kara ikmal yolunu kestiler. Süheyl Hasan yolu yeniden açmakla görevlendirildi ve bu amaca ulaşmak için büyük bir askeri konvoyun başında Hama'dan yola çıktı. 3 Ekim'de, bir hafta süren savaşın ardından Suriye ordusu Hanasır'ın kontrolünü geri aldı. Bir hafta sonra ve 40'tan fazla köyün ele geçirilmesinin ardından, isyancıların Halep kuşatması kırıldı. Bu noktada Süheyl Hasan kuvvetleri şehrin kuşatmasını kaldırmak için isyancı hatlarının 250&nbsp;km içine kadar ilerlemişti.

2013'ün sonunda 80. Üs ve Nakkarin'i ele geçirerek Halep havaalanı çevresindeki kontrolü sağlamlaştıran Süheyl Hasan ve birlikleri kuzeye, sanayi kentine doğru ilerledi.

Şeyh Neccar olarak adlandırılan Halep sanayi şehri, Halep'in kuzeyinde yer alan devasa bir sanayi kompleksidir. Kilometrelerce uzunluktaki tünelleri ve isyancıların silah fabrikalarıyla savaş sırasında isyancıların en ağır şekilde tahkim edilmiş mevzisiydi. Savaş Ocak 2014'ten itibaren sürmüş ve 4 Temmuz'da Suriye Ordusu'nun sanayi kentini tamamen ele geçirmesiyle sona ermiştir.

Süheyl Hasan liderliğindeki Suriye birlikleri 22 Mayıs 2014 tarihinde, bir yıldan uzun bir süredir isyancılar ve cihatçılar tarafından kuşatılan ve acımasızca saldırıya uğrayan Halep merkez hapishanesini kurtarmayı başardı. Bu Suriye ordusu için sembolik bir zaferdi ve Suriye birliklerinin 2013 yazında Halep'i kuşatan ve 2014 sonunda Halep'in doğusunu kuşatma altına almak üzere olan isyancıların Halep'te kullandığı bir ikmal yolunu daha kapatmasını sağladı.

Muhalif güçler, savaş sırasında ele geçirilen İran destekli Afgan savaşçıların iadesi için pazarlık yapmaya çalıştıklarında Hasan'ın kendilerine “Onlarla ne isterseniz yapın. Onları öldürebilirsiniz, onlar sadece paralı asker. Size onlardan binlercesini gönderebiliriz.”

#### Hama kuşatması (Temmuz 2014 - Ekim 2014)
Temmuz 2014'te El Kaide'nin Suriye kolu El Nusra Cephesi, Hama vilayetinin kuzeyinde, bizzat üst düzey liderleri Ebu Muhammed el-Cevlani tarafından yönetilen ve hem Hama şehrini ve Hama Hava Üssü'nü hem de Hristiyan şehri Maharda'yı tehdit eden büyük bir saldırı başlattı. Durum Suriye ordusu için zordu ve Albay Süheyl Hasan'a El Nusra tehdidine karşı valilikteki tüm askeri operasyonları yönetme görevi verildi. Gözlemciler, savaşa katılan El Nusra ve isyancı güçlerin sayısının yüksek olması ve Hasan'a bağlı güçlerin büyük bir kısmının hala Halep cephesinde olması nedeniyle bu görevin çok zor olduğunu düşünüyordu. Hasan Ağustos sonunda, hemen etkisini gösteren bazı seçkin birlikleriyle birlikte Hama vilayetine ulaştı. Suriye birlikleri Arzah, Khittab ve üssünü hızla kontrol altına aldı ve cihatçıların Maharda'ya yönelik saldırısını sona erdirdi. Karşı saldırı ivme kazandı ve sonunda bir aydan kısa bir süre içinde Helfaya da dahil olmak üzere isyancıların tüm kazanımlarını tersine çevirdi.

Ordu saldırılarına devam ederek daha önce isyancıların elinde bulunan bölgelere girdi, isyancıların kaleleri Lataminah ve Kafr Zita'yı ağır baskı altına aldı ve Suriye ordusunun 10 ay boyunca isyancıları çıkaramadığı stratejik Morek kasabasını geri aldı.

#### Humus çölü ve Şaer gaz sahası (Kasım 2014 - Mart 2015)
Kasım 2014 başlarında, bir önceki ayın sonunda İslam Devleti cihatçıları tarafından ele geçirilen gaz sahasını geri alma operasyonunda yer aldı.

#### İdlib (Nisan 2015 - Haziran 2015)
Nisan 2015'in sonlarında İdlib vilayetinde Cisr eş-Şuğur'a yönelik büyük bir isyancı saldırısına karşı ön saflarda savaşıyordu. Suriye Savunma Bakanı'na 800 adamı olduğunu ve acilen mühimmata ihtiyaç duyduklarını, geri dönebileceklerini (muhtemelen savaşa) ama mühimmata ihtiyaç duyduklarını söyleyerek malzeme talebinde bulunduğu bir video ortaya çıktı. Hasan'ın İdlib'den çekilmesini engellemeye çalışan Özgür Suriye Ordusu taburu El Gab Şahinleri'nden Albay Jemiel Radoon video ile ilgili olarak şunları söyledi “Onu tanıyorum. Sarsılmıştı. Soğukkanlılığını kaybetmişti”.

13 Haziran'da Hasan'ın korumalarından biri keskin nişancı ateşiyle öldürüldü.

#### El-Gab saldırısı (Temmuz-Ağustos 2015)
Hasan, 7 Ağustos'ta isyancıların bir hükûmet askeri kampına düzenlediği havan topu saldırısında yaralandı.

#### Kuveyris havaalanı kuşatmasının kırılması (Ekim 2015 - Kasım 2015)
Halep'in doğu kırsalında yer alan Kuveyris askeri havaalanı önce 2013 yılında isyancı gruplar tarafından, ardından da 2014 yılında Halep'in doğusundaki isyancı bölgeyi ele geçiren İslam Devleti tarafından kuşatıldı. İçeride bulunan Suriye askerleri İslam Devleti'nin üssü ele geçirme girişimlerini püskürttü. Suriye ordusu Eylül 2015'te bir askeri operasyon başlatarak Kuveyris yakınlarındaki bazı mevzileri geri aldı. Ekim ayı ortalarında Süheyl Hasan ve Kaplan kuvvetleri Kuveyris'e doğru köy köy ele geçirerek ilerlemeye başladı. IŞİD iki hafta boyunca Halep ve Hama arasındaki ana yola saldırarak yolu kesti ve ordunun yönünü değiştirmek amacıyla stratejik Safirah şehrine bir saldırı başlattı ancak püskürtüldü. Kuşatma, ordu mevzileri ile hava üssü arasındaki 10&nbsp;km'lik boşluğu kapatmak için yaklaşık bir ay süren taarruzun ardından nihayet 11 Kasım'da kırıldı. Cumhurbaşkanı Beşar Esad, hava üssüne yönelik kuşatmanın kırılmasında oynadığı rolden dolayı Süheyl Hasan'ı bizzat tebrik etti.

#### Türk insansız hava aracı tarafından hedef alınması
4 Mart 2020 tarihinde, Bahar Kalkanı Harekâtı kapsamında Türk kaynakları Süheyl el-Hasan'ın Serakib yakınlarında Türk insansız hava araçları tarafından hedef alındığını ve yaralandığını iddia etmiştir.

## Kaynakça