Arvad

**Arvad**, **Ervad** (Arapça: أرواد) ya da **Arado** (Yunanca: Άραδο), **Arados** (Yunanca: Άραδος), **Arpad**, **Arfad**, takma ad olarak **Pieria'daki Antakya** (Yunanca: Αντιόχεια της Πιερίας) bazen **Ruad Adası** olarak da kullanılır, Akdeniz'de 0,20 kilometrekare yüzölçümüne sahip, Suriye'nin Tartus İlçesi ve Tartus İli'ne bağlı, Arvad Adası üzerinde bulunan şehir. Suriye'de yerleşim olan tek adadır. Şehir, adanın tamamını kaplar. Şehir ve ada, Suriye'nin en büyük liman kenti Tartus'un sadece 3&nbsp;km (1,9 mil) batısındadır. Arvad, bugün tamamıyla, balıkçılıkla geçinen bir şehirdir.

(* *'Arados**, [[Bahreyn]]'in en büyük ikinci kenti olan [[Muharrak]]'ın da Yunanca ismidir. '')

== Tarih ==
=== Antik Çağlar ===
Adaya, ilk yerleşim [[MÖ]] 2000'lerin başında, [[Fenikeliler]] tarafından gerçekleştirilmiştir. Fenike kontrolü altında ada, ''Arvad'' veya ''Jazirat'' (Kelime anlamı "ada") adı altında bağımsız bir [[krallık]] olmuştur. Fenike kontrolünde adanın ismi, ''της Πιερίας (Aynook)'' olmuştur. [[Yunanca]]da ise ada en sık ''Arados'' ismiyle kullanılır. Şehir, bazı eski antik kaynaklarda ise ''Arpad'' ve ''Arphad'' adıyla geçmektedir. Şehir, [[Selevkos İmparatorluğu|Selevkos İmparatoru]] Antiochus I. Soter tarafından ''Antiochia in Pieria'' olarak tekrar isimlendirilmiştir. Ada, bu çağlarda, Orontes (Asi) Vadisi ve [[Asi Nehri|Nehri]] boyunca yapılan ticari faaliyetler için önemli bir üs halindeydi.

[[Trablusşam]]'ın, 50&nbsp;km (30 mil) kuzeyinde bulunur. Şehrin bulunduğu, [[Arvad Adası]], boylamasına 800 metre, enlemesine ise 500 metredir. Adanın batı kısmı doğal ağır ve yüksek duvarlarla kaplıdır, doğusunda ise bu duvarlar alçak ve neredeyse yok denilecek kadar az olduğu için ayrıca anakaraya bakmasından dolayı, şehrin yapay liman bulunur. Arvad, günümüzde ve tarihte, tıpkı Suriye ve [[Doğu Akdeniz]]'deki [[Fenike]] [[koloni]]leri ve şehirleri gibi önemli bir ticaret merkezi ve şehriydi. Arvad, bağımsız olduğunda ve Fenike'ye bağlı olduğunda, her zaman güçlü bir donanmaya sahipti. Bu donanma, antik [[Mısır]] ve [[Asur]] yazıtlarında anlatılmıştır. Bu, Arvad'ın [[Asi Nehri]]'nin Lübnan'ın güneyindeki ağzından, o günkü [[Lübnan]] bölgesinin kuzey sınırlarına kadar olan bölgedeki, Kuzey Fenike Şehirleri üstünde bir çeşit egemenlik, hakimiyet ve üstünlük kurduğunu da gösterir. Aynı, [[Sayda]] (Sidon)'un o zamanlarda, Güney Fenike Şehirleri üzerinde yaptığı gibi. Arvad o zamanda bağımsız olmadan önce de, yerel bir hanedana, kendine özgü bir madeni para birimine sahip olduğu bilinmektedir. Ve yapılan tarihsel araştırmalar sonucunda, Arvad ve Arvad Adası, Fenike'den ayrıldığı zamanki, Arvad Kralları'nın isimlerini ortaya çıkarmıştır.

"[[Tekvin]] (Oluşum) ()" ve "[[Hezekiel kitabı|Hezekiel]] (Ezekiel)" kitaplarında, halkın denizci, balıkçı ve [[Sur (şehir)|Sur]] servisinde asker olarak çalıştıkları yazılmıştır. Şehir bağımsız olduğu zamanlarda, anakaradaki Marathos (Amrit) ve Simyra gibi şehirleri yetkisi altına almıştır ayrıca güneyden birçok farklı devletinde yetkisi altına girmiştir. En erken [[Fenikeliler]] ve bağımsızlıktan sonra ''Tel El-Amarna Yazıtları'' 'na göre, [[MÖ 17. yüzyıl]]da, [[Mezopotamya]] ve [[Orta Doğu]]'ya hükmeden [[Amoriler]]'in kontrolüne girmiştir.
Mısır [[firavun]]u [[III. Thutmose]], MÖ 1472'de Suriye seferi sırasında şehri kontrol altına almıştır. Ablukadan kurtulan şehir, [[MÖ 13. yüzyıl]]'ın ilk yarısında ise [[II. Ramses]]'in Suriye seferlerinde tekrar [[Mısır]]'a bağlanmıştır. Daha sonra [[MÖ 12. yüzyıl|MÖ 12 ve 11. yüzyıl]]larda anakaradaki önemli şehirlerle beraber [[Asya]] ve [[Asya|Asya Adaları]]'ndan gelen yağmacılar tarafından ele geçirilmiştir. Ancak halk kısa süre sonra yağmacılardan kurtulmuştur. Şehrin deniz ve [[Ticaret|deniz ticareti]] konusundaki önemi Asur krallarının yazıtlarında da anlatılmaktadır. Yazıtlarda, I. Tiglath-Pileser MÖ. 1020 civarlarında, ''"Arvad gemilerini kullandım!.."'' diyerek övünmüştür. Başka bir Asur kralı II. Aşurnasirpal ise MÖ 876 civarlarında Arvad'ı haraca bağlamıştır, ancak Arvad halkı ayaklanmıştır ve o zamanın ''Aram Şam Krallığı'' kralı ''Hadadezer'' ile ortak olmuştur, daha sonra ise o bölgede toprak sahibi 12 [[kral]] bir antlaşma yaparak yaklaşık 80,000 kişilik bir ordu kurmuşlardır. Yeni Asur kralı ''II. Şalmaneser'' 'in yaklaşık 200,000 kişilik ordusunu MÖ 854 civarlarında ''Qarqar Savaşı'' 'nda yenmişlerdir. Bu savaş öncesi isyanı çıkaran Arvad, savaşa ''Kral Mattan Baal'' öncerliğindeki 300 (civarında) kişilik ordusuyla katılmıştır.

Abd-ilihit, MÖ. 701 civârında, [[III. Tiglat-Pileser]] ve [[Sanherib]]'den sonra kral olmak istemiştir ve rüşvet teklif etmiştir, böylece kral olmayı başarmıştır. [[MÖ|MÖ 664]] civarında, [[Asurbanipal]], kendi [[kral]]ı Yakinlu'yu, kraliyet [[harem]]ine katılması için kızlarında birini vermek mecburiyetinde bırakmıştır. [[Persler]]'in kontrolü altında, Arvad, [[Trablusşam]] merkezli ve [[Trablusşam]]da halka açık bir meclis ile birlikte, [[Sayda]] ve [[Sur (şehir)|Sur]] ile birleştirilmiş ve dörtlü bir konfedersayon oluşturulmuştur. [[Büyük İskender]] [[MÖ|MÖ 332]]'de [[Suriye]]'ye akınlar düzenlerken, Arvad Adası ve şehri, [[İskender]]'e [[Sur (şehir)|Sur]]'u alması için kara ve deniz yardımı gönderen, zamanın Arvad [[kral]]ı ''"Strato"'' yüzünden savaşmadan teslim olmuş ve [[Makedonya (eski krallık)|Makedonya (İskender) İmparatorluğu]] topraklarına bağlanmıştır. Daha sonra ise [[Suriye]] ve Arvad, [[Selevkos İmparatorluğu]] topraklarına katılmıştır. Bu bize, Selevkos [[Suriye]] krallarının bölgeye rahat bir şekilde yayıldığını ve bölgede politik görüşlerde ayrılıkları olan mülteci grupların oluşacağını (ki oluşmuştur) gösterir. Bu bilgiler, [[MÖ|MÖ 138]] civarlarına ve [[Roma İmparatorluğu]]'na ait, [[Doğu]]'daki şehir yöneticileri ve şehirler ile bağlantı ve konuşmalar sırasında, [[Doğu]]'dakilerin, [[Orta Doğu]] [[Yahudiler|Yahudi]]lerini sevdiklerini ve onlara iyilik yapmak istedikleri anlatılırken belirtilmiştir. Arvad, Selevkoslardan sonra [[Roma Cumhuriyeti]] ([[MÖ|MÖ 200]]), sonra [[Roma İmparatorluğu|Büyük Roma İmparatorluğu]]'na ([[MÖ|MÖ 141]]) ve daha sonra [[Bizans İmparatorluğu|Doğu Roma İmparatorluğu]]'na ([[Bizans İmparatorluğu|Bizans]]) ([[330|MS 330]]) bağlanmıştır. [[Batı]]'daki ve daha [[doğu]]daki Romalıların, [[Yahudiler|Musevi]] ve [[Yahudiler|Yahudi]]lere iyilik yapmak istediklerini anlatmaya başladıkları sıralarda, Roma, [[Orta Doğu]]'ya yeni girmişti ve [[Suriye]], [[Orta Doğu]] ile çevresindeki çeşitli meselelere müdahale etmeye başlamasından hemen sonraydı ve bu konuşmalara göre Arvad o zaman oldukça büyük bir önem sahipti, hem stratejik, hem askeri hem de ticari açıdan...

=== Haçlı Seferleri tarihi ===

Arvad, [[Haçlı Seferleri]] boyunca, haçlılar tarafından bir köprü veya dinlenme noktası olarak kullanılmıştır. [[Hıristiyanlık|Hıristiyanlığın]] [[Kutsal Topraklar]]'da kaybettiği son toprak parçası olarak bilinmektedir.

Haçlılar, 1291'de anakaranın ve toprak kaybeden [[Kudüs Krallığı]]'nın kontrolünü kaybettiler ve [[Kıbrıs]]'a çekildiler. 1300lerin sonlarında, Haçlılar, [[Moğollar|Moğol]] lider [[Mahmud Gazan]] ile askerî operasyonları düzenlediler ve yaklaşık 600 askerle bir girişimde bulundular, 300 asker, ''Kıbrıslı III. Hugh**un oğlu Sur Prensi Amalric yönetiminde ve 300 civarında da Tapınak ve Malta Şövalyeleri'nin yardımıyla düzenlenen operasyonda, Arvad alındı ve Haçlılara kamp ve köprü olarak kullanıldı. Ardından haçlılar, Moğollar'ın onlara göndereceği yardımcı birlikleri beklerken, onlar Tartus'u (Tortosa) da aldı ve oradan İslam topraklarına tekrar akınlar başlattı. Moğolların yardımcı birlikleri gelmeyince, Haçlı orduların çoğu saldırılarını durdurarak Kıbrıs'a geri döndü, yine de bir grup asker Arvad'da bırakıldı. Daha sonra, 1302'de Papa Beşinci Clemens, Arvad'ı başarılarından ötürü resmen Tapınak Şövalyeleri'ne bıraktı. Tapınak Şövalyeleri, adayı, Tapınak Şövalyesi, Mareşal Barthélemy de Quincy'nin kontrolünde, 120 şövalye, 500 okçu ve 400 Suriyeli yardımcı kuvvetlerle yönetmeye başladı.

Şubat 1301'de Moğollar ancak 60,000 asker ile yetişebildi ve sadece kuzey ve orta  Suriye'de bazı akınlar yapabildiler. Kutlukşah *([[Moğollar|Moğollar için]]:Qutluqh-Shah, [[Fransızlar|Fransızlar için]]:Cotelesse)*, Şam'ı aldı ve korumak için Ürdün Vadisi'ne 20,000 civarında asker yerleştirdi ve Şam'a Moğol bir yönetici yerleştirildi. Ve kısa süre sonra Moğollar yenildi ve Şam'dan çıktılar.

Moğollar, Şam'dan çıktığı sırada, Mısır Memlük Devleti, Filistin ve Suriye üzerindeki hakimiyetini kontrolü tekrar kurmaya başlamıştı. Ve kısa süre sonra Arvad'ı da (o zaman, Ruad) Tapınak Şövalyeleri'nden almayı başardılar. Memlük filosu adaya güçlü bir ordu çıkarttı ve bu ordu köklü ve adaya yerleşmiş Tapınak Şövalyeleri ile çarpışarak yendi ve zorlu aşamayı geçmiş oldular. Ardından adanın doruk noktasındaki uzun ve sağlam Tapınak Şövalyeleri'nin kalesinide ele geçirdiler ve bu olay tarihte, **"Ruad'ın Düşüşü"** olarak adlandırıldı, böylece Haçlılar, kutsal topraklardaki son karalarınıda kaybetmişlerdi. Haçlılar ve Ruad kalesi, 26 Eylül 1302'de kuşatıldılar ve Memlüklerin güvenlik sözüyle teslim oldular.  Ancak, Memlükler onları kandırmıştı ve sözlerini tutmayarak tüm okçuları ve Suriyeli yardımcı kuvvetleri öldürdüleri, ilk çarpışmadan geriye kalan tüm Şövalyeleri ise en kötü şartlarda Kahire'deki hapishanelere mâhkum ettiler.

## Günümüz dönem
I. Dünya Savaşı sırasında ada, 1 Eylül 1915'te Amiral Louis Dartige du Fournet liderliğinde, Jauréguiberry, Jeanne d'Arc ve Destrées gibi savaş gemileri de dahil olmak üzere, Fransız donanması tarafından işgal edildi. Daha sonra Albert Trabaud vali olarak atandı. Daha sonra, ada Kasım 1917'de Osmanlılar tarafından bombalandı, ancak saldırıları Fransız denizciler tarafından püskürtüldü.

1945'te, II. Dünya Savaşı'nın sonunda, Fransa adayı korumak istedi, bu nedenle jeopolitik bir çerçevede bir askeri üs inşa etmek, bölgedeki askeri konumunu ve kültürel bir etkiyi korumak için çalışmaya başladı. Ancak, ABD’nin baskısı sonucunda, ada 1945’in sonunda onaylanan bir kararla  koşulsuz olarak Suriye’ye verildi.

## Fotoğraf galerisi

Dosya:Ruad small.jpg|Arvad Adası ve Şehri'nin doğuda anakara ve Tartus şehri ile beraber uydudan görünümü.
Dosya:Ruad large.jpg|Arvad Adası ve Şehri'nin yakınlaştırılmış ve detaylı bir şekilde uydudan görünümü.
Dosya:Mongol raids into Syria and Palestine ca 1300.svg|Moğolların 1300'deki Suriye akınları.
Dosya:LittleArmeniaPrincipality of AntiochTripoli.jpg|Ermenistan Kilikyası, Antakya Eyaleti ve Tripoli Prensliği (1302)


## Kaynakça
* Malcolm Barber, *Trial of the Templars* (Tapınak Şövalyeleri'nin (Tapınaklıların) Denemesi)
* Martin Bernal, *Black Athena Writes Back* (Kara Athena Cevaplıyor) (Durham: Duke Üniversitesi Baskısı, 2001), sf. 359.
* (Orijinal Dil): Lawrence I Conrad ile Averil Cameron'un yazdığı*Bizans ve İslam öncesi Yakın ve Orta Doğu: Antik Dönem Sonu ve İslam Periyodu Başlangıcı'nın İlk Atölyesi'nden Kağıtlar* Kitabı'nın içindeki ‘Arvad'ın Fethi: Orta Çağ ve öncesinde Yakın Doğu ve Orta Doğu tarihinin öğrenilmesi için kritik ve önemli bir kaynak.’ bölümü ve Antik Dönem Sonu ile İslam Periyodu Başlangıcı'ndan Bilgiler bölümü, 1, baskı 1, *Edebî kaynak materyallerindeki sorunlar* (Princeton: Darwin Baskısı, 1992), sayfa 317-401 arası bilgiler.
* Alain Demurger, *The Last Templar* (Son Tapınak Şövalyesi)
* Hazlitt, *The Classical Gazetteer* (Klasik Hazlitt Gazetesi Ansiklopedisi) (1851), sf.&nbsp;53.
* Newman, Sharan (2006). *Real History Behind the Templars* (Tapınaklıların Arkasındaki Gerçek Tarih). Berkley Basın-Yayın-Dağıtım Grubu. ISBN 978-0-425-21533-3.
* Jean Richard, *Les Croisades* (Fransızca) (tr:Haçlı Seferleri, en:The Crusades)
* Sylvia Schein, "Gesta Dei per Mongolos" (Almanca) - (tr:Moğolların Geniş Tarihi)
* Dave Eggers, *Zeitoun (kitap)* (ABD İngilizcesi) - (Zeitoun Kitabı)

## Kaynakça ve Dipnotlar