Vulvar vestubilit

**Vulvar vestibülit sendromu** (**VVS**), **vestibülodini** veya kısaca **vulvar vestibülitis**, vulvar vestibülde lokalize olan vulvodinidir. Oldukça lokalize bir "yanma" veya "kesme, batma" tipi ağrı ile ilişkili olma eğilimindedir. Yakın zamana kadar, "vulvar vestibülit" lokalize vulvar ağrı için kullanılan bir terimdi: "-itis" soneki normalde enflamasyonu ifade eder. "Vestibulodini", Uluslararası Vulvovajinal Hastalık Çalışmaları Derneği tarafından artık kabul edilen bir terimdir.

Vestibul bir **** (farklı germ tabakalarının çarpışma bölgesi) alanıdır. vestibül endoderm kaynaklıdır, vajina mezoderm kaynalıdır. Bu iki plakanın birbiriyle çarpışdığı (**collisition zone**) tümsek yaptığı doku hymen'dir. Larsen's embriyolojide de tanımlandığı gibi bu şekilde olan tek yerdir.

Provoke vestibulodini, vulvar vestibüle lokalize temasla tetiklenen ağrı, premenopozal kadınlar arasında vulvodininin en yaygın alt tipidir. Sendromun jinekolojik tedavi arayan kadınların yaklaşık %10 ila %15'ini etkilediği belirtildi.

## Belirtiler
VVS, vajinal deliğe girme girişimi ile şiddetli ağrı ve vulval vestibül içinde basınç ile hassasiyet raporları ile karakterizedir. Genellikle vulvanın diğer çevre bölgelerine baskı ile ağrı bildirilmez. Tahriş ve yanma hissi, cinsel aktiviteden sonra saatlerce veya günlerce devam ederek umutsuzluk ve depresyon hissine yol açabilir. VVS ayrıca sıklıkla disparoniye(ağrılı cinsel ilişkiye) neden olabilir.

Ağrı, bir tamponun yerleştirilmesi, vajinal ilişki veya bisiklet selesinde oturmanın baskısı gibi bir nesneye dokunma veya temasla kışkırtılabilir, *kışkırtılmış vestibulodini* veya sabit - sürekli  olabilir (provoke edilmemiş, jeneralize vestibulodini vakası)[1]. Bazı kadınlar ilk penetrasyonlarından bu ağrıyı yaşarken (primer vulvar vestibülit), bazıları ise bir süre sonra ağrısız penetrasyonla (sekonder vulvar vestibülit) ağrı yaşarlar.

## Nedenler
Vestibülodininin nedeni hakkında çok az şey bilinmektedir. Subklinik(semptom vermemiş) insan papilloma virüsü enfeksiyonu, kronik tekrarlayan kandidiyazis veya kronik tekrarlayan bakteriyel vajinoz gibi birçok neden söz konusu olabilir.

Kronik vulvar ağrı, kronik hipertonik perivajinal kasların bir sonucu olabileceğinden, vajinal daralmaya ve ardından gelen ağrıya yol açabileceğinden, perivajinal kas nhipertonisitesi  de suçlanmıştır.

Bazı araştırmacılar, vestibüler nöral hiperplazi gibi nörolojik nedenlerin varlığını öne sürdüler. Vestibülodinide, vulva sinirleri normalde dokunma, basınç, ısı veya esneme belirtmeleri gerektiğinde ağrı sinyalleri iletir. Normal duyumlar beyin tarafından anormal olarak işlenir ve bu da artan bir hassasiyetle, yani hiperaljezi ile sonuçlanır.

Son olarak, psikolojik faktörler soruna katkıda bulunabilir veya sorunu şiddetlendirebilir, çünkü ağrı beklentisi genellikle cinsel istek ve uyarılma sorunlarının yanı sıra şartlı bir spazmodik refleksle sonuçlanır.

Hastalar tarafından pek ilişkilendirilmese dahi bozulmuş ağız hijyeni, diş çürükleri, implant tedavileri, köprü tedavileri, diş çekimleri, diş kanal tedavilerinin öncesinde veya sonrasında bu durum gelişebilir veya bunlar vulvar vestibülite yatkınlık yaratabilir. Burada vajinal mikrobiyota ile oral mikrobiyotanın birbirini etkilemesi söz konusudur. Zaten vajinal mukoza mikroskopisi ile oral mukoza mikroskopisi birbirine benzerdir.

## Teşhis
Ağrı şikayetlerini değerlendirmek için vulvar girişin etrafına dairesel bir şekilde basınç uygulanan pamuklu çubuk testi ile teşhis kolayca konur. Bakteriyel, viral veya maya enfeksiyonunu dışlamak için laboratuvar testleri kullanılır ve herhangi bir atrofi olup olmadığını değerlendirmek için vulvovajinal bölgenin dikkatli bir incelemesi yapılır.

## Tedavi
Tedavi, hijyen ve cinsel davranış hakkında genel tavsiyeler, pelvik taban ve duyarsızlaştırma egzersizleri ve multidisipliner bir ekip tarafından psikolojik tedaviden oluşur.

## Kaynakça