open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abya Yala

Kuna dilinde "tam olgunluktaki diyar" anlamına gelen **Abya Yala**, şu anda Darién Boşluğu adlı Kolombiya'nın kuzeybatısında ve Panama'nın güneyinde yer alan coğrafi bölgede yaşayan Kızılderili Guna halkı tarafından Kolomb öncesi zamanlardan beri Amerika kıtasının ismi olarak kullanılmıştır. Terim, Amerika kıtasında milyonlarca yerli tarafından halen kullanılmaktadır.

## Kökeni ve kullanımı
Bolivyalı Aymara lideri Takir Mamani, yerli halkların yönetim organlarının resmi açıklamalarında "Amerika" veya "Latin Amerika" yerine "Abya Yala" ifadesinin kullanılmasını savunuyor ve "köylerimize, şehirlerimize ve kıtalarımıza yabancı isimler koymak, kimliğimizi işgalcilerimizin ve onların mirasçılarının iradesinetabi kılmakla eş değer" demektedir. Bu nedenle, Yeni Dünya veya Amerika yerine "Abya Yala" terimi, yerli milletlerin yanında yer alan ve onların haklarını destekleyen kişi ve gruplar tarafından ideolojik bir ifade olarak kullanılıyor.

Ekvador'da bir yayınevi olan Editorial Abya Yala, adını Takir Mamani'nin önerisinden almaktadır. Bu isim, ayrıca Kosta Rika'daki bağımsız bir tiyatro olan Teatro Abya Yala ve San Fransisko'daki bir video prodüksiyon ve web tasarım firması olan Abya-Yala Productions tarafından da kullanılmaktadır.

Kıtanın üst kısmına, yani Kuzey Amerika'ya atıfta bulunan benzer bir terim, birkaç Kuzeydoğu Woodland Kızılderili kabilesi, özellikle Haudenosaunee veya İrokua Konfederasyonu tarafından kıtanın bir kısmı için kullanılan Kaplumbağa Adası'dır.

60 yerli Amerikalı ve Latin Amerikalı kadın sanatçı ve şairin yer aldığı "Kaplumbağa Adasından Abya Yala'ya" başlıklı bir antoloji, 2011 itibarıyla Kickstarter'da yeterli fonu toplamıştır.

Combo Chimbita adlı bir müzik grubu ise, ilk uzun albümlerine *Abya Yala* adını vermiştir.

## Ayrıca bakınız

* Guna Yala, Panama'daki özerk Guna bölgesinin adıdır.
* Kaplumbağa Adası, Kuzey Amerika kıtasına atıfta bulunan benzer bir terimdir.

## Dipnotlar

## Dış bağlantılar

* Abya-Yala Füzyon Folklorika Latinoamericana
* Abya Yala Net (tr.  )
R'Bonney Gabriel

**R'Bonney Gabriel** (d. 20 Mart 1994, San Antonio, Teksas, ABD), Amerikalı-Filipinli manken. 2022 yılında 'Miss USA' ve 'Miss Universe' yarışmasını kazandı.
Dağcılar

**Dağcılar** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Dağcılar, Silvan, Diyarbakır ili Silvan ilçesine bağlı mahalle
* Dağcılar, Varto, Muş ili Varto ilçesine bağlı köy
* Dağcılar, Asarcık, Samsun ili Asarcık ilçesine bağlı mahalle
Bostankaya

**Bostankaya** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Bostankaya, Malazgirt, Muş ili Malazgirt ilçesine bağlı köy
* Bostankaya, Ulaş, Sivas ili Ulaş ilçesine bağlı köy
1957 Ballon d'Or

UEFA üyesi ülkelerden bir spor gazetecileri heyeti tarafından değerlendirilerek Avrupa'nın en iyi futbolcusuna verilen **1957 Ballon d'Or**, 17 Aralık 1957'de Alfredo Di Stéfano'ya verildi.

## Sıralama

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* ''France Football'' Resmi Ballon d'Or sayfası
Bostanlar

**Bostanlar** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Bostanlar, Amasra, Bartın ili Amasra ilçesine bağlı köy
* Bostanlar, Yunusemre, Manisa ili Yunusemre ilçesine bağlı mahalle
* Bostanlar, Düziçi, Osmaniye ili Düziçi ilçesine bağlı köy
Lujniki Olimpiyat Kompleksi

**Luzhniki Olimpik Kompleksi** () dünyanın en büyük çok fonksiyonlu spor komplekslerinden biridir. 1955 ve 1956 yılları arasında inşa edilen tesis, Moskova'nın Khamovniki bölgesinde yer almaktadır. Daha önce Merkezi Lenin Kompleksi olarak bilinen yer, 1980 Yaz Olimpiyatları'nda olimpiyat tesisi olarak hizmet vermiştir.

Komplekse Moskova Metrosu'nun Sportivnaya, Vorobyovy Gory veya Luzhniki duraklarından çıkılarak ulaşılabilir.

## Tesisler
*Büyük Spor Arenası (Lujniki Stadyumu)
*Lujniki Spor Sarayı
*Lujniki Küçük Spor Arenası
*Olimpik Havuz
*Druzhba Çok Amaçlı Arena
*Irina Viner-Usmanova Jimnastik Sarayı

## Kaynakça

## Dış Bağlantılar
* Resmi website
Boselta Yaylası

**Boselta Yaylası**, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Demirci köyündeki yayladır. 2.300 metre yükseklikte yer alan Boselta Yaylası yöresel mimarisi ve doğasıyla tanınmaktadır. Bölge, Karadeniz Bölgesi'nin dağlık yapısına özgü zengin bir flora ve fauna çeşitliliğine sahiptir. Yüksek dağlarla çevrili olan yayla, özellikle yaz aylarında, temiz hava ve doğal manzarası ile bölge halkı ve ziyaretçileri tarafından tercih edilmektedir. Yaylanın çevresindeki ormanlık alanlar, çam, köknar gibi ağaç türleriyle kaplıdır ve bu alanda birçok yaban hayvanı yaşamaktadır. Boselta, hem doğa turizmi hem de yayla turizmi açısından önemli bir bölge olarak öne çıkmaktadır.

Gürcüce bir yer adı olan Boselta (ბოსელთა), ahır anlamındaki "boseli" (ბოსელი) kelimesinin çoğulu olup "Ahırlar" anlamına gelir. Nitekim Demirci köyünün tarihsel adı da Daba olup Gürcücede "kasaba", "köy" anlamı taşır. Boselta, tarihsel Klarceti bölgesinde rastlanan Gürcüce yer adlarından biridir. Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Okumuşlar köyü ile Borçka ilçesinde eski adı Kataphia olan Çavuşlu köyünde bir mevki de Boselta adı taşıyordu. Boselta Yaylası, tarihsel Klarceti bölgesinin bir parçası olarak, Gürcü tarihinin önemli izlerini taşımaktadır. Gürcistan'ın tarihi açısından büyük bir öneme sahip olan Klarceti, eski çağlarda birçok önemli yerleşim birimi ve kültürel yapı barındırmıştır. Bu bağlamda Boselta, sadece bir yayla değil, aynı zamanda tarihsel ve kültürel açıdan da zengin bir mirasa sahip bir bölgedir. Yaylanın yakınlarında, eski Gürcü kiliseleri ve manastır kalıntıları gibi önemli yapılar yer alır. Bu yapıların varlığı, Boselta'nın tarih boyunca yerleşim ve kültürel etkileşim için önemli bir merkez olduğunu göstermektedir.

Boselta Yaylası, ahşap yayla evleriyle dikkat çeker. Bu evler, ormanlık bir alanda, bir sırtta sıralı biçimde inşa edilmiştir. Bu tek katlı evler birbirine çok yakın biçimde konumlanmıştır.

Boselta Yaylası, yüksek dağları ve doğal güzellikleri ile hem yerli hem de yabancı turistler için cazip bir destinasyon olma potansiyeline sahiptir. Yayla turizmi, özellikle yaz aylarında yaylaya olan ilgiyi artırmaktadır. Bölgedeki ahşap evler, geleneksel yaşam tarzını yansıtır ve konaklama için bir fırsat sunar. Bunun dışında, yaylada yapılan hayvancılık ve tarım, bölge halkının geçim kaynağını oluşturur. Hayvancılıkla uğraşan köylüler, yayladaki ormanlık alanlarda otlayan hayvanlardan süt, et ve deri gibi ürünler elde etmektedir. Ayrıca, yaylada yapılan organik tarım faaliyetleri de bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır.

Boselta Yaylası, Artvin ilinin doğusunda yer alan, tarihi ve kültürel zenginliklere sahip bir bölgedir. Yüksek dağlar arasında yer alan bu yayla, hem doğa severler hem de tarih meraklıları için önemli bir ziyaret noktasıdır. Yayladaki ahşap evler, Gürcü mimarisi ve geleneksel yaşam tarzı ile bu bölgenin kültürel kimliğini yansıtmaktadır. Boselta, yalnızca bir doğa harikası değil, aynı zamanda geçmişin izlerini taşıyan tarihi bir alan olarak da büyük öneme sahiptir.

## Kaynakça

## Dış Bağlantı

"Şavşat Demirci Köyü ve Boselta Yaylası (Onların Hikayesi)"
Alain Aspect

**Alain Aspect** (d. 15 Haziran 1947, Agen), Fransız fizikçi.

## Hayatı
Alain Aspect 15 Haziran 1947'de Fransa'nın Lot-et-Garonne iline bağlı Agen'de doğdu. Essonne'deki École normale supérieure de Cachan yüksek öğretim kurumundan mezun oldu. 1969 yılında agrégasion'u geçtikten sonra yüksek lisans derecesini Université Paris-Sud'a bağlı Institut d'optique Graduate School'dan aldı. Daha sonra Kamerun'da üç yıl öğretmenlik yaparak vatani görevini yerine getirdi.

### Çalışmaları
Kuantum dolanıklığı üzerine yaptığı deneysel çalışmalarıyla tanındı. Aspect, Amerikalı John Clauser ve Avusturyalı Anton Zeilinger ile birlikte "dolanık fotonlarla ilgili deneyler, Bell eşitsizliklerinin bozulduğunun gösterilmesi ve kuantum enformasyon biliminde öncülük etmelerinden" dolayı 2022 Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

## Kaynakça
Järva

**Järva**, Estonya'nın Järva ilinde bulunan bir belediyedir. Belediye, ülkenin ortasında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.223&nbsp;km² olan belediyenin nüfusu 2021 yılı itibarıyla 8.632'dir. Belediyenin merkezi Järva-Jaani'dir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Kayadüzü

**Kayadüzü** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Kayadüzü, Merzifon, Amasya ili Merzifon ilçesine bağlı köy
* Kayadüzü, Sason, Batman ili Sason ilçesine bağlı köy
Handere, Ulukışla

**Handere**, Niğde ilinin Ulukışla ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı **Handeresi** şeklindedir.

## Coğrafya
Köy, Niğde il merkezine 49&nbsp;km, Ulukışla ilçe merkezine 32&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
1956 Ballon d'Or

**1956 Ballon d'Or**, UEFA üyesi ülkelerin spor gazetecilerinden oluşan bir heyetin değerlendirmeleriyle Avrupa'nın en iyi futbolcusuna verilen Ballon d'Or ödüllerinin ilkiydi. 18 Aralık 1956'da ödülü Stanley Matthews kazandı.

## Sıralama

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* ''France Football'' Resmi Ballon d'Or sayfası
Dağyenice

**Dağyenice** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Dağyenice, Nilüfer, Bursa ili Nilüfer ilçesine bağlı mahalle
* Dağyenice, Çatalca, İstanbul ili Çatalca ilçesine bağlı mahalle
* Dağyenice, Uşak, Uşak ili merkez ilçesine bağlı köy
Bayıralan

**Bayıralan** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Bayıralan, Çal, Denizli ili Çal ilçesine bağlı mahalle
* Bayıralan, İnebolu, Kastamonu ili İnebolu ilçesine bağlı köy
* Bayıralan, Gölköy, Ordu ili Gölköy ilçesine bağlı mahalle
Bayramlar, Sason

**Bayramlar**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1878 yılı kayıtlarında Ermenice "menekşeli" anlamına gelen **Manışgut**, 1917 yılı kayıtlarında ise **Manişküt** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Sason ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekow Blankson

**Ekow Blankson** (16 Mart 1972 – 3 Ekim 2022), Ganalı aktör ve iş adamı.

## Yaşamı ve kariyeri
Blankson, 16 Mart 1972'de doğdu. Gana Üniversitesi ve Amsterdam'daki Heineken Küresel Ticaret Üniversitesi'nde eğitim gördü. Bazı okullar için projeler üzerinde çalıştı bunlar arasında en bilineni kendisine "En İyi Erkek Oyuncu" dalında GH Öğrenci Film Ödülleri adaylığı getiren GH Okulları ve Lord Prodüksiyon ortak yapımı *Breath Vengeance* adlı filmdir. Aynı zamanda  GhanaWeb, TV Afrika, Gana Genel Medya Ltd. ve Multimedya Yayın Firması gibi medya kurumlarında Genel Müdür (Luv FM ve Nhyira FM) ve Markalar ve Kurumsal İletişim Direktörü olarak çalıştı. Gana yapımı bazı filmlerde rol aldı ve yönetti.
## Ölümü
Blankson, 3 Ekim 2022'de geçirdiği kalp krizinin ardından 50 yaşında hayata veda etmiştir.

## Filmografi
* *Checkmate*
* *Borga*
* *In April*
* *Black Earth Rising*
* *Death After Birth*
* *The Intruder*
* *Diary of the Black Hustler*
* *The Saga*
* *Total Exchange*
* *A Woman's Desire*
* *Frozen Emotion*
* *My Mother's Heart*
* *Check Mate*
* *Red Label*
* *The CEO*
* *Death After Birth*
* *The Pool Party*
* *Rhapsody of Love*
* *The Secret burden*
* *Dying of the Light*
**Breath Vengeance*
**Savannah*
**Famous*
**Illusions*
**A Woman Scorned*
**Accra Medic Series*
**To Have and To Hold Series*

## Ödülleri
Büyük Mükemmellik Film Ödülleri: Altın Başlangıç Ödülü.

## Adaylıklar
* Afrika Film Akademisi Ödülleri (AMAA): "En İyi Erkek Oyuncu" Adaylık.
* 2010 Gana Film Ödülleri: "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" Adaylık.
* 2022 NELAS Ödülleri İngiltere: "En İyi Erkek Oyuncu" Uluslararası Adaylık.
*2022  GH Öğrenci Ödülleri: "En İyi Erkek Oyuncu" Adaylık

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Acar, Sason

**Acar**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.Hürriyet gazetesinin 7 Nisan 1964 tarihli haberine göre  Aslen Ermeni olup Süryani mezhebine bağlı olan köy halkı toptan Müslüman olmuştur. Kilisenin camiye çevirilmiştir 1917 yılında Herendî olarak geçmektedir

## Tarihçe
Köyün adı, 1917 yılı kayıtlarında **Herendî** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 45&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekinlik, Sason

**Ekinlik**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Daha önceleri Yürekli köyüne bağlı bir mezra olan Ekinlik, 2020 yılında köy statüsü aldı.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
1954 Çempionat SSSR Po Futbolu

1954 Sovyet ulusal futbol liginde 13 takım yer aldı ve Dinamo Moskva şampiyon oldu.

## Lig sıralaması

## Gol krallığı
;11 gol
* Anatoli Ilyin (Spartak Moskova)
* Vladimir Ilyin (Dinamo Moskova)
* Antonin Sochnev (Trudovyye Rezervy Leningrad)

;10 gol
* Avtandil Gogoberidze (Dinamo Tiflis)
* Mykhaylo Koman (Dinamo Kiev)

;9 gol
* Vitali Vatskevich (Torpedo Moskova)

;8 gol
* Gennadi Bondarenko (Dinamo Moskova)
* Nikolai Yefimov (Torpedo Gorky)
* Viktor Voroshilov (Krylia Sovetov Kuybyshev)

;7 gol
* Nikolai Dementyev (Spartak Moskova)
* Valentin Ivanov (Torpedo Moskova)
* Aleksandr Kotrikadze (Dinamo Tiflis)
* Boris Tatushin (Spartak Moskova)
* Anatoli Yegorov (Spartak Moskova)

## Kaynakça

* Soviet Union - List of final tables (RSSSF)
1955 Çempionat SSSR Po Futbolu

Ligde 12 takım yer alırken Dinamo Moskva şampiyon oldu.

## Lig sıralaması

## Gol krallığı
;15 gol
* Eduard Streltsov (Torpedo Moskova)

;13 gol
* Nikolai Parshin (Spartak Moskova)

;12 gol
* Vladimir Ilyin (Dinamo Moskova)
* Sergei Salnikov (Spartak Moskova)

;10 gol
* Mykhaylo Koman (Dinamo Kiev)

;9 gol
* Genrikh Fedosov (Dinamo Moskova)
* Avtandil Gogoberidze (Dinamo Tiflis)
* Viktor Razumovsky (Lokomotiv Moskova)

;8 gol
* Yuri Belyayev (CDSA Moskova)
* Aleksei Kolobov (Trudovyye Rezervy Leningrad)
* Alakbar Mammadov (Dynamo Moskova)
* Viktor Terentyev (Dinamo Kiev)
* Valentin Yemyshev (CDSA Moskova)

## Kaynakça

* Soviet Union - List of final tables (RSSSF)
İlhanköy, Ulukışla

**İlhanköy**, Niğde ilinin Ulukışla ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1927 yılı kayıtlarında **İlhan** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy; Niğde il merkezine 66&nbsp;km, Ulukışla ilçe merkezine ise 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Nikolay Tişçenko

**Nikolay İvanoviç Tişçenko** () (10 Aralık 1926 - 10 Mayıs 1981), eski Sovyet futbolcusuydu.

## Başarıları
* Olimpiyat şampiyonu: 1956.
* Çempionat SSSR Po Futbolu şampiyonu: 1952, 1953, 1956, 1958.
* Çempionat SSSR Po Futbolu ikincisi: 1954, 1955.
* Çempionat SSSR Po Futbolu üçüncüsü: 1957.
* Sezon sonu en iyi 33 oyuncu listesi: 1957.

## Millî takım kariyeri
Tishchenko SSCB formasıyla ilk maçını 8 Eylül 1954 tarihinde İsveç'e karşı hazırlık maçında oynadı. 1956 Yaz Olimpiyatları esnasında Bulgaristan oynanan yarı final müsabakasında köprücük kemiğini kırdı fakat oyuncu değiştirme hakkı olmadığı için sahada kaldı ve maçı tamamladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  Profili
1956 Çempionat SSSR Po Futbolu

12 takımın yer aldığı ligi Spartak Moskova şampiyon bitirdi.

## Lig sıralaması

## Gol krallığı
;17 gol
* Vasily Buzunov (ODO Sverdlovsk)

;16 gol
* Nikita Simonyan (Spartak Moskova)

;15 gol
* Yuri Belyayev (CDSA Moskova)

;14 gol
* Anatoli Isayev (Spartak Moskova)

;13 gol
* Valentin Ivanov (Torpedo Moskova)

;12 gol
* Alakbar Mammadov (Dinamo Moskova)
* Eduard Streltsov (Torpedo Moskova)

;11 gol
* Avtandil Chkuaseli (Dinamo Tiflis)
* Ivan Mozer (Spartak Moskova)

;9 gol
* Boris Khasaya (Dinamo Tiflis)
* Pyotr Ponomarenko (Shakhtyor Stalino)
* Viktor Sokolov (Lokomotiv Moskova)
* Vitali Vatskevich (Burevestnik Kishinyov)

## Kaynakça

* Soviet Union - List of final tables (RSSSF)
Çağlı, Sason

**Çağlı**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında **Helkis** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 89&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yoğurtlu kömbe

**Yoğurtlu kömbe** bir çeşit tatlıdır.

## Yörelere göre çeşitleri

### Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi
Osmaniye yöresel mutfağında bulunur. Hamuru için malzemeler; yoğurt, şeker, yağ, kabartma tozu, tarçın, undur. Üzeri için malzemeler; süzme yoğurt, şeker, vanilya, un ve tarçındır. Osmaniye Yoğurtlu Kömbesi 13.09.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Kaynakça
Şıhılmahşe

**Şıhılmahşe**, Türk mutfağında yer alan, bir çeşit acur dolması türüdür. Kelimenin aslı mahşî veya muhaşşâdır. Zamanla ya da halk arasında “mûşi”ye dönüşmüştür. Anlamı bir sebzenin içini kıyma veya pirinç doldurmaktır. Kilis Şıhılmahşe 26.09.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Ayrıca bakınız

* Şeyhül mûşî
* Şıhıl mahşi

## Kaynakça
SpaceX Crew-5

**SpaceX Crew-5**, NASA'nın Ticari Mürettebat Programı (Commercial Crew Program) kapsamında gerçekleştirilen beşinci operasyonel Crew Dragon uzay aracı uçuşu ve toplamda sekizinci insanlı yörünge uçuşuydu. Görev, dört mürettebat üyesini Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) taşımak amacıyla 5 Ekim 2022'de başarıyla fırlatıldı. Crew Dragon uzay aracı, 6 Ekim 2022 saat 21:01UTC'de ISS'ye kenetlendi.

Bu görevde iki NASA astronotu, bir JAXA astronotu ve bir Rus kozmonottan oluşan mürettebat yer aldı. Mürettebat üyelerinden üçü, Boeing'in Starliner programındaki gecikmeler nedeniyle bu göreve atandı. Komutan Nicole Mann Boeing'in Boe-CFT görevinden, pilot Josh Cassada ve görev uzmanı Koichi Wakata ise Boeing Starliner-1'den bu göreve devredildi. Anna Kikina ise Soyuz MS-22'den bu göreve atandı.

Mürettebat üyelerinden üçü ilk uzay uçuşunu gerçekleştirirken, görev uzmanı Koichi Wakata daha önce dört uzay uçuşuna katılmış deneyimli bir astronottu.

## Mürettebat
Bu görev, bir Rus kozmonotu Anna Kikina'nın, ilk kez bir Crew Dragon uzay aracıyla uçması nedeniyle önemli bir dönüm noktasıydı. Temmuz 2022'de Kikina, Soyuz-Dragon mürettebat değişim sistemi kapsamında bu göreve katılmak üzere seçildi. Bu sistem, her mürettebat rotasyon görevinde en az bir NASA astronotu ve bir Roscosmos kozmonotunun bulunmasını sağlayarak, her iki ülkenin de Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) varlığını sürdürmesine ve Soyuz veya ticari mürettebat araçlarından birinin uzun süreli olarak yerde kalması durumunda kendi sistemlerini sürdürme yeteneğine sahip olmasını sağlamaktadır.

Kikina'nın Crew Dragon görevinde yer alması, hem NASA'nın hem de Roscosmos'un ISS'de temsil edilmeye devam etmesini sağladı. Ayrıca bu görev, Nikolai Budarin'in uçtuğu STS-113'ten bu yana bir Rus kozmonotunun bir ABD uzay aracında uçtuğu ilk sefer oldu. Aynı zamanda bir Rus kozmonotunun bir ABD uzay kapsülüyle fırlatıldığı ilk seferdi.

Rus yetkililer Haziran 2022'de Amerikalı ve Rus astronotlar arasındaki koltuk değişimini onaylayarak iki uzay ajansı arasında bu tarihi işbirliğinin gerçekleşmesine olanak sağlamışlardır.

## Galeri

## Kaynakça
Protogamasellus

***Protogamasellus***, Ascidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Xenarthronyssus

***Xenarthronyssus***, Dasyponyssidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Fehmi Öztunç

**Fehmi Öztunç** (3 Şubat 1960, Şırnak), Türk siyasetçi.

## Yaşamı

Siso ve Zülfü Öztunç çiftinin çocuğu olarak 1960 yılında Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesinde doğdu. Liseyi bitirdikten sonra serbest meslekle uğraştı. Önce Refah Partisi ardından Fazilet Partisi kurucu üyeliği ve Hakkâri İl Başkanlığı görevlerinde bulundu. Adalet ve Kalkınma Partisi kurucu üyesi ve Hakkari Kurucu İl Başkanı oldu. 2002 seçimlerinde milletvekili seçildi. 2015 seçimlerinde aday gösterilmeyince AKP'den ayrıldı ve seçime bağımsız milletvekili olarak katıldı; oyların yüzde 0,36'sını aldı ve seçilemedi. 2022 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'ne katıldı. 11 Mart 2024 tarihinde CHP'den istifa etti, yeniden AKP üyesi oldu.

## Kişisel yaşamı
Evli ve dört çocuk babasıdır. Jirki aşiretine mensuptur.

## Kaynakça
Pneumophionyssinae

**Pneumophionyssinae**, Entonyssidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

## Taksonomi
**Pneumophionyssinae** altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

# *[[Entophioptes]]* - Fain, 1960 
# *[[Pneumophionyssus]]* - Fonseca, 1940 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
59. Antalya Altın Portakal Film Festivali

**59. Antalya Altın Portakal Film Festivali**, 1 Ekim-8 Ekim 2022 tarihlerinde gerçekleşen film festivalidir. Ödül töreni 8 Ekim 2022'de Antalya Spor Salonu'nda yapılmıştır ve sunuculuğunu Nefise Karatay ile Yekta Kopan üstlenmiştir.

## Jüriler

### Ulusal Uzun Metraj Yarışması
* Yeşim Ustaoğlu, yönetmen, Jüri Başkanı
* Ahmet Mümtaz Taylan, oyuncu
* Azra Deniz Okyay, senarist, yönetmen
* Harun Tekin, müzisyen
* Haydar Ergülen, şair
* Nurgül Yeşilçay, oyuncu
* Uğur İçbak, görüntü yönetmeni

### Ulusal Kısa Metraj Yarışması
* Ezgi Mola, oyuncu
* Melikşah Altuntaş, yönetmen, senarist, sinema yazarı
* Nazlı Elif Durlu, yönetmen, senarist

### Ulusal Belgesel Film Yarışması
* Ceylan Özgün Özçelik, yönetmen, senarist, yapımcı
* Elif Ergezen, Belgesel film yönetmeni
* Hilmi Etikan, yönetici

### Uluslararası Uzun Metraj Yarışması
* Anamaria Marinca, Rumen oyuncu
* Jean-Marc Barr, Fransız ve Amerikalı oyuncu
* Olivier Père, Fransız film eleştirmeni
* Nikolaj Nikitin, Rus eleştirmen
* Valdimar Jóhannsson, İzlandalı, senarist ve yönetmen

### Film Yönetmenleri Derneği Jürisi
* Feyzi Tuna, yönetmen, senarist, oyuncu, Onursal Profesör
* Görkem Yeltan, oyuncu ve yazar
* İsmail Güneş, yönetmen, senarist ve yapımcı

### SİYAD Jürisi
* Murat Erşahin, sinema yazarı
* Olkan Özyurt, sinema yazarı
* Uğur Vardan, sinema yazarı

## Ödül kazananlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Altın Portakal Film Festivali
Ergin İnan

**Ergin İnan**, (d. 14 Kasım 1943, Malatya) Türk ressam, şair, yazar ve akademisyendir.

## Hayatı ve kariyeri
14 Kasım 1943 tarihinde Malatya'da doğdu. İlkokulu ve liseyi memleketinde tamamladı. 1964 senesinde İstanbul Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu Resim bölümüne girdi, 1968 senesinde ise mezun oldu. Aynı dönemde bölümünün asistanlık sınavına girdi. Sınavı kazandı ve Helmut Hungerberg'in asistanlığını yapmaya başladı. 1969 senesinde Salzburg Yaz Akademisi'ne katıldı, Prof. Emilio Vedova ile birlikte çalışmalar gerçekleştirdi. 1971 yılında Almanya'ya akademik değişim bursu kazanarak gitti. 1972-73 seneleri arasında Fransa ve İtalya'da çalışmalar yürüttü. 1975 yılında İstanbul Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulunda öğretim üyesi oldu. 7 sene sonra  Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde görevine devam etti. 1985 yılında ise profesör unvanını almaya hak kazandı ardından akademik kariyerini Yeditepe Üniversitesinde sürdürdü. 2010 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü resim dalında kazanmıştır.

## Ödülleri

* 1993 Uluslararası Osaka Resim Trienali (Üçüncülük) 
* Japonya, 1988 Uluslararası. 2. Asya-Avrupa Bien. (Birincilik) 
* Ankara, 1987 "Yılın Sanatçısı"
* 1984 Sedat Simavi Vakfı Plastik Sanatlar Ödülü 
* 1983 Uluslararası 6. Cleveland Bien. (Büyük Ödül) 
* İngiltere, 1982 Uluslararası Minyatür Baskı Bien. Ödülü 
* Seul-Kore,1982 Uluslararası Norveç Baskı Bien. Onur Ödülü 
* 2010 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

## Kaynakça
Tryon Sıçan Deneyi

**Tryon'un Sıçan Deneyi**, 1940 yılında Robert Tryon tarafından yürütülen ve Ulusal Eğitim Araştırmaları Derneği Yıllığı'nda yayınlanan bir psikoloji deneyidir.

Robert Tryon'un 1942'de sonuçlandırdığı sıçan yetiştirme çalışmasından önce, birçok psikolog genetikten ziyade çevresel farklılıkların, bireysel davranış farklılıkları ürettiğine inanıyordu. Tryon, genetik özelliklerin genellikle davranışlara etkide bulunduğunu göstermeye çalıştı. Tryon, fare nesillerinin bir labirenti tamamlamadaki yeterliliğini test eden bir deney yaptı.

## Kaynakça
Işık sütunu

**Işık sütunu**, dikey bir ışık demetinin bir ışık kaynağının üstünde veya altında uzanıyor gibi göründüğü atmosferik bir optik fenomendir.

## Albert Speer'ın Işık Kubbesi (Lichtdom)

1934-38 yılları arasında düzenlenen Nazi Parti mitinglerinde (Reichsparteitagsgelände) estetik unsur olarak kullanılmıştır. Mimar Alber Speer tarafından tasarlanmıştır. 12 metre aralıklarla 152 adet uçaksavar projektörünün yerleştirilmesiyle oluşturulur. Bu ışık gösterisi Hans Weidemann tarafından yönetilen Nazi propaganda filmi Festliches Nürnberg'de de yer alır. Benzer bir şov 1936 Berlin Olimpiyatlarının kapanış töreninde Speer'in yardımıyla Eberhard von der Trappen tarafından da kullanıldı.

Kullanılan projektörler seyircilerin tepesinde yapay bir kubbe oluşturuyor, adeta bir katedral izlenimi veriyordu. Bu yüzden bu tekniğe "ışık katedrali" de denmiştir.

## Diğer uygulamalar

* Işık Senfonisi - Hong Kong ışık ve ses gösterisi
* Nürnberg Nazi Dökümantasyon Merkezi - Nürnberg'de bir müze
* Hayali Barış Kulesi - Reykjavík yakınlarında John Lennon için yapılmış anıt
* Spectra - Ryoji Ikeda tarafından yapılmış sanat serisi
* Işıkta Saygı - 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybedenlerin hatırasını yaşatmak amacıyla yapılmıştır

## Ayrıca bakınız
* Hâle
* Işık demeti
* Yalancı güneş
* Gece Mimarisi - Işığı mimariye entegre etmeyi öngören mimari akım

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Pillars . Atmosferik Optik. Açıklamalar (10 sayfa) ve birçok resim.
* Fabulous frozen frames  – Sydney Morning Herald. 1 Kasım 2006
* A Sun Pillar Over North Carolina . NASA Günün Astronomi Fotoğrafı, 15 Aralık 2008
Halarachninae

**Halarachninae**, Halarachnidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

## Taksonomi
**Halarachninae** altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

# *[[Halarachne]]* - Allman, 1847 
# *[[Orthohalarachne]]* - Newell, 1947 
# *[[Pneumonyssoides]]* - Fain, 1955 
# *[[Pneumonyssus]]* - Banks, 1901 
# *[[Rhinophaga]]* - Fain, 1955 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Raillietia

***Raillietia***, Raillietiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Vitznyssus

***Vitznyssus***, Ptilonyssinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Rhinonyssinae

**Rhinonyssinae**, Rhinonyssidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

## Taksonomi
**Rhinonyssinae** altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

# *[[Charadrinyssus]]* - Butenko, 1984 
# *[[Larinyssus]]* - Strandtmann, 1948 
# *[[Rallinyssus]]* - Strandtmann, 1948 
# *[[Rhinonyssus]]* - Trouessart, 1894 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Rhinoeciinae

**Rhinoeciinae**, Rhinonyssidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

## Taksonomi
**Rhinoeciinae** altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

# *[[Rhinoecius]]* - Cooreman, 1946 
# *[[Ruandanyssus]]* - Fain, 1957 
# *[[Zumptnyssus]]* - Fain, 1959 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Ptilonyssinae

**Ptilonyssinae**, Rhinonyssidae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.

## Taksonomi
**Ptilonyssinae** altfamilyasına bağlı cinsler (2022):

# *[[Locustellonyssus]]* - Bregetova, 1965 
# *[[Passeronyssus]]* - Fain, 1960 
# *[[Pipronyssus]]* - Fain and Aitken, 1967 
# *[[Ptilonyssus]]* - Berlese and Trouessart, 1889 
# *[[Sternostoma]]* - Berlese and Trouessart, 1889 
# *[[Tinaminyssus]]* - Strandtmann and Wharton, 1958 
# *[[Trochilonyssus]]* - Fain and Aitken, 1967 
# *[[Tyranninyssus]]* - Brooks and Strandtmann, 1960 
# *[[Vitznyssus]]* - Castro, 1948 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Rauf Ahmet Hotinli

**Rauf Ahmet (Hotinli)** (d. 1875, Edirne - ö. 1952) Türk diplomat ve bürokrat.

Tıbbiye Mektebi’nden mezun olduğu halde doktorluk yapmamış, meslek hayatına Hariciye Nezâreti’nde aldığı görevler ile başlamıştır. 5 Nisan 1899’da Atina Sefareti üçüncü kâtipliğine, 9 Haziran 1903’te Madrid Sefareti ikinci kâtipliğine tayin edilmiştir. 2 Eylül 1908’de Washington Sefareti başkâtipliğine ve 1 Temmuz 1910’da Londra Sefareti başkâtipliğine getirilmiştir. 1911 yılında Hariciye Nezâreti Matbuat-ı Ecnebiyye Müdürlüğü ile yurt içi görevi başlamıştır. 1913 yılında kurulan Matbuat Müdiriyet-i Umumîsi’ne Müdir-i Umumî olarak tayin edilmişse de, bu görevinden 28 Şubat 1914’te istifa etmiştir. Aynı yıl Paris Sefareti Müsteşarlığı’na tayin edilmişse de, I. Dünya Savaşı çıkınca İstanbul’a gelerek, harp sonuna kadar, barış meselelerini tetkik etmek üzere, Hariciye Nezâreti’nde oluşturulan komisyonda görev yapmıştır. Bu münasebetle hazırladığı Boğazlar ve Mısır meselelerine ait iki raporu hükûmete verilmiştir. Savaşın sona ermesiyle Paris Sefareti Müsteşarlığı’ndan istifa etmiş ve 1919 yılı sonuna kadar *İstiklâl* gazetesini çıkarmıştır. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda İstanbul mebusu olarak bulunmuş ve Hariciye Encümeni reisi olmuştur. Londra Konferansı’nda danışman olarak TBMM heyetine dahil olmuştur. 1921-1923 yıllarında İstanbul’da *Yeni Şark* gazetesini çıkartmış ve başyazarlığını yapmıştır. Daha sonra Millet, Tan ve Vatan gazetelerine yazılar yazmıştır.

## Eserleri
* 

## Kaynakça
Moses Simon

**Moses Daddy-Ajala Simon** (d. 12 Temmuz 1995), sol-sağ kanat pozisyonunda görev yapan Nijeryalı millî futbolcudur. Ligue 1 takımlarından Nantes'ta forma giymektedir.

Profesyonel kariyerine 2014 yılında Trenčín takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Gent, Levante ve Nantes takımlarında forma giydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hans Niemann

**Hans Moke Niemann** (d. 20 Haziran 2003; San Francisco, Kaliforniya) Amerikalı satranç büyükustası ve Twitch yayıncısıdır. 22 Ocak 2021'de FIDE tarafından Büyükusta unvanını kazandı. Temmuz 2021'de Philadelphia'daki Dünya Açık satranç turnuvasını kazandı. 1 Mart 2019'da İlk 100 Genç oyuncu listesine 88. sıradan girdi. Ekim 2022 itibarıyla 2699 ELO puanıyla 39. sırada yer almaktadır.

2022 Sinquefield Kupası'nın üçüncü turunda, o zamanki dünya şampiyonu Magnus Carlsen'i yendikten sonra başlayan ve devam eden bir hile tartışmasında adı geçmektedir. Carlsen başlangıçta doğrudan bir suçlamada bulunmadı, ancak dördüncü turda artırılan güvenlik önlemleriyle birlikte hile suçlamasını ima eden şifreli bir tweet attı. Bu iddialara karşılık Niemann, 12 ve 16 yaşlarındayken iki kez çevrimiçi satrançta hile yaptığını kabul etti, ancak tahta üzerinde hile yaptığını reddetti. Carlsen sonunda 26 Eylül'de yaptığı bir açıklamada Niemann'ı hile yapmakla suçladı. Daha sonra Chess.com, Niemann'ın web sitesinde bazıları ödüllü etkinlikler olan 100'den fazla oyunda hile yapmış olabileceğini belirten "*Hans Niemann Raporu*" adlı bir makale yayınladı. Bunun üzerine Niemann 20 Ekim 2022'de, Magnus Carlsen, Chess.com ve Hikaru Nakamura'ya karşı 100 milyon dolarlık hakaret ve karalama davası açtı.

## İlk yılları
Danimarka ve Hawaii kökenli aileden gelen Niemann, 2003 yılında San Francisco, Kaliforniya'da doğdu. İlköğretimine, Kaliforniya, Laguna Beach'te yer alan Top of the World İlköğretim Okulu'nda başladı. 7 yaşında iken Hollanda'ya taşınan Niemann, Hollanda'nın Utrecht kentinde yer alan Leonardoschool Yetenek Okulu'na gitti ve 8 yaşındayken burada satranca başladı. 10 yaşında Kaliforniya'ya geri döndükten sonra ilkokul eğitimini, Orinda'daki Del Rey İlkokulu'nda tamamladı.

## Satranç kariyeri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Haris bin Abdülmuttalib

**Haris bin Abdülmuttalib** (Arapça: الحارث بن عبد المطلب) İslam peygamberi Muhammed'in amcalarından biriydi. Kureyş kabilesinden Abdülmuttalib ile ilk eşi olan Hevazin kabilesinden Sumra binti Cündeb'in oğludur. Babasının künyesi Ebu'l-Haris idi ve uzun süre başka çocuğu olmadı.

El-Haris'in Zemzem Kuyusu kazılırken, kazılmış toprağı küreyerekAbdülmuttalib'e yardım ettiği söylenir.

## Kaynakça
Gammaridacarus

***Gammaridacarus***, Eviphididae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Fungiseius

***Fungiseius***, Blattisociidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
1896-1897 Makedon isyanı

**1896–1897 Makedon İsyanı** (Yunanca: Μακεδονική επανάσταση του 1896–1897) Osmanlı'ya karşı 1896'da başlatılan bir Yunan isyanı ve Makedonya'da gerçekleşen bir gerilla hareketiydi. İlk itici güç Ethniki Etaireia(Yunan Ulusal Şirketi) tarafından verildi, ancak daha sonra birkaç Makedon şefi kendiliğinden ve koordinasyonsuz olarak olaylara dahil olurken, Makedonya'nın bazı bölgelerinde olaylar kitlesel ayaklanmalara dönüştü. 1896 Makedon Devrimi'nin başlıca isyan bölgeleri şunlardı: Manastır Sancağı *(Florina, [[Manastır, Kuzey Makedonya|Bitola]], [[Prespa (belediye)|Prespes]])*, Korytsa Sancağı *([[Kesriye (il)|Kastoria]])*, Servia Sancağı *([[Grebene (il)|Grevena]]*, *[[Kozana (il)|Kozani]])*, Selanik Sancağı *([[Selânik (bölgesel birim)|Selanik]], [[Pierya|Pieria]], [[İmatya|Imathia]], [[Pella]], [[Tikveş|Tikveš]])* ve Serez Sancağı *([[Serez (il)|Serres]], [[Gotse Delçev (şehir)|Yukarı Nevrokopi]], [[Aşağı Nevrekop|Aşağı Nevrokopi]])*.

## Kaynakça
1714-1718 Osmanlı-Venedik Savaşı

**1714-1718 Osmanlı-Venedik Savaşı**, (Yedinci Osmanlı-Venedik Savaşı olarak da bilinir), 1714 ile 1718 yılları arasında Venedik Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 1416'dan beri süregiden savaşların sonuncusudur. Savaş sonucunda Venedik, Yunan yarımadasındaki hakimiyet kurmuş olduğu Mora'yı kaybetti. Venedik, 1716'da savaşa dahil olan Avusturya'nın müdahalesiyle daha büyük bir yenilgiden kurtuldu. Avusturya'nın aldığı zaferlerin ardından 1718'de Pasarofça Antlaşması'nın imzalandı ve savaş sona erdi.

## Savaş öncesi

## Savaş
### Osmanlıların Mora Seferi (1715)

### Osmanlıların Dalmaçya'ya taarruzu (1715)

### Korfu Kuşatması (1716)

### Denizlerdeki mücadele (1717-18)

## Savaş sonrası

## Kaynakça
Hanlar Ağa Cevanşir

**Hanlar ağa Sarıcalı Cevanşir** (; 1775 – 1832), Azerbaycanlı asıllı Rus devlet adamı, albay. Yedinci Karabağ Hanı İbrahim Halil Han'ın oğluydu.

## Hayatı
1775'te Şuşa'da doğmuş olan Hanlar ağa Sarıcalı Cevanşir İbrahim Halil Han'ın Avarlı Bike Hanım'dan oğlu olmuştur. Tsitsianov'un raporuna göre, Kasım 1805'te 30 yaşındaydı.

Mayıs 1805'te babası tarafından Karabağ Hanlığı'nın Rus yönetimine devredilmesine ilişkin Kürekçay Antlaşmasının imzalanmasından sonra, Hanlar Ağa, Başkomutan General Tsitsianov'un önerisiyle 8 Temmuz 1805 tarihli kararnamesi ile albaylığa terfi etmiştir.

Hanlar Ağa, 27 Mayıs 1806'da, Yarbay Lisaneviç'in korucuları tarafından kamplarına yapılan bir saldırı sırasında öldürüldüğünde babasının yanındaydı. "Bu beklenmedik olaydan korkan" Hanlar Ağa Kaçar İmparatorluğu'na kaçmış, burada yeni başkomutan General Kont Gudoviç'in Tiflis'e gelişine kadar kalmıştır. Yeni başkomutan Hanlar Ağa, kardeşi Mehdikulu Han Cevanşir aracılığıyla "hem af dilemiş, hem de Karabağ'a dönmek için izin istemiştir". Başkomutan onu affettiğini açıklamış, buna göre Hanlar Ağa hemen Karabağ'a dönmüştü ve 16 Nisan 1807'de yeminini yenilemiştir. O günden itibaren maaşı albay rütbesine geri yüklenmiştir.

Albay Hanlar Ağa'nın 1823'e kadar Karabağ Hanlığı'ında iki vergi mükellefi unvanı vardı. Bu unvan ve ayrıcalıklardan doğan gelir 1823'te değiştirilmiştir. General Yermolov'un emrine göre, bu gelirler yerine ona hazineden ödenmeye başlanmıştır. Ayrıca, Aralık 1822'de Han'ın iktidarı kaldırıldığı sırada, Albay Hanlar Ağa'nın 10 köy ve kampı vardı ve bunların miras hakları da Rus hükümeti tarafından kendisine bırakılmıştı. 1832'de ölümünden sonra bu mülk (emekli maaşı hariç) üvey kardeşi Ahmet Ağa'ya geçmiştir.

Albay Hanlar Ağa ve akrabaları, 948 ailenin (578 vergi mükellefi, 370 mükellefi) yaşadığı 20 köy ve oymağa sahipti. Ailelerin büyük çoğunluğu, yani 869'si (%91.67) Müslüman ve 79'u (%8.33) gayrimüslimdi.

## Kaynakça

## Bibliografi
* 
* 
* 
* 
*
Kürekçay Antlaşması

**Kürekçay Antlaşması** (, ), Karabağ Hanlığı'nın Rus İmparatorluğu'na entegrasyonunu onaylayan sözleşmedir. İmza töreni 14 Mayıs 1805'te Gence'ye yakın Kürekçay Nehri kıyısında bir Rus askeri kampında gerçekleşmiştir. Anlaşma İbrahim Halil Han ve Rus Başkomutanı General Pavel Tsitsianov (I. Aleksandr adına) tarafından imzalanmıştır.

## Arka plan
Rus İmparatorluğu, çeşitli Azerbaycan hanlıklarının bölünmesinden yararlanmış ve bu süreçte anlaşmalar yapmıştır. Kafkasya'daki Rus birliklerinin Başkomutanı Pavel Tsitsianov, Gence Hanlığı'nın işgalinden sonra Karabağ Hanlığı üzerinde askeri-diplomatik baskı uygulamaya başlamıştır. Tsitsianov'un Karabağ Hanı İbrahim Han ile yazışmalarından, müzakerelere aracılık eden Gürcü asilzade İvan Jorayev ve Lisaneviç'in talimatlarından, hanın sözleşmeyi lehte şartlarla sonuçlandırmaya çalıştığı malumdur. Çarlığın Güney Kafkasya hükümdarları ile Kürekçay'a kadar yaptığı antlaşmalardan, bu devlet kurumlarının ilhakının şartlarından, kaldırılmasına ilişkin direktif belgelerinden, Georgievsk Antlaşması'nın ana maddelerinin esas alındığı açıktır.

## Antlaşma
Gence Hanlığı'nın işğali, diğer Azerbaycan hanlıklarının işgalini hızlandırmada önemli bir rol oynamıştır. 1804'ün başlarında General Tsitsianov, Lisaneviç'i Karabağ'a, İbrahim Halil Han'a gönderilmiş ve bu hanlığın Rus tabiiyetine geçmesini talep etmiştir. İbrahim Halil Han, Kaçar birliklerinin saldırısını önlemek için Tsitsianov'dan askeri yardım istemiş, karşılığında Rus devletine yardım edeceğine ve onlara sadık kalacağına söz vermiştir. Tsitsianov, isteği üzerine Karabağ'a Lisaneviç liderliğindeki birlikler göndermiştir. Tsitsianov, Gence yakınlarındaki Kürekçay Nehri üzerinde kamp kurmuştur. İbrahim Halil Han, oğulları Muhammed Hasan Ağa, Mehdikulu Han, Hanlar Ağa ve Karabağ'ın diğer soylularıyla birlikte buraya gelmiştir.

Kürekçay Antlaşması bir önsöz ve 11 maddeden oluşuyordu. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi, Karabağ Hanlığının Rus İmparatorluğu'na devredilmesini şart koşuyor ve maddeler bundan doğan koşulları tanımlıyor. Anlaşmanın 1., 4., 6., 8. ve 9. maddeleri İbrahim Han'ın yükümlülüklerini, 2., 3., 5. ve 7. maddeleri ise Rusya'nın yükümlülüklerini yansıtıyor. Rusya, Karabağ Hanlığını kesin olarak bağımsız bir devlet olarak kabul etmiş, İbrahim Han ve haleflerini hanlığın tek sahibi olarak onaylamıştı. İmparatorun Karabağ Hanlığının bütünlüğünü garanti etmişti. Han, Şuşa Kalesinde 500 kişilik bir Rus garnizonunu almayı ve sürdürmeyi taahhüt etmiştir. Han, Rusya'ya yıllık 8,000 chervonet haraç ödemeyi ve Muhammed Hasan Ağa'nın oğlu Şükür Ağa'yı rehin olarak Tiflis'e göndermeyi taahhüt etmiştir. Çar, Tiflis'te rehin tutulan hanın torununa günde 10 gümüş ruble vereceğine söz vermiştir.

## Kaynakça
Astım Mağarası

**Astım Mağarası** Mersin iline bağlı Silifke ilçesine bağlı Narlıkuyu Kasabası, Hasanaliler Mahallesi'nde bulunan bir mağaradır. Astım Mağarası 200 m uzunluktaki bu mağara binlerce yılda oluşmuş sarkıt-dikit ve doğal bir mağara oluşumudur. Havasının astımlılara iyi geldiğine inanılmaktatır. Çevresindeki ağaçlara bez bağlanıp dilekte bulunulduğundan bu adı almıştır.

Cennet ve Cehennem Çökükleri’nin 600 metre kuzeybatısında yer alan Astım Mağarası bölgenin coğrafi özellikleri hakkında bilgiler vermektedir. İçine spiral şeklinde demir bir merdivenle inilen mağaranın derinliği yaklaşık 15 metreyi bulmakta ve mağaranın oluşumu üçüncü jeolojik döneme kadar uzanmaktadır.

Mağaranın birbiriyle bağlantılı 200 metrelik galerileri, silis minerali birikimiyle oluşmuş birbirinden ilginç şekilli dev sarkıt ve dikitlere ev sahipliği yapmaktadır. Nem oranı yazın yüzde 85’i bulurken, kışın 95'e kadar ulaşır. Çevresindeki ağaç ve çalılara, ziyaretçiler tarafından dilek için bez parçaları bağlandığı için, yerli halk tarafından “Dilek Mağarası” olarak da adlandırılmaktadır.

## Konumu
Astım mağarası, Mersin iline yaklaşık olarak 86&nbsp;km uzaklıkta, Silifke ilçesine yaklaşık olarak ise 23&nbsp;km uzaklıkta bulunmaktadır. Astım Mağarası'na ulaşım Mersin - Antalya karayolundan Narlıkuyu kavşağında kuzeye doğru giderek yapılmaktadır. Narlıkuyu'dan Astım Mağarası için dolmuş seferleri de mevcuttur.

Aynı bölgede bulunan Cennet ve Cehennem Mağaraları bir yeraltı deresinin yarattığı kimyasal erozyonla, yeraltı boşluğundaki tavanın çökmesi sonucu oluşmuş. Cennet Çöküğü Mağarası içinde barındırdığı “Meryem Ana Kilisesi” nedeniyle inanç turizmi açısından da önem taşıyor.

## Kaynakça
Calvin Murphy

**Calvin Jerome Murphy** (d. 9 Mayıs 1948, Norwalk, Connecticut), oyun kurucu pozisyonunda görev almış profesyonel basketbolcu ve antrenördü. Profesyonel kariyeri boyunca sadece San Diego / Houston Rockets forması giydi ve yine orada antrenörlük yaptı. 1979 yılında NBA All-Star seçildi. 23 numaralı forması Houston Rockets tarafından emekli edildi.
Gecenin Ucunda

***Gecenin Ucunda***, TMC Film ve Âlim Yapım imzalı, ilk bölümü 5 Ekim 2022 tarihinde yayınlanan, yönetmenliğini Barış Erçetin'in üstlendiği, senaryosunu Başar Başaran ve Emre Özdür'ün yazdığı, başrollerini Neslihan Atagül, Kadir Doğulu, Tuba Ünsal ve Sarp Levendoğlu'nun paylaştığı, dram ve romantik türdeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 25 Nisan 2023 tarihinde yayınlanan 26. bölümüyle final yaparak sona ermiştir.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler

### Bitirilen karakterler

## Genel bakış


* **Not**: Dizi; 1'den 6. bölüme kadar Çarşamba 20.00'de, 7'den 25. bölüme kadar Salı 20.00'de, final olan 26. bölümüyle ise Salı 22.45'te yayınlandı.

## Bölümler
### 1. sezon (2022-2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Star TV'nin resmî sitesinde Gecenin Ucunda 
* 
* 
* 
* 
*
Çakırpınar, Sason

**Çakırpınar**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1900'lü yılların başında Ermenicede "yeşildere" anlamına gelen **Talartsor**, 1917 yılı kayıtlarında ise **Talesor** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 99&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sport Republic

**Sport Republic**, Spor ve Eğlence sektörüne yatırım yapmak ve futbolda planlı, doğru bir şekilde büyüme amacıyla kurulmuş holding. Şirketin sahipleri, Rasmus Ankersen(CEO) ile birlikte Amerikalı Henrik Kraft (Yönetim Kurulu Başkanı) ve Sırp işadamı Dragan Šolak (Yatırımcı) tır.

## Southampton FC
Sport Republic 2022 yılında kuruldu ve 4 Ocak 2022 tarihinde Southampton FC'nin %80'lik hissesini satın aldı.

Kulübün başkanlığına, şirketin Yönetim kurulu başkanı Henrik Kraft getirildi.

## Göztepe SK
19 Ağustos 2022 tarihinde yapılan açıklama ile, Göztepe'nin %70'lik hissesinin Sport Republic şirketine satıldığı açıklandı.

Kulübün başkanlığına, şirketin CEO'su olan Rasmus Ankersen getirildi.

## Kaynakça
Dağçatı, Sason

**Dağçatı**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1912 yılı kayıtlarında **Çıtnik**, 1928 yılı kayıtlarında ise **Çırtinik** ya da **Çırtınik** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 94&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çınarlı, Sason

**Çınarlı**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı, **Cirrink** ya da **Cirrenk** şeklindedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 84&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ergünü, Sason

**Ergünü**, Batman ilinin Sason ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1912 ve 1917 yılı kayıtlarında Ermenicede "derecik" anlamına gelen **Tsorik** ya da **Sorik** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 81&nbsp;km, Sason ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Muthuswami Dikshitar

**Muthuswami Dikshitar (Mudduswamy Dikshitar)** (24 Mart 1776 - 21 Ekim 1835), kısaca **Dikshitar** , Güney Hindistanlı bir şair, şarkıcı ve Vina müzisyeni efsanevi  Hint bestecisiydi. Karnatik müziğinin müzikal üçlüsünden biri olarak kabul edilir. Muthuswami Dikshitar, 24 Mart 1775'te Thanjavur yakınlarındaki Tiruvarur'da, Hindistan'ın şu anki Tamil Nadu eyaletinde doğdu. Yaklaşık 500'ü yaygın olarak bilinen besteleriyle, Hindu tanrıları ve tapınaklarının ayrıntılı ve şiirsel tasvirleriyle ve veena stili ile bilinir. Aynı zamanda **mudrası** olan Guruguha müstear ismiyle de bilinir (ve şarkılarının her birinde bulunabilir). Besteleri yaygın olarak söylenir ve karnatik müziğinin klasik konserlerinde çalınır.

## Notlar

## Kaynakça

## Ek kaynaklar

* 
* 
* 
* 

## Dış bağlantılar

* Anlamları ile Dikshitar Kompozisyonları. 
* Sruti Dergisi, Mart 2013
* Dikshitar'ın anlamlarıyla kompozisyonları.
* Muthusamy Dikshithar – Chitravina N Ravikiran'dan Yaratıcı Bir Dahi
* Dikshitar'ın Bestelerine İlişkin İstatistikler
Kenya başbakanı

**Kenya Başbakanı / Başbakan Kabine Sekreteri**, Afrika ülkesi Kenya hükûmetinde olan bir görevdir.

Kenya'nın ilk başbakanı, 1963'te başbakan olan Jomo Kenyatta'ydı. 1964'te Kenya'nın cumhuriyet rejimine geçmesinin ardından başbakanlık makamı kaldırıldı ve Kenyatta devlet başkanı oldu. Şubat 2008'de yapılan bir güç paylaşımı anlaşmasının ardından, makam Nisan 2008'de yeniden oluşturulması ile Raila Odinga görevi üstlenildi. Bu pozisyon 2010 Anayasa'sı ile yeniden kaldırılması ile 2013 seçimlerinden sonra makam boşaltıldı. 2022 seçimlerinin ardından 27 Eylül 2022'de ülkenin yeni devlet başkanı olarak başkanlık makamına gelen William Ruto tarafından imzalanan yürütme emriyle seçim öncesi anlaşmalar kapsamında Musalia Mudavadi atanarak makamdan yeniden oluşturulmuştur. Bu süreçte makama da aynı görevlere sahip olmasına rağmen başbakan yerine baş kabine sekreteri unvanı verilmiştir. 2010 anayasasında yapılan değişiklikte kabine üyelerine "Bakan" unvanı resmen feshedilmiş, bunun yerine "Sekreter" olarak adlandırılmıştır.

## Kenya başbakanları (1963-Günümüz)

## Kaynakça
Stefano Pioli

**Stefano Pioli** (; d. 20 Ekim 1965), İtalyan teknik direktör ve eski profesyonel futbolcudur. Kasım 2025'e kadar Serie A'da oynayan İtalyan takımı Fiorentina'yı çalıştırdı.

Pioli, Bologna, Lazio, Inter Milan ve Fiorentina da dahil olmak üzere Serie A'da çeşitli kulüpleri çalıştırdı. En önemlisi, 2021-22 sezonunda AC Milan'ı Serie A şampiyonluğuna taşıyarak kulübün on yıldan uzun bir süredir ilk lig şampiyonluğu kazanmasını sağladı. Daha sonra sezonun en iyi teknik direktörü olarak Panchina d'Oro ödülüne layık görüldü. Ertesi sezon, 2022-23'te Milan'ı UEFA Şampiyonlar Ligi'nde yarı finale taşıdı.

## Futbolculuk kariyeri
Parma doğumlu olan Pioli, futbol kariyerine doğduğu şehrin takımı Parma'da başladı. Ardından Juventus ile anlaştı ve 1984 yılında Serie A'daki ilk maçına çıktı ve kulüpte geçirdiği üç sezon boyunca lig şampiyonluğu, Avrupa Kupası, Avrupa Süper Kupası ve Kıtalararası Kupa kazandı. 1987'de Hellas Verona'ya satıldıktan sonra 1989'da Fiorentina'ya geçen Pioli, kariyerinin altı yılını burada geçirdi ve 1993-94 sezonunda Serie B'yi kazanarak Padova'da iki sezon geçirdi. Pistoiese ve Fiorenzuola ile Serie C'de art arda geçirdiği sezonların ardından kariyerini 1999 yılında Eccellenza Emilia-Romagna takımlarından Colorno'da kardeşi Leonardo ile birlikte oynayarak sonlandırdı.

## Teknik direktörlük kariyeri
18 Eylül 2024'te En-Nasr, Luís Castro'yu görevden aldıktan sonra Pioli ile takımı çalıştırmak üzere bir sözleşme imzaladıklarını duyurdu.

## Oyun tarzı
Zarif, inatçı, fiziksel ve hareketli bir defans oyuncusu olan Pioli, arka hattın her yerinde oynayabiliyordu, ancak en iyi performansını, adam markajı yapan bir stoper olarak sergiledi. Gençliğinde gelecek vaat eden ve istikrarlı bir oyuncu olarak kabul edilen Pioli'nin kariyeri çok sayıda ciddi sakatlıktan etkilendi.

## İstatistikleri

### Detaylı lig karnesi
* *Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir.*

## Kaynakça