The Last of Us'ın geliştirilmesi

Naughty Dog, geliştirdiği *[[Uncharted 2: Among Thieves]]*in Ekim 2009'da yayımlanmasının ardından *[[The Last of Us]]*ın geliştirilmesine başladı.

## Yapım
### Arka plan
*[[Uncharted 2: Among Thieves]]*in yayımlanmasının ardından Naughty Dog, "Project Thing" ("Proje Şeyi") ya da "T1" kod adıyla adlandırdıkları *The Last of Us*ın ön çalışmalarına başladı. Şirketin eş başkanları Evan Wells ve Christophe Ballestra, şirketin tarihinde ilk kez çalışanları iki gruba ayırdı ve bir grup *The Last of Us*, diğeri ise *[[Uncharted 3: Drake's Deception]]* üzerinde çalışmaya başladı. *The Last of Us*ın yönetmeni Bruce Straley, yaratıcı yönetmeni ise Neil Druckmann olarak belirlendi.

### Hikâye ve kurgu
2004'te, Carnegie Mellon Üniversitesindeki öğrenimi esnasında Druckmann'ın katıldığı bir grup projesinde, gruplar birer oyun konsepti oluşturacak ve bunlar, en beğendiğini seçmesi üzerine yönetmen George A. Romero'ya sunulacaktı. Kazanan projenin arkasındaki grup ise bir prototip hazırlayacaktı. Druckmann, PlayStation 2 oyunu *[[Ico]]*nun (2001) oynanışına sahip ve Romero'nun yönettiği *[[Yaşayan Ölülerin Gecesi]]* (*Night of the Living Dead*, 1968) filmindeki zombi kıyametinde geçen, *[[Günah Şehri]]*ndeki (*Sin City*, 1991-2000) John Hartigan'a benzeyen ana karakterin olduğu bir fikre sahipti. Bir polis memuru olan ana karakter, genç bir kızı zombilerden korumakla görevli olsa da oyuncular, bu karakterin sahip olduğu kalp rahatsızlığının ortaya çıktığı anlarda kız karakteri kontrol edecekti. Romero, bu projeyi seçmedi.

Naughty Dog'da programcı olarak çalışmaya başlamasının ardından Druckmann, konsepti gözden geçirerek, boş zamanlarında hem yazıp hem çizeceği bir çizgi roman oluşturmak istedi. Ana karakteri, kızı ölmüş bir suçlu olarak değiştirirken bu karakter, genç bir kızla tanıştıktan sonra kendisinin koruyucusu oluyordu. *The Turning* adını verdiği çizgi roman taslağının altı sayılık bir kısmının hikâyesini oluşturmasının ardından fikri ilettiği bağımsız bir çizgi roman yayıncısı tarafından da reddedildi. Druckmann, bu iki karakter arasındaki ilişkyi oluştururken, "en sevdiği filmlerden biri" olduğunu ifade ettiği 2002 çıkışlı *[[Azap Yolu]]*ndan (*Road to Perdition*) etkilenmişti.

Druckmann ile Straley, zaman zaman birlikte yedikleri akşam yemekleri esnasında, ileride ne yapacaklarına dair konuşmalar da gerçekleştiriyordu. Druckmann'ın burada bahsettiği fikirlerden biri, narin bir karakter ile onun koruyucusu konumundaki bir karakterin, ilerleyen dönemde rollerini değiştirmesi; bir başkası ise oyuncunun dilsiz bir kız karakteri kontrol etmesi ve bu sayede oyuncuyla konuşamayan karakterin, hareketleriyle iletişim kurabilecek olmasıydı. İkili 2008'de, *Uncharted 2: Among Thieves* üzerine çalıştığı dönemde izlediği doğa belgeseli dizisi *[[Yeryüzü (dizi)|Yeryüzü]]*nün (*Planet Earth*) bir bölümünde, *[[Cordyceps]]* cinsi parazit bir mantarın, karıncaları enfeksiyona uğratarak onların beyinlerini kontrol altına alması ve kafalarından dışarı doğru büyümesinden yola çıkarak bu mantarın insanı da etkileyebileceği fikrini ortaya atmıştı. Druckmann ile Straley, bu üç konsepti de birleştirerek *Mankind* adlı bir oyun taslağı ortaya çıkardı. Böceklerden bulaşan ve yalnızca kadınları etkileyen hastalık nedeniyle tehlikeli yaratıklara dönen insanların medeniyeti yok ettiği bir dünyada geçen taslakta, hastalığa karşı bağışıklık sahibi tek kadın olan karakter, kendisini koruyan erkek bir karakterle birlikte olası bir tedavinin bulunabileceği laboratuvara doğru yolculuğa çıkıyordu. Ancak bu fikir, Druckmann'ın ifadesiyle "kadın düşmanı olduğu" için Naughty Dog tarafından reddedildi.

2010 yılında ikili, mevcut oyundakine daha yakın bir fikre varsa da, bu fikir de sonuca ulaşmadı. Fikrin "içten" olmadığını ifade eden Druckmann; başlıca sorunların tempo ve karakter gelişimi olduğunu, Joel'un çok hızlı baba figürü hâline geldiğini söyledi. Oyunun sonu da ayrıca sorunluydu. Oyunun sonu için, başka bir insanı öldürerek; işkenceye maruz kalmış, bağlı ve boğazına bıçak dayalı hâldeki Joel'u kurtarmak için başka bir insanı öldürüp öldürmeme kararını vermesi gereken bir Ellie düşünülmüştü. Ancak bu son, karakterlerle bağdaşmadığı için uygulanmadı.

GamesRadar'daki incelemede oyunun *[[Son Umut (film, 2006)|Son Umut]]* (*Children of Men*), *[[28 Gün Sonra]]* (*28 Days Later*), *[[Ben Efsaneyim]]* (*I Am Legend*), *[[The Road (film)|The Road]]*, *[[The Day of the Triffids (film)|The Day of the Triffids]]* filmlerinden ve *[[The Walking Dead (dizi)|The Walking Dead]]* dizisinden etkilendiğini yazdı. *[[Game Informer]]*da yer alan yazıda oyunun *İhtiyarlara Yer Yok*, *Son Umut*, *[[İz Peşinde (film, 2010)|İz Peşinde]]* (*True Grit*), *Azap Yolu* filmleri, *Yeryüzü* belgeseli, *The Walking Dead* dizisi ile *[[City of Thieves (roman)|City of Thieves]]*, *[[Bizsiz Dünya]]* (*The World Without Us*), **, *[[The Last Town on Earth]]* romanlarından izler taşıdığı belirtildi.

### Karakterler
Oyuncuların kontrol ettiği oyunun ana karakterlerinden Joel'u Troy Baker, Ellie'yi ise Ashley Johnson seslendirdi. Baker ile Johnson'ın performanslarının çoğu hareket yakalama teknolojisiyle oyuna aktarılırken oyundaki animasyonların yaklaşık %85'i de bu teknolojiyle oluşturuldu. *[[Uncharted]]*ın iki oyununda da görev alan Gordon Hunt, en başta hareket yakalama yönetmeni olarak belirlense de, geliştirme ekibinin oyunun "daha farklı bir tonda" olması gerektiği kanısına varmasıyla birlikte bu pozisyon için bir başkası aranmaya başlandı. İlerleyen dönemde ise Druckmann, bu görevi de kendisi yaptı.

Baker'ın, yalnızlığına rağmen Tess'i önemsemesi; Johnson'ın ise Ellie'nin daha güçlü ve daha savunucu olması gibi her iki oyuncunun da karakterlerin gelişimleri konusunda birtakım katkıları oldu. İkili arasındaki bazı diyaloglar doğaçlama gerçekleşirken bu durumu senaryoda gereksiz bazı replikler olmasından kaynaklandığını belirten Druckmann, oyuncuların uygun olduğunu hissettikleri şekilde davranmalarına izin vermişti. Joel ve Ellie karakterleri oyunun temelini oluşturmuş ve bu iki karakter arasındaki ilişkinin sonrasında oyunun diğer unsurları geliştirilmişti.

Druckmann; *Uncharted 2: Among Thieves*in ana karakteri Nathan Drake'in İngilizce bilmeyen Tibetli rehberi Tenzin ile birlikte ilerlediği kısımdan ilham alınarak *The Last of Us*taki Joel ve Ellie karakterleri arasında da kuvvetli bir bağ kurulduğunu ifade etti. *[[İhtiyarlara Yer Yok (film)|İhtiyarlara Yer Yok]]* (*No Country For Old Men*) filmini izlerken filmin büyük bir kısmında müzik kullanılmadığının dikkatini çektiğini söyleyen Druckmann, aynı tarzın oyunda da kullanıldığını ve bu sayede karakterler arasında yaratılan bağın oyunculara daha sağlam yansıtılmasına yardımcı olduğunu ekledi. Oyunun atmosferini yaratmak için kıyamet sonrası ve distopik kurgulara sahip çeşitli film, kitap ve televizyon yapımlarını inceleyen Druckmann ile Straley, tarihte yaşanan olayları incelediklerinde bunlardan yararlanmanın daha faydalı olacağı kanaatine vardı. 1918'deki grip salgınını incelediklerinde insanların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığında kendini koruma isteğini, 1880'lerdeki çocuk felci salgınını incelediklerinde ise toplumsal sınıf farklılıklarının hastalıklılara bakış açısında nasıl bir fark yarattığını gözlemledi. Bu gözlemleri sonucunda Druckmann, *The Last of Us*ta geleneksel bir kötü karakter olmaması kanısına da vardı. Tasarımcı Ricky Cambier açıklamasında karakter tasarımı ve etkileşimi konusunda *[[Ico]]*dan ilham aldıklarını, bunu da *[[Resident Evil 4]]*dakine benzer bir gerilim ve aksiyonla harmanlamaya çalıştıklarını söyledi. Buna ek olarak gerçeğe en yakın hayatta kalma hikâyesini yaratmak istediklerini belirtti.

### Geliştirilmesi

Geliştirme ekibi, oyun için yeni ve özgün bir motor geliştirdi. Yapay zekâ, oyuncularla koordineli davranacak şekilde oluşturuldu. Işıklandırma motoru da yumuşak ışığı kapsayacak biçimde yeniden yaratılarak güneş ışığının boşluklar arasından sızması ve bazı yüzeylerden yansıması sağlandı. Oyunun kullanıcı arayüzü tasarımı, geliştirme esnasında birkaç kez yenilendi.

Hayatta kalma-korku türündeki video oyunu *[[Dead Island]]*ın 2011'de yayımlanan ilk fragmanı sonrası *The Last of Us*ın geliştirme ekibi, her iki oyunun da kıyamet sonrası bir dönemin insanlar üzerindeki duygusal yansımalarını gösteren yapımlar olacağından dolayı büyük benzerlikler içereceğini öngörerek birtakım endişeler yaşadı. Yayımlanan ilk fragmanında *Dead Island*ın nasıl bir oynanışa sahip olduğu gözükmezken *The Last of Us*ın ilk fragmanı için Druckmann tarafından "yapmak istedikleri şeyi tam olarak yansıtan" bir çalışma hazırlandı. Oyunda işledikleri hikâyenin diğer oyun geliştiricileri için çıtayı yükselttiğini belirten Druckmann, oyun endüstrisindeki hikâyelerin standardının olması gerektiği kadar yüksek olmadığını ileri sürdü. Diğer yandan oyun için yapmak istedikleri odak testleri konusunda anlaştıkları araştırma şirketinin bu testleri yalnızca erkek oyuncularla gerçekleştireceğini planlaması üzerine Naughty Dog, bu testlere erkekler kadar kadın oyuncuların da yer alması talebinde bulundu.

15 Mayıs 2013 günü, oyun üzerindeki çalışmanın tamamladığı ve üretim aşamasına geçildiği duyuruldu.

### Müzik ve ses yapımı
Oyunda kullanılan müziklerin çoğunda başta gitar olmak üzere çeşitli çalgılarla yer alan Gustavo Santaolalla, müziklerin tamamını kendisi besteledi. Orkestral müzikler ise Nashville Scoring Orchestra tarafından icra edildi ve Nashville'deki Ocean Way Studios'ta kaydedildi. Yapımcı ekibin isteği doğrultusunda müziklerin oyuncularda, korkudan ziyade duygusallık hissi uyandırması sağlanmaya çalışıldı. Oyun müziklerinin yer aldığı soundtrack albümü 7 Haziran 2013'te iTunes üzerinden dijital olarak ve Sony Masterworks tarafından CD olarak satışa sunuldu. Albüm ayrıca, oyunu ön sipariş verenlere özel olarak sunulan *Sights and Sounds* adlı indirilebilir içerik paketinde yer aldı.

## Pazarlama
### Duyurulması
Oyun ilk olarak 29 Kasım 2011'de, Times Square'deki bir reklam panosunda "gözlerinize inanamayacağınız bir PlayStation 3 oyunu" sloganı ile duyuruldu. Oyunla ilgili ilk video 3 Aralık 2011 tarihinde yayımlandı. Gerçek isyan ve trajedi görüntülerinden oluşan bu videonun sonunda oyunun adı ve resmî web sitesi gözükmekteydi. Ertesi gün oyunun resmî web sitesinde, BBC yapımı doğa belgeseli *[[Yeryüzü (belgesel)|Yeryüzü]]*nden (*Planet Earth*) alınan ve *[[ophiocordyceps unilateralis]]* isimli parazit mantarın türünün bir karıncayı enfeksiyona uğratarak onun beynini ele geçirmesini gösteren video yayımlandı. 7 Aralık günü site üzerinden oyuna dair ilk görseller sunuldu. Bu görsellerin ilkinde ağaçlar ve ağaçların arasından süzülen güneş ışığı, ikincisinde ise dünyanın çeşitli bölgelerinin bir çeşit salgın hastalıktan etkilendiği haberleri yer alan bir gazete baş sayfası bulunmaktaydı. 9 Aralık 2011'de *[[Uncharted 3: Drake's Deception]]* oyuncularının, oyun içerisinde üzerinde "bilim adamları ölümcül mantarı anlamakta zorlanıyorlar" başlıklı bir haber içeren gazetenin görüntülerine rastlamasıyla fragman arasında bir bağlantı kuruldu ve çıkacak yeni oyuna bir gönderme yapıldığı anlaşıldı. Oyunun yaratıcı yönetmeni Neil Druckmann ve yönetmen Bruce Straley tarafından daha sonraları yapılan açıklamada Naughty Dog'un *Uncharted 3: Drake's Deception*da yer alan bu ipucunu kaldırmayı planladığı; ancak sonradan bu konuyu unuttuğu ifadelerine yer verildi.

Oyun, 2011 Spike Video Oyunu Ödülleri töreni sırasında, Naughty Dog'un yeni bir fikrî mülkiyet üzerinde çalıştığını belirten Sony Computer Entertainment tarafından resmî olarak duyuruldu. Sonrasında yayımlanan oyun içi görüntülerden oluşan bir fragmanda orta yaşlardaki bir erkeğin başka bir erkekle boğuştuğu, onu bayıltmasının ardından odaya giren genç bir kızın baygın durumdaki adamın üstünde malzeme ve yiyecek aradığı, sonrasında duydukları sesler üzerine ikilinin saklandığı, odaya giren ve bir çeşit enfeksiyona uğramış insanlarla mücadeleleri ve sonrasında kaçıp binayı terk ederek bitkilerle kaplanmış ve terk edilmiş bir şehrin ortasına ulaştığı gösterilmekteydi. Duyurusunun yapılmasının ardından Naughty Dog eş başkanı Evan Wells, *The Last of Us* hakkında daha fazla bilgiyi PlayStation Blog üzerinde şu şekilde paylaştı:

### Tanıtımları
*The Last of Us*ın oynanabilir demosundan ilk görüntüler Electronic Entertainment Expo 2013 sırasında gösterildi. 8 Mart günü Naughty Dog'un resmî Facebook ve Twitter hesapları üzerinden oynanabilir bir demonun 31 Mayıs 2013 günü, *[[God of War: Ascension]]*a sahip olan oyuncular için yayımlanacağı duyuruldu. 31 Mart 2013'te, AMC'de yayımlanan *The Walking Dead* dizisinin sezon finali sırasında oyunun televizyon için hazırlanan ilk tanıtımı gösterildi. 10 Mayıs 2013 itibarıyla, ilkine göre biraz daha uzun olan ikinci bir tanıtım videosu çeşitli televizyon kanallarında gösterilmeye başlandı. Duyulduğu tarih ve şekilde sunulan demoda, oyunun "The Outskirts" adlı ilk bölümünün bir kısmı yer almaktaydı.

## Kaynakça