LimeWire

**LimeWire**, Microsoft Windows, macOS, Linux ve Oracle Solaris için özgür yazılım bir eşler arası dosya paylaşımı istemcisiydi. Mark Gorton tarafından 2000 yılında oluşturulan bu program, en belirgin olarak özellikle korsan müzik olmak üzere korsan materyallerin indirilmesi ve dağıtımı için kullanılan bir araçtı. 2007'de LimeWire'ın dünya çapındaki tüm bilgisayarların üçte birinden fazlasında yüklü olduğu tahmin ediliyordu.

Hem sıfır maliyetli bir sürümü hem de LimeWire Pro adında satın alınabilir "gelişmiş" bir sürümü mevcuttu; ancak LimeWire Pro, kullanıcıların yetkisiz olarak dağıttığı standart LimeWire yazılımı aracılığıyla ücretsiz olarak edinilebiliyordu. LimeWire, gnutella ağının yanı sıra BitTorrent protokolünü de kullanır.

26 Ekim 2010'da ABD federal mahkeme yargıcı Kimba Wood, *[[Arista Records LLC v. Lime Group LLC]]* davasında Lime Wire LLC'nin yazılımının "aranması, indirilmesi, yüklenmesi, dosya alışverişi ve/veya dosya dağıtım işlevselliğini ve/veya tüm işlevselliğini" engellemesini emreden bir ihtiyati tedbir kararı yayınladı. Etkilenen plak şirketlerini tazmin etmek için gerekli olan zararları araştıran bir duruşmanın Ocak 2011'de başlaması planlanıyordu. İhtiyati tedbir kararının bir sonucu olarak, RIAA, başlangıçta LimeWire'ın 72 trilyon dolarlık zarardan sorumlu olduğunu iddia etti, daha sonra 105 milyon dolar karşılığında uzlaşmaya vardı. Daha sonra şirket, LimeWire yazılımının dağıtımını durdurdu ve 5.5.11 ve daha yeni sürümler, şirket tarafından yüklenen bir arka kapı kullanılarak devre dışı bırakıldı. Ancak, 5.5.10 sürümü ve LimeWire'ın önceki tüm sürümleri tamamen işlevsel kalmaktadır ve bir kullanıcı daha yeni sürümlerden birine yükseltme yapmadıkça devre dışı bırakılamaz.

## Özellikler
Java programlama diliyle yazılan LimeWire, Java Virtual Machine yüklü herhangi bir bilgisayarda çalışabilir. Apple'ın Mac OS X, Microsoft'un Windows ve Linux işletim sistemleri için yükleyiciler sağlandı. Mac OS 9 ve diğer önceki sürümlere destek, LimeWire 4.0.10'un piyasaya sürülmesiyle birlikte bırakıldı. 4.8 sürümünden itibaren, LimeWire, UPnP özellikli yönlendiricilerle paket yönlendirme kurallarını otomatik olarak ayarlayabildiği için bir UPnP Internet Ağ Geçidi Cihazı denetleyicisi olarak çalışır.

LimeWire, Digital Audio Access Protocol (DAAP) aracılığıyla kütüphanesinin paylaşımını sunar. Bu nedenle, LimeWire çalışır durumda ve izin verecek şekilde yapılandırıldığında, paylaşılan dosyaların herhangi biri DAAP etkin cihazlar (örneğin, Zune, iTunes) tarafından yerel ağda algılanıp indirilebilir. LimeWire 4.13.9 ile başlayarak, bağlantılar Taşıma Katmanı Güvenliği (TLS) ile şifrelenebilir. LimeWire 4.13.11'den sonra TLS, varsayılan bağlantı seçeneği oldu.

## Sürüm Geçmişi
Ekim 2010'a kadar, LimeWire'ın New York merkezli geliştiricisi Lime Wire LLC, programın iki sürümünü dağıttı: temel bir ücretsiz sürüm ve 6 aylık güncelleme ile 21,95 ABD Doları veya yaklaşık 1 yıllık güncelleme ile 35,00 ABD Doları'na satılan gelişmiş bir sürüm olan LimeWire PRO. Şirket, ücretli sürümün daha hızlı indirmeler ve %66 daha iyi arama sonuçları sağladığını iddia etti. Bu, aynı anda aranmış bir dosyanın en fazla 10 ana bilgisayarı ile doğrudan bağlantı kurulmasını kolaylaştırarak başarılırken, ücretsiz sürüm maksimum 8 ana bilgisayarla sınırlandırılmıştır.

Özgür yazılım olduğu için, LimeWire, Penn State University'deki deneysel bir yazılım geliştirme projesi olan LionShare  ve özel bir arayüze sahip Mac OS X tabanlı bir gnutella istemcisi olan Acquisition da dahil olmak üzere çatallanmalar üretti. Cornell Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, kullanıcıların indirmeden önce "gerçek" ve "şüpheli" dosyalar arasında ayrım yapmasına olanak tanıyan Credence adlı bir itibar yönetimi eklentisi geliştirdi. 12 Ekim 2005 tarihli bir rapor, LimeWire'ın bazı katılımcılarının projeyi çatallandırarak FrostWire adını verdiğini belirtiyor.

LimeWire, Kasım 2004'te yayınlanan 4.2 sürümünde tanıtılan bir özellik olan güvenlik duvarından güvenlik duvarına dosya aktarımlarını destekleyen FrostWire'dan sonraki ikinci dosya paylaşım programıydı. LimeWire ayrıca artık BitTorrent desteği de içeriyor, ancak normal indirmelerle birlikte var olan üç torrent yüklemesi ve üç torrent indirmesi ile sınırlıdır. LimeWire 5.0, XMPP Protokolünü kullanan bir anlık mesajlaşma özelliği ekledi; bu, özgür bir yazılım iletişim protokolüdür. Kullanıcılar sohbet edebilir ve arkadaş listesindeki kişiler veya bir grup arkadaşıyla dosya paylaşabilirler.

5.5.1 sürümünden itibaren LimeWire, kullanıcının yazılımın "Pro" sürümünü etkinleştirmeden önce benzersiz anahtarı girmesini gerektiren bir anahtar etkinleştirmesi ekledi. Bu, kişilerin yetkisiz olarak indirilen "Pro" sürümlerini kullanmasını engelledi. Ancak, "Korsan Sürümü" oluşturulurken yapılan bu güvenlik özelliğini atlamanın hala yolları var. Örneğin, LimeWire'ın crackli sürümleri (LimeWire'ın kendisi de dahil olmak üzere) İnternet'te mevcuttu ve insanlar, LimeWire için AVG'yi içeren ve AVG'yi içeren ilk sürüm olan LimeWire Pro 5.5.1 Beta'yı kullanmaya devam edebiliyorlardı. LimeWire'ın en güncel kararlı sürümü 5.5.16'dır.

5.5.10'dan önceki LimeWire sürümleri hala Gnutella ağına bağlanabiliyor ve bu sürümlerin kullanıcıları, yazılımın başlangıç işlemi sırasında ihtiyati tedbir kararıyla ilgili bir mesaj görüntülenmesine rağmen hala dosya indirebiliyorlar. LimeWire'ın 5.5.11 ve daha yeni sürümleri, Lime Wire LLC'nin LimeWire yazılımının daha yeni sürümlerini devre dışı bırakmasına olanak tanıyan bir otomatik güncelleme özelliği içerir. Bununla birlikte, 5.5.11 sürümünden önceki eski LimeWire sürümleri otomatik güncelleme özelliğini içermemektedir ve hala tam olarak işlevseldir. Sonuç olarak, kullanıcının LimeWire'ın daha yeni bir sürümüne yükseltmeyi seçmemesi durumunda, ne Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAA) ne de Lime Wire LLC, LimeWire'ın eski sürümlerini devre dışı bırakma olanağına sahip değildir.

10 Kasım 2010'da "Gizli Geliştirme Ekibi" adlı gizli bir geliştirici grubu, "LimeWire Korsan Sürümü"nü yayınlayarak uygulamayı çalışır durumda tutmaya çalıştı. Yazılım, LimeWire 5.6 Beta tabanlıdır ve Windows sürümlerinin hala çalışmasına izin vermeyi ve casus yazılım veya reklam yazılımı tehdidini ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. LimeWire PRO'daki özel özelliklerin de kilidi açıldı ve Lime Wire LLC tarafından yüklenen tüm güvenlik özellikleri kaldırıldı.

## Çatallanmalar ve alternatifler
LimeWire'ın, orijinal geliştiriciler tarafından alınan tasarım kararlarına itiraz etmek veya kullanıcılara daha fazla özgürlük verme hedefiyle yayınlanan birçok çatallanması yayınlandı.

### FrostWire
FrostWire, LimeWire'ın dağıtıcısının, RIAA baskısına ve ABD Yüksek Mahkemesi'nin *[[MGM Studios, Inc. v. Grokster, Ltd.]]* davasındaki kararı ışığında, yasal işlem tehdidine yanıt olarak "engelleme" kodu eklemeyi düşündüğü sırada, LimeWire topluluğunun üyeleri tarafından Eylül 2004'te başlatıldı. Eninde sonunda etkinleştirildiğinde, kod kullanıcılarının lisanslı dosyaları paylaşmasını engelleyebilirdi. Bu kod, LimeWire aleyhine P2P indirme konusunda davalar açıldığında değiştirildi. Tüm kullanıcılarını engellemiş ve onları FrostWire'a yönlendirmişti. FrostWire, o zamandan beri Gnutella'dan (LimeWire'ın dosya paylaşım ağı) BitTorrent protokolüne tamamen geçti.

### LimeWire Korsan Sürümü/WireShare
Kasım 2010'da, LimeWire ile ilgili yasal zorluklara yanıt olarak, Meta Pirate rumuzlu anonim bir kişi, LimeWire Pro'nun LimeWire Korsan Sürümü adı verilen değiştirilmiş bir sürümünü yayınladı. Ask.com araç çubuğu, reklam, casus yazılım ve arka kapılar olmadan ve Lime Wire LLC sunucularına olan tüm bağımlılıklar olmadan geldi.

Lime Wire LLC personelinin mevcut veya eski bir üyesinin yazılımı yazdığı ve yayınladığı iddialarına yanıt olarak, şirket "bu çabaların arkasında olmadıklarını. LimeWire bunlara yetki vermez. LimeWire, 26 Ekim 2010 tarihli Mahkeme ihtiyati tedbirine uymaktadır." açıklamasında bulundu.

RIAA tarafından LimeWire Korsan Sürümü'nün geliştirilmesinde suç ortağı olmakla suçlandıktan sonra, LimeWire ekibi, LimeWire Korsan Sürümü web sitesini kapatmak için hızla harekete geçti. Web sitesini kapatmak için bir mahkeme kararı çıkarıldı ve anonim kalmak için LimeWire PE'nin geliştiricisi Meta Pirate, bu karara itiraz etmedi.

Kapanmanın ardından, orijinal LimeWire Korsan Sürümü projesi, Gnutella ağını canlı tutmak ve orijinal projenin (reklam veya casus yazılımı olmadan) iyi niyetle devamlılığını sağlamak amacıyla WireShare'e yeniden çatallandı; yazılımın geliştirilmesi bugünlere kadar devam etmektedir.

### MuWire
MuWire, Ağustos 2020'de LimeWire'ı andıran ücretsiz bir yazılım programı olarak yayınlandı. Eski bir LimeWire geliştiricisi tarafından geliştirilen bu yazılım, bağlantıları ve aktarımları anonimleştirmek için I2P'yi kullanır. MuWire'ın geliştiricisi, süresinin dolmasına izin verildikten sonra limewire.com alan adını satın almış ve yaklaşık iki yıl boyunca trafiği MuWire'ın web sitesine yönlendirmiş ve ardından sonunda ilişkisiz bir tarafa satmıştır.

## Eleştiriler

Nisan 2004'ten önce, LimeWire'ın ücretsiz sürümü, casus yazılım olan **LimeShop** (TopMoxie'nin bir çeşidi) adlı bir paket programla birlikte dağıtılıyordu. LimeShop, diğer şeylerin yanı sıra, satış komisyonlarını Lime Wire LLC'ye yönlendirmek için çevrimiçi satın alma işlemlerini izliyordu. LimeWire'ın kaldırılması LimeShop'u kaldırmayacaktır. Bu itirazlar, LimeWire 3.9.4'te paketlenmiş tüm yazılımların kaldırılmasıyla 2004 yılında ele alındı.

LimeWire'ın 5.0'dan önceki sürümlerinde, kullanıcılar yazılımı yanlışlıkla bilgisayarlarındaki tüm dosyalara, kişisel bilgileri içeren belgeler de dahil olmak üzere erişime izin verecek şekilde yapılandırabiliyorlardı. LimeWire'ın sonraki sürümleri, belge veya uygulamaların istenmeden paylaşılmasını devre dışı bıraktı. 2005 yılında, ABD Federal Ticaret Komisyonu, eşler arası dosya paylaşımı ağ kullanımı, kimlik hırsızlığı ve dava riskleri nedeniyle tehlikeleri konusunda bir uyarı yayınladı.

Örneğin, 2007'de LimeWire'ı içeren bir kimlik hırsızlığı şeması, ABD Adalet Bakanlığı'nın dosya paylaşım bilgisayar programlarını kimlik hırsızlığı yapmak için kullanmakla suçlanan birine karşı açtığı ilk davası olarak tanımlandı. Suçlu, çevrimiçi bir alışveriş çılgınlığı için kredi kartı almak için diğer kişilerin bilgisayarlarını yanlışlıkla paylaşılan mali bilgileri aramak üzere LimeWire'ı kullanmıştı.

Bir araştırma, rastgele seçilen 123 indirilen dosyadan 37'sinin kötü amaçlı yazılım içerdiğini (yaklaşık %30) gösterdi. 2008'in ortalarında, Apple Remote Desktop ile ilgili bir güvenlik açığından yararlanan ve Mac OS X Tiger ve Leopard kullanıcılarını etkileyen bir Macintosh truva atı LimeWire aracılığıyla dağıtıldı. Yürütülebilir dosyaları hariç tutan varsayılan arama ayarlarına sahip LimeWire'ın 5.0 ve daha üstü sürümlerinde bu tür kötü amaçlı yazılımları ve virüsleri dağıtma yeteneği azaldı.

Yazılım paketlemesine yıllarca karşı çıktıktan sonra, LimeWire 2010'da, bir kullanıcının devre dışı bırakmadığı sürece otomatik olarak yüklenen Ask.com destekli bir tarayıcı araç çubuğu yayınladı. LimeWire, simpp.xml adlı, bir IP blok listesi içeren kriptografik olarak imzalı bir dosya aldı. Ağdaki bilgileri kullanarak potansiyel müşterileri şirketin hizmetlerini kullanmaya zorladığı iddia edilen ve artık feshedilmiş siber güvenlik şirketi Tiversa'nın ardındaki temel teknolojiydi.

## Çöküş
*[[The New York Times]]*ta yer alan Haziran 2005 tarihli bir rapora göre, Lime Wire LLC, *[[MGM Studios, Inc. v. Grokster, Ltd.|MGM v. Grokster]]* sonucunun "hakimlere istedikleri zaman teşviki ilan edebilecekleri bir araç verdiğinden", LimeWire dağıtımını durdurmayı düşünüyordu. Yine de, şirket faaliyetlerine devam etti ve 2010'da olumlu bir karar elde eden Arista Records tarafından dava edildi. Amerika Birleşik Devletleri Güney New York Bölge Mahkemesi Yargıcı Kimba Wood, *[[Arista Records LLC v. Lime Group LLC]]* davasında, LimeWire ve Gorton'un telif hakkı ihlalinde bulunduğuna, haksız rekabete katıldığına ve başkalarını telif hakkı ihlalinde bulunmaya teşvik ettiğine karar verdi. Yılın ilerleyen dönemlerinde, RIAA ile girdiği bir diğer hukuk mücadelesini kaybettikten sonra LimeWire'a telif hakkı ihlali olasılığı nedeniyle yazılımının birçok özelliğini devre dışı bırakması emredildi. RIAA ayrıca programın çeşitli plak şirketleri üzerindeki etkileri nedeniyle zararları tazmin etme niyetini açıkladı. Karara yanıt olarak bir şirket sözcüsü, şirketin faaliyetlerine devam etmeyi planladığını ve P2P yazılımının dağıtımını ve desteğini durduracağını söyledi. RIAA, 2011'in başlarında, yıllık dünya GSYİH'sinin üç katından fazla olan 72 trilyon dolarlık yasal zararlar talep ederek daha ileri bir dava açacağını duyurdu. Bu rakam, platformun 11.000 şarkısının her biri için binlerce indirme tahminine dayanıyordu Mayıs 2011'de Gorton, şirketin on üç plak şirketine yaklaşık 105 milyon dolar ödeyeceği bir uzlaşmayı kabul etti. RIAA başkanı Mitch Bainwol, "davanın çözülmesini, çevrimiçi müziğin yaratıcıları uygun şekilde ödüllendiren meşru bir pazara doğru sürekli evriminde bir kilometre taşı daha" olarak nitelendirdi.

### Adın yeniden kullanımı

LimeWire'ın adı, 2022'de müzik tabanlı ilgisiz bir NFT platformu için yeniden canlandırıldı; Gorton, bu eylemden hoşnutsuzluğunu dile getirdi. NFT pazarı Temmuz 2022'de Amerikalı plak yapımcısı ve rapçi 7 Aurelius'tan çıkan ilk NFT koleksiyonuyla başlatıldı. Eylül 2023'te LimeWire, bir üretken yapay zeka aracı olan BlueWillow'u satın aldı ve onunla oluşturulan görsel ve videoları paylaşmak için bir yer haline geldi.

## Ayrıca bakınız
### Benzer mahkeme kararları

AllOfMP3

Grooveshark

Kazaa

Mininova

Megaupload

Napster

## Kaynakça

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

LimeWire'a 10 Alternatif (2012), Zeropaid.com

LimeWire Gizli Geliştirme Ekibi Tarafından Yeniden Canlandırıldı (2010), TorrentFreak