Ferit Edgü

**İsmail Ferit Edgü** (24 Şubat 1936, İstanbul - 22 Temmuz 2024), Türk öykücü, şair, romancı, deneme yazarı, yayıncı, sanat koleksiyoneri.

Öyküleri, resim eleştirileri ve denemeleriyle tanınır. Hakkari'de er-öğretmen olarak yaptığı askerlik deneyimi sonucu yazdığı  ve sinemaya da uyarlanıp uluslararası ödüller alan *[[Hakkâri'de Bir Mevsim|O/ Hakkâri'de Bir Mevsim]]* romanı ile geniş kitleler tarafından tanınmıştır. Ada Yayınları'nın kurucusudur. 1950 Kuşağı yazarlarının eserleri ve sanat kitapları yayımlamıştır.

## Hayatı
1936 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi Fatma Nevber Hanım, babası Mehmet Nuri Edgü'dür. 1952'de babasının ölümü üzerine şiir yazmaya başladı. İlk şiiri 1952'de *Kaynak* dergisinde yayımlandı. Bunu, *Şairler Yaprağı* ve *[[Mavi (dergi)|Mavi]]* dergisinde yayımlanan şiirleri izledi.

1953'te Vedat Günyol ile tanıştı; ilk öyküsü Ocak 1954'te Günyol'un yayımladığı Yeni Ufuklar dergisinde çıktı. Görsel sanatlara ilgisi nedeniyle *[[Maya Sanat Galerisi|Maya Sanat Galerisi’]]*nde sergi açılan ressamlarla ''Vatan'' gazetesi için söyleşiler yaptı. Yeni Ufuklar, Mavi, Vatan gazetesi Sanat Eki, *[[Pazar Postası]]*, Dost dergilerindeki öyküleriyle ve *Ataç*, *Eylem*, *Yeni Dergi*, *[[Ant (dergi)|Ant]]*, *[[Papirüs (dergi)|Papirüs]]*, *[[Soyut (dergi)|Soyut]]*, *Hürriyet Gösteri,* *[[Milliyet Sanat]]*, dergilerindeki deneme ve incelemeleriyle tanındı.

Yüksek öğrenimine İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin resim bölümünde başladı. Akademi'de son sınıfta iken Seramik Kimyası öğrenimi için Almanya'ya gitti. Yıl sonuna kadar Münih'te kaldıktan sonra  Paris'e giderek, üniversite hayatını orada sürdürdü. Altı yıl kadar seramik öğrenimi gördü; ayrıca  Sorbonne'da felsefe, Louvre'da sanat tarihi kurslarına katıldı. Hollanda'da tanıştığı Amelie Edgü ile evlendi. 1968'de bir kız çocukları olan çift, 1997'de boşanmıştır. Sonradan, 1999 yılında Filiz Bil Edgü ile evlendi. Bu evlilikten Yunus Ali adında bir erkek çocuğu olan yazarın iki çocuğu bulunmaktadır.

Edgü, 1964'te yurda döndü. Askerlik hizmeti sırasında bir dönem Hakkari'nin Pirkanis köyünde  er öğretmen olarak görev yaptı. Askerliğini Beypazarı'nda tamamladı. Hakkaride Bir Mevsim (1977)  romanını Hakkari'de öğretmenlik yaptığı dönemdeki deneyim ve hatıraları sonucunda yazdı. Askerlikten sonra bir yıl daha Paris'te yaşadı ve 1968'de Türkiye'ye yerleşti; Bodrum ve İstanbul'da yaşadı.

1976'da Data Reklam Şirketi'ni ve *Ada Yayınları*'nı kurdu. İlhan Berk'in şiir kitabı ‘Atlas'tan başlayarak 1990'a değin 140'a yakın kitap yayımladı. Edebiyat kitaplarının dışında resim ve ressamlar hakkında eserler, sanat tarihi kitapları da yayımladı. Tasarım ve baskı kalitesi yüksek, sınırlı sayıda basılmış ve numaralandırılmış kitap yayımcılığı yaptı.  1977 yılında Ada Yayınevi'nin Namanlı yurdundaki Bedri Rahmi sanat galerisini yönetmeye başladı. Eşi Amelie Edgü ile birlikte Türkiye'den ve dünyadan birçok sanatçının eserlerini içeren geniş bir sanat koleksiyonu oluşturdu

Edebiyatın pek çok alanında, pek çok dünya diline çevrilen metinler üretti. *Bir Gemide* öyküsü ile 1979 Sait Faik Hikâye Armağanı'na, *Tüm Ders Notları* deneme kitabıyla 1979 Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü'ne, *Eylül’ün Gölgesinde Bir Yazdı* romanı ile 1988 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü.

22 Temmuz 2024'te 88 yaşında hayatını kaybetti. 24 Temmuz 2024'te Teşvikiye Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

## Yapıtları

### Roman
* 1976: ''Kimse''
* 1977: *[[Hakkâri'de Bir Mevsim]]*
* 1988: *Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı*

### Öykü
* 1959: *[[Kaçkınlar]]*
* 1962: *Bozgun*
* 1968: *Av*
* 1978: *Bir Gemide*
* 1982: *Çığlık*
* 1991: *Binbir Hece*
* 1995: *Doğu Öyküleri*
* 1999: *İşte Deniz, Maria*
* 2002: *Do Sesi*
* 2005: *Avara Kasnak*
* 2007: *Nijinski Öyküleri*
* xxxx: *Yaralı Zaman*
* xxxx: *Leş*
* 2021: *Yolun Gittiği Yer*

### Senaryo
* *[[Hakkâri'de Bir Mevsim]]* (*O* başlıklı romanından Onat Kutlar ile birlikte)

### Deneme
* 1978: *Tüm Ders Notları*
* 1980: *Yazmak Eylemi* (Ada Yayınları)
* 1986: *Şimdi Saat Kaç?*
* 1991: *Yeni Ders Notları*
* 1996: *Seyir Sözcükleri*
* 2001: *Devam*
* 2003: *Sözlü/ Yazılı*
* 2003: *İnsanlık Halleri*
* 2013: *[[Selma Gürbüz]] İçin Üç Yazı*

### Şiir
* 1978: *Ah Min-el Aşk*
* 1999: *Dağ Şiirleri*

### Anı
* 2003: *Görsel Yolculuklar*

### Biyografi
* 1986: *Osman Hamdi-Bilinmeyen Resimleri*
* 2001: *[[Avni Arbaş]]*
* 2003: *Abidin*

### Çocuk Kitabı
* 2004: *Doğa Dostları*

## Ödülleri
* 1979: Sait Faik Hikâye Armağanı (Bir Gemide)
* 1979: Türk Dil Kurumu Deneme Ödülü (Tüm Ders Notları)
* 1988: Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Eylülün Gölgesinde Bir Yazdı)

## Kaynakça