Tretinoin

**Tretinoin**, **all-trans retinoik asit (ATRA)** olarak da bilinen, akne ve akut promyelositik löseminin tedavisi için kullanılan bir ilaçtır. Akne için cilde krem veya merhem olarak uygulanır. Lösemi için üç aya kadar ağızdan alınır.

Oral olarak kullanıldığında yaygın yan etkiler arasında nefes darlığı, baş ağrısı, uyuşukluk, depresyon, cilt kuruluğu, kaşıntı, saç dökülmesi, kusma, kas ağrıları ve görme değişiklikleri sayılabilir. Diğer ciddi yan etkilerin arasında yüksek akyuvar kan hücresi sayımı ve tromboz bulunur. Krem olarak kullanıldığında yan etkileri, cilt kızarıklığı, peeling ve güneşe karşı hassasiyeti içerir. Hamilelik sırasında kullanılmasının bebeğe zarar verdiği bilinmektedir. Retinoid ilaç ailesindedir.

Tretinoinin 1957 yılında patenti alınmıştır ve 1962 yılında tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Tretinoin geniş kullanımlı bir ilaçtır.

## Sentezi
Tretinoin, all-trans retinolün oksidasyonuyla elde edilebilen all-trans retinalin oksidasyonu ile üretilir:

## Tıbbi kullanımları

### Ciltte kullanımı
Tretinoin, en yaygın olarak akne tedavisinde kullanılır. Ayrıca, dermiste kollajen üretimini artırarak cilt çatlaklarının görünümünü tedavi etmek ve azaltmak için reçetesiz olarak kullanılır.

Topikal formda, ilacın hamilelik kategorisi C'dir ve hamile kadınlar tarafından kullanılmamalıdır.

Topikal formu kullanan kişiler, aynı zamanda, tretinoin ile etkileşime girebileceği veya yan etkilerini şiddetlendirebileceğinden, güçlü bir kurutma etkisi olan, alkol, kanama kesici ilaçlar, baharat, kireç, kükürt, rezorsinol veya aspirin içeren herhangi bir krem veya losyonu kullanmamalıdır.

### Lösemi
Tretinoin, bir mutasyona (t (15; 17) translokasyon 160 ve / veya PML / RARa geninin varlığı) sahip olan ve antrasiklinlere cevap vermeyen veya bu ilaç sınıfını alamayan akut promiyelositik lösemi hastalarında remisyon oluşturmak için kullanılır.

Oral formda, bu ilaç hamilelik kategorisi D'dir ve fetuslara zarar verebileceğinden hamile kadınlar tarafından kullanılmamalıdır.

## Yan etkileri

### Ciltte kullanımı
Topikal tretinoin sadece cilt üzerinde kullanım içindir ve gözlere veya mukozal dokulara uygulanmamalıdır. Yaygın yan etkiler arasında ciltte tahriş, kızarıklık, şişme ve kabarma bulunur.

### Lösemi
İlacın oral formunda retinoik asit sendromu ve lökositoz riskleri ile ilgili uyarılar vardır.

Diğer önemli yan etkiler tromboz, yüksek lipid (hiperkolesterolemi ve/veya hipertrigliseridemi) ve karaciğer hasarı riskidir.

Bu ilacın, titreme (% 60), kanama (% 58), periferik ödem (% 52), ağrı (% 37), göğüs rahatsızlığı (% 32), ödem (% 29), dissemine intravasküler koagülasyon (% 26), kilo artışı (% 23), enjeksiyon bölgesi reaksiyonları (% 17), anoreksi (% 17), kilo kaybı (% 17) ve miyalji (% 14) gibi birçok önemli yan etkisi vardır.

Solunum yan etkileri genellikle retinoik asit sendromunu simgelemekte ve üst solunum yolu rahatsızlıkları (% 63), dispne (% 60), solunum yetmezliği (% 26), plevral efüzyon (% 20), zatürree (% 14), raller (% 14) içermektedir.

İlacı alan insanların yaklaşık% 23'ü kulaklarında kulak çınlaması veya dolgunluk hissi bildirmiştir.

Gastrointestinal bozukluklar arasında kanama (% 34), karın ağrısı (% 31), diyare (% 23), kabızlık (% 17), dispepsi (% 14) ve şişmiş karnı (% 11) ve% 10'dan daha azında şişkinlik vardır.

Kardiyovasküler sistemde yan etkiler arasında aritmiler (% 23), kızarma (% 23), hipotansiyon (% 14), hipertansiyon (% 11), flebit (% 11) ve kalp yetmezliği (% 6) ve% 3 hastalar: kardiyak arrest, miyokard enfarktüsü, genişlemiş kalp, kalp üfürüm, iskemi, inme, miyokardit, perikardit, pulmoner hipertansiyon, sekonder kardiyomiyopati.

Sinir sisteminde yan etkiler arasında baş dönmesi (% 20), paresteziler (% 17), anksiyete (% 17), uykusuzluk (% 14), depresyon (% 14), konfüzyon (% 11) ve % 10'dan daha azında diğer pek çok faktör yer alır.

Üriner sistemde, yan etkiler renal yetmezlik (% 11) ve% 10'dan daha az sıklıkta diğerlerini içerir.

## Etki Mekanizması
Kanserde kullanımında, etki mekanizması bilinmemektedir, ancak hücresel düzeyde, laboratuvar testi, tretinoinin APL hücrelerinin farklılaşmasını ve çoğalmasını engellediğini göstermektedir. Son çalışmalar, ATRA'nın aktif PIN1'i inhibe ettiğini ve azalttığını göstermektedir.

Akne kullanımında, mekanizma bilinmemektedir. Epitel hücrelerinin daha hızlı bölünmesini sağlar ve siyah noktaların dışarı itilmesine neden olur.

## Tarihi
Tretinoin, James Fulton ve Albert Kligman tarafından 1960'ların sonlarında Pennsylvania Üniversitesi'ndeyken aknelerde kullanımı için birlikte geliştirildi. Pennsylvania Üniversitesi, *Retin-A*'nın patentini aldı.

## Toksikolojisi

## Kaynakça