İsrail-Yunanistan ilişkileri

**İsrail-Yunanistan ilişkileri**, Yunanistan Cumhuriyeti ile İsrail Devleti arasındaki ikili ilişkidir. İki ülke arasındaki ilişkiler 20. yüzyılın sonlarında gerildi, ancak 2008'den beri Doğu Akdeniz'in en güçlüleri arasında yer aldılar. İsrail ve Yunanistan birbirlerini askeri, istihbari, ekonomi ve kültürel açıdan güçlü işbirlikçiler olarak görüyor. Her iki ülke de 2015 yılına kadar hem İsrail hem de Kıbrıs'tan petrol ve gaz çıkarılmasına atıfta bulunan ve Yunanistan üzerinden bir boru hattıyla Avrupa ana karasına teslim edilecek olan Enerji Üçgeni'nin bir parçasıdır. Gazze filosu saldırısının ardından İsrail'in Türkiye ile ilişkilerindeki bozulma, Yunanistan-İsrail ilişkilerinin güçlenmesine büyük katkıda bulunmuştur.

Yunanistan ve İsrail bugün mükemmel diplomatik ilişkilere sahip. Her iki ülke de Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) ortakları ve Akdeniz Birliği, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ve diğer uluslararası kuruluşların üyesidir. İsrail, Ortadoğu'daki en büyük ikinci Yunan ürünleri ithalatçısıdır. İki ülke arasındaki ilişkiler, Yunanistan'daki iki bin yıldan daha eski olan Yahudi varlığıyla da güçlendirilirken, Kudüs, erken Hristiyanlığın ilk beş Patrikliğinden biri olan Kudüs Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne ev sahipliği yapıyor.

## Güncel ilişkiler

Türkiye'deki AK Parti iktidarları döneminde İsrail-Türkiye ilişkilerinin gerilemesi, Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı caydırıcı gücünü artırma arzusu ve ABD-Yunanistan ilişkilerindeki iyileşme nedeniyle Yunanistan ile İsrail arasındaki ilişkiler 1995 yılından bu yana iyileşmiştir. 2006 yılında, İsrail Devlet Başkanı Moşe Katsav tarafından devlet başkanı düzeyinde ilk resmi ziyaret Yunanistan'a yapılmıştır.

Mayıs 2010'daki Gazze filosu baskını sonrasında Türk-İsrail ilişkilerinin kötüleşmesi ile Yunanistan-İsrail ilişkileri daha da iyileşmiştir. Temmuz 2010'da Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu, iki ülke arasındaki ikili ilişkileri geliştirmek için yıllar sonra İsrail'e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Netanyahu'nun Ağustos 2010'daki karşılıklı ziyareti sırasında, iki devletin liderleri bir buçuk saat süren bire bir görüşmede İsrail-Filistin çatışması, İran ve askeri ve ekonomik işbirliğini tartıştılar. Ocak 2011'de İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Liberman Atina'ya bir devlet ziyareti yaptı. Bu ziyaret sırasında, iki ülkenin stratejik ve terörle mücadele konularında ortak işbirliğini geliştirmenin yollarını araştırmak için ortak bir komite kurulacağı bildirildi.

## Askeri işbirliği

Ekim 2010'da İsrail ve Yunan hava kuvvetleri Yunanistan'da ortak eğitim aldı. BBC'ye göre, bu, büyük ölçüde İsrail'in Türkiye ile anlaşmazlığına bağlı olan ilişkilerde bir artış anlamına geliyordu. İsrail, 2011'de planlanan ikinci Gazze filosunu engellemedeki rolü için Yunanistan'a minnettar oldu.

Kasım 2011'de İsrail Hava Kuvvetleri, Uvda üssünde ortak bir tatbikatta Yunan Hava Kuvvetleri'ne ev sahipliği yaptı. Yunanistan, tatbikatta hava savaşlarının yanı sıra kara saldırılarını da içeren beş günlük bir tatbikat için beş F-16 blok 52 savaş uçağı gönderdi. Tatbikata Boeing yakıt tedarikçisi uçaklarla birlikte İsrail F-15 ve F-16 savaş uçakları da katıldı.

Benzer eğitim 2012 yılında IAF tarafından, bilinmeyen bölgelerdeki pilotların IAF eğitimi ihtiyacına yanıt olarak Mora Yarımadası'ndaki Yunan Hava Kuvvetleri ve güney Yunanistan'ın bazı kısımlarında işbirliği içinde gerçekleştirilmiştir. 14 Mart 2013'te İsrail, Yunanistan ve ABD donanmaları üst üste üçüncü yıl iki haftalık ortak askeri tatbikat yaptı. Yıllık operasyonun adı Noble Dina'dır ve 2011'de kurulmuştur. 2012'deki Noble Dina'ya benzer şekilde, 2013'teki tatbikatta açık deniz doğal gaz platformlarının savunulması ve havadan havaya savaş simülasyonu ve denizaltı karşıtı savaş yer almaktadır.

Ayrıca 27 Mart 2017'de İsrail, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya ve Birleşik Arap Emirlikleri ile birlikte Yunanistan tarafından her yıl düzenlenen büyük ölçekli "Iniochus 2017" askeri tatbikatına katıldı. İsrail, Olympus Üzerinde Uçan Iniochus 2019 askeri tatbikatına da katıldı.

## Enerji işbirliği

Leviathan doğalgaz sahasına odaklanan Kıbrıs-İsrail ortak petrol ve gaz aramaları, Kıbrıs ile güçlü bağları göz önüne alındığında Yunanistan için de önemli bir faktör. ΔΕΗ-Quantum Energy, Yunanistan'ın devlet kontrolündeki enerji kuruluşu Yunanistan Kamu Güç Kurumu da dahil olmak üzere Kıbrıs merkezli bir grup İsrail, Kıbrıs ve Yunanistan'ı birbirine bağlayan dünyanın en uzun deniz altı elektrik kablosunu döşemeyi planlıyor. EuroAsia Interconnector projesi adı verilen bağlantı dünyadaki en uzun bağlantı olacak. Üçlü enerji mutabakat zaptı, yaklaşık bir yıl süren müzakerelerin ardından geldi ve Lefkoşa'da Kıbrıs Enerji ve Su Kaynakları Bakanı Silvan Şalom, Kıbrıs Tarım, Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanı Nicos Kouyialis ve Yunanistan Çevre, Enerji ve İklim Değişikliği Bakanı George Lakkotrypis tarafından imzalandı.

## Kaynakça