Carpinus caroliniana

***Carpinus caroliniana*** (**Amerika gürgeni**), Betulaceae (huşgiller) familyasından bir ağaç türü.

## Genel özellikleri
Oldukça düzensiz, neredeyse yuvarlak bir tacı olan orta boy ağaçtır. Gri kabuğun bazen mavi bir parlaklığı vardır. Mavi-yeşil yaprakla birlikte ağaca Amerikan ismi Blue Beech adı verilmiştir. Yaprak sonbaharda koyu turuncu-kırmızıya döner. Bu, genellikle sarıya dönüşen diğer türlerle tezat oluşturur. Uzun, dişi kedicikler çiçek açarken çok dekoratiftir. Toprakla ilgili çok az talebi vardır ve nemi tolere edebilir. Ağaç ayrıca kısa bir süre için ıslak toprağı tolere edebilir.

## Taksonomik notlar
*Carpinus caroliniana*, alt türler olarak ele alınan, oldukça iyi işaretlenmiş iki coğrafi ırktan oluşur. Bunlar, Long Island'dan Atlantik kıyısı boyunca kıyı Virginia ve Kuzey Karolina boyunca ve daha sonra batıya doğru kuzey Güney Karolina, Georgia, Alabama, Mississippi ve Louisiana'da uzanan bir bantta melezleşir veya karışır. Ara özelliklere sahip bitkiler, Missouri ve Arkansas'ın dağlık bölgelerinde de bulunur. J. J. Furlow (1987b), bu kompleksin varyasyonunu ayrıntılı olarak anlatmıştır.

## IUCN kırmızı listesi
NatureServe, bu türü küresel olarak güvenli olarak sıralıyor, ancak Quebec'teki alt popülasyon savunmasızdır. Bu türün geniş bir dağılımı vardır ve dağılımının çoğunda yaygındır. Küresel olarak tehdit altında olduğu düşünülmemektedir ve bu nedenle IUCN Kırmızı Listesinde En Az Endişe olarak değerlendirilmektedir.

## Coğrafi dağılım bilgileri
Bu tür doğu Amerika Birleşik Devletleri'nin çoğuna özgüdür ve güneybatı Quebec ve güneydoğu Ontario'da Kanada'ya kadar uzanır. Batı sınırı, kuzey-orta Minnesota'dan Missouri Nehri'ne kadar Mississippi Nehri'nin hemen ötesindedir ve güneybatıya doğru Ozark ve Ouachita Dağları ile doğu Teksas'a kadar uzanır. Güneyin büyük bir bölümünde yetişir, ancak Missouri'nin güneyindeki Mississippi Nehri dip topraklarında, en alt Körfez Kıyı Ovası'nda ve Florida'nın güney üçte ikisinde yoktur. Doğu kıyısı boyunca kuzeye doğru New Jersey çam çoraklıklarında, Long Island'ın çoğunda, Cape Cod'da, kuzey ve doğu Maine'de ve Beyaz ve Adirondack Dağları'nda bulunmaz.

## Habitat ve Ekoloji bilgileri
Bu tür, küçük, yavaş büyüyen ve kısa ömürlü bir ağaçtır ve çoğunlukla karışık sert ağaç ormanlarının zeminini işgal eder. Bu tür ara sıra üst katta bulunur veya bir meşcerede baskındır. Bu tür çok çeşitli koşulları tolere edebilir, sert ağaç bataklıkları gibi daha ıslak alanlarda iyi yetişir, ancak taşkın yatakları ve turba topraklı bataklıklar gibi en ıslak alanlarda yoktur veya nadirdir. Tepelik arazide en sık kuzey yönlerinde bulunur, ancak aynı zamanda arazinin su altında kalmasının toprak nemini iyileştirdiği sırtların üst kısımlarında ve güney yönlerinde de yetişir. Tür ayrıca Amerika'nın Kuzeydoğusundaki bazı orman dışı vejetatif türlerin önemli bir üyesidir. Bu tür nemli eski tarlalarda saf meşcereler oluşturur ve tepelerde ve daha açıkta kalan tepelerde eski meralarda kalıcı çalı topluluklarında yetişir.

Dağılımının büyük bir bölümünde Amerika gürgeniyle ilişkilendirilen zemin altı ağaç türleri arasında *[[Ostrya virginiana]]*, *[[Cornus florida]]*, *[[Hamamelis virginiana]]*, *[[Amelanchier]]* spp. ve *[[Alnus rugosa]]* bulunur. *[[Acer pensylvanicum]]*  ve *[[Acer spicatum]]*. *[[Morus rubra]]*, *[[Asimina triloba]]* ve *[[Cercis canadensis]]*, güneye doğru Orta Devletler'den yaygın olarak bulunur. Güneyde, ilişkili türler arasında *[[Oxydendrum arboreum]]*, *[[Ilex decidua]]*, *[[Ilex opaca]]*, *[[Ulmus alata]]*), *[[Magnolia virginiana]]*, *[[Planera aquatica]]*, *[[Crataegus marshallii]]*, *[[Crataegus opaca]]*, *[[Diospyros virginiana]]* ve *[[Prunus caroliniana]]*. Acer saccharum ve/veya *[[Fagus grandifolia]]* birçok durumda baskındır ancak bunların yerini *[[Tsuga canadensis]]*, *[[Betula alleghaniensis]]*, *[[Acer rubrum]]*, *[[Ulus americana]]* alabilir. *[[Acer saccharinum]]* ve *[[Fraxinus nigra]]* ile birlikte ıslak alanlarda bulunur. Dağılımının orta kısmında, meşçerelerin küçük bir bileşenidir. Kuzey meşcerelerdeki baskın türler, *[[Quercus alba]]*, *[[Quercus velutina]]*, *[[Quercus rubra]]*, *[[Quercus coccinea]]*, *[[Quercus palustris]]* ve *[[Quercus muehlenbergii]]*, *[[Carya cordiformis]]*, *[[Nyssa sylvatica]]*, *[[Liquidambar styraciflua]]*, *[[Liriodendron tulipifera]]*, *[[Betula nigra]]* ve *[[Tilia americana]]*dır.

## Tehdit bilgileri
Bu türü etkileyen geniş bir yelpazede tehdit yoktur. Bu türü Tehdit Altında (2011) olarak değerlendiren Meksika Bulut Ormanı Ağaçlarının Kırmızı Listesinde yer alan değerlendirmenin *Carpinus tropicalis*e atıfta bulunduğu düşünülmektedir.

## Kullanım ve Ticaret bilgileri
Bu türün odunu, ağaçların küçük boyutundan dolayı çok az ekonomik öneme sahiptir. Bununla birlikte, odun sert, yoğun ve yakın tanelidir ve yerel olarak yakacak odun, alet kulpları, kaldıraçlar, kamalar ve tokmaklar için kullanılır. Bu tür, güneydeki sert ağaçlarda bulunan gri sincapların önemli bir besinidir. Tohumlar, tomurcuklar veya kedicikler, bir dizi ötücü kuş, fırfırlı orman tavuğu, halka boyunlu sülün, hindi ve tilki ve gri sincap tarafından yenir. Yapraklar, dallar ve daha büyük gövdeler pamukkuyruklar, kunduz ve ak kuyruklu geyikler tarafından tüketilir. Tür, kunduz tarafından yoğun bir şekilde kullanılır, çünkü tipik kunduz habitatında kolayca bulunur. Yerli Amerikalılar *Carpinus caroliniana*'yı akıntı, bulanık idrar, ishal ve kabızlığı tedavi etmek, tonik ve doğumu kolaylaştırmak için tıbbi olarak kullandılar.

## Kaynakça