Müreysî Muharebesi

**Müreysî Seferi** () Aralık 627'de Benî Mustaliḳ kabilesine karşı Müslümanların ilk seferidir.

## İlk saldırı
İslami kaynaklara göre Benî Mustaliḳ, Müslümanlara karşı yapılan Uhud Muharebesi sırasında Kureyş'i desteklemişlerdir. Müslümanlar için Mekke'ye ulaşmalarını engelleyen güçlü bir bariyer görevi gören ana yolu yönetiyorlardı.

Muhammed, Zû Karad seferinden döndükten iki ay sonra Benî Mustaliḳ'in kendisine saldırmaya hazırlandığına dair söylentiler duymaya başladı ve bunu doğrulamak için Büreyde ibn el-Hasîb el-Eslemî adında bir casus gönderdi. Benî Mustaliḳ de Muhammed'in onlara saldırmaya hazırlandığına inanıyordu. Bunun üzerine onlar da Müslümanların konumlarını araştırması için bir casus keşif görevlisi gönderdiler ama o da onlar tarafından yakalanıp öldürüldü.

Muhammed, Benî Mustaliḳ'e, onlar dikkatsizken ve sığırları su içerken saldırdı. Bunu bilen Araplar da yanlarına gelerek canlarını kurtarmak için kaçtılar. Ebû Bekir, Muhacirun komutanı olarak görevlendirildi ve Sa'd bin 'Ubādah, Ensar'ın komutanıydı. İki ordu, Mekke'ye kısa bir mesafede, denize yakın, Müreysî adlı bir kuyuda konuşlanmıştı. Bir saat boyunca yay ve oklarla savaştılar ve sonra Müslümanlar o kadar hızlı ilerlediler ki, Benî Mustaliḳi kuşattılar ve aileleri, sığırları ve sürüleriyle birlikte tüm kabileyi esir aldılar. Muharebe, Müslümanların tam zaferiyle sonuçlanmıştır.

Ali bin Ebi Talib aralarında Mâlik ve oğlunun da olduğu birkaç yaralı Benî Mustaliḳ'i öldürdü.

İki yüz aile esi alınmış, iki yüz deve, beş bin koyun ve keçinin yanı sıra çok sayıda ev eşyası da ganimet olarak ele geçirilmiştir. Ev eşyaları açık artırmayla en yüksek teklifi verene satılmıştır.

Ancak muharebe sırasında Ubade bin Samit, Hişam'ın düşman olduğunu düşündüğü için Ensari aşiretlerinden biri olan Hişam ibn Subabah'ı yanlışlıkla öldürdüğü bir kaza meydana gelmiştir.

Benî Mustaliḳ şefinin kızı Cüveyriye bint Haris esirlerden biriydi ve Muhammed ile evlenmeyi kabul etmiştir. Hadis'te şöyle geçer:''El-Hâris ibn el-Mustalik'in kızı Cüveyriye, Sabit ibn Kays ibn Şemmas'ın veya kuzeninin hissesine düştü. Özgürlüğünü satın almak için bir anlaşma yaptı. Çok güzel, göze çok çekici gelen bir kadındı. Aişe şöyle dedi: Daha sonra Resûlullah'a geldi ve ondan özgürlüğünün satın alınmasını istedi. Kapının önünde durduğunda ona onaylamayan gözlerle baktım. Benim baktığım gibi Resûlullah'ın da ona bakacağını anladım. Dedi ki: Ey Allah'ın Resulü, ben Hâris'in kızı Cüveyriye'yim ve bana senden gizli olmayan bir şey oldu. Sabit ibn Kays ibn Şemmas'ın hissesine düştüm ve özgürlüğümü satın almak için bir anlaşma yaptım. Özgürlüğümü satın almak için yardım istemeye geldim. Allah Resulü (s.a.v): "Daha iyi olana mı yöneldin?" buyurdu. Şöyle sordu: Bu nedir ya Resulullah? Cevap verdi: Senin adına özgürlüğünün bedelini ödeyeceğim ve seninle evleneceğim. Dedi ki: Bunu yapacağım. Aişe şöyle dedi: İnsanlar Resûlullah'ın (s.a.v.) Cüveyriye ile evlendiğini duydular. Ellerindeki esirleri serbest bıraktılar ve şöyle dediler: Bunlar Resûlullah (s.a.v.)'in nikâhlı akrabalarıdır. Kavmine bereket getiren, Cüveyriye'den daha üstün bir kadın görmedik. Onun yüzünden Benî Mustaliḳ'tan yüz aile serbest bırakıldı.

## Medine'ye dönüşte savaşçılar arasında tartışma
Ordu birkaç gün Müreysî'nin kuyusunda kaldı, bu sırada Muhacirun ile Ensar arasında tartışma çıkmıştır. Muhacirun Jahja, bir Ensar'a saldırdı ve iki grup hemen çatışma çıktı, ancak tartışma Muhammed tarafından sona erdirilmiştir.

Müslüman tarihçiler tarafından Münafıkların başı olarak anılan Abdullah ibn Ubeyy, Müslümanların kapalı kapılar ardında örülmüş düşmanca planlara ve hain entrikalara karşı gösterdikleri meydan okuma karşısında öfkelenmiş ve " En şerefli, en aşağılık olanı Medine'den kovacaktır" diyerek şöyle devam etti: "Onlar (Müslümanlar) sayıca üstün oldular ve topraklarımızı paylaştılar. Eğer köpeğini semirirsen seni yer." Bu konuşma Muhammed'e bildirildiğinde Ömer, İbn Ubeyy'i öldürmek için izin istedi. Muhammed, bir peygamberin kavmini öldürmekle suçlanmasının yakışmadığı gerekçesiyle teklifini geri çevirdi.

'Abdullah ibn Ubeyy'in 'Abdullah' olarak da adlandırılan oğlu, gösterdiği saygısızlıktan dolayı babasına kızmıştı. Ordu Medine'ye ulaştığında babasına kılıcını çekti ve kendisinin Medine halkının en aşağılık ve Muhammed'in de en şereflisi olduğunu itiraf edip ilan edinceye kadar babasının şehre girişini yasakladı. Oğul, eğer isterse babasının kafasını kesip Muhammed'e getirmeye hazırdı.

Müslüman Tarihçi Taberî'ye göre şöyle dedi:

Muhammed, Abdullah ibn Ubeyy'i kamu yararına cezalandırmadı. Ömer, Muhammed'e kendisini öldürme teklifini neden kabul etmediğini sordu ve o da şu cevabı verdi: 

## İslami birincil kaynaklar

### Hadis kaynakları
Bu olay birçok hadis külliyatında zikredilmektedir.

* Sahih-i Buhârî bu olayı şöyle anlatır:

* Sahih-i Müslim hadis derlemesi de seferin bazı kısımlarından bahseder:

### Biyografik kaynaklar
Bu olay İbn-i Hişam'ın Muhammed biyografisinde de geçmektedir; Müslüman hukukçu İbn Kayyim el-Cevziyye de Muhammed'in Zād al-Ma'ād adlı biyografisinde bu olaydan bahsetmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Muhammed'in askerî harekâtları

## Kaynakça