Bell UH-1Y Venom

**Bell UH-1Y Venom** (**Super Huey** olarak da bilinir), Bell Helicopter tarafından Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri'nin H-1 yükseltme programı kapsamında inşa edilmiş çift motorlu, orta boy bir genel maksat helikopteridir. Sayısız Huey ailesinin en son üyelerinden biri olan UH-1Y, varyant harfinin NATO fonetik alfabesindeki telaffuzuna dayanarak "Yankee" olarak da adlandırılır. UH-1Y, UH-1N'lerden yeniden üretilecekti, ancak 2005'te uçağın yeni olarak inşa edilmesi onaylandı. 2008'de hizmete girdikten sonra, UH-1Y, ilk olarak 1970'lerin başında tanıtılan Deniz Piyadeleri'nin eskiyen UH-1N Twin Huey(UH-1 Iroquois) hafif genel maksat helikopter filosunun yerini aldı. 2008'de tam zamanlı olarak üretime girdi, Deniz Piyadelerine teslimatları 2018'de tamamlandı.

## Geliştirme
Birleşik Devletler Deniz Piyadeleri bu eksikliklerden dolayı 1996 yılında, H-1 yükseltme programını başlattı. Bell Helicopter ile 100 adet UH-1N'yi UH-1Y'lere yükseltmek ve 180 adet AH-1W'yi AH-1Z'lere yükseltmek için bir sözleşme imzalandı. H-1 programı, işletme maliyetlerini azaltmak için önemli tasarım benzerlikleri sayesinde hizmet ve saldırı helikopterlerini modernize etti. UH-1Y ve AH-1Z'nin kuyruk bumu, motorları, rotor sistemi, aktarma organları, aviyonik mimarisi, yazılımı, kontrolleri ve ekranları %84'ün üzerinde benzer bileşenlerden yapılmıştır.

Başlangıçta, UH-1Y'nin UH-1N uçak gövdelerinden yeniden üretilmesi gerekiyordu, ancak Nisan 2005'te bunların yeni helikopterler olarak inşa edilmesi için onay verildi. Bell, Şubat 2008'de ABD Deniz Piyadeleri'ne iki adet UH-1Y teslim etti ve Eylül 2009'da tam oranlı üretime başladı. Deniz Piyadeleri, UH-1N model envanterini değiştirmek için 160 adet UH-1Y modeli satın aldı.

## Tasarım
UH-1Y varyantı, UH-1 tasarımının modernize edilmiş halidir. UH-1Y modelinde, pilot aviyonik sistemleri cam kokpite yükseltildi, daha fazla güvenlik modifikasyonu ve modern, ileriye dönük bir kızılötesi sistem(FLIR) eklendi. UH-1N'nin sorunlarından biri olan motor gücü artırıldı. UH-1Y'nin önceki varyantlara göre en dikkat çekici yükseltmesi, 23&nbsp;mm'ye kadar mermilere dayanacak şekilde tasarlanmış dört kanatlı, tamamen kompozit rotor sistemidir. UH-1Y modelinin, motorları ve iki kanatlı rotor sistemi dört kompozit kanatla değiştirilerek, Huey ailesinin ana tasarım amacı olan genel maksat özelliğine, geri döndürüldü.

Daha fazla kapasite için ana kapının hemen önüne 530&nbsp;mm (21 inç) bir gövde uzantısı eklendi. UH-1Y, yükseltilmiş şanzımanlara ve düz panel çok işlevli ekranlara sahip dijital bir kokpite sahiptir. UH-1N ile karşılaştırıldığında, UH-1Y modelinin taşıma kapasitesi artırılmış, neredeyse %50 daha geniş menzil, titreşimde azalma ve daha yüksek seyir hızına sahip olmuştur.

## Operasyonel Geçmiş
UH-1Y ve AH-1Z, geliştirme testlerini 2006'nın başlarında tamamladı. 2006'nın ilk çeyreğinde UH-1Y'ler, operasyonel değerlendirme testlerine başladıkları NAS Patuxent Nehri'ndeki Operasyonel Test Birimi'ne transfer edildi. Şubat 2008'de UH-1Y ve AH-1Z, testin ikinci ve son bölümüne başladı. 8 Ağustos 2008'de Deniz Piyadeleri, UH-1Y'nin operasyonel olarak yetenekli olduğunu onayladı ve ilk kez Ocak 2009'da 13. Deniz Seferi Biriminin havacılık muharebe unsurunun bir parçası olarak konuşlandırıldı. UH-1N Twin Huey, Ağustos 2014'te Deniz Piyadeleri tarafından emekliye ayrıldı ve UH-1Y, Deniz Piyadeleri'nin standart genel maksat helikopteri oldu.

11 Ekim 2017'de, Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı, Birleşik Devletler Kongresi'ne 12 adet UH-1Y ve ilgili sistemlerin potansiyel satışını ve Çek Cumhuriyeti'ne 575 milyon ABD Doları tutarında destek verdiğini bildirdi. Aralık 2019'da sekiz adet UH-1Y helikopter siparişi onaylandı.

## Operatörler

### Çek Cumhuriyeti

* Çek Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri - (8 adet siparişte)

### Amerika Birleşik Devletleri

* Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri
** HMLA-167
** HMLA-169
** HMLA-267
** HMLA-269
** HMLA-367
** HMLA-369
** HMLA-469
** HMLA-773
** HMLAT-303

## Özellikler

### Genel Özellikler

* **Mürettebat**: 2
* **Kapasite**: 3.021&nbsp;kg (6.660&nbsp;lb)
* **Uzunluk**: 17.78 m (58&nbsp;ft 4 in)
* **Yükseklik**: 4.45 m (14&nbsp;ft 7 in)
* **Boş Ağırlık**: 5,369&nbsp;kg (11,840&nbsp;lb)
* **Maksimum Kalkış Ağırlığı**: 8,390&nbsp;kg (18,500&nbsp;lb)
* **Motorlar**: 2 × General Electric T700-GE-401C turboşaft, 1,828 shp (1,363&nbsp;kW) kalkışta 2 dakika 30 saniye için / 1,546&nbsp;hp (1,153&nbsp;kW) seyir halinde
* **Ana Rotor Çapı**: 14.88 m (48&nbsp;ft 10 in)
* **Ana Rotor Alanı**: 168.0m² (1,808 sq ft)

## Performans

* **Maksimum Hız**: 304&nbsp;km/h (189&nbsp;mph, 164 kn)
* **Seyir Hızı**: 293&nbsp;km/h (182&nbsp;mph, 158 kn)
* **Dalışta Maksimum Hız**: 367&nbsp;km/h (228&nbsp;mph, 198 kn)
* **Savaş Menzili**: 240&nbsp;km (150&nbsp;mi, 130 nmi) 990&nbsp;kg (2.182&nbsp;lb) yük ile
* **Havada Kalma Süresi**: 3 saat 18 saniye
* **Servis Tavanı**: 6,100&nbsp;m (20,000&nbsp;ft) +
* **Tırmanma Hızı**: 12,8&nbsp;m/s (2,520&nbsp;ft/min)

## Silahlanma

* 70&nbsp;mm (2,75 inç) Hydra 70 veya APKWS II roketler için 2 istasyon
* 7,62×51 mm M240D makineli silah, 0,50 inç (12,7&nbsp;mm) GAU-21 makineli silah veya 7,62×51 mm NATO GAU-17/A Gatling silahları için 2 pim yuvası

## Ayrıca bakınız
* Bell 212
* Bell 412
* Bell UH-1 Iroquois
* Bell AH-1Z Viper

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* UH-1Y Venom page on BellHelicopter.com 
* UH-1Y Venom page on US Navy RDA site
* UH-1Y Venom page on GlobalSecurity.org 
* "US Navy proposes more UH-1Ys, AH-1Zs despite test phase setback" , Flight International, 22 August 2008.