open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Başköy, Pazar

**Başköy**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Başköy'ün eski adı **Petre Nikola**'dır. Petre Nikola'nın (პეტრე ნიკოლა) Lazca "Peder Nikola" anlamı taşıdığı tahmin edilmektedir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy istesinde Baş Köy (باش كوی) olarak geçer. Ancak Başköy adı Başköy adı, Osmanlı Devleti'nde geç dönemde ortaya çıkmış ve yüksek noktada bulunan yerleşim yerlerine verilmişti.

Petre Nikola köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.

Petre Nikola veya Başköy, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyü adını Gürcü alfabesiyle Başköy (ბაშქოი), Rus alfabesiyle Baş-Köy (Баш-Кёв) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köyde 78 hanede 689 kişi yaşıyordu.  Nikolay Marr 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Başköy'ü (Petre Nikola) de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Başköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Başköy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesi sonucunda kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 761 kişiden oluşuyordu. Ancak Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti. 1965 genel nüfus sayımında Başköy'de 820 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 50&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Pazar'ın Hemşin sınırındaki son köyüdür. Güneyinde Levent Köyü (Çoço), güneybatısında Yaltkaya Köyü (Homno), doğusunda Ortayol Köyü (Meleskur), kuzeydoğusunda Şentepe köyü(Hulivat), kuzeyinde Suçatı Köyü (Apso), kuzeybatısında Derinsu köyü (Zanat) ve batısında Sefalı Köyü (Venekdere) bulunmaktadır. Bölgenin en büyük akarsularından olan Hemşin Deresi köyün ortasından geçmektedir. Köyde Tutoğlu Mevki Mahallesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Başkoyluler.com
*
Boğazlı, Pazar

**Boğazlı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Boğazlı köyünün eski adı **Cigeture**'dir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze de köyü adını 1917 yılında Cigeture (ჯიგეთურე) şeklinde yazmıştır. Bu yer adı Türkçeye benzer biçimde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cigeture (جیكتورە) olarak geçer.

Cigeture köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı ve nüfusu, 43 hanede yaşayan 135 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 74 koyun, 22 keçi, 85 inek ve 20 öküz kaydedilmiştir.

Cigeture, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyü adını Rusça Cigatore (Джигаторе) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köyde 50 hanede 402 kişi yaşıyordu. Nikolay Marr 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Cigeture köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Cigeture köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Cigetoro" şeklinde kaydedilmiş olan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 490 kişiden oluşuyordu. Cigeture Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Boğazlı olarak değiştirilmiştir.  1965 genel nüfus sayımında Boğazlı köyünün nüfusu 970 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 250 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 46&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Bodatzari Deresi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Darılı, Pazar

**Darılı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Darılı köyünün eski adı **Aranaşi**'dir. Lazca aile adlarının "-şi" (-ში) sonekiyle sonlanması üzerinden Aranaşi'nin (არანაში) aile adı olması ihtimali vardır. Aranaşi adı Türkçeye Aranaş şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Aranaş (اراناش) olarak geçer.

Aranaşi köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Aranaşi köyü, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlı olan köyün nüfusu 17 hanede yaşayan 53 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 5 keçi, 40 inek ve 11 öküz kaydedilmiştir.

Aranaşi veya Aranaş köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyü adını Gürcüce Aranaşi (არანაში), Rusça Aranaş (Аранаш) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köyde 33 hanede 205 kişi yaşıyordu. Nikolay Marr 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Aranaş köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Aranaşi veya Aranaş köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 241 kişiden oluşuyordu. Aranaşi veya Aranaş Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Darılı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Darılı köyünün nüfusu 351 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 141 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Darılı köyü Rize il merkezine 41&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Bucak, Pazar

**Bucak**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Bucak köyünün eski adı **Açaba** veya **Acaba**'dır. Bu yer adı Türkçeye aynı biçimde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Acaba (اجابا) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Açaba (آچاا) olarak geçer.

Açaba veya Acaba köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Açaba köyü, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesinde Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hemşin kazasına bağlıydı. Nüfusu 22 hanede yaşayan 49 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 150 keçi, 70 inek, 5 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.

Açaba veya Acab köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Atina kazasına yer alan köyün adını Rusça Açaba (Ачаба) şeklinde yazmıştır. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre bu tarihte köyde 36 hanede 248 kişi yaşıyordu.

Açaba veya Acaba köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Açaba" şeklinde yazılmış olan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 243 kişiden oluşuyordu. Açaba veya Acaba Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bucak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Bucak köyünün nüfusu 373 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 150 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 25&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Ocaozon Mevki Mahallesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aktepe, Pazar

**Aktepe**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Aktepe köyünün eski adı **Kitati**'dir. Lazca bir yer adı olan Kitati (კითათი), parmak anlamına gelen veya meyvesi parmağı andıran üzüm cinsi olan kiti / kita (კითი / კითა) kelimesinden türemiş olmalıdır. Lazca üzüm cinsi "Kiti" Gürcü dilinde Tita olarak bilinir. Gürcü tarihçi İuri Siharulidze, köyün adını Kitati (კითათი), yaylasının adını da Çita Kitati (ჭიტა კითათი) olarak vermiştir. Lazca "çita" (ჭიტა) veya "çuta" (ჭუტა) kelimesi küçük anlamına gelir ve Çita Kitati de "Küçük Kitati" demektir. Bu yer adı Türkçeye Kitat şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti saknamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kitat (كتات) olarak geçer.

Kitati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu, 15 hanede yaşayan 52 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 82 koyun, 52 keçi, 40 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.

Kitati veya Kitat köyü Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Kitati (კიტათი) şeklinde not ettiği köyde 31 hanede 195 kişinin yaşadığını yazmıştır. Nikolay Marr ise Kitat'ı, Lazeti bölgesinin iç kesiminde Lazca'nın konuşulduğu köyler arasında saymıştır.

Kitati veya Kitat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 289 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti. Kitati veya Kitat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aktepe olarak değiştirilmiştir. Aktepe köyünün nüfusu 1965 yılında 404 kişide oluşuyor ve bu nüfus içinde 190 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Aktepe köyü, Rize il merkezine 42&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Derebaşı, Pazar

**Derebaşı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Derebaşı köyünün eski adı **Tzukita** (წუკიტა) veya **Tsukita** (ცუკიტა) olarak bilinir. Bu yer adı Türkçeye Sukita şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilyati salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Sukita (سوقیطە) olarak geçer.

Tsukita veya Tzukita köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 40 hanede yaşayan 125 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 48 koyun, 95 keçi, 35 inek, 11 öküz, 5 manda ve 5 at kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesineki araştırma gezisi sırasında köyün adını "Mtsukita" şeklinde yazmıştır. Bu tarihte Atina kazasında 69 köy bulunuyor ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduyordu. Mtsukita köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır. Köy, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiş ve bir süre Rus idaresinde kalmıştır. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze'nin Tzukita (წუკიტა) şeklinde yazdığı köydeki 50 hanede 261 kişi yaşıyor ve nüfusun çoğunluğu Lazlardan oluşuyordu.

Tsukita veya Tzukita köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, "Sukita" adıyla Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 498 kişiden oluşuyordu. Tzukita veya Sukita Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Derebaşı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Derebaşı köyünün nüfusu 944 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 342 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde Seydioğlu Camisi olarak da bilinen, 1902 yılında yapılmış ve 1976 ve 1986 yıllarında onarımdan geçmiş bir cami bulunmaktadır.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 45&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Derinsu, Pazar

**Derinsu**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Derinsu köyünün eski adı **Zağnati** (ზაღნათი) olarak bilinir. Türkçeye Zağnat şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Zağnat (زاغنات) olarak geçer. Bu yer adını, muhtemelen Rusça haritada bir hatalı yazıma bağlı olarak "Zanati" şeklinde yazan kaynaklar da vardır.

Zağnati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Zağnati köyü, 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 8 hanede yaşayan 35 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali de bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 28 koyun, 36 keçi, 20 inek ve 5 öküz kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisi notlarında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Zağnati de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi. Zağnati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça Zagnat (Загнат) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 63 hanede 469 kişi yaşıyordu.

Zağnati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Zanat" şeklinde yazılmış olan köy, Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 544 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini Çoruh vilayeti almış, Atina kazasının adı da Pazar olarak değiştirilmişti. Zağnati veya Zağnat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Derinsu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Derinsu köyünün nüfusu 402 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 108 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 51&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dernek, Pazar

**Dernek**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Dernek köyünün eski adı **Kostanivati**'dir. Gürcü dilbilimce İoseb Kipşidze de 1917 yılında Kostanivati (კოსტანივათი) şeklinde yazmıştır. Lazca bir yer adı olan Kostanivati'nin kişi adı Kostani'den (კოსტანი) türediği ve "Kostani'nin yurdu" anlamına geldiği tahmin edilmektedir. Bu yer adı Türkçeye Kostanivat olarak girmiştir. Nitekim 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kostanivat (قوسطانیوات) olarak geçer.

Kostanivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 30 hanede yaşayan 115 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 197 koyun, 95 keçi, 60 inek, 8 öküz ve 15 at kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Kostanevi" şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Zağnati de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi. Kostanivati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça Kostanevat (Костаневат) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 47 hanede 197 kişi yaşıyordu.

Kostanivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 341 kişiden oluşuyordu. Kostanivati veya Kostanivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dernek olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dernek köyünün nüfusu 624 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 252 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 44&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Elmalık, Pazar

**Elmalık**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Elmalık köyünün eski adı **Kuzika**'dır.  Lazca bir yer adı olan Kuzika (კუზიკა), kaşık anlamındaki "kuzi" (კუზი) kelimesinden gelir ve "kaşıkçık" anlamı taşır. Bu yer adı Türkçeye aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kuzika (قوزیقە) olarak geçer.

Kuzika köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir.

Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde yaptığı araştırma gezisinin notlarında köyün adını Rusça Kuzika (Кузика) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 56 hanede 399 kişi yaşıyor ve nüfusun çoğunluğu Lazlardan oluşuyordu. Nikolay Marr ise, 1910 yılında Lazistan bölgesineki araştırma gezisi sırasında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Kuzika köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Kuzika köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 588 kişiden oluşuyordu. Kuzika Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Elmalık olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Elmalık köyünün nüfusu 830 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 279 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 47&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Güneyköy, Pazar

**Güneyköy**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Güney köyünün eski adı **Avramiti**'dir. Lazca bir yer adı olan Avramiti (ავრამითი), kişi adı Avrami'den gelir ve "Avrami'nin yurdu" anlamı taşır.  Bu yer adı Türkçeye Avramit şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayet salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Avramit (عورامت) olarak geçer.

Avramiti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 22 hanede yaşayan 84 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 86 inek ve 16 öküz kaydedilmiştir.

Avramiti köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını Rusça Avramit (Аврамит) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 50 hanede 459 kişi yaşıyordu.

Avramiti'den olup on beş yaşında köyden ayrılmış Patima Babalişi'nin (d. 1876) ağzından Gürcü tarihçi İuri Siharulidze'nin aktardığına göre, köyün eskiden Babalişiler adını taşıyan bir mahallesi vardı. Güzel bir köy olan Avramiti ılıman bir iklime sahipti. Denizden uzakta büyük bir yerleşim yeriydi. Patima'nın babası Ahmet taş ustasıydı. Köyün bir camisi vardı ve camide bir mektep bulunuyordu.

Avramiti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 510 kişiden oluşuyordu. Avramiti veya Avramit Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Güney olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Güney köyünün nüfusu 631 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde Pazar Lazcasının bu köye özgü farklı bir lehçesi konuşulur.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 34&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 11&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hasköy, Pazar

**Hasköy**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Hasköy, geç tarihte Yavuzköy'den ayrılıp kurulmuştur. Bundan dolayı, Yavuzköy'ün eski adı **Nohlapsu**, Hasköy'ün de eski adı sayılmaktadır.

Hasköy'ün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak Hasköy, bugün Yavuzköy adını taşıyan Nohlapsu'nun bir parçası olduğu için eski Osmanlı kayıtlarında ayrı bir köy olarak yer almamıştır. İlk kez 1975 genel nüfus sayımında ayrı bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada Hasköy Rize ilinin Pazar ilçesine bağlıydı ve nüfusu 218 kişiden oluşuyordu. Yavuzköy'ün 1970 yılında 649 kişiden oluşan nüfusunun bu sırada 435 kişiye düşmüş olması da Hasköy'ün Yavuzköy'den ayrıldığını göstermektedir.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 49&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hisarlı, Pazar

**Hisarlı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Hisarlı köyünün eski adı **Koksovati** veya **Koskovati**'dir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze 1917 yılında köyün adını Koksovati (კოკსოვათი) şeklinde yazmıştır. Bu yer adı Türkçeye Koskovat şeklinde girmiştir. Richard Kiepert'in 1908 tarihli haritasında "Koksovan" olarak geçer.

Koksovati veya Koskovati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak bu yerleşim yeri Osmanlı kayıtlarında bir köy olarak geçmemektedir.

Koksovati veya Koskovati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını Rusça Koksovat (Коксоват) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte Tordovati ve Koksovat köylerinin nüfusu birlikte verilmiştir. Bu iki yerleşimdeki 86 hanede 401 kişi yaşıyordu.

Koksovati veya Koskovati köyü, uzun süre Tordovati köyünün bir mahallesiydi. 1950'lerin ikinci yarısında bu köyden ayrılıp bağımsız köye dönüştürüldü ve Koksovati veya Koskovati Türkçe olmadığı için adı Hisarlı olarak değiştirildi. Nitekim bu yerleşim 1960 genel nüfus sayımında Hisarlı adıyla kaydedilmiş, eski adı da "Koskovat" şeklinde yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında Hisarlı köyünün nüfusu 345 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 100 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 33&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Ünlü kişiler
* Yavuz Bahadıroğlu (gerçek adı: Niyazi Birinci), İslamcı yazar.
* Avni Morgül

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Irmakköy, Pazar

**Irmakköy**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Irmak köyünün eski adı **Mamakivati**'dir. Lazca bir yer adı olan ve Mamaçivati (მამაჭივათი) olarak da bilinen Mamakivati (მამაკივათი), Türkçeye Mamakivat veya Memakivat şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayet salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mamakivat / Memakivat (مماكیوات) olarak geçer.

Mamakivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 57 hanede yaşayan 180 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 31 koyun, 16 keçi, 100 inek ve 11 öküz kaydedilmiştir.

Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesineki araştırma gezisi sırasında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Mamakivati köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymış, bu yerleşimin Dadivati ve Papilati köyleri arasında yer aldığını belirtmiştir. Mamakivati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını Rusça Mamakivat (Мамакиват) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte Mamakivati köyünde 77 hanede 479 kişi yaşıyordu.

Mamakivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Mamakivat" şeklinde yazılmış olan köy, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 741 kişiden oluşuyordu. Ancak bu tarihte Atina kazasının adı Pazar kazası olarak değişmişti. Mamakivati veya Mamakivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Irmak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Irmak köyünün nüfusu 1.025 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 196 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 49&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Irmakyeniköy

**Irmakyeniköy**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Irmakyeniköy'ün eski adı **Cerecivati** veya **Çereçivati**'dir. Lazca bir yer adı olan Cerecivati veya Çerecivati, Türkçeye benzer biçinde "Cerecivat" veya "Çerecivat" şeklinde girmiştir.

Cerecivati veya Çerecivati köyünün bulunduğu Lazona bölgesi, Antik Çağ'da Kolhis Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak bu yerleşim eski kayıtlarda ayrı bir köy olarak geçmez. Eskiden Mamakivati köyünün bir mahallesi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim eski adı  Mamakivati olan Irmakköy'den ayrılarak köy statüsüne kavuşmuştur. Kuruluş tarihi olarak 1986 yılı verilmekle birlikte, 1990 genel nüfus sayımında adı geçmemektedir. 2000 yılı genel nüfus sayımında köyün nüfusu, 103'ü kadın ve 84'ü erkek olmak üzere, 187 kişiden oluşuyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 45&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kayağantaş, Pazar

**Kayağantaş**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kayağantaş köyünün eski adı **Sitori**'dir. Bu yer adı Türkçeye "Sitor" şeklinde girmiştir.

Sitori köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak bu yerleşim eski kayıtlarda ayrı bir köy olarak geçmez. Ancak eskiden Hako köyünün bir mahallesi olduğu bilinmektedir. Nitekim "Sitor" mahallesi 1957 yılında Hako köyüne bağlıyken, Kayağantaş adıyla köy haline getirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kayağantaş köyünün nüfusu 90 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 8 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 52&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kesikköprü, Pazar

**Kesikköprü**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kesikköprü köyünün eski adı **Hudisa**'dır. Lazca bir yer adı olan Hudisa (ხუდისა), Türkçeye aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hudisa (خودیسە) olarak geçer.

Hudisa köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 32 hanede yaşayan 162 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 16 koyun, 30 keçi, 40 inek ve 11 öküz kaydedilmiştir.

Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesineki araştırma gezisi sırasında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Hudisa köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır. Hudisa köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze köyün adını Rusça Hudisa (Худиса) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte Hudisa köyünde 58 hanede 352 kişi yaşıyordu.

Hudisa köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 535 kişiden oluşuyordu. Ancak Atina kazasının adı bu sırada Pazar olarak değişmişti. Hudisa Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kesikköprü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kesikköprü köyünün nüfusu 999 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 329 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy, Rize iline 43&nbsp;km, Pazar ilçesine 6&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Pozoni Deresi ve Arakani Tepesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Handağı

**Handağı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Handağı köyünün eski adı **Dadivati**'dir. Lazca bir yer adı olan Dadivati (დადივათი), Türkçeye Dadivat şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Dadivat (دادیوات) olarak geçer.

Dadivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre köy, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 15 hanede yaşayan 45 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak  44 koyun, 62 keçi, 45 inek ve 4 öküz kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Dadivati köyü de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi. Dadivati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça Dadivat (Дадиват) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 32 hanede 195 kişi yaşıyordu.

Dadivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetleri yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 213 kişiden oluşuyordu. Ancak bu tarihte Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti. Dadivati veya Dadivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Handağı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Handağı köyünün nüfusu 302 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 67 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Handağı köyü, Rize il merkezine 52&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Kesimal Mevki, Aygüneş-Yıldız-Altun Mevki, Babuçoğlu-Devrişoğlu Mevki ve Hukanoğlu Mevki Mahalleleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kuzayca, Pazar

**Kuzayca**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kuzayca köyünün eski adı **Surmenati** (სურმენათი) veya **Surminati**’dir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Surmenat (سورمنات) olarak geçer.

Surmenati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Surmenati köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, 17 hanede yaşayan 69 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 33 koyun, 60 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Surmenat şeklinde yazmıştır. Surmenat köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinin notlarında Gürcüce Surmenati (სურმენათი)  ve Rusça Surmenat (Сурменат) şeklinde not ettiği köyde 39 hanede 228 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Surmenat köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında “Surmanat” şeklinde yazılan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 327 kişiden oluşuyordu. Surmenati veya Surmenat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Kuzayca olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kuzayca köyünün nüfusu 490 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 95 kişi okuma yazma biliyordu.

1834 yılında köyün mescidi camiye dönüştürülmüştür.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 25&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde **Tapsihon Yol Üstü Ve Köyiçi Mevki**, **Omohale** ve **Piyastoni Mevki** Mahalleleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Örnek, Pazar

**Örnek**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Örnek köyünün eski adı **Venek** veya **Veneği**'dir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Venek (ونك) şeklinde geçer. Melyat Deresi, bu köye bağlı olarak Venek Deresi veya Venek Tzari (ვენექ-წარი ) olarak da bilinir. Venek köyü, bu derenin sağ kıyısında yer alır.

Venek veya Veneği köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Venek veya Veneği köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, 19 hanede yaşayan 80 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 99 koyun, 82 keçi, 50 inek ve 8 öküz kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında Venek'ten, Atina kazasının batısında, iç kesimlerdeki köylerden biri olarak söz etmiştir. Venek köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinin notlarında Gürcüce ve Rusça Venek (ვენექ ve Венек) şeklinde not ettiği köyde 73 hanede 343 kişinin yaşadığını, bu nüfusun bir kısmının Lazca konuştuğunu yazmıştır.

Venek veya Veneği köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 423 kişiden oluşuyordu. Venek Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Örnek olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Örnek köyünün nüfusu 471 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 150 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde 1870 yılında inşa edilmiş bir cami bulunmaktadır.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 34&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Papatya, Pazar

**Papatya**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Papatya köyünün eski adı **Papati**'dir. Nikolay Marr da köyün adını 1910 yılında bu şekilde yazmış, ancak Papati ile Lamğo adını aynı yerleşim yeri için kullanmıştır. Lazca bir yer adı olan Papati (პაპათი), Papilati (პაპილათი) adı gibi "Papazın yeri" anlamına gelir. Nitekim Gürcü tarihçi İuri Siharulidze bu yer adındaki "-at"ın (-ათ) yer adı eki olduğunu, "papa" (პაპა) kelimesinin Lazcada "rahip" veya "papaz" anlamına geldiğini yazmıştır.

Papati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak Papati, 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bir köy olarak geçmemektedir. Bu yerleşimin, bugünkü Yücehisar köyünün bir parçası olduğu, Nikolay Marr'ın aynı yerleşim için hem Lamğo hem de Papat adını kullanmış olmasından anlaşılmaktadır.

Papati köyü Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Lango (ლანგო) şeklinde not ettiği Lamğo'dan söz etmiş, ancak Papati'yi ayrı bir köy olarak ele almamıştır. Nitekim Papati köyü ilk kez Papatya adıyla 1970 genel nüfus sayımında bir köy olarak yer almıştır. Bu tarihte Rize ilinin Pazar ilçesinin merkez bucağına bağlı köyün nüfusu 490 kişiden oluşuyordu. Yücehisar köyünün 1965 yılında 964 kişiden oluşan nüfusunun 1970 yılında 643 kişiye düşmüş olması, Papatya'nın Yücehisar'ın bir mahallesiyken ayrı bir köye dönüştürüldünü göstermektedir.

## Coğrafya
Papatya köyü, Rize il merkezine 42&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ortayol, Pazar

**Ortayol**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Ortayol köyün eski adı **Meleskuri**’dir. Lazca bir yer adı olan Meleskuri (მელესკური), “mele” (karşı) ve “skuri” (dere) kelimelerinden oluşur ve “karşı dere” anlamına gelir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Meleskur (ملسكور) şeklinde geçer.

Meleskuri köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Meleskuri köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hemşin nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 32 hanede yaşayan 148 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 50 koyun, 80 keçi, 50 inek, 4 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Meleskur şeklinde yazmış, köye Hemşinlilerin yerleşmiş olduğunu belirtmiş ve Meleskur Deresi'nden de Meleskur Tzari (მელესკურ წარი) olarak söz etmiştir. Meleskur köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır.

Meleskuri köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Hemşin nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında “Meleskür” şeklinde yazılan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 434 kişiden oluşuyordu. Meleskur Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Ortayol olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ortayol köyünün nüfusu 515 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde Ortayol Köprüsü ve 1899 yılında inşa edilmiş bir cami bulunmaktadır.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 50&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Paşakinalar Mevki, Haşıoğlu Mevkii ve Pirimoğlu Mahalleleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Merdivenli, Pazar

**Merdivenli**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Merdivenli köyünün eski adı **Melyati**’dir. Lazcada Melyati (მელჲათი) “tilki yatağı” gibi bir anlama gelir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Melyat (م لیات) şeklinde geçer.

Melyati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Melyati köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, 27 hanede yaşayan 98 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 50 koyun, 60 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Melyat şeklinde yazmış, deniz kıyısındaki bu yerleşimde kayıkçılık yapıldığını belirtmiştir. Melyat köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinin notlarında Gürcüce Melyati (მელჲათი) ve Rusça Meliat (Мелиат) şeklinde not ettiği köyde 75 hanede 366 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Melyat köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 506 kişiden oluşuyordu. Melyati veya Melyat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Merdivenli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Merdivenli köyünün nüfusu 458 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 178 kişi okuma yazma biliyordu.

Köy, Laz ve Hemşinlilerin yaşadığı bölgeleri ayıran Melyat Deresi'ne adını vermiştir. Köydeki caminin 1800 yılında inşa edildiği tahmin edilmektedir.

## Coğrafya
Köy, Rize iline 28&nbsp;km, Pazar ilçesine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sessizdere, Pazar

**Sessizdere**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Sessizdere köyünün eski adı **Papilati**'dir. Lazca bir yer adı olan Papilati (პაპილათი), "Papazın yeri" anlamına gelir. Nitekim Gürcü tarihçi İuri Siharulidze bu yer adındaki "-at"ın (-ათ) yer adı eki olduğunu, "papa" (პაპა) kelimesinin Lazcada "rahip" veya "papaz" anlamına geldiğini ve "Papiloğlu" aile adının da bu kelimeden türediğini belirtmiştir. Bu yer adı Türkçeye "Bapilat" şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Bapilat (باپلات) olarak geçer. Papilati, Arhavi ilçesine bağlı Arılı köyünün de eski adıdır.

Papilati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Sapo köyüyle birlikte kaydedilmişti ve bu iki köyün nüfusu, 62 hanede yaşayan 250 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 71 koyun, 48 keçi, 120 inek, 15 öküz, 5 manda ve 5 at kaydedilmiştir.

Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Lazistan bölgesine 1917 yılında yaptığı araştırma gezsisinin notlarında Papilati köyünde 46 hanede 269 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Papilati veya Bapilat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Papilat şeklinde yazılmış olan köy, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 344 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Atina kazasının adı Pazar kazası olarak değişmişti. Papilati veya Papilat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sessizdere olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Sessizdere köyünün nüfusu 679 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 216 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 44&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sivritepe, Pazar

**Sivritepe**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1958 yılına tarihlenen Türkiye'nin İdari Taksimatı adlı eserde **Skefenivat** olarak geçmektedir. 15 Kasım 1958 tarihine kadar Irmak köyüne bağlı bir mahalle statüsünde olan Sivritepe, o tarihte köy statüsünü elde etmiştir.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 46&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Suçatı, Pazar

**Suçatı**, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Suçatı köyünün eski adı **Apso** veya **Abso**’dur. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Apso (آپصو) olarak geçer.

Apso köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461 yılında ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Apso köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu, 37 hanede yaşayan 128 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 100 koyun, 121 keçi, 90 inek, 10 öküz ve 6 at kaydedilmiştir.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında köyün adını Apso şeklinde yazmış, Apso Köprüsü’nün o tarihte sarmaşıklarla çevrili olduğunu belirtmiştir. Apso köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinin notlarında Gürcüce ve Rusça Abso (აბსო ve Абсо) şeklinde not ettiği köyde 98 hanede 608 kişinin yaşadığını yazmıştır. Bu yer adı Farsça "âb" (su) ile Türkçe su kelimelerinden oluşmuş, aynı anlama gelen iki kelimeden oluşmuş ve zaman içinde söylenişi "Apso"ya dönüşmüş olabilir.

Apso köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında “Apso” şeklinde yazılan köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 746 kişiden oluşuyordu. Apso Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Suçatı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Suçatı köyünün nüfusu 926 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 304 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 47&nbsp;km, Pazar ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*