Rosa (Doctor Who)

"**Rosa**", Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi *[[Doctor Who]]*nun on birinci sezonunun üçüncü bölümü. 21 Ekim 2018 tarihinde BBC One kanalında yayınlanmıştır. Baş yazar ve yürütücü yapımcı Chris Chibnall ve Malorie Blackman'ın yazdığı bölümün yönetmenliğini Mark Tonderai üstlenmiştir.

## Konu
Doktor, arkadaşlarını günümüzdeki Sheffield'a döndürmeye çalışırken yanlışlıkla 1955 yılındaki Montgomery, Alabama'ya götürür. Doktor, ayrılmaya teşebbbüs etmeden önce başka bir zaman yolculuğu cihazında alanda artron enerjisi izleri bulur. Bunu araştırmaya karar veren grup, Rosa Parks'ın 1 Aralık'ta otobüs şoförü James F. Blake'in oturduğu koltuktan kalkmasını talep etmesinden bir gün öncesinde olduklarını öğrenir. Siyahî olan Parks, ırksal ayrımcılığın yapıldığı otobüslerde bir beyaza yer vermeyerek sivil haklar hareketine zemin hazırlayacaktır. Artron enerjisini takip eden grup, gelecekten birkaç ekipman bulur ancak bu ekipmanların sahibi onları kaçmaya zorladığı için daha fazlasını öğrenemez. Doktor, bu kişinin Parks'ın Blake'e karşı gösterdiği tepkiyi engelleyerek tarihi değiştirmeye çalıştığını düşünür.

Arkadaşlarını 1 Aralık'taki kritik anın arkasındaki her şeyi araştırmalarını isteyen Doktor, tek başına buldukları ekipmanların bulunduğu yere gider. Ekipmanların bulunduğu çantada ekipmanlara bakarken ekipmanların sahibi gelir ve Doktor, çantayı kullanarak düşmanından korunur. Doktor, bu kişinin Krasko adlı rehabilite edilen bir katil olduğunu öğrenir. Sinirsel implantlar Krasko'nun kimseyi Parks'ı veya herhangi bir canlıyı öldürmesini engellediği için Parks'ın yaşamını değiştirmeye çalışmaktadır. Doktor, onun kullandığı girdap manipülatörüne rağmen onu planından vazgeçiremez. Doktor ve arkadaşları, Krasko'yu engelleyerek Parks'ın Blake'e olan tepkisinin değişmemesini sağlamalıdır. Krasko, onların çabalarına karşı koysa da ekip bir adım öndedir ve tarihin yolunda ilerlemesini sağlar.

Ryan, otobüs duraklarında yanlış bildirimleri kaldırmak için elinden geleni yaparken otobüs güzergâhını bir arabayla kapatan Krasko ile karşılaşır. Ryan, suçlunun eylemlerinin derin ırkçı görüşleri nedeniyle motive edildiğini öğrenir ve böylece onu tamamen durdurmak için onu geçmişe göndermek için bıraktığı geçici yer değişim silahını kullanır. Böylece güzergâhı açar ve otobüsteki yolcularla beraber Doktor'a tekrar katılır. O an geldiğinde, Doktor olayların ayrılmaz bir parçası olduklarını fark eder ve arkadaşlarını otobüste tutmak zorunda kalır. Parks, tepkisinden dolayı ayrımcılık yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle polis tarafından tutuklanırken ekip, TARDIS'e döner ve Rosa'nın özgürlüğün yaşayan bir simgesi haline gelmesini sağladıklarını öğrenir.

### Önceki bölümlerle bağı
On Üçüncü Doktor'un bu bölümde Krasko'nun kolunda fark ettiği dövme, Stormcage'in hapishanesini simgelemektedir. Bu hapishane On İkinci Doktor bölümlerinde, özellikle River Song'un kocasının "cinayeti" için hizmet ediyordu.

## Yapım
### Ekip
İlk bölüm "The Woman Who Fell to Earth" yayınlandıktan sonra sezonda konuk oyuncu olarak Vinette Robinson ve Joshua Bowman'ın görüneceği açıklanmıştır. Vinette Robinson, daha önce *Doctor Who* dizisinin 3. sezonundaki "42" bölümünde Abi Lerner rolüyle görünmüştür. Bu bölümün de senaristliğini Chris Chibnall üstlenmiştir.

Bu bölümde Arthur rolünde oynayan Morgan Deare, daha önce *Doctor Who* dizisinin Kasım 1987'deki üç bölümlük *[[Delta and the Bannermen]]* adlı hikâyesinde Hawk  rolüyle görünmüştür.

## Yayınlanma ve tepkiler

### Reytingler
Bölüm, yayınlandığı gece 6,40 milyon seyirci tarafından izlenerek %29,6'lık bir reyting payı alırken o gece en çok izlenen ikinci program ve tüm kanallar arasında haftada en çok izlenen beşinci program oldu. Bölümün Appreciation Index skoru 83 olarak belirlendi. Bölüm, tüm İngiliz kanallarında toplam 8,37 milyon seyirciye ulaşarak haftada en çok izlenen 4. program oldu.

Bölüm, Amerika Birleşik Devletleri'nde BBC America'da yayınlandığı gece 808.000 izleyiciye ulaştı.

### Eleştiriler
"Rosa", genel olarak olumlu eleştiriler almıştır. Rotten Tomatoes'den %95'lik bir skor elde etmiş ve 16 yorum içinde ortalama 7,94 puan almıştır. İlk kez *Doctor Who* senaristi Malorie Blackman'ın diziyi eğitimsel kökenine geri döndürdüğü ve ne kadar güçlü bir bilimkurgu olabileceğini hatırlattığını söylemiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*