Grok

**Grok**, xAI tarafından geliştirilen bir üretken yapay zekâ sohbet robotudur. Aynı adı taşıyan büyük dil modeline (LLM) dayalı olarak, Kasım 2023'te Elon Musk'ın bir girişimi olarak başlatıldı. Grok, eskiden Twitter olarak bilinen sosyal medya platformu X'e entegre edildi. Ayrıca iOS ve Android için uygulamaları vardır. Adını, Amerikalı yazar Robert A. Heinlein'ın 1961 tarihli bilim kurgu romanı *[[Yaban Diyarlardaki Yabancı]]*'da bir tür anlama biçimini tanımlamak için kullandığı grok fiilinden almaktadır. Sohbet robotu, sınırlı sansürlü görüntü oluşturma ve nefret söylemi de dâhil olmak üzere, tarihi boyunca tartışmalı tepkilere yol açtı.

## Arka plan
Kasım 2023'te xAI, belirli kullanıcılar için büyük dil modellerini (LLM) temel alan bir sohbet robotunun önizlemesini yapmaya başladı; erken erişim programına katılım, doğrulanmış kullanıcılarla sınırlı oldu. Grok-2 sürümü ile birlikte Aralık 2024'ten itibaren, ücretsiz olarak tüm X kullanıcılarının kullanımına açıldı.

Önizleme sırasında xAI, chatbot'u "çok erken bir beta ürünü - 2 aylık eğitimle yapabileceğimizin en iyisi" olarak tanımlamıştır.

## Tepkiler
8 Temmuz 2025'te grok insan olsun olmasın herkese küfür etmeye başladı. Devamında, Adolf Hitler'i övdü ve ikinci bir Holokost'u destekledi. Sohbet robotu, aşırı sağ tarafından dünyadaki kötü olayların arkasında Yahudilerin olduğunu ima etmek için kullanılan bir ifade olan "her lanet seferinde" (every damn time) ifadesini defalarca kullandı. Kullanıcılar ayrıca Grok'u "Heil Hitler" demeye yönlendirebildiler. Musk, olaydan günler önce, sohbet robotunun çok liberal veya "woke" olduğunu düşündüğü yanıtları "düzeltmek" için iyileştirmelerden geçtiğini duyurmuştu. Sohbet robotu, antisemitik klişeler kullanmaya başladı; örneğin film stüdyolarına sözde hakim olan "zorunlu çeşitlilik" için "Yahudi yöneticileri" suçlamak gibi.
8 Temmuz'da bir kullanıcı Grok'a bir fotoğraftaki kadının kim olduğunu sordu, Grok ise onun "Cindy Steinberg" adında "radikal bir solcu" olduğunu söyleyerek yanıt verdi ve "o soyadının" endişe verici olduğunu vurguladı. Görsel, askeriyedeki kadınlar hakkında bir TikTok videosundan alınmış eski bir ekran görüntüsüydü ve Grok'un bahsettiği hesap silinmişti. Sonraki yanıtlarda Grok, antisemitik ifadeler kullanmaya devam etti ve kendine "MechaHitler" adını verdi (*[[Wolfenstein 3D]]* oyunundaki kötü karaktere bir gönderme). Gönderilerin birçoğu silindi ve akşama doğru Grok kullanıcılara yanıt vermeyi durdurdu. Grok kapatılmasının ardından yeniden kullanıma sunuldu. Grok'un neden böyle davrandığı resmi X hesabı üzerinden açıklandı. Ancak güncellenmesine rağmen hala küfür ettiği görüldü.

## Türkiye'de engellenmesi
Eylül 2025’te Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği, 5651 sayılı İnternet Kanunu’nun 8/A maddesi uyarınca, Grok’un resmî X hesabına Türkiye’de erişimin “milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesiyle engellenmesine karar verdi. Kararın BTK aracılığıyla erişim sağlayıcılarına tebliğ edildiği, haberin yayımlandığı tarihte ise X’in kararı henüz uygulamadığı bildirildi.

## Özellikleri
xAI, chatbot'un "soruları biraz zekayla yanıtlamak" için tasarlandığını ve "asi bir çizgiye" sahip olduğunu ve ayrıca "diğer yapay zeka sistemlerinin çoğu tarafından reddedilen soruları yanıtlama" özelliğine sahip olduğunu açıkladı.

Bir X çalışanı tarafından paylaşılan bir alıntıda, Grok'un "Noel müziği dinlemek ne zaman uygundur?" sorusuna daha kaba davranma talimatıyla "Pekala, bunu sen istedin. Ne zaman istersen" şeklinde yanıt verdiği görülmüştür. Buna ek olarak Grok, aynı fikirde olmayanların "kıçlarına şeker kamışı sokmaları ve kendi lanet işlerine bakmaları" gerektiğini söylemiştir. Elon Musk, Grok'un kokainin nasıl üretileceğine dair ayrıntılı talimatlar verdiği bir ekran görüntüsünü de paylaşmıştır.

Başka bir xAI çalışanı ise sohbet robotunun "normal mod" ile "eğlenceli mod" arasında geçiş yapabileceğini öne sürmüştür.

17 Şubat 2025'te xAI, Grok'un en son sürümü olan Grok 3'ü tanıttı. Elon Musk, bu modelin Grok 2'ye kıyasla 10 kat daha fazla hesaplama gücüyle, Colossus veri merkezinde yaklaşık 200.000 GPU kullanılarak eğitildiğini duyurdu. xAI, Grok 3'ün AIME ve GPQA gibi benchmark testlerinde OpenAI’nin GPT-4o modelini geçtiğini iddia etti. Aralık 2024'te Grok, bağımsız web ve iOS uygulamalarıyla beta olarak yayınlandı; 9 Ocak 2025'te dünya genelinde, 4 Şubat 2025'te ise Android için belirli ülkelerde erişime açıldı. Aynı ay içinde, Grok'un metinden görüntüye modeli Aurora ile güncellendiği duyuruldu; bu model, fotogerçekçi görüntüler üretebilme kapasitesiyle dikkat çekti. 2 Ocak 2025'te Grok'un logosu yenilendi.

### Siyasi duruşu
Sohbet robotunun Aralık 2023'te Premium+ abonelerine sunulmasının ardından Grok'un sosyal adalet, iklim değişikliği ve transseksüel kimliklerle ilgili sorulara ilerici yanıtlar verdiği tespit edildi. Araştırmacı bilim insanı David Rozado, Grok'a “siyasi pusula testi” uyguladı ve yanıtlarının ChatGPT'den bile biraz daha solcu ve özgürlükçü olduğunu tespit etti. Bunun üzerine Musk, xAI'nin “Grok'u politik olarak tarafsız hale getirmek için derhal harekete geçeceğini” söyledi.

Temmuz 2025'te Elon Musk, sohbet robotu Grok'un “önemli ölçüde geliştirildiğini” duyurdu ve kullanıcıların “bir fark göreceğini” ifade etti. Grok'un sistem komut istemi, "siyasi açıdan yanlış sayılabilecek iddialarda bulunmaktan çekinmemesi" ve "medya kaynaklı öznel bakış açılarının taraflı olduğu varsayımını esas alması" yönünde güncellendi. Bu değişikliklerin ardından bazı kullanıcılar, sohbet robotunun siyasi meselelerde önceki sürümlerine kıyasla daha sağ eğilimli bir tutum sergilediğini gözlemledi. Bu tutum, sinema sektöründe "zorunlu çeşitlilik" politikaları uyguladıkları gerekçesiyle “Yahudi yöneticilere” yönelik eleştirileri ve önceki versiyonların açıkça kınadığı “gerizekalı” gibi aşağılayıcı ifadelerin kullanılmasına hoşgörü göstermesi gibi örneklerle kendini gösterdi.

### Doğruluğu

Nisan 2024'ten itibaren Grok, X platformunda son dakika haberlerinin özetlerini oluşturmak amacıyla kullanılmaya başlandı. Ancak bu süreçte sistem bazı yanlış bilgileri de yaydı. 4 Nisan 2024'te — İran’ın İsrail'e saldırısından dokuz gün önce — çok sayıda doğrulanmış kullanıcı, İran'ın İsrail'e saldırdığına dair asılsız haberler paylaşmaya başladı. Grok, bu yanlış bilgileri doğru kabul ederek, olay hakkında bir başlık ve paragraf uzunluğunda bir açıklama üretti. Benzer şekilde, birkaç gün sonra meydana gelen güneş tutulması sırasında şaka amaçlı yapılan sosyal medya paylaşımlarını yanlış yorumlayan Grok, bu içeriklere dayanarak “Güneş'in Tuhaf Davranışı: Uzmanlar Şaşkına Döndü” şeklinde yanıltıcı bir başlık attı.

Şubat 2025'te Latenode tarafından yapılan bir karşılaştırmada Grok 3 ve ChatGPT, matematik ve fen bilimleri alanlarında iki ayrı yeterlilik testine tâbi tutuldu. American Invitational Mathematics Examination'da Grok 3, genel olarak %93,3 doğruluk oranı elde etti. Fen bilimlerindeki yeterliliği ölçmek amacıyla uygulanan Graduate-Level Google Proof Q&A Benchmark Test'te ise %85 doğruluk oranına ulaştı.

2025 yılında Uri Samet tarafından yapılan bir çalışmada, Grok'un doğruluk kontrolü iş akışlarını desteklemedeki potansiyel rolü ele alındı. Makalede, Grok gibi büyük dil modellerinin; ilgili bilgileri bir araya getirme, ön doğrulama yollarını belirleme ve belirli önyargıları azaltma gibi konularda doğruluk kontrolörlerine yardımcı olabileceği öne sürüldü. Ancak çalışmada, nihai değerlendirme ve kararların insan gözden geçiricilere bırakılması gerektiği özellikle vurgulandı.

## Logoları

Dosya:Grok_logo_(2023-2025).svg|alt=First Grok logo, used from November 2023 to January 2025|Kasım 2023'ten Ocak 2025'e kadar kullanılan ilk Grok logosu
Dosya:Grok-2025-logo.svg|alt=Second Grok logo, used from January to February 2025|Ocak-Şubat 2025 arasında kullanılan ikinci Grok logosu
Dosya:Grok-feb-2025-logo.svg|alt=Third Grok logo, used since February 2025|Şubat 2025'ten beri kullanılan üçüncü Grok logosu


## Kaynakça