Theranos

**Theranos Inc.**, çığır açan bir sağlık teknolojisi şirketi olarak lanse edilen Amerikan özel şirketiydi. 2003 yılında, 19 yaşındaki Elizabeth Holmes tarafından kurulan Theranos, risk sermayedarları ve özel yatırımcılardan 700 milyon ABD dolarından fazla para topladı ve 2013 ve 2014 yıllarında zirveye çıkarak 10 milyar dolar para toplamıştı. Şirket, tümü kendi geliştirdiği kompakt otomatik cihazlar kullanılarak, hızlı ve doğru bir şekilde gerçekleştirilebilen kan testleri tasarladığını iddia etti. Bu iddiaların daha sonra doğru olmadığı kanıtlandı.

2015 yılında, tıbbi araştırma profesörü John Ioannidis ve daha sonra klinik biyokimya profesörü Eleftherios Diamandis ile *[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journal'dan]]* araştırmacı gazeteci John Carreyrou'nun Theranos, teknolojisinin geçerliliğini sorgulaması bir dönüm noktası oldu. Şirket, tıp yetkilileri, yatırımcılar, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezleri (CMS), eyalet başsavcıları, eski iş ortakları, ve hastalar tarafından bir dizi hukukî zorluklarla karşı karşıya kaldı. Haziran 2016'da *[[Forbes]]*, Holmes'un sahip olduğu servetinin 4,5 milyar dolardan "hiç" e düştüğü tahmininde bulundu CMS'de birkaç yıl süren mücadele ile birlikte açılan davalar ve yaptırımların ardından şirket 4 Eylül 2018'de feshedildi.

Theranos, Holmes ve eski şirket başkanı Sunny Balwani, 2018'de SEC tarafından dolandırıcılıkla suçlandı. Holmes ve Balwani elektronik dolandırıcılık ve komplo kurmakla da suçlandılar. Holmes Ocak 2022'de dört suçtan suçlu bulundu ve Kasım ayında 11 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Balwani, Temmuz 2022'de kendisine yöneltilen 12 suçlamanın tamamından hüküm giydi ve Aralık 2022'de 12 yıl 11 ay hapis ve 3 yıl denetimli serbestlik cezasına çarptırıldı.

## Tarih
Elizabeth Holmes, Stanford Üniversitesi'ndeyken, ilaç dağıtım dozunu ayarlayabilen ve doktorları hastaların kanındaki değişkenlerden haberdar edebilen giyilebilir bir yama geliştirme fikrine sahipti. Kan testleri için çip üstü laboratuvar teknolojisi geliştirmeye başladı ve kan testlerini daha ucuz, daha kullanışlı ve tüketiciler için daha erişilebilir hale getirecek bir şirket kurma fikriyle yola çıktı. Holmes, 2003 yılında Stanford Üniversitesi'nden ayrıldı ve ailesinin eğitim fonunu kullanarak daha sonra "terapi" ve "teşhis" kelimelerinin birleşiminden türetilen *Theranos* adını alacak olan şirketi kurdu. Şirketin orijinal adı "Gerçek Zamanlı Tedaviler" idi. Holmes, insanların "tedavi" kelimesine şüpheyle yaklaştığını fark ettikten sonra bu adı değiştirdi.

Mayıs 2016'da Theranos yönetim kurulu üyeleri şunlardı:

* Elizabeth Holmes, kurucu ve CEO
* Riley Bechtel, eski Bechtel Grubu CEO'su
* Boies Schiller Flexner'ın kurucusu ve başkanı David Boies
* CDC'nin eski yöneticisi William Foege
* Wells Fargo'nun eski CEO'su ve başkanı Richard Kovacevich
* Jim Mattis, daha sonra ABD Savunma Bakanı
* Amgen'in eski başkan yardımcısı Fabrizio Bonanni

Aralık 2016'da Theranos, yönetim ekibinin Riley Bechtel'in ayrılmasıyla yeniden yapılandırılacağını duyurdu. Ocak 2017'de ABD Savunma Bakanı adayı James Mattis, Theranos yönetim kurulundan istifa etti. Aralık 2016'da Theranos yönetim kurulu şu kişilerden oluşuyordu:

* Elizabeth holmes
* William Foege
* Fabrizio Bonanni
* Riley Bechtel'in yerine eski NetApp CEO'su Daniel Warmenhoven

Ayrıca Kasım 2016'da ünlülerle dolu "danışmanlar kurulunun" Ocak 2017'de kaldırılacağı duyurulmuştu.

### Değerleme
Theranos ilk yıllarında milyonlarca dolar topladı. 2004 yılında Theranos, Stanford kampüsünün yakınındaki kiralık bir bodrum katında bulunuyordu. Aralık 2004 itibarıyla şirket, yatırımcılardan 30 milyon $ değerinde 6 milyon $'dan fazla para topladı. Şirket, 2006'daki B Serisi ve C Serisi finansmanından sonra toplamda yaklaşık 45 milyon dolarlık bağış topladı. Theranos, 2010 yılında 1 milyar $ değerinde ek 45 milyon $ topladı. Şirket Eylül 2013'ten itibaren *San Francisco Business Times* ve *[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journal'da]]* çıkan önemli haberlere sahip oldu. 2014 yılına kadar Theranos, tahmini değeri 9 milyar dolar olan 400 milyon dolardan fazla para topladı Theranos, risk sermayedarlarından ve özel yatırımcılardan 700 milyon dolardan fazla para topladı. 2013 ve 2014'te 10 milyar dolar civarında para toplamıştı. 2016 yılında *[[Forbes]]*, toplanan 724 milyon dolarlık sermayeyi hesaba katarak şirketin tahmini net değerini 800 milyon dolar olarak revize etti. 2004 ile 2016 arasında, özel sermaye / risk sermayesi şirketlerinin şirketlere yatırım yapması için yatırımcılardan sağlanan nakit miktarı 400 milyar dolardan 1,5 trilyon dolara çıktı. Bu dönem, yatırımcıların sermayelerini kullanacakları yatırım hedefleri bulma konusunda baskı altında olduğu, bol miktarda sermayenin bulunduğu bir dönemdi. Theranos davasında, yetersiz inceleme ve hileli iş uygulamaları yatırımcıların zarar etmesine yol açtı.

Mayıs 2017'de, katılımcı hissedarlar, şirketin yeni imtiyazlı hisselerinin karşılığında Theranos'a karşı olası tüm iddialardan feragat ettiler. Hisselerin %99'undan fazlasının sahipleri katılmayı seçti. Holmes, şirkete hisse bağışında bulundu ve katılımcı olmayan hissedarların hisselerindeki olası sulandırmayı telafi etmek için hisselerinden vazgeçti.

Mayıs 2018'de John Carreyrou, Amerikan iş ve hükûmet liderlerinin Theranos'a özel yatırım yaparak 600 milyon dolardan fazla kaybettiğini bildirdi. Walton ailesi (150 milyon dolar), Rupert Murdoch (121 milyon dolar), Betsy DeVos (100 milyon dolar) ve Cox ailesi (Cox Media Group'tan) (100 milyon dolar) tarafından büyük yatırımlar yapıldı. Şirketin Eylül 2018'deki nihai tasfiyesi, bu yatırımları değersiz hale getirdi. Eylül 2018'de şirket tasfiye olunca, bu yatırımlar değersiz hale geldi.

## Kaynakça