Sarah Sjöström

**Sarah Sjöström** (d. 17 Ağustos 1993), sprint serbest stil ve kelebek yarışlarında uzmanlaşmış İsveçli bir yüzücüdür. Yüzme tarihinin en çok madalya kazanan sporcularından biri olarak kabul edilir. 2024 yılı itibarıyla uzun kulvar Dünya Şampiyonaları'nda toplam 23 bireysel madalyayla tarihteki en başarılı yüzücüdür. Sjöström; Olimpiyat Oyunları, Dünya Şampiyonaları, Avrupa Şampiyonaları ve Dünya Kupası gibi büyük organizasyonlarda yüzlerce podyum elde etmiş; 50 m serbest, 100 m serbest ve 50 m kelebek dünya rekorlarının sahibidir.

## Kariyeri
22 Mart 2008’de, 14 yaşındayken, Sjöström Hollanda’nın Eindhoven kentinde düzenlenen 2008 Avrupa Su Sporları Şampiyonası’nda 100 metre kelebek yarışını 58.44 saniyelik derecesiyle kazanarak altın madalya elde etti. Bir gün önceki yarı finalde, 58.38 saniyelik derecesiyle yeni bir İsveç rekoru kırmış ve Anna-Karin Kammerling’in 58.71’lik eski rekorunu geride bırakmıştı.

Şampiyonadan üç gün önce, 4×100 metre serbest bayrak yarışında turnuvadaki ilk madalyasını kazandı; elemelerde üçüncü kulvarda 56.17’lik bir derece yüzdü ancak finalde yerini başka bir yüzücüye bıraktı ve takım finalde 3:41.28 ile üçüncü olarak bronz madalya kazandığı için Sjöström de bronz madalyayla ödüllendirildi. 2008 İsveç şampiyonalarında aynı yarışta 58.55 yüzerek yarışmayı tamamladı.

Sjöström, Çin’in Pekin kentinde düzenlenen 2008 Yaz Olimpiyatları için İsveç yüzme milli takımına seçildi. Burada 100 metre kelebek yarışında 59.08 ile eleme serilerinde 27’nci oldu; 100 metre sırtüstünde ise 1:02.38 ile 29’uncu sırayı alarak her iki yarışta da yarı finale yükselemedi. Ayrıca 4×100 metre karışık bayrak yarışında sırtüstü etabını yüzerek İsveç takımının elemelerde yedinci sıradan finale yükselmesine katkıda bulundu; ancak finalde İsveç takımı hatalı çıkış nedeniyle diskalifiye edildi. Final günü aynı zamanda Sjöström’ün 15. doğum günüydü.

26 Temmuz 2009’da Sjöström, 2009 Dünya Su Sporları Şampiyonası’nda 100 metre kelebek yarı finalinde 56.44’lük derecesiyle dokuz yıllık Inge de Bruijn dünya rekorunu kırdı. Ertesi gün finalde, 56.06 yüzerek hem altın madalya kazandı hem de dünya rekorunu bir kez daha geliştirdi. Bunu gerçekleştirdiğinde sadece  yaşındaydı.

Macaristan’ın Budapeşte kentinde düzenlenen 2010 Avrupa Su Sporları Şampiyonası’nda Sjöström, 100 metre kelebekteki Avrupa şampiyonluğu unvanını koruyarak yarışı kazandı. 4×100 metre serbest bayrak yarışı finalinde üçüncü kulvarda yüzdüğü 53.77’lik derecesiyle İsveç’in 3:38.81 yüzerek bronz madalya kazanmasına katkı sağladı. 4×100 metre karışık bayrak yarışında ise finalde son kulvarı 53.73 yüzerek takıma 4:01.18’lik dereceyle gümüş madalya getirdi. Aralık 2011’de Eindhoven’da düzenlenen Hollanda Açık Şampiyonası’nda 100 metre serbestte İsveç rekorunu kırarak altın madalya kazandı. Ancak Şanghay’da düzenlenen 2011 Dünya Su Sporları Şampiyonası’nda madalya kazanamadı.

Çin’in Şanghay kentinde düzenlenen 2011 Dünya Su Sporları Şampiyonası’nda Sjöström beş yarışta mücadele etti. İlk olarak 100 metre kelebekte 57.38 yüzerek dördüncü oldu; bu derece bronz madalya kazanan Çinli Lu Ying’in yalnızca 0.32 saniye gerisindeydi. Bir sonraki yarışında, 200 metre serbestte, 1:56.41 yüzerek yine dördüncü oldu; bu derece, yarışın dünya rekortmeni ve altın madalya sahibi Federica Pellegrini’nin 0.9 saniyeden daha az arkasındaydı.

Ertesi gün, 4×200 metre serbest bayrak yarışında ön elemede üçüncü kulvarda 1:57.84 yüzerek takımın toplam 8:02.30 ile genel sıralamada 12’nci olmasına katkıda bulundu. İki gün sonra, son yarış gününde, 4×100 metre karışık bayrak yarışının ön elemesinde sırtüstü etabını 1:01.24 yüzerek takımın 4:02.71’lik dereceyle genel sıralamada 10’uncu olmasına katkı sağladı, ancak bu sonuç final için yeterli olmadı. Aynı günün ilerleyen saatlerinde, üçüncü ve son bireysel yarışı olan 50 metre kelebekte 25.87 yüzerek Çinli Lu Ying ile birlikte dördüncü sırayı paylaştı.

2012, Sjöström için hem başarıların hem de hayal kırıklıklarının yaşandığı bir yıl oldu. Macaristan’ın Debrecen kentinde düzenlenen 2012 Avrupa Su Sporları Şampiyonası’nda bireysel yarışlarında iki altın madalya kazandı: biri 50 metre kelebekte, diğeri ise 100 metre serbestteydi. Bayrak yarışında ise 4×100 metre serbestte üçüncü kulvarı 54.04 yüzerek takımın 3:38.40 ile gümüş madalya kazanmasına katkıda bulundu.

Londra’da düzenlenen 2012 Yaz Olimpiyatları’nda Sjöström dört bireysel yarışta mücadele etti, 50 metre serbest, 100 metre serbest ve 200 metre serbest yarışlarında yarı finale yükseldi; 100 metre kelebekte ise 57.17 ile dördüncü oldu. Bu yarışta Sjöström’ün dünya rekoru Amerika Birleşik Devletleri’nden Dana Vollmer tarafından kırıldı. Sjöström, 2015 yılında Rusya’nın Kazan kentinde düzenlenen 2015 Dünya Su Sporları Şampiyonası’nda rekoru iki kez geliştirerek dünya rekorunu geri aldı.

29 Temmuz 2013’te Sjöström, İspanya’nın Barselona kentinde düzenlenen 2013 Dünya Su Sporları Şampiyonası’nda 100 metre kelebek yarışını kazanarak dünya şampiyonu oldu. 56.53’lük derecesi, Avustralyalı gümüş madalya sahibi Alicia Coutts’tan 0.44 saniye ve bronz madalya kazanan Dana Vollmer’dan 0.71 saniye daha iyiydi.  Dört gün sonra, 100 metre serbestte 52.89 yüzerek, Avustralyalı Cate Campbell’ın ardından ikinci olarak gümüş madalya kazandı. 

5 Temmuz 2014’te Sjöström, uzun kulvar 50 metre kelebekte, 2009’da Therese Alshammar tarafından kırılmış olan 25.07’lik dünya rekorunu 24.43’e indirerek yeni dünya rekorunun sahibi oldu. Bu gelişme, rekorun 0.64 saniye gibi büyük bir farkla kırılması nedeniyle, 1968’de Bob Beamon’ın uzun atlama rekoruyla karşılaştırıldı.

7 Ağustos 2016’da Sjöström, Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen 2016 Yaz Olimpiyatlarında 100 metre kelebek yarışını kazanarak altın madalya elde etti ve 55.48’lik derecesiyle yeni bir dünya rekoru kırdı. Bu sonuçla, Olimpiyat Oyunları’nda yüzmede altın madalya kazanan ilk İsveçli kadın sporcu unvanını aldı. 

Sjöström, daha sonra 200 metre serbestte 1:54.08’lik İsveç rekoru ile Amerika Birleşik Devletleri’nden Katie Ledecky’nin 0.35 saniye arkasında kalarak gümüş madalya kazandı. Ayrıca 100 metre serbest finalinde 52.99 yüzerek, altın madalya için oluşan iki kişilik eşitliğin 0.29 saniye gerisinde kalarak bronz madalya elde etti.

Bu madalyalarla Sjöström, aynı Olimpiyatta 100 metre serbest, 200 metre serbest ve 100 metre kelebekte madalya kazanan tarihteki ikinci kadın, tüm zamanların ise beşinci yüzücüsü oldu. Bu başarı daha önce Mark Spitz (1972), Kornelia Ender (1975, 1976), Matt Biondi (1986, 1988) ve Michael Klim (1998) tarafından gerçekleştirilmişti.

Sjöström, Şubat 2020’de buzda kayarak düşmesi sonucu dirseğini kırdığı için 2020 Avrupa Su Sporları Şampiyonası’na katılamadı.  Mart ayında yeniden havuz antrenmanlarına başladı ve Haziran başında, ertelenen 2020 Yaz Olimpiyatları öncesinde yarışlara geri döndü.

COVID-19 pandemisi nedeniyle 2021 yılında düzenlenen 50 metre serbest yarışında Sjöström gümüş madalya kazandı. Dirsek sakatlığına rağmen gösterdiği dayanıklılık ve Olimpiyatlarda madalya kazanması, kendisine *[[Swimming World]]* tarafından 2020 Yaz Olimpiyatları için “Olympic Resilience Award” (Olimpik Dayanıklılık Ödülü) verilmesini sağladı.

Diğer yarışlarında ise Sjöström; 100 metre serbestte beşinci, 4×100 metre karışık bayrakta beşinci, 4×100 metre serbest bayrakta altıncı ve 100 metre kelebekte yedinci oldu.

Sjöström, kariyerinin bu döneminde yalnızca en kısa mesafelere odaklanarak 2024 Yaz Olimpiyatları’nda sadece 50 metre serbestte yarışmayı planlıyordu. Ancak programının 4×100 metre serbest bayrak yarışı ile 50 metre serbest arasında uygun olması nedeniyle 100 metre serbest yarışına da katılmaya karar verdi. Oyunlardaki ilk yarışını 4×100 metre serbest bayrak yarışında yaptı; İsveç takımı finalde beşinci olarak ülke rekoru kırdı. 

Sjöström, 31 Temmuz’da 100 metre serbest finalini 52.16’lık derecesiyle kazanarak kariyerinin bu mesafedeki ilk dünya çapındaki altın madalyasını elde etti; bu mesafenin dünya rekorunu elinde bulundurmasına rağmen daha önce küresel düzeyde altın kazanamamıştı. Yarışların son gününde ise 50 metre serbestte 23.71 yüzerek bir kez daha altın madalya kazandı. Oyunları, 4×100 metre karışık bayrak yarışında İsveç takımıyla yedinci olarak tamamladı.

## Kaynakça