Buffy the Vampire Slayer (4. sezon)

Bir televizyon dizisi olan Buffy the Vampire Slayer adlı dizinin dördüncü sezonu. 5 Ekim 1999 tarihinde başlamış, 22 bölüm yayınlanmış ve 23 Mayıs 2000 tarihinde sona ermiştir. Dördüncü sezon bölümleri Salı günleri doğu zaman dilimine göre 8'de yayınlanmıştır. Bu sezondan itibaren Angel karakteri diziden çıkarak kendi yan dizisi olan *[[Angel (dizi)|Angel]]* dizisinde rol almaya başlamıştır ki bu dizi de yine The WB'de *Buffy'nin* hemen ardından yayınlanmıştır. Buffy'deki karakterler de *Angel'da* görünmüşlerdir. Buffy'nin kendi ara sıra görünmüştür ve şu ana kadar dizinin ana karakterleri arasında olan Cordelia Chase ise yan dizinin ana karakterleri arasına girmiştir. *Angel'ın* ilerleyen bölümlerinde ise Buffy'nin üçüncü sezonunda ortaya çıkmış Wesley Wyndam-Pryce karakteri de kadroya girmiştir.

## Konu
Dördüncü sezonda Buffy ve Willow, Sunnydale'de Kaliforniya Üniversitesi'ne başlamışlardır, Xander ise inşaatta çalışmaya başlamıştır. Drusilla tarafından terkedilen vampir Spike, Sunnydale'e geri döner ve Dr. Maggie Walsh'un yönettiği, Sunnydale'de Kaliforniya Üniversitesinin altına kurulmuş ve gizli bir askerî birlik olan Organizasyon tarafından kaçırılır. Orada, Spike'ın kafasına insanlara saldırmasını engelleyecek bir çip takılır. Sezon boyunca Spike, Scooby Gang'e yardım eder ve sezon sonunda diğer iblislere vurabildiğini öğrendiğinde onların tarafında savaşmaya başlar. Buffy ve arkadaşları ilk başta ona güvenmek istemez, ama Willow ona kendini kanıtlaması için bir şans vermek ister ki nihayetinde hepsi ona güvenir hale gelir.

Oz, kurt adam olarak çok tehlikeli olduğunu düşünerek kasabayı terk eder, ama bir bölümde geri dönünce Organizasyon tarafından kaçırılıp deney faresi yapılır. Tabi Scooby Gang onu kurtarır, Willow ise başka bir cadı olan Tara'ya aşık olur. İkisi bir ilişkiye başlar.

Sezonda başka bir ilişki de Xander ile Anya'nınkidir. Eski bir iblis olan Anya, Xander'ın kendini insan gibi hissettirdiği için ona âşık olmuş; Xander da, Anya'nın kendini bir adam gibi hissettirdiği için ona âşık olmuştur. Anya, Xander'ı aklından çıkartmaya çalışır ama birbirlerine karşı besledikleri hisler gelişir ve bir ilişkiye başlarlar.

Buffy, okuldaki öğrencilerden birisi olan Riley Finn ile çıkmaya başlar ve daha sonra Riley'nin aslında Organizasyon'un bir üyesi olduğunu öğrenir. Riley, Buffy'i kendi bulunduğu birliğin içerisine katmaya çalışır, ama Dr. Walsh, Buffy'den olumsuz bir elektrik alır. Walsh, Buffy'nin Riley için kötü bir etki olacağını, Organizasyon ile olan bağlarını tehlikeye atacağını düşünmektedir. Buffy ve Riley'nin ilk cinsel ilişkilerinden sonra Walsh, Buffy'nin ölmesine sebep olamaya çalışır, ama onun yerine Riley, hem kendinden hem de Organizasyon'dan uzaklaşır.

Organizasyon'un asıl sinsi amacı daha sonra ortaya çıkar ki Adam adındaki laboratuvarda üretilen bir iblis, yaratıcısı Walsh'u öldürerek dışarı kaçar ve kasabada terör estirmeye başlar. Spike'ı geçici olarak kendi tarafına çekmeyi başaran Adam, kendi gibi olan iblislerden oluşan bir ordu oluşturmayı hedefler, ayrıca Riley'i de bir kardeş olarak görmektedir.

Buffy ve dostları, Adam ile Organizasyon'u yok etmek için bir araya gelir. İblisler ve diğer doğaüstü yaratıklar kendilerini kaçırıp hapseden laboratuvar sorumlularına saldırırken, Buffy'nin arkadaşları Adam'ı öldürmek için güçlerini Buffy'ye aktarır. Büyüyle dolmuş olan Buffy, Adam'ın uranyum çekirdeğini parçalayarak onu öldürür. Daha sonra Organizasyon da yok olur ve Scooby'ler hayatta kalır. Hükûmet daha sonra Maggie Walsh'ın planını öğrenir ve onun üssünü tamamen mühürletir. Scooby Gang ise İlk Avcı ile yüzleşir ki bu İlk Avcı, Buffy'e henüz anlaşılmayan bir mesaj verir.

## Oyuncu ve karakterler

### Ana kadro
* Sarah Michelle Gellar, Buffy Summers rolünde (22 bölüm)
* Nicholas Brendon, Xander Harris rolünde (22 bölüm)
* Alyson Hannigan, Willow Rosenberg rolünde (22 bölüm)
* Seth Green, Daniel "Oz" Osbourne rolünde (8 bölüm)
* Marc Blucas, Riley Finn rolünde (20 bölüm)
* James Marsters, Spike rolünde (18 bölüm)
* Anthony Stewart Head, Rupert Giles rolünde (22 bölüm)

### Yan karakterler

## Yapım ekibi

Dizinin proje tasarımcısı Joss Whedon ayrıca dizi için yönetici yapımcılık ve dizi sorumluluğu yapmıştır. Sezonun ilk bölümü ve sezon finali de dahil olmak üzere toplamda dört bölüm yazmış ve yönetmiştir. Marti Noxon denetleyici yapımcı konumuna yükselmiş, toplamda beş bölümde hem senaristlik hem de senarist asistanlığı yapmıştır. Jane Espenson ise yapımcı asistanı olmuş, toplam beş bölümde senaristlik ya da senarist asistanlığı yapmıştır. İkinci ve üçüncü sezonlarda tek başına çalışan ve üçer bölümde senaristlik ya da senarist asistanlığı yapan David Fury, bu sezonda yapımcılığa yükselmiştir ve dört bölüm yazmıştır. Douglas Petrie yönetici hikâye editörlüğüne yükselmiş ve üç bölüm yazmıştır. Ekibe yeni katılan tek senarist Tracey Forbes'tur ki o da normal bir senarist olarak üç bölüm yazmıştır.

James A. Contner (ayrıca yapım asistanı), sezonda en çok bölüm yöneten kişi olmuştur; toplamda altı bölüm yönetmiştir. Joss Whedon ve David Grossman, ikisi de dörder bölüm yönetmişlerdir.

## Bölümler


### ''Angel'' ile eşzamanlı bölümler

Bu sezondan itibaren hem Buffy the Vampire Slayer hem de yan dizisi olan Angel, The WB'da yayınlanmaya başlar. İki dizinin de yayın günü salıdır; *Buffy* doğu zaman dilimine göre 8'de, *Angel* ise saat 9'da yayınlanmıştır. *Buffy'nin* dördüncü sezon bölümleri *Angel'ın* ilk sezon bölümleri ile aynı tarihlerde art arda yayınlanmıştır. İki dizide de karakterlerin diziler arası geçiş yaptığı eşzamanlı bölümler bulunmaktadır. İlk defa *Buffy'de* ortaya çıkmış olan karakterler Angel (David Boreanaz), Cordelia Chase (Charisma Carpenter) ve Wesley Wyndam-Pryce (Alexis Denisof) yeni yan dizinin ana karakterleri olmuşlardır.

İlk eşzamanlı bölüm sezonların ilk başlarında görünür; Angel, Buffy'ye telefon eder ama hiçbir şey demez. Buffy the Vampire Slayer'da Buffy telefona cevap vermektedir. "The Harsh Light of Day" bölümündeki olaylardan sonra Oz (Seth Green), Los Angeles'a Angel'a Amara'nın Yüzüğünü (vampirleri öldürülemez yapan ve gün ışığında yürümelerini sağlayan bir yüzük) vermek için ziyaret etmeye gider ve *Angel* dizisinin "In the Dark" bölümünde görünür. Spike (James Marsters) da onu takip eder.

*Angel'ın* bölümü olan "Bachelor Party" bölümünde, Doyle (Glenn Quinn) Buffy'nin tehlikede olduğuna dair bir imgelem görür. Bundan dolayı Angel, "Pangs" bölümünde Buffy'i korumak için Sunnydale'e döner. Angel'ın kasabaya yaptığı ziyareti öğrenen Buffy, "I Will Remember You" bölümünde L.A.'e gider ve Angel'ı kasabaya gelip kendine haber vermediği için azarlar.

*Buffy'nin* üçüncü sezon karakterlerinden birisi olan Wesley, *Angel* dizisinde ilk defa "Parting Gifts" bölümünde görünür ve daha sonra yan dizinin ana karakterleri arasına katılır.

İki parçalı *Buffy* bölümleri olan  "This Year's Girl" ile "Who Are You" bölümlerinde olan olaylardan sonra, Faith (Eliza Dushku) Sunnydale'den ayrılır ve L.A.'e gider ki *Angel'da* da iki parçalı bölümler olan "Five by Five" ile "Sanctuary" bölümlerinde görünmüş ve Wolfram & Hart tarafından Angel'ı öldürmesi için tutulmuştur. Buffy, *Angel* dizisindeki ikinci ve son çıkışını "Sanctuary" bölümünde yapmıştır.

Angel, "The Yoko Factor" bölümünde Sunnydale'e tekrar gelir ve daha önce "Sanctuary" bölümünde Buffy'e olan davranışı için özür diler. Ayrıca Angel, Buffy'nin yeni erkek arkadaşı Riley Finn (Marc Blucas) ile tanışır.

Bir *Buffy* bölümü olan "Angel"da öldürülen vampir Darla (Julie Benz), *Angel'ın* sezon finali olan "To Shanshu in L.A." bölümünde Wolfram & Hart tarafından tekrar diriltilir ve yan dizinin ana kadrosuna katılır.

## Resepsiyon

Sezonda toplam üç tane Altın saatler Emmy ödülü adaylığı bulunmaktadır; "Beer Bad" adlı bölüm için saç stili dalında, "Hush" bölümünde görüntü yönetmenliği ve tek kamera kullanılması (Michael Gershman) dallarında ve yine "Hush" bölümünde bir drama bölümü için yazılan senaryo (Joss Whedon) dalında ödüllere adaylık bulunmaktadır.

Sezonun ayrıca Drama başarısı ve yılın programı dallarında iki tane daha Televizyon Eleştirmenleri Derneği ödüllerine adaylığı bulunmaktadır.

Özellikle, "Hush" bölümü ilk yayınlandığında çok yüksek bir şekilde övülmüş ve iyi eleştiriler almıştır. *[[USA Today]]* yorumlarından Robert Bianco "Yapımcıların kendi yaratımlarını çöpe atmaları ya da onları garip yönlere çekmeleri ile dizideki sıkıcılıktan kurtulma çabaları bölümde bulunmakta. Whedon, eğlenceli dizisini daha da ilginç ve zengin yapmak için yeni yollar bulmaya devam ediyor. Konuşma olsun ya da olmasın, o bir TV hazinesi" sözlerini kullanmıştır. The Star-Ledger'dan Alan Sepinwall bölüme "gerçekten cesur bir bölüm" demiş ve "Bölümü asıl cesur yapan şey şu ki; *Buffy'nin* dramatik yöndeki başarısının bu yıl düşmesine rağmen espri diyalogları yönünde hala ilerleme kat edebilmektedir, bölümde ise ilk birkaç sahneden sonrasındaki bütün sahneler espri doludur. Whedon dizide bulunan birkaç oyuncu ile bunu yapmanın yollarını bulmuştur — özellikle bilge Giles rolünü oynayan Anthony Head ve gergin cadı Willow rolünü oynayan Alyson Hannigan — ki bu da onların çok iyi sessiz komedyenler olduklarını kanıtlamaktadır" diye bir açıklama yapmıştır. New York Daily News'ten David Bianculli bölüme "gerçek bir başarı ve bu fazlasıyla küçümsenecek sezon için oldukça yaratıcı bir zafer" demiştir. Birleşik Krallık gazetesi The Independent'dan Robert Hanks "*Buffy the Vampire Slayer* bu sezonun çoğu haftasında yayınlanan en zekice ve komik dizisi, ayrıca "Hush" bölümü ile de dizi yeni bir boyuta yükseldi" demiştir. The A.V. Club'dan Noel Murray bölüme "diğer hiçbir bölüme benzemeyen; daha yüksek övgüler ile birlikte *Buffy'de* gördüğüm en dahiyane hayal gücünü bulunduran bölüm" demiştir. Ayrıca bölüm, Salon.com tarafından en korkunç 13 televizyon filmleri ve dizileri arasına alınmıştır; ve siteden Stephanie Zacharek "Sahneler çığlık atmaya çalıştığınız ama atamadığınız o sayısız rüyalarınızdan oluşuyor. Herkes bu tür rüyalar görmüştür, ama yine de "Hush" bölümündeki o esrarengizlik nefesinizi kesiyor, sanki yaşananları tek başınıza tecrübe ediyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz" açıklamasını yapmıştır. 2000 yılında sezonun sonlarına gelinirken bile "Hush" bölümü övgüler almaya devam etmiştir. Los Angeles Times'tan Lisa Rosen bu bölümün "TV'deki en korkutucu saatlerden birisi" olduğunu söylemiştir. Smashing Magazine, "Hush" bölümünü televizyonun ilham veren en iyi on dizi bölümü listesine sokmuştur. TV Squad'dan Keith McDuffee bu bölümün Buffy'deki en iyi bölüm olduğunu söylemiştir; "Eğer birisi bana kendini ekrana bağlayacak bir Buffy bölümü sorsaydı, kesinlikle bu bölümü söylerdim" yorumunu yapmıştır. TV.com, bu bölümün televizyon tarihindeki en çok dehşet veren dördüncü bölüm olduğunu belirtmiştir.

The Futon Critic, "Restless" bölümünün 2000 yılında verilmiş en iyi bölüm olduğunu söylemiştir.

Dördüncü sezon ortalama 5.1 milyon reytinge sahiptir.

## DVD paylaşımları
*Buffy the Vampire Slayer: The Complete Fourth Season*, 10 Haziran 2003 tarihinde DVD olarak 1. bölgede yayınlanmıştır. 2. bölgede ise 13 Mayıs 2002 tarihinde yayınlanmıştır. 6 diskten oluşan DVD seti, 1.33:1 çerçeve oranındaki (1. bölge) ya da 1.78:1 çerçeve oranındaki (2. & 4. bölge) 22 bölümün tamamını içermektedir. DVD'de bulunan ekstralar arasında toplam yedi tane yorum parçası bulunmaktadır — Proje tasarımcısı Joss Whedon, senarist Marti Noxon ve oyuncu Seth Green'den (sadece 1. bölge) "Wild at Heart" bölümü hakkında; senarist Doug Petrie'den "The Initiative" bölümü hakkında; senarist ve yönetmen Joss Whedon'dan "Hush" bölümü hakkında; senarist Doug Petrie'den "This Year's Girl" bölümü hakkında; senarist Jane Espenson'dan "Superstar" bölümü hakkında; senarist David Fury ve yönetmen James A. Contner'dan "Primeval" bölümü hakkında; son olarak da senarist ve yönetmen Joss Whedon'dan "Restless" bölümü hakkında. "Fear, Itself", "Hush" ve "Who Are You" bölümlerinin ise orijinal senaryoları da sette bulunmaktadır. Ekstra videolar arasında Spike karakterini ayrıntıları ile anlatan "Spike Me" adlı kısa video; karakteri oynayan oyuncu Seth Green tarafından ayrılışını anlatan "Oz Revelations: A Full Moon" isimli video; yapım ekibi ve oyuncuların bu benzersiz bölümü tartıştıkları "Hush" adlı video; sezondaki bütün setleri anlatan ve turlayan"Buffy: Inside Sets of Sunnydale" isimli video; sezonda beliren müzikler ve müzik gruplarını anlatan "Buffy: Inside the Music" adlı video; ve son olarak da yapım ekibi ve oyuncuların sezonu tartıştıkları 30 dakikalık "Season 4 Overview" isimli video bulunmaktadır. Ayrıca oyuncu biyografileri ve fotoğraf albümleri de bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* BuffyGuide.com'da Buffy the Vampire Slayer Sezon 4 bölümleri 
* Epguides.com'da Buffy the Vampire Slayer bölümleri