Luca Giordano

**Luca Giordano** (18 Ekim 1634 – 3 Ocak 1705), geç dönem barok tarzında eserler vermiş İtalyan ressam ve gravür sanatçısıdır.

## Hayatı
### Gençliği ve eğitimi
Napoli'de doğan Giordano, sıradan bir ressam olan Antonio Giordano'nun oğluydu. Oldukça küçük yaşta, Napoli valisinin önerisiyle Ribera'nın yanında çıraklığa başladı. Daha sonraları muhtemelen, Pietro da Cortona ile birlikte çalıştı. *Luca Fà-presto (Hızlı çalışan Luca)* lakabıyla çağrılmaya başladı çünkü fırçayı oldukça hızlı kullanabiliyordu. Bu özelliği ve lakabı, fakir olan ve para kazanmak için oğlunu çabuk çalışmaya yönlendiren babasının, sürekli yaptığı "Luca, fà presto" uyarıları ile kazandı. Eserlerini tasarlama ve gerçekleştirme konusundaki hızının yanı sıra, çok yönlü bir beceriye sahip oluşu, diğer ressamların eserlerini gerçekçi biçimde kopyalayabilmesini sağladı. Bu özellikleri sebebiyle *Şimşek (Fulmine)* ve *[[Proteus (mitoloji)|Proteus]]* lakaplarıyla da anılmaya başladı.

Giordano, Venedik ve Roma stillerini birleştiren bir tarz geliştirdi. Paul Veronese'nin süslü ve gösterişli tarzını Pietro da Cortona'nın canlı ve karmaşık düzenlemeleriyle birleştirdi. Parlak ve gösterişli renkler kullanmasıyla tanındı ve 1682-83 yıllarında Floransa'da birçok fresk serisi çizdi. Bunların arasında Chiesa del Carmine'deki Corsini Şapeli'nin kubbesine çizdikleri de bulunuyordu. Eski Medici Sarayı'nın yer aldığı blokta bulunan Biblioteca Riccardiana'nın (*[[:resim:Biblioteca Riccardiana, Luca Giordano, affreschi.JPG|Bilgeliğin, Cehaletin Esaretinden Kurtuluşu]]*) ve Palazzo Medici-Riccardi tavan resimlerini çizdi. Palazzo Medici-Riccardi'deki freskler, saraya 1670'lerde bahçeleri görecek şekilde eklenen galerilerde bulunuyordu. Fresklerin orta bölümünde Medici Ailesi'nin azizleştirildiği bir resim vardı. Etrafında ile konuyla ilişkili öykülerin anlatıldığı, alegorik figürlerin ve mitolojik olayların yer aldığı freskler bulunuyordu.

### İspanya'da saray ressamlığı (1692-1702)
1687 civarında İspanya Kralı II. Carlos tarafından Madrid'e davet edilen Giordano, 1692 - 1702 yılları arasında 10 sene boyunca İspanya'da kaldı. Burada, Madrid Kraliyet Sarayı, Buen Retiro Sarayı ve El Escorial'de, ayrıca Toledo'da eserler verdi. Sarayda sevilen bir kişi olan Giordano'ya kral bir tür şövalyelik olan *caballero* unvanını verdi.

İspanya'da çizdiği sayısız eserler arasında, El Escorial'de Cambiasi'nin yarım bıraktığı serinin tamamlanmasının yanı sıra, tamamı oldukça büyük boyutlardaki *Kilisenin Zaferleri*, *Meryem Ananın Soyağacı ve Yaşamı*, Musa, Gideon ve Davud hakkında öyküler ve *İncildeki Tanınmış Kadınlar* gibi freskler bulunuyordu. Şu anda Prado Müzesi'de bulunan 1693 tarihli *[[Süleyman]]ın Rüyası* isimli tablo da bu dönemde çizildi. İspanya'daki bu çalışmaları sırasında ressama, öğrencileri olan Aniello Rossi ve Matteo Pacelli yardımcı oldu. Ressam Madrid'de daha çok, en iyi resimlerinden biri olan bir doğum tablosu da dahil olmak üzere, yağlı boya çalışmalara yöneldi.

### Napoli'de son dönem eserleri
Carlos'un 1700 yılındaki ölümünden iki sene sonra, artık zenginleşmiş olan Giordano Napoli'ye döndü. Servetini cömertçe dağıtmaya, özellikle fakir ressamlara destek olmaya başladı.

Giordano'nun şaşırtıcı eliçabukluğu, genelde eserlerinin yüzeysel olarak algılanmasına sebep oldu. Roma'da ve özellikle Napoli'de oldukça fazla sayıda eser bıraktı. Napoli'deki eserleri arasında, devasa bir yapıt olan Padri Girolamini Kilisesi'ndeki *İsanın Tüccarları Tapınaktan Kovuşu*, San Martino Manastırı'ndaki *Judithin Zaferi* freskleri, Tesoro della Certosa'da *Musa ve Pirinç Yılan* isimli resmi de içeren freskler ve ressamın mezarının da yer aldığı Santa Brigida Kilisesi'ndeki küçük kubbe resimleri yer alır. Diğer önemli eserleri Berlin Müzesi'ndeki *[[Paris (mitoloji)|Paris]]in Yargısı* ve Roma'daki Corsini Galerisi'nde yer alan *İsa Tapınakta Doktorlarla*dır.

Ressam son yıllarında, Corsini Şapeli ve Medici-Riccardi Sarayı için etkileyici freskler çizdi. 1705'te Napoli'de öldü.

## Etkileri
Giordano gençliğinde kendi bazı tablolarının oymabaskı versiyonlarını yapmıştı. Ayrıca İtalyan saraylarında kullaılan aynalar, dolaplar ve diğer eşyanın kristal bordürlerine resimler çizmişti. Böylece, ileride bu türde eserler vercek olan Pietro Garofalo'nun ustası oldu.

En iyi öğrencisi Paolo de Matteis'ti. Seyahatleri ve kariyeri gibi, diğer ressamlar üzerindeki etkisi de yaygın oldu. Örneğin Venedik'te Giovan Battista Langetti, Giovanni Coli ve Filippo Gherardi'yi etkilediği kabul edilir. Diğer öğrencileri arasında Juan Antonio Boujas, Nunzio Ferraiuoli (Nunzio degli Afflitti), Ansel Fiammingo (il Franceschitto), Giovanni Battista Lama, Andrea Miglionico, Giuseppe Simonelli, Andrea Vicenti, Andrea Viso, Ferrante Amendola, Pedro de Calabria, Matteo Paccelli, Francisco Tramulles, Nicolo Maria Rossi ve Anniello Rossi bulunur.

## Eleştiriler
Giordano, tüm stilleri kullanan ancak hiçbirinde ustalaşmayan, çok üretken ve tüccar zihniyetli bir ressam olduğu yönünde eleştirilmiştir. Cortona'nın tarzını yeniden canlandıran ressam, bu stili daha da geliştirecek olan Tiepolo'nun öncülü olarak kabul edilir.

## Kaynakça

* 
* Bu maddenin çevrildiği İngilizce Vikipedi'deki Luca Giordano maddesi, Encyclopædia Britannica'nın artık kamu malı sayılan 1911 tarihili 11. basımından metinler içermektedir.
### Notlar