Audhumbla

**Audhumbla**, İskandinav mitolojisinde evrenin yaratılma döneminde yer alan ilk varlık ve inek olarak tasvir edilen kozmik varlıktır. Adı ''Eski Norsça'' da Audhumbla (ayrıca *Auðhumla*, *Auðumla*, *Audhumla* biçimlerinde de geçer) olarak yazılır ve genellikle “bolluk veren, boynuzu olmayan inek” anlamında yorumlanır.

*Audhumbla*'nın hikâyesi, İskandinav mitolojisinin en temel metinlerinden birisi olan Nesir Edda'nın Gylfaginning kısmında yer alır ve ismi tüm İskandinav mitolojisi kaynaklarından yalnızca *Gylfaginning* da geçer.

## Mitolojideki Yeri ve Yaratılışın Hikâyesi

### Kozmik Başlangıç
Evren daha yaratılmamışken, geniş bir boşluk olan Ginnungagap vardı — bir yanda ateş diyarı Muspelheim, diğer yanda ise buz diyarı Niflheim vardı. Bu birbirinden farklı iki zıt dünyanın enerjileri bir araya geldi ve buzları eriterek ilk varlıkların oluşmasını sağladı. Bu eriyen buzdan doğan ilk iki canlıdan biri *Audhumbla* idi. Onun varoluşu ile birlikte aynı anda Jötunn diyarında *yaşayan buz* devlerinin atası Ymir de ortaya çıktı.

#### Ymir’in Beslenmesi
*Audhumbla*'nın en önemli varoluş sebebi, dev *Ymir*'i sütüyle beslemekti. *Audhumbla*'nın memelerinden dört süt nehri aktı ve bu süt, *Ymi*r'in hayatta kalmasını sağladı. Farklı ''mitolojilerde'' süt, yaşamın ve dünyaya can veren enerjinin bir yansıması olarak kullanılır. Bu bağlamda *Audhumbla*'nın sütü *Ymir*'in ve dolayısıyla tüm evrenin yaşamının ilk kaynağıdır.

#### Tanrının Doğuşu
Búri, İskandinav mitolojisinde tanrıların soyunun atasıdır. *Audhumbla*'nın tuzlu buzları yalayıp şekillendirmesi ile yaratılır. *Búri*'nin bir oğlu vardır (annesi bilinmez): Borr. *Borr*, buz devi Bölþorn'ın kızı(veya torunu, bilgiler net değildir) Bestla ile evlenir ve bu birliktelikten Odin, Vili ve Vé doğar. Bu üç kardeş daha sonra *Ymir*'i öldürüp ''Midgard'ı''(dünya) yaratırlar.

## İsim ve Etimoloji
Audhmbla'nın adı iki *Eski Norsça* kelimenin birleşiminden gelir:

* auðr → “zenginlik”, “bolluk”
* humala / humblar → “boynuzsuz”

Genellikle “bolluk veren boynuzsuz inek” olarak adlandırılır. Bununla birlikte, *auðr* kelimesinin anlamı “kader” veya “çorak” gibi daha soyut ve farklı kavramlara da işaret eder; bu da isimdeki birden fazla sembolik açıdan belirsizliği açıklar.

## Akademik Yorumlar ve Değerlendirmeler
*Audhmbla* üzerine yapılan yorumlarda, mitoloji araştırmacısı , inek figürünün dünya genelindeki birçok yaratılış anlatısında sıkça karşımıza çıktığını belirtir. Ancak Lindow'a göre *Audhmbla*'yı asıl dikkat çekici kılan şey, *İskandinav mitolojisindeki* iki düşman soy arasında benzersiz bir bağ kurmasıdır: Bir yandan devlerin atası olan *Ymir*'i besleyerek onun varlığını sürdürmesini sağlar, diğer yandan ise tanrıların atası olan *Búri*'yi buzların içinden ortaya çıkararak Æsir soyunun doğuşuna aracılık eder. Böylece Audhmbla, mitolojide birbirine düşman iki kozmik hattın — devler ve tanrılar — kökeninde aynı anda yer alan birleştirici bir figür hâline gelir.

Mitoloji tarihçisi  ise *Audhmbla*'yı daha geniş bir kültürel bağlam içinde ele alır. *Simek*, Roma senatörü Tacitus'un MS 1. yüzyılda kaleme aldığı *[[Germania (kitap)|Germania]]* adlı eserinde ''Cermen'' halklarının boynuzsuz sığırlar beslediğinden söz edildiğine dikkat çeker ve bunun *Audhmbla*'nın adıyla da anlamlı bir paralellik kurduğunu belirtir.

## Kaynakça

* ** (2007). *Kuzey Mitolojisi Sözlüğü* (çev. Angela Hall). D.S. Brewer. ISBN: 
*  (2001). *İskandinav Mitolojisi: Tanrılar, Kahramanlar, Ritüeller ve İnançlar Üzerine Bir Rehber*. Oxford University Press. ISBN: 0-19-515382-0
*  (2016). *Dua ve Kahkaha İçinde: Ortaçağ İskandinav ve Germen Mitolojisi, Edebiyatı ve Kültürü Üzerine Denemeler*. Paleograph Press. ISBN: 9785895260272

## Çizim Tasviri Bağlantıları

* MyNDIR (My Norse Digital Image Repository) Audhumbla'nın el yazmalarından ve erken dönem basılı kitaplardan alınmış resimleri.

__İÇİNDEKİLERZORUNLU__
__DİZİN__
__YENİBAŞLIKBAĞLANTISI__