Varecia rubra

**Kırmızı yakalı maki** (*Varecia rubra*), Masoala Yarımadası ve kuzeydoğu Madagaskar'daki Antongil Körfezi'nin hemen kuzeyindeki bölgeyle sınırlı bir maki türüdür.

Geçmişte Antalaha kadar kuzeyde yaşamış olabilir, ancak bu kesin değildir. Antainambalana Nehri onu V. variegata subcincta'dan ayırıyor gibi görünmektedir ve son araştırmalar V. rubra'nın en batıdaki dağılımının Antainambalana ve Sahantaha nehirlerinin birleştiği yere yakın olduğunu göstermiştir. Renk desenindeki varyasyonlar bu türde iyi bilinmektedir, ancak açık coğrafi bölgelere atfedilmemektedir. V. variegata subcincta ile çiftleşebilir; Vohimara ve Antainambalana nehirlerinin birleştiği yer, ikisi arasında olası bir temas veya melez bölge olarak araştırıldı, ancak kesin sonuçlar alınamadı.

## Anatomi ve yaşam şekli

Baş-vücut uzunluğu 50–55&nbsp;cm ve vücut kütlesi 3.0-3.6&nbsp;kg olan Varecia rubra, Lemuridae'nin büyük bir üyesidir. Birincil ve bazı ikincil nemli ova ormanlarında (deniz seviyesinden 1200 m'ye kadar) yaşar ve genellikle büyük beslenme ağaçlarının taçlarında görüldüğü uzun ormanları tercih eder. Türler esas olarak çiçekler, nektar ve yapraklarla desteklenen meyvelerle beslenir. Mayıs ve Kasım ayları arasında yapılan bir çalışmada, kırmızı yakalı lemurlar beslenme sürelerinin %73,9'unda olgun meyveler, %5,3'ünde çiçekler ve %20,9'unda (%18,3'ü) yapraklarla beslenmiştir. Besin kaynağı olarak yalnızca birkaç bitki türü kullanıldı: Gözlemlenen beslenme nöbetlerinin %72,5'i yalnızca yedi ağaç türünde meydana geldi. Hayvanlar, yuva alanlarında kendilerine sunulan 106 türe kıyasla, toplamda 42 bitki türüyle beslendi. Diyetin bileşimi aydan aya değişiyordu, ancak meyveler, bulunmaları zor olsa bile sürekli olarak ana maddeydi. Kendi topraklarında kullanılan ana alanlar her zaman büyük, meyve veren ağaçlarla ilişkilendirilmiştir. Soğuk-ıslak mevsimde, az sayıda meyve bulunduğunda, gruplar farklı yaşam alanları kullanmak için alt gruplara ayrılır. 102 günlük gebelik sonunda 2-3 yavru yapar. Yavrular yuvada haftalarca kalır. Yiyeceğin bol olduğu, yağış sezonunun sonunda doğumlar başlar. Dişilerin, muhtemelen üremenin daha yüksek enerji taleplerini karşılamak için doğumdan önce ve emzirme döneminde daha düşük lifli, yüksek proteinli ürünler (genç yapraklar ve çiçekler) yedikleri bildirilmektedir. Andranobe'de bir yıl boyunca 36 aileden 132 farklı bitki türü yedikleri gözlemlendi.

## Konuşma
Kırmızı yakalı makiler, 12'den fazla ayrı ses çıkarma yeteneği ile çok seslidir. Bunlar, diğerlerini avcılara karşı uyarmak, yiyecek ararken grubu bir arada tutmak veya başkalarını bir alanın zaten dolu olduğu konusunda uyarmak için kullanılır.

## Koruma

Kırmızı yakalı lemur, 24 yıl 3 nesillik bir süre boyunca ≥%80'lik şüpheli popülasyon azalmasına dayalı olarak Kritik Tehlike Altında durumunda sınıflandırılır. Türlere yönelik başlıca tehditler, habitat kaybı ve avlanmadır. 
 Büyük boyları ve uzun birincil ormana olan bariz ihtiyaçları nedeniyle, bu hayvanlar özellikle insanların tecavüzüne karşı hassastır, avlanma ve yiyecek tuzağı hâlâ devam etmektedir. Ayrıca, kalan popülasyonlar, Madagaskar'ın bu bölümünü vuran sık siklonların tehdidi altında oldukları Masoala Yarımadası'nda yoğunlaşmıştır. Varecia rubra'nın bulunduğu bilinen tek korunan alan Masoala Ulusal Parkı'dır (Kremen 1998). Masoala, 2009 başlarındaki siyasi olaylardan sonra yasadışı ağaç kesiminin çok hızlı artmasından en çok etkilenen milli parktı ve bu ağaç kesimi 2010'a kadar devam etti. Nüfus yoğunluğu çeşitli şekillerde 6 kişi/km² olarak tahmin edilmiştir ([isimsiz bir köy alanında]), 17 kişi/km² ([köylerden uzakta isimsiz bir orman alanında]), Ambatonakolahy'de  21–23 kişi/km² ve Andranobe'de 31-54 kişi/km². IUCN lemur koruma stratejisi 2013–2016, kırmızı yakalı lemurun korunmasını sağlamak için Masoala Ulusal Parkı için bir dizi koruma önlemi önermektedir: daha fazla devriye ve gözetim; çevre eğitimi ve bilinçlendirme kampanyaları; ve protein kaynağı olarak küçük ölçekli evcil hayvan yetiştiriciliğine destek. 2015 itibarıyla, dünya çapında esaret altında rapor edilen 600 kırmızı yakalı lemur vardı (ISIS 2015). Amerika ve Avrupa hayvanat bahçelerindeki bu tür popülasyonlar, yok olmaya karşı bir koruma sağlar, ancak ne yazık ki genetik çeşitlilikleri çok sınırlıdır.

## Kaynakça