Biržai

**Biržai** (Litvanca: , birçok alternatif isimle de bilinir) kuzey Litvanya'da bir kasaba. Biržai, yeniden inşa edilmiş Biržai Kalesi malikanesi ile ünlüdür ve tüm bölge, birçok geleneksel tarifi  bira fabrikası ile ünlüdür.

## İsimler
Kasabanın adı Litvanya kökenlidir ve diğer dillerde farklı şekillerde yazılmıştır: Birsen (Almanca ), Birże (Lehçe ), Birzhai (Биржай, Rusça - 1917 öncesi Биржи) ve בירז / Birz veya Birzh (Yidiş ) ve İngilizce Birzai ile basitleştirilmiştir.

## Tarih

Kasabanın ilk yazılı sözü 1455'tir. Biržai Kalesi'nin inşası 1586'da başladı ve kasabaya 1589'da Magdeburg Hakları verildi. 1575 yılında, kalenin inşaatına hazırlık olarak, Agluona ve Apaščia Nehirleri üzerinde birleştiklerinde bir baraj ve yaklaşık 40&nbsp;km²'yi kapsayan yapay Širvėna Gölü inşa edildi. Litvanya'da hayatta kalan en eski yapay göldür . Kasabanın tarihi Radziwiłł ailesi (Litvanyaca: Radvila) ile yakından ilişkilidir. Jerzy Radziwiłł kasabaya yerleşen ilk asil idi. Daha sonra, kızı Barbara Radziwiłł Litvanya Büyük Dükü ve 1547'de Polonya Kralı II. Zygmunt August ile evlendikten sonra ailenin gücü ve etkisi son derece büyüdü. Radvila ailesi bir Protestan kilisesi ve okulu kurdu ve kasaba Litvanya'daki Protestan Reformunun kültür merkezi haline geldi.

16. yüzyılın sonunda Biržai Dükalığı'na yerleşen Litvanya Yahudileri yerel topluluğu, faizsiz bir kredi toplumu, iki büyük un değirmeni ve uluslararası bir keten ihracatı işi sayesinde etkili oldu. İslami Lipka Tatarları Radziwill ailesi için askeri, polis ve posta görevlerini yerine getirdi. 

Lehistan-İsveç savaşları sırasında Biržai Kalesi önemli bir savunma noktasıydı. 1625 yılında İsveç Kralı II. Gustaf Adolf kaleye 8.000 askerle saldırdı ve teslim olmak zorunda kaldı. Kale yıkılmış ve sadece 1655 yılında yakılmak üzere yeniden inşa edilmiştir. 1662-1669'da yeniden Rönesans tarzında yeniden inşa edildi. 9 Mart 1701'de II. August  ve I. Petro (Büyük Petro), güçlerini İsveç'e karşı birleştirmek için kalede bir anlaşma imzaladılar. Bununla birlikte, 1704'te kale tamamen yıkıldı ve 1990'lardaki restorasyonuna kadar harabe olarak bırakıldı. 

Protestanlar ve Katolikler arasındaki savaşlar ve dini çatışmalar nedeniyle kasabanın nüfusu büyük ölçüde acı çekti. 18. yüzyılın sonlarında Biržai kasaba haklarını kaybetti. Radziwiłł'ler servetlerini ve etkilerini kaybetti ve Biržai 1811'de borçları karşılamak için Tyszkiewicz ailesine satıldı. 1849-1862'de Tyszkiewicz ailesi, gölden orijinal kalenin bulunduğu yerden neoklasik Astravas Manor sarayı inşa etti.

1869'da kasabada yaklaşık 2.600 kişi yaşıyordu. Otuz yıl sonra nüfus 4.400'e yükseldi.

II. Dünya Savaşı sırasında, Biržai'deki tüm Yahudi nüfusu yok edildi. Temmuz 1941'de Biržai Yahudi mezarlığında 15 Yahudi Alman askerleri tarafından vurularak öldürüldü. 8 Ağustos 1941'de Gestapo ve Litvanyalı işbirlikçiler, şehrin yaklaşık 3 kilometre (1,9 mil) bir orman korusundaki toplu mezarda vurarak kentin tüm Yahudi nüfusunu, yaklaşık 2.400 kişiyi öldürdüler. Kasaba savaş sırasında neredeyse tamamen yanmıştı. Oldtown yok edildi.

1968'de nüfus 10.000'e ulaştı. Şu anda Biržai'de yaşayan 15.000 kişi var.

## Mimarî
Huzursuzluk ve çatışmalar çözüldükten sonra, 19. yüzyıldan kalma ahşap konut evleri hüküm sürdü ve o sırada devam eden bir sanayi devrimi olan asbest veya metal sac çatı yaygındı. Binaların çoğunluğu ahşap olduğundan, yığma binalar sonunda soğuk kışlar ve sıcak yazlarla savaşmak için ortaya çıktı. 20. yüzyılın başlarında, merkezi yollar parke taşıydı. Dünya Savaşları sırasında eski şehir yıkıldı ve ana caddedeki ahşap binaların çoğu yakıldı.

Sovyet yönetimi sırasında, kasaba nüfusu önceki büyüklüğünün iki katına çıktı. Büyümeyi karşılamak için yaklaşık 60 yeni apartman binası inşa edildi ve ana caddeler asfaltlandı. Ayrıca ahşap yerine tuğladan inşa edilen yeni evlerde bir artış oldu ve bunların çoğu sıvalı olarak bırakılmadı.

Avrupa Birliği'nin Kalkınma Yardımı ve hibeleri ile, kasaba benzersiz bir stile kavuştu - 2014'ten 2020 yılına kadar daha fazla plan ile çok sayıda apartman yenilemesi yapıldı, yol altyapısı geliştiriliyor ve ziyaretçileri cezbetmek ve tarihi görünüşü eski haline getirmek için bazı yeni yapılar inşa ediliyor. 
 

## Coğrafya

Şehrin kuzey kısmı, Širvėna Gölü ile birlikte Biržai Bölge Parkı içinde yer almaktadır. Parkta yaklaşık 9.000 Dolin tespit edilmiştir, topraktaki alçı yeraltı suyu ile çözüldükten sonra aniden oluşur. Bu deliklerin bazıları kuru, diğerleri ise birçok yeraltı nehir ve deresinden su ile dolu küçük göletler veya göller haline gelmiştir. Her yıl yeni delikler ortaya çıkar. Yerel efsaneye göre, *Karves ola* (İnek Mağarası) olarak bilinen 20 metre derinliğindeki dolin, ineği kaybolduktan sonra bir çiftçi tarafından keşfedildi. Altındaki bir tünel bir mağaraya ve yeraltı gölüne götürür. 

## Önemli insanlar
* Litvanya basın yasağı sırasında yasadışı kitap kaçakçılığı (knygnešiai ) 'nin ana yayıncılarından biri olan Jurgis Bielinis 
* Kazys Binkis, şair, oyun yazarı 
* Romualdas Brazauskas, basketbol hakemi 
* Bernardas Brazdžionis, şair 
* Vladas Garastas, basketbol koçu 
* Petras Kalpokas, ressam 
* Hasidik cemaatinin hahamı Pinchas HaKohen Lintup (1851 - 1924) 
* Jonas Mekas, film yapımcısı 
* Alfonsas Petrulis, Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzalayan 
* Jerzy Radziwiłł, Litvanya Büyük Hetmanı 
* Žydrūnas Savickas, diktatör 
* Jokūbas Šernas, Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzalayan 
* Austra Skujytė, olimpiyat gümüş madalya kazananı 
* Janusz Skumin Tyszkiewicz 
* Balys Sruoga, şair, oyun yazarı, eleştirmen ve edebiyat kuramcısı 
* Elchonon Wasserman, Litvanyalı haham, Chofetz Chaim öğrencisi

## Spor

* FK Širvėna Biržai (futbol kulübü); 
* Biržai Stadyumu (Stadyumun mevcut kapasitesi 1.000 kişiliktir.); 
* KK Biržai (basketbol kulübü).

## Dış bağlantılar

* Biržai Sanal Turu 

## Kaynakça

* Biržai ilçe belediyesinin resmi web sitesi  
* http://www.davidrumsey.com/luna/servlet/detail/RUMSEY~8~1~4414~410003:Seconde-partie-de-la-carte-d-Europe?qvq=q:World_Area=%22Europe%22+;sort:Pub_Date,Pub_List_No_InitialSort;lc:RUMSEY~8~1&mi=60&trs=482  tarafından Litvanya Tarihsel harita Jean Baptiste Birze ile Bourguignon Anville

### Dipnotlar