Armen Leonovich Takhtajan

**Armen Leonovich Takhtajan** veya **Takhtajian** (Ermenice: Արմեն Լևոնի Թախտաջյան; Rusça: Армен Леонович Тахтаджян) (10 Haziran 1910 - 13 Kasım 2009), bitki evrimi, bitki sistematiği ve biyocoğrafya alanlarında 20. yüzyılın en önemli isimlerinden biri olan Sovyet - Ermeni botanikçi. Diğer ilgi alanları arasında çiçekli bitkilerin morfolojisi, paleobotanik ve Kafkasya florası vardı. Şuşa'da doğdu. Yirminci yüzyılın en etkili taksonomistlerinden biriydi. Bitki bilim mahlası Takht.'dır.

## Hayatı

### Ailesi

Takhtajan, 10 Haziran 1910'da Rusya İmparatorluğu'nun Şuşa kentinde doğdu. Büyükbabası Meliksan Takhtadzhyan Petrovich, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Trabzon'da doğdu ve İtalya'da eğitim gördükten sonra gazeteci olarak çalıştı. 1930'da Paris'te öldü. Babası Leon Meliksanovich Takhtadzhyan (1884-1950), Gürcistan'ın Batum şehrinde doğdu ve Leipzig Üniversitesi'nde tarım uzmanı olarak eğitim gördü. 1906'da mezun olduktan sonra Fransa, İsviçre ve Birleşik Krallık'ta çiftliklerde çalıştı ve koyun yetiştiriciliği üzerine çalışmalar yaptı. Almanca, Fransızca, İngilizce, Rusça, Gürcüce ve Azerice dillerinde uzmanlaştı. 1908'de Şuşa'ya geldi. 1909'da Gerseliya Sergeevna Gazarbekyan (1887-1974) ile tanıştı ve evlendi.

### Hayatı
Takhtajanların üç çocuğu vardı, Armen (1910-2009), Nellie (1914-1994) ve Nora (1918-1965). 1918'de aile, pogromlar nedeniyle kuzey Ermenistan'a kaçmak zorunda kaldı. Armen, çocukluğu boyunca babasıyla birlikte seyahat ederken doğa tarihine ilgi duymaya başladı. Tiflis'te eğitimine başladı. Burada, daha önce Tiflis Devlet Üniversitesinde tarım öğretmenliği yapmış ve Gürcüce, Rusça ve Latince botanik isimler sözlüğü hazırlamış olan öğretmenlerinden Alexander Konstantinovich Makaev'den (Makashvili) (1896-1962) etkilendi. Makaev, Armen'i botanik gezilere çıkardı ve ona bitkileri tanımlamayı öğretti (1920). 1928'de ortaokulu bitirdi ve Leningrad'a gitti. Leningrad Üniversitesi biyoloji bölümünde Vladimir Leontyevich Komarov'un (1869-1945) bitki morfolojisi üzerine derslerine katıldı. 1929 yılında Erivan Devlet Üniversitesi'nde biyoloji eğitimine başladı.

Erivan'da Ermenistan Doğa Tarihi Müzesi'nde ve ardından Sovyet Bilimler Akademisi Biyoloji Enstitüsü Ermenistan şubesinin Herbaryumunda araştırmacı olarak görev aldı ve 1936'da Erivan Üniversitesi'nde yüksek lisans tezini tamamlarken öğretmenliğe başladı.

13 Kasım 2009'da, başyapıtı *Çiçekli Bitkiler*'ı bitirdikten sonra, Saint Petersburg'da öldü.

## Eserleri

Esas olarak çiçekli bitkilerin kökenleri ve paleobotani üzerine eserleri ile ünlüdür ve bitkiler için yeni bir sınıflandırma sistemi geliştirmiştir. "Ermenistan Florası" (cilt 1-6, 1954-73) ve "SSCB'nin çiçekli bitki fosilleri" (v. 1, 1974) kitapları üzerinde çalıştı. Takhtajan ayrıca bir Floristik Bölgeler sistemi geliştirdi. (Takhtajan, Crovello ve Cronquist, 1986)

### Takhtajan sistemi
"Takhtajan sistemi", çiçekli bitkileri bir bölüm (filum) (*[[Kapalı tohumlular|Magnoliophyta)]]* ve iki sınıf, (*[[Çift çenekliler|Magnoliopsida]]* (dikotlar) ve *Liliopsida* (monokotlar)) olarak ele alır. Bu iki sınıf, alt sınıflara ve ardından üst takımlara, takımlara ve ailelere ayrılır. Takhtajan sistemi Cronquist sistemine benzerdir, ancak biraz daha karmaşıktır. Takhtajan sınıflandırma sistemi günümüzde örneğin Montréal Botanik Bahçesi tarafından kullanılmaktadır.

## Önemli eserleri
* 1948. Морфологическая эволюция покрытосеменных (Kapalı tohumluların morfolojik evrimi). [Rusçadan Almancaya Werner Höppner tarafından, *Die evolution der angiospermae* 1959, Fischer, Jena adı ileçevrilmiştir] 
* 1969. Çiçekli bitkiler: köken ve dağılım. Oliver ve Boyd, Edinburgh [Rusça'dan C Jeffrey tarafından çevrilmiştir] 
* 2009. Çiçekli Bitkiler. Springer, New York.

## Mirası
Takhtajan, zamanının önde gelen botanikçilerinden biri olarak kabul edilir.

## Ayrıca bakınız
* Takhtajan sistemi

## Kaynakça

## Bibliyografya

* 
*  in 
* 
*  in 

### Takhtajan'ın eserleri
* 
* 
* 
*Takhtajan, Armen. 1973. Chetyre tsarstva organicheskogo mira (Four Kingdoms of the Organic World). Priroda (Nature), Akad. Nauk 2: 22-32. 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* A. Takhtajan, Th.J. Crovello and A. Cronquist (1986). *Floristic Regions of the World*.

## Dış bağlantılar
* Büyük Sovyet Ansiklopedisinde Takhtajian 
* Armen Takhtajan ile ayrılık . Komarov Botanik Enstitüsü sitesinde fotoğraflar.  
* Ivan Gabrielyan, Johanna Kovar-Eder. Obituary 16 Kasım 2010