Trakya-Paşaeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti

**Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti**, 30 Kasım 1918 tarihinde Edirne'de kurulan Anadolu Hareketi yanlısı cemiyet.

## Tarihçe
Cemiyetin Talat Paşa'nın yönlendirmesi ile 2 Kasım 1918'de İstanbul'da tacir Kasım Bey'in Küçük Kınaciyan Hanı'ndaki yazıhanesinde Edirne milletvekili Faik Bey, Edirne Belediye Başkanı Şevket Bey, avukat Mehmet Şeref Bey ve Edirneli yurtseverlerin katılımı ile yapılan toplantıda kurulmasına karar verilmiş; 30 Kasım 1918 tarihinde de Edirne merkez olmak üzere resmen kurulmuştur.  Talat Paşa'nın da üyesi olduğu cemiyet Teşkilât-ı Mahsusa kanalıyla devlet tarafından desteklenmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılacağını düşünen bu cemiyet, yıkılma tehlikesine karşın Batı Trakya ve Doğu Trakya'yı tek bayrak altında toplamak, Trakya'daki Müslüman nüfusa sahip çıkmak ve bu bölgede bir Türk devleti kurmak amacıyla kurulmuştur. Çıkardıkları *Trakya Paşaeli* ve *Ahali* gazeteleriyle de bu düşüncelerini savunmuşlardır. 7 Eylül 1919'daki Sivas Kongresi sonrasında ise 7 Ekim 1919'da Edirne Belediyesi'nde yapılan bir toplantıyı takiben Şevket Dağdeviren'in Mustafa Kemal'e çektiği bir telgrafla cemiyet, Anadolu'daki diğer cemiyetler ile birleşerek Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti çatısına girmiştir.

Türk Ulusal Bağımsızlık Savaşı'nın örgütlenmesinin Mayıs 1919'da başladığı göz önünde bulundurulduğunda; bu tarihten 6 ay önce kurulan Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti benzeri birkaç cemiyetle birlikte anti-emperyalist direnişin öncü kuruluşlarındandır.

## Etkinlikler
Cemiyet merkezi Edirne şehridir ve cemiyetin bir başkanı ile 12 üyesi yönetim kurulunu oluşturur. Cemiyetin dönemin siyasi partileri ile bir ilişkisi yoktur.

Cemiyet üyeleri, Doğu ve Batı Trakya'daki demografik, ekonomik, kültürel ve tarihsel Türk üstünlükleri ve haklarını anlatan harita, grafik ve broşürler hazırlayarak bunları Amerika Birleşik Devletleri ile Anlaşma Devletleri'ne verdi ve Paris Barış Konferansı'na gönderdi. Bir dizi basın açıklamasıyla yabancı basında çıkan yanlış haberleri düzeltmeye çalıştı, San Remo Konferansı'na temsilci gönderdi.

Cemiyet, 5 kongre:
# 10 Temmuz 1919 Trakya Kongresi,
# 16 - 18 Ekim 1919 Birinci Edirne Kongresi,
# 15 Ocak 1920, 
# 31 Mart - 2 Nisan 1920 Lüleburgaz Kongresi ve 
# 9 - 13 Mayıs 1920 İkinci (Büyük) Edirne Kongresi'ni yaptı,
8 bildirim yayınladı ve cemiyetin resmi yayın organı olan *Trakya Paşaeli Gazetesi*'ni 47 sayı çıkardı.

Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin etkinliği Trakya'nın her tarafında tanınıyordu. Trakya'nın Türklüğü'nü savunmayı görev edinmiş bu oluşum, I. Kolordu'ya savaş için gerekli unsurları da sağlıyor ve bir hükûmet gibi algılanıyordu.

Cemiyet, Lozan Barış Anlaşması’ndan sonra çalışmalarına son verdi ve üyeleri fırka (parti) içinde etkinliklerini sürdürdü.

## Üyeleri

*&nbsp;Şevket Dağdeviren
* Kasım Yolageldili
* Şeref Aykut
* Faik Kaltakkıran
* Şevket Ödül
* Süleyman Şevket Dingiloğlu
* Dr. Rifat Osman Tosyavizade
* İskeçeli Müftü Mestan Ağa 
* Şakir Kesebir
*&nbsp;Rasim Ertür 
* Hafız Rakım Ertür 
* Müftü Osman Hilmi Efendi
* Hamdi Kuleli
*&nbsp;Cezzarzade Şevki 
* Ahırköylü Ahmet Muhtar Merter 
* Ekrem Demiray
* Cafer Tayyar Eğilmez
* Hilmi Ergene
* Hayrettin Belli
*&nbsp;Çorlulu Niyazi 
* Lüleburgazlı Murat 
* Salih Cevdet 
* Edirneli Ahmet Cemal 
* Nazmi İsmail
* Salih Cemal
*&nbsp;Mustafa Asım
* Bekir Hafız Mehmet
*&nbsp;Ahmet Nazmi
* Halil Sadi
* Hasan Şevket
* Saraylı Ali Naki
* Babaeskili Hamdi 
* Bahaeddin 
*&nbsp;Hafız Emin
* Galip Bahtiyar Göker
*&nbsp;Tekirdağlı Adil 
*&nbsp;Dedeağaç Konsolosu Naili Şehbender Şükrü 
* Dimetokalı Fabrikatör Cemal
* Maksud Derviş 
* Ali Galip Pekel
*&nbsp;Şefik Bicioğlu
 
*&nbsp;Müftüzade Cemal 
*&nbsp;Ali Seyfi Tülümen
* Komanlızade Ömer 
* İbrahim Fuat
* Kızanlıklı Muhsin Öğretmen
*&nbsp;Öğretmen Okulu Müdürü Rıdvan Nafiz
*&nbsp;Yazar Mustafa Neyyir (Yüzellilikler'den) 
*&nbsp;Malkaralı Nazmi 
* Mustafa Paşazade Fethi 
* Hafız Rıza Ali Seyfeddin 
* Rasim Hacı İbrahim
* Reşit Ahmet
* Ali Rıza Dursunkaya

## Kaynakça