Rise of the Tomb Raider

***Rise of the Tomb Raider***, Crystal Dynamics'in geliştirdiği ve Microsoft Studios ile Square Enix'in yayımladığı 2015 tarihli bir aksiyon-macera oyunudur. Oyun *[[Tomb Raider]]* serisinin on birinci ana oyunudur, 2013 tarihli *[[Tomb Raider (2013 video oyunu)|Tomb Raider]]*ın devamıdır ve ''Survivor'' üçlemesinin ikinci oyunudur. Hikaye Lara Croft'un efsanevi Kitezh şehrini aramak için Sibirya'ya gitmesini ve şehrin ölümsüzlük vaadini açığa çıkarmak isteyen paramiliter Trinity örgütüyle çatışmasını konu alır. Lara yarı açık merkez bölgeleri keşfederken çevrede ilerler, ateşli silahlar ve gizlilik kullanarak düşmanlarla çatışır. Bu bölgelerde *challenge tomb*lara girerek yeni ödüller açabilir, yan görevler tamamlayabilir ve yararlı malzemeler üretmekte kullanılacak kaynaklar toplayabilir.

*Rise of the Tomb Raider*ın geliştirilmesi 2013 yeniden başlatımının geliştirme sürecinin bitişini yakından izledi. Geliştirme sırasında oyuncu geri bildirimi dikkate alındı. Ekip quick time event sayısını azaltıp daha fazla bulmaca ve *challenge tomb* ekledi. Ekip Kitezh'i tasarlamak için Türkiye'de Kapadokya, İstanbul ve Efes dahil olmak üzere birkaç yeri gezdi. Rhianna Pratchett oyun yazarı olarak geri döndü, Bobby Tahouri ise besteci olarak Jason Graves'in yerini aldı. Lara'yı tekrar Camilla Luddington seslendirdi ve hareket yakalama teknolojisi ile canlandırdı. Foundation motoru ile çalışan oyunun geliştirilmesine Eidos-Montréal ve Nixxes Software de katkı sağladı.

*Rise of the Tomb Raider* E3 2014'te Microsoft Studios tarafından duyuruldu. Aynı yıl Gamescom'da belirli süreliğine Xbox 360 ve Xbox One konsollarına özel olarak yayımlanacağı açıklandı, bu durum oyun basını ve topluluğunda olumsuz eleştirilere yol açtı. Oyun Kasım 2015'te Xbox 360 ve Xbox One için çıktı. Windows sürümü Ocak 2016'da, PlayStation 4 sürümü ise Ekim 2016'da çıktı. Eleştirmenlerden büyük övgüler alan oyunun görselleri, oynanışı, karakter işlenişi ve zengin içeriği öne çıkan övgü noktaları arasındaydı. Kasım 2021 itibarıyla dünya genelinde 11,8 milyon adet sattı. Devam oyunu *[[Shadow of the Tomb Raider]]* Eylül 2018'de çıktı.

## Oynanış
*Rise of the Tomb Raider* oyuncuların efsanevi Kitezh kentini bulmaya çalışan Lara Croft'u kontrol ettiği üçüncü şahıs bakış açısına sahip bir aksiyon-macera oyunudur. Çatışma oynanışın ana unsurlarından biridir: Lara'nın elinde piyade tüfekleri, pompalı tüfekler ve tabancalar dahil olmak üzere geniş bir silah envanteri bulunur ve bunların bir kısmı alternatif ateş moduna sahiptir. Oyuncular oyunun bazı bölümlerinde ilerlemek için gizlilikten de yararlanabilir; düşmanları yay ve okla etkisiz hâle getirmek, dikkat dağıtıp düşmanların ilgisini Lara'dan uzaklaştırmak ya da çalılıklarda saklanarak görünmeden ilerlemek mümkündür. Lara çevreyi de çatışmada kullanabilir; patlayıcı varilleri vurabilir, ip oku ile ip sarılı yapıları yıkabilir veya yüksek bir noktadan pusu kurabilir. Ayrıca buz baltası ve savaş bıçağı ile yakın dövüşe girebilir. Hedefleri ve yan içerikleri tamamlamak ile düşmanları alt etmek oyunculara tecrübe puanı (TP) kazandırır. Yeterli TP toplandığında seviye atlanır ve bir yetenek puanı elde edilir. Bu puan oyundaki üç yetenek ağacından birine harcanabilir: Dövüşçü, Avcı ve Hayatta Kalan. Dövüşçü ağacı Lara'nın silah kullanımını güçlendirir, cesetlerden okları geri alma ve daha sabit nişan alma gibi yetenekler kazandırmanın yanı sıra saldırılara dayanıklılığını artırır ve *dodge kill* (kaçınma hareketini takip eden öldürme mekaniği) gibi yeni çatışma yeteneklerinin kilidini açar. Avcı ağacı çevre ve hayvanlarla etkileşimde avantaj sağlar. Hayatta Kalan ağacı ise yangın bombası yapma ve tuzak kurma gibi geniş bir beceri yelpazesini kapsar. Lara yeni diller öğrenerek kalıntıları (örneğin madenî paraları) ortaya çıkarabilir ve bunlar yeni ekipmanlarla takas edilebilir.

Oyunda keşfedilecek yarı açık merkez bölgeler bulunur. Bu bölgelerde Lara'nın toplayabileceği çeşitli nesneler vardır. Üretim malzemeleri ve hayatta kalma zulaları bunların başlıcalarıdır. Ayrıca kalıntılar ve belgeler gibi koleksiyon öğeleri, ilgi çekici nesneleri vurgulayan bir "algı" modu olan Hayatta Kalma İçgüdüsü ile görünür hâle getirilebilir. Toplanan malzemeler üretim menüsünde çeşitli eşyalar hazırlamak için kullanılır; mühimmat, zehirli oklar (ölüm meleği mantarından elde edilen içerikle), ayrıca teneke kutu ve şişelerden molotof kokteyli veya el bombası üretilebilir. Açık alanlarda vahşi yaşam mevcuttur. Hayvanları avlayarak ek kaynak sağlanabilir. Oyuncular yeni beceriler ve kıyafetler açmak için görev mezarlarını (*challenge tombs*) keşfedebilir. Lara'nın savaş performansını etkileyen kıyafetler ana kamplarda değiştirilebilir. Kamplar Lara'nın silah donanımını düzenlemesine olanak tanır, ayrıca hızlı seyahat noktaları olarak işlev görerek daha önce keşfedilen bölgelere geri dönmeyi sağlar. Oyunda yeni ekipmanlar kazandırabilen yan görevler ve meydan okumalar bulunur ve oyuncular ilerlemek için karmaşık alanlarda yolunu bulur. Lara buz baltasıyla belirli yüzeylere (ör. uçurumlar ve buzullar) tırmanabilir, ip oklarıyla zipline kurarak erişilmesi güç noktalara ulaşabilir, ayrıca ağaçlara tırmanabilir ve yüzebilir. Oyuncular ana senaryoda ve isteğe bağlı içerikte bulmacalar çözer. Oyun fiziğine dayalı bu bulmacalar çoğu zaman birbirine bağlıdır. Daha büyük bir bulmacayı çözmek için bağlantılı alt bulmacaların çözülmesi gerekir.

2013 tarihli *Tomb Raider* yeniden başlatımından farklı olarak *Rise of the Tomb Raider*da çok oyunculu mod bulunmaz. Bunun yerine oyunun yeni kısıtlar ve koşullarla yeniden oynanmasına imkân veren Seferler (Expeditions) eklenmiştir. Oyun dört mod içerir: Bölüm Tekrarı, Bölüm Tekrarı Elite, Skor Saldırısı ve Remnant Resistance. Bölüm Tekrarı ve Bölüm Tekrarı Elite herhangi bir bölümün yeniden oynanmasına olanak tanır, Elite modunda oyuncular daha önce edinilmiş beceri ve silahları bölüme taşıyabilir. Skor Saldırısı oyuna puan komboları ekler. Remnant Resistance özelleştirilmiş senaryolar oluşturmayı ve bunları diğer oyuncularla paylaşmayı sağlar. Seferler tamamlandıkça oyuncular kredi kazanır ve bu krediler oynanışı değiştiren dijital koleksiyon kartlarını satın almak için kullanılabilir. Sıradan kartlar yalnızca bir kez kullanılabilirken folyo kartlar tekrar tekrar kullanılabilir. Kartlar oyun içi dijital satın alım yoluyla da elde edilebilir.

## Konu
Bir yıl önceki *Tomb Raider* olaylarının ardından arkeolog Lara Croft, Yamatai'de yaşadığı doğaüstü deneyimi açıklamakta zorlanır ve travma sonrası stres bozukluğu yaşar. Yanıt ararken merhum babası Lord Croft'un kayıp şehir Kitezh ve ölümsüzlük vaadi üzerine yürüttüğü araştırmalara yönelir. Lord Croft'un iş ortağı Ana, Lara'yı babasının takıntısının onu yıkıma ve intihara sürüklediği konusunda uyarır. Lara uyarıyı önemsemez ve Kitezh efsanesinde kilit bir figür olan Konstantinopolis Peygamberi'nin mezarını ortaya çıkarmayı umarak Kuzeybatı Suriye'deki Antik Köyler'e bir keşif seferi düzenler. Mezar boştur; Lara'nın karşısına doğaüstü olayları araştıran ve şövalye tarikatından türeyip paramiliter bir örgüte dönüşen kadim Trinity ve bu örgütün lideri Konstantin çıkar. Lara kaçarken mezara kazınmış bir sembol bulur; bunu Croft Malikânesi'nde babasının çalışma odasında bulunan Rus din tarihi üzerine bir kitaptaki bilgiyle ilişkilendirir. "İlahi Kaynak" (Divine Source) adlı, ölümsüzlük verebildiği söylenen bir eserden söz edildiğini öğrenir. Eserin varlığı konusunda arkadaşı Jonah Maiava ile tartıştıktan sonra bir Trinity suikastçısı malikâneye sızarak kitabı çalar; bunun üzerine ikili Sibirya'ya gider.

Sibirya'da Lara ve Jonah dağa tırmanırken bir çığ nedeniyle birbirlerinden ayrılır. Tek başına ilerleyen Lara, Trinity'nin Kitezh'i ararken Sovyet döneminden kalma bir tesisi harekât üssü olarak kullandığını görür. Kitabı geri almaya çalışırken yakalanır ve Ana ile birlikte hapsedilir. Konstantin, Lara'yı bildiklerini söylemeye zorlamak için Ana'yı yavaşça boğar. Lara'nın Kaynak'ın yerini bilmediğini anlayınca Ana, kendisinin Trinity ajanı olduğunu ve Konstantin'in de kardeşi olduğunu açıklar. Lara'dan Trinity'ye katılmasını ister; Lara reddeder ve Gulag hücrelerine götürülür. Burada Jacob adlı bir adamla tanışır. Birlikte kaçarlar; Trinity peşlerindedir. Kovalamaca sırasında Lara güçten düşer ve neredeyse boğulur, ancak Jacob onu kurtarır. Lara daha sonra Trinity'yi defetmek için Jacob'a ve halkına yardım etmeyi kabul eder.

Kaplıcaların bulunduğu bir vadiye ulaştıklarında Lara, Jacob'un vadide yaşayan Remnant'ların lideri olduğunu ve onların Peygamber'in takipçilerinin soyundan geldiğini öğrenir. Trinity ise Remnant'lara defalarca saldırır; saldırılarını da "katliam Tanrı'nın iradesidir" diyerek meşrulaştırır. Lara, Ana'nın ölümcül bir hastalığa yakalandığını ve kendisini iyileştirmek için İlahi Kaynak'ı aradığını öğrenir. Jacob, İlahi Kaynak'ın gerçek olduğunu fakat Lara'nın tahmin ettiği gibi bir şey olmadığını söyler. Lara yine de vazgeçmez ve Kitezh'e giden yolu gösteren Atlas'ı bulmak üzere yola çıkar. Jacob'un kızı Sofia, Lara'yı Kitezh'in ölümsüz muhafızları (Deathless Ones) konusunda uyarır. Lara, Atlas'ı bir katedral kalıntısının altındaki arşivlerde bulur; kısa süre sonra da Remnant'lar tarafından bulunup vadiye getirilen Jonah ile yeniden buluşur. Kitezh'e giden güzergâhı öğrendikten sonra Trinity güçleri vadiye geri döner, Atlas'ı ele geçirir ve Jonah'ı kaçırır. Lara, Jonah'ı bulmak için Gulag'a geri döner; ancak Konstantin, Jonah'ı ağır yaralar. Lara, Jonah'ı Jacob'a götürür ve Jacob onu iyileştirir. Jonah'ın hızla toparlanmasına tanık olan Lara, Jacob'un Peygamber olduğunu ve İlahi Kaynak sayesinde ölümsüzlüğe kavuştuğunu anlar.

Trinity, Kitezh'in üzerinde yükselen buzul kütlesine doğru ilerlerken Lara, tehlikeli bir patikadan şehre girmek zorunda kalır. Bir Trinity ajanının tuttuğu günlükleri okuyan Lara, Jacob'un uyarısının gerçeğini kavrar: İlahi Kaynak, ona bakan herkese ölümsüzlük verir; ancak bunun bedeli ruhun Kaynak'ta saklanmasıdır ve bu sayede ölüm engellenir. Trinity buzları kırıp İlahi Kaynak'ın bulunduğu odaya girer. Sofia ve Remnant'ların yardımıyla Lara, odaya doğru ilerlerken Trinity ile savaşır. Konstantin Lara'ya pusu kurar, ancak Lara onu öldürür. Ölmeden önce Konstantin, Lara'nın babasının intihar etmediğini, Trinity tarafından öldürüldüğünü söyler. Lara odaya ulaştığında Ana, İlahi Kaynak'ı çoktan almıştır. Jacob ve Lara, Ana'yı vazgeçirmeye çalışır ama sonuç alamaz. Ölümsüzler yaklaşırken Ana, İlahi Kaynak'ı etkinleştirir; ancak gücü karşısında kontrolü kaybeder. Bu durum Lara'ya Kaynak'ı alıp parçalayarak kırma fırsatı verir; Kaynak parçalanınca Ölümsüzler de yok olur. Jacob'un ölümsüzlüğü sona erer; vaktinin geldiğini ve Lara'ya yaptıklarının bir işe yaradığını söyleyip huzur içinde yok olur.

İki hafta sonra Croft Malikânesi'nde Lara ve Jonah bir sonraki keşiflerini planlar. Lara, dünyanın daha fazla gizemini araştırmaya ve Trinity'nin planlarını bozmaya ant içer. Jenerik sonrası sahnede, Lara ile Jonah'ın Sibirya'dan ayrılmalarından iki hafta önce Lara, Ana'ya babasını öldürüp öldürmediğini sorar. Ana bunu reddeder; Trinity'nin kendisine emir verdiğini, fakat babasını sevdiği için onu öldüremediğini itiraf eder. Daha fazlasını söyleyemeden bir keskin nişancı tarafından öldürülür. Nişancı, görünmeyen bir amire Lara'nın da öldürülüp öldürülmeyeceğini sorar; şimdilik geri çekilmesi emredilir.

Oyunu bitirdikten sonra kayıt dosyası yeniden yüklenirse Lara'nın Sofia'ya Jacob'un ölümünü anlattığı bir sahne görülür.

### ''Baba Yaga: The Temple of the Witch''
*Baba Yaga* indirilebilir içerik paketinde Lara, Sovyet madeninde meydana gelen bir anormalliği araştırır. Trinity devriyesini etkisiz hale getirdikten sonra bir kereste fabrikasında saklanan genç bir kız olan Nadia'yı bulur. Nadia, büyükbabası Ivan'ı aradığını anlatır. Ivan, Slav folklorundaki cadı Baba Yaga tarafından musallat olunduğu söylenen Wicked Vale adlı vadiye girmeye çalışırken ortadan kaybolmuştur. Ivan, eşinin ölümünden cadıyı sorumlu tutar ve onu öldürmek ister. Baba Yaga'nın varlığından kuşku duyan Lara, Nadia yaralı olduğu için Wicked Vale'e girmeyi ve Ivan'ı bulmayı kabul eder.

Vadide Lara, güçlü halüsinojenik etkileri olan nadir bir polene maruz kalır. Babasının intiharına dair görüntülerle sarsıldığı bir ormanda sendeleyerek ilerledikten sonra Baba Yaga ve şeytani kurtlardan oluşan bir sürüyle karşılaşır. Güçlükle hayatta kalır ve kendini Sovyet döneminden kalma küçük bir karakolda bulur. Burada, poleni kontrol altına alıp biyolojik silaha dönüştürmeye çalışan gizli bir Sovyet projesine dair kanıtlar ortaya çıkar; proje, yakındaki bir gulag'da tutulan biyokimyacı Serafima da dahil olmak üzere araştırmacıların halüsinasyonlara yenik düşmesiyle aniden sona ermiştir.

Lara, Serafima'nın poleni silah hâline getirdiğini, bir panzehir geliştirdiğini ve çalışmalarını ordudan gizlediğini açığa çıkarır. Nadia'nın yardımıyla Serafima'nın tarifinden gerekli panzehiri hazırlar ve Wicked Vale'e geri döner. Polenin etkilerine direnirken Baba Yaga'nın ininin girişinde yaralı Ivan'ı bulur.

Baba Yaga'nın vadi üzerindeki etkisi sürdükçe Wicked Vale'den çıkılamadığını anlayan Lara, polenin etkisi altındayken onunla çatışır ve bu gücünün kaynağını yok eder. Baba Yaga'nın aslında Serafima olduğu ortaya çıkar: Serafima, kocası Ivan ile kızının öldüğüne inandırılmış, poleni kullanarak Baba Yaga kimliğine bürünmüş ve kendisini tutsak edenlere dehşet saçmıştır. Ivan, Serafima ve Nadia yeniden bir araya geldikten sonra Lara Wicked Vale'den ayrılır.

### ''Cold Darkness Awakened''
*Cold Darkness Awakened* içeriğinde Lara, Trinity devriyesinin sızdığı bir Sovyet silah sığınağına girer. Trinity istemeden havaya bir patojen salmıştır; patojen, enfekte olanlarda zombi benzeri bir dönüşüme sebep olur. Virüs testosteron ve adrenalin üretimini tetiklediği için erkekler özellikle savunmasızdır. Patojen, durdurulamaz süper askerlerden oluşan bir ordu yaratmayı amaçlayan bir Sovyet araştırmacısı tarafından geliştirilmiş, ancak deneylerin tümü başarısız olmuştur. Araştırmacı, patojeni yanlışlıkla saldıktan sonra tesiste ölmüş; ülkesini savunacak bir silah yarattığına inanarak bununla övünmüştür. Sofia ile Nadia'nın bir helikopterden destek sağladığı operasyonda Lara, bulutla dolu atmosfere karışıp Remnant vadisini kirletmeden önce patojenin kaynağına ulaşmaya çalışır.

Plan, üç kuleden patojeni merkez kuleye yönlendirip burada kontrollü bir patlama gerçekleştirerek toksini yakmaktır. Lara her kuleyi devre dışı bırakır; ekipman toplar, kadın tutsakları kurtarır ve enfekte olmuş Trinity askerleriyle mücadele ettikten sonra çekirdek kuleye girer. İçeride çatışma sürerken büyük bir patlamayı tetikler ve kuleden Nadia ile Sofia'nın helikopterine atlar. Lara ile Nadia, güvenliğe doğru uçarken patlamayı seyreder. Yangın geride kalan patojeni yaksa da, tesiste bulunan belgeler sızıntının bir kaza olmadığını gösterir: Trinity, patojenden örnek elde etmek için tesisi yeniden faaliyete geçirmiş ve sığınak yok edilmeden önce bir Trinity ajanı örnekle kaçmıştır.

### ''Blood Ties'' ve ''Lara's Nightmare''
*Blood Ties*, Lara'nın amcasından gelen bir notu okumasıyla başlar. Amcası, annesi kaybolduğundan beri Croft malikânesinin asıl sahibi olması gerektiğini söyler. Ağaçların evin duvarlarına doğru ilerlediği ve çatının çökmeye başladığı malikâne acilen onarıma ihtiyaç duymaktadır. Lara, mülkün kendisine ait olduğunu kanıtlayabilmek için babasının kasasını bulur ve vasiyete ulaşma umuduyla şifreyi aramak üzere malikâneyi araştırır. Geçmişine ait çeşitli eşyalarla karşılaşır ve sonunda şifreyi çözer; ancak kasada mülkiyeti kanıtlayan bir belge yoktur. Lara, ana merdivenin altındaki annesinin mezarını bulur; böylece her iki ebeveyninin de öldüğü kesinleşir ve mülk ona geçer. Malikâneye yeniden taşınır.

*Lara's Nightmare*, *Blood Ties*a benzer biçimde Lara'nın amcasının malikâneyi ona bırakmak istememesi üzerine kuruludur. Lara, anahtarı bulana kadar zombi sürüleri ve kafataslarıyla savaşır. Ana salonda dev bir kafatasını yok ederek kâbusunu sona erdirir.

## Geliştirme
*Rise of the Tomb Raider*, Crystal Dynamics tarafından geliştirildi; Eidos-Montréal ise geliştirmeye destek sağladı. Oyunun geliştirilme süreci, ekibin 2013 tarihli oyunun üzerindeki son rötuşları tamamlamasından iki hafta sonra başladı. Sürece serinin yaratıcı yönetmeni Noah Hughes ve oyun yönetmeni Brian Horton liderlik etti. Oyunun senaryosunu yazmak üzere Rhianna Pratchett geri döndü, Camilla Luddington da Lara Croft'u tekrar hareket yakalama tekniğiyle canlandırıp seslendirdi. Müzikler, *[[Game of Thrones]]* çalışmalarıyla tanınan Bobby Tahouri tarafından bestelendi. Crystal Dynamics, geliştirme sürecinin 9 Ekim 2015 tarihinde tamamlandığını ve oyunun gold aşamasına (çoğaltım ve çıkış için hazırlık aşaması) ulaştığını doğruladı.

### Hikaye ve oynanış

Oyunun hedeflerinden biri oyuncular için daha "kişisel" bir deneyim kurmaktı; ekip, Lara'nın *Tomb Raider*a dönüşme sürecini irdelemek istedi. Lara, 2013 yeniden başlatımının sonunda dünyanın sandığından daha fazlası olduğunu görür; gördüklerinin izini sürmeye ve bu "efsanelerin" gerçekliğini ortaya koymaya kararlıdır. Bu arayış devam oyununda onu yönlendiren başlıca motivasyon hâline gelir. Lara hâlâ hayatta kalma mücadelesi verir, ancak kendinden daha emin ve daha beceriklidir. Ekip, onu deneyimli ve becerikli gösterirken kriz anlarında kırılgan kalmasını da koruyan bir denge kurmaya çalıştı; böylece oyuncularla bağ kurabilen bir karakter hedeflendi. Hikayede oyuncuların Lara'nın karakter gelişimini görebilmesini umdular. Bilgiye duyduğu açlığı vurgulamak için koleksiyon ögelerinde düzenlemeye gidildi; oyuncular Yunanca, Moğolca ve Rusça dahil yeni diller öğrenerek yeni içeriklerin ve yükseltmelerin kilidini açmaktadır. Yeni üretim sistemi, Lara'nın pratik zekasını yansıtır; çevreyi düşmanlarına karşı kullanabilmesi de zekasını öne çıkarır.

Rhianna Pratchett, *Rise of the Tomb Raider*ın senaryosunu 2013 oyununa kıyasla daha zor bulduğunu söyledi; bunun temel nedeni, Lara'nın oyuna hangi ruh haliyle başlayacağını ve karakterin nasıl konumlandırılacağını belirlemekti. Oyunun karakter kadrosu yeniden başlatıma kıyasla belirgin biçimde küçüktür; böylece her bir karaktere daha fazla ekran süresi verildi. Oyunun tonunu ve görsel yönünü belirlemeye yardımcı olmak için Crystal Dynamics bir "rippomatic" (film sahnelerinden oluşan bir derleme) hazırladı. Bu kapsamda **' ekibe gizlilik oynanışının nasıl ele alınabileceği konusunda ilham verdi; ''[[Terminatör 2: Kıyamet Günü]]'' ise başkarakteri ([[Sarah Connor (Terminatör)|Sarah Connor]]) ile Lara Croft'un, "kimsenin inanmadığı bir gerçeğin yükünü taşıması" ortaklığını öne çıkardı. ''[[İhanet (1997 filmi)|İhanet]]'' ve ''[[Gri Kurt]]'', Lara'nın ayılar ve kurtlarla karşı karşıya geldiği sahneler için esin kaynağı oldu. ''[[Hanna (film)|Hanna]]'' ve ''[[Cehenneme Bir Adım]]'' filmleri yay, ok ve kazmayı; ''[[Alien Predator'e Karşı]]'' ile ''[[Yarından Sonra]]'' ise oyunun tundra ortamını kurgulamada ekibe yardımcı oldu.

Ekip, Horton'un hikayenin kendisi kadar önemli gördüğü tempo üzerinde de çalıştı. Araç kullanımı gibi oynanış açısından potansiyel taşıyan ancak oyunun bağlamına ve tonuna uymadığı düşünülen bazı fikirler (örneğin Lara'nın bir jipte düşmanlarla çatıştığı bir sahne) geliştirme sırasında çıkarıldı. Geliştiriciler ilk oyuna ilişkin oyuncu geri bildirimlerini dikkate alarak [[quick time event]] sayısını azaltmak, avcılık sistemini genişletmek ve gezinme ile gizliliğin önemini artırmak gibi düzenlemeler yaptı. Sinematik anlar ve aksiyon sahneleri korundu. Hayatta kalma teması hikayenin çekirdeğinde kalmaya devam etti ve oynanış buna göre şekillendirildi; genişletilen üretim sistemi oyuncuların çevreyi daha fazla kullanmasını gerektirdi. Bununla birlikte Crystal Dynamics, oyunu bir [[hayatta kalma oyunu]]na dönüştürmekten kaçındı; ekip, bunun keşfi caydıracağını düşündü. Önceki oyunda olduğu gibi ''Rise of the Tomb Raider'', yapısı bakımından ''[[metroidvania]]'' türünü andırır; ekip, Sibirya'nın yaşayan ve dinamik bir dünya gibi hissedilmesini ve oyunun yalnızca art arda sıralanan olaylardan oluşan uzun bir zincir gibi algılanmamasını amaçladı. Tasarım yönetmeni Michael Brinker'a göre ekip, oyunu diğer bazı yapımlara kıyasla daha az "[[Grinding (gaming)|grind]]" odaklı (puan kazanmak için tekrar tekrar aynı görevi yapma) kılmaya karar verdi; oyuncular hiçbir isteğe bağlı içeriği tamamlamak zorunda bırakılmadı. Beceri yükseltme sistemi de oyuncuya daha fazla seçenek sunacak biçimde elden geçirildi.

Geliştiriciler oyuncu geri bildirimlerini değerlendirdikten sonra oyunda mezar keşfine önceki yapımlara kıyasla daha fazla ağırlık verildi. Hughes'a göre ekip eski ''Tomb Raider'' oyunlarının bazılarını inceleyerek öne çıkan yönlerini belirledi ve bunları önceki oyunun oyun içi fiziğe dayalı bulmacalarıyla birleştirdi. Daha fazla antik mezar ekleyerek oyuncuların kendilerini gerçek bir kâşif gibi hissetmesini sağlamak ve keşif sırasında bir hayranlık duygusu uyandırmak istediler. Mezarlar yeniden başlatıma kıyasla daha büyük olacak şekilde tasarlandı ve önceki ''Tomb Raider'' oyunlarında yer alan su bulmacaları oyuna dahil edildi. Bulmacalar çoğu zaman birbirine bağlanır; ekip, iç içe geçmiş bulmacalar yaklaşımını benimsedi. İsteğe bağlı mezarlar daha anlamlı kılındı; bunlar yalnızca deneyim puanı vermek yerine oyuncuya özgün beceriler ve eşyalar kazandıracak şekilde ayarlandı. Oyuncu ilerledikçe her bir mezarın zorluğu kademeli olarak artmaktadır.

===Sanat ve müzik===

Oyun dünyası Lara'nın gerçeklik algısının bulanıklaştığı ruh hâlini yansıtmak üzere tasarlandı ve ekip bunu yansıtabilmek için "tekinsiz güzellik" kavramını benimsedi. Renk paleti canlı tutuldu, bu yaklaşım oyunun geniş ölçeğini vurguladı. Rus [[gerçekçi]]leri de dahil olmak üzere başka video oyunlarından ve [[güzel sanatlar]]dan esinlenildi. [[Yosemite Ulusal Parkı]]'na ve Türkiye'de [[Kapadokya]], [[İstanbul]] ve [[Efes]] dahil çeşitli noktalara gidilerek [[Bizans kültürü]] ve [[Antik Yunan mimarisi]] üzerine araştırmalar yapıldı. Suriye ve Kitezh'in tasarımında bu gözlemlerden yararlanıldı. Oyundaki kar teknolojisini (ör. karda ilerlerken çıkan izler ve çığların olması) geliştirmek için altı ay çalışıldı. Bu teknolojinin oyuncunun oyuna daha fazla dalmasını sağladığı belirtildi. Manzaraya çeşitlilik katmak için Sibirya'dan belirgin biçimde farklı görünen Vaha bölgesi oyuna eklendi.

[[Bobby Tahouri]]'nin oyunun müziğini bestelerken öncelikli hedefi anlatıyı desteklemekti. Tahouri 2012'de Crystal Dynamics ile görüştü ve 2013'ün sonlarında müzikleri yazmak üzere anlaşma yaptı. Eski projelerine kıyasla daha fazla besteleme zamanı bulmaktan memnun olduğunu belirtti. Önceki oyunların müziklerini dinleyerek "kendini ''Tomb Raider'' dünyasına kaptırdığını" ifade etti. Müzikler [[Nashville]]'de 52 kişilik bir yaylı ve bakır üflemeli orkestrayla kaydedildi. Kayıtlarda çello, tahta üflemeliler, [[dulcimer]] ve Saraz Musical Instruments tarafından geliştirilen bir [[handpan]] de yer aldı. Sibirya bölümlerinin müziklerinde [[gusli]] benzeri bir çalgı ve kalın tonda erkek vokaller kullanıldı. Dynamic Percussion System adlı [[ara katman yazılımı]] oyun sırasında müziğin dinamik biçimde üretilmesini sağladı. Crystal Dynamics oyunun tema şarkısı "I Shall Rise" için [[Karen O]] ve gitarist [[David Pajo]] ile çalıştı.

Oyun [[Dolby Atmos]] destekli bir ses bandı içerir.

===Teknoloji===
[[Camilla Luddington]] iki yıl boyunca [[Los Angeles]]'taki bir stüdyoda Lara'yı [[motion capture|hareket yakalama]] çekimlerinde canlandırıp seslendirdi. Lara'yı seslendirmenin en zor yanlarından birinin rüzgâr ve kar ses efektlerini bastıracak şekilde bağırmak olduğunu söyledi. Rol için eğitim aldı; uzmanlar ona silahları nasıl tutacağını öğretti.

Ekip [[Sekizinci nesil video oyunu konsolları|sekizinci nesil konsollar]]a yönelik ilk Lara Croft oyununda karakterin görsel kalitesini  artırmayı ve karakterin yüz detayını olabildiğince doğru yakalamayı hedefledi. Bu amaçla Luddington'ın yüzüne Mova'nın floresan boyası uygulanarak yüz geometrisini ve mimik hareketlerini çözümlemeye yarayan yaklaşık 7.000 izleme noktası çıkarıldı; bu veriler, özellikle yüz animasyonu ve ara sahnelerdeki görsel gerçekçiliği artırmak için kullanıldı. Hareket yakalama verisini doğrudan karaktere aktarmakta zorluklar yaşandı; Luddington'dan elde edilen verilerin "fazla gerçekçi" kaldığı belirtildiğinden genç Lara'ya daha abartısız, küçük mimik değişimleri kazandırmaya çalışıldı. Ara sahnelerde Lara'nın fiziksel ayrıntılarına odaklanıldı; örneğin tırmanırken kaslarının gerilmesi ya da soğuktan cildinin kızarıp beneklenmesi gibi detaylar vurgulandı. Lara'nın hareket sırasında formunun doğru kalması için poz tabanlı deformasyon düzeneklerinden yararlanıldı; ''wrinkle maps'' (yüzeyde kırışma/gerilme izlerini doku üzerinden dinamik olarak belirginleştiren haritalama tekniği) kullanılarak karakterin daha doğal ve gerçekçi biçimde hareket etmesi sağlandı.

''Rise of the Tomb Raider'', Foundation adlı şirket içi oyun motoru üzerinde geliştirildi. Işık ve gölgeyi üretmek için [[küresel ışıklandırma]] ile [[işleme|fizik tabanlı işleme]] tekniklerinden yararlanıldı. Horizon [[WYSIWYG]] adlı bir düzenleyici kullanılarak metin ve grafikler, nihai ürüne oldukça yakın bir görünümde düzenlendi. Ekip "''kit-bashing''" olarak adlandırdıkları yöntemle modülleri hızla bir araya getirerek bir bölümü kabaca kurdu ve memnun kalana kadar tekrar tekrar yeniden düzenledi. Oyunun görsel kalitesini artırmak amacıyla ayrıca [[Nixxes Software]] (Xbox 360 sürümünün [[Uyarlama (yazılım)|uyarlama]]sını üstlenen geliştirici ekibi) ile birlikte çalıştı.

==Yayımlanma==
[[Square Enix Europe]] yöneticisi Phil Rogers Ağustos 2013'te yeni bir ''Tomb Raider'' oyununun sekizinci nesil video oyun konsolları için geliştirilmekte olduğunu açıkladı. Microsoft oyunu [[E3 2014]] basın konferansında duyurdu ve 2015'in sonlarına doğru yayımlanmasını planladı. Şirket daha sonra Gamescom'da ''Rise of the Tomb Raider''ın [[Xbox]] platformları için ([[Xbox 360]] ve [[Xbox One]] dâhil) geçici süreli bir özel anlaşma kapsamında yayımlanacağını belirtti; [[Microsoft Studios]] yöneticisi [[Phil Spencer]]'a göre bu düzenleme Microsoft'un ''[[Dead Rising 3]]'' ve **' için Capcom ve Crytek ile yaptığı anlaşmalara benzerdi (her iki oyun da daha sonra Windows için de yayımlandı). Bu karar oyuncular arasında olumsuz tepkiyle karşılandı ve kararın sorumlusu olarak marka sahibi Square Enix gösterildi. Microsoft'un oyunu "2015 tatil döneminde Xbox'a özel" olarak nitelemesi oyun basını ile oyuncular arasında kafa karışıklığına yol açtı. Rogers, 2015'te yaptığı açıklamada Microsoft ile yapılan bu süreli özel anlaşmanın başlıca nedeninin şirketin 2013 yeniden başlatımına verdiği güçlü destek olduğunu söyledi. Spencer da bu özel anlaşma hakkında konuşarak *[[Uncharted]]* hayranı olduğunu ve stratejileri açısından benzer bir şeye ihtiyaç duyduklarını belirtti. Crystal Dynamics başkanı Darrell Gallagher ekibin yapabileceği en iyi oyunu ortaya koymasına yardımcı olması açısından ortaklığın önemli olduğunu ifade etti. Rogers düzenlemeyi "doğal" bir evrim ve "zor" bir karar olarak niteledi.

*Rise of the Tomb Raider* 10 Kasım 2015'te yayımlandı ve Windows sürümü 28 Ocak 2016 tarihinde çıktı. Microsoft Studios oyunun Xbox 360 ve Xbox One sürümlerinin yayımcısıydı. 18 sayıdan oluşan *Tomb Raider* adlı çizgi roman serisi 2014'ün başlarında yayımlanmaya başladı. Dark Horse Comics tarafından yayımlanan ve Pratchett ile Gail Simone tarafından yazılan çizgi romanlar 2013 yeniden başlatımı ile *Rise of the Tomb Raider* arasındaki dönemi anlatarak devam oyununda bazı ikincil karakterlerin neden yer almadığını açıkladı. Microsoft ayrıca Xbox One konsolu, *[[Tomb Raider: Definitive Edition]]* kodu ve oyunun kendisini içeren *Rise of the Tomb Raider* temalı bir Xbox One paketi yayımladı. Koleksiyoncu sürümü Lara'nın 12 inçlik bir heykelini, bir steelbook kutuyu, yeşim taşı kolyeyi ve Lara'nın günlüğünün bir kopyasını içeriyordu. *[[Season pass]]* paketi temel oyunun yanı sıra ek kıyafetleri, silahları ve Sefer kartlarını, ayrıca indirilebilir içerik erişimini kapsıyordu. GameStop ön siparişleri oyunun Seferler modunda kullanılabilen Holy Fire Card Pack'e özel erişim sağlıyordu. Microsoft, Twitch'te canlı yayımlanan bir Survival Billboard pazarlama etkinliği düzenledi. Southwark Street üzerindeki bir reklam panosunun önünde duran sekiz yarışmacı Twitch izleyicilerinin oyladığı farklı sert hava koşullarına maruz bırakıldı; koşullara en uzun süre dayanan yarışmacı "*Tomb Raider* temalı bir gezi" kazandı. Oyuncular Twitch canlı yayınlarına katılarak (ve etkileşim kurarak) Seferler modunda oyun içi ödüller kazanabiliyordu.

Oyun indirilebilir içeriklerle desteklendi ve çıkış sonrası ilk güncelleme orijinal sürümün yayımlanmasından bir ay sonra, 4 Aralık'ta yayımlandı. Güncelleme Lara'nın avlanıp eşya ürettiği, gizli tehlikeler ve çevresel tehditlerle karşılaştığı; bazı yönleriyle hayatta kalma oyunu ögeleri taşıyan bir Dayanıklılık modunu ekledi. İlk hikâye eklentisi *Baba Yaga: The Temple of the Witch*, 26 Ocak 2016 tarihinde Xbox One için yayımlandı. 29 Mart 2016 tarihinde yayımlanan üçüncü indirilebilir içerik *Cold Darkness Awakened*, Lara'nın enfekte düşman dalgalarıyla savaştığı bir dalga modunu tanıttı. *Rise of the Tomb Raider: 20 Year Celebration* sürümü 11 Ekim 2016 tarihinde PlayStation 4 için yayımlandı. Nixxes Software ve Crystal Dynamics tarafından geliştirilen bu sürüm *[[Tomb Raider III]]*ten esinlenen klasik bir kıyafeti, dayanıklılık modu için eşli oynanışı, Lara'nın Croft Malikânesi'ni gezdiği çatışmasız *Blood Ties* modu ve malikânede enfekte düşmanlarla savaşılan *Lara's Nightmare* modu gibi özellikler ve yeni içerikler ekledi. Bu indirilebilir içerik *season pass* sahiplerine ücretsiz olarak sunuldu. *20 Year Celebration* sürümünü tanıtmak için pazarlama ekibi Times Square'de bir binanın cephesinden bir cipi aşağı sarkıttı. *Blood Ties*, *20 Year Celebration* yayımlandığında PlayStation VR'ı destekledi; Oculus Rift ve HTC Vive desteği ise 6 Aralık 2017 tarihinde eklendi. Feral Interactive oyunu Nisan 2018'de macOS ve Linux için yayımladı.

## Eleştiriler
### Eleştirel değerlendirmeler

*Rise of the Tomb Raider* eleştirmenlerden çok övgü aldı. İnceleme derleme sitesi Metacritic'te "genel olarak olumlu" incelemelerin olduğu belirtilmektedir.

Oyunun grafikleri eleştirmenler tarafından övüldü. *[[Game Informer]]* yazarı Kimberley Wallace grafikleri "çarpıcı" olarak niteledi ve oyuncuların keşfedebileceği ayrıntılı çevreler oluşturduğundan stüdyoyu takdir etti, ancak bazı kare hızı sorunlarına da dikkat çekti. *[[Electronic Gaming Monthly]]* yazarı Spencer Campbell da benzer şekilde mekânları "göz alıcı" bulduğunu belirterek oyundaki her konumun farklı göründüğünü yazdı. *[[GamesRadar]]* yazarı Justin Towell oyunun sunumunu övdü ve animasyonlarını beğendi; yapımın bir AAA bütçesini iyi bir şekilde kullandığını vurguladı. *[[Destructoid]]* yazarı Steven Hansen ise oyunu piyasadaki en iyi görünen yapımlardan biri olarak nitelendirdi; buna karşın aydınlatmanın birkaç yerde gerçekçi olmadığını düşündüğünü belirtti.

Wallace hikâyede akılda kalan anları övdü ancak final sahnesi dışında öngörülebilir bulduğunu yazdı. Yazarların Lara ile babası arasındaki ilişkiyi ve Trinity ile bağlantıları irdelemesini ilgi çekici bulduğunu belirtti. Campbell hikâyeyi basit ve kalıplı bularak eleştirdi. *[[Raiders of the Lost Ark]]*tan "fazla esinlendiğini" ve karakterlerin yeterince işlenmediğini yazdı. *[[GameSpot]]* yazarı Mike Mahardy hikâyeyi duygusal, karakterleri ayakları yere basan ve inandırıcı olarak değerlendirdi. Oyundaki mistisizmin "bulundukları dünya içinde anlamlı" olduğunu belirterek hikâyeyi trajik ama umut verici olarak niteledi. Towell hikâyedeki bazı sürpriz anları övdü ve seslendirmeden genel olarak etkilendiğini yazdı, ancak hikâyenin 2013 yeniden başlatımına çok benzemesinden hayal kırıklığı duyduğunu belirtti. *[[Game Revolution]]* yazarı Peter Paras, Luddington'ın performansını özellikle övdü ve oyuncunun karaktere hayranlık ve kararlılık duygusu kattığını yazdı. *[[IGN]]* yazarı Lucy O'Brien, Lara'yı "sevimli" bir karakter ve "karmaşık hedefler" tarafından yönlendirilen biri olarak betimledi. Oyundaki kötü karakterleri "güçlü" bulduğunu ifade etti.

Wallace *Rise of the Tomb Raider*ın çatışma mekaniğini genel olarak eğlenceli bulduğunu ve gizlilik odaklı bölümlerden keyif aldığını yazdı. Farklı oyun tarzlarına uyum sağlayan yetenek ağaçlarını beğendi; ancak oyunun ilerleyen kısımlarındaki çatışmaların tekrara düştüğünü hissetti. Campbell gizlilik bölümlerini tatmin edici ölçüde zorlayıcı bulduğunu ve oyuncuya sunulan seçenek çeşitliliğini beğendiğini yazdı. Daha geniş cephane nedeniyle çatışmaların daha stratejik bir hâl aldığını da ekledi. Mahardy, çatışmaları "çok başarılı" olarak değerlendirdi; oyunun oyuncuya oynanış mekaniklerini denemek için serbestlik tanımasını övdü. Kaynak toplama kısmını sıkıcı bulsa da üretim sistemini iyi uygulanmış bulduğunu yazdı. Towell çatışma ve gizlilik oynanışını beğendi. Bunu *[[Metal Gear Solid V: The Phantom Pain]]* ile karşılaştırdı ve yoğun çatışma nedeniyle Lara'nın sık sık "soğukkanlı bir katil" gibi hissettirdiğini belirtti. Toplanacak eşya sayısının fazla olduğunu düşündüğünü de ekledi. O'Brien bazı çatışma bölümlerini sıradan bulduğunu ancak yeni üretim seçeneklerinin bunları daha keyifli kıldığını yazdı. Gizlilik unsurunu eğlenceli bulmakla birlikte yer yer gereksiz hissettirdiğini belirtti. Hansen gizlilik eklemesini olumlu bulsa da *Rise*ın 2013 yeniden başlatımındaki sorunları (Lara'nın aşırı şiddet eğilimi nedeniyle ortaya çıktığı yazılan anlatı uyumsuzluğu gibi) gidermediğini yazdı.

Wallace oyundaki yan içerik miktarını övdü: ana hikâyeden uzaklaştıracak kadar ilgi çekici bulduğunu yazdı. *[[Metroidvania]]* benzeri dünya tasarımını beğendiğini, geniş merkez bölgelerin onu keşfe teşvik ettiğini belirtti. Önceki oyuna kıyasla daha kapsamlı olan mezarları ve daha derin, daha karmaşık bulmacaları övdü. Campbell avcılık mekaniğinin oyun dünyasını güçlendirdiğini yazdı. Anlatıdaki eksiklerin özellikle isteğe bağlı mezar bulmacaları başta olmak üzere oynanışın karmaşıklığıyla dengelendiğini belirtti. Mahardy açık merkez bölgelerdeki "şelale yapısı"nı (oyuncu eylemlerinin yeni imkânlar açabildiği katmanlı ilerleme düzeni) övdü; buna karşın Towell bu bölgeleri amaçsız ve cazip olmayan içerikle dolu bulduğunu yazdı. O'Brien bulmaca sayısının görece az olmasına rağmen meydan okuma mezarlarını (*challenge tombs*) oyunun öne çıkan unsuru olarak niteledi; bunların eski *Tomb Raider* oyunlarına bir saygı duruşu taşıdığını belirtti. Hansen ise içeriğin önemli bir bölümünü *[[Assassin's Creed]]* serisiyle karşılaştırdığı "açık dünya angaryası" olarak değerlendirdi. Paras, Seferler (Expedition) modunu "gerçek bir keyif" olarak nitelendirdi fakat *[[Eurogamer]]* yazarı Oli Welsh modu eleştirerek varlık nedeninin YouTuber'ları memnun etmek ve oyun içi dijital satın alım geliri elde etmek dışında bir şey olmadığını yazdı.

Wallace *Rise of the Tomb Raider*ı 2013 oyunundan "her açıdan daha iyi" bulduğunu ve oyunun tekrar oynanabilirliğinin yüksek olduğunu yazdı. Campbell hikâyeden pek memnun kalmasa da oyunun genel olarak önceki yapımdan daha iyi olduğunu belirtti. Towell oyunu az risk alan "temkinli bir devam oyunu" olarak nitelendirdi ama formülün işe yaradığını yazdı. O'Brien da oyunun selefinin formülünü daha iyi hâle getirmeyi başardığı görüşüne katıldı. Hansen içeriğin şişkin olduğunu, bir gelişme sunsa da ilk oyunun pek çok eksiğini gidermediğini savundu. Paras'a göre *Tomb Raider* markası 20 yılın ardından *Rise of the Tomb Raider* ile *[[Resident Evil 4]]* ve *[[Uncharted 2: Among Thieves]]* gibi oyun klasikleriyle karşılaştırılabilecek bir düzeyi aşmıştı.

### Satışlar
Bazı oyun basını yazarları *Rise of the Tomb Raider*ın satış performansı konusunda endişe dile getirdi çünkü oyun aynı gün *[[Fallout 4]]* ile birlikte yayımlandı (*Fallout 4*, Bethesda Game Studios tarafından geliştirilen ve yoğun biçimde beklenen bir oyundu; ayrıca pazarlama ortağı olarak Microsoft ile çalışıyordu). Ancak Microsoft iki oyunun birbirinin satışını kayda değer ölçüde etkilemeyeceğini savundu. Oyun çıkış haftasında Birleşik Krallık'ta satış listesinde dördüncü sırada (*Fallout 4*, *[[Call of Duty: Black Ops III]]* ve *[[FIFA 16]]*in ardından) yer aldı. Çıkışını izleyen sonraki ay içinde yeterli satışa ulaşamadığı için NPD Group listesindeki sıralamalarda yer almadı. Square Enix oyunun ilk ticari performansını "sağlam" olarak nitelendirdi, oyun yönetmeni Brian Horton ile Microsoft yöneticisi Aaron Greenberg de Microsoft Studios ve Square Enix'in satışlardan memnun olduğunu söyledi. Dijital satışlarda ise Windows sürümü çıkışın ilk ayında Xbox One sürümünü üçe bir oranında geride bıraktı.

*Rise of the Tomb Raider* 2015 sonu itibarıyla bir milyonun üzerinde sattı. Oyun Kasım 2017'ye gelindiğinde yaklaşık yedi milyon, Kasım 2021'e gelindiğinde ise 11,8 milyon adet sattı.

### Ödüller
2015'te *[[The Daily Telegraph|Telegraph]]* Video Oyunu Ödülleri oyunu Yılın Oyunu dalında aday gösterdi ve En İyi Bölüm Tasarımı dalında ikinciliğe layık gördü. *[[GameSpot]]*un Yılın Oyunu Ödülleri'nde Yılın Oyunu kategorisinde sekizinci oldu ve Xbox One Yılın Oyunu dalında aday gösterildi. Aynı şekilde *[[GamesRadar]]*ın Yılın Oyunu listesinde beşinci sırada yer aldı. *[[Electronic Gaming Monthly|EGM]]*in 2015'in En İyileri listesinde En İyi Oyun ödülü için onuncu sıraya yerleştirildi. *[[Game Revolution]]*un 2015'in En İyileri Ödülleri'nde Yılın Oyunu kategorisinde ikincilik elde etti, ayrıca Crystal Dynamics En İyi Geliştirici dalında aday gösterilirken oyun En İyi Aksiyon-Macera oyunu seçildi. *[[IGN]]*in 2015'in En İyileri Ödülleri'nde En İyi Xbox One Yılın Oyunu ve En İyi Aksiyon-Macera Oyunu ödüllerini kazandı. Ayrıca Yılın Oyunu, En İyi Sanat Yönetimi, Teknik Mükemmeliyet ve En İyi Hikâye dallarında aday gösterildi ve En İyi Performans ile En İyi Xbox 360 Yılın Oyunu kategorilerinde ikincilik aldı.

## Diğer medyada
*Rise of the Tomb Raider*ın bazı olay örgüsü unsurları *Tomb Raider*ın 2018 tarihli sinema uyarlamasına dâhil edildi. COVID-19 nedeniyle ertelenen ve duyurusu yapılan devam filminin *Rise*ı uyarlayacağı bildirilmişti. Ancak devam filmi Metro-Goldwyn-Mayer'in serinin film haklarını süresi dolduğu için kaybetmesinin ardından Temmuz 2022'de iptal edildi.

## Devam oyunu

*Shadow of the Tomb Raider*, Square Enix tarafından doğrulandı. Oyun, yeniden başlatılan köken anlatısının üçüncü oyunudur. Baş geliştirici olarak Crystal Dynamics'in yerini Eidos-Montréal aldı. 14 Eylül 2018 tarihinde PlayStation 4, Windows ve Xbox One için dünya çapında yayımlandı.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Rise of the Tomb Raider Resmi sitesi