Mobil işletim sistemi

**Mobil işletim sistemi**; akıllı telefon, tablet gibi mobil elektronik aygıtlarda kullanılan sistemlerdir.

## Zaman çizelgesi
Mobil işletim sistemi, cep telefonları ve akıllı telefonların gelişiminde bir dönüm noktasıdır.

* 1973–1993 cep telefonları, işlem kontrolünde gömülü sistemler kullandı.
* 1994 İlk akıllı telefon IBM Simon, dokunmatik ekran, e-posta ve PDA özelliklerine sahip.
* 1996 Palm Pilot 1000 cep bilgisayarı, Palm OS mobil işletim sistemi ile tanıtıldı.
* 1996 İlk Windows CE taşınabilir bilgilsayar cihazları tanıtıldı.
* 1999 Nokia S40 işletim sistemi resmi olarak Nokia 7110 ile birlikte tanıtıldı.
* 2000 Symbian, Ericsson R380 lansmanı ile birlikte akıllı telefonlardaki ilk modern mobil işletim sistemi oldu.
* 2001 Kyocera 6035, Palm OS ile çalışan ilk akıllı telefon.
* 2002 Microsoft'un ilk Windows CE (Pocket PC) akıllı telefonları tanıtıldı.
* 2002 BlackBerry ilk akıllı telefonunu yayınladı.
* 2005 Nokia ilk internet tableti N770'deki Maemo işletim sistemini tanıttı.
* 2007 Apple iPhone, iOS ile birlikte "cep telefonu" ve "internet aygıtı" iPhone olarak tanıtıldı
* 2007 Open Handset Alliance (OHA) Google, HTC, Sony, Dell, Intel, Motorola, Samsung, LG tarafından oluşturuldu.
* 2008 OHA tarafından ilk Android (Linux Kernel merkezli) işletim sistemli telefon HTC Dream (T-Mobile G1) yayınlandı.
* 2009 Palm, Palm Pre ile birlikte webOS'u tanıttı. 2012'ye kadar webOS cihazları satılmadı.
* 2009 Samsung, Samsung S8500 ile birlikte Bada OS'u tanıttı.
* 2010 Windows Mobile işletim sistemi ile uyumlu olmayan yeni nesil Windows Phone işletim sistemli telefonlar yayınlandı.
* 2010 Xiaomi Inc, Google'ın Android Open Source Project(AOSP) merkezli MIUI işletim sistemini yayınladı.
* 2011 İlk Maemo ve Moblin birleşimli mobil Linux olan MeeGo, Nokia N9 ile birlikte Nokia, Intel ve Linux Foundation iş birliğiyle tanıtıldı.
* 2011 Eylül 2011'de Samsung, Intel ve Linux Foundation, Bada ve MeeGo'daki çalışmalarını Tizen'e kaydırdığını duyurdu.
* 2011 Ekim 2011'de MeeGo'dan türetilmiş, ultra-taşınabilir Linux + HTML5/QML/JavaScript birleşimi olan  duyuruldu.
* 2012 Temmuz 2012'de Mozilla, "Boot to Gecko" olarak bilinen, şu anki Firefox OS'u duyurdu.
* 2013 Canonical, akıllı telefonlar için tasarlanmış Linux dağıtımı Ubuntu Touch'u duyurdu. İşletim sistemi Android Linux Kernel'ı üzerine kuruludur.
* 2013 BlackBerry akıllı telefonlar için yeni işletim sistemi BlackBerry 10'u tanıttı.
* 2013 Google Android KitKat 4.4'ü tanıttı.
* 2014 Microsoft, Şubat 2014'te Windows Phone 8.1'i tanıttı.
* 2014 Xiaomi, Ağustos 2014'te MIUI v6 işletim sistemini tanıttı.
* 2014 Apple, Eylül 2014'te iOS 8'i tanıttı.
* 2014 BlackBerry, Eylül 2014'te Amazon Appstore ile entegre BlackBerry 10.3'ü tanıttı.
* 2014 Google, Kasım 2015'te Android 5.0'ı (Lollipop) tanıttı.
* 2015 Google, Şubat 2015'te Android 5.1'i (Lollipop) tanıttı.
* 2015 Apple, Eylül 2015'te iOS 9'u tanıttı.
* 2015 Google, Eylül 2015'te Android 6.0'ı (Marshmallow) tanıttı.
* 2016 Apple, Haziran 2016'da iOS 10'u tanıttı.
* 2016 Google, Ağustos 2016'da Android 7.x'i (Nougat) tanıttı

## Başlıca mobil işletim sistemleri
### [[Android]]

* 1.0&nbsp;: (API Level 1)
* 1.1 – Alpha&nbsp;: (API Level 2)
* 1.2 – Beta
* 1.5 – Cupcake&nbsp;: (API Level 3)
* 1.6 – Donut&nbsp;: (API Level 4)
* 2.0 – Eclair&nbsp;: (API Level 5)
* 2.0.1 – Eclair&nbsp;: (API Level 6)
* 2.1 – Eclair&nbsp;: (API Level 7)
* 2.2.x – Frozen Yogurt ("Froyo")&nbsp;: (API Level 8)
* 2.3 – Ginger Bread (Minor UI Tweak): (API Level 9)
* 2.3.3 – Ginger Bread: (API Level 10)
* 3.0 – Honeycomb (Major UI revamp): (API Level 11)
* 3.1 – Honeycomb: (API Level 12)
* 3.2 – Honeycomb: (API Level 13)
* 4.0 – Ice Cream Sandwich (Minor UI Tweak): (API Level 14)
* 4.0.3 – Ice Cream Sandwich: (API Level 15)
* 4.1 – Jelly Bean: (API Level 16)
* 4.2 – Jelly Bean: (API Level 17)
* 4.3 – Jelly Bean: (API Level 18)
* 4.4.4 – KitKat: (API Level 19)
* 5.0, 5.0.1, 5.0.2 – Lollipop (Major UI revamp)&nbsp;: (API Level 21)
* 5.1, 5.1.1 – Lollipop&nbsp;: (API Level 22)
* 6.0 & 6.0.1 – Marshmallow: (API Level 23)
* 7.0  – Nougat: (API Level 24)
*7.1.1 – Nougat: (API Level 25)
*8.0  – Oreo: (API Level 26)
*8.1  – Oreo: (API Level 27)
*9.0  – Pie: (API Level 28)
*10 
*(API level 29)

### [[iOS]]
* iPhone OS 1.x
* iPhone OS 2.x
* iPhone OS 3.x
* iOS 4.x
* iOS 5.x
* iOS 6.x
* iOS 7.x (Major UI revamp)
* iOS 8.x
* iOS 9.x
* iOS 10.x
*iOS 11.x
*iOS 12.x
*iOS 13.x
*iOS 14.x
*iOS 15.x
*iOS 16.x

### [[Windows Phone]]
* Windows Phone 7
* Windows Phone 7.5
* Windows Phone 7.8
* Windows Phone 8
* Windows Phone 8.1
* Windows 10 Mobile

### [[BlackBerry OS]]
* BlackBerry 10.0
* BlackBerry 10.1
* BlackBerry 10.2
* BlackBerry 10.3 (Major UI revamp)
* BlackBerry 10.4 (Developing, expected to release by 2016)

## Pazar payı
2015'te 1 milyar akıllı telefon olan Dünyada MOS pazar payının % 80.7'si Android'e, % 17.7'si iOS'a, % 1.1'i Windows Phone'a, % 0.2'si ise BlackBerry OS'a aittir.

## Kaynakça