Ferdinand Fellmann

**Ferdinand Fellmann** (14 Aralık 1939 - 28 Ekim 2019), Alman filozof. Ailesinin 1946'da Hirschberg'den (şu anki Jelenia Góra, Polonya) sınır dışı edilmesinden sonra Hameln/Weser'de büyüdü.

## Hayatı
Fellmann, Alman Ulusal Liyakat Vakfı tarafından desteklenen  Münster Üniversitesi ve Pavia Üniversitesi'nde okudu. 1959 yılında İngiliz ve Roman Dilleri ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. 1962-1965 yılları arasında Fellmann eğitimine Giessen'de devam etti. Orada Romantik Diller ve Edebiyat Profesörü Hans Robert Jauss ve Felsefe Profesörü Blumenberg ile çalıştı. Eski bir SS-Man olan Jauss ile Nazi Rejimi tarafından yapılan zulmün kurbanı olan Blumenberg arasındaki çatışma nedeniyle Fellmann, kendi düşünme biçimini bulmaya çalıştı. 1967'de Bochum'da doktorasını tamamladı ve 1973'te Münster'de doktora sonrası ders yeterliliğini tamamladı.

Fellmann, 1980 yılında Münster Üniversitesi'ne Felsefe Profesörü olarak atandı. 1985 yılında Napoli'de misafir profesör olarak görev yaptı ve Giordano Bruno, Giambattista Vico ve Benedetto Croce'nin metinlerini tercüme etti. Daha sonra tarihselcilikten uzaklaşarak sistematik temalara yöneldi. Alman üniversitelerinde analitik felsefenin egemenliğine karşı Fellmann, kıtasal (“alteuropäisch, eski Avrupa) felsefi geleneğine bağlı kaldı. 1994 yılında Chemnitz Teknoloji Üniversitesi'ne atandı. (Pratik yönelim olarak felsefe kavramı *, ilk kez 1998'de yayınlanan* Oryantasyon Felsefesi: Ne Yapabilir, Ne Ulaşmaya Çalışıyor başlıklı kitabında görünür.) Fellmann'ın meslektaşlarından birkaçı kitaba karşı çıkarak onun akademik geleneğine zarar verdi. 2005 yılında fahri profesör olduktan sonra Fellmann, Viyana ve Trento'da misafir profesör olarak görev yaptı. Hayatının son yıllarını ağırlıklı olarak Münster'de geçirdi. Alışılmadık bir düşünür olarak, belirli bir felsefi topluluğa ait değildir.

## Akademik kariyer
Fellmann'ın düşüncesi Tarih Felsefesinden Felsefi Antropolojiye doğru gelişti. İnsan her zaman ilgi odağındadır ancak bakış açısı, tarih fikrinden insanın yaşam dünyasından aşağıdan yukarıya doğru her zaman değişir. Bunun dört seçkin aşaması vardır:

**1.** **Tarih Felsefesi**

Fellmann'ın akademik tartışmaya girişi, kitabı The Vico-Axiom: Tarihi İnsan Yapar adlı kitabının yayınlanmasından sonra geldi. Hegel'in ruh felsefesinde sunulan etkili, idealist tarih anlayışının aksine Fellmann, Giambattista Vico'nun *Yeni* Bilim'ini kültürel antropoloji ışığında yorumlar. Fellmann'ın tarih anlayışı, materyalistler kadar idealistler tarafından da şiddetle saldırıya uğradı. İdealistler için onun tarih anlayışı fazla natüralistti. Marksistler onun çalışmasını bir “spätbürgerlicher” revizyonizmi olmakla suçladı. Şu anda Fellmann, tarih felsefesini biçimsel olarak tarihsel bilinç teorisi olarak yorumluyor.

**2.** **Fenomenoloji ve hermeneutik**

1980'lerde Fellmann, odağını bilinç teorisinin fenomenolojik açıklamasına kaydırdı. *Phänomenologie als ästhetische Theorie'de* Husserl'in fenomenolojik düşünce öğretilerini, genelin özeldeki estetik algısının bir vakası olarak fotoğrafik enstantane örneğiyle yorumladı. Fellmann tarafından genel bir medya teorisi olarak Fenomenolojinin daha da geliştirilmesi, *Phänomenologie zur Einführung* adlı kitabında sunulmuştur. Zihinsel imgeleme teorisinde Fellmann, dünyanın münhasıran dilsel inşasına ilişkin popüler dogmaya karşı çıkmıştır. Birçok denemede, işaret ve dil arasında yer alan özerk, sembolik bir biçim olarak imgenin mantığını işler.*Symbolischer Pragmatismus: Hermeneutik nach [[Wilhelm Dilthey|Dilthey]]*  adlı kitabında imge bilincinin primatını “hayali bir dönüş” (mevcut “resimsel dönüşten” farklı olarak) olarak açıklar ve bu terimle görüntülerin sihirli bir boyuta sahip olduğunu gösterir. tamamen kasıtlı olarak çözülebilir. Yakın tarihli bir makalesinde Hermes und Pandora Fellmann, modern hermenötik felsefede mitik arka planın nasıl hala mevcut olduğunu gösteriyor.

**3.** **Yaşam felsefesi, yaşama sanatı**

Epistemolojik bilinç teorisinin sınırlamalarına ilişkin içgörü, Fellmann'ı *Lebensphilosophie* adlı kitabı 1990'dan sonra modern bir yaşam felsefesine yönelik düşüncesinde bir dönüm noktasına götürdü. Yok edilmesinin “Lebensphilosophie”nin özünü oluşturduğuna inanmadığı açıkça görülebilir. Aksine, insanın rasyonel bir varlık olarak her zaman makul niyetleri boşa çıkaran kontrol edilemeyen arzular ve duygularla uğraşmak zorunda kalacağını görür. Bu duygular nedenlere dönüştürülemez ve dönüştürülmemelidir, çünkü insanlara davranışta istikrar ve destek sunarlar. Hayat felsefesine bu yaklaşım, Fellmann'ı güçlü faydacı ve hazcı özelliklere sahip bir etiğe götürdü. *Die Angst des Ethiklehrers vor der Klasse.* *Ahlaki lehrbar mı?* ve *Philosophie der Lebenskunst zur Einführung'da*, pratik etiğin ancak gerçekçi bir insan yaşamı fikri temelinde geliştirilebileceğini açıkça belirtir. Fellmann, kültürlerarası bir bakış açısıyla hayata bakış açısını desteklemek için yakın zamanda Confuzius'un önemli bir metnini Almanca'ya çevirdi.

**4.** **Felsefi antropoloji**

Fellmann'ın felsefi antropolojisi, geçici olarak kesin ifadesini geniş çapta tartışılan *Das Paar kitabında bulmuştur.* Fellmann, Pauline'in aklanma doktrinine benzetme yaparak, aklanmayı, sevilen bir kişiyle rasyonel nedenlerle değiştirilemeyecek duygusal bir bağ olarak yorumladı. Bu açıdan Fellmann'ın duygusal gerekçelendirme kavramı, Jürgen Habermas'ın epistemik doğrulama ve hakikat anlayışına karşı çıkar. Fellmann'ın görüşüne göre, tekil eylemlerin epistemik gerekçelendirilmesi insanı, kendi olumsal varlığının sürekli olarak gerekçelendirilmesine ihtiyaç duyan bir varlık olarak desteklemek için yeterli değildir. Erotik aşkı, öz bilincin kaynağı olan genetik fenomenoloji açısından, son zamanlarda sosyo biyoloji aracılığıyla desteklemeye çalıştığı bir konum açısından yeniden inşa ediyor. Daha sonraki makalelerinde Fellmann, insanın öz-bilincinin "eksantrik konumsallığının", onun istisnai cinselliğinin, yani üreme dışında sürekli erotik duyarlılığın sonucu olduğunu ileri sürdü. Biyoloji ve felsefeyi birleştirme girişimi alkışlandı. Son zamanlarda, Logos ile Eros terimini ortaya attı. Bu neolojizm daha geniş bir halk tarafından olumlu karşılandı.

Fellmann'ın felsefi konumu, metafizik ve ontolojinin temel sorularını antropolojik tanımlara ve pratik araçlara dönüştürme girişimiyle Alman akademik geleneğinde göze çarpmaktadır. Çalışmaları, çeşitli sembolik temsil biçimleri de dahil olmak üzere, insan yaşam dünyasının gerçekçi bir yeniden inşası kapsamında yeniden formüle edilmiş sağlam bir tarihsel bilgiyi göstermektedir. Böylece aşkın idealizmi ve pragmatik gerçekçiliği dengeleyen natüralist bir indirgemeden kaçınır. Fellmann'ın metinlerinin çoğunda atıfta bulunduğu filozof, dünyayı irade ve temsil olarak gören modern Yaşam Felsefesinin babası Schopenhauer'dir. 

## Yayınlar

* *Der Erozof.* *Eine philosophische Otobiyografisi*, Würzburg 2019
* *Çift.* *Yeni Bir Anahtarda Yakın İlişkiler.* *Seri: Beşeri Bilimlerde Gelişim*, Viyana 2016
* *Felsefe der Lebenskunst zur Einführung*, Hamburg 2009
* *Der Liebes-Kod.* *Schlüssel zur Polarität der Geschlechter*, Berlin 2007
* *Phänomenologie zur Einführung*, Hamburg 2005, 3. baskı. 2015
* *Das Paar.* *Eine erotische Rechtfertigung des Menschen*, Berlin 2005; 2. baskı Freiburg/München 2014
* *Die Angst des Ethiklehrers vor der Klasse.* *Ahlaki lehrbar mı?*, Stuttgart 2000
* *Orientierung Felsefesi.* *sie kann'dı, sie will'di*, 2. baskı, Reinbek b. Hamburg 2000
* *Geschichte der Philosophie im 19.* *Jahrhundert*, Reinbek b. Hamburg 1996
* *Lebensphilosophie.* *Elemente einer Theorie der Selbsterfahrung*, Reinbek b. Hamburg 1993.
* *Symbolischer Pragmatizm.* *Hermeneutik nach Dilthey*, Reinbek b. Hamburg 1991
* *Phänomenologie als ästhetische Theorie*, Freiburg/München 1989
* *Almanya'da Gelebte Felsefesi.* *Denkformen der Lebensweltphänomenologie und der kritischen Teorisi*, Freiburg/ München 1983
* *Phänomenologie und Expressionismus*, Freiburg/München 1982
* *Das Vico-Axiom: Der Mensch macht die Geschichte*, Freiburg/München 1976
* *Scholastik ve kosmologische Reform*, Münster 1971, 2. baskı. 1988

## İngilizce Makaleler

* Fellmann, Ferdinand. 2018. "Doğu ve Batı'da İyi Olmak." Açık Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 84-93.
* Fellmann, Ferdinand ve Esther Redolfi. 2017. "Cinsiyet Farklılıklarının Yönleri: Sosyal Zeka vs. Yaratıcı Zeka." *Antropolojideki Gelişmeler*,7 (4), 298-317.
* Fellmann, Ferdinand. 2017. "Sosyal Psikolojiden Kültürel Psikolojiye: Kişiliğin Kefareti." *Psikoloji*,8 (10), 1586-1600.
* Fellmann, Ferdinand. 2017. "Hafıza ve Eros'un Zamansız Zamanı." *Psikoloji*,8 (7), 963-977.
* Fellmann, Ferdinand ve Rebecca Walsh. 2016. "Cinsellikten Erotizme: İnsan Zihninin Oluşumu." *Antropolojideki Gelişmeler*,6 (1), 11-24.
* Fellmann, Ferdinand ve Rebecca Walsh. 2013. "Duygusal Seçilim ve İnsan Kişiliği." *Biyolojik Teori*,8 (1), 64-73.
* Fellmann, Ferdinand. 2010. "Cehalet Perdesinin Ardındaki İnsanın Kökeni: Psikobiyolojik Bir Yaklaşım." *Biyolojik Teori*,5 (3), 240-245.

## Kaynakça