Half-Life: Alyx

***Half-Life: Alyx***, Valve tarafından geliştirilen ve yayımlanan birinci şahıs nişancı sanal gerçeklik oyunudur. *[[Half-Life 2: Episode Two]]*dan sonra yayımlanmış ilk ''Half-Life'' oyunudur. Konusu *[[Half-Life]]* ile *[[Half-Life 2]]* arasında geçmektedir. Oyuncu, bir Combine süper silahını ele geçirmekle görevlendirilen Alyx Vance'i kontrol eder. Oyun; bir sanal gerçeklik oyunudur ve oyuncu, nesnelerle etkileşime geçmek için *Half-Life 2*deki yer çekimi silahına benzeyen "yer çekimi eldivenlerini" kullanır. Serideki fizik tabanlı bulmaca, çatışma ve keşif yapma ögeleri bu oyunda da mevcuttur; ayrıca hayatta kalma-korku ögeleri de yer alır.

Valve, 2010'ların ortalarında deneysel olarak sanal gerçeklikle uğraşmaya başladı ve oyun endüstrisinin büyük bir sanal gerçeklik oyununa olan ihtiyacını fark etti. Sonrasında sanal gerçeklik kullanan prototip oyun denemelerine başladı. Denemelere önce *[[Portal (seri)|Portal]]* ile başlayan Valve, daha sonra 2007'de yayımlanan *[[Half-Life 2: Episode Two]]*dan beri yeni bir oyunu olmayan *[[Half-Life (seri)|Half-Life]]*da karar kıldı. Valve'ın bu deneyleri, 2016'da Source 2 motorunu da kullanarak büyük çaplı bir yapım aşamasına dönüşmüştür; ayrıca Valve'ın tarihindeki en büyük yapım ekibine sahip olmuştur. 23 Mart 2020'de Microsoft Windows için yayımlanan oyun, birçok PC uyumlu sanal gerçeklik gözlüğünü desteklemektedir. Eleştirmenlerden olumlu görüşler alan oyun; grafikleri, karakter seslendirmeleri, senaryosu ve atmosferi için övgüler almıştır ve sanal gerçekliğin killer app'i olarak gösterilmiştir.

## Oynanış
*Half-Life: Alyx*, SteamVR uyumlu Valve Index, HTC Vive, Oculus Rift, Oculus Quest (sadece Oculus Link aracılığıyla, bağımsız değil) ve tüm Windows Karma Gerçeklik gözlüklerini destekleyen bir sanal gerçeklik oyunudur. Oynanışın sanal gerçekliğe göre tasarlandığını belirten Valve, sanal gerçeklik olmayan bir sürüm üzerinde çalışma planları olmadığını söyledi. *Half-Life: Alyx* ayrıca oyuncu yapımı modları Steam Atölyesi aracılığıyla destekler. Valve'dan Robin Walker, hayranların oyunun sanal gerçeklik ekipmanı gerektirmeyen bir modunu yapacaklarını beklediğini ve Valve'ın da oyuncuların böyle bir versiyona vereceği tepkiyi merak ettiğini belirtmiştir. *Valve News Network*ün kurucusu Tyler McVicker, oyunun yanlışlıkla Steam'de sızdırılan ve sanal gerçeklik harici geliştirici araçları içeren bir versiyonunu keşfetmiştir. Fakat oyundaki butonlara basma ve Alyx'in sırt çantasını kullanma gibi temel etkileşimler, sanal gerçeklik olmadan gerçekleştirilemiyordu. McVicker; bir mod yapımcısı, oyuncunun oyunla etkileşimini bütünüyle değiştirmediği sürece tüm oyunu bu şekilde oynamanın imkânsız olduğu sonucuna varmıştır.

Oyun, Gordon Freeman'ın *[[Half-Life 2]]*deki dönüşünün öncesinde geçmektedir. Oyuncu, babası Eli Vance ile birlikte Combine'la mücadele eden ve Freeman'ın arkadaşı olan Alyx Vance'i kontrol eder. Oyunun tasarımcısı David Speyrer; *Half-Life: Alyx*in bir episodik oyun veya yan hikâye olmadığını, "*Half-Life* hikâyesinin yeni bir bölümü" olduğunu belirtmiştir.
Oyuncu arayüz kullanma, nesneleri fırlatma ve çatışmaya girme gibi etkileşimlerde sanal gerçekliği kullanır. *Half-Life 2*deki yer çekimi silahına benzer olarak, oyundaki yer çekimi eldivenleri oyuncunun yer çekimini kullanarak nesnelerle etkileşime girmesini sağlar. Serinin keşif yapma, bulmaca çözme ve çatışmalara girme gibi ögeleri bu oyunda da mevcuttur. Bütün silahların tek elle kullanılabilir olduğunu belirten Valve ekibi, oyuncuların her zaman diğer elini de kullanarak oyunla etkileşime geçmesini istediklerini söylemiştir. Oyun esasen birinci şahıs nişancı olmasına rağmen; sağlık takviyeleri ve cephanenin kısıtlı olması ve beklenmedik jump scare'lar gibi hayatta kalma-korku ögelerini de içerir.

Oyuncu; odasında yeterli alana sahipse room scale özelliğini kullanarak hareket edebilir. Alternatif olarak, sanal gerçeklik kontrolcüsündeki analog çubukları kullanarak "ışınlanma" yöntemiyle de hareket edilebilir. Işınlanma yönteminde, oyun içi hareket simüle edilmeye devam eder ve oyuncu ışınlanma esnasında saldırıya uğrarsa veya çok yüksekten aşağıya ışınlanırsa ölür.

## Olay örgüsü
*Half-Life: Alyx*, *Half-Life 2*nin beş yıl öncesinde geçmektedir. Combine, Alyx Vance (seslendiren: Ozioma Akagha) ve babası Eli'ı (seslendiren: James Moses Black) yakalamıştır. Direniş üyesi Russell (seslendiren: Rhys Darby) Alyx'i kurtarmayı başarır ve ona Combine'ın babasını sorguya çekmek için Nova Prospekt'e götüreceğini söyler. Alyx, Eli'ı Nova Prospekt'e götüren treni durdurmak için City 17'in dışarısındaki Quarantine Zone'a girer. Yoluna devam eden Alyx, üstü kapalı bir şekilde Eli Vance'ın öleceğini söyleyen bir Vortigaunt (seslendiren: Tony Todd) ile karşılaşır.

Quarantine Zone'dan çıkan Alyx treni durdurur. Daha önce karşılaşılan Vortigaunt Eli'ı bir enkaz yığınından düşmek üzereyken kurtarır. Eli, tutukluyken Quarantine Zone'da bir mahzende ("Vault") Combine'ın bir süper silah sakladığını öğrendiğini Alyx'e söyler. Alyx'e Vault'u bulmasını ve Combine daha güvenli bir yere taşımadan önce içindekini ele geçirmesini söyler. Alyx Quarantine Zone'a girer, Vault'a giden yolda çeşitli Xen yaratıkları ve Combine askerleri ile karşılaşır. Alyx, Vault'un havada kalmasını sağlayan bir elektrik santralını devre dışı bırakmayı başarır ve her santralın içinde enerjisini Vault'a aktarmaya zorlanan köleleştirilmiş bir Vortigaunt olduğunu keşfeder. Alyx tarafından kurtarılan Vortigaunt, kendisi ve ırkının geriye kalan santralleri devre dışı bırakacağına söz verir.

Eli; Alyx'le iletişime geçer ve Vault'un içinde bir silah olmadığını, Vault'un bir apartman kompleksinin çevresine inşa edilmiş ve Combine'ın keşfettiği bir şeyi içinde tutan bir hapishane olduğunu haber verir, ayrıca Vault'un sonradan ekstrem bir tedbir olarak havada tutulmaya başladığını öğrendiğini söyler. Vault'un içindeki şeyin Combine'la olan savaşlarında yardımcı olacağına karar veren Alyx yoluna devam eder. Vault'a yaklaşan Alyx; bir bilim insanını Combine üst rütbelilerine, Vault'un içinde Black Mesa kazasından sağ kurtulan bir bilim insanı olduğunu söylerken duyar. Alyx bu kişinin Gordon Freeman olduğunu düşünür ve Vault'u yere indirmeyi başarır.

Vault'a giren Alyx, hapishanenin çevresine inşa edildiği apartman kompleksini bulur. Yatak odaları, mutfaklar ve salonlar birbirinin üstündedir; zaman-boşluk karmaşası altında görünen binayı bir fiziksel fenomen sarmıştır. Yoluna devam eden Alyx, Vault'un ortasında gelişmiş bir hapishane hücresi keşfeder. Freeman'i görmeyi bekleyerek hücreyi açar. Fakat içeride G-Man vardır. G-Man, Alyx'i de alarak Vault'tan çıkar.

Ödül olarak G-Man Alyx'e hizmet teklif eder. Alyx Combine'ı Dünya'dan çıkartmasını ister fakat G-Man, bu isteğin patronlarının ilgisine ters düşeceğini belirtir. Bunun yerine Alyx'i bir Combine Advisor'ın Eli'ı öldürdüğü *[[Half-Life 2: Episode Two]]*nun sonundaki sahneye götürür ve ona geleceği değiştirmeyi teklif eder. Alyx kabul eder, Advisor'ı öldürür ve babasını kurtarır. Freeman'in kendisine verilen görevi yerine getirmekteki isteksizliğinden rahatsız olmuş G-Man Alyx'e, Freeman'in yerine geçebileceği konusunda kendisini kanıtladığını söyler. Sonrasında G-Man Alyx'i hapseder ve oradan ayrılır.

Oyunun sonundaki ara sahnede Gordon'ın bakış açısına geçilir. *Half-Life 2: Episode Two*daki Combine süper portalinin yıkımından sonra Gordon, Direnişin White Forest üssünde bilinci geri gelirken görülür. Eli hayattadır ve Advisor ölmüştür fakat Alyx kayıptır. G-Man odanın köşesinden görünmeden onları izlerken Alyx'in robot evcil hayvanı D0g, bir levyeyle birlikte gelir. Eli, G-Man'i öldüreceğini söyler ve Gordon'a levyeyi verir.

## Geliştirilme süreci
*Half-Life* serisinin bir önceki oyunu olan *Episode Two* 2007'de yayımlanmıştı ve nereye gideceği bilinemeyen bir son ile bitiyordu. *Episode Three*nin *Episode Two*dan bir yıl sonra yayımlanması planlanmıştı fakat süresiz olarak ileri bir tarihe ertelendi. Yapım ekibinin gittikçe büyüyen tutkularına ters düştüğünü fark eden Valve, en sonunda episodik oyun yapımından vazgeçti. *Episode Three* yerine *Half-Life 3*ü geliştirmeyi ümit eden Valve'ın bu planı da gerçekleşmedi. Valve *Half-Life* projeleri geliştirmek için birkaç girişim daha yapar fakat her seferinde ilerlemelerinden tatmin olmaz. Ayrıca, Valve'ın *[[Half-Life 2]]*yi geliştirirken aynı zamanda Source motorunu da geliştirmesi zamanında birçok soruna yol açmış olduğundan, Valve önce Source 2'yi ve ardından *Half-Life: Alyx*i geliştirdi. Oyunun duyuruluşundan önce üç önemli *Half-Life* yazarı Marc Laidlaw, Erik Wolpaw ve Chet Faliszek Valve'dan ayrıldı. Haberciler bunu Valve'ın diğer serilerine yoğunlaşmasını da kanıt olarak göstererek, yeni *Half-Life* oyunlarının geliştirilmediği olarak yorumladı.

2015'te Valve, teknoloji şirketi HTC ile HTC Vive'ı geliştirmek için iş birliği yaptı. HTC Vive 2016'da yayınlandı. Sanal gerçeklik oyunu denemeleri ile uğraşan Valve, 2016'da bir mini sanal gerçeklik oyunu koleksiyonu olan *[[The Lab (video oyunu)|The Lab]]*i yayımladı. Valve, oyuncuların yeni bir AAA sanal gerçeklik oyunu istediğini fark etti ve Vive'da büyük çaplı oyun geliştirme denemeleri yapmaya başladı. Geliştirici ekip 2017'ye kadar birkaç prototip ve yapım aşamasında olan ileri tarihli üç sanal gerçeklik projesi geliştirdi. *Portal* serisi için bir sanal gerçeklik oyunu denemesi yaptılar fakat portallerin sanal gerçeklikte mide bulandırıcı olduğunu fark ettiler ve *Half-Life* serisine yöneldiler. Valve'da tasarımcılık yapan Robin Walker, *Half-Life 3*ün "korkutucu derecede yıldırmış bir bekleyiş" olduğunu ve ekibinin sanal gerçekliği seriye bir geri dönüş yolu olarak gördüğünü söylemiştir.

Valve, *Half-Life 2*yi kullanarak yeni prototipler üretti ve oynanış ögelerini sanal gerçekliğe en uygun olacak şekilde daralttı. Bu prototiplerden bir tanesi *The Lab*de yer alan bir mini oyun oldu. *Half-Life* ögelerinin sanal gerçeklik için "şaşırtıcı derecede uyumlu" olduğunu söyleyen Valve, sanal gerçeklik kullanmalarının tasarımlarının neredeyse her yönünü etkilediğini de söylemiştir. Örneğin sanal gerçeklikte silah kullanan bir oyuncu, fiziksel olarak ellerini kullanır ve bu kontrol şekli; geleneksel fare ve klavye kontrolleriyle silah kullanmaktan çok farklıdır. Walker bu durumun "mekanik tasarım, seviye tasarımı, hikâye akışı ve hatta mühimmat bulma ve çatışma sıklığına bile" etki ettiğini söylemiştir. Önceki *Half-Life* oyunlarından ikonik bir silah olan levye, Valve yakın dövüş silahlarının sanal gerçeklikte çalışmasını sağlayamadığından *Half-Life: Alyx*de yer almamıştır. Diğer bir sebebi ise Valve'ın, oyuncuların levyeyi Gordon Freeman ile özdeşleştirdiğini düşünmesidir. Alyx için farklı bir kimlik yaratmak isteyen Valve, Alyx'e bir "tamirci ve hacker" görüntüsü vermiştir.
Valve oyundaki konum değiştirme seçeneklerini belirlerken, ışınlanma yöntemini kullanan sanal gerçeklik oyunu *Budget Cuts*dan ilham almıştır. Walker, "Başkasını ışınlanırken izlemek sizin hoşunuza gitmiyor ve bu durumun oynayan kişi için de aynı olduğunu tahmin ediyorsunuz. Fakat *Budget Cuts* bize durumun hiç de öyle olmadığını gösterdi." şeklinde konuşmuştur.

*Half-Life: Alyx*in geliştirilme süreci Şubat 2016'da başladı ve aynı yıl içinde kapsamlı bir yapım sürecine dönüştü. Valve'ın 2018'de satın aldığı Campo Santo şirketinin de içinde yer aldığı yaklaşık 80 kişiden oluşan ekip, Valve tarihinin en büyük ekibi olmuştur.
Valve, sanal gerçekliğe ve iş birliğine dayalı düzenlemelere orijinal Source motorundan daha iyi destek sağlayan Source 2'ye yeni bir Hammer seviye düzenleyicisi ve kısmı bir yazılım geliştirme kiti eklemeyi planladıklarını söylemiştir.

Oyunun yazarları; Jay Pinkerton, Sean Vanaman ve Valve'a müteahhit yazar olarak geri dönen Wolpaw'dan oluşur. Önceki *Half-Life* oyunlarının ortak yazarlarından Laidlaw da danışmanlık yaptı. Çoğu Valve oyununun besteciliğini yapan Mike Morasky; *Half-Life: Alyx*in müziklerini, önceki *Half-Life* oyunlarının da bestecisi olan Kelly Bailey'nin yardımıyla bestelemiştir. Serinin önceki oyunlarında Merle Dandridge tarafından seslendirilen Alyx, bu oyunda Valve daha genç bir ses aradığı için Ozioma Akagha tarafından seslendirilmiştir. Serinin önceki oyunlarında her zaman suskun ana kahramanlara yer veren Valve, bu oyunda Alyx'in konuşmasının hikâye anlatımına yarar sağladığını söylemiştir. Ayrıca; Eli'ı 2017'de hayatını kaybeden Robert Guillaume'in yerine James Moses Black ve Russell'ı da Rhys Darby seslendirmiştir. Seride devamlılığını sürdüren seslendirmenler ise Vortigauntları seslendiren Tony Todd, G-Man'i seslendiren Michael Shapiro ve Combine anonslarını seslendiren Ellen McLain olmuştur. Seslendirmenlerden Cissy Jones (Olga) ve Rich Sommer (Larry, Russell'ın Dronu ve Combine Askerleri), daha önce onlarla birlikte *[[Firewatch]]*ta çalışan Vanaman'ın tavsiyesi üzerine seslendirme kadrosuna alınmıştır. Yapımcı ekip, *Half-Life: Alyx*in hem içerik hem de hikâye ilerleyişi yönünden "*Half-Life* serisindeki tam teşekküllü bir yapım" olduğunu belirtmiştir. Valve tasarımcılarından Greg Coomer ve Jason Mitchell, *Half-Life: Alyx*deki korku oyunu ögelerini korku filmleri ve *[[Resident Evil 4]]* gibi korku oyunlarıyla kıyaslamıştır.

*Half-Life: Alyx* Kasım 2019'da duyurulmuştur. Oyun Valve Index gözlüğünü veya kontrolcülerini satın alanlara ücretsiz verilmiştir. Oyunun tanıtımını yapma amacıyla, *Half-Life* serisinin önceki bütün oyunları Steam'de Ocak 2020'den oyunun çıkış tarihi olan 23 Mart 2020'ye kadar oynaması ücretsiz yapılmıştır.

Gelecekteki *Half-Life* oyunları için olan planları sorulduğunda David Speyrer, ekibinin istekli olduğunu fakat *Half-Life: Alyx*e gelecek tepkileri beklediğini söylemiştir. Walker, "*Half-Life: Alyx*i kesinlikle bu evrene dönüşümüz olarak görüyoruz, sonu olarak değil." şeklinde konuşmuştur.

## Değerlendirmeler

*Half-Life: Alyx*, inceleme toplayıcısı Metacritic'te "Evrensel Beğeni" kategorisine girmiştir. *[[VG247]]*, *[[Tom's Hardware]]* ve *[[Video Games Chronicle]]* gibi dergilerdeki eleştirmenler oyun için, sanal gerçekliğin "killer app"i tanımını yapmıştır. Oyun, Mart 2020 sonunda Metacritic'te "tüm zamanların en iyi 20 kişisel bilgisayar oyunu" listesine girmiştir.

Duyuru fragmanı yayınlandıktan sonraki ilk 24 saatte 10 milyondan fazla görüntülendi. Hayranların birçoğu duyuruyu heyecanla karşılamış olsa da birçok hayran da oyunun, 2019'da hala küçük fakat büyümekte olan bir pazar olan sanal gerçekliğe özel olmasından memnun olmamıştır. Valve Index ekipmanlarının tamamı ABD, Kanada ve Avrupa'da oyunun duyurulduğu hafta ve ekipmanların satıldığı diğer 31 bölgede Ocak 2020'nin ortasına kadar satıldı. Superdata; Valve'ın 2019'un dördüncü çeyreğinde *Half-Life: Alyx*in sayesinde 103.000 Index ekipmanı sattığını ve bütün 2019 yılı boyunca yaptıkları 149.000 satış ile kıyaslandığında, 2019'un dördüncü çeyreğinde en çok satan kişisel bilgisayarlarda çalışan sanal gerçeklik ürünü olduğunu açıklamıştır. Valve ayrıca *Half-Life: Alyx*in çıkış tarihinde yaşanmakta olan koronavirüs pandemisi yüzünden tedarik zincirlerinin olumsuz etkilendiğini belirtmiştir.

Oyunun çıkış tarihinden önce *[[TechRadar]]*dan Vic Hood, "Bu kesinlikle uzun zamandır beklenen *Half-Life 3* değil. Fakat bizimle seride yeni bir oyun görüp göremeyeceğimizle ilgili sıcak-soğuk oynamış Valve'ı bir *Half-Life* projesiyle görmek güzel. Buna rağmen her zaman bir *Half-Life 3*ün ümidiyle yaşayacağız." Microsoft'tan Phil Spencer, oyunu duyurulmadan önce oynadığını ve "muhteşem" bulduğunu söylemiştir. *[[Business Insider]]* dergisinden Kevin Webb, *Half-Life: Alyx*in "hardcore oyuncuları kazanmakta zorlanan bir endüstride [sanal gerçeklik] yeni bir ilgi getirebileceğini" yazmıştır. Ayrıca *[[USGamer]]*dan Andrew King, *Half-Life: Alyx*in mod topluluğunun sanal gerçekliğe geçişinde ya çok büyük başarı ya da çok büyük bir başarısızlık ile sonuçlanacağını yazmıştır.

### Satışlar
Yayımlandığı gün *Half-Life: Alyx* 43.000 eş zamanlı oyuncuya sahip olmuştur. Twitch'te *Half-Life: Alyx* yayınlarının izlenme sayısı 300.000'e ulaşmış; *[[Gamer Network]]* yazarı Haydn Taylor bu durumun, oyunun sanal gerçeklik ekipmanı gereksiniminin potansiyel oyuncu kitlesini sınırladığının göstergesi olduğunu yazmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*