BMW Art Car

**BMW Art Car**, BMW markalı çeşitli binek ve yarış otomobillerinin sanatçılar tarafından boyanmasıyla oluşturulmuş sanat projesi. 1975 ile 2017 yılları arasında proje kapsamında 19 araç tasarlandı, ayrıca bir BMW aracı kullanılarak bir tablo üretildi. Tasarlanan araçlar reklam ve tanıtım faaliyetlerinin yanı sıra yarışlarda ve günlük ulaşımda kullanıldı.

## Proje
Otomobillerin sanatçılar tarafından tuval olarak kullanılması fikri, Fransız otomobil yarışçısı ve açık artırmacı Hervé Poulain tarafından ortaya atıldı. 1975'te Poulain, ilk BMW art car için arkadaşı olan ABD'li sanatçı Alexander Calder'e sipariş verdi. Calder tarafından boyanan 3.0 CSL, Poulain tarafından 1975 Le Mans 24 Saat Yarışı'nda kullanıdı. Ertesi sene, Frank Stella'nın siyah çizgilerden oluşan tasarımı ile boyanmış olan 3.0 CSL 1976 Le Mans 24 Saat Yarışı'nda yer aldı. Daha sonraki yıllarda da Roy Lichtenstein (1977), Andy Warhol (1979) ve Jenny Holzer (1999) tasarımı araçlar Le Mans yarışlarında kullanıldı.

1978 Le Mans 24 Saat Yarışı için Andy Warhol'un bir  BMW 320i boyaması kararlaştırıldı ve sanatçı Nisan 1978'de siyah bir araba üzerinde pembe çiçeklerden oluşan tasarımını Münih'e gönderdi, ancak bu tasarım gerçekleştirilmedi. Sonrasında sanatçı ertesi yıl yarışa katılan BMW M1'i boyadı. Warhol bu araç için "soyut dışavurumcu tarzda ve gökkuşağı renklerinde alanları olan" bir tasarım yaptı. Sanatçı aracın boyanması işlemini beş dakika içinde tamamlamak istiyordu ancak süreci kayıt altına alan film ekibinin talebiyle aracı 28 dakikada tamamladı.

Sonraki yıllarda Ernst Fuchs (1982), Robert Rauschenberg (1986), Michael Nelson Jakamarra (1989), Ken Done (1989), Matazo Kayama (1990), César Manrique (1990), A. R. Penck (1991), Esther Mahlangu (1991), Sandro Chia (1992), David Hockney (1995) ve Olafur Eliasson (2007) gibi bilinen sanatçılar çeşitli BMW binek ve yarış araçlarını boyadı. 2010'da Jeff Koons'un tasarladığı M3 GT2, 1979'da Andy Warhol tarafından tasarlanan araca saygı amacıyla 79 yarış numarasıyla 2010 Le Mans 24 Saat Yarışı'na katıldı. Yarışa iyi başlayan araç altıncı sıradayken teknik arıza sebebiyle yarış dışı kaldı.

2004'ten beri projeden sorumlu olan Thomas Girst'e göre projenin amacı yıllar içinde değişti:

## Araçlar

 2009 tarihli projede sanatçı Robin Rhode bir araç boyamak yerine, tekerlerine boya sürülmüş bir BMW Z4'ü devasa bir tuval üzerinde kullanarak bir tablo oluşturdu.

## Proje harici araçlar
BMW tarafından sipariş edilmemiş olsa da çeşitli sanatçılar farklı BMW araçlarını da boyadılar. Keith Haring'in 1987'de boyadı kırmızı bir BMW Z1, Düsseldorf'taki Hans Mayer Galerisi'nde sergilendi. Alman ressam ve grafik tasarımcı Walter Maurer de kendi BMW araçlarını tasarladı. 2013'te Çek sanatçı Andy Reiben bir BMW F30'u floresan renklerde boyayarak *Fluidum* adı altında sergiledi. 2019'da Milan Kunc, güncel çevre sorunlarına dikkat çekmek amacıyla bir BMW i8 boyadı. Aracın BMW Müzesi'nde sergilenmesine ve sonrasında müzayede yoluyla The Ocean Cleanup yararına satılmasına karar verildi.


File:Frank Stella BMW M1 ProCar Art Car.fL (1979).jpg|Frank Stella tasarımı başka bir araç (1979)
File:Kunstauto Maurer.jpg|Walter Maurer tasarımı araç
File:BMW i8 Art Car by Milan Kunc at the BMW Museum - front left view.jpg|Milan Kunc tasarımı BMW i8 (2019)


## Model arabalar
2003 ile 2005 yılları arasında Minichamps model araba şirketi, o zamana kadarki 15 aracın tamamını içerecek şekilde, serinin 1/18 model arabalarını üretti. Satışa sunulan ilk iki model araba Alexander Calder'in BMW 3.0 CSL ve Jenny Holzer'in BMW V12 LMR araçlarıydı. Model arabalar BMW bayilerinde, bazı müzelerin dükkanlarında ve BMW'nin direkt satışı yoluyla piyasaya sürüldü. Araçların toplan 3000 kopyası üretildi.
## Sergileme
BMW Art Car serisi farklı ülkelerde sergilendi:
*2009'daki Kuzey Amerika turu kapsamında 12-24 Şubat arasında Los Angeles County Sanat Müzesi ve 24 Mart - 6 Nisan arasında New York'taki Grand Central Terminali sergileri düzenlendi. 
*Aynı sene Meksika'da önce Monterrey'deki MARCO'da, ardından Guadalajara ve Meksiko'da sergilendiler.
* Temmuz 2012'de araçların bir kısmı, 2012 Yaz Olimpiyatları'na paralel düzenlenen "Kültür Olimpiyadı" kapsamındaki *Art Drive!* etkinliği çerçevesinde Institute of Contemporary Arts tarafından Shoreditch'te sergilendi.
*Ekim 2015 - Mayıs 2016 arasında sekiz araç Singen'deki MAC – Museum Art & Cars'ta sergilendi.
*11 Kasım 2016 - 19 Mart 2017 arasında dokuz araç Hamburg'daki Prototip Müzesi'nde sergilendi.

## Kaynakça