Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk

Arnavutluk, 2004'teki ilk çıkışından bu yana 22 kez Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil edildi. Yarışmaya katılan mevcut Arnavut yayıncı, her yıl 1962'den beri düzenlenen köklü bir şarkı yarışması olan Festivali i Këngës'i ulusal seçimi aracılığıyla ülkenin temsilcisini belirleyen Radio Televizioni Shqiptar (RTSH)'dır.

Arnavutluk'un 2004'teki ilk çıkışı başarılı oldu; Anjeza Shahini'nin seslendirdiği "The Image of You" 7. sırada yer aldı. Bu sonuç, Rona Nishliu'nun "Suus" şarkısıyla 5. olduğu 2012 yılına kadar ülkenin en iyi derecesi olarak kaldı. Ülke ayrıca, 2025'te Shkodra Elektronike'nin "Zjerm" şarkısıyla sekizinci olarak ilk ona girdi.  
 
Arnavutluk, ilk çıkışından bu yana her yıl yarışmaya katıldı ve 22 kez katıldığı yarışmanın 12'sinde finale yükseldi. Ülkenin puanlarını belirlemek için esas olarak televizyon oylaması kullanıldı, ancak birkaç kez, Arnavut halkından gelen oy sayısının geçerli sayılmayacak kadar düşük olduğu durumlarda jüriye başvuruldu.

## Katılımlar
Radio Televizioni Shqiptar (RTSH), Avrupa Yayın Birliği'nin (EBU) tam üyesidir ve bu nedenle Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmaya hak kazanır. 2004'teki 49. yarışmadan bu yana Arnavutluk'u temsil ederek yarışmaya katılıyor.
## Tarihçe
### 2000'ler
RTSH, 2002 ve 2003 yıllarında yarışmaya katılma niyetini dile getirdi. Ancak, katılan ülke sayısının fazla olması nedeniyle katılımlarına izin verilmedi.

Bununla birlikte, 2004'teki 2004 yarışmasına Anjeza Shahini tarafından seslendirilen "The Image of You" şarkısıyla İstanbul'da ilk kez yer aldı. Ülke, Büyük Final'de 106 puan alarak 7. sırada tamamladı ve bu, 2012'ye kadar ülkenin en yüksek derecesi olarak kaldı. 2005'te, bir önceki yıl ilk 11'de yer alması sayesinde, Ledina Çelo'nun "Tomorrow I Go" adlı sonraki şarkısı Kiev'deki Büyük Final'e otomatik olarak katılmaya hak kazandı ve 16. sıraya yerleşti.

Ertesi yıl, Luiz Ejlli ve "Zjarr e ftohtë" adlı şarkısı Atina'daki Büyük Final'e kalamadı ve bu, ülkenin katılım tarihinde ilk kez finale kalamama durumu oldu.

2007'deki şarkı, Frederik Ndoci'nin "Hear My Plea" adlı eseri, Festivali I Këngës 45'te "Balada e gurit" (Taş baladı) olarak seslendirildi. Sonunda, şarkı revize edildi ve İngilizce ile Arnavutçanın bir karışımı haline getirildi. 2007 yarışmasının Yarı Finali'nde 49 puan alarak Yarı Final'de 28 ülke arasından 17. oldu ve böylece finale kalamadı.

Festivali I Këngës 46'nın galibi, Olta Boka'nın "Zemrën e lamë peng" (Zamanın tuzağına düşmüş kalpler) adlı şarkısı oldu. Ancak, kazananı belirleyen jürinin sonucu tartışmalıydı ve son iki jüri üyesinin, ikinciler Flaka Krelani ve Doruntina Disha'yı yarışmaya göndermemek için Boka'ya kasıtlı olarak yüksek puanlar verdiği söylentileri yayıldı. Arnavutluk'taki basın, karardan memnun değildi ve RTSH, son iki jüri üyesinin puanlarını verirken hile yaptığı iddialarını araştıracağını duyurdu. Buna rağmen, Olta Boka'nın zaferi geçerliliğini korudu ve o, Eurovision Şarkı Yarışması 2008'de Sırbistan'ın Belgrad şehrinde Arnavutluk için şarkı söyledi. Yarı finalde 19 ülke arasından 9. olarak finale kaldı ve finalde 55 puan alarak 25 ülke arasından 17. oldu.

Arnavutluk, 2009 Eurovision için hem sanatçısını seçen hem de şarkısını kamuoyuna sunan ilk ülke oldu. Kazanan yine Festivali I Këngës tarafından belirlendi. Festivali I Këngës 47'nin galibi, Arnavutluk'un ilk katılım şarkısının bestecileri olan Edmond Zhulali ve Agim Doçi tarafından bestelenen "Më merr në ëndërr" (Beni rüyalarında taşı) şarkısıyla Kejsi Tola oldu. Şarkı, İngilizce olarak "Carry Me in Your Dreams" adıyla seslendirildi. Arnavutluk, 2. Yarı Final'de 19 ülke arasından 7. olarak 73 puan aldı ve böylece finale kaldı. Finalde ise 48 puan alarak 25 ülke arasından 17. oldu. Halk oylamasında 11. olurken, jüri oylamasında sadece 23. sırada yer aldı.

### 2010'lar

Festivali I Këngës 48'in galibi 27 Aralık'ta belirlendi ve eski kazanan Anjeza Shahini'yi geride bırakan Juliana Pasha kazandı. Pasha, 2010 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Oslo'da "It's All about You" şarkısıyla Arnavutluk'u temsil etti. Şarkı, tipik bir hareketli beste olup, Christina Aguilera'nın "Keeps Gettin' Better" ve Britney Spears'ın "Womanizer" şarkılarıyla karşılaştırıldı. Arnavutluk, ilk yarı finalde 76 puanla 6. oldu ve finale kaldı. Finalde ise Juliana, Makedonya'dan gelen 12 puan da dahil olmak üzere 62 puanla 16. sırayı aldı.

2011 Eurovision Şarkı Yarışması için Arnavutluk temsilcisi, Aralık 2010'daki Festivali i Këngës 49'da seçildi. 2011 Şarkı Festivali'nin galibi, 10 yıl sonra üçüncü kez kazanan Aurela Gaçe oldu. Şarkısının adı "*Kënga ime*" ("Benim Şarkım") idi ve İngilizceye "Feel the Passion" olarak çevrildi, 12 Mart 2011'de RTSH'deki "*Historia nis këtu*" ("Hikaye burada başlıyor") adlı bir programda yayınlandı. Arnavutluk, 14 Mayıs'taki büyük finalde yer almak için 18 diğer ülkeye karşı 1. Yarı Final'de yarıştı. Ancak, 4 yıl aradan sonra ilk kez finale kalamadı ve 14. oldu.

Arnavutluk, 2012 yarışmasında Rona Nishliu'nun seslendirdiği "Suus" şarkısıyla yarıştı. Şarkı, finale kalmayı başardı ve toplamda 146 puanla 5. sıraya yerleşti. Kosovalı Rona Nishliu, Arnavutluk için rekor bir sonuç elde etti.

Arnavutluk, 2013 Eurovision Şarkı Yarışması'na Adrian Lulgjuraj ve Bledar Sejko'nun seslendirdiği "Identitet" şarkısıyla katıldı. Bu şarkı, Festivali i Këngës aracılığıyla kazanan olarak seçildi. Sonuçlar sadece jüri oylamasına bağlıydı. Jüri uzmanları arasında, tüm Eurovision.tv izleyicileri için İngilizce olarak selamlayan ve puanları veren Eurovision Şarkı Yarışması'ndaki İtalyan Delegasyon Başkanı Nicola Caligiore de vardı.

Arnavutluk, Malmö'deki 2013 Eurovision Şarkı Yarışması'nın ikinci yarı finalinde 15. oldu ve büyük finale yükselemedi.

28 Aralık 2013'te Herciana Matmuja, Festivali i Këngës 52'yi (Arnavutluk'un 52. ulusal finali) "Zemërimi i një nate" adlı şarkısıyla kazandı ve böylece Eurovision 2014'te Arnavutluk'u temsil etmek üzere seçildi. Eurovision 2014 öncesinde, bu şarkının hem İngilizce hem de Arnavutça versiyonlarını kaydetti. 16 Mart'ta, Eurovision 2014 için 'One Night's anger' adlı şarkısının son versiyonunu yayınladı. Arnavutluk, üst üste ikinci kez finale kalamadı.

28 Aralık 2014'te Elhaida Dani, "Diell" şarkısıyla Festivali i Këngës 53'ü kazandı ve bu şarkı 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk'u temsil edecekti. 23 Şubat 2015'te şarkı yazarlarının "kişisel ve geri dönülemez nedenlerle" şarkıyı geri çekme kararı aldığı ve Dani'nin Eurovision'da başka bir şarkı seslendireceği duyuruldu. Ertesi gün, Dani'nin "I'm Alive" şarkısını seslendireceği açıklandı.

27 Aralık 2015'te Eneda Tarifa, "Përrallë" adlı şarkısıyla Festivali i Këngës 54'ü kazandı, bu da onun 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk'u temsil edeceği anlamına geliyordu. Şarkı daha sonra İngilizceye çevrildi ve "Fairytale" adını aldı, müzik videosu ise TVSH'deki akşam haberlerinde yayınlandı. Arnavutluk finale kalamadı ve ikinci yarı finalde 18 ülke arasından 16. oldu.

2017'de Lindita ve "World" şarkısıyla bir kez daha finale kalamayan Arnavutluk, 2018'de Eugent Bushpepa'nın "Mall" şarkısıyla büyük finale geri döndü. Finalde 184 puan alarak 26 ülke arasından 11. oldu ve bu, Arnavutluk'un ilk çıkışından bu yana yarışmadaki dördüncü en iyi derecesi oldu.

2019'da Arnavutluk, kendilerini "Ktheju tokës" şarkısıyla Jonida Maliqi'nin temsil edeceğini seçti. Arnavutluk, ikinci yarı finalden finale kalmayı başararak, 2009 ve 2010'dan bu yana ilk kez art arda iki kez finale kalmış oldu. Finalde 90 puanla 17. sırada yer aldı.

### 2020'ler
2020 yarışması için Arnavutluk, 22 Aralık 2019'da Festivali i Këngës 58'i "Shaj" şarkısıyla kazanan Arilena Ara'yı ülkesini temsil etmesi için seçti. 9 Mart 2020'de, şarkının "Fall from the Sky" adlı İngilizce versiyonu yayınlandı. Ancak, 2020 yarışması Avrupa'daki COVID-19 pandemisi nedeniyle 18 Mart 2020'de iptal edildi.

2021 yarışması için RTSH, Arilena Ara'nın iç seçimle yeniden Arnavutluk'u temsil etmeyeceğini ve Festivali i Këngës 59'un planlandığı gibi devam edeceğini duyurdu. Ulusal final 23 Aralık 2020'de gerçekleşti ve Anxhela Peristeri "Karma" şarkısıyla kazandı. Anxhela, finale kalmayı başararak, Arnavutluk'un 2008-2010'dan bu yana art arda üç kez finale kaldığı ilk kez oldu. Finalde 57 puanla 21. sırada yer aldı.

2022 yarışması için Ronela Hajati, Festivali i Këngës 60'ı kazandı ve "Sekret" şarkısıyla ülkeyi temsil etmek üzere seçildi. Eurovision öncesinde şarkı revize edildi ve İngilizce ile İspanyolca dizeler eklendi. Ancak, finale kalamadı ve ilk yarı finalde 17 ülke arasından 12. oldu.

2023 yarışması için, 2023'te kullanılan seçim yöntemi korundu ve Albina Kelmendi ile ailesi Festivali i Këngës 61'de ikinci olmalarına rağmen, halk oylamasıyla "Duje" şarkısıyla ülkeyi temsil etmek üzere seçildi. Finale kalmayı başardılar ve 83 puanla 9. sıraya yerleştiler. Finalde ise 76 puanla 22. oldular.

2024 yarışması için, 2023'te kullanılan seçim yöntemi korundu ve Besa ile "Zemrën n'dorë" şarkısı Festivali i Këngës 62'nin halk oylamasında birinci geldi. Eurovision için şarkı revize edildi ve adı "Titan" olarak değiştirildi. İkinci yarı finalde sahne alan şarkı, finale kalamadı ve 16 ülke arasından 15. oldu.

2025 yarışması için, Festivali i Këngës 63 revize edilmiş bir formatla düzenlendi ve festivali kazanan, 2025'te Basel, İsviçre'deki yarışmada Arnavutluk'u temsil edecekti. Yeni sonuç sunumuyla birlikte diaspora oylaması da getirildi. Sonuç olarak, Shkodra Elektronike "Zjerm" ile festivali kazandı. İkili, 2025 finalinde 218 puan alarak ve 8. sırada yer alarak 2012'den bu yana en yüksek puanı alan Arnavut katılımcı oldu.
## Katılımcılar

;**Notlar:**

:b.  2004 ve 2007 yılları arasında bir önceki yıl ilk ona giren ülkeler de referans ülkeleri ile doğrudan finalde yarışmakta idi. Bu sisteme göre, (örneğin) otomatik olarak finale yükselen referans ülkelerinden Birleşik Krallık ve Fransa ilk ona girmiş ise, söz konusu yarışmanın on bir ve on ikincisi ilk ona giren diğer sekiz ülke ile bir sonraki yarışmada doğrudan finalde yarışıyordu. 2008 yılından bu yana yalnızca ev sahibi ülke, beş referans ülkesi (Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İspanya, İtalya) ile birlikte yarı finallerde yarışmadan doğrudan finale yükselmektedir.


## Yorumcular ve Oyları Okuyanlar

## Fotogaleri


Dosya:Anjeza Shahini - Albania 2004 Final.jpg|Anjeza Shahini, İstanbul'da (2004)
Dosya:Ndoci 2007 Eurovision.jpg|Frederik Ndoci, Helsinki'de (2007)
Dosya:Albania, Olta Boka, semi-final, Eurovision 2008.jpg|Olta Boka, Belgrad'da (2008)
Dosya:Juliana Pasha, Albania.jpg|Juliana Pasha, Oslo'da (2010)
Dosya:ESC2013 - Albania 01.jpg|Adrian Lulgjuraj & Bledar Sejko, Malmö'de (2013)
Dosya:20150515 ESC 2015 Elhaida Dani 7934.jpg|Elhaida Dani, Viyana'da (2015)
File:ESC2016 - Albania 05.jpg|Eneda Tarifa, Stockholm'da (2016)
File:ESC2017 - Albania 01.jpg|Lindita, Kiev'de (2017)
File:Eugent Bushpepa (Albania).jpg|Eugent Bushpepa, Lizbon'da (2018)
File:Eurovision 2019 Albania.jpg|Jonida Maliqi, Tel Aviv'de (2019)
File:Eurovision 2022 - Semi-final 1 - Albania - Ronela Hajati.jpg|Ronela Hajati, Torino'da Torino'da ()
File:Eurovision 2023 - Jury Semi-final 2 - Albania - Albina & Familja Kelmendi (03).jpg|Albina ve Familja Kelmendi, Liverpool'da ()
File:Besa Eurovision Song Contest 2024 Final Malmö dress rehearsal semi 2 08.jpg|Besa, Malmö'de ()
File:ESC2025 Albania 16.jpg|Shkodra Elektronike, Basel'de ()



## Ayrıca bakınız
* Eurovision Çocuk Şarkı Yarışması'nda Arnavutluk - Eurovision Şarkı Yarışması'nın çocuk versiyonu

## Kaynakça