Sub-Zero

**Sub-Zero**, Midway Games ve NetherRealm Studios tarafından geliştirilen *[[Mortal Kombat]]* dövüş oyunu serisindeki iki farklı karakter tarafından kullanılan bir kimliktir. Bu karakterler, kurgusal Lin Kuei klanının üyeleri olan bu iki Çinli kardeştir. Mavi kıyafetleri ve çeşitli buz kontrol yetenekleri ile tanınırlar. Sub-Zero, her iki kardeş ile serinin her ana oyununda görünen tek karakterdir ve aynı zamanda spin-off aksiyon-macera oyunu *[[Mortal Kombat Mythologies: Sub-Zero]]* (1997)'nun ana kahramanı olarak ön plandadır. Scorpion ile geçmişe dayanan şiddetli rekabeti, serinin en belirgin hikâye öğelerinden biridir.

Serinin orijinal Sub-Zero'su, 1992'deki ilk oyunda yer alan **Bi-Han**'dır (Çince: 避寒; pinyin: Bì Hán). İlk oyunun sonunda Scorpion tarafından öldürülünce, kardeşi **Kuai Liang** (Çince: 奎凉; pinyin: Kúi Liáng) *[[Mortal Kombat II]]* (1993) itibarıyla Sub-Zero kimliğini devralır. Bi-Han ise daha sonra Noob Saibot olarak geri döner; ancak bu gerçek *[[Mortal Kombat: Deception]]* (2004) oyununa kadar gizli tutulur. 2023 yılında çıkan *[[Mortal Kombat 1]]* ile başlayan yeni zaman çizelgesinde Bi-Han yeniden Sub-Zero olarak dönerken, Kuai Liang ise bu evrende Scorpion karakteri olmuştur. Karakter özelliklerine bakıldığında Bi-Han genellikle daha karanlık veya anti-kahraman bir figür olarak tasvir edilirken, Kuai Liang daha asil ve kahraman bir savaşçı olarak sunulur.

*Mortal Kombat* serisinin en ikonik karakterlerinden biri olan Sub-Zero; filmler, animasyonlar ve televizyon dizileri dahil olmak üzere oyun dışındaki pek çok medyada yer almıştır. Karakterin tasarımı, buz yetenekleri ve Fatality bitirme hareketleri dünya çapında geniş kitlelerce beğeni toplamıştır.

## Karakter yaratımı
Sub-Zero karakteri, *Mortal Kombat*'ın ortak yaratıcısı John Tobias tarafından ilk olarak sadece "Ninja" adıyla tasarlanan gizemli bir karakter olarak ortaya çıktı. Tobias, karakteri Li Hsing'in *China's Ninja Connection* adlı kitabından esinlenerek geliştirdi. Söz konusu kitap, Lin Kuei adlı örgütün tarihsel varlığına ve Japon ninjaları üzerindeki etkisine dair bazı kanıtlar öne sürüyordu. Tobias daha sonra bu konuda bazı tartışmaların bulunduğunu bildiğini belirterek, karakter renk paleti değişimleri için ikiye ayrıldığında birinin Çinli, diğerinin ise Japon olmasının bu tartışmayı simgelemesi açısından uygun olacağını düşündüğünü ifade etti. Tobias'a göre karakter için ilk tasarlanan hikâye fikri "Avcı ve Av" konseptiydi; bu hikâyede bir ninja klanından kaçıyor ve başka bir klan üyesi tarafından avlanıyordu. Bu fikir daha sonra *Mortal Kombat* *3*'te Sub-Zero'nun hikâyesinde kullanıldı. Karakterin erken dönemlerdeki adı ise Tundra idi.

İlk oyunlardaki görünümlerinde Sub-Zero, çoğunlukla Asya kökenli olmayan oyuncular tarafından canlandırıldı ve seslendirildi. Midway Games daha sonra, Çinli bir suikastçı olan karakterin Batılı görünümünü açıklamak için yeni bir arka plan hikâyesi oluşturdu. Buna göre Sub-Zero'nun annesi beyazdı. Hikâyede babasının, Lin Kuei için suikastçı olarak yürüttüğü faaliyetleri gizlemek amacıyla Amerika'da yaşadığı ve burada bir eşi ile iki oğlu ve bir kızı olduğu anlatılır. Midway Games programcısı Josh Tsui ise karakterin *Mortal Kombat II* son sahnesinde maskesiz Sub-Zero (Kuai Liang) rolünü canlandırmıştır.

### Tasarımlar
Sub-Zero’nun ilk kostümleri, dönemin teknik sınırlamaları nedeniyle oldukça sadeydi. *Mortal Kombat*'ın ortak yaratıcısı Ed Boon, Kuai Liang karakterinin DC Comics'teki karşılığının Batman olduğunu belirterek her iki karakterin de "karanlık, gizemli ve içe kapanık" yapılarıyla benzerlik taşıdığını ifade etmiştir. *Mortal Kombat 3*'ten itibaren Sub-Zero'nun alnından başlayıp sağ gözünün üzerinden aşağı doğru uzanan bir yara izi bulunmaktadır. Bu iz başlangıçta kırmızı renkteyken, *Mortal Kombat: Deadly Alliance* oyununda karakterin güçlerinin artmasıyla birlikte mavi renge dönüştürülmüştür. John Tobias, Sub-Zero’nun *Mortal Kombat 3*'te maskesinin çıkarılmasının, karakterin geçmişi hakkında hayranlar arasında merak ve tartışma yaratmak amacıyla yapıldığını belirtmiştir. Yeni Sub-Zero, Nisan 1995 tarihli *[[GamePro]]* dergisinin kapağında ilk kez resmî olarak yer aldı. Ancak kullanılan fotoğraf ters negatif olduğu için yara izi sağ gözü yerine sol gözünün üzerinde görünmekteydi.

*Mortal Kombat* ve *Deadly Alliance* oyunlarında Sub-Zero'nun boyu 6' 2 (1,88 m) olarak belirtilir. *[[Mortal Kombat X]]* ve *[[Mortal Kombat 11]]* gibi daha yeni oyunlarda ise karakterin modelinin diğer birçok karakterle benzer boyutlarda olduğu görülür. *Mortal Kombat: Deception*'da yara izi neredeyse tamamen silikleşmiş ve fark edilmez hâle gelmiştir. Bu oyunda karakter, Çin'in hanedanlık dönemlerindeki zırhlardan esinlenen ağır bir zırh giymektedir; ancak bu tasarım bazı hayranlar tarafından *[[Ninja Kaplumbağalar]]* serisindeki kötü karakter Shredder'a fazla benzediği gerekçesiyle eleştirilmiştir. Buna karşılık alternatif kostümü Çin kültüründen daha açık biçimde esinlenmiştir ve Sub-Zero'yu maskesiz, Qing Hanedanı dönemine özgü bir saç modeliyle göstermektedir. *Mortal Kombat: Armageddon*'da Sub-Zero, *Deadly Alliance*'daki maskeli kostümüne geri döner ve yara izi korunur; ancak bu iz alternatif kostümünde yer almaz (alternatif kostüm, *Deception*'daki ana kostümüdür). *Deadly Alliance*'tan itibaren Sub-Zero, seride yaşlanma belirtileri gösteren nadir karakterlerden biridir. Konsept tasarımlarda ağaran saçları, geriye çekilmiş saç çizgisi ve daha çökük bir yüzle tasvir edilmiştir. Bu dönemde yara izi mavi renktedir ve ön kollarının buzla kaplı olduğu görülür. Başlangıçta mavi olan gözleri ise oyunda Dragon Medallion'u elde ettikten sonra beyaza dönüşür. Sub-Zero'nun *Mortal Kombat: Shaolin Monks* oyunundaki görünümü, seride en çok yeniden tasarlanan versiyonlarından biridir. Karakter tasarımından sorumlu Mark Lappin, tasarım üzerinde yaklaşık on farklı deneme yaptıklarını belirtmiştir. Yapımcı Shaun Himmerick ise karakter için "tam anlamıyla beş-altı farklı baş ve başlık tasarımını denedik" diyerek Sub-Zero’nun görünümünün çoğu kişi tarafından basit görülmesine rağmen tasarlanmasının aslında zor olduğunu ifade etmiştir. Sonuçta ekip, oyundaki son tasarımın karakterin klasik kostümünü hatırlatmasından dolayı memnun kalmıştır. *Injustice 2* oyunundaki görünümü ise çizgi roman sanatçısı Jim Lee tarafından yeniden tasarlanmıştır.

## Kaynakça