Ratip Kazancıgil

**Ratip Kazancıgil** (1920, Malatya - 12 Ağustos 2017, Edirne), Türk tıp doktoru, tarih araştırmacısı ve akademisyen.

Edirne'de halk sağlığı alanındaki çalışmalarının yanı sıra kültür ve sosyal hayata katkılarıyla  tanınan Kazancıgil, 1955 yılında Edirne Belediye Başkanlığı görevinde de bulundu.  Süheyl Ünver, Rifat Osman ve Hafız Rakım Ertür'den sonra "*Edirne Sevdalısı*" olarak tanınmıştır.

## Yaşamı
1920 yılında Malatya'da dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Malatya'da tamamladı. 1937 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girerek 1943 yılında mezun oldu.

Askeri hizmetinden sonra, 1946 yılında Aydın ili Merkez Sıtma Savaş Tabipliğine, 1948'de Aydın Sıtma Savaş Başkanlığı Laboratuvar Şefliği'ne, 1950'de merkezi Edirne'de olan Trakya Sıtma Savaş Bölge Başkanlığına atandı. Bu görevleri sırasında Aydın'da ve Trakya'da köyleri dolaşarak bataklıkların kurutulması, sivri sivrisineklerin yok edilmesi ile savaştı.

Sağlık Bakanlığı tarafından ve Dünya Sağlık Teşkilatı'nın bursu ile 1950–1960 arasında iki defa İtalya'ya gönderilen Kazancıgil, Roma'da "*Enstitü Superiora Di Sanità*" Sıtma Enstitüsünde birer ay süre ile kurs gördü.  1958 yılında Sıtma Eradikasyon Bölgeler Grubu Başkanlığına, 1963 yılında, Sıtma Savaş Başkanlığı üzerinde kalmak koşulu ile Edirne Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğü görevine getirildi. Aynı yıl Dünya Sağlık Teşkilatı'nın bursu ile Suvason Bölgesi Halk Merkezi'nde, köy halk sağlığı konusunda düzenlenen kursa katılmak üzere Fransa'ya gitti ve ardından UNICEF'in katkıları ile üç ay süre ile İsveç, Fransa, Fas, Romanya ve Yunanistan'a giderek, bu ülkelerin sağlık sistemlerini inceledi.

Edirne Sağlık Müdürü olarak görev yaptığı dönemde *Sağlık Kuruluşlarına Yardım Derneği*'ni kurdu. Bu dernek aracılığıyla Edirne'nin her köyünde sağlık ocağı ve sağlık evi yaptırılması konusunda halkla işbirliği yaptı; köylünün ilaca rahatça ulaşabilmesi için köylerde ecza dolapları oluşturulmasını sağladı. Sağlık alanındaki çalışmalarının yanı sıra eğitim alanında çalışmalar yapan Kazancıgil; Edirne'de üniversite kurulması ile ilgili çalışmaların başlamasında rol oynadı. 1975'te *Edirne’de Mühendislik ve Mimarlık Kurma ve Yaşatma Derneği*’nin başkanlığına getirildi.

1985 yılında Edirne Sağlık Müdürlüğü görevinden yaş haddinden emekli oldu ve Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Başkanlığı'na yardımcı doçent olarak atandı. 2005-2006 eğitim ve öğretim yılında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri tarafından yılın hocası seçilen Kazancıgil, bu görevinden de emekli olduktan sonra  Edirne şehri üzerine yayınlar üretti. Kütüphanesini Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalına bağışlayarak, bu anabilim dalının bir kütüphanesi olmasını sağladı.

Sağlık hizmetleri alanındaki çalışmaları 1991'de Türk Tabipleri Birliği tarafından ödüllendirildi. Cahit Başkök ile birlikte Birliğin, halk sağlığı konusunda iz bırakan çalışmalar yapan kişilere iki yılda bir verdiği *Nusret Fişek Halk Sağlığı Hizmet Ödülü*'nü layık gördüğü ilk kişi oldu.

Edirne'de sağlık alanındaki çalışmalarının yanı sıra kültür ve sosyal hayata katkılarıyla tanınan ve yazdığı eserlerle şehrin tanıtımına katkı veren Kazancıgil, Süheyl Ünver, Rifat Osman ve Hafız Rakım Ertür'den sonra "*Edirne Sevdalısı*" olarak tanınmıştır.

Başta "*Sağlık Kuruluşlarına Yardım Derneği*", "*Edirne Musiki Cemiyeti (Kuruluş 1952)*", "*Edirne Turizm ve Tanıtma Derneği*" olmak üzere pek çok derneğin kurucusu olmuş ya da yönetim kurullarında yer almıştır. Sultan II. Bayezid Külliyesi Sağlık Müzesi'nin de kurucularındandır.
 
## Ödüller
*Türk Tabipler Birliği Nusret Fişek Halk Sağlığı Ödülü, 1991

## Yapıtları
### Kitapları
* Edirne Mahalleleri Tarihçesi (1529-1990), *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi, Yayınları; 1990*.
* Edirne İmaretleri, *Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları; 1991*.
* Edirne Helva Sohbetleri ve Kış Eğlenceleri, *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları; 1993*.
* Edirne'de Sultan II. Bayezıd Külliyesi, *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 1994*.
* Edirne Şehir Tarihi Kronolojisi (M:1330-H:1994), *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları; 1995*.
* Edirne Sağlık ve Sosyal Yardım Tarihi
* Edirne'de Osmanlı döneminden 2000 yılına kalan Mîmari Eserler,*Edirne Valiliği Yayınları; 2000*.

### Çevirileri
* Hafız Rakım Ertür'ün anılarından Balkan Savaşında Edirne Savunması Günleri, *Edirne Özel İdaresi, 1986*.
* Dr. Rifat Osman Bey ve Edirne Rehnüması, *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları; 1994*.
* Abdurrahman Hibrî, Enis-ül Müsamirin: Edirne Tarihi 1360-1650, Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları, 1996*.
* Hayatım ve Hatıratım: Dr. Rıfat Osman’ın Öğrencilik ve Gülhane Anılar, *GATA, 1998*.
* Ahmet Badi Riyaz-ı Belde-i Edirne (Edirne Şehri Bahçeleri), *Edirne Kültür Müdürlüğü Yayınları; 2000*.
* [[Şevket Dağdeviren|Dağdevirenzade M. Şevket Bey]]'in Edirne Tarihi ve Balkan Savaşı Anıları, *Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları No:41 2005*.
* Tosyavizade Dr. Rifat Osman Bey'den Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver'e Edirne Mektupları, *Edirne Belediye Başkanlığı Yayınları No:17, 2015*
* Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver'den Tosyavizade Dr. Rifat Osman'a Edirne Mektupları Cilt II *Edirne Belediye Başkanlığı Yayınları No:24, 2016''

## Kaynakça