Ortahisar, Ürgüp

**Ortahisar**, Nevşehir ilinin Ürgüp ilçesine bağlı bir beldesidir. Ortahisar, Kapadokya bölgesinin merkez yerleşimlerinden biri olarak kabul edilmekte olup, çeşitli resmî ve yerel kaynaklarda Kapadokya’nın coğrafi ve kültürel merkezi olarak tanımlanmaktadır.

En belirgin yapısı Etiler zamanında oyulmuş, 1200 m rakımlı 86 m yükseklikteki Ortahisar Kalesi'dir. Kale hem stratejik hem de yerleşim amacıyla kullanılmıştır. Kalenin eteklerinde Kapadokya'nın karakteristik sivil mimari örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca hemen hemen tüm vadilerin yamaçlarına oyulan kaya depolarında yörede yetişen patates ve elma, Akdeniz Bölgesi'nden getirilen portakal ve limon saklanmaktadır.

Ürgüp'ün 5&nbsp;km batısında ve Nevşehir yolu yakınındadır. 1916 yılında kasaba olmuştur. Doğal güzellikleri ve tarihsel özellikleriyle ilgi çekici bir kasabadır. Kavak, İbrahim Paşa ve Ortahisar'ın içinde yer aldığı vadi Damsa çayı vadisine ulaşır. Bu vadinin Damsa çayı yakınları Üzengi deresi adını alır. Doğal özellikleri içme suyu, maden suları olan bir yerdir. Ortahisar'ın ortasında dev bir peri bacası olan bir kale vardır. Bu kaleye yabancılar şato da derler. İçi oyuktur. Oda ve salonlar vardır.

Ayrıca kasabanın çevresinde de pek çok kilise vardır. Talaş deresi bu bakımdan çok ilgi çeker. Ortahisar'da evler kaleye doğru basmak basamak yükselir. Son yıllarda Nevşehir yoluna doğru düzlükte yeni doğal karakteristik yapıya uygun renkli kesme taşan evler yapmışlardır. Bölgedeki kayalar sit alanı olarak belirlenmiştir. Atik ve Cedit adlarında iki mahalleden oluşur. Doğal güzellikleri, eski tarihsel yapıları, narenciye ambarları ve Göreme kaya kiliselerine yakın oluşu turistlerin rağbet göstermelerini sağlar. Ortahisar vadilerindeki manastır ve kiliseler Sarıca Kilise, Cambazlı Kilise, Tavşanlı Kilise, Balkan Deresi Kiliseleri ve Hallaç Dere Manastırı'dır.

## Ekonomi
Ortahisar halkı geçimini bağcılıktan sağlar. Ayrıca büyükbaş hayvancılık da yapılır. Ortahisar Kalesi hem strateji hem de yerleşim amacıyla kullanılmıştır. Kalenin eteklerinde Kapadokya'nın karakteristik sivil mimari örnekleri bulunmaktadır. Ayrıca hemen hemen tüm vadilerin yamaçlarına oyulan soğuk hava depolarında yörede yetişen patates ve elma, Akdeniz Bölgesi'nden getirilen portakal ve limon saklanmaktadır.

Ayrıca 2004 yılında tüm Kapadokya'nın yaşantısının anlatıldığı Kapadokya'nın ilk ve tek etnografya müzesi Ortahisar'da açılmıştır.

## Turizm
21. yüzyılda artan turizm faaliyetleri ile Ortahisar, Kapadokya bölgesinin önemli ziyaret noktalarından biri hâline gelmiştir. Ortahisar Kalesi'nin yanı sıra kasabanın çevresindeki peri bacaları, Kızılçukur Üzümlü Kilise ve  Gül vadileri ile Sarıca Kilise, Cambazlı Kilise, Tavşanlı Kilise, Balkan Deresi Kiliseleri ve Hallaç Dere Manastırı gibi kaya kiliseleri ve manastırlar yerli ve yabancı turistler tarafından ziyaret edilmektedir. Ortahisar ile İbrahim Paşa köyü arasında uzanan Balkanderesi Vadisi'nin üst kısmında bulunan Balkan Kiliseleri, fresklerle süsülü küçük şapeller ve kaya mekânlarıyla dikkat çekmektedir. Geleneksel olarak tüf mağaralarda narenciye, patates ve elma depolanan kasabada bu depoların sayısı günümüzde azalmış; mağaraların bir kısmı butik otel, pansiyon ve restoran olarak kullanılmaya başlanmıştır. 2025 yılında Forbes dergisinin Unforgettable Travel Company iş birliğiyle hazırladığı "Dünyanın En Güzel 50 Köyü" listesinde Türkiye'den yalnızca Ortahisar yer almıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://www.ortahisar.bel.tr/ {{Webarşiv|url=https://web.archive