Sofya Yanovskaya

**Sofya Aleksandrovna Yanovskaya** (veya **Janovskaja** ; Rusça; 31 Ocak 1896 - 24 Ekim 1966) matematik tarihi, matematik mantığı ve matematik felsefesi konusunda uzmanlaşmış matematikçi ve tarihçidir. Sovyetler Birliği'nde matematiksel mantık araştırmalarının yenilenmesi ve Karl Marx'ın matematik eserlerini yayınlama ve düzenleme çabaları ile tanınır.

## Biyografi
Yanovskaya, Yahudi bir haham olan *Alexander Neimark'ın* çocuğu olarak Brest yakınlarındaki bir kasaba olan Pruzhany'de doğdu. Kısa süre sonra aile Odessa'ya taşındı. 1915-1918 arasında Odessa'daki bir kadın kolejinde okuduğu sırada, komünist oldu. 1918 yılında aktif bir bolşevik olan Isaac Ilyich Yanovsky ile evlendi. 1919'da Elisavetgrad'a taşındı, burada Kızıl Ordu'ya katıldı ve politik Kızıl Ordu eri oldu. Aynı zamanda 12. ordunun Politik İdaresi'nde "Kızıl Ordu" adlı gazetenin yardımcı editörlüğünü yaptı. 1924 yılında Red Professoriate Enstitüsü'nde ders vermeye başlayana dek, parti görevlisi olarak çalıştı. 1929'da üniversiteden (Red Professoriate Enstitüsü) mezun oldu. 1928'de mezuniyetinden bir sene evvel, ilk çalışmasını yayınladı; **. II. Dünya Savaşı yılları boyunca, (1941'den 1943'e kadar) Perm Devlet Üniversitesinde çalıştı. Birçok öğrenciyle, özellikle de geleceğin akademisyeni Olga Oleinik'e eğitmenlik yaptı. Savaş yılları hariç (1941–1943), emekli olana kadar Moskova Devlet Üniversitesi'nde çalıştı. 3 Mart 1959'da Moskova Üniversitesi Mekanik ve Matematik Fakültesi'nde Matematiksel Mantık Anabilim Dalı'nı kurdu.

Engels, yazılarında Karl Marx'ın bazı matematik eserler yazdığını belirtir. Yanonskaya, Marx'ın “Matematiksel El Yazmaları”nı buldu ve ilk kez 1933 yılında Rusça olarak düzenleyip yayımladı. 1935 yılında doktora derecesini aldı. Karl Marx'ın matematiksel el yazmaları üzerine çalışmaları 1930'larda başladı ve Çin'deki standart olmayan analiz çalışmaları üzerinde etkisi olduğu düşünülüyor. Akademik olarak, yetiştirdiği genç matematik araştırmacıların yanı sıra, matematik tarihi ve felsefesi üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı hatırlanır.

Ayrıca ünlü filozof Ludwig Wittgenstein'ı, 1935 yılında Sovyetler Birliği ziyareti sırasında, Sovyetler Birliği'ne taşınmama konusunda ikna eden Yanonskaya'dır.

1968’de Yanovskaya, Marx’ın çalışmalarının bir araya getirdiği eserinin daha iyi bir düzenleme ile yayınlanmasını sağladı.

Yanovskaya, çalışmaları için 1951'de Lenin Nişanı aldı. 1966'da Moskova'da şeker hastalığından öldü.

## Kaynakça

## Kaynakça

* I. H. Anellis, *The heritage of S.A. Janovskaja*. History and Philosophy of Logic 8 (1987), 45-56.
* B.A. Kushner, *Sof'ja Aleksandrovna Janovskaja: a few reminiscences*, Modern Logic, cilt.6 (1996), 67-72.
* V.A. Bazhanov. Essays on the Social History of Logic in Russia. Simbirsk-Ulyanovsk, 2002. Bölüm 5 (S.A. Yanovskaya eserlerinin bibliyografyası burada gösterilmektedir). (Rusça).
* B.V. Biryukov and L.G. Biryukova, *Ludwig Wittgenstein and Sof'ya Aleksandrovna Yanovskaya.* *The "Cambridge Genius" becomes acquainted with Soviet mathematicians in the 1930s* (Rusça). Logical investigations. No. 11 (Rusça), 46-94, "Nauka", Moskova, 2004.

## Dış bağlantılar

* "Sof'ya Aleksandrovna Janovskaja", Kadın Matematikçilerin Biyografileri, Agnes Scott College 
* Anılar ve daha hatıralarımızın (Rusça) Boris A. Kushner tarafından *SA Yanovskaya* arasında. 
* Yanovskaya'nın ''bilim'' monografisindeki ''Metodolojik sorunlarının'' bir incelemesi - BV Biryukov ve OA Borisova'nın (Rusça) yazdığı bir makale. 
* Restoration: S. A. Yanovskaya's path in logic - Valentin A. Bazhanov, *History and Philosophy of Logic*, Cilt 22, Sayı 3, 2001, 129-133. 
* 1965 Moskova, Sofya Yanovskaya ile röportaj, (*röportaj*) Eugene Dynkin Matematik Röportajları Koleksiyonu, Cornell Üniversitesi Kütüphanesi (Rusça). 
* Vadim Valilyev, Ludwig Wittgenstein ve Sophia Yanovskaya (Rusça) arasındaki görüşmeden . 
*