Rus kültürü

**Rus kültürü** () milletin tarihi, coğrafi konumu ve engin genişliği, dini ve sosyal gelenekleri ve Batı etkisi ile oluşturulmuştur. Rus yazarlar ve filozoflar Avrupa düşüncesinin gelişmesinde önemli bir rol oynamışlardır. Ruslar ayrıca klasik müziği, baleyi, sporu, resmi, ve sinemayı da büyük ölçüde etkilemişlerdir. Rus ulusu ayrıca bilim ve teknolojiye ve uzay araştırmalarına öncü katkılarda bulunmuştur.

## Görsel sanatlar
### Mimari
Rus mimarisinin tarihi, eski Slavların erken ahşap binaları ve Kiev Knezliği'nin kilise mimarisi ile başlar. Kiev Knezliği Hristiyanlaşmasının ardından, birkaç yüzyıl boyunca ağırlıklı olarak Bizans İmparatorluğu'nun etkisinde kaldı. Aristoteles Fioravanti ve diğer İtalyan mimarlar, Rönesans trendlerini Rusya'ya getirdi. 16. yüzyıl, benzersiz çadır benzeri kiliselerin gelişimini gördü; ve Rus mimarisinin ayırt edici bir özelliği olan soğan kubbe tasarımını. 17. yüzyılda, süslemenin "ateşli tarzı" Moskova ve Yaroslavl'da gelişti ve yavaş yavaş 1690'ların Naryshkin barokunun yolunu açtı.

Büyük Petro'nun reformlarından sonra, Rusya'nın mimarisi Batı Avrupa tarzlarından etkilenmeye başladı. 18. yüzyıldan kalma Rokoko mimarisi zevki, Bartolomeo Rastrelli ve takipçilerinin muhteşem eserlerine yol açtı. 18. yüzyılın en etkili Rus mimarları; Vasily Bazhenov, Matvey Kazakov ve Ivan Starov, Moskova ve Saint Petersburg'da kalıcı anıtlar yarattılar ve daha sonraki Rus formları için bir temel oluşturdular. Büyük Catherine döneminde, Saint Petersburg, Neoklasik mimarinin bir açık hava müzesine dönüştürüldü. I. Aleksandr'ın yönetimi sırasında, İmparatorluk stili *fiili* mimari stil haline geldi, ve I. Nikolay, Rusya'ya eklektizm kapısını açtı. 19. yüzyılın ikinci yarısına Neo-Bizans ve Rus revival tarzı hakim oldu. 20. yüzyılın başlarında, Rus neoklasik canlanması bir trend haline geldi. 20. yüzyılın sonlarında yaygın olan stiller Art Nouveau, konstrüktivizm, ve Sosyalist klasisizm idi.
Кронштадт. Никольский собор на Якорной площади.jpg|Petersburg'daki Kronstadt Deniz Katedrali
Moscow July 2011-7a.jpg|Moskova'daki Kurtarıcı İsa Katedrali
Dormition Cathedral, Moscow.jpg|Moskova'da Dormition Katedrali
Вид на Спасскую башню от Исторического музея.jpg|Moskova Kremlin'den Spasskaya Kulesi
1 Saint Basils Cathedral.jpg|Moskova'daki Aziz Basil Katedrali
Saint Isaac's Cathedral in SPB.jpeg|Saint Petersburg'dan Saint Isaac Katedrali
Kaliningrad 05-2017 img04 Kant Island.jpg|Kaliningrad'daki Königsberg Katedrali
Teatro Bolshói, Moscú, Rusia, 2016-10-03, DD 42-43 HDR.jpg|Moskova'daki Bolşoy Tiyatrosu
Auferstehungskirche (Sankt Petersburg).JPG|Petersburg'da Kan Üzerindeki Kurtarıcı Kilisesi
Winter Palace Panorama 4.jpg|Saint Petersburg'dan Kışlık Saray
GUM department store in Red Square (19778541460).jpg|Moskova'da sakız
Peter & Paul fortress in SPB 03.jpg|Petersburg'daki Peter ve Paul Kalesi
Kazan Cathedral - panoramio (1).jpg|Petersburg'daki Kazan Katedrali
Moscow State University crop.jpg|Moskova Devlet Üniversitesi'nin Moskova'daki ana binası
Western Military District buildings Saint Petersburg arch.jpg|Sankt Petersburg Genelkurmay Binası
Kunstkamera SPB.jpg|Sankt Petersburg'daki Kunstkamera
Matruşka bebeği, bir Rus yuvalama bebeğidir. Bir dizi Matruşka bebek, aynı türden ancak içi biraz daha küçük olan başka bir figürü ortaya çıkarmak için ayrılabilen ahşap bir figürden oluşur. Sırayla içinde biraz daha küçük bir figür daha var, vb. İç içe rakamların sayısı genellikle altı veya daha fazladır. Şekil çoğunlukla silindiriktir, başın üst kısmı yuvarlatılmış ve alta doğru sivrilmiştir, ancak başka bir şey yoktur. Bebeklerin uzuvları yoktur (boyalı olanlar hariç). Gerçek sanat, son derece ayrıntılı olabilen her bir bebeğin resmindedir. Tema genellikle geleneksel kıyafetli köylü kızlardır, ancak hemen hemen her şey olabilir; örneğin, peri masalları veya Sovyet liderleri.

Rus el sanatının diğer biçimleri arasında hokhloma, Dymkovo oyuncağı, gzhel, Zhostovo tablosu, Filimonov oyuncakları, pisanka, pavlovo posad şalı, Ruşnik ve paleh bulunur .
Азарова1.jpg|Bir Gzhel semaver
Dosya:Poupées russes.JPG|Bir pazarda Matruşka bebekleri
Dosya:Russian-Matroshka.jpg|matruşka bebek
Хохломская роспись на доске.jpg|Bir kesme tahtası üzerinde bir Khokhloma resmi
Dosya:Дымковская игрушка в магазине г. Киров (Кировская область).JPG|Bir mağazada Dymkovo oyuncaklar
Dosya:Podnos.jpg|Bir Zhostovo tablosu
Dosya:Toy of Filimonovo 02.jpg|Bazı Filimonovo oyuncakları
Dosya:Pyssanka1.jpg|Pysankalar
Dosya:Russian lacquered box - Suzdal.png|Suzdal kasabasını betimleyen, Kholuy minyatürlü lake kutu
Пермогорская роспись.jpg|Ahşap üzerine bir Permogorsk tablosu
Dosya:Белгородские рушники.jpg|Rushnyk, eski geleneksel Rus dokuma stili. Desenler bölgeler arasında farklılık gösterir ve Rus tarihi boyunca tekstil ve Rus mimarisinde bulunabilir.


### Bilim ve yenilik
Rusya'nın araştırma ve geliştirme bütçesi, yerel araştırma ve geliştirmeye yaklaşık 422 milyar ruble harcaması ile dünyanın en yüksek dokuzuncu bütçesidir. 2019'da Rusya, bilimsel yayın sayısında dünya çapında onuncu sırada yer aldı. Rusya, 2021'de Küresel İnovasyon Endeksi'nde 45. sırada yer aldı. 1904'ten beri Nobel Ödülü, fizik, kimya, tıp, ekonomi, edebiyat ve barış dallarında yirmi altı Sovyet ve Rus'a verildi.

Mihail Lomonosov kimyasal reaksiyonlarda kütlenin korunumunu önerdi, Venüs'ün atmosferini keşfetti ve modern jeolojiyi kurdu. Öklid dışı geometriye öncülük eden Nikolay Lobaçevski ve önde gelen bir öğretmen Pafnuty Çebışev'in zamanından beri, Rus matematikçiler dünyanın en etkili matematikçileri arasında yer aldı. Dmitri Mendeleyev, modern kimyanın ana çerçevesi olan periyodik tabloyu icat etti. Sofya Kovalevskaya, 19. yüzyılda matematikte kadınlar arasında öncüydü. Dokuz Sovyet/Rus matematikçi Fields Madalyası ile ödüllendirildi. Grigori Perelman'a 2002'de Poincaré varsayımının son kanıtı için şimdiye kadarki ilk Clay Millennium Problems Ödülü ve 2006'da Fields Madalyası verildi ve her ikisini de reddetti.

Alexander Popov radyonun mucitleri arasında yer alırken, Nikolay Basov ve Alexander Prohorov lazer ve mazerin ortak mucitleriydi. Zhores Alferov, modern heteroyapı fiziği ve elektroniğinin yaratılmasına önemli ölçüde katkıda bulundu. Oleg Losev, yarı iletken bağlantılar alanında önemli katkılarda bulundu ve ışık yayan diyotları keşfetti. Vladimir Vernadsky jeokimya, biyojeokimya ve radyojeolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir. Élie Metchnikoff, immünoloji alanındaki çığır açan araştırmalarıyla tanınır. İvan Pavlov esas olarak klasik koşullanma konusundaki çalışmalarıyla tanınır. Lev Landau, teorik fiziğin birçok alanına temel katkılarda bulundu.

Nikolai Vavilov, ekili bitkilerin menşe merkezlerini tespit etmesiyle tanınıyordu. Trofim Lysenko, esas olarak Lisenkoizm ile tanınırdı. Birçok ünlü Rus bilim adamı ve mucit göçmendi. İgor Sikorsky havacılık alanının öncüsüydü. Vladimir Zworykin, ikonoskop ve kineskop televizyon sistemlerinin mucidiydi. Theodosius Dobzhansky, modern sentezi şekillendirmedeki çalışmaları nedeniyle evrimsel biyoloji alanındaki merkezi figürdü. George Gamow, Big Bang teorisinin önde gelen savunucularından biriydi. Leonard Euler ve Alfred Nobel gibi birçok yabancı bilim insanı uzun süre Rusya'da yaşadı ve çalıştı.

## Yaşam tarzı

### Yerel mutfak

Rus mutfağı, iklim, kültürel ve dini gelenekler ve ulusun geniş coğrafyası tarafından oluşturulmuştur; ve komşu ülkelerin mutfaklarıyla benzerlikler taşır. Çavdar, buğday, arpa ve darı bitkileri, çeşitli ekmekler, krepler ve tahılların yanı sıra birçok içeceğin içeriğini sağlar. Pek çok çeşidi olan ekmek Rusya'da çok popülerdir. Lezzetli çorbalar ve yahniler arasında shchi, borç, ukha, solyanka ve okroşka bulunur. Smetana (ağır bir ekşi krema) ve mayonez genellikle çorbalara ve salatalara eklenir Pirojki, blini ve sırniki, yerel krep türleridir. Dana Stroganoff, Kiev tavuğu, mantı, ve şaşlık popüler et yemekleridir. Diğer et yemekleri arasında genellikle etle doldurulmuş lahana dolması *([[Lahana sarması|golubtsy]]) bulunur.* Salatalar arasında Rus salatası, vinegret, ve terbiyeli ringa balığı bulunur.

Rusya'nın ulusal alkolsüz içeceği kvas, ve ulusal alkollü içecek, 14. yüzyılda yaratılan votkadır. Ülke dünyanın en yüksek votka tüketimine sahipken bira en popüler alkollü içecektir. Şarap, 21. yüzyılda Rusya'da giderek daha popüler hale geldi. Çay ayrıca Rusya'da tarihsel olarak popüler bir içecek olmuştur.

### Bayramlar

Rusya'nın sekiz, çeşitli vatansever ve dini - resmi tatili vardır. Yıl, 1 Ocak'ta Yeni Yıl Günü ile başlar, kısa süre sonra 7 Ocak'ta Rus Ortodoks Noeli gelir; ikisi ülkenin en popüler tatilleridir. Erkeklere adanmış Vatan Savunucuları Günü 23 Şubat'ta kutlanır; 8 Mart'ta kadınlara adanmış Dünya Kadınlar Günü; ve İlkbahar ve İşçi Bayramı, başlangıçta işçilere adanmış bir Sovyet dönemi tatili; 1 Mayıs'ta kutlanır.

Sovyetlerin Nazi Almanyası'na karşı kazandığı zaferi ve Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini onurlandıran Zafer Bayramı, Moskova'da Kızıl Meydan'da her yıl büyük bir geçit töreni yapılarak kutlanır; ve ünlü Ölümsüz Alayı savaştaki sivil etkinliğini kutlar. Diğer vatansever bayramlar arasında, Rusya'nın çökmekte olan Sovyetler Birliği'nden egemenlik ilanını anmak için kutlanan 12 Haziran'daki Rusya Günü; ve Polonya-Litvanya'nın Moskova işgalinin sonunu belirleyen ayaklanmayı anan 4 Kasım Birlik Günü.

Popüler resmi olmayan tatiller arasında 14 Ocak'taki Eski Yeni Yıl; 25 Ocak'ta öğrencilere adanan Tatyana Günü; Maslenitsa, eski ve popüler bir Doğu Slav halk tatili; Uzaya ilk insan yolculuğunu anmak için 12 Nisan'da Kozmonot Günü; 6-7 Temmuz'da geleneksel bir Slav tatili olan Kupala Gecesi; ve Peter ve Fevronia Günü. İki büyük Hristiyan bayramı Paskalya ve Trinity Pazar günüdür. Scarlet Sails, her yıl Saint Petersburg'daki Beyaz Geceler Festivali sırasında düzenlenen ünlü bir halk etkinliğidir.

### Din

Hıristiyanlık, İslam, Budizm ve Yahudilik, Rusya'nın geleneksel dinleridir ve 1997'de kabul edilen bir yasayla Rusya'nın "tarihi mirasının" bir parçası olarak kabul edilmişlerdir. İnançlıların istatiksel tahminleri kaynaklar arasında büyük ölçüde değişiyor ve bazı raporlar Rusya'daki inanmayanların sayısını nüfusun %48-67'sine kadar çıkarıyor. Rus Ortodoksluğu Rusya'da baskın dindir. Kayıtlı Ortodoks cemaatlerinin %95'i Rus Ortodoks Kilisesi'ne bağlıdır ve daha küçük Ortodoks Kiliseleri vardır. Ancak, Ortodoks inananların büyük çoğunluğu düzenli olarak kiliseye gitmemektedir. Bununla birlikte, kiliseyi Rus mirasının ve kültürünün bir sembolü olarak gören hem inananlar hem de inanmayanlar tarafından büyük saygı gösteriliyor. Roma Katolikleri, Ermeni Gregoryenler ve çeşitli Protestanlar gibi daha küçük Hristiyan mezhepleri mevcuttur.

Günümüz Ruslarının birçoğunun ataları, 10. yüzyılda Ortodoks Hristiyanlığı benimsemiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan 2007 Uluslararası Din Özgürlüğü Raporu, yaklaşık 100 milyon vatandaşın kendilerini Rus Ortodoks Hristiyanları olarak gördüğünü söyledi. Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezi tarafından yapılan bir ankete göre, ankete katılanların %63'ü kendilerini Rus Ortodoks, %6'sı Müslüman ve %1'den azı kendilerini Budist, Katolik, Protestan veya Yahudi olarak görüyordu. Diğer %12'si ise Tanrı'ya inandıklarını, ancak herhangi bir dine inanmadıklarını ve %16'sı inanmadıklarını söyledi.

### Rusya'da Kazak kültürü

Rus Kazaklarının bozkır kültürü, Doğu Slav halk gruplarıyla büyük topluluklar halinde birleşen göçebe bozkır halkından kaynaklanmaktadır. İlk Kazak toplulukları 14. yüzyılda ortaya çıktı, diğerlerinin yanı sıra ilki Don Kazaklarıydı. Rusya'nın tarihinde ve kültüründe önemli rol oynayan diğer Kazak toplulukları ise Ural Kazakları, Terek Kazakları, Kuban Kazakları, Orenburg Kazakları, Volga Kazakları, Astrahan Kazakları, Sibirya Kazakları, Transbaikal Kazakları, Amur Kazakları, Usuri Kazakları. Kazaklar Rus sınırlarını savundular ve Rusya'nın topraklarını genişlettiler. Büyük Kazak topluluklarının bölgeleri Çarlık Rusyası'nda birçok özgürlüğe sahipti. Kazakların kültürü Rus kültürünün önemli bir parçası haline geldi, birçok Rus şarkısı ve danslardaki çeşitli unsurlar ve genel olarak Rusya kültürü Kazak toplulukları tarafından şekillendirildi.

### Rus orman kültürü
Orman, Rusya'nın 1000 yılı aşkın kültür ve tarihinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Orman, Rus halkının özellikleri ve kültürel yaratımları üzerinde büyük bir etkiye sahipti. Rus kültürünün birçok efsanesi ormanla yakından iç içedir. Çeşitli erken dönem Slav kabileleri ve diğer kabileler evlerini ahşaptan inşa ettiler, böylece orman Rus mimarisinin tarzını önemli ölçüde etkiledi. Volga bölgesinde ortaya çıkan el işi Hohloma ahşaptan yapılmıştır ve Viburnum opulus (Rusça: Калина, Kalina), çiçekler ve yapraklar gibi ormanın sayısız bitkisini tasvir eder. Ormanda birçok Rus peri masalı oynar ve Baba Yaga gibi kurgusal karakterler Rus ahşap kültürüyle güçlü bir şekilde bağlantılıdır. Orman, birçok Rus türkülerinin de önemli bir konusudur.

### Rus toplumu ve kültürünün daha fazla unsuru
Gezinmek veya yürümek (Rusça : гулять, *gulyat* ') Rus toplumunda çok yaygındır. Birçok batılı ülkenin aksine, Rusya'da gençler arasında gezinme çok yaygındır. Gençler genellikle sadece yürüyüşe çıkmak için düzenleme yaparlar. Fiilin yanı sıra, yürüyüşün zaman aralığını tanımlayan deneyimin kendisine *progulka* (Rusça: прогулка) denir. Yürüyüş, Rus kültüründe o kadar önemlidir ki, *gulyat* ' aynı zamanda "parti yapmak" ile eşanlamlıdır.

**Mantar avcılığı ve meyve toplama**

Rusya'da insanların mantar ve böğürtlen topladığı ormandaki faaliyetler çok yaygındır. Mantarlar (Rusça: грибы, *griby)*, en azından 10. yüzyıldan beri Rus halk kültürünün önemli bir parçası ve Rus yemeklerinin önemli bir unsuru olmuştur. Rusya'da 200'den fazla yenilebilir mantar türü vardır. Mantarlar her zaman büyülü olarak kabul edildi ve bu nedenle Rus masallarında önemli bir rol oynuyorlar. Yenilebilir mantarları belirleme ve hazırlama yeteneği genellikle nesilden nesile aktarılır. Mantar avcılığı geleneği özellikle Slavca konuşulan ve Baltık ülkelerinde yaygındır. Berry (Rusça: ягода, *yagoda*) Rus halk kültüründe de önemli bir rol oynar ve genellikle Rus işçiliğinin, halk şarkılarının ve ulusal kostümlerin bir parçasıdır. Kızılcık, Avrupa'da yüzyıllardır "Rus meyvesi" olarak biliniyordu. Ormanlarda mantar ve çilek toplamak, Rusya'da bir tür meditasyondur.

## Spor

Tarihsel olarak, Rus sporcular Olimpiyat Oyunlarındaki en başarılı yarışmacılardan biri olmuşlardır, tüm zamanların Olimpiyat Oyunları madalya sayısında ikinci sırada yer almıştırlar. Rusya, ritmik jimnastikte lider ülkedir; ve Rus senkronize yüzme dünyanın en iyisi olarak kabul edilir. Artistik patinaj, Rusya'da bir başka popüler spordur, özellikle çift paten ve buz dansı. Rusya bir dizi ünlü tenisçi yetiştirdi. Satranç, aynı zamanda, dünyanın en iyi satranç oyuncularının birçoğunun onlarca yıldır Rus olduğu, ülkede oldukça popüler bir eğlencedir. 1980 Yaz Olimpiyat Oyunları Moskova'da yapıldı ve 2014 Kış Olimpiyatları ve 2014 Kış Paralimpik Oyunları Soçi'de yapıldı.

## Turizm
Rusya'da turizm, geç Sovyet zamanlarından bu yana hızlı bir büyüme gördü, önce iç turizm ve ardından uluslararası turizm de gelişti. Zengin kültürel miras ve büyük doğal çeşitlilik, Rusya'yı dünyanın en popüler turistik yerleri arasında konumlandırıyor. Ülkede 29 UNESCO Dünya Mirası Alanı bulunurken, daha birçoğu UNESCO'nun geçici listelerinde yer alıyor. Rusya'daki başlıca turistik rotalar arasında antik kentlerin Altın Yüzük çevresinde bir seyahat, Volga gibi büyük nehirlerde gemi yolculukları ve ünlü Trans-Sibirya Demiryolunda uzun yolculuklar yer alır. Rusya'nın farklı bölgeleri ve etnik kültürleri birçok farklı yiyecek ve hediyelik eşya sunar ve Rus banyası, Tatar Sabantuy veya Sibirya şamanist ritüelleri gibi çok çeşitli gelenekler gösterir.

## Kaynakça