open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Don Nehri

**Don Nehri** (), Rusya'nın başlıca nehirlerinden birisidir. Eski Türkçede nehrin ismi Tın'dır.  Moskova'nın güneydoğusunda Tula olarak adlandırılan bölgeden doğar ve 1.950&nbsp;km boyunca akarak Azak Denizi'ne dökülür. Nehir en doğu noktasında Volga Nehri'ne yaklaşır ve Volga-Don Kanalı ile birbirine bağlanır. Don nehrine adını, 17. yüzyılda buraya gelip verimli topraklara yerleşen Don Kazakları vermiştir.

## Kollar
Nehrin ağzından kaynağına doğru kolları şöyledir:

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Volga-Don Kanalı
*Dünyanın en uzun nehirleri
Ponteceso

**Ponteceso** İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi.
As Pontes de García Rodríguez

**As Pontes de García Rodríguez**, İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi. Yüzölçümü &nbsp;km², rakımı 340m, 2016 yılı nüfusu 'dur.
Rianxo

**Rianxo**, İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi.
Ribeira, Galiçya

**Ribeira** İspanya'nın özerk bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi.

## Dış bağlantılar
* Riveira resmi site
Dithmarschen

**Dithmarschen**, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyâletinde il. 
## Konum
Schleswig-Holstein eyâletinin batısında, Hamburg ile Kuzey Frizonya arasında yer alır. Nüfusu, 30 Eylül 2005 itibarıyla 137.390'dir.

## Tarihçe
"Thiatmaresgaho" adıyla, 9. yüzyıldan itibaren anılmaya başlanan bölge, Orta Çağ boyunca bağımsızlığını "İsviçre tipi bir köylü cumhuriyeti" niteliğinde koruduktan sonra Danimarka ve Schleswig-Holstein dükleri arasında paylaşıldı. 1867'de Prusya'ya bağlandı. II. Dünya Savaşı sonrası bölgeye yerleştirilen savaş sürgünleri nüfusu neredeyse iki katına çıkardı. 
## Ekonomi ve görülmeye değer yerleri
Dithmarschen ili, Hamburg metropolünün bir parçası olarak değerlendirilir. Bölge ekonomisi geçmişte tarıma dayalıyken 20. yüzyılda bulunan petrol, ekonomik yapıyı yeniden şekillendirmiştir. Rafineri ve kimya tesisleri istihdam açısından önem taşırken, turizm ve rüzgâr enerjisi tesislerinden de önemli gelir elde edilmektedir. İşsizlik oranı 2005 yılı rakamlarına göre yüzde 12,1 seviyesindedir. Dithmarschen toplam 12 doğal koruma bölgesiyle doğaseverler için çekici bir tatil merkezi konumundadır. Başta il müzesi (Dithmarscher Landesmuseum) olmak üzere bölgenin tarihi ve doğal dokusunu aktaran çok sayıda müze bulunmaktadır. 
## Dış bağlantılar
* Dithmarschen'in resmi sitesi 
* Dithmarschen Kültür Projesi 
* Dithmarschen Müze Rehberi 
* www.stolpersteine-heide.tk Heide'deki Nazi rejimi kurbanlarının anısına
* Dithmarschen Karnabahar Festivali 
* Dithmarschen Kültür ve Sanat Rehberi 
* Kiel Üniversitesi'nin Dithmarschen araştırması 
* Dithmarschen Seyahat Rehberi
Santa Comba, Galiçya

**Santa Comba, Galiçya** İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi. Xallas komarlığına aittir.

## Etimoloji
Santa Comba ismi, Galiçya dilinde Santa Columba of Sens olarak bilinen Galleecialı bir bakire ve azize olan Sensli Columba'dan türetilmiştir. Efsanelere göre, Galya'ya gitmek için Gallaecia'dan kaçmıştır.

## Uluslararası İlişkiler
Ayrıca bkz: İspanya'daki kardeş şehirlerin listesi

### İkiz şehirler - kardeş şehirler
Santa Comba aşağıdakilerle kardeştir:

* Rio de Janeiro, Brezilya

## Ayrıca bakınız
A Coruña Belediyeleri

## Kaynakça
Zas

**Zas**, İspanya'nın Galiçya özyönetim bölgesinin kuzeybatısında bulunan A Coruña iline bağlı belde.
Veliçe Şumulikoski

**Velice Sumulikoski** (d. 24 Nisan 1981, Makedonya), orta saha oyuncusu Makedon eski futbolcudur.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Barents Denizi

**Barents Denizi**, Arktik Okyanusu'nun Norveç ve Rusya arasındaki bir bölümüdür. İsmi ünlü Hollandalı denizci Willem Barentsz'tan gelir. Barents Denizi pek derin değildir, ortalama derinliği 230 metredir.

Denizin güney suları Kuzey Atlas Akıntıları'ndan dolayı yıl boyunca buzlardan arınık durumdadır. Denizde üç ana tipte su bulunur; Ilık tuzlu Atlas suyu, soğuk kutup ve az tuzlu kıyı suları.

Kuzey Atlas Akıntısı sayesinde Barents Denizi, aynı seviyedeki diğer sulara bakıldığında yüksek bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir.

Rus donanmaları Soğuk Savaş dönemi boyunca denizi kullanmışlardır ve denizdeki balıkçılık gelişmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Vistül

**Vistül** (Almanca: Weichsel, Lehçe: Wisła), Polonya'nın en uzun nehridir. 1.047 kilometre uzunluğundadır ve suladığı alan 194.424&nbsp;km²dir. Nehir kaynağını 1.220 metre yükseklikte Barania Góra'dan alır ve Kraków, Sandomierz, Varşova, Płock, Włocławek, Toruń, Świecie, Tczew, Gdańsk ve Annopol gibi önemli şehirlerden geçip, Baltık Denizi'nde delta yaparak sularını Vistül Lagünü ve Gdańsk Körfezi'ne boşaltır. Vistül nehri üzerinde 1966 yılında inşaatına başlanıp 1970 yılında açılışı yapılan Włocławek Barajı bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* En uzun nehirler listesi
* Raba Nehri (Vistül)
* Motława Nehri
Alegría-Dulantzi

**Alegría-Dulantzi**, İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'nin Álava eyaletine bağlı bulunan belediyesi. Yaklaşık 19,95&nbsp;km² alan sahip olup nüfusu 2009 yılı istatistiklerine göre 2,620 kişidir.

## Nüfus

Kaynak: Instituto Nacional de Estadística de España 

## Dış bağlantılar
*  Alegría-Dulantzi resmi ağ sayfası
Amurrio

**Amurrio** İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'nin Alava eyaletine bağlı bulunan belediyesi. 2010 itibarıyla nüfusu 10.050 kişidir.
Beyazdeniz

**Beyazdeniz** ya da **Beyaz Deniz** (Rusça: **Бе́лое мо́ре**), Rusya'nın kuzeybatısında, Barents Denizi'nin kıta içine doğru oluşmuş bir uzantısıdır. Batıda Karelya, kuzeyde Kola Yarımadası, kuzeydoğuda da Kanin Yarımadası ile çevrelenmiştir.

Arhangelsk kentinin önemli limanı Beyaz Deniz'de kurulmuştur. Rusya'nın tarihine de bakıldığında, bu alan Rusya'nın uluslararası anlamda ana deniz ticaret merkezi olmuştur. Modern çağlarda deniz, Sovyet Rusya'nın önemli bir donanma ve denizaltı üssü olmuştur. Beyazdeniz-Baltık Kanalı, bu iki denizi birbirine bağlar.

Beyaz Deniz'in tümü Rusya'nın yönetimindedir ve Rusya'nın dahilî denizidir. Denizin kıyısı boyunca 4 ana körfez vardır: Kandalakşa Körfezi, Onega Körfezi, Dvina Körfezi ve Mezen Körfezi'dir. Denizin en önemli adalar grubu ise Solovetsky Adaları'dır. Onega Körfezi'ndeki Kiy Adası, içerisinde bulunan tarihî manastır nedeniyle önemlidir.

## Ayrıca bakınız
* Ayrık deniz
* İç deniz

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Barrundia

**Barrundia **, İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'ninAlava eyaletine bağlı bulunan belediyesi. 2002 itibarıyla nüfusu 649 kişidir.
Kripan

**Kripan**  İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'ninAlava eyaletine bağlı bulunan belediyesi. Nüfusu  186 kişidir. (2002)
Leza

**Leza**, İspanya'nın kuzeyinde Bask Özerk Bölgesi'nin Álava ilinde bulunan ve 2024 yılı itibarıyla 210 nüfuslu bir köy ve belediyedir. Köy, Rioja Alavesa şarap bölgesi içinde yer almaktadır.
Hughes Tool Company

**Hughes Tool Company** (1895-1929) Howard Robard Hughes Sr. tarafından 20 yaşında iken petrol arıtma için kurulmuştur.

1924-1929 yılları arasında oğlu Howard Robard Hughes Jr. yönetti. 1929 yılında Howard Robard Hughes Jr., şirketin bağlı olduğu Standard Oil Company'ı 10 milyon dolara sattı.
Jean Racine

**Jean Baptiste Racine** (d. 22 Aralık 1639 - ö. 21 Nisan 1699), 17. yüzyıl Fransız edebiyatının önde gelen şairlerinden ve trajedi yazarlarından olan Racine iyi bir eğitim görmüştür. Özellikle Yunan trajedi şairi Euripides (Öripid)'den etkilenen Racine, Fransız klasik trajedisinin gelişmesinde büyük rol oynamıştır. XIV. Louis (Lui) döneminde saray tarihçiliği de yapmış olan Racine, eserlerinde Yunan mitolojisi, Filistin tarihi ve İngiliz saraylarından seçilmiş konulara yer vermiştir. Racine, eserlerinde genellikle tutkularına esir olmuş kişilere yer vermiştir.

Tanzimat Dönemi'nde yaşayan Türk edebiyatçılar üzerinde de etkili olan Racine'nin, *Andromaque* (Andromak),* Bérénice* (Berenis), *Bajazet* (*[[Bayazıt (Racine)|Bayazıt]]*), *Iphigénie* (İfijeni) ve *Phèdre* (Fedra) adlı eserleri ünlüdür.

## Kaynakça
San Millán

**San Millán **, İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'ninAlava eyaletine bağlı bulunan belediyesi. Nüfusu 696 kişidir. (2002)
Valdegovía

**Valdegovía**, İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'nin Alava eyaletine bağlı bulunan bir belediyedir. Nüfusu 993 kişidir (2002).
Germakoçi

**Germakoçi**, Laz halk inancında orman içlerinde yaşayan, uzun boylu, vücudu kıllarla kaplı maymun ile insan arası bir orman yaratığının adıdır. Gürcüce'de Oçokoçi (ოჩოკოჩი) adındaki canavarla aynı özellikler gösterir. Megrelya'da Oçhokoçi adıyla bilinen efsanevi yaratık pek çok masal ve efsanenin temel kahramanı olup, bazı varyantlarda bir cadı karısının kocasıdır ve yamyamdır. Antik dönemde Lazlar, köylerinde germakoçi olduğunu düşününce köylerini terk ederlerdi. Bir başka kaynağa göre, kalın kafalı germakoçi, insanlara saldırganlıkla değil merakla yaklaşır, insanlarla iletişime geçmeyi severdi. Germakoçiden kurtulmanın yolu ise dalla ateş yakmaktır. Yanmış dalı merakla eline alan germakoçinin kürkü yanardı. Kürkü yanan germakoçi kükreyerek Karadeniz'e kadar koşar ve sonrasında Karadeniz'e atlardı. Yamyam olmayan hatta safça davranışlarından dolayı kolaylıkla kandırılabilen Trabzon folklorundaki Karakoncolos (yaban adamı) ile benzerlikler göstermesine karşın kendine özgü farklılıkları da vardır.

Bazı halk bilimciler benzerleri tüm kültürlerde bulunan Amerikan Yerlilerince Sasquash, Nepal'de Yeti olarak isimlendirilen yarı insan dev yaratıkların öykülerinin *[[Homo sapiens]]*'in hafızasına kazınmış MÖ 100.000 -35.000 yılları arasında yaşamış Neanderthal insanların mirası olduğunu ileri sürmüşlerdir.

## Etimoloji
Dağ adamı < Lazca germa "dağ" + koçi "adam"

## Ayrıca bakınız
* Oçi Koçi
* Karakoncolos
* Oçokoçi

## Notlar
Zigoitia

**Zigoitia**, İspanya'nın kuzeyinde otonom bölgelerinden biri olan Bask Özerk Bölgesi'nin Alava iline bağlı belediye. 2012 verilerine göre nüfusu  1.316 kişidir.
Abrucena

**Abrucena **, İspanya'nın on yedi özerk bölgesinden en kalabalık ikinci bölge olan Endülüs'e bağlı; İspanya'nın güneyinde bulunan Almería eyaletine bağlı belediye. 2009 yılındaki nüfusu; 1,341 kişidir.

## Nüfus

Kaynak: INE (Spain)

## Dış bağlantılar
*  Abrucena - Diputación Provincial de Almería
Kemal Hadımlı

**Ahmet Kemal Hadımlı** (1 Mart 1908, İstanbul - 12 Şubat 1985), Türk bürokrat.

1935'te Siyasal Bilgiler Okulunu bitirdi. Hafik Kaymakamlığı, Dahiliye Hukuk Müşavirliği Muhakemat Müdürlüğü, Mülkiye Müfettişliği, 1946 - 1949 yılları arasında Bolu, 1949 - 1950 yılları arasında Diyarbakır valilikleri. İçişleri Tetkik Kurulu Başkanlığı Müşavirliği, 1950 - 1951 yılları arasında Konya Valiliği, Dahiliye Vekaleti Müsteşarlığı, 1954-1960 yılları arasında İzmir valiliği, 1957'de kısa bir süre vekaleten İstanbul belediye başkanlığı (valiliği), Denizcilik Bankası Genel Müdür Müşavirliği yaptı.

1960 Darbesi'nde tutuklanarak Demokrat Parti milletvekilleri ile birlikte Yassıada'ya gönderildi, orada yargılanarak mahkûm oldu.

## Kaynakça
Kağızmanlı Hıfzı

**Kağızmanlı Hıfzı** Osmanlı Devleti Türk halk şairi. 1893 yılında Kağızman'da doğmuştur. Kuran öğrenimi gördü ve dini alanda eğitim aldı. 15 yaşında kaval çalmayı öğrenen Kağızmanlı Hıfzı, şiir söylemeye başladığı zaman Hıfzı takma adını aldı. Oldukça akıcı gerçekçi ve yalın bir şiir söyleyişi vardır. Daha çok yaşadığı olayları şiirine konu edindi. Antolojilerde yayınlanan şiirlerinde gerçekçi bir dil kullanarak, yaşadığı olayları konu edinmiş, Kağızman'ın işgalinde 1918 yılında Ruslar tarafından öldürülmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hıfzı

**Hıfzı** kelimesinin farklı anlamları:

* Hıfzı Topuz, Türk gazeteci ve yazar
* Hıfzı Veldet Velidedeoğlu, Türk hukukçu, akademisyen, gazeteci ve yazar
* Kağızmanlı Hıfzı, Türk halk şairi
Vladimir Arsenyev

**Vladimir Klavdiyeviç Arsenyev** (Rusça: Влади́мир Кла́вдиевич Арсе́ньев) (1872 - 1930), Rus Uzak Doğusunda askeri seyahatler yapan yazar, kâşif ve botanikçi.

Doğu Sibirya florası için çok sayıda yeni bitki türü tanımlamıştır. Yerli bir kapan avcısı olan Dersu Uzala ile birlikte Ussuri havzasında 1902 ile 1907 yılları arasında yaptığı askeri haritacılık seyahatlerini *Ussuri Krayı'nda* (По Уссурийскому Краю 1921) ve *Dersu Uzala* (Дерсу Узала 1923) adlı kitaplarda anlatmıştır.

Arsenyev'in Vladivostok'ta bulunan aile evi, yazarın adını taşıyan bir müzeye dönüştürülmüştür.

## Ayrıca bakınız
* Dersu Uzala
* Dersu Uzala (film)

## Kaynakça
* "По Уссурийскому Краю" (Ussuri Krayı'nda*, 1921)
* "Дерсу Узала" (*Dersu Uzala*, 1923)
* "Мифы, легенды, предания и сказки народов Дальнего Востока" (*Uzak Doğu halklarının destanları, öyküleri, inançları ve gelenekleri'') International Institute of Ethnolinguistic and Oriental Studies (IIEOS), ISSN 1230-3283; 10, ISBN 83-902273-4-7)

## Dış bağlantılar
* Vladimir Arsenyev hakkında yazı (Rusça) 
* Uluslararası Dersu Uzala sevenler sitesi (İngilizce, Rusça, Lehçe, Macarca)
* Ussuri Diyarında, Rusça metin
Attila (isim)

**Attila** ya da Türkiye'de kullanılan diğer versiyonuyla **Atilla** veya Atila, Bulgaristan, Macaristan ve Türkiye'de genellikle erkek çocukları için kullanılan popüler bir isimdir. Macarcada Etele ve eğer kadınlar için kullanılacaksa Etelka şeklinde de yazılmaktadır.

## Etimoloji
İsmin kökeni hakkında iki sav bulunmaktadır. Bunlardan ilki ismin Gotça dilinde baba manasına gelen *atta* ile küçültme eki olan *ila* ekinin birleştirilmesi ile oluştuğu ve "küçük baba" manasına geldiğidir. Atilla benzeri veya bu ekler ile oluşturulmuş isimler Cermen halkları arasında tarih boyunca da çok yaygın olmuştur. Örneğin Dorchester Piskoposu Ætla'nın ismi bu kökten türemiştir. Bu Gotik etimolojik sav Jacob Grimm ve Wilhelm Grimm tarafından 19. yüzyılda oluşturulmuştur.

Gotik etimoloji savını desteklemiş Otto Maenchen-Helfen, Atilla gibi Hunca isimlerin Hun prens ve yöneticilerinin gerçek isimleri olmak yerine, Cermenleştirilmiş ve Gotça diline uyarlanmış versiyonları olduğunu belirtmiştir.

Hyun Jin Kim ise ismin Türki diller kökenli olmasının daha olası olduğunu belirtmiştir. Omeljan Pritsak *̕Άττίλα* (Atilla) isminin Türki kökenli *es* (eski, büyük) ve *t il* (deniz, okyanus) kelimeleri ile /a/ son ekinin birleştirilmesinden oluşmuş olabileceğini yazmıştır ve *es* kökünün zamanla *as* olduğunu savunmuştur. Bu haliyle *attíl-* (< **etsíl* < **es tíl*) olan kelime "okyanusal, evrensel kral" manasına gelmiş olabileceği bu savın destekçileri tarafından düşünülmüştür. Peter Golden, Atilla ismiyle, eski Yunan oyun yazarı Menandros'un bir eserinde geçen Atillan (Volga Nehri, Türki ismi İdil/Itil/Atıl) ile bağlantılı olabileceğini yazmıştır. J.J. Mikkola ise Türki *āt* (ad, ün) ile Atilla'nın bağlantılı olabileceğini düşünmüştür. Gerd Althoff Türki *atlı* ve *at* köküyle *dil* kökünün bu ismi oluşturduğunu varsaymıştır.

## Kaynakça
Hipoksi (tıp)

**Hipoksi**, beden dokularında oksijen oranının azalması ile karakterizedir.
Genel olarak, dokulara oksijen iletiminin yetersizliğini ifade eder. Hipoksi yetersiz doku perfüzyonu, metabolik bozukluklar veya oksijen kaynağı eksikliği gibi nedenlerle oluşur. Sadece kandaki yetersiz oksijen durumu için hipoksemi terimi kullanılır.

Oksijenin azalması, özellikle pilotlar için bir kaygı kaynağı oluşturur; daha alçak yüksekliklerde oksijenin azalmasının yol açtığı etkilere, genel olarak "dağ tutması" ya da "dağ çarpması" adı verilir. 2.750 m yükseklikte, solunumun derinliği ve hızı ile kalp atışının artması gibi ve baş ağrısı, baş dönmesi, dikkat toplayamama gibi belirtilere yol açar. 4.570 m'nin üstünde yargılama yeteneği bozulur ve görme bozuklukları ciddileşir. 6.400-7.000 m arasında bilinç yitimi ortaya çıkar ve hızla aşağı yükseltilere inilmez ya da hemen oksijen verilmezse, ölümle sonuçlanır.

## Nedenlerine göre hipoksi
### Hipoksemik hipoksi
Kandaki oksijen basıncının ve hemoglobin içindeki oksijen doygunluğunun azalması sonucu kanın yetersiz oranda oksijen taşıdığı durumlarda meydana gelir. Kendi başına bir patoloji olmakla birlikte devam ettiği takdirde oksijeni kan ile kendisine taşınan diğer dokularda da az oksijen alınmasına bağlı ayrıca bir hipoksi oluşturması pek tabiidir.

### Hipemik hipoksi
Bir diğer adı da ***anemik hipoksi***dir. Oluşan anemik durumlarda dolaşımdaki hemoglobin miktarının azalması ister eritrosit azalması ile meydana gelmiş olsun ister hemoglobin yetersizliği ile, sonuç olarak oksijen taşınımının sekteye uğraması sonucu meydana gelir.

Hastalarda arteriyal oksijen basıncı azalır ve bu nedenle dokulardaki oksijen basıncı da düşer. Karbonmonoksit zehirlenmelerinde olduğu gibi hemoglobinopati ve methemoglobinemi sonucu yeterli miktarda hemoglobine rağmen bile mevcut olan hemoglobin düzeyi işlevsiz kalabilir ve oksijen dokulara taşınamayabilir.

### Durgun hipoksi
Diğer isimleri ***dolaşım hipoksisi*** ve ***stagnant hipoksi***dir.
Oksijen basıncı ve hemoglobin yoğunluğu kabul edilebilir bir seviyedeyken belirli bir bölgeye yeterince kan gidememesinden veya kalp debisinin düşük olmasından dolayı kan akımının yetersiz kalması sonucu tüm vücuda yeteri kan gidememesi durumlarında oluşur.

### Histotoksik hipoksi
Dokuya yeterli oksijen iletimi gerçekleştiği halde dokuların oksijeni kullanamaması sonucu meydana gelir. Bu durum, siyanür zehirlenmeleri, karbonmonoksit zehirlenmeleri, hidrojen sülfür zehirlenmeleri ve sepsise bağlı mitokondriyal fonksiyon bozukluğunda görülür.

### Metabolik hipoksi
Hücresel oksijen tüketiminde bir artış olduğunda meydana gelir. Kandaki oksijen basıncı ve taşınımı yeterli olduğu ve de dokuların oksijen alımı ve oksijen kullanımı gerçekleşmesine rağmen sepsiste olduğu gibi dolaşım için gerekli olan oksijen ihtiyacı karşılanamaması durumudur. Genellikle metabolik hızın yükselmesi durumlarında gözlemlenir.

## Ayrıca bakınız
* hipoksemi
* Anoksi
* İrtifâ hastalığı
* Hipoksifili

## Kaynakça
Fiziksel istismar

**Fiziksel istismar**, **acı**, **yaralama** ve diğer fiziksel yollardan ya da incitme yoluyla yapılan bir **istismar** çeşididir.

Başlıca fiziksel istismarlar:

# Vurmak
# Yumruk atmak
# İtmek, çekmek
# Tokat atmak
# Bir eşya ile vurmak
# Çimdiklemek
# Tekme atmak
# Düşürmek
# Dizle vurmak
# Boğazlamak
# Boğmak
# Uyutmamak
# Donmasını sağlamak
# Yakmak
# Elektrik ile şok vermek
# Stresli bir duruma düşürmek (bağlamak vb.)
# Yaralamak
# Tehlikeli hayvanlara bırakmak
# Taş atmak ya da silah ile ateş etmek.
# Zehirlemek

## Dış bağlantılar
* Slayt Gösterisi Ebu Gureyb Cezaevi hapishanesindeki işkence görüntüleri
Kirman (il)

**Kirman ili** (; *Ostân-e Kermân*), İran'ın 31 ilinden birisidir.

Ülkenin güneydoğusunda yer alır ve yüzölçümü bakımından İran'ın ikinci büyük eyaletidir. Yönetim merkezi eyalete adını veren Kirman'dır. 181.714&nbsp;km² yüzölçümündeki eyaletin 2016 yılı resmî nüfusu 3.164.718'dir.

Eyaletin önemli şehirleri şunlardır: Baft, Berdsir, Bem, Ciruft, Refsencan, Zerend, Sircan, Şehr Babek, Kirman, Mahan ve Kehnuc.

Halkın %20'si kırsal kesimde, %80'i kentsel kesimde yaşar.

## Turizm
* Kirman Ulucamii
* Genc Ali Han Külliyesi
* Genc Ali Han Hamamı
* Vekil Külliyesi
* Mahan Asitanesi
* Tarihî Mahan Bağı
* Bem Kalesi

Dosya:Yakhchal.jpg|Tarihi 'buz evi' (yakhçal)
Dosya:Shazdeh Garden Mahan Iran.jpg||Mahan'da Şazdeh bahçesi
باغ فتح اباد.jpg|Fatehabad Tarihi Bahçesi
باغ وعمارت شاهزاده ماهان.jpg|shazdeh Tarihi Bahçesi
گنبد جبلیه عکاس میثم مظفری.jpg|Jabalya'nın tarihi kubbesi
Rayen-waterfall.jpg|Ren Şelalesi
Madun.jpg|Kerman'ın soğuk bölgelerinin doğası
Fathabad_copy.jpg|Fatehabad Tarihi Bahçesi
Fortaleza_de_Bam,_Irán,_2016-09-23,_DD_17-19_PAN.jpg|Bam tarihi kalesi
Simnan (il)

**Simnan ili** (; *Ostân-e Semnân*), İran'ın 31 ilinden birisidir.

İl, ülkenin kuzeyinde olup, merkezi Semnan şehridir. Güney bölgeleri Kebir Çölü içinde kalan eyaletin yüzölçümü 96,816&nbsp;km²'dir ve arazisi Elburz sıradağları boyunca bir alanı kaplamaktadır.

1996 yılında il olan Semnan, 2005 yılı itibarıyla, yaklaşık 589.512 kişilik bir nüfusa sahiptir. İlin önemli kentleri şunlardır: Damgan, Şahrud, Mehdişehr ve Garmsar.

Semnan ili, Alborz sıradağlarının güney yamaçlarında yer almaktadır. İlin yüksekliği çöle ulaşana kadar kuzeyden güneye doğru azalır. Yüzölçümü 96.000&nbsp;km2dir.

## Kaynakça
Almócita

**Almócita **, İspanya'nın on yedi otonom bölgesinden en kalabalık ikinci bölge olan Endülüs'e bağlı; İspanya'nın güneyinde bulunan Almería eyaletine bağlı belediye. 2009 yılındaki nüfusu; 167 kişidir. Belediye, 30&nbsp;km²'lik bir alanı kaplamaktadır.

## Nüfus

Kaynak: INE (Spain)

## Dış bağlantılar
*  Almócita - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
*  Almócita - Diputación Provincial de Almería
İpek Çalışlar

**İpek Çalışlar** (d. 1947, İstanbul), Türk gazeteci  ve yazardır.

## Hayatı

1947 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Üsküdar Amerikan Kız Lisesi ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur. Gazeteciliğe TRT'de başladı. 1976'da gazeteci Oral Çalışlar ile evlendi, 1978 yılında oğlu Reşat dünyaya geldi. 12 Eylül sürecinde TRT'den ayrılmak zorunda kaldı.

1980'lerde *[[Nokta (dergi)|Nokta]]* dergisinin haber müdürlüğünü yaptı. *Söz* gazetesinin ve patronsuz *Sokak* dergisinin kurucularından birisi oldu.
 
1990-92 yılları arasında Hamburg'da yaşadı. Bu dönemde eşcinsellik, kadın hakları ve İslâm konularını araştırdı. Türkiye'ye dönünce, Cumhuriyet gazetesinin haber müdürlüğünü üstlendi. Ardından on yıl süreyle *Cumhuriyet Dergi*'yi çıkarttı.

2003 yılında İran'a  eşi ile birlikte yaptıkları gezide gözlemlediklerini, İranlı aydınlarla yaptıkları görüşmeleri ve İran üzerine yürüttükleri araştırmayı kaleme aldı ve 2004'te “*İran: Bir Erkek Diktatörlüğü*” adlı kitabı Oral Çalışlar ile birlikte yayımladı.

Mustafa Kemal Atatürk'le iki buçuk yıl evli kalan Latife Hanım'ın hayatını anlatan "*Latife Hanım"* 2006'da yayımlandı. Kitapta, Latife Hanım'ın kız kardeşi Vecihe İlmen'in hatıralarına dayanarak, 1 Nisan 1923 gecesi, Trabzon Mebusu Ali Şükrü Bey'i öldüren Topal Osman'ın Çankaya Köşkü’ne düzenlediği silahlı baskın sırasında, Atatürk’ün Latife Hanım’ın çarşafını giyerek köşkten kaçtığını ifade etmesi, savcılık tarafından "suç" olarak görüldü. İpek Çalışlar ve onunla röportaj yapan Hürriyet gazetesi sorumlu yazı işleri müdürü Necdet Tatlıcan hakkında 4,5 yıl hapis cezası talebiyle dava açıldı. Yazar, "Atatürk'ün hatırasına basın yoluyla hakaret ettiği” iddiasıyla yargılandığı davadan beraat etti. İpek Çalışlar, bu biyografi ile Uluslararası Pen Türkiye Merkezi tarafından insan hakları ve kadın erkek eşitliği konularında özgün çalışma ortaya koyanlara verilen "*Duygu Asena Ödülü"*ne lâyık görüldü.

2010'da "*Biyografisine sığmayan kadın*: *Hâlide Edib"* başlıklı eseri yayımlandı.

2021 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü'nü aldı.

## Eserleri
*İran Bir Erkek Diktatörlüğü (Oral Çalışlar ile birlikte, 2004)
*Habercinin El Kitabı 5 Radyo ve Radyoculuk (B. Kejanlıoğlu, N. Timisi, R. Duran, T. Eryılmaz, Ü. Giray ile birlikte, 2005)
*Latife Hanım (2006)
*Halide Edib: Biyografisine Sığmayan Kadın (2008)
*Mustafa Kemal Atatürk - Mücadelesi ve Özel Hayatı (2018)

### Çevirileri
*İyi Aşıklar Kötü Aşıklar (Kate Colleran, Shere Hite, 2000)

## Dış bağlantılar
* 8 Mart'ta Latife Hanım'ı Anmak
* Gayriresmî ''Latife'' Resmen Mahkemede...
* ''Latife Hanım'' davası dış basının gündeminde
* Yazarın Doğan Kitap internet sitesinde bulunan biyografisi
## Kaynakça
Vittorio De Sica

**Vittorio De Sica** (7 Temmuz 1901 - 13 Kasım 1974), İtalyan yeni gerçekçi yönetmen ve oyuncudur.

## Yaşamı
Roma ile Napoli'nin tam ortasında yoksul bir yer olan Sora'da doğdu. Yoksul ailesine yardımcı olmak için genç yaşta memur olarak çalışmaya başladı. Roma'daki Yüksek Ticaret Enstitüsü'ne gitti. Daha sonra Roma Üniversitesi'nden muhasebeci olarak mezun oldu. De Sica meslek hayatına 16 yaşındayken *Clemenceau Olayı* 'nda (*Il processo Clemenceau*) Clemenceau'yu oynamaya ikna edilerek oyuncu olarak başladı.

Askerliğini yaptıktan sonra, Tatiana Pavlova'nın tiyatrosunda garson rolüyle ilk kez sahneye çıktı. 1920'li yılların sonlarında da tiyatroda çalışmayı sürdürdü. 1923'te Tatiana Pavlova'nın tiyatro topluluğuna katıldı. 1933'te oyuncu eşi Giuditta Rissone ve Sergio Tofano ile birlikte kendi topluluğu ZaBum'u kurdu. Topluluk, genellikle hafif komediler sahneledi; ancak, Pierre Beaumarchais oyunları da oynadı. Ayrıca, Luchino Visconti gibi ünlü yönetmenlerle çalıştı.

1931 ile 1940 arasında 23 filmde oynayan De Sica, o dönemde müzikaller ve hafif romantik komedilerde büyük başarı kazandı. Beyaz perdedeki popülerliği De Sica'ya, kamera arkasına geçip romantik bir komedi olan *İki Düzine Kırmızı Gül* (*Due dozzine di rose scarlette* - 1939) ile yönetmenliğe geçmesini sağladı.

Yeni gerçekçi İtalyan senarist Cesare Zavattini ile karşılaşması önemlidir. Bu işbirliğinden, yeni gerçekçi sinemanın önemli eserleri arasında sayılan, yönetmenliğini Sica'nın yaptığı Kaldırım Çocukları (Sciuscià, 1946) ve Bisiklet Hırsızları (Ladri di biciclette, 1948) filmleri doğdu.

En beğenilen filmlerinden biri, Alberto Moravia'nın romanından uyarlanan, başroldeki Sophia Loren'in Oscar'ı kazandığı ve bugün bir klasik kabul edilen, *İki Kadın*' dır. (La Ciociara, 1960)

150'den fazla filmde oynamış ve 34 film yönetmiş olan De Sica, Paris yakınlarındaki Neuilly-sur-Seine'de 13 Kasım 1974'te öldü.

## Filmleri

Dosya:Scenapaneamoreloren4.jpg|küçükresim|Con Sophia Loren in *[[Pane, amore e...]]* (1955)
Dosya:SegnodiVenere-1955-DeSica.png|küçükresim|*[[Il segno di Venere]]* (1955)
Dosya:I due marescialli.png|küçükresim|De Sica con Totò e Gianni Agus ne *[[I due marescialli]]* (1961)
Dosya:Sciuscià-cavallo.jpg|küçükresim|*[[Sciuscià (film)|Sciuscià]]* (1946)
Dosya:La ciociara, screenshot.gif|küçükresim|*[[La ciociara (film)|La ciociara]]* (1960)


## Kaynakça
* Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 117. ISBN 975-6511-25-7

## Dış bağlantılar
* ''Vittorio De Sica''  - IMDb sayfası.
* They Shoot Pictures, Don't They?  (İngilizce)
Velefique

**Velefique**, İspanya'nın on yedi otonom bölgesinden en kalabalık ikincisi olan Endülüs'e bağlı ve ülkenin güneyinde bulunan Almería ilindeki bir beldedir. 2009 yılındaki nüfusu 300 kişidir. Belde, 65&nbsp;km²'lik bir alanı kaplamaktadır.

## Nüfus

Velefique seneler boyu inişli çıkışlı bir nüfus dağılımı göstermiştir.Yine de en kalabalık ülkelerden birine bağlı olmakla birlikte İspanya'nın en tenha yerlerinden biridir.

Kaynak: INE (Spain)

## Dış bağlantılar
*  Velefique - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
*  Velefique - Diputación Provincial de Almería
Laomedon

**Laomedon** (Λαομέδων), Yunan mitolojisinde Truva kralıdır. İlos'un oğlu, Priamos'un babasıdır. Laomedon İlyada'da yer almaz ama kentin geçmişinde dönek, korkak, ikiyüzlü bir kral olarak önemli bir yer tutar.

## Aile
Laomedon, Dardanos'un torunu, İlos'un oğludur. Çocukları ise Priamos, Lampus, Hicetaon, Clytius, Hesione, Cilla, Astyoche, Proclia, Aethilla, Medesicaste ve Clytodora'dır. Hektor ve Paris'in büyükbabasıdır.

## Mitoloji
Zeus, Laomedon'un büyükbabası Tros'a Ganymedes'i kaçırmak için tazminat olarak büyülü atlar vermiştir. Ganymedes, Truvalı bir prenstir ve Laomedon'un babası İlos'un kardeşi, Tros'un ise oğludur.

Bir kaynağa göre Poseidon ve Apollon, Zeus'a komplo kurdukları için, Laomedon'un Truva surlarını inşa etmesine yardım için gönderilir. Diğer bir kaynağa göre Laomedon'un ahlaksızlığını test etmek için yardım teklifinde bulunurlar. Poseidon ve Apollon, Truva şehrini çevresine surları inşa etmesine yardım ettikten sonra, ücret olarak ölümsüz atları istediler. Laomedon, bu anlaşmayı kabul etmesine rağmen; surların inşası bittikten sonra anlaşmayı yerine getirmedi. Bunun üzerine Apollon intikam için Truva şehrine veba salgınını, Poseidon ise Truva şehrini yerle bir etmesi için bir deniz canavarı gönderdi.

Kahinler, Laomedon kızı Hesione'u deniz canavarına kurban ederse bu felaketlerden kurtulabileceğini söyledir. Bunun üzerine Laomedon, kızı Hesione'u deniz kenarındaki kayalıklara bağladı. Ancak Amazonlar ile savaştan dönen Herakles tesadüf eseri kurban edilmek üzere bırakılmış Hesione'u gördü. Laomedon'a Zeus'un Tros'a verdiği büyülü atları vermek şartıyla, bu deniz canavarını öldürebileceğini ve Hesiodon'u kurtarabileceğini söyledi. Laomedon anlaşmayı kabul etti ve Herakles (Oicles ve Telamon ile birlikte) Poseidon'un gönderdiği deniz canavarını öldürdü. Ancak Laomedon yine sözünü tutmadı.

Bunun üzerine Herakles, Truva'ya savaş açtı ve Truva şehrini kuşattı. Şehre ilk giren Telamon, ardından Zeus oğlu Herakles oldu.

Herakles şehri ele geçirdikten sonra Laomedon ve bütün oğullarını öldürür, sadece Podarkes'i öldürmez ve Hesione'u savaş ganimati olarak Telamon'a verir. Telamon ile Hesione'un birlikteliğinden Teukros doğar. Teukros Truva Savaşına üvey abisi Aias (Büyük Ajax) ile birlikte katılacaktır.

Herakles, Hesione'a istediği bir kişiyi kendi esiri olarak almasına izin verir. Hesione, kardeşi Podarces'i seçer. Herakles de Hesione'a Podarkes'in önce bir köle olması gerektiğini ve sonra bir fidye ile onu kendine tutsak olarak alabileceğini söyler. Böylece Prens Podarkes satıldıktan sonra, Hesione altın duvağını kafasında çıkarıp fidye olarak verir. Bundan sonra Podarkes, Priamos olarak anılmaya başlandı. ('priamai ' - 'satın almak')

## Soyağacı
}

 

## Kaynakça
Kirmanşah (il)

**Kirmanşah ili** : *Ostân-e Kermanşâh*), İran'ın batısında yer alan ve Irak'a sınırı olan bir il.

Kirmanşah ilinin merkezi Kirmanşah kentidir. 24.998&nbsp;km² yüzölçümündeki ilin nüfusu 1.938.060'tır. Nüfusun çoğunluğu Kürtlerden oluşur ve az sayıda Lur ve devlet görevlisi olarak gelen Farslar, Sungur kentinde ise 10 bin dolayında Azeri nüfus yaşamaktadır.

İlin önemli kentleri: Gilan-e Garb, Harsin, İslamabad-e Garb, Cavanrud, Kangavar, Kirmanşah, Paveh, Kasr-ı Şirin, Sahneh, Sarpolee zahab, Sungur'dur.

Kirmanşah kenti ile Tahran arası 525&nbsp;km'dir. Tahıl, pirinç, sebze ve meyve üreten zengin bir tarım bölgesinin ticaret merkezidir. Kentte birçok sanayi merkezinin yanında, petrol rafinerisi ve şeker, çimento, tekstil ve un fabrikaları bulunur. Havaalanı kentin kuzeybatısındadır.

## Kaynakça
Çaharmahal ve Bahtiyari

**Çaharmahal ve Bahtiyari ili** (, Ostân-e Çehârmehal o Behtiyâri), İran'ın 31 ilinden birisidir.

Ülkenin güneybatısında yer alır. Kuzeyinden ve doğusundan İsfahan, güneyinden Kohkiluye ve Buyer Ahmed ve batısından Huzistan illeriyle çevrelenmiştir. İlin yönetim merkezi Şehrekürd şehridir. Toplam yüzölçümü 16.332&nbsp;km², nüfusu 842.000'dir.

İlde çoğunlukla Kürtler ve İran'da yerleşik yerel bir İrani topluluk olan Bahtiyariler yaşar ve ilin tarihinde Bahtiyariler'in yeri önemlidir. Bahtiyariler kendi içinde 2 aşirete ayrılır ki bunlar Haft Lang ve Chahar Lang'dir. Bu topluluklar yerel bir lehçe olan Lurca konuşurlar ki Bahtiyariler bazı farklar dışında Lurlar'la aynı özellikleri taşır. Kürtler Sorani lehçesi ile konuşurlar.

İldeki halkın geçimi tarım oluşturur. Sanayi tesisleri ise daha çok yönetim merkezi Şehrekürd ve çevresinde yoğunlaşmıştır. Bundan başka il sahip olduğu doğal güzellikleriyle turizm potansiyeline sahiptir.

İlin önemli şehirleri şunlardır: Borucen, Lurdigan, Farsan, Ardal, Ferruhşehr, Saman, Cunkan, Ben, Gandoman, Buldaci, Feradonbe, Kiyan.

İldeki önemli eğitim kurumları şunlardır: Şehrekürd Üniversitesi, Borucen İslami Azad Üniversitesi ve Şehrekürd Üniversitesi Tıp Fakültesi'dir.

## Yönetim yapısı
Çaharmahal ve Bahtiyari ili, idari olarak 7 şehristan ve 17 bahşa ayrılmıştır. Yönetim merkezi Şehrekürd şehridir.

## Dış bağlantılar
* Eyaletin resmi sitesi
Fars (il)

**Fars İli** (; *Ostân-e Fârs*), İran'ın 31 ilinden birisidir.

İran'ın kültür başkenti olarak bilinen eyalet, ülkenin güneyinde bulunur ve yönetim merkezi Şiraz kentidir. Kuzeyden İsfahan, doğudan Yezd ve Kirman eyaletleri, güneyden Hürmüzgan ve batısından Buşehr ile Kohkiluye ve Buyer Ahmed eyaletleriyle çevrelenmiştir. 122.400&nbsp;km²'lik bir alana sahiptir. 2006 yılındaki resmi verilere göre nüfusunun %61,2 kentlerde, %38,1'i kırsal alanda yaşamaktadır. Toplam nüfusu 4.340.000 kişidir ve bu nüfusun % 0,7'si göçebe kabilelerden oluşur.

Fars bölgesi Farsların asıl vatanıdır. Fars dilinin kökeni de burasıdır ki yerel ağızda Farsi veya Parsi denmektedir. Farsi veya Parsi kelimesi ise kök kelime olan Pars'ın Antik Yunanca'da söyleniş biçimi olan Πέρσις (Persis) kelimesinden türemiştir. Persis kelimesinin eski Farsçadaki karşılığı ise Parsa'dır. ISO 3166-2 kodu, IR-14'dür.

Bişapur, Persepolis ve Pasargad gibi eski Fars kentleri de bu eyalet sınırları içindedir. Kaşgay Türkleri de bu ostanda yaşamaktadır.

Eyaletin önemli şehirleri : Estahban, Abadeh, Eklid, Bavanat, Cehrom, Darab, Sepidan, Şiraz, Fasa, Firuzabad, Kazerun, Lar, Lamerd, Mervdeşt, Honc ve Neyriz'dir.

## Yönetim yapısı
Fars Eyaleti, 29 şehristan ve 79 bahşa ayrılmıştır. Bu şehristan ve bahşlar alfabetik olarak aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

## Kaynakça
Çocuklar Bize Bakıyor (film)

**Çocuklar Bize Bakıyor** *(*'I Bambini ci Guardano*')*, İtalyan yeni gerçekçi yönetmen Vittorio De Sica'nın 1944 yılı İtalya yapımı filmidir.

## Konusu
Dört yaşındaki bir erkek çocuğun sorumluluklarına dayanamayan genç anne, kocasını ve çocuğunu başka bir erkek için terk eder. Daha sonra geri dönen anne kocasıyla kısa süre de olsa barış içinde olur ama aşığıyla görüşmeyi de sürdürür. Bu aşağılanmaya dayanamayan, oğlu için de kaygılanan koca intihar eder. Yalnız ve istenmeyen bir çocuk olan oğlan bir yetimhaneye gönderilir.

## Kaynakça
Kohgiluye ve Buyer Ahmed

**Kohgiluye ve Buyer Ahmed ili** (: Ostân-e Kohgiluye o Buyer Ehmed), İran'ın 31 ilinden birisidir.

Ülkenin güneybatısında yer alan ilin kuzeyinde, Çaharmahal ve Bahtiyari ile İsfahan, doğusunda Fars, güneyinde yine Fars ve Buşehr ve batısında Huzistan illeri bulunur. Yönetim merkezi Yasuc şehridir. 15.563&nbsp;km² yüzölçümündeki ilin nüfusu 720.000'dir. Nüfusun çoğunluğu Lur aşiretlerinden oluşur. Farsçanın yanı sıra Lurcanın lehçesi olan Buyerahmadi konuşulmaktadır.

İlin arazisi genellikle Zagros Dağları'nın oluşturduğu engebeli bir yapıya sahiptir. En yüksek noktası 4409 m.'lik Dena Dağı zirvesidir. Dena dağı, millî parktır ve gür meşe ormanlarıyla kaplıdır.

İlin yönetim merkezi Yasuc'dan başka diğer önemli şehirleri; Likek, Siseht, Dogonbedan ve Dehdeşt'tir. İdari olarak 7 şehristana ayrılmıştır. Şehristanların eyalet içindeki konumları aşağıda gösterilmiştir.

## Dış bağlantılar
*  Eyalet valiliği resmi web sitesi
Mâzenderan

**Mazenderan,** (; *Ostân-e Mâzenderân*) İran'ın 31 ilinden birisidir. Hazar Denizi'nin güney kıyısında yer alan il, saat yönünde Gülistan, Simnan, Tahran, Kazvin ve Gilan illeriye komşudur. İlin 15'inci yüzyıla kadar ismi, Taberistan'dır.

Mazandaran ili, İran'ın en kalabalık illerinden birisidir ve çeşitli doğal kaynakları, petrol ve doğalgaz rezervleriyle stratejik öneme sahiptir. İlin en büyük beş şehristanı sırasıyla Sari, Behşehr, Babol, Amul ve Gaimşehir'dir. İl 1937'de kurulmuştur. İldeki önemli iş kolları balıkçılık, turizm ve inşaat sektörüdür.

Hazar Denizi kıyısı boyunca uzanan Elbruz Dağları'nın engebeleştirdiği bir araziye sahip ilde nüfus Hazar kıyısındaki ard bölgede toplanmıştır. Orta Doğu'nun en yüksek noktası olan Demavend dağı da bu il sınırları içindedir.

Bölgede insan yerleşimi en az 75.000 yıl öncesine aittir. Goher Tepe'deki arkeolojik kazı alanından elde edilen bilgilere göre 5.000 yıl öncesinde bölge kentleşmeye başlamıştır. Bölge bu açıdan İran tarihinde önemi olan bir merkezdir. Mazanderan'ın yerli halklarını Mazenderanca dilini konuşan Gilekler ve Sangiseriler oluşturur.

## İdarî bölünüş
İlin idarî bölünüşünü gösteren harita aşağıda yer almaktadır.

## Resimler

File:Mazandaransea02.jpg|Mazandaran Denizi
File:Tekie-takor.jpg|Tekie
File:Old Stony village.jpg|Amol،Larican
File:Inscription-Esfahan.JPG|Geometric calligraphy at the Friday Mosque.
File:Typical home in Namarestagh.jpg|Namarestagh
File:Valasht.jpg|Velasht
File:Palais ramsar.jpg|Ramsar
File:Sari tomb of abbas01.jpg|Imamzadeh Abbas|Sari
File:Bridge Veresk.jpg|Veresk Köprüsü
File:Abbas Abad Dam.JPG|Abbasabad Barajı.
File:Badab-e Surt Samaee.jpg|Badab-e Surt, Sari
File:Nimahouse.jpg|Nima Youshij evi
File:Chalus bridge.jpg|Çalus

File:Aerial View of Damavand 26.11.2008 04-25-38.JPG|Aerial Demavend
File:Asaalem Mazandaran.jpg|Mazandaran tabiatı
Allande

**Allande**, İspanya'nın 17 otonom bölgesinden kuzeyde, Cantabrian Denizi'ne kıyısı bulunan, içinde İspanya Krallığı'nın da bulunduğu Asturias Prensliği'ne bağlı belediye. 2002 yılındaki nüfusu 2.374'tür.
Buşehr (il)

**Buşehr İli** (; *Ostân-e Bûşehr*), İran'ın 31 ilinden birisidir.

Ülkenin güneybatısında yer alır. Fars Körfezi kıyısı boyunca uzanan il Huzistan, Kohkiluye ve Buyer Ahmed, Fars ve Hürmüzgan illeriyle komşudur. Eyalet merkezi eyalete adını veren Buşehr kentidir. 22.743&nbsp;km² yüzölçümündeki eyaletin nüfusu 816.115'dir.

Eyalet, Fars Körfezi kıyısında olması ve bugün uluslararası bir krize neden olan İran'ın nükleer faaliyetlerinin merkezinde bulunması (Buşehr Nükleer Reaktörü) nedeniyle ülkenin en önemli bölgelerinden birisidir. İdari merkezi Buşehr, Bandar Abbas'tan sonra ülkenin en büyük ikinci limanına sahiptir. Asaluye şehri yakınlarında ise İran'ın en büyük petrol ve doğalgaz tesisi kurulmaktadır. Ayrıca eyalet dünyanın en büyük doğalgaz rezervine sahip olan, Güney Fars doğalgaz bölgesi'nin yakınında bulunmaktadır.

## Yönetim yapısı
Buşehr Eyaleti, 9 şehristan ve 23 bahşa ayrılmıştır. Yönetim merkezi eyalete adını veren Buşehr kentidir. Eyalete bağlı olan şehristan ve bahşlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

## Eğitim
Eyalette aşağıdaki üniversite ve yüksekokullar bulunur.
* Persian Gulf University
* Bushehr University of Medical Sciences
* Islamic Azad University of Bushehr 
* Islamic Azad University of Borazjan
* Islamic Azad University of Shabankare
* Islamic Azad University of Khormuj
* Islamic Azad University of Khark
* Iran Nuclear Energy College
 
## Dış bağlantılar
* Buşehr Kültürel Miras Kurumu
* Iran Oil Terminals Company
* Iran Petrochemical Commercial Company 
* Pars Özel Ekonomik Enerji Bölgesi 
* İran Millî Gaz Şirketi 
* İran Millî Petrokimya Şirketi 
* Eyaletin eğitim dairesi
Boal

**Boal**, İspanya'nın 17 özerk bölgesinden kuzeyde, Cantabrian Denizi'ne kıyısı bulunan Asturias Prensliği'ne bağlı belediye. 2002 yılındaki nüfusu 2.409'dur.
Cabrales

**Cabrales**, İspanya'nın 17 otonom bölgesinden kuzeyde, Cantabrian Denizi'ne kıyısı bulunan Asturias Prensliği'ne bağlı belediye. 2002 yılındaki nüfusu 2.362'dir.
Vélez-Rubio

**Vélez-Rubio**, İspanya'nın on yedi otonom bölgesinden en kalabalık ikinci bölge olan Endülüs'e bağlı; İspanya'nın güneyinde bulunan Almería eyaletine bağlı belediye. 2009 yılındaki nüfusu; 7,150 kişidir. Belediye, 282&nbsp;km²'lik bir alanı kaplamaktadır.

## Nüfus

Kaynak: INE (Spain)

## Dış bağlantılar
*  Vélez-Rubio - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
*  Vélez-Rubio - Diputación Provincial de Almería
Hemedan (il)

**Hemedan İli** (: *Ostân-e Hemedân*) İran'nin 31 ilinden birisidir.

19.368&nbsp;km² yüzölçümündeki eyaletin 2005 yılı nüfusu 1.739.000'dir. Halkı Azeriler, Kürtler, Lurlar ve Lekler'den oluşur. Eyaletin önemli kentleri Tuyserkan, Nihavend, Malayer, Esadabad, Bahar, Razan ve Kabudrahang'dır.

## Geçmişi
Eyaletin geçmişi çok eskidir. Pers devletleri zamanında Hamedan şehri (o zamanlardaki adıyla Ekbatan) İran platosunda çok önemli bir merkezdi ayrıca dönem dönem Pers devletlerine başkentlik yapmıştı. Seyyid Mahmut Birifkani, Birifkan Seyyidleri adlı kitabında şu bilgilere yer vermektedir: 'Hemedan adını Sam'ın torununun adından alır. Hemedan, Med İmparatorluğu'nun başkenti idi. Hemedan Felluç'un oğlu, Sam'ın oğlu, Nuh'un oğludur.'

## Etnik durumu
Bölgede Azerbaycan Türkleri nüfusun çoğunluğu oluşturur. Hakim dil ise Azericedir. Genellikle eyaletin kuzey ve kuzeydoğu yönü tamamen Azeri etnik yapısı bulunur. Azerilerden sonra Farslar ikinci etnik yapıyı oluşturur.

## Konumu ve coğrafi yapısı
Hemedan Eyaleti, İran'ın batısında yer alır. Kuzeyinde Zencan Eyaleti, doğusunda Merkezi Eyaleti, güneyinde Luristan Eyaleti ve batısında ise Kirmanşah ile Kürdistan eyaletleri bulunur.

Eyalet, Zagros Dağları'nın engebeli arazisi içinde bulunur. Yazları ılıman, kışları ise sert geçen bir dağ iklimine sahiptir. Eyaletin dağlık kesiminde yer alan şehristanlarında sekiz ay kar olur. Eyalet, karlı zirveleri olan dağlar ile ve verimli vadilerle meşhurdur. Hemedan'ın en yüksek noktası 3574 m.'lik Alvand dağı'dır.

## Yönetim yapısı
Hemedan Eyaleti, idari olarak 9 şehristan ve 24 bahşa ayrılmıştır. Bu alt yönetim bölgeleri aşağıdaki tabloda, konumları ise haritada gösterilmiştir.

## Kaynakça
Acar Akalın

**Acar Akalın** (d. 1958) Kıbrıslı Türk besteci, gitarist ve şarkıcıdır. Pop-rock ve bu çerçevede folk müzik çalışmaları yapmıştır.

1958 yılında Lefkoşa'da doğdu. Müzik kariyerine üç diğer Kıbrıslı Türk müzisyenle beraber "Kıbrıslı Dörtlüsü" grubunu kurduğu Londra'da başladı. Londra'da Ellie Jay Records'la "Herşeyim Yalan" ve "Hayalin" isimli söz ve bestesi kendine ait aşk şarkıları kaydetti. Bunlar Kıbrıs Türk müzik tarihindeki son yayınlanmış 45'lik plaklardır.

2003 yılında besteleyip sözlerini yazdığı "Mevsimi Geldi Artık", Annan Planı kampanyası sırasında "evet" kampanyasında en sık kullanılan şarkı oldu ve Barış ve Demokrasi Hareketi tarafından da kullanıldı.

## Albümleri
# Yediveren Dusleri (1982)
# Adali (1989)
# Cilingir Sofrasi (1990)
# Bir Acar Akalin Projesi
# Mevsimi Geldi Artik

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Acar Akalın
Arzu Özyiğit

**Arzu Özyiğit** (d. 16 Ekim 1972; Tarsus, Mersin) Türkiye kadın millî basketbol takımı eski oyuncusudur. 1,88 metre boyundadır. Arzu Özyiğit, Fenerbahçe,Galatasaray ve Beşiktaş olmak üzere 3 büyüklerde şampiyonluk yaşamış tek sporcudur. Bunun yanı sıra BOTAŞ forması altında da şampiyonluklar kazanmıştır.

## Kulüp Kariyeri
Basketbola 1984 yılında Adana BOTAŞ'ta başlamıştır. İstanbul Üniversitesi, Fenerbahçe, Galatasaray ve en son da 2002 yılında Yunanistan ekibi Panserraikos BC'de oynadıktan sonra yurda geri dönerek; BOTAŞ'ta, 2004-05 sezonu için Beşiktaş'ta ve daha sonra Kocaeli BB Kağıtspor'da oynadı. Fenerbahçe'de oynadığı dönemde takımın kaptanlığını üstlendi. Takımlarıyla toplam 18 şampiyonluk kazandı. Son olarak 2005'te Mersin BB takımına transfer oldu.

Arzu Özyiğit, basketbolu bıraktıktan sonra bir süre ümit millî takımı menajerliği yaptı. Daha sonra Serap Yücesir'le birlikte Asistanbul'u kurarak basketbol altyapısıyla yeni basketbolcular yetiştirmeye başladı.

Takımlarıyla pek çok kez şampiyonluk yaşayan Arzu Özyiğit, 2002-03'te BOTAŞ ile Türkiye Kupası, Cumhurbaşkanlığı Kupası ve TKBL Şampiyonu olarak sezonu 3 kupayla noktaladı. Ancak kulübün maddi sıkıntılar yüzünden Avrupa Kupası'na katılmayışı üzerine kulüpten ayrıldı ve basketbol hayatına Danimarka'nın Kopenhavn takımında devam etti.

2004-05 sezonunda Beşiktaş ile anlaştı ve 2004-05 sezonunda Beşiktaş forması altında takım kaptanı olarak şampiyonluk ipini göğüsledi. Bu, Beşiktaş'ın 20 yıl sonra gelen ilk şampiyonluğu oldu.

2011-12 sezonunda Canik Belediyespor'la 1 sezon için anlaşarak basketbola geri döndü. Daha sonra Samsun forması giydi. En son olarak 2012-13 sezonu başında Asistanbul forması giymeye başladı.

2019-20 sezonu öncesinde Fenerbahçe kadın basketbol takımından ayrılan Didem Akın'ın yerine menajerlik görevine getirildi.

## Millî takım
Arzu Özyiğit, 185 kere millî formayı giydi. 1997 yılında İtalya'nın Bari kentinde düzenlenen Akdeniz Oyunları'nda gümüş madalya kazanan takımda yer aldı.

Almería, İspanya'da yapılan 2005 Akdeniz Oyunları'nda kaptanı olduğu Millî takım ile Akdeniz Oyunları tarihinde ilk kez altın madalya kazandı. Hamileliği ve buna bağlu yaşadığı sıkıntılar nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kalan Arzu final maçında forma giyemedi. Takım arkadaşları altın madalyayı Özyiğit'e armağan ettiler.

## Kaynakça
Thompson M1A1

**Thompson** hafif makineli tüfek, **Tommy Gun** olarak da bilinir, Amerikalı General John T. Thompson tarafından 1919 yılında tasarlanmış hafif makineli tüfektir.

## Özellikleri ve Tarihçesi

Thompson, tamburalı (yuvarlak) ve düz şarjör takılan bir silahtır. Tamburalı şarjörü 50, 75 veya 100, düz şarjörü ise 20 veya 30 tane mermi alabilir. 11.43'lük yani 45 kalibrelik mermi atar. Etkili menzili hava şartları ile de doğru orantılı olarak 50 ila 75 metre arasıdır, ağır ama etkilidir. 4.9&nbsp;kg ağırlığındadır. Atış değeri dakikada 600-800 mermidir. Hafif makineli silah sınıfındadır. Atış hızı yüksek ve hava şartlarından fazla etkilenmez. Meskun mahal çatışmalarında çok işe yaramasına karşın artık piyasada fazla bulunmamaktadır. İlk üretimleri 1917 ile 1921 yıllarına kadar uzanmaktadır.

Üretildiği 1920'li ve 30'lu yıllarda özellikle gangsterler ve polisler tarafından kullanılan Thompson, II. Dünya Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık askerlerinin kullandığı bir tüfek olarak tanındı. Kötü şöhretini ise daha çok ABD'deki içki yasağı döneminde kazandı. Bu dönemde genellikle hem gansterler hem de kolluk kuvvetleri tarafından aynı anda kullanıldı. Silahın gangsterler arasındaki takma adlarından ikisi ateşlendiği sırada çıkardığı sesten dolayı "Şikago Piyanosu" ve "Şikago Daktilosu"dur. II. Dünya Savaşı sırasında bu silaha "Tommy", "Siper Süpürgesi", "Siper Süpüren" ve "Doğrayıcı" gibi takma adlar da verildi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı'nda da Amerikan askerleri ve müttefikleri tarafından kullanıldı. Bosna Savaşı'nda da kullanıldı. Thompson'ın Amerikan ordusundaki üretimi 1980 yılında resmen sona erdi.

## Galeri

M1A1.gif|İki adet Thompson tüfeği
Corporal, East Surrey Regiment 1940.jpg|Yuvarlak şarjörlü Thompson
Bundesarchiv Bild 101I-788-0009-08A, Tunesien, Fallschirmjäger bei Untersuchung von MP.jpg|Tunus'ta İngiliz askerlerinden ele geçirdikleri bir Thompson'ı inceleyen Alman askerleri (1943)
USMC Okinawa Thompson.JPEG|Okinawa Muharebesi'nde Thompson kullanan bir Amerikan askeri (1945)


## Kullanıcılar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça

### Kitaplar
*
*
The Committee

**The Committee**, yönetmenliği Peter Sykes'ın yaptığı, Paul Jones ve Tom Kempinski'nin başrollerde oynadığı 1968 yapımı film. Pink Floyd grubunun yaptığı ilk film müzikleri bu filme aittir.
İlam (il)

**İlam Eyaleti** *(**; Ostān-e İlâm)*, İran'ın güneybatısında yer alan ve Irak'a sınırı olan bir il.

İlam ilinin merkezi İlam şehridir. 20,133&nbsp;km² yüzölçümündeki eyaletin nüfusu 545.000'dir. Kuzey kesimde Kürtler ve güney kesimde az sayıda Lurlar yaşamaktadır.

Eyaletin önemli şehirleri: İlam, Mehran, Dehloran, Darehşehr, Şirvan ve Chardavol, Malekşahi, Eyvan ve Abdanan.
Huzistan

**Huzistan İli** (; *Ostân-e Huzestân*), İran'ın 31 ilinden birisidir.

64.055&nbsp;km² yüzölçümündeki eyaletin 2006 resmî  nüfusu 4.274.979'dur. Yönetim merkezi Ahvaz'dır. Ayrıca ülkenin en önemli petrol üretim merkezlerinden birisi olan Abadan bu eyalet sınırları içindedir.

## Konum
Huzistan Eyaleti, ülkenin güneybatısında yer alır. Irak'a sınırı, Basra Körfezi'ne ise kıyısı vardır ve bu konumuyla ülkenin askeri öneme sahip bölgelerinden birisidir.

Eyaletin kuzeyinde İlam ve Luristan eyaletleri, kuzeydoğusunda İsfahan Eyaleti, doğusunda Çaharmahal ve Bahtiyari Eyaleti, güneydoğusunda Kohkiluye ve Buyer Ahmed Eyaleti, güneyinde Buşehr Eyaleti ile Fars Körfezi ve batısında boylu boyunca Irak devleti bulunmaktadır.

## Geçmişi
Eski Elam uygarlığının sınırları içinde yer alır ve eski başkenti Susa'dır. Başkent Ahvaz, I. Darius'un Behistun Yazıtı'nda  görülen 'Avaz' ve 'Avaja' kelimelerinin anagramıdır.

## Etnik yapı dağılımı

## Yönetim
Eyalet 23 şehristana ayrılır. Eyaletin önemli şehirleri Behbahan, Abadan, Andimeşk, Hürremşehr, Bender İmam Humeyni, Dezful, Şuştar, Omidiye, İze, Bağ Melik, Bender Mahşehr, Deşt Azadigan, Ramhürmüz, Şadgan, Susa, Mescid-i Süleyman, Minoo Adası ve Huveyze'dir.

## Kaynakça