Kedi ısırığı

**Kedi ısırıkları**, evcil kedinin insanlara, diğer kedilere ve diğer hayvanlara yaptığı ısırıklardır. Amerika Birleşik Devletleri'nden elde edilen veriler, kedi ısırıklarının insanlara yapılan tüm hayvan ısırıklarının %5-15'ini temsil ettiğini göstermektedir ancak bu rakamın, Felis tarafından yapılan ısırıkların eksik rapor edilmesinin bir sonucu olabileceği iddia edilmiştir. Nadir olmasına rağmen, kedi ısırıkları bazen komplikasyonlara ve çok nadiren ölüme neden olabilmektedir.

## Belirti ve bulgular
Kedi ısırıkları, genellikle küçük yaralanmalar olarak kabul edilmektedir ancak ciddi enfeksiyona neden olabilmektedir. Yaygın semptomlar, etkilenen bölgenin çevresinde ağrı ve şişliktir. Bazen, kedi ısırmasından kaynaklanan doğrudan doku hasarı hareketliliği bozabilmektedir. Ayrıca tenosinovit veya artrite neden olabilmektedir. Bu durumlarda ciddiyeti değerlendirmek için cerrahi konsültasyon gerekmektedir. Derin ven trombozu, deri altı amfizem ve fetal taşikardi gibi bazı olağandışı komplikasyonlar tarif edilmiştir. Bir kedi ısırığından edinilen bazı enfeksiyonlar veba gibi başka türlü de bulaşabilmektedir.

## Enfeksiyonlar
Evcil kedinin ağzındaki yerleşik flora Pasteurella, Staph, Bartonella ve Streptococcus türlerini içermektedir. Kedi ısırıkları, köpek ısırıklarından daha sık enfeksiyon geliştirmektedir. Bir kedinin dişleri keskindir, sivridir ve derin yaralara neden olabilmektedir. Bir kedi ısırmasından sonra deri genellikle ısırığın üzerini hızla kapatır ve mikroorganizmaları yakalayabilir. Bir kedinin ısırığı, bir kişiye aşağıdakileri bulaştırabilir:

* Bartonella henselae bakterisinin neden olduğu kedi tırmığı hastalığı
** Kedi tırmığı hastalığı, insanların bir kedi tarafından ısırıldıktan veya tırmalandıktan sonra kapabilecekleri bakteriyel bir hastalıktır. Kedilerin yaklaşık %40'ı bakterileri bir süre ağızlarında taşımaktadır ancak bir yaşından küçük yavru kedilerin buna sahip olma olasılığı daha yüksektir. Bu enfeksiyonu olan çoğu kedi hastalık belirtisi göstermez.
* Capnocytophaga canimorsus
* Pasteurella bakteri cinsinin neden olduğu pastörelloz
** Pastörelloz, hayvan ısırıkları ve çizikleri ile ilişkili bakteriyel bir hastalıktır. Pasteurella spp, sağlıklı kedilerin ağızlarında da yaşayan normal bir bakteridir. Bakteriler tipik olarak kedileri hasta etmez ancak kediler, başka bir hayvan tarafından çizildikleri veya ısırıldıkları yerlerde apse veya cilt enfeksiyonları geliştirebilmektedir.
** İnsanlarda pastörelloz ağrılı yara ve cilt enfeksiyonlarına neden olmaktadır. Şiddetli vakalarda yaygın enfeksiyona neden olabilmektedir ve hatta sinir sistemini etkileyebilmektedir.
* Hayvanlarda ve insanlarda ölümcül bir nörolojik hastalık olan kuduza bir virüs neden olmaktadır. Hayvanlara ve insanlara en çok kuduz hayvanların ısırması yoluyla bulaşmaktadır. Enfekte kedilerin çeşitli belirtileri olabilmektedir ancak çoğu zaman ani davranış değişiklikleri ve ilerleyici felç olmaktadır.

## Teşhis
Isırmayı çevreleyen koşulların bir geçmişi elde edilerek tanıya yardımcı olunmalıdır. Isırmanın ne zaman yaşandığı, ısırığın yeri ve ısırığın muayenesi not edilmelidir. Kişinin ısırık bölgesinden uzaklaştırılması sağlanmalıdır. Yaralanan şahıs ateşli olabilir ve yaranın etrafında şişlik oluşabilmektedir. Isırıktan kaynaklanan yara, delikler üzerinde çok hızlı iyileşebileceğinden açılması ve araştırılması gerekebilmektedir.

Kuduzlu bir kedinin teşhisi genellikle kediyi gözlemleyerek ortaya çıkar. Kuduzlu kediler ayrıca huzursuz görünebilir, nefes nefese kalabilir ve diğer hayvanlara, insanlara veya nesnelere saldırabilir. Kuduzlu hayvanlar tipik olarak hasta göründükten sonra birkaç gün içinde ölürler. Kedinin aşılanması, kuduzun bir ısırık yoluyla kedi tarafından bulaşmasını önleyebilir. Kedilerde kuduz görülme oranı çok nadirdir ve birbirleri arasında bulaşım olmaz.

## Önleme
Kedi ısırıkları genellikle şu yollarla önlenebilmektedir:

* Kedilerden kaçınmak
* Çocuklara kedileri veya diğer evcil hayvanları kızdırmamalarını öğretmek
* Yabancı kedilere karşı dikkatli olmak
* Arkadaş canlısı görünseler bile kedilere dikkatle yaklaşmak
* Kediler ve yavru kedilerle sert oyunlardan kaçınmak.

Sert oyun agresif olarak algılanmaktadır. Bu, insanlar tarafından yaklaşıldığında kedinin savunmacı olmasına yol açacaktır. Kedi ısırıklarını önlemek, kediyi kışkırtmamayı içermektedir. Bir kedi reaktifse, herhangi bir korku veya saldırganlık tepkisini tetiklememeye dikkat ederek dikkatli bir şekilde yaklaşmalısınız. Kedi kendini savunmak için bakıcısını veya yakındaki birini ısırabilmektedir.

## Tedavi
Tedavideki ilk adım, ısırık yarasının su ve izopropil alkol ile yıkanmasını ve ardından sulanmasını içermektedir. Çoğu zaman, bir tetanoz aşısı reçete edilir. Başka bir kediyi veya hayvanı ısırmış bir kedi hasta görünüyorsa, kedi bir veteriner tarafından yapılacak değerlendirmeden ve olası tedaviden fayda sağlayacaktır. Yaranın enfeksiyon kapma riski düşükse bazen sadece dikilmektedir. Kuduzlu bir kedi tarafından ısırılan bir kişinin özel tedaviye ihtiyacı olacaktır. Kedi ısırıklarından kaynaklanan enfeksiyonlar, yaraları hemen sabun ve ılık suyla yıkayarak önlenebilmektedir. Kedi kuduza karşı aşılanmamışsa tıbbi yardım alınmalıdır. Bir kedi birini ısırdıysa ve kedinin kuduza karşı aşılandığına dair bir kanıt yoksa, kişi kuduz enfeksiyonu için tedavi edilmelidir.

## Kaynakça