2021 Amerika Birleşik Devletleri Kongre Binası baskını

6 Ocak 2021'de dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın destekçileri, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinin sonuçlarını protesto etmek ve Trump'ın Başkan Yardımcısı Mike Pence ve Kongre'nin başkan seçilen Joe Biden'in zaferini reddetme talebini desteklemek için Washington, DC'de toplandı.

İlk başta protestocular, Ellipse'de katılımcıların Trump ve Rudy Giuliani'nin konuşmalarını dinlediği planlanan bir etkinlik olan "Save America" mitingi için toplandı. Konuşmalar bitmeden önce bir grup protestocu Kongre'ye yürüdü ve binaya baskın düzenledi. Kongre o sırada oturumdaydı, Teksas'tan Senatör Ted Cruz ve Arizona'nın dördüncü kongre bölgesinden Kongre üyesi Paul Gosar'ın Arizona'nın oy sayımına itiraz etmelerinin ardından, Seçim Kurulunun oy sayımını yürüttü ve tartıştı. ABD Kongre kompleksindeki birkaç bina tahliye edildi ve protestocular, Ulusal Heykel Salonu da dahil olmak üzere Amerikan Kongre Binasına girmek için güvenliği aştı. Kongre kompleksindeki tüm binalar daha sonra kilitlendi. Meclis odalarının kapılarında silahlı kişiler olduğu bildirildi ve Kongre binası içinde bir kişinin vurulduğu bildirildi.

## Arka plan
3 Kasım 2020'de yapılan 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri, görevdeki Cumhuriyetçi başkan Donald Trump'ı mağlup eden Demokrat aday Joe Biden tarafından kazanıldı. Oyların sayımı öncesinde, sırasında ve sonrasında, Trump ve diğer Cumhuriyetçiler, yanlış bir şekilde yaygın seçmen sahtekarlığını iddia ederek ve sonuçları inkâr etmeye ve tersine çevirmeye çalışarak seçimi bozmaya çalıştı.

Kongre, Seçim Kurulunun sonuçlarını onaylamak için 6 Ocak 2021'de toplanması planlandığında, Trump, çeşitli eyaletlerin seçim sonuçlarının geçerliliğine ilişkin protestosunu sürdürmek için olaydan önce bir miting planladığını duyurdu. Washington, D.C. Belediye Başkanı Muriel Bowser, 31 Aralık 2020'de, beklenen gösteriler sırasında yerel polisi desteklemek için Columbia Bölgesi Ulusal Muhafız birliklerinin konuşlandırılmasını istedi. İsteğinde, gardiyanların silahlı olmayacağını ve polisin güvenlik kaygılarına odaklanmasına olanak tanıyacak şekilde "kalabalık yönetimi" ve trafik yönlendirmesinden birincil derecede sorumlu olacaklarını yazdı. Savunma Bakanı Vekili Christopher C. Miller 4 Ocak 2021'de talebi onayladı.

Trump, önceki günlerini Başkan Yardımcısı Pence'in, Pence'in anayasal gücü dahilinde olmayan bir eylem olan cumhurbaşkanı seçilen Joe Biden'in zaferini reddetmesi gerektiğini ileri sürerek geçirmişti ve bu çağrıyı Çarşamba sabahı yaptığı konuşmada tekrarladı. Çarşamba öğleden sonra, Pence Kongre'ye Biden'in zaferine karşı çıkmayacağını söylediği bir mektup yayınladı.

## Etkinlikler
### "Save America" mitingi
Protestocular, ertesi gün planlanan miting öncesinde 5 Ocak Salı günü Washington, DC'de toplanmaya başladı. Salı gecesi ve Çarşamba sabahı en az on kişi tutuklandı.

6 Ocak Çarşamba sabahı göstericiler miting için Washington Anıtı'nın çevresine toplandı. Trump danışmanı Rudy Giuliani ve Trump'ın kendisi de dahil olmak üzere birçok kişi The Ellipse hakkında konuşma yaptı. Giuliani kalabalığa seslendi ve seçimlerde kullanılan oylama makinelerinin "çarpık" olduğu şeklindeki komplo teorilerini tekrarladı. Trump, camdan bir bariyerin arkasından bir konuşma yaptı, medyaya saldırdı ve Pence'in seçim sonuçlarını altüst etmesi için çağrıda bulundu, bu Pence'in anayasal gücü dahilinde olmayan bir şey. Trump, destekçilerini Kongre'nin toplandığı Kongre'ye yürümeye çağırdı:Ülkemizi asla zayıflıkla geri alamayacaksın. Güç göstermelisin ve güçlü olmalısın. Kongre'nin doğru olanı yapmasını ve yalnızca yasal olarak belirlenen seçmenleri saymasını talep etmeye geldik. Buradaki herkesin yakında barışçıl ve vatansever bir şekilde seslerinizi bugün duyurmak için Kongre Binası'na yürüyeceğini biliyorum.Ayrıca Trump, "asla kabul etmeyeceğiz" dedi. Trump'ın oğulları Donald Trump Jr. ve Eric Trump da mitingde konuşarak, Seçim Kurulunun oylarını değiştirme çabalarını desteklemeyen Cumhuriyetçi Kongre üyelerine ve Senatörlere sözlü olarak saldırdılar ve gelecekteki ön seçimlerde onlara karşı kampanya vadettiler.

### Kongre'ye giriş
Yaklaşık 14.15'te isyancılar Amerikan Kongre Binası kompleksindeki binalara saldırmaya başladı. Kompleksteki bazı binalar boşaltıldı ve isyancılar, Ulusal Heykel Salonu da dahil olmak üzere ABD Kongre binasına girmek için güvenliği aştı. Daha sonra kompleksteki tüm binalar, binalardan giriş veya çıkışlara izin verilmeden kilitlendi. Binadakilerden ofislere gitmelerini ve kapı ve pencerelerini kilitlemeleri istendi; dışarıdaki kişilere "saklanmaları" tavsiye edildi. Emniyet güçlerinin binada göz yaşartıcı gaz kullanmaya başlaması üzerine Meclis içindeki Kongre üyelerine gaz maskesi takmaları söylendi. ABC News, Kongre binası içinde ateş edildiğini ve Meclis odalarının ön kapısında silahlı kişiler olduğunu bildirdi. Polis, silahlarını Temsilciler Meclisi odasına çekti. Binada, belirsiz koşullar altında bir kişi vuruldu. Binanın dışında birkaç kişi ise cam pencereleri kırarak binaya girdi. Trump yanlısı isyancılar Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin ofislerini bastılar, masaları çevirip duvarlardan fotoğrafları yırtıp attılar; Kongre Binası'nda yağma vardı. Ayrıca, Kongre Binası'ndan sadece birkaç blok ötedeki Cumhuriyet karargahında bir boru bombası keşfedildiğine dair bir rapor vardı.

Kongre Binası'ndaki çete şiddetinde çok sayıda memur yaralandı.

ABD Kongre Binası yakınındaki Cumhuriyetçi Ulusal Komite merkezinde doğaçlama bir patlayıcı cihaz bulunduğu bildirildi.

### Sokağa çıkma yasağı, Ulusal Muhafızların konuşlandırılması ve Kongre Binası'nın temizlenmesi
Yaklaşık 14.31'de, Washington, DC belediye başkanı Muriel Bowser akşam 6'da o gece yürürlüğe girecek sokağa çıkma yasağı emrini verdi.
 
Virginia Valisi Ralph Northam, Washington, D.C. kanun uygulayıcılarını desteklemek için Virginia Ulusal Muhafızları üyelerini ve 200 Virginia Eyaleti Askerini göndereceğini tweetledi. Maryland Valisi Larry Hogan da Maryland Eyalet Polisi ve Maryland Ulusal Muhafızlarını göndereceğini duyurdu. Ordu Sekreteri Ryan McCarthy ve Savunma Bakanı vekili Christopher Miller, şiddeti bastırmak için D.C. Ulusal Muhafızların 1.100 kişilik gücünün tamamını konuşlandırmaya karar verdi.

Yaklaşık 15.44'te Trump, ayaklanmaya yanıt vermek için Ulusal Muhafızları ve diğer "federal koruma servislerini" yönetti.

İsyancıları binadan temizlemek için çalışan Kongre Polisi tarafından Kongre Binası'nın Senato tarafına sis bombaları yerleştirildi.

## Columbia Bölgesi dışı
Kansas'taki protestocular, D.C.'deki protestocuları desteklemek için eyalet meclislerine baskın düzenledi. Bir meclis güvenlik görevlisi, protestocuların rotundaya girmesine izin verildiğini belirtti.

Georgia'daki milis üyeleri de Georgia Eyalet Meclisine saldırmaya çalıştı ve Georgia dışişleri sekreteri Brad Raffensperger ve diğer yetkililerin tahliyesine yol açtı.

## Tepkiler

### ABD

#### Siyasiler

#### Donald J. Trump

Trump, saat 14.38'de "Lütfen Meclis Polisi ve Emniyet Teşkilatımızı destekleyin. Onlar gerçekten Ülkemizin yanındalar." yazan bir tweet attı. Dakikalar önce, Pence'i kınamış ve yardımcısını "Ülkemizi ve Anayasamızı korumak için yapılması gerekeni yapmamakla" suçlamıştı. Trump daha sonra saat 15.13'te; "ABD Başkenti'ndeki herkesten barışçıl kalmasını istiyorum. Şiddet yok! Unutmayın, Hukuk ve Düzen Partisiyiz - Yasaya ve Blue'daki büyük adam ve kadınlarımıza saygı gösterin." yazan bir tweet daha attı.

#### Mike Pence
Pence, "Meclis binamıza yapılan bu saldırı hoş görülmeyecek ve olaya karışanlar yasanın en geniş kapsamına kadar yargılanacaktır." yazılı bir tweet attı.

#### Joe Biden ve Kamala Harris
Biden, saat 12:15'te bir tweet'nde "Açık konuşayım: Kongre Binası'ndaki kaos sahneleri kim olduğumuzu temsil etmemektedir. Gördüğümüz şey, kendini kanunsuzluğa adamış az sayıda aşırılık yanlıları. Bu muhalefet değil, düzeni bozmak. İsyan ile sınırlandırılmalı ve sona ermelidir. Şimdi." Cümlelerini sarf etmiştir. Saat 12:20'de bir başka tweet'de ise "Başkan Trump'ı, bu kuşatmanın sona ermesini talep ederek yeminini yerine getirmek ve anayasayı savunmak için şimdi ulusal televizyona çıkmaya çağırıyorum." demiştir. Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Biden'ın yorumlarını yineledi ve protestoların "Kongre Binası'na ve ülkemizin kamu görevlilerine yönelik bir saldırı" olduğunu yazdı.

### Uluslararası

* Almanya, Arjantin, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Brezilya, Çekya, Danimarka, Fiji, Finlandiya, Fransa, Hindistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, İzlanda, Kanada, Kolombiya, Kosta Rika, Norveç, Polonya, Portekiz, Rusya, Singapur, Slovenya, Şili, Türkiye, Ukrayna, Venezuela, Yeni Zelanda ve Yunanistan protestolarla ilgili endişelerini dile getirdiler ve şiddeti kınadılar. Bazı ülkeler ise, ayaklanmaları tarih boyunca diğer kaotik olaylarla karşılaştırarak Amerika Birleşik Devletleri hükûmetini eleştirdi.

### Uluslar üstü kuruluşlar

* NATO - Genel Sekreter Jens Stoltenberg, Twitter'da ABD Kongre Binası'ndaki sahneleri "şok edici" olarak nitelendirdi ve "Bu demokratik seçimin sonucuna saygı duyulmalıdır" dedi.

## Kaynakça