Genel Halk Komitesi

**Genel Halk Komitesi** (, *al-lajna ash-sha'biyya al-'āmma*), genellikle **GHKO** olarak kısaltılır, Muammer Kaddafi'nin Libya Arap Cemahiriyesi'nin varlığı sırasında Libya hükûmetinin yürütme organıydı. Kitleler ve hükûmet liderliği arasında aracı olarak hizmet etti ve Genel Sekreter ve yaklaşık 600 yerel Temel Halk Kongresi'nin (THK) yirmi sekreterinden oluşuyordu, GHKO üyeleri ülke parlamentosu, Genel Halk Kongresi (GHK) tarafından seçildi ve sabit dönemleri yoktu.

Birçok cumhuriyette, anayasal demokrasilerde ve anayasal monarşilerdeki kabinenin ve aynı zamanda Birinci Libya İç Savaşı'nın bir sonucu olarak, 2011 sonunda *Cemahiriye* Libyası'nın baskın gücü olarak yerini alan rakip Geçici Ulusal Konseyin yürütme kurulunun kaba eşdeğeriydi. GHKO, Trablus'un düşmesiyle dağıldı, bazı üyeleri sürgüne kaçtı, bazıları savaş esiri oldu ve bazıları Libya'da kaldı.

## Tarih
Mart 1977'de Genel Halk Kongresi (GHK) "Halk Otoritesinin Kurulmasına İlişkin Bildiri"yi kabul etti ve Libya Arap Cemahiriyesi'ni ilan etti. Halk; halk komiteleri, halk kongreleri, meslek birlikleri ve GHK aracılığıyla otoriteyi kullanırdı. Seçimler doğrudandı ve tüm oylamalar bir el kaldırma ya da evet veya hayır kamplarına bölünmeden oluşuyordu. Oy hakkı ve komite veya kongre üyeliği, yasal ve siyasi durumu iyi olan on sekiz yaş ve üzerindeki tüm Libya vatandaşlarına açıktı.

Teoride, her bölgenin sakinleri kendi halk komitelerini seçtiler. Benzer şekilde, her şube belediyesinin sakinleri kendi Temel Halk Kongresini (THK) seçtiler. THK üyeleri daha sonra bir başkan ve beş üyeli bir şube veya belediye halk komitesi seçtiler. Genel Halk Kongresi; THK, şube ve belediye halk komitelerinin başkanlarından ve sendikalar, meslek birlikleri ve öğrenci birlikleri için halk komitelerinin temsilcilerinden oluşuyordu. GHKO, eski Bakanlar Kurulunun yerini aldı ve üyelerine bakanlardan ziyade sekreterler olarak atıfta bulunuldu. Yasama ve yürütme yetkisi GHK'ye verildi. Ancak bu organ, en önemli yetkiyi kendi genel sekreterine, genel sekreterliğine ve GHKO'ya devretti. Muammer Kaddafi, GHK genel sekreteri olarak birincil politika yapıcı olarak kaldı. Eylül 1988'de üstlenilen bir adem-i merkeziyetçilik programının bir parçası olarak, dış politika ve bilgiden sorumlu olanlar hariç tüm GHKO sekreterlikleri Trablus'tan uzaklaştırıldı. 1993 yılının başlarında, Dış İrtibat ve Uluslararası İşbirliği Sekreterliğinin Ra's Lanuf'a taşınacağı açıklandı.

## GHKO'nun Yetkinlikleri
# THK (المؤتمرات شعبية اساسية) tarafından formüle edilen GHK (مؤتمر الشعب العام) tarafından yayınlanan yasaları ve kararları uygulamak.
# Genel Planlama Konseyi için proje teklifleri ve bütçeler hazırlamak.
# Kamu projeleri için planları Genel Planlama Konseyine sunmak.
# THK'lere sunulan diğer konuların yanı sıra bütçeleri önermek.
# Stratejik projeleri uygulamak ve yönetmek.
# THK kararlarına uygunluğunu sağlayan THK komitelerini, kurumları ve kamu şirketlerini izlemek.
# Büyük İnsan Yapımı Nehir projesini ve diğer yatırımları denetlemek.
# Hükûmet için organizasyon yapıları hakkında kararlar vermek.
# Libya'daki yabancı yatırımı teşvik etmek ve yurtdışındaki yatırımları izlemek.
# Müfredatı belirlemek.
# Bütçeden finanse edilen sözleşmeli işleri düzenlemek için yönetmelikler yayınlamak.
# Yargı yetkisinin öngördüğü yasaları çıkarmak ve düzenlemek.
# Kurumlar, şirketler ve bayındırlık işleri kurmak, birleştirmek ve düzenlemek.
# GHK veya BHK'nin işletme maliyetini belirlemek.

## Sorumluluklar
# GHK'de hazırlanan THK'ler tarafından yayınlanan yasaları ve kararları uygulamak.
# GHKO toplantılarına davet ve uygulamanın izlenmesi.
# Onay için GHKO'ya sunulan bütçeleri ve diğer konuları önermek.
# Anlaşmaları, sözleşmeleri ve uluslararası kredileri sonuçlandırmak (THK tarafından onaylanır).
# Ortak komite toplantıları için tutanaklar benimsemek ve uluslararası işbirliğine ilişkin soruları ele almak.
# Mütevelli Heyetlerini, THK üyelerini ve ajanslarını adlandırmak; kamu kuruluşları ve kamuya açık şirketlerin genel kurul üyelerini idari düzenlemelerle belirlemek.
# Uluslararası kuruluşlara ve yabancı şirketlerle sözleşme yapan kamu şirketlerine yetki vermek.
# Halk komitelerini araştırmak ve mevcut mevzuata göre cezalandırmak.

## GPCO bakanları

Ocak 2007'de, Genel Halk Komitesi şu üyelerden oluşuyordu:

Dışişleri Bakanlığı aşağıdaki yardımcıları içerir:

* Dışişleri Bakan Yardımcısı Muhammed Tahir Sayyala
* Afrika İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Ali Tireki
* Mağribi Dışişleri Bakan Yardımcısı Müftah Ömer Madi

Diğer Sekreter yardımcıları

* Omaran Hemida Sudani, Kamu Güvenliği Bakan Yardımcısı (şu anda Kamu Güvenliği Bakanı olarak görev yapıyor)
* Aşur Halife Tiribil, Maliye Bakan Yardımcısı

## Ayrıca bakınız
* Temel Halk Kongresi (idari bölüm)
* Temel Halk Kongresi (siyasi)
* Doğrudan demokrasi
* Genel Halk Kongresi (Libya)
* Kaddafi döneminde Libya'da insan hakları

## Kaynakça