Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi

**Guangdong–Hong Kong–Makao Büyük Körfez Bölgesi (GD-HK-MO)**, ya da yaygın adıyla **Büyük Körfez Bölgesi** (**GBA**), Güney Çin'de dokuz şehir ve iki özel idari bölgeden oluşan bir megapoldür. 2035 yılına kadar küresel olarak lider bir rol üstlenmeyi amaçlayan entegre bir ekonomik alan olarak tasavvur edilmektedir.

En büyük ve en kalabalık kentsel alandır ve New York Şehri, Tokyo ve San Francisko'nun körfez bölgeleriyle kıyaslandığında dünyanın en büyük dört körfez bölgesi arasındadır. Toplam nüfusu yaklaşık 71,2 milyon olan (Çin'in toplam nüfusunun %5'i) olan GBA, Guangdong eyaletinin dokuz megakentini içerir: Guangzhou, Shenzhen, Zhuhai, Foshan, Dongguan, Zhongshan, Jiangmen, Huizhou ve Zhaoqing'in yanı sıra iki özel idari bölge, Hong Kong ve Makao. Hong Kong, Guangzhou ve Shenzhen, dünyanın 50 "süperstar şehri" arasında tanımlanmıştır. İnci Nehri Deltası'nı çevreleyen toplam 56.000 km2'lik (Hırvatistan'ın alanına karşılık gelen) alanı ile Güney Çin'in en büyük ve en zengin ekonomik bölgesidir.

## Ekonomi
Büyük Körfez Bölgesi, Çin'in ihracat'larının %37'sini oluşturan kritik bir ihracat merkezidir. Bunun nedeni, modern bir ulaşım sistemiyle birbirine bağlanan büyük havaalanı ve tren istasyonlarıdır. GBA, dünyanın en büyük on konteyner limanından üçüne ve beş uluslararası havalimanına ev sahipliği yapmaktadır (Hong Kong Uluslararası Havalimanı, Guangzhou Baiyun Uluslararası Havalimanı, Shenzhen Bao'an Uluslararası Havalimanı, Makao Uluslararası Havalimanı ve Zhuhai Jinwan Havalimanı). Bu havaalanlarının, San Francisco, New York ve Tokyo toplamından daha büyük bir hava taşımacılığı trafiği vardır.

GBA ekonomik bir güç merkezidir. Birleşik bölgesel GSYİH'sı 2018'de 1.641,97 milyar ABD dolarına ulaştı ve bu, anakara Çin'in GSYİH'sının yüzde 12'sine eşdeğerdir. GBA'nın kendisi ülke olsaydı, dünyanın en büyük 12. ekonomisi olurdu (neredeyse Güney Kore'ninkine eşit ve Avustralya'nın ekonomisinden daha büyüktür). GBA'nın GSYİH büyümesi 2019'da yüzde 4,4 oldu ve GSYİH'nın 2030'a kadar 4 trilyon ABD dolarına ulaşması beklenmektedir ki bu da GBA'nın 2019'da Almanya'nın GSYİH'sini geçmesine yol açacaktır.

Bölgenin gelişmekte olan sanayileri, Ar-Ge'yi ve üst düzey sektörleri kapsayan on bir şehrin tamamında bulunan sanayi geliştirme bölgeleriyle farklı bir ekonomik görümü vardır.

Gelişmekte olan endüstriler arasında Nesnelerin İnterneti (IoT), yapay zekâ, hidrojen teknolojileri, yeni mobilite ve cleantech en belirgin olanlarıdır. GBA'da hızla büyüyen diğer ekonomik alan sağlık hizmetleridir.

Guangzhou, Huangpu semtindeki Guangzhou Uluslararası Biyo-Teknolojia Adası (eski adıyla Dove adası), bölgedeki bir biyoteknoloji sanayi bölgesidir.

İnovasyona ve yüksek teknoloji endüstrilerine öncelik vermenin yanı sıra, GBA yabancı yatırımcıları çekmeye çalışmaktadır. Bu amaçla, *Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'nin Kurulmasına Yönelik Mali Destekle İlgili Görüşler* kademeli mali liberalleşmeyi öngörüyordu. Ayrıca 2020 yılının mayısında Çin Halk Bankası, Çin'in döviz ve döviz havale kontrollerini serbestleştirmeyi amaçlayan yeni önlemler getirdi.

Aşağıdaki resim, Hong Kong, Shenzhen ve Guangzhou birinci kademeyi, Foshan ve Dongguan ikinci kademeyi ve İnci Nehri Deltası'ndaki geri kalan şehirler üçüncü kademeyi işgal etmesiyle GSYİH açısından üç gruba ayrılan GBA'da şehirlere göre GSYİH gelişimini göstermektedir. GBA'yı karşılaştırılabilir önemli üç önde gelen ekonomik şehre sahip olarak görmek doğrudur.

### Özet Geliştirme Planı
Büyük Körfez Bölgesi'nin (GBA) geliştirilmesinin arkasındaki ana fikir, Çin merkezi hükûmeti tarafından Şubat 2019'da yayınlanan 'Guangdong-Hong Kong-Macao Büyük Körfez Bölgesi için Özet Kalkınma Planı'nda ortaya kondu. İddialı hedef, Guangdong eyaletinin İnci Nehri Deltası, Hong Kong ve Makao'daki dokuz şehrin ekonomik olarak entegre birinci sınıf bir iş merkezine bağlanmasını öngörmektedir.

Belge, GBA için önemli kilometre taşlarını şart koşmaktadır. Başarıldıkları takdirde, GBA'yı 2022'de uluslararası birinci sınıf körfez alanına dönüştürmeleri ve bölgeyi 2035'e kadar uluslararası birinci sınıf körfez alanına dönüştürmeleri beklenmektedir. İlerleme, reformun derinleştirilmesi, yeniliğe öncelik verilmesi, bağlanabilirliğin hızlandırılması ve bölgedeki çevresel ayak izinin iyileştirilmesiyle başarılacaktır.

Özet Kalkınma Planı, birkaç altyapı projesinin uygulanmasını öngörmektedir. Örneğin, hem GBA içinde hem de ötesine bağlantıyı iyileştirmek için bölgede birinci sınıf havaalanı kümelenmesi yapmak, şehirler arası yüksek hızlı demiryolu bağlantıları ve otoyolları inşa etmek planlanmaktadır. İnci Nehri Deltası üzerinde planlanan iki köprü inşaatı, bölge içindeki seyahat sürelerini önemli ölçüde azaltacak ve aynı zamanda bölgedeki insan, mal, sermaye ve bilginin serbest akışını teşvik edecektir.

Hızlı kentleşmenin ve altyapı gelişiminin çevresel etkilerine ilişkin artan endişeler dikkate alındığında, Ana Plan Kalkınma Planı ekolojik korumanın yanı sıra yeşil ve düşük karbonlu kalkınma modellerini de içermektedir. Belgenin öngördüğü nihai hedef GBA'yı hizmet odaklı bir ekonomiye dönüştürmektir.

Bu nihai hedefi gerçekleştirmek için belirlenen dört “çekirdek şehir, ilgili karşılaştırmalı avantajlarına göre geliştirilecektir. Birincisi, Hong Kong'dur. Finans ve lojistik hizmetler için uluslararası merkez konumunu güçlendirmesi planlanmaktadır. İkincisi, Makao'dur. Eski Portekiz kolonisinin, uluslararası turizm, eğlence ve kültürel alışveriş için bir merkez ve Portekizce konuşan ülkelerle bir ticaret merkezi olması planlanmaktadır. Üçüncüsü, Guangzhou'dur. Kent bir ticaret, ulaşım ve eğitim merkezi olarak planlanmıştır. Dördüncüsü, yeniliğe odaklanacak olan Shenzhen'dir. Her şehrin kendi karşılaştırmalı avantajlarında daha fazla uzmanlaşmasıyla, GBA'nın "canlı, birinci sınıf bir şehir kümesi" haline gelmesi beklenmektedir.

Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi Kalkınma Planı, kentleşmenin hızla ilerlemesine hayati bir ivme kazandırdı. Veri portları, bilgi ağları, elektronik ödeme ve telekomünikasyon sistemleri kurulmasını ve “akıllı ulaşım, akıllı enerji, akıllı belediye yönetimi ve akıllı topluluklar” geliştirilmesini öngörmektedir.

## Notlar

## Kaynakça