open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
TNT

**[[Trinitrotoluen]]** genellikle TNT olarak bilinen bir kimyasal patlayıcıdır. Benzen halkasına 1 tane metil(CH3) ve 3 tane nitro(NO2) grubunun bağlanmasıyla oluşur.

**TNT** ya da **T.N.T.** şu anlamlara da gelebilir:

## Medya
* TNT (TV kanalı), ABD'de yayın yapan bir kablolu televizyon kanalı
* TNT, TBS'nin Türkiye'de yayın yapan televizyon kanalı

## Müzik
* ''T.N.T.'' (albüm), AC/DC'nin 1975'te çıkardığı albüm
** **''"T.N.T."'' (şarkı)**, albümle aynı ismi taşıyan 5.şarkısı

## Yerler
* Trinidad ve Tobago, Karayip'teki bir ikiz ada cumhuriyeti

## Kuruluşlar
* **TNT N.V.**, bir Hollandalı uluslararası ulaşım ve lojistik anonim şirketi ve onun departmanları
** TNT Havayolları, Papua Yeni Gine'de
** TNT Havayolları, Belçika'da vardır
** CEVA Lojistik, TNT Lojistik olarak da bilinen şirket
Anderson Anayasası

**Anderson Anayasası**, 1723 yılında İngiltere Büyük Locası (bugün İngiltere Birleşik Büyük Locası) tarafından, üyeleri arasında bulunan James Anderson'a verilen görev ile yazılmış olan ve bu yasanın ana hatlarına günümüz düzenli Masonluğunca halen riayet edilen, Masonluğun ilk ve en önemli yazılı kurallar dizisi.

Düzenli Masonluğun anayasası olarak kabul edilen metin, 1738, 1764 ve 1815 yıllarında revize edilmiştir. VikiKaynak'ta yer alan, 1723'teki ilk metindir.
Orlando Bloom

**Orlando Bloom** (d. 13 Ocak 1977, Canterbury), İngiliz sinema oyuncusu.

Elf Legolas rolüyle Yüzüklerin Efendisi filminde ünlenmiştir. Will Turner rolüyle Karayip Korsanları, Paris rolüyle Truva, Drew Baylor rolüyle Elizabethtown ve Cennetin Krallığı'nda oynamıştır.

Orlando Bloom, yazar bir anne ve profesör bir babanın oğlu olarak Canterbury'de dünyaya gelir. Orlando'yu ve ablası Samantha'yı küçük yaşta sanata yönlendiren kişi annesidir. Daha küçük yaşlarda oyunculuğa merak salan aktör, katıldığı sanat festivallerinden ilham alarak sanat yaşamına şiir yazarak başlar. Babasını dört yaşındayken kaybeden Orlando ve Samantha annelerinin kanatları altında hayata atılır.

1993'te 16 yaşındayken Londra’ya taşınan oyuncu "Casualty" gibi TV dizilerinde rol almaya başlar. 1997 yılında “Wild” filmiyle beyaz perdeye merhaba diyen sanatçı, üç yıl boyunca Guidhall School of Music and Drama'da eğitim görür. "12. Gece" ve "Troya Kadınları" gibi önemli oyunlarda rol alan genç aktör okul yıllarında bir arkadaşının evinin terasına çıkmaya çalışırken düşer ve sırtını incitir. Felç olmanın eşiğine gelen sanatçı, azmi sayesinde hastaneyi koltuk değnekleriyle terk eder.

Bu olaydan kısa bir süre sonra “Yüzüklerin Efendisi” üçlemesinin oyuncu kadrosunun seçimlerinin olduğu tüm sinema çevrelerine duyurulur. 1999 yılında ikinci film olan “İki Kule”deki Faramir karakterini canlandırmak için seçmelere katılsa da, üçlemenin ünlü yönetmeni Peter Jackson, Orlando Bloom'un üç bölümde de önemli bir yere sahip olan Elf okçusu Legolas karakterini canlandırmasına karar verir.

"Gladyatör"ün ünlü yönetmeni Ridley Scott'un kamera arkasına geçtiği "Cennet'in Krallığı"nda (Kingdom of Heaven) bir Fransız demircisiyken şövalye olan Bloom, daha sonra "Elizabethtown"da bir ayakkabı tasarımcısı olarak karşımıza çıktı. "Karayip Korsanları: Siyah İnci'nin Laneti"yle 2003 yılında romantik korsan Will Turner olarak yer alan Orlando Bloom, ardından "Karayip Korsanları: Ölü Adamın Sandığı" ve Karayip Korsanları: Dünyanın Sonu'nda yer aldı.

* Aynı filmin Yeni Zelanda'daki çekimleri sırasında sörf yapmayı öğrenmişti.
* Yüzüklerin Efendisi'nde, başlangıçta Faramir rolü için düşünülmüştü daha sonra Legolas rolüne uygun görüldü.
* Yüzüklerin Efendisi filminin çekimleri sırasında attan düşmüş ve bir kaburgası kırılmıştı.
* Annesi İngiliz yazar Sonia Bloom'dur.
*2010'da Canterbury'deki bir üniversite tarafından fahri doktora unvanı verilmiştir.

## Filmografisi

## İlişkileri
Orlando Bloom 2010 yılında ünlü manken Miranda Kerr ile bir evlilik gerçekleştirmiştir. Bu evliliğinden Flynn Christopher Bloom adında bir erkek çocuğu dünyaya getirmiştir. Fakat Bloom 2013 yılında bu evliliğini bitirmiştir.

Bloom, 14 Şubat 2019'da Amerikalı şarkıcı Katy Perry ile nişanlanmıştır. Perry'nin "Never Worn White" adlı müzik videosunda şarkıcının hamileliği açıklanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Orlando Bloom biyografisi 
* Orlando Bloom resimleri
Asiye Nasıl Kurtulur?

***Asiye Nasıl Kurtulur?***, 1970 yılında Vasıf Öngören tarafından yazılmış oyun.

1970 yılında Vasıf Öngören'in kurduğu Ankara Birliği Sahnesi'nde Vasıf Öngören yönetmenliği ile sahnelendi. Oyun İsveç'te, Kraliyet Tiyatrosu'nun Göteburg repertuvarına alındı. Rusça, Azerice, Kazakça, Yugoslavca ve Fransızcaya çevrilen oyun Sovyetler Birliği'nde televizyon filmi oldu. 1971 yılında Dostlar Tiyatrosu tarafından sahnelendi. 1973 yılında Nejat Saydam, 1986 yılında da Atıf Yılmaz tarafından filme çekildi.

## Vasıf Öngören'in diğer oyunları
* *[[Almanya Defteri]]*
* *[[Oyun Nasıl Oynanmalı?]]*
* *[[Zengin Mutfağı]]*

## Kaynakça
Ville Laihiala

**Ville Laihiala** (d. 13 Haziran 1973) Fin bir müzisyendir.

Taneli Jarva'nın Sentenced'tan ayrılmasından sonra vokal konumunda bu gruba katılmış, Down albümünden grup dağılıncaya kadarki tüm albümlerde (Down, Frozen, Crimson, The Cold White Light, The Funeral Album) vokalistlik yapmıştır. Bir yan proje olarak geliştirdiği, yine Finlandiya çıkışlı Poisonblack grubunun ilk albümü Escapextacy albümünde gitaristlik yapmış, bu sırada Sentenced dağılma kararı almış ve Laihiala Poisonblack'in ikinci albümü Lust Stained Despair'de J.P. Leppaluoto'nun gruptan ayrılması üzerine vokalleri üstlenmiştir.

Viskiyle kirlettiği ses tonu onu diğer metal vokallerden daha farklı bir statüye yerleştirir zira ses rengindeki karakteristlik nitelikler kolay bulunur cinsten değildir. Buna rağmen canlı performansı hiçbir zaman çok parlak olmamıştır, detone olmasa da sahnede tükettiği alkol miktarının fazlalığının Laihiala'nın sahnedeki hareketlerine ve sesine ket vurduğu düşünülmektedir

## Diskografi
### Albümler
**[[Poisonblack]]** ile
* Lust Stained Despair (2006/Century Media Records)
* Escapexstacy (2003/Century Media Records)
* Rush (2006)
* A Dead Heavy Day (2008)

**[[Sentenced]]** ile
* Buried Alive (2006/Century Media Records)
* The Funeral Album (2005/Century Media Records)
* The Cold White Light (2002/Century Media Records)
* Crimson (2000/Century Media Records)
* Frozen (1998/Century Media Records)
* Down (1996/Century Media Records)

### DVD
**[[Sentenced]]** ile
* Buried Alive (2006/Century Media Records)

## Dış bağlantılar
* Resmi Poisonblack Website
* Resmi Sentenced Website
* Resmi Poisonblack MySpace.com sayfası
CH-2

, 1933 yılında inşasına karar verilen bir sahil devriye gemisi (Denizaltı savunma amaçlı) olan tekne II. Dünya Savaşı öncesi, Japonya'nın başkenti Tokyo'da kurulu Ishikawajima Harima tersanesi tarafından 9 Haziran 1933'te kızağa kondu. 20 Aralık 1933 tarihinde denize indirilen tekne *CH-2* borda numarası ile 25 Mart 1934'te Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. İki üniteden oluşan CH-1 sınıfı denizaltı avlama teknelerinin ikinci ve son gemisidir.

II. Dünya Savaşı'nın başlangıcında Filipinler harekâtına katılan gemi daha sonra güneyde Java Deniz Muharebesi'nde kullanıldı. *CH-2* teknesi savaşın sonuna kadar konvoy refakat görevlerine tahsis edildi. 27 Haziran 1945'te Lombok yakınlarında (07° 25' güney, 116° 00' doğu koordinatları) Amerikan denizaltısı  tarafından batırılan tekne, 10 Ağustos 1945'te hizmet dışı kaldı.

## Ayrıca bakınız
* Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri savaş gemileri listesi
Kostas Ferris

**Costas Ferris** (d. 1935), Yunan film yönetmenidir.

## Filmografi
* *I Fonissa*, 1974
* *Exorsistos Stin Kentriki*, 1979
* *Rembetiko*, 1983

## Kaynakça
* Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 139. ISBN 975-6511-25-7
Mekanizma

Mühendislikte **mekanizma**, girdi kuvvetlerini ve hareketi istenen çıktı kuvveti ve hareket grubuna dönüştüren cihazdır. Mekanizmalar genellikle aşağıdakileri içerebilen hareketli bileşenlerden oluşur:
* Dişliler ve dişli trenleri;
* Kayışlar ve zincir tahrikleri;
* Kamlar ve kam takipçileri;
* Bağlantılar;
* Frenler veya debriyajlar gibi sürtünme cihazları;
* Şase, bağlantı elemanları, yataklar, yaylar veya yağlayıcılar gibi yapısal bileşenler;
* Yivli miller, pimler veya kamalar gibi çeşitli makine elemanları.

Kuvvet ve hareketin birleşimi gücü tanımlar, mekanizma istenen kuvvet ve hareketi sağlamak için bu gücü yönetir.

Genelde mekanizma, mekanik sistem veya makine denilen daha büyük bir sistemin parçasıdır. Bazen bir makinenin tamamı mekanizma olarak adlandırılabilir; örn: bir arabanın direksiyon mekanizması veya bir saatinin kurma mekanizması.

Genel olarak bir makinenin dinamik analizinde uzuvları arasında hareket iletimi ya da kuvvet iletimi incelenir. Bu işlevlere göre bu katı cisimlerin birbirlerine bağlanarak oluşturduğu uzuvlar topluluğuna farklı isimler vermek, genelde olmasa dahi, yapılan işlevin tanımlanmasında kolaylık sağlamaktadır. Eğer bu katı cisimler topluluğunun analizinde hareket iletimi, yer değiştirme-hız-ivme, söz konusu ise bu katı cisimlerin birbirlerine mafsallanarak oluşturduğu düzeneğe mekanizma denir.

## Ayrıca bakınız
* Makine mühendisliği
* Makine teorisi ve dinamiği
Yazgı (film, 2001)

**Yazgı**, 2001 yılı yapımı bir Türk filmidir. Filmin yönetmeni Zeki Demirkubuz'dur.

## Konusu
Yabancı'nın birebir sayılamayacak uyarlamasıdır ve Musa karakteri Meursault karakterine benzemektedir.

Gümrük memuru Musa, birbirinin zıddı iki olay arasında fark gözetmeyen birisidir. Annesinin ölümüne tepki vermeyen Musa, iki çocuk ve bir anneyi öldürmekten sorumlu tutulmasına da sesini çıkarmaz.

## Oyuncular
* Serdar Orçin - Musa
* Zeynep Tokuş - Sinem
* Engin Günaydın - Necati
* Demir Karahan - Naim
* Necmi Aykar
* Türkan İnce
* Feridun Koç - Yavuz
* Canan Akgül
* Nazan Kesal
* Emrah Elçiboğa - Polis
* Erol Babaoğlu
* Şehsuvar Aktaş - Savcı
* Abdullah Demirkubuz
* Serdar Akar
* Sinan Ekşi
* Gökhan Atılmış

## Teknik ekip
### Yapımcı
* Zeki Demirkubuz

### Görüntü Yönetmeni
* Ali Utku

### Sanat Yönetmeni
* Bahar Evgin

### Yapım
* Mavi Filmcilik

## Vizyon tarihi
9 Haziran 2001/Türkiye

## Aldığı ödüller
* 38. Antalya Altın Portakal Film Festivali
** ‘En İyi 3. Film’
** ‘En İyi Yönetmen’ (Zeki Demirkubuz)
** ‘En İyi Sanat Yönetmeni’ (Bahar Evgin)
** ‘Jüri Özel Ödülü’ (Serdar Orçin)

## Dış bağlantılar
* 
* Demirkubuz.com - Filmin resmi sayfası.
Polarimetre

**Polarimetre**, maddelerin optikçe aktifliklerini ölçen cihazdır. Polarimetre (**polariskop** da denir), biri sabit diğeri düşey bir düzlemde dönebilen iki kutuplayıcıdan meydana gelir. Kutuplayıcı olarak çoğunlukla kalsit kristalleri kullanılır. Bu iki kristalden birincisine (sabit olana) *polarizör*, ikincisine ise (dönebilene) *analizör* denir. Işık polarizörden girip kutuplanarak analizör üzerine düşer. Analizör, polarizöre paralel halde iken ışık analizörün gerisine düşebilir, çapraz halde iken ışık analizörü geçemez. Ara durumlarda (ne paralel ne de çapraz durumlarda) ise aydınlanma şiddeti düşer.

Çapraz durumdaki polarizör ve analizör arasına optikçe aktif bir madde konursa, analizörden ışık geçtiği görülür. Çünkü araya konan madde polarizörden çıkan ışığın kutuplanma düzlemini çevirmiştir. Çevirme miktarı, analizörü tekrar ışık geçmeyecek şekilde döndürerek bulunur. Böylece maddelere ait değişik çevirme açıları bulunabilir. Bu açılar optikçe aktifliğin miktarını gösterir. Çevirme açısının sağa veya sola olması durumuna göre maddeler sağ-sol optik izomeriye sahiptir, denir.

Polarimetre, molekül boyutlarının ile konsantrasyon miktarının (derişikliğin) tayininde ve gıda maddelerinin kontrollerinde kullanılır.

Hassas polarimetrelerde polarizör-analizör arasına, polarizör küçük bir açı yapacak şekilde üçüncü bir kristal kutuplayıcı konur. Böylece gözleme bölgesinde en karanlık durum aydınlanma ile mukayese edilerek daha kolay incelenir. Elektronik kontrollü otomatik polarimetreler halihazırda en hassas ölçmeyi yapabilen aletlerdir.

Sadece şeker için kullanılan polarimetrelere *sakarimetre* de denir. Titreşim düzleminin dönmesini tayf analiziyle grafik halinde veren polarimetrelere de *spektropolarimetre* cihazları denir.

Bazı maddelere ait optikçe aktiflik dış kuvvetlerin meydana getirdikleri gerilme ile değişmektedir. Cam selüloit, pleksi camı gibi maddeler, gerilimler sebebiyle çift kırıcı hale gelirler. Statik hesaplamalarda gerilime maruz kalacak elemanların yukarıdaki maddelerden yapılmış küçük modelleri, jips tabakaları arasında iki kutuplayıcı arasına konarak küçük kuvvetlerle gerdirilirler. Gerilen bölgeler çift kırıcı durumuna geçtiklerinden, modelin fotoğrafında gerilen bölgeler meydana çıkarak görülür. Bu tekniğe fotoesneklikle gerilim çözümleme denir.

## Dipnotlar

* a.  **Optikçe aktiflik**: Kutuplanmış, (polarılmış) ışığın, kutuplanma düzlemini değiştirmek demektir. Kuvarts, şeker eriyiği ve bazı yağlar optikçe aktiftirler (organik maddelerin çoğu optikçe aktiftirler).


## Dış bağlantılar
*  Polariscope - Gemstone Buzz 
*  Anton Paar GmbH tarafından Otomatik Polarimetre.
*  photostress.com
Kinetik

**Kinetik,** hareketi ona neden olan ve o hareketten doğan kuvvetleri de göz önüne alarak inceleyen bilim dalıdır. Kinematik büyüklüklere (konum, deplasman, hız, ivme, zaman, yol, yörünge) ek olarak parçacığın kinetik incelemesinde kuvvet, kütle, katı cisimin kinetik incelenmesinde kuvvet, moment ve kütle eylemsizlik momenti bağıntılar içerisinde yer alır. Kinetiği cisim üzerine etkiyen dengelenmiş kuvvetler ve/veya momentlerle onların yol açtığı hareket veya bu hareketteki değişimler arasındaki bağıntıları inceleyen mekanik dalı olarak da tanımlayabiliriz.

## Kimyasal Kinetik

Termodinamik ile kimyasal bir tepkimenin yönü ve denge konumu hakkında bilgi edinmek mümkün olsa bile, hızı hakkında bilgi edinilemez. Bu nedenle, başlangıcından son buluncaya kadar bir kimyasal tepkimenin hızı ve bu hızın hangi şartlara ya da niceliklere bağlı olduğunun incelenmesi ve tepkime mekanizmasının irdelenmesine Kimyasal Kinetik adı verilir.
İnterferometri

**İnterferometri** bilgi çıkarımı için elektromanyetik dalgaların üst üste getirildiği tekniktir. İnterferometri, astronomi, fiber optik, mühendislik, optik, oşinografi, sismoloji, spektroskopi (ve onun uygulama alanlarından kimya), kuantum mekaniği, nükleer ve parçacık fiziği, plazma, uzaktan algılama, biyomoleküler etkileşimler, yüzey profili, mikroakışkanlar, mekanik gerilme/gerilim ölçümü, velosimetri ve optimetri alanlarında önemli bir araştırma tekniğidir.

**Girişimölçer** ya da **İnterferometre** ışığın girişim özelliğinden faydalanılarak çok küçük mesafelerin ve maddelerin kırılma indislerinin ölçümünde ve saydam cisimlerin yüzey düzgünlüğünün kontrolü için kullanılan bir ölçü aletidir.

## Çalışma ilkesi

Girişimölçerin çalışma ilkesi şöyledir: Monokromatik (tek renkli) bir ışık kaynağından çıkan ışınlar, paralel demet hâline getirilerek kısmi geçirgen bir levha üzerine düşürülür. Bu levha, ışığı iki demete ayırır. Birinci demeti geçirerek bir paralel kaydırıcı lama gönderir. Kaydırıcıdan çıkan ışınlar, bir aynadan yansıtılarak tekrar kaydırıcıya düşürülür. Bu ışınlar kaydırıcıdan geçip tekrar kısmi yansıtıcı üzerine döner. Kısmi yansıtıcı bu sefer bu ışınları bir dürbüne gönderir. Kısmi geçirgen levhadan yansıtılan ikinci demet hâlindeki ışınlar ise, geçen ışınların yansıdığı aynaya dik olan başka bir aynadan yansıyarak tekrar levhaya döner. Levhaya geçen ışınlar da dürbüne ulaşır. Aynaların levhaya uzaklığı eşit alınarak iki demet arasındaki yol farkı sıfır olacak şekilde ayarlanır. İkinci demetin yansıdığı ayna, levhaya dalga boyunun yarısı kadar yaklaştırılırsa yol farkı yine dalga boyu kadar olur ve yine yapıcı girişim yani dürbünde ışık gözlenir. Ayna, levhaya dalga boyunun dörtte biri kadar yaklaştırılırsa yol farkı dalga boyunun yarısına eşit olduğundan yok edici girişim olur ve dürbün içi karanlık olur. Ayna sürekli yaklaştırılırsa karanlık ve aydınlık görünüm birbirini takip eder. Kararma sayısı, aynanın yaklaşma miktarını, dalga boyuna bağlı olarak verir. Bu durumda ayna, mikrometre olarak kullanılır. Girişimölçerde lazer ışınları kullanılarak ölçümler daha da duyarlılaştırılmıştır.
Kinematik

**Kinematik**, (Yunanca *kinema*, hareket), hareketi, sebep ve tesirlerini göz önüne almadan inceleyen mekaniğin bir bölümü. Kinematik, hareketin ve ondan doğan hız ve ivmenin anlaşılmasıyla kavranabilir. Hareket bir cismin sürekli, bir noktadan diğer bir noktaya olan yer değiştirmesidir. Hareketin en basiti, bir pompadaki pistonun hareketi gibi doğrusal harekettir. Diğer bir tür hareket de bir eğri boyunca olan yer değiştirme sonucu ortaya çıkar. Gezegenler ve uyduların yörüngelerinde bu tür bir harekete rastlanır.

Hareketin anlatılmasında ve incelenmesinde vektörlerden istifade edilir. Çünkü, yer değiştirme, hız ve ivme vektörel birer büyüklüktür. Vektör, başlangıç noktası belirli ve ucunda ok işareti olan bir doğru parçasından ibarettir. Alınan yol, geçen zamana bölünerek ortalama hız bulunur. Bir cismin yörüngesindeki bir noktadaki hız, ani hız olarak tarif edilir. Eğer bir cisim sabit bir hızla hareket etmiyorsa, ivmeleniyor demektir. İvme, hızda birim zamanda meydana gelen değişikliktir. Örneğin, serbest düşme hareketinde ortaya çıkan yerçekimi ivmesinin değeri yaklaşık olarak 9,81&nbsp;m/s²dir.
Afoni

**Afoni** kısmi veya tam ses kaybı. Afoninin sebepleri, genellikle konuşma kaslarını kontrol eden sinirlerin hastalığı veya zedelenmesi, boğaz, gırtlak hastalıkları veya nörozdur. Histerik afoninin nedeni, şuuraltı, hiç konuşamamak veya özel bir durumda konuşmamak arzusudur.
Yüzyıl

**Yüzyıl** veya **asır** kelime anlamı olarak arka arkaya gelen yüz yılı anlatmak için kullanılır. Ancak aslında *yüzyıl* terimi yüz tane yıldan oluşmak zorunda değildir. 0 yılı ile başlar ve 99 yılı ile biterler. 0 başlangıç kabul edilir ve takip eden an 1. yıldır. 0 milat kabul edilmesi tarihçiler tarafından yapıldığı için tarih hesaplamalarında 0-99 olarak yüzyıl 0-24 1. çeyrek 25-49 2. çeyrek 50-74 3. çeyrek 75-99 4. çeyrek olarak kullanılmaktadır.

Pratikte bazı yüzyıllar 100 yıldan daha kısa, bazıları daha uzun sürmüştür. Hatta farklı milletlerde veya bölgelerde aynı zaman dilimi içinde farklı yüzyılların yaşanması mümkündür. Örnek olarak, modern tarih çözümlemelerinde; Osmanlı Devleti için 19. yüzyıl, Avrupa gibi 1789'da Fransız İhtilali ile birlikte başlamış ve 1914'te I. Dünya Savaşının başlamasıyla bitmiş kabul edilir.
Akondroplazi

**Akondroplazi**, FGFR3 genindeki bozukluklardan kaynaklanan kalıtsal bir cücelik tipidir. Gövde normal büyüklükteyken kol ve bacaklar anormal derecede kısa ve baş normalden büyüktür.

Prof. Dr. Gavriil Abramovich Ilizarov tarafından bulunmuş yöntem ile kemikler uzatılabildiği için günümüzde tedavisi mümkündür.

Otozomal dominat geçişli, değişik derecelerde olmakla birlikte, tüm kemiklerde endokondral kemikleşme bozukluğu görülen kalıtsal bir hastalıktır. Yeni doğanda orantısız cücelik vardır. Gövdenin normal görünümüne rağmen, ekstremiteler (kol ve bacaklar) oldukça kısa, baş ise büyüktür. El ve ayakları künt yapıda olan bu kişiler yavaş yürüdüklerinde salınımlarıyla, hızlı yürüdüklerinde ise sekmeleri ile dikkat çekerler. Normal endokondral kemikleşmede yetersizlik vardır. Membranöz kemikleşmede sorun olmadığı için kafaları vücutlarına göre büyüktür. Uzun kemikler endokondral kemikleşme ile (kıkırdak taslağın kalsifiye olmasıyla); yassı kemikler ise membranöz kemikleşme ile (kıkırdak aşaması olmadan, doğrudan osteoide kalsiyum çökmesi ile) büyürler.

## Kaynakça
Akromegali

**Akromegali** (Yunanca *akros* "yüksek" ve *megalos* "büyük") beyin tabanında bulunan hipofiz bezinin ön lobundan (adenohipofiz) çok fazla miktarda büyüme hormonu (growth hormone, GH) salgılanması nedeniyle oluşan hastalıktır. Büyüme tamamlanmadan, kemiklerin uzaması sona ermeden erken çağlarda baş gösterirse gigantizm adı verilen dev görünüm oluşur. Bozukluk büyüme çağının bitiminden sonra baş gösterirse, kemiklerdeki büyüme plaklarının kapanması nedeni ile sadece el ve ayakların genişlemesi, çene ve burnun büyümesi ve sesin kalınlaştığı görülür.

Gece uyurken horlama ile aşırı terleme olmaktadır. Kaslarda hissedilebilir halsizlik görülmektedir. Erken teşhis ve tedavi edilmez ise ileriki dönemlerinde iç organlarda anormal bir büyüme gerçekleştirir. IGF-1 (insulin-like growth factor) yüksekliği pankreas düzenini bozabileceği için şeker hastalığına yakalanma riski yüksektir. Kabızlık daha gençlik dönemlerinde sıkça yaşanan belirgin olarak yaşanmaktadır.

Saç tellerinde kalınlaşma belirtileri görülmektedir. Kafa tasının arka kısmında aşırı şekilde kendini gösteren dışa doğru genişleme kendini göstermektedir.

Akromegali hastalığı tedavi edilmezse hastalarda diabetes mellitus, yüksek tansiyon, kalp kası tutulması sonucu kalp yetmezliği görülür. Akromegali hastalığının %90 ı hipofiz bezindeki tümörden kaynaklanır. Bu tümör optik sinire baskı yaptığı için görmede darlık bitemporal hemianopsia olur. Ayrıca bu tümör beynin sağlıklı kısımlarına baskı yaptığı için baş ağrısı görülür. Erkek ve kadınlarda eşit oranda görülür. Büyüme hormonu yükselmeye başladığı andan itibaren yaklaşık olarak üç yıl sonra vücut değişiklikleri başlar. ilk belirtileri ise yüzüklerin dar gelmesi ayakkabı numarasını artması ile fark edilebilir. Hastalığın yıllık görülme yüzdesi prevalans 1 milyonda 4, tüm zamanlarda görülme sıklığı ise insidans 1 milyonda 60-70'tir. Ölüm riskini 2-4 kat arttırır.

## Tedavi
Birinci seçenek cerrahi tedavidir. 2 türlü cerrahi uygulanabilir. Transkranial yöntemde alın kemiğinden hipofiz bezine ulaşılarak tümor çıkartılır. Günümüzde tercih edilen cerrahi yöntem transsfenoidal yoldur. Ağız tavanından hipofiz bezine ulaşılır. İkinci tedavi yöntemi ilaç tedavisidir. Somatostatin analogları octeroid ve lanreotid kullanılmaktadır. Ayrıca radyoterapi bir diğer tedavi seçeneğidir. Tedavide GH ve IGF-1 düzeylerinin normale dönmesi, tümörün beyine baskısının giderilmesi ve klinik semptomların kaybolması hedeflenir.

## Dış bağlantılar
* Endocrine and Metabolic Diseases Information Service
* AcromegalyAnswersWebinar.com A webinar series
* acromegaly.org A satellite site of the Pituitary Network Association 
* Acromegaly and Gigantism (a very comprehensive article)
* Acromegaly and Gigantism (Image of a patient with macroglossia - enlargement of the tongue)
Anoreksi

**Anoreksi**, kelime olarak iştahsızlık anlamına gelmektedir. Fizyolojik veya psikolojik nedenlere bağlı,
kısa dönemli ya da uzun dönemli kronik olabilir. Kronik formlarından Anoreksia Nervoza ve Bulimiya nervoza ağır seyirli olabilir ve öldürücü sonuçlar doğurabilir.

## Belirtiler
* Kilo kaybetmek için uğraş
* Yaş ve boya uyumsuz kilo
* Kilo almaktan korkup, yemek yememek
* 3-4 ay üst üste regl olmama (Kadınlarda)
* Halsizlik, nefes darlığı, konsantrasyon bozuklukları
* Cilt kuruluğu

**İlerleyen dönemlerde ise;**
* Kemiklerde zayıflama ve çabuk kırılma
* Büyümede gerilik
* Kalp ritminde düzensizlik
* Vücut sıcaklığının düşmesi gibi belirtiler gözlenir.
Kuyubaşı, Kadıköy

**Kuyubaşı, Kadıköy** İstanbul Anadolu Yakası 'nda yer alan bir semtin ismidir. Kadıköy 'den Üst Bostancı'ya giden minibüs yolu üzerinde bulunur.

İstanbul Atatürk Fen Lisesi, Rana Beşe Sağlık Polikliniği ve Marmara Üniversitesi'nin bir kısmı bu semtte yer almaktadır. Semt, Kuyubaşı Parkı'na ve Kuyubaşı Fidanlığı ile Tuğlacıbaşı Hacı Mustafa Şevki Efendi Camii'ne ev sahipliği yapmaktadır. Fidanlık arazisinin imara açılması, beraberinde çeşitli tepkilere yol açmıştır.

Komşu semtlerinden biri, Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nin yer aldığı Ziverbey'dir.

## Kaynakça
Adrenalin

**Adrenalin** veya **epinefrin**, böbrek üstü bezlerinin iç kısımları tarafından öz bölgede salgılanan bir hormondur.

Doğada bu hormonun görevi, organizmayı acil harekete hazırlamaktır. Etkisini, nabzın atışı, kanın iç organlar ve deriden kaslara sevk edilmesi, karaciğerdeki glikojenin glikoza değişmesi ve böylelikle, acil bir enerji kaynağı sağlanması şeklinde gösterir.
Heyecan ve korku durumunda adrenalin salgılanması artar. Kan damarlarını daraltarak kan basıncını yükseltir. Acı hissini azaltır. Göz bebeklerinin büyümesiyle göze alınan ışık artar, daha net ve hızlı görüş sağlanır. Algılanan tehlike karşısında kalp atımını hızlandırır. Adrenalin ayrıca sindirim sistemi faaliyetlerini yavaşlatır. Adrenalin hormonunun yarılanma ömrü iki dakikadır.

Adrenalinin salgılanması sırasında:
# İskelet kaslarına ait atardamarlarda genişleme, düz kas ve sindirim sistemine ait atardamarlarda daralma meydana getirir.
# Koroner arterler genişler,
# Kan basıncı yükselir,
# Kalp atış hızı artar,
# Göz bebekleri (pupilla) büyür,
# Kan şekeri (glisemi) yükselir.

## Adrenalinin tıpta kullanıldığı durumlar
* Anaflaktik şok ve şiddetli alerjik reaksiyonlar
* Akut astım krizi
* Lokal anesteziklerin etki süresini uzatmak için
* Bazı glokom çeşitlerinde (kronik açılı glokom)
* Kardiak arrest (kalp aktivitesinin tamamen durması)
* Bradiaritmi

## Kaynakça

* 
* 

## Dış bağlantılar
*
Bağışıklık

**Bağışıklık** (**immünite**), belirli bir mikroorganizmaya karşı vücudun direncidir.

Aktif ve pasif olmak üzere iki tip bağışıklık vardır. 
**Aktif immünite*, hastalığın, çok hafif de olsa, bizzat geçirilmesiyle oluşur. Hastalığa neden olan organizmalar, vücutta antikor reaksiyonları uyandırırlar ve bu reaksiyonlar, bazı vakâlarda, hayat boyu devam eder.
**Pasif immünite* ise, antikor reaksiyonu uyandıracak nitelikte, fakat kuvveti azaltılmış veya değiştirilmiş olan mikropların vücuda aşılanmasıyla oluşur.

## Bağışıklık yanıtında rol oynayan hücreler

# makrofajlar
# lenfositler
:a) B lenfositler (plazma hücresi) 
:b) T lenfositler :
::T helper/yardımcı/uyarıcı hücre ve T sitotoksik/supresör/baskılayıcı hücre olmak üzere iki çeşittir. 
:::# doğal öldürücü (natural killer) hücreler
:::# diğer hücreler ise,nötrofiller, eozinofiller, bazofiller ve mast hücreleri, trombositler.

## Kaynakça
Antistreptolizin O

"**Antistreptolizin O**" (**ASO**) için kullanılan kısaltma.

Streptolizin, "Hemolitik streptokok" adı verilen bakterilerin salgıladığı toksinin adıdır. Bu toksinin varlığını tespit için yapılan tetkike de kısaca ASO adı verilir. ASO, romatizma gibi bazı Hemolitik Streptokok enfeksiyonlarında yükselir bu açıdan teşhis te ASO değerleri önem taşır. Yetişkinlerde ASO'nun kandaki en yüksek normal değeri 200 todd ünitesidir.

ASO; streptokok ile karşılaştıktan yaklaşık 1 - 3 hafta sonra yükselir. Ancak &nbsp;enfeksiyon geçtikten sonra vücuttan atılması 10 - 12 ayı bulabilir. Strepkokok iltihapları, ASO, romatizma gibi bazı Hemolitik Streptokok enfeksiyonlarında yükselir bu açıdan teşhiste ASO değerleri önem taşır, eklem böbrek ya da kalp rahatsızlıkları yapabilir. Ancak ASO'nun yüksek oluşu bu hastalıkların var olduğunu göstermez, sadece streptokok bakterisinin vücuda girdiğini gösterir.

ASO değeri çocuklarda 150 IU / ml'den, yetişkinlerde ise 200 IU / ml'den daha fazla ise yüksek olarak kabul edilir. ASO testi genellikle kişinin enfeksiyon ile olan temasından sonraki 10-14 gün içinde yapılır. Romatizmal ateşte, kandaki ASO seviyesi yükselir, CRP seviyesinde düşme gözlemlenir.

ASO'nun 300'ün üstüne çıkması, hastanın streptokok adı verilen bakteri ile karşılaştığını gösterir. Oysa A grubu bir streptokok enfeksiyonu, özellikle bademcik iltihabı ya da diş apsesi gibi bir enfeksiyon odağı da varsa, bu değerlerin yükselmesine yol açar; çünkü anatomik nedenlerle bu bölgeler, akut enfeksiyon atağından sonra temizlenmeyip streptokok barındırmayı sürdürürler.

## Kaynakça
Fallop tüpleri

**Fallop tüpleri** ya da **yumurta kanalı** (Oviduct), yumurtalıkları rahme bağlayan iki uzun ince tüptür. Yumurtalar yumurtalıklardan fallop tüplerinden uterusa geçer. Dişi üreme sisteminde, rahmin her iki yanında bir yumurtalık ve bir fallop tüpü vardır.

Her bir fallop tüpünün uzunluğu 4 ila 5 inç, çapı ise 0,2 ila 0,6 inç arasındadır.

## Fallop tüpleri prosedürleri
* Falloposkopi
* Salpenjektomi
* Tüp ligasyonu
* Essure
* Tubal ters çevirme

## Kaynakça
Fibula

**Fibula** veya **baldır kemiği** kaval kemiğinin (*tibia*) lateral tarafında bulunan ve tibiaya hem aşağıdan hem de yukarıdan bağlanan kemiktir. Fibula, tibiadan boyca küçüktür ve tüm uzun kemiklerin çoğundan daha incedir. Üst kısmı büyüktür, tibianın kafasının arka kısmı diz ekleminin altına yerleşir ve bu eklemin oluşumunun dışındadır. Alt kısmı biraz öne eğilir, böylece üst ucuna göre daha önde durur; tibianın altında çıkıntı yapar ve ayak bileği ekleminin lateral kısmını oluşturur.

## Bileşenleri
Kemik, şu bileşenlere sahiptir:
* *[[Capitulum fibulae]]*
* *[[Corpus fibulae]]*
* *[[Malleolus lateralis]]*
* *[[Membrana interossea cruris]]*, fibulayı tibiaya bağlar.

## Kan temini
Kanı temin etmesi, serbest doku transferi için önemlidir çünkü fibula genelde mandibulayı yeniden yapmak için kullanılır. Gövdesi, *arteria peronea*dan gelen, büyük bir besin damarı ile beslenir. Ayrıca *arteria peronea*nın birçok küçük dalını alan periosteum ile sarmalanmıştır. Proksimal ve distal başları *arteria tibialis anterior*nin bir dalı ile beslenir. Kemiğin kesilmesi söz konusu olduğunda gövde kısmı alınır ve uçlar korunur (proksimalden 4&nbsp;cm ve distalden 6&nbsp;cm).

## Kemikleşme
Fibula, biri gövde diğer ikisi de uçlar olmak üzere üç merkezden kemikleşir. Kemikleşme ceninin sekizinci haftasında ortadan başlar ve uçlara doğru uzanır. Doğumda uçlar kıkırdak yapıdadır.

Kemikleşme, ikinci yılda, alt uçtan ve yaklaşık olarak dördüncü yılda üst uçtan başlar. İlk kemikleşen alt epifiz vücutla, yaklaşık olarak yirminci yılda birleşir; üst epifiz ise yaklaşık yirmi beşinci yılda katılır.
## Ek resimler

 Image:Knee diagram.png|Diz şeması.
 Image:Fibula.JPG|Fibula.
 Image:Gray258.png|Sağ bacak kemikleri, ön yüzey.
 Image:Gray259.png|Sağ bacak kemikleri, arka yüzey. 
 Image:Gray346.png|Sağ diz-eklemi, arkadan görünüm.
 Image:Gray347.png|Sağ diz-eklemi, önden görünüm, interior ligamentler gösteriliyor.
 Image:Gray348.png|Sol diz-eklemi, arkadan görünüm, interior ligamentler gösteriliyor.
 Image:Gray351.png|Sağ diz-ekleminin kapsülü (şişmiş). Lateral görünüm.
 Image:Gray352.png|Sağ diz-ekleminin kapsülü (şişmiş). Arkadan görünüm.
 Image:Gray356.png|Sol talocalcaneal eklem (şişmiş). Lateral görünüm.
 Image:Gray357.png|Sağ talocrural ve talocalcaneal eklemlerin koronal kesiti. 
 Image:Gray360.png|Sol intertarsal ve tarsometatarsal eklemlerin eğik kesiti, sinoviyal boşluklar gösteriliyor.
 Image:Gray440.png|Bacağın ortasından yatay kesit. 


## Kaynakça
Mastektomi

**Mastektomi**, memenin herhangi bir rahatsızlık nedeniyle alınmasıdır. Basit mastektomi sadece meme dokusunun çıkartılmasıdır. Radikal mastektomi ise, kanser vakalarında baş vurulan memeyle birlikte, memenin altındaki kasların ve koltuk altındaki lenf bezlerinin de çıkartılmasıdır.

Modifiye radikal mastektomide (MRM) level 1 ve level 2 lenf nodları çıkarılmaktadır. Level 3 lenf nodları MRM'de çıkarılmaz. Level 3 lenf nodları da çıkarılırsa Patey modifikasyonu denilir. Operasyon sınırları medialde sternum lateralde latissimus dorsi kasının anterior marjini, superiorda subklavian kası ve kaualde inframammarial kıvrımın 2–3&nbsp;cm inferioru anatomik diseksiyon sınırlarıdır. Cilt flepleri kaldırılırken ideal kalınlık 7–8&nbsp;mm'dir. Operasyonda torasikus longus ve torakodorsalis sinirleri korunmaya çalışılır. Piyese pektoralis major fasyası dahil edilir. Klasik olarak flep altına ve aksillaya birer adet dren yerleştirilir.
Ovülasyon

**Ovülasyon**, yumurtalıklardan yumurta atılmasıdır. Kadında ovülasyon genellikle adet dönemlerinin ortasına rastlayan 11-16. günler arasında olur.

## Tedavisi
Ovülasyon indüksiyonu iş göremeyen yumurtlama evresinin uyarılması, ovülasyon sayısının arttırılması ve gebe kalınmasının yükseltilmesi işlemidir. Ovülasyonun olmadığı ya da düzensiz olan kadınlarda kullanılmaktadır ve infertilite (kısırlık) sebebi açıklanmayan hastalar veya erkeklere ait nedenlerle ortaya çıkan normal olmayan durumlarda kullanılmaktadır.

Ovülasyon tedavisi protokolüne göre değişen takipler gerektirir. Menstrüasyon günlerinde yapılan tetkikler ve düzenli olarak yapılan folikül takibi gerekir. Çünkü her kadında uygulanan ovülasyon indüksiyonuna vermiş olduğu cevap farklılık gösterir.
Tedavi protokolü başlanır ve ovülasyon cevabı alınamayabilir. Bunun gibi durumlar yaşandığında ilaç protokolü değiştirilir ve ovülasyon tedavisine buradan sonra devam edilir. Bu sebeple tedavinin protokolü, ilaçların dozu ve kullanılacak ilave üreme teknikleri kişiden kişiye farklılık gösterir.

Aşırı derede cevap alınması durumu Ovaryan Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS) olarak adlandırılır. OHSS istenmeyen bir durumdur. Aynı zamanda tedavi gerektirir.

## Ovülasyon günü hesaplamaları
Adet döngüsü düzenli olan bir kadında yumurtlama ilk adet kanının görülmesinden 14 gün önce gerçekleşmektedir. Adet döngüsü ortalama 28 gün olan bir kadın için tahmin edilen ovülasyon zamanı ilk adet kanının görülmesinden sonraki 14. gün, adet döngüsü ortalama 35 gün süren bir kadın için tahmin edilen ovülasyon zamanı ise 21. gün olmaktadır. Tahmini ovülasyon gününden 5 gün önce başlayarak ovülasyon günü dahil 6 günlük süre zarfında günübirlik veyahut günaşırı cinsel ilişkide bulunmak hamilelik şansını artırmaktadır.

## Kaynakça
Pankreas

**Pankreas**, midenin arka tarafında yerleşimli, hem sindirim için gerekli enzimleri üreterek kanal vasıtasıyla ince bağırsakların ilk kısmı olan duodenuma aktaran, hem de kan şekerinin düzenlenmesi için gerekli hormonları üreten bir salgı organıdır.

**Kelime Kökeni** eski Yunanca pâs, pan(t)- πᾶς, παν(τ)- &nbsp;"tüm" ve kréas, t- κρέασ &nbsp;"et" sözcüklerinin bileşiğidir.

## Bölümleri
Önden arkaya doğru yassılaşan pankreasın düzensiz olan biçimi çengele benzetilebilir. Şişkin olan sağ ucuna **baş**, daha dar olan orta bölümüne **gövde**, gövde ile başın birleştiği ince bölüme **boyun**, ince uzun olan son ucuna da **kuyruk** denir. Kuyruk bölümü dalağa dek uzar. Pankreas, dalak, karaciğer ve üst mezanter atardamarlarıyla beslenir. Pankreas'ın boşaltıcı kanalları, Wirsung kanalı ve Santorini kanalıdır.

## Salgı görevleri
Pankreas'ın iç ve dış salgı görevleri vardır. İç salgı görevini Langerhans adacıkları denen salgı hücreleri yapar. Bunların salgıladığı insülin, glukozun metabolizmasında en önemli rolü oynar ve yetersizliği Tip 1 diyabete neden olur.

Dış salgı görevi asinus keseciklerine aittir. Bu salgı kesecikleri, pankreas özsuyu denen ve onikiparmak bağırsağına dökülen alkali bir sıvı salgılar. Sıvı içinde, yiyeceklerden alınan glikojen ile nişastayı ayrıştırarak oligasakaritleri oluşturan amilopsin;oligasakaritleri monosakarite dönüştüren maltaz; mide pepsinlerinin etkisindeki proteinleri aminoasitlere ayrıştıran tripsin enzimi; kazein, jelatin ve keratini hidrolize eden, tripsinin etkinleştirdiği kimotripsin enzimi; yağları hidrolize ederek, yağ asitleri ve gliseritleri oluşturan steapsin olarak anılan bir lipaz vardır. Pankreas öz suyu ana pankreas kanalı (bazı kişilerde aynı zamanda aksesuar pankreas kanalı) yolu ile bağırsağa taşınır.

## Salgı miktarı
Yetişkinlerde, günde 800–900&nbsp;cm³ pankreas özsuyu, 6-7 L sindirim sıvısı salgılanır. Pankreasın salgıladığı bu öz suyu lipaz, amilaz ve tripsinojendir. Tripsinojen protein, lipaz yağ ve amilaz da karbonhidratların sindirimini gerçekleştiren salgılardır (enzimlerdir).

## Başlıca rahatsızlıklar
Pankreasta görülen başlıca rahatsızlıklar, pankreatit denen yangılanmalar, urlar, özellikle boşaltıcı kanallarda görülen taşlar, kistler, daha çok travmalardan sonra ortaya çıkan yalancı kistlerdir.

## Ek resimler

Dosya:Suckale08FBS fig1 pancreas development-tr.png|Pankreas embriyolojik olarak ventral ve dorsal pankreas tomurcuklarından gelişir.

## Kaynakça
Safra

**Safra** veya **öd**, karaciğer tarafından üretilen, yemek yenince oniki parmak bağırsağına (duodenum) salgılanan bir sindirim sıvısıdır. Safra bazı canlılarda yemekler arasında safra kesesinde depolanabilir. Safra büyük oranda su, safra tuzları, yağ ve bilirubinden oluşur. İnsanlarda günlük olarak 400 ile 800 mililitre arasında üretilmikte olan safra, içerisindeki pigmentler ile dışkılara kahverengi rengini vermektedir.

## İçerik

Su, kolesterol, lesitin (bir fosfolipit), safranın içindekiler (bilirubin ve biliverdin) ve safra tuzları (sodyum glikokolat ve sodyum taurokolat) safranın ana bileşenleridir. Safra tuzları, safra asitlerinin tuz halleridir. Taurokolik ve deoksikolik asitlerin tuzları bunların en önemlileridir. Safra tuzları ve fosfolipitlerle beraberce yağ damlacıklarının parçalanmasını ve emilmesini kolaylaştıran misellerin oluşmasını sağlarlar.

Safra kesesi olan hayvanlarda (insan ve çoğu evcil hayvanda; at ve sıçanda bulunmaz) safra bu organın içinde depolanırken yoğunlaşır. Su ve küçük elektrolitlerin emilmesi sonucunda safra konsantrasyonu beş katı artar.

## İşlev
İnsan karaciğeri günde yaklaşık 400 ile 800 mililitre safra üretir. Safra tuzları, sindirimde yağları emülsifiye edip suda onların çözünmelerini ve yüz ölçümlerinin artmasını sağlarlar. Böylece yağların ince bağırsak tarafından emilmeleri ve enzimlerin onlara erişmesi kolaylaşır. Safra, yağların emilimini sağladığı için yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E ve K) emilimi için de önemlidir. Salgılanan safra tuzlarının %95'i ileumda emilip tekrar kullanılır.

Hazmı kolaylaştırıcı özelliğinin yanı sıra safra, hemoglobinin bir yıkım ürünü olan ve safraya rengini veren biliribunin vücuttan atılmasına yarar. Safra ayrıca mideden gelen asitli sıvıyı ileuma girmeden nötralleştirir. Karaciğerde bulunan fazla kolesterol safra aracılığıyla ince bağırsağa yollanır, orada emilip dolaşım sistemine katılır. Safra tuzları ayrıca yemekle gelen bazı bakterilerin bir kısmını öldürebilir.

## Tıbbi önem
Anormal durumlarda safradaki kolesterol veya bilirubin safra taşı olarak safra kesesi veya safra yollarında birikebilir. Yeşil renkte kusulması durumunda bu renk safradan veya diğer sindirim sıvılarından kaynaklanabilir.

## Birincil safra asitleri

Dosya:Cholic acid.svg|Kolik asit
Dosya:Chenodeoxycholic acid.svg|Kenodeoksikolik asit
Dosya:Glycocholsäure.svg|Glikokolik asit
Dosya:Taurocholic acid.svg|Taurokolik asit
Dosya:Deoxycholic acid.svg|Deoksikolik asit
Dosya:Lithocholic acid acsv.svg|Litokolik asit


## Kaynakça
Tremor

**Tremor**, irade dışı titremelere verilen addır. Örneğin, Hipertiroidi (Tiroid bezi fonksiyonlarının artması) adı verilen rahatsızlıkta ellerde görülen ince Amplitüdlü titremelere de Tre

emor adı verildiği gibi, Parkinson'da görülen kaba ve büyük Amplitüdlü titremelere de Tremr olarak nitelendirilir. Tremor amonyak zehirlenmesinin belirtileri arasında da vardır.

Tremor hastalığının ileri seviyesinde felç görülebilir. Hasta sırayla kontrol kaybı yaşar. Kendi başına yemek yiyememe, tuvalete gidememe sonlara yaklaşıldığının göstergesidir. Felç durumları genelde geri çevrilemez.

Tremor yaşlılarda %95 oranında, gençlerde ise %5 oranında görülür.
Östaki borusu

**Östaki borusu** (Latince: *Tuba auditiva*) burnun arka kısmında bulunan ve geniz adı verilen bölge ile orta kulak arasında geçiş sağlayan bir kanaldır. Bu kanal orta kulağın hava almasını sağladığı gibi bu bölgedeki salgıların genze akması için de bir yol oluşturur.

Dış ortamdaki basınç değişikliklerinde orta kulağında buna uyum göstermesini sağlar. Kulak zarının ses titreşimlerinden ve dış basınçtan dolayı içeriye çökmemesinin sebebi de östaki borusu aracılığıyla boğazdan gelen havadır. Dış hava basıncının yüksek olduğu durumlarda kulak zarı içeriye kaçmamak için normalden daha çok zorlanır. Bu durumda zarın eski haline gelebilmesi için östaki borusundan gelen havanın basıncıyla, zara dış kulaktan gelen havanın basıncı dengelenir. Böylece kulak zarının zarar görmesi engellenmiş olur. Östaki borusu yaklaşık 3,5–4&nbsp;cm boyutlarındadır. Çocuklarda düz olan bu kanal erişkinlerde bir dirsek oluşturur. Bu nedenle burundan ve genizden orta kulağa bakteri geçişi çocuklarda daha kolay olur ve çocuklar daha kolay orta kulak iltihabı geçirirler.

## Kaynakça
Varis (hastalık)

**Varis**, toplardamarların fonksiyonel bozuklukları sonucu ya da kan akımının önündeki bir engel nedeniyle genişleyerek kıvrımlı bir hal almasıdır. Yüzeysel olduğu gibi derin venlerde de varis gelişebilir.

Varis, bacaklarda normal toplardamarların kapak yetersizliğine bağlı belirgin genişlemesidir. Bacak varisleri&nbsp;deride ya da deri altında gözle görülebilen ya da parmak dokunuşuyla hissedilebilen genişlemiş toplardamardır. Varis bir toplardamar hastalığıdır.&nbsp;

İnsanlarda oldukça sık görülür. İnsanların %15 ile %20'sinde, yani her beş ya da altı kişiden birinde varis vardır.

Varis çoğu kişi tarafından sadece kozmetik bir sorun gibi algılansa da, aslında bacaklarda ağrı, yorgunluk, yanma, kramp, ayak bileğinde şişlik gibi yakınmalara yol açabilir.&nbsp;

Varis çok kötü bir hastalık olmamakla birlikte en önemli etkisi oluşturduğu yakınmalarla kişinin yaşam kalitesini bozmasıdır.

## Varis oluşumu
Kan, bacaklarda biri yüzeyde ve diğeri derinde bulunan iki atardamar sistemi ile dolaşım sağlar. İki sistem, kanın yalnızca yüzeysel sistemden derin sisteme geçmesini sağlayan ve aksi yöne geçmesine imkân vermeyen kapakçıkların bulunduğu anastomotik damarlar yoluyla çalışır. Varisli damarlar derin damar dolaşımını bozarak kapanmaya başlayan kapakçıklar nedeni ile veya kapakçık yetersizliği sonucu oluşurlar. Kan, rotasını değiştirir ve derin venlerden yüzeye geçerek yüzeysel venlerde değişikliklere yol açar. Sonuç olarak bacaklarda, mavi ya da mor renkli, şekilleri bozuk, eğri büğrü damarlar, yani varisler oluşur.

## Kaynakça
Ultrasonografi

**Ultrasonografi** veya **ekografi**, ultrason kullanımına dayanan tıbbi görüntüleme ve tıbbi prosedür yöntemidir. Perfloropentan ve kükürt hekzaflorür gibi kontrast maddeler kullanılır.

Birçok hastalığın ön teşhisinde kullanılır, ancak daha çok karın organları gibi ses dalgalarının kolayca geçebileceği konumdaki organların tetkikinde etkili bir inceleme yöntemi olarak kullanılır. Ultrason, insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanarak iç organları görüntüleyen bir tanı yöntemidir. Bu inceleme yönteminde X ışını yoktur ve radyasyon ortaya çıkmaz. Bu nedenle gebelerde ve bebeklerde rahatlıkla kullanılabilir.

Cihazdan gönderilen ses dalgaları, hasta vücudundan yansıdıktan sonra gene aynı cihaz tarafından algılanır. Yansıma farklılıkları organdan organa değişir. Bu nedenle farklı yalakların olduğu yapılar, farklı görüntüler verir. Normal yapılar içindeki bir tümör ya da kist, ses demetlerini farklı yansıttığı için farklı yapıda gözlenir ve tanı konulur. Görüntü oluşturulması sırasında "prob" hasta vücudunda gezdirilirken, altında kalan bölümün kesit görüntüleri, hareketli organlar gibi ekranda kayar. Bu esnada radyolog tanı koyar. Elde edilen görüntülerin tanıda çok fazla bir katkısı yoktur. Ultrason (US) işlemi, ihtisasları süresinde US eğitimini alan radyologlar tarafından yapılır.

Uçaklarda metal yaşlanmasını tespit için de aynı teknik kullanılır.

## Ultrasonografi yöntemleri

## Kaynakça
Vagus siniri

**Vagus siniri** veya **nervus vagus** onuncu kranial (kafa) siniridir. Çeşitli özelliklerde getiren (afferent) ve götüren (efferent) lifler içerir. Kafatasından çıktıktan sonra dil kökü, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea, özefagus (yemek borusu), kalp ve akciğer gibi torasik organlar, mide, karaciğer, bağırsaklar gibi abdominal organlara dallar verir. Efferent lifleri parasempatik etki gösterir. Yani genellikle sindirim sistemini hızlandırırken diğer sistemleri yavaşlatır. Kesilmesi veya lezyonunda (hasarında), kesinin veya lezyonun olduğu yere göre ses kısıklığı, nefes darlığı, yutma güçlüğü, öğürme refleksi kayıbı, kalp ritminde yavaşlama (bradikardi) ve düzensizleşme, solunum yolunu kontrol eden kasların felci ile ölüm görülür.

## Galeri

Dosya:Brain human normal inferior view with labels en.svg|İnsan beyninin inferior görüntüsü ve kraniyal sinirler
Dosya:Slide6rom.JPG|Vagus siniri diseksiyonu
Dosya:Internal carotid artery.jpg|Vagus siniri


## Ayrıca bakınız
* Kafa çiftleri
Edibe Sözen

**Prof. Dr. Edibe Sözen** (d. 1961, Sivas), Türk iletişim bilimci ve siyasetçidir.

## Yaşamı ve kariyeri
Marmara Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, “Uluslararası İlişkiler” bölümünden mezun (1982) oldu. İstanbul Üniversitesi, “Sosyal Yapı ve Sosyal Değişme” bölümünde yüksek lisans (1985) ve doktorasını (1989) tamamladı. Post-doktorasını 1991-1993 arasında Wisconsin Üniversitesi, “Communications Arts” bölümünde yaptı; “honorary fellow" statüsüyle "sosyal temsiller teorisi" ve "insan iletişimi" konularında çalıştı. Doçentliğini (1994) “Uygulamalı Sosyoloji” alanında aldı. İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi'nde (1985-2007) öğretim üyesi olarak görev yaptı. Beşeri bilimlerde yöntem, kimlik, kültürlerarası iletişim konularında çalıştı AA (Anadolu Ajansı) Yönetim Kurulunda ve Basın İlan Kurumu “tarafsızlar” grubunda (2003-2006) yer aldı. Arter Ajansta (2003-2007) iletişim danışmanı olarak siyasi seçim kampanyaları çalışmalarında bulundu. Kent çalışmalarında, Genar Araştırma Şirketinde, danışmanlık yaptı. Ak Parti Medya ve Tanıtımdan Sorumlu Genel Başkan yardımcısı (2006-2009) olarak aktif siyasi hayata katıldı. AK Parti'den, 2007 Genel Seçimlerinde 23.Dönem İstanbul milletvekili seçildi. Ak Parti MKYK'sında siyasi çalışmalarına devam etti (2006-2017). Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi'nde tam zamanlı (2012) çalışmaya başladı, 2017 yılına kadar rektör danışmanlığı ve rektör yardımcılığı görevlerinde bulundu; aynı üniversiteye 2019 yılında rektör atandı. Cumhurbaşkanlığı Sosyal Politikalar Kurul Üyesi ve Basın İlan Kurulu Yönetim Kurulu Üyesidir. 9 Temmuz 2022 Tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Maltepe Üniversitesi'ne rektör olarak atandı.

## Kitapları

* (Ed) Hepimiz Globaliz Hepimiz Yereliz 
* Gutenberg Galaksi'den Zuckerberg Galaksiye (Alfa, 2012)
* Medyatik Hafıza  (Timaş, 1999)
* Söylem (Paradigma 1999; Profil, 2017)
* Demir Kafesten Plastiğe
* Kimliklerimiz (Birey 1999)
* Kimlik (Profil, 2019)
* Kertenkele Mantığı (Timaş, 2004).
* İnsan Hakları
* Bir Gündelik Hayat Pratiği (Sözen, Ayten, İri) (Alfa, 2006)
* Türkiye'nin ABD ve AB Denklemi (Gökçe, Demiray, Sözen) (2006)
* Sosyal Kimlikten Siyasal Kimliğe Geçişte Kadın (Vadi, 2008)
* Kadının Siyasi Dönüşümü  (HKU, 2017)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://web.archive.org/web/20140708125154/http://www.edibesozen.com.tr/
* http://www.twitter.com/edibesozen 
* https://profil.hku.edu.tr/akademik/edibe-sozen/
Tokugawa Ieyasu

**Tokugawa İeyasu** (徳川家康; d. 31 Ocak 1543 Okazaki Mikawa - ö. 22 Mayıs 1616 Suruga; (hükümdarlığı 1603-1605) Orta Çağ Japonya'sının en önemli shōgunlarından (askeri hükümdar) biri. Matsudaira Hirotada'nın oğlu. İlk Tokugawa shogunudur.

İmagawa Yoişimoto'nun emrindeyken Oda Nobunaga ile iş birliği yaptı. Sonunda Toyotomi Hideyoşi ile barışarak, 1590'da Edo Kalesine girdi. Hideyoşi'nin ölümünden sonra Fuşimi Kalesi'nde hakimiyeti eline aldı. 1600'da Sekigahara Savaşı'nda Işida Mitsunari'yi yenerek 1603'te Shōgun'luk görevine getirildi.
Takeda Kounsai

, (d. 1804 - ö. 1 Mart 1865), Mito Roninlerinden.

Mito Roninlerinin başbuğu Tokugawa Nariaki'nin emrinde çalıştı. 1864'te Tsukubasan silahlı ayaklanmasında Fucita Koşiroğ ile birleşip Tenkudoğ Birliklerine komuta etti. Kyoto'ya ilerlerken Kaga Han'ına teslim olmak zorunda kaldı. Kafası uçuruldu.
10 (anlam ayrımı)

**10** veya **On** şu anlamlara gelebilir:

* 10 (sayı)
* 10, yıl
* MÖ 10, yıl
* 10 (film, 2002), 2002 yapımı Abbas Keyarüstemi filmi.
* 10 (kanton)
* 10 (Tarkan albümü)
1

**MS 1**, bir yıldır.

 
## Olaylar
* İpek Roma'da ortaya çıktı.
* *[[Dönüşümler]]* şiiri, Ovidius tarafından yazıldı.
* İsa'nın doğumu, en azından bir bilgine göre Dionysius Exiguus'un kendi Anno Domini döneminde belirlediği tarihtir. Ancak, çoğu bilgin Dionysius'un İsa'nın doğumunu bir önceki yıl olan MÖ 1'e yerleştirdiğini düşünmektedir. Dahası, çoğu modern bilgin Dionysius'un hesaplamalarını yetkili görmemekte ve olayı birkaç yıl öncesine yerleştirmektedir (bkz. İsa'nın Kronolojisi).

## Doğumlar
* 1 Ocak - İsa'nın doğumu (ö. 36)

### Ay ve günü bilinmeyenler
* Marcus Antonius Pallas, Yunan azatlı köle (ö. 63)
* Petrus, İsa'nın on iki havarisinden biri (ö. 67)

## Ölümler
* 15 Ağustos - Ai (Han), Çin'in Han Hanedanı'nın 12. imparatoru

## Kaynakça
2

**2** (**II**), salı günü başlayan bir yıldır.

## Olaylar
* Çin'de dünya'nın ilk nüfus sayımı gerçekleştirildi. Nüfusun yaklaşık 60 milyon olduğu saptandı.
* Roma İmparatoru Gaius Caesar, Part kralı V. Phraates ile Fıratkıyısında buluştu. Gaius Caesar, Partlarla barış yaptı; Partlar da Roma'nın Ermenistan üzerindeki iddialarını tanıdı.

## Doğumlar

## Ölümler
* 20 Ağustos - Lucius Caesar, Marcus Vipsanius Agrippa ve Yaşlı Julia'nın ikinci oğlu (d. MÖ 17)