Konstantinopolis Kuşatması (860)

**Konstantinopolis Kuşatması**, 860 yılında Bizans ve Batı Avrupa kaynaklarında kaydedilen Ruslarca yapılan büyük bir askeri seferdir. Anlatılar, çağdaş ve sonraki kaynaklar arasında tutarsızlıklar olması nedeniyle sonuç ayrıntılı olarak bilinmemektedir. Bizans kaynaklarına göre, Ruslar Konstantinopolis'i İmparatorluk Arap saldırıları ile uğraşırken ve Rus tehdidiyle ilgilenmesi olanaksız durumdayken hazırlıksız yakaladı. Ruslar, Bizans başkentinin banliyölerini yağmaladıktan sonra gün boyunca geri çekildiler ve Bizans birliklerini yorup düzensizliğe yol açtıktan sonra gece boyunca kuşatmaya devam ettiler. Bu olay, Konstantinopolis'in kurtuluşunu Theotokos'un mucizevi müdahalesine bağlayan daha sonraki bir Ortodoks Hristiyan geleneğinin ortaya çıkmasına neden oldu.

## Arka plan
Bizanslıların Ruslarla ilk teması 839 yılında oldu. Umulmayan saldırı zamanlaması, Ruslar'ın şehrin zayıflığı ile ilgili bilgiye sahip olduğunu, ticaret ve iletişim hatlarının 840'larda ve 850'lerde varlığını sürdürmediğini göstermektedir. Yine de Rus saldırısı 860 yılında bir sürpriz olarak geldi. Bu durum ani ve umulmayan bir durumdu. İmparatorluk Anadolu'da Araplar'ın ilerlemesini püskürtmeye çalışıyordu. 860 yılı Mart ayında, kilit kale Lulon umulmayan bir şekilde Araplar'a teslim edildi. Nisan veya Mayıs ayında her iki tarafta esirleri değiştirdi ve düşmanlıklar kısaca durdu. Buna rağmen İmparator III. Mihail, Haziran ayının başında Abbasiler'e saldırmak için Konstantinopolis'ten ayrılarak Anadolu'ya geçti.

## Saldırı
18 Haziran 860'ta, güneş batımında, yaklaşık 200 gemilik bir Rus deniz filosu İstanbul Boğazı'nda seyrediyordu ve Konstantinopolis'in banliyölerini yağmalamaya başladılar. Saldıranlar, evleri ateşe veriyor, yerli halkı yaralıyor ve onları suda boğuyordu. Saldıranları püskürtmek olanaklı değildi, Patrik Fotios, cemaatini toplayarak Theotokos'dan şehri kurtarmasını rica etti. Şehrin varoşlarının yağmalanmasından sonra, Ruslar Marmara Denizi'ne indiler ve Adalar'ı ele geçirdiler ki eski patrik o zaman sürgündeydi. Ruslar esirleri keserek evleri ve manastırları yağmaladılar. Patrik'in hizmetçilerini dış sularda gemilerde yakalamaları yirmi iki gün aldı ve onları baltalarla parçalara ayırdılar.

Saldırı Yunanistan'da "Gökyüzünden gelen şimşek benzeri" bir sürpriz olarak karşılandı. Bu durum Patriğin olaylar nedeniyle yazmış olduğu meşhur nutkunda belirtildi. İmparatorluk ordusu (genellikle şehre yakın olarak konumlanan askerlerden oluşur) Anadolu'da Araplar'la savaşıyordu. Şehrin kara savunması garnizonun yokluğu nedeniyle zayıflamıştı ve deniz savunması ayrıca eksikti. Bizans Deniz donanması Ege Denizi ve Akdeniz'de Araplar ve Normanlar ile savaşmak ile meşguldü. Aynı anda olan bu olay nedeniyle sahillere, Karadeniz'in adalarına ve İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'ne saldırı avantajı bırakılmıştı.

İstila 4 Ağustos tarihine kadar devam etti. Fotios, diğer bir dinsel konuşmasında araya giren ilahi bir gücün bu uğursuz Konstantinopolis kuşatmasını ortadan kaldırması dolasıyla gökyüzüne şükranlarını sundu. Fotios'un yazılarında en erken "Rus" adı örnekleri (*Rhos*) Yunan kaynaklarında bahsedildi. Alim patrik bazı uzak kuzey topraklarında yaşayanların en yüksek derecedeki yönetimlerden yoksun olduğunu belirtti. Önceleri Karadeniz'in kuzeyindeki topraklarda oturanlar kadim (eskiye ait, artık bulunmayan) "Tauroscythians"  olarak gösteriliyorlardı. Bilgili Fotios'un, onları *έθνος άγνωστον*, "bilinmeyen halk" olarak adlandırmasına karşın bazı tarihçiler en erken Bizans ve Rus temasına işaret ederek sözcüğü "belirsiz halk" olarak tercüme etmeyi tercih ettiler.

## Kaynakça

## Kaynakça

* Iohannes Diaconus. *Chronicon*. Rome: Monticolo, Cronache veneziane antichissime
* Leo Grammaticus. *[[Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae]]*. Bonn, 1842.
* Logan, Donald F. *The Vikings in History*, 2nd ed. Routledge, 1992. ISBN 0-415-08396-6
* I. Nicolaus. *Papae epistolae*. Ed. in: Monumenta Germaniae Hictorica. Epistolae VI. (Karolini eavi IV). Berlin, 1925
* Simeon Metafrastis. *Chronicon*. Bonn, 1838.
* Theodose de Melitene. *Chronographia*. Munich, 1859.
* Harris, Jonathan, *Constantinople: Capital of Byzantium*. Hambledon/Continuum, London, 2007. ISBN 978 1847251794 
* Turnbull, Stephen. *[https://web.archive.org/web/20070927003322/http://www.ospreypublishing.com/title_detail.php/title=S759X~ser=FOR The Walls of Constantinople, AD 324–1453]*, Osprey Publishing, ISBN 1-84176-759-X
* Tvorogov, Oleg. "Skol'ko raz khodili na Konstantinopol Askold i Dir?" *Slavyanovedeniya*, 1992. **2**
* Vasiliev, Alexander. *The Russian Attack on Constantinople in 860*. Cambridge Mass., 1925
* Uspenskiy, Fyodor. *The History of the Byzantine Empire*, vol. 2. Moscow: Mysl, 1997
* Zuckerman, Constantin. 
* İnteraktif Konstantinopolis haritası 

## Dış bağlantılar
* Opera Omnia of Leo Grammaticus by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes