Magister militum

***Magister militum***, Roma İmparatorluğu'nda ve cumhuriyet döneminde bugünün genelkurmay başkanına denk gelen askerî rütbeydi. İmparatordan veya konsülden sonra askeri alanda en yetkili rütbe *magister militum*dur. Roma İmparatorluğu'nun ikiye bölünmesinden sonra her iki imparatorlukta da bu rütbe sistemi devam etmiştir. Doğu Roma İmparatorluğu'nun son dönemlerinde imparatorların bu rütbeyi bizzat kendilerine verdikleri görülmüştür.

Meşhur *magister militumlara* örnek olarak Batı Roma İmparatorluğu'nu Attila'dan kurtaran Flavius Aethius gösterilebilir. Flavius Aethius son namlı ve büyük Roma generalidir.

## ''Magister militum'' listesi

### Belirsiz komutanlar
* 383-385/8: Flavius Bauto, *magister militum* under Valentinian II
* 385/8-394: Arbogast, *magister militum* under Valentinian II and Eugenius
* 383-388: Andragathius
* after 383-408: Flavius Stilicho
* 422-?: Asterius
* ? - 480: Ovida

### ''[[Comes et Magister Utriusque Militiae]]''
* 411 - 421: Flavius Constantius 
* 422 - 425: Castinus
* 425 - 430: Flavius Constantius Felix 
* 431 - 432: Bonifacius 
* 432 - 433: Sebastianus
* 433 - 454: Flavius Aetius
* 455 - 456: Avitus & Remistus
* 456 - 472: Ricimer
* 472-473: Gundobad
* 475: Ecdicius Avitus
* 475-476: Flavius Orestes

### ''per [[Roman Gaul|Gallias]]''
* 352-355: Claudius Silvanus
* 362-364: Flavius Valerius Jovinus, *magister equitum* under Julian and Jovian
* ? - 419: Flavius Gaudentius
* 425-430: Flavius Aetius
* 435-439: Litorius
* 452-458: Agrippinus
* 458-461: Aegidius
* 461/462: Agrippinus
* ? - 472: Bilimer

### ''per Hispanias''
* 441-442: Asterius
* 443: Flavius Merobaudes
* 446: Vitus

### ''per [[Illyricum praetoria idaresi|Illyricum]]''
* ?-350: Vetranio, *magister peditum* Konstans hükümdarlığında
* 361: Flavius Iovinus, *magister equitum* Julianus hükümdarlığında
* 365-375: Aequitius, *magister utriusquae militiae* I. Valentinianus hükümdarlığında
* 395-? I. Alarik
* 448/9 Agintheus (Priskos, Atilla'nın sarayına elçi olarak giderken, makamı elinde tuttuğunu bildirmiştir).
* 468-474: Julius Nepos
* 477-479: Onoulphus
* 479-481: Sabinianus Magnus
* 528: Ascum
* 529-530/1: Mundus (1. kez)
* 532-536: Mundus (2. kez)
* c. 538: Justinus
* c. 544: Vitalius
* c. 550: John
* 568-569/70: Bonus
* 581-582: Theognis

### ''per [[Doğu praetoria idaresi|Orientem]]''
* c. 347: Flavius Eusebius, *magister utriusquae militiae*
* 349-359: Ursicinus, *magister equitum* II. Constantius hükümdarlığında
* 359-360: Sabinianus, *magister equitum* II. Constantius hükümdarlığında
* 363-367: Lupicinus, *magister equitum* Jovianus ve Valens hükümdarlığında
* 371-378: Iulius, *magister equitum et Peditum* Valens hükümdarlığında
* 383: Flavius Richomeres, *magister equitum et peditum*
* 383-388: Ellebichus, *magister equitum et peditum*
* 392: Eutherius, *magister equitum et peditum*
* 393-396: Addaeus, *magister equitum et peditum*
* 395/400: Fravitta
* 433-446: Anatolius
* 447-451: Zeno
* 460s: Flavius Ardabur Aspar
* -469: Flavius Iordanes
* 469-471: Zeno
* 483-498: Ioannes Scytha
* c. 503-505: Areobindus Dagalaiphus Areobindus
* 505-506: Pharesmanes
* ?516-?518: Hypatius
* ?518-529: Diogenianus
* 520-525/526: Hypatius
* 527: Libelarius
* 527-529: Hypatius
* 529-531: Belisarius
* 531: Mundus
* 532-533: Belisarius
* 540: Bouzes
* 542: Belisarius
* 543-544: Martinus
* 549-551: Belisarius
* 555: Amantius
* 556: Valerianus
* 569: Zemarchus
* 572-573: Marcian
* 573: Theodorus
* 574: Eusebius
* 574/574-577: Justinianus
* 577-582: Mauricius
* 582-583: İoannis Mistakon
* 584-587/588: Filippikos
* 588: Priscus
* 588-589: Filippikos
* 589-591: Comentiolus
* 591-603: Narses
* 603-604 Germanus
* 604-605 Leontius 
* 605-610 Domentziolus

### ''per [[Ermenistan (eyalet)|Armeniam]]''
*Peter, direct predecessor of John Tzibus
*İoannis Tzibus (?-541)
*Valerian
*Dagisthaios (?-550)
*Bessas (550-554)
*Martinus
*Justinus
*Yaşlı Herakleios (ca. 595)

### ''per [[Dioecesis Thraciae|Thracias]]''
* 377-378: Flavius Saturninus, *magister equitum* Valens hükümdarlığında
* 377-378: Traianus, *magister peditum* Valens hükümdarlığında
* 378: Sebastianus, *magister peditum* Valens hükümdarlığında
* 380-383: Flavius Saturninus, *magister peditum* I. Theodosius hükümdarlığında
* 392-393: Flavius Stilicho, *magister equitum et peditum*
* 412-414: Constans
* 441: Vandal Ioannes, *magister utriusque militiae*
* 468-474: Armatus
* 474: Heraclius of Edessa
* 511: Hypatius
* 512: Cyril
* 514: Vitalian
* 530-533: Chilbudius
* 550-ca. 554: Artabanes
* 588: Priscus (1. kez)
* 593: Priscus (2. kez)
* 593-594: Petros (1. kez)
* 594-ca. 598: Priscus (2. kez)
* 598-601: Comentiolus
* 601-602: Petros (2. kez)

### ''[[Praesentalis]]''
* 351-361: Flavius Arbitio, *magister equitum* II. Constantius hükümdarlığında
* 361-363: Flavius Nevitta, *magister equitum* Julianus hükümdarlığında
* 363-379: Victor, *magister equitum* Valens hükümdarlığında
* 366-378: Flavius Arinthaeus, *magister peditum* Valens hükümdarlığında
* 364-369: Flavius Iovinus, *magister equitum* I. Valentinianus hükümdarlığında
* 364-366: Dagalaifus, *magister peditum* I. Valentinianus hükümdarlığında
* 367-372: Severus, *magister peditum* I. Valentinianus hükümdarlığında
* 369-373: Flavius Theodosius, *magister equitum* I. Valentinianus hükümdarlığında
* 375-388: Merobaudes, *magister peditum* I. Valentinianus, Gratianus ve Magnus Maximushükümdarlığında
* 388-395: Timasius
* 394-408: Flavius Stilicho, *magister equitum et peditum*
* 399-400: Gainas
* 400: Fravitta
* 409: Varanes and Arsacius
* 419-: Plinta
* 434-449: Areobindus?
* 443-451: Apollonius
* 450-451: Anatolius
* 475-477/478: Armatus
* 485-: Longinus
* 492-499: John the Hunchback
* 518-520: Vitalian 
* 520-?: Justinianus 
* 528: Leontius
* 528-529: Phocas
* 520-538/9: Sittas
* 536: Germanus
* 536: Maxentianus
* 546-548: Artabanes
* 548/9-552: Suartuas
* 562: Constantinianus (kesin değil)
* 582: Germanus (kesin değil)
* 585-ca. 586: Comentiolus
* 626: Bonus (kesin değil)

### ''per Africam''

#### [[Dioecesis Africae|Batı İmparatorluğu]]
* 373-375: Flavius Theodosius, *magister equitum *
* 386-398: Gildo, *magister equitum et peditum*

#### [[Afrika praetoria idaresi|Doğu İmparatorluğu]]
* 534-536: Solomon
* 536-539: Germanus
* 539-544: Solomon
* 544-546: Sergius
* 545-546: Areobindus
* 546: Artabanes
* 546-552: İoannes Troglita
* 578-590: Gennadius

### Bizans ve Orta Çağ İtalya'sında ''Magister Militae''

#### Venedik
* 8th century: Marcellus 
* 737: Domenico Leoni, III. Leon hükümdarlığında
* 738: Felice Cornicola, III. Leon hükümdarlığında
* 739: Theodatus Hypatus, III. Leon hükümdarlığında
* 741: Ioannes Fabriacius, III. Leon hükümdarlığında
* 764-787: Mauricius Galba

## Kaynakça
;Özel

;Genel

; Works cited
* Prosopography of the Later Roman Empire (PLRE), Vols. I-III