Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike

***Yıldız Savaşları: Bölüm I - Gizli Tehlike***, George Lucas tarafından yazılan ve yönetilen, 1999 yapımı bir Amerikan epik uzay operası filmidir. *[[Yıldız Savaşları]]* film serisinin dördüncü filmi, prequel üçlemesinin ilk filmi ve “Skywalker Saga”nın ilk kronolojik bölümüdür. Orijinal üçlemeden 32 yıl önce, Galaktik Cumhuriyet döneminde geçen film, Jedi Ustası Qui-Gon Jinn ve çırağı Obi-Wan Kenobi'nin gezegenler arası bir ticaret anlaşmazlığına barışçıl bir son verme umuduyla Naboo'lu Padmé Amidala'yı korumaya çalışmalarını konu almaktadır. Alışılmadık derecede güce sahip, genç bir köle olan Anakin Skywalker'ın da katılımıyla aynı anda Sith'lerin gizemli dönüşüyle mücadele ederler. Filmde Liam Neeson, Ewan McGregor, Natalie Portman, Jake Lloyd, Ahmed Best, Ian McDiarmid, Anthony Daniels, Kenny Baker, Pernilla August ve Frank Oz rol almaktadır. Film, Lucasfilm tarafından üretildi ve 20th Century Fox tarafından dağıtıldı.

*[[Yıldız Savaşları: Bölüm VI - Jedi'ın Dönüşü|Jedi'ın Dönüşü]]*'nün (1983) gösterime girmesinin ardından bir devam filminin çekilmesi önerildi, ancak Lucas seriye geri dönme konusunda isteksizdi. Aradan geçen süre zarfında, başta Anakin olmak üzere karakterler için yarattığı arka planlar, 1990'larda bir prequel üçlemesi geliştirmesi için ilgi uyandırdı. Bilgisayarda üretilen görüntülerin (CGI) prequel üçlemenin görsel efektleri için istediği seviyeye geldiğini tespit ettikten sonra, Lucas 1993'te *Gizli Tehlike*'yi yazmaya başladı ve prodüksiyon 1994'te başladı. Çekimler, Haziran 1997'de Leavesden Film Stüdyoları'nda, İtalya'daki Caserta Kraliyet Sarayı'nda ve Tunus çölünde başladı ve Eylül ayında sona erdi.

*Gizli Tehlike*, *Jedi'ın Dönüşü*'nün galasından neredeyse 16 yıl sonra, 19 Mayıs 1999'da sinemalarda gösterime girdi. Filmin prömiyeri medyada geniş yer buldu ve *Yıldız Savaşları* efsanesinin oluşturduğu geniş kültürel takipçi kitlesi nedeniyle büyük bir heyecanla beklendi. Film gösterime girdikten sonra eleştirmenlerden karışık eleştiriler aldı. Görsel efektler övülürken, eleştiriler büyük ölçüde filmin anlatımına ve karakterlerine, özellikle de Jar Jar Binks'e odaklandı. Film gişede başarılı oldu ve çok sayıda rekor kırdı. İlk gösteriminde dünya çapında 924 milyon dolar hasılat elde ederek 1999'un en yüksek hasılatlı filmi, tüm zamanların en yüksek hasılatlı ikinci filmi ve o zamanın en yüksek hasılatlı *Yıldız Savaşları* filmi oldu. 2012 yılında üç boyutlu versiyonunun da gösterime girmesiyle birlikte, dünya çapındaki toplam hasılatını 1 milyar doların üzerine çıkardı. Devam filmleri *[[Yıldız Savaşları: Bölüm II - Klonların Saldırısı|Klonların Saldırısı]]* (2002) ve *[[Yıldız Savaşları: Bölüm III - Sith'in İntikamı|Sith'in İntikamı]]* (2005) ile birlikte *Yıldız Savaşları*'nın prequel üçlemesi tamamlandı.

## Konusu
Barışçıl ve silahsız bir gezegen olan Naboo ayrılıkçı Ticaret Federasyonu tarafından Cumhuriyet tarafından alınan vergileri protesto bahanesi ile kuşatılmıştır. Cumhuriyetin yüce başkanı Valorum tarafından barış elçisi olarak iki Jedi konu ile ilgilenmeleri için görevlendirilirler. Qui-gon Jinn ve onun Padawanı Obi-wan Kenobi Ticaret Federasyonu'nun başkanı Nute Gunray ve yardımcısı Rune Haako'yu beklerken bir Sith lordu olan Darth Sidious tarafından aldıkları emirle  öldürülmek istenirler. Sonrasında Jedilar tarafından niyetleri anlaşılan Ticaret Federasyonu, Naboo'nun galaksi ile iletişimini keserek işgale başlar. Ateş hattını terk eden iki Jedi kaçmayı sürdürür. Burada işgalden kaçarken Jar Jar Binks adında bir Gunganlı ile karşılaşırlar. Jar Jar Binks'e işgal konusunu anlattıklarında Jar Jar onları sular altındaki kovulduğu ülkesi Otoh Gunga'ya götürmeyi kabul eder. Fakat Jar Jar sakarlıkları yüzünden şehirden kovulmuştur. Şehre girdiklerinde hemen yakalanarak ülkenin başkanı Boss Nass önüne çıkarılırlar. Qui-gon burada Boss'a Naboo'da olanları anlatır fakat istediği yardımı alamaz. Jediların zayıf zihinlere dilediklerini söyletme ve yaptırma yeteneğini kullanır ve şehirden çıkmak için bir taşıt verilmesini sağlar. Gunganların geleneklerine göre hayat borcu olduğu için Jar Jar da, onlara Naboo'nun başkenti Theed'e giderken rehber olması için Qui-gon'un yanına verilir.

Qui-gon Jinn ve Padawanı Obi-wan Kenobi Naboo kraliçesi Amidala'yı korumak için Naboo gezegeninin yüzeyine çıkarlar. Kraliçe Amidala'ya ulaştıklarında kendisinin Federasyon tarafından ele geçirilmiş olduğunu görürler. Qui-gon ve Obi-wan kraliçeyi ve yanındakileri kurtararak bir gemi ile Naboo'yu terk eder. Coruscant'a gitmek için gezegenden ayrılacakları sırada aldıkları hasar yüzünden zor durumda kalırlar ama bir astro droid olan R2-D2 tarafından hasarına rağmen geminin enerjisi yeniden aktif hale getirilerek yollarına devam edebilirler. Yine de uzun süre havada kalmaları imkânsızdır. Yakındaki Federasyon'un kontrolünün fazla hissedilmediği izbe gezegen Tatooine'e inerler.

Tatooine gezegeninde Qui-gon yanına  R2-D2, Jar Jar Binks ve kraliçenin isteği doğrultusunda nedimelerinden Padme'yi alarak geminin onarılması için gerekli parçaları bulmak için şehirdeki bir hurdacı dükkânına giderler. Hurdacı Watto geçerli paraları olmamasından dolayı istedikleri parçaları onlara vermez. Bu arada Padme, Watto'nun kölesi olan küçük bir çocukla, Anakin Skywalker ile tanışır. Qui-gon Jinn, Obi-wan Kenobi ile takas için değerli bir şeyleri olup olmadığı konusunda haberleşir. Sonuç olumsuzdur. Çünkü gezegeni ani biçimde terk etmişlerdir. Başka bir yol denemek zorundadırlar. Şimdilik gemiye dönme kararı verirler. Jar Jar Binks başını belaya sokar ama eve dönmekte olan Anakin olay büyümeden ortamı yatıştırır. Qui-gon Jinn ona teşekkür eder. Anakin Qui-gon Jinn'in  ışın kılıcını fark eder. Bu sırada baş gösteren kum fırtınası üzerine Anakin yeni dostlarını evine davet eder. Konuklar kendilerini Anakin'in annesi Shmi Skywalker'a tanıtırlar. Anakin Padme'ye hurdalardan yaptığı protokol droidi olan C-3PO'yu gösterir. Yemekte Anakin özgür olduğunu gördüğü rüyasından söz eder. Qui-gon Jinn ona göre kurtarıcı olmak üzere gelmiştir. Bunun üzerine Usta Jedi çocuğa gerçeği anlatır ve gemi konusundaki problemden de söz eder. Anakin birkaç gün sonra yapılacak Pod yarışında gerekli parayı kazanabileceklerini söyler. Gezegende bunu yapabilen tek insandır. Qui-gon yarışlara katılabilmenin Jedi reflekslerine sahip olmayı gerektirdiğini söylediği, genç Skywalker'daki *Güç'ün* etkisini fark etmiştir. Qui-gon, Watto ile Anakin'in pod yarışlarında eğer kazanırsa gerekli parçaları almak için bir anlaşma yapar. Bu anlaşmanın gizli bir maddesi de Anakin'in özgürlüğüdür. Qui-gon Anakin'in kan örneğinden yaptığı testte kanında daha önce görülmemiş miktarda midi-kloryan olduğunu fark eder ve onun Jedi efsanelerindeki seçilmiş kişi olabileceğini hisseder.

Anakin, zorlu pod yarışının sonunda birinci olur ve özgürlüğünü kazanır. Qui-gon ile birlikte Coruscant'a gelecek ve orada Jedi olabilmek için eğitilecektir. Fakat bu çok sevdiği annesinden ayrılmasını gerektirecektir. Küçük çocuk için kolay bir seçim olmaz ama annesi onu cesaretlendirir. Son kez sarılarak oğluna veda eder.

Darth Sidious'un çırağı Darth Maul gemiye binecekleri sırada Qui-gon'un önüne çıkar ve onunla bir ışın kılıcı düellosu yaparlar. Bu sırada Obi-wan gemiyle hocasını da alarak uzaklaşır. Coruscant'ta onları Naboo Senatörü Palpatine ve yüce başkan Valorum karşılar. Kraliçe Amidala, Palpatine'den Valorum'un Naboo'yu kurtarmak için güç kullanamayacak kadar aciz olduğunu öğrenir. Palpatine tarafından onun başkanlığının tekrar gözden geçirilmesi gerektiğine inandırılır. Senatodaki oturumda söz alan Kraliçe Amidala gerçekten de zor durumda olan Naboo için karar veremeyen Valorum'un başkanlığının feshedilmesi ve yerine yeni bir Şansölye seçilmesini oylamaya sunar.

Bunlar olurken Jedilar, Jedi Tapınağı'nda Anakin'i test etmektedirler. Anakin'in güç üzerindeki becerisi tartışılmazdır. Fakat Usta Yoda Anakin'in içindeki anne özlemini (bağlanmanın, kıskançlığı; kıskançlığın, öfkeyi; öfkenin ise karanlık yola gitmeyi doğurduğu için) tehlikeli bulmaktadır. Qui-gon Anakin'in Jedi olarak eğitilmesi konusunda ısrarcıdır. Yine de konsey isteğini reddeder. Bu sırada Jar Jar ile konuşurken Gunganların ordusu olduğunu öğrenen Kraliçe Amidala Senatonun bu konuda bir şey yapamayacağını anlayıp ülkesini korumaya karar verir. Jedi konseyi Kraliçe Amidala'yı korumak için Qui-gon ve Obi-wan'ı görevlendirirler.

Naboo'ya vardıklarında Jar Jar, Gunganlarla konuşmaya gönderilir fakat Gunganlar şehirde değildirler. Bunun üzerine Jar Jar Kraliçe'yi ve Jediları Gunganların özel gizlenme yerlerine götürür. Burada Kraliçe, Boss'u ikna etmeye çalışırken arkasında duran nedime Padme onun sözünü keser ve aslında kraliçenin kendisi, konuşanın ise sadık dublörü olduğunu açıklar ve içinde bulundukları zor durumda kendilerine yardım etmelerini ister. Yaptığı konuşma sonunda Gunganlar Naboo için savaşmaya ikna olmuştur. Savaşın başladığı sırada iki Jedi ve Amidala beraberindekilerle saraya doğru ilerlemeye başlar. Fakat burada karşılarına Darth Maul tekrar çıkar. Qui-gon ve Obi-wan Darth Maul'la duello etmek üzere geride kalırlar. Bu sırada gemide bıraktıkları Anakin gizlenmek için girdiği gemiyi çalıştırır ve yanında R2-D2 olduğu halde otomatik pilotta Droid kontrol gemisine doğru gitmeye başlar. Qui-gon Darth Maul'un çift taraflı ışın kılıcından aldığı darbe sonucu ölür. Düelloya Obi-wan devam eder ve çetin bir savaş sonunda Darth Maul'u öldürmeyi başarır.

Aynı sıralar Anakin, Yıldız Savaşçısı ile droid kontrol gemisinin içerisine girmiş ve yaptığı atışlar sonucunda droid kontrol gemisini yok etmiştir. Droid kontrol gemisi patlayınca Naboo'da savaş halinde ve Gunganları kıstırmış durumda olan droid ordusu devre dışı kalır. Böylece yenilgi halindeki Gunganlar savaşı kazanır. Naboo kurtulmuş olur. Ticaret Federasyonu'nun başkanı ve yardımcısı tutuklanır. Bu sırada yapılan seçimle Palpatine başkan olmuş ve Cumhuriyet için barış ve demokrasiyi koruyacağına söz vermiştir. Jedi konseyinin onayı ile Anakin'in eğitimini Obi-wan Kenobi üstlenir ve onu padawanı olarak alır.

## Filmin Yapım Aşaması
Büyük efsanenin tam 20 yıl sonra yeni bölümünün çekilmesine karar verildikten sonra 1994 yılının Nisan ayında artist seçimleri başladı. Ön çalışmalar sonrasında 1995 yılı başlarında Robin Gurland tarafından casting çalışmaları başladı. 1995 yazında ise beklenmedik bir gelişme oldu ve animasyon grubu 25 dakikalık bir Pod racer sahnesi hazırladı.
Filmin temel taşlarını oluşturması düşünülen pod yarışlarının ilk fikirleri ve görüntüleri bu dönemde ortaya çıktı. 1996 yılında lokasyon ve rapor çalışmalarının ardından 1997 yılının başında ILM tarafından ilk yaratık tasarımları start aldı ve 1997 yazında İngiltere'de Leavesden stüdyolarında film çalışmaları için George Lucas üstelik birkaç ay öncesine kadar yeni bir Star Wars filmi çekmeyeceğini beyan etmesine rağmen motor dedi.
Aynı yılın yaz aylarında İtalya'nın Caserta bölgesinde Naboo ve Tunus çöllerinde Tatooine çekimleri yapıldı. Tunus'ta yapılan çekimlerde her ne kadar ekip bir çöl fırtınasına tutulup çekim süreleri gecikse de, yıl sonuna doğru tekrar İngiltere'ye dönülerek ikinci etap çekimler için hazırlıklar Rick Mc Allum tarafından başlatıldı, 1998 yılı başında ise ikinci etap start aldı. Her şey oldukça keyifli sürüyor internet üzerinden Star Wars hayranları film çekimlerini ve ilginç bilgileri her aşamada takip ediyor ancak yine de o Lucas'ın çileden çıkartıcı gizlilik ilkeleri nedeniyle de yeni filmin tüm ayrıntılarına ulaşamamanın üzüntüsünü yaşıyorlardı. Bu dönemlerde fanların en çok görmeyi istediği şey Tunus'taki sete gizlice girip film çekimlerinde tüm güvenliği aşmayı başararak çöldeki Darth Maul - Qui Gon ışın kılıcı savaşından bir kare çekmeyi başaran Star Wars hayranı bir gencin internette yayınladığı bu tek karelik resimdi.
Filmin Artist kadrosu oldukça zengin son dönemlerim deyim yerindeyse prim yapmış isimlerimden oluşuyordu, Liam Neeson'ı bir Jedi Şovalyesi olarak hayal etmek bile olağanüstü bir şeydi, Natalie Portman, Ewan Mc Gregor ve Jedi konseyi üyesi Mace Windu rolünde Samuel Jackson.
25 Eylül 1998'de Filmin adı resmen açıklandı. Episode I - The Phantom Menace yeni Star Wars Filminin adıydı.Ekim ayında ise John Williams bir kez daha orkestranın başına geçiyor ve yeni Star Wars filminin soundtrack'i için notalar arasında gizemli bir yolculuğa çıkıyordu.
10 Kasım'da ilk poster konsepti tam bir hafta sonra da ilk fragman izleyicilerin beğenisine sunuluyordu. İnternete bağlı olan herkes bu fragmanı izleyip filmin gösterime gireceği günü daha bir sabırsızlıkla beklemeye başlamıştı. Bu arada filmin seslendirmeleri ve ses efektleri de son halini alıyor ve dijital kayıtlar başlıyordu.Ekipteki herkes o kadar yaratıcı ve hayal gücü o kadar kuvvetliydi ki bakın ses dizaynırı Ben Burrt ışın kılıcı seslerini yaratırken nasıl bir yol izlemiş." Işın kılıçlarının sesi tıpkı daha önceki filmlerdeki gibi olacaktı Obi Wan ve Qui-Gon'un kılıçları önceki filmlerdeki ile hemen hemen aynı olarak üretildi, ancak Darth Maul'un kötülük dolu ruhunu yansıtması için ışın kılıcının sesini de biraz farklı tasarladık bu sesin nasıl olacağını düşünürken tamamen tesadüfen bozuk bir mikrofon kablosu ile yanmış bir TV tüpünden çıkan sesi dijitize ederek Darth Maul'un ışın kılıcının sesini elde ettik."
Ekipte diğer departmanlarda boş durmuyor yeni film için yepyeni ırklar (Jar-Jar'ın ırkı Gungan'lar gibi) ve yepyeni uzay gemileri üretiyorlardı. Bu arada Mc Gregor ve Neeson'da sıkı şekilde dersler alarak usta bir eskrimci kadar kılıçla dövüşme sanatını öğreniyorlardı, kısaca ekipte kimse bir an bile boş durmuyordu.
1999 Mayıs ayına gelindiğinde filmin gösterime girmesine sadece 19 gün kala Industrial Light and Magic firması elindeki son Sebulba ve Jar Jar animasyonlarını da filme kusursuzca ekleyerek filmi teslim ediyor ve Amerika için o büyük gün geliyordu 19 Mayıs 1999'da film gösterime giriyor ve her zaman alışıldığı gibi hasılat rekorlarını kırarak bir kez daha halkın sevgilisi oluyordu. Her efsanenin bir başlangıcı vardı ve bu kez Efsanenin başlangıcı efsaneyi sürdürüyordu.Filmin vizyona çıktığı günlerde ise Episode II için ön çalışmalar başlıyordu.

## Eleştiriler

Phantom Menace/Gizli Tehlike, 16 yıldır beklenen bir yapım olmasına rağmen eleştirmenlerden hayli kötü notlar aldı. Eleştirilerin büyük bir kısmı, Natalie Portman'ın kötü oyunculuğu ve her şeyden önemlisi Jar Jar Binks karakteri ile alakalıydı. Jar Jar Binks karakterinin ahmaklığı, sakarlığı ve saflığı serinin hayranları tarafından tamamen satış amaçlı olarak yorumlandı ve bir hayli tepki aldı. Bir başka eleştiri noktası ise George Lucas'ın yönetmenlik yetenekleri ile alakalı idi. Birçok hayran Lucas'ın beşinci Yıldız Savaşları filmindeki gibi yönetmenlik bayrağını iki ve üçüncü bölümlerde devretmesi gerektiğini savundu. (Peter Jackson'ın Bölüm 2'yi yönetmesi için imza toplandı). Filmdeki övülen iki nokta Liam Neeson ve Ewan McGregor'un oyunculuklarıydı.

## Kaynakça

https://web.archive.org/web/20181228025122/http://starwarsturk.com/ StarWarsTurk.com

## Dış bağlantılar
* 
* 
*