Şevket Memmedova

**Şevket Hasan kızı Memmedova** (; 18 Nisan 1897, Tiflis - 8 Haziran 1981, Bakü), Azeri şarkıcı, oyuncu, kadın soprano ve opera sanatçısıdır. İlk Azeri profesyonel kadın şarkıcı.

## Yaşamı

Şevket Hasan kızı Memmedova, 18 Nisan 1897'de Tiflis'de dünyaya geldi. Babası müziğe olan tutkusunu duyarak, 1910'da milyoner Zeynelabidin Tağıyev'in yardımıyla 1910 yılında onun Bakü'ye gönderdi. 1911'de Zeynalabidin Tağıyev ve eşi Sona'nın yardımıyla İtalya'nın Milano şehrinde bir müzik okuluna girdi. Ancak, 1912'de ona yapılan yardım kesildi ve Şevket Memmedova Rusya'ya geri dönmek zorunda kaldı. Eğitimine Tiflis Müzik Okulu'nda devam etti.

Aynı yıl ilk kez Bakü'deki Tağıyev Tiyatrosu'nda profesyonel sanatçı olarak sahne aldı. Üzeyir Hacıbeyov'un "Ər və arvad" operetindan birkaç eser yaptı. Konserden elde edilen gelir, Şevket Memmedova'nın İtalya'daki eğitimine devam etmek için kullanılacaktı. Ancak kadının peçe olmadan sahnede şarkı söylemesi Bakü'deki müslüman cemaati kızdırdı. Sinirli kitle hem Şevket Memmedova'yı hem de sahneye çıkmasına izin veren dahi besteci Üzeyir Hacıbeyov'u öldürmeye karar verdi, ancak ikisi de bir arabaya bindi ve Abşeron köylerinden birinde saklandı.

1915 yılında Şevket Memmedova, Kiev Konservatuvarı'na (şimdi Kiev Müzik Akademisi) girdi.

1915'te Kiev'de okurken Milano'da tanıştığı bir mühendis olan Yakov Lyubarsky ile evlendi.

Tiflis'teki müzik okulundan mezun olduktan sonra (1910), 1911'de Milan'a giderek ünlü şarkıcı D. Ambrozio ile çalıştı (ikinci kez 1927-1929'da Milano'daydı). 1917-1921'de Kiev Konservatuvarı'nda eğitim gördü ve burada R. Glier ile birlikte konserlerde Azerbaycan müziğini tanıttı. Onun inisiyatifiyle, 1923'te Bakü Tiyatro Koleji açıldı ve müzik yayınevi kuruldu. İlk olarak 1921'de Azerbaycan Opera ve Bale Tiyatrosunun sahnesinde Violetta ("La Traviata", J.Verdi) bölümünde  sahne aldı ve 1948'e kadar (aralıklı olarak) tiyatronun solisti oldu. Azerbaycan Opera sahnesinde Rus ve dünya vokal sanatının en iyi geleneklerini ulusal müziğin özellikleriyle birleştirdi.

Azerbaycan SSR Ali Sovyetinin (1-4 çağırış) milletvekili olmuştur. İki kez **Lenin Nişanı**, iki kez **Kızıl Bayrak İşçi Nişanı** ve **Onur Rozeti** nişanlarıyla ödüllendirildi.

## Kariyeri
1921'den beri Rusya, Fransa, İtalya, İran ve Gürcistan'da sahne aldı. İtalya'yı ziyareti sırasında, 1912'de bitmemiş eğitimini 1927-1930'da Milano Müzik Okulu'na tekrar girdi ve eğitimini tamamladı.

Daha sonra Azerbaycan Devlet Akademik Opera ve Bale Tiyatrosu'nda sahne aldı. 1923 yılında Azerbaycan'da ilk müzik yayınevini ve Bakü Ali Tiyatro Okulu'nu (şimdi Azerbaycan Devlet Kültür ve Sanat Üniversitesi) kurdu. Ayrıca Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'ndaki öğrencilere son günlerine kadar profesyonel vokal dersleri verdi.

1923'te Şevket Memmedova'nın inisiyatifiyle Bakü Tiyatro Koleji açıldı ve 1923-1925'te müzik yayınevinin hem yönetmeni hem de müdürü olarak çalıştı.

Azerbaycan Tiyatro Topluluğu'nun (1945-1952) ilk başkanı olmuştur. 1945-1981'de Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda öğretmen olarak çalıştı.

## Ölümü
Azeri opera sanatçısı Şevket Memmedova 8 Haziran 1981'de Bakü kentinde 84 yaşında ölmüştür.

## Ödülleri
### Devlet Sanatçısı ödülü
* Azerbaycan SSC - 1933
* Azerbaycan SSC - 1934
* SSCB - 1938
* Azerbaycan SSC Devlet Ödülü

### Devlet nişanları
* Kızıl Bayrak İşçi Nişanı (2 defa)
* Lenin Nişanı (2 defa)
* Onur Rozeti Nişanı

## Kaynakça