NFT

**Nitelikli Fikri Tapu**, ya da İngilizcedeki popüler ismiyle ***non-fungible token*** (kısaca **NFT**), dijital bir varlığın benzersiz olduğunu ve bu nedenle birbirinin yerine geçemeyeceğini onaylayan, blok zinciri adı verilen bir dijital defterde depolanan veri birimidir. NFT'ler, fotoğraflar, videolar ve ses gibi yeniden üretilebilir dijital dosyalarla ilişkilendirilebilir. Ancak, orijinal dosyanın herhangi bir kopyasına erişim, NFT'nin alıcısı ile sınırlı değildir. Bu dijital öğelerin kopyaları herkesin edinmesi için mevcutken, NFT'ler, sahibine telif hakkından ayrı bir sahiplik kanıtı sağlamak için blok zincirlerinde izlenir.

NFT, blockchain adı verilen dijital bir defterde depolanan ve alınıp satılabilen bir veri dosyasıdır. NFT, bir görüntü, sanat eseri, müzik veya bir spor etkinliği kaydı gibi belirli bir varlıkla (dijital ya da fiziksel) ilişkilendirilebilir.

2021 yılında, NFT kullanımına olan ilgi artmıştır. Ethereum, Flow ve Tezos gibi blok zincirlerinin, NFT'leri destekleme konusunda kendi standartları vardır, ancak her biri, temsil edilen dijital öğenin özgün bir şekilde benzersiz olmasını sağlamak için çalışır. NFT'ler artık sanat, müzik, spor ve diğer popüler eğlencelerdeki dijital varlıkları metalaştırmak için kullanılıyor. Çoğu NFT, Ethereum blok zincirinin bir parçasıdır; ancak, diğer blok zincirleri kendi NFT sürümlerini uygulayabilir.

NFT'nin piyasa değeri 2020'de üç katına çıkarak 250 milyon doları aştı. NFT işlemlerinin artması, çevresel eleştirilerin artmasına neden oldu. Esas olarak NFT'ler için kullanılan tür olan emek ispatı blok zincirleriyle ilişkili hesaplama ağırlıklı süreçler, küresel ısınmayı arttıran yüksek enerji girdileri gerektirir. Bu blok zincirlerini sürdürmek için gereken enerjinin ürettiği karbon emisyonları, NFT pazarındaki bazılarını karbon ayak izlerini yeniden düşünmeye zorladı.

## Açıklama

*NFT, herhangi bir dijital dosyanın benzersiz olduğunu onaylayan, blok zinciri adı verilen dijital defterde depolanan bir veri birimidir. Bir NFT, bir kriptografik belirteç gibi işlev görür, ancak Bitcoin gibi kripto para birimlerinin aksine, karşılıklı olarak birbirinin yerine geçemez, başka bir deyişle, değiştirilebilir değildir. NFT'ler, bir veri kümesinin benzersiz olduğunu doğrulayan bir dizi karakter olan kriptografik hash dizilim kayıtlarını, önceki kayıtlara dizdiğinde ve böylece tanımlanabilir veri blokları zinciri oluşturduğunda oluşturur. Bu kriptografik işlem süreci, NFT sahipliğini izlemek için kullanılan bir dijital imza sağlayarak her dijital dosyanın kimlik doğrulamasını sağlar. Ancak, sanatın nerede saklandığı gibi ayrıntılara işaret eden veri bağlantıları ölebilir. Ayrıca, bir NFT'nin sahipliği, belirtecin temsil ettiği her türlü dijital varlığa doğal olarak telif hakkı vermez. Bir kişi, çalışmalarını temsil eden bir NFT'yi satabilirken, NFT'nin sahipliği değiştiğinde alıcı telif hakkı ayrıcalıkları almayacaktır ve bu nedenle asıl sahibin aynı çalışmanın daha fazla NFT'sini oluşturmasına izin verilir. Bu anlamda, bir NFT yalnızca telif hakkından ayrı bir sahiplik kanıtıdır.

## Kullanım

Sanat eserlerinin NFT'leri, imzalı eşyalara benzer. Bir NFT'nin benzersiz kimliği ve mülkiyeti, blok zinciri defteriyle doğrulanabilir. NFT'ler, bir kriptografik karma işlevi aracılığıyla işlenen meta verilere sahiptir.

### Dijital sanat
Dijital sanat, NFT'lerin benzersiz imzasını ve sahipliğini güvence altına alan blok zinciri teknolojisinin yeteneği nedeniyle NFT'ler için erken bir kullanım örneğiydi. Beeple olarak da bilinen sanatçı Mike Winkelmann'ın "Everydays - The First 5000 Days" adlı dijital sanat eseri 2021'de 69,3 milyon ABD dolarına satıldı. Satın alma, Jeff Koons ve David Hockney'den sonra yaşayan bir sanatçı için elde edilen üçüncü en yüksek açık artırma fiyatı ile sonuçlandı. Bir Donald J. Trump figürünün önünden geçen hareketli yayaları gösteren 10 saniyelik bir videodan oluşan "Crossroad" adlı başka bir Beeple parçası, dijital sanat için çevrimiçi bir kripto para piyasası olan Nifty Gateway'de 6,6 milyon ABD dolarına satıldı.

Figma CEO'su Dylan Field, Şubat 2021'de isimsiz bir yatırımcıya 7,5 milyon ABD doları karşılığında "CryptoPunk #7804" adlı bir dijital avatarın yanı sıra 1,5 milyon ABD doları karşılığında ikinci bir avatar "Ape, Fedora #6965" sattı.

Sanatçı Krista Kim tarafından yaratılan "Mars House" adlı bir evin 3D olarak oluşturulmuş bir modeli, NFT pazarında 500.000 ABD dolarının üzerinde bir dijital gayrimenkul parçası olarak satıldı.

2021'de, Fyre Media logosunun dijital bir portresi, rapçi Ja Rule tarafından, dijital sanat için bir pazar yeri olan NFT girişimi "Flipkick" aracılığıyla 122.000 ABD doları tutarında bir açık artırmada satıldı.

Sanatçı Trevor Andrew tarafından yaratılan "Gucci Ghost" adlı sanat eseri, Şubat 2021'de NFT pazarında 3.600 ABD Doları karşılığında titreyen bir hayalet-GIF'i şeklinde NFT olarak satıldı.

Aralık 2020'de, bir dizi dikey yükselen odanın içindeki mevsimleri tasvir eden bir NFT resmi 22.938 ABD dolarına satıldı. Sanat eseri, sanatçı Blake Kathryn tarafından yaratıldı.

### Koleksiyonluklar
NFT'ler, koleksiyonları kart koleksiyonlarına benzer bir şekilde dijital formatta temsil edebilir. Şubat 2021'de, NBA Top Shot platformundaki bir LeBron James smaç NFT kartı 208.000 dolara satıldı.

### Oyunlar
NFT'ler ayrıca oyun geliştiricisi yerine kullanıcı tarafından kontrol edilen dijital arazi parçaları gibi oyun içi varlıkları temsil etmek için de kullanılabilir. NFT'ler, varlıkların oyun geliştiricisinin izni olmadan üçüncü taraf pazarlarda alınıp satılmasına izin verir. *CryptoKitties,* oyuncuların sanal kedileri sahiplenip takas ettiği erken dönem başarılı bir blockchain tabanlı çevrimiçi oyundu. Oyun içindeki NFT'lerin paraya çevrilmesi, 12,5 milyon dolarlık bir yatırım topladı ve bazı kediler, her biri 100.000 dolardan fazla bir fiyata satıldı.

*Axie Infinity*, Şubat 2021'de tek bir satışta dijital arazi tapuları için 1,5 milyon dolarlık bir satış kaydetti.

### Müzik
Müzisyenler, NFT'leri kullanarak blok zincirleri üzerinde çalışmalarını belirtebilirler. 3 Mart 2021'de rock grubu Kings of Leon, ilk albümü bir NFT olarak yayınlamayı planladığını duyurdu. NFT, yaklaşık dörtte biri hayır kurumlarına bağışlanan 2 milyon dolarlık bir satış gerçekleştirdi. Aynı ayın ilerleyen saatlerinde, Amerikalı rapçi Lil Pump, özel bir NFT koleksiyonunu yayınlamak için NFT platformu Sweet ile bir ortaklık yaptı.

### Film
Film endüstrisi, kısmen, genellikle boyut olarak çok büyük olan dijital filmleri daha küçük dosya boyutları için tasarlanmış blok zinciri teknolojisinde depolamanın teknik zorlukları nedeniyle, NFT'lerdeki patlamaya daha yavaş tepki verdi. 13 Mart 2021'de Adam Benzine'nin Oscar adayı belgeseli Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah, Rarible platformu aracılığıyla bir NFT olarak basılan ve açık artırmaya çıkarılan ilk sinema filmi, belgesel ve Akademi Ödülü adayı film oldu.

Bunu film yapımcıları, stüdyolar ve ajanslardan birkaç başka geçici ve deneysel yayınlar izledi ve Legendary Entertainment, filmin en çok izlendiği aynı günde özel bir Godzilla vs. Kong NFT koleksiyonunu yayınlayacağını duyurdu; yönetmen Kevin Smith, Nisan 2021'de yakında çıkacak olan korku filmi Killroy Was Here'ın NFT olarak yayınlanacağını ve UTA ve Endeavor gibi yetenek ajanslarının NFT ile ilgili girişimlerini duyurduğunu açıkladı.

### Spor
Sporcular NFT patlamasından çeşitli şekillerde yararlanabildiler. Eylül 2019'da NBA oyuncusu Spencer Dinwiddie, sözleşmesini başkalarının yatırım yapabilmesi için tokenize etti. Buna ek olarak, blok zinciri tabanlı bir şirket olan Dapper Labs, dijital vurgu klipleri için bir pazar yeri olan "N.B.A Top Shot"-u oluşturmak için NBA ile işbirliği yaptı.

Mart 2021'de profesyonel tenisçi Oleksandra Oliynykova, potansiyel alıcılara sağ kolunun bir kısmının ömür boyu haklarını bir NFT ile sundu.

### Moda
2019'da Nike, blok zinciri teknolojisinin kriptografik olarak güvenli dijital varlıkları NTF'ler şeklinde "Cryptokicks" adı altında bir çift spor ayakkabı gibi fiziksel ürünlere eklenmesine izin veren bir patent aldı.

### Pornografi
NFT pazarlarından pornografik malzemeye yönelik düşmanlık, içerik oluşturucular için önemli dezavantajlar oluştursa da, bazı porno yıldızları, pornografik çalışmalarını da tokenize ederek müşterileri için benzersiz içeriklerin satışına izin verdi.

## Market değeri
NFT pazarı, 2020'de üç katına çıkarak 250 milyon dolara yükselen değeri ile son zamanlarda hızlı bir büyüme kaydetti. Yalnızca 2021'in ilk üç ayında NFT'ler için 200 milyon dolardan fazla para harcandı. NFT'lerin kripto pazarındaki ekonomik ivmesi, dijital koleksiyonlara yönelik bir trend nedeniyle patladı. NFT'ler ayrıca, halk kripto ekonomiyi giderek daha fazla tercih ettiği için daha büyük bir dijital ekonomik yenilik eğilimini hızlandırıyor.

## Ayrıca Bakınız
* Blok zinciri
* Kripto sanat
* Dijital Sanat

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*ERC-721 Standard