Sergey Ştemenko

**Sergey Matveeviç Ştemenko** (20 Şubat  1907 - 23 Nisan 1976), 1948'den 1952'ye kadar Sovyet Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı olarak görev yapan bir Sovyet generaliydi.

## Hayatı

### İlk yılları
Sergey Ştemenko, Uryupinsk köyünde köylü bir ailede dünyaya geldi. Orijinal soyadı, diğer yerel halk gibi "-ov" ekiyle Ştemenkov'du, ancak babasının ölümünden sonra annesi soyadını Ukrayna stiliyle *Ştemenko* olarak değiştirdi. Ştemenko, 1926'da Kızıl Ordu için gönüllü oldu. 1930'da Tüm Birlik Komünist Partisi'ne (b) katıldı ve aynı yıl Sivastopol'daki Uçaksavar Okulu'ndan mezun oldu. Topçuda birkaç yıl geçirdikten sonra Zırhlı Kolordu'ya geçti ve 1937'de Mekanizasyon ve Motorizasyon Akademisi'ndeki eğitimini tamamladı. Genelkurmay Akademisi'ne çağrıldığı Eylül 1938'e kadar bir tank alayına komuta etti. Ağustos 1939'un sonlarında, diğer öğrencilerle birlikte Ştemenko, Polonya İstilası için hazırlanan Sovyet kuvvetlerine kurmay subay olarak atandı ve operasyonda yer aldı. Sovyet-Finlandiya Savaşı sırasında Genelkurmay'da asistan olarak görev yaptı. 1940 sonbaharında Akademi'den mezun olduktan sonra, Ştemenko'nun yeni Tank Kolordusu'na transfer edilme talebi reddedildi ve Operasyon Müdürlüğü'nde bir bölüm şefi olan General Mikhail Sharokhin'in yardımcısı olarak atandı.

### II. Dünya Savaşı
Ağustos 1941'de, Alman işgalinden kısa bir süre sonra, Ştemenko, Şarohin'in yardımcısı olarak atandı ve Moskova Savaşı sonrasına kadar, Yakın Doğu departmanı başkanı olarak atanana kadar bu görevi sürdürdü. Bu nedenle Ştemenko, yakın zamanda işgal edilen İran'da konuşlanmış Sovyet birliklerinin koşullarını izledi. Haziran 1942'de bölüm şefi olarak Sharokhin'in yerini aldı. Ştemenko, Kırım, Kafkasya ve Stalingrad Savaşlarının operasyonel planlamasında yer aldı. Mayıs 1943'te, doğrudan Mareşal Alexander Vasilevski'ye bağlı olarak Operasyon Müdürlüğü şefliğine terfi etti. O yılın Kasım ayında Tahran Konferansı'na kadar Stalin'e eşlik etti.

Şubat ve Mart 1944'te Ştemenko, Leningrad Kuşatmasını hafifletme seferi sırasında 2. Baltık Cephesinde Stavka temsilcisi olarak görev yaptı. 1944 baharında Beyaz Rusya'da savaşan farklı cepheleri gezdi ve operasyonları koordine etti.

Almanya'nın teslim olmasının ardından, Zafer Geçit Töreninin organizatörleri arasında yer aldı. Ağustos 1945'te Sovyet-Japon Savaşı'nın planlamasında yer aldı.

### Savaş sonrası kariyeri
Nisan 1946'da Ştemenko, Genelkurmay Başkan Yardımcılığına terfi etti. Kasım 1948'de 41 yaşında olan Ştemenko, Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakan Yardımcısı oldu. Ancak, Haziran 1952'de Genelkurmay Başkanı olarak Vasily Sokolovsky yerine göreve getirildi. Ştemenko daha sonra Almanya'daki Sovyet Kuvvetleri Grubunun komutanlığına transfer edildi. 1953'te Ştemenko, Doktorların Komplosunun amaçlanan kurbanı olarak listelendi. Genelkurmay Başkanlığına 1956'ya kadar devam eden Genelkurmay Başkanlığına 1956'ya kadar Merkez Komite aday üyeliğine getirildi.

Haziran 1953'te Beria'nın ortağı olmakla suçlandıktan sonra rütbesi Genelkurmay Başkanlığı'ndan ihraç edildi ve Korgeneralliğe indirildi. 1956'da Jukov, onu Askeri İstihbarat Şefi olarak atadı ve onu Albay Generalliğe terfi ettirdi. Ancak, Jukov'un Savunma Bakanlığı görevinden alınması ve 1957'de tekrar Korgeneralliğe indirilmesinin ardından Ştemenko yine gözden düştü. Volga Askeri Bölgesi komutan yardımcılığını üstlenmek üzere gönderildi.

Ştemenko yavaş yavaş statüsünü geri kazandı. Haziran 1962'de Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanlığına atandı ve Nisan 1964'te Genelkurmay Ana Teşkilat-Seferberlik Dairesi Başkanı oldu. 6 Ağustos 1968'de Pakt kuvvetleri Başkomutanı Mareşal Ivan Yakubovsky altında Varşova Paktı Birleşik Kurmay Başkanlığına terfi etti ve bir kez daha Ordu Generali rütbesini aldı. Terfisi, iki hafta sonra başlayan Varşova Paktı'nın Çekoslovakya'yı işgali hazırlıklarının bir parçasıydı.

Ştemenko, 1976'da Moskova'da öldü. 10 Şubat 1977'de, doğumunun 70. yıldönümünde ve ölümünden 10 ay sonra, Krasnodar Kızıl Bayrak Askeri Akademisine onun adı verildi.

## Kaynakça