IEEE 802.11

**IEEE 802.11**, IEEE 802 standartlar kümesinin bir parçası olan ve kablosuz yerel alan ağı (WLAN) bilgisayar iletişimi için ortam erişim kontrolü (MAC) ve fiziksel katman (PHY) protokollerini belirleyen teknik standartlar bütünüdür. Bu standartlar, dünya genelinde yaygın olarak Wi-Fi markasıyla bilinen kablosuz ağ ürünlerinin temelini oluşturur.

Standartlar, Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) LAN/MAN Standartlar Komitesi (IEEE 802) tarafından geliştirilmektedir. İlk sürümü 1997 yılında yayınlanan 802.11, cihazların kablosuz iletişimi için 2.4 GHz, 5 GHz, 6 GHz ve 60 GHz gibi çeşitli radyo frekanslarını kullanır.

## Tarihçe
802.11 teknolojisinin temelleri, 1985 yılında ABD Federal İletişim Kurulu'nun (FCC) ISM bandını lisanssız kullanıma açmasıyla atılmıştır.

1991 yılında NCR Corporation ve AT&T (günümüzde Nokia Labs), Hollanda'nın Nieuwegein kentinde kasiyer sistemleri için kullanılmak üzere bu teknolojinin öncüsünü geliştirmiştir. Piyasaya sürülen ilk ürünler WaveLAN adını taşıyordu ve veri aktarım hızları 1 Mbit/s ile 2 Mbit/s arasındaydı.

IEEE 802.11 çalışma grubuna 10 yıl boyunca başkanlık yapan ve "Wi-Fi'nin Babası" olarak bilinen Vic Hayes, 802.11b ve 802.11a standartlarının tasarımında kilit rol oynamıştır. 1999 yılında ise bu teknolojiyi ticari olarak sertifikalandırmak ve yönetmek amacıyla Wi-Fi İttifakı kurulmuştur.

Teknolojinin ticari anlamdaki en büyük atılımı, 1999 yılında Apple'ın iBook serisi dizüstü bilgisayarlarında Wi-Fi teknolojisini (AirPort markasıyla) standart olarak sunmasıyla gerçekleşmiştir.

## Nesiller ve Standartlar
Wi-Fi Alliance, 2018 yılından itibaren teknik standart isimlerinin (802.11ax gibi) karmaşıklığını gidermek için tüketici dostu bir numaralandırma sistemi kullanmaya başlamıştır.

### Protokol Detayları
* **802.11b:** 2.4 GHz bandını kullanır ve DSSS modülasyonuna dayanır. Bu banttaki mikrodalga fırınlar, bebek telsizleri ve Bluetooth cihazları nedeniyle parazite maruz kalabilir.
* **802.11a:** 5 GHz bandını ve OFDM teknolojisini kullanır. 2.4 GHz bandına göre daha az parazit içerir ancak sinyallerin duvarlardan geçişi daha zayıftır.
* **802.11n (Wi-Fi 4):** MIMO (Çoklu Giriş Çoklu Çıkış) teknolojisini getirerek hem hızı hem de menzili artırmıştır. 2.4 GHz ve 5 GHz bantlarının her ikisinde de çalışabilir.
* **802.11ac (Wi-Fi 5):** Yalnızca 5 GHz bandında çalışır. Daha geniş kanallar (80 MHz, 160 MHz) ve MU-MIMO (Çok Kullanıcılı MIMO) desteği sunar.
* **802.11ax (Wi-Fi 6):** Yoğun ortamlarda verimliliği artırmak için OFDMA teknolojisini kullanır. 6 GHz bandını kullanan versiyonuna **Wi-Fi 6E** denir.

## Güvenlik
Kablosuz ağların güvenliği için zaman içinde çeşitli protokoller geliştirilmiştir:
* **WEP (Wired Equivalent Privacy):** Orijinal standartta tanımlanan bu güvenlik mekanizmasının zayıf olduğu 2001 yılında, University of California, Berkeley'den bir grup araştırmacı ve ardından AT&T tarafından kanıtlanmıştır.
* **WPA / WPA2 (Wi-Fi Protected Access):** WEP'in yerini alması için geliştirilmiştir. IEEE 802.11i standardına (WPA2) dayanır ve RC4 yerine daha güvenli olan AES şifrelemesini kullanır.
* **Yönetim Çerçevesi Koruması (802.11w):** 2009 yılında yayınlanan bu standart, daha önce şifrelenmeyen yönetim çerçevelerini korumayı amaçlar.

## Kaynakça