Frukto-oligosakkarit

Bazen **oligofruktoz** veya **oligofruktan** olarak da adlandırılan **fruktooligosakkaritler** (**FOS**), alternatif bir tatlandırıcı olarak kullanılan oligosakkarit fruktanlardır. FOS, ticari olarak hazırlanmış şuruplarda şekerin yüzde 30 ila 50'si arasında tatlılık seviyeleri sergiler.&nbsp;Doğal olarak oluşur ve ticari kullanımı, daha sağlıklı ve kalorisi azaltılmış gıdalar için tüketici talebine yanıt olarak 1980'lerde ortaya çıktı.

## Kimya
İki farklı sınıf fruktooligosakkarit (FOS) karışımı, ticari olarak, inülin bozunması veya *transfruktosilasyon* işlemlerine dayalı olarak üretilir.

FOS, inülinin veya bir terminal α(1→2) bağlı D -glukoz ile β(2→1) bağları ile bağlanan D -fruktoz kalıntılarının bir polimeri olan polifruktozun bozunmasıyla üretilebilir. İnülinin polimerizasyon derecesi 10 ila 60 arasında değişir. İnülin enzimatik veya kimyasal olarak Glu-Frun (kısaltma) genel yapısına sahip bir oligosakkarit karışımına parçalanabilir. GFn ve Frum (Fm)'de n ve m 1 ile 7 arasında değişir. Bu süreç doğada da bir dereceye kadar meydana gelir ve bu oligosakkaritler, özellikle yerelmasında, beyaz hindibada, mavi agav bitkisinde ve daha birçok sayıda bitkide bulunabilir. Ticari ürünlerinin ana bileşenleri kestoz (GF2), nistoz (GF3), fruktosilnistoz (GF4), bifurkoz (GF3), inulobioz (F2), inülotrioz (F3) ve inulotetraozdur (F4).

FOS'un ikinci sınıfı, sakkaroz üzerinde *Aspergillus niger* veya *[[Aspergillus]]*ün bir β-fruktosidazının transfruktosilasyon etkisi ile hazırlanır. Nihai karışım, n'nin 1 ila 5 arasında olduğu genel GFn formülüne sahiptir. İnülinden türetilen FOS'un aksine, yalnızca β(1→2) bağlanması değil, sınırlı sayıda başka bağlantılar da meydana gelir.numbers.

Glikozidik bağlarının konfigürasyonu nedeniyle, fruktooligosakkaritler, tükürük ve bağırsak sindirim enzimleri tarafından hidrolize direnç gösterir. Kalın bağırsakta anaerobik bakteriler tarafından fermente edilirler. Başka bir deyişle, diyetin diyet lifi fraksiyonuna katkıda bulunurken daha düşük bir kalori değerine sahiptirler. Fruktooligosakkaritler, inülinlerden daha fazla çözünür ve bu nedenle bazen yoğurt ve diğer (süt ürünleri) katkı maddesi olarak kullanılır. Fruktooligosakkaritler, özellikle tatlılık profilini ve ağızda kalan tadı iyileştiren yüksek yoğunluklu yapay tatlandırıcılarla kombinasyon halinde kullanılır.

## Gıda kaynakları
FOS, mavi agav bitkisinin yanı sıra muz, soğan, beyaz hindiba kökü, sarımsak, kuşkonmaz, jícama ve pırasa gibi meyve ve sebzelerden elde edilir. Buğday ve arpa gibi bazı tahıllar da FOS içerir.  Mavi agav bitkisi ile birlikte yerelmasının ve onun akraba yaconunun, kültür bitkilerinin en yüksek FOS konsantrasyonlarına sahip olduğu bulunmuştur.

## Sağlığa yararları
FOS, Japonya ve Kore'de, Japon hükûmetinin "özel beslenme gıdaları veya fonksiyonel gıdaları" düzenlemeye başlamak için 22 uzmandan oluşan bir "İşlevselleştirilmiş Gıda Çalışma Komitesi" kurduğu 1990'dan önce bile uzun yıllardır popüler bir tatlandırıcı olmuştur. Kuvvetlendirilmiş gıda kategorileri (örneğin, vitamin takviyeli buğday unu), şimdi prebiyotik etkileri nedeniyle Batı kültürlerinde giderek daha popüler hale gelmektedir. FOS, kalın bağırsaktaki mikroflora için bir substrat görevi görerek genel gastrointestinal sistem sağlığını arttırır. Ayrıca maya maya enfeksiyonlarının tedavisi için bir ek olarak önerilmiştir.

Birkaç çalışma, FOS ve inülinin hem hayvan hem de insan bağırsağında kalsiyum emilimini desteklediğini bulmuştur. Alt bağırsaktaki bağırsak mikroflorası, düşük pH ile sonuçlanan FOS'u fermente edebilir. Kalsiyum, asitte daha fazla çözünür ve bu nedenle daha fazlası yiyeceklerden gelir ve bağırsaktan kan dolaşımına geçmek için kullanılabilir.

FOS, (tüm lif türleri gibi) düşük kalori değeri olan küçük bir diyet lifi olarak kabul edilebilir. FOS'un fermantasyonu, gazların ve asitlerin üretimine neden olur. İkincisi vücuda bir miktar enerji de sağlar.

## Yan etkileri
FOS dahil tüm inülin tipi prebiyotiklerin genellikle *[[Bifido bakterisi|Bifidobacteria]]* türlerinin büyümesini uyardığı düşünülmektedir. Bifido bakteriler faydalı bakteriler olarak kabul edilir. Bu etki, ne bifidobakteriler için ne de diğer bağırsak organizmaları için tüm çalışmalarda tek tip olarak bulunmamıştır.&nbsp;FOS ayrıca bağırsakta patojen olabilen *[[Klebsiella]]*, *[[Escherichia coli|E. coli]]* ve birçok *[[Clostridium]]* türü dahil olmak üzere bağırsaktaki çok sayıda bakteri türü tarafından fermente edilir. Bu türler, esas olarak FOS'un yutulmasından sonra ortaya çıkan gaz oluşumundan (hidrojen ve karbondioksit) sorumludur. Çalışmalar, bunun günde 20 grama kadar iyi tolere edildiğini göstermiştir.

## Yönetmelikler
### ABD FDA Yönetmeliği
FOS, genel olarak güvenli (GRAS) olarak sınıflandırılmıştır.

### NZ FSANZ Yönetmeliği
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi, bebeklerin ebeveynlerini Yeni Zelanda'da üretilen büyük bir Avrupa bebek maması markasının yerel yönetmeliklere uymadığı (çünkü frukto-oligosakkaritler (FOS) içerdiği için) konusunda uyardı ve onları bu tür maddeleri kullanmayı bırakmaya çağırdı.

### AB Yönetmeliği
FOS kullanımı Avrupa Birliği'nde onaylanmıştır; bebek maması (6 aya kadar olan bebekler için) ve devam mamasına (6 ila 12 ay arasındaki bebekler için) **sınırlı** miktarlarda FOS eklenmesine izin verir. FOS içeren bebek ve devam maması ürünleri 1999'dan beri AB'de satılmaktadır.

### Kanada düzenlemeleri
FOS şu anda bebek gıdalarında kullanım için onaylanmamıştır.

## Ayrıca bakınız
* Ksilooligosakarit (XOS)

## Kaynakça