open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paramaribo

**Paramaribo**, Surinam'ın başkentidir.
 
Atlas Okyanusu'ndan 15&nbsp;km içeride ve Surinam Nehri kıyısında yer alan şehrin nüfusu 2012 yılındaki nüfus sayımına göre 240.924'tür.

Hollanda sömürge yönetimi döneminden kalma tipik mimari ve kanallar korunmuş durumdadır. Bu nedenle şehrin tarihi merkezi 2002 yılından bu yana "Avrupa etkisiyle yerel elementleri birleştirdiği" için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Önemli binalar arasında Fort Zeelandia isimli 16. yüzyıldan kalma müstahkem yapı ve ahşap Sint Petrus ve Paulus Katedrali yer alır.

## Tarihçe
Şehrin bulduğu noktada ilk olarak Kariplerin "Purmerbo", "Paramaru" veya "Paramurubo" adını verdiği bir yerli köyü yer almaktaydı. İlk Avrupalı yerleşimi 1613 yılında Hollandalı Nicolaes Baliestel ve Dirck Claeszoon van Sanen'in bu köyün yerinde geçici bir ticaret merkezi kurmasıyla başladı. 1643 yılında Barbados'tan gelen Yüzbaşı Marshall isimli bir İngiliz subayının liderlik ettiği bir grup, 1644 yılında Cayenne'den gelen bir Fransız gemisinin bıraktığı altmış kadar yerleşimci Paramaribo'ya yerleşmeye çalıştı. Bu gruplar bir süre tarım yaptıktan sonra hastalıklarla birbirleriyle ve yerlilerle yaşadıkları çatışmalar sonucu hayatlarını kaybettiler. İlk kalıcı yerleşim 1651 yılında Britanyalı Lord Willoughby'nin kurduğu koloniydi. Bu koloni 1667 yılında Breda Antlaşması sonrası Britanya İmparatorluğu tarafından Hollanda'ya bırakıldı.

## İdari yapılanma
Paramaribo, Surinam'ın en üst düzey idari birimi olan ilçeler arasında Paramaribo ilçesinde yer alır. İlçe aşağıdaki on iki *ressort*a bölünür:

## Paramaribo'nun gelişimi

File:Kaart van Paramaribo.png|Paramaribo, 1737.
File:Platte grond van de stad Paramaribo (1821).jpg|Paramaribo, 1821. Kahverengi gösterilen alan, o yılın şehir yangınından tahrip olan alan.
File:Plan von Paramaribo.jpg|Paramaribo, 1876.
File:Map of Paramaribo (1920).jpg|Paramaribo, 1916-1917


## Kardeş şehirler

*  Anvers, Belçika.
*  Hangzhou, Çin.
*  Georgetown, Guyana 
*  Willemstad, Curaçao.
*  Yogyakarta, Endonezya.

## Kaynakça
Alagöz Dağı

**Alagöz Dağı** (Ermenice "Արագած", *Aragats*), Ermenistan Cumhuriyeti'ndeki en yüksek dağdır. Kuzeybatı Ermenistan'da, Aragatsotn idari bölgesinde bulunan ve Erivan'ın 40 kilometre kadar kuzeybatısında yer alan Alagöz, kraterini dört zirvesinin çevrelediği, sönmüş bir stratovolkandır.

Alagöz turistler ve dağcılar için yöredeki görülecek en güzel yerlerden birdir. Yine bu bölgede bulunan Byurakan Rasathanesi, dünyadaki en önemli rasathanelerden biridir.

Alagöz'ün güneyinde yer alan Aştarak, büyük bir Ermeni kenti aynı zamanda Aragatsotn bölgesinin idari merkezidir.

## Galeri

Dosya:Mount Aragats from space.jpg|Alagöz Dağı'nın uzaydan görünümü
Dosya:Aragats aerial.jpg|Alagöz Dağı


## Dış bağlantılar
* Cilicia.com bulunan kısa bir yazı (ingl.)
Banjul

**Banjul** (*eski adı: Bathurst*), Afrika kıtasında bulunan Gambiya'nın başkentidir. Atlas Okyanusu kıyısında Gambiya Nehri'nin deniz ile birleştiği noktada ada üzerine kurulu olan şehir, 2012 tahmini nüfus verilerine göre merkez nüfusu ile ülkenin en büyük altıncı şehri konumundadır.

## Coğrafya
Şehir, ülkenin Atlas Okyanusu kıyısında, Gambiya Nehri ile birleştiği noktada zaman içerisinde oluşan kumluk alan üzerine kurulmuştur. Şehrin kurulu olduğu bölge henüz yerleşimin olmadığı dönemlerde sık ormanlık bir alan olup, yoğun bambu ağaçları bulunmaktaydı. Ülkenin yerel Mande dil ailesine üye dillerinde şehrin anlamı *Bambu adası* anlamına gelmektedir. Şehir bir ada üzerine kurulu olduğu için ve genişleyebileceği noktalarda da bataklıklar bulunduğu için büyütülmesi ve genişletilmesi imkânsız bir konumdadır. Şehrin böyle bir konumda olması dolayısıyla, şehrin batı bölümünde ana kara üzerinde bulunan Serekunda şehri yoğun yerleşim sonucu ülkenin en kalabalık şehri durumuna gelmiştir.
Şehir başkent olmasının yanı sıra ülkenin önemli idari bölgelerinden birini Banjul belediyesi olarak Kanifing belediyesi ile oluşturarak Greater Banjul Area bölgesini oluşturmaktadırlar.

## Nüfus
Şehir merkezinde 2012 verilerine göre 31.928 kişi yaşarken, şehrin banliyöleri de dahil edildiğinde toplam nüfusu 357.238 kişiye ulaşmaktadır.

Nüfusun çoğunluğunu 1993 yılında gerçekleştirilen resmi sayım sonuçlarına göre Wolof etnik grubu oluşturmaktadır. Wolof etnik grubunu, Mandinka ve Fula etnik grupları izlemektedir. Nüfusu oluşturan etnik gruplar ile ilgili detaylı bilgiler şu şekildedir: %31,1 Wolof, %28,9 Mandinka, %9,8 Fula, %8,1 Serer, %6,4 Diola, %5,9  Aku, %5,1 Serahule, %1,4 Bambara, %1,1 Manjago ve %2,1 diğer etnik gruplar.

## Tarih
Şehir ilk olarak bölgenin İngiliz sömürgesi olduğu dönemlerde kurulmuş olup, adı Bathurst olarak belirlenmiştir. O dönemki İngiliz bölge sömürge görevlisi olarak gören alan Henry Bathurst'un isminin verildiği şehir, önemli bir ticaret ve köle ticaretinin sona erdirilmesi adına askeri merkez konumuna getirilmiştir. Bölgeye günümüzde yıkıntıları 2003 yılından bu yana UNESCO tarafından dünya mirası olarak korunan kaleler ve mevziler yapılarak, köle ticaretinin bölgenin iç kesimlerinden getirilmesi muhtemel kölelerin önünün kesilmesi amaçlanmıştır. 18 Şubat 1965 tarihinde Gambiya'nın bağımsızlığını kazanması neticesinde yeni ülkenin başkenti olarak belirlenmiştir. Şehrin ismi 24 Nisan 1973 yılında *Afrikalılaştırma* politikası nedeniyle Banjul olarak değiştirilmiştir.

## Kardeş şehirler

## İklim

## Galeri

Dosya:OpenStreetMap Banjul 2011-07-24.svg|Banjul şehir planı
Dosya:Banjul King Fahad Mosque.jpg|Kral Fahd Camii
Dosya:Gambia banjul arch22.JPG|Banjul'un girişi
Dosya:Banjul-mercat.jpg|Banjul pazarından bir görünüm
Dosya:Banjul-mesquita.jpg|Banjul'da camiden bir görünüm
Dosya:Banjul SPOT 1045.jpg|Banjul'un uydudan görünümü


## Kaynakça
Tekin Arıburun

**Mehmet Tekin Arıburun**, (3 Ekim 1903, İştip – 12 Ağustos 1993, İstanbul) Türk asker ve siyasetçi. 4. Cumhuriyet Senatosu Başkanı ve 5. Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.

## Özel hayatı
Arıburun, Çanakkale Savaşları'nda efsanevi bir ün yapan, 25 Nisan 1915 günü ANZAC kolordusunun Conkbayırı'na doğru ilerleyişini durduran 57. Alay'ın komutanı Hüseyin Avni Bey'in oğludur. Arıburun soyadını da Çanakkale'de şehit olan babasından dolayı Atatürk'ün isteği üzerine almıştır. Atatürk'ün Harp Akademisi'nde öğretmeni general Abdüllatif Naci Paşa'nın kızı Perihan Arıburun ile 1940'ta evlenmiştir.

12 Ağustos 1993'te vefat eden Tekin Arıburun; İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Macarca'ya hakim, şiir yazan, piyano çalan ve şarkı besteleyen bir asker ve siyasetçiydi. Besteleri arasında Hava Kuvvetleri marşı da vardır.

## Askeri ve siyasi kariyeri
1925'te Harp Okulundan asteğmen rütbesiyle mezun oldu. 1935'te Harp Akademisini bitirerek kurmaylığa yükseldi. 1950'de tuğgeneralliğe 1959'da orgeneralliğe yükseldi ve Hava Kuvvetleri Komutanlığına atandı. 1960'ta 27 Mayıs Darbesinden sonra, darbeye karşı olduğu için, res'en emekliye sevkedildi. 1961 yılında yapılan seçimlerde Adalet Partisinden İstanbul Senatörü seçildi.

1970-1977 yılları arasında da Senato Başkanlığı görevini yürüttü. 1973 yılında Cumhurbaşkanı olmak isteyen Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler'e karşı Adalet Partisinin Cumhurbaşkanı adayı oldu. 28 Mart ile 6 Nisan 1973 arası vekaleten cumhurbaşkanı olmuştur. Tekin Arıburun yurt dışında çeşitli görevlerde bulunmuş; Berlin ve Washington'da hava ataşeliği, Paris'te NATO Savunma Koleji'nin komutanlığını yapmıştır. Çeşitli uluslararası toplantılarda Türkiye'yi temsil etmiştir.

## Kaynakça
Barrow, Alaska

**Barrow** (İnyupikçe **Utqiaġvik** ya da **Ukpiaġvik**), Amerika Birleşik Devletleri'nde Alaska eyaletinin North Slope Borough ilçesine bağlı şehir. 2007 sayımına göre nüfusu 3.982 kişidir.

Coğrafi koordinatları: 71° 17′ 38" N, 156° 45′45" W olup ABD'nin en kuzeydeki yerleşim birimi ve nüfusu 2.000 kişiden fazla olan Dünya'nın *en kuzeydeki* şehridir.

## Adlandırma
İnyupikçe yerli adı **Utqiaġvik** ya da **Ukpiaġvik **  olup  "kar baykuşunun avlanma yeri" anlamındadır. Köken olarak kar baykuşunun (*Bubo scandiacus*) adından (**ukpik**) gelir.

Bugünkü resmi İngilizce adı ise Büyük Britanya amirali Sir John Barrow'un adına ithafen 1825 yılında verilen Point Barrow adlı yerden alır.

## Nüfus
2000 nüfus sayımına göre şehir 1.399 hane ve 976 aile olmak üzere nüfusu 4.683 kişidir. Beyaz % 21.83, Siyah % 1.00, Amerikan Yerlisi % 57.19, Asyalı % 9.41, Pasifik adalı % 1.35, diğer % =.70 ve iki ya da çok ırklı olanlar da % 8.51 dir. Latin kökenlilerin oranı ise % 3.34 dür.

## Yerli halk
Kasabanın ana yerli halkı İnyupiklerdir.

## ANCSA Yapılanması
Ukpiaġvik İnyupiklerinin, 1971 Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği kurulan Alaska Yerli Bölge Şirketlerinden *Arctic Slope Regional Corporation* yerli bölge şirketine bağlı **Ukpeaġvik Iñupiat Corporation**  adlı yerli şirketi vardır. Yerüstü kaynakları köy şirketine, yeraltı kaynakları ise bölge şirketine aittir.

## Eğitim
North Slope Okul Bölgesine (*North Slope School District*) bağlı olan *Barrow High School* adlı okul tarafından İngilizce ve İnyupikçe ikidilli eğitim verilmektedir.

## Ayrıca bakınız
* İnyupik Gelenek Merkezi
* İnyupik Tarih, Dil ve Kültür Komisyonu

## Dipnotlar
Gotça

**Gotça**, Gotlar tarafından konuşulmuş ölü bir Doğu Cermen dilidir. Dil büyük oranda *[[Codex Argenteus]]* adlı, 6. yüzyılda yazılmış kopyaları vasıtasıyla bilinen ancak 4. yüzyılda yazıldığı düşünülen İncil çevirisi sayesinde bilinmekte olup, büyük miktarda yazılı kaynak içeren tek Doğu Cermen dili olma özelliği taşımaktadır. Dil, 4. yüzyılda Ulfilas tarafından yaratılan Got alfabesiyle yazılmıştır.

Bir Cermen dili olarak Gotça Hint-Avrupa dil ailesine mensuptur. Büyük miktarda yazılı kaynağa sahip ilk Cermen dili olan Gotçanın günümüzde herhangi bir ardılı yoktur. Gotça, Gotların Franklar tarafından yenilgiye uğratılması, İtalya'da siyasi Got varlığının sonlandırılması, izolasyon ve kilise dili olma özelliğini kaybetmesi gibi nedenlerden ötürü 6. yüzyıldan sonra gerilemeye girmiştir. Dil, 8. yüzyıla kadar İber Yarımadası'nda varlığı sürdürdü. 16. yüzyılda Kırım yarımadasında Ogier Ghiselin de Busbecq tarafından Kırım Gotçası 80 civarında kelimenin varlığı ile kaydedilmiş olmakla birlikte, İncil çevirisinin yazılmış olduğu tarihi Gotça ile Kırım Gotçası arasındaki sessel farklılıklar, Kırım Gotçasının tarihi Got dili yerine başka bir Doğu Cermen dilinden türediğini ortaya koymaktadır. Kırım Gotçasının 18. yüzyıl sonunda soyunun tükendiği kabul edilmektedir.

## Durum ekleri

## Örnek
### Gotça (Latin)
: *Atta unsar þu in himinam,*
: *weihnai namo þein,*
: *qimai þiudinassus þeins,*
: *wairþai wilja þeins,*
: *swe in himina jah ana airþai.*
: *hlaif unsarana þana sinteinan gib uns himma daga,*
: *jah aflet uns þatei skulans sijaima,*
: *swaswe jah weis afletam þaim skulam unsaraim,*
: *jah ni briggais uns in fraistubnjai,*
: *ak lausei uns af þamma ubilin;*
: *[unte þeina ist þiudangardi*
: *jah mahts jah wulþus in aiwins.*
: *Amen.]*

### Tercüme
:*Göklerdeki Atamız,*
:*adın kutsal kılınsın.*
:*Egemenliğin gelsin.*
:*Gökte olduğu gibi,*
:*yeryüzünde de senin istediğin olsun.*
:*Bugün bize gündelik ekmeğimizi ver.* 
:*Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi,*
:*sen de bizim suçlarımızı bağışla.*
:*Ayartılmamıza izin verme.*
:*Kötü olandan bizi kurtar.*
:*[Çünkü egemenlik, güç ve yücelik sonsuzlara*
:*dek senindir. Amin.]*

## Kaynakça
Gelişme iktisadı

**Gelişme iktisadı** diğer adıyla kalkınma iktisadı 1950-60 yılları arasında oldukça popüler olan bir teoridir.Ancak 1980'lere gelindiğinde bu ilgiyi kaybetmiştir.

Soğuk Savaş döneminde sosyalist ve liberal bloklar dışında 3. dünya diye adlandırılan ülkeler grubu vardı.'Batı kapitalizminin onları dışladıkları gibi bir düşünce egemen olmaması zorunluluğu ile ABD ve Avrupa, kerhen de olsa, gelişme iktisadına ilgi göstermeye yönelmiştir.' "Amaç, yeni bağımsızlığa kavuşan ülke yöneticilerine akıl vermekti."

Soğuk Savaş'ta neo-liberal iktisatçıların kurucusu olduğu büyüme-kalkınma-gelişme iktisadı çalışmaları, II. Dünya Savaşı sonrasında Paul Baran, Paul Marlor Sweezy, Andre Gunder Frank ve Harry Magdoff gibi neo-marksist iktisatçıların bu konudaki eserleriyle eleştirel bir pozisyon kazanmıştır. Sömürgeciliğe karşı bağımsızlık mücadelesi veren ülkelerin iktisadi gelişmelerini doğrusal bir tarih çizgisi olarak tanımlayan Walt Whitman Rostow, Arthur Lewis, D. Lerner gibi muhazakar geleneği benimsemiş teorisyenlere karşı, neo-marksist kuramcılar ekonomik evrimi ülke içi sınıf mücadelelerinden çok uluslararası ticaret ilişkilerine dayandırmaktadırlar. Gelişme iktisadı çalışmaları, 'sürdürülebilir kalkınma', 'yerel-bölgesel gelişim', 'ekolojik kalkınma' ve 'kalkınmada kadın merkezli yorumsama' gibi bölümlere ayrılarak parçalanmış ve küreselleşme tartışmaları nedeniyle de ekonominin dünya ölçeğinde değerlendirilmesi gerekliliğini destekleyen bir yapıya bürünmüştür.

Gelişme iktisadına olan eleştiriler ana konusu 'meta-merkezli tanımından insan-merkezli tanımına geçilmesi gereği' üzerinedir.

## Kaynakça
Volans (takımyıldız)

**Volans** ya da **Uçanbalık takımyıldızı**, modern 88 takımyıldızdan biridir. Güney gökkürededir. Bir uçan balığı temsil eder. *Volans* adı, orijinal adı olan **Piscis Volans**´ın kısaltmasıdır. Uçanbalık, Pieter Dirkszoon Keyser ve Frederick de Houtman'ın gözlemlerinden yola çıkan Petrus Plancius tarafından yaratılmış on iki takımyıldızdan biridir. İlk olarak 1597'de (ya da 1598) Amsterdam'da, Plancius ve Jodocus Hondius tarafından 35&nbsp;cm çaplı bir gök küresinde yer aldı. Bu takımyıldızın bir gök atlasındaki ilk tasviri, Johann Bayer'in 1603 tarihli *[[Uranometria]]*´sında yer almıştır. Takımyıldızda, bir tanesi küçük bir teleskopla gözlenebilen iki çift yıldız vardır. Gamma Vol ve Epsilon Vol adlı bu yıldızların yanı sıra açık seçik görmenin daha zor olduğu NGC 2442 ve NGC 2434 adlı iki gökada da bulunmaktadır. Gamma Vol yıldızları dördüncü ve altıncı kadirden ve Epsilon Vol yıldızları dördüncü ve sekizinci kadirdendir.

## Notlar

## Dış bağlantılar
* http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Volans.html 
* https://web.archive.org/web/20070926235517/http://www.maa.mhn.de/Maps/Stars_en/Fig/volans.html
* Starry Night Photography : Volans Constellation 
* Star Tales – Volans
Gilberto (1976 doğumlu futbolcu)

**Gilberto da Silva Melo** ya da kısaca **Gilberto** (d. 25 Nisan 1976, Rio de Janeiro), orta saha pozisyonunda görev yapmış Brezilyalı millî futbolcudur.

## Futbol kariyeri
### Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1993 yılında América (RJ) kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Flamengo, Cruzeiro, Internazionale, Vasco da Gama, Grêmio, São Caetano, Hertha Berlin, Tottenham Hotspur, Cruzeiro, Vitória ve América (MG) kulüplerinde oynadı.

### Millî takım kariyeri
2003 yılında ilk kez Nijerya karşısında forma giyen oyuncu 2006 FIFA Dünya Kupası'nda Brezilya kadrosunda yer aldı ve Japonya ile oynanan maçta bir gol attı.

## Dış bağlantılar
* 
*
*
Gilberto

* Gilberto da Silva Melo, (Hertha Berlin'de oynayan Brezilyalı futbolcu)
* Gilberto Aparecido da Silva, (Panathinaikos'da oynayan Brezilyalı futbolcu)
* Gilberto Oliveira Souza Júnior
* Gilberto Gil (Brezilyalı müzisyen)
Gilberto Silva

**Gilberto Aparecido da Silva** (d. 7 Ekim 1976, Lagoa da Prata), orta saha pozisyonunda görev yapmış Brezilyalı eski millî futbolcudur. Şu anda hem Arsenal'in hem de FIFA'nın elçisi olarak görev yapıyor.

Profesyonel kariyerine 1997 yılında América Mineiro kulübünde başladı. 2001 yılında ilk kez millî formayı giyen oyuncu, 2002 FIFA Dünya Kupası'nda sürpriz bir şekilde kadroya girdi. Takımın kaptanı Emerson'un turnuva başlamadan hemen önce sakatlanması ile kendini ilk 11'de bulup, başarılı bir performans gösterince pek çok takımın dikkatini çekti. Bu sayede Premier League'in önemli takımlarında Arsenal'e transfer oldu. Gilberto, 2006 FIFA Dünya Kupası'nın kadrosunda da yer aldı. 2008 yılında Panathinaikos Atina'a transfer oldu. 17 Eylül 2009'da Panathinaikos ile Galatasaray'a karşı oynamıştır.

11 Aralık 2015'te, kulüpsüz geçen iki yılın ardından, kulüpler ve oyuncular için uluslararası danışman olarak kariyerine devam etmek amacıyla futbolculuktan emekli olduğunu resmen duyurdu.

## Başarıları

* FIFA Dünya Kupası - 2002
* FIFA Konfederasyonlar Kupası: 2005
* Brezilya 2. Lig Şampiyonluğu: 1997
* Minas Gerais Eyalet Ligi Şampiyonluğu: 2000
* FA Community Shield: 2002, 2004, 2005
* FA Cup: 2003, 2005
* Premier League: 2004

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 

* Arsenal.com Gilberto Silva Profili
Ferhat Uludere

**Ferhat Uludere** (d.2 Eylül 1977, Lüleburgaz), Türk yazardır.

İlk ve orta öğrenimini Lüleburgaz'da tamamladı. Edebiyat hayatına *Rock Reaction* adlı fanzinle birlikte başladı; çeşitli fanzinlerde yazdı. Adnan Menderes Üniversitesi besicilik MYO'yu terk ettikten sonra, Müjdat Gezen Sanat Merkezi Yaratıcı Yazarlık Bölümü'nü kazandı. Msm Gazetesi'nin yayın kurulunda bulundu. Beyoğlu Gazetesi'yle birlikte gazetecilik yapmaya başladı. İlk kitabı *"Sayıklamalar"* 2002 yılında Phoenix Yayınları tarafından yayımlandı. Arkasından 2005 yılında *"İslenmiş Aşka Mektuplar"* adlı hikâye kitabı Çitlembik Yayınları'nca yayımlandı. 2006 yılının Kasım ayında Çitlembik Yayınları'nca yayımlanan ismi ise *" 1001 Fıçı Bira "* dır. Sonbaharda Sarhoş Bir Kasaba adlı son kitabı Sel Yayıncılık etiketiyle yayımlanmıştır.

*[[Virgül]]*, *[[Zip İstanbul]]*, *[[On Yedi]]*, *[[Bant]]* gibi dergilerde kitap tanıtımları ve eleştirileri yazdı. Taraf gazetesinin Kültür Sanat editörü olarak çalıştı. Uludere çeşitli gazete, dergi ve fanzinlerde yazıları yayımlanmaktadır. Ayrıca imc-tv'de yayınlanan Kültür Mantarı programının editörlüğünü yürüttü.

## Kaynakça
Donma

**Donma**, bir maddenin ''sıvı'' halden *[[katı]]* hale geçmesine denir. Donmanın meydana geldiği sıcaklığa da *[[Erime noktası|donma sıcaklığı]]* denir. Donma, erimenin tersi olarak da ifade edilebilir. Örneğin, su 0 derece Celsius'ta donar. Çoğunlukla maddelerin donma ve erime noktaları aynı olmaktadır.

Donma olayı cisimlerin hacimlerinde de bir değişmeye neden olur. Donan cisimlerin hacmi genellikle küçülür. Bizmut, antimon ve su ise donma sırasında genleşirler ve hacimleri büyür. Kışın soğuk havalarda su borularının, otomobil radyatörlerinin, testilerin çatlamasının nedeni, suyun donarken hacminin büyümesidir.

Donma noktası, cismin saf olması ile ilgili olduğu gibi, basınç ile de ilgilidir. Su gibi donma sırasında genleşen cisimlerin üzerindeki basınç artarsa donma noktası düşer. Tersine, donma sırasında hacmi küçülen cisimlerin üzerindeki basınç azalırsa donma noktası yükselir.

Canlı dokuların aşırı soğuk maruziyetinde donmasına soğuk ısırması denmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Mpemba etkisi
Murad Paşa Camii

* Antalya Murat Paşa Camii
* Bağdat Murat Paşa Camii
* Erzurum Murat Paşa Camii
* İstanbul Murat Paşa Camii
* Şam Murat Paşa Camii
Muradiye Camii

* Muradiye Camii (Avlonya)
* Edirne Muradiye Camii
* Bağdat Muradiye Camii, Murad Paşa Camii olarak da bilinir.
* Bursa Muradiye Camii
* Beşiktaş Muradiye Camii
* Antalya Muradiye Camii
* Muradiye Camii (Manisa)
Calormen

**Calormen**, C.S. Lewis'in *[[Narnia Günlükleri]]* adlı kitabında adı geçen hayali bir yerdir. Narnia'nın Güneyinde bulunur. Oraya ulaşmak için çölden geçmek gerekir. Bu çöl çok büyüktür. Çöl bittiğinde mezarlar görülür; bunlar ürperticidir. Sınırın geçilmesi başarıldığında, Calormen'in harikası Tashbaan'ı (Taşbân) görünür. Burası tepeler ve ağaçlarla kaplıdır.
Aştarak

**Aştarak** (**Աշտարակ**'in Ermenice 'deki anlamı *kule*, eskiden *Açtarak*) Ermenistan 'ın endüstriyel bir şehridir. Kasagh nehri üzerinde Erivan'ın 13&nbsp;km kuzeybatısında yer alır. Aragatsotn idari bölgesinin merkezidir. Yaklaşık nüfusuyla 21,000 en önemli üç Ermeni şehrinin yollarının kavşak noktasıdır: Erivan, Gümrü ve Vanadzor.

## Şehirle ilgili bir efsane

Efsaneye göre Aştarak'ta üç kız kardeş yaşar ve üçü de Prens Sargis'e aşıklardır. İki büyük kardeş küçük kardeşlerinin mutluluğu için intihar etmeye karar verirler. Küçük kardeş intihar eden ablalarının cesetleriyle karşılaştığında intihar eden kardeşlerden birinim kavuniçi, diğeriyse kırmızı giyinmiş olduğunu görür.O sırada üzerinde beyaz bir elbise vardır. Küçük kardeş duruma dayanamayıp kendini şehirde bulunan dağ geçidinden aşağı bırakarak intihar eder. Prens Sargis hermit olduğunda o geçidin kenarına, kardeşlerin öldüğü gün üzerlerinde bulunan giysilerin renginde, üç küçük kilise yaptırır.

## Şehir ve çevresindeki tarihi yapılar

Yukarıda anlatılan efsanedeki renklerin ismiyle anılan üç kiliselerin renkleri, isimlerindeki renklerle uyuşmaz. Bu kiliselerden, 7.yüzyıl'da inşa edilmiş ve içlerinden en iyi korunmuş olanı *Karmravor* (*karmir* kırmızı anlamında) kilisesi şeftali rengindedir. Diğer ikisi, *Spitakavor* (*spitak* beyaz demektir ama kilisenin rengi kırmızıdır) 14. yüzyıl'da ve *Tsiranavor* (*tsiran* şeftali demektir, kilisenin rengi beyazdır) 5. yüzyıl 'da inşa edilmiştir.

Şehirde iki tane daha eski kilise vardır, bunlardan Surb Sargis, 19. yüzyılda inşa edilmiş bu yapı şehirdeki geçtidn ayrı bir noktasında yer alır and offers. Şehrin en büyük kilisesi, 1281'de inşa edilen Azize Marine kilisesi şehrin merkezinde bulunur.

Şehirdeki görülmesi gereken diğer ilginç manzaralardan biri de 1664'te inşa edilmiş olan, Kasag nehri üzerindeki köprüdür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Cilicia.com Yöreyle ilgili bir internet sayfası
Husky Harekâtı

**Müttefiklerin Sicilya'yı işgali**, 9 Temmuz 1943'ü 10 Temmuz 1943 gününe bağlayan gecede, Müttefik kuvvetlerin **Husky** kod adını verdiği harekâtla başladı. Sicilya çıkartması adanın güneydoğu sahillerine yapıldı.

Kuzey Afrika'daki Alman askerî varlığını ortadan kaldırdıktan sonra İtalya'ya yöneldiler. İtalya'ya bir çıkarma yapılmasından önce Sicilya adasındaki Alman askerî gücünün de kırılması gerekti. Harekâta, 24 Ocak 1943 tarihinde sonuçlanan Casablanca Konferansı'nda karar verildi.

## İlgili görüntüler
* Battlefield 'Battle of Italy'

## Notlar

## Kaynakça
Abdülkerim el-Cili

**Abdülkerim el-Cîlî**. 15. yüzyılda yaşamış, tasavvufun İbn Arabi okulundan sufi.

## Hayatı
Kutbuddin Abdulkerim b. İbrahim b. Abdulkerim el-Cîlî (Gilanî, Geylanî ve Cilanî olarak da anılır), H. 767 yılında İran’ın Cilan kasabasında, bir başka rivayete göre de Bağdat yakınlarındaki Cîl kasabasında doğdu.

Yaklaşık 20 yaşlarında seyahate başlayan Cîlî, Hindistan’a gitmiş, oradan da Arap Yarımadası'na yönelmiştir. Eserlerinde “Şeyhim” diyerek saygıyla andığı sufi İsmail el-Ceberîtî ile Yemen'in Zebid şehrinde tanışmıştır. Ölüm tarihi ve yeri hakkında birkaç rivayet olmakla birlikte, Zebid şehrinde 826 veya 832 yılında olması güçlü olasılıktır. İslami ilimler yanında harf ilmi, felek ilmi, Yunan ilimleri ve coğrafyayı da iyi bildiğini eserlerinden anlamak mümkündür.

## Eserleri
Cîlî'nin eserlerinin önemli bir kısmı günümüze ulaşmamıştır. Günümüze ulaşan eserlerinden bazıları şunlardır:

* el-İnsânü'l-Kâmil fi ma'rifeti'l-evahir ve'l-evail (Kısaca İnsan-ı Kâmil olarak da bilinir)
* el-Kehfü ve'r-rakim fi şerhi bismillahirrahmanirrahim,
* el-Kemâlâtü'l-lâhiyye fi's-sıfâti'l-Muhammediyye,
* Şerhu müşkilâti'l-Futûhâti'l-Mekkiyye,
* Menâziru'l-lâhiyye,
* En-Namusu'l-A'zam ve'l-Kamusu'l-Akdem,
* Merâtibu'l-Vücûd

## Kaynakça

* Abdülkerim el-Cîlî, İnsân-ı Kâmil, Mütercim Abdülaziz Mecdi Tolun, İz Yayıncılık, İstanbul, 1998.

## Eserler
* Universal Man 'Abd al-Karim Jili Extracts, translated with commentary by Titus Burckhardt. Translated from the French by Angela Culme-Seymour. Beshara Publications (April 1995) ISBN 0 904975 15 0

## Dış bağlantılar
*
Tolga Çandar

**Tolga Çandar** (d. 16 Ağustos 1959, Milas), Türk halk müziği sanatçısı ve siyasetçi

## Yaşamı
Tolga Çandar, 16 Ağustos 1959'da Milas'ta doğdu. Babasının adı Hasan, annesinin adı Sıdıka'dır. İlk, orta ve lise öğrenimini Milas'ta tamamladıktan sonra ODTÜ Fen Edebiyat fakültesi Kimya bölümünde başladığı üniversite eğitimini ODTÜ Mühendislik Fakültesi inşaat mühendisliği bölümünde tamamladı. Üniversite yıllarında tiyatro çalışmaları için ODTÜ oyuncularına, halk müziği çalışmaları için de Türk Halk Bilimi Topluluğu'na devam etti.

Üniversitenin üçüncü sınıfında iken, üç arkadaşı ile "Çağdaş Türkü Topluluğu" adı altında kurdukları grupla "Bekle Beni" başlıklı bir albüm kaydettiler. Bu albüm, Tolga Çandar'ın profesyonel müzik yaşamına adım atmasına zemin hazırladı. Eftal Küçük ve Tolga Çandar bestelerinden oluşan "Delikanlıya" başlıklı ikinci albümün ardından topluluk dağıldı.

Bir yandan beste çalışmalarına devam eden Çandar, diğer yandan da "Türküleri Ege’nin" adlı bir albüm hazırladı. Bu albümün gördüğü yoğun ilgi, Tolga Çandar'ın müzik yolculuğunda izleyeceği yolu da belirledi.

Bir süre çeşitli firmalarda İnşaat mühendisi olarak çalıştı.

Çandar'ın en büyük tutkularından birisi de havacılıktır. 1977 yılında ODTÜ dokuz ay sürecek olan boykot sürecine girince, okulun geleceği konusundaki belirsizlik ortamında Çandar, Hava Harp Okulu sınavlarına girer. Sınavları başarıyla tamamlar ve İzmir Cumaovası meydanında (bugünkü Adnan Menderes havaalanı) T-41 uçağı ile eğitim uçuşlarına katılır, ancak uçuşları tamamlamadan, sekizinci sorti sonunda kamptan ayrılır ve ODTÜ'ye geri döner, ancak içindeki uçma isteği hiçbir zaman yok olmaz.

Çağdaş Türkü Topluluğu ile yaptıkları "Bekle Beni" ve "Delikanlıya" başlıklı albümlerden sonra Çandar, sırasıyla "Türküleri Ege’nin", "Harman", "Türküden Şarkıya", "Sen Türkülerdesin", "Kar Yangını", "Türküleri Ege’nin 2", "Sular Gibi", "’Türküleri Ege’nin 3" ve soprano Seza Kırgız ile birlikte seslendirdikleri "Aşikar" başlıklı albümlere imza attı.

2005 yılında Dondurmam Gaymak filminde "Doktor" rolünde konuk oyuncu olarak oynamıştır.

Evli ve bir çocuk babası Tolga Çandar, 2011 Türkiye Genel Seçimleri'nde Cumhuriyet Halk Partisi'nden 24'üncü dönem Muğla milletvekili seçildi.

## Albümleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ender Doğan

**Ender Doğan**, (d. 1970, Malatya) Klasik Türk müziği sanatçısı ve neyzendir.

Ender Doğan 1970 yılında Malatya'da doğdu. Babası imam olduğu için dini müziğe yakınlık duydu. 1983 yılından beri İstanbul'da yaşamaktadır. Evli ve üç kız çocuk babasıdır.

Müziğe 1984'te Eyüp Musiki Derneği'nde başladı. Kendisine İstanbul Üniversitesi Türk müziği korosunda 5 yıl boyunca şarkı söyledi. 1987 yılında ney üflemeye başladı. Çeşitli ney ustalarından ders aldı ve konser kayıtlarını dinledi. 1994 yılında TRT İstanbul Radyosu'na neyzen ve ses sanatçısı olarak girdi.

1996 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümünden mezun oldu. Felsefe öğretmenliği ve bazı özel okullarda rehberlik çalışması yaptı.

Ney imal ettiği bir atölyesi vardır, 12 yıldır da özel ney dersi vermektedir. Yerebatan Sarnıcı ney taksimleri ve saz eserlerinden oluşan *Ney Akşamları* adı altında 4 ney konseri vermiştir.

Ender Doğan halen ney dersleri vermektedir.

## Albümleri
* Dost Aşkına
* Hoş Avaz
* Sufi Nağmeler
* Mim
* Bir Telden Bir Nefesten
* İrfan Türküleri

## Dış bağlantılar
Ender Doğan'ın Resmi sitesi 
Ender Doğan'ın sitesi
Arsa

**Arsa**, toprak alan, boş arazi, yeryüzü parçasıdır. Köy, kasaba ve kent sınırları içindeki toprak parçalarına verilen genel isimdir. Belediyelerin sınırları içerisinde bulunur ve belediyeler tarafından parsellenir, üzerlerine taşınmaz bir emlak inşa edilebilir. İmar görmüş tarlaya (konut arsası, ticari arsa vs) arsa denir.

Mülkiyet yolu ile tasarruf edilir. Arsa, Osmanlıda arazi-i memluke sayılırdı. Türk Medeni Kanunu'na göre arazi kavramı kapsamına girmektedir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*İhale
Mustafa Sağyaşar

**Mustafa Sağyaşar** (d. 25 Aralık 1932, Adana), Türk koro şefi ve Türk sanat müziği sanatçısıdir.

## Yaşamı
Müziğe profesyonel olarak 1951 yılında Ankara Radyosu'nda başladı. Bugüne kadar 125 küçük 45'lik plak, 10 taş plak, 10 uzun çalar yaptı. 400'ü aşkın parça yorumlamış olup TRT repertuvarında iki de bestesi bulunmaktadır. Ali Şenozan ve Abdurrahman Yağdıran gibi müzisyenlerle ortak çalışmalar da yapmıştır. Ayşe, Cemil ve Kerem adlarında üç çocuk sahibidir.

Müzik hayatına aralıksız devam eden Mustafa Sağyaşar, hâlen Müjdat Gezen Sanat Merkezi’nin Türk Sanat Müziği Bölüm Başkanlığını, Kız Kulesi TSM Korosu ve İstanbul Tapu Kadastrolular TSM Korosu şefliğini yürüterek hizmete devam etmektedir. TRT Nağme radyosunda her Cuma saat 20:00'de "*Mustafa Sağyaşar Sizlerle*" programını sürdürmektedir.

1998 yılında Kültür Bakanlığı'nca verilen Devlet Sanatçısı unvanını almıştır.

## Seslendirdiği eserlerden bazıları
* *Karam
* *Karagözlüm Efkarlanma Gül Gayrı
* *Hicranı Açmıştır Sinede Yare (Sabret Gönül)
* *Elbet Bir Gün Buluşacağız
* *Nasıl Geçti Habersiz
* *Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın
* *Bir İhtimal Daha Var
* *Bir Gün Sevdiğimi Anlayacaksın
* *Aşkımı Bir Anlasan * (Acemkürdi makamında eseridir)
* " Bu akşam bütün meyhanelerini dolaştım Istanbul'un"
* Nereden Sevdim O Zálim Kadını

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Mediha Şen Sancakoğlu

**Mediha Şen Sancakoğlu** (d. 8 Mart 1941; Babaeski, Kırklareli), Türk müzisyen.

## Çocukluğu ve gençliği
Üç kardeşin en küçüğüdür. İki aylıkken ailesi Bursa Çekirge'ye yerleşti; ilkokulu burada okudu, ortaokul 2. sınıfa devam ederken İstanbul'a taşındılar. 14 yaşında iken Alaattin Şen ile evlendi ve Eyüp Sultan'a yerleşti. Bu evlilikten Ayfer adında bir kızı, Gökhan adında bir oğlu oldu.

## Sanat yıllarında ailevi durumu
2 çocuk annesi iken 1968 yılında yetişmiş sanatçı sınavına girerek İstanbul Radyosu'nda solo programlara başladı. 1970 yılında sahne çalışmaları ile birlikte pek çok 45'lik ve uzun çalar plak yaptı. Bunlardan ikisi 45'lik ve bir uzun çalar olmak üzere üç altın plak ödülü aldı. 1972 yılında ilk eşinden ayrıldı. 1973 yılında Kemal Sancakoğlu ile evlendi. Bu evliliğinden Ebru ve Elif adında iki kızı dünyaya geldi.

## Yükselişi ve başarıları
1990 yılında çok sevdiği ağabeyi Ahmet İzgin'in amansız hastalığına duyduğu üzüntünün de etkisiyle şiir yazmaya ve akabinde beste yapmaya başladı. 10 yıl içinde 2000'in üzerinde hece vezni, 500'ün üzerinde aruz vezni ile olmak üzere pek çok şiir yazdı, 500'ün üzerinde beste yaptı. Bu bestelerden 220 adedi TRT repertuvarındadır. Bestelerinde 31 ayrı makam, 14 değişik usûl kullandı. 1995'te Milliyet gazetesinin yılın sevilen 10 şarkısı yarışmasında söz ve müziği kendisine ait olan "Başka Mevsim Aramam" adlı şarkısıyla dereceye girdi. 1997 söz ve müziği kendisine ait olan "Ceylan Gibi Ürkek Bakıyorsun" adlı şarkısıyla Dede Efendi Beste Yarışması'nda mansiyon aldı. Yine 1997'de Samsun'da açılan ulusal beste yarışmasında sözleri Yalçın Benlican'a ait "Dudağın Gül Açmış" adlı bestesiyle mansiyon aldı. 2001 yılında 1. Yalova Yürüyen Köşk Beste Yarışması'nda söz ve müziği kendisine ait olan "Yalovalım" isimli şarkısıyla mansiyon aldı. Bu arada çeşitli yurt içi ve yurt dışı konserlerinde sayısız ödül ve plaket aldı. 1970'li yıllarda okuduğu 200'e yakın şarkı, 2002 Şubat'ında CD halinde Jet Plak tarafından piyasaya çıkarıldı. "Koklamazsan Bahçenizde Sümbül Olmak İstemem" isimli şiiri ise, Türk sanat müziği sanatçısı Onur Akay tarafından bestelendi.
Behiye Aksoy

**Behiye Aksoy** doğum adı ile **Behiye Tetiker** (19 Eylül 1929, İstanbul - 31 Mayıs 2015, İstanbul), Türk sanat müziği sanatçısı.

## Hayatı
Behiye Aksoy, 19 Eylül 1929 yılında İstanbul'da doğdu. Piyano ve ud çalabilen annesi ve halasının etkisiyle müzikle tanıştı. Dönemin en meşhur isimleri Müzeyyen Senar ve Münir Nurettin Selçuk'un siyah-beyaz filmlerde söylediği şarkılardan etkilendi. Ortaokulu bitirdikten sonra Ankara Radyosu seçmelerine girdi. 200 kişi arasından seçilip 1948 yılında stajyer olarak girdiği radyoda repertitör muavinliğine kadar yükseldi.

Maksim Gazinosu tarihinde, Zeki Müren'den sonra en büyük yıldız oldu. Platin rengi saçları, şık kostümleriyle kendisinden sonra yetişen şarkıcılara öncülük etti. Karakteristik hareketleri, sahnedeki büyük dehası daima ayakta alkışlandı. Plakları oldukça yoğun ilgi gördü, sanatçıya başarılarından ötürü altın plak yerine platin taç armağan edildi. Müziği bıraktığı 80'li yıllara kadar daima sevilen ve gözde sanatçılardan olmayı başardı.

Halil Aksoy ile olan evliliğinden Ahmet Kazım isminde bir oğlu vardır. Sanatçı, Ocak 1973'te yapımcı Berker İnanoğlu ile evlenmiştir ancak bu evlilik 19 gün sonra sona ermiştir. Ardından yine aynı yıl evlendiği ve daha öncesinde 17 yıl birliktelik yaşadığı Fahrettin Aslan'la bir yıl sonra boşanmıştır. 1967 yılında *[[Kederli Günlerim]]*, 1973 yılında *Falcı* isimli Türk filmlerinde baş rolde oynamıştır. 2001 yılında alzheimer hastalığına yakalanan sanatçı, rahatsızlığı ilerleyince İstanbul Şişli Nezih Huzur ve Yaşlı Bakım Merkezi'ne yerleştirilmiştir. Aralık 2014'te yoğun bakıma alınmıştır. 31 Mayıs 2015'te 85 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. Aksoy 3 Haziran'da gerçekleşen cenaze merasiminin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

## Diskografi
* Behiye Aksoy (Şençalar Plak)
* Dumanlı Meyhaneler (Grafson Plak)
* Kıskanırım (Atlas Plak)
* 1972 Yılının 12 Altın Şarkısı (Atlas Plak)
* Unutulmayan Şarkılar Konseri (Atlas Plak)
* Sizin İçin Seçtiklerimiz (Yavuz Plak)
* Anılarla Sadettin Kaynak (Yavuz Plak)
* Unutulmayanlar 1 (Coşkun Plak)
* Çağrı (Lider Plak)
* Kapın Her Çalındıkça (Coşkun Plak)
* Nankör (Harika Plak)
* Ölmeyen Nağmeler - Buket 1 (Harika Plak)
* Bir Zamanlar 3 (karma) (Ossi Müzik)
* Ayrılamayız Artık
* At Kadehi Elinden
* Elbet Bir Gün Buluşacağız
* Bir Kara Sevda
* Bir Garip Yolcu

## Filmografi
* *Kederli Günlerim* (1967)
* *Falcı* (1972)
* *Deli Deli Tepeli* (1975)
* *Taş Plaktan Bugüne* (1989)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Adenokarsinom

**Adenokarsinom**, bezsel dokularda ortaya çıkan bir karsinom türü. Adenokarsinom olarak sınıflandırılabilmesi için hücrelerin bir beze ait olması gerekmez, salgılayıcı özelliklere sahip olabilmeleri yeterlidir. Başta adenom olarak oluşabilir.

İnsanlar haricinde diğer yüksek memelilerde de ortaya çıkabilir.

## Topografi
Şu gibi kanserlerle sıklıkla ilişkilidir:
* Göğüs kanseri
* Kolon kanseri
* Akciğer kanseri
* Prostat kanseri
* Mide kanseri
* Pankreas kanseri
* Serviks kanseri

## Kaynakça
#  Fauquier, D.A., Gulland, F.M.D., (Marine Mammal Center), Haulena, M., Spraker, T., ‘’Billary adenocarcinoma in a stranded Northern elephant seal (*Mirounga angustirortsis*)", of Wildlife Diseases 39(3):723-726 (2003)

## Ayrıca bakınız
* Adenom
* Karsinom

## Dış bağlantılar
* Adenocarcinoma.co.uk (İngilizce)
* eMedicine ''med/413''  (İngilizce)
* NIH'te bir tasviri (illustrasyonu)  (İngilizce)
Karsinom

**Karsinom** veya **karsinoma**, tıpta, epitel veya bezsel dokularda oluşan herhangi bir kanser, habis tümöral kütleye verilen isimdir. Tanıma göre karsinomlar etraftaki doku ve organları işgal eder ve lenf düğümlerine ve distal (merkezden uzak) noktalara yayılabilir (metastaz).

## Karsinom tipleri
* Adenokarsinom
* Skuamöz hücreli karsinom
* Küçük hücreli karsinom
* Büyük hücreli karsinom
* Anaplastik karsinom

## Ayrıca bakınız
* Kanser
* Sarkom
Enosis

**Enosis** 1930'lu senelerde Birleşik Krallık idaresinde bulunan Kıbrıs adasının "Yunanistan'a bağlanması" anlamında kullanılmıştır. Genel anlamı ise politika açısından "bir ülkenin sınırlarına dâhil olma, birleşme" anlamına gelmektedir.

## Sözlük anlamı
Yunanca olan Enosis (*Ένωσις*) kelimesi *birleşme*, *ilhak* demektir.

## Enosis terimi
“Enosis” terimi Balkan Savaşları'nda Girit'in Yunanistan Krallığı'na ilhakı sırasında da kullanılmıştır. Genel anlamda terim, politika açısından "bir ülkenin sınırlarına dâhil olma, birleşme, ilhak" anlamına gelmektedir.

## Tarih
25 Mart 1921 tarihinde Güzelyurt'un Serhatköy adındaki köyünde Rum halkının önde gelenleri, Kıbrıs adasının Yunanistan'a ilhakını isteyen bir plebisit yaptılar. Birleşik Krallık yönetimine başvuruldu ama bu istek direkt reddedildi. 1925 tarihinden sonra ise durum kızıştı ve Türk-Rum çatışmaları yaşanmaya başladı. Kıbrıslı Rumlar anavatan gördükleri Yunanistan ile birleşmek amacıyla ortaya attıkları bu fikir sayesinde, Birleşik Krallık idaresine karşı ilk ayaklanmalarını 21 Ekim 1931 tarihinde Nikodimos Milanos önderliğinde başlattılar. Bu isyan sonucunda 6 kişi öldü ve çok sayıda insanın yaralanmasına neden oldu. Lefkoşa'daki hükûmet binası göstericiler tarafından yakıldı.

## Ayrıca bakınız

* Taksim

## Kaynakça
Feneryolu

**Feneryolu**, İstanbul'un Kadıköy ilçesine bağlı mahalledir. Tren istasyonu vardır ve Bağdat Caddesi üzerindedir. Kızıltoprak ile Selamiçeşme arasında yer almaktadır. (Batı-Doğu) Ahmet Mithat Efendi ve Cemil Topuzlu caddeleri ile Minibüs Caddesi arasında kalan kısımdır. (Güney-Kuzey)

1870'te Haydarpaşa-İzmit demiryolunun tamamlanması ile sahilde ve istasyon civarlarında banliyöler oluşmuş, buralarda büyük bahçeler içinde konumlanmış ahşap köşkler inşa edilmiştir; Feneryolu da bu alanlardan biridir. Mahallede yerleşim ilk olarak büyük bahçeler içinde yer alan ahşap köşkler ile başlamış, zamanla kent yönetimince ahşap kullanımına getirilen kısıtlamalar ve çağdaş malzemelerin de yaygınlaşması ile kâgir ya da betonarme yapım tekniği ile müstakil konutlar inşa edilmeye başlanmıştır. İstanbul'a olan yoğun göçten önce buradaki evler genelde yazlık olarak kullanılmış, 1960'lardan sonra ise apartmanlaşma başlamış, müstakil aile evleri, yerlerini ortalama 4 katlı olan apartmanlara bırakmıştır. Feneryolu Mahallesi, son yüz yılda gerçekleşmiş tüm mekânsal kırılmaların okunabildiği ve bu kırılmaların ortaya çıkardığı farklı dönemlerin örneklerinin eş zamanlı görülebildiği bir kentsel mekândır. Her şeye karşın bazı sokakları yeşilliğini korumaktadır. Günümüzde nüfusu yoğun olarak öğrenciler ve emeklilerden oluşmaktadır.

Feneryolu aynı zamanda eski bir demiryolu hattına da ev sahipliği yapmıştır. Açılışı Eylül 1872'de yapılan bu hat; Feneryolu tren istasyonundan başlar, Sabit Pazar'da bir kavis çizip Bağdat Caddesi'ni geçer, büyük Fuat Paşa Bahçesi'nin duvarına bitişik ilerler, bahçeler ve köşkler arasından Fenerbahçe'ye ulaşırdı. Bu hat, özellikle I. Dünya Savaşı'nda askerî amaçlı kullanıldı. 1934'te Fenerbahçe'ye yapılan cephaneliğe nakliyat için arada sırada sadece askerî amaçlarla bu hattan yararlanıldı. Mart 1970'te 98 yıldan beri mevcut olan tren rayları, hattın artık kullanılmadığı gerekçesiyle sökülerek kaldırıldı. Rayların üzerinde bulunduğu ve cadde kotundan bir miktar daha yüksek olan dolgu şerit ise, tıraşlanarak caddeyle aynı hizaya indirildi.

## Nüfus

## Ayrıca bakınız

* Feneryolu Tren İstasyonu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Kalamış Atatürk Parkı

**Kalamış Atatürk Parkı,** İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinin Kalamış semtinde Münir Nurettin Selçuk Caddesi üzerinde Marmara Denizi kıyısında yer alan bir park.

Kalamış Parkında futbol, basketbol ve tenis sahası, çocuk bahçesi, köpek gezdirme alanı ve benzeri tesisler bulunur.

Fenerbahçe-Kalamış Yat Limanı'nın özelleştirilmesine bağlı olarak parkın da yapılaşmaya açılacağı yönünde endişeler doğmuştur. Mimarlar Odası'nın ve 32 vatandaşın açtığı dava 2024 yılı itibarıyla devam etmektedir. Öte yandan, parkta Kadıköy Belediyesi tarafından gerçekleştirilen ve park zeminini betonlaştıran çeşitli uygulamalar da yerel kamuoyunun tepkisini toplamaktadır.

## Kaynakça
Ronin (anlam ayrımı)

* Ronin, efendisiz kalmış *Samuray*.
* 47 rōnin, Japonya'da 18. yüzyıldan kalma bir tarihsel olay.

## Sinema
* Ronin (film), John Frankenheimer'ın yönettiği macera-gerilim filmi.
* 47 Ronin, Carl Rinsch tarafından yönetilmiş sinema filmi.
Ziverbey, Kadıköy

**Ziverbey**, İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Eğitim, Zühtüpaşa ve Feneryolu mahallelerinin bir bölümünden oluşan semtidir. Kadıköy'den Kartal'a uzanan Minibüs Caddesi olarak bilinen caddenin üzerinde yer alır. Caddede minibüs ve otobüs sayısı çok fazladır. Semt aynı adlı bir otobüs durağına sahiptir.

Komşu semti Kuyubaşı'nda İstanbul Atatürk Fen Lisesi ve Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü yer alır.

12 Mart Darbesi sırasında adı işkence olaylarına karışan meşhur Ziverbey Köşkü Erenköy'de bulunmaktadır, bu semtteki Beyaz Köşk değildir. Ancak o da yıkılmış yerine Ateş Pare sitesi yapılmıştır.

Ayrıca Müjdat Gezen Sanat Merkezi ve Kadıköy Evlendirme Dairesi bu semtte bulunmaktadır.

Geçmişte Kuşdili mevkiinde yer alan bir köprüden geçince solda yer alan Ziverbey Yokuşu üzerinden Ziverbey ve Kuyubaşı'na ulaşım sağlanırdı. Bölgeye ulaşım bugün Fahrettin Kerim Gökay Caddesi üzerinden olmaktadır.

## Kaynakça
Fenerbahçe Parkı

Fenerbahçe, Kadıköy'de yer alan parktır. Fenerbahçe Adasının büyük kısmını oluşturan parkta piknik alanları, kafeler ve denize inen merdivenler mevcuttur. Park, 1990 yılında Çelik Gülersoy tarafından ele alınarak bugünkü hâline getirilmiştir. Park içerisinde bulunan ve Osmanlı dönemine ait olduğu bilinen Fener Köşkü Hamamı, 2024 yılında bir restorasyona tabi tutulmaktadır.

## Fenerbahçe Çeşmeleri

Parka 1967'de iki çeşme konuldu. Bu çeşmelerden büyük olanı yontulmuş taşlarla yapılmış bir çatının altına inşa edilmiştir. Çeşmenin ayna taşı da mermer malzemesi kullanılarak yapılmıştır. Birinci çeşmeden daha küçük olan çeşmede de eski bir yapıdan çıkarılmış işlemeli ayna taşı ve yalak kullanılmıştır.

## Galeri

Dosya:Fenerbahce Park 05351.jpg
Dosya:Fenerbahce Park 05369.jpg
Dosya:Fenerbahce Park 05387.jpg
Dosya:Fenerbahce Park 05414 tree.jpg
Dosya:Fenerbahçe Çeşmeleri.jpg|Fenerbahçe Çeşmeleri


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Lofça (il)

**Lofça ili** (Bulgarca: Област Ловеч / Oblast Loveç), Bulgaristan'ın orta bölümünde yer alan bir ildir. Merkezi Lofça şehridir. 4.128,8&nbsp;km² yüzöçümüne sahip ilin 8 belediyesi vardır. İlin nüfusu 167.931 kişidir.

### Belediyeleri

## Not
Pazarcık (il)

**Pazarcık ili** (Bulgarca: Област Пазарджик / Oblast Pazardjik), Bulgaristan'ın orta-batı kesiminde yer alan 275,548 nüfuslu bir ildir. 4 459&nbsp;km² yüzölçümüne sahip ilin 12 belediyesi vardır.

Meriç Nehri kıyısında yer alan Pazarcık, 15. yüzyılda Tatarlar tarafından kurulmuş ve 1934 yılına kadar resmi olarak Tatar Pazarcığı adıyla anılmıştır.

## Kaynakça
Fenerbahçe Anadolu Lisesi

**Fenerbahçe Anadolu Lisesi**, 1968 yılında *Göztepe Lisesi* adı altında hizmete giren okul. Aynı yıl içerisinde başkanlığını Faruk Ilgaz'ın yaptığı Fenerbahçe yönetim kurulunun aldığı karar gereği ve okulun ilk müdürü Tahsin Çizenel'in de girişimleri ile okulun adı *Fenerbahçe Lisesi* olarak değişmiş, renkleri sarı lacivert, amblemi de Fenerbahçe Spor Kulübünün amblemi esas alınarak yeniden düzenlenmiştir. O döneme kadar alt yapısı için kaynak olarak Haydarpaşa Lisesi ve Haydarpaşa Sanat Lisesinin yetenekli sporcu öğrencilerinden faydalanan Fenerbahçe, böylece kendi adını taşıyan bir okula sahip olmuş ve bu gelişmeyi de tüzüğünün 3. maddesinde belirtmiştir. Bu birliktelik ile kulüpten ciddi bir destek alınmıştır. Fenerbahçe Lisesi Kadıköy sınırları içerisinde Bağdat Caddesi'nde yer almaktadır. 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Anadolu lisesine dönüşmüştür. Okulun 980 öğrencisi bulunmaktadadır.

## Ayrıca bakınız
*Fenerbahçe Koleji
*Fenerbahçe Üniversitesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Plevne (il)

**Plevne ili** (Bulgarca: Област Плевен / Oblast Pleven), Bulgaristan'ın kuzeyinde Romanya ile sınırı olan bir ildir. Tuna Nehri kıyısında yer alan ilin merkezi Plevne'dir. 4.333,54&nbsp;km² yüzöçümüne sahip ilin nüfusu 236.305 kişidir.

## İlçeler
İlin 11 belediyesi vardır. Bunlar;

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Plevne Savunması
Pernik (il)

**Pernik ili** (Bulgarca: Област Перник / Oblast Pernik), Bulgaristan'ın batısında Sırbistan ile sınırı olan bir ildir. İlin merkezi Pernik'tir. 2.392&nbsp;km² yüzölçümüne sahip ilin nüfusu 149.832 kişidir.

İl, barındırdığı ağır sanayi ve madencilik işletmeleri ile Bulgaristan'ın en büyük sanayi merkezlerindendir.

## İlçe merkezleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* http://www.pernik.bg/
Caddebostan

**Caddebostan**, İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde bulunan bir mahalledir. Güneyden Marmara Denizi, doğudan Suadiye, Batıdan Fenerbahçe, kuzeyden de Göztepe ve Erenköy mahalleleri ile çevrilidir. İstanbul'un en gözde mahallelerinden olup Bağdat Caddesi ve CKM (Caddebostan Kültür Merkezi) gibi yerlere ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca bölgede ünlü markaların mağazaları ve Türkiye'de az görülen bisiklet yolu mevcuttur. Bizans döneminde bu mahalleye Ruphinianus veya Drys denmektedir.

## Tarih
Osmanlı İmparatorluğu döneminde; Bostancı'dan Göztepe'ye kadar bulunan bölge tarla ve ağaçlarla dolu olduğundan, Yeniçeri asker kaçakları ve diğer suçluların saklanma yeriydi. Bölge, bu sebepten dolayı "*Cadı Bostanı*" olarak adlandırılmıştı. Yeniçeri Ocağı'nın 1826'da kaldırılmasından sonra buradaki bostanların da kaldırılmasına karar verildi. Ve daha sonra bölgenin adı "Caddebostan" olarak değişti.

## Nüfus

## Kayda değer noktalar
* Ragıp Paşa Köşkü - Halk arasında perili köşk olarak da adlandırılan köşk.
* Galib Paşa Camii
* Galib Paşa Camii Çeşmesi
* Sabiha Hanım Köşkü
* Tevhide Hanım Köşkü
* Caddebostan Sahili - Yaz aylarında yerel halkın sıkça bulunduğu sahil şeridi.
* Caddebostan Plajı - İstanbul'un tarihî plajlarından birisi.
* Barlar Sokağı
* 60.Yıl Parkı
* Caddebostan Kültür Merkezi
* Bağdat Caddesi

## Ulaşım
Caddebostan Kadıköy ilçesinin sahil şeridindeki mahallerinden birisidir. Caddebostan'dan geçen İETT otobüs hatları;
* **16 **Kadıköy - Pendik
* **16D **Kadıköy - Altkaynarca
* **222 **Kadıköy - Pendik (*pasif)* 
* **4 **Kadıköy - Bostancı
* **ER1 **Kadıköy - Erenköy
* **ER2 **Kadıköy - Erenköy
* **GZ1 **Kadıköy - Göztepe
* **GZ2 **Kadıköy - Göztepe  otobüsleri
* Taksim - Bostancı dolmuşları son bulmuş olup  Caddebostan'dan da geçen Kadıköy - Bostancı dolmuşları (D34 hattı), Kadıköy Rıhtım Caddesi ve Kuşdili Caddesi kalkışlı olarak devam etmektedir. Ayrıca bölgeye ulaşım için Söğütlüçeşme Metrobüs kalkışlı ve Bostancı istikametli D38 isimli dolmuş hattı da mevcuttur.
* 2022 yılında İBB tarafından Caddebostan sahilinde bir iskele inşa edileceği duyurulmuştur. Geçmişte de, Caddebostan İskele Sokak ile kıyı kesişiminde bir iskele bulunur ve Caddebostan İskele Sokak; Bağdat Caddesi'nden gelenleri plaj, iskele ve denize ulaştırma işlevi görürdü. 1960'lı yıllarda seferleri sonlandırılan iskele, bölgeden geçen sahil yolu nedeniyle de tamamen kapatılmıştır. Raylı sistem ve otobüs taşımacılığını deniz hattıyla entegre etmek amacıyla planlanan  yeni iskelenin yapımı, ilgili kurumlardan görüş ve değerlendirme talepleri alınması nedeniyle, 2023 yılı itibarıyla planlama düzeyinde kalmıştır. 
* Bölgede Göztepe-Ataşehir-Ümraniye Metro Hattı kapsamında 60. Yıl Parkı (İstanbul Metrosu) istasyonunun da 2025 yılı sonunda faaliyete girmesi beklenmektedir.

## Galeri

Dosya:Caddebostan_07760.jpg|Mahalleden bir görünüm
Dosya:Caddebostan kultur merkezi.JPG|Caddebostan Kültür Merkezi


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Suadiye

**Suadiye**, İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir mahalledir. İstanbul'un caddelerinden biri olan Bağdat Caddesi'nin üzerinde, Bostancı ve Erenköy arasında bulunur. Kuzeyde Şemsettin Günaltay Caddesi'nden güneyde Marmara Denizi sahiline kadar uzanır. Semte adını 1905 yılında Suad Hanım adına yaptırılan tarihi Suadiye Camii vermiştir.

Turhan ve Mediha Tansel İlköğretim Okulu, Suadiye Hacı Mustafa Tarman Anadolu Lisesi ve Feride Geçidi de bu mahallede bulunur. Gebze-Haydarpaşa tren yolu hattındaki duraklardan biri de buradadır. Aslen bu noktada bir tren yolu istasyonu bulunmaz ve raylar Erenköy'deki Tellikavak'tan Bostancı istikametinde ilerlerken 1888'de Almanlar tarafından demiryolu hattı kısaltılarak günümüzdeki güzergahından geçirilmiş ve Suadiye'de bir istasyon yapılmıştır. Bu gelişme, bölgedeki yapılaşmanın ilk adımı olarak değerlendirilmektedir.

1930'lar ve 1950'ler arasında Suadiye'de deniz ulaşımı da mevcuttu. Suadiye İskelesi, vapurların uğradığı noktalardan birisiydi. İskele, suyun sığ olduğu bölgeden uzaklaşabilmek için kıyıdan 98 metrelik bir yürüyüş yolu ile erişilebilir durumdaydı. Denizdeki belirli bir derinliğe kadar yürüyüş yolu ile ulaşım, bu yıllarda benzer şekilde Kalamış ile Moda'daki iskelelerde de mevcuttu. Ancak sığ sulara yakınlık durumu, Suadiye İskelesi'nin de tıpkı Kalamış ve Caddebostan iskeleleri gibi kullanım dışı kalmasına neden olmuştur. Kıyıda dolgu alan olarak sahilyolu yapımı ise iskeleyi tamamen ortadan kaldırılmıştır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*