open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Am

**Am** şu anlamlara gelebilir:

## Kelimeler
* Am, argoda kadın cinsel organı (vajina)
* âm, umuma, ammeye, kamuya ait.

## Terminoloji
* .am, Ermenistan'ın internet uzantısı.
*.am, Automake yazılımı ile ilişkili dosya uzantısı.
*Genlik modülasyonunu (Amplitude Modulation) simgeleyen harflerdir: Bir şekilde bir yere ulaştırılması istenen ses sinyalinin, taşıyıcı bir frekans üzerinde voltaj değeri kodlanarak taşınması sistemidir. Radyolardan dinlenen kısa, orta ve uzun dalga kanallar bu duruma en iyi örnekleri oluştururlar.

## Bilimsel
*Am, Amerikyum elementinin simgesi.
*Attometre, bir uzunluk birimi.
*Adrenomedullin, bir protein.

## Zaman
* İngilizcede gece 00:00'dan öğlen 12.00'ye kadar olan saatleri belirlemekte kullanılan **[[Ante meridiem]]** deyiminin kısaltması.
**Anno Martyrum,* Koptik Takvimde yılları nümerik göstermenin bir yöntemi.

## Ulaşım

* A.M. (otomobil), 1906 yılında üretilmiş bir fransız arabası.
* Aeroméxico

## Müzik
* La minör, Müzikte bir akor.
*AM (müzisyen), Amerikalı bir müzisyen.
*DJ AM, Amerikan DJ ve yönetmen.

## Diğer

* Ackerman Mcqueen isimli medya, danışmanlık, araştırma ve PR firmasını simgeleyen harflerdir.
* Ermenistan (AM ISO ülke kodu)

## Ayrıca bakınız

* AM ile başlayan tüm sayfa başlıkları
* ''am'' ile başlayan tüm sayfa başlıkları
* am içeren tüm sayfa başlıkları
İdo dili

:*Bu sayfada yapma bir dil olan "İdo dili" açıklanmaktadır. İstanbul Deniz Otobüsleri (İDO) için [[İDO (İstanbul Deniz Otobüsleri)]] sayfasına bakınız.*

**İdo**, ana dilleri farklı olan insanlar arasında anlaşmayı kolaylaştırmayı amaçlayan bir yapay dildir. 1907'de icat edilmiştir.

İdo, dilbilgisi, sesbilgisi ve sözcelem bakımından öncülü Esperanto ile benzerlikler gösterir. İdo, Esperantoda reform talep eden Esperantocular tarafından oluşturulmuştur. Bu dili konuşanların sayısı bilinmemekle birlikte Esperantoyu azami 1.5 milyon, İdoyu birkaç bin kişinin konuştuğu tahmin edilmektedir. Yine Esperanto bilenlerin İdoyu, İdo bilenlerin Esperantoyu fazla zorlanmadan anladıkları tahmin edilmektedir.

İki dil arasında göze çarpan en önemli fark, İdonun 26 harfli standart Latin abecesini kullanmasıdır. Oysa Esperantoda "q", "w", "x" ve "y" harfleri bulunmayıp "ĉ", "ĝ", "ĥ, "ĵ", "ŝ" ve "ŭ" harfleri bulunmaktadır. İdonun Esperantonun 'hatalarını gidermek' amacıyla ortaya çıktığını söylemek yanlış olmaz.

## İdo kurultayları
* 2009: Tallinn, Estonya
* 2008: Wuppertal-Neviges, Almanya (Rapor )
* 2007: Paris, Fransa (Rapor )
* 2006: Berlin, Almanya, 10 ülkeden yaklaşık 25 kişi (Rapor )
* 2005: Toulouse, Fransa, 4 ülkeden 13 kişi (Rapor )
* 2004: Kiev, Ukrayna, 9 ülkeden 17 kişi (Rapor )
* 2003: Grossbothen, Almanya, 6 ülkeden gelen katılımcılar (Rapor )
* 2002: Kraków, Polonya, 6 ülkeden 14 katılımcı (Rapor )
* 2001: Nürnberg, Almanya, 5 ülkeden 14 kişi (Rapor )
* 1998: Białobrzegi, Polonya, 6 ülkeden 15 kişi
* 1997: Bakkum (mun. Castricum), Hollanda, 7 ülkeden 19 kişi
* 1995: Elsnigk, Almanya
* 1991: Oostende, Belçika, 21 katılımcı
* 1980: Namur, Belçika, 35 kişi
* 1960: Zürih, İsviçre, yaklaşık 50 kişi

## Ayrıca bakınız
* İdo Vikipedi'nin anasayfası
* İdo Vikisözlük'nün anasayfası  - Türkçe - İdo sözcükler

## Dış bağlantılar

* Uniono por la Linguo Internaciona Ido (ULI)
Hatila Vadisi Millî Parkı

**Hatila Vadisi Millî Parkı**, Artvin merkez ilçe sınırları içerisinde Hatila Vadisi'ndeki Hatila Deresi ve birçok yan derelerini içerir. Ulaşım, Artvin il merkezinden 10&nbsp;km.lik stabilize bir yol ile sağlanır. Vadi boyunca değişik kayaç türleri görülmekle birlikte, bu kayaçların hemen hepsi derinlik volkanizmasının ürünüdür. Hatila Vadisinin genel karakteri; V tipi, dar tabanlı, genç vadi özelliğindedir. Vadi boyunca litolojik farklılıklardan kaynaklanan eğim kırıkları ortaya çıkmıştır. Bu eğim kırıkları, akarsuda şelalelerin oluşumunu sağlamıştır. Vadi yatağının derine aşınmasının, yana doğru açılımından daha kuvvetli olmasından dolayı vadi yamaçlarının eğimi %80 hatta kimi kesimlerde %100'e ulaşır. Yamaçların gerek fiziksel parçalanma ve kütle hareketleri gerekse yan dere ve heyelanlarla işlenmesi sonucu vadide çok haşin bir topoğrafya ortaya çıkmıştır. Bu topoğrafya, vadinin orta kesimlerinde kanyon ve boğaz oluşumunu sağlamıştır. Vadinin orta ve yukarı ağzında çok zengin ve yoğun olan vejetatif örtü; bünyesinde çok çeşitli bitki türlerini barındırmaktadır. Bu türler içerisinde dikkati çeken belirgin özellik, bitki örtüsünün genel olarak Akdeniz iklim karakterini yansıtmasıdır. Dolayısıyla buradaki bitki örtüsü relikt bir özellik gösterir. Ayrıca bitki türleri içerisinde endemik karakterde olanlar da vardır. Bu türlerin sayısı 500'ü geçmektedir. Hatila Vadisi, zengin bir fauna da içermektedir. Bu fauna içerisinde en çok rastlanan türler; ayı, domuz, tilki, porsuk, yaban keçisi, sansar, atmaca, kartal, çakal, dağ horozu, Hopa engereği ve alabalıktır.

Hatila Vadisinin gerek ilginç jeolojik ve jeomorfolojik yapısı ve gerekse özgün bitki toplulukları yöreye Türkiye'de ender rastlanan bir alan özelliğini vermektedir. Ayrıca bu doğal öğelerin birleşimi sonucu eşsiz peyzaj güzellikleri ortaya çıkmakta ve bu durum da zengin rekreasyonel potansiyel oluşturmaktadır.

Millî Park sahası içerisinde ziyaretçilerin günübirlik ve kamp kullanımı için belirlenmiş yerler bulunmaktadır. Çadırla, karavanla ve belirli kapasitelere sahip bunglov tipi doğal ortamla uyumlu tesislerde konaklanabilir. Ayrıca Millî Park Artvin il merkezine 10&nbsp;km. uzaklıkta olduğundan, burada da konaklamak mümkündür.Son yıllarda sayıları artmış olan kabuk böcekleri, birçok ağacın kurumasına sebep olmaktadır.

## Dış bağlantılar
* Hatila Vadisi Millî Parkı
Deklanşör

**Deklanşör** (Fransızca: *déclencheur*), fotoğraf makinesi, kamera gibi optik aygıtlarda, fotoğraf veya film çekmek için basılan düğmedir. Deklanşöre basıldığında, obtüratör açılarak filmin ışıklanması sağlanmış olur.

Her deklanşörün görünüşü, büyüklüğü ve mekanik yapısı aynı değildir. Kullanılan kamera ya da modele bağlı olarak farklı olabilir. Bunlardan bazıları, yumuşak baskılı, diğer bazıları ise sert baskılıdır.

Dijital ve otomatik kameralarda deklanşör, çoğunlukla çok işlevli ve çift aşamalıdır. Deklanşör üzerine hafif bir baskı, otomatik netlik ayarlarının yapılmasını, ikinci baskı ise ışık düzeneğinin açılmasını, dolayısıyla fotoğraf çekmeyi sağlar.

İyi bir deklanşörün, el ve parmak yapısına uygun (ergonomik) şekilde düzenlenmiş ve sarsılmaya neden olmayacak kadar rahat basılabilen, yumuşak basımlı olması gerekir.

Web kameralarından bazıları, aynı zamanda dural fotoğraflar çekmeye yarayan bir fotoğraf makinesi olarak da kullanılabilir. Bu nedenle, bu tür kameraların üzerine de fotoğraf çekmeye yarayan bir düğme eklenmiştir. Ancak bu düğme, çoğunlukla sadece fotoğraf çekebilmek için konulmuş, ikinci bir işlevi olmayan, basit yapılı bir düğmedir.

## Deklanşör kablosu

Deklanşör düğmesini fotoğraf makinesine dokunmadan çalıştırmak için fotograf makinesine bir kablo yardımıyla bağlanan düzenektir. Özellikle uzun pozlamada fotoğraf makinesinin deklanşörüne basıldığında fotoğraf makinesinin aldığı titreşim fotoğrafa yansıyabilir. Bu durumlarda kablo deklanşörle deklanşörü tetiklemek tercih edilir. Genellikle kablo deklanşör kullanıldığı durumlarda makine üç ayakla sabitlenir. Kablo teklanşörlerde bulunan tek tuşun iki fonksiyonu vardır. Yarım basıldığında odaklama, tam basıldığında fotoğraf çekmeye yararlar. Bazı kablo deklanşörlerde kullanılan kablo daha uzun olabilir. Fotoğrafçının konu tarafından gözükmemesi için tercih edilebilir. Örneğin bir kuş fotosu çekilmesi. Kablo deklanşörlerde belli bir standart yoktur. Her markanın kendine has kablo deklanşörleri mevcuttur. Makineye göre kablolu deklanşör olmaması durumunda üretici buna uygun kablosuz deklanşör üretmiş olabilir. Halihazırda deklanşör kablosu olmadığında fotoğrafçılar an fotoğrafı çekmiyorlarsa gecikmeli çekim modunu tercih ederler. Günümüzde kablo deklanşör portuna takılan radyo frekanslı uzaktan kumandalar da vardır. Kablo deklanşörlerde olduğu gibi deklanşöre yarı basıldığında odaklama yapabilenleri mevcuttur.

### Kullanıldığı alanlar
Genel olarak uzun pozlamaya sebebiyet veren durumlarda kullanılır.
* Gece çekimleri
* Bulb Fotoğraf çekimleri (özel bir gece çekimidir, özellikle yıldız fotoğrafları çekmek için çok uzun pozlama tercih edilir. Makine deklanşöre basıldığı müddetçe pozlar.)
* Fotoğrafçının fotoğraf makinesine uzak kalması gerektiği durumlar.
* İç mekan çekimleri
* Tripod çekimleri gerektiren diğer durumlar
Sensor

* Sensor (otomobil) Amerikalı otomobil üreticisi
* **Sensor** *isim* *latince sensus=his duygu dan* Bkz. eşanl. Algılayıcı
Manga

**Manga** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Manga (askeriye), askerî bir birlik
* Manga, Burkina Faso, Burkina Faso'da bir şehir
* Manga (çizgi roman), Japon çizgi romanlarına verilen ad
* maNga, Türk alternatif rock müzik grubu
* ''maNga'', maNga adlı Türk alternatif rock müzik grubunun ilk albümü
* *[[maNga+]]*, maNga adlı Türk alternatif rock müzik grubunun ilk albümünün yeniden düzenlenmiş versiyonu

## Ayrıca bakınız
* Mangal
Salicaceae

**Salicaceae**, Malpighiales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

## Taksonomi
**Salicaceae** familyasına bağlı cinsler:
# *[[Banara]]* - Aubl. 
# *[[Casearia]]* - Jacq.	 
# *[[Dovyalis]]* - E. Mey. ex Arn. 
# *[[Flacourtia]]* - Comm. ex L'Hér.	 
# *[[Homalium]]* - Jacq.	 
# *[[Laetia]]* - Loefl. ex L.	 
# *[[Lunania]]* - Hook.	 
# *[[Oncoba]]* - Forssk.	 
# *[[Populus]]* - L. 
# *[[Prockia]]* - P. Browne ex L.	 
# *[[Salix]]* - L. 
# *[[Samyda]]* - Jacq.	 
# *[[Xylosma]]* - G. Forst.

## Dış bağlantılar
* 
* 

## Kaynakça
Örümcek Adam (anlam ayrımı)

**[[Örümcek Adam]]** bir Marvel Comics süper kahramanıdır.

Ayrıca şu anlamlara gelebilir:

* Birkaç karakter versiyonundan biri
* ''Örümcek Adam'' (çizgi roman), ayrıca *Peter Parker: Spider-Man* olarak da bilinir
* Spider-Man (Miles Morales) After Peter Parker is killed the mantle passed to Miles Morales
* ''Örümcek Adam'' (film serisi), Marvel Comics karakterinden uyarlanan bir film serisi
**''Örümcek Adam'' (film, 2002), Sam Raimi tarafından yönetilen, Tobey Maguire'in baş rolünü oynadığı ilk film
***''Örümcek Adam'' (film müziği), 2002 yapımı filmin müzik albümü
**''Örümcek Adam 2'' (film, 2004), serinin ikinci filmi
**''Örümcek Adam 3'' (film, 2007), serinin üçünüc filmi
**''İnanılmaz Örümcek Adam'' (film, 2012), Marc Webb tarafından yönetilen, baş rolünü Andrew Garfield'ın oynadığı, serinin yeniden filmi
* *[[Spider-Man: Turn Off the Dark]]*, müziklerini Bono ve The Edge'in yaptığı Broadway müzikali
* Spiderman, The Cure'ün Lullaby şarkı sözünde betimlenen bir yaratık

**Televizyon**da:
* ''Örümcek Adam'' (dizi, 1967)
** "Spider-Man" (theme song)
* The Amazing Spider-Man (TV dizisi) 1970 yapımı ABD canlı çekim dizisi
* ''Spider-Man'' (Toei), bir Japon yapımı canlı aksiyon dizisi
* ''Örümcek Adam'' (dizi, 1981)
* ''Örümcek Adam'' (dizi, 1994)
**[[Spider-Man Unlimited]]*, 1999 yapımı dizi
* *[[Spider-Man: The New Animated Series]]*, *MTV Spider-Man* olarak da bilinen 2003 yapımı dizi 
* *[[The Spectacular Spider-Man (TV dizisi)|The Spectacular Spider-Man]]*, 2008 yapımı dizi
* *[[Ultimate Spider-Man (dizi)|Ultimate Spider-Man]]*, 2012 yapımı dizi

**Video oyunları**nda:
* *[[Spider-Man: The Video Game]]*, a 1991 arcade title from Sega
* ''Spider-Man'' (video oyunu, 2000), Activision tarafından yayınlanan video oyunu
* ''Spider-Man'' (video oyunu, 2002), filmden uyarlanan bir Activision video oyunu

## Lakaplı kişiler
* Arwind Santos, Filipinli basketbol oyuncusu
* André Bikey, Kamerunlu futbolcu
* Hélio Castroneves, yarış arabası sürücüsü; kazandığı yarıştan sonra enkaz çitine tırmanma eğilimi sayesinde bilinir
* Theodore Edward Coneys, "Denver Spiderman" lakaplı Amerikalı suçlu 
* Jonás Gutiérrez, Arjantinli futbolcu
* Torii Hunter, Amerikan Beyzbol Ligi santra oyuncusu
* Andre Rison, eski Amerikan Ulusal Futbol Ligi geniş alıcısı
* Alain Robert, dünyaca ünlü gökdelen tırmanıcısı
* Rubén Xaus, İspanyol motosiklet yarışçısı
* Walter Zenga, İtalyan kaleci
* Camilo Villegas, Kolobiyalı bir golf oyuncusu

## Ayrıca bakınız
* *[[Spider-Man and His Amazing Friends]]*
* *[[The Spider Man]]* veya *Gagamba*, Filipinli yazar F. Sionil José tarafından yazılan bir roman
RSVP

Uluslararası davet verilmesi veya bir davet için yabancı dilde davetiye basılması durumunda davetiyelerin altına konan ve söz konusu davete katılmak için ön bildirim şartı olduğunu ifade eden Fransızca kökenli kısaltma. Kısaltme "répondez s'il vous plaît" ifadesinin baş harflerinden oluşur. Türkçede *Lütfen Cevap Veriniz* ifadesi ile karşılanır ve *LCV* kısaltması kullanılır. RSVP, hemen hemen tüm dillerde kullanılan bir kısaltma halini almıştır.

## Kaynaklar
Virüs (anlam ayrımı)

**[[Virüs]]**, bakterilerden küçük olan ve konak olarak canlılar dünyasının her üç üst âlemini (Archaea, Bacteria, Eukarya) de kullanabilen parazit nitelikli enfeksiyon ajanlarının genel adıdır.

"Virüs" ifadesinin diğer olası anlam ve kullanımları şunlardır:

**Bilgisayar**:
* Bilgisayar virüsü: Bilgisayar ortamında kendi kendini kopyalayan zararlı program.
* ''Virus'': David Braben tarafından tasarlanmış, 1988 yılı yapımı bir bilgisayar oyunu.

**Kitap**
* ''Virus'': Dark Horse Comics'in 1995'te yayınladığı ve 1999 yılı ABD filmi Virüs'e esin kaynağı olmuş çizgi roman.

**Müzik**:
* Virus Recordings: Birleşik Krallık'ta yerleşik bir plak şirketi.
* The Virus: ABD'den bir punk rock grubu.
* *[[Virus (şarkı)|Virus]]*: Iron Maiden'ın bir şarkısı

**Sinema**:
* Virüs: 1980 yılı Japonya yapımı bir bilimkurgu filmi.
* Virüs: 1999 yılı ABD yapımı bir bilimkurgu/korku filmi.
Emanuel Lasker

**Emanuel Lasker** (d. 24 Aralık 1868, Barlinek, Polonya - ö. 11 Ocak 1941, New York, ABD) Alman satranç oyuncusu ve matematikçi.

1894'te Steinitz'i +10 -5 =4 sonucu ile yenerek dünya satranç şampiyonu oldu. Birçok turnuvada birinci oldu. Bunların en önemlileri Londra (1899), Sankt-Peterburg (1896 ve 1914) ve New York (1924) turnuvalarıdır.

27 yıl dünya satranç şampiyonu kaldı ve unvanını birçok maçta korudu. 1921'de Havana'da yapılan maçta Capablanca'ya yenilerek unvanını devretti.

1933 yılının İlkbaharında Adolf Hitler tarafından mülkiyet ve vatandaşlıktan mahrum etmesiyle, Yahudilere karşı ayrımcılık ve sindirme kampanyası başladı. Aynı yıl, Yahudi olan karısı *Martha* ile Almanya'yı terk etmek zorunda kaldı. İngiltere'de kısa bir süre kaldıktan sonra, 1935'te Adalet Komiseri, Spor Bakanı ve de satrançın coşkulu bir destekçisi olan Nikolai Krylenko tarafından Sovyetler Birliği'nde yaşamaya davet edildi. SSCB'ye giden Lasker Alman vatandaşlığından feragat ederek Sovyet vatandaşlığı aldı. Lasker, biraz para kazanabilmek için satranç yarışmalarına katıldı.

Joseph Stalin'in Büyük Temizlik operasyonunda SSCB'den ayrılmaya karar verdi. Ağustos 1937'de, eşi Martha ve Emanuel Lasker, Sovyetler Birliği'ni terk etmeye karar verdi ve Ekim 1937'de Hollanda üzerinden Amerika Birleşik Devletleri'ne (ilk olarak Chicago, bir sonraki New York) taşındı. Ertesi yıl Emanuel Lasker'in patronu Krylenko tasfiye edildi. Lasker, satranç ve briç dersleri vererek kendisini desteklemeye çalıştı.

1940'ta, antisemitizm ve işsizlik gibi ciddi siyasi sorunlara çözüm önerileri olan son kitabı olan *Geleceğin Toplumu* nu yayınladı. Mount Sinai Hastanesi'nde bir hasta olarak, 72 yaşında, 11 Ocak 1941 tarihinde New York'ta böbrek enfeksiyonu nedeniyle öldü. Queens, New York'ta, Beth Olom Mezarlığına gömüldü.

Satranca psikolojik yaklaşımı ve derin tahlilleriyle bilinir. Aynı zamanda başarılı bir matematikçidir. Lasker, satranç oynamayı iki beyin arasındaki psikolojik bir mücadele olarak anlamış ve ifade etmiştir. Matematik doktorasını Erlangen'de David Hilbert yönetiminde yapmıştır (1902). Matematikte polinom halkalarında Lasker-Noether teoremi olarak anılan teoremi geliştirmiştir. Felsefe ile ilgilendiği, Albert Einstein'ın yakın arkadaşı olduğu da bilinmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Lasker'un oyunlarından 50 önemli pozisyon 
* Satranç Okulu
* Chess Moon
Benko Gambiti

**Benko Gambiti** (ECO kodu **A57**) 1.d4 Af6 2.c4 c5 3.d5 b5 hamleleri ile karakterize edilen bir satranç açılışıdır. **Volga gambiti** olarak da bilinir. Ana varyasyon 4.cxb5 a6 5.bxa6 Fxa6 ve siyahın f8 filini kanatta uygun pozisyonlandırması şeklindedir. Açılış, siyahın vezir gambitine karşı uygulanan en etkili karşı gambit'i olarak nitelendirilebilir.

Gambit'in en iyi bilinen uygulayıcısı, bu ismi almasına neden olan Pal Benko'dur.
Géza Maróczy

**Géza Maróczy** (d. 3 Mart 1870 - ö. 29 Mayıs 1951) önde gelen Macar satranç ustası. Oyun tarzı başarılı savunmaya dayalıydı.

## Dış bağlantılar
* Maroczy'un oyunlarından 10 önemli pozisyon
Koloni (siyaset)

**Koloni**, bir devletin nüfusunun bir bölümünü yerleştirmek için denizaşırı bir ülkeyi ele geçirerek yurttaşlarını oraya iskan etmesi halinde meydana gelen yeni yurttur.

Bazı durumlarda "sömürge" ile eş anlamda kullanılır fakat sömürgeden farklı bir kavramdır. Yeni fethedilen ülke sömürge değil, onu kuran devletin normal bir parçasıdır. Bunun yanı sıra, ülkesinden ayrılıp başka bir ülkeye yerleşmiş insan topluluğu veya bir ülkede bulunan yabancı uyruklu kişilerden oluşan topluluk anlamında da kullanılır.
Huronlar

**Huronlar** ya da **Vyandotlar**, Kuzey Amerika' da yaşayan bir kızılderili topluluğu. Huronlar bugünkü Ontario sınırında balıkçılık, avcılık ve özellikle ticaret yaparak yaşamlarını sürdürüyorlardı. 17. yüzyılda sömürgeleşme geliştikçe samur kürklerine olan talebin artması, bu kürklerin ticaretini yapan Huronlar ile İroquoilar arasında kanlı bir savaş çıkmasına yol açtı. Kürk rezervleri tükendikçe savaş şiddetlendi. Bu savaştan sağ kurtulabilen Huronlar Quebec'e çekildiler.
İran sineması

**İran sineması**, İran'da sinemaya dair faaliyetleri ve sinema kültürünü kapsar.

## Erken dönem İran sineması
İran'ın sinema ile tanışması 1900'lerin başına uzanır. İlk uzun metraj İran filmi Ermeni asıllı Ovans Oganyas'ın 1930'da çektiği **Abi ve Rabi** filmidir.

## Ayrıca bakınız
* Bir Ayrılık

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Devrim öncesi iran sineması
* Yeni akım İran sineması (1997 sonrası sinema)
* İran'da sinemanın durumu (Qantara.de)
* Tahran Fajr Film Festivali (Qantara.de)
* Savaş Üzerine bir İran komedisi (Qantara.de)
Büyük baştankara

**Büyük baştankara** (*Parus major*), baştankaragiller (Paridae) familyasından bir baştankara türü.
Başı koyu mavi-siyah, yanağındaki beyazlık ovaldir. Siyah gıdısı sarı renkli alt tarafının ortasına kadar geniş bir çizgi şeklinde uzar (erkeğinde geniş, dişisinde dardır). Sırtı yeşil, kanatları gri-mavi, kanat çizgisi beyaz, kuyruğu gri-mavi ve beyaz kenarlıdır.

Yumurtlama zamanı geldiğinde yaklaşık 8 yumurta birden yumurtlayabilirler.Kuluçka zamanında eğer cüsselerinden daha yüksek miktarda yumurtaları varsa bacaklarına fazla miktarda kan pompalayarak ısı üretimini bacaklarına da verirler. Dünya üzerinde kan pompalama miktarını ayarlayarak bacaklarına veren başka bir canlı henüz bulunmamaktadır.

## Resim galerisi

Dosya:Great tit side-on.jpg|
Dosya:Parus major excelsus MHNT 232 Aïn Béïda Algerie.jpg|
Dosya:Great Tit (Parus major) 1.jpg|Büyük baştankara
Dosya:Parus major, Germany 2009.ogv|Büyük baştankara yavrularını besliyor ve yuvayı temizliyor
Florya (kuş)

**Florya** (*Carduelis chloris*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasından ötücü bir kuş türü.

## Özellikleri
14&nbsp;cm uzunluğundaki floryaların erkekleri dişilerinden daha iri, renkleri daha göz alıcıdır. Dişi ve genç kuşlar, daha soluktur ve kahverengi tonlar hakimdir. Gagası, kalın ve koni biçimindedir. Ötüşleri de oldukça güzel ve cıvıltılıdır. Erkeğin, "kelebek" gösteri uçuşu vardır.

## Üreme ve beslenme
Ağaçlar veya çalılıklarda yuva yapar, 3-8 yumurta bırakır. Üreme mevsimleri dışında gruplar oluşturan floryaların başlıca besini tohumdur.

## Dağılımı
Palearktik bölgede geniş bir dağılım gösteren floryalar, Anadolu'nun Doğu bölgeleri dışındaki bütün yörelerinde ürer, kışın göç sırasında hemen her yerde çok sayıda görülür. Bu kuş, Avrupa, kuzey Afrika ve güneyde batı Asya boyunca yaygındır.
Çam baştankarası

**Çam baştankarası** (*Periparus ater*, eskiden *Parus ater*), baştankaragiller (Paridae) familyasından 11&nbsp;cm uzunluğunda bir baştankara türü.

Başı kara, yalnız yanakları ve ensesi ak, vücudu boz ve kirli sarıdır. Başta kıyı bölgeleri olmak üzere, Türkiye'nin her yerindeki iğneyapraklı ve karışık ormanlarda bulunur.

## Resim galerisi

Image:Parus ater 1 (Marek Szczepanek).jpg
Image:Parus ater 2 (Marek Szczepanek).jpg
Resim:Parus_ater02.jpg
Resim:Zwarte mees op vogelvoer-4961997.webm|Çam baştankarası yemlikten yem yiyor


Image:Periparus ater I.jpg
Image:Periparus ater II.jpg
Image:Coal tit and blue tit.jpg|



## Kaynakça
Karatavuk

**Karatavuk** ya da **kara bakal** (erkek) ve **boz bakal** (dişi) (*Turdus merula*), karatavukgiller (Turdidae) familyasından siyah tüylü, meyve ve böceklerle beslenen ötücü bir kuş türüdür.

## Özellikleri

Kanat uzunluğu yaklaşık 25&nbsp;cm'dir. Erkek karatavukların gagası parlak sarı, tüyleri siyah, dişilerin ise gagası soluk, tüyleri siyahtır. Karatavuklar kış mevsimi güneşi en çok alan kuytu alanları seçer. Özellikle sık çalılıklar arasında fark edilmeden gün boyu saklanır. Çok hareketli ve hızlı uçan bir kuştur. Yaz mevsiminde geceleri sık yapraklı ağaçlarda, sabahları ise erken saatlerde alışık olduğu yerlerde gezinir. Karatavuklar gün doğumu ve gün batımında çok gürültü çıkararak öterler. Gezinme anında çok sessiz olan karatavuklar, bir tehlike olduğunda kesik kesik sesler çıkarır. Ancak yerlerinden insanı heyecanlandıracak tiz bir sesle öterek ayrılırlar. Öncelikle çok sessiz kalarak tehlikenin geçmesini bekleyen bu kuşlar, insan veya hayvanın kendini fark etme anına kadar çalılıklar içinde yer değiştirirler. Bu kuşlar yaz mevsiminde üç, dört yavru yaparlar. Yuvadan düşen yavruyla ilgilenmezler. Avrupa kıtasının her yerinde yaşayabilirler.

## Beslenme

Çeşitli meyvelerin yanı sıra solucan ve salyangoz gibi hayvanları da yer. Ancak bunun yanında darı, kanarya yemi ve kendir tohumu da besinleri arasındadır.

Karatavuklar zeytin meyveleri ile beslenir. Bu meyveleri bir çırpıda yutan bu kuşlar kursaklarında zeytinin etli kısımlarını sindirirler ancak odunsu yapıda olan zeytin çekirdeklerini sindiremezler ve dışkılama yoluyla dışarıya atarlar. Zeytin çekirdeklerinin odunsu kabuğu, karatavuğun kursağındaki küçük taşlarla ve kuvvetli asitlerle sindirim sırasında incelir ve yumuşar, sadece bu çekirdekler toprağa düştüğünde çimlenebilir. Karatavuklar sahip oldukları bu özellikleri nedeniyle zeytinlerin tohum dağılımı ve çimlenmesine katkı sağlarlar.

## Dağılımı

Avrasya'nın ılıman bölgelerindeki ormanlarda ve bahçelerde yaygın biçimde görülür. Karatavuklar Avrasya'nın dışında Yeni Zelanda ve Avustralya'da da yaşar.

## Dış bağlantılar
* 

## Kaynakça
Bayağı alakarga

**Adi alakarga** ya da **bayağı alakarga** (*Garrulus glandarius*), kargagiller familyasından, kanat lekeleri mavi ve beyaz, kuyruk sokumu beyaz, kuyruğu siyah bir kuş türü.

Uçuşta beyaz kanat paneli, kuyruk sokumu ve siyah kuyruğu ile hemen tanınır. Genellikle tek başına ya da küçük gruplar halinde bulunur, ilkbahar gösterilerinde daha büyük gruplar oluşturabilir. Ormanlar, meyve ve zeytin bahçeleri, büyük parklar, bahçeler, bazen de şehir parklarında gözükür.

## Taksonomi ve sınıflandırma
Bayağı alakarga, 1758 yılında İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus tarafından *[[Systema Naturae]]* adlı eserinin 10. baskısında *Corvus glandarius* ikili adlandırmasıyla tanımlandı. Linnaeus tip yeri olarak "Avrupa" tanımı yapsa da bu tanım Ernst Hartert tarafından 1903'te İsveç olarak değiştirildi. Bayağı alakarga, 1760 yılında Franız zoolog Mathurin Jacques Brisson tarafından önerilen *[[Garrulus]]* cinsi içinde sınıflandırılan üç türden biridir. Cins adı *Garrulus* Latince "geveze", "gürültücü" anlamına gelir. Epiteti *glandarius* ise Latince "meşe palamudunun" anlamına gelir.

Steve Madge ve Hilary Burn tarafından 1994'te 33 alt türü içeren sekiz ırk grubu tanımlandı:
* Nominotipik grup (Avrupa'da dokuz ırk), tepeleri çizgili.
* *cervicalis* grubu (Kuzey Afrika'da üç ırk), kızılımsı ense, gri omuz çevresi, başın yanları çok soluk ve çizgili ya da siyah tepe.
* *atricapillus* grubu (Orta Doğu, Kırım ve Türkiye'de dört ırk), ense ve omuz çevresi tekdüze renkte, siyah tepe ve çok soluk yüz.
* *hyrcanus* ırkı (İran), küçük boyda, siyah alın ve ense geniş çizgili.
* *brandtii* grubu (Sibirya ve Japonya'nın kuzeyinde dört ırk), çizgili tepe, kızılımsı kafa, koyu renkli iris, omuz çevresi gri.
* *leucotis* grubu (Güneydoğu Asya'da iki ırk), kanatlarda beyaz tüy yok, alın beyaz, ense siyah, kafanın yanları beyaz
* *bispecularis* grubu (Himalayalarda altı ırk), çizgisiz kızılımsı tepe, kanatlarda beyaz yok.
* *japonicus* grubu (Japonya'nın güney adalarında dört ırk), kanatlarda büyük beyaz leke, siyahımsı yüz ve pulumsu tepe.

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) ve BirdLife International bayağı alakargayı üç türe böler. *G. g. leucotis* alt türü *Garrulus leucotis*, ve altı alt tür içeren *bispecularis* grubu*Garrulus bispecularis* olarak tanımlanır.


Eurasian Jay Dugalbitta Chamoli Uttarakhand India 13.06.2013.jpg|*G. g. bispecularis*Uttarakhand, Hindistan
Garrulus glandarius IL Jerusalem.JPG|*G. g. atricapillus*Kudüs, İsrail
Cyprus jay (Garrulus glandarius glaszneri).jpg|*G. g. glaszneri*Kıbrıs


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* RSPB Information on Jays in the UK
Ak kuyruksallayan

**Ak kuyruksallayan** (*Motacilla alba*), kuyruksallayangiller (Motacillidae) familyasından, siyah-beyaz tüylere sahip bir kuyruksallayan türüdür.

## Fiziksel özellikleri
İnce, zayıf bir kuştur. Boyu 18&nbsp;cm'dir. Siyah beyaz başı, siyah göğsü, gri sırtı ve kararkteristik uzun kuyruğuyla tanınır. Dişi biraz daha soluk renklidir. Kuyruğu siyah, kuyruk dış telekleri beyazdır. Böcekçildir. Yuvasını taş duvar çatlaklarına ve insan eliyle yapılmış doğaya benzer nitelikteki yerlere yapar.

## Dağılımı
Tür, çoğunlukla Avrupa ve Asya'nın bazı bölgelerinde ve Afrika'nın kuzey kesimlerinde bulunur. Bulunduğu yerlerin yerleşik kuşu olmasına rağmen, Afrika'ya göç ettiği görülür. Açık araziler, küçük yerleşimlerin çevresi ve su kenarları yerleşim bölgeleridir.

## Kaynakça
### Özel

### Genel
*
## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* Ak kuyruksallayan videosu
* Ak kuyruksallayan fotoğrafları
* Ak kuyruksallayan
Kanarya

**Kanarya** (*Serinus canaria*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasının bir üyesi olan ve evcilleştirilip kafeslerde beslenebilen bir kuş türü. Kanarya, ismini Latince'de köpek anlamına gelen *cannarie* kelimesinden almıştır.

## Yaşam alanları ve dağılımları

Kafeste veya küçük sürüler halinde etrafı ağaçlarla çevrili göl, dere gibi su kenarlarında yaşarlar. Kanarya adaları, Madeira ve Azorlar'da bulunur. Parklarda, bahçelerde, meyveliklerde, mezarlıklarda, bağlarda ve ırmak kenarlarında yaşarlar. Orta ve Güney Avrupa ile Ön Asya'da yaygındırlar. Türkiye'nin hemen hemen her yerinde bulunurlar.

## Davranış
### Evcilleştirme
Cennet papağanı ve muhabbet kuşu gibi papağan türleri kadar insanlara alışamazlar. Geç eve alınan kanaryalar insanları hep tehdit olarak algılar.
### Beslenme
Tohum ve çörek otu, solucan, şalgam tohumu, yumurta sarısı, özel mama, marul, elma ve gibi taze bitkiyle beslenirler.

### Üreme
Dişiler tüy, kıl yosun ve köklerden ağaç veya çalılara fincan şeklinde gizli yuvalar yaparlar.

Dişi, kahverengi benekli açık mavi renkli 3-5 yumurta yumurtlar. Kuluçka süresi 14 gündür.
## Fotoğraf galerisi

Rune i bokhyllan 5.JPG
Canary nesting.jpg
Canary perched inside cage.jpg
Canario GFDL24.jpg
Yellow finch 1.jpg
Canary chicks.jpg
Serinus canaria MHNT 223 Tenerife 2000m pin RdN.jpg|


## Kaynakça

### Kitap
*

## Dış bağlantılar
Bayağı şakrak kuşu

**Bayağı şakrak kuşu** (*Pyrrhula pyrrhula*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasından ötücü bir kuş türü.

Uzunluğu 16&nbsp;cm, kuyruksokumu beyaz, üst bölümleri siyah ve boz, alt bölümleri erkeğinde kırmızımsı, dişisinde soluk kahverengidir. Gagası hem erkeğinde hem de dişisinde kısa ve kalındır.

Bu kuş, ormanların yanı sıra çalılar arasında ve meyve bahçelerinde de görülür. Yumuşak bir sesle şakıyan bu tür kafeskuşu olarak beslenmektedir.

## Dış bağlantılar
Ak kavak

**Ak kavak** (*Populus alba*), söğütgiller (Salicaceae) familyasından yapraklarının altının beyaz olmasıyla tanınan bir kavak türü. Diğer kavak ağaçlarına göre daha uzun ömürlü olan bu tür 700 yaşına kadar yaşayabilmektedir.

30–40 m boylanabilen, geniş tepeli bir ağaçtır. Kabuk genç dallarda beyazımsı-grimsi, gövdelerde beyaz, pürüzsüz veya kaba/pürüzlü; genç filizler yoğun yumuşak pamuksu havlıdır. Yapraklar yumurtamsı, 5-10,5&nbsp;cm uzunlukta, genellikle genişliği uzunluğundan daha fazla, dalgalı kenarlı veya 3-5 loblu, tabandan 3-5 damarlı, keskin uçlu; üst yüz genç yapraklarda, alt yüz her zaman pamuksu kaba tüylü; yaprak sapı 2,5-5,5&nbsp;cm uzunlukta ve havlıdır. Çiçeklenme mart-nisan ayları arasında; çiçekler iki evcikli; erkek çiçek tırtılsı 5–8&nbsp;cm uzun, brakte ters mızraksı, tüylü, uç kısım hafifçe dişli, ercik 5-10 adet; dişi çiçek tırtılsı 8–12&nbsp;cm uzunlukta, brakte ters mızraksı, tüylü, uç kısım hafifçe dişli, tepecik kırmızı ve yarık uçludur. Kapsül meyve şişemsi şekilde, hemen hemen sapsızdır.

Beyaz parlak kabukları uzun seneler gövde üzerinde çatlamadan kalır. kabuk üzerinde büyük baklava dilimi gibi koyu renkli lentiseller bulunur. Tomurcuklar yapışkan değildir. Tomurcuklar gövdeye sarmal dizilmiştir. Sürgünlere göre yapraklar farklılık gösterir. Uzun sürgünler üzerindekiler parçalı düzensiz dişli ve alt yüzeyleri beyaz tüylerle kaplıdır. Kısa sürgünler üzerinde bulunan yapraklar ise daha küçük, dairesel olup kenarları düzensiz dilimli dişlidir.

Türkiye'de iki alt türü doğal olarak yetişmektedir: *Populus alba* var. *pyramidalis* (Yukarı Sakarya Bölümü) ve *Populus alba* var. *alba* (Çatalca-Kocaeli Bölümü, Ergene Bölümü, Güney Marmara Bölümü, Batı Karadeniz Bölümü, Orta Karadeniz Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü, Yukarı Fırat Bölümü, Antalya Bölümü, Adana Bölümü).

## Etimoloji
**Populus** Latincede 'insanlarla dolu, kalabalık' anlamına gelen *populosus* kelimesinden türetilmiştir. **Alba** ise Latincede beyaz anlamına gelmektedir; türün yaprak altlarının ve gövde kabuklarının rengine işaret etmektedir.

## Kaynakça
Doğu çınarı

**Doğu çınarı** (*Platanus orientalis*), çınargiller (Platanaceae) familyasından 25–30 m boy, 5–6 m çap yapabilen bir çınar türüdür.

## Habitat
Doğal yayılımı Balkanlar, Anadolu, İran, Uzak Doğu ve Avrasya'dır. Bazı hesaplar, doğal menzilini batıda İberya'ya ve doğuda Himalayalar'a kadar genişletir. Eskiden beri insanlar tarafından dikildiği için çok geniş alana yayılmıştır.

## Genel özellikleri
Nehir kenarlarında doğal olarak bulunur. Ağaç, ılık yazlardan büyük ölçüde faydalanmasına rağmen, çoğu ılıman enlemde yetiştirilebilir. Yatay yönlenme eğiliminde olan geniş, kalın yaprakları olan çok büyük ve geniş bir ağaç olarak, özellikle sıcak mevsimde sağladığı gölge ve serinlik için değerlidir. Güneşli yerlerde iyi büyür. Besince zengin toprakta iyi yetişir fakat kuraklığa da dayanıklıdır. Olgunlaşana kadar genç fidanlar sulanmalıdır. Kentlerde hava kirliliğine karşı dayanıklıdır.

## Morfoloji
Ağaç yaşlandıkça dallar daha fazla sarkar ve böylece yuvarlak bir taç oluşturur. Kabuk sarıdır ve yeşil (bazen gri) kabuk küçük parçalar halinde dökülerek ağaca benekli bir görünüm verir. *P. x acerifolia* ile belirgin bir fark, çok budaklı gövdede ve yaprakların şeklinde görülebilir. Elsi yaprakları daha derinden oyulmuş ve genellikle 5-7 keskin testere dişli loblara sahiptir, merkezi lob geniş olduğundan daha uzundur. Küresel çiçekler çıkıntılı tüylerle kaplıdır. Meyve başlangıçta yeşildir ancak rengi kahverengiye döner ve yaklaşık 2,5&nbsp;cm çapındadır. Meyveler 3 ila 6'lı gruplar halinde asılır ve kışın sonlarına kadar ağaçta kalır. Fidanlar dona karşı hassastır. Mayıs'ta çiçek açar ve tohumlar Ekim'den Şubat'a kadar olgunlaşır.

## Türkiye'deki dağılımı
Türkiye'de Adana, Ankara, Amasya, Antalya, Balıkesir, Bingöl, Bitlis, Bursa, Diyarbakır, Edirne, Eskişehir, Hakkâri, İçel, İstanbul, Kütahya, Kahramanmaraş, Muğla, Ordu, Sinop, Tokat, Trabzon ve Tunceli illerinde bulunur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
Sahil çamı

**Sahil çamı** (*Pinus pinaster*), çamgiller (Pinaceae) familyasından Fransa ve Atlantik kıyılarında, Yunanistan'ın Ege kıyılarına kadar olan sahillerde görülen çam türü.

## Morfolojik özellikleri

30 m boy, 2 m çap yapabilir. Gençken piramit formlu, yaşlı iken dağınık taçlıdır. Dallar bol, yana ve aşağı yönelmiştir. İğne yaprakları ikili, parlak yeşil 10–20&nbsp;cm uzunlukta sert, batıcı ve sürgün uçlarında sık demetler halindedir. kozalakları kısa saplı, geniş yumurta biçiminde ucu sivri 10–20&nbsp;cm uzunlukta, 5–8&nbsp;cm genişlikte, ince kırmızı, sonra yeşil, olgun halde açık kahverengidir. Genellikle 2-6 tanesi bir arada, uçları aşağı meyillidir. Odunu bol reçinelidir. Sahil çamı, tüm Avrupa çam türlerinin en uzun ve en sağlam iğnelerine sahiptir.

## Ekolojik özellikleri

Toprak yönünden tok gözlü bir bitki olup kumullarda da yetişebilir. Gençken hızlı büyür. Yüksek nisbi neme ihtiyaç duymaz. Ancak soğuk ve sert kara iklimi olan yerlerde yetiştirilemez. Çok kötü şartlarda çalımsı gelişme gösterir. Türkiye'de doğal olarak bulunmasa da yapay orman oluşturulması amacıyla Kerpe Ormanı'na dikilmiştir. Reçine üretimi için kullanılmaktadır.

## Kaynakça
Monteri çamı

**Monteri çamı** (*Pinus radiata*), çamgiller (Pinaceae) familyasından anavatanı ABD ve Kanada olan 15–30 m boy, 30–90&nbsp;cm çap yapabilen çam türü. 
 
## Morofolojik özellikleri

Tacı geniş koniktir; kabuk gri veya kırmızımsı-kahverengi, derin çatlaklıdır. Üst yüzeyi düzgün olmayıp uzunlamasına-dikdörtgen şeklindedir. Dallar aşağıya doğru eğilmiş veya yukarıya doğru yönelmiştir. İnce dallar, kırmızı-kahverengidir. Reçineli tomurcuklar yumurtamsı, kırmızı-kahverengi, 1,5&nbsp;cm uzunluğundadır.

3'lü yapraklar, 3-4 yıl ağaç üzerinde dökülmeden kalır; 9–15&nbsp;cm uzunluğunda 1,3-1,8&nbsp;mm genişliğinde, hafif bükülebilir, koyu sarımsı-yeşil, bütün yüzeyi çok ince stoma bantlı, kenarları testere dişli, ucu konik, kın 1,5–2&nbsp;cm'dir.

Erkek çiçekler elips-silindirik, 10–15&nbsp;mm, turuncu kahverengidir. Kozalaklar iki yılda olgunlaşır, kısa bir süre içerisinde saçılır. 6-20 yaşlarında tohum üretmeye başlar. Soliter olarak yetiştirildiğinde helezon bir yapı gösterir. Kozalaklar eğri, çok asimetrik, açılınca yumurtamsı, 7–14&nbsp;cm, koyu kırmızı-kahverengi ve parlak, pullar sert, sap 1&nbsp;cm; apofizler kozalaktan dışa doğru çıkmıştır. Umbo merkezde, çoğunlukla basıktır. Tohumlar basık-elips, 6&nbsp;mm, koyu kahverengi; kanatlar 20–30&nbsp;mm dir. 2n=24.

## Ekolojik özellikleri
Monteri çamı, iklim olarak nemli orta sıcaklık değerlerine sahip yerlerde görülür. Yayılış alanında kışlar yağışlı geçer. Genellikle Temmuz-Ağustos aylarında yağış düşmez fakat yaz boyunca sisin etkisindedir. Derin, kumlu topraklar ile kilin hakim olduğu topraklarda iyi gelişme gösterir. Asidik toprakları tercih eder. Eğimli kuzeye bakan yamaçlarda görülür. Yarı ışık ağacıdır.

## Kullanımı
Odunu açık, yumuşak, kolay yarılır.
Doğu kayını

**Doğu kayını** (*Fagus orientalis*), kayıngiller (Fagaceae) familyasından 40 m'ye kadar boylanabilen düzgün gövdeli bir kayın türü.

## Morfolojik özellikleri

Çok sayıda pullarla örtülmüş bulunan iğ biçimindeki sivri uçlu ve büyük tomurcuklar sürgünlere açı yapacak şekilde dizilmiştir. Sürgünler koyu kahverenginde veya kırmızımtırak kahverenginde olup oldukça ince, çıplak veya parlak, sürgün ucuna doğru hafif tüylü olup üzerinde bol sayıda küçük lentiseller bulunur.

Yaprak sapının sürgün üzerinde bıraktığı iz yarım daire biçiminde olup üzerinde, yanlarda birbirine yakın ikişer, ortadakinde ise çok sayıda belirgin iki kulakçık izi vardır.

Erkek çiçekler birçoğu bir arada uzun bir sapın ucunda toplanmıştır. Kupula 2&nbsp;cm boyunda, kupulanın dibindeki pullar geniş şerit biçimindedir.

## Dağılımı

Türkiye'de yayılışını Karadeniz sahillerinde yapar. Marmara Bölgesinde, Sinop, Vezirköprü, Bolu, Kocaeli'de yer yer görülür. Doğu Karadeniz'de bütün sahil boyunca 1000–1700 m yükseltilerde sakallı kızılağaç, doğu ladini ve büyük yapraklı ıhlamurla karışık veya saf ormanlar kurar.

Avrupa Kayınına göre daha yüksek sıcaklığa ve kuraklığa dayanıklıdır.

## Kaynakça
Darwin

**Darwin** sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

* İngiliz biyolog ve doğa tarihçisi Charles Darwin (1809-1882)'in bitki bilim mahlası.
* Darwinizm, Charles Darwin'in *evrim teorisi* için kullanılan terim.
* Darwin, Kuzey Toprakları, Avustralya'nın kuzeyinde bir şehir.
* Erasmus Darwin
*Darwin (işletim sistemi), 2000 yılında Apple firması tarafından yayınlanmış olan Unix benzeri, açık kaynak bir işletim sistemi.
Çeşmibülbül

**Çeşmibülbül** (), üzeri beyaz, sarmal süsler ve çiçek motifleri ile bezenmiş cam işlerine verilen addır. 18. yüzyılın sonunda III. Selim’in Mevlevi dervişi Mehmet Dede’yi cam tekniklerini öğrenmek için Venedik’e göndermesi sonucunda ortaya çıkmıştır.

Mehmet Dede, opal cam tekniğini öğrendiği Venedik’ten dönüşte Beykoz’da bir atölye açmış, Dede’nin Venedik’ten getirdiği bu tekniğin geliştirilmesiyle **çeşmibülbül** ortaya çıkmıştır. Bu ürünün imalatını yaygınlaştıran kişi ise Tophane Müşiri Fethi Ahmet Paşa’dır.

Çeşmibülbül camlara bu adın verilme nedeni bilinmese de, bu teknikte üretilen camların deseni bülbül gözüne benzetilmesi veya fabrikasının bulunduğu yerin Çeşmibülbül adını taşıması olabilir.

Geleneksel üretim metodu ile üretimine devam edilen çeşmibülbül, yaradılışında kullanılan özel camcılık teknolojisinin yanı sıra uzun işlemler ve yaratıcılık gerektiren bir üründür. Başlıca özelliği, ince ve renkli cam çubukların yüksek ısıda eritilip, su gibi olmuş camın içine yerleştirilmesidir. “Dönerek burulan” çizgiler, o cam formu biçimlendiren ustanın hünerini ve üslubunu yansıtırlar.

Çeşmibülbül olarak adlandırılan ürünler arasında; vazo, sürahi, şekerlik, kase ve tabak gibi formlar bulunur.

## Ayrıca bakınız

* Cam sanatı

## Kaynakça
Küre (anlam ayrımı)

**Küre** veya Dünya, Güneş Sisteminde bir gezegen (**Yerküre** ya da Yer de denilir.)

## Geometri
*Küre, 3 boyutlu geometrik bir cisim.

## Yerleşim yerleri
* Küre, Kastamonu, Kastamonu ili bir ilçesi
* Küre, Söğüt, Bilecik ili Söğüt ilçesine bağlı belde
* Küre, Murgul, Artvin ili Murgul ilçesine bağlı köy
* Küre, Alaca, Çorum ili Alaca ilçesine bağlı köy
* Küre, Ödemiş, İzmir ili Ödemiş ilçesine bağlı mahalle
Gaziemir (anlam ayrımı)

**Gaziemir** şu anlamlara gelebilir:

* Gaziemir, İzmir ili ilçesi
* Gaziemir, Güzelyurt, Aksaray ili Güzelyurt ilçesine bağlı köy
* Gaziemir Tren İstasyonu, İzmir'de bir tren istasyonu
3 (sayı)

**3** (**üç**) bir sayı ve bir rakamdır. Doğal sayı sisteminde 2'den sonra, 4'ten önce yer alır. En küçük ikinci asal sayıdır. Lityum elementinin atom numarasıdır.
4 (sayı)

**4** (**dört**), 3'ten sonraki ve 5'ten önceki çift tam sayıdır. Berilyumun atom numarası ve en küçük bileşik sayıdır.
5 (sayı)

**5** (**beş**), 4'ten sonraki ve 6'dan önceki tek tam sayıdır. Roma sayı sisteminde **V** ile temsil edilir.

## Matematikte
* Bir asal sayıdır.

## Bilimde
* Bor'un atom numarasıdır.

## Diğer alanlarda
* Bir insanın bir elindeki veya bir ayağındaki parmakların sayısı.
* Yarım deste.
6 (sayı)

**6** (altı), 5 ile 7 arasındaki tam sayıdır. Bir yarım düzinedir.

## Matematikte
* Bir çift sayıdır.
* Bir yarı asal sayısıdır ve tam bölenleri 1, 2, 3 ve 6'dır.

Kimyanın ve biyolojinin temelindeki element olan Karbon'un element numarasıdır.

*Altı sayısının kendisi dışındaki çarpanları toplanınca yine 6 yapar.Bu yüzden 6 mükemmel sayılar arasında tanımlanır. Bunun yanında 6'nın kendisi dışındaki çarpanlarının çarpımı da kendisine eşittir. Altı, n adet pozitif tamsayının hem toplamına hem de çarpımına eşit olan tek sayıdır. Burada n, 3'e eşittir. 
*Mükemmel kare olmayan en küçük bileşik sayı 6'dır.
Galium

**Galium**, Rubiaceae familyasına ait, ılıman bölgelerde hem Kuzey hem de Güney yarımkürelerde yayılış gösteren geniş bir otsu bitki cinsidir. Bir yıllık ve çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bu cinsin bazı türleri gayri resmi olarak "yatak samanı" olarak bilinir.

Galium cinsinin 600'den fazla türü vardır. 2013 yılı itibarıyla yapılan tahminlere göre bu sayı 629  ile 650  arasında değişmektedir. *[[Sherardia arvensis]]  ve Asperala* yakın bir akrabalarıdır; Galium'un bazı türleri (*[[Galium odoratum]]*) zaman zaman bu cinsin içine dahil edilir.

## Ayrıca bakınız
* Galium türleri listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Galium'un Dünya Kontrol Listesi
Karaağaç

**Karaağaç**, karaağaçgiller (Ulmaceae) familyasının *Ulmus* cinsinden ağaç türlerine verilen ad

Dünya üzerinde ılıman iklim bölgelerinde Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da yayılış gösterirler.

Karaağaçlar yapraklarını döken boylu orman ağaçlarıdır. Tomurcuklar kiremitvari olarak dizilmiş olan çok sayıda pullarla örtülüdür. Sürgünler  tomurcukludur ve sürgünlere iki sıralı sarmal dizilmişlerdir. Yaprak ve çiçek tomurcukları farklı şekil ve büyüklüktedir. Yaprak tomurcukları küçük dar yumurtamsı konik biçimde olmalarına karşın çiçek tomurcukları büyük ve hemen hemen küreseldir. Yapraklar sade (basit), kısa saplı, dip tarafları az veya çok çarpık (asimetrik), kenarları çift dişlidir. Çiçekler erdişidir. Çiçeğin çan biçimindeki çanağı 4-9 lopludur ve lop sayısı kadar i vardır. Yumurtalık basıktır, derin parçalanmış iki stigması vardır. i çiçeklerin birçoğu bir arada yan durumlu olarak yaprak koltuğundan demet oluştururlar. Çiçekler ilkbaharda yapraklardan önce açarlar veya bazı taksonlarda ise çiçekleri sonbaharda görülür. Meyve basık bir nustur. Nusun etrafı, damarları belirgin, zarsı bir kanatla çevrilmiştir. Çiçek açmasından birkaç hafta sonra olgunlaşır.

Karaağaçların yaşlı gövdelerinde kabuklar çoğunlukla kalın boyuna oluklu çatlaklıdır; birkaç taksonda ise gövde kabukları uzun yıllar çatlamadan, düz ve parlak kalır. Amerika'daki kızıldereliler bir zamanlar bazı karaağaç kabukları liflerinden ip ve halat yapmışlardır. İç kabuğu ilaç olarak kullanmışlardır.

Odunları koyu, diri odunları açık renkli olan ve güzel cila kabul eder. Odunları büyük halkalı li gruba dahildir. İlkbahar odununda büyük traheler bir veya iki sıra halinde yan yana gelerek halka şeklinde düzenli bir diziliş gösterir. Yaz odununda ise dar li küçük traheler, birbirine paralel uzanan, dalgalı bantlar üzerinde bir araya gelerek devamlı şeritler halinde görülürler. Odunları sert, ağır, yüksek şok mukavemetine haiz ve elastikidir; kolay yarılmaz.

Kullanış yerleri mobilyacılık ve kaplamacılıktır. Karaağaç tomrukları su borusu olarak kullanılmışlardır.

Genellikle sıcak severler; sulak yerlerde, nehir ve dere kenarlarında yetişirler. 1919 yılında Hollanda'da görülen ve kısa zamanda Avrupa'ya yayılan karaağaç kurumalarına neden olan bir mantar hastalığı vardır. Bu mantar *[[Ophiostoma ulmi]]* adındaki bir mantardır.

## Taksonlar
Prunus avium

***Prunus avium***, gülgiller (Rosaceae) familyasından Kuzey Akdeniz kıyıları, Güney Kafkasya, Hazar Denizi ve Kuzeydoğu Anadolu'da doğal olarak bulunan meyve ağacı. Meyvesi olgunlaşmadan önce pembe bir çiçek açar. Kiraz meyvesini veren temel ağaç türüdür ve meyvesi tatlı kiraz olarak adlandırılır. Kiraz meyvesi veren diğer ağaç türleriyle birlikte Prunus subg. Cerasus alt cinsini oluşturur ve bu cinsin en bilinen üyesidir.

## Dünyadaki Üretimi

## Ekoloji

Meyveler, meyve etini sindiren ve tohumları dışkılarında dağıtan çok sayıda kuş ve memeli türü tarafından kolayca yenir. Bazı kemirgenler ve birkaç kuş (özellikle Bayağı kocabaş) içindeki çekirdeği yemek için çekirdekleri açar.

Yapraklar, kasa taşıyan güve *Coleophora anatipennella* gibi Lepidoptera dahil olmak üzere bazı hayvanlar için yiyecek sağlar.

Ağaç, kabuktaki yaralardan bir sakız salgılar ve bu sayede böcekleri ve mantar enfeksiyonları dışlamak için yaraları kapatır.

*Prunus avium* ile *Prunus fruticosa* (cüce kiraz) arasındaki antik çaprazlamalar (melezlemler) yoluyla *Prunus cerasus* (vişne)'nin iki türün örtüştüğü alanlarda ana türlerinden biri olduğu düşünülmektedir. Her üç tür de birbirleriyle üreyebilir. *Prunus cerasus* artık kendi başına bir türdür, melez olmanın ötesinde gelişmiş ve stabilize olmuştur.

## Kullanımı
Meyvesi taze olarak yenir. Hoşaf, reçel ve konservesi yapılır. Ayrıca Giresun ilinde 'kiraz tuzlusu kavurma' adıyla yemeği yapılmaktadır.

### Diğer kullanımlar

Kabuk yaralarındaki sakız aromatiktir ve sakız yerine çiğnenebilir.

Kiraz meyvesinin saplarından, idrar söktürücü (diüretik), damarları büzen kan durdurucu ve öksürük ilaçları hazırlanabilir.

Bitkiden yeşil boya da hazırlanabilir.

Yabani kiraz, Avrupa'da tarım arazilerinin ağaçlandırma için çok kullanılır ve ayrıca yabani yaşam ve sağlık dikimleri için de değerlidir. Birçok Avrupa ülkesinde yabani kiraz için gen koruma ve/veya yetiştirme programları vardır.

## Kültür
Yunan mitolojisinde karşılığı doğum ve yenilenme, Çin'de ise ölümsüzlüktür. Giresun ili ismini kiraz meyvesinden almıştır. Kerasus kiraz meyvesinin Roma dönemindeki adıdır.
(Kerasus-Gerasus-Geresun-Giresun) Japonya'da kiraz dendiğinde insanlar duraksar. Çünkü bu onlara ölümlü dünyayı hatırlatır ve kiraz çiçekleri 7 gün ağaçta durduktan sonra solmadan düşer.

## Fotoğraflar

Dosya:Kiraz çiçekleri.JPG|Kiraz'ın çiçek açması baharın geldiği anlamına da gelir.
Dosya:Bahçemdeki Kiraz.jpg
Dosya:Kiraz çiçekleri.jpg
Dosya:Sweet cherries in basket 2018 G2.jpg


## Kaynakça
Christopher Street Day

**Christopher Street Day** (CSD), Avrupa'da yer alan senevî LGBT Onur kutlaması ve gösterisi.

Ayrımcılık ve dışlanma karşıtlığı ve LGBT hakları adına Avrupa çapında birçok şehirde sunulur. Bir tek Almanya'da ve İsviçre'de "Christopher Street Day" ismi kullanılır; diğer ülkelerde ise "Gay Pride", "Pride Parade" veya Türkiye'de "LGBT Onur Yürüyüşü" isimleri kullanılır. Avusturya'da bu etkinliklere "*Rainbow Parade*" ("Gökkuşağı Yürüyüşü") ismi verilir. En büyük CSD etkinlikleri Madrid, Köln, Berlin ve Zürih'te yer alır.

Onur Haftası Christopher Street Day olarak geçen bu hafta, ABD'de 1970'lerin başında eşcinsellerin baskılar karşısında birkaç gün süren protesto yürüyüşleri ve direnişlerinin sonucunda (Stonewall ayaklanmaları) kutladıkları bir haftadır. İsmini bu direnişlerin yer aldığı New York'taki Christopher Street'ten alır.

## Sunucular
"Christopher Street Day" adı altında LGBT Onur etkinliklerin yer aldığı yerleşimler:

* Altötting
* Augsburg
* Bad Segeberg (2006'ya kadar)
* Berlin
* Bielefeld
* Bonn
* Braunschweig 
* Dortmund
* Dresden
* Düsseldorf
* Duisburg
* Essen 
* Erfurt
* Frankfurt

* Hagen
* Hamburg
* Hannover
* Iserlohn
* Kassel
* Kiel
* Köln *([[Cologne Gay Pride]])*
* Konstanz (CSD Bodensee)
* Leipzig
* Lübeck
* Lüneburg
* Magdeburg
* Mannheim
* Mainz 
* Madrid 

* Minden
* Münih
* Nürnberg
* Oldenburg (CSD Nordwest)
* Regensburg
* Rostock
* Saarbrücken
* Siegen
* Stuttgart
* Trier
* Varşova
* Viyana
* Würzburg
* Zürih 

## Dış bağlantılar

*CSD Europe
Keten kuşu

**Keten kuşu** (*Carduelis cannabina*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasından ötücü bir kuş türüdür. Adını kenevir ve keten tohumlarına olan düşkünlüğünden alır.

## Tanımı
Ortak keten, uzun kuyruğu olan ince bir kuştur. Üst kısımları kahverengi, boğazı lekeli beyaz ve gagası gridir. Yaz erkeğinin gri ensesi, kırmızı baş bandı ve kırmızı göğsü vardır. Dişiler ve genç kuşların kırmızısı yoktur ve alt kısımları beyazdır, göğüsleri çizgili devetüyü rengindedir. Sıradan linnet'in hoş şarkısı hızlı triller ve cıvıltılar içerir. Yerde beslenir ve çalıların altında beslenir, yiyeceği esas olarak civcivlerine de beslediği tohumlardan oluşur. Çoğu ekilebilir yabani ot, budak otu, rıhtım), kuş otu, karahindiba, devedikeni, devedikeni, yer yosunu, alıç ve huş ağacından elde edilen küçük ila orta boy tohumları sever. Diyetlerinde küçük bir Omurgasız bileşeni vardır.

## Davranış
Üreme için sık çalılıkları ve açık araziler tercih eder. Yuvasını bir çalıya kurar ve dört ila yedi yumurta bırakır. Bu tür, üreme mevsimi dışında büyük sürüler oluşturabilir, bazen kıyılarda ve tuz bataklıklarında twite gibi diğer ispinozlarla karışabilir.

## Özellikleri
Dişinin tüyleri kahverengi zemin üstüne koyu kahverengi çizgili, erkeğin sırtı kızıl kahverengi, üreme mevsiminde tepesi ve göğsü parlak kızıldır. Uzun kuyrukludurlar. 13&nbsp;cm uzunluğunda olan ve çalılık bölgelerde yaşayan bu kuşlar kışın diğer kuş türleriyle karışık sürüler oluşturarak yem ararken, açık arazide de görülür. Çalılıklara yaptıkları yuvalarına 4-7 yumurta bırakırlar.

## Dağılımı ve ötüşü

Erkeğin tatlı bir ötüşü vardır. Tohumla beslenen ketenkuşu Türkiye'nin her bölgesinde yaz kış görülür.

## Kaynakça