Mirmekoloji

**Mirmekoloji** (Yunanca: μύρμηξ, myrmex, "karınca" ve λόγος, logos, "çalışma" kelimelerinden) karıncaların incelenmesine odaklanan bir entomoloji dalıdır. Karıncalar, karmaşık ve çeşitli sosyal örgütlenme biçimleri nedeniyle sosyal sistemlerin evrimi hakkındaki soruların incelenmesi için tercih edilen bir model olmaya devam etmektedir. Ekosistemlerdeki çeşitlilikleri ve öne çıkmaları, onları biyoçeşitlilik ve koruma çalışmalarında da önemli bileşenler haline getirmiştir.
2000'li yıllarda karınca kolonileri, makine öğrenimi, karmaşık etkileşimli ağlar, karşılaşma ve etkileşim ağlarının stokastikliği, paralel hesaplama ve diğer hesaplama alanlarındaki önemleri açısından incelenmeye ve modellenmeye başlandı.

Karıncaların, yaşam ortamlarını, davranışlarını ve insanda hep merak uyandırmış sosyal yaşantılarını araştırır.

## Tarihçe
Mirmekoloji kelimesi William Morton Wheeler (1865–1937) tarafından türetilmiştir, ancak insanların karıncaların yaşamına olan ilgisi çok eski zamanlara dayanır. Karınca yaşamının gözlemlenmesine dayanan en eski bilimsel düşünce, başlangıçta içgüdü, öğrenme ve toplum fikirleriyle ilgilenen İsviçreli bir psikolog olan Auguste Forel'e (1848–1931) aittir. 1874'te İsviçre karıncaları hakkında *Les fourmis de la Suisse* adlı bir kitap yazdı ve evine *La Fourmilière* (karınca kolonisi) adını verdi. Forel'in ilk çalışmaları, bir kolonideki karınca türlerini karıştırma girişimlerini içeriyordu. Karıncalarda polidomi ve monodomiyi not etti ve bunları ulusların yapısıyla karşılaştırdı.

Wheeler karıncalara yeni bir ışık altında, sosyal örgütlenmeleri açısından baktı ve 1910'da Massachusetts, Woods Hole'da "Organizma Olarak Karınca Kolonisi" konulu bir konferans verdi ve bu konferans süperorganizmalar fikrinin öncülüğünü yaptı. Wheeler, koloni içinde yiyecek paylaşımını veya trofalaksiyi karınca toplumunun çekirdeği olarak gördü. Bu, yiyecekte bir boya kullanılarak ve kolonide nasıl yayıldığının gözlemlenmesiyle incelendi.

Bazıları, örneğin Horace Donisthorpe, karıncaların sistematiği üzerinde çalıştı. Bu gelenek, biyolojinin diğer yönlerinde ilerlemeler kaydedilene kadar dünyanın birçok yerinde devam etti. Genetiğin ortaya çıkışı ve etoloji'deki fikirler ve evrimi yeni düşüncelere yol açtı. Bu araştırma çizgisi, sosyobiyoloji olarak adlandırılan alanı kuran E. O. Wilson tarafından öncülük edildi.

## Disiplinlerarası uygulama

Karıncalar genellikle mühendisler tarafından biyomimikri için ve ağ mühendisleri tarafından daha verimli ağ oluşturma için incelenir. Karıncaların sıkışıklıklardan nasıl kaçındıkları ve emirler gönderecek merkezi bir otorite olmadan en verimli şekilde hareket etmek için hareketlerini nasıl optimize ettikleri açıkça bilinmemektedir. Karıncaları inceleyerek geliştirilen yapı tasarımı ve ağ oluşturma alanında birçok uygulama zaten olmuştur, ancak insan yapımı sistemlerin verimliliği hala karınca kolonilerinin verimliliğine yakın değildir. Dahası, modern yönetimde karınca algoritmalarını ve karıncaların davranış stratejilerini kullanma çabaları vardır.

## Önemli mirmekologların listesi
*Alfabetik olarak:*
* Thomas Borgmeier (1892–1975), Alman-Brezilyalı teolog ve böcek bilimci
* Murray S. Blum (1929–2015), Amerikalı kimyasal ekolojist, feromon uzmanı
* Giovanni Cobelli (1849–1937), İtalyan böcek bilimci, Rovereto müzesi müdürü
* Walter Cecil Crawley, İngiliz böcek bilimci
* William Steel Creighton (1902–1973), Amerikalı böcek bilimci
* Horace Donisthorpe (1870–1951), İngiliz mirmekolog, birkaç yeni türe isim verdi
* Carlo Emery (1848–1925), İtalyan entomolog
* Johan Christian Fabricius (1745–1808), Danimarkalı entomolog, Linnaeus öğrencisi
* Auguste-Henri Forel (1848–1931), İsviçreli mirmekolog, insanların ve karıncaların beyin yapılarını inceledi
* Émil August Goeldi (1859–1917), İsviçreli-Brezilyalı doğa bilimci ve zoolog
* William Gould (1715–1799), Horace Donisthorpe tarafından "İngiliz mirmekolojisinin babası" olarak tanımlandı
* Thomas Caverhill Jerdon (1811–1872), İngiliz hekim, zoolog ve botanikçi
* Walter Wolfgang Kempf (1920–1976), Brezilyalı mirmekolog
* Pierre André Latreille (1762–1833) Fransız entomolog
* Sir John Lubbock (1. Lord ve Baron Avebury) (1834–1913), hymenoptera duyu organları hakkında yazdı
* Gustav Mayr (1830–1908), Avusturyalı entomolog ve Pest ve Viyana'da profesör, Hymenoptera konusunda uzman
* William Nylander (1822–1899), Fin botanikçi, biyolog, mikolog, entomolog ve mirmekolog
* Basil Derek Wragge-Morley (1920–1969), araştırmaları genetik, hayvanların sosyal davranışları ve tarımsal zararlıların davranışları üzerineydi
* Fergus O'Rourke (1923– 2010), İrlandalı zoolog
* Julius Roger (1819–1865), Alman doktor, böcekbilimci ve halkbilimci
* Felix Santschi (1872–1940), İsviçreli böcekbilimci
* Theodore Christian Schneirla (1902–1968), Amerikalı hayvan psikoloğu
* Frederick Smith (1805–1879), 1849'dan itibaren British Museum'un zooloji bölümünde çalıştı ve Hymenoptera konusunda uzmanlaştı
* Roy R. Snelling (1934–2008), nadir veya yeni karınca türlerinin birçok önemli bulgusuyla tanınan Amerikalı böcekbilimci
* Erich Wasmann](1859–1931), Avusturyalı böcekbilimci
* John Obadiah Westwood (1805–1893), İngiliz böcekbilimci ve arkeolog, aynı zamanda sanatsal yetenekleriyle de dikkat çekti
* William Morton Wheeler (1865–1937), Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nde omurgasız zoolojisi küratörü, birçok yeni türü tanımladı
*Edward Osborne Wilson (1929–2021), Pulitzer Ödülü kazanan Amerikalı mirmekolog, sosyobiyoloji alanında devrim yarattı

### Çağdaş mirmekologlar

* Barry Bolton, İngiliz karınca taksonomisti
* John S. Clark, İskoç mirmekolog
* Deborah M. Gordon (1955–), karınca kolonisi davranışı ve ekolojisi üzerine çalışmalar yapar
* Bert Hölldobler (1936–), Pulitzer Ödülü kazanan Alman mirmekolog
* Laurent Keller (1961–), İsviçreli evrimsel biyolog ve mirmekolog
* Mark W. Moffett (1958–), Amerikalı entomolog ve fotoğrafçı
* Corrie S. Moreau, Amerikalı evrimsel biyolog ve entomolog, karıncaların evrimi ve çeşitlenmesi üzerine yazılar yazmıştır
* Justin Orvel Schmidt, Amerikalı entomolog, karıncaların, eşek arılarının ve araknidlerin kimyasal ve davranışsal savunmalarını inceler
* Bernhard Seifert, Alman entomolog
* Walter R. Tschinkel, Amerikalı mirmekolog

## Ayrıca bakınız
* Formicarium, karınca çiftliği olarak da bilinir
* Stigmerji, karıncalar ve diğer sosyal böceklerin koordinasyonuna atfedilen biyolojik bir mekanizma
* Karınca kolonisi optimizasyon algoritması

## Dış bağlantılar

*Documentary about myrmecology 

## Dış bağlantılar
* Myrmecology Portal-Karıncalar hakkında her şey

## Kaynakça