2022 Herson karşı taarruzu

Rusya tarafından Ukrayna'ya yapılan saldırı sonrası Ukrayna, 29 Ağustos 2022 tarihinde Herson ve Mikolayiv oblastlarının güney bölgelerini işgal eden Rus güçlerine karşı askerî bir karşı saldırı başlattı.

Askeri analistler, bu karşı saldırıyı Ukrayna'daki savaşın üçüncü stratejik aşaması olarak değerlendirdi. İlk işgal ve Donbas Savaşı'ndan sonra gerçekleşen bu karşı saldırı, aynı zamanda doğudaki karşı saldırı ile birlikte eşzamanlı olarak gerçekleştirildi.

Ukrayna, birçok Rus askerî hedefine yönelik saldırıdan sonra tam ölçekli bir karşı saldırı başlattığını 29 Ağustos 2022 tarihinde açıkladı. 9 Ekim'de Ukrayna, 1.170 kilometrekarelik bir alanı geri aldığını duyurdu. 9 Kasım'da, Rus birliklerine, işgalin başladığı günden bu yana ele geçirilen tek bölgesel başkent olan Herson'dan çekilme emri verildi. Ukrayna kuvvetleri iki gün sonra, 11 Kasım'da, Herson şehrini kurtardı.
## Arka plan

### Rusya'nın saldırıları

2022 Güney Ukrayna Taarruzu sırasında, Rus birlikleri Herson, Zaporijya ve Mikolayiv oblastlarını işgal etti. Savaşın ilk günlerinde, Rus birlikleri Güney Ukrayna'da Melitopol ve Herson dahil birçok şehri ele geçirdi ve Ukrayna birliklerini Mikolayiv şehrine kadar geri itti. Rus güçleri başlangıçta Odessa liman kentini güneydoğudan ele geçirmeyi amaçlasa da Voznesensk Muharebesi'nde yenilgilerinin ardından geri çekilmek zorunda kaldı ve sonunda yalnızca Snihurivka dahil Mikolayiv Oblastı'nın küçük bir bölümünü işgal etmeyi başardılar. Zaporijya Oblastı'nda, Rus birlikleri kuzeye doğru ilerleyerek Enerhodar Muharebesi'nde Ukrayna askerlerini başarılı bir şekilde mağlup ederek Kıta Avrupası'nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya Nükleer Santrali ile komşu şehri ele geçirdi. Rus güçleri ayrıca doğuya doğru ilerleyerek Donetsk/Zaporijya idari sınırlarına ulaştı ve böylece Kırım'ı Rus anakarasına bağlayan bir kara köprüsü oluşturuldu.

#### İşgal

Rus güçleri 2 Mart'ta Herson Oblastı'nı işgal etmeye ve işgal yetkilileri hemen bu bölgeler üzerindeki kontrolü sağlamaya başladı. Yetkililer, meydanlarda Vladimir Lenin'in heykellerini dikti, yerel okul sistemini Rus müfredatı ile değiştirdi, internet sunucularını Rusya'ya yönlendirdi, halka Rus pasaportları dağıttı ve Ruble'yi dolaşıma soktu. Ayrıca, işgal altındaki bölgelerde Rus otoritelerinin yüzlerce Ukraynalı sivili kaçırdığına dair yaygın iddialar da vardı. Temmuz'un başında, Rusya Herson Oblastı'nın %95'ini, Zaporijya Oblastı'nın %70'ini ve Mikolayiv Oblastı'nın %10'unu kontrol altına almıştı.

#### İlhak

Mayıs ayının sonlarında Rus hükümet yetkilileri üç oblastın da ilhak edilmesi planını kabul etti ve Zaporijya'da işgal altındaki topraklar için koşullar belirlemeye başladılar. Rus işgal yetkilileri, Herson ve Zaporijya oblastlarının ilhak edilmesi için 2022'nin sonlarında bir referandum planladılar ve Mikolayiv Oblastı'nın işgal altındaki kısımlarının Herson MSA'ya dahil edileceği bildirildi. Ancak Birleşik Krallık istihbarat yetkililerine göre, yetkililer kısa süre sonra Ukrayna Ordusu tarafından engellenme endişesiyle tarihi sonbahara kaydırdılar. Bu referandumlar 23-27 Eylül tarihleri arasında yapıldı ve Rusya resmen Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson oblastlarını yaklaşık bir hafta sonra, 5 Ekim'de ilhak etti. Batılı hükümetler referandumları gayrimeşru olarak nitelendirdi ve sonuçlarını tanımayı reddetti. Gayrimeşrulukları daha sonra Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun ES-11/4 sayılı kararı ile onaylandı.

### Ukrayna'nın karşı saldırıları
Rus saldırısı, 11 Mart'a kadar Mikolayiv Oblastı'nda birçok cephede durdu ve ay sonuna kadar kademeli olarak geri çekilmeye yol açtı. Nisan ayında Ukraynalı yetkililer, düşmanı güneye, Herson Oblastı sınırına doğru ittiklerini bildirdiler.

18 Nisan'da Rus, DPR ve LPR güçleri Donbas Muharebesi'ni başlattı ve bazı kuvvetlerinin doğuya nakledilmesi gerekti. Ukrayna ordusu, Herson ve Zaporijya bölgelerindeki saldırılardan yararlanarak Rus birliklerini veya Inhulets nehrinin güneyindeki birkaç müstahkem mevziyi dışarı çıkarmaya zorladı. Mayıs ayı sonlarında Ukrayna, Zaporijya ve Donetsk oblastları arasındaki sınıra küçük saldırılar düzenledi.

1 Haziran'a kadar Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Ukrayna'nın Herson Oblastı'ndaki karşı saldırılarının, İnhulets nehri boyunca Rus kara iletişim hatlarını başarıyla bozduğunu değerlendirdi. Haziran ayı boyunca, kuzeybatı Herson ve Kuzey Zaporijya bölgelerinin küçük bölümleri, Davidiv Brid çevresinde şiddetli çatışmalarla Ukrayna güçleri tarafından geri alındı. Ancak Rus savunmasının ana hattı başlangıçta planlandığı gibi geri çekilmedi. Ukrayna, 9 Temmuz'a kadar Rus kuvvetlerine karşı çok sayıda küçük karşı saldırı düzenledi ve onları savunma pozisyonlarına itti. 25 Temmuz'a kadar bölgenin askeri valisi, Ukrayna'nın 44 kasaba ve köyü veya bölge topraklarının yüzde 15'ini geri aldığını iddia etti.

### Partizan savaşı

İşgal altındaki bölgelerde birçok partizan savaşı raporu edildi. Melitopol şehrinde Ukraynalı direniş liderleri 5 Haziran'a kadar 100 Rus askerini öldürdüklerini iddia ettiler. Herson'da Ukraynalı kaynaklar, Rus işbirlikçilere yönelik suikast girişimleri ve bombalı saldırılar da gerçekleştirildi. 30 Ağustos'ta şehirde, Rus yetkililerin "casuslar ve sabotajcılar" olarak nitelendirdiği çatışmalar ve patlamalar kaydedildi.

## Öncesi
Haziran sonundan Ağustos 2022'ye kadar, Ukraynalı yetkililer "görünür sonuçlar" beklenmesi gerektiğini belirterek Ukrayna karşı saldırılarının ilk kez büyük çaplı bir askeri taarruza işaret edeceğini açıkladılar. 15 Haziran'da, Ukraynalı bir general, Ukrayna'ya yeterli silah sağlanması halinde yaza kadar büyük bir karşı saldırı başlatabileceğini söyledi.

Ukrayna, 5 Temmuz'da Melitopol'daki Rus karakollarına karşı büyük bir bomba saldırıları başlattı ve 200 askerin öldürüldüğü bildirildi. 7 Temmuz'da Ukrayna, Yılan Adası olarak bilinen ve Ukrayna'ya değerli deniz kanallarına ve tahıl ihracat yollarına erişim sağlayan bölgeyi geri aldı.

Rusya ise Herson ve Zaporijya oblastları üzerindeki hakimiyetini güçlendirmeye çalıştı. Rusya, Herson Oblastı'nda doğan bebeklerin otomatik olarak Rus vatandaşı olacağını ve Herson'un Rusya Federasyonu'nun bir parçası olduğunu ima ederek bölgedeki varlığını sürdürdü.

### Karşı saldırı spekülasyonu
9 Temmuz sabahı, Ukrayna hükümeti yetkilileri, yaklaşmakta olan Ukrayna karşı saldırısı nedeniyle Herson ve Zaporijya Oblastları sakinlerini evlerini boşaltmaya çağırmaya başladı. Özellikle işgal altındaki Herson sakinlerinden, "Ukrayna karşı saldırısından sağ çıkmak" için sığınaklar inşa etmeleri istendi. Ukrayna Başbakan Yardımcısı ve Geçici İşgal Altındaki Bölgelerin Yeniden Bütünleştirilmesi Bakanı İrina Vereşçuk, yakın bir gelecekte yoğun çatışma ve bombardıman uyarısında bulunarak "ZSU'nun geldiğini" iddia etti.

9 Temmuz'da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Güney Operasyon Komutanlığı'nın unsurlarını da içeren Ukrayna ordusuna işgal edilmiş toprakları geri alma emri verdi. Ukrayna Savunma Bakanı Oleksiy Reznikov, Ukrayna'nın "güvenlik ve savunma sektörünün" toplam insan gücünü kullandığını belirterek, 1 milyon kişilik bir savaş gücü topladığını açıkladı. Ancak daha sonra yaptığı bir görüşmede bir yanlış anlaşılma olduğunu ve "belirli bir saldırı operasyonu" olmadığını söyledi.

24 Temmuz'da Herson bölge yetkilisi Serhiy Hlan, "Herson bölgesinin Eylül ayına kadar kesinlikle özgürleştirileceğini ve işgalcilerin tüm planlarının başarısız olacağını" belirtti.

Birkaç ay sonra *[[The Atlantic]]*'te yazan askerî tarihçi Phillips O'Brien, bir tarafın kasıtlı bir saldırıyı açıkça işaret etmesinin alışılmadık bir durum olduğunu belirterek, Rusları Dinyeper'in batı yakasına asker getirmeye ve ardından köprülere saldırmaya teşvik ederek onlar için bir tuzak oluşturduğunu öne sürdü.

### İlk çatışmalar

Temmuz ayının başlarında, Ukrayna ordusu Rus kuvvetleriyle çatışmalara girdi. 11 Temmuz'da Ukrayna ordusu, Herson Oblastı'ndaki Ivanivka köyünü yeniden ele geçirdiğini açıkladı. Ukrayna askerleri, Herson kentindeki bir Rus komuta merkezi olan Nova Kahovka'yı HIMARS füzeleriyle vurdu ve 12 subay ile bir Rus tümgeneralinin öldürüldüğünü iddia etti. Öğleden sonra Ukraynalı yetkililer, Rus kuvvetlerinin Dinyeper'in sol yakasına ekipman aktardığını ve Herson şehri içinde sokak savaşlarına hazırlık olarak barikatlar oluşturduğunu iddia etti. Zaporijya Oblastı'ndaki sivillerin tahliye edilmesi çağrısı yapıldı ve Ukraynalı yetkililer, yakında büyük bir karşı saldırının geleceğini öne sürdü. 13 Temmuz'da Herson bölgesel askeri idaresinin başkanı, Ukrayna'nın tüm Mikolayiv-Herson-Zaporijya cephe hattı boyunca karşı saldırı başlattığını iddia etti.

Ukrayna kuvvetleri, Radensk'te (Herson şehrinin yaklaşık 26&nbsp;km güneydoğusunda) bir Rus mühimmat deposunu ve Nova Kahovka'da belirsiz Rus mevzilerini imha etti. Ukrayna, önümüzdeki hafta Rus hedeflerine saldırmaya ve Herson'a yaklaşmaya devam etmeyi planladı.

### Hazırlık aşaması ve ilk saldırı duyuruları

24 Temmuz 2022'de Herson Bölgesi yetkilisi Serhiy Hlan'ın yaptığı açıklamaya göre, Ukrayna ordusu, Antonivka Karayolu Köprüsü ve başka bir önemli köprüye zarar veren saldırılarla birlikte Rus mühimmat depolarına ve komuta noktalarına yönelik hazırlık eylemleri gerçekleştirdi. Hlan, bir gün önce Ukrayna güçlerinin Herson Oblastı'ndaki birkaç köyü geri aldığını açıklamıştı ancak resmi bilgilendirmelerin sivillerden önce yapılmasının önemli olduğunu belirtmişti. 26 Temmuz'da, Antonivka Karayolu Köprüsü, Ukrayna'nın HIMARS füze saldırısıyla yeniden hedef alındı ve köprünün karayolu yüzeyi zarar gördü, ancak yapısal olarak sağlam kaldı.

27 Temmuz 2022'de, Ukrayna kuvvetleri Berislav Rayonu'nda, İnhulets nehrinin doğu yakasındaki Lozove ve Andriyvka köylerinin kontrolünü geri aldılar. Sonraki aylarda, Ukrayna kuvvetleri, sınırlı kara saldırıları, hava saldırıları ve roket saldırıları ile Rus hedeflerine saldırdılar. 9 Ağustos'ta Novofedorivka kentindeki Rus hava üssü, patlamalar sonucu ağır hasar aldı. İsmini açıklamayan bir Batılı yetkili, patlamaların muhtemelen Ukrayna'nın neden olduğu bir saldırı sonucu, "[Rus] Karadeniz filosunun deniz havacılığı savaş jetlerinin yarısından fazlasını kullanılamaz hale getirdiğini" belirtti.

Ukrayna'nın güneyinde gerçekleştirdiği saldırılara rağmen Rus savunması kırılamadı ve bir ilerleme sağlanamadı. Adı açıklanmayan bir Ukraynalı askerî yetkili, 9 Ağustos'ta *[[Politico]]*'ya karşı başlayan saldırının ciddi olduğunu belirtti. Ancak Al Jazeera, her iki tarafın da büyük saldırı gerçekleştirilmediği için neredeyse durma noktasına kadar savaşmaya devam ettiklerini iddia etti.

### Güneydeki Rus taarruzu öncesi
20 Ağustos'ta Rus kuvvetleri, Ukrayna'nın güneyinde küçük bir saldırı başlattı ve Ukraynalı kaynaklar, Rus kuvvetlerinin Mikolayiv Oblastı'ndaki  ve Vasilki kasabalarında ilerlediğini ve kazanımlar elde ettiğini kabul etti. 22 Ağustos'ta Rus kuvvetleri Mikolayiv şehrinin doğusunda ve Herson Oblastı'nın kuzeybatısında bir miktar başarı sağlayarak Ukrayna kuvvetlerini ön cepheden 36&nbsp;km kuzeye ve Mikolayiv Oblastı topraklarının 28&nbsp;km derinliğine kadar sürdü. Bu, güçlü bir Ukrayna askeri yoğunluğuna ev sahipliği yapan ve Herson, Melitopol, Enerhodar, Berdyansk ve Kırım'a planlanan bir saldırının hazırlığı anlamına geliyordu. Aynı gün Rus kuvvetleri, Mikolayiv'in yaklaşık 45&nbsp;km doğusundaki Blahodatne'nin (Rusya Savunma Bakanlığı tarafından Komsomolski olarak anılır) kontrolünü ele geçirerek 12 kilometrekarelik bir alanı kontrol altına aldı.

23 Ağustos'ta, Rusya Savunma Bakanlığı, Rus kuvvetlerinin Herson şehrinin yaklaşık 38&nbsp;km batısındaki Aleksandrovka'nın kuzeybatısına ilerlediğini ve Herson-Mikolayiv Oblastı'nın idari sınırına ulaştığını açıkladı. Ukrayna birlikleri, Rus 7. Muhafız Dağ Hava Saldırı Tümeni'ne bağlı 247. Muhafız Hava Saldırı Alayı'na ve Çornobayivka'daki mühimmat deposuna topçu saldırılarıyla karşılık verdi. Aynı gün Rus kuvvetleri, Uragan roketleriyle Dnipropetrovsk, Krıvıy Rih ve Mikolayiv'e hava ve topçu saldırılarına devam etti.

24-25 Ağustos tarihleri arasında Rus kuvvetleri saldırılarını sürdürdü, ancak daha fazla ilerleme kaydedemedi. 27 Ağustos'ta, Rus ve Ukrayna kuvvetleri kuzeybatı Herson Oblast'taki Potomkyne'de çatıştılar ve her iki taraf da bir saldırıyı püskürttüklerini iddia etti. Bu sırada Rusya ve Ukrayna bölgede hava saldırıları düzenlemeye devam ettiler. Ukrayna'nın Güney Harekat Komutanlığı üç adet nehir geçişinde (Antonivka ve Darivka köprüleri ve Kahovka Hidroelektrik Santrali) ve iki Rus taburuna karşı isabetli saldırılar gerçekleştirdiğini iddia etti.

Ukrayna'nın güneydeki saldırısının başarılı olmasının, Harkiv'deki saldırının da başarılı olmasına neden olduğu, Savaş Araştırmaları Enstitüsü tarafından belirtilmiştir. Yazıda şöyle deniyor: "Kiev'deki uzun tartışma ve ardından Herson Oblastı'nı hedef alan bir karşı saldırı operasyonunun duyurulması, önemli Rus birliklerini Ukrayna kuvvetlerinin son birkaç gün içinde kararlı saldırılar düzenlediği yerlerden uzaklaştırdı."

## Karşı taarruz
### Ağustos
29 Ağustos'ta Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, güneyde Rus işgali altındaki toprakları geri almak için tam ölçekli bir karşı saldırının başlatıldığını duyurdu. Bu iddia, Ukrayna parlamentosu ve Güney Operasyon Komutanlığı tarafından da doğrulandı.

Operasyonun başlangıcında, Ukraynalı operasyon grubu "Kahovka" ve bazı yetkililer, kuvvetlerinin 109. DPR Alayı ve Rus paraşütçüler tarafından yönetilen savunma hatlarını aştığını iddia etti. 109. DPR Alayı, Herson bölgesinde hizmet veren bir askeri birimdi. Ukraynalı yetkililer ayrıca, Rus mevzilerine yönelik Ukrayna hava ve topçu bombardımanlarının genel olarak artmasının ortasında, bölgedeki büyük bir Rus üssünü vurup yok ettiklerini iddia ettiler. İşgal altındaki Herson'daki yetkililer ise bu iddiaları "sahte" ve "bir yanılsama" olarak nitelendirse de aynı zamanda Ukrayna füze saldırılarının ardından Nova Kahova'da bir iş yerinin tahliye edildiğini duyurdu.

Bölgede yaşayan siviller, Herson cephesinde şiddetli çatışmalar yaşanırken elektrik şebekelerinin geçici olarak arızalandığını ve tahliye edildiklerini belirttiler. Bölgedeki bir *[[National Public Radio|NPR]]* muhabiri, artan çatışma yoğunluğunu ve daha fazla Ukraynalı kuvvetin cepheye doğru ilerlediğini doğruladı. Ukrayna hükümeti ve ordusu, saldırının ilk gününde toprak değişiklikleri hakkında konuşmayı büyük ölçüde reddetti. Ancak kimliği bilinmeyen Ukraynalı yetkililer, Batılı gazeteciler ve bir dizi Rus milblog yazarı, Ukrayna birliklerinin Herson'un kuzeyinde ve kuzeybatısında, nehrin karşısındaki bir köprü başında birkaç yerleşimi ele geçirdiğini bildirdi. İnhulets Nehri ve Herson-Dnipropetrovsk oblast sınırının güneyinde, Suhyi Stavok, , Arhanhelske,  ve Pravdıne köyleri ele geçirildi. Ukraynalılar ayrıca Dnipro Nehri üzerinde Rus dubalı feribotlara saldırı düzenlediler.

Rusya, 30 Ağustos'a kadar Ukrayna saldırısına karşı koymak için Herson cephesine çok sayıda asker ve teçhizatı yönlendirmeye başladı. Bu arada Ukrayna, Rus toplama noktaları, mühimmat depoları, köprüler ve diğer hedeflere yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Herson şehrinde, Ukraynalı partizanlar ile Rus yanlısı güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandığına dair haberler geldi. Rus milblog yazarları, Ukrayna'nın , Soldatske ve Snihurivka'da çatışmaların sürdüğünü, Ternovi Podı'yı geri aldığını ancak Pravdıne ve Oleksandrivka'da püskürtüldüğünü iddia etti. Yunanistan'ın Herson'daki fahri konsolosu Pantelis Buburas'a göre, Ukraynalılar Herson şehri yakınlarındaki Rus birinci savunma hattını nispeten kolayca kırmışlar, ancak bölgedeki Rus ikinci savunma hattında çok daha sert bir direnişle karşılaşmışlardı. 31 Ağustos'a kadar, Buburas yerel kaynakların her iki tarafın da ağır kayıplar verdiğini bildirdiğini belirtti. Bu ikinci hat savaşın ana odak noktasıydı. Bir Rus milblogger, Ukraynalıların Vısokopillya'ya doğru daha kuzeyde ilerleme kaydettiklerini bildirdi, ancak kuzey cephesindeki genel durum belirsizliğini koruyordu. Milblogger'lar ayrıca Rusların Oleksandrivka ve Blahodatne'deki cephe hattını istikrara kavuşturabildiklerini ancak Mırne'yi geri almaya çalışırken başarısız olduklarını iddia ettiler. Ternovi Podyı ve Lyubomırivka'da Ukrayna ilerlemeleri de bildirildi. Ukraynalı kaynaklar, o günün ilerleyen saatlerinde dört küçük köyün geri alındığını iddia etti. Ancak Ukraynalı askerler, bu operasyonun büyük bir karşı saldırı değil yerelleştirilmiş bir operasyon olduğu görüşünde birleştiler. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Oleksiy Arestoviç, saldırının hızlı ve büyük bir mücadele değil, "düşmanı ezmek için yavaş bir operasyon" olacağı konusunda uyarıda bulundu.

### Eylül

1-2 Eylül tarihleri arasında, Rus milblog yazarları Ukrayna'nın daha ilerlediğini, aynı zamanda bir dizi başarılı Rus karşı saldırısının gerçekleştiğini bildirdi. Birçok köyde çatışmaların devam ettiği belirtildi. Saldırının ilk günlerinde yerli 128. Dağ Taarruz Tugayı ağır kayıplar verdi. Bu kayıpların ardından Ukraynalı yetkililer, Zaporitjya'da bir günlük yas ilan ettiler. 3 Eylül'de Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Ukrayna kuvvetlerinin Herson Oblastı'nda üç ana saldırı hattı oluşturduğunu ve Rus komutanların hataları ve lojistik sorunların bir sonucu olarak askerî anlamda taktiksel avantajlara sahip olduğunu söyledi. Ukrayna kuvvetleri, Rus köprülerini yıkarak Herson şehir merkezine yakın bir yerde silah sesleri duyulduğunu bildirdi. Aynı gün, Rus milblog yazarları Ukrayna birliklerinin Blahodativka köyünü ele geçirdiğini ve Suhyi Stavok yakınlarındaki birkaç mevziden çekildiklerini iddia ettiler.

4 Eylül'de Başkan Zelenski, Herson Oblastı'nda iki, Donetsk Oblastı'nda bir köyün kurtarıldığını açıkladı. Ukraynalı yetkililer, Ukrayna güçleri tarafından Vısokopillya'da Ukrayna bayrağının çekildiğini gösteren bir fotoğraf yayınladılar. 6 Eylül'de Ukrayna, hızlı bir ilerleme kaydettiği Harkiv bölgesinde ikinci bir saldırı başlattı. Güney cephe hattı boyunca Ukrayna saldırıları da devam etti, ancak toprak değişiklikleriyle ilgili raporlar büyük ölçüde doğrulanamadı.

12 Eylül 2022'de Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, ülkenin güney ve doğusundaki Rus işgal bölgelerinde toplam 6.000 kilometrekarelik bir alanın geri alındığını açıkladı. Ancak BBC, bu iddiaların doğrulanmadığını bildirdi.

13 Eylül'de Rus kuvvetleri, Herson'a 15 kilometre uzaklıktaki Kıselivka yerleşim yerinden çekildi. Aynı gün, Rusya destekli Herson Bölgesi başkan yardımcısı, yerleşim yerinin dış mahallelerinden bir video yayınlayarak Ukrayna askerlerinin buraya giremediğini iddia etti. Melitopol belediye başkanı ise Rus kuvvetlerinin şehri terk ettiğini ve Kırım'a doğru ilerlediğini bildirdi. Ukrayna ayrıca 13 Eylül'de Oleksandrivka'yı geri aldığını iddia etti. Yerel bir yetkili, Ukrayna'nın Kıselivka'yı geri aldığını iddia etse de bu iddia 14 Eylül'e kadar doğrulanmadı. Rus kuvvetleri, Ukrayna'nın ilerleyişini yavaşlatmak için İnhulets nehrinde bir barajı havaya uçurarak cephe hattının bazı kısımlarını sular altında bıraktı.

24 Eylül'e kadar ABD'li yetkililer, Herson cephesindeki Rus durumunun kötüleştiğini değerlendirdi. Bu değerlendirmeyi, yerel birliklerin moralinin bozuk olması ve Dnipro Nehri üzerindeki köprülerin kaybı nedeniyle ikmal hatlarından büyük ölçüde kesilmesi takip etti. Rus askeri komutanları, daha savunulabilir mevzilere çekilmeyi talep etti ancak Rusya Devlet Başkanı Putin, Herson şehrini teslim edecek herhangi bir geri çekilmeyi yasakladı.

### Ekim
2 Ekim'de Rusya Zaporijya, Luhansk ve Donetsk oblastlarıyla birlikte Herson'u sa ilhak etti ve Ukrayna kuvvetleri Donetsk bölgesindeki stratejik Lıman demiryolu kavşağını yeniden ele geçirdikten bir gün sonra, Arhanhelske'den Osokorivka'ya uzanan hat boyunca karşı taarruza başladılar ve Dinyeper'in batı kıyısı boyunca güneye hareket ettiler, Zolota Balka ve Mihailivka'yı geri aldılar ve bir sonraki hedef olan Dudçanı'ya doğru daha güneye ilerlediler. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna kuvvetlerinin Herson-Dnipropetrovsk Oblast sınırının güneyindeki İnhulets Nehri üzerindeki Mırolyubivka ve Arhanhelske'yi kurtardığını açıkladı. Herson bölgesinin atadığı Rus başkanı Volodimir Saldo, "o bölgede bir atılım olduğunu" söyledi ve durumu "gergin" olarak nitelendirdi.

3 Ekim'de Rus ordusu, Kuzey Herson'da Ukraynalı birliklerle Berıslav'a ulaşmaya çalışırken kuşatıldı. Ukrayna kuvvetleri, Nova Kahovka yönünde güneye ilerlemeye devam etti ve coğrafi konumlu görüntüler, T0403 boyunca Mıhailivka, Havrılivka ve Novooleksandrivka'yı kurtardıklarını gösterdi. Sosyal medya görüntüleri ve Rus milblogger'ların haberleri, Ukrayna kuvvetlerinin T0403 otoyolunun batısında ilerleyerek 1 Ekim'de Hresçenivka'yı özgürleştirdiğini de gösterdi. Rus kaynakları, Ukrayna güçlerinin Lyubomırivka-Bilayivka-Novoolesandrivka hattındaki yerleşimleri kurtardığını bildirdi. Saldırı, 4 Ekim'de kurtarıldığı bildirilen Davıdiv Brid, Velıka Oleksandrivka ve Dudçanı kasabalarıyla güneye doğru devam etti.

5 Ekim'de Herson bölgesinin Rusya yanlısı başkan yardımcısı Kirill Stremousov, Rus kuvvetlerinin Ukrayna birliklerine "karşılık vermek" için "yeniden toplandıklarını" açıkladı. Ukrayna ilerlemesinin "durdurulduğunu" ve bu nedenle AFU'nun Herson şehrine girmesinin "mümkün olmadığını" sözlerine ekledi. Aynı gün, bazı birlikler kalırken Rus subaylarının Snihurivka'dan çekildiği bildirildi. Ukrayna tarafı ise teyit bekliyordu.

4 Ekim tarihine kadar Savaş Çalışmaları Enstitüsü tarafından onaylandığı üzere, Ukrayna kuvvetleri Kahovka Baraj Gölü kıyısındaki Davıdiv Brid, Mala Oleksandrivka, Velıka Oleksandrivka, Novodmıtrivka, Starosiliya, Novomıhailivka, Dudçanı, Çereşneve, Novovoskresenske, Mayiske, Petropavlivka, Trinofivka, Novavasiliyevka, Çervone, Novohrıhorivka, Nova Kamyanka, Pyatıhatkı, Sablukivka ve Kaçkarivka bölgelerini ele geçirdi. Rus kuvvetlerinin kuşatmadan kaçınmak için bu bölgeleri 4 Ekim'de terk etmesinin ardından, savaşın başından bu yana Ukrayna'nın güneyinde toplam 2.400 kilometrekarelik bir alan kurtarılmış oldu. Ukrayna kuvvetleri ayrıca Novopetrovka köyüne de ulaştı. 12 Ekim itibarıyla Berıslav Rayonu'ndaki Novovasylivka, Novohrıhorivka, Nova Kamyanka, Trıfonivka ve Çervone bölgeleri de resmî olarak Ukrayna kuvvetlerinin kontrolü altına geçmiştir.

Rusya tarafından atanan Herson Oblast başkanı Volodimir Saldo'nun talebi üzerine, Rus hükümeti 13 Ekim'de Herson kentindeki sivil nüfusun tahliye edildiğini duyurdu.

15 Ekim'de, Kuzey Herson cephesinde Dudçanı, Mılove ve Suhanovi yönünde büyük bir Ukrayna karşı saldırısı yeniden başladı. Rus kuvvetlerinin yeni komutanı General Sergey Surovikin, 18 Ekim'de Rus televizyonunda Herson'un savunmasının "kolay olmadığını" ve "düşmanın sürekli olarak Rus birliklerinin mevzilerine saldırmaya çalıştığını" söyledi. Michael Clarke ise Ukraynalıların Herson Oblastı üzerinde bir Düşman Hava Savunmasını Bastırma (SEAD) operasyonu yürüttüğünü tahmin etmektedir.

22 Ekim 2022'de Rus işgal yetkilileri, gergin askerî durumu gerekçe göstererek Herson kentindeki sakinleri şehri "derhal terk etmeye" çağırdı. Aynı gün, Mılove'nin Ukrayna güçleri tarafından ele geçirildiğine dair doğrulanmamış haberler ortaya çıktı.

Ekim 2022'nin sonlarında Ramazan Kadirov, kayıpları kabul eden bir açıklama yaparak, Herson'da Ukrayna topçu saldırıları sonucu bölgede 23 ölü ve 58 yaralı Kadirovtsı olduğunu açıkladı. Ukrayna İstihbarat Başkanı Tümgeneral Kırılo Budanov, ekim ayı sonlarında Herson'da en az 40.000 Rus kuvveti olduğunu söyledi. Bu kuvvetler arasında Deniz Piyadeleri, Özel Kuvvetler ve VDV Hava İndirme birlikleri de yer almaktaydı.

### Kasım

9 Kasım'da Ukrayna kuvvetleri Snihurivka kasabasına doğru ilerlerken Rusya kuvvetlerinin Herson ve Dinyeper'ın sağ yakasından çekildiğini açıkladı.

Ertesi gün, Ukrayna bayrağının dalgalanmasını gösteren bir video Snihurivka'dan geldi. Ukrayna kuvvetleri ayrıca Herson'un 15 kilometre kuzeybatısındaki Kıselivka köyünün kontrolünü geri aldı. Aynı gün Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Valeriy Zalujni, 1 Ekim'den beri Herson yönündeki 41 yerleşim yerinin geri alındığını açıkladı.

11 Kasım'da Ukrayna kuvvetleri Herson şehrine girdi ve "''Slava Ukraini!''", "ZSU!" (*Zbroini sılı Ukrainı*, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri) sloganları atan kalabalıklar tarafından karşılandı.

## Sonuç
Ukrayna, Herson'u geri almasının ardından bölgedeki askerî operasyonlarına devam etti. 12 Kasım'da, Ukrayna Özel Kuvvetleri sürat tekneleriyle Dinyeper-Bug Haliçi'ni geçti ve Kinburn Yarımadası'nda konuşlanmış Rus kuvvetlerine saldırdığı iddia edilen bir video yayınlandı. Aynı gün, Rus işgal yetkilileri, Dinyeper Nehri'nin doğu kıyısında yer alan Nova Kahovka kasabasını terk etmeye hazırlandıklarını duyurdu. Ertesi gün ise Rus medyası, ülkenin silahlı kuvvetleri tarafından Kinburn Yarımadası'ndaki Pokrovske'ye çıkarma girişiminde bulunan 20 Ukraynalı "sabotajcı" ve dört geminin imha edildiğini bildirdi.

Herson oblast yönetimi, 13 Kasım'da Rus kuvvetlerinin "sivil nüfusa karşı savaşmaya başlayabileceği" korkusuyla, Herson sakinlerini ve Dinyeper'in sağ kıyısında yakın zamanda kurtarılan diğer bölgelerin sakinlerini ülkenin daha güvenli bölgelerine tahliye etmeye çağırdı. 14 Kasım'da Herson'da yaptığı açıklamada NOS, sahadaki durumu "bir tür konuşulmayan ateşkes" olarak nitelendirdi ve "her iki savaşan taraf da bir tür ara verdi ve birbirlerine yoğun bir şekilde ateş etmediler." dedi. Rus kuvvetleri nehrin doğu kıyısında hâlâ yakındaydı. Herson şehri ilaç kıtlığıyla karşı karşıya kalmaya devam etti ve iletişim, su temini, ısıtma ve elektrik şebekelerin ağır hasar gördü.

Ukrayna'nın Güney Operasyon Komutanlığı'na göre, 15 Kasım'da Ukrayna roket ve topçu birlikleri, Dinyeper Nehri'nin sol kıyısında ve Kinburn Kıyı Oku bölgesindeki Rus mevzilerine saldırdı.

Ukrayna'nın karşı saldırısı kasım ayında gerçekleşmiş ve Ostriv Velıkıy Potomkin adasını kurtarmıştır. Ancak, 9 Aralık'ta cumhurbaşkanlığı danışmanı Oleksii Arestovıç ve Yarbay Konstiantın Maşovets gibi Ukraynalı yetkililer ve bazı resmî olmayan Rus kaynakları, özellikle 80. Arktik Motorlu Tüfek Tugayı, 25. Spetsnaz Alayı ve 4. BARS Özel Savaş Yedek Ordusu gibi Rus kuvvetlerinin başarılı bir amfibi harekâtın ardından adayı yeniden işgal ettiğini belirtmiştir. Buna karşın, Herson valisinin danışmanı 'ın yaptığı açıklamada, Rusya'nın adada herhangi bir varlığı olmadığı ifade edilmiştir. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı ise Hlan'ın açıklamasıyla çelişerek 15 Aralık'ta, Rusya'nın adayı kontrol ettiğini ve sivilleri zorla sınır dışı etmeye başladığını iddia etmiştir. Bu olayların ardından, adada birçok sivilin güvenliği endişesiyle Ukrayna tarafından yapılan çıkarma operasyonu planlandığı ve gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Ancak Rus kuvvetlerinin baskısı sonucu Ukrayna birliklerinin geri çekildiği ve adanın Rus kontrolü altında olduğu açıklanmıştır. Sonuç olarak, Ostriv Velıkıy Potomkin adasında yaşanan bu çatışmalar, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerilimin artmasına sebep olmuştur. Ayrıca adadaki sivil halkın güvenliği de tehlikeye girmiştir.

## Analiz
10 Eylül 2022 tarihinde Taras Berezovets, Ukrayna'nın güneyinde gerçekleştirdiği karşı saldırıya yönelik bir "dezenformasyon kampanyasının" Rusya'yı Harkiv oblastında hazırlanan gerçek karşı saldırıdan uzaklaştırmaya çalıştığını belirtti. Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Rus kuvvetlerinin yaklaşan karşı saldırıya hazırlanmak için teçhizatı doğu cephelerinden güney cephelerine taşıdığını analiz etti. Bu sayede, Harkiv oblastındaki Rus cepheleri Ukrayna'nın ilerleyişine karşı daha az korunaklı kaldı.

24 Eylül 2022 tarihinde *[[The New York Times]]*, Herson'daki savaşta Ukraynalı komutanların ve askerlerin çoğunlukla mühimmat eksikliği, güçlü Rus savunması ve Rus topçularının etkisi nedeniyle ağır kayıplar yaşadıklarını kabul ettiğini bildirdi. Ukraynalı Albay Vadım Suharevski, *[[The Washington Post]]*'ta yayınlanan bir makalede, Ukrayna'nın Herson'daki zaferinin bir kısmını, Batılı ortak ülkeler tarafından sağlanan topçu sistemleri, güdümlü mühimmatlar ve uzun menzilli roketatarlara borçlu olduğunu ifade etti.

Herson'un Rus güçlerince serbest bırakılmasından sonra, Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Rusya'nın Herson şehrinden çekilmesinin savaş yanlısı figürlerle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında ideolojik bir kırılmayı tetiklediğini ve Putin'in bağlılığına ve savaş vaatlerini yerine getirme yeteneğine olan güveni sarsıldığını iddia etti. Aleksandr Dugin, İgor "Strelkov" Girkin ve Wagner Grubu gibi milliyetçi şahsiyet ve oluşumların Rus hükümetine yönelik eleştirilerinin öne çıktığına dikkat çekildi. ISW ayrıca, Rus askeri liderliğinin Ukrayna'daki savaş güçlerini birçok farklı örgütten ve birçok farklı tür, beceri ve ekipman seviyesinden entegre etmeye çalıştığını ancak büyük ölçüde başarısız olduğunu ve özellikle örgütlenme eksikliğine dikkat çekti. Bu süreçte, Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Lugansk Halk Cumhuriyeti'nden gelen askerî güçlerin rolü de belirleyici olmuştur.

## Ayrıca bakınız
* 2022 Ukrayna’nın doğudan karşı taarruzu
* Herson Muharebesi
* Herson'un Kurtuluşu
* Rusya'nın Herson Oblastı'nı işgali
* Melitopol Muharebesi
* Rusya'nın Zaporijya Oblastı'nı işgali
* Mikolayiv Muharebesi
* Rusya'nın Mikolayiv Oblastı'nı işgali

## Kaynakça