Yüksekoba, Yusufeli

**Yüksekoba**, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yüksekoba köyünün eski adı **Kvabaki**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Kvabaki (ქვაბაკი) veya Kuabaki'nin (ქუაბაკი), mağara veya kazan anlamına gelen "kuabi / kvabi" (ქუაბი / ქვაბი) kelimesinden türemiş bir yer adı olduğu anlaşılmaktadır. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Kvabay (ქვაბაჲ) olarak da geçer. Kvabaki, erken dönemde Osmanlıcaya da Kvabak (کواباك) şeklinde girmiştir. Bu yer adı sonradan Türkçede Kobak, Köbak, Köbek gibi farklı biçimlerde de yazılmıştır.

Kvabaki veya Kvabay, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kvabaki, Osmanlı idaresine girince, aynı yüzyıl içinde önce Livana sancağına, daha sonra Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır.

Kvabaki köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespiti sırasında da Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağına bağlıydı. Lala Mustafa Paşa Camii'nin vakfı olan köyde 65 hanede 190 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenice, Kvabaki köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 380 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kvabak, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Kobak / Kubak (كوباك) biçiminde yazılmıştır. Bu tarihte köy Trabzon vilayetinin Lazistan sancağında Livana kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu 66 hane ve 209 kişi olarak tespit edilmiştir. Osmanlı idaresinin bu tarihte de sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Bunun sonucunda köyün toplam nüfusunun 418 kişiden oluştuğu söylenebilir. Yaklaşık 40 yıl içinde köyün nüfusu biraz artmış, hane başına düşen ortalama nüfus da 6,3 kişiye çıkmıştır. Geçim kaynağı tarıma dayanan Kvabaki'de 60 öküz, 100 inek, 20 at, 126 keçi ve 100 koyundan oluşan bir hayvan varlığı tespit edilmiştir. 93 Harbi'nde (1877-1878) Livana kazasının büyük bölümü Rusların eline geçince, Kvabaki Osmanlı sınırları içinde kaldı ve Kiskim kazasına bağlandı.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1917 yılında, Parhali vadisinden söz ederken, Parhali köyünde sadece yaşlıların Gürcüce anladığını, ancak Kobaki köyünde, tıpkı Heveki köyünde olduğu gibi genç ve yaşlıların Gürcüce konuştuğunu yazmıştır. Parhali'nin aşağısındaki köylerde delikanlıların, Gürcü mitolojisinde bağ ve şarap tanrısı Aguna adına düzenlenen asma ve salkımlarla süslenmiş çıplak vücutlarıyla dans ettiğini belirmiştir.

Kvabaki, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Köbek" olarak kaydedilmiş olan Kvabaki, aynı idari konuma sahip olmakla birlikte, bu tarihte Yusufeli kazası Erzurum vilayetine bağlıydı. Bu tarihte Kvabaki'nin nüfusu 512 kişiden oluşuyordu. Türkçede Kobak, Köbek ve Köbak gibi değişik biçimlerde kaydedilmiş olan Kvabaki'nin adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yüksekoba olarak değiştirildi. 1965 genel nüfus sayımında Yüksekoba köyünün nüfusu 583 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 165 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Yüksekoba, Artvin il merkezine 153&nbsp;km, Yusufeli ilçe merkezine 48&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*