Soyguncu baron (feodalizm)

**Soyguncu baron** veya **soyguncu şövalye** (Almanca: Raubritter), yasal statüsüyle korunan, daha yüksek bir makam tarafından yetkilendirilmeden normlara aykırı olarak yüksek vergiler ve geçiş ücretleri uygulayan vicdansız bir feodal toprak sahibiydi. Bazıları gerçek haydutluğa başvurdu. Soyguncu baronların Almanca karşılığı olan Raubritter, ilk defa 1810'da Friedrich Bottschalk tarafından kullanılmıştır.

Bazı soyguncu baronlar, ya standarttan daha yüksek ücretler talep ederek ya da Kutsal Roma İmparatoru'nun yetkisi olmadan faaliyet göstererek Ren Nehri'nde ücret toplama geleneğini ihlal ettiler. Kutsal Roma İmparatorluğu tarihinde Büyük Fetret (1250-1273) olarak bilinen dönemde, İmparatorluk otoritesinin yokluğunda bu tür geçiş istasyonlarının sayısında patlama yaşandı.

Orta Çağ soyguncu baronları, genellikle topraklarından geçen nehirlere veya yollara yüksek veya yetkisiz geçiş ücretleri uyguladılar.

## Almanya
### Erken dönem
MS 800'den 1800'e kadar yani yaklaşık bin yıl boyunca Avrupa'da Ren Nehri üzerinde seyreden gemilerden geçiş ücretleri toplandı. Bu süre boyunca, çeşitli feodal lordlar ve başpiskoposlar mali durumlarını desteklemek için geçen kargo gemilerinden geçiş ücreti topladılar. Soyluların ve Kilisenin Ren Nehri üzerindeki yoğun trafikten geçiş ücreti toplamasına izin vermek, diğer vergilendirme araçlarına ve hükûmet işlevlerinin finansmanına karşı çekici bir alternatif gibi görünüyor.

Geçiş ücreti ödemeden geçişi önlemek için genellikle nehir boyunca demir zincirler gerilir ve bunu kolaylaştırmak için stratejik kuleler inşa edilirdi.

Kutsal Roma İmparatoru ve gişeleri toplamaya yetkili çeşitli soylular ve başpiskoposlar, bu süreci düzenlemek için gayri resmi bir yol bulmuş görünüyorlar. Ren Nehri'nde geçiş ücreti tahsilatının yönetilmesiyle ilgili kararlar arasında, kaç geçiş ücreti istasyonunun olması gerektiği, bunların nereye inşa edilmesi gerektiği, geçiş ücretlerinin ne kadar yüksek olması gerektiği ve avantajları/dezavantajları vardı. Bu karar süreci gayri resmi olmakla daha az karmaşık hale getirilmese de, ortak faktörler arasında yerel güç yapısı (başpiskoposlar ve soylular gişeleri toplamak için en olası alıcılardır), gişe istasyonları arasındaki boşluk (yetkili gişe istasyonları en az beş kilometre arayla) ve saldırılara karşı korunma yeteneği (gişelerin toplandığı bazı kaleler, Fransızlar 1689'da işgal edip onları yerle bir edene kadar taktiksel olarak kullanışlıydı). sikke veya gemiden "ayni" bir kargo geçiş ücreti alınmasına izin verilir.

Hırsız baronlar veya soyguncu şövalyeler olarak tanınmaya başlayan adamlar, ya standarttan daha yüksek ücretler talep ederek ya da Kutsal Roma İmparatoru'nun yetkisi olmadan faaliyet göstererek Ren'de geçiş ücretlerinin toplandığı yapıyı ihlal ettiler.

Dönemin yazarları bu uygulamalara "haksız geçiş ücretleri" adını verdiler ve soyguncu baronlar bu uygulamalarla sadece Kutsal Roma İmparatoru'nun yasalarını ihlal etmekle kalmadılar, aynı zamanda yasalara ve dini geleneklere bağlı olarak "adil fiyat" politikasını uygulayan tüccarların uyduğu normları da dışına çıktılar.

### Büyük Fetret
Kutsal Roma İmparatorluğu tarihinde Büyük Fetret (1250-1273) olarak bilinen dönemde, İmparator yokken, gişe istasyonlarının sayısı imparatorluk otoritesinin yokluğunda patladı. Buna ek olarak, soyguncu baronlar, gemilerin yüklerini soyuyor, tüm gemileri çalıyor ve hatta adam kaçırıyordu.

Organize olmuş bu askeri kanunsuzluğa yanıt olarak, 100 Şehir ve hepsi hukukun restorasyonunda büyük payları olan birkaç prens ve prens rahipler (yani Kilisenin lordları) tarafından "Rheinischer Bund" veya Ren Birliği kuruldu. Birlik, Ren'de yasa ve düzenin yeniden sağlanmasında büyük pay sahibi olacaktı.

Resmi olarak 1254'te kurulan Ren Birliği, kalelerini alıp yıkmak gibi basit bir çözümle soyguncu baronları engellemek için zaman kaybetmedi. Sonraki üç yıl içinde, dört soyguncu baron hedef alındı ve on ila on iki soyguncu kalesi yok edildi veya etkisiz hale getirildi.

Ren Birliği, yalnızca yasadışı geçiş ücretleri toplamayı ve nehir soygununu bastırmakta başarılı olmakla kalmadı, aynı zamanda diğer devlet saldırganlığına karşı da harekete geçti. Örneğin, Rietberg Baronu tarafından kaçırılan bir kurbanı kurtarmak için müdahale ettikleri belgelenmiştir.

Ren Birliği'nin soyguncu baronlarla başa çıkmak için öncülük ettiği prosedür kalelerini kuşatmak, ele geçirmek ve yok etmekti. Birlik, yeni bir İmparator seçilmesi ve alışılmadık derecede güçlü hırsız baronlara karşı askeri gerilemeler nedeniyle siyasi çekişmelerden kendi kendini yok ettikten çok sonra hayatta kaldı.

Fetret dönemi sona erdiğinde, Habsburg'un yeni kralı Rudolf, Ren Birliği'nin öğrendiği dersleri Sooneck'teki otoyol soyguncularının kalelerini ateşe vererek ve onları asarak uyguladı. Hırsız baronluğu, özellikle Yüz Yıl Savaşı sırasında asla tamamen sona ermese de, Fetret dönemindeki en parlak günlerinin aşırılıkları asla tekrarlanmadı.

## İngiltere
İngiltere Kralı Stephen'ın (1096–1154) saltanatı, yaygın olarak "Anarşi" olarak bilinen uzun bir sivil huzursuzluk dönemiydi. Güçlü bir merkezi krallığın yokluğunda, Anglo-Sakson Kroniği'nden bu alıntıda karakterize edildiği gibi, İngiltere'nin soyluları kendi başlarına bir yasaydı:

## Kaynakça