Karamandere, Çatalca

**Karamandere**; 1879'da Balkan Yarımadası'ndan göç eden topluluklar tarafından kurulan, İstanbul'a bağlı Çatalca'nın kuzeybatısında bir mahalledir.

Kuzeyinde Karadeniz, kuzeydoğusunda Anastasius Suru, kuzeybatısında Çilingoz Tabiat Parkı, güneyinde D 020 devlet yolu, güneydoğusunda devlet ormanı, güneybatısında Danamandıra Tabiat Parkı, doğusunda Durugöl, batısında Binkılıç Kalesi yer alır. Coğrafyasında; taraça, çakıl, alüvyon, mıcır, mermer ve gnayslar olmasının yanında bahçe tarımı yapılır. Ferah Tepe, Harman Tepe ve Bostantarla Tepesi önemli zirveleridir. Karamandere Köprüsü-Karamandere Meydanı ve 34-82 karayolları anaarter yollarıdır. Karamandere Deresi, Binkılıç Deresi, Kükürtlü Dere ve Mandıra Deresi ana akarsuları olmasıyla birlikte bu akarsular birleşerek Durugöl'e dökülür. Roma su kemerleri, Anastasius Suru ve Binkılıç Kalesi çevresindeki tarihsel yapılardır. Bölgesel ana su yolları üzerindedir ve çeşitli su kaynakları bulunur. Su kaynakları ve doğal enerji kaynaklarıyla ilgili projeler geliştirildi. Su dağıtım kuruluşları kuruldu ve turizm organizasyonları yürütüldü. Doğa sporları ve film endüstrisi için kullanılır.

141 yıl süren Hazine'ye ait eski köy yerleşim yeri alanları sorunu yaşandı ve bu sorun Meclis'teki görüşmelerle kısmen çözüldü. 2012'de Meclis tarafından çıkarılan yasayla 2014'te köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle oldu.

## Tarihçe
Karamandere; Rumi takvimde 1293'e denk geldiğinden 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, 1877'de 145 gün süren Plevne Savunması ve 1878'de Berlin'de imzalanan Berlin Antlaşması sonrasında Balkan Yarımadası'ndan göç eden topluluklar tarafından 1879'da kurularak Çatalca Sancağı'na köy olarak katıldı. Karamandere adı; Balkan Savaşları sırasında askerlerin, düşman güçlerine karşı derenin içinden ilerleme savunma planını gerçekleştirdiği olayla bölgeye *Kahramandere* adı verildikten sonra verilen adın, Trakya'da yöresel ünsüz düşmesine uğramasıyla ortaya çıktı. 1915'te Çanakkale Savaşında Karamandere, kayda geçen 5 kayıp verdi. 1923'te Beau-Rivage Palace'da imzalanan Lozan Antlaşması'na ek olarak yapılan sözleşme gereği Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinde bölgeye göçler devam etti. 1924'te geçici olarak kurulan Çatalca Vilayeti'ne katılarak İstanbul'dan ayrıldı. 1926'da Çatalca Vilayeti'nin kaldırılmasıyla yeniden İstanbul'a katıldı. 2014'te 6360 sayılı yasanın birinci maddesi gereği köy tüzel kişiliği kaldırılarak Çatalca Belediyesi'ne mahalle olarak katıldı. 2022'de Karamandere Meydanı'na Karamandere Atatürk Meydanı adı verilerek 6-7 metre yüksekliğinde Mustafa Kemal Atatürk'ün bronz renginde heykelinin olduğu anıt kuruldu.

141 yıl süren Hazine'ye ait eski köy yerleşim yeri alanları sorunuyla ilgili Çatalca ve Silivri'de Karamandere'nin de arasında bulunduğu mahallelerdeki bu alanların 2003'e kadar olan kullanıcılarına ya da bu kullanıcıların yasal ardıllarına doğrudan satışının yapılmasıyla ilgili Meclis'te görüşmeler yapıldı ve bu sorun kısmen çözüldü.

Aristoteles *Su Perisi*'nde Karamandere'nin bölgesinden bahsetti. Ferah Tepe'nin altında kırk yer altı su kaynağının aktığına ve Aziz Elias'ın tepenin eteğinde sürekli durarak inananları koruduğuna inanıldı.

## Coğrafya
### Jeoloji
Kuzeyince temele ait başkalaşım kayaçları kendinden eski tüm jeolojik yapıların üzerine uyumsuz olarak gelir. Dere kenarlarında çökelmiş çakıl ve taraçalar vardır. Bu taraçaların yüksekte bulunanların taneleri kum boyutunda olmasına karşın 50-100 metre gibi yüksekliklerde olanlar genellikle kuvars/kuvarsit çakılı ağırlığındadır. Bazı derin vadi yamaçlarında asılı olarak görülen taraçalar, güneybatısındaki yüzeylerdedir. Gelişmiş büyük alüvyon alanları arasındadır. Bölgesinde su bölümü çizgisinin kuzeyindeki vadi tabanlarında ve vadi ağızlarında gelişmiş alüvyonlar çoğunlukla dar alanlar kaplar ve sığdır. Güneyinde mıcır bulunur. Coğrafyasındaki mermer, rezervi antik bir mermer ocağı olan pembe-beyaz renkli kalkşistlerden oluşur. Karamandere-Gümüşpınar arasındaki vadi tabanlarında ve tabaka başlarının çıktığı yerlerde gnayslarla karşılaşılır. Alçak seki üzerindedir. Karamandere'de ve çevresindeki yerleşim yerlerindeki tarım alanlarında bahçe tarımı yapılır.

233 metre yüksekliğinde Ferah Tepe, 259 metre yüksekliğinde Harman Tepe ve 262 metre yüksekliğinde Bostantarla Tepesi Karamandere'dedir. Karamandere Köprüsü-Karamandere Meydanı ve 34-82 karayolları anaarter yollarıdır. Çılgın Proje olarak tanımlanan Kanal İstanbul'un ilk planının parçası, hattın Kınalı Caddesi'nden başlayıp diğer yerleşim yerlerinden sonra Karamandere üzerinden Evcik Plajı'na ulaşmasıdır. 2018'de Karamandere'nin merkezinin 3,9 kilometre güneyinde yapımı yaklaşık 8 yıl sürmesi öngörülen; 2.000 metrekare bitkisel toprak depolama sahası, 3.500 metrekare pasa döküm sahası, 1.500 metrekare malzeme stok alanıyla kalker ocağı ve 10.000 metrekare alanıyla kırma eleme tesisi yapılması planlandı.

### Hidrografi
Karamandere Köprüsü'nün altından geçen, Binkılıç Deresi ve Kükürtlü Dere'nin kavuşmasıyla oluşan Karamandere Deresi; akarsu jeomorfolojisi, ölçümleri ve analizleri ile ilgili konular için uygundur. Binkılıç Deresi, Karamandere'de keskin dirsekler gösteren konsekant akarsu görünümündedir. Karamandere Deresi, diğer derelerle kavuşarak İstanbul'un su gereksinimi önemli ölçüde karşılayan Durugöl'e dökülür. Ferah Tepe yakınlarında bulunan Mendrader, Kurşundere ve Gümüşpınar derelerinin birbirine kavuştuğu Bostantarla Tepesi yakınlarında akarsular, üst miyosen aşınım yüzeylerinde basamaklar oluşturarak dik ve derin vadiler halinde temel yeryüzü parçasına akarsuları kesen yerel granitik intrüzyonlar içerisine gömülür.

Taşkından koruma, enerji ve İstanbul'a içme suyu kaynağı sağlamak amacıyla 1031,72 metrekarelik, yıllık 118.000.000 metreküp kapasiteli Karamandere Barajı ve HES projesi ortaya çıktı. DSİ tarafından planlanan baraj sahasının zemininde 470 metre sondaj 265 presiyometre deneyi yapıldı. Melen, Hamzalı, Pirinççi ve Karamandere barajlarıyla İstanbul'daki su rezervlerinin fazla olacağından bahsedilir. 2014'te İSKİ tarafından Karamandere Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi kuruldu.

#### Doğal kaynaklar
Su kaynakları nedeniyle Karamandere'de dolum tesisleri kuruldu. *Karamandere Suyu* ifadesi marka değeri olarak benimsendi. Akçapınar, Mispak ve Ulupınar 1990'larda Karamandere'de kuruldu. 2010'larda Mispak Sırmakeş'ten, Akçapınar Danone'den yatırım aldı. Yatırımlar sonrası Sırmakeş, Mispak'a yan şirket olarak Eşme'yi kurdu; Danone, alt şirketleri Sırma ve Hayat'ı Karamandere'ye taşıdı. 2020'lerde Aktif Gıda, Mispak'ı devraldı ve alt şirketi Aquasera'yı Karamandere'ye taşıdı. Akzem ve Karamandere Su Dağıtım Temin Tevzi Kooperatifi'nin kaynakları Karamandere'dedir. Karamandere'de böbrek hastalarını iyileştiren suyun çıktığı bir kaynak bulunur.

### Klimatoloji
91 tane rüzgar türbini ile çeşitli nedenlerle yerel yönetim ve bölge halkının eleştirilerini üzerine çeken İstanbul'daki en büyük rüzgar enerji santrali projeleri olan Hacı Bey Rüzgar Enerji Santrali'nin bir bölümü ve sahadaki işletme merkezi ile İstanbul Rüzgar Enerji Santrali'nin bir bölümü Karamandere'dedir. Ticari projelere izin verilirken İhsaniye, Gümüşpınar ve Karamandere'nin İstanbul'un su ihtiyacını karşılamasına karşılık yerel halkın yapı yapımına izin verilmemesi bahsedilen eleştiri konuları arasındadır.

### Doğal afetler
#### Meteorolojik
Yoğun yağış nedeniyle olan Eylül 2010 ve Ekim 2017'deki olağanüstü sel felaketinde evler, çiftlikler ve ulaşım yolları zarar gördü. Eylül 2010'daki felakette yerel adıyla Eski Köprü'nün bir kısmı yıkıldı. Köprünün yıkılan kısmı İBB tarafından yeniden yapıldı. Ekim 2017'deki felaket çeşitli ulusal haber ajansları tarafından yayınlandı. Felaket sonrası mahalle merkezine yakın dere yataklarına iyileştirme yapıldı.

#### Jeolojik
Karamandere'nin bulunduğu bölgede Kandilli Rasathanesi'nin verilerine göre 8,7 kilometre derinlikte ve 1,6 büyüklüğündeki Temmuz 2014'teki gibi hissedilmeyen depremler yaşanabilir. Ancak Karamandere'nin yakın çevresinde AFAD'ın verilerine göre 3,8 büyüklüğünde, Kandilli Rasathanesi'nin verilerine göre 4,1 büyüklüğünde Arnavutköy açıklarında 7,03 kilometre derinlikteki Nisan 2020'deki gibi hissedilen depremler yaşanabilir.

## Turizm
### Tarihsel
Karamandere ile Gümüşpınar, Çiftlikköy ve Kalfa arasında 373'te Roma İmparatoru Valens tarafından İstanbul'a su getirebilmek için yaptırılan 35 metre yükseklikleriyle dünyadaki en yüksek Roma kemerleri olarak bilinen su kemerleri bulunur. Bunlardan biri olan Karamandere'nin vadisindeki Ballıgerme'nin doğusundaki kanal sisteminin birinci evresi 4. yüzyılda yaklaşık 1 metre genişliğinde bir kanal ve ikinci evresi 5. yüzyılda daha alçak olmakla birlikte 1,6 metre genişliğinde büyük bir ek olarak yapıldı. Kanalın genişlemesi ve kanal kollarının artmasıyla eski kemerler terk edilerek daha büyük kemerlerin üzerinden taşındı. Kanalı taşımak için Ballıgerme'yi çevreleyen vadinin doğu tarafındaki dik ve ulaşılması zor uçurumların yüzüne dar kesitler oyuldu ve bazı yerlerde kayanın içinden tüneller açıldı. Su kemerlerinin bazı taşları defineciler tarafından zarara uğratılmış durumdadır. Eski Roma'nın en uzun 0.0006-0.0007 topoğrafik eğimli su taşıma hattı, Vize'nin batısındaki Soğucak yakınlarından başlayıp Karamandere'den Alibeyköy yakınlarına kadar uzanır. I. Konstantin'in, Dersaadet Su Şirketi'nin ve 1990'lı yıllarda İBB'nin; Yıldız Dağları'ndaki Karamandere su bölgesindeki suyu Durugöl'den İstanbul'a getirebilmek için yaptığı/yaptırdığı su yolu aynı yol üstünden geçti. Bu, İstanbul'a yüzyıllardır aynı yol üstünden su getirildiğini gösterir. Karamandere Camisi, Doğu Roma İmparatoru I. Anastasius tarafından 507-511'de Karınca Burnu'ndan Evcik Plajı'na kadar Hun saldırılarını engellemek ve İstanbul surlarının dışında kalan yapıları korumak için yaptırılmış Karamandere'den geçen Anastasius Suru'nun taşlarından oluşur.

### Alternatif
Karamandere'de botanik bahçesi ve doğal yaşam alanları vardır. Tatlı su balıklıçığı, dağ bisikleti, doğa yürüyüşü, motokros, off-road ve trekking sporları yapılır. Kooperatif'in işletmesini belirli bir süreliğine kiraladığı Karamandere Alabalık Üretim ve Dinlenme Tesisleri, özel turizm kuruluşudur. Orman Genel Müdürlüğü tarafından bölgesel ve zamansal olarak av kısıtlamaları uygulanır. TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen EMITT Turizm Fuarı'nda Karamandere standı kuruldu.

### Kültürel
Polisiye filmi Av Mevsimi'nin Cem Yılmaz, Çetin Tekindor, Okan Yalabık ve Şener Şen'in oynadığı bataklık ve orman sahnelerinin çekimi 2009'da Karamandere'deki yerel adıyla Eski Köprü'nün kuzeyindeki yerde yapıldı. Ipsos Kmg Adwatch'ın yaptığı araştırmaya göre 2011'in en çok hatırlanan hızlı tüketim ürünleri reklam filmi seçilen Pepsi'nin Hülya Avşar'ın oynadığı Ramazan kampanyası reklam filminin çekimleri 2011'de Karamandere'deki yerel adıyla Eski Köprü'nün doğusundaki yerde yapıldı. Komedi filmi Git Başımdan'ın Şahin Irmak, Bülent Emrah Parlak ve Aslı Tandoğan'nın oynadığı bazı sahnelerinin çekimi 2015'te yerelde Göller adı verilen Karamandere'deki yerde yapıldı. n11.com'un Sadettin Teksoy'un oynadığı sırlar dükkanı kampanyası reklam filminin çekimleri 2015'te Karamandere'deki yerel adıyla Eski Köprü'nün kuzeyindeki ve doğusundaki yerde yapıldı.

## Altyapı
### Elektrifikasyon
1969'da Köyişleri Bakanlığı'nın alt kuruluşu Yol-Su-Elektrik İşleri Genel Müdürlüğü tarafından alçak gerilim, orta gerilim ve yüksek gerilim elektrifikasyonu sağlandı. Elektrik dağıtımı; 1969'da Yol-Su-Elektrik İşleri Genel Müdürlüğü, 1970'te Türkiye Elektrik Kurumu, 1983'te Türkiye Elektrik Kurumunun alt kuruluşu Boğaziçi Elektrik Dağıtım Müessesesi, 1993'te BEDAŞ tarafından yapılmaya başlandı.

### Telekomünikasyon
Türk Telekom santrali aracılığıyla ADSL2, VDSL2 ve GPON; Turkcell ve Vodafone istasyonu aracılığıyla LTE geniş bant veri aktarım teknolojileriyle telekomünikasyon altyapısı desteklenmektedir. VDSL2 ile santralden saniyede 120 megabite varan indirme ve 30 megabite varan yükleme; LTE ile Turkcell istasyonundan saniyede 200 megabite varan indirme ve 40 megabite varan yükleme, Vodafone istasyonundan saniyede 250 megabite varan indirme ve 50 megabite varan yükleme veri aktarımına ulaşılmaktadır.

### Doğalgaz
İBB'nin alt şirketi İGDAŞ tarafından Rusya'dan başlayan TürkAkım'dan aktarılan bir fosil yakıt türü olan doğalgazın altyapısı sağlanmaktadır.

## Nüfus
### Yerleşik

## Ayrıca bakınız

*Yıldız Dağları
*Durugöl

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Wikiloc'da Karamandere 
*Google Maps'te Karamandere