Siats

***Siats*** (/see-ats/), Amerika Birleşik Devletleri'nin Utah eyaletindeki Geç Kretase yaşlı Cedar Mountain Formasyonu'ndan bilinen soyu tükenmiş büyük bir teropod dinozor cinsidir. Tek bir tür içerir, ***Siats meekerorum***. Başlangıçta, çok tartışmalı filogenetik ilişkilere sahip büyük bir teropod sınıfı olan megaraptoranın içinde sınıflandırıldı. *Siats*; neovenatorid bir allosauroid, filogenetik konumu belirsiz bir coelurosaur, veya bir tyrannosauroid olabilir**.**

## Keşif

Keşfi Omurgalı Paleontoloji Derneği'nin 2012'deki yıllık toplantısında duyuruldu ve 2013 yılında Lindsay E. Zanno ve Peter J. Makovicky tarafından adlandırıldı ve tip türü *Siats meekerorum'<nowiki/>* olarak belirlendi. Cins adı, Ute mitolojisindeki insan yiyen bir canavar olan *Siats*'ın adından türetilmiştir. *Meekerorum* tür adı, paleontolojik araştırmaları desteklemek için bir fon bırakan merhum jeolog John Caldwell Meeker, dul eşi Withrow Meeker ve araştırma projesinin gönüllülerinden biri olan kızları Lis Meeker'i onurlandırıyor.

*Siats*, Chicago'daki Field Museum of Natural History'de yer alan parçalı bir postkranial iskelet olan FMNH PR 2716 holotipinden bilinmektedir. FMNH PR 2716, beş dorsal ve sekiz kaudal omur, bir hemal yay, kısmi sağ ilium, iskiyum ve fibula, parçalı bir sol tibia ve birkaç sağ ve sol pedal falanksından oluşur. FMNH PR 2716, Lindsay Zanno tarafından, Field Museum'un Peter Makovicky liderliğindeki 2008 yılı keşif gezisinde keşfedildi. Kemiklerin ilk olarak bir yamaçtan çıkıntı yaptığının görülmesi kazı çalışmalarının başlatılmasına yol açtı. 2008 ve 2010 yılları arasında kalıntılar Utah'ın Emery İlçesindeki, yaklaşık 94,5 milyon yıl önceye, Geç Kretase'nin erken Senomaniyen aşamasına tarihlenen Cedar Mountain Formasyonu'nun Mussentuchit Üyesi'nden çıkarılmıştır.

## Tanım

Holotip örnek, FMNH PR 2716, sırt omurlarının merkeziyle eksik biçimde birleşen nöral yaylara dayanarak, iskelet yapısı olgunlaşmamış kabul edilen tek bir bireyden gelen materyalden oluşur. *Siats*, dördü otapomorfik (benzersiz) olmak üzere yedi tanısal özellikle ile karakterize edilir. Otapomorfileri arasında distal kuyruk omurlarının yarıüçgensel enine kesiti, proksimal kuyruk omurlarında belirgin infradiapofiz fossaları olmayan uzun centrodiapophyseal laminalar, kalça kemiğinin kasık pedinkülünün enine içbükey asetabular kenarı ve kesik lateral brevis sığlığı ucunda bir çentik bulunması yer alır. Diğer dikkate değer özellikler içinde, sırt omurlarındaki geniş nöral dikenler de yer alır.

*Siats,* Kuzey Amerika'dan bilinen en büyük teropodlardan birini temsil eder. Zanno ve Mackovicky (2013), femur çevresi regresyonunu kullanarak kütlesini kabaca  olarak tahmin ettiler. Yazarlar ayrıca, iskeletsel olarak olgunlaşmamış bir bireyi düşündüren, ossifikasyon olmadığını gösteren görünür nörosantral ek yerlerine rağmen, holotip örneğinin boyut olarak zaten *[[Saurophaganax]]* ve *[[Acrocanthosaurus]]* ile karşılaştırılabilir olduğunu yazdılar. 2019'da maksimum yetişkin boyutunun 11,7 metre uzunluğunda ve 3,9 ton ağırlığında olduğu kestirildi.

Eğer bir neovenatorid ise *Siats*'ın keşfi, allosauroidlerin Kuzey Amerika'da geç Kretase'ye kadar tiranozauroidlere hakimiyeti vermediğini de ortaya koyuyor. Bununla birlikte, genellikle neovenatoridler veya tiranozauroidler olarak bulunan, ki genellikle her iki yorumun da aynı makalede yer aldığı megaraptoranlarla olduğu gibi bu hayvanın sınıflandırması konusunda önemli anlaşmazlıklar olmuştur ve halen de devam etmektedir. *Siatların* Megaraptora'nın içine yerleştirilmesi de bir tartışma kaynağı oldu ve son analizler, Megaraptora'nın yerleşiminden bağımsız olarak onu megaraptoran olmayan bir teropod olarak yerleştirdi.

## Filogeni ve sınıflandırma
*Siats,* başlangıçta megaraptoran *[[Aerosteon]]'<nowiki/>*unkine benzer şekilde, kuyruk nöral kemerleri üzerinde derin infradiapofiz fossa ile sınırlanmış belirgin centrodiapophyseal laminaların varlığına dayanarak, 2013 yılında keşfedilmesi üzerine *Chilantaisaurus* ile yakından ilişkili bir megaraptoran neovenatorid olarak sınıflandırıldı. Yavru bir *Megaraptor* örneğinin 2014 tarihli bir tanımlamasında, *Siats'<nowiki/>*ın Megaraptora'ya yönlendirilmesine itiraz edildi ve megaraptoranların *Siats* gibi neovenatoridlerden çok olasılıkla tirannosauroroidlere daha yakın olduğu bulundu. Makale, *Neovenator* ile çeşitli özellikleri paylaşmasına karşın, *Siats*ın sırt omurları, ilium ve fibula yapısında megaraptoranlardan çok farklı olduğunu belirtti. Megaraptoranları neovenatoridler olarak yerleştiren Coria ve Currie (2016) tarafından yürütülen sonraki bir analiz, yine de *Siats* ve *Chilantaisaurus'u* Megaraptora'nın dışında neovenatoridler olarak yerleştirdi. Bununla birlikte, Bell *ve ark.* (2016) *, Siats*ı bu grup içinde filogenetik yerleşimi belirsiz bir Coelurosauria üyesi olarak değerlendirdi; analiz, Siats*ın ya [[Ornithomimosauria|ornitomimozorların]] bir akrabası, [[maniraptora]]nlarla [[Tyrannosauroidea|tirannosauroidlerden]] daha yakından ilişkili bir teropod, bazal bir megaraptoran ya da *Xiongguanlong'<nowiki/>''dansa tirannosauridlerle daha yakından ilişkili bir tiranozauroid olabileceğini gösterdi.

Aşağıda sunulan kladogram (bu daha yeni çalışmalardan önce oluşturulmuştur) Zanno & Makovicky'yi (2013) izler.

## Kaynakça