İsfahan

**İsfahan** (Farsça: اصفهان), İran'ın İsfahan eyaletinin İsfahan ilçesinin merkez bölgesinde yer alan bir şehirdir. Eyaletin, ilçenin ve bölgenin başkentidir. Tahran'ın 440 kilometre (270 mil) güneyinde yer almaktadır. Şehrin nüfusu yaklaşık 2.238.000'dir ve bu da onu Tahran ve Meşhed'den sonra İran'ın üçüncü en kalabalık şehri ve ikinci en büyük metropol alanı yapmaktadır.

İsfahan, İran'ı kateden iki ana yolun, kuzey-güney ve doğu-batı yollarının kesişim noktasında yer almaktadır. İsfahan, 9. ve 18. yüzyıllar arasında gelişmiştir. Safevi İmparatorluğu döneminde, I. Abbas döneminde, İran tarihinde ikinci kez başkenti olmuştur. Fars-Müslüman mimarisi, görkemli bulvarları, kapalı köprüleri, sarayları, çini kaplı camileri ve minareleriyle bilinir. İsfahan ayrıca birçok tarihi binaya, anıta, resme ve esere sahiptir. İsfahan'ın şöhreti, Farsça "İsfahan dünyanın yarısıdır" atasözüne yol açmıştır. İsfahan'daki Nakş-ı Cihan Meydanı, dünyanın en büyük şehir meydanlarından biridir ve UNESCO Dünya Mirası Alanıdır. İsfahan, On İki Gün Savaşı sırasında İsrail hava saldırılarının en yüksek hacim ve sayısına maruz kalan ikinci İran şehridir.
## Tarih
İsfahan, Yontma Taş Devri'ne kadar dayanır. İranlı Medler buraya yerleşince, *Aspandana* adı altında Medler'in en önemli şehirlerinden biri olmuştur. M.S. 642'de Müslümanlar'ın eline geçti. Selçuklu hanedanının kurucusu Tuğrul Bey de 11. yüzyılın ortalarında İsfahan'ı başkent yaptı. Onun torunu Melikşah yönetiminde kent büyüyüp zenginleşti. Ünlü İsfahan Mescid-i Cuma'sının yapımına bu dönemde başlandı. Selçuklu hanedanının yıkılışından sonra İsfahan gerilemeye başladı. 13. yüzyılda kent, önce Moğollar, ardından da 1387 yılında Timur tarafından yağmalandı ve birçok insan katledildi. Coğrafi konumunun sonucu olarak, İsfahan şehri özellikle Safeviler altında tekrar gelişmeye başladı. Şah I. Abbas İsfahan'ı başkent yaptı ve 17. yüzyılın en büyük ve en güzel kentlerinden biri olarak yeniden inşa etti (1598). O dönemde birçok park, kütüphane ve cami inşa edildi. 1722'de Gılzailer (Peştunlar) uzun bir kuşatmanın ardından şehri ele geçirdi. Uzun yıllar bir harabe görünümünde kalan İsfahan'ın nüfusu da iyice azaldı. Rıza Şah Pehlevi döneminde (1925-1941) yeniden imarına başlanan kentte bir sanayi bölgesi oluşturuldu ve tarihsel yapıların birçoğu onarıldı. Bugün dahi ülkenin diğer bölgelerine nazaran çok daha temiz ve düzenli bir kent konumundadır.

## İklim

## Kültür
İsfahan geleneksel İran mimarisine ait birçok esere ev sahipliği yapmaktadır. 17. yüzyılda yapılan ve dünyanın en büyük meydanlarından sayılan Nakş-ı Cihan Meydanı (İmam Humeyni Meydanı) Dünya Mirası listesine alınmıştır. Zağros Dağları'ndan doğan ve İsfahan'ın içinden geçen Zayende Nehri'nin üzerindeki eski köprüler ve bu köprülerin içinde en ünlüsü olan ve adı **33 Gözlü Köprü** anlamına gelen 300 metre uzunluğunda ve 14 metre genişliğindeki Siose Pol en ünlü mimari yapılardandır. Bunların dışında diğer tarihi mimari yapılar; 17. yüzyılda Şah Abbas tarından yaptırılan İmam Cami (Mescid-i İmam) ve Şeyh Lütfullah Camii ile Ali Kapu Sarayı (Ali kapu: Bâb-ı Âli) 6 katlı olup en ilgi çeken yeri 18 ince ve zarif sütun üzerinde yükselen terasıdır. Sarı Tağı Camii de bu kentte yer almaktadır.

## Kardeş şehirler
İsfahan'ın toplam 12 tane kardeş şehri var:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Resim galerisi

Vank_Kirche.jpg|Vank Katedrali
Naghshe Jahan Square Isfahan modified2.jpg|Nakş-ı Cihan Meydanı.
Chehel Sotoon.jpg|Gece ışıklandırılmış Çehel Sütun Sarayı.
Plafond hasht behesht esfahan.jpg|Haşt Beheşet Sarayı içinden bir görüntü.
Esfahan bazaar entrance.jpg|Büyük İsfahan Pazarı'nın girişi.
Khaju Bridge, Isfahan.jpg|Hacı (Khaju) Köprüsü'nün gece görüntüsü.
Sio se pol.jpg|Siosepol Köprüsü.
Sheikh Lotf Allah Mosque2.jpg|Şeyh Lütfullah Camii.
Masjed-e Shah.jpg|Mescid-i Şah'ın gece görüntüsü.
Abbasi Hotel.jpg|Tarihî Abbasi Oteli'nin bahçesi
Baptistère kelisa-e-vank esfahan.jpg|Yeni Culfa semtinde bulunan Vank Katedrali (*Kelisa-e Vank* / Vank Kilisesi)
Vank Cathedral Isfahan taken by Elishka.jpg|Vank Katedrali
Vank_Paintings.jpg|Vank Katedrali'nin içi


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* İsfahan'ın resmî sitesi