Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat öncesi ıslahat hareketleri

## II. Osman döneminde yapılan ıslahat hareketleri

II. Osman döneminde birçok ıslahat hareketine girişilmiş ancak başarılı olunamamıştır. Bunlar:
# Yeniçeri Ocağı'nı kaldırarak yerine Anadolu Türkleri ve Türkmenlerden yeni bir ordu kurmak
# Başkenti İstanbul'dan Anadolu'daki bir şehre taşımak
# Kıyafet inkılabı yapmak
# Fatih Kanunnamesi'ni kaldırarak yeni bir kanun hazırlamak
# İlmiye sınıfın siyasi ve mali hakimiyetini kırarak din ocağı haline getirmek
gibi fikirlerden oluşuyordu ancak II. Osman'ın 1622 yılında katledirilerek öldürülmesi üzerine bu ıslahatlar uygulamaya konamamıştır.

## IV. Murad döneminde yapılan ıslahat hareketleri
IV. Murad, 2 Eylül 1633'ten itibaren bir takım ıslahat hareketleri gerçekleştirdi. Bunlar;
# Kahvehaneler yıktırıldı.
# Tütün içmek yasaklandı.
# Gece fenersiz sokağa çıkılmadı.
# Koçi Bey ve Katip Çelebi Risaleleri
Bizzat IV. Murad akşamları kıyafet değiştirerek kontrole çıkar, kurallara uymayanları cellat yardımıyla başlarını keserdi.

## III. Selim döneminde yapılan ıslahat hareketleri

III. Selim döneminde önemli ıslahatlar yapıldıysada Kabakçı Mustafa isyanı sonucu geçerliğini yitirmiştir.Bunlar;
# Yeniçerilerin Esame alımı yasaklandı.
# Osmanlı-Rus savaşına katılmayan tımarlıların dirlikleri kesildi.
# 1792 yılında ise Halıcıoğlu'nda bir Humbaracı ocağı kurmuştur. Bu kışlanın bir bölümünde istihkamcı, diğer bir kısmında ise humbaracı yetiştiriliyordu.
# 1800 yılında Humbaracı Ocağına bağlı olarak Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn kuruldu.
# 1805 yılında yine bu okul inşaat ve seyrü sevafin adlı iki ana bölüme ayrılmıştır.
# 1793 yılında Nizam-ı Cedit ordusu kuruldu.1.600 asker İstanbul'da, diğer 12.000 kişi ise diğer vilayetlere gönderildi.
# Nizam-ı Cedit ordusunda uygulanan talim zamanla imparatorluğun çoğu yerinde uygulanmaya başlandı.

## III. Ahmed döneminde yapılan ıslahat hareketleri

## I. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri
# Humbaracı Ahmed Paşa tarafından Humbarahane ve Hendesehane kurulmuş, fakat yeniçerilerin kazan kaldırmasıyla kaldırılmıştır.
# Matbaa-i Âmire'nin faaliyetlerini devam ettirebilmesi için Yalova'da kâğıt imalâthanesi kuruldu.

## I. Abdülhamid döneminde yapılan ıslahat hareketleri
# Sürat topçuları ocağının kontenjanı geliştirilerek 250'den 2.000'e çıkarıldı.
# Haliç'teki istihkam okulu Camialtı'na taşındı.

## II. Mahmud döneminde yapılan ıslahat hareketleri
II. Mahmud döneminin en önemli ıslahatı yeniçeri ocağını kaldırmasıdır.
# 1808 yılının ocak ayında Nizam-ı Cedit ordusunun devamı olan Sekban-ı Cedit ordusu kuruldu. Daha sonra Yeniçerilerin baskısıyla kaldırıldı.
# Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediyye (17 Haziran 1826) ordusunu kurmuştur.
# Asakir-i Mansure-i Muhammediye Ordusu'nun finansmanını sağlamak amacıyla Evkâf-ı Hümayûn Nezareti'ni kurdu. Bu nezaret sayesinde vakıfların denetimi ve vergilendirilmesini sağladı.
# Kıyafet inkılabı yaparak başlık, cepken ve şalvar yerine fes, ceket ve pantolon getirilmiştir.
# İlk posta teşkilatı kuruldu.
# İlk gazete olan *[[Takvîm-i Vekâyi|Takvim-i Vekayi]]* çıkarıldı (1831).
# Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine Nazırlıklar kuruldu.
# 1827 yılında cerrahhane ve tıbhane birleştirilerek "Mektebi Tibbiyeyi Adliyeyi Şahane" kuruldu.
#Tulumbacılar Ocağı kuruldu.
#PTT kuruldu.
#Telgraf müdürlüğü kuruldu.
#İlk buharlı gemi "Buğu" kullanılmaya başlandı.
#Şehir hatları kuruldu.
#Darülmuallimin, Darülmuallimat, İstanbul Üniversitesi, Mektebi Maarifi Adliyye kuruldu.

## Kaynakça