National Football League

**National Football League (NFL)** (*Amerikan Ulusal Futbol Ligi*) en önemli ve büyük profesyonel Amerikan futbolu ligidir. Ligde ABD'nin farklı şehirlerinden ve bölgelerinden toplam 32 takım yer almaktadır.

Lig iki farklı konferansa ayrılmıştır: American Football Conference (AFC) ve National Football Conference (NFC). Her konferans Doğu, Batı, Güney ve Kuzey olarak adlandırılmış 4 alt gruba ayrılmıştır ve bu gruplarda dörder takım bulunur. Normal sezonda her takım Eylül - Aralık ayları arasında 17 haftalık periyotta 16 maç yapar. Normal sezonun bitiminden itibaren, her konferanstan 6 takım NFL playoffları maçları yapmaya hak kazanır. 12 takımın tek maç üzerinden eleme sistemi ile yaptıkları maçların sonucunda Super Bowl maçı oynanır. Bu maç sezon öncesinde seçilen bir NFL takımının stadyumunda oynanır. Bir hafta sonra AFC ve NFC'den seçilen "Pro-Bowl (All-Star)" oyuncular her sene seçilen stadyumlarda oynanan bu maçlar 2025 yılında Miami eyaletinin "Orlando" şehrinde oynanmıştır.

NFL, 1920 yılında American Professional Football Association (APFA) olarak kuruldu ve 1922'de adını National Football League olarak değiştirdi. 1933'e kadar şampiyonlar sezon sonu sıralamasına göre belirlenirken, bu tarihten itibaren playoff sistemi getirildi. 1960'ta kurulan rakip Amerikan Futbol Ligi (AFL) ile rekabet, 1970'teki birleşmeye kadar sürdü. Bu birleşme sonucunda, Super Bowl şampiyonluk maçları düzenlenmeye başlandı.

NFL'nin yönetimi, lig komisyoneri tarafından yürütülür. Komisyoner, lig kurallarının uygulanmasını denetler, disiplin cezalarını belirler ve lig operasyonlarını yönetir. Komisyonluk görevini 2006 yılından beri Roger Goodell yürütmektedir.

## Tarihçe

### Kuruluş ve ilk yıllar (1920–1932)
National Football League, 1920 yılında **American Professional Football Association (APFA)** adıyla kuruldu. Kurucu üyeler, çoğu Orta Batı'da yer alan profesyonel futbol kulüpleriydi. Bu lig, 17 Eylül 1920'de Ohio'nun Canton kentinde kuruldu. İlk başkanı, aynı zamanda Canton Bulldogs'un sahibi olan Jim Thorpe'tu. Lig, 1922 sezonunda adını **National Football League (NFL)** olarak değiştirdi.

Bu dönemde lig, bölgesel küçük liglerle rekabet halindeydi ve birçok takım kısa ömürlüydü. Şampiyon, sezon sonunda en iyi galibiyet-yenilgi oranına sahip takım olarak belirleniyordu; playoff sistemi henüz yoktu.

### Modern dönemin başlaması (1933–1958)
1933 yılında, NFL şampiyonu ilk kez bir **şampiyonluk maçı** ile belirlendi. Aynı yıl, lig yapısı resmi olarak **konferanslara** bölündü. Ayrıca, birçok yeni kural getirildi — bunlar arasında pas oyununu teşvik eden değişiklikler de vardı.

Bu dönem boyunca NFL, televizyon yayınlarının artmasıyla daha fazla ilgi görmeye başladı. Ancak, **1958 NFL Şampiyonluk Maçı** ("The Greatest Game Ever Played") NFL'nin popülerliğini büyük ölçüde artırdı. Maç, New York Giants ve Baltimore Colts arasında oynandı ve uzatmaya giden ilk NFL maçıydı.

### AFL ile rekabet ve birleşme (1959–1970)
1959'da **American Football League (AFL)** adında rakip bir profesyonel lig kuruldu. AFL, oyunculara daha yüksek maaşlar önererek NFL ile yetenekli oyuncular için rekabete girdi. Bu rekabet, oyuncuların maaşlarında önemli artışlara yol açtı ve bazı finansal sorunlara neden oldu.

1966 yılında NFL ve AFL, 1970 sezonunda birleşmek üzere anlaştılar. Bu dönemde, AFL ve NFL şampiyonlarının karşılaştığı maçlar oynanmaya başladı ve bunlar daha sonra **Super Bowl** olarak adlandırıldı. İlk Super Bowl 1967'de düzenlendi. Super Bowl ismi Kansas City Chiefs'in Sahibi olan aynı zamanda AFC şampiyonluk kupasına ismini veren "Lamar Hunt" dır. Hunt bu fikri çocuklarının oynadığı "Superball" isimli oyuncaktan yolla çıkarak bulmuştur. İlk zamanlarda tutulmasa da maç sonrasını basına yaptığı açıklamayla ismi Amerika basınına tanıtmasının ardından bütün ülkede isim tutulmuştur.

### Birleşme sonrası dönem (1970–günümüz)
1970 birleşmesinden sonra, NFL yeniden yapılandırıldı: **AFC** ve **NFC** olmak üzere iki konferansa ayrıldı, her biri üçer divizyona bölündü. NFL, birleşmeden sonra hızla büyüdü, televizyon anlaşmalarını genişletti ve spor endüstrisinde dominant bir güç haline geldi.

Bu dönem boyunca, birçok yeni takım eklendi ve lig formatında çeşitli değişiklikler yapıldı. Super Bowl, ABD'nin en çok izlenen yıllık spor etkinliği haline geldi. Ayrıca, 2000'li yıllarda NFL dünya çapında yayın yapmaya başladı ve **Londra**, **Meksika** gibi şehirlerde maçlar düzenlemeye başladı. 2025 sezonu itibari ile dünya çapında maçlar düzenleyenen şehirler; Münih, Frankfurt, Berlin, São Paulo, Madrid, Dublin, Melbourne,

## Şampiyonların listesi

## Takımlar
Toplam 32 ekibin bulunduğu NFL'de, her takım normal sezon içinde 53 oyuncuya sahiptir. ABD'nin diğer profesyonel spor ligleri MLB, NHL, NBA ve MLS'in aksine bu ligde Kanada takımı bulunmamaktır. Bunun sebebi bu ülkede de profesyonel futbol ligi Canadian Football League bulunmasıdır.

NFL, her biri 16 takımdan oluşan iki konferansa ayrılmış toplam 32 takımdan oluşur:

* **National Football Conference (NFC)**
* **American Football Conference (AFC)**

Her konferans, dörder takımdan oluşan **dört divizyona** (bölüm) ayrılmıştır: **Kuzey (North), Güney (South), Doğu (East), Batı (West)**.

Her divizyondaki takımlar coğrafi olarak gruplanmaya çalışılmıştır, ancak bazı istisnalar da vardır (örneğin Dallas Cowboys'un NFC East'te yer alması gibi).

Son düzenlemelerin 2002 yılında yapılmış olup eklenen takım Houston Texans'dır. NFL'de takımlar ve gruplar şu şekildedir:

Her takımın kendi **ev stadyumu**, **renkleri**, **maskotu** ve geniş bir taraftar kitlesi vardır. Takımlar, hem tarihsel başarıları hem de medya görünürlüğü ile popülerlik kazanmışlardır. Örneğin:

* **[[Green Bay Packers]]**, en fazla lig şampiyonluğu olan takımdır (13).
* **[[New England Patriots]]** ve **[[Pittsburgh Steelers]]**, Super Bowl döneminde 6 şampiyonluk ile zirvededir.
* **[[Dallas Cowboys]]**, “America’s Team” (Amerika'nın Takımı) olarak bilinir.

## Sezon Yapısı

### Hazırlık Maçları
NFL sezonu, **Ağustos** ayında başlar. Bu dönemde her takım üç hafta süren **hazırlık maçları** yapar. Bu maçlar, takımın performansını değerlendirmek ve oyuncuları yeni sezona hazırlamak için yapılır. Takımlar bu maçlar için tam kadro çıkarmayabilirler, çünkü oyuncular genellikle ana kadroda yer almayacak oyuncularla da oynayabilir. Hazırlık maçlarının sonunda, her takım **53 kişilik ana kadrosunu** belirler.

### Normal Sezon
NFL normal sezonu **Eylül** ayında başlar ve **18 hafta** sürer. Bu dönemde her takım **17 maç** oynar ve bir hafta boyunca dinlenir (bu hafta "bay haftası" olarak bilinir). Normal sezon boyunca her takım, aynı konferanstan ve diğer konferanstan farklı rakiplere karşı maçlar oynar. Ayrıca her takım, kendi divizyonundaki takımlarla da iki maç yapar. Bu maçların sonuçları, playofflara katılma hakkı kazanmak için belirleyici olur.

### Playofflar (Playoffs)
Normal sezonun bitiminden sonra, her konferanstan yedi takım **playofflara** katılmaya hak kazanır. Bu takımlar, dört **divizyon şampiyonu** ve üç **wild card takımı** olmak üzere sıralanır. Wild card takımları, konferanslarında en iyi sıralamaya sahip olmayan ancak başarılı sezon geçiren takımlardır.

Playofflar, **tek maçlı eleme** sistemiyle oynanır. Yani her maç bir "kazanan" belirler ve kaybeden takım elenir. Playofflar, konferans şampiyonalarının oynandığı ve sonunda **Super Bowl**'un yapılacağı büyük bir turnuvaya dönüşür. Super Bowl, NFL sezonunun en önemli maçıdır ve genellikle **Şubat ayında** yapılır. Bu maçta, AFC ve NFC konferanslarının şampiyonları karşı karşıya gelir.

### Super Bowl
Super Bowl, her yıl **Şubat** ayında oynanır ve sadece Amerika Birleşik Devletleri'nde değil, dünya genelinde en çok izlenen spor etkinliklerinden biri olarak kabul edilir. Super Bowl'un sonucu, lig şampiyonunun belirlendiği final maçı olduğundan, büyük bir medya ve eğlence olayına dönüşür.

Super Bowl'da yer alacak iki takım, her bir konferansın şampiyonudur. Kazanan takım, **Lombardi Kupası** ile ödüllendirilir. Bu kupa ismini Green Bay Packer'ın Efsane Koçu ve ilk iki super bowl kazanan koçu Vince Lombardi'den alır.

## NFL Draft
Bütün Amerika sporlarında olduğu gibi NFL'de de draft vardır. NFL **Draft**'ı, her yıl düzenlenen ve NFL takımlarının NCAA (kolej futbolu) liginde oynayan oyuncuları seçmelerini sağladığı bir etkinliktir. Draft, genellikle her yıl **Nisan** ayında yapılır ve takımlar, gelecekteki oyuncu kadrolarını güçlendirmek için bu etkinlikte oyuncu seçerler.

### Draft'ın Yapısı
NFL Draft'ı, üç gün süren bir etkinliktir ve takımların sırasıyla oyuncu seçmelerine olanak tanır. Draft sırası, genellikle önceki sezonun sonuçlarına göre belirlenir. **Kötü performans gösteren** takımlar daha önce seçme hakkına sahip olurken, **iyi performans gösteren** takımlar son sırada seçer. Bu sistem, ligdeki dengeyi sağlamaya yardımcı olur. Örneğin, **Super Bowl şampiyonu** olan takım en son seçme hakkına sahiptir.

### Seçim Süreci
Draft'ta toplamda **yedi tur** bulunur. Her turda her takım sırasıyla oyuncu seçer. Bir takım, draft sırasındaki seçme hakkını başka bir takıma takas edebilir. Bu şekilde, takımlar daha yüksek sıralarda seçme hakkı elde edebilir veya başka takımların seçme haklarını alabilirler. Bu tür ticaretler, takımların kadrolarını güçlendirmeleri ya da gelecekteki draft seçimlerinde daha iyi fırsatlar yaratmaları için yaygın olarak kullanılır.

### Seçilen Oyuncular
Draft'a katılan oyuncular genellikle kolej futbolunun en iyi oyuncuları arasından seçilir. Her takım, kendi ihtiyaçlarına göre pozisyon tercihlerinde bulunur. Genellikle, en iyi kolej oyuncuları ilk sıralarda seçilir ve bu oyuncuların büyük bir kısmı NFL'de yıldız oyuncu olma potansiyeline sahiptir.

### Draft ve Takımların Geleceği
NFL Draft'ı, takımların geleceğini şekillendiren ve franchise'larını uzun vadeli başarıya taşıyan önemli bir olaydır. Genellikle draftta seçilen oyuncular, ligdeki birçok takımı **yıldız haline getirebilir** ve bu da takımın kadro kalitesini doğrudan etkiler.

## NFL Ödülleri
National Football League (NFL) sezon boyunca oyunculara ve takımlara çeşitli ödüller sunar. Bu ödüller, ligdeki en iyi oyuncuları, koçları, takımları ve oyun performanslarını onurlandırmak amacıyla verilir. Aşağıda, NFL'in en prestijli ödüllerinin detayları yer almaktadır.

### Bireysel Ödüller

#### En Değerli Oyuncu (MVP - Most Valuable Player)
NFL'in en prestijli ödülü olan MVP, her yıl düzenlenen NFL sezonunun sonunda, en üstün performansı gösteren oyuncuya verilir. MVP ödülü, genellikle hücum oyuncuları arasında dağıtılır, ancak savunma oyuncuları da bu ödülü kazanma şansına sahiptir.

* **2024 MVP:** Josh Allen (Buffolo Bills)
* **En Fazla Kazanan:** Peyton Manning (5 kez, 2003, 2004, 2008, 2009, 2013)

#### Yılın Hücum Oyuncusu (Offensive Player of the Year)
Bu ödül, sezon boyunca en yüksek hücum performansını gösteren oyuncuya verilir. MVP'nin genellikle hücum oyuncularına verilmesi nedeniyle, bu ödül de önemli bir unvan olarak kabul edilir.

* **2024 Yılın Hücum Oyuncusu:** Saquon Barkley (Philadelphia Eagles)
* **En Fazla Kazanan:** Marshall Faulk (3 kez, 1999, 2000, 2001), Earl Campbell (3 kez 1978, 1978, 1979)

#### Yılın Savunma Oyuncusu (Defensive Player of the Year)
Bu ödül, en yüksek savunma performansını sergileyen oyuncuya verilir. NFL'in savunma yönünde en çok fark yaratan oyuncuları ödüllendirir.

* **2024 Yılın Savunma Oyuncusu:** Patrick Surtain II (Denver Broncos)
* **En Fazla Kazanan:** J.J. Watt (3 kez, 2012, 2014, 2015), Aaron Donald (3 kez 2017, 2018, 2020), Lawrence Taylor (3 kez 1981, 1982, 1986)

#### Yılın Hücum Çaylak Oyuncusu (Offensive Rookie of the Year)
Bu ödül, NFL'de ilk sezonunu geçiren en iyi ofansif çaylak oyuncuya verilir.

* **2024 Yılın** **Hücum Çaylak Oyuncusu:** Jayden Daniels (Washington Commenders)

#### Yılın Savunma Çaylak Oyuncusu (Defansive Rookie of the Year)
Bu ödül, NFL'de ilk sezonunu geçiren en iyi defansif çaylak oyuncuya verilir.

* **2024 Yılın** **Hücum Çaylak Oyuncusu:** Jared Verse (Los Angeles Rams)

#### En İyiGeri Dönüş Yapan Oyuncu (Comeback Player of the Year)
Bu ödül, önceki yıllarda büyük bir sakatlık yaşayan ve sonrasında başarılı bir geri dönüş yapan oyuncuya verilir.

* **2024 En İyi İkincil Oyuncu:** Joe Burrow (Cincinnati Bengals)
* **En Fazla Kazanan:** Joe Burrow  (2 kez, 2021, 2024), Chad Pennington (2 kez 2006, 2008)

#### Yılın Koçu (Coach of the Year)
Bu ödül, NFL sezonunda en iyi koçluk performansını sergileyen başantrenöre verilir. Genellikle takımını beklenenden çok daha iyi bir seviyeye taşıyan koçlar bu ödüle layık görülür.

* **2024 Yılın Koçu:** Kevin O'Connell (Minnesota Vikings)
* **En Fazla Kazanan:** Don Shula (4 kez, 1964, 1967, 1968, 1972)

### Walter Payton NFL Man of the Year Ödülü
Walter Payton NFL Yılın Adamı Ödülü, her yıl sahada ve toplumsal alanda üstün başarı gösteren bir oyuncuya verilir. Bu ödül, özellikle oyuncuların toplumlarına olan katkılarını ve toplumsal sorumluluk projelerine yaptıkları yatırımları onurlandırmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu ödül, NFL'in en prestijli bireysel ödüllerinden biri olarak kabul edilir ve Walter Payton'un anısını yaşatmayı amaçlar. Payton, sadece bir futbol efsanesi değil, aynı zamanda toplum hizmetlerine olan bağlılığıyla da tanınmış bir figürdü.

* **2024 Walter Payton NFL Man of the Year Ödülü Sahibi:** Arik Armstead (Jacksonville Jaguars)

## Başkanlar
# Jim Thorpe (1920-1921)
# Joseph Carr (1921-1939)
# Carl Storck (1939-1941)
# Elmer Layden (1941-1946)
# Bert Bell (1946-1959)
# Austin Gunsel (1959-1960)
# Pete Rozelle (1960-1989)
# Paul Tagliabue (1989-2006)
# Roger Goodell (2006-..)

## Ayrıca bakınız

* Super Bowl
* NFL Draft

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* NFL resmi site *(İngilizce)*
* NFL resmi oyuncular sitesi *(İngilizce)*
* Resmi Super Bowl sitesi *(İngilizce)*
* 2007 NFL season *(İngilizce)*
* NFL Tarihi - Şampiyonlar ve Ödüller *(İngilizce)*