Azerbaycan'da din

**Azerbaycan'da din**, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasına göre Azerbaycan laik devlettir. Azerbaycan Cumhuriyeti'nde din devletten ayrıdır.

## İslamiyet

Yakın zamana kadar Azerbaycan'da İslam nispeten nominaldi. Azerbaycanlıların büyük çoğunluğu kendilerini Müslüman olarak tanımlasa da, Sovyetlerin sonlarında ve Sovyet sonrası erken dönemlerde yapılan araştırmalar, genel olarak, kendilerini Müslüman olarak görenlerin dörtte birinden daha azının "İslam'ın temel unsurlarını bile anladıklarını" ortaya çıkardı. araştırmacılar Emil Souleimanov ve Maya Ehrmann. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından tüm dini kuruluşlar bunalıma girip parçalara ayrılırken, Akhund Allahşukur Paşazade başkanlığındaki Transkafkasya Müslümanları 1980'de Şeyhülislamı seçti ve operasyonunu yoğunlaştırdı ve tüm Kafkasya'ya nüfuz etmeye çalıştı. Kafkasya Müslümanları Dairesi adı altında. Bu girişimlerin uygulanmasına yönelik önlemler, 1998 yılında Bakü'de Kafkas Müslümanlarının onuncu oturumunda alındı. Gürcistan ve Dağıstan'da CMD temsilciliklerinin açılması bu alandaki önemli adımlardan biriydi.

CMD başkanı, İslami örgütlerle müteakip temasları sağlamakta ve komşu Müslüman ülkelerle yakın dini ilişkiler kurmayı başarmaktadır. CMD bugüne kadar Azerbaycan İslam cemaatlerinin dini ihtiyaçlarını karşılar, ritüellerin uygun şekilde yerine getirilmesini (şeriata uygun olarak) denetler, 1991 yılında kurulan Bakü İslam Üniversitesi aracılığıyla din görevlilerinin yetiştirilmesinde ilerleme kaydeder ve tüm dini olaylardan sorumludur. Bakü Devlet Üniversitesi ilahiyat fakültesi, 1992'den beri İslam ve ilahiyat bilimcileri yetiştiriyor.

Bağımsızlık yıllarında Azerbaycan'da bayramların ibadeti güçlendi ve eski kutsal mekanların yanı sıra yeni kutsal yerler kuruldu. Bakhailizm kendi meclisini yarattı ve her yıl genişledi.

Devlet-din ilişkileri, 2001 yılında Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in kararnamesiyle kurulan Azerbaycan Din Dernekleriyle Çalışma Devlet Komitesi tarafından düzenlenmektedir.

## Bahá’ílik
Azerbaycan'daki Bahai İnancı, karmaşık bir bölgesel değişimler geçmişinden geçiyor. 1850'den önce Nahçıvan'da selefi Bábizm dininin takipçileri kuruldu. 20. yüzyılın başlarında, merkezi şimdi Bakü'de bulunan Baháʼí topluluğu, belki 2.000 kişiyi ve birkaç Bahai Yerel Ruhani Mahfilini sayıyordu.   Bu, yerel, bölgesel ve uluslararası düşünce liderlerinin ve aynı zamanda dinin uzun süredir önde gelen liderlerinin olumlu ilgisini kolaylaştırdı. Bununla birlikte, Sovyet yönetimi sırasında devlet ateizmi resmi doktrini altında, Perestroyka dinler üzerindeki kontrolleri gevşettikçe hemen yeniden harekete geçmesine rağmen, Bahai topluluğu neredeyse sona ermişti. Azerbaycan Bahai toplumu 1992'de kendi Milli Ruhani Mahfilini yeniden seçti. 2007 yılına gelindiğinde, Azerbaycan'ın Bakü merkezli modern Bahai nüfusu, Sovyet döneminin öncesinden itibaren zirveye ulaştı ve yaklaşık 2.000 taraftarla% 80'den fazlası din değiştirdi.

Ancak, Azerbaycanlı sadıkların ilk kurulduğu Nahçıvan'daki Bahai toplumu 2006 gibi yakın bir tarihte ciddi şekilde taciz ediliyor ve eziliyordu, ancak bu aynı zamanda Azerbaycan Anayasası'nın 18. Maddesinin 1-3. Paragrafları ile ilgili olabilir. her dinin kanun önünde eşit olduğunu teyit etmekle birlikte, din propagandası, insan kişiliğini azaltıcı ve hümanizm ilkelerine aykırıdır.

## Hristiyanlık

Yeni devrin ilk yıllarında İsa'nın havarilerinin devrinde Azerbaycan'da Hristiyan dini Kafkasya Arnavutluk aracılığıyla yayılmaya başlamıştır. Hristiyanlık, Ortodoksluk, Katoliklik ve Protestanlık ile Azerbaycan'da bir dizi azınlık toplulukları tarafından temsil edilmektedir.

Sayıları 280.000-450.000 (% 3,1-% 4,8) arasında olduğu tahmin edilen Hristiyanlar çoğunlukla Rus ve Gürcü Ortodoks ve Apostolik Ermeni'dir (neredeyse tüm Ermeniler Dağlık Karabağ'ın ayrılık bölgesinde)  Ayrıca çoğunluğu Müslüman kökenli 5.000 civarında küçük bir etnik Azeri Protestan topluluğu da var.

### Doğu Ortodoks Hristiyanlığı

Ortodoksluk şu anda Azerbaycan'da Rus ve Gürcü Ortodoks kiliseleri tarafından temsil edilmektedir. Rus Ortodoks Kiliseleri, Bakü Eparchy ve Hazar bölgesinde gruplandırılmıştır.

Azerbaycan'da ayrıca Ortodoksluğun eski ritüelleriyle ilgili on bir Molokan topluluğu vardır. Bu toplulukların herhangi bir kilisesi yoktur; dogmaları özel bir ritüel kitabında sabitlenmiştir. Özel bir güce sahip olan kilise hiyerarşisine karşı çıkıyorlar.

### Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi

Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi (Azerice: Müqəddəs Qriqori kilsəsi, Ermenice: Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի Եկեղեցի) 1871 yılında inşa edilmiştir. 1869 yılında Bakü askeri valisi Mikhail Petrovich Kolyubakin, kilisenin inşası için arazi tahsis etti. Bina, ünlü sanatçı Otto Gustavovich Gippius'un (Yevstafiyevich) kardeşi ve Bakü şehrinin ve valiliğin mimarı Carl Gippius tarafından tasarlandı. Carl Gippius'un ilk eseri Tallinn'deki St Charles Kilisesi ve ikincisi Bakü'deki Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi idi ve hayatının çoğunu kilise inşasına adadı. 1903'te kilisenin avlusunda bir kütüphane ve okul inşa edildi. Bakü'deki Ermeni kilisesi dışında tümü yıkılan 1920'ler ve 1930'ların Sovyet devletinin ateist politikalarından sağ çıktı. 2002 yılında kilise yakınlarda bulunan ve şu anda arşivini barındıran Başkanlık Kütüphanesi'ne taşınmıştır.

### Alban Udi Ortodoks Kilisesi

Udi etnik topluluğuna mensup 10.000 kişiden yaklaşık 6.000'i, Kabala ilçesine bağlı Nij köyünde ikamet eden 4.400 kişi dahil olmak üzere Azerbaycan'da yaşamaktadır.

Hazar denizi kıyısında ikamet eden Udiler, daha sonra Hristiyanlığı kabul ettiler ve bu dini Kafkasya Albanyasın'da yaydılar. Kiş Kilisesi (Shaki bölgesinin Kiş köyü) bu kültürel mirasın en önemli örneklerinden biridir.

### Katolik Kilisesi

Bakü ve çevresinde binden az üyesi olan küçük bir Katolik cemaati var.

Vatikan Dışişleri Bakanı Giovanni Lajolo, 19 Mayıs 2006 tarihinde Bakü'yi ziyaret etti. 25 Mayıs'a kadar süren ziyarette, Azerbaycan ile Vatikan arasındaki ilişkileri görüşmek üzere Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Kafkas Ruhban Dairesi Başkanı Şeyh Allahşukur Paşazada ile görüştü.

Giovanni Lajolo şu açıklamalarda bulundu: "Azerbaycan ile Vatikan arasındaki dostane iletişim seviyesinden memnunuz". "Azerbaycan gerçekten dinlerin ve kültürlerin birleşme yeridir. Burada var olan hoşgörüyü çok tahmin ediyoruz. Ve Azerbaycan'ın yoğun kalkınmasından çok memnunuz. Vatikan, Azerbaycan ile ilişkilerin genişletilmesi ile ilgileniyor ve benim Bakü ziyaretimin amacı şudur. bağlarımızın daha da gelişmesi üzerine fikir alışverişi yapmak.

Bakü'nün Katolik kilisesi Stalin döneminde yıkılmış, ancak Eylül 2005'te başlayan yenisi 2007 yazında açılmıştır.

## Zerdüştlük

Azerbaycan'da Zerdüştlüğün tarihi MÖ 1. bin yıla kadar uzanıyor. Pers İmparatorluğu'nun diğer bölgeleri ile birlikte Azerbaycan, 7. yüzyıldaki Arap işgaline kadar ağırlıklı olarak Zerdüşt devleti olarak kaldı. Azerbaycan ismi, Zerdüştlük ile doğrudan bağlantısı olduğu söylenen bir isim olan Orta Farsçada "Ebedi Ateş Ülkesi" anlamına gelmektedir. Bugün Zerdüştlüğün dini, kültürü ve geleneklerine Azerbaycan'da büyük saygı duyulmaktadır ve Nevruz, ülkenin ana bayramı olmaya devam etmektedir. Zerdüştlük Azerbaycan tarihinde derin bir iz bıraktı. Dinin izleri hala Ramana, Khinalyg ve Yanar Dağ'da görülebilir.

Azerbaycan'daki Zerdüştlük, bölgedeki eski dinin hayatta kalmasına değil, petrolün keşfi sırasında Sindh ve Punjabi şehri Multan gibi İngiliz Hindistan'dan gelen Parsi Zerdüştlerinin daha yakın zamanda gelişine bağlanmıştır. Bakü'de ve 1880'lerde uzman işgücü ihtiyacı. Bakü Ateş Tapınağı, yerdeki doğal olarak yanan gaz ve petrol kullanılarak eski bir ateş tapınağının yerinde kullanılmak üzere inşa edildi. Harita bir yapı, Zerdüştlerin binlerce yıldır standart ateş tapınağıdır.

## Yahudilik

Azerbaycan'da toplamda yaklaşık 16.000 olan üç ayrı Yahudi topluluğu (Dağ Yahudileri, Aşkenaz Yahudileri ve Gürcü Yahudileri) vardır. Bunların 11.000'i Dağ Yahudisi, 6.000'i Bakü'de ve 4.000'i Kuba'da, 4.300'ü Aşkenaz Yahudisi, çoğu Bakü ve Sumqayit'te ve 700'ü Gürcü Yahudisi. Bakü'de üç, vilayetlerde birkaç sinagog var. Şeyhülislam Allahshukur Pashazade, 2000 yılında Bakü'deki Yahudi Evi'nin inşası için 40.000 ABD Doları bağışta bulunmuştur. Qırmızı Qəsəbə adında bir Yahudi köyü de bulunmaktadır.

## Kaynakça