Nostoi

***Nostoi*** ("Dönüşler"), aynı zamanda ***Yunanların*** ***Dönüşleri*** olarak da bilinir, antik Yunan edebiyatının kayıp bir destanlarından biridir. "*[[Epik Döngü]]*" olarak bilinen, Antik Yunan'da daktilik ölçü ile yazılmış ve Truva Savaşı'nı konu alan destanlardan biriydi. *Nostoi*'nin hikâyesi kronolojik olarak *[[Iliupersis|Iliou persis]]*<nowiki/>'ten (*Truva'nın Yağmalanması*) sonra gelir ve onu *[[Odisseia|Odysseia]]* takip eder. *Nostoi*'nin yazarı belirsizdir: Antik yazarlar, şiiri Agias'a (MÖ 8. yüzyıl), Homeros'a (MÖ 8. yüzyıl) ya da Eumelos'a (MÖ 8. yüzyıl) (bkz. Döngüsel şairler)'a atfetmişlerdir. Şiir, daktilik ölçü ile yazılmış beş kitaptan oluşuyordu. *Nostos* kelimesi "eve dönüş" anlamına gelir.

## Tarih
*Nostoi*'nin yazılış tarihi çok belirsizdir. Metin, muhtemelen MÖ yedinci veya altıncı yüzyılda tamamlanmıştır.

## İçerik
*Nostoi*, Truva Savaşı'nın sona ermesinden sonra Yunan kahramanlarının eve dönüşünü anlatır. Güncel kritik baskılarda, şiirin orijinal metninin yalnızca beş buçuk satırı günümüze ulaşmıştır. Bugün hakkında bildiklerimiz; Proclus (muhtemelen MS 2. yüzyıldaki gramerci Eutychius Proclus ile özdeşleştirilebilir) isimli birine atfedilen okuma parçalarının derlendiği ve Destan Döngüsü'nün özetini içeren kaynağa dayanmaktadır.

Şiir, Yunanlar Yunanistan'a yelken açmaya hazırlanırken başlar. Tanrıça Athena, Yunanların Truva'nın yağmalanması esnasında dinsiz davranışlarından dolayı öfkelidir (bkz. Iliou persis). Agamemnon tanrıçayı yatıştırmak için arkada kalır; Diomedes ve Nestor hemen yola çıkarlar ve eve sağ salim ulaşırlar; Menelaos denize açılır, ancak bir fırtınayla karşılaşır, gemilerinin çoğunu kaybeder, Mısır'a varır ve orada birkaç yıl kalmak zorunda kalır. Kahin Kalkhas da dahil olmak üzere diğer Yunanlar, Calchas'ın öldüğü ve gömüldüğü Kolophon'a karadan giderler.

Agamemnon denize açılmaya hazırlanırken, Akhilleus'un hayaleti ona görünür ve Agamemnon'a kaderini bildirir. Agamemnon bir fedakarlık yapar ve yine de denize açılır; Ancak Neoptolemos, büyükannesi nympha Thetis tarafından ziyaret edilir ve ona beklemesini ve tanrılara daha fazla kurban kesmesini söyler. Zeus, Athena'nın isteği üzerine, Agamemnon ve yanındakilere fırtına gönderir ve Küçük Aias, Euboia'nın güney ucunda bulunan Kapherian kayalarına çarparak ölür. Neoptolemos, Thetis'in tavsiyesine uyar ve kara yoluyla evine döner; Trakya'da, deniz yoluyla seyahat eden Odysseus ile Maroneia'da karşılaşır. Neoptolemos eve varır, ancak Phoenix (Akhilleus'un öğretmeni) *yolda* ölür ve eve vardığında büyükbabası Peleus tarafından torununu tanır.

Agamemnon eve varır ve orada karısı Clytemnestra ile karısının sevgilisi ve Agamemnon'un kuzeni olan Aegisthus tarafından öldürülür . Daha sonra Agamemnon ve Clytemnestra'nın oğlu Orestes, hem annesini hem de sevgilisini öldürerek babasının cinayetinin intikamını alır. Sonunda Menelaos Mısır'dan eve döner. (bu kısım *Oresteia* üçlemesi olarak da bilinir. *Odysseia* 3 ve 4. kitapta Menelaos ve Nestor tarafından anlatılmaktadır; daha sonra da Aiskhylos'un trajik oyun üçlemesi *Oresteia*'ya da dayanak olmuştur.)

*Nostoi*'nin sonunda hala eve dönmeyen yaşayan tek Yunan kahramanı Odysseus'tur. Dönüşü *[[Odisseia|Odysseia]]*'da anlatılır.

## Sürümler

* Çevrimiçi sürümler (İngilizce çeviri):
** HG Evelyn-White tarafından çevrilen ''Nostoi'den'' parçalar, 1914 (kamu malı) 
** HG Evelyn-White, 1914 tarafından çevrilen  Gutenberg Projesi baskısı
** Gregory Nagy tarafından çevrilen Destansı Döngünün Proklos' özeti
* Baskı sürümleri (Yunanca):
** A. Bernabé 1987, *Poetarum epicorum Graecorum testimonia et fragmana* pt. 1 (Leipzig: Teubner)
** M. Davies 1988, *Epicorum Graecorum fragmana* (Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht)
* Basılı basımlar (Yunanca ve İngilizce tercümesi):
** ML West 2003, *Yunan Epik Parçaları* (Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press)

## Kaynakça

* Burgess, Jonathan S., *Homer'de Truva Savaşı Geleneği ve Epik Döngü*, Johns Hopkins University Press, (2004).  . (P.&nbsp;180).
* Davies, Malcolm; *Yunan Epik Döngüsü*, Duckworth Yayınları; 2. baskı (2 Mayıs 2001). ISBN'si&nbsp; .
* Evelyn-White, Hugh G., *Hesiod the Homeric Hymns ve Homerica*, BiblioBazaar (13 Mart 2007). ISBN'si&nbsp; .