Bizans-Norman savaşları

**Doğu Roma-Norman savaşları**, Doğu Roma İmparatorluğu ile Normanlar arasında yaklaşık 1050 yılından 1185 yılına kadar yapılan çok sayıda çarpışmayı anlatır. Savaşların sonunda iki taraf da birbirine kesin üstünlük sağlayamayacak ve güçten düşecektir. Doğu Roma İmparatorluğu Anadolu bölgesine doğru egemenliğini genişleterek ilerleyen Türk kavimlerinin saldırıları sonucu güçten düşecek, Normanların ve özellikle Hauteville ailesinin Sicilya Krallığındaki egemenliği ise Hohenstaufen Hanedanı tarafından devrilecektir.

## Güney İtalya (1050-1071)

Normanların güney İtalya'daki ilk askeri müdahalesi Bizanslılara karşı Lombardların yanındaydı. Sonunda, güçlü de Hauteville kardeşler de dahil olmak üzere bazı Normanlar, Bizans'ın Sicilya'yı yeniden fethetme girişimi sırasında Georgios Maniakes'in ordusunda görev yaptı, ancak emirleri fethetmenin zor olduğunu kanıtlayınca işverenlerine karşı çıktılar. 1030'a gelindiğinde Rainulf, Aversa'nın kontu oldu ve bu, İtalya'da kalıcı Norman yerleşiminin başlangıcı oldu. 1042'de Guillaume de Hauteville, Lombard prensi Salerno'lu IV. Guaimar'ı veliahtı olarak alarak sayıldı. Robert Guiscard, bağları ve meşruiyeti daha da güçlendirmek için 1058'de Lombard Prensesi Sikelgaita ile evlendi. Guaimar'ın ölümünün ardından Normanlar, güney İtalya sahnesinde giderek daha bağımsız aktörler haline geldi ve bu da onları Bizans'la doğrudan çatışmaya soktu.

Normanlar'ın güney İtalya'yı fethettiği dönemde Bizans İmparatorluğu içsel bir çürüme halindeydi; İmparatorluğun idaresi mahvolmuştu, II. Basileios'a çeyrek milyon asker ve vergi yoluyla yeterli kaynak sağlayan etkili hükûmet kurumları otuz yıllık bir süre içinde çökmüştü. I. İsaakios ve Romen Diyojen'in durumu tersine çevirme girişimleri sonuçsuz kaldı. İlkinin erken ölümü ve ikincisinin devrilmesi, Normanlar Sicilya ve İtalya'yı fethetmeyi pekiştirirken daha da çöküşe yol açtı.

Calabria tagma'sının başkenti Reggio Calabria, 1060 yılında Robert Guiscard tarafından ele geçirildi. O zamanlar Bizanslılar, İtalya Katepanlığı'nın başkenti Bari de dahil olmak üzere Puglia'da birkaç sahil kasabasını elinde tutuyordu. 1067-68'de Guiscard'a karşı ayaklanmaya mali destek verdiler. 1068'de Normanlar Otranto'yu kuşattı; aynı yıl Bari Kuşatması'na başladılar. Puglia'da Bizanslıları bir dizi savaşta mağlup ettikten ve şehri kurtarmaya yönelik iki büyük girişim başarısız olduktan sonra, Bari şehri Nisan 1071'de teslim oldu ve güney İtalya'daki Bizans varlığına son verdi.

1079-80'de Bizanslılar Guiscard'a karşı bir isyana yeniden destek verdiler. Bu destek büyük ölçüde isyana yardımcı olacak küçük Norman paralı asker gruplarının finansmanı şeklinde geldi.

Otuz yıllık bir süre boyunca (1061-1091), Norman grupları Bizans'ın Sicilya'yı geri almaya yönelik ilk girişimini de tamamladı. Ancak, hem Sicilya hem de güney İtalya'nın Sicilya Kralı II. Rugerro tarafından resmîleştirilen tek bir krallık altında birleşmesi 1130 yılına kadar mümkün olmayacaktı.

## Normanların ilk Balkan seferi (1081-1085)

Güney İtalya'nın fethinin ardından, Robert Guiscard liderliğindeki Norman grubu durmak için hiçbir neden görmedi; Bizans daha da çürüyordu ve fetih için olgunlaşmış görünüyordu. Normanların istilaya yönelik daha da baskıcı motivasyonu, Bizanslıların Robert Guiscard'a karşı ayaklanmaları tutarlı bir şekilde desteklemesiydi. Özellikle Bizans imparatorluğunun batı ucunun isyancı gruplar için güvenli bir sığınak olduğu biliniyordu. I. Aleksios Bizans tahtına çıktığında, Kilise parasına el koymak gibi ilk acil reformlarının (daha önce düşünülemez bir hamleydi) Normanlar'ı durdurmak için yeterli olmadığı ortaya çıktı.

Robert Guiscard ve oğlu Boemondo (daha sonra Antakya Kralı I. Boemondo) liderliğindeki Norman kuvvetleri Korfu ve Dyrrhachium'u aldı ve Tesalya'daki Larissa'yı kuşattı (bkz. Dirrahium Muharebesi). Aleksios başarılı bir şekilde karşılık veremeden önce birçok yenilgiye uğradı. Bunu, İtalya'daki Normanlar'a saldırması için Kutsal Roma İmparatoru IV. Heinrich'e 360.000 altın parça rüşvet vererek güçlendirdi, bu da Guiscard'ı 1083-1084'te evindeki savunmasına konsantre olmaya zorladı. Ayrıca Gargano Yarımadası'nı kontrol eden ve sözleşmelerini Aleksios'un hükümdarlığına tarihlendiren Monte Sant'Angelo Kontu Henry'nin ittifakını da güvence altına aldı. Guiscard İtalya'dayken Aleksios, Trikkala savaşında Bohemond'u yendi. Bu, Bohemond'u Epirus'a çekilmeye zorladı ve Aleksios, Castoria'yı kurtarmayı başardı ve Peter Aliphas da dahil olmak üzere birçok Norman'ı onun hizmetlerine girmeye ikna etti.

Norman tehlikesi, Robert Guiscard'ın 1085'teki ölümüyle, Bizans zaferi ve Bizanslıların Balkanlar'ı geri almasına olanak tanıyan önemli Venedik yardımı ile birlikte o zaman için sona erdi. Aleksios, Venedik Cumhuriyeti'nin desteğini garanti altına almak için ayrıcalıklar vermek zorunda kaldı; bu da sonunda imparatorluğun finans sektörünün önemli bir kısmını kontrol etmelerine yol açtı.

## Kutsal topraklar (1104-1140)

Birinci Haçlı Seferi sırasında Bizanslılar, birçok savaşta Selçuklu Türklerini yenmek için Norman paralı askerlerini bir dereceye kadar kullanabildiler. Bu Norman paralı askerleri birçok şehrin ele geçirilmesinde etkili oldu. Aleksios'un sadakat yemini karşılığında Bohemond'a tampon bir vasal devlet oluşturmak ve aynı zamanda Boemondo'yu İtalya'dan uzak tutmak amacıyla Antakya şehri civarında toprak vadettiği tahmin ediliyor. Ancak Antakya düştüğünde Normanlar burayı teslim etmeyi reddettiler, ancak zamanla Bizans hakimiyeti kuruldu. Bunun, Bizans'ın güney İtalya'yı yeniden fethetme ve Normanlar üzerindeki hükümdarlığını kaldırma niyetinin bir işareti olmasından korkan Papa II. Innocentius, imparatoru aforoz etti ve ordusunda görev yapan herhangi bir Latin Hristiyanı aynı sonuçla tehdit etti. II. İoannis'in ölümüyle Antakya'nın Norman Prensliği bir kez daha isyan etti, kendisi de isyan eden Kilikya'yı işgal etti ve Kıbrıs'ın çoğunu yağmaladı. I. Manuil'in hızlı ve enerjik tepkisi, Bizanslıların Antakya ile daha da uygun bir yaşam tarzı elde etmelerine olanak sağladı (1145'te Bizans'a bir birlik birliği sağlamaya ve şehirde bir Bizans garnizonuna izin vermeye zorlandı). Ancak şehre Türk saldırılarına karşı koruma garantisi verildi ve bunun sonucunda Nûreddin Mahmud Zengî, Haçlı devletlerinin kuzey bölgelerine saldırmaktan kaçındı.

## Normanların ikinci Balkan seferi (1147-1149)
1147'de I. Manuil yönetimindeki Bizans imparatorluğu, filosu Bizans adası Korfu'yu ele geçiren ve Thebai ve Korint'i yağmalayan Sicilyalı II. Guglielmo'nun savaşıyla karşı karşıya kaldı. Ancak Balkanlar'daki bir Kuman saldırısı nedeniyle dikkati dağılmış olmasına rağmen Manuil, 1148'de Almanya Kralı III. Konrad'ın ittifakına ve güçlü filolarıyla Guglielmo'yu kısa sürede mağlup eden Venediklilerin yardımına başvurdu. Yaklaşık 1148 yılında Balkanlar'daki siyasi durum iki tarafa bölünmüştü; biri Bizans ile Venedik Cumhuriyeti ittifakı, diğeri ise Normanlar ile Macarlar'ın ittifakıydı. Normanlar, savaş alanının Balkanlar'dan İtalya'daki kendi bölgelerine kayması tehlikesinden emindiler. Sırplar, Macarlar ve Normanlar, Manuel'in İtalya'yı kurtarma planlarını durdurmak için Normanlar'ın çıkarına olacak şekilde elçi alışverişinde bulundular. 1149'da Manuil, Korfu'yu kurtardı ve Normanlar'a karşı saldırıya geçmeye hazırlanırken II. Guglielmo, Giorgio d'Antiochia'nın 40 gemilik bir filoyla Konstantinopolis'in banliyölerini yağmalaması için gönderdi. Manuil, Güney İtalya ve Sicilya'nın ortak işgali ve bölünmesi konusunda Konrad ile zaten anlaşmıştı. Konrad'ın ölümünden sonra iki imparatorluk arasında giderek artan çıkar ayrılıklarına rağmen, Alman ittifakının yenilenmesi, saltanatının geri kalanında Manuil'in dış politikasının temel yönelimi olarak kaldı. Ancak Manuel Valona'da Adriyatik boyunca saldırıyı planlarken Sırplar isyan ederek Bizans'ın Adriyatik üsleri için tehlike oluşturdu.

## I. Manuil'in güney İtalya'ya müdahalesi
Rugerro'nun Şubat 1154'te ölümü ve yerine I. Guglielmo'nun geçmesi, Sicilya ve Puglia'daki yeni Kral'ın yönetimine karşı yaygın isyanlar, Bizans sarayında Puglialı mültecilerin varlığı ve I. Friedrich'in (Konrad'ın halefi) başarısızlığıyla birleşti. Normanlar'la başa çıkmak, Manuil'i İtalya Yarımadası'nda var olan birçok istikrarsızlıktan yararlanmaya teşvik etti. Her ikisi de yüksek imparatorluk rütbesi olan sebastos'u elinde bulunduran Michael Palaiologos ve John Doukas'ı Bizans birlikleri, 10 Bizans gemisi ve büyük miktarlarda altınla birlikte Puglia'ya gönderdi (1155). İki generale I. Friedrich'in desteğini almaları talimatı verildi, çünkü kendisi Sicilya'daki Normanlara düşmandı ve o sırada Alplerin güneyindeydi, ancak morali bozuk ordusunun mümkün olan en kısa sürede Alplerin kuzeyine geri dönmeyi arzulaması nedeniyle reddetti. Yine de, aralarında Loritello Kontu Robert'ın da bulunduğu hoşnutsuz yerel baronların yardımıyla, Manuil'in seferi şaşırtıcı derecede hızlı bir ilerleme kaydetti; tüm güney İtalya, Sicilya Krallığı'na ve denenmemiş I. Guglielmo'ya karşı ayaklandı. Bunu, çok sayıda kalenin ya güce ya da altının cazibesine boyun eğmesiyle bir dizi muhteşem başarı izledi.

Guglielmo ve ordusu yarımadaya çıktı ve 28 Mayıs 1156'da Brindisi'de Yunan filosunu (4 gemi) ve ordusunu yok etti ve Bari'yi kurtardı. Papa IV. Hadrianus, 18 Haziran 1156'da Benevento'da anlaşmaya vardı ve burada Guglielmo ile Benevento Antlaşması'nı imzaladılar, isyancıları terk ettiler ve Guglielmo'yu kral olarak onayladılar. 1157 yazında, Eğriboz ve Ermiye'yi yağmalamak için 10.000 adam taşıyan 164 gemilik bir filo gönderdi. 1158'de Guglielmo Romalılar ile barıştı.

## Normanların üçüncü Balkan seferi (1185-1186)
İki güç arasındaki son istilalar ve son büyük çaplı çatışma iki yıldan az sürmesine rağmen, üçüncü Norman istilaları Konstantinopolis'in ele geçirilmesine daha da yaklaştı. Dönemin Bizans İmparatoru I. Andronikos, Normanlar'ın nispeten kontrolsüz bir şekilde Selanik'e doğru ilerlemesine izin vermişti. David Komnenos, Normanlar'ın saldırısını önceden tahmin ederek, şehir surlarının güçlendirilmesi emrini vermek ve şehirlerin savunmasına dört tümeni atamak gibi bazı hazırlıklar yapmış olsa da, bu önlemler yetersiz kaldı. Dört tümenden yalnızca biri Normanlarla çatışmaya girdi ve bu da şehrin Norman kuvvetleri tarafından nispeten kolaylıkla ele geçirilmesine neden oldu. Norman kuvvetleri şehrin kontrolünü ele geçirdikten sonra Selanik'i yağmaladı. Bunu takip eden panik, II. İsaakios'un tahta geçmesiyle sonuçlanan bir isyanla sonuçlandı. Andronikos'un düşüşünün ardından, Aleksios Branas komutasındaki güçlendirilmiş Bizans kara ordusu, Demetritzes Muharebesi'nde Normanlar'ı kesin bir şekilde mağlup etti. Bu savaşın ardından Selanik hızla kurtarıldı ve Normanlar İtalya'ya geri püskürtüldü. Bunun istisnası, 1479'da Türklerin eline geçene kadar Norman amirali Brindisi'li Margaritus ve haleflerinin elinde kalan Kefalonya Kontluğu'ydu.

## Sonrası
Normanlar Balkanları alamayınca dikkatlerini Avrupa meselelerine çevirdiler. Bu arada Bizanslılar, I. Manuil günlerinden bu yana herhangi bir İtalyan istilasına yönelik iradeye veya kaynaklara sahip değildi. Üçüncü istilanın ardından Bizanslılar için İmparatorluğun hayatta kalması, Adriyatik Denizi'nin diğer yakasındaki bir eyaletten daha önemli hale geldi. Varisi olmayan II. Guglielmo'nun ölümü, krallığı istikrarsızlığa ve karışıklığa sürükledi ve 1194'te Hohenstaufen Hanedanı iktidara geldi ve 1266'da yerlerine Angevinler geldi. Birbirini takip eden Sicilyalı hükümdarlar, sonunda İyonya Denizi ve Yunanistan'daki Bizans sonrası devletler üzerinde Normanların hakimiyet politikasını sürdüreceklerdi. Korfu üzerinde hükümdarlık iddiasında bulunmaya çalıştılar. Sonunda 1260 yılında Kefalonya Kontluğu'nu, Epir Despotluğu'nu ve diğer bölgeleri fethettiler.

## Kaynakça
;Özel

;Genel
### Birincil
* Anna Komnini, translated by E. R. A. Sewter (1969). *The Alexiad*. London: Penguin Books. .

### İkincil
* 
* 
* Charanis, Peter. (1952). "Aims of the Medieval Crusades and How They Were Viewed by Byzantium." *Church History*, Vol. 21, No. 2, pp.&nbsp;123–134.
* Davis-Secord, Sarah. (2017). "Sicily at the Center of the Mediterranean". *Where Three Worlds Met: Sicily in the Early Medieval Mediterranean*. Cornell University Press. .
* 
* 
* Christopher Gravett and David Nicolle (2006). *The Normans: Warrior Knights and Their Castles*. Oxford: Osprey. .
* John Haldon (2000). *The Byzantine Wars*. The Mill: Tempest. .
* Holmes, George. (1988). *The Oxford Illustrated History of Medieval Europe*. Oxford University Press. .
* Richard Holmes (1988). *The World Atlas of Warfare: Military Innovations That Changed the Course of History*. Middlesex: Penguin. .
* Loud, G. A. (1999). "Coinage, Wealth, and Plunder in the Age of Robert Guiscard". *The English Historical Review*. Vol. 114, No. 458, pp.&nbsp;815–843.
* 
* 
* McQueen, William B. "Relations Between the Normans and Byzantium 1071–1112". *Byzantion*, vol. 56, 1986, pp.&nbsp;427–476. . Accessed 22 Apr. 2020.
* 
* 
* Rowe, John Gordon. (1959). "The Papacy and the Greeks (1122–1153)". *Church History*. Vol. 28, No. 2, pp.&nbsp;115–130.
* Shepard, Jonathan. (1973). "The English and Byzantium: A Study of Their Role in the Byzantine Army in the Later Eleventh Century". *Traditio*, Vol. 29. pp.&nbsp;53–92.
* 
*