2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

**2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri**, 3 Kasım 2020'de yapılan 59. Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimidir. Her eyalet ve Columbia Bölgesi'ndeki seçmenler, dört yıllık bir dönem için bir başkan ve başkan yardımcısı seçmiştir. Resmî sonuçlara göre, eski başkan yardımcısı Joe Biden ve Kaliforniya senatörü Kamala Harris, mevcut Cumhuriyetçi başkan Donald Trump ve başkan yardımcısı Mike Pence'i mağlup etmiştir. Seçimler, küresel COVID-19 pandemisi ve buna bağlı ekonomik durgunluk koşullarında gerçekleştirilmiştir. Bu seçim, 1900 yılından bu yana en yüksek seçmen katılımına sahip seçimdir. Biden, 81 milyonun üzerinde oy alarak, bir ABD başkanlık seçiminde bir adaya verilen en fazla oyu almıştır.

Modern dönemindeki en fazla adayın yarıştığı rekabetçi ön seçimlerde, Biden Demokrat Parti başkanlık adaylığını kazandı. Biden'ın başkan yardımcısı adayı Harris, büyük bir partinin biletinde başkan yardımcısı adayı olarak seçilen ilk Afrikalı-Amerikalı, ilk Asyalı-Amerikalı ve üçüncü kadın oldu. Trump, Cumhuriyetçi parti ön seçimlerinde toplamda 2.549 delege alarak, başkanlık ön seçimleri tarihinin en yüksek delegelerinden birini kazanarak yeniden adaylığını güvence altına aldı. Jo Jorgensen, Spike Cohen ile birlikte Liberteryen Parti başkanlık adaylığını kazandı, Howie Hawkins ise Angela Nicole Walker ile birlikte Yeşil Parti başkanlık adaylığını güvence altına aldı.

Kayıtlı Demokratların, kayıtlı Cumhuriyetçilere kıyasla çok daha fazla oylarını posta yoluyla kullandığı görülmüştür. Bu yüksek sayıda posta yoluyla oy kullanımı sonucunda, bazı salıncak eyaletlerinde oy sayımı ve sonuçları açıklamada geciktirmeleri yaşanmış; bu da büyük haber kuruluşlarının, Biden ve Harris'i başkan ve başkan yardımcısı olarak seçilmiş ilan etmelerini 7 Kasım 2020 sabahına kadar ertelemelerine neden olmuştur. Büyük medya ağları, bir eyaletteki oylama sonucunun, henüz sayılmamış olan oyların, tahmin edilen kazananın o eyaleti kazanmamasını engellemeyecek kadar yüksek istatistiksel güvence sağlandığında, o eyaleti aday için geçici olarak kazananı ilan eder.

Biden, 306 delege alarak Seçiciler Kurulunda çoğunluğu kazandı, Trump ise 232 delege aldı. Trump, 1992'de George H. W. Bush'tan sonra yeniden seçim kaybeden ilk başkan oldu. Biden'ın zaferinin anahtarı, Michigan, Pennsylvania ve Wisconsin gibi Demokrat eğilimli salıncak eyaletlerindeki zaferleriydi. Trump, 2016'da bu eyaletleri az bir farkla kazanmıştı ve bu eyaletlerin toplam 46 seçiciler kurulu oyu, seçim sonucunu her iki adaydan birine kaydırmaya yeterli oldu. Biden ayrıca, 1992'den sonra Georgia'da, 1996'dan sonra Arizona'da ve 2008'den sonra Nebraska'nın 2. kongre bölgesinde başkanlık seçimlerini kazanan ilk Demokrat oldu.

Hem Trump hem de Biden, 2024 başkanlık seçimleri için partilerinin adaylıkları için yarıştı, ancak Biden 2024 Temmuz'unda yarıştan çekildi. Harris, onun yerine Demokrat Parti'nin muhtemel başkan adayı oldu ve Minnesota valisi Tim Walz'ı başkan yardımcısı adayı olarak Seçti. Harris ve Walz, Trump ve JD Vance'e karşı seçimi kaybetti ve böylece Trump, Grover Cleveland'dan sonra iki ardışık olmayan dönem için seçilen ilk başkan oldu.

## Seçim prosedürü

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın İkinci Maddesi () başkan adaylığının şartlarını ortaya koyar. İkinci Madde'ye göre başkan adayının (1) doğuştan Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olması, (2) en az 35 yaşında olması ve (3) en az 14 yıldır Amerika Birleşik Devletleri'nde ikamet etmesi gerekir. Başkan adaylar tipik olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin çeşitli siyasi partilerinden birinden aday gösterilmek isterler. Bu adaylar da ön seçim gibi bir süreçte halkın oylarına dikkat ederek verilir. Ön seçimlerde halk başkan adayları yerine önceden nasıl oy vereceğini beyan eden parti delegesine oy verir; bu nedenle ön seçimler dolaylı seçimlerdir. Ön seçimlere dahil olmayan "süper delegeler" ise istediği adaya oy verebilir. Seçilmiş ve "süper" delegeler daha sonra yapılan bir kongrede resmî olarak oylarını kullanırlar. Bu oylara göre de siyasi partiler adaylarını seçerler. Başkan adayları tipik olarak, o partinin biletini oluşturmak için bir başkan yardımcısı adayı seçer ve parti kongresindeki delegelerin oyuna sunar.

Kasım ayındaki genel seçimler de dolaylı seçimlerdir. Burada seçmenler, Seçiciler Kurulunun () aday listesi için oy kullanırlar. Seçiciler Kurulunu oluşturan bu kimseler  () daha sonra doğrudan başkan ve başkan yardımcısını seçerler. Seçimi kazanmak için gereken asgari 270 seçim oyunu hiçbir aday alamazsa, Temsilciler Meclisi Seçiciler Kurulundaki oylamadan en çok oy alan üç aday arasından başkanı seçmesi ve Senatonun başkan yardımcısını seçmesi koşuluyla bir seçim yapar. Başkanlık seçimi, Temsilciler Meclisi seçimleri, Senato seçimleri ve çeşitli eyalet ve yerel düzeydeki seçimlerle eşzamanlı olarak gerçekleştirilir.

## Adaylar

### Cumhuriyetçi Parti
Donald Trump'ın, yeniden seçilmek için seçime girme niyeti bulunmaktaydı. Eski Massachusetts valisi Bill Weld, 15 Nisan 2019'da yapılan bir duyuruda Trump'ın Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerimde ilk resmi rakibi olacağını bildirdi.

#### Ön seçimler
17 Mart 2020 tarihinde partinin adayı olabilmek için yeterli delege sayısına ulaşan Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin muhtemel adayı (presumptive nominee) statüsüne sahip oldu. Sonraki gün Weld seçim kampanyasını durdurduğunu açıkladı. Trump, 24 Ağustos 2020 tarihinde partisinin resmi adayı oldu.

##### Aday

##### Çekilmiş adaylar

### Demokrat Parti
Hillary Clinton'ın önceki seçimdeki yenilgisinden sonra Demokrat Parti büyük ölçüde lidersiz olarak görülmekteydi ve merkezci Clinton kanadı ile ilerlemeci Sanders kanadı parti içinde ayrılmıştı.

#### Ön seçimler
17 büyük adayın yer aldığı 2016 ön seçimlerine kıyasla 2020 ön seçimlerinde 29 büyük aday yer aldı ve sayı artış gösterdi. Bu, modern ABD tarihinde en çok adayın katıldığı ön seçimi olma rekorunun kırılmasına neden oldu. Adaylar arasında pek çok kadın da yer almaktaydı.

Şubat başında gerçekleştirilen ve Pete Buttigieg'in kazandığı Iowa caucusları sonucunda aday sayısı 11'e geriledi. İlerleyen zamanlarda Sanders ve Biden çeşitli eyalet ön seçimlerinde başarılar elde etti. Michael Bennet, Deval Patrick ve Andrew Yang bu süre zarfında seçim kampanyalarını durdurduklarını açıkladılar. Biden'ın Nevada ön seçimlerini kazanması sonucunda Buttigieg, Amy Klobuchar ve Tom Steyer da çekildi. 3 Mart'ta gerçekleştirilen Super Tuesday'den sonra Michael Bloomberg ve Elizabeth Warren çekildiklerini açıkladı. Bu dönemde ön seçimlerde Biden, Sanders ve az delege almış ve seçilmesi muhtemel olmasa da hala kampanyasını bitirmemiş Tulsi Gabbard bulunuyordu. Gabbard, 17 Mart'ta seçim kampanyasını durdurduğunu ve Biden'ı desteklediğini açıkladı. 8 Nisan'da da Bernie Sanders ön seçimlerden çekileceğini ve Biden'ı desteklediğini açıklayarak, Biden'ı ön seçimlerde kalan tek önemli aday ve DP'nin muhtemel Başkan adayı haline getirdi.

#### Aday

##### Çekilmiş adaylar
Aşağıdaki tablo, delege kazanmış ve ön seçimlerden çekilmiş Demokrat Parti başkanlık adaylarını göstermektedir. Adaylar çekildiklerini açıklama tarihlerine göre sıralanmıştır.

### Liberteryen Parti

#### Aday

#### Çekilmiş adaylar

### Yeşil Parti
24 Temmuz 2019'da, Yeşil Parti, Howie Hawkins'in başkanlık kampanyasını resmen tanıdı.

#### Açıklanan adaylar

### Diğer Adaylar

## Kampanya konuları

### COVID-19 salgını

COVID-19 salgını, Trump'ın salgın hakkında kamuoyuna karışık söylemlerde bulunması sebebiyle kampanyanın önemli bir sorunuydu. Trump, Biden'ın ve muhabirlerin maske takmalarını eleştirmek de olmak üzere, yüz maskelerinin koruma açısından değeri konusunda olumsuz söylemlerde bulunsa da zaman zaman bunların kullanımını da teşvik etti. Kampanya sırasında Trump, katılımcıların maske takmadığı ve sosyal mesafeyi korumadığı salgının yoğun olduğu yerler de dahil olmak üzere ülke çapında birçok etkinlik düzenledi ve aynı zamanda yüz maskesi takanlarla alay etti.

Biden; hastalık testi, aşılar, kişisel koruyucu ekipman ve araştırma için Savunma Üretim Yasası kapsamındaki fonlama da dahil olmak üzere federal fonlamanın genişletilmesini savundu. Yapılan ikinci başkanlık tartışmasında Trump, Biden'ın Çin'i ziyaret eden yabancı uyrukluların ülkeye girişini kısıtladığı için kendisini yabancı düşmanı olarak nitelendirdiğini iddia etti, ancak Biden bu karara atıfta bulunmadığını söyledi.

### Ekonomi

Trump, başkanlığının ilk üç yılında ekonomik genişlemenin sürekli olduğunu iddia etti; borsa tarihindeki en uzun büyüme dönemindeyken, işsizlik de elli yılın en düşük seviyesindeydi. Ayrıca, 2020'nin üçüncü çeyreğinde GSYİH'in yıllık %33,1 oranında büyümesini, ekonomik politikalarının başarısının bir kanıtı olarak görerek övünmüştür. Biden, Trump'ın iddialarına yanıt verirken, Trump'ın başkanlığındaki güçlü ekonominin Obama yönetiminden miras alındığını ve Trump'ın pandemi nedeniyle ekonomik etkileri kötüleştirdiğini, bunun da 42 milyon Amerikalının işsizlik başvurusu yapmasına yol açtığını belirtti.

2017'deki Vergi İndirimleri ve İş Kanunu, birçok Amerikalı için gelir vergilerini düşürmüş ve kurumlar vergisi oranını %35'ten %21'e indirmiştir. Bu, Trump'ın ekonomik politikasının önemli bir bileşenlerinden birisiydi. Biden ve Demokratlar, bu vergi indirimlerini genellikle üst sınıfı haksız şekilde avantajlı duruma getirdiğini belirterek eleştirdi. Biden, yıllık 400.000 dolardan fazla kazananlar ile şirketler için vergileri artırmayı planlarken, düşük gelirli kesimlere uygulanan vergi indirimlerini koruyacak ve sermaye kazançları vergisini de %39,6'ya kadar yükseltmeyi vadetti. Buna karşılık, Trump, Biden'ın planlarının emeklilik hesaplarını ve borsayı yok edeceğini söyledi.

### Çevre

Trump ve Biden'ın çevre politikaları hakkındaki görüşleri önemli ölçüde farklıydı. Trump, iklim değişikliğinin bir aldatmaca olduğunu belirtse de aynı zamanda bu konuyu ciddi bir mesele olarak tanımlamıştır. Trump, sera gazı emisyonlarını azaltmayı amaçlayan Paris Anlaşması’nı eleştirmiş ve anlaşmadan çıkma sürecini başlatmıştır. Biden ise bu anlaşmaya yeniden katılmayı planlamış ve iklim değişikliğiyle mücadele için 2 trilyon dolarlık bir plan açıklamıştır. Biden, Yeşil Yeni Düzen’i tam olarak kabul etmemiştir. Biden, hidrolik çatlatmayı tamamen yasaklamayı değil, federal topraklarda yeni hidrolik çatlatma yapılmasını yasaklamayı planlamıştır. Bir tartışmada Trump, Biden’ın hidrolik çatlatmayı tamamen yasaklamak istediğini iddia etmiştir. Trump’ın diğer çevre politikaları arasında metan emisyonu standartlarının kaldırılması ve madenciliğin genişletilmesi de yer almaktadır.

### Sağlık hizmeti

Sağlık hizmetleri, hem Demokrat Parti ön seçim kampanyasında hem de genel seçim kampanyasında ayrıştırıcı bir konuydu. Biden ve diğer bazı adaylar, Uygun Fiyatlı Bakım Yasası’nı (bilinen adıyla Obamacare) koruma sözü verirken, Demokrat Parti içindeki ilerici kesimler özel sigorta sektörünün yerine Herkes için Tıbbi Bakım getirilmesini savundu. Biden'ın planı, Amerikan sağlık sistemi için bir kamu seçeneği eklenmesini, 2017'deki vergi indirimi yasasıyla Uygun Fiyatlı Bakım Yasası'ndan kaldırılan bireysel sağlık sigortası zorunluluğunun yeniden getirilmesini ve Planlı Ebeveynlik için fonların yeniden sağlanmasını içermekteydi. Trump ise Uygun Fiyatlı Bakım Yasası’nı “çok pahalı” diyerek yürürlükten kaldırma planlarını açıkladı, ancak bunun yerine ne geleceğini belirtmedi. Seçim sırasında Trump yönetimi ve 18 eyaletten Cumhuriyetçi yetkililer, Uygun Fiyatlı Bakım Yasası'nın iptali için Yüksek Mahkeme'ye bir dava sunmuş durumdaydı.

### Irksal huzursuzluk
George Floyd'un öldürülmesi ve Afrikalı Amerikalılara yönelik diğer polis şiddeti olaylarının, COVID-19 salgınının etkileriyle birleşmesi sonucu, 2020'nin ortalarında bir dizi protesto ve daha geniş çaplı ırkçı huzursuzluk patlak verdi. Bunu, siyah insanlara yönelik polis şiddetine karşı protestolar düzenleyen Black Lives Matter hareketi izledi ve 2020 başkanlık kampanyasının önemli bir noktası haline getirdi. Protestolar çoğunlukla barışıktı, %4'ten daha azı mal hasarı veya şiddet içeriyordu (bunların çoğu BLM protestocularına yönelikti). Eylül 2020 tahminlerine göre; kundaklama, yağmalama ve vandalizm, 26 Mayıs ile 8 Haziran arasındaki dönemde yaklaşık 1-2 milyar dolar arasında sigortalı hasara yol açtı. Bu, George Floyd protestolarının ilk aşamasını Amerika Birleşik Devletleri tarihindeki en yüksek kaydedilen hasara sahip sivil huzursuzluk olayı yaptı.

Buna yanıt olarak, Trump ve Cumhuriyetçiler, protestolarla karşı karşıya kalmak için orduyu gönderme önerisinde bulundular, bu öneri özellikle Demokratlar tarafından aşırı güç kullanımı olması ve potansiyel olarak yasa dışı olmasından dolayı eleştirildi. Trump, Black Lives Matter protestocularının bir restoranda yemek yiyenlere karşı durmasını "sıkıcılar" olarak tanımladı ve sloganın bir caddeye çizilmesini "nefret sembolü" olarak nitelendirdi. Özellikle tartışmalı olan kısım, Trump'ın Washington, D.C.'deki St. John's Kilisesi önünde çekildiği fotoğraf karesi oldu. Bu sırada askeri polis, barışçıl protestocuları bölgeden zorla uzaklaştırmıştı. Biden, Trump'ı protestoculara karşı hareketlerinden dolayı kınadı ve George Floyd'un "Nefes alamıyorum" sözlerini "ulusal bir uyanış çağrısı" olarak tanımladı. Ayrıca, başkan olarak ilk 100 gününde bir polis denetim komisyonu kurma, kuvvet kullanımı için bir standart oluşturma ve diğer polis reformu önlemleri alma sözü verdi.

## Seçim tahminleri ve anketler
Aşağıdaki harita, Eylül 2019'dan seçim gününe kadar olan anket verilerinde iki adayın birbirine karşı her eyalette attıkları oy farklarını göstermektedir.
class="nowrap collapsible collapsed"
+style="font-size:95%; text-align:left"  Lejant
 width=1em   width=1em style=text-align:center  **Fark** -
   style=text-align:center  >15%  
-
   style=text-align:center  10–15%  
-
   style=text-align:center  5–10%  
-
   style=text-align:center  <5%  
-
 colspan=3 class=wrap  Fark oranları, eğer varsa toplu anketlerin ortalamasına, eğer yoksa bireysel anketlerin ortalamasına, ikisinin de olmadığı durumlarda ise bir önceki seçimin sonucuna göre belirlenir.
}

## Sonuçlar
Halk oylarının %0,1'inden fazla oy alan adaylar aşağıda tek tek listelenmiştir. Seçim sonuçları Federal Seçim Komisyonu raporundan alınmıştır.

## Seçmen demografisi
2020 seçimleri için seçmen demografisi verileri, ABC News, CBC News, MSNBC, CNN, Fox News ve Associated Press tarafından oluşturulan bir konsorsiyum olan Ulusal Seçim Havuzu için toplanmıştır. Seçmen anketi, 15.590 seçmenin şahsen ve telefonla seçim günü tamamladığı anketlere dayanmaktadır.

## Kaynakça