Kürdistan bayrağı

**Kürdistan bayrağı** (*,* ya da *Ala Rengîn*), Kürdistan'ı temsil eden bayrak. Irak'a bağlı Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağı olarak kanunlaşmıştır. Kürtler tarafından ulusal bayrak kabul edilmektedir.

20. yüzyılda birçok bağımsızlıkçı Kürt örgütü tarafından Kürtlerin ulusal bayrağı olarak kabul edilen bayrak, ilk olarak Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti tarafından kabul edilmiştir. Mahabad Cumhuriyeti kurucu cumhurbaşkanı Kadı Muhammed tarafından Mustafa Barzani'ye emanet edilen bayrak 1992 yılında Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağı olarak günümüze kadar gelmiştir.

Kürt ulusal renklerinden oluşmaktadır. Arka planda, birbirine paralel ve eşit olarak sırasıyla kırmızı, beyaz ve yeşil üç renk şeridi, bunların odağında koyu sarımsı renkle toplam 21 saçaklı Kürt güneşi (Rojê Kurdî) bulunmaktadır. 21 sayısı hürmet edilen bir sayıdır, kadim ve yerli Kürt dini olan Yezdanizmde ve onun modern dallarında "*yeniden doğuşu/dirilişi*" simgeler.

## Tarih
Bayrak ilk olarak 1920 yılında kurulan Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti tarafından 1920'de İstanbul'da yapılan Kürt ulusal kongresiyle renk ve şekli kabul edilerek millî bayrak olarak ilan edildi. Birinci ulusal Kürt kongresinde şu açıklamayla Kürt milli bayrağı ilan edilmiştir:

Kürdistan bayrağı 1920 yılında Kürt ulusal kongresiyle Kürt bayrağı ilan edildikten sonra Memduh Selim Bey'in Ağrı Cumhuriyeti Genelkurmay başkanı "Cemşid" kod adlı İhsan Nuri Paşa'ya gönderdiği karakalemle çizilmiş Kürdistan bayrağında bugünkü 3 şeritli ortasında Güneş bulunan Kürdistan bayrağını tam anlamıyla tanıtmıştır. Ekrem Cemilpaşa *Doza Kürdistan* isimli eserinde buna ilişkin olarak şu bilgiyi aktarır: "*Teşkilati ictimaiye cemiyeti uzunlama olarak üç renkten müteşekkil yukarıda kırmızı ortada beyaz üzerinde güneş ve altta yeşil renkli Kürt bayrağının renk ve şeklini tespit ederek milli bayrak olduğunu ilan etti.*"

Gottfried Müller "*Yanan Doğu*" adlı kitabında günümüzdeki Kürdistan bayrağını Kürt milliyetçisi Remzi Nafi ile 1943 yılında Berlin'de hazırladıklarını şu sözlerle belirtmiştir:

Kürt gazeteci ve Kürt milliyetçisi yazar Musa Anter *Hatıralarım 1-2* isimli eserinde 1948 yılında arkadaşları ile beraber İstanbul'da kurdukları gizli bir örgütün yemin töreninde kullanmak üzere bayrak hazırladığını şöyle ifade eder:

Mahabad Kürt Cumhuriyeti'nin kurucusu Kadı Muhammed savunmasında, Albay Rıza Niko Zade çantasından kırmızı, yeşil ve beyaz renkli, üzerinde orak ve çekiç şekli olan bir bez parçası çıkararak Kadı Muhammed'e göstererek "*bu senin hükûmetinin bayrağı değil miydi*" diye sorar ve bayrağa tükürerek ayaklarının altında çiğnemeye başlar. Kadı ona dönerek;

## Kullananlar
Kürdistan bayrağı şu an resmi olarak Kürdistan Bölgesel Yönetimi tarafından bölgesel yönetim bayrağı olarak kullanılmaktadır. Kürdistan bayrağı; Türkiye Kürtleri, Irak Kürtleri, Suriye Kürtleri, İran Kürtleri ve diaspora Kürtleri tarafından da ulusal bayrak olarak kullanılmaktadır.

### PKK ve Kürdistan bayrağı

Türkiye-PKK çatışması nedeniyle Türk milletinin bir kısmı Kürdistan bayrağını PKK bayrağı sanmaktadır ve Türkiye'de Kürdistan bayrağı taşıyan birçok insana ve kuruluşa karşı defalarca çeşitli sözlü, fiziksel şiddet olayı yaşanmıştır. PKK, Kürdistan bayrağını reddetmektedir. Kürdistan bayrağı, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin resmi bayrağıdır ve Türkiye dahil tüm devletler tarafından tanınmakta olup suç teşkil etmemektedir.

Kürdistan bayrağı Kürtlerin çoğunluğu tarafından ulusal bayrak kabul edildiği halde ulusal bayrak olarak kabul etmeyen tek grup PKK yandaşları ve PKK'nın bazı yöneticileridir. PKK, kendini feshettiği ve KADEK adını aldığı 2002 Kongresinde Kürdistan bayrağını kullanmıştır. Yine Kongre Gel'in 1. ve 2. Kongrelerinde divan masasında, kongre salonun üstünde bu bayrak kullanılmıştır. 2003-2004 tarihleri arasında Kürdistan bayrağını kabul edip ulusal bayrak olarak kullanmışsa da sonradan Irak Kürtlerinin Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ni kurup resmi bayrağını Kürdistan bayrağı ilan etmesiyle birlikte Kürdistan bayrağını reddetmiştir ve 20.yüzyılda Türkiye Kürtleri tarafından oluşturulan Kürdistan bayrağının Barzani bayrağı olduğunu iddia etmiştir. Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Bölgesi'nde iktidar partisi PYD'ye bağlı asayiş güçleri ve PKK'nın gençlik örgütü tarafından zaman zaman Kürdistan bayrakları yakılmıştır. Türkiye'de ise işçi bayramında HDP destekçisi bazı kişiler Kürdistan bayrağı taşıyan başka HDP'lilere saldırmışlardır.

İran Kürdistanında Kürtler tarafından kullanılan bayrak Kürdistan bayrağıdır ancak Kürdistan bayrağını kabul etmeyen PKK'nın İran uzantısı PJAK tarafından yapılan açıklamada Kürdistan bayrağı olarak 1946'da kurulan Mahabad Cumhuriyeti'nin bayrağını kabul ettikleri belirtilmiştir.

PKK'nın ilk komutanı Agit kod adlı Mahsum Korkmaz, 13 Mayıs 1977 tarihinde Batman Lisesinde tarih öğretmeni ile derste tartıştıktan sonra öğretmene neden "*Kürtlerden hiç söz etmiyorsun*" dedikten sonra iki arkadaşı ile dışarı çıkar ve okulun önündeki bayrağı indirip, onun yerine kırmızı, yeşil ve beyaz zemin üzerine ortasında güneş olan bugünkü Kürdistan bayrağını kendi elleri ile çizip asmıştır. Mahsum Korkmaz "*Batman Lisesinin üç öğrencisi indirip parçaladıkları Türk bayrağı yerine Barzani'nin bayrağını çekti*" haberiyle gazeteye manşet olmuştur.

Abdullah Öcalan Kürdistan bayrağı için şunları söyler:

## Kürdistan Bayrak Günü
Kürdistan Bölgesel Yönetimi Parlamentosu 19 Haziran 2009'da aldığı kararla 17 Aralık 1945'te Mahabad Belediyesi binasında Kürdistan bayrağının dalgalanmasına ithafen 17 Aralık tarihini *Kürdistan Bayrak Günü* olarak ilan etti.

## Galeri

Dosya:Flag of the Republic of Mahabad.svg|Mahabad Cumhuriyeti'nin bayrağı
Dosya:Flag_of_Republic_of_Ararat.svg|Ağrı Kürt Cumhuriyeti'nin bayrağı
Dosya:Kurdish flag (1932).png|Kürt milliyetçisi Hoybun Partisi'nin bayrağı (1927-1946)
Dosya:Flag of kurdistan-1922 1924.svg|Kürdistan Krallığı'nın bayrağı (1922 - 1924)
Dosya:Kurdish flag photo.jpg|Kürdistan Bölgesel Yönetimi Dohuk ili kırsal kesiminde bayrak.
Dosya:Sulaymaniyah-Kirkuk_Road.jpeg|Kerkük'te dalgalanan Kürdistan bayrağı.
Dosya:Kurdishflagslemani.jpg|Süleymaniye'de dalgalanan Kürdistan bayrağı
Dosya:Kurdistan_Peshmerga_sniper.jpg|Kürdistan bayrağı önünde poz veren Peşmerge keskin nişancısı.
Dosya:Turkish general election, 2015 - Peoples' Democratic Party (Turkey) Celebration - Istanbul.jpg|İstanbul'da 7 Haziran 2015 seçimi sonuçlarını kutlayan Türkiye Kürtleri
Dosya:Kurdish_flags_at_the_pro-Kurdistan_referendum_and_pro-Kurdistan_independence_rally_at_Franso_Hariri_Stadium,_Erbil,_Kurdistan_Region_of_Iraq_11.jpg|küçükresim|sağ|220px|Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin başkenti Erbil'de bağımsızlık yanlısı miting. (2017)
Dosya:Flag_of_Kurdistan_Flag_of_Kurdistan.jpg|küçükresim|Kürt Kıyafet Günü


## Kaynakça