Kayıp On Kabile

**Kayıp On Kabile**, 12 İsrailoğlu kabilesinden 10'unun Neo-Asur İmparatorluğu tarafından köleleştirildiği veya öldürülüp yok edildiği düşünülen olaydır. Olaydan sonra bu on kabilenin ve bu kabilelerde yaşayan İbranilerin varlığı son buldu. On İsrailoğlu kabilesi sırasıyla şunlardır: Reuben, Şimon, Dan, Naftali, Gad, Aşer, İssakar, Zebulun, Menaşe, Yusuf. Günümüze kadar gelmiş İbranilerin tümü ya Yehuda kabilesinden (Yahudiler) ya da Levi kabilesinden (biraz da Binyamin kabilesi) gelmiştir.

## Yakup'un eşleri ve çocukları

## Tarihsel ön bilgi
Birleşik Monarşi sistemiyle yönetilen İsrail Krallığı'nda (MÖ 1050 - MÖ 930) her kabilenin kendine ait özerk bir toprağı bulunmaktaydı. *Levi* ve *Yosef* bu duruma istisnadır çünkü:
:* *Levi*ler din işlerinden sorumluydu ve diğer kabilelerin din işlerini yürütmeleri için her kabile kendi topraklarından bir ya da birkaç şehri Levilere verdiler. Böylece Levilerin kendi özerk devletleri yerine diğer kabilelerin topraklarında özerk şehirleri oldu.
:* *Yosef*'in adına bir kabile yoktur; onun yerine Yosef'in iki oğlunun (Menaşe ve Efraim) adına iki kabile vardır. Böylece İsrail Krallığında *Menaşe* ve *Efraim* kabilelerinin toprakları oldu.

Böylece *On İki İsrail Kabilesi* denildiğinde iki ayrı anlam ortaya çıkmakta.

### Anlam farklılığı





## Birleşme ve dağılma

Birleşik İsrail Krallığı, Kral Süleyman'ın ölümünden sonra ikiye bölündü. Kuzeyde Jeroboam'ın kral olduğu İsrail Krallığı (MÖ 930 - MÖ 720), güneyde Rehav'am'ın kral olduğu Yehuda Krallığı (MÖ 930 - MÖ 586) kuruldu. Zevulun, İssakar, Aşer, Naftali, Dan, Menaşe, Efraim, Ruben, Gad ve bu kabilelerin topraklarında bulunan Leviler kuzeydeki İsrail Krallığı'na bağlıydı. Güneydeki Yehuda Krallığı ise Yehuda, Bünyamin, Şimon ve bu kabilelerin topraklarında bulunan Leviler tarafından kurulmuştu. Kuzeydeki krallığın MÖ 720 yılında Asurlular tarafından dağıtılmasıyla bu bölgedeki İsrailoğulları dünyanın dört bir yanına dağılıp kayboldular. Bugünün Yahudilerinin Yehuda Krallığında yaşamış İsrailoğullarının torunları olduğu zannedilmektedir.

## Kayıp kabile sayısı
Geleneksel olarak kayıp kabile sayısının her ne kadar 10 olduğu düşünülse de aslında bu sayı bakış açısına göre değişebilmektedir.

### 10 Kayıp Kabile
:* Güneydeki Yehuda Krallığı'nda yaşayan Şimon kabilesindeki insanların sayısı az olduğundan Yehuda ve Bünyamin kabilelerinin arasında asimile olduğu düşünülür. Kuzeydeki İsrail Krallığı'nın dağılmasıyla Zevulun, İssakar, Aşer, Naftali, Dan, Menaşe, Efraim, Ruben ve Gad kabileleri de kayıp duruma düşmüştür. Böylece ***yöresel*** kabileler göz önüne alındığında kayıp kabile sayısı **10**'dur.
### 9 Kayıp Kabile
:* Eğer olaya ***yöresel*** açıdan ve ***kan bağı*** olarak yaklaşılırsa, Şimon kabilesi Yehuda ve Bünyamin kabileleri arasında asimile olduğundan Şimon'un kanı aslında Yehuda ve Bünyamin kabileleri içinde yer almaktadır. Bu durum Şimon'un kayıp olup olmadığı konusunu tartışmaya açar. Şimon'un kayıp olmadığına inananlar açısından kayıp kabile sayısı **9**'dur.
:* Bir başka bakış açısına göre, Şimon asimile olduğundan *kayıp* olarak düşünülmelidir ve bugünün Yahudileri Yehuda, Bünyamin ve Leviler'in torunlarıdır; yani kayıp kabile sayısı **9**'dur.
### 8 Kayıp Kabile
:* ***Geleneksel*** (Yakup'un oğulları) açıdan düşünülürse kayıp kabileler şunlardır: Zevulun, İssakar, Aşer, Naftali, Dan, Yosef, Ruben ve Gad. Yehuda Krallığı'nda yaşayan Yehuda, Bünyamin, Şimon ve Levi kabilelerinin torunlarının bugünkü Yahudiler olduğu düşünülürse kayıp kabile sayısı **8**'dir.

## Kayıp kabilelerin olası listesi
İsrail Krallığı'nın MÖ 720 yılında Asurlular tarafından yıkılmasıyla kuzeydeki kabileler dünyanın dört bir yanına dağılmış ve izleri kaybolmuştur. Asırlar sonra bazı milletler bu kaybolan kabilelerin torunları olduğunu iddia etti. Bunlardan bir kısmı hangi kabileye mensup olduklarını bildiklerini iddia ederken bazıları hangi kabileden geldiklerini bilmediklerini söyleyip yine de İsrailoğulları'nın torunları olduklarını savundu. Bunun yanı sıra bazı uluslar ise başkaları tarafından *bulunmuş kayıp kabile* olarak ilan edildi.

### Kendilerini kayıp kabilelerin torunları sayanlar

#### Anglo-Israelism
İngiliz İsrailizmi (British Israelism) de denilen bu Hristiyan bazlı dinbilimi, Batı Avrupalıların kayıp kabilelerden geldiğine inanır.

#### Bene Israel

1981 yılından beri varlığı bilinen Telugu dili konuşan bu grup Efraim kabilesinden geldiklerine inanmaktadır. Çoğunluğu Hindistan, Pakistan ve İsrail'de bulunan bu cemaatin 65.000 üyesi bulunmaktadır.

#### Beta Israel (İsrail Evi) / [[Falaşa]]
:*Ana Madde: [[Beta Israel]]
Falaşa denen [[Etiyopya]]lı Yahudilerin küçük bir kısmı hâlen Etiyopya'da olmasına rağmen çoğunluğu 107.000 kişilik nüfusuyla İsrail'de yaşamaktadır. 1984'teki [[Operation Moses]] (Musa Operasyonu) ve 1991'deki [[Operation Solomon]] (Süleyman Operasyonu) ile Falaşalar Etiyopya'dan İsrail'e getirilmiştir. Falaşalar, [[Dan kabilesi]]nden geldiklerine inanmaktadırlar.



==== Bney Menaşe ====

1980'lerde, kayıp kabile keşfine çıkan araştırmacı [[haham]] Eliyahu Avichail, Kuzeydoğu Hindistan'da yaşayan 9000 kişilik bir grupla karşılaştı. İbadet şekillerinin Yahudilik ibadetleriyle paralellik göstermesi nedeniyle Eliyahu Avichail bu grubun kayıp bir kabile olduğuna ikna oldu. Özünde *Mizo*, *Kuki* ve *Chin* halklarına ait olan bu insanlar, kendi efsanevi liderleri *Manmasi*nin aslında *Yosef*in oğlu [[Menaşe (Yosef oğlu)|Menaşe]]'nin kendisi olduğuna, dolayısıyla [[Menaşe kabilesi]]nden geldiklerine inanırlar.

==== Brit-Am ====
Yahudi bazlı bir inanç sistemidir. Kayıp kabilelerin [[Danimarka]], [[Finlandiya]],[[İsviçre]], [[İsveç]], [[Norveç]], [[İrlanda]], [[Galler]], [[Fransa]], [[Hollanda]] ve [[Belçika]]'da bulunduğunu savunur ve özellikle Danimarka, İrlanda ve Galler'in [[Dan kabilesi|Dan]]'dan geldiğine inanır.



==== Buhara Yahudileri ====
:*Ana Madde: Buhara Yahudileri*
Krallığın yıkılışıyla [[Orta Asya]]'ya göç eden bazı İsrailoğulları [[Buhara Emirliği]]'nin bulunduğu yere yerleşti. Coğrafi konumları gereği 2000 yıl süreyle diğer dünya Yahudileriyle bağları kopmuş ve kendilerine özgü gelenekler geliştirmişlerdir. Dünyada yaklaşık 200.000 Buhara Yahudisi bulunur. Çoğunluğu İsrail ve ABD'de yaşar. Ayrıca [[Avrupa]]'nın çeşitli yerlerinde, [[Tacikistan]]'da ve [[Özbekistan]]'da da az sayıda Buhara Yahudisi yaşar. [[İssakar kabilesi|İssakar]], [[Naftali kabilesi|Naftali]] ve [[Efraim kabilesi|Efraim]] kabilelerinden geldiklerine inanırlar.



==== Chiang Min ====
Kuzeybatı Çin'in dağlık bölgelerinde yaşayan 250.000 Chiang, atalarının [[İbrahim]] ve İbrahim'in soyundan gelen [[İsrailoğulları|12 kardeş]] olduğuna inanır. 1937'de yapılan bir çalışmada Chianglarla Yahudiler arasındaki gerek günlük hayattaki düşünce tarzı gerekse ibadet şekilleri arasındaki benzerlikler listelenmiştir.



==== [[İbolar|İbo]] Yahudileri ====

[[Nijerya]]'da bulunan bu cemaat atalarının [[Yehuda kabilesi|Yehuda]], [[Naftali kabilesi|Naftali]], [[Aşer kabilesi|Aşer]], [[Dan kabilesi|Dan]], [[Zevulun kabilesi|Zevulun]] ve [[Gad kabilesi|Gad]] kabilelerinden olduğuna ve bu kabilelerden insanların 1500 yıl önce Batı [[Afrika]]'ya yerleştiklerine inanır. Nijerya ve İsrail'de 40.000 İbo Yahudisi bulunur.

==== [[İran]] Yahudileri ====
:*Ana Madde: Parsim*
[[Efraim kabilesi|Efraim]]'in soyundan geldiklerine inanırlar. Nüfusu 200.000 ila 300.000 arasında olan İran Yahudilerinin çoğunluğu [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] ve İsrail'de yaşamaktadır. Bunlardan 25.000'i ise hâlen İran'dadır.

==== İsrail Evi ([[Gana]]) ====

1977'de *Aaron Ahomtre Toakyirafa* isimli bir Ganalı kendisine vahiy geldiğini ve Gana'daki Sefwi kabilesinin [[İbrani]] olduğunu söylemiştir. Kendisini hiçbir kabileyle bağdaştırmayan *İsrail Evi* (House of Israel) Cemaatinin Gana'da 800 inananı vardır.



==== Kaifeng Yahudileri ====
Çin kayıtlarında Çin'in Henan bölgesinde Kaifeng Yahudileri'nin varlığına dair bilgiler bulunur. Bu bilgilere göre 1163 yılında Kaifeng Yahudi cemiyeti ve bu cemiyete ait bir sinagog vardı, fakat bölgede bulunan bir dikilitaşın üzerindeki bilgilere göre ise bölgedeki Yahudilerin varlığı MÖ 231 yılına dayanmaktadır. İnanışa göre Yahudiler [[Han Hanedanı|Han hanedanlığı]] sırasında Hindistan'dan göç etti. 1860'larda sinagoglarının yıkılmasıyla cemaat dağıldı. Bugün, ataları Kaifeng Yahudisi olan insan sayısı 600 ila 1.000 arasıdır.

==== Lembalar ====
Bugün birçoğu Hristiyan olmalarına rağmen atalarının [[San'a|San'a (Yemen)]]'den çıkıp Afrika'nın doğusuna yerleşen İbraniler olduklarına inanırlar. İbadet ediş şekilleri Yahudiler'inkine benzer. Kendilerini herhangi bir kabileyle bağdaştırmazlar. Nüfusları [[Güney Afrika]], [[Zimbabve]], [[Malavi]] ve [[Mozambik]]'te 70.000 civarındadır.

==== Makuya ====
*Ikuro Teshima* tarafından 1948'de [[Japonya]]'da kurulan [[Hristiyan]] bazlı bir dindir. Makuya [[Japonca]] *kutsal tapınak* anlamına gelir. [[Dan kabilesi|Dan]] ve [[Zevulun kabilesi|Zevulun]] kabilelerinden geldiklerine inanan Makuyaların başta Japonya'da olmak üzere İsrail, ABD, [[İngiltere]], [[Fransa]], [[Meksika]], [[İspanya]], [[Brezilya]], [[Çin]], [[Tayvan]] ve [[Güney Kore]]'de 65.000 ila 72.000 inananı vardır.



==== Samaritler ====
:*Ana Madde: Samarit*
[[Efraim kabilesi|Efraim]] ve [[Menaşe kabilesi|Menaşe]] kabilelerinden geldiklerine inanırlar. [[Babil Sürgünü]] sırasında yurtlarında kalan ender sayıdaki İsrailoğullarından olduklarına, en has İbrani olduklarına ve diğer Yahudilere kıyasla Yahudiliği en doğru şekilde yaşadıklarına inanırlar. Samarit sözcüğü [[İbranice]] "Kanunun (kutsal kitabın) koruyucuları" anlamına gelen *Shomronim* kelimesinden türemiştir. İsrail'de 700 kadar Samarit kalmıştır.

==== Yusufzai ====
[[Afganlar|Afgan]] [[Paştun]] kabileleri arasında en büyük gruplardan biri olan *'Yusufzai (Yusufi)**nin Yosef'in (Efraim ve Menaşe) soyundan geldiğine inanılır. *Yusufzai* "Yosef'in oğulları" anlamına gelir. Paştun kayıtlarında İsrailoğullarının Afganistan'ın Ghor şehrine yerleştikleriyle ilgili bilgiler bulunur. 1965 yılı itibarıyla dünyada 500.000 olan Yusufzai nüfusu her geçen yıl artmaktadır.

### Başkaları tarafından kayıp kabile oldukları düşünülenler
* Kürtler: Genetik açıdan bazı benzerlikler bulunduğu için Kürtlerle Yahudilerin akraba olabileceği tezleri ortaya atılmıştır.
* Japonlar: İbadet şekillerindeki benzerlikler Joseph Eidelberg gibi araştırmacıların ilgisini çekmiş ve Yahudilerle Japonların akraba olabileceği savunulmuştur.
* İrlandalılar: İbrani peygamber Yeremya'nın İrlanda ziyareti ve Dan kabilesinin İskandinavya'ya deniz yolculukları düzenlemiş olması teorileri İrlandalılarla Yahudiler arasında bir akrabalık fikrini ortaya atmıştır.
* Kızılderililer: Joseph Smith'in peygamberi olduğu Mormonların kutsal kitabında kızılderililerin Menaşe kabilesinden geldiği anlatılır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Meeting the Jews of Andhra Pradesh 
* Shavei Israel 
* Bukharian Jews  
* Jewish Community in Nigeria 
* Jews of Persia  
* The Samaritan Update 
* Abraham Ikuro Teshima 
* PBS - Lost Tribes of Israel  
* Anglo-Israelism & British Israelism  
* Brit-Am Resmî Sitesi 
* The Church of Jesus Christ and Latter-Day Saints  
* ''A Long-Lost Tribe is Ready to Come Home'' by Stephen Epstein