Yukarı Mısır

**Yukarı Mısır** Mısır' da, ( *Sa'id Mısır*) adı ile de bilinen Nil Irmağı vadisinin iki yanı boyunca uzanan, güney ucunda Nübye ve kuzey yönüne doğru akan Nil' in Akdeniz' e ulaşmasından önce başlayan Aşağı Mısır bölgesine kadar uzanan bölgeye verilen isimdir.

## Coğrafya
Yukarı Mısır, günümüzdeki Mısır Arap Cumhuriyeti başkenti Kahire' nin güneyinde kalan parçasıdır. Güneyden Asuvan yerleşiminin yukarısındaki Nil Şelaleleri ile başlayıp ırmağın akış yönü olan kuzeyde, Kahire' nin güneyi olan, Zavyeh Dehşur (دهشور) ve El-'Aiyet arasında bulunmaktadır. Mısır' ın güneyinde kalan, Yukarı Mısır' ın kuzey kısmında bulunan *Sohag* ve *El-Aiyet* arasında kalan bölümü *Orta Mısır* olarak da adlandırılmaktadır. Arapça da, Arapça' nın *Saidi Lehçesi* 'ni konuşmakta olan Yukarı Mısır sakinlerine *Saidi* ismi verilmektedir.

Antik Mısır döneminde Yukarı Mısır, *Sazlar Ülkesi* anlamına gelen *Ta Şemau* olarak bilinirdi. ve yirmiiki adet Nome adı verilen idari bölgelere ayrılmıştı. İlk nome kabaca bugünkü Asuvan' ın bulunduğu yerde ve yirmiikinci ise Kahire' nin hemen güneyindeki günümüz Aphroditopolis yerleşiminin bulunduğu alanda idi.

## Tarihçe
### Hanedanlık öncesi dönemde Mısır
Hanedanlık öncesi Yukarı Mısır' ın ana kenti ise baştanrısı akbaba tanrıçası Nekhbet  olan Nekhen (Yunanca:Hierakonpolis) yerleşimi idi.

### Hanedanlık döneminde Mısır
Antik Mısır tarihinin büyük bir kısmı boyunca, Teb (Thebes) kenti Yukarı Mısır' ın idari merkezi oldu. Teb' in önemi azaldı. Asurlar tarafından yıkılmasından sonra Teb' in önemi azaldı. Teb, Helenistik Dönem' de Yukarı Mısır' ın başkenti yapıldı. Yukarı Mısır uzun Beyaz Taç *Hedjet* ile tanındı ve simgesi ise çiçeklenen nilüfer ve kamış oldu.

### Ortaçağ' da Mısır
11. yy' da *Hilaliler* olarak bilinen çobanlar sürüleri ile birlikte Yukarı Mısır' ı geçerek Libya' ya ve oradan Tunus' a kadar ulaştılar. Yukarı Mısır' da azalan otlak koşullarının göçün temel nedeni olan *Ortaçağ Ilıman İklimi* ile ilgili olduğu düşünülmektedir.

### 20. yüzyılda Mısır
20. yüzyılın Mısır'ında *Said Prensi* (anlamı *Yukarı Mısır Prensi*) terimi ünvan olarak ilk defa Kral I. Fuat'ın oğlu ve vârisi Prens Faruk tarafından kullanıldı. Prens Faruk'a 12 Aralık 1933'te resmi olarak *Said Prensi* adı verildi.

Mısır Monarşisi 1953 yılında 1952 devrimi ile kaldırılmış olsa da ünvan *Said Prensi Muhammed Ali* ve *Şeyh Beja Khawr al' Allaqi* tarafından kullanılmaya devam etti.

## Ayrıca bakınız
*Aşağı Mısır
*Antik Mısır

## Kaynakça

### Konuyla ilgili diğer yazılı kaynaklar
* Bard, Katheryn A. and Shubert, Steven Blake (1999) *Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt* Routledge, London, ISBN 0-415-18589-0
* Chauveau, Michel (2000) *Egypt in the Age of Cleopatra: History and Society Under the Ptolemies* Cornell University Press, Ithaca, New York, ISBN 0-8014-3597-8
* David, Ann Rosalie  (1975) *The Egyptian Kingdoms* Elsevier Phaidon, London, OCLC 2122106
* Edel, Elmar (1961) *Zu den Inschriften auf den Jahreszeitenreliefs der "Weltkammer" aus dem Sonnenheiligtum des Niuserre* Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen, OCLC 309958651, in German
* Ermann, Johann Peter Adolf and Grapow, Hermann (1982) *Wörterbuch der Ägyptischen Sprache* Akademie, Berlin, ISBN 3-05-002263-9, in German