1977'de Türkiye

Bu sayfada, 1977 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

## Meclis
* TBMM 15. dönem (5 Haziran'a kadar)
* TBMM 16. dönem

## Görevdekiler
*Cumhurbaşkanı – Fahri Korutürk
*Başbakan
**Süleyman Demirel (21 Haziran 1977'ye kadar)
**Bülent Ecevit (21 Haziran 1977 – 21 Temmuz 1977)
**Süleyman Demirel (21 Temmuz 1977'den itibaren)
*Muhalefet lideri
**Bülent Ecevit (21 Haziran 1977'ye kadar)
**Süleyman Demirel (21 Haziran 1977 – 21 Temmuz 1977)
**Bülent Ecevit (21 Temmuz 1977'den itibaren)

## İktidar partisi ve ana muhalefet
*İktidar partisi:
Adalet Partisi (AP) ve koalisyon ortakları (21 Haziran 1977'ye kadar)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (21 Haziran 1977 – 21 Temmuz 1977)
Adalet Partisi (AP) ve koalisyon ortakları Milli Selamet Partisi (MSP) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) (21 Temmuz'dan itibaren) – Bu hükûmete 2. Milliyetçi Cephe de denir.
*Ana muhalefet
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (21 Haziran 1977'ye kadar)
Adalet Partisi (AP) (21 Haziran 1977 - 21 Temmuz 1977)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) (21 Temmuz 1977'den itibaren)

## Kabine
*39. Hükûmet (21 Haziran 1977'ye kadar)
*40. Hükûmet (21 Haziran 1977 - 21 Temmuz 1977)
*41. Hükûmet (21 Temmuz 1977'den itibaren)

## Olaylar
### Ocak
* 3 Ocak
:* İstanbul Hukuk Fakültesi'nde öğrenciler arasında çıkan silahlı çatışmada 9 öğrenci yaralandı.
:* Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı hizmete girdi.
* 12 Ocak - Erzurum'daki Atatürk Üniversitesi güvenlik nedeniyle süresiz olarak kapatıldı.
* 13 Ocak - Öğrenciler arasında çıkan olaylarda İstanbul ve Tunceli'de birer öğrenci öldü, onlarca yaralı var. Kahramanmaraş ve Kütahya'da meydana gelen çatışmalarda 21 kişi yaralandı.
* 16 Ocak - TV yayınlarının süresi haftada 65 saate çıkarıldı.
* 25 Ocak - İstanbul Emniyet Müdürlüğü, İstanbul genelinde son bir yıl içinde 510 öğrenci olayının meydana geldiği, bu olaylarda 13 öğrencinin öldüğü, 254 öğrencinin yaralandığını bildirdi.
* 27 Ocak - İstanbul Teknik Üniversitesi'nde protesto yürüyüşü yapan öğrencilerle polis arasında çatışma çıktı. Çatışmada bir öğrenci hayatını kaybetti, yedi kişi yaralandı.

### Şubat
* 4 Şubat - Türkiye Sivil Havacılık Sendikası'nın THY'de aldığı grev kararı nedeniyle, THY'nin tüm iç ve dış seferleri durdu.
* 5 Şubat - Ankara'da, TÖB-DER, TÜM-DER ve TÜTED bir miting düzenliyerek, hükûmetin tutumunu, partizanlığı ve terörü kınadı. Güvenlik güçleri ile çıkan çatışma sonrasında 60 kişi yaralandı.
* 6 Şubat - Siyasal Bilgiler Fakültesi yönetim kurulu, 'can güvenliği olmadığı' gerekçesiyle okulu 10 Şubat'a kadar tatil etti.
* 13 Şubat - THY'nin İstanbul-İzmir seferini yapan 'Trakya' isimli yolcu uçağı, 17 yaşındaki Ankara Polis Koleji öğrencisi Adnan Mintaş tarafından kaçırılmak istendi. Mintaş tutuklandı.
* 16 Şubat - Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar'ın görev süresi 1 yıl uzatıldı.
* 17 Şubat - Ankara 50. Yıl Lisesi öğrencilerine komandolar ateş açtı, bir kız öğrenci kalp krizinden öldü.
* 19 Şubat - ODTÜ Akademik Konseyi, kendilerine danışılmadan rektörlüğe getirilen Prof. Hasan Tan için oybirliği ile güvensizlik kararı verdi.
* 20 Şubat - ODTÜ'de çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü.
* 23 Şubat - ODTÜ'nün yeni rektörü Prof. Tan, okulu 15 gün kapattı.
* 26 Şubat - İstanbul'da 'Evlat Acısına Son' adlı yürüyüşe onbinlerce kadın katıldı.
* 28 Şubat - Malatya'da İnönü Üniversitesi açıldı.

### Mart
* 1 Mart - 39. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'nin (1. MC Hükûmeti) görevde olduğu süre içerisinde TL 9. kez devalüe edildi. TL'nin dolara karşı toplam kaybı %27'ye ulaştı. Dolar 17.50 tl.
* 4 Mart - Türkiye Barolar Birliği'nin aldığı karar üzerine tüm yurtta avukatlar davalara girmediler.
* 5 Mart - Rektör Tan tarafından 15 gün süre ile kapatılan ODTÜ, Danıştay kararı ile açıldı.
* 9 Mart - Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından MHP hakkında soruşturma açıldı.
* 19 Mart - THY'nin Diyarbakır-Ankara seferini yapan yolcu uçağı, silahlı iki lise öğrencisi tarafından Beyrut'a kaçırıldı.
* 31 Mart - Sivas ve site öğrenci yurtları arasındaki sokak savaşı sabaha kadar sürdü. Polis panzerlerle kapıları kırarak içeri girebildi. Niğde ve Sakarya'daki öğrenci yurtlarında da çatışma çıktı. Toplam 460 öğrenci gözaltına alındı.

### Nisan
* 1 Nisan - İzmir'de İleri Gençlik Derneği (İGD) afişlerini asan bir işçi komandolar adı verilen ülkücüler tarafından silahla öldürüldü.
* 5 Nisan - TBMM erken seçimlerin 5 Haziran'da yapılmasını kararlaştırdı.
* 11 Nisan - Antalya'nın Elmalı ilçesinde 4.9 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.
* 21 Nisan - İstanbul'da Bahçelievler Lisesi'nde dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açıldı. Sol görüşlü bir lise son sınıf öğrencisi öldürüldü.
* 25 Nisan - Vize'de 15 gün önce dövülerek hastaneye kaldırılan CHP'li Vize belediye başkan adayı Sebahattin Begil öldü.
* 28 Nisan - CHP genel başkanı Bülent Ecevit'e Şiran'da suikast girişiminde bulunuldu.

### Mayıs
* 1 Mayıs - İstanbul Taksim Meydanı, Kanlı 1 Mayıs olarak hatırlanan 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamaları sırasında çıkan olaylarda 39 kişi öldü.
* 29 Mayıs - İstanbul'da havalimanı ve tren garına yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 5 kişi öldü, 41 kişi yaralandı.

### Haziran
* 3 Haziran - Trabzonspor, 1. Lig şampiyonluğunu kazandı.
* 5 Haziran – 1977 Türkiye Cumhuriyeti genel seçimleri yapıldı. (CHP 213 koltuk, AP 180 koltuk, MSP 24 koltuk, MHP 16 koltuk, CGP 3 koltuk, DP 1 koltuk)
* 9 Haziran - 1977 Türkiye'nin Vatikan Büyükelçiliği saldırısı: Vatikan büyükelçisi Taha Carım, Roma'daki evinin önünde Ermeni militanlarca öldürüldü. 
* 13 Haziran - Başbakan Süleyman Demirel istifa etti. Böylelikle 1. Milliyetçi Cephe hükûmeti sona erdi. Hükûmeti kurma görevi CHP genel başkanı Bülent Ecevit'e verildi.
* 21 Haziran - Bülent Ecevit, kabinesini açıkladı.

### Temmuz
* 3 Temmuz - Bülent Ecevit tarafından kurulan hükûmet güvenoyu alamadı.

### Ağustos
* 3 Ağustos - TL'nin değeri Mark karşısında yüzde 4.5 oranında düşürüldü. Mark’ın alış fiyatı 730 kuruştan 763 kuruşa, satış fiyatı da 778 kuruşa yükseltildi.
* 14 Ağustos – Türkiye, Yunanistan'ın Ege adalarını askerileştirerek uluslararası anlaşmaları ihlal ettiğini iddia etti.

### Kasım
* 17 Kasım - Dr. Cahit Karakaş TBMM'nin 13. Başkanı oldu. Görevi 12 Eylül 1980'de sona erdi.

### Aralık
* 11 Aralık - 1977 Türkiye yerel seçimleri yapıldı. Birinci olan Cumhuriyet Halk Partisi % 41,72 oyla 42 il belediyesi, ikinci olan Adalet Partisi % 37,10 oyla 15 il belediyesini aidı.
* 28 Aralık - DİSK Olağan Genel Kurulunda başkanlığa Abdullah Baştürk seçildi.
* Güneş Motel Olayı: CHP lideri Bülent Ecevit, Adalet Partisi'nden istifa eden 12 milletvekiliyle görüşerek, 41. Türkiye Hükûmeti'nin düşürülmesi ve kendilerine yeni kuracağı kabinede bakanlık verilmesi konusunda anlaşmaya vardı.
* 31 Aralık - Adalet Partisi lideri Süleyman Demirel başkanlığındaki AP-MSP-MHP'den oluşan koalisyon 41. Türkiye Hükûmeti (2. Milliyetçi Cephe) gensoru ile düşürüldü. Başbakan istifasını sundu. Bu Türkiye'de gensoruyla düşen ilk hükûmettir.

## Doğumlar
### Ocak
* 1 Ocak – Zeynep Tokuş, model ve oyuncu
* 2 Ocak – Ahu Türkpençe, oyuncu
* 3 Ocak - Mustafa Kartop, sporcu
* 5 Ocak - Alaaddin Şahintekin, karateci
* 15 Ocak - Ebru Şallı, manken
* 20 Ocak - Ali Ece, spor yorumcusu 
* 24 Ocak - Funda Vanroy, sunucu, manken ve oyuncu

### Şubat
* 12 Şubat - Lerzan Mutlu, şarkıcı
* 23 Şubat - Ayhan Akman, futbolcu

### Mart
* 4 Mart - Didem Süer, basketbolcu
* 9 Mart - Atılay Uluışık, oyuncu 
* 12 Mart - Abdulhamit Gül, siyasetçi
* 15 Mart - Ali Rıza Kubilay, oyuncu 
* 19 Mart - Alparslan Arslan, suikastçı (ö. 2023)
* 26 Mart - Göksel Akıncı, futbolcu 
* 28 Mart - Ahmet Gülhan, güreşçi

### Nisan
* 5 Nisan - Erhan Albayrak, futbolcu 
* 14 Nisan
**Serkan Altuniğne, karikatürist
**Akasya Asıltürkmen, oyuncu

### Mayıs
*25 Mayıs - Açelya Elmas, oyuncu

### Haziran
* 4 Haziran - Aslı Hünel, şarkıcı 
* 12 Haziran - Burak Akdiş, futbolcu 
* 28 Haziran - Harun Tekin, Mor ve Ötesi grubunun solisti, söz yazarı ve besteci

### Temmuz
* 10 Temmuz - Sinan Tuzcu, oyuncu
* 18 Temmuz - Akın Sinan Dağdelen, futbolcu
* 19 Temmuz - Ali Enver Adakan, yelkenci

### Ağustos
* 3 Ağustos – Deniz Akkaya, model ve oyuncu
* 31 Ağustos - Arzu Yanardağ, oyuncu

### Eylül
* 2 Eylül - Ferhat Uludere, yazar
* 7 Eylül - Hakan Eratik, oyuncu
* 9 Eylül - Fatih Tekke, futbolcu
* 22 Eylül - Ali Sunal, oyuncu 
* 24 Eylül
**Emine Ün, manken
**Ebru Destan, manken

### Ekim
* 26 Ekim - Aslı Gökyokuş, şarkıcı

### Kasım
* 22 Kasım - Kerem Gönlüm, basketbolcu
* 24 Kasım - Celaleddin Koçak, futbolcu
* 28 Kasım - Ayfer Gök, hava subayı (ö. 2001)

### Aralık
* 4 Aralık - Çağlar Çorumlu, oyuncu
* 15 Aralık - Mehmet Aurelio, futbolcu 
* 20 Aralık - Kerem Kabadayı, baterist
* 24 Aralık - Berke Özgümüş, baterist
* 25 Aralık - Ali Tandoğan, futbolcu
* 26 Aralık - Fatih Akyel, futbolcu
* 28 Aralık - Keremcem, müzisyen ve sinema oyuncusu
* 30 Aralık
** Kemal Muslubaş, yelkenci ve antrenör
** Volkan Kürşat Bekiroğlu, futbolcu

**Doğum günü ve ayı bilinmeyenler**
* Meltem Pamirtan, Türk oyuncu

## Ölümler
* 24 Şubat – Yorgo Bacanos, müzisyen
* 9 Mart - Muhammed Tayyib Okiç, akademisyen 
* 13 Mart - Hikmet Onat, ressam
* 22 Nisan - Atıf Kaptan, oyuncu 
* 27 Nisan - Güner Sümer, oyuncu
* 10 Temmuz – Şükrü Gülesin, eski futbolcu
* 15 Temmuz - Esat Mahmut Karakurt, yazar (d. 1902)
* 10 Ekim - İsmail Hakkı Uzunçarşılı, tarihçi 
* 21 Ekim – Ferit Tüzün, besteci (d. 1929)
* 27 Kasım - Cemal Yeşil, bürokrat (d. 1900)
* 14 Aralık – Oğuz Atay, yazar (d. 1934)
* 19 Aralık - Saim Alpago, oyuncu

## Resimler


File:Suleyman Demirel 1998.jpg|Süleyman Demirel
File:Bülent_Ecevit-Davos_2000.jpg|Bülent Ecevit
File:Fatih akyel.jpg|Fatih Akyel


## Ayrıca
* 1976-77 Türkiye 1. Futbol Ligi
* 1977 yapımı Türk filmleri
* 14. Altın Portakal Film Festivali

## Kaynaklar