Çaçuna İdari Koruma Alanı

**Çaçuna İdari Koruma Alanı** (), Gürcistan'ın Kaheti bölgesindeki Dedoplistskaro Belediyesinde, Iori Nehri taşkın alanlarında, ülkenin güneydoğu kesiminde,Azerbaycan sınırına yakın bir konumda yer alan korunan bir alandır. **Çaçuna İdari Koruma Alanı**, Iori Nehri ve *Dalis-Mta Baraj Gölü* çevresindeki ormanları ve bu ormanların karakteristik kurak ve yarı kurak flora ve fauna türlerini korumak için kuruldu. Koruma alanı bölgesinde kuş gözlemciliği için birkaç gözlem kulesi bulunmaktadır. **Çaçuna İdari Koruma Alanı**, 1996 yılında çoğunlukla 1965'ten beri var olan eski Çaçuna Devlet Ormanlığı topraklarını kapsayacak şekilde kurulmuştur. Çaçuna İdari Koruma Alanı idaresi Dedoplistskaro'da Vaşlovani Koruma Alanları Yönetimi ile ortak bir tesiste yer almaktadır.

## Tarih
Çaçuna stepleri *Kambechovani* olarak da bilinen tarihi Kiziki Bölgesi sınırları içinde yer almaktadır. Bu alan Doğu Gürcistan'da, Kura Nehri havzasının kuzey kesimindeki Iori ve Alazani nehirlerinin havzalarında yer almaktadır ve Sighnaghi Belediyesi ile Dedoplistskaro Belediyesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Bölgede birçok tarihî eseri vardır: ilk kez Vakhtang Gorgasali I tarafından kurulan Orta Çağ Khornabuji Kalesi'nin kalıntıları, Elias Dağı'nda 5-6. yüzyıl St. Elias Kilisesi, On üç Süryani Babadan biri olan Khirsa Stephen'ın mezar alanı olan 8. yüzyıl Khirsa Manastır Kompleksi, 10. - 11. yüzyıl kaya oyma tapınağı - Dedoplistskaro Mağara Kompleksi, 11. yüzyıl kubbeli Ascention Kilisesi, Ozaani Köyü, 18. yüzyılda Gürcistan'ın Herakleios'u tarafından inşa edilen Kiziki kasabası ve 23 kulesi ve 5 kapısı olan savunma duvarları iyi korunmuştur. Ayrıca Samreklo Köyü'nde 18. yüzyıl kubbeli Sarov Seraphoim Kilisesi yer alır. Mirzaani Köyü'nde Niko Pirosmanashvili Devlet Müzesi ve tüm bölgede birçok tarihi mezarlık bulunmaktadır.

## Coğrafya
**Çaçuna İdari Koruma Alanı** ile birlikte Iori İdari Koruma Alanı ve Korugi İdari Koruma Alanı, Gürcistan'daki Iori nehir vadisini Azerbaycan sınırına kadar takip eder. Iori Vadisi taşkın yatakları ve sulak alanları, flora ve fauna çeşitliliğine zemin hazırlayan kurak ve yarı kurak manzaralarla benzersiz bir şekilde birleşir. Arazi, dik yamaçlara sahip kil tepeleri, verimli tepeler, teraslar ve pitoresk manzaralara sahip kıraç vadiler ve kanyonlar tarafından oluşturulur. Koyu kahverengi, alüvyonlu ve siyah topraklar ile alkali topraklar Çaçuna İdari Koruma Alanı'nın karakteristik özelliğidir.

## Jeoloji
Jeolojik olarak Çaçuna İdari Koruma Alanı, Transkafkasya dağlık bölgesi içindeki Molasse havzasında, tamamen Kura Nehri'nin dağlar arası çöküntüsü içinde yer almaktadır ve Molasse sedimentleri ile doldurulmuştur. Çaçuna bozkırında volkanik kül karakteristik tabakaları olan kum, kum taşı, kil ve kireç taşı konglomeraları bulunabilir. Koruma alanının çevresinde, kireç taşı seramik akı ve kireç kaynakları ile asfalt bileşiminin kireç taşı çıkıntıları ve küçük göller oluşturan petrol kumları bulunmaktadır.

## İklim
Çaçuna koruma alanı, Iori Nehri kıyısındaki büyük bataklık nedeniyle büyük ölçüde ılık bir karasal iklime sahiptir, bataklık koruma alanının 24 hektarını kaplar. Ocak ayında ortalama sıcaklık -2.5&nbsp;°C, Temmuz ayında ise gölgede +22&nbsp;°C'dir.

## Flora
Çaçuna İdari Koruma Alanı, bölgenin mütevazı büyüklüğüne rağmen oldukça farklı bir floraya sahiptir. Iori Nehri üzerinde,  taşkın yatakları yaygındır ve çevredeki tepelerde çeşitli kurak seyrek ormanlar, yarı çöl ve bozkır bitki örtüsü bulunur. En yaygın bitki bir kavaktır (Populus tremula). Taşkın alanlarında da birkaç *[[Quercus longipes]]*, *[[Pistacia mutica]]* ve *[[Salix alba]]* yetişir. Endemik seyrek kurak ormanlar, *[[Pistacia mutica]]*, *[[Juniperus]]* ağaçları (*[[Juniperus oxycedrus]]*, *[[Juniperus foetidissima]]* ve *[[Juniperus polycarpos]]*, *[[Crataegus monogyna]]*, *[[Quercus]]*, *[[Pyrus]]* ve *[[Celtis glabrata]]* örnekleri tarafından oluşturulur. Nehir kıyısında ve bataklık alanlarda *[[Phragmites communis]]*, *[[Arundo donax]]* ve nadir ve tehdit altındaki türler vardır: *[[Iris iberica]]* ve *[[Tulipa eichleri]]*.

## Fauna
Çaçuna bozkır faunası çok çeşitlidir. Çok sayıda bulunan böcekler arasında çekirge gösterilebilir. Arachnida, Solifugae ve Scorpiones takımlarındaki türler tarafından temsil edilir ve bölgede yaygındır.

Sürüngenler, *[[Testudo graeca]]* ve çok zehirli *[[Macrovipera lebetina]]* de koruma alanında bulunmaktadır.

Koruma alanında Gürcistan'ın Kırmızı Listesi'ndeki 10 kuş türü de dahil olmak üzere 82 kuş türü bulunur. İyi temsil edilen türler arasında *[[Columba palumbus]]*, *[[Streptopelia turtur]]*, *[[Accipiter nisus]]*, *[[Accipiter gentilis]]*, saksağan, *[[Alectoris chukar]]* ve *[[Aquila heliaca]]* bulunur. Egzotik *[[Gyps fulvus]]* ve *[[Neophron percnopterus]]* kireç taşı kayalıklarda, *[[Aegypius monachus]]* *[[Juniperus]]* ağaçları üzerinde yuva yapar. *[[Francolinus francolinus]]* de koruma alanında yaygındır.

Bölgedeki memeli türleri arasında kemirgen türleri, Canina, *[[Vulpes vulpes]]*, *[[Lepus europaeus]]*, *[[Felis chaus]]*, *[[Lynx lynx]]*, *[[Meles meles]]* ve *[[Sus scrofa]]* bulunur. Bu alanda nadiren *[[Hyaena]]* da görülebilmektedir muhtemelen Çaçuna Tabiatı Koruma Alanı'nda yaşamaktadır.

2011'de IRI'nin Paleontoloji Seferi, Vaşlovani ve Çaçuna Tabiatı Koruma Alanı'nda fosil fauna örnekleri buldu.

## Ayrıca bakınız

* Iori Nehri 
* Iori İdari Koruma Alanı 
* Korugi İdari Koruma Alanı 
* Vaşlovani Tabiatı Koruma Alanı

## Kaynakça