Jeon (yemek)

***Jeon***, ({Korece: 전, 煎) dilimlenmiş ya da kıyılmış balık, et, sebze vb.ni yağda kızartmadan önce buğday unu ve yumurta bulamacına daldırılmasıyla yapılan böreklere verilen genel addır. *Jeon*, balık, et, kümes hayvanları, deniz ürünleri ve sebze gibi malzemelerle yapılabilir ve ordövr, *[[banchan]]* (meze) veya *[[Anju (gastronomi)|anju]]* (içeceklerle servis edilen ve yenen yiyecekler) olarak servis edilebilir. Bazı jeonlar tatlıdır, bu tür *jeon*lara *[[hwajeon]]* ("çiçek *jeon*" anlamına gelir) denir.

## Diğer isimleri
*Jeon*, daha geniş anlamda bir tür *[[buchimgae]]* olarak kabul edilebilse de, *buchimgae* ve *jeon* farklı yemeklerdir. *Jeonlar* daha küçüktür ve *buchimgae*den daha az malzeme ile yapılır.

*Jeon*, özellikle Kore kraliyet mutfağı çevresinde ***jeonya*** ()  olarak da anılır. *Jeonya*ya bazen ***jeonyueo*** () veya ***jeonyuhwa*** () da denir.

## Çeşitleri
Hemen hemen tüm *jeonlar* baharatlanıp buğday unu ve yumurta bulamacı ile kaplanır ve ardından tavada kızartılır.

### Et
Kırmızı et ve kümes hayvanlarından yapılan *jeon*, Kore kraliyet mutfağında yaygın olarak kullanılırken, Kore halkı genellikle biraz sebze ekleme eğilimindedir. ***Yukjeon*** (, "et *jeon*"), etten yapılan çeşitli *jeonlar* için genel bir terimdir.

* *Deunggol-jeon* () - sığır omuriliğinden yapılır.
* *Donggeurang-ttaeng* ( ufalanmış tofu, doğranmış yeşil soğan ve namullar ile sığır eti, domuz eti veya balıktan yapılmış küçük köfteler. Kore kraliyet mutfağında *don-jeonya* (, "sikke jeonya") denir.
* Meat jun - Hawaii'de popüler olan bir Kore yemeğidir.

#### Kore kraliyet mutfağı
* *Chamsae-jeonya* () - serçe etinden yapılır
* *Cheonyeop-jeonya* () - sığır kırkbayırından yapılmıştır.
* *Daechang-jeonya* () - haşlanmış sığır bağırsağından yapılır.
* *Dak-jeonya* () - tavuktan yapılır.
* *Gan-jeonya* () - sığır eti veya domuz karaciğerinden yapılır.
* *Gogi-jeonya* () - ince dilimlenmiş veya ince kıyılmış sığır etinden yapılır.
* *Gol-jeonya* () - haşlanmış ve dilimlenmiş sığır beyni veya sığır omuriliğinden yapılır.
* *Jeyuk-jeonya* () - ince dilimlenmiş yağsız domuz etinden yapılır.
* *Mechuri-jeonya* () - ince dilimlenmiş bıldırcın etinden yapılır.
* *Nogyuk-jeonya* () - ince dilimlenmiş geyik etinden yapılır.
* *Saengchi-jeonya* () - sülün etinden yapılır.
* *Satae-jeonya* () - haşlanmış ve ince dilimlenmiş dana inciğinden yapılır.
* *Seonji-jeonya* () - beyazlatılmış ve terbiyeli *seonji*den (kan) yapılır.
* *Soeseo-jeonya* () - ince dilimlenmiş dana dilinden yapılır.
* *Yang-jeonya* () - ince dilimlenmiş dana işkembesinden yapılır.
* *Yangyuk-jeonya* () - ince dilimlenmiş kuzu etinden yapılır.

### Deniz ürünleri
***Saengseon-jeon*** (, "balık *jeon*"), balıktan yapılmış herhangi bir *jeon* için genel bir terimdir. Genellikle beyaz balıklar tercih edilir. ***Haemul-jeon*** ( "*deniz ürünü jeon*"), balık ürünlerinin yanı sıra deniz kabuğu, karides ve ahtapottan yapılan yemekleri de içerir.
* *Daeha-jeon* () - etli karidesten yapılmıştır.
* *Guljeon* () - istiridyelerden yapılır. Kore kraliyet mutfağında *Gul-jeonya* () adı verilir.
* *Haesam-jeon* () - kurutulmuş ve ıslatılmış deniz hıyarlarından yapılır, genellikle kıyma ve üzerlerine ufalanmış tofu iliştirilir. *Mwissam* () olarak da bilinir.
* *Saeu-jeon* () - soyulmuş karidesten yapılmıştır. Kore kraliyet mutfağında *saeu-jeonya* () olarak adlandırılır.
* *Daegu-jeon* (대구 전) - morina balığından yapılır

#### Kore kraliyet mutfağı
* *Baendaengi-jeonya* () - bütün bir sardalyadan yapılır.
* *Baengeo-jeonya* () - birden fazla yarıya bölünmüş whitebait'ten yapılmıştır
* *Bajirak-jeonya* () - Manila midyesinden yapılır.
* *Bangeo-jeonya* () - tuzlanmış ve ince dilimlenmiş
* *Biut-jeonya* () - ringadan yapılır.
* *Bok-jeonya* () - kirpi balığından yapılır.
* *Bugeo-jeonya* () - kurutulmuş kömür balığından yapılmıştır.
* *Bungeo-jeonya* () - ince dilimlenmiş havuz balığından yapılır.
* *Bure-jeonya* () - balığın yüzücü kesesinin balık eti ve kıyma ile doldurulması, ardından mühürlenip kaynatılması ve buğday unu ve yumurta ile kaplanmasından önce dilimlenmesi ve tavada kızartılmasıyla yapılır.
* *Daegu-jeonya* () - ince dilimlenmiş morina balığından yapılır.
* *Domi-jeonya* () - ince dilimlenmiş çipuradan yapılır.
* *Gajami-jeonya* () - buğday unu ve doğranmış yeşil soğanla ezilmiş yassı balık etinden yapılır.
* *Garimat-jeonya* () - ustura deniztarağından yapılmıştır.
* *Ge-jeonya* () - bütün bir yengeçten yapılır.
* *Godeungeo-jeonya* () - ince dilimlenmiş kolyoz ile yapılır.
* *Iri-jeonya* () - balık sütünden yapılır.
* *Jogae-jeonya* () - kabuklu deniz ürünlerinden yapılır.
* *Junchi-jeonya* () - Ilisha elongata'den yapılmıştır.
* *Mikkuri-jeonya* () - göl çipurasından yapılır.
* *Mineo-jeonya* () - ince dilimlenmiş şarlatandan yapılmıştır.
* *Myeolchi-jeonya* () - tuzlanmış hamsiden yapılır.
* *Nakji-jeonya* () - derisi alınmış ve ince dilimlenmiş uzun kollu ahtapottan yapılmıştır.
* *Neopchi-jeonya* () - ince dilimlenmiş zeytin pisi balığı ile yapılır.
* *Samchi-jeonya* () - ince dilimlenmiş ve tuzlanmış deniz balıklarından yapılır.
* *Ssogari-jeonya* () - altın mandalina balığından yapılmıştır.
* *Sungeo-jeonya* () - ince dilimlenmiş kefalden yapılır.
* *Yeoneo-jeonya* () - ince dilimlenmiş somon balığı.

### Sebzeler ve mantarlar
***Chaeso-jeon*** (, "sebze *jeon* ") sebzelerden yapılan herhangi bir *jeon* için genel bir terimdir.
* *Gamja-jeon* () - rendelenmiş patatesten yapılmıştır. Ayrıca rendelenmiş, ezilmiş patates, patates nişastası ve üzerine sebzeler ilave edilerek yapılabilir.
* *Pajeon* () - taze soğandan yapılmıştır. *Dongnae-pajeon* genellikle bütün taze soğanlardan yapılır. *Haemul-pajeon*a deniz mahsulleri eklenir ("deniz ürünleri pajeon" olarak bilinir).
* *Deodeok-jeon* (), deodeok'tan yapılır
* *Dubu-jeon* () - dilimlenmiş tofudan yapılır. Kore kraliyet mutfağında *Dubu-jeonya* () olarak adlandırılır.
* *Gaji-jeon* () - ince dilimlenmiş patlıcandan yapılır.
* *Gamnip-jeon* () -
* *Gochu-jeon* () - tohumsuz yeşil acı biberden yapılmış, kıyma ve ufalanmış tofu ile doldurulmuş.
* *Gosari-jeon* (), bracken ile yapılmıştır.
* *Gugyeop-jeon* () - kasımpatı yapraklarından yapılmıştır.
* *Hobak-jeon* (), ince dilimlenmiş Kore kabağından yapılır
* *Mukjeon* () - ince dilimlenmiş ve kurutulmuş üç farklı renkte muktan yapılmıştır. Kore kraliyet mutfağında *Muk-jeonya* () denir.
* *Pyogo-jeon* (), şitaki mantarı ve kıyma ile yapılır.
* *Samsaekjeon* () - kelimenin tam anlamıyla "üç renkli *jeon*". Mantar, yeşil acı biber ve soğandan yapılır.
* *Ssukjeon* () - pelinden yapılır.
* *Buchu-jeon* () - sarımsak frenk soğanı yapılır.

#### Kore kraliyet mutfağı
* *Baechu-jeonya* () Çin lahanası'nın beyaz kısmından veya yıkanmış kimchi'den kıyma ile yapılır.
* *Baekhap-jeonya* () - dilimlenmiş pullu zambak soğanlarından yapılmıştır.
* *Beoseot-jeonya* () - dilimlenmiş mantarlardan yapılmıştır.
* *Bibimbap-jeonya* () - bir veya iki kaşık bibimbaptan yapılır
* *Doraji-jeonya* () - ıslatılmış ve parçalanmış balon çiçeği köklerinden yapılır.
* *Gangnangkong-jeonya* () - olgunlaşmamış fasulyeden yapılır.
* *Seogi-jeonya* () - geniş taş kulak mantarlarından yapılmıştır.
* *Songi-jeonya* () - matsutake mantarından yapılır.
* *Yangpa-jeonya* () - dilimlenmiş soğandan yapılır.
* *Yeongeun-jeonya* () - rendelenmiş ve süzülmüş lotus kökünden yapılmıştır.

### Çiçek
***[[Hwajeon]]*** (, "çiçek *jeon*"), yenilebilir çiçeklerden yapılmış herhangi bir *jeon* için genel bir terimdir. *Hwajeon* genellikle tatlıdır ve bileşen olarak bal içerir. Hünnaptan yapılmış *Jeon* bazen *hwajeon* adlandırılır.
* *Chijahwa-jeon* () - gardenya çiçeklerinden yapılır.
* *Gukhwa-jeon* () - kasımpatı çiçeklerinden yapılır.
* *Jangmi-hwajeon* () - gülden yapılır
* *Jindallae-hwajeon* () - ormangülü çiçeklerinden yapılmıştır. *Jindallae-hwajeon*, Samjinnal ile ilişkili özel bir besin maddesidir.
* *Okjamhwa-jeon* () - hosta tomurcuklarından yapılmıştır.

## Galeri

Dosya:Baechu-jeon 2.jpg|*Baechu-jeon* (tavada kızartılmış napa lahanası)
Dosya:Donggeurang-ttaeng.jpg|*Donggeurang-ttaeng* (tavada kızartılmış köfte)
Dosya:Korean pan cake-Dongnae pajeon-01.jpg|*[[Dongnae-pajeon]]* (Busan'daki Dongnae'den yeşil soğan pankekleri)
Dosya:Dureup-gaji-jeon 2.jpg|*[[Aralia elata|Dureup]]-[[Patlıcan|gaji]]-jeon* (tavada kızartılmış Angelica ağacı sürgünü)
Dosya:Korean pancake-Gochujeon-01.jpg|*Gochu-jeon* (tavada kızartılmış acı biber)
Dosya:Guljeon.jpg|*Guljeon* (tavada kızartılmış istiridye)
Dosya:Hobakjeon (aehobak jeon).jpg|*Hobak-jeon* (tavada kızartılmış Kore kabağı)
Dosya:Korean pancake-Jindallae hwajeon-03.jpg|*[[Hwajeon]]* (çiçek pankekleri)
Dosya:Jeonbok-jeon.jpg|*[[Abalone (oyun)|Jeonbok]] -jeon* (tavada kızartılmış abalonlar)
Dosya:Kkaennipjeon (perilla).jpg|*Kkaennip-jeon* (tavada kızartılmış perilla yaprakları)
Dosya:Korean.pancake-Saengseon jeon-01.jpg|*Saengseon-jeon* (tavada kızartılmış balık)
Dosya:Yukjeon 2.jpg|*Yukjeon* (genellikle 'et jeon' olarak bilinir, ancak özellikle tavada kızartılmış sığır eti dilimlerine atıfta bulunur.)


## Ayrıca bakınız
* *[[Buchimgae]]*

## Kaynakça