Kereste raftingi

**Kereste raftingi**, kesilen ağaç gövdelerinin birbirine bağlanmasıyla elde edilen sallar ile yapılan ulaşım yöntemidir, sallar nehirden veya bir gölden aşağı şekilde ya da başka bir su kütlesi boyunca sürüklenir veya çekilir. Muhtemelen, kütük çakma işleminden sonra, kesilen keresteyi taşımanın en ucuz ikinci yoludur. Her iki yöntem de kereste yüzdürme olarak adlandırılabilir. Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Almanya, Letonya, Polonya ve İspanya'da oluşturulan ahşap rafting geleneği, 2022 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne girdi 

## Tarihi Rafting

Bağımsız kütükleri yüzdürmenin tehlikeli bir görevi olan kütük sürmenin aksine, yüzdürücüler veya salcılar, sallar üzerine inşa edilmiş kabinler, küreklerle yönlendirme ve durdurma imkanı ile yönlendirmenin rahatlığının tadını görece çıkarabilirler. Öte yandan rafting, daha geniş su yolu gerektirmektedir.

Ahşap sallar, hem hammadde (cevher, kürk, av eti ) hem insan yapımı eşya hem de insan ve mal taşıma aracı olarak kullanılıyordu.

Theophrastus (*T.* *Bitki.* 5.8.2), Romalıların elli kadar direk ve yelkenle hareket ettirilen devasa bir sal yoluyla Korsika kerestesini nasıl ithal ettiklerini kayda geçirmiştir.

Bu uygulama, başta Kuzey Amerika olmak üzere, Almanya'nın tüm ana nehirlerinde ve dünyanın birçok yerinde yaygındı. Kereste raftingi, güneybatı Almanya'da olduğu gibi, Main, Neckar, Tuna ve Ren yoluyla kıyı şehirleri ve eyaletleri ile büyük kıta ormanlarını birbirine bağlamaya izin verdi, erken çağ modern ormancılık ve uzak mesafe ticareti yakından ilgiliydi. Kara ormandaki büyük çam ağaçları, Hollanda'ya satıldıkları için "Holländer" olarak adlandırılıyordu. Ren Nehri üzerindeki büyük ahşap sallar 200 ila 400 m uzunluğunda, 40 m genişliğindeydi ve birkaç bin kütükten oluşuyordu. Mürettebat, barınak, fırınlar, fırınlar ve hayvan ahırları dahil olmak üzere 400 ila 500 kişiden oluşuyordu. Kereste raftingi altyapısı, Kıta Avrupası'nın her yerinde birbirine bağlı büyük ağlara olanak sağladı. Demiryolunun gelişi, buharlı tekne gemileri, kamyon taşımacılığı ve yol ağlarındaki gelişmeler, ahşap salların kullanımını kademeli olarak azalttı. Finlandiya'da ise halen önemini korumaktadır. İspanya'da, bu ulaşım yöntemi Ebro, Tajo, Júcar, Turia ve Segura nehirlerinde, esas olarak ve daha az ölçüde Guadalquivir'de kullanıldı. On altıncı yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar kullanımının uzatıldığına dair belgesel kanıtları mevcuttur. Rusya'da, belyana adı verilen detaylı ahşap salların kullanımı 1930'lara kadar devam etti.

## İnşası

Ahşap sallar çok büyük boyutlara ulaşabilmektedir. Bazen  uzunluğa,  genişliğe ve  yüksekliğe çıkmaktadır. Bu tür sallar binlerce kütük içermektedir. Sayıları 500'e varan kütükler salcıların rahatı için kalyon ve kadırga yapımında da kullanılıyordu. Salın kontrolü önce küreklerle, daha sonra römorkörlerle yapılıyordu.

Salın yapımı akarsuya göre farklılık göstermektedir. Kayalık ve rüzgarlı nehirler, basit ama bazen akıllı inşaat salları görmüştür. Örneğin, kütüklerin ön kısımları tahta çubuklarla birleştirilirken, arka kısımlar birbirine, gevşek bir şekilde iple bağlanıyordu. Ortaya çıkan gevşeklik, dar ve rüzgarlı su yatakları için kolay adaptasyona izin veriyordu. Mississippi Nehri gibi geniş ve sessiz nehirler, devasa salların karavanlarda seyahat etmesine ve hatta iplere zincirlenmesine imkan verdi.

Büyük nüfuslu pazarlara su yollarıyla uzun mesafelerde rafting yapmak için üretilmiş kütük sallar, 1883'te Atlantik kıyısında ortaya çıktı. O bölgede kimi zaman Joggins-Leary kütük gemileri olarak anılırlardı çünkü bu sallar işadamı James T. Leary tarafından finanse ediliyordu ve Joggins, Nova Scotia'da kurulmuştu. Ayrıca 14 Eylül 1888 gibi erken bir tarihte Ren Nehri üzerinde kullanıldığı görülmüştür. Pasifik kıyısındaki kullanımları ilk olarak, 21 Eylül 1889'da Pasifik'in batı kıyısında Joggins Raft Company'yi kurduklarında , San Francisco ve Kuzey Pasifik Demiryollarından kapitalistler James Mervyn Donahue ve San Diego ve Arizona Demiryollarından John D. Spreckels tarafından tasarlandı.

## Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde

Rafting, güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde kereste taşımanın başlıca yöntemiydi, ancak Mississippi Nehri dışında, sallar yukarıda açıklananlardan mutlaka daha küçüktü. Örneğin, Georgia'nın Altamaha Nehri üzerinde, maksimum genişlik yaklaşık kırk fit (12 m) idi, bu, demiryolu köprülerinin kazıklarının arasından geçilebilecek en büyük genişlikti. Maksimum uzunluk yaklaşık 250 fit (76 m) idi, bu da nehrin sadece çok dar değil, aynı zamanda fazla eğri birkaç milinden olan The Narrows'da gezinilebilecek en büyük uzunluktu. Her salın biri pruvada, diğeri kıçta olmak üzere kırk ila elli fit uzunluğunda iki küreği vardı. Kürekler salı itmek için değil yönlendirmek içindi. Asgari sal mürettebatı, genellikle kıç küreği yöneten pilot ve pruva eli olmak üzere toplam iki adamdı. Sallarda genellikle barınak için eğimli bir kulübe ve ocağın ısınması ile üzerinde yemek pişirilmesi için bir toprak yığını mevcuttu. Altamaha'daki ahşap sallar, tomrukları, kereste yelkenli gemilere yüklenip Liverpool, Rio de Janeiro ve Havana gibi uluslararası pazarlara taşındıkları Georgia, Brunswick limanına teslim ediyordu. Nehirliler, Atamaha'daki rotaları boyunca çeşitli özelliklere ve tehlikelere renkli isimler verdi. Pek çok "nehir adamı lakabı"ndan birisi, nehrin kuzeyi Long County ile güneyi Wayne County arasındaki sınırı belirleyen ve bir pilot ile mürettebatın maaşları, keresteleri ve bazen de canları kaybedebileceği, tehlikeli akıntısı ve özellikle zahmetli bir virajı olan "*Eski Cehennem Körfezi*" vardı.

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Bowering, Ian *Ahşap sallar Long Sault Rapids'i Standard Freeholder'da nasıl koştu* (8 Ekim 1993) Cornwall Public Library, Ontario'da erişildi https://web.archive.org/web/20040905063301/http://www.library.cornwall.on.ca/DP/Before_Seaway/Rapids/Timber.htm 21 Haziran 2006
* Morrison, Carlton A. *Nehri Koşuyor: Altamaha, Ocmulgee, Oconee ve Ohoopee'de Sırıkla Botlar, Vapurlar ve Ahşap Sallar.* Çeşitli Georgia (ABD) kitaplıklarında ve yayıncının web sitesinde mevcuttur:' 'www.saltmarshpress.com

## Dış bağlantılar

* 11 ülkede üye kuruluşlarla Uluslararası Kereste Raftçıları Derneği 
* Drina Nehri'nde Rafting (1951) - BH Film - Resmi kanal