Nöroblastom

**Nöroblastom** (ya da nöroblastoma), sinir hücrelerinden çıkan tümördür.

Genellikle bir yaş altı bebeklerde görülen bu ur (tümör), çocuk yaşlarda görülen kanser türlerinin yaklaşık % 10'luk bir kısmını oluşturur.

Primitif (primordial) nöral krest hücrelerinden kaynaklanan nörblastomun, biyolojik davranışında değişkenlik sunması nedeniyle, agresif bir yol izlemesinden dolayı prognoz (hastalığın sonucu, geleceği hakkında tahmini yaklaşım) sağaltımı (tedavisi) sorunlu olabilmektedir.

## Sebebi
Nöroblastomanın nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Olguların büyük çoğunluğu sporadiktir ve ailesel değildir. Vakaların yaklaşık %1–2’si ailesel seyir gösterir ve belirli gen mutasyonları ile ilişkilendirilmiştir. Ailesel nöroblastomanın bazı olgularında, anaplastik lenfoma kinaz (ALK) genindeki nadir germ hattı mutasyonları sorumludur. Ayrıca PHOX2B veya KIF1B genlerindeki germ hattı mutasyonlarının da ailesel nöroblastoma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Nöroblastoma, nörofibromatozis tip 1 ve Beckwith–Wiedemann sendromunun da bir özelliği olarak görülebilir.

Tümör içinde MYCN onkogeninin amplifikasyonu, nöroblastomada sık karşılaşılan bir bulgudur. Amplifikasyon derecesi iki modlu bir dağılım gösterir: ya 3–10 kat ya da 100–300 kat artış. Bu mutasyonun varlığı, hastalığın ileri evreleri ile güçlü biçimde ilişkilidir.

Nöroblastoma tümör hücrelerinde LMO1 geninin duplike segmentlerinin bulunmasının, kanserin agresif bir formunun gelişme riskini artırdığı gösterilmiştir.

Diğer bazı genlerin de nöroblastomada prognoztik bir rolü olabileceği öne sürülmüştür. 2023’te yayımlanan bir biyoinformatik çalışma, AHCY, DPYSL3 ve NME1 genlerinin bu hastalıkta prognozla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.

Nöroblastoma, NBPF10 genindeki kopya sayısı varyasyonları ile de ilişkilendirilmiştir; bu durum 1q21.1 delesyon sendromu veya 1q21.1 duplikasyon sendromu ile sonuçlanabilir.

Bir çalışma, 1p delesyonu taşıyan nöroblastoma hücrelerinde, diğer genetik alt gruplara kıyasla bazı miRNA’ların aşırı eksprese edildiğini göstermiştir. Bu miRNA’ların, nöronal farklılaşma ile ilişkili genlerin düzenlenmesini bozabileceği ve böylece nöroblastomanın patogenezine katkıda bulunabileceği ileri sürülmüştür. Ayrıca, miR-495’in nöronal farklılaşmada rol alan mRNA’ların büyük çoğunluğunu hedeflediği belirtilmiştir.

Birçok risk faktörü öne sürülmüş ve bunlar hâlen araştırılmaktadır. Hastalığın karakteristik olarak erken yaşta ortaya çıkması nedeniyle, pek çok çalışma döllenme dönemi çevresi ve gebelik sürecindeki ebeveyn faktörlerine odaklanmıştır. İncelenen faktörler arasında mesleki maruziyetler (belirli endüstrilerde kimyasallara maruz kalma), sigara, alkol kullanımı, gebelikte ilaç kullanımı ve doğumla ilişkili faktörler yer almaktadır; ancak elde edilen sonuçlar kesin değildir.

Diğer çalışmalar ise atopi ve erken yaşamda enfeksiyonlara maruz kalma, hormonlar ve fertilite ilaçlarının kullanımı ile annenin saç boyası kullanımı gibi olası ilişkileri incelemiştir.

## Genetik
Nöroblastomlu hastaların bazılarında hastalığın gelişiminde yatkınlık olduğu gözlemlenir.

## Nöroblastomla eşzamanlı görülen durumlar
* Nörofibromatozis
* Hirschsprung hastalığı ile aganglionik kolon
* Ailede feokromasitom tanısı
* Fetal hidantoin sendromu
* Fetal alkol sendromu
* Nesidioblastozi

## Klinik bulgular
Nöroblastom, sinir sisteminde herhangi bir yerde geliştiği için, urun yeri de büyük değişkenlik gösterir. Primer (öncü) ur (tümör), % 65 sıklıkta karın bölgesinde rastlanır. % 1 oranında yeri saptanamayabilir. Nöroblastomun yayılımı, lenfatik ve hematojen yolla olur. Metastatik gelişimi nedeniyle yaygın kemik ve kemik iliği kaynaklı kemik ağrıları, kansızlık (anemi), kanama, çeşitli enfeksiyonlar görülebilir. Yayılıma (metastaz) bağlı olarak, ateş, solunum yetmezliği, letarji, kilo kaybı gibi bulgular ortaya çıkabilir. Nöroblastomda yaygın olarak periorbital infiltrasyona bağlı
“rakun gözü” görünümü ile karşılaşılması olasıdır.

## Tanı

## Evreleme
Uluslararası nöroblastom evreleme sistemi (INSS)

* **Evre 1**: Tümör köken aldığı organa sınırlı, makroskopik tam rezeksiyon. Mikroskopik tümör artığı olabilir/olmayabilir. İpsi ve kontrlateral lenf nodu tutulumu yok.
* **Evre 2a**: Ünilateral tm, tam olmayan makroskopik rezeksiyon. İpsi ve kontrlateral lenf nodu tutulumu yok.
* **Evre 2b**: Ünilateral tm, makroskopik tam veya tam olmayan rezeksiyon İpsilateral bölgesel lenf nodu tutulumu var, kontrlateral lenf nodu tutulumu yok 
* **Evre 3**: Orta hattı aflan tm ± regional lenf nodu tutulumu Unilateral tm. + kontrlateral lenf nodu tutulumu var, Orta hat tm + bilateral lenf nodu tutulumu 
* **Evre 4**: Yaygın hastalık, uzak metastazlar (uzak lenf nodu, kemik iliği, kemik, karaciğer ve/veya di¤er organlar).
* **Evre 4s**: Evre 1 ve 2 gibi lokalize primer tm. Yaş <365 gün. Sadece karaciğer, cilt ve/veya kemik iliği yayılımı (ur hücreleri <%10 olmalı) var.

## Tedavi
Nöroblastom sağaltımı (tedavisi), cerrahi ve kemoterapik yollarla yapılmakta, evrelere göre sonuç değişmektedir.

## Kaynakça
* Dr. Serap Aksoylar nöroblastom çalışması
* Türk Pediatrik Onkoloji Grubu
## Dış bağlantılar
* VIDEO - Neuroblastoma  Dr. Kenneth DeSantes speaks at the University of Wisconsin-Madison School of Medicine and Public Health. 2011.