Foligno

**Foligno** (Latince: *Fulginia*, *Fulginium* veya *Fulginıae*; Umbria lehçesi: *Fuligni*), merkezî İtalya'da  Umbria Bölgesi'nde, Perugia iline bağlı ve Perugia şehrinin merkezinin 10&nbsp;km güneydoğusunda bulunan bir kent ve bir komün.

## Coğrafi konumu

Foligno Umbria bölgesinin merkez doğusunda olup "Topino Nehri"'nin Apeninler'den inip "Clitunno" akarsu sisteminin içinde bulunduğu bir geniş ovaya girdiği mevkide konumlanmıştır. Şehir bağlı olduğu il merkezi olan Perugia'nın 40&nbsp;km güneydoğusunda; Trevi şehrinin 10&nbsp;km kuzey-kuzey-batısında ve Spello kasabasının 6&nbsp;km güneyinde bulunur. Etrafındaki arazi ve şehre bağlı bazı semt ve köyler genellikle dağlık engebeli olmakla beraber şehrin merkezi bir düzlükte kurulmuştur. Şehir bağlı bir semt olan "Curascı" köyü 1016 m rakımlı bir tepe üzerindedir ve Budino köyü ise 196 m rakımlıdır. "Umbra Vadisi" içinde bulunan şehir "Topino Nehri" ile "Menotre Çayı"'nın birbirine katıldığı mevkidedir. Bu akarsular Tiren Denizi'ne akan Tiber Nehri havzasına dahil olurlar.

Fogliano şehri yüksek deprem rizikosu olan bir alandır ve tarihsel olarak şehir, en önemlileri  1832 ve 1997'de ortaya çıkan, depremlerden etkilenmekte ve hasar görmektedir.

## Nüfus gelişimi

Foligno'nun belediye sınırları içinde nüfusu (30.4.2010 itibarıyla) 57.917 kişidir. 
19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Foligno'nin nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:55000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 20235
  bar:1871 from:0 till: 21197
  bar:1881 from:0 till: 23186
  bar:1901 from:0 till: 26277
  bar:1911 from:0 till: 29301
  bar:1921 from:0 till: 33145
  bar:1931 from:0 till: 36138
  bar:1936 from:0 till: 37650
  bar:1951 from:0 till: 44576
  bar:1961 from:0 till: 48069
  bar:1971 from:0 till: 50037
  bar:1981 from:0 till: 52551
  bar:1991 from:0 till: 53202
  bar:2001 from:0 till: 51130

PlotData=

  bar:1861 at: 20235 fontsize:S text: 20.235 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 21197 fontsize:S text: 21.197 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 23186 fontsize:S text: 23.186 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 26277 fontsize:S text: 26.277 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 29301 fontsize:S text: 29.301 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 33145 fontsize:S text: 33.145 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 36138 fontsize:S text: 36.138 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 37650 fontsize:S text: 37.650 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 44576 fontsize:S text: 44.576 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 48069 fontsize:S text: 48.069 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 50037 fontsize:S text: 50.037 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 52551 fontsize:S text: 52.551 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 53202 fontsize:S text: 53.202 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 51130 fontsize:S text: 51.130 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Ekonomi

Foligno bir demiryolu merkezidir. Şehir Roma-Ancona anahattı üzerindedir. Foligno Perugia ili içinde bulunan en önemli demiryolu kavşağıdır. Bu da  merkezi İtalya'da demiryolu tesis ve makinelerinin bakımı ve tamiri için atölye ve fabrikaların bu şehirde kurulmasına neden olmuştur. Bu nedenlerle II. Dünya Savaşı'nda müttefik uçak bombardıman hücumlarına uğramış ve şehir de hasar görmüştür. Şehir bugünkü modern görümünü bu hasardan sonra şehrin yeniden yapılması dolayısıyladır.

Şehir merkezi İtalya'da bulunan otoyol ve karayolları sisteminin de bir kavşak düğüm noktasıdır.

Şehirde şeker fabrikaları; tekstil fabrikaları; yapım malzemeleri imalatı; kâğıt fabrikaları; kereste fabrikaları ve metalürji endüstrileri bulunmaktadır.

Şehir II. Dünya Savaşı'nden sonra genişlemiş ve yeni varoşlar kazanmıştır. Fakat bu varoş gelişmesi ile sanayileşmesi Umbria'da bulunan ıslak arazilere negatif etki yapmış ve şehrin sık trafiği ile geniş endüstrisi çevresel sorunlar ortaya çıkmasına neden olmuştur.

## Görülebilecek turistik yerler
Foligno'da görülebilecek turistik yerler şunlardır:

**Palazzo Comunale (Belediye Sarayı)*: İlk yapımın 13. yüzyıl ama 16. ve 17. yüzyıllarda birkaç defa renovasyona uğramış ve ilk görümünü kaybetmiştir. Günümüzdeki Neo-Klasik mimarîı görünüşlü on cephesi ise 1835-1838 döneminde yapılmıştır. 13. yüzyıl yapımından çok değişmeden kalan en önemli kısmı çan kulesidir.
**Palazzo Orfini*: *Palazzo Comunale*'ın yanındadır. Rönesans döneminde o devir mimari üslubuna göre yapılmıştır. Bu binanın bir kısmın 1470'te "Emiliano Orfi" tarafından açılan bir basım evi bulunmaktadır. Bu kısmın 1507'de yapılan cephesinde bulunan bir anma levhası, bu binada 1472'de Johannes Gutenberg'in bir çırağı olan "Johann Neumeister"'in Dante Alighieri'nin İlahî Komedya eserinin ilk baskısının hazırlanması anısınadır. Bu kitap İtalyanca dili ile basılan ilk kitap olmuştur.
**Duomo* veya *San Feliciano Katedrali*: 1133–1201 döneminde Romanesk mimarı üslunda yapılmıştır. Fakat katedralin içerisi 18. yüzyılda yeniden yapılıp düzenlemiştir. Bu katedral Gian Lorenzo Bernini'nin Roma Vatikan'da yaptığı Aziz Petrus Bazilikası'nda bulunan merkezi "Baldıchino" adlı büyük mihrapin bir kopyasının içinde bulunması ile isim yapmıştır.
*Eski konaklar:
***Trinci Palace Sarayı*: Yapımı 1389–1407 dönemi. Günümüzde içinde bir arkeoloji müzesi; şehrin güzel sanatlar galerisi; Şövalyeler arasında atlı Çarpışmalar ve turnuvalar hakkında bir multimedya müzesi ve Şehir Müzesi bulunur. 15. yüzyılda baslarında ressam Gentile da Fabriano tarafından yapılmış fresko tablolar önemlidir. Bu binanın ön cephesi 1831-1832'de bu duvarın bir depremde hasar görmesinden sonra Neo-Klasik mimarı uslupla yapılmasından ortaya çıkmıştır.
***Ospedale Vecchio*: 1517-1520 döneminde Ronesans mimarı stilde yapılmış 11 kemerden oluşan bir cephesi bulunan büyük bir konak "Corso Cavour" Sokağındadır.
***Palazzo Cantagilli*: 15. yapımı
***Palazzo Morotti*: 17. yüzyıl yapımı
***Palazzo Roncalli*: 16. yüzyıl yapımı
* Kiliseler:
***S.&nbsp;Maria Infra Portas Kilisesi*: Şehirde bulunan en eski kilise. Yapıma başlanışı daha önce olmakla beraber günümüzdeki yapının çoğunluğu 11. yüzyıldan kalmadır.
***San Giacomo Kilisesi*: Yapımı 1402.
***S. Agöstino Kilisesi*: Yapımı 18. yüzyıl. Piazza Garibaldi'de. Dört Korint Stili sütunlu tuğladan yapılmış bir cephesi bulunur.
***S. Salvatore Kilisesi*: İlk yapımı 12. yüzyıl. Piazza Garibaldi'de. 14. yüzyıldan kalan cephesi birbiri üstüne bir sıra bir sıra beyaz taştan yapılmış ve çok süslüdür. Üç sivri tepeli kemerden tören giriş kapısı bulunur.
***Suffragio Kilisesi*: Yapımı 18.yy. Grek İstavrozü planlıdır. önünde "İyonik" tarzlı sütunlu bir cephesi bulunur.
***Nunziatella Oretaryo Kilisesi*: 1489'da ortaya çıkan bazı dinsel mucize anısına Rönesans mimarı stilinde mimar "Francesco di Bartolomeo da Pietrasanta" tasarımına göre yapılmıştır. İçinde çok değerli tablolar bulunur. Bunların başında ressam Perugino tarafından 1507'de bitirilmiş "İsa'nın Vaftizi" adlı tablo gelmektedir. Bu kilisede Nisan 1472'de basımı yapılmış "Dante"'nin İlahi Komedya eserinin kopyası da sergilenir.
**Sassovivo Manastırı*: Şehir merkezinin 5&nbsp;km doğusunda bulunmaktadır. 1229'da kısa çifte sütun tarafından desteklenen kemerlerden oluşan bir şekilde yapılmış; özel süslerle bezenmiş, kesişlerin etrafını dolanması için üstü kapalı bir avlusu vardır.

## Komşu komünler

Foligno komünü şu komünlerle sınır komşusudur:Bevagna, Montefalco, Nocera Umbra, Sellano, Serravalle di Chienti (MC), Spello, Trevi, Valtopina, Visso (MC)

## Kardeş şehirler

Foligno'nun şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır:
* 
* 
* 

## Resimler


**<span style="color:white">Foligno</span>**



Dosya:baldacchino_foligno.JPG|Foligno - San Feliciano Katedrali mihrap
Dosya:Foligno ingresso monumentale stadio.jpg|Foligno  - anıtsal şehir giriş kapısı
Dosya:Foligno-Santa Maria infraportas.jpg|Foligno  - Santa Maria Infraportas Basilikası
Dosya:Foligno-stazione.jpg|Foligno  - Tren garı
Dosya:Vista abbazia pulita.JPG|Foligno  - Sassovivo Manastırı
Dosya:Fiume Topino tratto cittadino.jpg|Foligno  - Topino Nehri
Dosya:Palude e colfiorito.JPG|Foligno  -Colfiorito ovası




## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

*Perugia (il)
*Umbria

## Dış bağlantılar

*  Foligno Belediyesi resmi websitesi 
*