Menteşe

**Menteşe**, iki katı nesneyi birbirine bağlayan ve genellikle aralarında yalnızca sınırlı bir dönüş açısına izin veren mekanik bir yataktır. Menteşe, cam panellerin duş veya küvet klozetlerine monte edilmesinde kullanışlıdır. İdeal bir menteşe ile bağlanan iki nesne sabit bir dönme ekseni etrafında birbirine göre döner: diğer tüm ötelemeler veya dönmeler engellenir ve dolayısıyla bir menteşenin bir serbestlik derecesi vardır. Menteşeler esnek malzemeden veya hareketli bileşenlerden yapılabilir. Biyolojide birçok eklem, dirsek eklemi gibi menteşe işlevi görür.

## Kapı menteşeleri

; Kovan menteşe
: Bir namlu menteşe, bir mil ile sabitlenmiş bir kesitli namludan (mafsal) oluşur. Bir *namlu* basitçe içi boş bir silindirdir. Menteşelerin büyük çoğunluğu namlu prensibine göre çalışır.
; Gömme menteşe
: Bir kapı çerçevesine ve / veya kapıya takılmak üzere tasarlanmış herhangi bir menteşe, bir uç menteşe veya bir gömme menteşe olarak kabul edilir. Bir menteşe, yarı gömme olarak da yapılabilir, bu durumda menteşenin yalnızca yarısı zıvanalı olurken diğeri değildir. Gömme menteşelerin çoğu, aynı zamanda, dönme şekillerine bağlı olarak namlu menteşeleridir (yani, içinden bir pimin geçtiği mafsallarla birbirine tutturulmuş bir çift yaprak).
; Kelebek/Parlamento (İngiltere) menteşe
: Bunlar, bir kelebeğin kanatlarına benzeyen yaprakları olan dekoratif bir çeşit namlu menteşeleridir.
; Kasa menteşeleri
: Kasa menteşeleri bir popo menteşesine benzer; ancak genellikle daha çok bavullar, evrak çantaları ve benzerlerinde en yaygın olarak kullanılan dekoratif bir yapıya sahiptir.
; Gizli menteşe
: Mobilya kapılar için kullanılır (kendiliğinden kapanan veya kapamayan, sönümlemeli veya sönümleme sistemsiz). İki parçadan oluşurlar: Bir kısım menteşe tası ve kol, diğer kısım montaj plakasıdır. Avrupa'da geliştirildikleri ve metrik kurulum standartlarını kullandıkları için "çanak menteşe" veya "Euro menteşe" olarak da adlandırılır. Bu tür gizli menteşelerin çoğu, her menteşe üzerindeki iki vida vasıtasıyla, kabin yüzeyinden ayrılma mesafesi için tam *yerinde* ayarlanabilirlik avantajını sunar.
; Boy/ Piyano menteşe
: Bu çeşit boy menteşesi, bir kapı, panel, kutu vb. Tüm uzunluğu boyunca çalışır. Sürekli menteşeler delikli veya deliksiz olarak üretilmektedir.
; Bayrak menteşe
: bunlar (erkek türünde) bir iğneye tutturulmuş tek bir yapraktan oluşur. Kullanıldığında, pim menteşenin diğer (dişi) kısmına yerleştirilir. Bu, nesnelerin e'den kolayca çıkarılmasına izin verir (örneğin, çıkarılabilir bir kapı). Sağ ve sol el konfigürasyonlarında üretilirler.
; Menteşe
: Bu namlu menteşeleri H şeklindedir ve sıva altı kapılarda kullanılır. Küçük H menteşeler () genellikle dolap menteşeleri için kullanılırken, daha büyük menteşeler ( geçiş kapıları veya dolap kapıları içindir.
; HL menteşe
: Bunlar 17., 18. ve hatta 19. yüzyıllarda geçiş kapıları, oda kapıları ve dolap kapıları için yaygındı. Daha uzun kapılarda, bazen ortada HL menteşeler ile birlikte H menteşeler kullanılmıştır.
; Pivot menteşe
: Bu menteşe, zemindeki açıklıklarda ve kapı çerçevesinin üst kısmında döner. Çift etkili zemin menteşesi olarak da adlandırılır. Bu tip eski kuru taş binalarda ve nadiren eski ahşap binalarda bulunur. Bunlara ayrıca asılı kapılar da denir. Hafif kapılarla kullanım için düşük maliyetli bir alternatiftir.
; Kendiliğinden kapanan menteşe
: Bu, hız kontrol işlevine sahip yaylı bir menteşedir. *Yaylı menteşeyle* aynı şekilde, kapıyı kapatmak için kuvvet sağlamak için genellikle *yay* kullanır ve kapı kapanma hızını kontrol etmek için mekanik veya hidrolik bir amortisör sağlar. Bu, bir kapıyı otomatik olarak kapatırken kapının çarpma sorununu önleyebilir.
; Yaylı menteşe
: Bu, menteşe yapraklarının kapanmasına veya açılmasına yardımcı olmak için yapılmış yaylı bir menteşedir. *Yay*, menteşeyi kapalı tutmak veya menteşeyi açık tutmak için kuvvet uygulayan bir menteşenin bileşenidir.
; Canlı menteşe
: Bu menteşe, iki nesne arasında herhangi bir mafsal veya pim olmadan bir bağlantı oluşturmak için plastiğin esnekliğinden yararlanır. Tek bir parça olarak kalıplanırlar, asla paslanmazlar, gıcırdamazlar ve diğer menteşelere göre birçok başka avantajları vardır; ancak plastik onları kırılmaya daha duyarlı hale getirir.

Diğer türler şunları içerir:

* Koç menteşe
* Karşı kanat menteşe
* Krank menteşe veya fırtınaya dayanıklı menteşe
* Çift etkili yaysız
* Çift etkili yaylı menteşe
* Gömme menteşe
* Sürtünme menteşesi
* Kaldırma menteşesi
* Pinge: Hızlı çıkarma pimi olan bir menteşe.
* Yükselen butt menteşe
* Güvenlik menteşesi
* Tee menteşe

## Bina girişi
En azından orta çağlardan beri müstahkem binalar için savunma amaçlı köprüler çizmek için menteşeler olmuştur. Menteşeler binanın ömrü boyunca bina yerleşiminin beklenebileceği çağdaş mimaride kullanılır. Örneğin Kaliforniya Brisbane'deki Dakin Binası körfez çamurunun üzerine kazıklar üzerine inşa edilen binanın oturmasına izin vermek için giriş rampası büyük bir menteşe üzerinde olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu parça hasar ve aşırı rampa eğimi nedeniyle değiştirildiği Ekim 2006'ya kadar etkiliydi.

## Büyük yapılar
Menteşeler yüksek otoyol ve demiryolu viyadükleri gibi büyük yapılarda da görünür. Bunlar tipik olarak depreme duyarlılığı azaltma çabasıyla yapısal bileşenler arasında eğilme gerilmelerinin transferini azaltmak veya ortadan kaldırmak için dahil edilmiştir. Sürgü gibi daha basit bir cihazdan ziyade bir menteşe kullanmanın birincil nedeni bitişik bileşenlerin ayrılmasını önlemektir. Menteşe boyunca hiçbir bükülme gerilimi aktarılmadığında buna *sıfır momentli menteşe* denir.

## Uzay aracı
İnsanlar, güneş paneli panelleri, sentetik açıklıklı radar antenleri, bomlar, radyatörler vb. gibi uzay aracı konuşlandırılabilir yapılar için çeşitli kendi kendine çalışan, kendi kendini kilitleyen menteşe tasarımları geliştirdiler.

## Menteşe terminolojisi

### Bileşenler

; Pim
: *Mafsal* içinde *yaprakları bir* arada tutan çubuk. **Pintle** olarak da bilinir.
; Mafsal
: İçi boş - tipik olarak dairesel - menteşenin içinden *pimin* yerleştirildiği eklemi oluşturan kısım. Her iki *yaprağın* *eklemleri*, tipik olarak, hepsinden geçen *pim* ile dönüşümlü ve kenetlenir. (aka. **döngü**, **eklem**, **düğüm** veya **kıvrılma**)
; Yaprak
: Tipik olarak, *mafsaldan* yanal olarak uzanan ve bölümleri (genellikle iki) *pimin* etrafında dönmektedir.

### Özellikler

; Uç oynaması
: *Pim* ekseni boyunca *yapraklar* arasında eksenel harekettir. Bu hareket sıkışmadan döndürülmesi yaprakları izin verir ve *yaprakların* her iki kenarı hizalanır *eklemleri* arasındaki tipik bir mesafe (mafsal boşluğu) ile tespit edilir.
; Kalınlık
: *Yaprakların* kalınlığı.
; Menteşe genişliği
: Bir *yaprağın* dış kenarından diğer *yaprağın* dış kenarına kadar olan uzunluk, *pime* dik olarak (diğer bir deyişle **açık genişlik**).
; Menteşe uzunluğu
: *Yaprakların* uzunluğu pime paraleldir.
; Mafsal uzunluğu
: Pime paralel bir *mafsalın* tipik uzunluğu.
; Yaprak genişliği
: *Pimin* merkezinden *yaprağın* dış kenarına kadar olan uzunluk.
; Saha
: Bir mafsalın ucundan, aynı yaprak üzerindeki bitişik mafsalın aynı kenarına olan mesafe
; Slop
: Yaprakların iğneye göre gevşek açısal hareketine atıfta bulunan bir konuşma dili.

## Diğer çeşitler

; Butler tepsi menteşesi
: 90 dereceye kadar katlanır ve ayrıca düz bir şekilde oturur. Servis için bir tepsi üstü olan masalar içindir.
; Marangoz mafsalı
: Eğri kesitli birkaç ince metal şeritten oluşan bir menteşe.
; Kart masa menteşesi
: Antika veya reprodüksiyon kart masalarının kenarlarına gömülerek üst kısım kendi üzerine katlanır.
; Düşmeli-yaprak masa menteşesi
: Düşen yapraklarla bir masanın yüzeyinin altına monte edilir. En yaygın olarak kural eklemleriyle kullanılırlar.
; Menteşeli kelepçe
: bir kişinin bileklerini birbirine yakın olacak şekilde sabitlemek için tasarlanmış, çift veya üçlü bir menteşe ile bağlanmış iki kelepçeden oluşan bir kısıtlama cihazı. Menteşeli kelepçeli manşetler, zincire bağlı kelepçelere göre hareketi daha fazla kısıtlama eğilimindedir ve şüphelinin ellerini arkaya zorlamak için daha fazla kaldıraç oluşturmak veya bileğe ağrı uygulamak için, deneği uymaya ve direnmeyi bırakmaya zorlamak için kullanılabilirler.
; Piyano menteşe
: (veya tabut menteşesi) başlangıçta piyano kapakları için kullanılan uzun bir menteşe; ancak şimdi uzun bir menteşenin gerekli olduğu diğer birçok uygulamada kullanılmaktadır.
; Yaşayan menteşe
: esneyen malzemeden oluşan bir menteşe

## Fotoğraf Galerisi

Dosya:HingesOldA.jpg|Bignasco yakınlarındaki kuru taş duvardaki eski menteşe yapısı
Dosya:HingesOldB.jpg|Kuru taş binalarda bulunan eski pivot menteşeler
Dosya:Hinge2P2.jpg|Ferforje bir namlu menteşe
Dosya:Hinge2P3.jpg|Bronz banddan yapılmış namlu menteşe
Dosya:Hinge3P.jpg|İlmek sayısının 3'e çıkarılması, alın menteşe ekseninin her iki uçtan sabitlenmesine imkan verir.
Dosya:Topfscharnier.jpg|Kapıyı hem tamamen kapalı hem de tam açık konumlarda kilitlemek için yaylı mobilya kapısının tas menteşesi. Tamamen kapının arkasına gizlenir ve ince hizalama için ayarlıdır. Duvara yaslandığında bile kapının açılmasına izin verir.
Dosya:Hinge 01.jpg|Bir binanın dış cephesinde paslı menteşeler
Dosya:Drzwi biegun 0211.jpg|Bu kapı, çıtaya menteşelenir ve buna asma kapı adı verilir.
Dosya:Mint box polypropylene lid.JPG|Tic Tac kutusunun kapağındaki canlı bir menteşe
Dosya:Hinged Handcuffs 1.jpg|Menteşeli kelepçe
Dosya:Hinge 03.jpg|Boy menteşe
Dosya:Continuoushinge.jpg|Sürekli menteşe


## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Menteşe Terminolojisi  —Hingecraft; birçok terimi görselleştiren grafikler
* Guden Menteşeler ve Endüstriyel Donanım: Sözlük