Huri

**Huri** veya Arapça kullanım şekliyle **Hûr** (Arapça: **حور‎**), Cennet kadınlarını ve bu kadınların güzelliğini ifade eden bir tabir.

## Etimolojisi
Huri sözcüğü muarreb (Arapça dışından Araplaştırılmış) kelimelerden sayılır. Dil bilimci Nişanyan’a göre Aramicede (ilkel Arapça) beyaz anlamına gelen “hwr” kökünden yapılan türetmeler dayanaksızdır. O'na göre sözcük Avesta dinî metinlerinde de kullanıldığı gibi “güzel kadın” anlamına gelen Pehlevice veya Partça bir kelimedir.

Arapça sözcüğün tekil formu *ahver* (erkek) ve *havrâ* (dişi), çoğul formu ise *hur* (ḥūr) iken Türkçe ve Farsçada *huri* tekil manada kullanılır.

## İslami gelenekte huri
### Kur'an'da huri
Kur'an'da huri, kimi zaman *eşler* kimi zamansa doğrudan huri ifadesiyle geçmekte ve bunun yanı sıra Kur'an'da huri, betimlendiği birtakım özellikleriyle de yer almaktadır.

* Nebe sûresinde: ﴾31﴿ İtaatsizlikten sakınmış olanlar için artık murada erme zamanıdır.
﴾32﴿  Bahçeler, üzüm bağları;
﴾33﴿  Gencecik yaşıt kızlar;
﴾34﴿  Dolu dolu kadehler.
﴾35﴿  Orada ne boş bir söz ne de yalan işitirler.
﴾36﴿  Bunlar rabbinin bol bol lütfettiği karşılıktır, bağıştır.
*Sâffât sûresinde: *"Yanlarında bakışlarını yalnızca kendilerine çevirmiş iri (güzel) gözlü eşler vardır."*
*Vâkı'a sûresinde: *"Onlar için saklı inciler gibi, iri güzel gözlü huriler de vardır."*
*Tûr sûresinde: *"Onlara, “Dünya’da yapmakta olduklarınızın karşılığında, sıra sıra dizilmiş koltuklara dayanarak afiyetle yiyin için” denir. Biz, onlara, iri güzel gözlü güzel hurileri eş olarak vermişizdir."*

### Hadislerde huriler
Hadislerden birinde şöyle anlatılmıştır; "Cennete ilk giren zümrenin yüzleri ayın on dördüncü gecesindeki dolunay gibi parlaktır. Onlar tükürme, sümkürme, ve tuvalet ihtiyacı duymazlar. Onların cennette kapları altın, tarakları altın ve gümüş, buhurdanlıkları uluvve (Hind udu), terleri misktir. Her bir kişi için, güzelliğinden dolayı etinin arkasından baldır kemiğinin iliği görünen, iki eş vardır. Onların arasında çekişme ve düşmanlık yoktur. Kalpleri bir kalptir. Sabah akşam Allah'ı tesbih ederler."

### İslami yorumlarda
Tekil formuna Kur'an'da rastlanmayan sözcüğün çoğul formuna birkaç yerde rastlanır ki Kur'an'da ilk geçtiği yerin Rahman Suresi'nin 72. ayeti olduğu tahmin edilmektedir. Kelimenin kökü *havar* (h-w-r) olup "beyazlık" anlamını vurgular. Tekil olarak *havrâ* gözün beyazlığı ile göz bebeğinin karalığının yarattığı görsel zıtlık, parlaklıktır. Bunun için sıklıkla kullanılmış, özel olarak ceylan gözü anlamında da kullanılmıştır. 
Daha genel manada *havar* "beyazlık" veya moral durumu olarak "sağlık" anlamına gelir. Kur'an'da dört kere geçen hur sözcüğü üç yerde *iyn* (ʿīn) sıfatıyla birlikte zikredilir. *Karası çok, geniş gözlüler*" anlamına gelen *İyn* sözcüğü de yapı olarak hem müzekker  *a'yan* kelimesinin, hem de müennes *aynâ* kelimesinin  çoğuludur. Bu sebeple "Ve hurun 'ıynun" (وَحُورٌ عِينٌ) ayetinin (Kur'an 56:22) Türkçe meali "en güzel gözlü saf ve temiz eşler" olarak verilmektedir. 
İslami kullanımda kendi içerisinde bir cinsiyet belirtmez; nitekim "hûr" gerek eril gerekse dişil formun çoğuludur. Geleneksel  müfessirlerin büyük bir kısmı buradaki *hûr* terimini daha çok dişi karakter olarak göstermişlerken özellikle çağdaş birçok müfessir terimin hem dişil hem eril olması sebebiyle iki cinsiyeti de kapsadığını vurgulamaktadırlar. 
Yine Kuran'da üç yerde  sözcüğünün yerine geçen *tertemiz eşler *ifadesinin her iki cinsi de kapsaması nedeniyle ve bazı müfessirler hur sözcüğünün de hem dişil hem erilin çoğulu olması hasebiyle tek bir cinsiyetine atfedilemeyeceğini ifade etmiş ve kavramı iki cinsiyet için de geçerli bir şekilde ele almışlardır. İkinci türde tefsir eden müfessirler İslam'da gerek ödüllendirirken gerekse cezalandırırken cinsiyetler arası ayrımın yapılmayacağını vurgulayan çeşitli ayetlerle (3:25, 161 gibi) birlikte ele alınması gerektiğini ifade etmişlerdir. Çift cinsiyetin vurgusunu yapan ve kavramı araştıran bazı çağdaş âlimlerin, kavramı "dişi" olarak ele alan yaygın geleneksel kabulü, diğer yorumları tartışmaları bazı ayetlerle birlikte, müfessirlerin çoğunluğunun erkek oluşuna ve/veya müfessirlerin erkek bakış açısına da bağladığı olmuştur.
Bazı modern İslami yorumculara göre huriler cennet ehline verilen eşler değil, cennetteki hizmetçilerdir.

## Batı kültüründe huri
Kelime "şuh, güzel ve çekici kadın" anlamında çeşitli Avrupa dillerine (Fransızca - 1654, İngilizce - 1737) de girmiştir. Bu dillerdeki fahişe (İngilizce: whore, Almanca: Hure, İsveççe: hora, Felemenkçe: hoer) kelimesinin huri ile ilgili olduğu yanlış bir algılama olup bu kelime  Hint-Avrupa dilindeki *sevmek* anlamındaki **kā-* kökünden gelmektedir ve etimolojik olarak bu dil ailesinde yer almayan Arapça kökenli *huri* kelimesinden bağımsızdır.

## Ayrıca bakınız
* Gılman
* İran mitolojisi Pari veya Pairika
* İslam mitolojisi
* Kur'anın Arami-Süryani dilinde okunması

## Kaynaklar
*