Moncalieri

**Moncalieri**, kuzeybatı İtalya'da Piyemonte Bölgesi'nde, Torino iline bağlı ve Torino şehrinin merkezinin hemen 8&nbsp;km güneyinde bulunan bir kent ve bir komün.

## Tarihçe

Moncalieri bazı (şimdi komüne bağlı bir semt-köy olan) Testona'da yaşayanların Chieri'den gelen hücumlardan kaçıp kendileri savunma için civarda en yüksek bir tepe üzerinde 1228 yılında kurdukları bir yerleşke idi. Bu tepe üzerinde surlarla çevrili yerleşkenin "Po Nehri" üzerinde olması ve bu ırmak üzerinde (uzun zaman Tapınak Şövalyeleri'ne ait olan) kolay korunan ve güneyde Torino'ya kolay bir yol sağlayan stratejik bir köprünün bulunması bu yerleşkenin gelişmesine yol açtı. Nispeten kısa bir dönem sonra yerleşke bir büyük şehir hüviyetine girdi ve surları içinde "bağımsız" bir komün oldu. Bu arada kentte birkaç önemli manastır da kuruldu. 15. yüzyıl sonlarında bir Alman asıllı prens olan Baden Baden'li Berhard bu şehirde çıkan bir veba salgını sırasında öldükten sonra bu şehri de ortaya çıkardığı mucizeler dolayısıyla Katolik Kilisesi tarafından evliya kabul edilip şehrin evliyası oldu. 12. yüzyılında bu şehirde bir şato kuruldu ve bu şato 15. yüzyılda değiştirilip büyütüldü.

16. yüzyılda şehir etrafındaki büyük arazileri kontrol etmekteydi. Bu dönemde şehirde iki önemli grup bulunmaktaydı. Bir grup şehrin çok gelişmiş ticaretini idare edenleri idi ve diğer grup ise şehirde büyüyen sayıda manastır mensubu keşişler ve keşiş olma öğrencileri idi. Tacirler ve manastır mensuplarının birlikte çalışmaları nedeni ile Moncalieri'de yeni eğitim kurumları da açılıp kent bir öğrenci kenti atmosferini de aldı.

1619'da Piyemonte Kralı Carlo Emanuele oğlunun evlenmesi münasebeti ile kente şeref statüsü olarak "Şehir" statüsü şerefi bağışladı. 17. yy.da kentin malikane hakları Savoya Hanedanı eline geçti. Bu şehirdeki şato 18.yy'dan itibaren bu hanedan mensubu Piyemonte ve sonra Sardinya Krallığı kral ve kral ailesinin yazlık ikametgâhı haline geçti.

İtalya'nın birleştirilmesi süreci içinde şehir önemli olaylara sahne oldu. Bu birleşme politikasını ilan eden krallık beyannamesi "Moncalieri Beyannamesi" adını taşımaktadır. İtalya Krallığı'nın asıl eri ve ileri gelenlerinin çocuklarının özel olarak eğitilmesi için Moncalier'de "Real Collegio Carlo Alberto" okulu açıldı ve bu okul mezunlarının İtalya Krallığı'nda çok önemli mevkilere geçmeleri dolayısıyla büyük prestij kazandı. 19. yüzyıl sonlarına doğru Torino şehri ile birlikte Moncaleri de bir sanayi şehri oldu ve bu nitelik günümüze kadar özellikle şehirdeki yüksek teknolojili sanayilerle devam etmiştir. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri, özellikle krallık ailesi Kral II. Victor Emmanuel ve kraliçe "Maria Clotilde" için en popüler yazlık tatil ikametgâhı olarak seçildi. Özellikle Torino şehri halkı için de Moncalieri bir yazlık tatil beldesi oldu ve bu turizm hala şehirde bulunan otel ve restoran tesisleri ve hatta şehirdeki dükkanlardan halla satın alınabilinen şehir tatil kartpostalları ile açıkça ortada bulunmaktadır.

## Coğrafi konumu

Moncalieri şehri yakında olan ve bağlı bulunduğu Torino şehrini bazı bakımlardan andırır. Şehrin arazisinin bir kısmı ovaya doğru ve diğer kısmı tepelere doğru yayılmış olup şehrin ortasındaki düzlükten Po Nehri geçmektedir. Komün arazisinden Po Nehri'nden başka "Sangone Nehri" ve "Chisola Nehri" akmaktadır ve etraftaki tepelerden birçok küçük dere doğmaktadır. Şehre yakın en yüksek mevki 716 m rakımlı Torino komünü sınırları içinde bulunan "Colle della Maddalena" tepesinde olan Anma Parkı'ndadır.

## Nüfus gelişimi

Moncalieri'nin belediye sınırları içinde nüfusu (31.11.2010 itibarıyla) 58.179 kişidir. Fakat komun Torino şehrinin 6&nbsp;km güneyinde bulunan bir Torino varoşudur. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri'nin nüfusunun komün sınırları içinde gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:65000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 10680
  bar:1871 from:0 till: 10926
  bar:1881 from:0 till: 11983
  bar:1901 from:0 till: 12267
  bar:1911 from:0 till: 13535
  bar:1921 from:0 till: 15566
  bar:1931 from:0 till: 21018
  bar:1936 from:0 till: 21181
  bar:1951 from:0 till: 26039
  bar:1961 from:0 till: 34857
  bar:1971 from:0 till: 56115
  bar:1981 from:0 till: 64035
  bar:1991 from:0 till: 59700
  bar:2001 from:0 till: 53350

PlotData=

  bar:1861 at: 10680 fontsize:S text: 10.680 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 10926 fontsize:S text: 10.926 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 11983 fontsize:S text: 11.983 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 12267 fontsize:S text: 12.267 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 13535 fontsize:S text: 13.535 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 15566 fontsize:S text: 15.566 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 21018 fontsize:S text: 21.018 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 21181 fontsize:S text: 21.181 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 26039 fontsize:S text: 26.039 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 34857 fontsize:S text: 34.857 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 56115 fontsize:S text: 56.115 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 64035 fontsize:S text: 64.035 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 59700 fontsize:S text: 59.700 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 53350 fontsize:S text: 53.350 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Ekonomi

Şehir endüstriyel alanda seçmiş olduğu sektörlerde başarılı olarak gelişmeye devam etmektedir. Bu özel alanlar arasında otomobil dizaynı ve modelleri yapımı; sanayi dizayn işlevleri; yayımcılık ve grafik sanatlar eserleri hazırlamak gelmektedir. Otomobil dizaynı ve prototipi yapımında 1968'den beri çok un yapmış olan "İtaldesign Giugiaro" ve bu şirketin uluslararası ünlü kurucusu "Giorgetto Giugiaro" Moncalieri şehrini idare ve üretim merkezi yapmışlardır. Şehri civarında çok sağlıklı gelişmiş olan bir çiçek yetiştiricilik ve bahçecilik tarımları bulunmaktadır. Bu sanayinin yetiştirdiği kasımpatı çiçekleri ve piramit-tipli lahanalar Avrupa'da çok isim yapmışlardır.

Moncalieri'nin çeşitli mutfak zevkleri yanında "işkembe" yemeği bu şehirde hoşlanılan değişik bir tattır. İşkembe yemeği Moncalieri'de sanki bir "inanç" haline gelmiştir. Her Kasım'da bir işkembe festivali yapılıp şehir meydanında büyük miktarlarda işkembe yemeği yapılıp yenilmektedir. İşkembe yemeği yapan aşçılar bir özel cemiyet kurup bu yemeği yapmasının unutulmasını önlemek için yeni nesillerin eğitimi için görev yapmaktadırlar.

## Görülebilecek turistik yerler
Moncalieri'de görülebilecek turistik yerler şunlardır:

"Montecalieri Şatosu" Savoya Krallık Hanedanı ikametgâhlarından biridir ve 1997'den itibaren UNESCO Dünya Mirası listesi İtalya listesinde bulunmaktadır. 1919'dan itibaren bu şatoda yüksek prestijli carabınieri okulu bulunmaktadır.

Şato tepesinden aşağıya inilince "Piazza Vittorio Emanuele İli" Meydanı'na gelinir. Bu meydan Moncalieri'da yapılan törenlerin çoğuna sahne olmuştur. Meydan 1825'te kaldırım taşları ile kaplanmıştır ve yukarı tarafında bir heykelli-havuz olan "İl Saturnio" havuz-çeşmesi bulunur. Bu havuzun yeri değişik dönemlerde estetik ve pratik nedenlere uyularak birkaç kere değiştirilmiştir.

Bu meydandan çıkan dar bir sokaktan girerek "Real Collegio Carlo Alberto" adlı okul önüne gelinir. Bu okul aristokratların çocuklarını halktan ayrı olarak eğitmek hedefiyle kurulmuş ve İtalya'da iyi eğitim sağladığı için büyük prestij kazanmıştır. Günümüzde "Collegio Carlo Alberto" adı ile Torino Üniversitesi ve "Compagnıa di San Paolo" tarafından idare edilmekte ve hukuk, iktisat ve politik bilimler eğitimine ve araştırmalarına katkılar yapan bir kurum olarak çalışmaktadır.

*Santa Maria della Scala* adlı Gotik stilde yapılmış kilise Montecalieri'nin patron evliyası olan "Beato Bernardo"'nun mezarını içinde bulundurmaktadır. Diğer entresan mimarili kiliseler arasında *San Francesco Kilisesi*, *Sant'Eğidio Kilisesi* ve *Chiesa del Gesù Kilisesi* sayılabilir.

## Komşu komünler

Moncalieri komünü şu komünlerle sınır komşusudur: Cambiano, Carignano, La Loggia, Nichelino, Pecetto Torinese, Torino, Trofarello, Villastellone, Vinovo

## Kardeş şehirler

Moncalieri'nin şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır:
*
*

## Resimler


**<span style="color:white">Moncalieri</span>**



Dosya:Moncalieri castel.jpg |Moncalieri - Şato 
Dosya:Castle of Moncalieri 2818.jpg|Moncalieri - Şato 
Dosya:Revigliasco.JPG|Moncalieri'ye bagli Revigliasco semtinde bir sokak




## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

*Torino (il)
*Piyemonte

## Dış bağlantılar

*  Moncalieri Belediyesi resmi websitesi