Rada Akbar

**Rada Akbar**, (d. 1988) Afganistan'da doğup büyümüş bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.

Afgan halkının günlük yaşamını belgeleyen fotoğrafları ile tanınır. Sanatı, kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanmıştır.

## Yaşamı
1988'de Afganistan'ın Cüzcan şehrinde doğdu. Sovyet- Afgan Savaşı yüzünden çocukluğu, bombalardan korunabilmek için evlerinin bodrumunda saklanarak geçti. 1996'da Taliban iktidara gelince ailesiyle birlikte Pakistan'a kaçtı.  Akbar ve ailesi Pakistan'da 6 yıl kaldıktan sonra,  ABD güçlerinin Taliban hükûmetini devirmesinden sonraki yıl olan 2002'de Afganistan'a geri döndüler.

Akbar, görsel sanatlar alanında çalışmalarına resim ile başladı. 2007'de Afganistan Çağdaş Sanat Merkezi'ne üye oldu ve  Kabil'de İlk Kadın Resim Sergisi ve Kadın Modern Resim Sergisinin düzenlenmesinde yer aldı. Zamanla resim sanatından fotoğrafçılığa  geçti; kamerasıyla Afgan halkının günlük yaşamını belgeledi. Fotoğraf, onun sanatının başlıca aracı oldu.

Akbar, Afgan kadınlarının hayatı ve yaşadıkları zorluklarla ilgili iki de belgesel film yaptı. *Paramparça Umutlar* adlı belgeseli, 2009 yılında Almanya'nın Köln kentinde düzenlenen *Panorama Hindukusch-Film Festivali*'ne seçildi. Sanatçı, 2015 yılında Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Yılın Fotoğrafı yarışmasında Mansiyon ödülü kazandı.

2013 yılında serbest fotoğrafçı olarak çalışmaya ve Kabil'de modern sanat sergileri düzenlemeye başladı. 2019-2021 yıllarında 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutlamak ve ülkesinin kadınlarının Afgan tarihine katkılarını onurlandırmak için "Abarzanan" (Süper Kadın) adlı yıllık bir sanat sergisi başlattı. Sergisi, New York Times gazetesine konu oldu.  Kabil'de ya da başka bir yerde kadınların tarihiyle ilgili müze açmak için girişimleri oldu.  Ancak Taliban'ın yeniden Kabil'de gücü ele geçirmesi ile ülkeyi terk etti. Fransa Büyükelçiliği tarafından ülkeden tahliye edilenler arasındaydı. Elçilikten havaalanına kadar otobüsle getirilmiş, Paris'e vardığında Covid-19 nedeniyle bir otelde karantinaya alınmıştı. ailesi ise Almanya, ABD, Fransa ve Türkiye'ye dağılmış durumdaydı.

Ajabar, 2021'de Hollanda Prensi Claus von Amsberg adına verilen Prens Claus Ödülü'ne değer bulundu Aynı yıl BBC 100 Kadı listesinde yer aldı.

**Rada Akbar**'ın çalışmaları, 2022 *tarihli Before Silence: Afghan Artists in Exile* adlı karma sergide yer almıştır.

Rada Akbar, Afganistan'da gönüllülüğü teşvik etmek, desteklemek ve harekete geçirmek ve Afgan gönüllülerin kapasite geliştirmesine yardımcı olmak için çalışan, kâr amacı gütmeyen bağımsız bir kuruluş olan Afghan Volunteers'ın yönetim kurulu üyesidir.

## Sergileri
* Kabil, Hindistan, Çin, Almanya, İtalya ve ABD'de Birinci Afgan Çağdaş Sanat Sergisi 2008 – 2012
* Kabil'de Fotoğraf Sergisi 2008 Almanya
* Köln'de Panorama Hindukusch-Film Festivali'nde “Paramparça Umutlar” belgeseli gösterildi 2009
* Alman Büyükelçiliği'nde Fotoğraf Sergisi Kabul 2011
* İsviçre'de Fotoğraf Sergisi 2013
* Institut Français d'Afghanistan'da Fotoğraf Sergisi 2014
* New York City'deki Munch Gallery'de
* Fotoğraf Sergisi 2014 Nikolaj Kunsthal'da Fotoğraf Sergisi – Kopenhag Çağdaş Sanat Merkezi 2014
* Danimarka Fotoğraf Müzesi'nde Fotoğraf Sergisi, Herning (DK) 2015
* Art Center Mississippi Fotoğraf Sergisi, Thyholm (DK) 2015
* Ulusal Sanat Kültürleri Müzesi'nde Gelecek Fotoğraf Sergisi, Göteborg, İsveç Nisan 2016 – Ocak 2017
* Berlin, Almanya'da düzenlenen Afgan-Alman dostluğunun 100. yılı kültür haftasında Fotoğraf Sergisi, Almanya 2015

## Ayrıca bakınız

* 100 Kadın (BBC)
* 100 Kadın (BBC)BBC 100 Kadın kategorisinde kadınlar

## Kaynakça