Comino

**Comino Adası** (Maltaca: *Kemmuna*), Eskiden **Ephaestia** olarak adlandırılan **Comino Adası**, Malta adaları arasında Akdeniz'deki Malta adası ve Gozo adası arasında olan, 3,5 kilometrekarelik bir adadır. Adını bir zamanlar Malta adalarında yetişen kimyon tohumundan alır ve ada Malta Cumhuriyeti'nin en az nüfuslu bölgesidir. 2017 ve 2020'de diğer iki sakinin ölümünün ardından, yalnızca iki sakinden oluşan kalıcı bir nüfusu vardır. Artık sadece Salvu Vella ve kız kardeşi Veggie adada kalıcı olarak ikamet etmektedir.

İdari olarak, güneydoğu Gozo'daki Ghajnsielem belediyesinin bir parçasıdır. Ada, bir kuş cenneti ve doğa rezervidir.

## Tarih
Comino Adası'nda, Roma döneminde çiftçilerin yaşadığı bilinmektedir, ancak tarihinin uzun dönemleri boyunca seyrek nüfuslu ve özel mülkiyette olmuş ya da tamamen terk edilmiştir.
 Kıyı şeridi saf kireç taşı kayalıklarla sınırlandırılmış ve Orta Çağ'da korsanlar ve yağmacılarla ünlenmiş derin mağaralarla süslenmiştir. Comino mağaraları ve koyları, Malta ve Gozo arasında geçen talihsiz teknelerdeki baskınlar için nöbet yerleri olarak sık sık kullanılmıştır.

Comino'da, Meryem Ana'nın Mısır'dan dönüşüne adanmış küçük bir kilise bulunmaktadır. Kilise ilk olarak 1618'de inşa edilmiş, ancak daha sonra birçok kez restore edilmiştir. Greenwich'teki Ulusal Denizcilik Müzesinde bulunan 12. yüzyıldan kalma bir seyir haritası, kilisenin bugünkü  bulunduğu yeri göstermektedir.

Comino, 1285'ten 1290'a kadar bir süre sürgün edilen Yahudi kahinlerin ve Kabalist Abraham Abulafia'nın evi olmuştur. Abulafia, *Sefer ha-Ot* (The Book of the Sign) ve son eseri *Imre Shefer* (Words of Beauty) Comino'da yazmıştır.

Daha sonraki yıllarda, Malta Şövalyeleri bu adayı avcılık ve dinlenme alanları olarak kullanmışlardır. 1416'da Malta halkı, korsanların, kaçakçıların ve Türkler'in yağmalamalarını caydırmak ve istila durumlarında adalara yapılabilecek yıkıcı saldırılara karşı, erken bir uyarı sistemi olarak hizmet edebilmesi adına kralları V. Alfonso'dan Comino Adası'nda bir kule inşa etmek için talepte bulunmuşlardır. İki yıl sonra bu proje için fon toplamak amacıyla ithal şaraptan özel bir vergi alınmıştır. Ancak, paralar Kralın kasasına yönlendirilmiş ve ada iki yüz yıl daha savunmasız kalmıştır.

16. ve 17. yüzyıllarda Comino, suçlu şövalyeler için hapis veya sürgün yeri olarak hizmet etmiştir. Küçük suçlardan hüküm giymiş şövalyeler zaman zaman St. Mary Kulesi'nin yalnız ve tehlikeli görevine mahkûm edilmiştir.

Malta'nın Fransız işgali sırasında, Comino bir karantina alanı olarak ve mevcut binalar ise bir izolasyon hastanesi olarak hizmet etmiştir.

Ada, suçlular hakkında karar alınmadan önce geçici hapishane olarak da kullanıldı.

## Coğrafya

Ada, sert yapraklı Sklerofil çalılıkların bulunduğu karstik bir görüntüye sahiptir. Çam ağaçları ile sınırlı bir ağaçlandırma yapılmıştır. Santa Maria koyundaki kum tepeleri, Hayıt ve Ilgın ağaçları da dahil olmak üzere doğal bitki örtülerini korur. Ada, elli ila seksen arası Yelkovan kuşuna ev sahipliği yapması sebebiyle BirdLife International tarafından **Önemli Kuş Alanı (IBA)** olarak tanımlanmıştır. Ilıman Akdeniz iklimi hakimdir. Yazlar, sıcak ve kurak; kışlar yağışlıdır.

## Yapılar
*Comino Hotel*, 1960'larda inşa edilen II. Dünya Savaşı sonrası bir yapıdır. San Niklaw Körfezi üzerinde yer almaktadır.
Santa Marija Koyu'nun yanında tatil bungalovları da bulunmaktadır. 
*Comino Polis Karakolu*, bungalovlar ve Comino Şapeli arasında yer almaktadır. Karakol, küçük topluluklar ve ziyaretçilerden sorumludur, gerek duyulduğunda Malta ve Gozo'daki Malta Polis Gücü'ne yardımcı olur.

 
## ''St. Mary Kulesi''
Comino Kulesi olarak da bilinen Saint Mary Kulesi, Malta'daki Comino adasında büyük bir kuleli gözetleme kulesidir. Kule, Altı Wignacourt kulesinin beşincisi olarak 1618'de inşa edilmiştir. Kule, Fransız İşgali boyunca (1798–1800) şüpheli casuslar için hapishane görevi görmüştür.
Kule, hem I. Dünya Savaşı hem de II. Dünya Savaşı sırasında tekrar aktif hizmet vermiş olup, 1982'den beri kule Malta Silahlı Kuvvetlerinin malıdır. Kule 2002 yılına kadar Malta Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmıştır ve şimdi Din L-Art Helwa'nın elindedir. Kule, Comino'nun önemli bir işaretidir Hem Malta hem de Gozo'dan ve adalar arasındaki feribottan açıkça görülebilir.

### Comino Şapeli

**Mısır'dan Kutsal Ailenin Dönüşü Şapeli** veya **Mısır'dan Dönüş Şapeli** veya sadece **St Mary's Şapeli**, Malta'daki Comino adasında bulunan bir Roma Katolik kilisesidir.

### Saint Mary's Battery
Comino Battery olarak da bilinen Saint Mary's Battery, Malta'daki Comino adasında bir topçu bataryasıdır. Malta Adaları kıyılarında bir dizi kıyı tahkimatı olarak 1715 ve 1716 yılları arasında Saint John Nişanı tarafından inşa edilmiştir.

## Nüfus
Malta Cumhuriyeti'nde en az nüfusa sahip bölgedir. 2017 ve 2020'de diğer iki sakinin ölümünün ardından, yalnızca iki sakinden oluşan kalıcı bir nüfusu vardır. Artık sadece Salvu Vella ve kız kardeşi Veggie adada kalıcı olarak ikamet etmektedir.

Bir rahip ve polis memuru yakındaki Gozo Adası'ndan Comino'ya gelmektedir.
## Ayrıca Bakınız
* Malta
* Malta (ada)
* Gozo
## Kaynakça