Eresus kollari

***Eresus kollari*** ya da ***Eresus cinnaberinus***, Eresidae familyasının Eresus cinsinden zehirli bir örümcek türü. Kimi taksonomistler daha önce tanımlandığı için *Eresus cinnaberinus* Olivier, 1789 adını türün geçerli (*accepted*) adı olarak kabul eder ve *E. kollari* adını *E. cinnaberinus* adının sinonimi sayarlar. Kimileri ise *Eresus cinnaberinus* adını nomen dubium (*bulanık tanımlanmış [[takson]]lar için kullanılan* «çıplak isim») olduğu için kuralına göre daha sonra tanımlanmış olan *Eresus kollari* Rossi, 1846 adını geçerli kabul edip *E. cinnaberinus* adını *E. kollari* adının sinonimi sayarlar. Daha önceleri *[[Eresus moravicus]]* (2008 yılında ayrı tür olarak kabul edildi) ile *[[Eresus sandaliatus]]* türleri de *Eresus cinnaberinus* adı altında sınıflandırılıyordu.

Erkekleri 11 dişileri ise en fazla 16–20&nbsp;mm kadardır. Turuncu ya da turuncumsu kızıl karnı uğur böceği deseniyle süslü olan ufak erkekleri sonbaharda (özellikle eylül ayında) iri ve süssüz olan dişilerle çiftleşmek için dolanır.

## Morfoloji

Cinsin diğer türleri gibi bu da morfolojik ve ekolojik açıdan oldukça muhafazakâr bir türdür. Erkekler uğur böceği desenli karnı (*opisthosoma* ya da *abdomen*) olduğu için oldukça çekici; dişiler ise tek düze bir görünüme sahiptir. Dişi 8–16&nbsp;mm, erkek ise 6–11&nbsp;mm uzunluğundadır; karapaks önde oldukça geniş; baş oldukça konveks; gözler koyu siyah renkte; keliserler kaba ve oldukça güçlü; *sternum* (göğüs) dar ve uzun *labium* (alt dudak) oldukça geniş; bacaklar kısa ve zayıftır.

Erkeklerin küçük, ince uzun pedipalp iletkenleri vardır; sonbaharda çiftleşmek için dişi arar ve arka bacak çiftleri üzerinde kırmızı tüyleri bulunur; dişi, sternumun kırmızıdan turuncuya kadar çeşitlenen renklenmesiyle karakterizedir.

Hem büyük hem de küçük yapıda keliser dişi bulunur. Zehir aygıtı, prosomanın ön kısmına bağlanmış bir çift keliser ile prosoma içerisinde yer alan bir çift zehir bezinden oluşur. Küçük vücut yapısına sahip olmasına rağmen, zehir bezleri oldukça büyüktür ve şekil itibarıyla bir dili andırmaktadır. Bezin dış kısmı ise, sarmal şekilde dizilmiş çok sayıda çizgili kas lifleriyle kuşatılmıştır. Bez, bir gövde kısmı ve bununla irtibatlı bir kanaldan meydana gelmiş olup, kanal keliserin dış kısmına kadar uzanmaktadır. Her bir keliser ise iki parçadan meydana gelir. Bunlar şişkin bir bazal kısım ve hareketli bir zehir dişidir. Bazal kısmın üzeri yoğun kıllarla kaplıdır. Prosomanın ön kısmında yer alan zehir dişleri çift halde olup, karşılıklı olarak birbirlerine bakmaktadırlar. Zehir dişinin uca yakın kısmında, üretilen zehirin dışarıya salınımını sağlayan bir delik bulunmaktadır.Zehir dişinin ventral yüzeyinde taksonomik öneme sahip olan oluklar çok net bir şekilde görülebilmektedir.

## Habitat
Yaklaşık 1&nbsp;cm çapında, 10&nbsp;cm uzunluğunda yeraltı boru yuvalarda yaşar. Üstte yuva girişi çok daha geniş kribellum ipeğiyle kaplıdır.

## Besini
Ana besinini kırkayak ve böcekler oluşturur.

## Yayılımı
Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar ve Kuzey Afrika'da yayılım gösterir.

Türkiye'deki üç *Eresus* türünden biridir. Güneydoğu, Doğu, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde geniş bir yayılım göstermektedir.

## Alt türleri
* *Eresus kollari kollari* Rossi, 1846 (*Eresus cinnaberinus cinnaberinus* Olivier, 1789) — Orta ve Güney Avrupa'nın büyük bir kısmından Orta Asya'ya kadar
* *Eresus kollari bifasciatus* Ermolajev, 1937 (*Eresus cinnaberinus bifasciatus* Ermolajev, 1937) — batı Rusya
* *Eresus kollari frontalis* Latreille, 1819 (*Eresus cinnaberinus frontalis* Latreille, 1819) — İspanya
* *Eresus kollari ignicomus* Simon, 1914 (*Eresus cinnaberinus ignicomus* Simon, 1914) — Korsika
* *Eresus kollari illustris* C. L. Koch, 1837 (*Eresus cinnaberinus illustris* C. L. Koch, 1837) — Macaristan
* *Eresus kollari latefasciatus* Simon, 1910 (*Eresus cinnaberinus latefasciatus* Simon, 1910) — Cezayir
* *Eresus kollari tricolor* Simon, 1873 (*Eresus cinnaberinus tricolor* Simon, 1873) — Korsika

## Tehlikesi
Zehiri tehlikeli örümceklerdir. *Eresus cinnaberinus* türü dünyada tehlikeli olarak kabul edilen türler arasındadır.

## Koruma
Almanya'da ve Büyük Britanya'da soyu tehlikedeki türler arasındadır. İngiltere'de Dorset kontluğunda yeniden yayılmasına çalışılmaktadır.

## Kaynakça