open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Mind's I

***The Mind's I***, Dark Tranquillity'nin 1997'de çıkan albümüdür.

## Parça Listesi
# "Dreamlore Degenerate" - 2:44
# "Zodijackyl Light" - 3:59
# "Hedon" - 5:37
# "Scythe, Rage and Roses" - 2:33
# "Constant" - 3:02
# "Dissolution Factor Red" - 2:07
# "Insanity's Crescendo" - 6:52
# "Still Moving Sinews" - 4:41
# "Atom Heart 243.5" - 4:00
# "Tidal Tantrum" - 2:57
# "Tongues" - 4:53
# "The Mind's Eye"- 3:11
Yankının önlenmesi

**Yankının önlenmesi**, bir sinema veya radyo stüdyosunda dışarıdaki sesin içeri girmemesi ve içerideki sesinde duvarlardan yansıma yapıp dönmesi sonucu ses kalitesinin düşmemesi için ortamın sesi soğurabilen malzemelerle kaplanmasıdır.

Ses dalgalarının 17 metreden daha uzak bir yüzeye çarpıp yansıyarak tekrar duyulmasına yankı denir. Sesin yansıma özelliğinden yararlanılarak uzaklıklar ölçülebilir. Sesin yansıma özelliğinden denizdeki balık sürülerinin yerleri, okyanus derinlikleri, uçakların yüksekliği ve bazı maddelerdeki bozukluklar tespit edilebilir.

Yankı olayı dağ yamaçlarında, boş odalarda ve spor salonları gibi yerlerde gerçekleşir; yankı olayı küçük kapalı yerlerde (3-5 m mesafeden) fark edilmez. Ses, açık havada, saniyede yaklaşık olarak 352 metre hızla yol alır. Havada yol alan sesin hareketi, durgun bir suya atılan taşın, suyun yüzeyinde meydana getirdiği iç içe dairelerin hareketini andırır. Ayrıca, belirli bir kaynaktan çıkan ses, tıpkı bir elektrik ampulünün ışığı gibi her yönde yayılır.

Bu yayılma düzeninde ses dalgalarının karşısına herhangi yankı için uygun bir engel çıktığı zaman, engele çarpan ses yansıyacak ve geri dönecektir. Söz konusu yansıma da, bir tekrar niteliğindeki yankıyı meydana getirir. Bazı engeller yankıya sebep olmayabilirler. Bazı maddeler sesi yansıtacakları yerde onu  emerler. Bu durumda ses yansımaz. Yankı da olmaz. Fakat genellikle, düzgün yüzeyler, yüksek duvarlar, kayalıklar ya da bir evin cephesi kendine çarpan sesi yansıtır. Yani yankının meydana gelmesine sebep olur.

Sesin yankılanma şiddeti hava titreşmesinden dolayı enerji kaybederek ilerler. Ses kaynağından başlayarak havanın titreşmesinden dolayı var olan enerjisinin azalıp biteceği noktaya kadar olan bölgeden sonra ses duyulmaz. Sesin kaynağıyla sesin enerjisinin biteceği yere kadar olan bölgede yankıyı ileten bir cisim sayesinde yankı oluşursa o cisimden yansıyan ses azaltılabilir. Bunun için sesi soğurucu yani ses emici köpük gibi bu iş için bir araya getirilen karışımlar kullanılabilir. Böylece duvardan yansıyan ses en aza indirilebilir. Ayrıca boş ve her tarafı kapalı elips bir odada sesin yansıması ses dalgasının elips bir şekilde olduğundan dolayı kör bir noktada duyulmaz ve eğer ses kaynağından çıkan sesi işitecek canlı bu noktaya gelirse ses kaynağından çıkan sesi duymaz. Bu şekilde de yankılanma sıfıra indirilebilir.
Skydancer/Of Chaos and Eternal Night

***Skydancer/Of Chaos and Eternal Night***, İsveçli Melodik Death Metal grubu Dark Tranquillity'nin 19 Eylül 2000 tarihinde çıkardığı derleme albümüdür. Bu derleme albümü Skydancer albümünün ve Of Chaos and Eternal Night EP'sinin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

## Parça Listesi
# "Nightfall by the Shore of Time"
# "Crimson Winds"	
# "A Bolt of Blazing Gold"	
# "In Tears Bereaved"
# "Skywards"
# "Through Ebony Archways"
# "Shadow Duet"
# "My Faeryland Forgotten"	
# "Alone"
# "Of Chaos and Eternal Night"
# "With the Flaming Shades of Fall"
# "Away, Delight, Away"
# "Alone '94"

## Kadro
* Anders Fridén - vokal (1-9)
* Mikael Stanne - vokal (10-13), gitar ve temiz arka vokaller (1-9, 13)
* Niklas Sundin - gitar, akustik gitar (1-9, 13)
* Martin Henriksson - bas, akustik gitar (1-9, 13)
* Fredrik Johansson - gitar (10-12)
* Anders Jivarp - davul
* Anna-Kaisa Avehall - arka vokal(3, 6)
* Stefan Lindgren - mühendislik (1-9), vokal (7)
* Dragan Tanascovic - mühendislik (1-9, 13)
* Fredrik Nordström - mühendislik ve klavye (songs 10-12)
* Kenneth Johansson - fotoğraflar
Otomobil dergisi

**Otomobil dergisi**, konusu sadece otomobiller ve otomobil teknolojisi olan belirli periyotlarla yayımlanan dergilerdir.

## Otomobil dergileri
* F1 Racing - Formula 1 dergisi
* Auto Info (Otomobil dergisi)
* Auto Show 
* Automobile Magazine - Sıkıcı otomobillere Hayır sloganı ile ABD'de yayımlanan dergi
* Sports Car International - Spor otomobiller konusuna odaklanmış otomobil dergisi
* Otohaber
* Ototeklif
* Autocar
* Car
* Car Plus
* Auto Motor&Sport
* TR Tuning
* Tuning Türkiye
* Top Gear
* Auto Bild
Character

***Character***, Dark Tranquillity'nin 2005'te Century Media Records etiketiyle çıkan albümüdür.

## Şarkı Listesi

# "The New Build" – 4:08
# "Through Smudged Lenses" – 4:14
# "Out of Nothing" – 3:54
# "The Endless Feed" – 4:46
# "Lost to Apathy" – 4:38
# "Mind Matters" – 3:32
# "One Thought" – 4:09
# "Dry Run" – 4:09
# "Am I 1?" – 4:31
# "Senses Tied" – 4:05
# "My Negation" – 6:29

## Kadro

* Mikael Stanne – Vokaller 
* Martin Henriksson – Gitar 
* Niklas Sundin – Gitar
* Michael Nicklasson – Bas 
* Anders Jivarp – Davul 
* Martin Brändström – Klavye
Alıntı

**Alıntı**, eser hazırlanırken başka eserlerden yararlanılınca, eserin sonunda belirtilmesidir. Kitapların hazırlanmasında başka kaynaklardan yararlanılıyorsa, bu kaynaklar kitabın son sayfasında, kaynakça başlığı altında yazılır.
Kalın

* **kalın** - Türkçede bir sıfat
* Kalın, Yıldızeli - Sivas ili Yıldızeli ilçesine bağlı belde
Fevzipaşa

**Fevzipaşa** şu anlamlara gelebilir;

## Yerleşim yerleri
* Fevzipaşa, Seyhan, Adana ili Seyhan ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Didim, Aydın ili Didim ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Söke, Aydın ili Söke ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa-Vehbibey, Ayvalık, Balıkesir ili Ayvalık ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Karacabey, Bursa ili Karacabey ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Orhaneli, Bursa ili Orhaneli ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Alpu, Eskişehir ili Alpu ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, İslahiye, Gaziantep ili İslahiye ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Nizip, Gaziantep ili Nizip ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Reyhanlı, Hatay ili Reyhanlı ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Silivri, İstanbul ili Silivri ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Bergama, İzmir ili Bergama ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Foça, İzmir ili Foça ilçesine bağlı mahalle
* Fevzi Paşa, Konak, İzmir ili Konak ilçesine bağlı mahalle
* Fevzipaşa, Dulkadiroğlu, Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesine bağlı mahalle
* Fevzi Paşa, Karapınar, Konya ili Karapınar ilçesine bağlı mahalle
* Fevzi Paşa, Çerkezköy, Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesine bağlı mahalle
Yaşlı Macrianus

**Fulvius Macrianus** (ö. 261), **Yaşlı Macrianus** olarak da bilinen ve İmparator Valerian'ın generallerinden biri olan oldukça zengin bir Roma isyancısıdır.

Valerian'ın Sasani İmparatoru Shapur I tarafından 260 yılında esir alınarak idam edilmesi üzerine, Valerian'ın oğlu Gallienus tek başına imparator oldu. Gallienus'un batıda olmasından dolayı Doğudaki birlikler Yaşlı Macrianus'u imparator olarak selamladılar. Macrianus, ilerlemiş yaşını ve fiziksel durumunu mazeret göstererek tacı reddetti.

Valerian'ın praefect'i Balista'nın desteği ve Valerian'ın getirdiği hazinenin etkisiyle Macrianus, oğulları Genç Macrianus ve Quietus'un seçilmelerini sağladı.

Quietus ve Balista, yönetimlerini emniyete almak için doğuda kaldılar. Büyük Macrianus ve Küçük Macrianus, doğu ordusu ile birlikte Asya'dan Avrupa'ya hareket ettiyseler de, Aureolus tarafından 261 yılında  Trakya'da bozguna uğratıldılar. Macrianus ve oğlu savaşta öldürüldüler. Quietus, daha sonra Odaenathus tarafından Palmyra'da öldürüldü.
Genç Macrianus

**Titus Fulvius Iunius Macrianus** (ö. 261), **Genç Macrianus** olarak da bilinen ve doğu eyaletlerinde kardeşi ile birlikte  imparatorluğunu ilan etmiş isyancı. Yaşlı Macrianus olarak da bilinen Fulvius Macrianus'un oğludur.

Genç Macrianus'un annesi doğuştan soyludur ve adı, bir ihtimale göre, Iunia'dır. Historia Augusta'ya göre, İmparator Valerianus zamanında askeri tribune olarak görev yapmıştır.

Macrianus, babası ve kardeşi Quietus, 260 yılında ordusu bozguna uğratıldıktan sonra esir alınan İmparator Valerianus ile birlikte Sasani seferindeydiler. İmparatorluk hazinesini elinde tutan babasının yardımı ve Valerianus'un praefect'i Balista'nın etkisi ile Macrianus, kardeşi ile birlikte ordu tarafından, o sırada batıda bulunan Valerianus'un oğlu ve müşterek ve kanuni imparator Gallienus'a karşı seçilerek İmparatorluğu ele geçirdi. İmparatorlar ve aynı zamanda kardeşler imparatorluğun doğusunda tanındılar ve Roma şehri için hayati öneme sahip tahıl tedarik eyaleti Mısır'ı alarak güçlendiler.

Yaşlı ve Genç Macrianus, rakipleri Gallienus'u ortadan kaldırmak için batıya hareket ettilerse de, 261 yılı sonbaharında Aureolus tarafından bozguna uğratıldılar ve ardından kendi askerleri tarafından öldürüldüler.

## Kaynakça
* Körner, Christian, "Usurpers in the east: The Macriani and Ballista" (Doğudaki İsyancılar: Macriani ve Ballista), s.v. "Usurpers under Gallienus" (Gallienus döneminde İsyancılar), ''De Imperatoribus Romanis'',
Yalıköy, Fatsa

**Yalıköy**, ekmek ve köftesiyle ünlü, Ordu ili Fatsa ilçesi'ne bağlı bir sahil kasabası.

Eski Samsun-Ordu kara yolu üzerinde bulunmakla birlikte yapımı 2008'de Karadeniz Sahil Yolu'nun tamamlanmasıyla bu kasaba yol dışında kalmıştır.

## Kaynakça
Baraba dili

**Baraba dili** ya da Baraba Sıbırlar dili Sibirya'da yaklaşık 8000 konuşanı bulunan bir Türk dilidir. Sıbırca'nın bir lehçesidir.

## Literatür
*Akhatov G. Kh. Batı Sibirya Tatarlarının lehçesi. - Ufa, 1963.
*Akhatov G. Kh. Tatar lehçesi.- Kazan', 1984.
*Bogoroditsky V.A. Batı Sibirya Türk lehçelerinde ve diğer Türk dillerindeki ilgili fenomenlerde görev başında ve kısa "u". Kazan', 1933.
*Dmitrieva L. V. BARABA TATARLAR Dİlİ (Dünyanın dilleri: Türk dilleri. — M., 1997. — S. 199-205)
*Dmitrieva L. V. Notlar no yazyku barabintsev / Voprosy grammatika i istorik vostochnykh yazykov. M.-L. 1958.
*Dmitrieva L.V. Yazyk Barabinskikh Tatarları. (Materyaller ve araştırmalar). L.. 1981.
*Dmitrieva L.V. Yazyk barabinskikh tatarsya, Yazyky narodov SSSR. T. II. Türk dilleri. M. 1966.
*Radlov V.V. Türk boylarının halk edebiyatı örnekleri. SPb., 1872. ıv.
*Dmitrieva L.V. Baraba Tatarları // Studia ve Acta Orientalia folklorunun metinleri, 1967. V-VI.
*Tumasheva D.G. Baraba lehçesinin Sibirya'nın Türk dilleri ve Tatar lehçeleri ile ilişkisi / Sibirya Aborjinlerinin Kökeni ve dilleri. Tomsk, 1969.

## Kaynakça
Kireç (anlam ayrımı)

## Yerleşim yerleri
* Kireç, Dursunbey - Balıkesir ili Dursunbey ilçesine bağlı mahalle
## Kimya/jeoloji
* Kireç - Yapı kimyasalı
* Kireç taşı
Mumya Evi

**Mumya Evi**. 2005 yılı Avustralya ile ABD yapımı bir gerilim-korku filmidir.

## Oyuncu kadrosu

## Kaynakça
Peçenekçe

**Peçenekçe**, 12. yüzyılda yok olana kadar Peçenekler tarafından konuşulmuş Oğuz grubuna ait olduğu düşünülen ölü bir Türk dilidir. Karadeniz'in kuzeyi, Macaristan ve Balkanlar'da konuşulmuştur.

Peçenekçe herhangi bir yazıt günümüze ulaşmamıştır ve dolayısıyla dili hakkındaki verimiz az sayıdadır.

## Kökeni
Gyula Neméth kişi ve yer adlarından yola çıkarak Peçenek dilinin bir Kıpçak dili olduğunu ileri sürmüştür. Kaşgarlı Mahmut Peçenek dilini Bulgarca ve Suvarca ile bir tutar. Ancak Peçeneklere Oğuz boyları arasında yer verir. Kumanlarla aynı dili konuştukları kaydedilmiştir. Bir tüccar olan İbn Yakup, Slav dili konuştuklarını kaydetse de bunun ticaretten kaynaklandığı âşikardır.

## Söz Varlığı
Peçenek dilinden günümüze kalan isimler arasında Türk kökenli kelimeler hakimdir. *Boyla*, *çor* ve *yula* unvanlarını kullanmışlardır. Bizans kayıtlarında tek bir etimoloji ile açıklanamayan *Kangar* ismi kaydedilmiştir. Bir diğer kaydedilen özel isim *Borotalmat*'ın sonundaki -*talmat* kısmı, Türkçe çevirmen anlamına gelen *dilmaç* ila karşılaştırılmıştır. Bizans kaynaklarında geçen Almatay, Uvul, Karakul, vb. gibi Türkçe nehir isimlerinin de Hazarca değilse Peçenekçe olması gerekir. 1087 yılında Bizans'a karşı 80.000 kişiden oluşan Peçenek ordusunun başında *Çelgü* adında bir komutan bulunuyordu. 10. yüzyılda İbn Fadlan Bulgar Emirliği'ne giderken Peçenek ülkesini terk edince Yayık olarak bildiğimiz Cayıh (**جَيخ**) nehrinden geçtiğini kaydetmişti.

## Kaynakça
Kırımçakça

**Kırımçakça** veya **Kırımçak Türkçesi** Kırım'da Kırımçaklar tarafından konuşulan bir Türk dilidir. Türk dilleri arasında Kıpçak grubundandır. Genellikle Kırım Tatarcasının bir lehçesi (diyalekt, ağız) olarak kabul görür. Uzun zaman Müslümanlarla beraber yaşadıkları için Kırımçakçada Arapça ve Farsça kelimeler çoktur. Şu anda konuşan sayısı 785 civarındadır. Konuşanların çoğunluğu Yahudi olduğundan bu dile İbranice ve Aramice'den kelimeler girmiştir. Yahudilerin yanı sıra bu dili konuşanlar arasında Müslümanlar da vardır.

## Kıyaslama

## Kaynakça
Eynuca

**Eynuca** (kendilerince  ئەينۇ *Eynu*) göçmen bir Türk halkı olan Eynular tarafından konuşulur. Bu halk batı Çin'de yaşar. Karışık bir dildir. Bir Türk dili olduğunun ispatı olarak grameri Türkçedir; ancak kelime haznesi çoğunlukla Farsça sözcüklerden oluşur. 6.570 konuşanı olduğu bilinmektedir. Bu dilin  Aynuca ile uzaktan yakından alakası yoktur.

## Sayılar
Äynu veya Eynu dilinde sayılar Farsçadan ödünç alınmıştır:

1 yäk, 2 du, 3 si, 4 čar, 5 pänǰ, 6 šäš, 7 häp(t), 8 häš(t), 9 noh, 10 dah, 20 bist, 30 si, 50 panjah, 70 haftad, 90 navad, 100 säd, 200 devist, 1000 hazar

## Kullanımı
Eynuca konuşanlar çoğunlukla yaşlı erkekler arasındadır. İlginç olanı bir kadın veya dışardaki kişilerle Eynuca konuşulmaz, Uygur Türkçesi konuşulur.

## İlgili kitaplar
*
*
*Lars Johansson. 2001. Discoveries on the Turkic Linguistic Map. Swedish Research Institute in Istanbul Publications 5. Stockholm: Svenska Forskningsinstitutet i Istanbul. Page  available online
*

## Dipnot

## Dış bağlantılar
*   ethnologue.com sayfasında Eynuca
* Aynuca veya Eynuca
* V. İ. Velikov sınıflandırmasına göre 
* Discoveries on the Turkic Linguistic Map
İli Türkçesi

**İli Türkçesi**, 1982 yılı verilerine göre İli vadisinde Gulca şehri yakınında 120 konuşanı bulunan bir Türk lehçesidir. Çin'de ve olasılıkla Kazakistan'da konuşulmaktadır. Bu lehçeyi, Kazak Özerk İli bölgesinde ihtiyar kişiler konuşurlar.

## Sınıflandırma
İli Türkçesi, Türk dilinin Çağatay öbeğine benzerlik gösterse de  bazı özellikleri ile
Kıpçak altkatman (dil) izlenimini uyandırır.

İli Türkçesi dilindeki Çağatay ve Kıpçak özelliklerinin kıyaslaması aşağıdaki cetvelde gösterilmektedir:

## Coğrafi dağılım
Hiçbir ülkede resmî dil olarak konuşulmayan İli Türkçesi, ilk defa 1980 yılında Profesör Franz Hahn Reinhard adındaki dilbilimci tarafından saptanmış ve son otuz haneli yaklaşık olarak 120 Türk kökenli insanın İli Kazak Özerk İlinde İli Nehri ve yan kolları boyunca ve Gulca kenti yakınlarında yaşadıkları bildirilmiştir. Başka bir kaynakta 1991 yılında sayılarının iki yüz olduğu sanılmaktadır. Büyük bir olasılıkla bu dil Kazakistan'da konuşulmaktadır. Söylentilere göre bundan 200 yıl önce Fergana vadisinden (günümüz Özbekistan ve Kırgızistan) İli vadisine göç etmişlerdir.

## Sesler
### Sessiz harfler

### Sesli harfler

## Notlar

## Kaynakça
* Zhào Xiāngrú ve Reinhard F. Hahn (1989). "*The Ili Turk People and Their Language*". Central Asiatic Journal 33 (3/4): 261-285.
* Reinhard F. Hahn (1991). "*An Annotated Sample of Ili Turki*". Acta Orientalia Academiae Scientiorum Hungaricae 45 (1): 31-53.
* Reinhard F. Hahn, "*Spoken Uyghur*", Univ Of Washington Presse, ISBN 978-0-295-98651-7.

## Dış bağlantılar
* Ili Turki
Kümbet (anlam ayrımı)

**Kümbet** sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
*Kümbet - Mimarî terim
**Döner Kümbet
**Kümbet Camii
* Kubbe

## Yerleşim birimleri
### Türkiye
* Kümbet, Ortaköy - Aksaray ili Ortaköy ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Gölpazarı - Bilecik ili Gölpazarı ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Karlıova - Bingöl ili Karlıova ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Karakoçan - Elâzığ ili Karakoçan ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Palandöken - Erzurum ili Palandöken ilçesine bağlı mahalle
* Kümbet, İnönü - Eskişehir ili İnönü ilçesine bağlı mahalle
* Kümbet, Seyitgazi - Eskişehir ili Seyitgazi ilçesine bağlı mahalle
* Kümbet, Dereli - Giresun ili Dereli ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Arpaçay - Kars ili Arpaçay ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Korkut - Muş ili Korkut ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Kadirli - Osmaniye ili Kadirli ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Şarkışla - Sivas ili Şarkışla ilçesine bağlı köy
* Kümbet, Yıldızeli - Sivas ili Yıldızeli ilçesine bağlı belde
* Kümbet, Zara - Sivas ili Zara ilçesine bağlı köy

### İran
*Günbed-i Kavus - Gülistan Eyaletine bağlı şehir.
Çulımca

**Çulımca** (Ös til, Çulım tili, Çulım Tatar tili, Melets Tatar tili, Çulım Türkçesi, Küerik) Rusya'da Sibirya'nın ortasında genellikle Krasnoyarsk krayı, Novosibirsk oblastı ve Tomsk oblastında konuşulan bir Türk lehçesidir. Bu lehçenin tüm konuşurları Rusçayı da bilir. Sovyetler Birliği zamanında Rusça konuşmaları için yapılan baskılar sonucunda çoğu Çulım Türkü, Çulımcayı öğrenememiş, unutmuş ve böylece Çulım Türkçesinin konuşanları azalmıştır. Çulımlar Sibirya'da Kızılyar (Rusçası Krasnoyarsk) bölgesi ve Tom bölgesinde yaşarlar. Kendi aralarında kendi dillerini ifade etmek için Ös (yani öz, kendi) sözünü de kullanırlar.

2002 sayımına göre 656 kişilik Çulım Türkleri arasında dillerini konuşabilenlerin sayısı 270 kişidir. 2010 sayımına göre 355 kişilik nüfustan anadilini konuşabilen yalnızca 44 kişidir.UNESCO'ya göre dilleri ve kültürleri yok olma tehlikesindedir.

## Tanıtım
Çulım Türkçesinin Şor Türkçesi ve Hakas Türkçesi ile yakınlığı vardır. Bazı kesimlerce hepsinin tek dil olarak kabul görmesine karşın *Çulım Türkleri* buna katılmamaktadır. Çulım akarsuyu dolayında yaşadıklarından Çulım Türkleri denilmiştir. UNESCO Kızıl kitabında tükenmekte olan diller listesindedir ki 20 yıl içinde yok olacağı düşünülmektedir. 2008 yılında çekilen *Dilbilimciler* Amerikan belgesel filminin çekimleri sırasında, dilbilimci Greg Anderson ve K. David Harrison  hopörlörlü 20 kayıt cihazı alıp Çulım Türkünün konuşmasından dijital kayda almıştır. En genç 54 akıcı konuşan kişi filmediliyordu.

Çulım, Rusyanın doğusunda Sibiryanın merkezinde, Altay dağlarının kuzeyinde  Çulım akarsuyu, Ob akarsuyunun koludur. Bütün konuşmacılar cesaretli şekilde konuşurlar. Çulım Türkçesi konuşanların Sovyet Rusya tarafından cezaya uğradığını açıkça söylerler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Çulım Türklerinin dili
* Sovyet Federasyonunda Çulım Türkleri hakkında bilgiler
*  narodru.ru sayfasından bilgiler
* Çulım Türklerinin anadili mücadelesi 
*'The Linguists': Raiders of the Lost Tongues ("I have always loved the Chulym language.")
* 
*
Göl (anlam ayrımı)

* Göl - Coğrafi terim
* Göl, Vezirköprü - Samsun ili Vezirköprü ilçesine bağlı mahalle
* Göl (film) - yönetmenliğini Ömer Kavur'un yaptığı 1982 tarihli sinema filmi.
Regalianus

**P. C(assius?) Regalianus** (ö. 260), İmparator Gallienus'a karşı ayaklanan isyancı.

Regalianus hakkında ana bilgi kaynağı *[[Historia Augusta]]*dır. Diğer kaynaklar, onu Trebellianus diye çağıran Eutropius, Aurelius Victor ve Regillianus adıyla aktaran *[[Epitome]]* dir. *[[Otuz Tiran]]*, onun hakkında Daçya kökenli ve Decebalus'ın akrabası olduğunu yazar. Belki de senatoryal sınıftandı.

İmparator Valerian'ın 260 yılında Doğuda esir alınması üzerine sınır boylarındaki nüfus tedirgin olmuş ve yabancı nüfus hareketlerinin tehditlerine karşı huzurlarını koruyabilmek için kendi imparatorlarını seçmişlerdi. Pannonia halkı ve ordusu Ingenuus'u seçmiş ve onu imparator ilan etmişlerdi ancak yasal imparator Gallienus, isyancıyı bozguna uğratmıştı.

Gallienus, Alamanni işgali ile uğraşmak için yönünü İtalya'ya çevirmişti. Sarmatyalılar tehdidi ile karşı karşıya kalan yerel halk, Regalianus'u imparator seçti. Durumunu güçlendirmek için karısı Sulpicia Dryantilla'ya *[[Augusta (onursal)|Augusta]]* unvanı veren Regalianus, Sarmatyalılara karşı cesurca savaştı. Zaferden sonra, kendi adamları ve Roxolani'den oluşan bir koalisyon tarafından öldürüldü.

## Kaynakça


* "Regalianus (M.Ö. 260)", ''DIR'' (1998).,
Mine Koldaş

**Mine Koldaş** (d. 1 Ocak 1957, İzmir), Türk oyuncu ve sunucu.

1980 yılında Filipinler'in başkenti Manila'da yapılan Asya-Pasifik Güzellik Yarışmasında Türkiye'yi temsil etti ve 5. seçildi. Türkiye'nin yarışmadan çekilmesi üzerine beşincilik İsrail'e geçmiştir.

## Filmografisi
### Filmler
* Mesela Muzaffer - 1987
* Baş Belası - 1982

### Diziler
* Perihan Abla - 1986

## Kaynakça
Kilis 7 Aralık Üniversitesi

**Kilis 7 Aralık Üniversitesi,**

9 Mayıs 2007 tarih ve 26536 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5662 no.lu kanunla kurulmuştur. Üniversitemizde akademik birimlerin kuruluş kronolojisi şöyledir:

1987 yılında Meslek Yüksekokulu olarak kuruldu. 1997 yılında Yusuf Şerefoğlu Sağlık Yüksekokulu açıldı. 1998'de Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi, 2003'te Fen-Edebiyat Fakültesi, 2007'de İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Fen Bilimleri ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010'da Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, 2012'de İlahiyat Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2013'te Ziraat Fakültesi kuruldu. 9 Nisan 2025'te, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından üniversite rektör olarak Prof. Dr. Zekeriya Akman atandı. 2017'de Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, 2018'de Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Uygulamalı Bilimler Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksekokulu, 2023'te İletişim Fakültesi ve Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, 2023'te Alaeddin Yavaşça Devlet Konservatuvarı, 2025 yılında ise Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu kapatılarak yerine Spor Bilimleri Fakültesi kuruldu.

Prof. Dr. Mustafa Doğan Karacoşkun 5 Şubat 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeniden atamasıyla Kilis 7 Aralık Üniversitesi'ndeki Rektörlük görevine egtirildi.

## Akademik birimler
### Fakülteler

* İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* Kilisli Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi
* Mühendislik-Mimarlık Fakültesi
* İlahiyat Fakültesi
* Ziraat Fakültesi
* Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Uygulamalı Bilimler Fakültesi
* Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi
* Fen Fakültesi
* İletişim Fakültesi
* Spor Bilimleri Fakültesi

### Enstitü
* Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

### Yüksekokullar
* Yabancı Diller Yüksekokulu

### Meslek Yüksek Okulları
* Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu
* Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
* Turizm Otelcilik Meslek Yüksekokulu
* Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

### Konseravtuvar

* Alaeddin Yavaşça Devlet Konservatuvarı

### Rektörlüğe Bağlı Birimler
* Ortak Zorunlu Dersler Koordinatörlüğü
* Ortak Seçmeli Dersler Koordinatörlüğü
* Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü

### Araştırma Merkezleri

* BAP
* KÜSEM
* İTAMER
* TAMER
* BİLMER
* KODAM
* TÖMER
* KİTAM
* KUZEM
* BATMER
* ÇUAM
* KADAMER
* KARMER

## Dış ilişkileri
Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Tofaca

**Tofaca** veya **Tofa Türkçesi** (kendilerince Тоъфа дыл *Tòfa dıl*), Rusya'da yaşayan Tofalar tarafından konuşulan Sayan dilleri grubundan bir Türk dilidir. 2010 yılında yalnızca 93 kişi tarafından konuşulan dil Tofa dili Tuvacaya yakın olup Soyot Tuka Türkçesi gibi tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır.

## Alfabe

## Zamirler

Diğer zamirler: бо "bu", тээ "şu", кум "kim" ve чү "ne".

## Ayrıca bakınız
*Tofalar
*Şor Türkçesi
*Tuva Türkçesi
*Duhaca
*Duhalar
*Soyot Tuka Türkçesi
*Sayan dilleri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Tofastan — Tofa Türkçesinde ağsayfası 
* Tofa Dili ve Kültürü 
* Soyot-Duka dili
* В. И. Рассадин О проблемах возрождения и сохранения языков некоторых малочисленных тюркских народов Южной Сибири (Tofalar ve Soyotların dili üzerine)
* Sovyet Federasyonu sayfasında Tofa Türkleri ile ilgili bilgiler
Halaçça

**Halaçça**, İran'da konuşulan bir Türk dilidir. Yazı dili kimliği yoktur, ağız olarak konuşurlara sahiptir. 2017 sayımlarına göre 52.800 konuşanı vardır. Bu dil Alman türkolog Gerhard Doerfer'in dikkatini çekmesiyle o güne kadar dilleri açısından sıradan bir Türk halkı oldukları, Azericenin bir ağzını konuştukları düşünülen Halaçlar ve dilleri Türk dilbilim araştırmalarında önemli bir yere sahip oldu. Fakat daha sonra Halaçlar'ın bir Azeri halkı olmadığı gibi dilleri de Azericenin bir ağzı olmayıp Eski Türkçeden de özellikler gösteren bir Türk dili olduğu ortaya çıktı. Dil, günümüzde büyük ölçüde Farslaşmıştır. Dilde belirsiz kökenli yaklaşık 150 kelime vardır.

Halaç dili, Argu adı verilen eski bir Türk dilinin torunudur. 11.yüzyıl Türk sözlükbilimcisi Kâşgarlı Mahmud, çoğunlukla bugünkü Halaç ile uyumlu olan Halaç dilinin yazılı örneklerini veren ilk kişiydi.

## Coğrafi dağılım
Halaç ağırlıklı olarak İran'ın Merkezi eyaletinde konuşulmaktadır. Doerfer, konuşmacıların sayısını 1968'de yaklaşık 17.000 ve 1978'de 20.000 olarak belirtmektedir;Ethnologue, konuşmacıların nüfusunun 2017 yılına kadar 52.800'e yükseldiğini bildirmektedir.
### Lehçeler
Halaçça'nın ana lehçeleri Kuzey ve Güneydir. Bu lehçelerde, bireysel köyler ve konuşmacı grupları farklı konuşma kalıplarına sahiptir.

## Dilbilgisi
### Ses bilgisi
#### Ünsüzler
Halaççanın Türk dilleri arasındaki yeri konusunda en belirleyici yönü belki de Ana Altayca *p- sesinin devamı sayılan Ana Türkçe varsayımsal *h- sesini yaşatıyor olmasıdır. Orta Moğolcada h- ve çağdaş Mançu Tunguz dillerinden Nanaycada p- olarak görülen bu ses Türk dillerinde dağınık
olarak görülüyorsa da, düzenli olarak yaşadığı tek dil Halaççadır.

#### Ünlüler
Halaççanın belirleyici yönlerinden biri de Ana Türkçede var olduğu kabul edilen birincil uzun ünlüleri korumasıdır. Yakutça ve Türkmenceden başka uzun ünlülerin düzenli olarak korunduğu tek Türk dili Halaççadır. Doerfer'e göre ise Halaççada yalnızca bilinen türden ünlü uzunluğu bulunmayıp, olağan uzunluktaki ünlülerin yanı sıra üçüncü olarak bir de ikiz uzun ünlüler vardır, yani Halaççada üç tür a ünlüsü ve üç tür ünlü niceliği (quantitiit) vardır.

### Ad çekimi

## Alfabe kullanımı

## Kelime bilgisi
Halaç kelime dağarcığının çekirdeği Türkçedir, ancak birçok kelime Farsçadan ödünç alınmıştır. Komşu Türk dillerinden, yani Azerbaycan'dan gelen kelimeler de vardır.
### Sayılar
Halaç sayıları Türkçedir, ancak bazı konuşmacılar "80" ve "90" sayılarını Farsça terimlerle değiştirir:
*1 - [biː]
*2 - [æk.ki]
*3 - [yʃ]
*4 - [tœœɾt]
*5 - [bieʃ]
*6 - [al.ta]
*7 - [jæt.ti]
*8 - [sæk.kiz]
*9 - [toq.quz]
*10 - [uon]
*20 - [ji.giɾ.mi]
*30 - [hot.tuz]
*40 - [qiɾq]
*50 - [æl.li]
*60 - [alt.miʃ]
*70 - [yæt.miʃ]
*80 - [saj.san] (Türkçe), [haʃ.tad] (Farsça)
*90 - [toqx.san] (Türkçe), [na.vad] (Farsça)
*100 - [jyːz]
*1000 - [min], [miŋk]

## Kaynakça
Bitlis Eren Üniversitesi

**Bitlis Eren Üniversitesi** 5662 Sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la kurulan ve 28 Mayıs 2007 tarihinde Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, 17 yeni üniversiteden biridir. Bitlis ilinde bulunmaktadır. Kampüs yapımı 2009 yılı Haziran ayında başlamıştır. Bünyesinde kurulu 3 fakülte (Fen Edebiyat Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Mühendislik Fakültesi) 3 yüksekokul (Sağlık Yüksek Okulu, Kanık Turizm Otelcilik Yüksekokulu ve Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu) ve 7 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Üniversitenin mimarisini Turgut Toydemir üstlenmiştir. Eylül 2023'te YÖK tarafından Turizm İhtisas Üniversitesi unvanı verilmiştir.

Şubat 2021'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından üniversite rektörü olarak Prof. Dr. Necmettin Elmastaş atandı. Nisan 2025'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ikince defa üniversite rektörü olarak Prof. Dr. Necmettin Elmastaş atandı.

## Akademik birimler
### Fakülteler
* Fen-Edebiyat Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* Mühendislik - Mimarlık Fakültesi
* İlahiyat Fakültesi
* Güzel Sanatlar Fakültesi
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Spor Bilimleri Fakültesi
* Tıp Fakültesi

### Enstitüler
* Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

### Yüksekokullar
* Kanık Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu
* Sağlık Yüksekokulu

### Meslek Yüksekokulları
* Adilcevaz Meslek Yüksekokulu
* Ahlat Meslek Yüksekokulu
* Hizan Meslek Yüksekokulu
* Güroymak  Meslek Yüksekokulu
* Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulu
* Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
* Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu
* Tatvan Meslek Yüksekokulu
* Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

### Rektörlüğe Bağlı Bölümler
* Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü
* Enformatik Bölümü
* Güzel Sanatlar Bölümü
* Türk Dili Bölümü
* Yabancı Diller Bölümü

### Araştırma Merkezleri
* Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi
* Bitlis ve Çevresi İlmi Şahsiyetleri Araştırma ve Uygulama Merkezi
* Bitlis ve Çevresi Vakıf Müesseseleri Araştırma ve Uygulama Merkezi
* Kadın ve Genç Girişimcileri Destekleme Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Selçuklu Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Turizm Uygulama ve Araştırma Merkez

## Dış ilişkileri
Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi

**Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi**, Ak Parti Hükûmetinin "her ile bir üniversite" projesi kapsamında, 5662 Sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"la kurulan ve 28 Mayıs 2007 tarihinde Zamanın Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, 17 yeni üniversiteden biridir. Osmaniye ili Merkez İlçesi Fakıuşağı Mahallesi'nde Nur Dağları'nın eteğinde şimdilik 560 dekarlık kampüsünde eğitim öğretim hizmetleri verilmektedir. Üniversitenin  12000 öğrencisi, 158 akademik ve 187 idari personeli bulunmaktadır.

6 Şubat 2021 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/102 numaralı Cumhurbaşkanlığı kararı ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından üniversite rektörlüğüne Prof. Dr. Turgay Uzun atanmıştır.

## Akademik birimler
### Fakülteler
* İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi 
:* Arkeoloji, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Tarih, Türk Dili ve Edebiyatı, Mütercim-Tercümanlık
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
:* İşletme, Yönetim Bilişim Sistemleri, İktisat, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Uluslararası Ticaret ve Lojistik, Ekonometri, Uluslararası İlişkiler
* İlahiyat Fakültesi
:* Temel İslam Bilimleri, İslam Tarihi ve Sanatları, Felsefe ve Din Bilimleri
* Kadirli Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi
:* Bilgi ve Belge Yönetimi, Coğrafya
* Kadirli Uygulamalı Bilimler Fakültesi
:* Organik Tarım İşletmeciliği, Gıda Teknolojisi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Rekreasyon Yönetimi, Spor Yöneticiliği
* Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar Fakültesi
:* Endüstri Ürünleri Tasarımı, Geleneksel Türk Sanatları, Grafik Tasarımı, Müzik, Resim, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı, Mimarlık, Seramik, Şehir ve Bölge Planlama
* Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi
:* Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik Elektronik Mühendisliği, Enerji Sistemleri Mühendisliği, Gıda Mühendisliği, Harita Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Kimya Mühendisliği, Makina Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği, Biyoloji, Fizik, Kimya, Matematik 
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
:* Hemşirelik, Beslenme ve Diyetetik, Sağlık Yönetimi, Ebelik, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Sosyal Hizmetler

### Enstitüler
* Fen Bilimleri Enstitüsü
* Sosyal Bilimler Enstitüsü

### Yüksekokullar
* Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
* Yabancı Diller Yüksekokulu

### Meslek yüksekokulları
* Bahçe Meslek Yüksekokulu
* Düziçi Meslek Yüksekokulu
* Kadirli Meslek Yüksekokulu
* Osmaniye Meslek Yüksekokulu
* Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

### Rektörlüğe bağlı bölümler
* Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü
* Beden Eğitimi ve Spor Bölümü
* Enformatik Bölümü
* Güzel Sanatlar Bölümü
* Türk Dili Bölümü
* Yabancı Diller Bölümü

### Diğer
* Enerji Eğitim-Etüt Uygulama ve Araştırma Merkezi (OKÜENERMER)
* Merkezi Araştırma Laboratuvarı (OKÜMERLAB)
* Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi (OKÜSEM)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Muş Alparslan Üniversitesi

**Muş Alparslan Üniversitesi**, 28 Mayıs 2007 tarihinde kurulan ve Muş ilinde faaliyet gösteren yüksek eğitim kurumudur.

## Tarihçe

Muş Alparslan Üniversitesi, 5662 Sayılı 'Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la kurulan ve 28 Mayıs 2007 tarihinde Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, yeni üniversitelerden biridir.

Muş ilinde bulunan ve Fırat Üniversitesine bağlı akademik birimlerin hepsi Muş Alparslan Üniversitesi mülkiyetine geçmiştir.

Üniversitenin temelinde *Muş Meslek Yüksekokulu* bulunmaktadır. 1986 yılında kurulmuş olup Fırat Üniversitesi bünyesinde Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı Programı ve İnşaat Programı eğitimi vermekteydi. 2002 yılında Gıda Teknolojisi, Bilgisayarlı Muhasebe Vergi Uygulamaları ve Büro Yönetimi Sekreterlik programları açılarak program sayısı 5'e ulaşmıştır. 2002-2003 öğretim yılında da Süt ve Süt Ürünleri Bankacılık ve İşletmecilik Programları açılarak öğrenci alınmıştır. Ayrıca; Mesleki Teknik Eğitim projesi kapsamında Otomotiv, Makine, Mobilya Dekorasyon, Elektrik, Endüstriyel Elektronik ve Muhasebe Programlarının ikinci öğretimleri açılarak program sayısı 13'e ulaşmıştır. Prof. Dr. Nihat İnanç'ın Eylül 2008'de rektör olarak atanmasının ardından eğitim-öğretim faaliyetleri hızlanmıştır. Muş Alparslan Üniversitesi, yeni oluşturulan akademik-idari kadrosu, fakülteleri ve bölümleriyle 2012-2013 eğitim-öğretim yılında 8 bin öğrenci sayısını hedefleyen bir üniversite haline gelmiştir. Kurulduğu günden beri şehir üniversitesi statüsünde faaliyet gerçekleştiren üniversite, 2012-2013 eğitim-öğretim yılıyla birlikte yeni kampüsüne taşınarak kampüs üniversitesi haline gelmiştir.

Üniversite, hem dünya hem de ülke çapında "gelişmemiş üniversiteler" kategorisinde bulunmasına rağmen bütçesinin büyük bir kısmını İslami İlimler Fakültesine harcadığı yönünde eleştirilmektedir. 

## Akademik birimler

### Fakülteler

* Eğitim Fakültesi 
* Fen Edebiyat Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* İletişim Fakültesi
* Mühendislik-Mimarlık Fakültesi
* İlahiyat Fakültesi
*Spor Bilimleri Fakültesi
*Uygulamalı Bilimler Fakültesi
*Diş Hekimliği Fakültesi
*Sağlık Bilimleri Fakültesi

### Enstitüler

* Fen Bilimleri Enstitüsü
* Sosyal Bilimler Enstitüsü

### Meslek Yüksek Okulları
* Muş Teknik Bilimler MYO
* Malazgirt MYO
* Muş Teknik Bilimler MYO
* Muş Sosyal Bilimler MYO
* Muş Sağlık Hizmetleri MYO

Muş Meslek Yüksek Okulu'na bulunan programlar; Muhasebe, Bankacılık, İşletme, Büro Yönetimi Sekreterlik, Süt ve Ürünleri Teknolojisi, Gıda Teknolojisi, Elektrik, İnşaat, Endüstriyel Elektronik, Makina, Otomotiv, Çocuk Gelişimi, Radyo Tv Teknolojileri, Halkla İlişkiler Tanıtım, Sağlık Kurumları İşletmeciliği.

## Dış ilişkileri
Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin üyesidir.

## Ulaşım
Üniversite kampüsü, Muş-Diyarbakır yolunun 7. kilometresi üzerinde yer almaktadır. Şehir içinden toplu ulaşımla taşımacılık yapılmaktadır.

## Kaynakça
Mardin Artuklu Üniversitesi

**Mardin Artuklu Üniversitesi** 5662 Sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"la kurulan ve 28 Mayıs 2007 tarihinde Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, 17 yeni üniversiteden biridir.

2007-2008 eğitim-öğretim yılında öğrenci alınarak 83 öğrenci ile eğitim-öğretime başlamıştır.

2011-2012 Eğitim-öğretim yılında Kürt Dili ve Edebiyatı lisans programına 20 öğrenci alarak, Türkiye'de ilk defa lisans düzeyinde Kürtçe eğitim veren akademik kuruluştur. 
Sosyal Bilimler Tematik Üniversitesi olarak kurulan ve nitelikli bir akademik kadroya sahip üniversite, yeni tema olarak Turizmi odak almıştır. 
Ahlak, bilgi ve üretim mottosuyla günden güne büyüyen üniversitenin öğrenci sayısı 
2023-2024 eğitim öğretim dönemi itibarıyla 18 bine ulaşmıştır.
Üniversitenin yabancı öğrenci sayısı 2500 civarındadır. Üniversite bünyesinde
Türkçe bölümlerin yanı sıra yüzde yüz Arapça, İngilizce ve Türkçe hibrit programlar da bulunmaktadır. 
Üniversitenin Tıp Fakültesi 2023-2024 eğitim öğretim döneminde ilk öğrencilerini almıştır. Kampüs alanı içinde Tıp Fakültesi öğrencilerinin uygulama yapacağı büyük kapsamlı hastanenin yapımı devam etmektedir. 
22 Ağustos 2019 tarihli ve 30866 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararı ile, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13'üncü maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2'nci, 3'üncü ve 7'nci maddeleri gereğince Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlüğüne Prof. Dr. İbrahim Özçoşar atandı. 2023'te cumhurbaşkanı tarafından ikinci kez atanmış olup, halen görevine devam etmektedir.

## Akademik birimler
### Fakülteler
* Edebiyat Fakültesi
* Mühendislik Mimarlık Fakültesi
* İslami İlimler Fakültesi
* Güzel Sanatlar Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* Fen Fakültesi
* Midyat Sanat ve Tasarım Fakültesi
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Turizm Fakültesi
* Kızıltepe Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi 
* Tıp Fakültesi

### Enstitüler
* Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
* Yaşayan Diller Enstitüsü

### Meslek Yüksekokulları
* Derik Meslek Yüksekokulu
* Mardin Meslek Yüksekokulu
* Midyat Meslek Yüksekokulu
* Kızıltepe Meslek Yüksekokulu
* Nusaybin Meslek Yüksekokulu
* Ömerli Meslek Yüksekokulu
* Savur Meslek Yüksekokulu
* Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

### Yüksekokullar
* Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
* Devlet Konservatuvarı
* Yabancı Diller Yüksekokulu

## Kaynakça
Rıza Tuker

**Rıza Hasan Tuker Fellate** (Arapça:رضا حسن تُكر فلاتة) (d: 29 Kasım 1975), Suudi Arabistanlı bir defans futbolcusudur. Suudi Arabistan'ın Al İttihad kulübünde forma giymektedir.

Tukar, kariyerine ikinci ligdeki Ohod kulübünde başlamıştır ve de Eş-Şebab kulübüne transfer olmadan önce 2001'de AFC Kupa Galipleri Kupası'nda şampiyon oldu. Sonradan Al İttihad kulübüne geçti ve bu kulüple 2005 yılında AFC Şampiyonlar Ligi'ni kazandı.

Suudi Arabistan millî futbol takımında da görev yapan Tukar, 2006 FIFA Dünya Kupası için Suudi Arabistan millî futbol takımına çağrıldı. Tukar, 2002 FIFA Dünya Kupası'nda da Suudi Arabistan millî futbol takımı adına görev yaptı.

## Başarıları

* **Al-İttihad** kulübüyle
** AFC Şampiyonlar Ligi Şampiyonu (2004, 2005)
** Suudi Kraliyet Kupası (2004) 
** Arap Şampiyonlar Ligi (2004)

## Kaynakça
*
*
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi

**Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi** (**BŞEÜ**), 2007 yılında Bilecik'te kurulan devlet üniversitesidir.

*Bilecik Üniversitesi* adıyla kurulan kurum, 2012 yılında Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi adını aldı.

Başlangıçta fen-edebiyat ve mühendislik fakülteleri ile sosyal bilimler ve fen bilimleri enstitüleriyle kurulan üniversite bünyesinde daha sonra iktisadî ve idarî bilimler fakültesi, Osmaneli Meslek Yüksekokulu, Pazaryeri Meslek Yüksekokulu, Gölpazarı Meslek Yüksekokulu, Söğüt Meslek Yüksekokulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ve Bozüyük Meslek Yüksekokulu kurulmuştur.

## Akademik birimler

### Fakülteler

* Fen Fakültesi
* Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi
* İslami İlimler Fakültesi
* Mühendislik Fakültesi
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Tıp Fakültesi
* Uygulamalı Bilimler Fakültesi
* Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesi
* Diş Hekimliği Fakültesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Siirt Üniversitesi

**Siirt Üniversitesi** 5662 Sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"la kurulan ve 28 Mayıs 2007 tarihinde Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, 17 yeni üniversiteden biridir. Siirt ilinde bulunmaktadır.

## Akademik birimler
### Fakülteler
* Eğitim Fakültesi (3 Anabilim dalından oluşmaktadır.)
* Fen-Edebiyat Fakültesi
* İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
* İlahiyat Fakültesi
* Güzel Sanatlar Ve Tasarım Fakültesi
* Tıp Fakültesi
* Veteriner Fakültesi
* Ziraat Fakültesi
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Güzel Sanatlar Fakültesi

### Enstitüler
* Fen Bilimleri Enstitüsü
* Sosyal Bilimler Enstitüsü
* Yaşayan Diller Enstitüsü
* Sağlık Bilimleri Enstitüsü

### Yüksekokullar
* Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
* Yabancı Diller Yüksekokulu
* Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu

### Meslek Yüksekokulları
* Eruh Meslek Yüksekokulu
* Kurtalan Meslek Yüksekokulu
* Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
* Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
* Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu

### Araştırma Merkezleri
* Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Hayvan Sağlığı Uygulama Ve Araştırma Merkezi
* İbrahim Hakkı Uzaktan Algılama Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Kadın Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Keçi Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Siirt ve Yöresi El Sanatları Araştırma ve Uygulama Merkezi
* Siirt ve Yöresi Tarih-Kültür Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Sürekli Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi
* Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi
* Uzaktan Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezi
* Yaban Hayvanları Koruma, Rehabilitasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi

## Kaynakça
Batman Üniversitesi

**Batman Üniversitesi** (**BATÜ**), 28 Mayıs 2007 tarihinde Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından kurulu onaylanarak açılan 17 üniversiteden biridir.

Şubat 2021'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından rektörlüğüne Prof. Dr. İdris Demir atandı.

## Tarihçe
Batman Üniversitesi, 28 Mayıs 2007 tarihinde 5662 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişik Yapılmasına Dair Kanunun Ek 88 Maddesi ile kurulmuştur.

1975-1976 Eğitim Öğretim yılında MEB Yaygın Yükseköğretim Kurumu, Örgün Yükseköğretim Dairesi Başkanlığı'na bağlı olarak kurulan Batman Meslek Yüksek Okulu; 1982 yılında 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Dicle Üniversitesi'ne bağlanmıştır. 2007 yılında  Batman Üniversitesine dönüştürülmüş ve İnönü Üniversitesi rektörü tarafından tedviren yönetilmiştir. 09 Eylül 2008 tarihi itibarı ile Abdüsselam Uluçam'ın rektör olarak atanması ile öz yönetimine kavuşmuştur.

## Öğrenci ve Çalışan Sayısı

## Görev yapan rektörler
* Prof. Dr. Abdüsselam Uluçam (2008-2017)
* Prof. Dr. Aydın Durmuş (2017-2021)
* Prof. Dr. İdris Demir (8 Şubat 2021-*görevde*)

## Akademik Birimler

### Fakülteler
*Diş Hekimliği Fakültesi
*Fen-Edebiyat Fakültesi
*Mühendislik-Mimarlık Fakültesi
*Teknik Eğitim Fakültesi
*İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
*Güzel Sanatlar Fakültesi
*Teknoloji Fakültesi
*İslami İlimler Fakültesi
*Sağlık Bilimleri Fakültesi
*Turizm Fakültesi

### Enstitüler
*Fen Bilimleri Enstitüsü
*Sosyal Bilimler Enstitüsü
*Sağlık Bilimler Enstitüsü

### Yüksekokullar
*Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
*Yabancı Diller Yüksekokulu

### Meslek Yüksekokulları
*Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu
*Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu 
*Beşiri Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulu 
*Hasankeyf Meslek Yüksekokulu
*Kozluk Meslek Yüksekokulu
*Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu
*Sason Meslek Yüksekokulu

### Merkez Müdürlükleri
*Sürekli Eğitim Merkezi Müdürlüğü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* http://www.batman.edu.tr

## Daire Başkanlıkları
* http://bim.batman.edu.tr/
* http://imidb.batman.edu.tr/
* http://kutuphane.batman.edu.tr/
* http://ogrenci.batman.edu.tr/
* http://personel.batman.edu.tr/
* http://sks.batman.edu.tr/
* http://strateji.batman.edu.tr/
* http://yapi.batman.edu.tr/
Nevaf et-Temyat

**Nevaf el-Temyat** (Arapça:نواف التمياط) (d. 28 Haziran 1976), Suudi eski bir orta saha futbolcusudur.

El-Hilâl takımında forma giymiş futbolcu, 2000 yılında Yılın Asyalı Futbolcusu, Arap Yarımadası'nda Yılın Futbolcusu ve Suudi Arabistan'da Yılın Futbolcusu ödüllerini kazandı. 2001 ile 2004 yılları arasında sakatlıklarla boğuşmak zorunda kaldı ve futbolu bırakma kararı aldı.

## Dış bağlantılar
*
Boeing 727

**Boeing 727** orta boyda, dar gövdeli, üç motorlu ticari bir jet uçağıdır. İlk kez 1963 yılında kullanılmaya başlanmıştır ve çok uzun yıllar dünyadaki en popüler jet uçağıydı. 1.831 adet 727 üretilmiştir. 727 satış rekorları 1990'larda kardeşi Boeing 737 tarafından kırılmıştır. Temmuz 2013 tarihi itibarıyla 5 adet Boeing 727-100 ve 104 adet Boeing 727-200 hâlen kullanımdadır.

## Türevleri
### Boeing 727-100
İlk Boeing 727-100 (N7001U) ilk uçuşunu 9 Şubat 1963'te yaptı ve 29 Ekim 1963'te United Airlines'ta hizmete girdi. En fazla 131 yolcu taşıyabilmektedir. Bu uçaktan toplamda 571 adet üretildi.

### Boeing 727-200
**Boeing 727-200**, Boeing Commercial Airplanes tarafından üretilen orta boylu dar-gövde üç motorlu jet uçak. 149-189 yolcu taşıyabilmekte ve sonraki modelleri durmadan 2,400 ila 2,700 deniz mili uçabilmekte.

**Boeing 727-200F**, "Freighter" yani kargo tipi olarak servise sunulmuştur.

## Sipariş ve üretim sayısı
Turhan Tayan

**Turhan Tayan** (d. 19 Ekim 1943, Bursa, Türkiye), Türk siyasetçi, avukat.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezuniyeti sonrası serbest avukatlık, gazetecilik yapmıştır. İl Genel Meclisi ve il Daimi Encümen Üyelikleri, XIX. ve XX. Dönemde TBMM'de Bursa Milletvekili olarak görev yapmıştır. 1991 ve 1995 seçimlerinde DYP'den, 1999 seçimlerinde ise ANAP'tan milletvekili seçildi. TBMM Anayasa Komisyonu Başkanlığı, Millî Eğitim ve Millî Savunma Bakanlığı görevlerinde bulundu. Rahşan Affı'na destek verdi, 21 Aralık 2000'de yapılan oylamada kabul oyu verdi. 12 Haziran 2011 milletvekili seçimlerinde CHP'den Bursa milletvekili seçildi. Evli ve iki çocuk babasıdır.

Ayrıca Bursa'nın Mudanya ilçesindeki bir okula Turhan Tayan Anadolu Lisesi adı verilmiştir.

## Kaynakça
Sabahattin Özbek

**Ahmet Sabahattin Özbek** (1915, Erzincan, Osmanlı İmparatorluğu - 29 Ağustos 2001, Ankara), Türk siyasetçi.

## Hayatı
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi mezunudur. Ziraat Fakültesi Dekanlığı, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü, Cumhuriyet Senatosu Cumhurbaşkanınca Seçilen Üyeliği (3 Temmuz 1972-3 Temmuz 1978), XVII. Dönem Bursa milletvekilliği ile Milli Eğitim, Ulaştırma, İçişleri ve Tarım ve Orman Bakanlıkları yapmıştır. Evli ve 3 çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Little Big Adventure 2

***Little Big Adventure 2*** (kısaca ***LBA2***), Adeline Software International tarafından geliştirilen, 1997 yapımı bir aksiyon-macera, bilgisayar oyunu. 1994 yapımı Little Big Adventure'ın devamı olmak ile birlikte üçlemenin ikinci parçası olan oyun, ilk olarak 25 Mayıs 1997'de dağıtılmıştır. Oyun, Twinsen isimli büyücünün başından geçen maceraları konu almaktadır.

## Konu
Oyun, ilk oyunun bıraktığı yerden kısa süre sonrasını konu almaktadır. Dr. FunFrock'un egemenliğini sonlandıran Twinsen, eşi Zoe ile Citadel Adasında mutlu olarak yaşamını sürdürmektedir.

Twinsen, Zoe ile birlikte güneşli bir günde, deniz kenarında yer alan bir bankta otururken birden hava bulutlarla kaplanarak, yağmur başlar. Eşi ile birlikte eve dönen Twinsen, bu sırada evcil dinozoru (Dino-Fly) havada uçuş yaparken yıldırım nedeniyle düşerek, yaralanmasına tanık olur.

## Oynayış

Oyuncu, Twinsen isimli karakteri yöneterek kendisine verilen görevleri tamamlamak için çeşitli bulmacaları çözmek zorundadır. Little Big Adventure'da olduğu gibi oyuncunun kullanabildiği dört farklı davranış seçeneği, eşyalaların taşınabilmesi için bir envanter dizgesi yer almaktadır. Ayrıca karakter geliştirme gibi role-playing öğeleride taşımaktadır.

Oyuncuya verilen görevler tamamlanınca, daha önceden ulaşılamayan yerlere gidilebilmektedir. Birçok görev çizgisel olarak ilerlesede, oyuncunun seçimine bırakılan, farklı yöntemlerle ile geçilebilen yerlerde bulunmaktadır. Çeşitli görevlerin tamamlanması ya da konu ile ilgili önemli parçaları anlatmak için oyun içi video'lar kullanılmıştır.

Oyun, oynayış için iki farklı kamera açısı sunmaktadır. Kapalı alanlar için 3B nesnelerinde bulunduğu (45 derecelik eğimli bir açıdan görünen) 2B arka planlar ve dış alanlar için tamamen 3B tasarlanmış bölümler kullanılmıştır.

## Kaynakça

* Steam üzerindeki sayfa 
* Hayran bilgi sayfası