open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tahtköy, Şenkaya

**Tahtköy**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Taht köyünün eski adı **Tahti**'dir. Farsçadan Gürcüceye girmiş olan Tahti (ტახტი), aynı dilden Türkçeye girmiş olan "taht" kelimesine kıyasla daha geniş anlama sahiptir. Bu yer adı Türkçeye Taht şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de "Taht" (تخت) olarak geçer. Göle ilçesindeki Tahtakran köyüyle adının benzerliği dikkat çekicidir.

Tahti veya Taht köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Tahti veya Taht köyü, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Nüfusu, 7'si Hristiyan ve 1'i Müslüman 8 haneden oluşuyordu. Hane reislerinin adları ve baba adları, buranın bir Gürcü köyü olduğuna işaret etmektedir. Ali adını taşıyan Müslüman hane reisinin baba adının "Abdullah" olarak yazılması, onun yeni Müslüman olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresi yeni Müslüman olmuş kişinin babasının Hristiyan adını yazmıyor, onun yerine "Allah'ın kulu" anlamına gelen Abdullah olarak kaydediyordu. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, koyun besleniyordu.

Tahti veya Taht köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Çarlık Rusya'sına bırakıldı. 1886 nüfus sayımında Rus idaresince Taht (Тахтъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. Köydeki 9 hanede, 17'si erkek ve 29'u kadın olmak üzere 46 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Kaskanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Taht köyünün nüfusu 1896 yılında 56 kişi, 1906 yılında ise 80 kişi olarak tespit edilmiştir.

Taht köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Ancak köyün adı bir harf hatasıyla Taht (تخت) yerine Sahs (ثخث) yazılmıştır. Taht, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 169 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Taht köyü bu ilçeye bağlandı. 1965 genel nüfus sayımında da "Taht" biçiminde kaydedilmiş olan köyde 251 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 66 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 152&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Akşar-Şenkaya il yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tazeköy, Şenkaya

**Tazeköy**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahalle, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır. Bu yerleşim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Taze Köy" (تازە كوی) olarak geçer.

Tazeköy'ün bulunduğu Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak erken dönem kayıtlarında Tazeköy adına rastlanmamaktadır. Bu yerleşim geç dönemde ortaya çıktığı için "Taze Köy" olarak adlandırılmış olabilir.

Taze Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardız nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Tazeköy" olarak kaydedilmiş olan yerleşim, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 86 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Tazeköy bu kazaya bağlandı. Tazeköy, 1955 genel nüfus sayımında Tazeköy (*Gelgeç*), 1960 genel nüfus sayımında ise yeniden Tazeköy olarak kaydedilmiştir. Bu durum köyün adının 1950'den sonra "Gelgeç" olarak değiştirildiğini, sonra eski adına dönüldüğünü göstermektedir. 1965 yılında Tazeköy'de 152 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 155&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 32&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Kireçli Mahallesi üzerinden 8,5&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yanıkkaval, Şenkaya

**Yanıkkaval**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Yanıkkaval'ın eski adı **Kamhisi** (ქამხისი) ya da **Kamhis**'tir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kamhis (كمخیس) şeklinde kaydedilmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Kamhis (كامخص) olarak geçer.

Yanıkkaval köyü sınırları içinde bulunan ve 10. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilen ve bir Gürcü kilisesi olan Kamhisi Kilisesi, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Nitekim tarihsel Tao bölgesinin bir yerleşmesi olan Kahmisi'yi Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi.

1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde Karye-i Rabat-i Kamhis (قریۀ رباط كمخیس) olarak kaydedilmiş köyde 55 hane (275 kişi) yaşıyordu. Bu tarihte köy Penek livasının Kamhis nahiyesine bağlıydı. Kamhis nahiyesi ise 16 köyü kapsıyordu. Köyde ispenç vergisi vermekle yükümlü Hristiyan erkeklerin Gürcü adları dışında başka adlara sahip olduğu görülmektedir. 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyün nüfusu 90 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1835 yılına gelindiğinde köyün nüfusu iyice azalmış ve 15 haneye (yaklaşık 64 kişi) düşmüştü.

Kamhis köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin "Kyamhis" (Кямхисъ) adıyla  kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. Bu kazaya bağlı Türkmen nahiyesinin köylerinden biriydi ve aynı zamanda bu nahiyenin idari merkeziydi. Kamhis köyünün nüfusu, 90'ı erkek ve 88'zi kadın olmak üzere 28 hanede yaşayan 178 kişiden oluluyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. Dört köyü kapsayan Türkmen nahiyesindeki 59 hanede ise, 186'sı erkek ve 176'sı kadın olmak üzere 362 kişi yaşıyordu. Kamhis köyünde 1896 yılında 208 kişiye, 1906 yılında da 156 kişi tespit edilmiştir.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kamhis (كامخص) biçiminde yazılmış olan köy bu tarihte Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte Oltu kazasında Kahmis adını taşıyan bir köy daha bulunuyordu ve bu köy Pitkir nahiyesine bağlıydı. 1950 yılında Kamhis köyünde 439 kişi yaşıyordu. Kamhis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yanıkkaval olarak değiştirildi. 1965 yılında Yanıkkaval köyünün nüfusu 636 kişi oluşuyordu ve bu nüfus içinde 122 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 157&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Paşalı Mahallesi'nde 11,9&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yeşildemet, Şenkaya

**Yeşildemet**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Yeşildemet mahallesinin eski adı Ağnagi'dir. Ağnagi (აღნაგი), Gürcüce bir kelime olup "inşa edilmiş" anlamına gelir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki de "Ağnagi" (اغناكی) olarak geçer. Ancak geç dönemde  "İğnaki" (ایغناكی) şeklinde yazılmıştır.

Ağnagi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlıların eline geçmesinden yaklaşık 45 yıl sonra, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Ağnagi büyükçe bir yerleşimdi ve nüfusu 40 Hristiyan haneden oluşuyordu. Hane reislerinin önemli bir kısmı Pavle, Elia, Maksime, Bagrat, Tabuk, İordane gibi Gürcü adları taşıyordu. Bu sırada köy, Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday, arpa, darı tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.

Ağnagi, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve Müslim nüfus defterine göre bu tarihte köyü oluşturan 6 hanede 18 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Ağnagi köyünün Müslüman nüfusunun yaklaşık 36 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Ağnagi köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Egnaki (Эгнаки) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 8 hanede, 33'ü erkek ve 30'u kadın olmak üzere 63 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Egnaki köyünün nüfusu 1896 yılında 92 kişi, 1906 yılında ise 135 kişi olarak tespit edilmiştir.

Ağnagi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "İğnaki" (ایغناكی) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 278 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve İğnaki köyü bu ilçeye bağlandı. Ağnaki veya İğnaki Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yeşildemet olarak değiştirilmiştir. Yeşildemet köyünde 1965 yılında 455 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 164 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 153&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 34&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup, Melikoğlu Deresi Vadisi'ni izleyerek  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, 2,1&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yoğurtçular, Şenkaya

**Yoğurtcular**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin eski adı **Zvarti**'dir. Gürcüce "zvari" (ზვარი) kelimesinden türemiş olup "bağlar" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda **Zuvart** (زووارت) olarak geçer. Eski bir yerleşim merkezi olan Tetrikoşi, günümüzde Yoğurtçular mahallesinin sınırları içindedir.

Zvarti köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Zuvart (Зувартъ) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 25 hanede, 114'ü erkek ve 108'i kadın olmak üzere 222 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamını Türkmenler oluşturuyordu. Zuvart köyünün nüfusu 1896 yılında 289 kişi, 1906 yılında ise 375 kişi olarak tespit edilmiştir.

Zvarti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı kazaya bağlı Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 631 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Zuvart köyü bu ilçeye bağlandı. Zvarti veya Zuvart Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yoğurtçular olarak değiştirilmiştir. Yoğurtçular köyünde 1965 yılında 961 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 226 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 155&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 32&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Penek Mahallesi üzerinden 9,6 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Paşalı, Şenkaya

**Paşalı**, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

## Tarihçe

Paşalı köyünün eski adı Berdik'tir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Bardik (باردیك) ve 1886 Rus nüfus tespitinde Berdik (Бердыкъ) olarak geçer.

Berdik, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Berdik köyü, 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterinde Bardik (باردیك) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy tamamen boşalmıştı. Köyün daha sonra yeniden meskun hale geldiği Rus nüfus sayımlarından anlaşılmaktadır.

Berdik köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde aynı idari konuma sahipti. Hicri 1137 (1724/1725) tarihinde hasılası 7.000 akçe olan köy, İshak adında birine verilmişti.

Berdik köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağına bağlı Oltu kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında köydeki 31 hanede, 80'i erkek ve 98'i kadın olmak üzere 178 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu Beritan Aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu. Berdik köyünün nüfusu 1896 yılında 230 kişi, 1906 yılında ise 302 kişi olarak tespit edilmiştir.

Yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Perdik" adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 595 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Berdik köyü bu ilçeye bağlandı. Berdik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Paşalı olarak değiştirilmiştir. Paşalı köyünde 1965 yılında 994 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 237 kişi okuma yazma biliyordu.

19 Haziran 1999 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm belde ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu belde de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 157&nbsp;km, Şenkaya ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Altınçanak, Uzundere

**Altınçanak**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Altınçanak köyünün eski adı **İsi**'dir. Gürcüce İsi (ისი) şeklinde yazılan bu yer adı Türkçeye  **İs** olarak girmiştir. Nitekim 1574 tarihi Osmanlı mufassal defterinde, 1835 tarihli nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde İs (ایس) biçiminde yazılmıştır.

İsi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcü krallığı döneminde, 9. yüzyılda inşa edilmiş Gürcü kilisesi İsi Kilisesi de buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.

İsi köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Oltu sancağının Haho (Hahuli) nayihesine bağlıydı. Köyün nüfusu 58 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Bu tarihte köyde 25 hanede 62 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, İsi köyünün nüfusunun yaklaşık 124 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

İsi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterine göre Mamirvani livasının Aha nahiyesine bağlıydı. Hicri 1143 (1730/1731) tarihinde 24.000 akçe hasıla ile Hasan adında birine zeamet olarak verilmişti.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1917 yılında İsi köyünde bulunmuş, Othta Çayı'nın sağ kıyısında yer alan İsi köyündeki İsi Kilisesi'nin yıkılmış halde olduğunu yazmıştır. Bu sırada içi toprakla dolmuş olan kilise samanlık ve meyve kurutmak için kullanılıyordu.

İsi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "İs" adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Azort nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahip olup nüfusu 118 kişiden oluşuyordu. İsi veya İs "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Altınçanak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Altınçanak köyünün nüfusu 228 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 18 kişi okuma yazma biliyordu.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Altınçanak köyündeki İsi Kilisesi, yerleşimin dış kısmında yer alır. Dolgu duvar tekniğinde kareye yakın kabaca yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. Kuzey duvarı yıkılmıştır. Günümüzde bir evin parçası haline getirilmiş olan kalan kısımlar ev sahibi tarafından farklı amaçlarla kullanılmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 98&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, Denizbaşı Mevkii'nde, 1,7&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Balıklı, Uzundere

**Balıklı**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Tortum Gölü kıyısında yer alan Balıklı Mahallesi'nin eski adı **Zihek**'tir. Nitekim Gürcüce kaynaklarda Ziheki (ზიხექი), Türkçe kaynaklarda **Zihik** (ذیخیك)olarak geçer.

Zihek köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Oltu sancağının Haho (Hahuli) nayihesine bağlıydı. Köyün nüfusu 218 haneden oluşuyordu. Bu hane içinde 211 hane Hristiyan, 7 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Bu nüfus Zihek köyünün hayli büyük bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyde 48 hanede 160 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Zihek köyünün nüfusunun yaklaşık 320 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Zihek, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zihik" adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinde yer alıyordu. 1935  genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 350 kişiden oluşuyordu. Zihek veya Zihik Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Balıklı olarak değiştirildi. Nitekim köyü adı 1955 genel nüfus sayımında "Balıklı (*Zihik*)" biçimde yazılmıştır.  1965 genel nüfus sayımında Balıklı köyünün nüfusu 567 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 129 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Tortum kazasının Uzundere bucağına bağlıydı. Uzundere 1987 yılında ilçe olunca, Balıklı da bu ilçenin merkez nahiyesinin köyü haline geldi.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Balıklı köyünde iki adet kilise bulunmaktadır. Aşağı mahalledeki tek nefli kilise, çatı örtüsü dışında, nerdeyse tamamen ayakta kalmıştır. Değirmentepe mahallesindeki kilise ise, büyük ölçüde yıkılmış ve geriye kuzey duvarı ile doğu ve batı duvarlarının birer parçası kalmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 105&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 19&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yolu ve Tortum Gölü kenarındadır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dikyar, Uzundere

**Dikyar**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Dikyar mahallesinin eski adı **Üngüzek**'tir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Unguzek / Ungüzek (اونكوزك) şeklinde yazılmıştır. Gürcüce kaynaklarda Unguzeki (უნგუზექი) olarak geçer.

Üngüzek köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kaleler ve kilise de bu dönemden kalmıştır.

Üngüzek köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Oltu sancağının Haho (Hahuli) nayihesine bağlıydı. Köyün nüfusu 142 haneden oluşuyordu. 139 hane Hristiyan, 3 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyde 56 hanede 185 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Unguzek köyünün nüfusunun yaklaşık 370 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Üngüzek, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinde yer alıyordu. 1935 yılında "Öngöcek" adıyla kaydedilmiş olan köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.096 kişiden oluşuyordu. Üngüzek, Engüzek, Öngöcek gibi değişik biçimlerde yazılan Unguzek Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında "Dikkale" olarak değiştirildi. Nitekim köyü adı 1955 genel nüfus sayımında "Dikkale (*Üngüzek*)" biçimde yazılmıştır. 1960 genel nüfus sayımında adının "Dikyar (*Üngüzek*)" olarak kaydedilmesi, köyün adının 1959 yılında bir kez daha değiştirildiğini göstermektedir. 1965 genel nüfus sayımında Dikyar köyünün nüfusu 1.338 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 288 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Tortum kazasının Uzundere bucağına bağlıydı. Uzundere 1987 yılında ilçe olunca, Dikyar da bu ilçenin merkez nahiyesinin köyü haline geldi.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Dikyar köyünde iki eski kale bulunmaktadır. Bunlardan biri olan Engüzek Kalesi oldukça sağlam biçimde günümüze ulaşmıştır. Ağca Kale olarak da bilinen bu kalenin içinde kilise, sarnıç, depolar, su kaynağına ulaşan tünel ve başka yapı kalıntıları bulunmaktadır. Dikyar sınırları içinde kalıp terk edilmiş bir köy olan Karoti'deki Karoti Kalesi'nin günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 2,5 metreyi bulur. Kale içinde yapı izleri tespit edilmiştir. Dikyar köyünde ayrıca kilise mevkiinde bir kilise bulunuyordu. Bu kilise yıkılmış, taşları Yukarı mahalledeki eski caminin inşasında kullanılmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 85&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 5&nbsp;km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin batısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna, Üngüzek Kapı'da, 3,1&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çağlayan, Uzundere

**Çağlayan**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Mahallenin eski adı **Tev**'dir. Gürcüce bir yer adı olan **Tevi** (თევი), Gürcü dilinin güney diyalektlerinde "ta" (თა) olarak geçen ve dağ / tepe anlamına gelen "mta" (მთა) kelimesinden gelen Mtevi'den (მთევი) değişime uğramıştır. Mtevi / Tevi'nin "dağlar" anlamındaki "mtebi" (მთები) kelimesiyle eşanlamlı kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu yer adı Türkçeye Tiv / Tev olarak girmiştir.

Tevi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu böleyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirdi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyde 27 hanede 75 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Tevi köyünün nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Tev köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Tiv** (تیو) biçiminde kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Azort nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahip olup nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. Tevi veya Tev "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Çağlayan olarak değiştirildi. Nitekim 1950 genel nüfus sayımında Tev olarak geçen köy, 1955 genel nüfus sayımında Çağlayan olarak kaydedilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çağlayan köyünün nüfusu 498 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 159 kişi okuma yazma biliyordu.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Tev tarihsel yapılar açısından dikkat çekicidir. Köyde iki kilise, bir kale ve bir kule kalıntısı mevcuttur. İlk kilise köyün merkezinin 2&nbsp;km doğusunda yer alır. Bu kiliseden geriye sunağın bir bölümü kalmıştır. İkinci kilise köyde meyve bahçesinde bulunmaktadır. Kaba taş ve harç kullanılarak inşa edilmiş olan yapının kuzeydoğu bölümü günümüze ulaşmıştır. Köydeki kale, köyün merkezinin 500 m kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Büyük bir kale olan Tevi Kalesi, kabaca yontulmuş taşlarla harç kullanılarak inşa edilmiştir. Kaleden geriye su kuyusu ve duvarlar kalmıştır. Yaklaşık iki metre kalınlığından olan duvarların günümüze kalan kısımlarının yüksekliği 7 metreyi bulmaktadır. Köyün merkezinin 300 metre güneydoğusunda yer alan kalıntılar köylülerin verdiği bilgiye göre bir kuleye aittir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 111&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, Tortum Şelalesi yakınında 3,3&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sapaca, Uzundere

**Sapaca**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Sapaca'nın eski adı **Oşkisori**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Oşkisori (ოშკისორი), "oşki" ve "sori"  kelimelerinden oluşur. Kaha Şengelia ve Valeri Silogava'ya göre “oşki” (ოშკი/ოშქი), Megrelce "şka" (შქა) kelimesinden türemiştir ve “şka” "ortada olan" anlamına gelir. Merab Çuhua'ya göre ise, “oşki” (ოშკი/ოშქი), Lazca bir kelime olup “kuşburnu” anlamına gelir. Tarihsel Gürcü coğrafyasındaki yer adlarında yaygın biçimde yer alan "sori" (სორი) ise, Megrelce mağara anlamına gelir. Sori kelimesi Ermenice dere anlamındaki "dzor"dan (Ձոր) değişime uğramış da olabilir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oşkisor (اوشكیصور) olarak geçer.

Oşkisori köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün eski camisinde kullanılmış ve Oşkisori Kilisesi'ne ait Gürcüce yazılı ve motifli taşlar da Oşkisori'nin eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.

Oşkisori köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Tortum sancağının Haho (Hahuli) nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu tarihte köy, büyük bir yerleşimde ve 126 Hristiyan haneden oluşuyordu.

Okşisori köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsatan Osmanlı cebe defterinde Aşkisor (اشقصور) şeklinde geçer. Hicri 1138 (1725/1726) tarihinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 1.000 akçe idi ve burası önce Ahmed ve Ali adlı kardeşlere, sonra Hüseyin adında birine verilmişti.

Oşkisori köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Eşkisor şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köyün nüfusu 77 haneye düşmüştü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 200 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 400 kişiden oluştuğu söylenebilir.

Oşkisori köyü, 1928 tarihli köy listesinde Oşkisor (اوشكیصور) adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Azort nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Eşkisor olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 427 kişiden oluşuyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Eskişar" şeklinde yazılmış olan Oşkisori köyünün adı ardından "Ekşidere" olarak değiştirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Ekşidere olarak geçer. Oşkisori'nin adı 1959 yılında yeniden değiştirilmiş ve köye Sapaca adı verilmiştir. Sapaca köyünün nüfusu 1965 yılında  728 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 216 kişi okuma yazma biliyordu.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 95&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, 4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ulubağ, Uzundere

**Ulubağ**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ulubağ'ın eski adı **Hars**'tır. Gürcüce kaynaklarda **Harsi** (ხარსი), Türkçe kaynaklarda Hars (خارص)olarak geçer.

Hars köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirdi. 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Oltu sancağının Haho (Hahuli) nayihesine bağlıydı. Köyün nüfusu 203 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 182 hane Hristiyan, 21 hane Müslüman olarak kaydedilmişti. Hane sayısı Hars köyünün hayli büyük bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köyde 40 hanede 135 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hars köyünün nüfusunun yaklaşık 270 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Hars köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinde yer alıyordu. 1935  genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 668 kişiden oluşuyordu. Hars veya Harbi Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Hasköy olarak değiştirildi. Nitekim köyü adı 1955 genel nüfus sayımında "Hasköy (*Hars*)" biçimde yazılmıştır. 1960 genel nüfus sayımında adının "Ulubağ (*Hars*)" olarak kaydedilmesi, köyün adının 1959 yılında 7267 sayılı kanunla bir kez daha değiştirildiğini göstermektedir. 1965 genel nüfus sayımında Balıklı köyünün nüfusu 989 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 190 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Tortum kazasının Uzundere bucağına bağlıydı. Uzundere 1987 yılında ilçe olunca, Balıklı da bu ilçenin merkez nahiyesinin köyü haline geldi.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Ulubağ köyünde yıkık halde iki kilise bulunmaktadır. Bunlardan biri Aşağı mahallesinin Bağlar mevkiinde, diğeri köyün yaylasındadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 107&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle merkezi, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, Balıklı Mahallesi'nde 2,9&nbsp;km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır. Mahallenin bir kısmı da Yıkıklar Mevkii'nin kuzeyinde  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Adalı, Kâhta

**Adalı**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1919 yılı kayıtlarında&nbsp;Ermenice kökenli **Heniç** ya da **Hiniç** iken, 2000 yılında **Taşlık** olarak geçmektedir. Köyün bugünkü adı 1968 yılı kayıtlarında da vardır. Köy için Atatürk Baraj gölü altında kalan eski Hiniç, Aşürge, Sıratut ve Germirik mezraları yerine Taşlık mevkiinde yeni yerleşim açıldı.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 90&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 60&nbsp;km uzaklıktadır. Atatürk Baraj Gölü kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akkavak, Kâhta

**Akkavak**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1928 yılı kayıtlarında&nbsp;**Aşurge**&nbsp;olup, Kürtçede "aşûrgeh" sözcüğü&nbsp;"Süryani yeri" anlamına gelmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 63&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 28&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Esendere, Kâhta

**Esendere**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı, 1560 yılı kayıtlarında Kürtçede "kilisecik" anlamına gelen **Kilisik**, 1968 kayıtlarında ise **Akpınar** olarak geçmektedir. Köy 2006 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 53&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Arılı, Kâhta

**Arılı**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı, 1835 ve 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "kulecik" anlamına gelen **Bircik** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 20&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kirazlı, Uzundere

**Kirazlı**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Kirazlı köyünün eski adı **Otha**'dır. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Otha (اوتخە)  olarak geçer.  Otha köyünü Osmanlılar 16. yüzyılın ortasında Gürüclerden ele geçirdi. Bu yer adı Gürcüce dört anlamına gelen "othi" (ოთხი) kelimesinden türemiş olmalıdır. 1935 yılında Otha, Erzurum vilayetinde Tortum ilçesinin Azort nahiyesine bağlı bir köydü ve nüfusu 664 kişiden oluşuyordu. Otha "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanun uyarınca Kirazlı olarak değiştirilmiştir. Köyün nüfusunun Hristiyan olduğu döneme ait Otha Kilisesi'nin günümüze kalıntıları kalmıştır.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 104&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, Altınçanak Mahallesi üzerinden, Denizbaşı Mevkii'nde, 6,2&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır. .

## Nüfus

## Resim Galerisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akdoğan, Kâhta

**Akdoğan**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1912 yılı kayıtlarında Ermenicede&nbsp;"küçük kilise, şapel" anlamına gelan **Haçadur**, 1919 yılı kayıtlarında ise **Hiştur** ya da **Heştur** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 58&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Boğazkaya, Kâhta

**Boğazkaya**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1560 yılı kayıtlarında&nbsp;**Habeşik**&nbsp;olup, Ermenicede "habşig" sözcüğü&nbsp;"habeşli, zenci" anlamına gelmektedir. Köyün 1869 yılı kayıtlarındaki ismi ise **Hamşik** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 33&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çakıreşme, Kâhta

**Çakıreşme**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1835 yılı kayıtlarında&nbsp;**Koslar**, 1928 yılı kayıtlarında ise Kürtçede "köseler" anlamına gelen **Kosan** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 55&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 22&nbsp;km uzaklıktadır. Atatürk Baraj Gölü kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çıralık, Kâhta

**Çıralık**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

Köy ekonomisi ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Buğday, arpa ve mercimek gibi ürünler yetiştirilmekte, küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Son yıllarda, köy halkının bir kısmı Kahta ve Adıyaman merkezinde çalışarak gelir elde etmektedir.

## Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 23&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ortanca, Kâhta

**Ortanca**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1835 yılı kayıtlarında&nbsp;Kürtçede "meyan kökü" anlamına gelen **Sûsik**, 1928 yılı kayıtlarındaki ise **Sûsiyan**&nbsp;olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 45&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gökçe, Kâhta

**Gökçe**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1835 yılı kayıtlarında&nbsp;**Burc**, 1946 yılı kayıtlarında &nbsp;ise Kürtçede "burçlar" anlamına gelen **Birciyan** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 73&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 40&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dardağan, Kâhta

**Dardağan**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1919 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Horis köyüne bağlı bir mezra iken, 16 Ağustos 1957'de yine aynı köye bağlı Gürni ve Sofyan mezraları ile birleşerek köy statüsü kazandı.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 100&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 67&nbsp;km uzaklıktadır. Atatürk Baraj Gölü kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ekinci, Kâhta

**Ekinci**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1919 yılı kayıtlarında&nbsp;**Tizenüt**&nbsp;olup, Ermenicede "tızenud" sözcüğü&nbsp;"incirli" anlamına gelmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 71&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 33&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Elbeyi, Kâhta

**Elbeyi**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1928 yılı kayıtlarında bugünkü adını taşırken 2000 yılı kayıtlarında **Fındıkçalı** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 88&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 55&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tuğlu, Kâhta

**Tuğlu**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "tarlacık, boğaz" anlamına gelen **Sévik**, 1933 kayıtlarında ise **Sivik** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 86&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 53&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Burmapınar, Kâhta

**Burmapınar**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1919 yılı kayıtlarında&nbsp;**Darberi**&nbsp;olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 58&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Yarpuzlu Çayı üzerindeki Cendere Köprüsü yanındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yenikuşak, Kâhta

**Yenikuşak**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1919 yılı kayıtlarında&nbsp;**Horis**&nbsp;olarak geçmektedir. Baraj altında kalan köyün yerine bugünkü köy kurulmuştur.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 65&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 32&nbsp;km uzaklıktadır. Atatürk Baraj Gölü kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Narince, Kâhta

**Narince**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı 1739 yılı kayıtlarında&nbsp;**Narlıca**&nbsp;olarak geçmektedir. Köy, 1835'ten beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 63&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Popüler kültürdeki yeri
1980 yılında Ertem Eğilmez tarafından çekilen İlyas Salman ve Şener Şen'in başrollerinde olduğu Banker Bilo filminde, İlyas Salman'ın canlandırdığı Bilo karakteri, Kahta'nın Narince Köyü'nden olduğunu söyler.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Eski Kâhta

**Eski Kâhta**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün 1190 yılı kayıtlarındaki Süryanica adı **Gahtai**, 1914 yılında **Kâhta**, 1946 yılında **Eski Kahta**, 2000-2011 yılları arasında **Kocahisar**, 2011-2020 yılları arasında **Eski** olan köyün adı, bu tarihten sonra tekrar bugünkü adını almıştır. Antik Çağ'da Arsameia, Orta Çağ'da Gaxtai ve Kâxta adıyla bilinen ünlü kalenin olduğu yerdir. En erken 12. yüzyıla ait Süryani Mihail vekayinamesinde (1149 yılında Türklerin Haçlı kontu Joscelin'den aldığı kaleler meyanında) Gaxtai adı görülür. İlçe adını buradan almış, ilçe merkezi 20. yüzyılda şimdiki yerine taşınmıştır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 63&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 30&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akalın, Kâhta

**Akalın**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Eski yeri Atatürk Baraj Gölü altında kalan köyün 1835 ve 1919 yıllarındaki adı **Kârselah**&nbsp;olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 85&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 52&nbsp;km uzaklıktadır. Atatürk Baraj Gölü kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Dumlu, Kâhta

**Dumlu**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı, 1835 ve 1928 yılı kayıtlarında Ermenicede "kızılcık" anlamına gelen **Honi** ya da **Huni** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 75&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 42&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Damlacık, Kâhta

**Damlacık**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1919 yılı kayıtlarında **Tavsi** ya da **Tavusi**&nbsp;olup, Ermenicede "çalı" anlamına gelmektedir. Bucak merkezi eski Alut (Salkımbağı) köyünden buraya taşındığı için **Alut** adı da kullanılmıştır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 63&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 22&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İslamköy, Kâhta

**İslamköy**, Adıyaman ilinin Kâhta ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1928 yılı kayıtlarında&nbsp;Kürtçede "şeyhöldü" anlamına gelen **Şeyhmirik**, 1960 yılı kayıtlarındaki adı is **Akkılıç**&nbsp;olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 48&nbsp;km, Kâhta ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akçabel, Gölbaşı

**Akçabel**, Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün adı, 1919 yılı kayıtlarında Kürtçede "pamukçu" anlamına gelen **Pembegi** olarak geçmektedir.

## Coğrafya
Köy; Adıyaman il merkezine 80&nbsp;km, Gölbaşı ilçe merkezine ise 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yaylacık, Gölbaşı

**Yaylacık**, Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köyün eski adı,&nbsp;1919 yılı kayıtlarında&nbsp;**Köristan**&nbsp;olup, Kürtçede "gûristan" sözcüğü&nbsp;"gayrımüslim mezarlığı" anlamına gelmektedir.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 28&nbsp;km, Gölbaşı ilçe merkezine 19&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yukarınasırlı, Gölbaşı

**Yukarınasırlı**, Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1919 yılından beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 89&nbsp;km, Gölbaşı ilçe merkezine 26&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Hasan Gemici

**Hasan Gemici** ile aşağıdakiler kastedilmiş olabilir:

## İsimler
* Hasan Gemici (güreşçi) (1927-2001), Türk güreşçi
* Hasan Gemici (siyasetçi) (d.1953), Türk siyasetçi
* Şampiyon Hasan Gemici Spor Salonu, Kocaeli İzmit te bulunan spor tesisi

## Ayrıca bakınız
* 

## Dış bağlantılar
* Türk Dil Kurumu' nda kelime arama
Diyagonal

Dikdörtgenin bir köşesiyle çaprazında bulunan köşesi arasında çizilen çizgi anlamına gelen **diyagonal** kalın numara iplikten yapılmış bir kumaş türüdür.

Diyagonal dimiler büyük örgülü basit dimilerdir. Bu kumaşlarda çözgü ipliği atkı ipliği istikametinde 45° açı yapar. Yani çözgü diyagonalleri kumaş yüzeyinde, yatayla 44°-45° açı yapar. Kumaşın atkı ve çözgüsünde kullanılan iplikler değişikse, daha parlak ve değerli olan iplik kumaş yüzeyine daha çok çıkarılır.

Dimi örgülerle daha ağır gramajlı ve elastik kumaşlar yapılabilmektedir. Diminin bir türevi olan diyagonal dimilerde ise desenlendirme imkânı çok geniştir.

Diyagonal dimi ile dokunmuş diyagonal kumaşlar, kalın numaralı iplikten yapılmış olup; dimi 2/2 dokulu pamuklu bir kumaştır. Eşit karakterli bir dimidir.

Genelde pantolonluk kumaş olarak kullanılır. Bunun dışında eteklik, ceketlik olarak da kullanılır. Sağlam ve gramajlı olarak üretildiğinde çadır bezi (branda bezi) olarak da kullanılabilir.

Örnek konstrüksiyon: 
* Çözgü ipliği =ne = 12/1 
* Sıklık = 24 ad/cm
* Atkı ipliği = ne =12/1
* Ağırlık = 206 g/m²
* En = 70&nbsp;cm
Altyazı

**Alt yazı**, televizyon ve sinemada özellikle yabancı dilde çekilmiş orijinal seslendirmesi olan filmlerde diğer dillerdeki izleyicilerin filmi seyrederken filmin altındaki yazıyı okuyarak filmde geçen diyalogları ve filmin konusunu anlamasını sağlayan bir görsel yöntemdir.

Fakat birçok ulusal kanal ülke içindeki okur-yazar durumuna göre filmleri dublaj yöntemi ile kendi anadilinde yayınlar. Alt yazı genel olarak sinema, VCD veya DVD'lerde kullanılan bir yöntemdir.
Çınar Yayınları

**Çınar Yayınları** yazar Rıfat Ilgaz ve oğlu Aydın Ilgaz tarafından 1983 yılında kurulan yayınevidir.  Yayınevi Rıfat Ilgaz'ın gazete ve dergilerde çıkan yazıları ve daha önce diğer yayınevlerinden çıkan kitaplarını Bütün Eserleri adı altında yayımlamaktadır.

Yayınevi ayrıca kültürel etkinlikler ve edebiyat yarışmaları da düzenlemektedir.

## Yayınevinden kitapları çıkan diğer bazı yazarlar
* Rıfat Ilgaz
* Sunay Akın 
* Akgün Akova
* Emin Değer
* Beril Dedeoğlu
* Atilla Birkiye
* Nural Birden
* Sevim Ak
* Metin Demirtaş
* Nebil Özgentürk
* İslam Çupi
* Sıtkı Erinç
* Mehmet Saydur
* Asım Bezirci
* Öner Yağcı
* Alpay Kabacalı
* Reşat Özkan
* Ayfer Gürdal Ünal
* Azizi Sivaslıoğlu
* Tacim Çiçek 
* Yılmaz Onay
* Semih Balcıoğlu
* Tanasis Valtınos
* Mehmet Başaran 
* Koray Düzgören 
* Oktay Ekinci
* Ernesto Che Guevara
* Ümit Otan
* Vedat Özdemiroğlu
* Mustafa Balbay
* Aydın Tözören
* Kutlukhan Perker
* Gürsel Öngören
* Feyza Hepçilingirler
*
* Abdullah Şen
* Esat Ahmet Koraltan
* Tülay German
* Gül Abus
* Aysim Altay
* Jutta Richter
* Viveca Sundval
* Cihan Demirci
* Ender Macun
* Fatih Hazinedar
* Alper Akçam
* Aydın Hatipoğlu
* Lale Erkal 
* Zehra İpşiroğlu
* Suzan Albek
* Erdinç Utku
* Naci Girginsoy
* Bilge Öngöre
* Nilgün Ilgaz
* Aydın Ilgaz
* Ebru Cündübeyoğlu
* Emrah Altınok 
* Sevgi Özel

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yayınevinin internet sitesi
* Derviş Şentekin’le Çınar Yayınları üzerine…
* Çınar, Kırmızı Kedi çatısı altında
*RIFAT ILGAZ ÇOCUK EDEBİYATI “ROMAN” YARIŞMASI SONUÇLANDI
Suevi

**Sueviler** (**Suebiler** / **Süevler**) günümüzdeki Kuzeydoğu Almanya'da yoğunlaşmış olarak yaşamış bir halktır. Sueviler hakkındaki ilk bilgiler liderleri Ariovistus'un Jül Sezar'la yaptığı MÖ 58'deki savaşa aittir. MÖ 9'da Drusus sınırı güvenli duruma getirene kadar Roma İmparatorluğu üzerinde Ren Nehri civarında tehdit olmuşlardır. Roma'nın yıkılışından sonra İspanya'ya gidip orada bir krallık kurmuşlardır. Vizigotlar 585'te onları yenmiştir.

Tarihçi Tacitus'a göre bu halk, Quadi, Semnones ve Marcomanni gibi kavimlerin birleşmesinden oluşmaktadır.

## Kaynakça