open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tepeyurt, Arhavi

**Tepeyurt**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Tepeyurt köyü ile Şenköy'ün ortak eski adı **Kutuniti**'dir. Lazca bir yer adı olan Kutuniti (კუტუნითი), "güdük yer" anlamına gelir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Tepeyurt köyü Kutunit-i Ulya (قوطونت علیا), Şenköy de Kutunet-i Süfla (قوطونت سفلا) olarak geçer. Kutunit-i Ulya (Yukarı Kutuniti) Lazca "Jilen Kutuniti" (ჟილენ კუტუნითი) şeklinde yazılır.

Kutuniti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre Kutunit-i Ulya (Yukarı Kutuniti) köyü, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Nüfusu 37 hanede yaşayan 52 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu ihtiva etmesi ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 150 inek, 4 öküz ve 1 at kaydedilmiştir.

Yukarı Kutuniti köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Kutuniti Ulya" şeklinde yazmıştır.

Yukarı Kutuniti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Kutuniulya" olarak yazılmış olan yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 220 kişiden oluşuyordu. Kutuniti veya Kutunit Türkçe olmadığı için Yukarı Kutuniti köyünün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Tepeyurt olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Şenköy'ün nüfusu 258 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 108 kişi okuma yazma biliyordu.

Tepeyurt köyünde 2014 yılında mimari dokusunu korumuş 2 Laz evi ve 4 serender bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Tepeyurt köyü, Arhavi ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır. Kapisre Deresi'nin bir kolu olan Sidere'nin sağ yakasında yer alır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Balıklı, Arhavi

**Balıklı**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür. Köyde geleneksel Omatxore Şenliği düzenlenmektedir.

## Tarihçe

Balıklı köyü, Pilargeti (Ulukent) köyü sınırları içindeki üç mahallenin birleştirilmesiyle 1956 yılında kurulmuştur. Buna bağlı olarak Pilargeti (ფილარგეთი), Ulukent'in yanı sıra Balıklı köyünün de eski adı kabul edilir. Antik Yunancada leylek anlamına gelen *pelargos* kelimesinin Lazcada aldığı  biçimden türemiş olup Pilargeti, "leylekli / leylek yeri" anlamına gelir. Balıklı köyünün kurulmasından sonra bu yerleşim Yukarı Pilargeti, Ulukent köyü de Aşağı Pilargeti  olarak anılmıştır.

Pilargeti veya Pelargeti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Pilargeti veya Pelargeti adı Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Yazılı olarak bu köyden ilk kez büyük bir olasılıkla 1917 yılında, Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze'nin notlarında söz edilmiştir. Kiğşidze'nin Pilargeti (ფილარგეთი) şeklinde yazdığı köy, Birinci Dünya Savaşı'nde Rusların eline geçmişti ve bu sırada Rus idaresi sınırları içinde bulunuyordu. Rus idaresi köyü Pilargeti (Пиларгети) şeklinde kaydetmiştir.

Balıklı köyü, Pilargeti'nin mahalleleri olan Emeniati, Bağva ve Bardi'nin 1956 yılında birleştirilmesi sonucunda kurulmuştur. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Pilarget adı altında tek bir köy kaydedilmişken, 1960 genel nüfus sayımında Balıklı ve Ulukent ayrı köyler olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında Balıklı köyünün nüfusu 549 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 253 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Balıklı köyü, Artvin il mekezine 96&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır. Köy Gültepe, Güneyce
ve Kozluca mahallelerinde oluşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Yerelnet
*
Başköy, Arhavi

**Başköy**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür. Ortacalar Bucağına bağlıdır.

## Tarihçe

Köyün bilinen en eski Türkçe adı Başköy'dür. Artvin ilinde, Hopa ilçesindeki  Başköy gibi bu adı taşıyan başka köyler vardır. Geç dönemde ortaya çıkmış olan bu ad, bir bölgede üst kesimde bulunan yerleşmelere verilmiştir. Başköy, 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defterinde ve 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde "Orci Başköy" (اورجی باشكوی) olarak geçer. Köyün adı daha sonraki kaynaklarda da "Orcubaşköy" ve "Orcibaşköy" biçiminde yazılmıştır.

Başköy'ün bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Başköy'ün yer aldığı Arhavi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 yılında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu. 17. yüzyılın son çeyreğinde (1681/182) Osmanlı idaresinin gerçekleştirdiği bir tahrirde, "Başköy" adını taşıyan yerleşme, Orçı köyüyle birlikte "Orçı-Başköy" olarak kaydedilmiştir. Bu sırada Orçi-Başköy, Arhavi kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin en içi kesimde bulunan yerleşmesiydi.

1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Başköy, "Orci Başköy karyesi" adıyla Trabzon vilayetinin Lazistan sancağı içinde Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin bir köyü olarak geçer. Köyün nüfusu 87 hanede yaşayan 209 kişi olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Başköy'de yaklaşık 418 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Hane başına 4,8 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 100 keçi/koyun, 407 inek ve 5 öküz olarak tespit edilmiştir.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Başköy (باش كوی) olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Orcubaşköy" olarak yazılmış olan yerleşme, Artvin vilayeti yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin bir köyü olarak geçer. Bu tespite göre köyün nüfusu 332 kişiden oluşuyordu. Bu yerleşme, 1955 genel nüfus sayımında Başköy adıyla Arhavi kazasının merkez nahiyesine, 1960 genel nüfus sayımında da Arhavi ilçesinin Oratacalar bucağına bağlı köy olarak kaydedilmiştir.

Eskiden ayrı bir köy olan ve sonra Başköy'e bir mahalle olarak bağlanan Nobağleni, 1959 yılında yeniden ayrı bir köy haline getirilmiştir.

## Coğrafya
Başköy, Artvin il merkezine 89&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Yerelnet
*
Ulukent, Arhavi

**Ulukent**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Ulukent ve Balıklı köylerinin ortak eski adı **Pilargeti**'dir. Lazca bir yer adı olan Pilargeti (ფილარგეთი), Antik Yunancada leylek anlamına gelen *pelargos* kelimesinin Lazcada aldığı  biçimden türemiş olup "leylekli / leylek yeri" anlamına gelir. Ulukent köyü Aşağı Pilargeti, Balıklı köyü ise Yukarı Pilargeti olarak bilinmektedir. Bu yer adı Türkçeye "Pilarget" şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pilarget / Pelarget (پلاركت) olarak geçer.

Pilargeti veya Pelargeti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Pilargeti veya Pelargeti adı Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Yazılı olarak bu köyden ilk kez büyük bir olasılıkla 1917 yılında, Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze'nin notlarında söz edilmiştir. Kipşidze'nin Pilargeti (ფილარგეთი) şeklinde yazdığı köy, Birinci Dünya Savaşı'nde Rusların eline geçmişti ve bu sırada Rus idaresi sınırları içinde bulunuyordu. Rus idaresi köyü Pilargeti (Пиларгети) şeklinde kaydettiği köyde 98 hanede 400 kişi yaşıyordu.

Pilargeti veya Pelargeti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Pilarket" şeklinde yer alan köy, Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 714 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. 1955 genel nüfus sayımında da tek köy olarak kaydedilmiş olan Pilargeti'nin Emenyat, Bağva ve Bardi mahalleri 1956 yılında Balıklı adı altında ayrı bir köye dönüştürülmüştür. Pilargeti veya Pelarket Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ulukent olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ulukent köyünün nüfusu 598 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 256 kişi okuma yazma biliyordu.

Ulukent köyündeki Ulukent Köyü Camii'nin 19. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir. Caminin korkuluklarında ve kubbe göbeğinde bitkisel motifler, kadınlar mahfili katının altında yer alan kirişte ise oyma geometrik desenler görülmektedir. Caminin ahşap minberi işlenmiştir. 2012 yılında köyde mimari dokusunu korumuş 13 Laz evi, 9 serender ve 8 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Ulaş, Arhavi

**Ulaş**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Ulaş köyünün eski adı **Durmati**'dir. Nitekim Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze 1917 yılında köyün adını Durmati (დურმათი) şeklinde yazmıştır. 1960 genel nüfus sayımında Ulaş köyünün eski adının Rifatlı olarak verilmesi, bu yer adının Türkçeye bu şekilde girdiğini göstermektedir.

Durmati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Durmati adı Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Yazılı olarak bu köyden ilk kez büyük olasılıkla 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze'nin notlarında söz edilmiştir. Bu sırada Durmati köyü Rus idaresi sınırları içinde bulunuyordu. Rus idaresi ise köyü Durmad (Дурмады) adıyla kaydetmiştir.

Durmati köyü, 1935 genel nüfus sayımında "Rifatlı" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köy, Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almış olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 192 kişiden oluşuyordu. Rifatlı adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ulaş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ulaş köyünün nüfusu 262 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 119 kişi okuma yazma biliyordu.

Ulaş köyünde 2014 yılında mimari dokusunu korumuş 3 Laz evi, 15 serender ve 2 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde atmacacılık ve piknik için kullanılan Opurmole tepesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Dereüstü, Arhavi

**Dereüstü**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Dereüstü köyünün eski adı, **Gidreva**'dir. Bir Laz köyü olan bu yerleşme, Gürcüce kaynaklarda Gidreva (გიდრევა) ve Gidreveti (გიდრევეთი) olarak geçer. Bu yer adı, Lazca bir soyadı olan Gidreva'dan (გიდრევა) gelir. Gidreva, 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri ve 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de köyün adı Gidreva / Gidreve (كیدروە) biçiminde yazılmıştır.

Gidreve'nin bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Gidreve'nin yer aldığı Arhavi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Gidreve, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 54 hanede yaşayan 134 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 2,5 kişi düşmesi, sadece erkek nüfusun tespit edilmiş olduğunu göstermektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda köyün nüfusunun yaklaşık 268 kişiden oluştuğu söylenebilir. Nitekim 1935 yılında köyde tespit edilen nüfus da bu ihtimali desteklemektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 42 keçi/koyun, 167 inek, 3 at ve 3 öküz tespit edilmiştir.

Gidreve, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Gidreve" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 352 kişiden oluşuyordu. Gidreve / Gidreva adı "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dereüstü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dereüstü köyünde 386 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 199 kişi okuma yazma biliyordu.

2014 yılında, köyde mimari dokusunu korumuş 12 Laz evi, 15 serender ve 3 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Dereüstü köyü, Artvin il merkezine 83&nbsp;km, Arhavi ilçesine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Güneşli, Arhavi

**Güneşli**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Güneşli köyünün eski adı, **Gviazona** veya **Gvyazona**'dır. Gviazona (ჯგიაზონა) Lazca bir yer adıdır. Gviazona, Lazcada "yollu bahçe" anlamına gelmektedir. Merkez mahallesinin eski adı olan Takamandeni (თაქამანდენი), bazı kaynalarda köyün eski adı olarak geçer.

Gviazona'nın bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Gviazona'nın yer aldığı Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Gviazona veya Takamandeni 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ayrı bir köy olarak geçmemektedir. Bununla birlikte Kamparona köyünün bir mahallesi olduğu bilinmektedir. Bu salnamede Kamparona Trabzon vilayetinin Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü ve nüfusu 143 hanede yaşayan 342 kişiden (büyük bir olasılıkla sadece erkek) oluşuyordu. Gviazona'yı da kapsayan Kamparona 1928 yılında ise, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı.

Bu yerleşme, Takamandeni adıyla Kamparona köyünün bir mahallesiyken, 1956 yılında Güneşli adıyla ayrı bir köye dönüştürüldü. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Güneşli adında bir köy yer almazken, 1960 genel nüfus sayımıdan Arhavi ilçesinin merkez bucağında bu adla bir köy olarak kaydedilmiştir. Kamparona köyünün 1955 yılında 729 kişiden oluşan nüfusu, Takamandeni mahallesinin bir köy olarak ayrılmasından dolayı 1960 yılında 402 kişiye gerilemiştir. 1960 yılında Güneşli köyünde ise 143 kişi kaydedilmiştir.

## Coğrafya

Güneşli köyü, Artvin il merkezine 85&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 9&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Üçler, Arhavi

**Üçler**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Üçler köyünün eski adı **Golazeni**'dir. Lazca bir yer adı olan Golazeni (გოლაზენი), tepe anlamındaki "gola" (გოლა) ile düz veya düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) kelimelerinden oluşur ve "tepe düzü" veya "yayla düzü" anlamına gelir. Ardeşen ilçesinin sınırları içinde bir yayla olan Golazena de aynı anlama sahip bir yer adıdır.

Köyün bulunduğu tarihi Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak bu yer adı, bir köy olarak Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Bu yerleşimin Kamparna köyünün bir mahallesi olduğu köye dönüştürüldüğüne dair karardan anlaşılmaktadır. Nitekim yerleşim, 6 Haziran 1956 tarihinde Üçler adıyla köy haline getirilmiştir. Bunun sonucunda Kamparna köyünün nüfusu 1955'te 729 iken, 1960'ta 402 kişiye gerilemiştir. 1965 genel nüfus sayımında Üçler köyünde 275 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 121 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus
Köyün yerli halkı Lazlardır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Boyuncuk, Arhavi

**Boyuncuk**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Boyuncuk köyünün eski adı **Parehi**'dir. Türkçe kaynaklarda "Parih" olarak da geçer. Gürcüce bir yer adı olan Parehi (პარეხი), mağaralı kaya anlamına gelir. Parehi, Yukarı Potocuri köyünün bir mahallesiyken 1955 yılında köy haline getirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında "Boyuncuk (*Parih*)" biçiminde eski adıyla birlikte kaydedilmiş olan yerleşme, Artvin ilinin Arhavi kazasının Ortacalar bucağına bağlıydı. Nüfusu 144'ü erkek ve 209'u kadın olmak üzere 353 kişiden oluşuyordu. Köyde bu tarihte sadece 116 kişi okuryazardı.

2014 yılında, köyde mimari dokusunu korumuş 6 Laz evi, 10 serender ve 2 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Boyuncuk köyü, Artvin il merkezine 104&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 28&nbsp;km uzaklıktadır. Arhavi'de ilçe merkezine en uzak köydür.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Yerelnet 
*
Dülgerli, Arhavi

**Dülgerli**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Günümüzde Dülgeri ve Soğucak adlarını taşıyan yerleşmelerin ortak eski adı, **Potocuri**'dir. Lazca Potocuri (Megrelce: პოტოჯური) olarak yazılan bu yer adı, 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Potocur (پوطوجور) olarak geçer. 1876 ve 1928 yıllarında Potocuri, Potocur-i Süfla (پوطوجور سفلا) ve Potocur-i Ulya (پوطوجور علیا) olmak üzere iki ayrı köydü. 1959 yılında Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) adı Dülgerli, Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri) ise Soğucak olarak adlandırılmıştır.

Potocuri'nin bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Bugün Potocuri'nin yer aldığı Arhavi toprakları, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Arhavi bölgesi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Lazca "3alen Potocuri" (Megrelce: წალენ პოტოჯური) olarak yazılan Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) ile Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri), 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde birlikte kaydedilmiştir. Bu salnameye göre Potocuri, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 177 hanede yaşayan 464 kişiden oluşuyordu. Hane başına ortalama yaklaşık 2,6 kişi düşmesi, sadece erkek nüfusun tespit edilmiş olduğuna işaret etmektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda köyün nüfusunun yaklaşık 928 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Nitekim 1935 yılında köyde tespit edilen nüfus (iki köyün toplamı 1.016 kişi) da bu ihtimali desteklemektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 326 keçi/koyun, 508 inek ve 4 öküz tespit edilmiştir.

Dülgerli, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Potocur-i Süfla" adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 genel nüfus sayımında "Potucursüfla" olarak kaydedilmiş yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 560 kişiden oluşuyordu. Potocuri "yabancı kökten geldiği" için Aşağı Potocuri'nin (Potocur-i Süfla) adı, 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dülgerli olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "Dülgerli (*Aşağı-Potocur*)" biçiminde kullanılmıştır.

## Coğrafya

Dülgerli köyü, Arhavi ilçe merkezine 24&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Eskuvat, Peperdiha ve Omjore Mahalleleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Kemerköprü, Arhavi

**Kemerköprü**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kemerköprü köyünün eski adı **Cgiriazeni**'dir. Lazca bir yer adı olan Cgiriazeni (ჯგირიაზენი), iyi anlamındaki "cgiri" (ჯგირი) ve düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) kelimelerinden oluşur ve "iyi düzlük" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda Ciryazen, Çiryazen, Ciğeryazan gibi farklı biçimlerde geçer. Erken dönem Osmanlı tahrir defterlerinde ve 1835 nüfus sayımında "Çiryazen / Ciryazen", 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ise, Cgiryazen/Cigryazen (چكریازن) olarak yazılmıştır.

Cgiriazeni köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Cgiriazeni köyü, 16. yüzyılın son çeyreğinde (1681/1682) yapılan tahrirde  "Çiryazen" adıyla kaydedilmiştir.

Cgiriazeni köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde "Cigryazen" (چكریازن) adıyla kaydedilmiş, fakat "Ciğeryazan" şeklinde okunmuştur. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 53 hanede yaşayan 177 kişiden oluşuyordu. Hane başına düşen ortalama nüfusun yaklaşık 3,3 kişi olması, sadece erkek nüfusun tespit edildiğini göstermektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun 354 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Tarımla geçinen Cigryazen'de bu salnamede hayvan varlığı olarak 3 keçi/koyun, 151 inek, 3 at ve 3 öküz tespit edilmiştir.

Cgiriazeni veya Cigryazen köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, "Cgiria Zeni" (ჯგირია ზენი) şeklinde not ettiği köyde 14 hanede 61 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Cgiriazeni veya Cigryazen köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Cigryazen" (جكریازن) adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Cigeryazan" olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 268 kişiden oluşuyordu. Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla "Kenarköprü" olarak değiştirilmiştir. Nitekim köyün adı 1955 gelen nüfus sayımıda "Ciğeryazan", 1960 gelen nüfus sayımında ise, Kenarköprü olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında Kemerköprü şeklinde yazılmış olan köyün nüfusu 249 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 121 kişi okuma yazma biliyordu.

Cgiriazeni köyünün yeni adının kaynağı olan tek kemerli taş köprü, Kemerköprü köyü ile Dereüstü köyünü birbirine bağlamaktadır. Sadece yaya geçişleri için kullanılan köprü, 1995 yılında kısmen yıkılmış ve daha sonra onarılmıştır.

## Coğrafya

Kemerköprü köyü, Artvin il merkezine 82&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 6&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Kıvadidi (Taşdibi), Tisilepuna (Yılan) ve Dolazeni gölleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kestanealan, Arhavi

**Kestanealan**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kestanealan köyünün eski adı **Çukalvati**'dir. Lazca bir yer adı olan Çukalvati (ჭუკალვათი), çömlekli anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Çukalvat şeklinde girmiştir. 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çukalvat (چوقالوات) olarak geçer.

Çukalvati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Çukalvat (چوکالوات) şeklinde yazılmış olan köyün nüfusu 47 hanede yaşayan 610 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 77 koyun ve keçi, 102 inek ve 2 öküz kaydedilmiştir.

Çukalvati veya Çukalvat köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, Çukalvati (ჩუკალვათი) şeklinde not ettiği köyde 8 hanede 63 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Çukalvati veya Çukalvat köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 189 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. Çukalvati veya Çukalvat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kestanealan olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kestanealan köyünün nüfusu 274 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 123 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Kestanealan  köyü Arhavi ilçe merkezine 11&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Kavakköy, Arhavi

**Kavakköy** (Lazca : Yakovit), Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kavakköy'ün eski adı **Yakoviti** (იაკოვითი) veya **Yakobiti** (იაკობითი) olarak bilinir. Bununla birlikte 1704 tarihli "Batum Livası Mufassal Defteri"nde "Yakobet" (یاقوبت) şeklinde geçer. Türkçede Yakub olarak bilinen kişi adı Yakov veya Yakob'dan türemiş olup "Yakov'un yurdu" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Yagobit ve Yakobit şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Yakovit (ٻاقوت) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de benzer şekilde Yakovit (ٻاقوٻت) olarak yazılmıştır.

Yakoviti veya Yakobiti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında, bugünkü Batum şehri ve çevresi hariç, bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.

Yakobet köyü, 1704 tarihli "Batum Livası Mufassal Defteri"ne göre, Batum livasının Arhave nahiyesine bağlıydı. Köyde bennak vergisi ödeyen 44 erkek, mücerrede vergisi ödeyen 7 erkek ve ispenç vergisi ödeyen 28 erkek kaydedilmiştir. Vergiye tabi buğday, darı ve kendir tarımı ile bağcılık, Şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, meyve yetştiriliyor ve domuz besleniyordu. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Nüfusu 78 hanede yaşayan 207 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 13 keçi ve kotun, 3 at, 192 inek ve 4 öküz kaydedilmiştir.

Gürcü general ve coğrafyacı Giorgi Kazbegi Lazeti bölgesine yaptığı gezi sırasında Arhave'den Vitze'ye deniz kıyısından yol gitmediğini, Arhavi Deresi boyunca iç kesime girdiklerin ve İakobiti (იაკობიტთი) köyünde bu derenin üç kola ayrıldığını yazmıştır.

Yakoviti veya Yakobiti köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, İakoviti (იაკოვითი) şeklinde not ettiği köyde 16 hanede 126 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Yakoviti veya Yakobiti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 525 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. Yakoviti veya Yakovit Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kavak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Gürgencik köyünün nüfusu 741 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 401 kişi okuma yazma biliyordu.

Kavakköy'de, 2014 yılında, mimari dokusunu korumuş 8 Laz evi, 15 serender ve 12 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 80&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, şimdiki ismini 1993 yılında yıkılan Kavak Köprüsü'nden almıştır. Köyde Berzene Mahallesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kireçlik, Arhavi

**Kireçlik**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Kireçlik köyünün eski adı **Bahta**'dır. Lazca bir yer adı olan Bahta (ბახტა), Türkçeye aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Arhavi nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Bahta (باخته) olarak geçer.

Bahta köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Nüfusu 48 hanede yaşayan 117 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 11 koyun ve keçi, 3 at, 182 inek ve 4 öküz kaydedilmiştir.

Bahta köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisi notlarında Rusça Bahta (Бахта) şeklinde yazılan köyde 9 hanede 33 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Bahta köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Bahta (باخته) şeklinde yazılmış olup, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 254 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. Bahta Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kireçlik olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kireçlik köyünün nüfusu 352 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu.

Kireçli köyünde 1880 yılında yapılmış bir cami bulunmaktadır.

## Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 96&nbsp;km, Arhavi ilçe merkezine ise 10&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ortacalar

**Ortacalar**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür. Ortacalar bucağının merkezidir.

## Tarihçe

Ortacalar köyünün eski adı **Ortaköy**'dür. 1835 tarihli Arhavi nüfus defterinde "Orçi Ortaköy" olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, sadece Orta Köy (اورتە كوی) şeklinde yazılmıştır.

Ortaköy'ün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Nüfusu 18 hanede yaşayan 45 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu olma ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 45 keçi ve koyun, 93 inek ve 1 öküz kaydedilmiştir.

Ortaköy, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, Ortaköy şeklinde not ettiği köyde 20 hanede 83 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Ortaköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 301 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. Ortaköy'ün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ortacalar şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında, sekiz köyden oluşan Ortacalar Bucağı'nın idari merkezi olan Ortacalar köyünün nüfusu 322 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 116 kişi okuma yazma biliyordu.

2012 yılında, köyde mimari dokusunu korumuş 35 Laz evi, 35 serender ve 2 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Köy, Arhavi ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Küçükköy, Arhavi

**Küçükköy**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Küçükköy'ün eski adı **Tshuleti**'dir. Bu yer adı Lazcada armut anlamındaki "mtshuli" (მცხული) kelimesinden türemiş olan Mshuleti'den (მცხულეთი) değişime uğramış olmalıdır. Mtshuleti ise, "armutlu" anlamına gelir. Türkçeye Suhulet şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Suhulet (سهولت) olarak geçer.

Tshuleti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Bu yerleşimin adı 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde geçmemektedir.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalan Tshuleti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 214 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almıştı. Tshuleti veya Suhulet, Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Küçükköy olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Küçükköy'ün nüfusu 243 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 93 kişi okuma yazma biliyordu.

Mimari dokusu korunmuş olan Küçükköy'de 2014 yılında 5 Laz evi, 30 serender ve 4 su değirmeni bulunuyordu.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Köyde Güllavat ve Bıyıklıoğlu Mahallesi bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Soğucak, Arhavi

**Soğucak**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Soğucak ile Dülgerli köylerinin ortak eski adı **Potocuri**'dir. Bir Laz köyü olan Potocuri (პოტოჯური), Türkçeye "Potocur" şeklinde girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Arhavi nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Potocur (پوطوجور) olarak geçer. Kayıtlarda Soğucak köyü Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri), Dülgerli köyü de Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) şeklinde yazılmıştır. Yukarı Potucuri adı Lazca Jilen Potocuri (ჟილენ პოტოჯური) olarak bilinir.

Potocuri'nin bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Arhavi bölgesi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası sınırları içinde yer alıyordu. Arhavi kazası, "Arhavi-Laz", "Gönye", "Vilayet-i İskele" ve "Vilayet-i Bağobit" nahiyelerinden oluşuyordu.

Yukarı Potocuri köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Aşağı Potucuri köyüyle birlikte kaydedilmiştir. Bu salnameye göre Potocuri, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 177 hanede yaşayan 464 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali de bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 326 koyun ve keçi, 508 inek ve 4 öküz kaydedilmiştir.

Yukarı Potocuri köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Potocur Ulya" şeklinde not etmiştir.

Yukarı Potocuri köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Potocur-i Ulya" adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 genel nüfus sayımında "Potucurulya" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 456 kişiden oluşuyordu. Potocuri veya Potocur Türkçe olmadığı için Yukarı Potocuri köyünün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Soğucak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Soğucak köyünün nüfusu 374 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 136 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Soğucak köyü, Arhavi ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Soğucak köyünde kayıtlı 712 kişi bulunmaktadır. Bununla birlikte köyde yaz döneminde 28 hane, sürekli 8 hane ikamet etmektedir. Soğucak'ta dokusu bozulmamış 9 ev 9 serender ve 2 adet su değirmeni bulunmaktadır. Geniş bir merası ve şelalesi bulunan köyde Geleneksel Yeşil Yayla Festivali etkinlikleri de düzenlenmektedir. Köyde Kusleta ve Naplat Mahalleleri bulunmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Yıldızlı, Arhavi

**Yıldızlı**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yıldızlı köyünün eski adı **Nobağleni**'dir. Lazca bir yer adı olan Nobağleni (ნობაღლენი), serender veya ambar anlamındaki "bağu" (ბაღუ) kelimesinden türemiştir ve "eski ambar yeri" anlamına gelir.

Nobağleni köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Ancak bu yer adı, bir köy olarak Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Nobağleni'nin Başköy'ün bir mahallesi olduğu, ayrı bir köye dönüştürülmesi ve Başköy'e mahalle olarak yeniden bağlanmasına dair kararlardan anlaşılmaktadır.

Nobağleni köyü, 1935 genel nüfus sayımında, Artvin Rize vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 104 kişiden oluşuyordu. Nobağleni, 1942 yılında bir mahalle olarak Başköy'ye bağlanmış, 1959 yılında ise, yeniden ayrı bir köye dönüştürüldü. Nobağleni köyünde 1965 gelen nüfus sayımında 124 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 61 kişi okuma yazma biliyordu. Köyün adının bir süre sonra Yıldızlı olarak değiştirildiği 1970 genel nüfus sayımında yeni adıyla kaydedilmiş olmasından anlaşılmaktadır.

Yıldızlı köyünde 2014 yılında, mimari dokusunu korumuş 3 Laz evi, 10 serender ve 1 su değirmeni bulunuyordu.

## Coğrafya
Yıldızlı köyü, Arhavi ilçe merkezine 21&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Dikyamaç, Arhavi

**Dikyamaç**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür. Köyde 2012 yılında kurulan Dikyamaç Köyü ve Çevresi Yaşam Tarzı Müzesi, Artvin ilinin ilk müzesidir.

## Tarihçe

Dikyamaç köyünün eski adı, **Kamparona**'dır. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Kanbarona (قانبارونە) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kanparona (قانپارونە) olarak geçer. Kamparona (კამპარონა), Laz coğrafyasında yaygın bir yer adıdır ve "mürver yeri, mürverlik" anlamına gelir.

Kamparona'nın bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Kamparona'nın yer aldığı Arhavi, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.

Kamparona, Osmanlı idaresinin 1835 yılında askere alma ve vergi toplama amacıyla yaptığı nüfus tespitinde Orçi bölgesinin köyü olarak "Orçi-Kamparna" olarak kaydedilmiştir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ise, "Kanbarona" adıyla Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 143 hanede yaşayan 342 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 2,4 kişi düşmesi, sadece erkek nüfusun tespit edildiğini göstermektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 684 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Nitekim 1935 yılında köyde tespit edilen nüfus (664 kişi) da bu ihtimali desteklemektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 630 inek ve 5 öküz tespit edilmiştir.

Kamparona, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Kamparana" olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 664 kişiden oluşuyordu. Türkçe kaynalarda farklı biçimlerde yazılmış olan Kamparona adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dikyamaç olarak değiştirilmiştir. Nitekim köyün adı 1955 genel nüfus sayımında "Kamparna", 1960 genel nüfusu sayımında da "Dikyamaç" olarak geçer. Köyün nüfusu 1955 yılında 729 kişiden, 1960 yılında da 402 kişiden oluşuyordu. Adının değişmesine rağmen köyün eski adı yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "Dikyamaç (*Kamparna*)" biçiminde kullanılmıştır.

Köyde 1894 yılında inşa edilmiş, 1908 yılında onarılmış ve 1990'lı yıllarda restore edilmiş bir cami bulunmaktadır.

## Coğrafya
Dikyamaç köyü, Artvin il merkezine 89&nbsp;km, Arhavi ilçesine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şenköy, Arhavi

**Şenköy**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür. Kapisre Deresi'nin bir kolu olan Sidere kıyısında yer alır.

## Tarihçe

Şenköy ile Tepeyurt köyünün ortak eski adı **Kutuniti**'dir. Lazca bir yer adı olan Kutuniti (კუტუნითი), "güdük yer" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Kutunet şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Şenköy Kutunit-i Süfla (قوطونت سفلا) ve Tepeyurt köyü de Kutunit-i Ulya  (قوطونت علیا) olarak geçer. Kutunit-i Süfla(Aşağı Kutuniti) Lazca "Tzalen Kutuniti" (წალენ კუტუნითი) şeklinde yazılır.

Kutuniti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre Kutunit-i Süfla (Aşağı Kutuniti) köyü, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Arhavi kazasına bağlıydı. Nüfusu 31 hanede yaşayan 64 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusu ihtiva etmesi ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 180 keçi/koyun, 93 inek, 3 öküz ve 3 at  öküz kaydedilmiştir.

Aşağı Kutuniti köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Kutuniti Sufla" şeklinde not etmiştir.

Aşağı Kutuniti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Kutunisüfla" olarak yazılmış olan yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin bir köyüydü venüfusu 160 kişiden oluşuyordu. Kutuniti veya Kutunit Türkçe olmadığı için Aşağı Kutuniti köyünün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Şenköy olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Şenköy'ün nüfusu 121 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 62 kişi okuma yazma biliyordu.

Şenköy'de 2014 yılında, mimari dokusunu korumuş 8 Laz evi, 10 serender ve 7 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 8&nbsp;km uzaklıktadır. Köyün yukarısında Tepeyurt köyü, köyün ilerisinde Aşağışahinler köyü yer almaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Üçırmak, Arhavi

**Üçırmak**, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Üçırmak köyünün eski adı **Orçi**'dir. Lazeti üzerine bir çalışmada verilen bilgiye göre Orçi köyü, Çançahepuna (ჭანჭახეფუნა) adını taşıyan bir bataklığın yukarısında bulunuyor, bu bataklık da Otalahe köyünde  yer alıyordu. Lazca bir yer adı olan Orçi'nin (ორჭი) küçük ve düz arazi parçası veya dağ sırtı anlamlarına geldiği belirtilmiştir. Bu yer adı Türkçeye "Orci" şeklinde girmiştir. Ancak 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde geçen "Orci Başköy" (اورجی باشكوی), Orçi bölgesindeki Başköy'ü ifade eder. Çünkü Orçi, aynı zamanda bir dere ile bölgenin de adıydı. Murgul vadisindeki bir Gürcü köyü de Orci veya Orca adını taşıyordu.

Orçi köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Orçi'nin 1486 tarihli Osmanlı tahrir defterinde bir köy olarak kaydedildiği ve sonra birkaç köye bölündüğü tahmin edilmektedir. Bu köylerden biri Üçırmak köyüdür.

Üçırmak köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça "Üçırmak" (Учирмак) şeklinde yazmış, köyde 51 hanede 227 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Üçırmak köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Üç Irmak (اوچ ایرمق) olarak geçer. Bu sırada köy Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesi sonucunda kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 480 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Üçırmak köyünün nüfusu 617 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 223 kişi okuma yazma biliyordu.

Üçırmak köyünde 2012 yılında mimari dokusunu korumuş 15 Laz evi, 15 serender ve 5 su değirmeni bulunmaktaydı.

## Coğrafya
Arhavi ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*