Mamenchisaurus

***Mamenchisaurus*** ( , Dinosauria Çeviri ve Telaffuz Kılavuzu M veya yazım telaffuzu ), toplam vücut uzunluğunun neredeyse yarısını oluşturan oldukça uzun boyunları ile tanınan bir sauropod dinozor cinsidir. Bu cinse çok sayıda tür atanmıştır; ancak bunların çoğu sorgulanabilir olabilir. Çin'in Sichuan Havzası ve Yunnan Eyaletinde fosiller bulundu. Birkaç tür, jeolojik yaşı belirsiz olan Yukarı Shaximiao Formasyonundandır. Bununla birlikte, kanıtlar bunun Geç Jurassic'in Oxfordian aşamasından daha erken olmadığını gösteriyor. *M. sinocanadorum,* Oxfordian aşamasına (158,7 ile 161,2 milyon yıl önce) ve *M. anyuensis,* Erken Kretase'nin yaklaşık 114,4 milyon yıl öncesine ait Aptiyen aşamasına aittir. Çoğu tür orta ile büyük boy sauropodlardı, yaklaşık  uzunluğundadır ve tanımlanmamış iki omura dayanarak olasılıkla  uzunlukta olabilir.

## Tarih ve türler

*Mamenchisaurus* ilk olarak 1952'de Çin'in Sichuan Eyaletindeki Yitang Otoyolunun şantiyesinde keşfedildi. Fosil alanı, en azından Geç Jura dönemine tarihlenen Üst Shaximiao Formasyonuna aitti. Parçalı iskelet fosili daha sonra 1954 yılında ünlü Çinli paleontolog Profesör C. C. Young tarafından incelendi ve *Mamenchisaurus construtus* olarak adlandırıldı.

Tip örneği (IVPP V.790) parçalı, düzensizdi ve teknik bir şekilde kazılmamıştı. Materyal, beş sırt omuru, otuz kuyruk omuru, kaburga parçaları, sırt nöral dikenleri ve köşeli çift ayraçları içeriyordu. On dört boyun omuru korunmuştu ama hiçbiri tam değildi. Young, bazı boyun omurlarının eksik olabileceğini kaydetti. Uzuv malzemesi; iki femur parçası, tam bir kaval kemiği, fibula, topuk kemiği, metatarslar, falankslar ve pençeleri içerir. Kafatası, ön ayaklar ve pelvik kuşak eksikti.

*Mamenchisaurus*, Çince Pinyin *mǎ* (马 'at') ve *mén'den* (门 'kapı') gelen 'Mamenchi kertenkele' anlamına gelirken, *chi*, *xī'nin* (溪 'akarsu' veya 'dere') bir transliterasyonudur ve *- saurus* ('kertenkele' anlamına gelen Yunanca *sauros'tan*) son ekiyle birleşir. Amaç, cinse fosilinin ilk bulunduğu yerin adını vermekti. Ancak, Young tarafından yapılan aksan bir karışıklığı nedeniyle, konum adı *Mǎ *'míng** xī'' (马鸣溪'at kişneyen dere') ''Mǎ **mén** xī'' (马门溪'at kapısı deresi') ile karıştırılmıştır. İlk ''Mamenchisaurus'' fosilinin inşaat çalışmaları nedeniyle bulunması, Young'ın [[tip tür]]ü ''Mamenchisaurus construtus'' olarak adlandırmasına yol açtı.

1958'de Young, [[Kansu|Gansu Eyaletinden]] toplanan ek sauropod kalıntılarını tanımladı. Kalıntılar, çoğu ''M. constructus''<nowiki/>'a atanan çeşitli parçalı örneklerden (IVPP V. 945, V. 946, V. 947, V. 948) oluşuyordu''.'' 1972'de bu örneklerden biri ''M. hochuanensis''<nowiki/>'e yeniden atandı''.''

=== ''Mamenchisaurus hochuanensis'' ===

1972'de Young ve Xijin Zhao ikinci bir tür olan ''Mamenchisaurus hochuanensis'i'' tanımladılar. Fosiller, Çin'deki [[Çongçing|Chongqing'in]] (başlangıçta Sichuan Eyaletinin bir parçası) kuzeyindeki [[Hechuan|Hechuan'daki]] bir köyün yakınında Fu nehrinin 200 metre üstünde bir dağın yamacında bulundu. ''M. hochuanensis'' fosil alanı da Üst Shaximiao Formasyonu'na aitti ve en azından Geç Jura'ya tarihlenen ''M.structus'' türü örneğinin bulunduğu yere çok yakındı. Yerel halk kalıntıları ilk kez [[Çin Komünist Devrimi|Çin Devrimi'nden]] önce keşfetti. Bununla birlikte, kalıntılar sonuç olarak terk edildi ve yerinde [[Ayrışma (jeoloji)|açıkta]] bırakıldı. Sitede 1957 yılına kadar kazı başlamadı.

Holotip örneği (CCG V 20401) neredeyse eksiksiz ve eklemli bir omurga kolonundan oluşuyordu; neredeyse tamamı korunmuş olan 19 uzatılmış boyun omuru, 12 sırt omuru, dört kuyruk sokumu omuru ve yalnızca son birkaçı eksik olan 35 kuyruk omuru içerir. Ayrıca ön ayakların ve kafatasının çoğu iskelette eksikti. ''M. hochuanensis'' ilk tanımlandığında, Çin'den bilinen en büyük sauropoddu.

1958'de Young, Gansu Eyaleti, Yongdeng'in Haishiwan bölgesinden bir mamenchisaur örneğini (IVPP V.946) tanımladı. Bu örnek başlangıçta ''M. constructus'a'' atanmıştır. Ancak, 1972'de bir paratip olarak ''M. hochuanensis'e'' yeniden atandı. Bu örnek holotipten biraz daha küçüktü ve genel olarak daha az malzemeden oluşuyordu. Bununla birlikte, tip örneğinde eksik olan bazı anatomik ayrıntıları içeriyordu.

2001'de başka bir örnek (ZDM0126) tanımlandı ve ''M. hochuanensis'e'' atıfta bulunuldu. 1995 yılında Siçuan Eyaleti, Zigong Şehri, Huidong New District'teki bir inşaat sahasında bulundu. Bu örnek, kafatası, pektoral kuşak ve ön ayak malzemesi gibi [[holotip]]te eksik olan özellikleri koruyan neredeyse tam ve çoğunlukla eklemliydi. Bununla birlikte, Moore ve meslektaşları tarafından 2020 yılında yapılan bir filogenetik analiz, bu örneğin ''M. hochuanensis'e'' yönlendirilmesi konusunda kuşku uyandırdı.

=== ''Mamenchisaurus sinocanadorum'' ===

Ağustos 1987'de, Çin-Kanada Dinozor Projesi tarafından yapılan bir keşif gezisinde Z-M. Dong tarafından bir uçurumdan çıkıntı yapan bir boyun kaburgası görüldü. Fosil sahası [[Sincan Uygur Özerk Bölgesi|Sincan]], Shishugou Formasyonunun üst kısmında Junggar Havzasında bulunuyordu; onu Sichuan havzasının dışından bilinen birkaç mamenchisaurdan biri yapıyor; bölgenin yaklaşık 162.2 milyon yıl öncesine ait olduğu düşünülüyor. Örneğin bulunduğu taş ocağının konumunun başlangıçta terk edilmiş bir kasaba olan Jiangjunmiao'nun  kuzeyinde olduğu bildirildi. Bununla birlikte, orijinal yazarlar, taş ocağı için daha sonra sonraki bir çalışma ile düzeltilen yanlış koordinatlar bildirdiler. Örneğin korunduğu kaba ve zayıf kumtaşı, kemiklerin büyük ve kırılgan yapısının yanı sıra kazıyı engelledi ve daha fazla boyun malzemesi olmasına rağmen yalnızca en ön omurun çıkarılabilmesine yol açtı. Örnek, 1993 yılında Dale Russell ve Zhong Zheng tarafından ''M. sinocanadorum'' adıyla yeni bir ''Mamenchisaurus'' türü olarak tanımlandı. Tür adı, Çin-Kanada Dinozor Projesi'ne atıfta bulunur.

Genel olarak, IVPP V10603 örneği, tam bir sol [[Mandibula|alt çene]], bir sağ ön alt çene kemiği, bir [[Vomer|sapan kemiği]], bir sağ pterygoid, olası bir ectopterygoid, bir sağ [[Kuadrat kemiği|kuadrat]] kemiği, [[Servikal omur|boyun omurları]]nın ikinci ile dördüncü arasındaki bölümleri ve sağlam bir sol [[Kaburga|boyun kaburgası]]ndan oluşur. Omurların nöral yayları, hayvanın olgun olduğunu düşündürecek şekilde [[Omur|centra]]ya iyice kaynaşmıştı. Yazarlar, dişlerin tamamen çıktığını ancak aşınmadığını, muhtemelen hayvanın aç kaldığını düşündürdüğünü belirtti. Uçurum tabanındaki sınırlı miktarda kemik nedeniyle, yazarlar boyun omurlarının tam [[Ayrışma (biyoloji)|ayrışmadan]] önce kırıldığını öne sürdüler. Daha sonra baş ve boynun bir bölümü, bir kum barı üzerinde sığ suda durup ve sonunda gömülene kadar akıntı yönünde sürüklendi. 2023'te ''M. sinocanadorum'', Andrew Moore ve meslektaşları tarafından yeniden tanımlandı. Yazarlar tekrar çalışma için sapan kemiği, sağ pterygoid, olası ektopterigoid, sağ kuadrat ve sağ ön alt çene kemiğini bulamamışlardır. Yazarlar tarafından gerçekleştirilen bir filogenetik analiz, bunun ''Xinjiangtitan'' ile yakın akraba olan diğer ''Mamenchisaurus'' türlerinin kladının dışında olduğunu buldu, ancak ''M.constructus'' türü yeniden değerlendirilene kadar taksonomik eylemden kaçındılar.

''M. sinocanadorum'' ile aynı oluşumdan bulunan iki büyük [[Servikal omur|boyun omuru]], 2019 yılında [[Gregory S.Paul|Gregory S. Paul]] tarafından büyük boyutlarına ve kökenlerine dayanarak gayri resmi olarak türlere atfedilmiştir. Bununla birlikte, bu omurlar henüz resmi olarak tanımlanmamıştır. Paul, bunların [[Dinozor boyutu|bilinen en büyük dinozorlardan]] biri olabileceğini öne sürdü. Moore ve meslektaşları, türlerin yeniden tanımlanmasında bu omurların ''M. sinocanadorum'a'' yönlendirilmesini destekleyemediler çünkü omurlar, tip örneğinin bilinen materyali ile anatomik olarak örtüşmüyor ve bu nedenle teşhis için karşılaştırılamıyor. Ayrıca, [[Pekin|Pekin'deki]] Çin Yerbilimleri Üniversitesi'nde sergilenen, ilk elden değerlendirilmemiş veya bilimsel literatürde bahsedilmemiş türlere ait olarak etiketlenmiş, tanımlanmamış bir örneğe dikkat çektiler. Buna göre, türlere atıfta bulunmanın erken olduğunu düşünüyorlar.

=== ''Mamenchisaurus anyuensis'' ===
''M. anyuensis,'' 1996 yılında Xinlu He ve arkadaşları tarafından tanımlanmıştır. Kalıntılar 1987 yılında Siçuan Havzasındaki Longchiaoxiang kasabası yakınlarındaki iki yerden keşfedildi. Bir taş ocağında en az beş ila altı birey bulundu. İkinci bir taş ocağında dört birey bulundu. Bunlardan biri, eklemli bir iskeletin üçte ikisini temsil eden AL001 holotipi oldu. Daha fazla iskelet bilgisi sağlayan AL002, AL003 ve AL101-106 gibi başka örnekler de rapor edilmiştir. Türün adı, keşfedildiği Anyue İlçesine atıfta bulunur. ''M. anyuensis,'' hem Suining Formasyonu'nun üstünden hem de Penglaizhen Formasyonu'nun tabanından bilinmektedir. [[Uranyum-kurşun dönüşümü|Uranyum-kurşun yaşlandırma]], ''M. anyuensis'i'' 114.4 milyon yaşında Suining Formasyonuna yerleştirir; bu, onu diğer ''Mamenchisaurus'' türlerinden yaklaşık 30 milyon yıl daha genç yapacağından, ''M. anyuensis'in'' aslında bu cinsin bir üyesi olması pek olası değildir.

Holotip örneği, sekiz arka boyun omurunu, on iki sırt omurunu, beş kuyruk sokumu omurunu, birkaç kuyruk omurunu ve tam bir pelvisi korumuştur. Başka bir örnek (AL102), boynun ortasından beş eklemli boyun omuru korumuştur. Parmak kemikleri dışında, ön ayak tamamen bilinir ve birden fazla birey tarafından temsil edilir.

=== ''Mamenchisaurus youngi'' ===
Ayrıca 1996'da Üst Shaximiao Formasyonundan ''Mamenchisaurus youngi'' tanımlanmıştır. [[Siçuan]] Eyaleti, Zigong'daki bir köyün yakınında yerel bir taş ocağı işletmesi, kalıntıları 1987'de buldu. Tür, C. C. Young'ın onuruna adlandırıldı.

Holotip örneği (ZDM 0083) baştan aşağı 8. kuyruk omuruna kadar tüm omurları korur durumda çok eksiksiz ve çoğunlukla eklemliydi. Ayrıca pektoral kuşak, pelvik kuşak ve dört uzuvdan alınan materyaller de korunmuştur. Bu örnek aynı zamanda neredeyse tam bir kafatasını da korumuştur.

=== ''Mamenchisaurus jingyanensis'' ===

''M. jingyanensis,'' 1998 yılında Yihong Zhang, Kui Li ve Qinghua Zeng tarafından tanımlandı. Tip örneği (CV00734), Jingyan ilçesi, Meiwang kasabasının yönetim merkezinden 200 metre uzakta yer alıyordu. Başka bir örnek (JV002) Meiwang'ın yaklaşık 10&nbsp;km uzağında Sanjiang köyünde bulundu ve paratip oldu. Üçüncü bir örnek (CV00219), Sanjiang'a yaklaşık 10 kilometre uzaklıktaki Dujia köyü yakınlarında bulundu. Fosiller, Üst Shaximiao Formasyonu'ndan Sichuan havzasında bulunuyordu. Tür adı, örneklerin çoğunun çıkarıldığı Jingyan İlçesine atıfta bulunur.

Tip örnek, parçalı bir skapula ve tam bir korakoid, ön ayak materyali, tam bir iskiyum, görece tam bir kafatası ve bir [[dil kemiği]] içerir. Paratip numunesi, üç ön boyun omuru, birkaç yıpranmış sırt omuru, neredeyse eklemli bir kolon dahil olmak üzere çeşitli kuyruk omurları, görece tam arka ve ön ayaklar ve izole dişleri içermiştir. Üçüncü örnek, eklemli kaburgaları olan bir boyun omuru sütununu, dört kaynaşmış kuyruk sokumu omuru, birkaç kuyruk omuru, tam bir skapulokorakoid, çeşitli uzuv kemikleri ve izole dişleri korumuştur.

=== Diğer ''Mamenchisaurus'' türleri ve materyal ===
''Mamenchisaurus'un'' diğer türleri yıllar içinde adlandırılmıştır. Bazı durumlarda, diğer cinslerden türler ''Mamenchisaurus'a'' aktarılmıştır'','' ancak yönlendirmenin geçerliliği konusunda anlaşmazlık vardır''.'' Bu türlerden bazıları, parçalı kalıntılara dayanmaktadır ve tanısal olmadığı düşünülür. Diğerleri geçersiz veya ''[[nomen nudum]]'' olarak sayılır.

1976'da Hou, Chao ve Chu yeni bir cinse ''Zigongosaurus fuxiensis'' adını verdiler''.'' Yukarı Shaximiao Formasyonundan en az dört örnekten bilinmektedir. Tip örneği (CV 02501) kafatası malzemesini içeriyordu; maksilla, diş ve bazioksipital. Ek malzeme sırt omurları, pubis ve iskiyum içerir. ''Zigongosaurus'' tanımlandığından beri, diğer araştırmacılar cinsin geçerli olup olmadığı konusunda anlaşmış değiller. 1983'te Dong, Zhou ve Zhang, kalıntıların bir kısmını benzer şekilde adlandırılan ''Omeisaurus fuxiensis'e'' ve geri kalanını ''Omeisaurus junghsiensis'e'' atadılar. Zhang ve Chen, kalıntıları 1996 yılında ''Mamenchisaurus'a'' ''M. fuxiensis'' olarak atadı Li ve Cai, bunu bir ''nomen nudum'' olarak değerlendirdi. 1999'da Valérie Martin-Rolland, ''Zigongosaurus'u'' geçerli bir cins olarak kabul etti. Wang ve meslektaşları, 2019'da bunun tanısal olmadığını düşündüler.

Başka bir tür olan "Mamenchisaurus guangyuanensis" resmi olarak tanımlanmamıştır, bu da onu bir ''nomen nudum'' yapar. Yukarı Shaximiao Formasyonu'ndan gençten yetişkine uzanan yelpaze birçok bireyin kalıntılarından bilinmektedir. En iri bireylerin 16 metre uzunlukta olduğu kestirilmektedir. İlk olarak Zhang Suping tarafından 1981 tarihli tezinde "Omeisaurus guangyuanensis" olarak tanımlandı, ancak 1997'de Li ve Cai onu ''Mamenchisaurus'un'' bir türü olarak listeledi. ''Mamenchisaurus'' gibi, ancak ''Omeisaurus'tan'' farklı olarak, çatallı nöral dikenler ve procoelous kuyruk omurları gösterir. 2019'da Wang ve meslektaşları tarafından tanı dışı olarak kabul edildi.

''M. yunnanensis,'' Fang ve arkadaşları tarafından 2004 yılında Yunnan, Sichuan Havzasındaki Anning Formasyonundan tanımlanmıştır. Tip örneği, ayrık ön ayak, arka ayak ve pelvik malzemeden oluşuyordu. Wang ve meslektaşları, 2019'da ''Mamenchisaurus'a'' yapılan atanmayı sorguladılar.

1988'de He ve meslektaşları, kuyruk omurlarının özelliklerine dayanarak ''Omeisaurus changshouensis'in'' Mamenchisaurus'a daha yakın olduğunu düşündüler. 2019'da Tan ve meslektaşları bu değerlendirmeye katıldı. 1996'da Zhang ve Chen, ''Omeisaurus changshouensis'' ve ''Omeisaurus gongjianensis'in'' ''Mamenchisaurus'a'' atfedilebileceğini düşündüler''.'' Bununla birlikte, 2004 yılında Upchurch, ''O. changshouensis**in tanımlanamaz olduğunu düşündü.

1978'de, Japonya'nın Erken Kretase yaşlı Miyako Grubu'nun bir katmanında bulunan eksik bir sauropod humerusunun (NSM PV17656) olasılıkla *Mamenchisaurus'a* ait olduğu düşünülüyordu. 1991 yılında Hasegawa ve meslektaşları tarafından *Mamenchisaurus* sp.'a atfedildi*.* Ancak humerus 1998'de Azuma & Tomida ve 2002'de Barrett ve arkadaşları tarafından yeniden değerlendirildi. Bu yazarlar, humerusu belirli bir sauropod grubuna yerleştirebilecek ayırt edici özellikler bulamadılar. Onu belirsiz bir sauropod olarak gördüler. Kalıntılara resmi olmayan bir "Moshi-ryu" adı verildi; "Moshi" keşfedildiği yerin yerel adıdır ve "ryu" Japoncada ejderha anlamına gelir - aynı zamanda "Moshisaurus" olarak da anılır.

## Tanım

*Mamenchisaurus'a* atanan tüm türlerin bu cinse ait olması gerektiği konusunda bir belirsizlik var. Bazı *Mamenchisaurus* türleri neredeyse tamamen biliniyor ve diğerleri parçalıdır. Türler, genel olarak boyutları ve kafatası ve iskeletin belirli özellikleri bakımından farklılık gösterir, ancak dört ayaklılık, büyük gövdeler, küçük kafalar ve uzun kuyruklar gibi tipik sauropod özelliklerini paylaşır. Mamenchisauridlerin en ayırt edici özelliği, toplam uzunluklarının yarısına yaklaşan olağanüstü uzun boyunlarıdır. Sırasıyla 18 ve 19 omurdan oluşan *M. youngi ve M. hochuanensis'te* tam boyunlar bilinmektedir. *Mamenchisaurus* boyun omurları uzun, hafif yapılı ve oldukça pnömatiktir. Arka boyun ve ön sırt omurlarındaki nöral dikenler çatallanmıştır. Omuzları kalçalarından biraz daha yüksekti.

*M. construtus'un* yaklaşık 13 ile 15 metre uzunlukta ve 5 tonluk bir kütleye sahip olduğu kestirilmektedir. Tip örneğinin boynu tamamen korunmadı, ancak Young tüm boynu 4,67 metre uzunluğunda olduğunu tahmin etti.

*M. hochuanensis* tip örneğin 9,3 metrelik bir boynuyla beraber toplam uzunluğu yaklaşık 21 ile 22 metredir. Young ve Zhao, *M. hochuanensis'in* kütlesinin 45 ton olduğunu tahmin ediyor. Bununla birlikte, daha sonraki hacimsel kütle kestirimleri 14 ile 18,2 ton ile daha düşüktür. 1972'de Young ve Chao, *M. hochuanensis'i* 19 boyun ve 12 sırt omuruna sahip olarak tanımladılar. Ancak Paul Upchurch ve meslektaşları bu omurga sayımının yanlış olabileceğini öne sürdüler. Yazarlar, genellikle ikinci sırt omuru olarak adlandırılan omurun, sauropodlarda genellikle üçüncü veya dördüncü sırt omuruna kadar görülmeyen bir özellik olan bir hiposfene sahip olduğunu belirtmişlerdir. Geçici olarak, gerçek omur sayısının *M. hochuanensis'te* 18 boyun ve 13 sırt omuru olabileceğini öne sürdüler.

*M. sinocanadorum,* parçalı kalıntılardan biliniyor, ancak bunlar onun büyük bir tür olduğunu gösteriyor. Boyun omurları, *M. hochuanensis'inkinden ortalama 1,19 kat daha uzundur;* Buna dayanarak, Russel ve Zheng tip örneğini 26 metre uzunlukta olarak kestirdiler. Taylor ve Wedel, *M. hochuanensis* ile karşılaştırmaya dayanarak boynun yaklaşık 12 metre uzunluğunda olduğunu tahmin ettiler. Bununla birlikte, yazarların belirsizlik düzeyini vurgulamış olmalarına rağmen, 2023 yeniden tanımlaması *Xinjiangtitan* ile karşılaştırmaya dayanarak 14,4 metre ve 15,1 metre arasında bir kestirim verdi. Tip örnek, 4.2 metreyle herhangi bir sauropodda bulunan en uzun boyun kaburgasına sahipti. Karşılaştırma için, bir *[[Sauroposeidon]]* boyun kaburgası 3,42 metre ölçülür. BT görüntülemeye dayanarak Moore ve meslektaşları, M.sinocandorum'un boyun omurlarının, kemik iliğinin tamamen çıkarıldığını varsayarak, hacimce %69-77'ye kadar hava olduğunu tahmin ettiler. Mandibula 60,3&nbsp;cm uzunluğundaydı ve 19 dişi vardı. Diplodositlerin daha köşeli çenelerinin aksine, alt çenelerin önü eğik bir açıyla birleşiyordu. Henüz tanımlanmamış iki boyun omuru, olasılıkla bilinen en büyük dinozorlardan birini ileri sürer. Gregory S. Paul, bunların *M. sinocanadorum'a* ait olabileceğini ileri sürdü ve 35 metrelik bir uzunluk ve olasılıkla 60 ile 80 ton ağırlık kestirimi yaptı. Ancak bu omurların *M. sinocanadorum'a* atfedilmesi kuşkuluydu.

*M. anyuensis,* *M. hochuanensis* ile morfolojik benzerlikler paylaşır. He ve meslektaşları bu türün uzunluğunu 21 metre olarak tahmin ettiler. Paul, onu daha uzun 25 metre uzunluğunda ve kütlesini de 25 ton tahmin etti.

*M. youngi*, *Mamenchisaurus*'un daha küçük türlerinden biridir ve görece tam kalıntılardan bilinmektedir*.* Tip örneği 6,5 metrelik boynuyla birlikte yaklaşık 16 metre uzunluğundaydı. Hacimsel teknikler kullanılarak *M. youngi'nin* kütlesinin 7,87 ton olduğu tahmin edilmiştir. Holotip örneği, neredeyse eksiksiz bir kafatasını korur. Premaksillada dört, maksillada 18 ve alt çenede 22 ile 24 diş vardı. İskeletin alışılmadık bir parçası, kama biçimli sakrumdur; bu, sakrumun ve kuyruğun tabanının omurga kolonun geri kalanına göre yukarı yöne uzamasına neden olur.

*M. jingyanensis*'in Zhang ve meslektaşları tarafından 20 ile 26 metre arası uzunlukta olduğu tahmin edilmiştir. Paul bunu 20 metre ve 12 ton olarak kestirdi. Kafatası 55&nbsp;cm olarak yapılandırıldı. Premaksillada 4, maksillada 14-16 ve alt çene 17-19 diş vardı.

*Mamenchisaurus,* diplodositlerde görülenlere benzer biçimde, kuyruğun ortasından başlayan çatallı hemal yaylara (veya kızak köşeli hemal yaylara) sahiptir; bu köşeli hemal yaylar güçlü bir şekilde geriye doğru kıvrılır ve ileriye doğru bir çıkıntı yapar. Paul, bu tür köşeli hemal yayların şahlanma davranışıyla bağlantılı uyarlamalar olduğunu savundu. Tripod bir duruşta, kuyruk bir destek görevi görür ve çatallı hemal yaylar, ağırlığın eşit şekilde dağıtılmasına yardımcı olur. Paul, ayrıca Mamenchisaurların pelvislerinin geriye dönük (eğik) olduğunu ve bunun iki ayak üzerindeyken yavaş yürümeye izin vermiş olabileceğini not eder.

Olasılıkla *M. hochuanensis*'e atıfta bulunulabilen bir örnek olan ZDM0126, kuyruğun ucuna yakın dört kaynaşmış kuyruk omuruna sahipti. Bu omurlar genişlemiş nöral kemerlere ve belki bir kuyruk sopasını temsil eden daha uzun nöral dikenlere sahiptir. Lida Xing ve meslektaşları tarafından yapılan bir araştırma, sopa üzerinde bir sonlu eleman analizi gerçekleştirdi. Yazarlar, sopanın bir savunma silahı olarak sınırlı bir yeteneğe sahip olacağı, ancak aynı zamanda bir duyu organı olarak da işlev görmüş olabileceği sonucuna vardılar. Diğer Çin sauropodları *Shunosaurus* ve *Omeisaurus'un* da kuyruk sopaları olduğu biliniyor, ancak şekilleri ZDM0126'nınkinden farklıdır.

Sauropod dinozorların boyun duruşu ve beslenme stratejileri tartışmalı bir konudur. Andreas Christian ve meslektaşları *M. Youngi'<nowiki/>*nin boynunu incelediler. Nötr bir duruşta eklemlendiğinde, boynun tabanda hafif bir yukarı doğru bükülme ve kafaya doğru hafif bir aşağı bükülme ile neredeyse düz olduğunu gördüler. Boynun tabanı görece yüksek yukarı doğru esnekliğe sahiptir, ancak aşağı doğru sınırlı esnekliğe sahiptir. Başa yakın bölge aşağı doğru daha iyi esnekliğe ve yukarı doğru düşük esnekliğe sahipti. Orta bölgede aşağı doğru esneklik yüksekti, bu da yazarların *M. youngi*'nin sıklıkla alçak seviyelerde beslendiği sonucuna varmalarına yol açtı. Uzun örtüşen boyun kaburgaları sınırlı esnekliğe sahip olabilir. Yazarlar ayrıca omurlararası eklem kıkırdağı üzerindeki baskıyı da kestirdiler. Onların sonuçları, belki boyun tabanı ve başa yakın yerler dışında, boynun çoğunlukla düz tutulduğunu gösteriyor.

Uzunluğu 96&nbsp;cm'den kısa ölçülen büyük bir ulna (GPIT SGP 2006/10), Shishugou Formasyonundan *Mamenchisaurus* sp.'a atfedildi, bir kemik histolojisi analizinde kullanıldı. Kemiği bölümlere ayırarak ve büyüme halkalarını sayarak ölüm yaşının 43 olduğu kestirildi.

## Sınıflandırma
*Mamenchisaurus* bazen bir "çöp sepeti taksonu" olarak anılır ve araştırmacılar bu cinse atanan türlerin ve parçalı kalıntıların sayısını sorgular. Cins, filogenetik ilişkileri anlamayı zorlaştıran, giderek karıştırılmış bir taksonomi ile zayıf bir şekilde tanımlanmıştır. Birkaç analiz, *Mamenchisaurus*'u monofiletik olarak göstermede başarısız oldu, ki cinsin revize edilmesi gerektiğini düşündürüyor. Cinsi daha iyi anlamak için tip türü *M. constructus* üzerine ek araştırma gereklidir.

*M.constructus* ilk tanımlandığında, Young köşeli hemal yay kemiklerinin Diplodocidae ile bir yakınlık gösterdiğini, ancak kesin konumundan emin olmadığını kaydetti. 1958'de Young, *Mamenchisaurus'<nowiki/>*u Titanosauridae'ye atadı. Young ve Zhao, *M. hochuanensis'<nowiki/>*in tanımlamasıyla 1972'de Mamenchisauridae ailesini yarattı 1978'de, hiçbir *Mamenchisaurus* kafatasları bilinmediğinde, Berman ve McIntosh, cinsi çatallı köşeli hemal yaylar gibi diplodocid benzeri vertebral özelliklere dayalı olarak diplodocidae'ye atadı. 1990 yılında McIntosh, *Mamenchisaurus*'u Diplodocidae içine yerleştirilmiş bir Mamenchisaurinae alt familyasına atadı.

Upchurch tarafından yapılan bir analiz, *Mamenchisaurus'<nowiki/>*u Euhelopodidae familyasında buldu. Adını ilk alan Euhelopodidae, Mamenchisauridae'ye göre öncelikli olacaktır. Daha sonraki birkaç analiz, *Euhelopus*'un, Neosauropoda'nın hemen dışındaki Mamenchisauridae'deki *Mamenchisaurus* ile daha uzaktan ilişkili bir macronarian olduğunu buldu.

2011'de Sekiya ve 2020'de Moore ve arkadaşları analizlerinde *M. constructus, M. hochuanensis,* ZDM 0126 *(M. hochuanensis'e* atıfta bulunuldu*), M. sinocandadorum ve M. youngi'yi* ayrı ayrı ele aldılar. Moore ve meslektaşlarının analizleri, olasılıkla orijinal tanımındaki sınırlı karakter bilgisi nedeniyle *M. constructus'<nowiki/>*un konumunun duraysız olduğunu buldu. Kullanılan veri setine bağlı olarak *Euhelopus*, diğer çalışmaların bulduğu gibi Macronaria'nın içinde veya Neosauropoda'nın dışında, diğer *Mamenchisaurus* benzeri taksonlarla gruplanmış daha geleneksel bir konumda olacaktır. İkinci senaryo, mamenchisauridleri Euhelopodidae'nin üyeleri yapacaktır. Sekiya (2011) ve Moore ve meslektaşlarının (2020) analizleri, ZDM 0126'yı *M. hochuanensis*'in holotipinin kardeş taksonu olarak değerlendirmediler ve onun türlere olan yönlendirilmesini sorguladı.

Aşağıdaki kladogram, Allain ve Aquesbi (2008) tarafından Sauropoda içinde cinsin olası bir filogenetik konumunu göstermektedir:

Aşağıda, iki filogenetik ağaç, Euhelopodidae/Mamenchisauridae'nin iç ilişkilerini, Moore ve meslektaşlarının en uygun buldukları iki analizde, Gonzàlez Riga veri setinin örtük ağırlıklarında ve Bayes analizlerinde göstermektedir.**Topoloji A:** Örtük ağırlıklar analizi, Gonzàlez Riga dataset

**Topoloji B:** Zaman ayarlı Bayes analizi, Gonzàlez Riga veri kümesi

*M. sinocanadorum'un* 2023'te yeniden tanımlanması, onunla *Xinjiangtitan* arasında  tutarlı bir kardeş takson ilişkisi buldu yanında *Hudiesaurus* ve *M. hochuanensis'in* (ZDM 0126) atıfta bulunulan materyalinin de tutarlı akrabalar olduğu bulundu.

## Paleokronoloji
*Mamenchisaurus'un* başlangıçta Orta'dan Geç Jura'ya kadar uzandığı düşünülüyordu. Ancak, *Mamenchisaurus* türlerinin birçoğunun bulunduğu Yukarı Shaximiao Formasyonu için güvenilir tarihleme yoktur.

2018'de yayınlanan bir araştırma, daha önce Orta Jura'ya ait olduğu düşünülen Alt Shaximiao Formasyonu'nun altlayan *Omeisaurus* taşıyan yataklarına tarihlenen uranyum-kurşun kullandı. Bununla birlikte, radyometrik tarihleme, Alt Shaximiao Formasyonunun yaklaşık 159 milyon yıl önceye (myö) Geç Jura, Oxfordian aşamasına tarihlendiğini buldu. Bu bulgu, Yukarı Shaximiao'nun üzerleyen *Mamenchisaurus* içerikli kayaları için daha genç bir yaş önermektedir; Oxfordian'dan daha yaşlı olmadıklarını belirtiyor.

*M. sinocanadorum,* Orta ile Yukarı Shishugou Formasyonu boyunca bulunmuştur. Radyometrik tarihleme, bu oluşumun Oxfordiyen'e tarihlendiğini ve 158,7 ila 161,2 milyon yıl arasında uzandığını gösteriyor. *M. anyuensis,* başlangıçta Orta ve Geç Jura olduğu düşünülen Suining Formasyonu'nda bulundu. 2019'da yapılan bir araştırma, bu kayaların ortalama yaşı yaklaşık 114,4 milyon olan Erken Kretase, Aptiyen Aşamasına ait olduğunu buldu. Bu, mamenchisauridlerin önceden düşünülenden yaklaşık 30 milyon yıl daha uzun süredir var olmuş olabileceğini gösteriyor.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Dinosaur.net.cn (Çince ve İngilizce)