Karadağ coğrafyası

Karadağ (Sırpça; Црна Гора) güneybatı Balkanlar'da küçük, dağlık bir ülkedir. Karadağ, Hırvatistan, Bosna Hersek, Sırbistan, Arnavutluk, Kosova ve Adriyatik Denizi ile sınır komşusudur. 13.812&nbsp;km 2 (5,332 sq mi) alanı ile küçük bir ülke olarak görülmesine rağmen arazi konfigürasyonu açısından çeşitlilik arz etmektedir.

## Arazi

Karadağ'daki arazi, ülkenin kuzey kesimindeki yüksek dağlardan başlayarak orta ve batı kesimindeki karstik kesimde devam ederek neredeyse 300&nbsp;km'lik dar bir kıyı ovasına kadar uzanmaktadır. Kıyı bölgelerine yakın ovalar, Lovćen Dağı ve diğer dağ sıradağların aniden Kotor Körfezi'nin girişinin başladığı kuzey kesimlerde tamamen yok olur. Kıyı bölgesi aktif sismisite yapısına sahiptir.

Karadağ'ın karstik bölümü genellikle  rakımda yer alır. Bazı bölgeler yükseklikte de olabilir. En düşük rakımlı bölge ise 650 ila 45 metre  arasında değişen bir yükseklikte akan Zeta Nehri vadisindedir. Nehir, karstik bölgelere özgü düz zeminli, uzun bir çöküntü olan Nikšić sahasının merkezini oluşturur. Altta yatan kayalık yapı ağırlıklı olarak, düdenler ve mağaralar oluşumlarını yapmak üzere eriyen kireçtaşıdır. Karadağ'daki en uzun mağara Vrazji firovidir. 10,5 kilometre uzunluğundadır. Berane'in kuzey-doğusundan itibaren başlar. En derin düden ise Maganik dağında yer alan 1027 metrelik Željezna jama'dır.

Zeta Nehri Vadisi veya Bjelopavlići ovası güneydoğuda Karadağ'daki ikinci önemli düz ova olan Zeta ovasıyla birleşir. Zeta ovası,  metre yükseklikte Scutari Gölü'nün kuzeyinde uzanır. İki ova, bugün Karadağ'ın en yoğun nüfuslu bölgeleridir ve Karadağ'ın en büyük iki şehri olan Podgorica ve Nikšić'i barındırır.

Karadağ'ın yüksek dağları, Avrupa'nın en engebeli arazileri arasındadır. Ortalama  yüksekliğe sahiptirler. Dikkate değer zirveler arasında Durmitor dağındaki Bobotov Kuk,  yüksekliği ile yer almaktadır. Karadağ dağları, son buzul döneminde Balkan Yarımadası'nın en fazla buz aşındırması yaşatan bölgeydi.

### Sahil

Karadağ sahili  uzunluğundadır. Kuzey komşusu Hırvatistan'ın aksine, Karadağ'ın kıyı boyunca büyük yerleşim adaları yoktur. Karadağ kıyılarının dikkate değer bir özelliği aslında batık bir nehir kanyonu olan fiyort benzeri bir körfez olan Kotor Körfezi'dir. Kotor Körfezi  yüksekliğe varan dağlarla çevrilidir. Dağlar neredeyse dikey olarak denize dalan yüksekliğe sahiptir.

Kotor Körfezi'nin güneyinde 4 kilometreyi geçmeyen dar bir kıyı ovası vardır. Kuzeyden yüksek dağlarla korunan bir görünümdedir. Ova, çok sayıda küçük kıyı yerleşimi için alan sağlamaktadır.

### Hidroloji

Karadağ'ın kuzeydeki su akışı, Bosna-Hersek'in Drina Nehri üzerinden Tuna'ya giren Lim ve Tara nehir sistemleri tarafındanolmaktadır. Güney Karadağ'da akarsular Adriyatik Denizi'ne doğru akar. Karstik bölgenin drenajının çoğu yüzeyde değil, yeraltı kanallarında hareket eder.

Karadağ ve Balkanlar'daki en büyük göl Scutari Gölü'dür. Karadağ'da *Skadarsko Jezero* olarak bilinir ve sahjile yakın bir coğrafyadadır. Uluslararası sınırı geçerek kuzey Arnavutluk'a kadar da uzanır.  uzunluğunda ve  genişliğindedir. Toplam yüzey alanı dir. Yüzde 60'ı Karadağ topraklarında bulunur. Göl deniz seviyesinin altında uzanan bir zemine sahip bir karstik polye çöküntüsüne sahiptir.

Karadağ'ın dağlık bölgeleri sayısız gölleriyle dikkat çekmektedir.

## İstatistik

**Coğrafik koordinatlar**: 

**Karşılaştırılan alan:** Bahamalar ile aynı büyüklükte

**Alan**

*Toplam*: 13,812&nbsp;km2 (5,332 sq mi)

*Arazi*: 13,452&nbsp;km2 (5,193 sq mi)

*Su:* 360&nbsp;km2 (138 sq mi)

**Nüfus**: 620,029 (2011 census); 653,474 (2013 estimate https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/ )

**Kıyı uzunluğu (sahil):** 293.5&nbsp;km (182&nbsp;mi)

**Uluslararası sınır uzunluğu:** 625&nbsp;km (388&nbsp;mi) (all)

* Hırvatistan: 14&nbsp;km (8&nbsp;mi) or 25&nbsp;km (15&nbsp;mi)
* Bosna Hersek: 225&nbsp;km (139&nbsp;mi)
* Sırbistan: 124&nbsp;km (77&nbsp;mi)
* Arnavutluk: 172&nbsp;km (106&nbsp;mi)

**Ekilen arazi:** 517,153 ha

**Kullanılan arazi:**

**ekilebilir arazi:* % 12.45
**kalıcı ürün elde edilen alan*: % 1.16
**diğer*: % 86.39

**Sulanan arazi**: 24.12&nbsp;km2

Deniz alanı: 12&nbsp;nm

;Değerler
* En alçak nokta
** Adriyatik Denizi - 0 m
* En yüksek nokta
** Bobotov Kuk - 2,522 m
* Kuzeyde en uç nokta:
** **Moćevići**, Pljevlja bölgesi - 
* Güneyde en uç nokta:
** **Mala Ada**, Ulcinj bölgesi - 
* Doğude en uç nokta:
** **Jablanica**, Rožaje bölgesi - 
* Batıde en uç nokta:
** **Prijevor**, Herceg Novi bölgesi - 

## Ayrıca bakınız

* Karadağ Jeolojisi
* Avrupa Coğrafyası

## Dış bağlantılar

* 

## Kaynakça