Canısı (film)

**Canısı**', yapımcılığını Gold Film'in yaptığı, Temel Gürsu tarafından yönetilen ve Arda Uskan tarafından senaryosu yazılan 1997 yapımı bir Türk dram ve duygusal televizyon filmi.

İbrahim Erkal'ın 1996 yılında yayımlanan *[[Gönlünüze Talibim]]* adlı albümünde yer alan "Canısı" adlı şarkısından uyarlanan filmin başrolünde İbrahim Erkal, Emine Ün, Murat Soydan, Selen Yıldız, Engin Koç, Müge Oruçkaptan ve Yılmaz Köksal oyuncular yer aldı. Film, fakir bir genç olan İbrahim ile nişanlısı Mine'nin aşkını ve bu aşkın sınıfsal engeller yüzünden trajediye sürüklenmesini konu alır. Star TV, şarkının popülaritesini televizyona taşımak istemiştir. İbrahim Erkal, Star TV'den gelen bu televizyon filmi teklifini kabul ederek oyunculuğa ilk adımını atmış ve *Canısı* filminin çekimleri 1997 yılının bahar ve yaz aylarında gerçekleştirilmiştir. Film, 21 Haziran 1997 tarihinde Star TV'de ilk kez ekrana gelmiştir.

Yayınlanmasının hemen ardından aldığı muazzam izlenme oranları, yapım sürecindeki tüm emeklerin karşılığını vererek kanalı ve yapımcıları memnun etmiş; bu başarı sonucunda Show TV, aynı kadroyla hikâyenin dizi formatında devam ettirilmesi için Gold Film ile anlaşmaya varmıştır. Film, yayınlandığı gün tüm rakip programları geride bırakarak reytinglerde gün birincisi oldu. Elde ettiği bu birincilik, o dönemde yayınlanan canlı spor müsabakalarını dahi gölgede bırakacak düzeydeydi. Film, aynı geceki maç yayınlarından bile daha fazla izlenmeyi başardı ve geniş kitlelerin dikkatini çekti. Sektör kaynaklarına göre *Canısı*, Türk televizyon tarihinde bir televizyon filmine denk gelen en yüksek reyting oranlarından birini elde etti. Özellikle filmin yayınlandığı hafta, medya organlarında *Canısı*nın başarısı manşetlere taşındı; televizyon eleştirmenleri, bir albüm şarkısından yola çıkarak hazırlanan bu filmin gördüğü ilgiyi olağanüstü olarak nitelendirdi. Bütün bu göstergeler, *Canısı* filminin reyting başarısının yanında kalıcı bir izlenme etkisi yaratmış ve 90'lı yılların unutulmaz televizyon yapımları arasına girmiştir.

## Konusu
Film, fakir bir genç olan İbrahim ile nişanlısı Mine'nin aşkını ve bu aşkın sınıfsal engeller yüzünden trajediye sürüklenmesini konu alır. İbrahim, İstanbul Boğazı'nda yolcu motoru kaptanlığı yaparak geçimini sağlayan mütevazı bir gençtir; nişanlısı Mine ise zengin bir hayat hayali kuran annesinin baskısı altındadır. Bir gün varlıklı ailenin oğlu Serdar, Mine'ye tecavüz eder; bu travmatik olay üzerine Mine, sevdiği İbrahim'den ayrılmak zorunda kalır. Büyük hayal kırıklığı yaşayan İbrahim, müzik yeteneğini kullanarak bir albüm çıkarır ve kısa sürede ünlü bir şarkıcı haline gelir. Ancak şöhret ve zenginlik, ikilinin arasındaki sınıf farkını kapatmaya yetmez ve hikâye beklenmedik bir trajediyle sonuçlanır.

Film, finalinde Mine'nin bir kamyonun çarpmasıyla hayatının kararmasıyla acı bir doruğa ulaşır. Toplumsal sınıf uçurumları, aşk ve fedakârlık temalarını işleyen *Canısı*, konusu itibarıyla klasik Türk melodramlarına benzer öğeler taşımaktadır ve eleştirmenler tarafından 1962 yapımı *[[Acı Hayat (film, 1962)|Acı Hayat]]* filmine benzetilmiştir. Film, adını İbrahim Erkal'ın büyük hit olmuş "Canısı" şarkısından almakta ve hikâyesi de bu şarkının sözlerinin dramatize edilmiş hali olarak görülmektedir.

## Oyuncular ve karakterler
* İbrahim Erkal — İbrahim
* Emine Ün — Mine
* Engin Koç — Serdar
* Murat Soydan — Serdar'ın babası
* Selen Yıldız — Funda
* Müge Oruçkaptan — Serdar'ın annesi 
* Yılmaz Köksal — Yılmaz
* Işık Aras — Mine'nin annesi
* Yalçın Avşar — Yalçın
* Zülfükar Öner — İş adamı

## Prodüksiyon
*Canısı* filminin yapımını Faruk Turgut'un sahibi olduğu Gold Film üstlenmiştir. Aynı zamanda, İbrahim Erkal'ın bağlı olduğu müzik şirketi Ulus Müzik'in kurucusu İskender Ulus da yapımcılar arasındadır; proje, bir müzikal film niteliği taşıdığı için müzik şirketinin desteğini almıştır. Filmin yönetmen koltuğunda, Türk sinemasının deneyimli isimlerinden Temel Gürsu oturmuştur. Temel Gürsu, 1970'lerden beri pek çok arabesk ve dramatik filme imza atmış bir yönetmen olarak, *Canısı*nın da hem bu türe uygun duygu dünyasını hem de televizyon filmi dinamiklerini başarılı şekilde yansıtmıştır. Senaryo, tecrübeli senarist Safa Önal'ın danışmanlığında Arda Uskan tarafından kaleme alınmıştır. Özellikle Safa Önal, Türk sinemasında klasikleşmiş melodramların senaristi olarak tanındığından, filmin hikâyesinde onun dokunuşları hissedilir. Projenin ortaya çıkışı doğrudan İbrahim Erkal'ın müzikal başarısıyla bağlantılıdır: 1996 yılında "Canısı" şarkısının ve ilgili albümün büyük patlama yapması üzerine Star TV, şarkının popülaritesini televizyona taşımak istemiştir. İbrahim Erkal, Star TV'den gelen bu televizyon filmi teklifini kabul ederek oyunculuğa ilk adımını atmış ve *Canısı* filminin çekimleri 1997 yılının bahar-yaz aylarında gerçekleştirilmiştir.

Yaklaşık 91 dakikalık bu film, televizyon için çekildiği halde sinema filmi standartlarında titiz bir prodüksiyon sürecinden geçmiştir. Görüntü yönetmenliğini Ümit Ardabak'ın, kurguyu ise Sedat Karadeniz'in üstlenmesi filmin teknik kalitesini artırmıştır. *Canısı*, başlangıçta tek seferlik bir TV filmi olarak planlanmış ve çekilmiştir; yapım aşamasında ileride diziye dönüştürülmek gibi bir hedef güdülmemiştir. Filmin orijinal senaryosu finalde Mine karakterinin trajik ölümünü işleyecek kadar cesur biçimde kurgulanmıştır (dizi versiyonunda bu kısım değiştirilmiştir). Film, 21 Haziran 1997 tarihinde Star TV'de ilk kez ekrana gelmiştir. Yayınlanmasının hemen ardından aldığı muazzam izlenme oranları, yapım sürecindeki tüm emeklerin karşılığını vererek kanalı ve yapımcıları memnun etmiş; bu başarı sonucunda Show TV, aynı kadroyla hikâyenin dizi formatında devam ettirilmesi için Gold Film ile anlaşmaya varmıştır.

### Çekim yerleri
*Canısı* filminin çekimleri, İstanbul'un özellikle Boğaz hattında ve şehrin kenar semtlerinde gerçekleştirilmiştir. Hikâyenin merkezinde yer alan yolcu motoru sahneleri, Anadolu Yakası'ndaki Beykoz ilçesinde ve karşı kıyıdaki Yeniköy semtinde çekilmiştir. Beykoz ile Yeniköy arasında çalışan küçük yolcu tekneleri, film için hem bir mekan hem de ilham kaynağı olmuştur. Gerçekten de Beykoz-Yeniköy motor seferleri, iki yaka halkının günlük yaşamının bir parçası olup filmde İbrahim karakterinin mesleği olarak somutlaşmıştır. Bu nedenle, filmin pek çok dış mekanı Boğaz'ın bu kesiminde kurulmuş, sahneler otantik bir ortamda çekilmiştir. Beykoz kıyıları ve iskeleleri, İbrahim'in çalıştığı yolcu motoru sahneleri için kullanılmıştır. Kamera arkası bilgiler, setin bir kısmının Beykoz'daki gerçek motor iskelesinde kurulduğunu, İbrahim Erkal'ın burada bizzat motor kaptanlığı yaptığı sahnelerin çekildiğini göstermektedir.

Öte yandan Mine karakterinin çalışma ortamı olan masaj salonu/hamam sahnelerinin İstanbul'un şehir içinde, Beyoğlu veya Şişli civarındaki bir mekanda çekildiği belirtilmektedir. Dönemin gazete haberlerine göre film ekibi, İstanbul içinde farklı mekanlarda çekim yapmış ve çekimler yaklaşık 4 hafta sürmüştür. *Canısı* filminin çekildiği doğal mekanlar, hikâyenin inandırıcılığını artırırken İstanbul Boğazı'nın güzelliklerini de televizyon izleyicisine yansıtmıştır. Özellikle gece çekimlerinde Boğaz manzarası ve tekne ışıkları kullanılarak romantik atmosfer pekiştirilmiştir. *Canısı* filminin çekim yerleri olarak İstanbul'un gerçek mekanları seçilmiş; Beykoz sahilinden Boğaz'ın sularına kadar uzanan otantik ortam, filmin samimiyetine büyük katkı sağlamıştır.

## Müzikler
*Canısı* filminin müzikleri ve şarkıları, projenin kalbini oluşturmaktadır. Filmin ismini aldığı "Canısı" şarkısı, İbrahim Erkal'ın 1996 yılında piyasaya çıkan *[[Gönlünüze Talibim]]* albümünde yer alan ve ülke çapında fenomen haline gelmiş bir eseridir. Bu şarkının söz ve müziği bizzat İbrahim Erkal'a ait olup film boyunca tema müziği olarak defalarca duyulur. Filmin açılışından finaline kadar "Canısı" melodisi, başkahramanların duygularına yön veren leitmotif görevini üstlenir. İbrahim Erkal, aynı zamanda filmin müziklerine doğrudan katkı sunmuş; kendi eserlerini filme uyarlarken besteci Volkan Gücer ile birlikte çalışmıştır. Volkan Gücer, filmin orijinal müziklerinin düzenlemelerini yapmış ve dramatik sahnelerin altyapısını zenginleştiren özgün enstrümantal parçalar bestelemiştir.

Filmde "Canısı" dışında da İbrahim Erkal'ın popüler şarkılarından bölümler yer alır. Özellikle İbrahim'in film içinde şöhrete kavuştuğu bölümde sanatçının "Erzurum'a Gel" ve "Yalnızım" gibi dönemin sevilen parçalarından kesitler kullanıldığı bilinmektedir. Müzikler, filmdeki duygusal yoğunluğu artırarak izleyicinin hikâyeye bağlanmasında önemli rol oynamıştır. İbrahim Erkal'ın arabesk-fantezi tınılı besteleri, filmin dramatik yapısıyla uyum içinde sunulmuş ve seyircide yüksek bir duygu paylaşımı yaratmıştır. *Canısı* filmi sayesinde şarkı, zaten yakalamış olduğu başarıyı pekiştirmiş ve 90'lı yılların unutulmaz film müzikleri arasına girmiştir.

## Reyting ve izlenme etkisi
Canısı, 21 Haziran 1997 akşamı Star TV'de yayınlandığında adeta izlenme rekorları kırarak dönemin televizyon olayına dönüştü. Film, yayınlandığı gün tüm rakip programları geride bırakarak reytinglerde gün birincisi oldu.  Elde ettiği bu birincilik, o dönemde yayınlanan canlı spor müsabakalarını dahi gölgede bırakacak düzeydeydi. Film, aynı geceki maç yayınlarından bile daha fazla izlenmeyi başardı ve geniş kitlelerin dikkatini çekti. Sektör kaynaklarına göre *Canısı*, Türk televizyon tarihinde bir televizyon filmine denk gelen en yüksek reyting oranlarından birini elde etti. Reyting listelerini kasıp kavurdu ifadesi, dönemin gazete ve dergilerinde filmden bahsedilirken sıkça kullanılmıştır. İzleyiciler, arabesk müzik yıldızı İbrahim Erkal'ı ilk kez oyuncu kimliğiyle görmenin heyecanını yaşarken, film de hüzünlü hikâyesiyle geniş bir kesimin duygusal bağ kurmasını sağladı. Özellikle filmin yayınlandığı hafta, medya organlarında *Canısı*nın başarısı manşetlere taşındı; televizyon eleştirmenleri, bir albüm şarkısından yola çıkarak hazırlanan bu filmin gördüğü ilgiyi olağanüstü olarak nitelendirdi.

İzleyici mektupları ve telefonları Star TV'ye adeta yağarken, film sonrası İbrahim Erkal ve Emine Ün'ün performansları övgü dolu yorumlar aldı. Bu büyük etki, hemen akabinde *Canısı*nın diziye uyarlanması kararını doğurdu: Show TV, filmi izleyip fenomen haline getiren seyirci kitlesini ekranlarda tutmak amacıyla aynı isimli bir dizi projesine yatırım yaptı. Dizi, 1997 sonbaharında yayına girdiğinde ilk bölümü yine yüksek izlenme oranları yakaladıysa da filmdeki kadar sansasyon yaratamadı. Ancak *Canısı* filmi, 1997 yazında televizyon izleyicisinin hafızasında yer eden bir fenomene dönüşmüş; Canısı kelimesi ve filmden replikler gündelik dile bile girecek kadar popüler kültürde iz bırakmıştır. Örneğin, filmin devamı olan dizideki tokat sahnesi yıllarca konuşulmuş, Hülya Avşar Show gibi programlarda tekrar canlandırılmış ve sosyal medyada paylaşılmaya devam etmiştir. Bütün bu göstergeler, *Canısı* filminin reyting başarısının yanında kalıcı bir izlenme etkisi de yarattığını ve 90'lı yılların unutulmaz televizyon yapımları arasına girdiğini kanıtlamaktadır.

## Ayrıca bakınız
* *[[Gönlünüze Talibim]]*
* *[[Canısı (dizi)|Canısı]]*
* "Canısı"

## Dış bağlantılar

## Kaynakça

* Canısı filmi