Vüs'at O. Bener

**Vüs'at Orhan Bener** (10 Mayıs 1922, Samsun &ndash; 31 Mayıs 2005, Ankara), Türk yazar ve şairdi. Yazar Erhan Bener'in ağabeyi, Yiğit Bener'in amcasıdır.

## Hayatı
Vüs'at Orhan Bener, 10 Mayıs 1922'de Samsun'da doğdu. İlk, orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli kentlerinde tamamladı. 1941'de Harbiye Mektebini, 1957'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi.

Ticaret Bakanlığı'nda raportör, Karayolları Genel Müdürlüğü'nde ise hukuk müşaviri olarak çalıştı. Ayşe Bener'le evlendi. Bir sendikanın danışmanlığını yürüttü. Emekliye ayrılıp yazarlıkla geçindi.

1950'de *[[New York Herald Tribune]]* gazetesi ile *[[Yeni İstanbul]]* gazetesinin birlikte düzenlediği öykü yarışmasında *[[Dost (kitap)|Dost]]* isimli eseriyle üçüncülük kazandı. Bu başarı onun tanınmasını sağladı. *Seçilmiş Hikâyeler*, *[[Varlık (dergi)|Varlık]]*, *Yeditepe* dergilerinde yayımlanan şiir ve öyküleriyle dikkat çekti.

31 Mayıs 2005'te yaşamını yitirdi.

## Eserlerinin özellikleri

Vüs'at O. Bener, eserleri içinde daha çok öz yaşam öyküsel nitelik taşıyan öyküleriyle bilinir. Bener, ham gerçekliği edebi bir temele oturtarak ele aldı. Gündelik olaylarla, bilinçaltında birikmiş yaşam parçalarını birleştirdi. Sürekli yeni anlatım biçimleri arayan yazar, bu yönüyle zaman zaman şematizme düşmekle, dış gerçekleri yanlış yerlere koymakla, hatta bozmakla eleştirildi. Bener'in eserlerinde ölüm izleği önemli bir yer tutar. Bunda yazarın genç yaşta doğum sırasında kaybettiği ilk eşi ve doğumdan sonra yaşatılamayan çocuğunun da etkisi vardır. Bu evlilikten sonra tekrar başından evlilikler geçmesine rağmen Vüs'at O. Bener'in çocuğu olmadı. Okurdan çaba isteyen, ayrıksı bir dili olan Bener'in kişilerinin gündelik hayatın ikiyüzlülüklerini dışavuran bilinç akışlarını, *[[Virgül (dergi)|Virgül]]* dergisindeki yazısında, Orhan Koçak "iç konferans tekniği" olarak adlandırmıştır. Öykülerinin yanı sıra Vüs'at O. Bener'in şiirleri; kısa dizelerden oluşur.

## Ödülleri

* *1963 -* Türk Dil Kurumu Tiyatro Armağanı (*Ihlamur Ağacı* ile), 
* *1980 -* Abdi İpekçi Armağanı (*İpin Ucu* oyunu ile - Tuncer Cücenoğlu ile paylaştı),
* 1992 - Edebiyatçılar Derneği “Altın Madalya” Onur Ödülü, 
* 1993 - Yunus Nadi Yayımlanmamış Öykü Ödülü (S*iyah-Beyaz* ile - Mehmet Zaman Saçlıoğlu ile paylaştı),
* 1993 - Sedat Simavi Edebiyat Ödülü (Oktay Akbal ile paylaştı),
* 1997 - Ankara Öykü Günleri Onur Ödülü,
* 2001 - İsmet Küntay Tiyatro Ödülleri - En İyi Oyun Ödülü (İDT'de sahneye koyulan *Ihlamur Ağacı* oyunu ile)
* 2005 - İstanbul Kitap Fuarı Onur Yazarı (vefatı nedeniyle eşi Ayşe Bener tarafından kabul edildi)

## Eserleri
### Öykü
* *[[Dost (1952)]] 
* *Yaşamasız* (1957) 
* *Siyah-Beyaz* (1993)
* *Mızıkalı Yürüyüş* (1997)
* *Kara Tren* (1998)
* *Kapan* (2001)

=== Oyun ===
* *Ihlamur Ağacı* (1962) 
* *İpin Ucu* (1980)
* *Yabancı* (2022, ölümünden sonra yayımlandı)

=== Roman ===
* *Buzul Çağının Virüsü* (1984) 
* *Bay Muannit Sahtegi'nin Notları* (1991)

=== Şiir ===
* *Manzumeler* (1994)

=== Anlatılar ===
* *Mızıkalı Yürüyüş*
* *Kara Tren*
* *Kapan''

## Hakkında yazılmış eserler

* Vüs'at O. Bener Kara Anlatı Yazarı (2000)- Semih Gümüş, Adam Yayıncılık
* Vüs'at O. Bener Bir Tuhaf Yalvaç (2004)- Ortaklaşa, Norgunk Yayıncılık
* Havva'ya Mektuplar Vüs'at O. Bener Anısına (2005)- Derleme, Norgunk Yayıncılık
* Bir Usta Bir Dünya: Vüs'at O. Bener (2006)- Ortaklaşa, Yapı Kredi Yayınları
* "Vüs'at O. Bener'de Kurmaca ve Otobiyografi Yazı Kurarır mı?", Virgül (1999, sayı 16) - Orhan Koçak
* "Vüs'at O. Bener'in Öykülerinde ve Anlatılarında Ölüm", Üçüncü Öyküler (2001, sayı 12) - Ahmet Tüzün
* "Bir Öykü Olarak Hayat: Vüs'at O. Bener Öykücülüğü", Eşik Cini (2007, sayı 9) - Necip Tosun

## Kaynakça