Kolonya

**Kolonya**, etil alkol, su ve limon, çiçek veya tütün esansı gibi hoş koku veren maddelerin karışımından oluşan bir tür parfüm. Batıda *Eau de Cologne* ismi ile de biliniyordu.

Tüm zamanların en yaygın kullanılan tuvalet malzemesi olarak da bilinen kolonya, ilk kez 1709 yılında İtalyan Giovanni Paolo Feminis tarafından Köln'de üretilmiştir.

İlk olarak 1709'da Johann Maria Farina (Giovanni Maria Farina) tarafından karıştırılmış, ayrıca türüne bağlı olarak tipik konsantrasyonda %2-5 uçucu yağ'lar veya bitki özleri ve alkol ve su karışımı olmak üzere o zamandan beri daha çok kokulu formülasyonlar için genel bir terim haline gelmiştir.

Seyreltik etanol (%70-90) esaslı kolonya, limon, portakal, mandalina, klementine, bergamot, misket limonu, greyfurt, kan portakalı, turunç ve portakal çiçeği gibi narenciye yağlarının karışımıdır. Ayrıca lavanta, biberiye, kekik, Keklik otu, petitgrain (portakal yaprağı), yasemin, zeytin, iğde ve tütün yağlarını da içerir.

Cilde sürüldükten sonra içerisinde bulunan alkolün hızla buharlaşması ve bu sırada buharlaşan alkol moleküllerinin çevrelerinden ısı çekmesi nedeniyle kullanan kişiye serinlik verir ve genelde ferahlamak için kullanılır. Bunun dışında keskin kokusu sebebi ile ayıltıcı özelliği vardır.

## Kolonya Çeşitleri
Kolonya çeşitleri oldukça fazladır ve herkesin zevkine göre seçim yapabileceği birçok seçenek sunar. Bazı popüler kolonya çeşitleri şunlardır:

**1. Gül Kolonyası:** Gül kolonyası, hoş ve çekici bir çiçek kokusuyla bilinir. Rahatlatıcı ve ferahlatıcı etkisiyle tercih edilen bu kolonya türü, genellikle kadınlar tarafından sıkça tercih edilir.

**2. Limon Kolonyası:** Limon kolonyası, taze ve canlandırıcı bir kokuyla bilinir. Ferahlatıcı özellikleri sayesinde yaz aylarında sıklıkla tercih edilir. Limon kolonyası, enerji verici etkisiyle de bilinir.

**3. Lavanta Kolonyası:** Lavanta kolonyası, rahatlatıcı ve yatıştırıcı bir etkiye sahip olan lavanta çiçeğinin hoş kokusunu taşır. Lavanta kolonyası genellikle stresin azalmasına yardımcı olması için tercih edilir.

**4. Narenciye Kolonyası:** Narenciye kolonyası, portakal, mandalina, greyfurt gibi narenciye meyvelerinden elde edilen esansiyel yağları içeren bir kolonya türüdür. Ferahlatıcı ve enerji verici etkisiyle bilinir. 

## Tarihçe
Bir efsaneye göre *Macar Suyu* olarak bilinen ve ilk defa bir keşiş tarafından Macaristan Kraliçesi Elizabeth için üretilmiş olan koku, kolonyanın atasıdır. Floransa'daki Santa Maria Manastırı rahibelerinin *aqua reginae* adıyla 14. yüzyıldan itibaren üretmekte oldukları bu koku, bir teoriye göre 17. yüzyılda bir gezgin olarak Floransa'da bulunan İtalyan parfümcü Giovanni Paolo Feminis'in ilgisini çekmiş ve baş rahibeden formülünü öğrenmiştir. Köln'de yaşayan Feminis Floransa'dan döndüğünde bu kokunun içine bergamot, limon ve portakal esansı katarak bugün kolonya denilen kokuyu geliştirdi; önce *Eau Admirable*" (Hayranlık verici su), daha sonra da "Eau de Cologne" (*Köln suyu*, Almanca “*Kölnisch Wasser*”) olarak pazarlamaya başladı.

Artan talep üzerine Feminis'nin yardıma çağırdığı Giovanni Maria Farina adlı bir başka İtalyan parfümcü 1709'da Köln'de kurduğu fabrikada üretime devam etti. Köln Tıp Fakültesi'nin bu kokuyu tıbbi ürün olarak onaylamasının ardından kolonya Avrupa'da yaygınlaştı.
 
Kolonya ilk geliştirildiği yıllarda tıbbi amaçla kullanılıyordu. O günlerdeki formülüyle biberiye, portakal çiçeği, bergamot ile limondan oluşan ve ferahlatıcı özelliği yüzünden rağbet gören karışım, sindirim sistemi rahatsızlıklarında şeker üzerine damlatılarak alınıyor ya da şaraba karıştırılarak içiliyordu. Antiseptik özelliğinden ötürü ağız çalkalamada, yara temizliğinde kullanılıyor, kas ve eklem ağrıları için harika bir friksiyon solüsyonu oluyordu.

Uzun yıllar tedavi edici özelliğinden yararlanılan bu sıvı, tuvalet amacıyla kullanılmaya başlandıktan sonra bir devrim yüzyılı olan 18. yüzyılda adeta bir çığır açtı. Sınıf savaşının en keskin biçimde yaşandığı yıllarda yükselen burjuvazi karşısında, ağır ve pahalı parfümlerle özdeşleşen aristokrasi yenik düşünce, ağır kokuların da itibarı azalmıştı. Kolonya gibi hafif ve ferahlatıcı kokular sadeliğin, saflığın simgesi haline geldi ve burjuvazinin gözdesi oldu.

Köln'de 1799'da üretilmeye başlanan *4711* adlı kolonya markası, üretimi günümüzde de devam eden en eski kolonya markasıdır.

## Kaynakça