Marie-Félicité Brosset

**Marie-Félicité Brosset** (24 Ocak 1802 - 3 Eylül 1880), Gürcü ve Ermeni araştırmalarında uzmanlaşmış Fransız oryantalisttir. Çalışmalarını çoğunlukla Rusya'da gerçekleştirmiştir.

## Hayatı
Marie-Félicité Brosset, tüccarlık yapan fakir bir babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Aynı isimli abisi doğumundan birkaç ay sonra ölmüştü.

### İlk yılları ve ilk çalışmaları
Annesi onu eğitim alması için kiliseye gönderdi. Orléans'ta Yunanca, Latince, İbranice ve Arapça öğrendiği ilahiyat seminerlerine katıldı.

Paris'e döndüğünde, Collège de France'da Carl Benedict Hase (Yunanca), Antoine-Isaac Silvestre de Sacy (Arapça) ve Jean-Pierre Abel-Rémusat (Çince) tarafından verilen derslere katıldı. 1825'te okulun Asya Topluluğu'na seçildi. Oğlu Laurent, babasının beş yıllık aralıksız çabalarının ardından aniden pes ettiğini ve o zamana kadar hazırladığı tüm çalışmaları yaktığını söylemektedir.

1826'dan itibaren kendini Ermeni ve Gürcülerin dil, tarih ve kültürüne adadı. Buna karşın Gürcü ve Ermenilerle ilgili kitaplar, öğretmenler ve belgeler sınırlı sayıdaydı. Ermenilerle ilgili çalışmalarında Antoine-Jean Saint-Martin ona yardım etti. Gürcüce içinse Yunanca metne sadık kalarak yazılmış İncil'in Gürcüce çevirisinden kendi Gürcüce sözlüğünü yaratması gerekiyordu.

### Rusya
Rus Bilimler Akademisi başkanı Kont Sergey Uvarov tarafından 1837'de Saint Petersburg'a davet edildi ve bir yıl sonra akademiye üye seçildi. 1847-48 yıllarında Kafkasya'ya gitti. Kafkasya'da tüm büyük Orta Çağ ve erken modern Gürcü kroniklerini tercüme edip ve yorumladı ve çalışmalarını 1849'dan 1858'e kadar yedi cilt halinde yayımladı. Brosset'in şaheseri kabul edilen, *Histoire de la Georgie,* Gürcistan'ın uzun süreli tarihini anlatan bir çalışmadır. Aynı zamanda 1639 ve 1770 yılları arasında Çar ve Gürcistan kralları arasında gerçekleşen mektuplaşmaları yayımladı.

1861 ve 1868 yılları arasında ağırlıklı olarak Ermeni tarihiyle ilgili çalışmalar yaptı; ancak 1876'ya kadar Gürcüler üzerine çalışmaya devam etti.

Genel olarak Brosset, Gürcistan ve Ermenistan tarihi ve kültürü üzerine 250'den fazla eser yazdı.

Mayıs 1880'de Rusya'dan ayrıldı ve emekliliğini kızının Châtellerault'taki evinde geçirdi. Birkaç ay sonra orada öldü. Oğlu Laurent'in analitik bibliyografyası, Brosset'in hayatı ve eserleriyle ilgili kayda değer bilgiler sağlamaktadır.

## Çalışmaları

### Eserleri

** Brosset, Laurent. *[[Marie-Félicité Brosset#Laurent|Bibliographie analytique]]* — 271 titles, not counting supplements. Alphabetical index: p.&nbsp;585-704
**  in *Bulletin de l'Académie impériale des sciences de Saint-Pétersbourg*. Vol. 27, 1880, p.&nbsp;1 - 237 titles

#### Çevrimiçi çalışmaların listesi

* Google kitaplarda yaklaşık yüz başlık (çiftler dahil) bulunabilmektedir.

### Seçilmiş çalışmaları

* (1837) . Paris: Imprimerie royale — Reprint: Osnabrück: Biblio, 1974, LVI, 366 p. 
* (1848–58) , 7&nbsp;volumes, Saint Petersburg, 694&nbsp;p.
** , 1858
** *Histoire de la Géorgie depuis l'Antiquité jusqu'au XIX<sup>e</sup> siècle*, Introduction, CCXIV p., and Tables of contents, XCVI p., Saint Petersburg: Académie impériale des sciences, 1858.
** , 1849
** , Partie 2: *Histoire moderne. Livraison 2*, 1857
** , Saint Petersburg: Académie impériale des sciences, 1851, 494&nbsp;p.
* (1851) , Saint Petersburg: Académie impériale des sciences, 64&nbsp;p.
* (1860–61) *Les ruines d’[[Ani (Armenia)|Ani]], capitale de l'Arménie sous les [[Bagratuni dynasty|rois bagratides]] aux X<sup>e</sup> et XI<sup>e</sup> siècles*, 2&nbsp;volumes, Saint Petersburg Online.
* (1862)  in *Mémoires de l'Académie Impériale des Sciences de Saint-Pétersbourg*, vol. 4, issue 9, 30 p.
* *Collection d'historiens arméniens: dix ouvrages sur l'histoire de l'Arménie et des pays adjacents du X<sup>e</sup> au  XIX<sup>e</sup> siècle*, reprinted by APA-Philo Press, 1978 .

## Kaynakça
;Özel

;Genel
* Bouatchidzé, Gaston. *La Vie de Marie Brosset*, Nantes: Éditions du Petit Véhicule, 1996, 195&nbsp;p.  
*  (Written by his son Laurent Brosset; includes a biography) 
* Khintibidze, Elguja. *[http://www.nato.int/acad/fellow/94-96/elguja/02.htm Georgian literature in European scholarship] * 
* Rapp, Stephen H. *Studies in medieval Georgian historiography: early texts and Eurasian contexts*, Peeters Publishers, 2003, 522 p.  
* Шилов, Л. А. Броссе Марий Иванович – Detailed biography, Russian National Library .