Renk teorisi

**Renk teorisi**, hangi renklerin birlikte iyi göründüğünü belirlemek için kullanılan sanat ve bilimin pratik bir kombinasyonudur. Renk çarkı, 1666'da renk spektrumunu bir daireye eşleyen Isaac Newton tarafından icat edildi. Renk tekerleği renk teorisinin temelidir, çünkü renkler arasındaki ilişkiyi göstermektedir.

Birlikte iyi görünen renklere renk uyumu denmektedir. Sanatçılar ve tasarımcılar bunları belirli bir görünüm veya his yaratmak için kullanmaktadır. Renk kombinasyonlarının kurallarını kullanarak renk uyumlarını bulmak için bir renk tekerleği kullanılmaktadır. Renk kombinasyonları, hoş bir etki yaratan renkleri bulmak için farklı renklerin göreceli konumlarını belirlemektedir.

İki tür renk tekerleği vardır. RYB veya kırmızı, sarı, mavi renk tekerleği, boya renklerini birleştirmeye yardımcı olduğu için genellikle sanatçılar tarafından kullanılmaktadır. Daha sonra RGB veya kırmızı, yeşil ve mavi renk tekerleği vardır. Çevrimiçi kullanım için tasarlanmıştır, çünkü bir bilgisayar veya TV ekranında olduğu gibi ışığı karıştırmak anlamına gelmektedir. Canva'nın renk tekerleği, çevrimiçi kullanım için tasarlandığı için bir RGB renk tekerleğidir.

Renk teorisi, rengi kullanmanın hem bilimi hem de sanatıdır.

## Renk kombinasyonları
Farklı renk kombinasyonları, renk teorisini ve renk psikolojisini kullanarak farklı ruh hallerini veya tonları uyandırmaktadır.

### Tamamlayıcı renk

Renk tekerleğinin karşı taraflarında olan iki renktir. Bu kombinasyon yüksek kontrastlı ve yüksek etkili renk kombinasyonu sağlar ve birlikte bu renkler daha parlak ve daha belirgin görünecektir.

### Tek renkli
Üç ton, bir temel rengin tonları ve renk tonlarıdır. İnce ve muhafazakar bir renk birleşimi sağlamaktadır. Bu, uyumlu bir görünüm için tasarım projelerine uygulanması kolay çok yönlü bir renk kombinasyonudur.

### Benzer
Renk tekerleğinde yan yana olan üç renktir. Bu renk kombinasyonu çok yönlüdür, ancak ezici olabilmektedir. Benzer bir renk düzenini dengelemek için bir baskın renk seçilmekte ve diğerlerini aksan olarak kullanılmaktadır.

### Triadik
Renk tekerleğinde eşit aralıklı üç renktir. Bu, yüksek kontrastlı bir renk düzeni sağlar, ancak tamamlayıcı renk kombinasyonundan daha azdır. Bu da onu daha çok yönlü hale getirmektedir. Bu kombinasyon cesur, canlı renk paletleri oluşturmaktadır.

### Tetradik
Renk tekerleğinde eşit aralıklı dört renktir. Tetradik renk şemaları kalındır ve bir rengin hakim olmasını ve diğerlerini aksan olarak kullanmasına izin verirseniz en iyi şekilde çalışmaktadır. Paletinizde ne kadar çok renk varsa, dengelemek o kadar zordur.

Renk tekerleği, birincil, ikincil ve üçüncül renklere ayrılmaktadır.

## Birincil, ikincil ve üçüncül renkler

Renk tekerleğinde 12 ana renk vardır. RGB renk tekerleğinde, bu tonlar kırmızı, turuncu, sarı, chartreuse yeşili, yeşil, bahar yeşili, Camgöbeği, masmavi, mavi, menekşe, Macenta ve gül renkleri bulunmaktadır.

### Birincil renkler
RGB renk tekerleğindeki birincil renkler, birlikte saf beyaz ışık oluşturan renklerdir. Bu renkler kırmızı, yeşil ve mavidir.

RYB renk tekerleğinde, birincil renkler diğer renklerden karıştırılamaz renklerdir. Üç ana renk vardır: kırmızı, sarı ve mavidir.

### İkincil renkler
İkincil renkler, iki birincil rengin karıştırılmasıyla sonuçlanan renklerdir. Üç ikincil renk vardır. RGB renk tekerleğinde bunlar siyan, macenta ve sarıdır. Işığı karıştırdığınızda, kırmızı ve yeşil sarı, yeşil ve mavi siyan, mavi ve kırmızı ise macenta yapmaktadır.

RYB renk tekerleğinde ikincil renkler mor (mavi ile karıştırılır kırmızı), turuncu (sarı ile karıştırılır kırmızı) ve yeşil (mavi ile karıştırılır) şeklindedir.

### Üçüncül renkler
Üçüncül renkler, ikincil bir rengin birincil renkle birleştirilmesiyle yapılan renklerdir. Altı tane üçüncül renk var. RGB renk tekerleğinde bunlar turuncu, chartreuse yeşil, bahar yeşili, masmavi, menekşe ve gül rengidir.

RYB renk tekerleğinde üçüncül renkler kırmızı-turuncu, sarı-turuncu, sarı-yeşil, mavi-yeşil, mavi-mor ve kırmızı-mor renktedir.

## Sıcak renkler
Sıcak renkler kırmızı, turuncu ve sarıyı ve bu üç rengin varyasyonlarını içermektedir. Bunlar ateşin, sonbahar yapraklarının, gün batımlarının ve gün doğumlarının renkleridir ve genellikle enerji verici, tutkulu ve pozitiftir.

Kırmızı ve sarı, her ikisi de ana renklerdir. Turuncu ortada düşer (onu ikincil bir renk yapar), bu da sıcak renklerin hepsinin gerçekten sıcak olduğu ve sıcak bir rengin soğuk bir renkle birleştirilmesiyle oluşturulmadığı anlamına gelmektedir. Tutku, mutluluk, coşku ve enerjiyi yansıtmak için tasarımlarınızda sıcak renkler kullanılmalıdır.

### Kırmızı
Kırmızı çok sıcak bir renktir. Ateş, şiddet ve savaşla ilişkilidir. Aynı zamanda aşk ve tutkuyla da ilişkilidir. Tarihte hem Şeytan hem de Aşk Tanrısı ile ilişkilendirilmiştir. Kırmızı insanlar üzerinde fiziksel bir etkiye sahip olabilmektedir. Kan basıncını ve solunum oranlarını daha da yükseltebilmektedir. İnsan metabolizmasını da geliştirdiği gösterilmiştir.

### Turuncu
Turuncu çok canlı ve enerjik bir renktir. Sessiz formlarında toprakla ve sonbaharla ilişkilendirilebilmektedir. Değişen mevsimlerle olan ilişkisi nedeniyle, portakal genel olarak değişimi ve hareketi temsil edebilmektedir. Turuncu da yaratıcılıkla güçlü bir şekilde ilişkilidir.

### Sarı
Sarı, genellikle sıcak renklerin en parlak ve en enerji vericisi olarak kabul edilmektedir. Mutluluk ve güneş ışığı ile ilişkilidir. Savaşta sevdikleri olan ailelerin sarı kurdeleler gösterdiği bazı ülkelerde görüldüğü gibi, sarı umutla da ilişkilidir. Sarı, kırmızı kadar güçlü olmasa da tehlikeyle de ilişkilidir.

## Soğuk Renkler
Soğuk renkler yeşil, mavi ve moru içerir ve genellikle sıcak renklerden daha hafiftir. Gecenin, suyun, doğanın renkleridir ve genellikle sakinleştirici, rahatlatıcı ve biraz çekingenlerdir.

Mavi, soğuk spektrumdaki tek ana renktir; bu, diğer renklerin mavi ile sıcak bir renk (yeşil için sarı ve mor için kırmızı) birleştirilerek oluşturulduğu anlamına gelmektedir. Bu nedenle yeşil, sarının bazı özelliklerini, mor ise kırmızının bazı özelliklerini almaktadır.

### Yeşil
Yeşil çok gerçekçi bir renktir. Yeni başlangıçları ve büyümeyi temsil etmektedir. Aynı zamanda yenilenme ve bolluğu ifade etmektedir. Alternatif olarak yeşil, kıskançlığı ve deneyim eksikliğini de temsil edebilmektedir.

### Mavi
Mavi, genellikle İngilizce dilinde hüzünle ilişkilendirilmektedir. Mavi ayrıca sakinliği ve sorumluluğu temsil etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Açık maviler canlandırıcı ve arkadaş canlısı olabilmektedir. Koyu maviler daha güçlü ve güvenilirdir. Mavi aynı zamanda barışla da ilişkilidir.

### Mor
Antik çağda, mor tonlar oluşturmak için kullanılan boyalar salyangozlardan elde edilirdi ve çok pahalıydı, bu yüzden sadece kraliyet ailesi ve çok zenginler mor rengini kullanmıştır. Mor, kırmızı ve mavinin birleşimidir ve her ikisinin de bazı özelliklerini almaktadır. Yaratıcılık ve hayal gücü ile de ilişkilidir.

## Gölge, renk tonları ve tonlar
Temel renk tonuna siyah, gri ve beyaz ekleyerek bir rengin gölgelendirme, renk tonlarını ve tonları oluşmaktadır.

### Gölge
Bir gölge, temel tona siyah eklenerek rengi koyulaştırarak oluşturulmaktadır. Bu daha derin, daha zengin bir renk yaratır. Tonlar oldukça dramatik ve baskın olabilmektedir.

### Renk
Temel renk tonuna beyaz ekleyerek, rengi aydınlatarak bir renk tonu oluşturulmaktadır. Bu, bir rengi daha az yoğun hale getirebilmektedir. Daha canlı renk kombinasyonlarını dengelerken kullanışlıdır.

### Ton
Siyah ve beyazın veya grinin temel renk tonuyla birleştirilmesiyle bir ton oluşturulmaktadır. Renk tonları gibi, tonlar da orijinal rengin daha ince versiyonlarıdır. Tonların pastel görünme olasılığı daha düşüktür ve temel renkte belirgin olmayan karmaşıklıkları ortaya çıkarabilmektedir.

## Ton, Doygunluk ve Parlaklık

Bir renk **ton**u temel olarak renk tekerleğindeki herhangi bir renktir. Bir renk tekerleği veya renk seçici kullanırken, bir renk tonunun doygunluğunu ve parlaklığı ayarlanabilmektedir

**Doygunluk**, rengin yoğunluğu veya saflığıdır.

**Parlaklık**, bir renkteki parlaklık veya ışık miktarıdır.

## Renk anlamları

* **[[Kırmızı]]**: Tutku, Aşk, Öfke
* **[[Turuncu]]**: Enerji, Mutluluk, Canlılık
* **[[Sarı]]**: Mutluluk, Umut, Aldatma
* **[[Yeşil]]**: Yeni Başlangıçlar, Bolluk, Doğa
* **[[Mavi]]**: Sakin, Sorumlu, Hüzün
* **[[Mor]]**: Yaratıcılık, Kraliyet, Zenginlik
* **[[Siyah]]**: Gizem, Zarafet, Kötülük
* **[[Gri]]**: Moody, Muhafazakar, Formalite
* **[[Beyaz]]**: Saflık, Temizlik, Erdem
* **[[Kahverengi]]**: Doğa, Sağlıklılık, Güvenilirlik
* **[[Tan]]** veya **[[Bej]]**: Muhafazakar, Dindar, Donuk
* **[[Kremrengi|Krem]]** veya **[[Fildişi (renk)|Fildişi]]**: Sakin, Zarif, Saflık

## Kaynakça