Maria Komnini (Kudüs kraliçesi)

**Maria Komnini** ya da **Comnena** () (y. 1154 - 1208/1217), Kudüs kralı I. Amalrik'in ikinci karısıdır. Kıbrıs dükü İoannis Dukas Komninos ile soyu antik Ermeni krallarına dayanan Maria Taronitissa'nın kızıdır. Kız kardeşi, Antakya prensi III. Boemondo ile evlenmiştir. Erkek kardeşi Aleksios 1185 yılında kısa süre Bizans İmparatorluğu tacı için hak iddia etmiştir.

Courtenaylı Agnes ile evliliği iptal edildikten sonra, I. Amalrik Bizans ile bir ittifak arayışına girdi. I. Manuil'dan İmparatorluk Sarayı'ndan bir gelin adayı sordu. İmparator büyük yeğeni Maria'yı seçti ve ona zengin bir çeyiz verdi. I. Amalrik ve Maria'nın evliliği, Sur Şehrinde 29 Ağustos 1167 tarihinde büyük bir tantana ile kutlanmıştır.

Maria, Amalrik'e kız çocuğu İsabella'yı 1172 yılında doğurmuştur. 1173 yılında ise ölü bir çocuk doğurmuştur. Amalrik, 1174 yılında ölüm yatağında Nablus'u dul eşi Maria'ya bağışlamıştır.

1177 yılında, Maria, İbelinli Balian'la evlenmiştir. İbelinli Balian, 1187 yılındaSelahaddin Eyyubi'nin Kudüs kuşatmasına karşı savunmayı komuta etmiştir. Maria en az dört çocuk doğurmuştur:

* İbelinli Helvis, (1) Sidonlu Reginald (Agnes of Courtenay'in dul eşi) ve (2) Sidon Lordu Guy de Montfort III. ile evlenmiştir. 
* İbelinli John, Beyrut Lordu, önce Nephinli Helvis sonra Arsurlu Melisende ile evlenmiştir.
* Margaret, (1) Tripoli Dükü III. Raymond'un üvey oğlu Tiberiaslı Hugh ve (2) Kayseryalı III. Walter ile evlenmiştir.
* İbelinli Philip, *bailli* Kıbrıs naibi, Montbéliardlı ile evlenmiştir.

Maria ve Balian, Kudüs Kralı V. Baudouin'in amcası Montferratlı Conrad'ı tac kavgasında Lüzinyanlı Guy'a karşı desteklemişlerdir. Conrad'n ilk evliliğini iptal ettirerek, Maria'nın Amalrik'ten olan kız çocuğu İsabella'yı Conrad ile evlendirmişler, böylece taht iddiasında onu güçlendirmişlerdir. Maria ve Balian bununla I. Richard'ın ve onun Vakanüvislerinin hasımlığını kazanmışlardır. *Itinerarium Peregrinorum et Gesta Regis Ricardi*nin isimsiz yazarı, onlar için şöyle yazmıştır:

:*beşiğinden Yunan pisliği ile dolmuş kadının ahlaki değerleri kendisine uyan bir kocası vardı: adam acımasızdı, kadın tanrı tanımazdı; adam vefasızdı, kadın eğilebilir; erkek güvenilmezdi, kadın sahtekardı.*

İsabella'nin üçüncü kocası Champagneli II. Henry'den kızı Alice'in büyükannesi olarak, Maria onu Kıbrıslı I. Hugh ile evlendirdirmek için 1208 yılında Kıbrıs'ta görüşmelerde bulundu. Alice'in amcasının dul eşi, VI. Sancho'nun kızı, Champagne Kontesi ve naibi Navarreli Blanca, Alice için çeyiz verdi. Bu, Maria'nın bahsedildiği son olaydır. 1217 yılında kesinlikle ölmüştü.

## Kaynakça

* *Chronique d'Ernoul et de Bernard le Trésorier*, edited by M. L. de Mas Latrie. La Société de l'Histoire de France, 1871.
* *La Continuation de Guillaume de Tyr (1184-1192)*, edited by Margaret Ruth Morgan. L'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 1982.
* Ambroise, *The History of the Holy War*, translated by Marianne Ailes. Boydell Press, 2003.
* Chronicle of the Third Crusade, a Translation of *Itinerarium Peregrinorum et Gesta Regis Ricardi*, translated by Helen J. Nicholson. Ashgate, 1997.
* Peter W. Edbury, *The Conquest of Jerusalem and the Third Crusade: Sources in Translation*. Ashgate, 1996.
* Edbury, Peter W. *John of Ibelin and the Kingdom of Jerusalem*, 1997
* Payne, Robert. *The Dream and the Tomb*, 1984
* 
*