open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Özbaşı, Posof

**Özbaşı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Özbaşı köyünün eski adı **Ğvinia**'dır. Gürcüce bir yer adı olan Ğvinia (ღვინია), Gürcüce şarap anlamındaki "ğvino" (ღვინო) kelimesinden türemiştir ve şarap rengi anlama gelir. 1595 tarihli Osmanlıca mufassal defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, "Ğina" (غینا) şeklinde yazılmıştır.

Ğvinia köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde bir evin duvarında tespit edilen ve bir kiliseye ait Gürcüce yazılı taş da 15-16. yüzyıldan kalmıştır.

Ğvinia köyü, Bu yerleşim 1595 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 16 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Maharabel, Varsima, Giorgi, Nadira, Goça, Gogiça, Anania, Badura gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ile yonca tarımı yapılıyor ve domuz besleniyordu.

Ğvinia köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Gvinia (Гвиниа) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 96'sı erkek ve 89'u kadın olmak üzere, 21 hanede yaşayan 185 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Ğvinia köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Ğvinia Türkiye'ye bırakıldı.

Ğvinia, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Ginya" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 409 kişiden oluşuyordu. Ğvinia veya Ginya Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Özbaşı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Özbaşı köyünün nüfusu 447 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 184 kişi okuma yazma biliyordu.

Özbaşı köyünde, köyün Hristiyan döneminden kalma bir kilise ile bir kalenin kalıntıları bulunmaktadır.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 88&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Savaşır, Posof

**Savaşır**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Savaşır köyünün eski adı, **Çançahi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Çançahi (ჭანჭახი), "balçık" anlamına gelir ve Gürcistan coğrafyasında bugün de yaygın bir yer adıdır. Bu yer adı Türkçeye Cancak olarak girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cancak (جانجاق) olarak geçer. Ruslar ise, 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını Gürcüce yazılışına uygun biçimde Çançah (Чанчах) olarak kaydetmiştir.

Çançahi, Gürcistan'ı oluşturan tarihsel Samtshe bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. Osmanlılar köyü, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirmiştir. Köyün Hristiyan nüfusunun ibadet mekânı olan Çançahi Kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Çançahi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarıca, savaş tazminatı kapsamında Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 114'ü erkek ve 104'ü kadın olmak üzere, 23 hanede yaşayan 218 kişiden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896’da 306 kişiye, 1906’da da 340 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir.

Çançahi, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Çançahi köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Çançahi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Cilvana nahiyesine bağlı olan köyde 525 kişi yaşıyordu. Çançahi veya Cancak Türkçe olmadığı için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Savaşır olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Savaşır köyünde 530 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 99 kişi okuma yazma biliyordu.

Savaşır köyünde üç tarihsel yapının kalıntıları bulunmaktadır. Bunlardan biri köyün eski kilisesi olan Çançahi Kilisesi'dir. Bu yapı tamamen yıkılmıştır. Diğer iki yapı ise, Çançahi Kalesi olarak adlandırılmaktadır.

## Coğrafya
Savaşır köyü, Ardahan il merkezine 101&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 20&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sarıçiçek, Posof

**Sarıçiçek**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Sarıçiçek köyünün eski adı **Hertvisi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Hertvisi (ხერთვისი), iki akarsuyun birleştiği noktada arada kalan yeri ifade eder. Bu yer adı Türkçeye Hertvis olarak girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hertvis (خرتوس) olarak geçer.

Hertvisi, Gürcistan'ı oluşturan tarihsel Samtshe bölgesinin yerleşim yerlerinden biriydi. Osmanlılar Hertvisi, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirmiştir. Varlığı bilinen kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Hertvisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Hertvis (Хертвисъ) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 28'i erkek ve 27'si kadın olmak üzere, 8 hanede yaşayan 55 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 59 kişiye, 1906'da da 84 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde de nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Hertvisi, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Hertvisi köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Hertvisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Hertus" olarak yazılmış olan köy, ayni idari konuma sahipti ve nüfusu 113 kişiden oluşuyordu. Hertvisi veya Hertvis, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sarıçiçek olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte resmî kayıtlarda "Sarıçiçek (*Hırtuz*)" biçiminde bir süre daha kullanılmıştır.

## Coğrafya
Sarıçiçek, Ardahan il merkezine 105&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 24&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sütoluk, Posof

**Sütoluk**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Sütoluk köyünün eski adı, **Satkepela**'dır. Gürcüce bir yer adı olan Satkepela (სატყეპელა), yün çırpmada kullanılan sopanın adıdır. Bu yer adı Türkçeye Satkabel olarak girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Satkabel (صاتقابەل) olarak geçer.

Satkepela köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak Satkepela erken dönem Osmanlı tahrir defterlerinde bir köy olarak yer almamıştır.

Satkepela köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Satkepel (Саткепель) adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 27'si erkek ve 21'i kadın olmak üzere, 4 hanede yaşayan 48 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Kürt olarak yazılmıştır. Satkepela'nın nüfusu Rus idaresi sırasında artmış, 1896'da 62 kişiye, 1906'da da 84 kişiye yükselmiştir.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, köyün adını Satkebeli (სატყებელი) olarak yazmış ve bu yer adının Gürcüce olduğunu belirtmiştir.

Satkepela, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Satkepela köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Satkepela, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Satkabel" olarak yazılmış olan köy, bu tarihte Cilvana nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 149 kişiden oluşuyordu. Satkepela / Satkabel "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sütoluk olarak değiştirilmiştir. Sütoluk köyünün nüfusu 1965 yılında 252 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 26 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Sütoluk köyü, Ardahan il merkezine 108&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 27&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, Posof'un en yüksekte bulunan köyüdür.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Taşkıran, Posof

**Taşkıran**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Taşkıran köyünün eski adı **Giorgisubani**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Giorgisubani (გიორგისუბანი), iki kelimeden (გიორგი: erkek adı; უბანი: köy) oluşan bir tamlamadır ve "Giorgi’nin köyü” anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Gorgisuban şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Gorgisuban (كوركيسوبان) olarak geçer.

Giorgisubani, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Köyde eskiden kilisenin varolması, buranın Osmanlı döneminden önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Nitekim Osmanlıların Gürcü atabeglerin yönetimindeki Samtshe-Saatabago topraklarının ele geçirmesinden sonra yapılan 1595 tarihli *[[Defter-i Mufassal Vilayet-i Gürcistan]]* adlı tahrirde, Giorgisubani Poshov livasına bağlı Güney nahiyesinde bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köy beş haneden oluşuyordu ve Enuka veled-i …(?), Ğvinia veled-i …(?), Lazare torunu, İvane veled-i Kvirika, İlya veled-i Ardaşez köydeki kayıtlı erkek adlarıydı. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten ve sebze tarımı yapıldığı, domuz ve koyun beslendiği, arıcılık yapıldığı kayıtlardan anlaşılmaktadır. Köyün beş haneden ibaret olması, buranın gerçekten de Giorgi adında birinin ve yakınlarının yaşadığı bir köy olduğunu düşündürmektedir. 

Giorgisubani köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde aynı idari konuma sahipti. Hicri 1119 (1707/1708) tarihinde köyün hasılası 12.000 akçe idi ve köy Derviş adında birine verilmişti.

Giorgisubani köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Georges-ubani (Георгис-Убани) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 111'i erkek ve 89'u kadın olmak üzere, 20 hanede yaşayan 200 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Giorgisubani bağımsız Gürcistan sınırları içinde yer aldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti tarafından fiilen yeniden Türkiye’ye katıldı. Ekim 1921’de imzalanan Kars Antlaşması’yla Giorgisubani’nin de içinde yer aldığı Ardahan ve Artvin bölgeleri Türkiye’ye bırakıldı.

Giorgisubani köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Gergisuban (كەركیسوبان) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı.

Giorgisubani köyünde eski bir kilisenin olduğu bilinmektedir. Tamamen ortadan kaldırılmış olan kilisenin yerinde bugün cami bulunmaktadır. 19. yüzyılda inşa edilmiş olan caminin hemen yakınında bulunan evin duvarında kiliseye ait bezemeli pembe taşın varlığı, Giorgisubani Kilisesi’nin yıkılıp yerine caminin inşa edildiğini, kilise taşlarının da başka yapılarda kullanıldığını göstermektedir.

## Coğrafya
Köy, Ardahan il merkezine 95&nbsp;km, Posof ilçe merkezine ise 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yaylaaltı, Posof

**Yaylaaltı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yaylaaltı köyünün eski adı, **Satlel**'dir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Satlel / Satlil (صاتلیل / صاتلەل)  olarak geçer. Bu yer adı tarihsel Gürcü coğrafyasından rastlanan Satleli'den (სათლელი) Türkçeye girmiştir.

Satleli, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'deki Potshovi Vadisinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Şavşeti bölgesinde, Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği başka bir yerleşim de Satleli adını taşıyordu.

Satleli köyü, *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Gürcistan Vilayeti içinde, Ahasiha livasının Ude nahiyesine bağlı bir köydü. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir..

Satleli köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Satlel (Сатлель) şeklinde kaydedilmiş olan yerleşim,Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Bu sırada köyde, 108'i erkek ve 75'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 183 kişi yaşıyordu. Nüfusu tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir.  Köyün nüfusu Rus idaresi sırasında armış, 1896'da 236 kişiye, 1906'da da 298 kişiye yükselmiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Satleli köyünde 20 hanede 345 Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır.

Satlel köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Satlel köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Satleli, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ayni idari konuma sahipti ve nüfusu 463 kişiden oluşuyordu. Satleli / Satlel, "yabancı kökten geldiği" için köyün 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yaylaaltı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yaylaaltı köyünün nüfusu 559 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 192 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya

Yaylaaltı köyü, Ardahan il merkezine 105&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 24&nbsp;km uzaklıktadır. Arazisinin içinden Mangala Deresi denen küçük bir dere geçer. Komşuları; Erim, Gönülaçan, Sarıçiçek köyleridir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yurtbaşı, Posof

**Yurtbaşı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yurtbaşı köyünün eski adı, **Sakabalo**'dur. Gürcüce bir yer adı olan Sakabalo (საკაბალო), Türkçeye Sakabol (سقابول) biçiminde girmiştir. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli, Sakabalo'nun Gürcüce bir yer adı olduğunu belirtmiş, ama anlamını vermemiştir. Ruslar ise, 1886 yılındaki nüfus tespiti sırasında köyün adını Sakabolo (Сакаболо) olarak kaydetmiştir.

Sakabalo, Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi, Gürcü atabagilerin yönetimindeki Samtshe Atabeyliği'nden 16. yüzyılın ortasında ele geçirdi. Sakabalo, üç yüz yılı aşkın bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rusların eline geçti.

Rus idaresinde Sakabalo, Ardahan sancağının (*okrug*) Poshov kazasına (*uçastok*) bağlıydı. Bu kaza içinde Digur nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. 1886 yılında köyün nüfusu 76 kişiden oluşuyordu. Rus idaresi sırasında Sakabalo'nun nüfusu artmış, 1896’da 109 kişiye, 1906’da ise 127 kişiye yükselmişti. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli ise, Sakabalo'da 9 hanede 136 Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır.

Sakabalo, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, "Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Sakabalo köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Sakabalo, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıda "Sakabul (Sakalbal)" biçiminde kaydedilmiş olan Sakabalo, aynı idari konuma sahipti ve köyde 153 kişi yaşıyordu. Sakabalo / Sakabul "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yurtbaşı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Yurtbaşı (*Sakabol*)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

## Coğrafya

Yurtbaşı köyü, Ardahan il merkezine 95&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yeniköy, Posof

**Yeniköy**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yeniköy'ün eski adı bilinmemektedir. Bununla birlikte Gürcü Türkolog Sergi Cikia, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Poshov linasının Kuzey nahiyesinde üçüncü sırada yer alan ve adı okunamamış olan yer adının Yeniköy'ün eski adı olabileceğini, bu köye Osmanlı döneminde Yeniköy denmiş olabileceğini yazar.

Yeniköy, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde yıkıntıları günümüze ulaşmış olan kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Bugünkü Yeniköy olabileceği varsayılan ve adı "Duba", "Duna", "Tuta", "Tuba" gibi farklı biçimlerde okunan köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti'nin Poshev livasının Kuzay nahiyesinde yer alıyordu. Köyün nüfusu 7 haneden (yaklaşık 35 kişi) oluşuyordu. Elia, Varazgula, İordane gibi adlar taşıyan hane resileri, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı.

Yeniköy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Enikev (Еникёвъ)  adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 61'i erkek ve 47'si kadın olmak üzere, 20 hanede yaşayan 210 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır. Köyün nüfusu 1896'da 275 kişiye, 1906'da da 397 kişiye yükselmişti.

Yeniköy, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı.Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Ardahan bölgesinden çekilince Yeniköy fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.

Yeniköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, "Yeni Köy" (یكی كوی) adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Cilvana nahiyesinde yer alan köyün nüfusu 735 kişi olarak tespit edilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yeniköy'ün nüfusu 1.153 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 267 kişi okuma yazma biliyordu.

Yeniköy'ün 800 metre güneydoğusunda eski bir kilisenin yıkıntıları bulunmaktadır. Bu eski kilise, köyün eski sakinlerinin Hristiyan olduğunu göstermektedir. Orta büyüklükte (9,3×5,3 m) yapıdan geriye, sunağın üç metre yüksekliğe ulaşan, ancak kaplama taşları sökülmüş olan duvarları kalmıştır.

## Coğrafya
Yeniköy, Ardahan il merkezine 97&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 16&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, Atyolu ve Kavaz dağlarının eteklerinde kurulmuştur.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yolağzı, Posof

**Yolağzı**, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Yolağzı köyünün eski adı **Tzitelsatibi**'dir. Gürcüce bir yer adı olan Tzitelsatibi (წითელსათიბი), kızıl anlamındaki “tziteli” (წითელი) ile biçilecek çayır anlamındaki “satibi” (სათიბი) kelimelerinden oluşur. Bu yer adı “Kızıl Çayırlık” şeklinde çevrilebilir. Köyün adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zitel Satib (زتیل صاتب) olarak kaydedilmiştir. Bu yer adı zaman içinde Tzinsatibi'ye (წინსათიბი) dönüşmüştür. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde köyün adı "Zinsatib" (زینسەتیب) olarak geçer. "Tzinsatibi" ise, "ön çayır" anlamına gelir.

Tzitelsatibi köyünün bulunduğu tarihî Samtshe bölgesi, bir kısmı hariç bugün de Gürcistan sınırları içindedir. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında tamamen ele geçirmiştir.

Tzitelsatibi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zitelsatib (زتیل صاتب) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim Gürcistan Vilayeti içinde, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Söz konusu defterde Tzitelsatibi köyünün Çorçevani köyünün yakınında olduğu belirtilmiştir. Bu sırada köy boş olarak kaydedilmiş, bununla birlikte 2.000 akçe vergi öngörülmüştür. Tzitelsatibi, zaman içinde yeniden meskun hale gelmiş olmalı ki, burada 1834 yılında 4 hane, 1878 yılında da 6 hane tespit edilmiştir.

Tzitelsatibi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Tsinsatib (Цинсатиб) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Digur nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Nüfusu, 31'i erkek ve 27'si kadın olmak üzere, 9 hanede yaşayan 58 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896'da 79 kişiye, 1906'da da 102 kişiye yükselmişti.

Tzitelsatibi, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Tzinsatibi köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Tzitelsatibi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zinsatib" adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve "Sinsatip" olarak kaydedilmiş olan köyde 208 kişi yaşıyordu. Tzinsatibi, Zinsatib ve Sinsatip olarak yazılan köyün adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yolağzı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yolağzı köyünde 375 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 53 kişi okuma yazma biliyordu.

## Coğrafya
Yolağzı köyü, Ardahan il merkezine 96&nbsp;km, Posof ilçe merkezine 15&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Portulacaceae

**Portulacaceae** Caryophyllales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

## Dış bağlantılar
* 
* 

## Kaynakça
Arılı

* Arılı, Kahta - Adıyaman ili Kâhta ilçesine bağlı köy
* Arılı, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Arılı, Arhavi - Artvin ili Arhavi ilçesine bağlı köy
* Arılı, Tortum - Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı köy
* Arılı, Torul - Gümüşhane ili Torul ilçesine bağlı köy
* Arılı, Fındıklı - Rize ili Fındıklı ilçesine bağlı köy
Balgöze

* Balgöze, Merzifon - Amasya ili Merzifon ilçesine bağlı köy
* Balgöze, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
Yelbegen

**Yelbegen** - Türk ve Altay mitolojisinde dev. **Yelbeğen, Yilbeğen, Celbeğen** de denir. “Yegen veya Yeken” biçimiyle kısaltılmış olarak da kullanılır. (**Йилбегән** veya **Yilbegän**; Kazan Tatarcası: Cilbegän/Җилбегән), zaman zaman yedi başlı dev ya da bir evren (ejderha) olarak tanımlanan mitolojik canavar. Çok büyük masal yaratığı.

## Özellikleri
İnsan biçimlidir. Üç, yedi veya 12 başı vardır. Siyah ya da sarı renklidir. Güneş ve ayın tutulması Yelbeğen'in bu gökcisimlerini yemesi olarak anlatılır. Devler, atlara düşmandır. Ayrıca insanları yerler. Büyük kulaklı, büyük dişli, büyük ağızlı değişik türleri vardır. Büyük kulaklı devler yeraltında yaşarlar. Temir Kulak, Ay Kulak, Kan Kulak, Kün Kulak, Çoğın Kulak gibi isimler mevcuttur. Ana Yelbeğen denilen dişi devler de bulunur. Kimi zaman alt dudağı yerde, üst dudağı gökte bir zenci olarak tanımlanırlar. Demir, Bakır gibi değişik madenlerle nitelenen türleri olabilir. Örneğin Demir Yalmavuz, karaçam boylu, kara atlı, kara çokmarlıdır. Elinde çoğu zaman hayvan başlı bir sopası veya topuzu bulunur. Bu topuza çokmar denir. Ayrıca renklerine göre de değişik Yelbeğenler vardır. Örneğin Sarı Yelbeğen. Macar efsanelerine Moroğut adlı dev ile onun soyundan gelen Manumoroğut adlı deve rastlanır. Yelbeğen gelirken önce gök gürler, sonra şimşekler çakar, yer sarsılır sonra da kara bir bulut görünür. Bazen yelbeğen bunun içinden çıkar. Yeraltında karanlıklar içinde, dağlardaki büyük mağaralarda ve sularda otururlar. Dev anaları bir göğüslerini omuzlarına atarlar. İnsan ve koyun yemeyi severler. Ruhları başka bir yerdeki bir şişede veya sandıkta saklıdır. Bulgar kültüründe Çelen adlı bir ejderha vardır. Macarlarda ise Sarkan (Sarkany) adında bir ejderha yer alır. Bazen Yalpagan adlı bir ejderha Tanrısından bahsedilir ki, sözcüğün Yelbeğen ile bağlantısı, hatta farklı bir söyleyişi olduğu açıktır.

Altay mitolojisinde Ay'ı yiyerek onun küçülmesine (Ay tutulması) yol açan göksel canavar; **Yilbüke**, olarak da tanımlayabileceğimiz Yelbegen'in neden olduğu ay tutulmasından sonra Altaylar "Yine Yelbegen ayı yedi" derlermiş.

"Yilbegen"in şamanlık yaptığına bile inanılmıştır. Altay efsanelerine göre ormanda veya doksandokuz köşeli yurdunda yaşar, yılanla kurbağayla beslenir. Bu varlığın gücü körlerin gözünü açabilir, eli, ayağı olmayanları sağlam insanlara çevirebilir.

## Yalpağan Han
**Yalpağan Han,** Türk ve Altay mitolojisinde Ejderha Tanrısı. Bütün ejderhalar (Yelbeğenler) onun emrindedir. Kendisi de istediği zaman yedi başlı bir ejder kılığına bürünür. Devlerin Tanrısı olarak da görülür.

## Etimoloji
Yel “ruh, canlı” ve Büke “güçlü, kuvvetli” sözcüklerinin bileşik halidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca (Yilbegen)

## Ayrıca bakınız

* Yutpa
Demirdöven

* Demirdöven, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Demirdöven, Yusufeli - Artvin ili Yusufeli ilçesine bağlı köy
* Demirdöven, Pasinler - Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı mahalle
Alabalık (anlam ayrımı)

* Alabalık - bir balık türü

## Yerleşim yerleri
* Alabalık, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Alabalık, Artvin - Artvin ili merkez ilçesine bağlı köy
* Alabalık, Narman - Erzurum ili Narman ilçesine bağlı mahalle
* Alabalık, Varto - Muş ili Varto ilçesine bağlı köy
## Diğer
* Alabalık Gölü
Derindere

* Derindere, Merkez - Ardahan ili merkez ilçesine bağlı köy
* Derindere, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Derindere, Yağlıdere - Giresun ili Yağlıdere ilçesine bağlı köy
* Derindere, Niksar - Tokat ili Niksar ilçesine bağlı köy
* Derindere, Çaykara - Trabzon ili Çaykara ilçesine bağlı mahalle
* Derindere, Pülümür - Tunceli ili Pülümür ilçesine bağlı köy
Unicorn

***Unicorn***, Oonopidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Erim

**Kişi adları:**
* Kenan Erim - Türk arkeolog
* Kerim Erim - Türk akademisyen
* Nihat Erim - Türkiye Cumhuriyeti başbakanlarından

**Köy adları:**
* Erim, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
Gümüşkavak

**Gümüşkavak**, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Gümüşkavak, Alanya - Antalya ili Alanya ilçesine bağlı mahalle
* Gümüşkavak, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Gümüşkavak, Sorgun - Yozgat ili Sorgun ilçesine bağlı köy
Polygonaceae

**Polygonaceae**, Caryophyllales takımına bağlı bir bitki familyasıdır. Polygonaceae, güçlü ve sert sapları olan bitkiler ailesidir. Bu ailede yaklaşık 1200 tür bulunur. Bu bitkiler dünya genelinde yaygın olarak bulunur ve bazı türleri ekonomik açıdan önemlidir.

Bu aileye ait bitkiler genellikle otsu veya çalı şeklindedir. Bazıları büyük ağaçlara tırmanabilir. Yaprakları genellikle geniş, oval veya üçgen şeklindedir. Çiçekleri yeşil, beyaz, pembe veya kırmızı renkte olabilir. Meyveleri, üçgen şekilli küçük kabuklu yemişlerdir.

Bu ailedeki en yaygın bitkilerden biri, ıspanak ve rabarba olarak da bilinen Rumex acetosa'dır. Ayrıca, kuzukulağı (Polygonum aviculare) ve kuş üzümü (Polygonum cuspidatum) gibi bazı yabani otlar da Polygonaceae ailesine aittir.

Bu bitkilerin bazı türleri, geleneksel tıbbi kullanımları nedeniyle ilgi çekmektedir. Örneğin, Polygonum cuspidatum bitkisi, antioksidan ve anti-enflamatuar özellikleri nedeniyle birçok sağlık takviyesinde kullanılır. Bununla birlikte, bitki bazı durumlarda zararlı olabilir ve yan etkileri olabilir; bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır.

## Taksonomi
Familyaya bağlı cinsler:

**[[Acanthoscyphus]]* Small
**[[Afrobrunnichia]]* Hutch. & Dalziel
**[[Antigonon]]* Endl.
**[[Aristocapsa]]* Reveal & Hardham
**[[Atraphaxis]]* L.
**[[Bactria (bitki)|Bactria]]* Yurtseva & Mavrodiev
**[[Bistorta]]* (L.) Scop.
**[[Brunnichia]]* Banks ex Gaertn.
**[[Calligonum]]* L.
**[[Centrostegia]]* A.Gray
**[[Chorizanthe]]* R.Br. ex Benth.
**[[Coccoloba]]* P.Browne
**[[Dedeckera]]* Reveal & J.T.Howell
**[[Dodecahema]]* Reveal & C.B.Hardham
**[[Duma (bitki)|Duma]]* T.M.Schust.
**[[Enneatypus]]* Herzog
**[[Eriogonum]]* Michx.
**[[Eskemukerjea]]* Malick & Sengupta
**[[Fagopyrum]]* Mill.
**[[Fallopia]]* Adans.
**[[Gilmania]]* Coville
**[[Goodmania]]* Reveal & Ertter
**[[Gymnopodium]]* Rolfe
**[[Harfordia (bitki)|Harfordia]]* Greene & Parry
**[[Harpagocarpus]]* Hutch. & Dandy
**[[Hollisteria]]* S.Watson
**[[Johanneshowellia]]* Reveal
**[[Knorringia]]* (Czukav.) Tzvelev
**[[Koenigia]]* L.
**[[Lastarriaea]]* Remy
**[[Leptogonum]]* Benth.
**[[Magoniella]]* Adr.Sanchez
**[[Mucronea]]* Benth.
**[[Muehlenbeckia]]* Meisn.
**[[Nemacaulis]]* Nutt.
**[[Neomillspaughia]]* S.F.Blake
**[[Oxygonum]]* Burch.
**[[Oxyria]]* Hill
**[[Oxytheca]]* Nutt.
**[[Persicaria]]* Mill.
**[[Peutalis]]* Raf.
**[[Podopterus]]* Bonpl.
**[[Polygonum]]* L.
**[[Pteropyrum]]* Jaub. & Spach
**[[Pterostegia]]* Fisch. & C.A.Mey.
**[[Pteroxygonum]]* Dammer & Diels
**[[Reynoutria]]* Houtt.
**[[Rheum (bitki)|Rheum]]* L.
**[[Rumex]]* L.
**[[Ruprechtia]]* C.A.Mey.
**[[Salta]]* Adr.Sanchez
**[[Sidotheca]]* Reveal
**[[Stenogonum]]* Nutt.
**[[Symmeria]]* Benth.
**[[Systenotheca]]* Reveal & Hardham
**[[Triplaris]]* Loefl.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Jimmy Bennett

**James "Jimmy" Bennett** (d. 9 Şubat 1996), Amerikalı bir çocuk oyuncu. En büyük çıkışını Hostage (film), Firewall ve Poseidon filmleri ile yapmıştır.

## Yaşamı
Jimmy, Seal Beach, Kaliforniya, ABD'de doğdu. Şu an Hurlington Beach'te ailesi, ablası Amanda ve köpekleri ile yaşıyor. Köpeklerinin adı Chewy ve Cindy Lauper. En sevdiği gruplar Guns N' Roses, AC/DC ve Black Sabbath'dır. En sevdiği grupların parçalarını gitarda çalabiliyor. Jimmy korku filmleri izlemeyi seviyor. En sevdikleri ise A Nightmare on Elm Street ve The Texas Chainsaw Massacre. Takma adları JB ve Jimmy Two-Takes'tir.

## Filmografisi
* Evan Almighty (2007)
* Poseidon (2006)
* Firewall (2006)
* The Amityville Horror (2005)
* Hostage (film) (2005)
* The Heart is Deceitful Above All Things (2004)
* The Polar Express (film) (2004)
* Daddy Day Care (2003)
* Orphan (2009)
Garuda

**Garuda** (Sanskritçe: गरुड), Hindu ve Budist mitolojilerinde yer alan kuş ve insan melezi yaratık.

Hindu mitolojisinde genellikle tanrı Vishnu'nun bineği olarak tasvir edilir. Garuda, Yaşam ağacının dalları arasında bir yuvada bulunan yumurtadan çıkar. Annesi *Vinata*, babası *Kasyapa*'dır. Yılanımsı Nāga ırkının ezeli düşmanıdır ve genellikle yılanlarla beslenir. Garuda, kanatları altın olan mitolojik bir kuştur. Hızlı uçmasından dolayı lider olarak kabul edilmiştir.


Dosya:Coat of Arms of Indonesia Garuda Pancasila.svg|**Garuda**, Endonezya'nın milli sembolü.
Dosya:Emblem of Thailand.svg|**Garuda**, Tayland'ın milli sembolü.
Dosya:Ulanbataar.svg|**Garuda**, Moğolistan'ın başkenti Ulan Bator'un sembolü.


## Kaynakça
Günlüce

**Günlüce** ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:

## Yerleşim yerleri
* Günlüce, Ceyhan, Adana ili Ceyhan ilçesine bağlı mahalle
* Günlüce, Eflani, Karabük ili Eflani ilçesine bağlı köy
* Günlüce, Emet, Kütahya ili Emet ilçesine bağlı belde
* Günlüce, Kızıltepe, Mardin ili Kızıltepe ilçesine bağlı mahalle
* Günlüce, Menteşe, Muğla ili Menteşe ilçesine bağlı mahalle
* Günlüce, Midyat, Mardin ili Midyat ilçesine bağlı mezra
* Günlüce, Nazımiye, Tunceli ili Nazımiye ilçesine bağlı köy
* Günlüce, Niksar, Tokat ili Niksar ilçesine bağlı köy
* Günlüce, Oltu, Erzurum ili Oltu ilçesine bağlı mahalle
* Günlüce, Ödemiş, İzmir ili Ödemiş ilçesine bağlı mahalle
* Günlüce, Posof, Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Günlüce, Sason, Batman ili Sason ilçesine bağlı köy
* Günlüce, Suşehri, Sivas ili Suşehri ilçesine bağlı köy
Kaleönü

**Kaleönü** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Kaleönü, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Kaleönü, Fatsa - Ordu ili Fatsa ilçesine bağlı mahalle
* Kaleönü, Akçaabat - Trabzon ili Akçaabat ilçesine bağlı mahalle
Kalkankaya

* Kalkankaya, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Kalkankaya, Karakoçan - Elâzığ ili Karakoçan ilçesine bağlı köy
Kolköy

* Kolköy, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Kolköy, Bolu - Bolu ili merkez ilçesine bağlı köy
* Kolköy, Akçadağ - Malatya ili Akçadağ ilçesine bağlı mahalle
Sütleğengiller

**Sütleğengiller** (Euphorbiaceae), çoğunlukla otsu olan bir çiçekli bitkiler familyası.

240 cins ve 6,000 civarında türle temsil edilirler. Özellikle tropik türleri çalılar ya da ağaçlardır. Yapraklar sarmal ya da  dizilişli, bazı türlerde diken halindedir. Çoğunlukla dallanmış süt boruları bulundururlar.

## Morfolojik özellikleri
Ot, çalı ya da ağaç şeklinde bitkilerdir. Ekseriye beyaz renkli süt salgısı ihtiva ederler. 
Yapraklar basit veya parçalı, pul ya da diken şeklinde, genellikle . 
* Çiçekler tek eşeyli, tek,  veya .
* Periyant bazılarında yok, olanlarda 5 parçalıdır.
* Erkek çiçeklerde 1 veya daha fazla Stamen var,  serbest veya bileşiktir.
* Dişi çiçeklerde  tek, ovaryum 3 karpelli, üst durumlu, 3 . 
* Meyve her gözünde bir tohum bulunan bir kapsüldür.

## Taksonomi
**Euphorbiaceae** familyasına bağlı cinsler:

## Galeri

Dosya:Euphorbia characias flowers.jpg|*[[Euphorbia characias]]*
Dosya:E baylissii ies.jpg|*[[Euphorbia baylissii]]*


## Kaynakça
* Simson, M.G. Plant Systematics. Elsevier Academic Pres. Kaliforniya, 2006

## Dış bağlantılar
* NCBI Taksonomi tarayıcı
*Marc Altenloh collection (photos) .
*International Euphorbia Society 
*Cactus and Succulent Society of America 
*Data from GRIN Taxonomy
*Euphorbiaceae in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval. https://web.archive.org/web/20070103200438/http://delta-intkey.com/
* 
*
Griffon

**Griffon** veya **griffin**, genellikle aslan vücutlu, kartal kanatlı ve kafalı mitolojik yaratıktır. Farklı betimlemelerinde hayvanın dört ayağı da aslan ayağı, yalnız arka ayakları aslan ayağı veya tüm ayakları kartal ayağı olabilir. Antik Yunancada "kıvrılmış", "kırık" anlamındaki *"grýps veya gryphos"* sözcüklerinden türediği düşünülür. Latinceye *"grýphus"* şeklinde geçmiştir. Grifonlar göğü, tan ağarışını, ilim, irfan ve kuvvet gibi kavramları ifade eder.

Griffinler hakkındaki bazı efsanelerde kuşun türü söylenmezken, diğerlerinde kartal sözcüğü geçer, ender olarak da kanatları olmayan, salt kartal kafası ve aslan bedeninden oluşmuş bir yaratık olarak anlatılır. Yine anlatılara göre, son derece cesur ve gururlu hayvanlardır. Bunlar pençelerinde insan, at, hatta fil taşıyabilecek kadar büyüktürler. Aynı şekilde, pençe tırnaklarının kupa olarak kullanılabileceği söylenir. Hatta köprücük kemiklerinden de yay yapılabildiği ifade edilir. İsveçli tarihçi Olaus Magnus'a göre bu yaratıklar, Kuzey dağlarında yaşamış bir kuş cinsidir.

## Griffon Efsanelerinin olası kökenleri
Folklorist Adrienne Mayor bazı *[[Protoceratops]]* fosillerinin Orta Asya'da bulunması sonucu Griffon efsanelerinin doğmuş olabileceğini düşünmektedir.

## Çeşitli kültürlerde griffon
**Yunan:** Yunan kültüründe griffinler kuzeyde *"Hyperborei"* yakınların veya doğuda *"Hindistan"* bölgesinde yaşayan yaratıklardır. Genellikle altınların koruyuculuğu yaparlar.

**Çin:** Uzakdoğu efsanelerinde geçen bir griffon türü geyik gibi boynuzları olan, pullarla örtülü başa ve bedene sahip ve aynı zamanda kartal pençeli ve kanatlı bir ejder olarak tasvir edilir. Bu kutsal hayvanın görülmesi, zafer ve barışın müjdecisi olarak yorumlanır.

**Orta Asya:** Hun sanatında da oldukça fazla işlenmiş bir motiftir (Nejat Diyarbekirli'nin "Hun Sanatı" adlı kitabında görmek mümkündür).

**Macar**: Macar mitolojisinin önemli bir figürüdür. **Griff** olarak anılan bu varlık Avrupa mitolojilerindeki adı Griffin'dir. Aslan başlı bir kuş görünümdedir. Macarlara göre insan eti yiyen bir kuştur.

**Türkler**: Türklerde özellikle kartal başlı Grifonlar yaygın olarak görülmüştür.

## Türleri
* **Hipogrif:** Erkek bir griffon ile dişi bir at çiftleştiği zaman ortaya çıkan yaratıklara denir.
* **Deniz Griffini:** Arka ayakları ve kuyruğu, balık kuyruğu şeklindedir.

## Resim
Griffinler çok farklı şekillerde tasvir edilebilirler.

Resim:Bayreuth - Mohren-Apotheke (güldener Greif).jpg|Arka ayakaları at şeklinde bir griffin
Resim:Antalya Museum - Sarkophag 9 Greife.jpg|Tüm ayakları aslan ayağı şeklinde betimlenmiş griffin
Resim:Schweizer Tapisseur 001.jpg|Ön ayakları kartal ayağı olan griffin
Resim:Rostock Große Stadtschule 2.jpg|Tamamen kartal ayaklı griffin
Resim:POL Darłowo COA.svg|Balık kuyruklu grifin 
Resim:Griffin-denizcilik müzesi.jpg|Griffin figürü, İstanbul Deniz Müzesi
Resim:Griffon reliefs in Temple of Apollon, Didyma.jpg|Soldaki figürün ön ayakları kartal, sağdaki figürün tüm ayakları aslan ayağı şeklinde betimlenmiş griffon kabartması. Apollon Tapınağı, Didim.


## Kaynakça
Özbaşı

* Özbaşı, Kozan - Adana ili Kozan ilçesine bağlı mahalle
* Özbaşı, Ağrı - Ağrı ili merkez ilçesine bağlı köy
* Özbaşı, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Özbaşı, Söke - Aydın ili Söke ilçesine bağlı mahalle
* Özbaşı, Bartın - Bartın ili merkez ilçesine bağlı köy
* Özbaşı, İnebolu - Kastamonu ili İnebolu ilçesine bağlı köy
* Özbaşı, Hilvan - Şanlıurfa ili Hilvan ilçesine bağlı mahalle
Tepegöz

**Tepegöz**, Türk mitolojisinde de adı geçen tek gözlü devdir. Değişik Türk dillerinde **Tübegöz, Töbököz, Töpekös** olarak da söylenir.

## Özellikleri
Kaf dağında yaşar. Annesi alageyik donuna girebilen bir peridir. Bu perinin bir çobanla birleşmesinden doğmuştur. Bazen dişi, bazen de erkek Tepegöz'lere rastlanabilir. Parmağında büyülü bir yüzük takılıdır. Yalnızca gözünden vurularak öldürülebilir. Bedeninin diğer kısımlarına silah işlemez. Türklerle iç içe geçmiş olan Nart mitolojisinde olaylar da dâhil bire bir aynı özellikleri taşıyan bu deve rastlanır. Ayrıca Sokur (Sokor) “Kör” adıyla biten dev adları da mevcuttur. Sokur sözcüğü Anadolu'da "köstebek" anlamında da kullanılır. Yaztırnak bazen onun karısı olarak gösterilir. İnsan eti yer. İnsan kemiklerinden örülmüş bir kalede yaşar. Çobanlık yapar ve bir tılsımlı nesnesi vardır. Bazen baştan aşağı demir giyimli olarak anlatılır. Bir tas büyüklüğünde gözü vardır. Kayalık dağlardaki düzlüklerde yaşarlar. Bazen aileleri olduğu söylenir. Bazıları karnı şişen dağlardan doğar. Kirgis adını taşıyan bir Tepegöz çok tehlikelidir.

*Tepegözler* genellikle Romalıların inandığı bir yaratıktır. Bir çeşit devdir. Elinde dikenli bir balyoz ya da buna benzer araçlar taşır. Kafasının tepesinde 1 tane gözü olduğu için ona tepegöz denmiştir. Bazı inançlarda tepesinde boynuz olduğu söylenir.

Bir Dede Korkut (Korkut Ata) masalında; kılıcın kesmediği, okun işlemediği bir bedene sahip, yalnızca gözünden zarar verilebilen, çobandan olma, peri kızından doğma canavar. Basat adlı kahraman tarafından öldürülür. Kiklop'a benzeyen bir yaratıktır.

Çok bilinen iki türü vardır.

1. Eğegöz, 2. Yalgızgöz

## Eğegöz
İğegöz olarak da bilinir. Başının üzerinde tek gözü olan canavardır. Tek göz şeytaniliği simgelemektedir. Tepegöz'ün bir türüdür. Eğe, "göğüs kafesi" demektir, belki de gözü göğsünün üzerindedir. İğ kökü ise hastalık, şeytanilik gibi anlamlar barındırır.

## Yalgızgöz
Yalgöz de denir. Başının ortasında tek bir gözü vardır. Tepegöz'ün bir türü olarak geçer. Yal, “tek” kökünden gelir. Yal sözcüğü aynı zamanda ateşi çağrıştırır (Yalım, Yalkın). Moğolcada Yalgah, fark etmek anlamına gelir.

## Dipnotlar

## Ayrıca bakınız
* Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi
* Azmanlar
Uğurca

* Uğurca, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Uğurca, Beşiri, Batman ili Beşiri ilçesine bağlı köy
* Uğurca, Şebinkarahisar - Giresun ili Şebinkarahisar ilçesine bağlı köy
Uluçam

**Uluçam**, bir yer ismi, şu anlamlara gelebilir:
*Uluçam, Kale – Denizli ili Kale ilçesine bağlı mahalle
*Uluçam, Posof – Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
*Uluçam, Osmangazi – Bursa ili Osmangazi ilçesine bağlı mahalle
Ohol

**Ohol** - Yakut mitolojisinde Vahşet Tanrısı. Yeryüzünde büyük kırımlara sebebiyet verir. **Ohol Uğola** olarak anılır. Yakut mitolojisinde, kıskançlığın, düşmanlığın ve acımasızlığın simgesidir. "İlbis Kığha" ile birlikte göğün karanlık güçleridir ama şeytan değillerdir. Savaş Tanrısı olarak da görünür.

## Dipnotlar
Yurtbaşı

* Yurtbaşı, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Yurtbaşı, Elazığ - Elâzığ ili merkez ilçesine bağlı belde
* Yurtbaşı, Cide - Kastamonu ili Cide ilçesine bağlı köy
* Yurtbaşı, Kula - Manisa ili Kula ilçesine bağlı mahalle
* Yurtbaşı, Gürpınar - Van ili Gürpınar ilçesine bağlı mahalle
Elbis

**Elbis Han** (Bulgarca: *Илбис хан*, Rusça: *Илбис хаа̀н*) - Türk, Yakut, Tuva ve Altay mitolojisinde Sevgi ve Savaş Tanrısı olarak bilinir. **İlvis (Elvis, Yilbis) Han** şeklinde de tanınır. **Elbis Kuha (İlvis Kığha)** olarak da anılır. Acımasızdır fakat insanlara acımasızlığı telkin etmez. Sevgiyi ve güzelliği telkin eder. Savaşçı bir karakteri vardır. Zorda kalmadıkça savaşmaz, savaşırsa da mutlaka kazanır. Sert ve acımasız özelliklere sahiptir. İslam'ın etkisiyle bu sözcük “İlvis” halini almıştır. Savaşlardan önce çağrılır ve adına sunumlar, törenler yapılır. Onun sayesinde düşmanın attığı oklar geri kendisine döner. Düşmanının ölmesini isteyen kim varsa ondan yardım diler.

Yakut mitolojisinde, kıskançlığın, düşmanlığın, acımasızlığın ve sevginin simgesi olarak bilinir. Ohol ile birlikte göğün karanlık güçlerine karşı duran ışık gibi parıldayandır ama şeytan değildir.

Yakutların geleneksel inançlarında savaş ruhu ve muharebe koruyucusu olan İlvis (Elbis)'den, savaşta cesaret vermesi ve silahlarını kırmızı kana boyaması için yardım istenirdi. Onun düşmanın yüreğine girerse, yenilmesinin kaçınılmaz olduğuna inanılırdı. Savaştan önce düşmanının mahvolması için üç gün üç gece kamlık yapıp İlvis'den yardım isteyen şamanın onu düşmanın kalbine salması sayesinde, attıkları oklar bile dönüp kendi vücutlarına saplanırmış.  Bir şamanın yaptığı ayinde; *"Ey insanları deli eden, akılları başlarından alan İlvis Kaan!"* şeklinde seslendiği kaydedilmiştir.

## Etimoloji
(El/Al/Yal/Yel) kökünden türemiştir. Şeytani özellikleri anlatan Yelbi/Yelvi sözcüğü ile aynı kökten gelir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Türk halk astronomisi
Koko B. Ware

**James Ware**, (d. 20 Haziran 1957), Amerikalı profesyonel güreşçi.

Koko B. Ware ismiyle güreşmektedir. WWE'de güreşmiştir. Tam 17 yıl güreşmiş, 2 galibiyet, 50 mağlubiyet alarak rekor kırmıştır.
Markut

**Markut**, **Merküt** veya **Bürküt**, Yörükler arasında yaramazlık yapan çocukları korkutmak için uydurulan efsanevi kuş. Eski inanışa göre, Markut sadece adı anılanları korkutan bir kuştur.

Bu mitolojik varlık hakkında Yörükler arasında "Markut Markut... Bacadan kolunu salla..." denmekteydi. Aynı tekerleme bazı yörelerde "Harkıt. Bacadan torbanı sarkıt. Çocukları al git." olarak söylenmektedir. Kötü ruhları korkutmak amacıyla çağırılan Markut adındaki bu kuş ile Türkmenlerdeki Bürküt Ata ve Yakutların, şamanların Bürküt soyundan gelme inançları arasında mitolojik anlamsallık açısından yakınlık bulunmaktadır.
## Özellikleri
Vasili Radlov, *Sibirya'dan* adlı eserinde Altay dağlarında yaşayan şamanların yaptıkları kurban merasiminden söz ederken "sema kuşu Markut"un adının geçtiği bir şaman duası metninden bahseder. Radlov'un sözünü ettiği Markut, göze görünmezdir ve yalnızca belli insanlar onu görebilir:

Şaman, Markut kuşunu bu yolla çağırdıktan sonra cevap verdiği zaman, kuşun sesini taklit eder ve "Gağag gag! Kam ay!" diye bağırır. Sonra büyük kuşun taşımasının ne kadar zor olduğunu göstermek için boynunu büker. Radlov'un sözünü ettiği Markut, göze görünmez ve kötü ruhları korkutmak için çağırılır. Bu kuşu ancak belli insanlar tarafından görüşebilir.

Teleüt şamanlarının davullarında yer alan resimlerden biri de "Ülgen kuşu Bay Mörküt" adında büyük kartal görünüşlü bir kuştur. Böylece Altay-Sayan şamanlarının dünya görüşünde kamlık zamanı ulu Ülgen'e yoldaşlık yapan nur yüzlü kuşun adı da "Merküt" olmuştur. Bu mitolojik "Merküt" kuşu, Sibirya'dan çok uzaklarda, aynı etnik-kültürel sistemin binlerce kilometre uzağında yaşayan başka bir geleneğinde Anadolu'nun yarı göçebe Yörüklerinin dilinde çocukları koruyan hayali bir varlık şeklini almıştır. "Merküt" (Markut) adıyla Türkmenlerdeki "Bürküt Ata" adı arasında da mitolojik anlam açısından ilişki mevcuttur.

## Ayrıca bakınız
*Bürküt Ata
*Bürküt Ana

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Türk Mitolojisi Sözlüğü, Pınar Karaca (Markut)
Amstrad

**Amstrad**, Brentwood, Essex merkezli bir elektronik ürünleri üreticisidir. 1968 yılında Sir Alan Micheal Sugar tarafından kuruldu. Şirketin ismi "Alan Michael Sugar Trading" kelimelerinin ilk harflerinin birleşiminden oluşur. Londra borsasına 1980 yılında dahil oldu ve hala hisseleri dolaşımdadır. 1980'lerden sonra Amstrad Avrupa'nın bilişim sektörünün %25'ini elinde tutuyordu. 1980'li yıllarda Türkiye'de de çokça kullanılan Amstrad bilgisayarları firma tarafından üretilmiştir. 2006 yılında Amstrad'ın esas üretimi Sky Tv, etkileşimli, uydu kutularıdır.

## 1960'lar ve 1970'ler
1970'lerde düşük fiyatlı hi-fi, televizyon ve araba teypleri kategorilerinde liderlerdi. Düşük fiyatlar plastik kalıplarının vakum forming işlemine sokulmasıyla oldu. Amstrad ürün yelpazesini ses sistemleri ve radyolarla genişletti.

## Dış bağlantılar
* Nostaljik Bilgisayarlar Forumu(Türkçe)
* Bilgisayar Müzesi Sitesi
Yolağzı

* Yolağzı, Posof - Ardahan ili Posof ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Ardanuç - Artvin ili Ardanuç ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Gercüş - Batman ili Gercüş ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Bitlis - Bitlis ili merkez ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Karacabey - Bursa ili Karacabey ilçesine bağlı mahalle
* Yolağzı, Eceabat - Çanakkale ili Eceabat ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Keşap - Giresun ili Keşap ilçesine bağlı köy
* Yolağzı, Silopi - Şırnak ili Silopi ilçesine bağlı köy