Boeing 787

**Boeing 787 Dreamliner** ya da kısaca **Boeing 787**, Boeing Commercial Airplanes tarafından geliştirilen ve üretilen Amerikan geniş gövdeli bir yolcu uçağıdır. Sonic Cruiser projesini iptal eden Boeing, 29 Ocak 2003'te verimliliğe odaklanan geleneksel **7E7** modelini tanıttı. Program, 26 Nisan 2004'te All Nippon Airways'in (ANA) 50 uçaklık siparişiyle başlatıldı ve 2008'de hizmete girmesi planlandı. 8 Temmuz 2007'de, önemli işletim sistemlerinden yoksun bir 787 prototipi tanıtıldı; ancak uçak, 15 Aralık 2009'daki ilk uçuşuna kadar birçok gecikme yaşadı. Tip sertifikası, Ağustos 2011'de alındı ve ilk 787-8, Eylül 2011'de ANA'ya teslim edilerek 26 Ekim 2011'de ticari hizmete girdi.

Boeing, 787 modelini tanıtırken uçağın Boeing 767 gibi önceki modellere kıyasla %20 daha az yakıt tüketmesini hedefledi. 200 ila 300 yolcu kapasiteli olan uçak,  menzile sahip olup noktadan noktaya uçuşlar için tasarlanarak hub-and-spoke seyahat modelinden bir dönüşüm sağladı. İkiz motorlu yapı, General Electric GEnx veya Rolls-Royce Trent 1000 yüksek baypaslı turbofan motorlarla desteklenmektedir. Gövdesi ağırlıklı olarak kompozit malzemelerden üretilen 787, elektrik sistemlerini daha yoğun kullanan ilk yolcu uçağıdır. Dış görünüşte dört pencereli kokpiti, eğimli kanat uçları ve motor kaplamalarındaki gürültü azaltıcı şevronları ile ayırt edilir. Geliştirme ve üretim süreci, önceki Boeing uçaklarına kıyasla daha fazla küresel alt yükleniciye dayandırıldı. Mart 2021'den bu yana son montaj, Boeing'in Güney Karolina fabrikasında yapılmaktadır; daha önce Washington eyaletindeki Boeing Everett Fabrikasında yapılmaktaydı.

İlk model  uzunluğundaki 787-8, tipik olarak 248 yolcu taşıyabilir ve  menzile sahiptir; maksimum kalkış ağırlığı (MTOW)  iken, sonraki modellerde bu değer  olarak artırıldı. Boeing, bu programına 32 milyar dolar yatırım yaptı; maliyetleri karşılamak için gerekli uçak satış tahminleri 1.300 ile 2.000 arasında değişmekteydi. Ağustos 2025 itibarıyla program, 2.206 sipariş aldı ve 1.215 teslimat gerçekleştirdi.

## Çeşitli modelleri

787-8, 787-9 ve 787-10 olmak üzere, 3 çeşit Boeing 787 modeli bulunmaktadır.

### 787-8
Boeing 787 ailesinin en küçük üyesi olan 787-8, yaklaşık 56 metre uzunluğa sahiptir. 7.305 deniz mili (13.530&nbsp;km) menzile sahiptir. Hizmete giren ilk 787 modeli olan 787-8, 2011 yılında lansman müşterisi olan All Nippon Airways tarafından hizmete alınmış ve ilk yolcularını taşımıştır.

Daha çok Boeing 767'ye göre alternatif olarak düşünülmüş olan 787-8, 787-9'un ardından ailenin en çok rağbet gören varyantı olmuştur. Temmuz 2025 itibarıyla 400'e yakını teslim edilmiştir ve toplam 675 sipariş almıştır.

### 787-9

Ailenin en popüler üyesi olan ve 1.500'den fazla sipariş alan 787-9, 7.565 deniz mili (14.010&nbsp;km) menzile sahip olup ailenin en geniş menzilli üyesidir. Tipik bir iki sınıf konfigürasyonunda 296 yolcuyu taşıyabilen 787-9, günümüzde Türkiye'nin bayrak taşıyıcı havayolu Türk Hava Yolları tarafından da kullanılmaktadır.

İlk uçuşu normalde 2010 yılına planlanan 787-9, teknik aksaklıklar nedeniyle ilk teslimat tarihi 2014'e kadar ertelendi. 2013 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 2014 yılında ise All Nippon Airways ile ilk kez hizmete girdi. 2019 yılında ise Türk Hava Yolları ilk B787-9'unu teslim aldı.

### 787-10
787 ailesinin en uzun versiyonu olan 787-10, kapasite olarak Boeing 777'ye en yakın olan model olsa da menzil açısında geri kalmaktadır. Bu sebeple ailenin en az tercih edilen modeli olarak sadece (Temmuz 2025 itibarıyla) 433 sipariş almıştır. Lansman müşterisi Singapore Airlines olmuştur. 17 Şubat 2017'de ilk 787-10 fabrikadan çıkarılmış, 31 Mart 2017'de de ilk uçuşunu yapmıştır.

Model, 3 Nisan 2018'de Singapore Airlines ile hizmete girmiştir.

## Gelişme

Teslimat sonrası uçuşunun ilk 1-2 haftasında iki ciddi kaza atlatmıştır. Federal Havacılık Kurulu tarafından uçuşları yasaklanmıştır.

İlk teslimat da ilk siparişi veren Japon ANA firmasına 2011 son çeyreğinde yapmıştır.

Kompozit malzemeden imal edilen ilk uçak olma özelliğine de sahip 787, işletme maliyetinde yüzde 10, yakıt maliyetinde ise yüzde 20 tasarruf sağlayacak. Karbon monoksit emisyonunu da yüzde 20 azaltacak yeni uçakta gürültü alanı yüzde 60 daralacak.

Kompozit malzeme nedeniyle 787'nin dış yüzeyinin de daha sağlam olduğu belirtilirken, firma yetkilileri, *kompozit gövde ve bakım masraflarından dolayı 787'nin dünyanın en iyi uçağı olacağı* öngörüsünde bulunuyor.

Bu arada günümüzdeki satış fiyatı 150 ile 205,5 milyon dolar arasında değişen Boeing 787 tipi uçak, daha test uçuşu dahi yapılmadan satış rekoru kırdı.

787'de uçağın iç yapısı tamamen değiştirilirken, yolculara daha geniş oturma alanları sağlandı, bagaj kabinleri büyütüldü, pilot ve hosteslerin dinlenmeleri için de bagaj bölümünün üzerinde yerler oluşturuldu. Pilot kabini de oldukça genişletildi. Perdelerin olmadığı yeni uçağa düğmeye basarak karartılacak camlar konuldu. İç aydınlatmada da renk değişimi sağlayacak bir sistem kuruldu.

Diğer uçaklardan farklı olarak kurulan Dream Lıner'de müşterilere uçak koltuklarından, mutfak malzemesine, yer ve koltuk döşemelerinden diğer araç gereçlere kadar uçak malzemelerini alternatifler arasından seçme imkânı da tanındı.

10 günde bir 737 tipi uçak üreten Boeing firması, 787 üretimini ise 17 günde bir gerçekleştirecek.

Bu arada yapılan tespitler sonrasında Boeing 767'ler 6, 777'ler 8, 787'ler ise 12 yılda bir ağır bakıma girecek. 787'nin diğer bakımları da emsal uçaklardan daha uzun aralıklarla gerçekleştirilecek.

787' nin geliştirilmesi için toplam 32 milyar dolar harcanmıştır.

## Sipariş ve teslimatlar

Boeing 787 ilk teslimatını, Eylül 2011 tarihinde All Nippon Airways yapmıştır. Temmuz 2025 itibarıyla Boeing 787 siparişleri ve kümülatif sipariş tablosu şöyledir:

(Temmuz 2025)

* Data: Temmuz 2025

**Boeing 787 sipariş ve teslimatları (kümülatif)**

ImageSize  = width:auto height:250 barincrement:40
PlotArea   = left:35 bottom:15 top:10 right:18
AlignBars  = justify
DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:2200
TimeAxis   = orientation:vertical
ScaleMajor = unit:year increment:200 start:0

PlotData=
  color:skyblue width:45
  bar:2004 from:start till:56 text:56 align:center
  bar:2005 from:start till:291 text:291 align:center
  bar:2006 from:start till:448 text:448 align:center
  bar:2007 from:start till:817 text:817 align:center
  bar:2008 from:start till:910 text:910 align:center
  bar:2009 from:start till:851 text:851 align:center
  bar:2010 from:start till:847 text:847 align:center
  bar:2011 from:3 till:860 text:860 align:center
  bar:2012 from:49 till:848 text:848 align:center
  bar:2013 from:114 till:1030 text:1,030 align:center
  bar:2014 from:228 till:1071 text:1,071 align:center
  bar:2015 from:363 till:1142 text:1,142 align:center
  bar:2016 from:500 till:1200 text:1,200 align:center
  bar:2017 from:636 till:1294 text:1,294 align:center
  bar:2018 from:781 till:1403 text:1,403 align:center
  bar:2019 from:939 till:1485 text:1,485 align:center
  bar:2020 from:992 till:1505 text:1,505 align:center
  bar:2021 from:1006 till:1494 text:1,494 align:center
  bar:2022 from:1037 till:1608 text:1,608 align:center
  bar:2023 from:1110 till:1909 text:1,909 align:center
  bar:2024 from:1161 till:1957 text:1,957 align:center
  bar:2025 from:1165 till:2199 text:2,199 align:center

  color:green width:45–
  bar:2011 from:start till:3 text:3 align:center
  bar:2012 from:start till:49 text:49 align:center
  bar:2013 from:start till:114 text:114 align:center
  bar:2014 from:start till:228 text:228 align:center
  bar:2015 from:start till:363 text:363 align:center
  bar:2016 from:start till:500 text:500 align:center
  bar:2017 from:start till:636 text:636 align:center
  bar:2018 from:start till:781 text:781 align:center
  bar:2019 from:start till:939 text:939 align:center
  bar:2020 from:start till:992 text:992 align:center
  bar:2021 from:start till:1006 text:1,006 align:center
  bar:2022 from:start till:1037 text:1,037 align:center
  bar:2023 from:start till:1110 text:1,110 align:center
  bar:2024 from:start till:1161 text:1,161 align:center
  bar:2025 from:start till:1198 text:1,198 align:center

:   — .

## Özellikleri

## Kıyaslanabilir uçaklar
* Boeing 767
* Airbus A330
* Airbus A350

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Boeing.com