Sofiya Tolstaya

**Kontes Sofiya Andreyevna Tolstaya** (doğum soyadı **Behrs**; Rusça: Соьяфья Андре́евна Толста́я, bazen Sofiya Tolstoy olarak; 22 Ağustos 1844 - 4 Kasım 1919), bir Rus günlük yazarı ve Rus yazar Kont Leo Tolstoy'un eşidir.

## Yaşamı

Sofiya Behrs, bir Alman doktor Andrey Evstafievich Behrs (1808–1868) ve Rus eşi Liubov Alexandrovna Islavinа'nın (1826–1886) üç kızından biri olarak dünyaya geldi. Annesinin büyük dedesi Kont Pyotr Zavadovsky, Rusya tarihindeki ilk eğitim bakanıdır. Sofiya, 1862'de 18 yaşındayken Lev Tolstoy ile ilk kez tanıştı. 34 yaşında, Tolstoy ondan 16 yaş büyüktü. 17 Eylül 1862'de çift, Tolstoy'un Sofiya'ya yazılı bir evlilik teklifi vermesinden sonra resmen nişanlandı ve bir hafta sonra Moskova'da evlendi. Evlendikleri sırada Lev Tolstoy, Kazakların'ın yayınlanmasından sonra tanınmış bir romancı durumuna gelmişti. Evlilik arifesinde Tolstoy, Sofiya'ya kadın serflerle cinsel ilişkilerini detaylandıran günlüklerini verdi. Anna Karenina'da, yarı otobiyografik bir karakter olan 34 yaşındaki "Konstantin Levin" de benzer şekilde davranarak 19 yaşındaki nişanlısı Kittyden günlüklerini okumasını ve geçmiş günahlarını öğrenmesini istemektedir. Günlük, Tolstoy'un Yasnaya Polyana malikanesinde kalan bir kadının bir çocuğunun babası olduğu gerçeğini içeriyordu. Anne Edwards'ın "Sonya: The Life of Countess Tolstoy"'da, Sofiya'nın Tolstoy'un diğer kadınla yeniden bir ilişkiye gireceğine dair derin bir korku duyduğunu anlatılmaktadır.

Tolstoy ailesinin sekizi çocukluktan kurtulan on üç çocuğu vardı. Aile, Tolstoy'un mülklerini verimli bir şekilde yönetmesi ve eserlerinin satılması sayesinde refah içindeydi. Sofiya, Savaş ve Barış'ın çoğaltmasını yaptı, el yazmasını çocuklar ve hizmetçiler yattıktan sonra baştan sona evde mum ışığında yedi kez kopyalayıp düzenledi, mürekkep hokkalı kalem kullanarak ve bazen Lev'in notlarını okumak için büyüteç gerekirdi.

Tolstaya, 1887'de 16 yaşında öğrendiği nispeten yeni fotoğraf sanatına olan ilgisini yeniden kazandı. Tolstoy ve Sovyet öncesi Rus İmparatorluğu'nun gerilemesi de dahil olmak üzere hayatını belgeleyen 1000'den fazla fotoğraf çekti. Bir günlük yazarıydı ve 1980'lerde İngilizce tercümesi olarak yayınlanan bir dizi günlükte Lev Tolstoy ile hayatını belgeledi. Anılarını "Yaşamım" adıyla yazdı.

Artan sorunlu geçen yıllar süren evlilikten sonra çift özellikle Tolstoy'un tüm özel mülkünü verme arzusu üzerine tartıştı  Lev, 1910'da 82 yaşında iken yanında kızı Aleksandra ve doktoru Dushan Makovicki (Dušan Makovický) olduğu halde Sofiya'dan ayrıldı. Tolstoy 10 gün sonra Aşkın Son Mevsimi filminde gösterildiği şekilde bir tren istasyonunda öldü ve Sofiya ondan uzak tutuldu. Sofiya, eşinin ölümünün ardından Yasnaya Polyana'da yaşamaya devam etti ve Rus Devrimi'nden görece barış içinde sağ kurtuldu ve 1919'da öldü.

Sofiya Tolstaya'ya son zamanlarında anılarına ve günlüklerine yoğunlaştı ve bazı yeni biyografik eserler yayınlandı:

*Ursula Keller / Natalya Sharandak: Sofya Andreyevna Tolstaya: Ein Leben an der Seite Tolstojs. Frankfurt am Main, Almanya, 2009
*Nina Niktina. Sofya Tolstaya. Moskova, 2010
*Alexandra Popoff. Sophia Tolstoy. Biyografi. Free Press Yayınevi, 2010

## Popüler kültürde
Jay Parini'nin 1990 yılındaki biyografik romanına dayanan 2009 yapımı Aşkın Son Mevsimi adlı filmde Helen Mirren tarafından canlandırıldı. Lev Tolstoy ise Christopher Plummer tarafından canlandırıldı. Her iki oyuncu da kendi kategorilerinde Akademi Ödülleri'ne aday gösterildi. Hayatı ayrıca Ağustos 2010'da BBC'nin Radio 4 tarafından "A Simple Life" adıyla programa konu oldu.

## İşler

* *Kontes Tolstoy'un Sonraki Günlükleri1891-1897* Londra, Victor Gollancz, 1929 - tercüme Alexander Werth
* *Sofiya Andreevna Tolstoi'nin otobiyografisi*  online archive.org
* *Sofiya Tolstoy'un Anıları*, kendi otobiyografisi *Yaşamım* –  University of Ottawa Press
* *Kim Suçlu* (Rusça: Чья вина?), Oktyabr 1994/10, 6-59. Almanca tercümesi: *Eine Frage der Schuld*, Zürih 2008.
* *Sözsüz Şarkı* (Rusça: Песня без слов), Rusya'da yayınlanmamıştır. Almanca çeviri: *Lied ohne Worte*, Zürih 2010.
* Cathy Porter (tr), *Sofiya Tolstoy'un Günlükleri* (Londra: HarperCollins, 2010).

## Bibliyografisi
* Ursula Keller, Natalja Sharandak. *Sofja Andrejewna Tolstaja. Ein Leben an der Seite Tolstojs*, Frankfurt, M. Leipzig: Insel Verlag (2009)
* *Lew Tolstoj - Sofja Tolstaja: Eine Ehe in Briefen*. Ed. and trans. from Russian by Ursula Keller, Natalja Sharandak. Berlin: Insel Verlag (2010)
* Leah Bendavid-Val. *Song without words: the photographs & diaries of countess Sophia Tolstoy*. Washington, DC: *National Geographic* (2007)
* Anne Edwards. *Sonya: The Life of Countess Tolstoy* (1981)
* Cynthia Asquith. *Married to Tolstoy* (1960)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yazarlar ve eşleri: Aşkta, işte ve mirasta birlikte , rbth.ru, 20 Ocak 2014