Ermeni dansları

**Ermeni dansı,** bulunduğu coğrafyada en eski ve içeriği en zengin olanlardan biri olarak kabul edilir. M.Ö beşinci ile üçüncü bin yıllar arasında, Ermenistan'ın yüksek bölgelerinde, Ağrı bölgesinde, kır danslarının sahnelendiği kaya resimleri bulunmuştur. Bu danslara muhtemelen belirli türden şarkılar veya müzik aletleri eşlik ediyordu. Beşinci yüzyılda Horenli Musa (Movses Horenatsi), Aram'ın (yani Ermenilerin) eski soyundan gelenlerin lir baladlarında, şarkılarında ve danslarında bu destansı masallardan nasıl bahsettiklerini duymuştu.

Geleneksel dans, göçmen Ermeniler arasında hala popülerdir ve aynı zamanda dünyanın her yerindeki uluslararası halk dansları gruplarına ve çember dans gruplarına çok başarılı bir şekilde aktarılmıştır. Tüm dansçılar, kültürlerinin tarihini somutlaştırmak ve atalarının hikâyelerini anlatmak için geleneksel kostümler giyerler. Bu kostümlerin tasarımı, dini gelenekler, aile yöntemleri ve pratiklik gibi birçok faktörden etkilenmektedir. Kostümlerin geleneksel renkleri ve zarif boncukları, dans ve geleneği birbirine bağlar. Ermeni kültürel dansının güzel hareketleri dünyanın her yerinden izleyiciler tarafından beğenilmektedir.

## Dinî danslar
Dinî dansın kökeni, bu tür performanslara katılanların içsel duygularının bir ifadesidir. Dansın asla tek başına gerçekleşmez. Her zaman şarkı, el çırpma veya bir müzik enstrümanı eşlik etmektedir. Müzikte olduğu gibi, dans da bir kişinin içsel, ruhsal duygularını ve kişisel eğilimini ifade etmektedir.

## Sovyetler Birliği Dönemi
1920 ve 1930 yılları arasında üç Ermeni dans öğretmeni Sovyetler Birliği'nden İran'a taşındı ve dans okulları açtı. Bu dans öğretmenlerinin isimleri Madam Yelena, Madame Coronelli ve Sarkis Canbazyan'dı. Bale ve karakter dansı öğrettiler. Öğrencilerinin çoğu Tahran'daki Ermeni cemaatinin üyeleriydi, ancak derslerine Müslümanlar, Yahudiler, Bahailer ve Zerdüştler de dahil olmak üzere farklı geçmişlerden gelen öğrenciler de katıldı.

## Halk danslarından bazıları

* Koçari (*Քոչարի*) - Koçari, Ermenilerin en popüler danslarından biridir. Koçari oyununda erkek ve kadın aynı anda dans eder ve zurna ile çalınan melodisiyle tanınır.
* Şalaho (*Շալախօ*) - Antik Ermenistan'a dayanan ve sadece erkeklerin oynadığı bir danstır. Ancak halka açık toplantılarda kadınlar tarafından da oynanır.
* Yarhuşta (*Յարխուշտա*) - Yarhuşta, Batı Ermenistan'ın Taron ve Ağdznik bölgelerinde oynanan bir dövüş dansıdır.
* Berd (*Բերդապար*) - Berd, Ermenicede "**kale**" anlamına gelir ve dansçıların yaptığı şekil nedeniyle bu isim verilmiştir. Erkeklerin oluşturduğu bir halkada diğer erkelerin halkayı oluşturan erkeklerin omuzlarında durması ve dönmesiyle ünlü bir danstır. 
* Harsnapar (Հարսնապար) - Harsnapar, Ermenicede "**düğün dansı**" demektir. Gelin solo dans ederken yanında nedimelerde dans edebilir.
* Artsvapar (Արծվապար) - Artsvapar, Ermenicede "**kartal dansı**" demektir. Kartalın uçuşuna benzer figürlerin yer aldığı bir yayla dansıdır. Ana unsurlarından biri bir kartal görüntüsü olan eski pagan ritüellerinin dansıdır.
* Menapar (Մենապար) - Menapar, Ermenicede "**solo dans**" anlamına gelir. Dans eden kişi bir erkek veya kadın olabilir. Dans eden erkek ise, müzik hızlı tempolu olur. Eğer bir kadın dans ediyorsa, müzik daha yavaş ve daha zarif çalacaktır.
* Zuykpar (Զույգապար) - Zuykpar, Ermenicede "**çift dansı**" demektir. Bir erkek ve kadın tarafından yapılan düet danstır. Dansçılar canlı ve simetrik hareketlerle dans eder.
* Mışo Hır (Մշոյ խըռ) - Bu dans Muş bölgesine ait bir danstır.
* Karno koçari (Կարնոյ քոչարի) - Koçari'ye çok benzer, Karin bölgesine aittir.
* İşhanats par (Իշխանաց պար) - Bu dans "**Lordların dansı**" olarak da bilinir.
*  (*Թամզարա*) - Tamzara dansı
*  (Գորանի) - Gorani dansı
*  (*Շիրխանի*) - Şirkan dansı
*  (Գյոնդ) - Gyond dansı
*  (Նազպար) - Nazpar dansı
*  (Շուրջպար) - Yuvarlak dans
*  (Սուսերապար) - Kılıç dansı
*  (Փափուռի) - Papuri dansı
*  (Ուզունդարան) - Uzundara dansı
*  (Վերվերի) - Verver dansı
*  (Լորկէ) - Lorke dansı
*  (Ծաղկաձորի) - Tsahkadzor dansı
*  (Ֆնջան) - Fincan dansı
*  (Քերծի) - Kaşıma dansı
*  (Քաջաց խաղ) - Cesur dans
*  (Թամուր աղա) - Tamur Ağa
*  (Թրթռուկ) - Titrek dans
*  (Սրաբար) - Ciddi dans
*  (Աստուածածնայ պար) - Noel dansı
*  (Թարս պար) - Tars dansı
*  (Լուտկի) - Lutki dansı
*  (Երեք ոտք) - Üç ayak dansı
*  (Ճոճք) - Salıncak dansı
*  (Խնամիների պար) - Kaynana dansı
*  (Խոշ բիլազիգ) - Hoş Bilazığ dansı

### Bölgesel Danslar

*  (Արաբկիրի Պար) - Ermenistan'ın Arabkir bölgesine ait bir danstır.
* Kesabian (Քեսապական) - Kesabian dansı Suriye'nin Kesab şehrine ait bir danstır.
*  - Karadeniz'e ait bir danstır.
* Moosh (Muş, Մշո Պար) - Van Gölü'nün batısındaki Muş/Taron bölgesine ait bir danstır.
* Sasnapar (Սասնապար) - Ermeni düğünlerinde ve diğer kültürel toplantılarda yaygın olarak oynanan popüler bir dans. Sasun şehrinde ait bir danstır.
* Vağarshapatian (Վաղարշապատյան) - Günümüzde Eçmiyazin adıyla oynanan oyun Vağarşapat'a ait bir danstır.
*  (Զեյթունի պար) - Zeytun şehrine ait bir danstır.
*  - Varaka Lemeri dansı
*  - Lezginka dansı

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar

* Tarihi Ermenistan'dan otantik Kavaragan Ermeni Halk Danslarının klipleri: Tamzara, Popouri, Laz Bar, Arapkir Bar, Akheltskha Vart, Govduntsi, Bijou, Kessab Bar, Haleh, Shushan, Süleymanlı, Shavali. (Arşivlenmiş 2009-10-25)