Kurban Yetirmişli

**Kurban Yetirmişli** () – Azerbaycan Milli İlimler Akademisinin mühabir üyesi, Profesör, Jeoloji ve Mineraloji Doktoru, Onurlu Bilim Çalışanı

## Biyografi

* Kurban Yetirmişli, 4 Eylül 1952'de Gürcistan Cumhuriyeti'nin Marneuli ilçesinde doğdu. 
* 1974 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi Jeoloji Fakültesinden mezun oldu. 
* 1980-2008'de Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Respublika Sismoloji Araştırma Merkezinin müdir yardımcısı ve 2008'den beri Respublika Sismoloji Araştırma Merkezinin genel müdir görevlisidr. 
* Jeoloji ve mineraloji doktoru, profesördür. 
* 2014 yılında Azerbaycan Milli İlimler Akademisinin mühabir üyesi seçildi. 
* 2000 yılında "Aşağı Kur çöküntüsündeki sismo-jeodinamik koşullar ve petrol ve gaz yataklarının dağılımı" konulu namizetlik tezini savunmuştur. 
* 2010 yılında "Güney Hazar Havzasının (Azerbaycan sektörü) Depremselliği" konulu doktora tezisini başarıyla savundu ve Jeoloji ve Mineraloji alanında Bilim Doktoru ödülünü aldı.
* 2015 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından kendisine "Onurlu Bilim Çalışanı" Onursal ödül verildi.
* K.C. Yetirmişli, derin katmanlarda, karmaşık jeodinamik, sismoaktif koşullara sahip bölgelerde (Aşağı Kur Havzası) petrol-gazın değerlendirilmesi ve beklentileri konusunda bir dizi bilimsel ve teorik çalışma yürütmüştür ve 221 bilimsel makalenin yazarıdır. Makaleleri dünyanın birçok prestijli bilimsel dergisinde yayınlandı.

## Bilimsel başarılar

* Azerbaycan topraklarında ilk kez, enine dalgaların noktalarının yörüngesini incelemeyi mümkün kılan çok kanallı kayıtlı telemetrik istasyonların verilerine dayanarak enine dalga polarizasyonunun parametrelerini değerlendirme yöntemi öyrenilmiştir. Yöneticiler: (g.-med K.C Yetirmişli, j.m.d.I.E Kazimov)
* İlk kez, Azerbaycan'ın telemetrik istasyon ağının verilerine dayanarak Orta Kurdeki gözlem noktalarına P ve S dalgalarının varış zamanlarında düzeltmeler yapmaya izin veren yer kabuğunun sayısal bir hız modeli geliştirildi. Bu dadepresyon ve deprem merkez merkezlerinin koordinatlarının belirlenmesini önemli ölçüde iyileştirmek. Yöneticiler: (g.-m.e.d., profesör K.C. Yetirmişli, S.E Kazımova, j.m.f.d.)
* İlk kez Azerbaycanın telemetrik istasyon ağının verilerine dayanarak Orta Kur çökekliyində gözlem noktalarına  P ve S dalğalarının varış zamanlarında düzelişler yapmaya və deprem merkezlerinin koordinatlarının belirlenmesini önemli ölçüdə düzeətmelere yapmaya izin veren Yer kabugunun sayısal hız modeli geliştirilib. Yöneticiler: (g.-m.e.d.: profesör K. C. Yetirmişli, j.m.f.d. S.Kazımova)
*  İlk kez, elektron melumat bazası əsasında jeofizik sahaların parametrlerinin kompleks interpretasiyası, sonucların qrafik haline getirilmesi, 3D formatında görselleştirilmesi, modellərin oluşturulması ve jeofizik sahalarda sismoanomal etkilerin tespitine olanak tanıyan elektronik veri tabanına dayalı bir proqram paketi oluşturulmuşdur. Yöneticiler: (g.-m.e.d.: profesör K. C. Yetirmişli, g.m.f.d. T. B. Asadov)
* Jeomanyetik alan parametrlerinin analizine dayanarak, Azerbaycanın sismojenik bölgelerinde (Büyük Kafkasya ve Taliş bölgesi) depremlerinin meydana gele bileceği bğlgülüri belirlenmiş ve bu həmin bölgelerde sismik aktivite senaryosunun gelişimini izlemesini sağlamıştır. Yöneticiler: (g.-m.e.d.: profesör K. C. Yetirmişli, f.r.e.n. A. Q. Rzayev)
* Lokbatan çamur volkanının 3 kademeli patlama süreci ilk kez Azerbaycan sismotelemetrik istasyonlarının verilerine dayanılarak aletli yöntemle kayıt altına alındı. Her püskürmenin süresi, derinliği ve enerji salınımı belirlenir. Yöneticiler: (g.m.e.d.: profesör K.C Yetirmişli, g.m.f.d. S.E Kazımova)
* Azerbaycan sismotelemetrik istasyonlarının verilerine dayanarak, ocak mekanizmalarının bir veritabanı oluşturuldu (M≥2.5) ve cumhuriyet topraklarının münferit sismojenik bölgelerindeki sismotektonik deformasyonların özellikleri belirlendi. Yöneticiler: (g.m.e.d.: profesor K.C. Yetirmişli, g.m.f.d. S.E. Kazımova)

## Makaleler
 
* Azerbaycan ordusu yeni bir tarih yazıyor - K.Yetirmişli.
* Karabağ'da sismolojik araştırmanın yeni yönleri-K. Yetirmişli.
* Azerbaycan sismolojisi yarına doğru/K. Yetirmişli.
* Azerbaycan Milli Ilimler Akademisinin muhabir üyesi Kurban Yetirmişli'ye "En İyi Yurtsever Araştırmacı" madalyası verildi.
* Azerbaycan Milli Ilimler Akademisinin muhabir üyesi Kurban Yetirmişli "Onurlu Yaşam Yolu" fahri diplomasına layık görüldü.
* Kurban Yetirmişli: "Şokların çok derin olması ciddi hasarların önüne geçti.".
* Kurban Yetirmişli: Türkiye ile sismolojik alanda ilişkilerin derinleştirilmesi temel önceliklerden biri.

## Ödüllər

* Azerbaycan Milli İlimler Akademisinin Onursal Fermanı (2003).
* Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının farmanı ile "Kalkınma" madalyası () (2005) 
* Haydar Aliyev'in siyasi kursuna bağlılığı ve Ulu Önderliğimizin sosyal ve siyasi faaliyetlerini hayata geçirmesi, hayırsever gelenekleri ve Türkiye ile işbirliğinden dolayı "Fahri Medya Diploması" ile ödüllendirildi Medya Geliştirme Ajansı-2009
*"Avrupa Yayın Basın Evi" ödül komisyonu kararıyla "En İyi Vatansever Araştırmacısı bilim adamı" altın madalya ödülüne layık görüldü (2014).
* "Avrupa Yayınevi" tarafından "Yılın Vatansever Bilim İnsanı" altın madalya ödülüne layık görüldü (2015).
* Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın kararnamesiyle kendisine Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Onurlu Bilim Adamı () fahri unvanı verildi (2015).
* Rusya Doğa Bilimleri Akademisi Başkanlığı kararı ile “Vernadsky” madalyası ile ödüllendirilmiştir (2017).
* "Parlamentonun Sesi" Halk Birliği ve "Parlamintsesi.tv" internet televizyonu tarafından Azerbaycan Ulusal Basının kuruluşunun 141. yıl dönümü arifesinde, farklı medya kuruluşları ve gazeteciler arasında sorğuya esasen ANAS Muhabir üye Gurban Yetirmişli'ye "Onurlu Yaşam" Onur Diploması verildi.
* Bakü Devlet Üniversitesi'nin (1919-2019) 100. kuruluş yıldönümü münasebetiyle "Jübile Madalyası" ile ödüllendirilmiştir (2020).
* Rusya Doğa Bilimleri Akademisi Başkanlığı kararına göre Azerbaycan Ulusal İlimler Akademisi muhabir üyesi Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi nezdinde Cumhuriyet Sismolojik Hizmet Merkezi genel müdürü Gurban Yetirmişli, "Rusya Doğa Bilimleri Akademisi'nin Gelişimine Katkılarından" dolayı Vladimir Vernadsky Ödülü'ne layık görüldü, kendisine fahri diploma ve madalya verildi.

## Ayrıca bakınız
* Azerbaycan Milli İlimler Akademisi
* Azerbaycan Milli İlimler Akademisine bağlı Cumhuriyet Sismoloji Araştırma Merkezi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi Site 
* Resmi Dergi 
* AMEA RSXM 
* Science.gov.az 
* Gurban Yetirmishli 
* Google Scholar-Gurban Yetirmishli 
* Caucasus Network-Gurban Yetirmishli 
* Turkic World-Gurban Yetirmishli 
* Hazar Denizi'nde patlama