Balthasar Neumann

**Johann Balthasar Neumann** (; 27 Ocak 1687 - 19 Ağustos 1753), **Balthasar Neumann** olarak bilinen, Barok mimarisine  ait bir tarz geliştiren, Avusturya, Bohem, İtalyan ve Fransız unsurlarını tasarım amaçlı birleştiren Alman mimar ve askeri topçu mühendisidir. Würzburg Rezidansı ve On Dört Kutsal Yardımcı Bazilikası ( Almanca *Vierzehnheiligen* olarak adlandırılır) dahil olmak üzere dönemin en etkileyici binalarına imza atmıştır.

Würzburg Rezidansı, Avrupa'nın en güzel ve orantılı saraylarından biri olarak kabul edilir ve On Dört Kutsal Yardımcı Bazilikası, bazıları tarafından dönemin en önemli eseri olarak kabul edilir.

## Erken dönem

Neumann, Ocak 1687'de Çekya'nın bugün Cheb olarak bilinen Bohemya Krallığı'na ait Eger'de doğdu. Kumaş imalatçısı Hans Christoph Neumann (ö. 1713) ve karısı Rosina'nın (1645-1707) dokuz çocuğundan yedincisiydi. Neumann, 30 Ocak 1687'de vaftiz edildi.

İlk çıraklığını Eger'de bir çan ve tabanca dökümhanesinde çalışarak geçirdi. 1711'de Würzburg'a geldi. 1712'de geometri, mimari ve arazi ölçme derslerine katıldı. Burada ölümüne kadar kadrosunda yer aldığı yerel orduya katıldı, ardından topçu albay rütbesine yükseldi. Ölçüm aletleri (1712, Deutsches Museum/Münih ve 1713, Mainfränkisches Museum, Würzburg), bir Würzburg haritası (1715, War Archive, Münih'te kopyası) ve Ebrach Manastırı'ndaki yeni bir manastır için bazı çizimler (1716, şimdi kayıp) yaptı.

1717'de Avusturya-Osmanlı Savaşı'nda görev yaptı ve birliğiyle Viyana'dan Belgrad'a ilerledi. 1718'de binaları incelemek için kuzey İtalya'yı dolaştı ve kısa bir süre Milano'daki sivil inşaat projelerinde çalıştı (detaylar bilinmiyor).

## Würzburg Prensi-Piskoposlarına Hizmet

Neumann'ın mimar olarak kariyeri 1719'da planlamasını ve 1720'de yeni sarayı Würzburg Rezidansı'nın yapımına liderlik etmesini isteyen Würzburg Prensi-Piskoposu Johann Philipp Franz von Schönborn altında başladı. Diğer mimarların katılmasına rağmen, Neumann projeye hayatının eseri haline gelen kişisel damgasını verebildi.

Prens-Piskopos için ikinci görev, Würzburg Katedrali'nin *Schönbornkapelle'siydi* (1721'de). 1723'te Neumann Fransa'da seyahat etti ve çalıştı. Paris ve Versailles'da kraliyet mimarları Germain Boffrand ve Robert de Cotte ile bir araya geldi ve Würzburg projelerini onlara danıştı. Würzburg'da Neumann, Mädelhofen (1724, bitmemiş, 1725'te yıkılmış) olarak bilinen bir av köşkü inşa etmeye başladı.

1725'te Neumann, Maria Eva Engelberts (1704-45) ile evlendi. Üç oğlu ve 5 kızı oldu.

Von Schönborn'un halefi Christoph Franz von Hutten (1673-1729) emrinde olduğu dönemde Würzburg'da daha az meşguldü ve çoğunlukla çeşitli manastırlar için çalıştı. Münsterschwarzach Manastırı'ndaki yeni kilisesi (1727'den sonra yapıldı ve 1821'den sonra yıkıldı) kilise inşaatçısı olarak ününün temelini attı. Bu dönemin bir başka eseri, Fransız, İtalyan ve Alman Barok özelliklerini birleştirdiği Kloster Holzkirchen'deki (1728-30) kiliseydi.

Bir sonraki Prens-Piskopos, aynı zamanda Bamberg Prensi-Piskoposu olan Friedrich Karl von Schönborn (1674-1746) idi. *Reichsvizekanzler* von Schönborn olarak 1734 yılına kadar Viyana'daki imparatorluk sarayında yaşadı. Neumann'ı piskoposluktaki tüm askeri, sivil ve dini yapıların yöneticisi olarak atadı. 1729 ve 1739'da onu Viyana'ya gönderdi ve burada etkisi Rezidans'ın bazı bölümlerinde görülen von Schönborn'un mimarı Johann Lukas von Hildebrandt ile görüş alışverişinde bulundu.

*Hochstifts'in* baş mühendisi olarak Neumann, tahkimatları, ulaşım ve su mühendisliğini denetlemekten ve pratik ve estetik açıdan şehir planlamasını geliştirmekten sorumluydu. 1731'den itibaren Würzburg Üniversitesi'nde askeri ve sivil mimarlık dersleri verdi.

Neumann ayrıca Damian Hugo Philipp von Schönborn (1676-1743) ve Franz Georg von Schönborn (1682-1756) için çalıştı. Neumann, Schloss Bruchsal'daki *Corps de* Logis'i (1731'den sonra) dikkat çekici merdivenleriyle inşa etti. Aynı kasabada, Speyer Prens-Piskoposlarının mezar yeri olacak olan St. Peter (1740-1746) kilisesini de tasarladı. Trier Elector için yaptığı çalışmalarla arasında bir *Dikasterialgebaude* olan Ehrenbreitstein Kalesi (1739-1748) ve Koblenz'de Kesselheim yakınlarındaki yaz sarayı Schönbornslust (1748-1752, 1806'da yıkıldı)  vardır.

Bu çalışmalar Neumann'ın Almanya'nın batısında daha fazla çalışma için girişimlerde bulunmasını sağladı. Tartışmalı birçok projeden sadece Brühl Sarayı'nın merdivenleri ve Yeni Daireleri (1743'ten itibaren) bilinmektedir.. Stuttgart'taki dük sarayı (1747'den sonra), Schwetzingen Sarayı (1749) ve Karlsruhe'deki Rezidans (1750'den sonra) için yaptığı planlar hiçbir zaman uygulanmadı.

Neumann, bir kilise mimarı olarak Johann Dientzenhofer tarafından yerli Bohemya'nın mimarisi ve Frankonya'ya aktarılması için Guarino Guarini'ye geri döndü. Kiliselerinin merkezi bir özelliği olarak rotunda kullanımını vurguladı. *Bu, Vierzehnheiligen* (1742'den sonra) ve Neresheim'da (1747'den sonra) doruk noktasına ulaştı.

Son büyük projelerinden biri, Viyana'daki (1746'dan sonra) Hofburg Sarayı'nın yeniden inşasıydı, ancak uygulamaya konmadı.

Neumann, Trier'deki St. Paulinus Kilisesi üzerinde çalıştı ve iç unsurların çoğunu tasarladı.

## Ölüm ve Anısı
19 Ağustos 1753'te Würzburg'da öldü ve orada *Marienkapelle'e gömüldü.*

Son Alman 50 Deutche Mark banknotu, Würzburg Rezidansında bulunan ünlü merdivenle birlikte bir portresine yer verdi. Neumann ayrıca Tiepolo tarafından, Konutun merdivenlerinin üzerindeki tavan freskinde, muhtemel askeri üniforma içinde, bir topun üzerine eğilmiş olarak tasvir edilmiştir. Tavanın o kadar iyi inşa edilmiş olmasıyla övünmüştü ki, bir topun gümbürtüsü bile çatıyı deviremezdi.

## Diğer çalışmalar

* Heidenheim, *Augustinerchorherren'den* *Propsteigebäude*, 1723-33;
* Bamberg, *Katharinenspital*, 1729-38;
* Bamberg, *Domkapitelhaus*, 1730-33;
* Bamberg, *Klerikalseminar,* 1731-1737;
* Gößweinstein, *Wallfahrtskirche*, 1730-39;
* *Schloss Seehof*, Orangerie, 1733-37;
* Solucanlar, Worms Katedrali'nin yüksek sunağı, 1738-40;
* Heusenstamm, bölge kilisesi, 1739-44;
* Würzburg, 1719'dan sonra birkaç bina, dahil. *Geschäftshaus am Marktplatz*, 1739-41;
* Würzburg, **, 1741-44;
* Würzburg, *Käppele*, 1748-49;
* Kitzingen-Etwashausen, Kreuzkapelle, 1741-45;
* Gaibach, bölge kilisesi, 1742-45;
* Mainz, *Jesuitenkirche*, 1742-46 (yıkılmış 1805);
* Oberzell, manastır ve manastır binası, 1744-60;
* Maria Limbach, hac kilisesi, 1751-55 (nihai proje).

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Manuel Weinberger: "Verschollen geglaubtes Planmaterial von Balthasar Neumann und seinem Baubüro, und eine unbekannte Zeichnung aus dem Umfeld Johann Dientzenhofers", in: RIHA Journal 0003 [14 April 2010], http://www.riha-journal.org/articles/2010/weinberger-planmaterial-balthasar-neumann  (accessed 15 April 2010).

## Dış bağlantılar

* Araştırma projesi ile *Reise nach Frankreich* (1723) *der* Balthasar Neumanns *Briefe* Online baskısı arşitravı 
* NDB'de Biyografi 
* Johann Balthasar Neumann, 1991'den itibaren 50 Alman Markı banknotunda yer aldı. 
* Dünya Biyografi Ansiklopedisi