Aleut Adaları'nın ada listesi

**Aleut adaları listesi**, Aleut Adalarındaki doğudan batıya doğru en büyük kayda değer adalar ve ada gruplarının alfabetik listesidir. Adaların yerlileri Eskimo - Aleut halklarının Eskimoların dışında kalan grubunu oluşturan Aleutlar (Unanganlar) olsa da, uzun süren Rus Alaskası (1733 – 1867) döneminde büyük ölçüde Ruslaşıp anadillerini unutmuşlardır. Alaska Yerli Dil Merkezine göre Alaska'daki 2.300 kişilik nüfustan 150 kadarı, Rusyadaki 200 kişilik nüfustan ise ancak 5 tanesi anadillerini konuşabiliyor. Rusya'ya bağlı Komandorskiy adalarında (Остров Беринга и Медный Остров) günümüzde «Rus Aleutları» anlamına *Kasakam Unangangis* denen Aleut-Rus melezleri Rusça temelli Sasignan kreolünü konuşur. Parantez içinde italik dizilenler adaların Aleutça (Unanganca) adıdır.

Aleutçanın (Unangancanın) lehçeleri ve bu lehçeleri konuşan kabileler:
* **Uzak Batı Unangancası**
** **Sasignan Unangancası**: Near Adalarında (*Sasignan Tanangin*) *Sasignan* kabilesince konuşulur.
** **Rus Unangancası**: *Kasakam Unangangis* melezlerinin Rusça temelli Sasignan kreolüdür.
* **Orta Batı Unangancası**
** **Naahmiĝus** kabilesi Delarof Adalarında yaşarlar.
** **Niiĝuĝis** kabilesi Andreanof Adalarında yaşarlar.
* **Doğu Unangancası**
** **Akuuĝun** ya da **Uniiĝun** kabilesi Four Mountains Adalarında yaşarlar.
** **Qawalangin** kabilesi Fox Adalarında yaşarlar.
** **Qigiiĝun** kabilesi Krenitzin Adalarında yaşarlar.
** **Qagaan Tayaĝungin** kabilesi Sanak Adalarında yaşarlar.
** **Qaĝiiĝun** kabilesi Shumagin Adalarında yaşarlar.

## [[Fox Adaları (Alaska)|Fox Adaları]]
* Adugak Adası - tehlike altındaki Steller denizaslanı kolonilerinin üreme alanıdır
* Aiktak Adası (''Ugangax'')
* Akun Adası (''Akungan'')
* Akutan Adası (''Akutanax̂'') -
* Amak Adası (''Amax'')
* Amaknak Adası (''Amaxnax̂'') - 2000 yılındaki nüfusu: 2.524 kişi
* Amukta Adası (*Amuux̂tax̂*)
* Ananiuliak Adası
* Avatanak Adası (''Agutanax̂'')
* Baby Adaları
* Bird Adası (''Kitnamax'')
* Bogoslof Adası (''Aĝasaaĝux̂'') - denizaslanlarının sığınağı ve deniz kuşlarının yuvalanma alanıdır
* Breadloaf Adası (''Taanĝiinax̂'')
* Buck Adası (''Ukdax̂sxix'')
* Caton Adası (''Qagan Unimgix̂'')
* Chagulak Adası (''Chugssĝinax̂'')

* Deer Adası (''Animin'')
* Derbin Adası
* Dushkot Adası (''Duxsxan'')
* Egg Adası (''Ugalĝa'')
* Emerald Adası
* Expedition Adası (''Guchiganang'')
* Fire Adası - federal olarak korunan kuş cenneti
* Gargoyle Adası
* Gull Adası
* Hog Adası (''Uknadax'')
* Kaligagan Adası (''Qisxagan'')
* Kigul Adası (''Kiigalux̂'')
* Krenitzin Adaları - hepsi de Alaska Maritime National Wildlife Refuge parçasıdır
* Kudiakof Adası
* Ogangen Adası
* Ogchul Adası (''Uxchalux̂'')
* Pancake Rock (''Kaduuĝix̂ Tanax̂'')
* Peter Adası
* Poa Adası (''Saduuĝinax̂'')
* Pustoi Adası (''Taĝilgadax'')
* Rootok Adası (''Aayux̂tax̂'')
* Round Adası (''Imlichin'')
* Samalga Adası (''Samalĝa'')
* Sanak Adası (''Sanaĝax'')
* Sedanka Adası (''Sidaanax̂'')
* Sushilnoi Adası (''Tanĝimax'')
* Tangik Adası (''Tan'gax̂'')
* Tanginak Adası
* Tigalda Adası (''Qigalĝan'')
* Ugamak Adası (''Ugangax̂'')
* Umnak Adası (''Unmax'')
* Unalaska Adası (''Nawan-Alaxsxa'')
* Unalga Adası (''Unalĝa'')
* Unimak Adası (''Unimax'')
* Vsevidof Adası (''Uyagax̂'')
* Wislow Adası

## [[Four Mountains Adaları|Four Mountains Adaları (''Uniiĝun'')]]
* Amukta Adası (''Amuux̂tax̂'')
* Chagulak Adası (''Chugaaĝinax̂'')
* Chuginadak Adası (''Tanax̂ Angunax̂'')
* Carlisle Adası (''Kigalĝa'')
* Herbert Adası (''Chiĝulax'')
* Kagamil Adası (''Qagaamila'')
* Uliaga Adası (''Ulaĝa'')
* Yunaska Adası (''Yunax̂sxa'')

## [[Andreanof Adaları|Andreanof Adaları (''Niiĝuĝin tanangis'')]]
* Adak Adası (''Adaax'')
* Agligadak Adası (''Aĝligadax'')
* Amatigis Adaları
* Amatignak Adası (''Amatignax̂'')
* Amlia Adası (''Amlax'')
* Anagaksik Adası (''Anagaxsax̂'')
* Argonne Adası
* Asuksak Adası (''Hasux̂sax̂'')
* Atka Adası (''Atx̂ax̂'')
* Aziak Adası (''Haazax'')
* Barbara Adası
* Black Adası
* Bobrof Adası (''Walĝa'')
* Bolshoi Adası (''Tanax̂ Angunax̂'')
* Box Adası
* Castle Adası
* Chaika Rock (''Hasax̂sax̂'')
* Channel Adası
* Chisak Adası (''Hatmax'')
* Chugul Adası (''Chiĝulax̂'')
* Cone Adası
* Cormorant Adası
* Crone Adası
* Delarof Adaları (''Naahmiĝun tanangis'')
* Dora Adası
* Eddy Adası (''Ugidaagamax'')
* Egg Adası (''Ugalĝa'')
* Elf Adası
* Fenimore Rock (''Taxchisax̂'')
* Gareloi Adası (''Anangusix̂'')
* Gramp Rock
* Great Sitkin Adası (''Stitxinax̂̂'')
* Green Adası (''Hmiikaayaĝus'')
* Igitkin Adası (''Igitxix̂'')
* Ikiginak Adası (''Ikiiĝinax̂'')
* Ilak Adası (''Iilax̂'')
* Ina Adası
* Kagalaska Adası (''Qigalaxsix̂'')
* Kanaga Adası (''Kanaga'')
* Kanu Adası (''Yunax̂'')
* Kasatochi Adası (''Qanan-tanax'')
* Kavalga Adası (''Qawalĝa'')
* Koniuji Adası (''Tanĝimax'')
* Little Tanaga Adası (''Tanagax̂'')
* North Adası (''Chihngax̂'')
* Ogliuga Adası (''Aglaga'')
* Oglodak Adası (''Ungluudâ'')
* Plum Adası
* Ringgold Adası (''Tanam Aduu'')
* Sadatanek Adası (''Sadan-tanax̂'')
* Sagchudak Adası (''Saĝuugax̂'')
* Sagigik Adası (''Amlagim Saĝuugaa'')
* Salt Adası (''Uladax'')
* Sea Parrot Adası
* Seguam Adası (''Saĝuugamax'')
* Silak Adası (''Silax̂'')
* Skagul Adası (''Sxaĝulax̂'')
* South Adası
* Staten Adası (''Iluuĝix̂ Tanax̂'')
* Tag Adası (''Tagachaluĝis'')
* Tagadak Adası (''Tanadax'')
* Tagalak Adası (''Tagalax̂'')
* Tanadak Adası (''Tanaadax̂'')
* Tanaga Adası (''Tanax̂ax'')
* Tanaklek Adası (''Tanaqlax̂'')
* The Signals
* The Three Sisters
* Tidgituk Adası (''Aakutanas'')
* Ugidak Adası (''Qagan-tanax̂'')
* Ulak Adası (''Uulax'')
* Umak Adası (''Uhmax̂'')
* Unalga Adası (''Unalĝa'')
* Uyak Adası (''Uuyax'')
* Whip Adası

## [[Rat Adaları|Rat Adaları (''Qax̂um tanangis'')]]
* Amchitka Adası (''Amchixtax̂'') - yeraltı nükleer silah testlerinin sitidir
* Bird Rock
* Davidof Adası (''Qanan-tanax'')
* Khvostof Adası (''Atanax̂'')
* Kiska Adası (''Qisxa'')
* Little Kiska Adası (''Kangxhix̂'')
* Little Sitkin Adası (''Sitignax̂'')
* Pyramid Adası
* Rat Adası (''Hawadax'')
* Segula Adası (''Chiĝulax̂'')
* Semisopochnoi Adası (''Unyax'')
* Tanadak Adası (''Tanaadax̂'')

## [[Buldir Adası|Buldir Adası (''Idmaax'')]]
* Buldir Adası (''Idmaax'')

## [[Near Adaları|Near Adaları (''Sasignan Tanangin'')]]
* Agattu Adası (''Angatux̂'')
* Alaid Adası (''Igingiinax̂'')
* Attu Adası (''Atan'')
* Cooper Adaları
* Gibson Adaları
* Hammerhead Adası
* Hodikof Adası
* Kennon Adası
* Kohl Adası
* Loaf Adası
* Lotus Adası
* Nizki Adası (''Avayax̂'')
* Peaked Adası
* Savage Adası
* Semichi Adaları (''Samiyan'')
* Shemya Adası (''Samiyax̂'')

## [[Komandor Adaları]] <small>(''Rusya'')</small>
* Bering Adası (**')
* [[Mednıy Adası]] (**')

## Kaynakça

* Bergsland, K. *Aleut Dictionary*, Fairbanks: Alaska Native Language Center, 1994
* Orth, Donald J. 1971. *Dictionary of Alaskan place names*. U.S. Geological Survey Professional Paper 567, 1083 pp.