Fallout (seri)

***Fallout***, Interplay tarafından yaratılmış bir post-apokaliptik RPG video oyunu serisidir. Seri 22. ve 23. yüzyıllarda geçmektedir ve senaryoda atompunk ve retrofuturistik tasarımlardan, 1950'lerin Amerika Birleşik Devletleri'nin savaş sonrası kültüründen, teknoloji vaatlerinden ve nükleer yok oluş korkusundan ilham alınmıştır. *Fallout'un yapımında,* Fallout serisinin öncüsü kabul edilen, Interplay tarafından geliştirilen 1988 oyunu *Wasteland'den bolca esinlenilmiştir.*

Serinin ilk oyunu *[[Fallout (video oyunu)|Fallout]]*, Black Isle Studios tarafından geliştirildi ve 1997'de, devamı olan *[[Fallout 2]]* ise bir sene sonra, 1998'de yayınlandı. Taktiksel rol yapma oyunu *Fallout Tactics: Brotherhood of Steel* ile serinin geliştirmesi Micro Forté ve 14 Degrees East'e devredildi. 2004'te Interplay, Black Isle Studios'u kapattı ve Black Isle Studios olmadan PlayStation 2 ve Xbox için rol yapma ve aksiyon oyunu olan *Fallout: Brotherhood of Steel'i* üretmeye devam etti. Serinin üçüncü oyunu olan *[[Fallout 3]]*, Bethesda Softworks tarafından piyasaya sürüldü ve bunu Obsidian Entertainment tarafından geliştirilen **' izledi. ''[[Fallout 4]]'' 2015'te, ''Fallout 76'' ise 14 Kasım 2018'de yayınlandı.

Bethesda Softworks, ''Fallout'' [[Fikrî mülkiyet hukuku|fikri mülkiyet]] haklarına sahiptir. &nbsp;Satın aldıktan sonra Bethesda, ''Fallout'' to Interplay'in [[devasa çok oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunu]] (MMORPG) versiyonunu yapma haklarını lisansladı. MMORPG, Interplay altında beta aşamasına kadar geldi ancak Bethesda Softworks ve Interplay arasındaki uzun bir yasal anlaşmazlık, oyunun gelişimini durdurdu ve Bethesda'nın mahkemede Interplay'in lisans sözleşmesinin hüküm ve koşullarını karşılamadığını iddia ettiği için nihai iptaline yol açtı. Dava 2012 yılının başlarında karara bağlandı.

== Oyunlar ==


== Sığınaklar ==
Seride [[Vault-Tec]] tarafından ''Toplumsal Koruma Programı'' bünyesinde geliştirilmiş, kurgusal devasa yeraltı nükleer savaş sığınaklarıdır. Amerikan hükûmetinin derin devleti olarak tabir edilebilecek **Enclave** isimli bir örgütün isteğiyle tüm ABD üzerinde inşa edilen açıklanmış toplam 122 Vault'un amacı olası bir nükleer bir felakette Amerikan halkını korumak, insan neslinin devamını sağlamaktır. Ancak bu, sadece halka açıklanan amaçtır. Vault'ların sayısı devlet sırrı olduğundan sağlıklı bir hesaplama yapmak mümkün olmasa da halk Vault'larının sayısı göz önüne alındığında her biri -istisnalar dışında- 1000 kişi kapasiteli 122 Vault, 2077 tarihindeki ABD nüfusu olan yaklaşık 400 milyon kişiyi elbette korumaya yetmeyecektir. Enclave bütün Amerikan nüfusunu koruyamayacağını bildiği için Vault'ları halka açıklanandan çok daha farklı bir amaç için inşa ettirmiştir.

Belirlenen ilk bütçesi 400 milyar dolar olan Vault projesinin zaman geçtikçe bütçesi 645 milyar dolara çıkmıştır. İlk Vault projenin uygulanabilirliğini göstermek amacıyla Los Angeles'ta inşa edilmiştir. Şehrin altına inşa edilen bu Vault gösterim için olduğundan dolayı Sosyal Koruma Programı deneylerinin bir parçası olmamıştır.

Vault'ların neredeyse tamamı 2063'te bitmiştir. İnşası en son biten Vault, ilk oyunun başladığı Vault olan Vault 13'tür. Ancak öngörülememiş nükleer etkilerden dolayı Vault'ların çoğu başarısız olmuştur. Bazılarının girişleri çökmüş, bazılarının etrafındaki radyasyon miktarı çok fazla olduğu için belirlenen tarihte dışarı çıkılmasını engellemiştir. Vault-Tec'in tasarım hatalarının başını çeken maddenin, şirketin nükleer savaşta Vault'ların hedef olmayacağını sanması ve Vault'ları yalnızca radyasyondan ve uzak patlamadan koruması olduğu sanılıyor.

Ayrıca Vault'ların inşasının bitimiyle Büyük Savaş arasındaki zaman diliminde yapılan tatbikatlar insanlarda yalancı çoban etkisi yaratmış ve sirenler çaldığında Vault'larda yer bulabilmiş birçok insanın bu sirenleri tatbikat sanıp aldırmamalarına neden olmuştur.

Asıl amacı, olası bir nükleer felakette yaşanacak küresel durgunluğu fırsat bilip insanlar üzerinde deneyler yapmaktır. Sirenler çalmaya başlayıp da Vault'larda yer bulabilecek kadar şanslı olan insanlar [[Vault-Tec]] tarafından belirlenmiş Vault'larına koştuklarında ve devasa Vault kapıları üzerlerine kapandığında bilmeden dünya tarihinin en kapsamlı sosyolojik deneyinin bir parçası haline gelmişlerdir. Deneylerin amacı nüfusun önceden seçilmiş parçalarının bir felaketten sonra yeniden dünya yaşamına nasıl döneceğini öğrenmek dışında belirli yaşam koşullarında insanların nasıl yaşayacağını gözlemlemektir. Bu çeşitli yaşam koşullarını yaratmak için her Vault'a farklı bir özellik verilmiştir.

Vault'lar çoğunlukla gerçek hayattaki serpinti sığınaklarının özelliklerini taşımakla beraber, Fallout dünyasının retro-fütüristik bakış açısının yarattığı farklılıkları da yansıtır.

Vault'lar patlama etkisi ve serpinti daha zayıf olduğu için yer altına veya dağ içlerine inşa edilmiştir. Vault-Tec nükleer patlamaların hedef alanında kalmaması için çoğu Vault'u, kolay ulaşım adına şehir merkezlerine inşa etmek yerine, şehirlerin etrafına, nükleer silahların tahmin edilen ilk hedefi olan şehir merkezlerinden uzağa inşa etmiştir.

Little Lamplight Madenleri'nden ikinci bir girişi de bulunan Vault 87 gibi bazı Vault'lar dışında bütün Vault'larda tek bir giriş-çıkış kapısı bulunur. Genellikle mağara içlerine inşa edilmiş bu girişlerin bazıları nükleer patlamalar sırasında çökmüş, Vault'ları içindeki insanlara bir tabut haline getirmiştir.

Vault kapıları içeri yabancı madde girmemesi için tamamen mühürlü, yaklaşık yarım metre kalınlığında devasa elektro-manyetik kapılardır. Washington D.C.'deki Teknoloji Müzesi'ndeki sunumda belirtildiği üzere bu kapılar direkt bir nükleer patlamaya karşı %98 güvenlidir. Vault-Tec'in bilinen iki çeşit Vault Kapısı modeli vardır.
En çok kullanılan ve Batı Kıyısı'ndaki Vault'ların hepsinde görülen model olan **Seal-N-Safe Vault Door Model No. 343''' dışa doğru gelip mekanik bir kol yardımıyla kenara sürüklenir. Doğu Kıyısı'nda kullanılan daha az gelişmiş diğer model ise içe doğru gelir.

Enerji, Vault'ların içine inşa edilmiş çeşitli tipte santrallerden sağlanmıştır. Örneğin Vault 13 jeotermal enerji santraline sahiptir ve yedek olarak General Atomics International tarafından tasarlanmış bir nükleer enerji jeneratörü vardır.

### Özellikleri

## Kaynakça