Spyfall (Doctor Who)

"**Spyfall**", Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi *[[Doctor Who]]*nun on ikinci sezonunun ilk ve ikinci bölümü. Hikâyenin ilk parçası 1 Ocak 2020 tarihinde ve ikinci parçası 5 Ocak 2020 tarihinde BBC One kanalında yayınlanmıştır. Baş yazar ve yürütücü yapımcı Chris Chibnall'ın yazdığı bölümün yönetmenliğini ilk parçada Jamie Magnus Stone, ikinci parçada Lee Haven Jones üstlenmiştir.

Bölümün başrolleri On Üçüncü Doktor rolüyle Jodie Whittaker ve onun yol arkadaşları Graham O'Brien rolüyle Bradley Walsh, Ryan Sinclair rolüyle Tosin Cole ve Yasmin Khan rolüyle Mandip Gill olmuştur. "The Doctor Falls" (2017) bölümünden sonra Usta geri dönmüştür.

## Konu
### 1. Parça
Dünyanın dört bir yanındaki istihbarat ajanlarının öldürülmesi üzerine ve bu ölümlerin insanlardan kaynaklı olmaması nedeniyle Doktor, Yaz, Graham ve Ryan, MI6 başkanı C tarafından bu olayı araştırması için çağrılır. Kurbanların DNA'sının dünya dışı bir şeye dönüştüğü anlaşılır. Tek liderleri arama motoru medya şirketi olan VOR CEO'su Daniel Barton'dır. Ayrıca Doktor, C tarafından atılmadan önce, dünya dışı faaliyetlerin izlenmesi ile görevlendirilen bir ajan olan Ajan O ile iletişime geçer. Daha sonra C, gizemli yaşam formları tarafından öldürülür. Doktor ve yol arkadaşları oradan kaçar.

Yaz ve Ryan, ertesi gün doğum gününe davet edilecekleri Barton'ı (DNA'sının sadece %93'ünü insan olarak belirlerler) araştırmaya giderken Doktor ve Graham, Avustralya'daki O'yu bulur. Araştırmalarını ayrı ayrı sürdüren iki grup, aynı yaşam formlarının Barton ile çalıştığını görür. Avustralya'da Doktor, yaşam formlarından birini yakalar. Ryan ile VOR merkezine gizlice giren Yaz, yaratıklardan birine yakalanır ve kendisini garip bir ortamda bulunur. Her nasılsa, Doktor'un yakaladığı uzaylı Yaz ile yer değiştirir ve Yaz, Doktor ile tekrar buluşur. Ryan'ın da Avustralya'ya dönmesiyle grup yeniden bir araya gelir.

O ile beraber dörtlü, doğum günü partisine katılır ve Barton'ı araştırmaya çalışır. Doktor, Barton'ı soruştursa da Barton, tüm suçlamaları reddeder. Buna kızan Barton, oradan uzaklaşır ve arabasıyla kaçmaya başlar. Doktor ve yol arkadaşları, Barton'ın motosikletleriyle onun özel uçağının bulunduğu yere kadar Barton'ı takip eder. Dörtlü uçağa girdikten sonra Doktor, O'nun koşma yeteneğiyle ilgili yaptığı yoruma şüphelenir. Ardından O, kendisinin Usta olduğunu itiraf eder ve Barton ile beraber uzaylıları kendisinin yönlendirdiğini söyler. Pilot koltuğundaki Barton kaybolur ve onun yerine geri sayımı başlayan bir bomba ortaya çıkar. Bomba patlarken Usta kaçar ve Doktor, uzaylılardan biri tarafından yakalanır. Ardından Yaz'in yakalandığında bulunduğu çevrede kendisini bulurken bölümün ilk parçası sona erer.

### 2. Parça

Kendisini uzaylının boyutunda bulan Doktor, ilk bilgisayar programcısı Ada Lovelace ile karşılaşır ve bir Kasaavin göründüğünde onun elini tutar, ardından 1834 yılındaki bir buluş sergisine ışınlanırlar. Daha sonra onları takip eden Usta ile karşı karşıya gelirler. Doktor, Usta'nın kendisine boyuttan nasıl kaçtığını sorunca onun Kasaavin'ler hakkında tam bilgi sahibi olmadığını anlar. Usta'dan kurtulduklarında Ada, Doktor'u mucit Charles Babbage'ın yaşadığı yere götürür. Doktor, Barton'ın ofisinde bulunan Kasaavin figürlü heykelciğin aynısının olduğunu fark eder ve bunu kullanarak Kasaavinlerden birini çağırıp 21. yüzyılda dönmeyi umar. Ancak Ada, Doktor'un elini tutar ve ikisi bir anda kendisini 1943 yılında II. Dünya Savaşı sırasında Paris'te bulur. Orada İngiliz casusu Noor Inayat Khan, algı filtresi aracılığıyla Nazi subayı kılığına giren Usta'dan ikiliyi kurtarır.

Doktor, Eyfel Kulesinin tepesinde Usta ile buluşur. Usta, Doktor'un dikkatini çekmek için Kasaavinlere casusları öldürttüğünü açıklar. Ayrıca Doktor'a Gallifrey'nin yok edildiğini söyler. Bu sırada Ada ve Noor'un yardımıyla Doktor, algı filtresini yok ederek Nazilerin Usta'yı yakalamasını sağlar ve üçlü, Usta'nın TARDIS'ini kullanarak günümüze döner. Bu arada Ryan, Doktor'un kaydetmiş olduğu bir kayıt yardımıyla uçağı güvenli şekilde indirmek için talimatlar bulur. Barton; Graham, Yaz ve Ryan'ı suçlu kişilermiş gibi gösterir ve polisler onların peşine düşer. Üçlü, polisleri atlatarak Barton'ın arabasını çalar ve onun deposuna gelir. Depoda Barton'ın öldürdüğü kendi annesini bulur. Bu arada Barton, bir konferansta Kasaavin'lerin insanlığın DNA'sını yeniden yazmak için onları sabit disk gibi kullanacağını söyler. TARDIS'i olmadan 20. yüzyıl boyunca yaşamak zorunda kalan Usta, heykelcik cihazının aktifleştini görmek için zamanında gelir, ancak Doktor cihazla uğraşmış ve Usta'nın Kasaavinlere ihanetini ortaya çıkarmıştır. Bu sayede Kasaavinler kendi boyutlarına geri gönderilir ve Usta'yı da kendileriyle beraber götürürler.

Yol arkadaşlarını uçak kazasından kurtarmak için kayıt yaptıktan sonra Doktor, Ada ve Noor'u kendi zaman çizelgelerine geri gönderir ve kendisi ile ilgili olan anılarını onların hafızalarından siler. Daha sonra Gallifrey'yi ziyaret eder ve Usta'nın dediği gibi Gallifrey'nin yıkıma uğradığını görür. TARDIS'e döndüğünde karşısına Usta'nın arayüzü çıkar ve Usta, Gallifrey'yi kendisinin yerle bir ettiğini itiraf eder, bunun nedenini ise Zaman Lordu tarihinin bir yalan olduğunu anlaması olarak açıklar ve "Zamansız Çocuk"tan bahseder. Bölümün sonunda yol arkadaşları, Doktor'dan kim olduğunu açıklamasını ister ve Doktor, onlara kendi bildiği hikâyesini anlatır.

### Önceki bölümlerle bağı
"Zamansız Çocuk"tan, daha önceki sezonun "The Ghost Monument" bölümünde bahsedilmişti ve Kalıntılar, Doktor'un Çocuk hakkındaki bilgisiyle alay etmişti.

## Yapım
### Gelişmeler
*Spyfall*, baş yazar ve yürütücü yapımcı Chris Chibnall tarafından yazılmıştır. *[[The End of Time]]* (2009-10) bölümünden sonra ilk kez iki parçalı aynı başlığı kullanan bölümlerdir.

Bölümün ilk parçası, Ağustos 2019'da ölen eski *Doctor Who* yazarı Terrance Dicks'e ithaf edilmiştir.

### Ekip
Jodie Whittaker, On Üçüncü Doktor rolüyle tamamını geçirdiği ikinci sezona bu bölümle başlamıştır Ayrıca Graham O'Brien rolüyle Bradley Walsh, Ryan Sinclair rolüyle Tosin Cole ve Yasmin Khan rolüyle Mandip Gill yine yer almıştır.

Lenny Henry ve Stephen Fry, iki parçalı bölümün ekibinde yer almıştır. Henry, Daniel Barton rolünde; Stephen Fry, MI6'nın başkanı C rolünde oynamıştır.

Görünümü açıklanmayan Sacha Dhawan, O isimli rolle yer alsa da daha sonra Usta olduğu belli olmuştur. Dhawan, daha önce 2013 yılında *[[An Adventure in Space and Time]]* adlı *Doctor Who* belgeselinde ilk sezonun yönetmeni Waris Hussein rolünü oynamıştır. Dhawan, Ocak 2019'daki çekimlerde yer almadan yaklaşık bir hafta önce rolünden, Doktor'un önceki yüzünü oynayan Peter Capaldi ile beraber senaryolu bir oyunda çalıştığı sırada haberdar edildiğini ve rolünü gizli tutmak zorunda kaldığı için Capaldi'nin önünde duygularını yüzüne vurmamaya çalıştığını söyledi.

### Çekimler
Daha önce "The Last Day" adlı ellinci yıla özel kısa bölümü yöneten Jamie Magnus Stone, sezonun ilk bloktaki birinci ve beşinci bölümün yönetmenliğini üstlenmiştir. Bölümün çekimleri 23 Ocak 2019 tarihinde başlamıştır. Lee Haven Jones, ikinci blokta yer alan ikinci ve üçüncü bölümlerin yönetmenliğini üstlenmiştir. Güney Afrika'da çekim yaparken birden fazla ülke tasvir edilmiştir.

## Yayınlanma ve tepkiler
### Televizyon
"Spyfall" bölümünün ilk parçası 1 Ocak 2020 tarihinde, ikinci parçası ise *Doctor Who*nun düzenli olarak yayınlandığı Pazar gününde 5 Ocak 2020 tarihinde yayınlanmıştır.

### Sinema
"Spyfall" bölümünün tamamının 5 Ocak 2020 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterilmiştir.

### Reytingler
"Spyfall, Part 1", yayınlandığı gece 4,88 milyon seyirci tarafından izlenerek Birleşik Krallık'ta o gün en çok izlenen ikinci program olmuştur. Bölümün Audience Appreciation Index skoru 82 olarak belirlenmiştir. "Spyfall, Part 2", yayınlandığı gece 4,60 milyon seyirci tarafından izlenerek Birleşik Krallık'ta o gün en çok izlenen beşinci program olmuştur. İkinci bölümün de Audience Appreciation Index skoru 82 olarak belirlenmiştir.

İki bölüm, tüm BK kanallarında toplam resmî olarak sırayla 6,89 ve 6,07 milyon seyirciye ulaşmıştır.

### Eleştiriler
İlk bölüm, Rotten Tomatoes'den %93'lük bir skor elde etmiş ve 27 yorum içinde 7,54/10 puan almıştır. Web sitesinde baştaki yorumlardan biri şu şekilde yapılmıştır: "Yeni bir takım elbise, yeni yüzler ve bazı heyecan verici casusluklar yeterince eğlencelidir, ancak "Spyfall, Part 1'in" son anları kesinlikle yeni bir epik *Doctor Who* sezonu için umut veriyor."

İkinci bölüm, Rotten Tomatoes'den %82'lik bir skor elde etmiş ve 17 yorum içinde 7,18/10 puan almıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*