open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
IV. João

**IV. João** (19 Mart 1604 - 6 Kasım 1656), 1640'tan ölümüne kadar Portekiz kralıydı. Bragança Hanedanından olan ilk Portekiz kralıydı. Lakabı **Tekrar kurucu** dur. (Portekizce: o Restaurador) Portekiz Restorasyon Savaşı'nı başlatıp 60 yıllık İber Birliği'ne son vermiştir.

## Erken hayat
João, 19 Mart 1604'te Bragança dükü II. Teodósio ile Ana de Velasco y Girón'un oğlu olarak doğdu. Babaannesi aracılığıyla I. Manuel'in soyundandır. 1630'da babası II. Teodósio'nun ölmesiyle Bragança dükü oldu. 1633'te Manuel Peres de Gusmão'nun kızı Luisa de Guzmán ile evlendi.

## Saltanat

### Tahta çıkışı
II. Filipe öldüğünde yerine oğlu III. Filipe Portekiz ve İspanya tahtına geçti. Portekizli tüccarlara uygulanan vergiler artırıldı. Portekiz soyluları nüfuzunu kaybetmeye başladı ve Portekiz'deki hükûmet görevleri giderek daha fazla İspanyol tarafından işgal edildi. Bu şekilde Felipe, Portekiz'i bir İspanyol eyaleti yapmaya çalıştı. 1 Aralık 1640'ta soylular ve burjuvaların yaptığı bir devrimle Joäo kral ilan edildi.

### Portekiz Restorasyon Savaşı
João'nun kral ilan edilmesi 1668'e kadar sürecek Portekiz Restorasyon Savaşı'na yol açtı. 1 Haziran 1641'de Fransa ve Ağustos 1641'de İsveç ile ittifak imzaladı.

### Hollanda ve Umman ile Savaşlar
Hollandalılar Ocak 1641'de Portekiz Malakkası'nı, Umman ise Maskat'ı ele geçirdi (1650). Portekizliler güçlerini Avrupa, Brezilya ve Afrika arasında bölmesine rağmen 1648'de Portekiz Angolası'ndaki Luanda'yı ve 1654'te Hollanda Brezilyası'nı geri almayı başardılar. 6 Kasım 1656'da öldü ve yerine oğlu VI. Afonso geçti.

## Çocukları
João ve Luisa'nın 7 çocuğu oldu.

* Teodósio (8 Şubat 1634 - 13 Mayıs 1653): Brezilya prensi ve 9. Bragança düküydü.
* Ana (21 Ocak 1635 - 21 Ocak 1635)
* Joana (18 Eylül 1635 - 17 Kasım 1653)
* Catherine (25 Kasım 1638 - 31 Aralık 1705): II. Charles'in eşi olarak İngiltere, İskoçya ve İrlanda kraliçesiydi.
* Manuel (6 Eylül 1640 - 6 Eylül 1640)
* VI. Afonso (21 Ağustos 1643 - 12 Eylül 1683): Babasından sonraki Portekiz kralıdır. Ölümüne kadar hüküm sürdü.
* II. Pedro (26 Nisan 1648 - 9 Aralık 1706): 1683'ten ölümüne kadar Portekiz kralıdır.

Gayrimeşru;

* Maria Josefa (30 Nisan 1644 - 7 Şubat 1693)
Rubedo

**Rubedo,** simyacılar tarafından magnum opus'larındaki dördüncü ve son ana kısmı tanımlamak için kabul edilen "kırmızılık" anlamına gelen Latince bir kelimedir. Rubedo simyasal başarıyı ve büyük işin sonunu işaret ettiğinden, hem altın hem de felsefe taşı kırmızı renkle ilişkilendirilmiştir. Rubedo, Yunanca da *iosis* kelimesiyle de bilinir.

## Tercüme
Rubedodan önceki üç ana simya aşaması, çürümeyi ve ruhsal ölümü temsil eden nigredo (siyahlık) idi; arınmayı temsil eden albedo (beyazlık); ve citrinitas (sarılık), güneşin şafağı veya uyanışı. Bazı kaynaklar, simya sürecini üç adımlı olarak tanımlar ve sitrinitalar sadece uzantı görevi görür ve albedo ile rubedo arasında gerçekleşir. Rubedo aşaması, simyacının, sürecin psikospiritüel sonuçlarını yeniden girmeden önce tutarlı bir benlik duygusuyla bütünleştirme girişimini gerektirir. İçgörü ve deneyimlerin gerekli sentezi ve doğrulanması nedeniyle aşamanın tamamlanması biraz zaman veya yıllar alabilmektedir.

Simya yazısında ve sanatında bu kırmızı aşamayı temsil etmek için kullanılan semboller kan, anka kuşu, gül, taç giymiş bir kral veya kırmızı giysiler giyen bir figürü içerebilmektedir. Sayısız kaynak bir kızarma sürecinden bahsetmektedir; 12. yüzyıl Turba Philosophorum'un on yedinci hükmü buna bir örnek verilebilir:

### Psikoloji
Psikolojik gelişim bünyesinde (özellikle Jung psikolojisinin takipçileriyle), bu dört ana simyasal aşama, bireyselleşmeye ulaşma sürecine veya bir bireyin karşıtların bütünleşmesine, bunların aşılmasına ve nihayet, farklılaşmamış bir bilinçdışından ortaya çıkma. Bir arketipsel şemada rubedo, Benlik arketipini temsil eder ve ego ile Benliğin birleşmesi olan dört aşamanın doruk noktasıdır. Aynı zamanda yeni bir kişiliği doğuran bir aşama olarak tanımlanmaktadır. Simyada kanın rengiyle temsil edilen adım, nefsin tezahürü için verdiği mücadeleyi içerdiği için geri dönüşü olmayan bir sürece işaret etmektedir.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Jung, CG Psikoloji ve Simya 2. ed. (Çeviri RFC Hull tarafından)

## Dış bağlantılar

* Jung'un Dörtlüsü, Mandalalar, Felsefe Taşı ve Benlik
Nigredo

**Nigredo** ya da **siyahlık**, simyada çürüme veya ayrışma anlamına gelmektedir. Birçok simyacı, felsefe taşına giden yolda ilk adım olarak, tüm simyasal bileşenlerin tek tip bir siyah madde elde etmek için kapsamlı bir şekilde temizlenmesi ve pişirilmesi gerektiğine inanmaktaydı.

## Orman
Carl Jung için "simyanın ilkelerinin yeniden keşfi, psikolojinin öncüsü olarak işimin önemli bir parçası haline geldi". Bir simya öğrencisi olarak, o (ve takipçileri) "simyacıların" kara işini "(nigredo) egonun deneyimlediği son derece kritik katılımla karşılaştırdılar. Jungcular, nigredo'yu iki temel psikolojik anlamda yorumlamışlardır.

İlk duyu, bir öznenin başlangıçtaki farklılaşmamış bilinçsizlik durumunu temsil ediyordu, "ilk nigredo, , yalnızca dışarıdan görülebilen nesnel bir durumdur. Kendilik ve nesne, bilinç ve bilinçdışı arasında bilinçsiz bir farklılaşmama durumu." Burada özne bilinçdışının farkında değildir; yani içgüdülerle bağlantı.

İkinci anlam olarak, "öte yandan, bireyleşme sürecinin nigredo'su, öznenin gölge yönlerinin acı verici, artan farkındalığının getirdiği öznel olarak deneyimlenen bir süreçtir." Kişisel gelişimin ön koşulu olan maksimum umutsuzluk olarak tanımlanmaktadır. Bireyleşme süreci ortaya çıktıkça, "gölgeyle yüzleşme ilk başta ölü bir denge, ahlaki kararları engelleyen ve inançları etkisiz ve hatta imkansız kılan bir duraklama meydana gelir. İşte "en karanlık zaman, umutsuzluk, hayal kırıklığı, kıskançlık nöbetleri zamanı; Eros ve Süperego'nun hançerleri çektiği ve ileriye dönük bir yolun görünmediği zamandır.

## Kaynakça
Citrinitas

**Citrinitas** veya diğer adıyla **xanthosis**, simyacılar tarafından "sarılığa" verilen bir terimdir. Simya başyapıtının dört ana aşamasından bir tanesidir. Simya felsefesinde citrinitas, kişinin varlığının doğasında bulunan "güneş ışığının" doğuşunu ve yansıtıcı "ay veya ruh ışığının" artık gerekli olmadığını temsil etmekteydi. Diğer üç simya aşaması nigredo (siyahlık), albedo (beyazlık) ve rubedo (kızarıklık) idi.

Psikolog Carl Jung, simya sürecini günümüz psikanalizine benzer şekilde yorumlamasıyla tanınmaktadır. Jung'un arketipik şemasında nigredo, Gölge'dir; albedo , anima ve animus'a (karşıcinsel ruh imgeleri) atıfta bulunur; citrinitas bilge yaşlı adam (ya da kadın) arketipidir ; ve rubedo, bütünlüğe ulaşmış Öz arketipidir.

## Kaynakça

* Nigel Hamilton (1985), *Simyasal Dönüşüm Süreci*
* CG Jung, *Psikoloji ve Simya* 2. ed. (Çeviri RFC Hull tarafından)
* EJ Holmyard, *Simya* New York. Çeyiz Yayınları. 1990

## Notlar
Albedo (simya)

**Albedo**, simyada Magnum Opus'un nigredo, citrinitas ve rubedo ile birlikte dört ana aşamalarından ikincisidir. "Beyazlık" anlamına gelen kökeni Latinceden gelen bir terimdir. Nigredo aşamasının kaosunu veya *massa confusa'sını* takiben, simyacı albedo'da arınmaya girişir, buna kelimenin tam anlamıyla *ablutio* denir. Bu aşama, "prima materia'ya (İlk Madde) ışık ve netlik getirmek" ile ilgilidir.

Bu süreçte özne, daha sonra bir karşıtlar birliği veya rubedo sırasında *tesadüfi karşıtlık* oluşturmak üzere pıhtılaştırılmak üzere iki karşıt ilkeye bölünmektedir. Simyacılar, maddenin çürümesini gerektiren ilk aşama tamamlandıktan sonra bunu bireyin ruhuna da uygulamışlardır. Simya için karmaşık bir görüntü ve sembol sistemi geliştiren Orta Çağ edebiyatında, güvercin genellikle bu aşamayı temsil ederken, kuzgun nigredoyu sembolize etmekteydi.

Titus Burckhardt, albedoyu, bedenin ruhsallaşmasına karşılık gelen daha az işin sonu olarak yorumlamaktadır. Sürecin bu kısmının amacını iddia etmek, ruhun orijinal saflığını ve alıcılığını yeniden kazanmaktır.

## Psikoloji
Psikolog Carl Jung, albedoyu bilinçsiz kontraseksüel ruh imgeleriyle bir tuttu; erkeklerde anima ve kadınlarda animus . Bu, gölge projeksiyonlarına ilişkin içgörünün gerçekleştirildiği ve şişirilmiş egonun ve gereksiz kavramsallaştırmaların psişeden uzaklaştırıldığı bir aşamadır. Başka bir yorum, albedo'yu bir uyanış deneyimi olarak tanımlar ve dünyanın sadece bir bireyin egosu, ailesi veya ülkesinden daha fazlası haline geldiği bir bilinç değişimini içerir.

## Popüler kültürde

* Albedo, *[[Genshin Impact]]* oyunundaki bir karakterdir. Simya yoluyla yaratılmış sentetik bir insandır. Oyun , Magnum Opus'un yaratılması için kullanılmasından bahseder.

## Kaynakça

* Nigel Hamilton. "Simyasal Dönüşüm Süreci." 1985.

## Notlar
Homunculus (anlam ayrımı)

Homunculus, simya yoluyla yaratılan yapay bir insan ya da çağdaş bilimde, bir sistemin işleyişini göstermek için kullanılan bir insan ya da küçük yaratık temsilidir.

**Homunculus** ayrıca şu anlama da gelebilir:

## Bilim

* *[[Homunculus (cins)|Homunculus]]*, tarih öncesi Yeni Dünya maymunlarının bir cinsi
* *Eta Carinae Bulutsusu'nun* bir parçası olan Homunculus Bulutsusu
* Penfield homunculus olarak da bilinen kortikal homunculus, vücudun geri kalanının birincil motor korteksinin fiziksel bir temsili
* Fetal yapıya sahip nadir bir kist olan fetiform teratom
* Homunculus argümanı, en yaygın olarak görme teorisinde ortaya çıkan bir yanılgıdır.

## Kurgu

* ''Homunculus'' (roman) James Blaylock'un 1986 tarihli komik bilimkurgu romanı
* *[[Homunculus]]*, David H. Keller'in 1949 romanı
* ''Homunculus'' (manga), Hideo Yamamoto'nun 2003 mangası
* Homunculi, anime ve manga *[[Çelik Simyacı|Fullmetal Alchemist'ten]]* güçlü ve genellikle kötü niyetli karakterlerden oluşan bir grup
* ''Homunculus'' (film), 1916'da Almanya'da teatral olarak gösterilen 6 bölümlük Alman bilimkurgu dizisi

## Müzik

* "Homonculus", Xiu Xiu'nun ilk albümü *[[bıçak oyunu|Knife Play'den]]* bir şarkı
Lütfi Bayraktar

**Lütfi Bayraktar** (d. 28 Eylül 1968, Karasu, Sakarya), Türk siyasetçi.

## İlk yılları ve eğitimi
1968 yılında, Sakarya'nın Karasu ilçesinde doğdu. İlkokulu Sakarya'nın Kocaali ilçesi Kirazlı Köyünde, Orta öğrenimini Adapazarı Atatürk Lisesinde tamamladı. 1989 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Turizm İşletme Bölümünden mezun oldu. Sonrasında Konya Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesini 2000 yılında bitirdi. 2002 yılında serbest avukat olarak çalışma hayatına başladı. Sakarya Üniversitesi'nde İşletme Anabilim Dalında Yüksek Lisans çalışmasını tamamladı.

## Kariyeri
Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)'nin Kocaali Kurucu İlçe Başkanlığını yaptı. 1 Aralık 2007 tarihinde yapılan FİSKOBİRLİK Genel Kurulunda, Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildi. 14 Mayıs 2023'te yapılan 28. Dönem Milletvekilliği Genel Seçimlerinde AK Parti Sakarya 1. sıra adayı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine üyeliğine seçilerek Adalet ve Kalkınma Partisi Sakarya Milletvekili oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Tuvalu arması

**Tuvalu arması**, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da kullanılan resmî devlet arması.

Arma bir kalkandan oluşmaktadır. Kalkanın çerçevesi sekiz Mitridae kabuğu ve sekiz muz yaprağı deseninde süslenmiş olup, altın kenarlara sahiptir. Kalkanın içi, yeşil zemin üzerinde mavi bir gökyüzünün altında bir maneaba evini göstermektedir. Evin alt kısmında okyanusu temsilen mavi ve altın renklerinde dalgalar konumlandırılmıştır. Arma 3 Aralık 1976'da onaylanmış ve kraliyet emriyle kullanıma başlanmıştır.

Kalkanın alt kısmında yer alan slogan bandında ise Tuvaluca *Tuvalu mo te Atua* (Türkçe: "Yüce Olan için Tuvalu") yazmaktadır. Bu slogan ayrıca Tuvalu ulusal marşının adı durumundadır.

## Tarihçe
Tuvalu arması 1995-1996'da Tuvalu'nun ulusal bayrağında yer aldı, ancak o yıllarda kullanımda olan söz konusu bayrağın popüler olmadığı kanıtlandı.

Kanton, Britanya bayrağı taşıyan ve Tuvalu arması olmayan eski bayrak eski haline getirildi. Arma hâlâ Tuvalu'nun devlet bayrağında yer almaktadır.


Dosya:Flag of Tuvalu (1976–1978).svg|Tuvalu'nun armasının bulunduğu sömürge bayrağı
Dosya:Flag of Tuvalu (1996–1997).svg|1995-1997 bayrağı biraz farklı bir arma içeriyordu
Dosya:Flag of Tuvalu (state).svg|Tuvalu'nun mevcut devlet bayrağı


## Ayrıca bakınız
* Tuvalu Bayrağı#Tarihi bayraklar

## Kaynakça
De Alchemia

***De Alchemia,*** ilk olarak 1541'de Johannes Petreius tarafından Nürnberg'de yayımlanan bir erken simya yazılarının koleksiyonudur. İkinci baskı, 1550'de Frankfurt'ta matbaacı Cyriacus Jacobus tarafından yayınlandı.

Tam başlık şöyledir: ***De Alchemia.*** ***Opuscula complura veterum philosophorum***. Metinler arasında önemli simya eserleri olan, ikinci baskıda (1550) resimlerle sunulan *Rosarium Philosophorum*; Pseudo-Geber'in *Summa Perfectionis'i* ; ve Hermes Trismegistus'un *[[Zümrüt Levha|Tabula Smaragdina'sı]]* vardır.

Rosarium Philosophorum'un kendisi de bir (florilegium) biçimini alan bir simya koleksiyonudur veya aralarında Halid ibn Yezid, Villa Nova'dan Pseudo-Arnaldus, Alphidius ve Pseudo-Lull'un da bulunduğu eski simya otoritelerinin alıntılarının bir koleksiyonudur. Koleksiyon, alegorik çizimler eşliğinde, mesela erkek ve kadın ilkelerinin birliğini tasvir eden çizimler, Felsefe taşının hazırlanışını açıklayan şiirler içerir. Koleksiyon, birçok el yazması nüshada korunmuştur ve belki de on dördüncü yüzyılın sonundan veya on beşinci yüzyılın başından kalmadır (hatta bazıları onu on altıncı yüzyıla kadar tarihlemektedir).

1541 baskısında, Petraeus, daha fazla simya metinlerinin basılmasını talep etti. Bu, aralarında Artis Auriferae, *[[Guglielmo Gratarolo|Verae alchemiae artisque metallicae, citra aenigmata, doctrina'nın]]* da bulunduğu ve *[[Tiyatro Kimyası|Theatrum Chemicum]]* ile sonuçlanan çok sayıda simya koleksiyonlarının yayınlanması dönemini başlattı.

## 1541 baskısının içeriği

* Geber (Pseudo Geber). 
* Geber. 
* Geber. 
* Geber. 
* (Roger Bacon). 
* (Richardus Anglicus). 
* 
* (Halid ibn Yezid). 
* (Hermes Trismegistus). 
* (Ortulanus). 

## 1550 baskısının içeriği
Bölüm 1:

* 
* 
* 
* (Pseudo-Avicenna). 
* (Pseudo-Lull). 
* 
* 
* (Pseudo-Lull). 
* (Pseudo-Aristotle). 

Bölüm 2:

* 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Bavyera Eyalet Kütüphanesi'nden De Alchimia Opuscula Complura Veterum Philosophorum cilt 1 sayısallaştırılmış 2014
* De Alchimia Opuscula Complura Veterum Philosophorum cilt 1, Madrid Complutense Üniversitesi'nden dijitalleştirilmiş 2007
* Lyon Halk Kütüphanesi'nden De Alchimia Opuscula Complura Veterum Philosophorum cilt 1 sayısallaştırılmış 2014

## Bibliografi

* Ferguson, John. *Bibliotheca Chemica,* cilt. 1. Glasgow, 1906.
Christopher Trimmel

**Christopher Trimmel** (d. 24 Şubat 1987), sağ bek pozisyonunda görev yapan Avusturyalı millî futbolcudur. Bundesliga takımlarından Union Berlin'de forma giymektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
*
*
Tetikçinin Oğlu

***Tetikçinin Oğlu***, O3 Medya ve Same Film imzalı, ilk bölümü 11 Nisan 2023 tarihinde yayınlanan, yönetmenliğini Yağız Alp Akaydın ve Emre Aybek'in yaptığı, senaryosunu Gökhan Horzum'un kaleme aldığı, başrollerinde Şevket Çoruh, Timuçin Esen ve Genco Özak'ın yer aldığı aksiyon ve dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 6 Haziran 2023 tarihinde yayınlanan 7. bölümüyle yayından kaldırılmıştır.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler
* Şevket Çoruh - İskender Karayurt (İsko), Korkmaz'ın arkadaşı.
* Timuçin Esen - Korkmaz, İskender'in tetikçisi.
* Genco Özak - Metin Şengül, Korkmaz'ın oğlu.
* Serhat Kılıç - Esat Uncular
* Sezin Akbaşoğulları - Huri Malik Karayurt, İskender'in kardeşi.
* Bahar Şahin - Sibel Kayahan
* Esra Kızıldoğan - Nursel
* Baran Can Eraslan - Yunus Geçkin
* Kaya Akkaya - Sarp
* Barış Hayta
* Serkan Beşiroğlu
* Eser Karabil
* Erçin Sıcakkan
* Volkan Kıran
* Ziba Türk Ateş
* Sinem Reyhan Kıroğlu
* Alp Özgür Yaşin
* Oğulcan Çelik

### Konuk oyuncular
* Nükhet Duru - Ayla
* Hilmi Cem İntepe - Yiğit
* Ayhan Taş
* Aybike Turan - Kiraz

## Çekimler
Dizi çekimleri Bodrum'da gerçekleşmiştir.

## Genel bakış


## Bölümler
### 1. sezon (2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* FOX'un resmî sitesinde Tetikçinin Oğlu
Guido di Montanor

**Guido di Montanor,** 15. yüzyılda yaşamış Yunan veya Fransız bir simyacıdır.

Adı, bazen **Montaner** veya **Montaynor** olarak anıldığı için değişken olarak verilir. Uyruğu Yunan ve Fransız olduğu düşünülmekle beraber belirsizdir. George Ripley ve Ramon Llull'un eserlerindeki referanslardan, çalışmaları 14. yüzyılın sonu ile 15. yüzyılın başına tarihlenmektedir. *Scala Philosophorum* gibi çalışmalarına sonraki kaynaklarda alıntılarda ve alıntılarda atıfta bulunulmaktadır.

## Simya
Di Montanor, yalnızca iksir ve cıva simyasının takipçisiydi. Bir tarafta Ramon Llull ve Arnaldo ve diğer tarafta Taranto'dan Paolo'nun farklı çalışmalarını entegre etti. Başlıca eseri, "Filozofların Ölçeği" anlamına gelen "Scala philosophorum"dur. Bu çalışma, simya işlemleri için sistematik bir düzen ve yapı sunduğu bilinen ilk çalışmalardan biriydi.

## Kaynakça
Gift Orban

**Gift Emmanuel Orban** (d. 17 Temmuz 2002), santrfor mevkiinde oynayan Nijeryalı profesyonel futbolcudur. Ligue 1 takımlarından Lyon'da forma giymektedir.

## Kariyeri
### KAA Gent
31 Ocak 2023'te Orban, Belçika Pro Lig ekibi KAA Gent ile sözleşme imzaladı. 11 Şubat 2023'te Orban, Pro Lig'deki ilk maçında Westerlo ile 3-3 berabere kaldıkları maçta iki gol attı. 13 Mart'ta Orban bir maçta 4 gol atmayı başardı ve bu onu KAA Gent'in bu yüzyılda bunu yapan ilk oyuncusu yaptı. 15 Mart 2023'te İstanbul Başakşehir'e karşı oynanan UEFA Konferans Ligi son 16 turunun 2. ayak maçında hat trick yaptı. Başakşehir karşısında hat-trick'ini 3 dakika 25 saniyede tamamlayan Nijeryalı futbolcu, Avrupa kupaları tarihindeki en hızlı hat-trick rekorunu kırdı.

## Kaynakça
Lin Sen

**Lin Sen** (16 Mart 1868 - 1 Ağustos 1943) 1931'den ölümüne kadar  Çin Cumhuriyeti Devlet başkanlığını yapan Çinli devlet adamı ve siyasetçi
Fadlı Ağaoğlu

**Fadlı Ağaoğlu**, (d. 1967, Razgrad) Türk mühendis ve siyasetçidir. TBMM 21. dönem DSP İstanbul milletvekilidir.

## Hayatı ve kariyeri
1967 senesinde Bulgaristan'ın Razgrad şehrinde doğdu. İstanbul Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. Jeofizik Mühendisi olarak çeşitli şirketlerde çalıştı. 21. dönemde DSP İstanbul Milletvekili olarak görev yaptı. Evli ve bir çocuk babasıdır.

## Kaynakça
Bahar Akbay

**Bahar Akbay** (d. 21 Ocak 1998, Muğla), Türkiye kadın millî voleybol takımı ve Sultanlar Ligi takımlarından Türk Hava Yolları'nda orta oyuncu olarak oynayan Türk voleybolcu.

## Kariyeri

### Kulüpler

*  Beylikdüzü Voleybol İhtisas Kulübü (2016-2020)
*  PTT (2020-2022)
*  VakıfBank (2022-2025)
*  Türk Hava Yolları (2025-günümüz)

### Millî takım

#### 2022 Milletler Ligi
Akbay, ilk milli voleybolculuk deneyimini 2022 Milletler Ligi'nde yaşadı.

## Kulüp başarıları

### Vakıfbank

* 2022 Spor Toto Kadınlar Şampiyonlar Kupası -  İkincilik
* 2022 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  İkincilik
* 2022-23 Kupa Voley -  Şampiyonluk
* 2022-23 CEV Kadınlar Şampiyonlar Ligi -  Şampiyonluk
* 2023 Spor Toto Kadınlar Şampiyonlar Kupası -  Şampiyonluk
* 2023 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  İkincilik
* 2024-25 Sultanlar Ligi -  Şampiyonluk

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Bahar Akbay - *sultanlar.volleystation.com*
* Bahar Akbay - *tvf-web.dataproject.com*
*
Fransız Polinezyası arması

**Fransız Polinezyası arması**, Polinezya ada öbeğinde, Büyük Okyanus'ta bulunan ve Fransa'ya bağlı bir Fransa Denizaşırı Bölgeler Topluluğu üyesi bölgesi olan Fransız Polinezyası'nda kullanılan arma.

Dairesel bir forma sahip olan armada güneş, deniz ve yerel çift kişilik kano görüntüsü yer almakta olup, kano üzerine konumlandırılan beş adet insan figürü ise adayı oluşturan takımadaları ifade etmektedir. Arma, Fransız Polinezyası bayrağı üzerinde de yer almaktadır.

## Dış bağlantılar
* Flaggenlexikon  (Fransız Polinezyası bayrağı ve arması açıklaması)
Zola Kiniambi

**Zola Kiniambi** (d. 26 Haziran 1970), forvet pozisyonunda görev yapmış Kongolu millî futbolcudur.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Merve Atlıer

**Merve Atlıer** (d. 31 Mart 2000, Bursa, Türkiye), Sultanlar Ligi takımlarından Aras Kargo'da orta oyuncu olarak oynayan Türk voleybolcu. Daha öncesinde; Nilüfer Belediyespor, Eczacıbaşı, Karayolları ve Kuzeyboru'da oynadı.

## Kariyeri

*  Nilüfer Belediyespor (?-2014)
*  Eczacıbaşı II (2014-2018)
*  Eczacıbaşı (2018-19)
*  Karayolları (2019-20)
*  Eczacıbaşı (2020-22)
*  Kuzeyboru (2022-24)
*  Aras Kargo (2024-*günümüz*)

Merve Atlıer'in kariyeri, 14 yaşına kadar forma giydiği Nilüfer Belediyespor altyapısında başladı. Daha sonra dört yıl Eczacıbaşı'nın altyapısında oynadı. 2018 yılında da profesyonel olarak Eczacıbaşı'nda Sultanlar Ligi'nde oynamaya başladı. Sonraki sezon sadece bir yıl kiralık kaldığı Karayolları ile sözleşme imzaladı ve 2020-21 sezonunda Eczacıbaşı'na geri döndü ve iki sezon burada oynadı. 2022-23 sezonunda Kuzeyboru'ya transfer olan Atlıer, iki sezon da burada yer aldı. 2024-25 sezonunda ligin yeni takımı Aras Kargo'ya transfer oldu.

## Başarıları

### Kulüpleri

#### Eczacıbaşı

* 2018-19 Türkiye Süper Kupası -  Şampiyonluk
* 2018 FIVB Kadınlar Dünya Kulüpler Şampiyonası -  Üçüncülük
* 2018-19 Kupa Voley -  Şampiyonluk
* 2018-19 Sultanlar Ligi -  İkincilik
* 2020-21 Şampiyonlar Kupası -  Şampiyonluk
* 2020-21 Kupa Voley -  Şampiyonluk
* 2021-22 Şampiyonlar Kupası -  İkincilik
* 2021-22 CEV Kadınlar Kupası -  Şampiyonluk

#### Bireysel başarıları

* 2019 Genç Kızlar Dünya Voleybol Şampiyonası - En iyi orta oyuncu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
* Merve Atlıer - *sultanlar.volleystation.com*
* Merve Atlıer - *tvf-web.dataproject.com*
* 
*
Goran Gavrilović

**Goran Gavrilović** (d. 16 Temmuz 1963), kaleci pozisyonunda görev yapmış Sırp futbolcudur.

1992-1993 sezonundaki 18 lig maçında Gençlerbirliği forması giymiştir.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Kuanyama Dili

**Kwanyama** veya Cuanhama, Angola ve Namibya'nın ulusal dilidir. Ovambo dilinin standartlaştırılmış bir lehçesidir ve standart bir yazılı forma sahip diğer Ovambo lehçesi olan Oshindonga ile karşılıklı olarak anlaşılabilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Namibya dil haritası 
* Dil bilgisi ve sözlük
Bağımsız oyun geliştiricilerinin listesi

Bu, bir video oyunu yayıncısına ait olmayan veya bir video oyunu yayıncısından önemli mali destek almayan video oyunu geliştiricilerini içeren bağımsız oyun geliştiricilerinin bir listesidir. Tek tek bireyler, küçük gruplar veya büyük kuruluşlar olabilen bağımsız geliştiriciler, kuruluşları ve süreçleri üzerinde operasyonel kontrolü elinde tutar. Bazıları kendi oyunlarını yayınlarken diğerleri yayıncılarla çalışır.

## Önemli geliştiricilerin listesi

Oyunlarını kendileri yayınlayan veya yayıncılarla lisanslama veya ortak geliştirme anlaşmaları yapan binlerce bağımsız oyun geliştirme stüdyosu vardır. Bu liste, geliştiriciler veya onların oyunlarıyla ilgili olarak eksiksiz olmayı amaçlamaz ve yalnızca önemli geliştiricileri ve onların en dikkate değer oyun örneklerini içerir. 

## Ayrıca Bakınız
* Bağımsız oyun
* Video oyunu geliştiricileri listesi

## Kaynakça




## Dış bağlantılar
* Indie DB , bağımsız geliştiriciler ve oyunlardan oluşan kapsamlı bir veritabanı.
Tatabánya (ilçe)

**Tatabánya ilçesi** (), Macaristan'ın Komárom-Estergon ilinde bulunan bir ilçedir. Yüzölçümü 331,65&nbsp;km² olan ilçenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 85.691'dir. İlçenin merkezi Tatabánya'dır.

## İdari bölümler
Tatabánya ilçesi bir şehir ve dokuz köy olmak üzere 10 belediyeye ayrılmaktadır.
;Şehirler
* Tatabánya
;Köyler
* Gyermely
* Héreg
* Környe
* Szárliget
* Szomor
* Tarján
* Várgesztes
* Vértessomló
* Vértesszőlős

## Kaynakça
Floroform

**Triflorometan** veya **Floroform**, CHF3 formülüne sahip kimyasal bileşiktir. C3v simetrisine sahip CHX3 (X = halojen) formülüne sahip bir bileşik sınıfı olan haloformlardan" biridir. Floroform, organik sentezde çeşitli uygulamalarda kullanılır. Ozon tabakasını inceltici değildir ancak bir sera gazıdır.

Floroform, yarı iletken endüstrisinde silisyum oksit ve silisyum nitrürün plazma dağlanmasında kullanılır. R-23 veya HFC-23 olarak bilinen, bazen klorotriflorometan (CFC-13) yerine geçen yararlı bir soğutucuydu ve üretiminin bir yan ürünüydü.

Floroform ilk olarak Maurice Meslans tarafından 1894'te iyodoformun kuru gümüş florür ile şiddetli reaksiyonunda elde edildi.

## Kaynakça
 
## Notlar
Jorge Rinaldi

**Jorge Roberto Rinaldi** (d. 23 Mart 1963), forvet pozisyonunda görev yapmış Arjantinli millî futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 1980 yılında San Lorenzo kulübünde başladı.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Leopold Stiefel

**Leopold Stiefel**, (19 Şubat 1945, Braunau am Inn, Avusturya doğumlu) Alman iş adamıdır ve elektronik perakende zinciri Media Markt'ın önde gelen kurucularından biridir. Son olarak, Media-Saturn-Holding'in %2.97'lik hisse sahibidir.

## Kariyer
1959 yılında ilkokulu bitirdikten sonra, Stiefel Ingolstadt merkezli elektronik perakende şirketi Dreyer & Schnetzer'de perakende satış elemanı olarak çalışmak üzere bir öğrenim gördü. 1964-1968 yılları arasında J. Fröschl & Co'da uzman danışman ve bölüm müdürü olarak çalıştı. Daha sonra, beş şubesi bulunan bir televizyon ve elektronik eşya uzmanı olan Ingolstadt merkezli FEG Kellerhals şirketinde çalışmaya başladı ve 1979'da Media Markt'ın kuruluşu sırasında yönetici ve ortak olarak terfi etti.

FEG Kellerhals'ta çalışırken, Stiefel ve FEG'in sahibi Erich Kellerhals, yeni nesil hipermarketlerin başarılı bir şekilde pazara girdiği ve uzman perakendecilerin pazar paylarını kaybettiği bir dönemde, büyük ölçekli bir elektronik mağazası konsepti geliştirdi. Endüstri o zamanlar küçük uzman perakendecilerle karakterize ediliyordu, FEG Kellerhals da bunlar arasındaydı. 1979'da, Helga ve Erich Kellerhals çifti ile eski Karstadt çalışanı Walter Gunz birlikte Münih'teki ilk Media Markt mağazasını açtılar.

Leopold Stiefel, 31 Aralık 2006'da sağlık nedenleriyle Media-Saturn-Holding'in genel müdürlüğünden istifa etti, ancak daha sonra burada danışmanlık sözleşmesi aldı. Stiefel'in Kellerhals çifti ve Walter Gunz ile ilişkileri zamanla gerildi.

2011 yılında, Stiefel ve Erich Kellerhals, Metro AG'ye dava açarak, 'in %75'ine sahip ana hissedar oldular. Metro AG, hisselerine sahip olmalarına rağmen, iki şirket kurucusunun sahip oldukları gücü devirmek için yeni bir danışma kurulu kullanmayı planladı.

Ocak 2013'te, Leopold Stiefel ailesinin hisselerini Metro AG'ye sattıklarını duyurdu. Satın alma fiyatı yaklaşık 230 milyon Euro idi.

## Siyasi Kariyeri
Leopold Stiefel, 1 Mayıs 2002 ile 30 Nisan 2014 tarihleri arasında CSU (Hristiyan Sosyal Birlik) için Ingolstadt Belediye Meclisi üyesiydi.

Ayrıca, Stiefel, ERC Ingolstadt buz hokeyi kulübünün lig işletmelerini yöneten ERC Ingolstadt Eishockeyclub GmbH'nin danışma kurulu başkanıdır ve Lions Club Ingolstadt'ta başkan yardımcısıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Markapedi Biyografi Sayfası
Tre Mann

**Tre'shaun Albert Mann** (d. 3 Şubat 2001), oyun kurucu pozisyonunda oynayan Amerikalı profesyonel basketbolcu. National Basketball Association (NBA) ekiplerinden Charlotte Hornets forması giymektedir.
Kürk çiftliği

**Kürk çiftliği**, kürkleri için belirli hayvan türlerinin yetiştirildiği bir çiftliktir. Dünyada yetiştirilen çoğu kürkler Avrupalı çiftçiler tarafından üretiliyor. 2018 yılında AB'de tümü 22 ülkede bulunan 5.000 kürk çiftliği bulunuyordu. Bu üretim alanları toplu olarak küresel kürk üretiminin %50'sini oluşturuyordu. Başlıca ihracat pazarları arasında Çin, Rusya, Kanada ve AB ülkeleri bulunmaktadır.

Avusturya, Hırvatistan, Birleşik Krallık, Çek Cumhuriyeti, Hollanda ve Norveç'te kürk çiftçiliği yasaklanmıştır. İsviçre'de kürk çiftliğine ilişkin düzenlemeler çok serttir ve bunun sonucunda kürk çiftliği yoktur. Diğer ülkelerde belirli hayvan türleri için kürk yetiştiriciliği yasağı vardır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Kuzey Amerika'da kürk ticareti
* Suni kürk
Bruno Gadiol

**Bruno Gadiol Antoniassi** (d. 6 Haziran 1998, São Paulo), Brezilyalı oyuncu ve şarkıcı.

## Filmografi
* 2013 – *TV Xuxa*
* 2016 – *[[The Voice Brésil (5ème saison)|The Voice Brasil - 5ème saison]]*
* 2017-2018 – *[[Malhação|Malhação: Viva a Diferença]]*
* 2020 – *[[As Five]]*
* 2021 – *[[Sintonia]]*

## Tiyatro
* 2012 – *[[Oz Büyücüsü]]*
* 2016 – *Meninos e Meninas*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Elijah Litana

**Elijah Litana** (d. 5 Aralık 1970), defans pozisyonunda görev yapmış Zambiyalı millî futbolcudur.

Zambiya millî futbol takımı forması giydiği 1994 Afrika Uluslar Kupası'nda 2 gol, 1996 Afrika Uluslar Kupası'nda ise bir gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Zeddy Saileti

**Zeddy Saileti** (d. 16 Ocak 1969), forvet pozisyonunda görev yapmış Zambiyalı millî futbolcu ve teknik direktördür.

Zambiya millî futbol takımı forması giydiği 1994 Afrika Uluslar Kupası'nda bir gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Kenneth Malitoli

**Kenneth Malitoli** (d. 20 Ağustos 1966), forvet pozisyonunda görev yapmış Zambiyalı millî futbolcu ve teknik direktördür.

Zambiya millî futbol takımı formasıyla 80 maçta 19 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Gift Kampamba

**Gift Kampamba** (d. 1 Ocak 1979), orta saha pozisyonunda görev yapmış Zambiyalı millî futbolcudur.

Zambiya millî futbol takımı forması giydiği 2002 Afrika Uluslar Kupası'nda bir gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Alain N'Kong

**Alain N'Kong** (d. 6 Nisan 1979), orta saha pozisyonunda görev yapmış Kamerunlu millî futbolcudur

Kamerun millî futbol takımı forması giydiği 2008 Afrika Uluslar Kupası'nda bir gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
* 
*
*
Brian Brendell

**Brian Brendell** (d. 7 Eylül 1986), orta saha pozisyonunda görev yapmış Namibyalı millî futbolcudur.

Namibya millî futbol takımı forması giydiği 2008 Afrika Uluslar Kupası'nda 2 gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Davi Banda

**Davi Banda** (d. 29 Aralık 1983), orta saha pozisyonunda görev yapmış Malavili millî futbolcudur

Malavi millî futbol takımı forması giydiği 2010 Afrika Uluslar Kupası'nda bir gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Albert Meyong

**Albert Meyong** (d. 19 Ekim 1980), forvet pozisyonunda görev yapmış Kamerunlu millî futbolcu ve teknik direktördür.

Kamerun millî futbol takımı forması giydiği 2006 Afrika Uluslar Kupası'nda 2 gol kaydetti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
*
Samson Siasia

**Samson Siasia** (d. 14 Ağustos 1967), forvet pozisyonunda görev yapmış Nijeryalı millî futbolcu ve teknik direktördür.

## Dış bağlantılar
* 
*
Prince Polley

**Prince Polley** (d. 4 Mayıs 1969), forvet pozisyonunda görev yapmış Ganalı millî futbolcudur.

1992 Afrika Uluslar Kupası'nda ve 1994 Afrika Uluslar Kupası'nda millî takım formasıyla birer gol kaydetti.

## Dış bağlantılar
*
Heinz Baumann

**Heinz Baumann** (12 Şubat 1928 – 14 Mart 2023), Alman aktördür.

## Yaşamı ve kariyeri
Baumann, 12 Şubat 1928'de Oldenburg, Almanya'da doğdu. 1954'te başladığı oyunculuk kariyerini 2023 yılında kadar sürdürdü. En çok; Thomas Becket rolünde 1962 yapımı *Becket oder die Ehre Gottes* adlı filmle akıllarda kaldı. Yer aldığı diğer bezı önemli yapımlar arasında; *Und Jimmy ging zum Regenbogen* (1971), *Adelheid und ihre Mörder* (1993) ve *Wehner - Die unerzählte Geschichte* (1993) sayılabilir.
## Özel yaşamı ve ölümü
İki beraberliğinden iki çocuğu bulunan Baumann, 14 Mart 2023'te Münih, Bavyera, Almanya'da doğal nedenlerden 95 yaşında öldü.

## Seçme filmografi
* *Hubertus Castle* (1954) - Tassilo
* *The Haunted Castle* (1960) - Martin Hartog
* *Irrungen, Wirrungen* (1966, TV filmi) - Pitt
* *I'm an Elephant, Madame* (1969) - Dr. Nemitz
* *Und Jimmy ging zum Regenbogen* (1971) - Gilbert Grant
* *All People Will Be Brothers* (1973) - William Carpenter
* *Only the Wind Knows the Answer* (1974) - Bankmanager Dr. Rüth
* *Lobster* (1976, TV dizisi) - Lobster
* *Der Geist der Mirabelle* (1978, TV filmi), Lauritz
* *Der Gärtner von Toulouse* (1982, TV filmi) - Querchartre
* *Wehner – die unerzählte Geschichte* (1993, TV filmi) - Herbert Wehner
* *Diebinnen* (1996)
* *Doppelspiel* (2006) - Otto Endlich

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Glomerüler filtrasyon oranı

**Böbrek fonksiyonları** arasında kan basıncı, asit-baz ve sıvı dengesinin yanı sıra sodyum, potasyum ve diğer elektrolitlerin düzenlenmesi; toksinlerin temizlenmesi ; glikoz, amino asitler ve diğer küçük moleküllerin emilimi; eritropoietin yapımı gibi çeşitli hormonların üretimi; ve D vitamini aktivasyonu bulunur.

Böbrek fonksiyonunun ölçütlerinden biri **glomerüler filtrasyon hızıdır** (**GFR**). Glomerüler filtrasyon hızı, filtre edilen sıvının böbrek boyunca akış hızını tanımlar. **Kreatinin klirens oranı** (**<sub>Cr</sub>** veya **CrCl**), birim zamanda kreatinin'den temizlenen kan plazması hacmidir ve GFR'ye yaklaşık bir ölçüdür. Hem GFR hem de C Cr, kan ve idrardaki maddelerin karşılaştırmalı ölçümleriyle doğru bir şekilde hesaplanabilir veya sadece bir kan testi sonucu kullanılarak tahmin edilebilir (**eGFR** ve **eC <sub>Cr</sub>**) . Bu testlerin sonuçları, böbreklerin boşaltım fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılır. Kronik böbrek hastalığının evrelemesi, GFR yanı sıra albüminüri ve böbrek hastalığı nedenine dayandırılır.

Vücut yüzey alanına göre ayarlanan normal GFR aralığı erkeklerde 100–130 ortalama 125 mL/dk/ 1,73m2 ve 40 yaşından küçük kadınlarda 90–120 mL/dk/ 1,73m2'dir. Çocuklarda inülin klerensi ile ölçülen GFR her iki cinsiyette de 2 yaşına kadar 110 mL/dk/1,73 m2 olup, daha sonra giderek azalır. 40 yaşından sonra, GFR yaşla birlikte kademeli olarak yılda 0.4-1.2 mL/dak azalır.

Tahmini GFR (eGFR), GFR'nin rutin değerlendirmesi için klinik uygulama kılavuzları ve düzenleyici kurumlar tarafından tavsiye edilirken, ölçülen GFR (mGFR)  doğrulayıcı bir test olarak önerilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Diyaliz
* Farmakokinetik
* Böbrek yetmezliği

## Kaynakça
Bütil asetat

**''n''-Bütil asetat**,  formülüne sahip organik bir bileşiktir. Renksiz, yanıcı bir sıvı, *n*-bütanol ve asetik asitten elde edilen esterdir. Tatlı bir muz veya elma kokusuna sahiptir ve birçok meyve türünde bulunur. Elmalar, özellikle 'Red Delicious' çeşidinin tadı bu kimyasaldandır. Bal arılarının Koschevnikov bezi tarafından yayılan alarm feromonları bütil asetat içerir.

Endüstriyel çözücü olarak kullanılır.

Bütil asetat esas olarak kaplamalar ve mürekkepler için bir çözücü olarak kullanılır.  Etil asetat ile birlikte ojenin bir bileşendir ve ojenin karakteristik kokusundan sorumludur.

Bütil asetatın diğer üç izomeri (veya dördü, stereoizomerler dâhil) izobütil asetat, *tert*-bütil asetat ve *sek*-bütil asetattır (iki enantiyomer). Ancak bu izomerler *n*-bütil asetat kadar endüstriyel anlamda önemli değildir.

## Kaynakça
Orta Papua

**Orta Papua** (Endonezya dili: Papua Tengah), Endonezya'nın Batı Papua bölgesinde il. Resmi olarak 11 Kasım 2022'de Papua ilinin sekiz eski batı ilçesinden kurulmuştur.
1,4-Dioksan

**1,4-Dioksan**, eter olarak sınıflandırılan heterosiklik bir organik bileşiktir. Dietil etere benzer hafif tatlı bir kokuya sahip, erime noktası yüksek, renksiz bir sıvıdır. Diğer dioksan izomerlerine (1,2- ve 1,3-) nadiren rastlandığı için bu bileşik genellikle sadece **dioksan** olarak adlandırılır.

Dioksan, laboratuvarda olduğu kadar çeşitli pratik uygulamalar için bir çözücü olarak ve ayrıca alüminyum kaplarda klorlu hidrokarbonların taşınması için bir stabilizatör olarak kullanılır.

## Yapı
Dioksan molekülü santrosimetriktir, yani siklohekzan türevlerine özgü bir sandalye yapısını benimser. Bununla birlikte, molekül, konformasyonel olarak esnektir ve tekne konformasyonunu benimser. Dioksan, yalnızca iki etilenoksil birimi ile küçük bir taçlı etere benzer.
## Uygulamaları
### Trikloroetan taşıma
1980'lerde üretilen dioksanın çoğu, alüminyum kaplarda depolama ve taşıma için 1,1,1-trikloroetan için stabilizatör olarak kullanıldı. Normalde alüminyum pasifleştirici bir oksit tabakası ile korunur, ancak bu tabakalar bozulduğunda, metalik alüminyum trikloroetan ile reaksiyona girerek alüminyum triklorürü verir, bu da geri kalan trikloroetanın viniliden klorür ve hidrojen klorüre dehidrohalojenasyonunu katalize eder. Dioksan, alüminyum triklorür ile bir kompleks oluşturarak bu kataliz reaksiyonunun arasına girer.

### Çözücü olarak
Dioksan, çok yönlü bir aprotik çözücü olarak çeşitli uygulamalarda kullanılır, örn. mürekkepler, yapıştırıcılar ve selüloz esterler. Daha düşük toksisitesi ve daha yüksek kaynama noktası (101&nbsp;°C, THF için 66&nbsp;°C) nedeniyle bazı işlemlerde dioksan yerine tetrahidrofuran (THF) tercih edilir.

Dietil eter suda neredeyse çözünmezken, dioksan karışabilir ve ayrıca higroskopiktir.

## Elde edilişi
Dioksan, etilen oksidin hidrolizinden elde edilen dietilen glikolün asit katalizli dehidrasyonu ile üretilir.

## Kaynakça
Rita Moreno

**Rita Moreno** (doğum ismi **Rosa Dolores Alverío Marcano**;   d. 11 Aralık 1931), Porto Rikolu bir oyuncu, dansçı ve şarkıcı. Yetmiş yılı aşkın bir süredir devam eden bir kariyerde sahnede ve ekranda yaptığı çalışmalarla dikkat çekiyor. Moreno, Hollywood'un Altın Çağı'ndan kalan son yıldızlardan biridir. Sayısız ödülleri arasında, Akademi, Emmy, Grammy, Oscar ödülü  ve Oyunculuğun Üçlü Tacı ve Tony ödülleri ile ödüllendirilen birkaç oyuncudan biridir. Ayrıca 2004'te Başkanlık Özgürlük Madalyası, 2009'da Ulusal Sanat Madalyası, 2013'te Screen Actors Guild Life Achievement Ödülü, 2015'te Kennedy Center Onur Ödülü ve 2019'da Peabody Ödülü'nü aldı.

Tiyatroda, 1975 Terrence McNally müzikali *The Ritz'de* Googie Gomez olarak rol aldı ve ona bir Müzikalde En İyi Öne Çıkan Kadın Oyuncu dalında Tony Ödülü kazandı. Richard Lester tarafından yönetilen ve kendisine En İyi Kadın Oyuncu dalında BAFTA Ödülü adaylığı kazandıran 1976 yapımı filmdeki rolünü yeniden canlandırdı. Ayrıca 1964'te Lorraine Hansberry'nin *The Sign in Sidney Brustein's Window* filminde ve 1985'te Neil Simon'ın *[[Tuhaf Bir Çift|The Odd Couple]]* filminde oynadı.

## Özel hayatı

1954'ten 1962'ye kadar, Marlon Brando ile aralıklı bir ilişki içindeydi. Anılarında Brando'dan hamile kaldığını ve onun kürtaj ayarladığını açıkladı Kürtaj başarısız oldu, eve gitti, içindeki fetüs öldüğü için kanaması oldu ve ameliyatla alınması için hastaneye kaldırılması gerekti. Kısa süre sonra Brando, *[[Denizde İsyan (film, 1962)|Mutiny on the Bounty'deki]]* rol arkadaşına aşık oldu, ancak ona geri döndü; Moreno, Brando'nun uyku haplarını aşırı dozda alarak intihara teşebbüs etti.

1965 yılında Moreno, tıptan emekli olduktan sonra onun menajeri olan  kardiyolog ve dahiliyeci Leonard Gordon ile evlendi. 1995'te California, Berkeley'e taşındılar. 2010'daki ölümüne kadar birlikte kaldılar  Moreno ve Gordon'un bir kızı, Fernanda Gordon Fisher ve iki torunu var. Moreno, bir zamanlar kocasından ayrılmayı düşündüğünü, ancak aileyi parçalamaktan kaçınmadığını söyledi.

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Roman Lentner

**Roman Jan Lentner** (15 Aralık 1937 - 15 Mart 2023), Polonyalı eski millî futbolcudur.

## Yaşamı ve kariyeri
Lentner, 15 Aralık 1937'de Chropaczów'da doğdu. Aktif futbol kariyerini 1956-1970 yıllarında forvet mevkiinde ülkesi Polonya'nın Górnik Zabrze ve GKS Wesoła takımlarında sürdürmüş, sahaya çıktığı 241 maçta 75 gole imza atmıştır. Ayrıca 1960 Yaz Olimpiyatları dahil yer aldığı Polonya millî futbol takımıyla yer aldığı 32 maçta 7 gol atmıştır.

Lentner, yaşamını sürdürdüğü Berlin'de 15 Mart 2023'te, 85 yaşında, ölmüştür.

## Kaynakça
Joel Kinnaman

**Charles Joel Nordström Kinnaman** (25 Kasım 1979), ilk olarak İsveç filmi *[[Easy Money]]* ve *[[Johan Falk]]* suç dizisindeki rolleriyle tanınan İsveçli-Amerikalı aktör ve modeldir. Kinnaman uluslararası alanda AMCnin *[[The Killing]]*indeki Dedektif Stephen Holder, *[[Altered Carbon]]*un ilk sezonundaki Takeshi Kovacs ve *[[House of Cards]]*ın ABD versiyonundaki Vali Will Conway rolleriyle tanınmaktadır. Ayrıca *[[RoboCop (film, 2014)|RoboCop]]*un 2014 versiyonunda Alex Murphy'yi ve Warner Bros.'un *[[The Suicide Squad: İntihar Timi]]* ile *[[Suicide Squad: Gerçek Kötüler|Gerçek Kötüler]]*inde  DC Comics anti kahraman ekibinden Rick Flag'i oynamıştır. 2019'dan beri Apple TV+ bilimkurgu dizisi *[[For All Mankind (Televizyon Dizisi)|For All Mankind]]*da NASA astronotu Ed Baldwin olarak rol almıştır.

## İlk yılları
Charles Joel Nordström Kinnaman Stockholm, İsveç'te doğdu ve büyüdü. Terapist olan annesi Bitte (Nordström) İsveç vatandaşıdır. Babası Steve Kinnaman (aslen David Kinnaman), Vietnam Savaşı sırasında askere alınan ve Bangkok'taki üssünden askerden kaçan Amerika doğumlu bir İsveçlidir. Kinnaman, İsveç ve Amerika Birleşik Devletleri'nin çifte vatandaşıdır. Ailesi Ortabatı Amerika'dan olan Kinnaman'ın, babası İrlanda ve İskoç asıllıdır; buna karşın annesi, anne tarafından Ukrayna Yahudisi kökenlidir. Biri aktris Melinda Kinnaman (baba tarafından üvey kız kardeşi) olmak üzere beş kız kardeşi vardır. Kinnaman, çocukluğu boyunca "babasıyla İngilizce ve annesiyle İsveççe konuştuğu" için iki dili de öğrendi. Lise değişim öğrencisi olarak Del Valle, Teksas'ta bir yıl geçirdi. Daha önceki bir açıklamasından oyuncu arkadaşları Alexander Skarsgård ve Noomi Rapace ile birlikte büyüdüğü bilinmektedir. Liseden mezun olduktan sonra dünyayı dolaşmaya karar verdi ve gezileri finanse etmek için çeşitli işlerde çalıştı  Norveç'te bira fabrikasında hat işçisi ve çatı süpürücü olarak ve Fransız Alplerinde bar müdürü olarak çalıştı. Daha sonra İskandinav aktör arkadaşı David Dencik ile beraberGüneydoğu Asya ve Güney Amerika'da iki yıllık bir süre boyunca dört ila beş ay boyunca seyahat etti.

## Özel hayatı
Kinnaman, göğsü çökük bir görünümle pektus ekskavatum durumuyla büyüdü. *[[Altered Carbon]]'un* çekimlerinden önce deformiteyi düzeltmek ve sternumu dışarı doğru itmek için iki metal çubuk yerleştirerek ameliyat oldu.

Kinnaman, küçük yaşlardan beri memleketinin futbol kulübü Hammarby IF'nin taraftarıdır.

Sürekli seyahat etmesi nedeniyle Kinnaman'ın aksanı belirgin şekilde karışıktır. Bunu bir Amerikan aksanı olarak tanımlarken "melodinin" yanlış olduğunu ve o zamandan beri onu mükemmelleştirmek için çalıştığını belirtmiştir.

Kinnaman, 2015'ten 2018'e kadar İsveçli dövme sanatçısı Cleo Wattenström ile evliydi. Daha sonra 2019'un başlarında İsveç-Avustralyalı model Kelly Gale ile ilişkiye başladı. Çift, Ocak 2021'de nişanlandıklarını duyurdu.

## Kaynakça
Kloropikrin

**Kloropikrin**, (**PS** ve **nitrokloroform** olarak da bilinir) şu anda geniş spektrumlu bir antimikrobiyal, fungisit, herbisit, insektisit ve nematisit olarak kullanılan bir kimyasal bileşiktir. Birinci Dünya Savaşı'nda zehirli gaz olarak kullanılmıştır. Kimyasal yapı formülü 'dir.
## Kullanımları
### Kimyasal silah olarak
Kloropikrin, I. Dünya Savaşı'nda zehirli gaz olarak kullanılmak üzere üretildi. I. Dünya Savaşı'nda, Alman kuvvetleri konsantre kloropikrini Müttefik kuvvetlerine karşı göz yaşartıcı gaz olarak kullandı. Diğer kimyasal silahlar kadar ölümcül olmasa da kusmaya neden oldu ve Müttefik askerlerini kusmak için maskelerini çıkarmaya zorladı ve onları savaş sırasında silah olarak kullanılan daha zehirli gazlara maruz bıraktı.

## Üretimi

Kloropikrin, 1848'de İskoç kimyager John Stenhouse tarafından keşfedildi. Sodyum hipokloritin pikrik asit ile reaksiyona girmesiyle hazırladı:
: HOC6H2(NO2)3 + 11 NaOCl → 3 Cl3CNO2 + 3 Na2CO3 + 3 NaOH + 2 NaCl
Kullanılan öncül nedeniyle Stenhouse, iki bileşiğin yapısal olarak farklı olmasına rağmen bileşiğe "kloropikrin" adını verdi.

Günümüzde kloropikrin, nitrometan ile sodyum hipokloritin reaksiyonu sonucu üretilmektedir:
: H3CNO2 + 3 NaOCl → Cl3CNO2 + 3 NaOH
Kloroform ve nitrik asit de kloropikrin verebilir:
: CHCl3 + HNO3 → CCl3NO2 + H2O

## Sağlık üzerindeki etkileri

Kloropikrin insanlar için zararlıdır. Solunum, yutma ve cilt yoluyla sistemik olarak emilebilir. Yüksek konsantrasyonlarda akciğerler, gözler ve cilt için ciddi tahriş edicidir.

Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri'nde kloropikrinin pestisit olarak kullanımı ABD Çevre Koruma Ajansı tarafından düzenlemelere tâbidir. Toksisitesi nedeniyle kloropikrinin dağıtımı ve kullanımı yalnızca uygun ve güvenli kullanımı konusunda eğitim almış lisanslı profesyoneller ve özel olarak sertifikalandırılmış yetiştiriciler tarafından yapılabilir.

## Kaynakça
Michael Scot

**Michael Scot** (Latince: **Michael Scotus**; 1175 -  ), Orta Çağ'da yaşamış İskoç bir matematikçi ve bilgin. Oxford ve Paris'te eğitim gördü ve Arapça öğrendiği Bologna ve Toledo, İspanya'da çalıştı. Hamisi, Kutsal Roma İmparatoru II. Frederick'ti ve Scot ona bilim danışmanı ve saray astroloğu olarak hizmet etti. Scot, Averroes'un eserlerini tercüme etti ve zamanının en büyük halk entelektüeli olarak kabul edildi.

## Hayatının erken dönemi ve eğitimi
Scot, İskoçya'nın sınır bölgelerinde bir yerde doğdu. Önce Durham katedral okulunda, ardından Oxford ve Paris'te okudu ve kendini felsefe, matematik ve astrolojiye adadı. Görünüşe göre, Papa III. Honorius, 16 Ocak 1223/4'te Stephen Langton'a yazdığı ve onu Scot'a bir İngiliz yararı sağlamaya çağırdığı ve Scot'ı İrlanda'daki Cashel başpiskoposu olarak aday gösterdiği için aynı zamanda teoloji okumuş ve rütbeli bir rahip olmuştu. Scot bu görevi reddetti ancak İtalya'da menfaatleri olduğu anlaşılıyor.

Scot, Paris'ten Bologna'ya ve ardından Palermo'da kaldıktan sonra Toledo, İspanya'ya gitti. Orada, Aristoteles'in Arapça versiyonlarını ve bunlar üzerine Arapların birçok yorumunu inceleyecek kadar iyi Arapça öğrendi. Ayrıca İbn-i Sina ve İbn Rüşd'ün orijinal eserlerini incelemiş ve bunları Latinceye tercüme etmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Darius Thompson

**Darius Jamar Thompson** (d. 4 Mayıs 1995; Murfreesboro, Tennessee), Amerikalı profesyonel basketbolcudur. Oyun kurucu pozisyonunda oynamaktadır. Liga ACB ve EuroLeague ekibi Valencia Basket forması giymektedir.

## İlk yılları
Thompson, Murfreesboro, Tennessee'de doğdu. Middle Tennessee State'de Lonnie Thompson ile Felicia Thompson'ın oğludur.

Blackman Lisesi'nde oynayan Thompson, 2013 McDonald's All-American Game adayıydı ve *247Sports* tarafından ülkenin en iyi dördüncü combo gard'ı olarak gösterildi. Blackman'daki son yılında 16.4 sayı ve 6.4 asist ortalamaları yakaladı.

## Profesyonel kariyeri

### ZZ Leiden
Ağustos 2017'de Thompson, Hollanda Basketbol Ligi (DBL) ve FIBA Europe Cup takımlarından ZZ Leiden ile bir yıllık sözleşme imzaladı. 27 Ekim 2017'de Thompson, Den Helder Suns karşısında alınan 73-78'lik galibiyette 32 sayı attı. 7 Kasım'da Thompson, Leiden'i FIBA Europe Cup'ta Sakarya BB karşısında 36 sayı atarak galibiyete taşıdı. 31 Mart'ta Thompson, finalde 25 sayı attıktan sonra Leiden ile NBB Cup'ı kazandı. 24 Nisan 2019'da Thompson, Hollanda Ligi'nde En Değerli Oyuncu ödülünü kazandı. Aynı zamanda Sezonun En İyi Savunma Beşi'ne seçildi ve ligde sayı ve top çalma lideri oldu.

### Brindisi
Thompson, 23 Temmuz 2019 tarihinde İtalya Lega Basket Serie A (LBA) ve Basketbol Şampiyonlar Ligi (BCL) takımlarından New Basket Brindisi ile ikinci sezon opsiyonlu bir yıllık sözleşme imzaladı.

### Lokomotiv Kuban
1 Temmuz 2021'de Thompson, iki sezon boyunca forma giydiği Brindisi'den ayrıldı ve VTB Birleşik Ligi'nin Rus ekibi Lokomotiv Kuban ile sözleşme imzaladı. 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra takımdan ayrıldı. Ancak bu takıma katılmanın keyifli olduğunu söyledi.

### Baskonia
Thompson, 12 Ağustos 2022 tarihinde Liga ACB ve EuroLeague takımlarından Baskonia ile iki yıllık (1+1) sözleşme imzaladı. Thompson, 2022-23 sezonunda Baskonia ile patlama yaptı. Maç başına 6.7 asist ortalamasıyla EuroLeague'in asist lideri oldu ve EuroLeague Sezonun En İyi Beşi İkinci Takımı'na seçildi. Thompson ayrıca EuroLeague Oyuncular Birliği (ELPA) tarafından En İyi Çıkış Yapan Oyuncu seçildi.

### Anadolu Efes
Thompson, 7 Temmuz 2023 tarihinde Basketbol Süper Ligi ve EuroLeague ekibi Anadolu Efes ile üç yıllık (2+1) bir sözleşme imzaladı ve burada Oklahoma City Thunder'a gitmek üzere kulüpten ayrılan yıldız oyun kurucu Vasilije Micić'in yerini aldı.

5 Ekim 2023'te Thompson, Anadolu Efes takımıyla ilk EuroLeague maçına çıktı ve Barcelona'ya 91-74 mağlup oldukları karşılaşmada 2 sayı, 2 ribaund, 3 asist yaptı. 12 Ekim'de Real Madrid'e 80-103 mağlup oldukları karşılaşmada Thompson, 20 sayı, 7 ribaund, 5 asistlik performans sergiledi.

## Kaynakça
Jean-Baptiste Dumas

**Jean Baptiste André Dumas** (; 14 Temmuz 1800, Alès - 10 Nisan 1884, Cannes), bir Fransız kimyager.

## Kariyeri
Organik analiz ve sentez üzerine yaptığı çalışmaların yanı sıra buhar yoğunluklarını ölçerek atom ağırlıklarının (bağıl atomik kütleler) ve moleküler ağırlıkların belirlenmesiyle tanındı. Ayrıca bileşiklerdeki azotun analizi için bir yöntem geliştirdi.

## Kaynakça