open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natrix

***Natrix*** Natricinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.

## Taksonomi
***Natrix*** türüne bağlı alttürler (2024): 

# *[[Natrix astreptophora]]*
# *[[Natrix flagelliformis]]*
# *[[Natrix forsteri]]*
# *[[Natrix helvetica]]*
# *[[Natrix longivertebrata]]*
# *[[Natrix maura]]*
# *[[Natrix merkurensis]]*
# *[[Natrix mlynarskii]]*
# *[[Natrix natrix]]*
# *[[Natrix parva]]*
# *[[Natrix tessellata]]*

### Soyu tükenen türler
#  *[[Natrix merkurensis]]* 
#  *[[Natrix mlynarskii]]* 

## Konuyla ilgili yayınlar
* Carroll R. L. (1988), Vertebrate Paleontology and Evolution, 1-698
* Szyndlar Z. (1984) Fossil snakes from Poland, Acta Zoologica Cracoviensia 28 1, 1-156
* Bachmayer F., Szyndlar Z. (1985) Ophidians (Reptilia: Serpentes) from the Kohfidisch fissures of Burgenland, Austria, Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien, Serie A: Mineralogie und Petrographie, Geologie und Palaeontologie, Anthropologie Praehistorie 87, 79-100
* Bachmayer F, Szyndlar Z (1987) A second contribution to the ophidian fauna (Reptilia: Serpentes) of Kohfidisch, Austria, Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien, Serie A: Mineralogie und Petrographie, Geologie und Palaeontologie, Anthropologie Praehistorie 88, 25-39
* Venczel M., Stiuca E. (2008) Late middle Miocene amphibians and squamate reptiles from Taut, Romania, Geodiversitas 30 4, 731-763
* Cernansky A., Rage J. C., et al (2015) The Early Miocene squamates of Amöneburg (Germany): the first stages of modern squamates in Europe, Journal of Systematic Palaeontology 13 2, 97-128 doi:10.1080/14772019.2014.897266

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Hebius

***Hebius*** Natricinae altfamilyasına bağlı bir cinstir.

## Taksonomi
Cinse bağlı türler:
**[[Hebius andreae]]* ( & Quyet, 2006)
**[[Hebius annamensis]]* Bourret, 1934
**[[Hebius arquus]]* (David & G. Vogel, 2010)
**[[Hebius atemporalis]]* (Bourret, 1934)
**[[Hebius beddomei]]* (Günther, 1864)
**[[Hebius bitaeniatus]]* (Wall, 1925)
**[[Hebius boulengeri]]* (Gressitt, 1937)
**[[Hebius celebicus]]* (W. Peters & Doria, 1878)
**[[Hebius chapaensis]]* Bourret, 1934
**[[Hebius clerki]]* (Wall, 1925)
**[[Hebius concelarus]]* (Malnate, 1963)
**[[Hebius craspedogaster]]* (Boulenger, 1899)
**[[Hebius deschauenseei]]* (Taylor, 1934)
**[[Hebius flavifrons]]* (Boulenger, 1887)
**[[Hebius frenatus]]* (Dunn, 1923)
**[[Hebius groundwateri]]* (M.A. Smith, 1922)
**[[Hebius igneus]]* David, Vogel, Nguyen, Orlov, Pauwels, Teynie, & Ziegler, 2021
**[[Hebius inas]]* (Laidlaw, 1901)
**[[Hebius ishigaiensis]]* (Malnate &Munsterman, 1960)
**[[Hebius johannis]]* (Boulenger, 1908)
**[[Hebius kerinciensis]]* (David & , 2003)
**[[Hebius khasiensis]]* (Boulenger, 1890)
**[[Hebius lacrima]]* Purkayastha & David, 2019  
**[[Hebius leucomystax]]* (David, Bain, Truong, , G. Vogel, Thanh & Ziegler, 2007)
**[[Hebius metusia]]* (Inger, Zhao, Shaffer & Wu, 1990)
**[[Hebius miyajimae]]* (, 1931)
**[[Hebius modestus]]* (Günther, 1875)
**[[Hebius monticola]]* (Jerdon, 1853)
**[[Hebius nicobariensis]]* (Sclater, 1891)
**[[Hebius nigriventer]]* (Wall, 1925)
**[[Hebius octolineatus]]* (Boulenger, 1904)
**[[Hebius optatus]]* (Hu & Zhao, 1966)
**[[Hebius parallelum]]* (Boulenger, 1890)
**[[Hebius petersii]]* (Boulenger, 1893)
**[[Hebius popei]]* (Schmidt, 1925)
**[[Hebius pryeri]]* (Boulenger, 1887)
**[[Hebius sangzhiensis]]* Zhou et al., 2019
**[[Hebius sanguineus]]* (Smedley, 1931)
**[[Hebius sarasinorum]]* (Boulenger, 1896)
**[[Hebius sarawacensis]]* (Günther, 1872)
**[[Hebius sauteri]]* (Boulenger, 1909)
**[[Hebius septemlineatus]]* (Schmidt, 1925) – Tengchong keelback snake
**[[Hebius taronensis]]* (M.A. Smith, 1940)
**[[Hebius venningi]]* (Wall, 1910)
**[[Hebius vibakari]]* (H. Boie, 1826)
**[[Hebius viperinus]]* (Schenkel, 1901)
**[[Hebius weixiensis]]* Hou,, Yuan, Wei, Zhao, Liu, Wu, Shen, Chen, Guo, & Che, 2021 – Weixi keelback snake
**[[Hebius yanbianensis]]* (Liu, 2018)

## Konuyla ilgili yayınlar
*Guo, Peng; Zhu, Fei; Liu, Qin; Zhang, Liang; Li, Jian X.; Huang, Yu Y.; Pyron, R. Alexander (2014). "A taxonomic revision of the Asian keelback snakes, genus *Amphiesma* (Serpentes: Colubridae: Natricinae), with description of a new species". *Zootaxa* **3873** (4): 425–440.
*Thompson JC (1913). "Contributions to the Anatomy of the Ophidia". *Proc. Zool. Soc. London* **1913**: 414–425. (*Hebius*, new genus, p.&nbsp;424).

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Herpetoreas

***Herpetoreas*** Natricinae altfamilyasına bağlı bir cinstir.

## Taksonomi
*Herpetoreas* cinsine bağlı türler:
**[[Herpetoreas burbrinki]]*  
**[[Herpetoreas pealii]]*  
**[[Herpetoreas platyceps]]*   
**[[Herpetoreas sieboldii]]*  
**[[Herpetoreas xenura]]* 

## Konuyla ilgili yayınlar
*Günther A (1860). "Contributions to a Knowledge of the Reptiles of the Himalaya Mountains". *Proceedings of the Zoological Society of London* **1860**: 148-175 + Plates XXV-XXVIII. (*Herpetoreas*, new genus, p.&nbsp;156; *H. sieboldii*, new species, pp.&nbsp;156–157).

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Regina (anlam ayrımı)

**Regina** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Regina, Natricinae altfamilyasına bağlı bir cins
* *[[Regina, Saskatchewan]]*, Kanada'nın Saskatchewan eyâletinin başkenti ve aynı zamanda en büyük ikinci yerleşim bölgesidir.
*
Ogmodon

***Ogmodon***, Elapidae familyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.

## Konuyla ilgili yayınlar
* MonatsBer. Akad. Wiss. Berlin, 1864

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Pádraic Ó Conaire

**Pádraic Ó Conaire** (28 Şubat 1882 &ndash; 6 Ekim 1928), en çok *[[Deoraíocht]]* adlı romanıyla ve Patrick Pearse ile beraber modern kısa öyküyü İrlanda'ya tanıtmasıyla tanınan İrlandalı yazar. Hayatı boyunca çoğunlukla İrlandaca olmak üzere 26 kitap, 473 öykü, 237 deneme ve 6 oyun yazdı.

## Kaynakça
Tarhan Karagöz

**Tarhan Karagöz**, Türk oyuncu. Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü kazanmıştır.

## Ödüller

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Mikro-g ortamı

**Mikro-g ortamı** terimi (ayrıca **μg**, genellikle **mikro yerçekimi** terimiyle anılır) aşağı yukarı *[[ağırlıksızlık]]* ve *sıfır-g*, terimleri ile eşanlamlıdır ancak g-kuvveti'lerinin asla tam olarak sıfır olmadığı gerçeğine vurgu yaparak - sadece çok azdır (örneğin, ISS üzerinde küçük g-kuvvetleri gelgit etkileri, astronotlar, uzay aracı ve Güneş, hava direnci gibi Dünya dışındaki cisimlerin yerçekiminden ve uzay istasyonuna momentum veren astronot hareketlerinden gelir.). Mikro yerçekimi sembolü *μg*, Uzay Mekiği uçuşlarının STS-87 ve STS-107 amblemlerinde kullanıldı çünkü bu uçuşlar alçak Dünya yörüngesi'ndeki mikro yerçekimi araştırmalarına ayrılmıştı.

En yaygın olarak bilinen mikro yerçekimi ortamı, serbest düşüş olarak kabul edilende günde yaklaşık 15 kez Dünya yörüngesinde dönen yaklaşık 400&nbsp;km yükseklikte alçak dünya yörüngesi'nde bulunan Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS)'nde bulunabilir.

Serbest düşüşün etkileri, Dünya üzerinde kısa süreli mikro yerçekimi ortamlarının yaratılmasını da sağlar. Bu, droptube, parabolik uçuşlar ve Rastgele-konumlandırma makineleri (RPM'ler) kullanılarak gerçekleştirilir.

## Ayrıca bakınız
* Astronot
* Ağırlıksızlık

## Dış bağlantılar

* Overview of microgravity applications and methods
* Criticism of the terms "Zero Gravity" and "Microgravity" , a persuasion to use terminology that reflects accurate physics (sci.space post).
* Microgravity Collection, The University of Alabama in Huntsville Archives and Special Collections 
* Space Biology Research at AU-KBC Research Centre 
* 
* 

## Kaynakça
Freedom Uzay İstasyonu

**Uzay İstasyonu ''Freedom'<nowiki/>***<nowiki/>* 1980'lerde kalıcı olarak mürettebatlı Dünya yörüngeli uzay istasyonu inşa etmek için bir NASA projesiydi. Dönemin başkanı Ronald Reagan tarafından onaylanmasına ve 1984 Birliğin Durumu adresinde duyurulmasına rağmen, “Freedom” hiçbir zaman ilk tasarlandığı gibi inşa edilmedi veya tamamlanmadı ve birkaç kesintiden sonra proje, Uluslararası Uzay İstasyonu programı’na evrildi.''

Uzay İstasyonu "Freedom", dört katılımcı uzay ajansının dahil olduğu çok uluslu ortak bir projeydi: NASA (Amerika Birleşik Devletleri), NASDA (Japonya), ESA (Avrupa) ve CSA (Kanada).
Araba difüzör

**Araba difüzör** otomotiv bağlamında, arabanın arka kısmının şekillendirilmiş bir bölümüdür. Arabanın altındaki yüksek hızlı hava akışı arasındaki geçişi iyileştirerek aerodinamik özelliklerini iyileştirir. 21. yüzyılda, difüzör karbon fiberden veya diğer dayanıklı malzemeden yapılmıştır. Difüzör yer etkisi alanına yerleştirildiğinde araç tabanının altında bir vakum oluşur ve yere bastırma kuvveti artar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Venturi etkisi
* Otomobil yarışı
Aşağıfındıklı

**Aşağıfındıklı** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Aşağıfındıklı, Sungurlu, Çorum ili Sungurlu ilçesine bağlı köy
* Aşağıfındıklı, İspir, Erzurum ili İspir ilçesine bağlı mahalle
Nezaket Erden

**Nezaket Erden** (d. 16 Haziran  1990, Mersin), Türk oyuncu.

İstanbul'da faaliyet gösteren *[[Tiyatro Hemhâl|Tiyatro Hemhal]]* adlı profesyonel tiyatro topluluğunun kurucularındandır. Sinemada canlandırdığı karakterlerle 57. ve 58. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'nü kazanmıştır.

## Hayatı
16 Haziran 1990 tarihinde Mersin'de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Mersin'de tamamladıktan sonra İstanbul'a yerleşerek Galatasaray Üniversitesi Felsefe Bölümünde yükseköğrenim gördü. Üniversitede tiyatro kulübüne girdi. Üniversite tiyatrosundan sonra Akademi 35,5 Sanat Evi'nde burslu olarak eğitim aldı.

2016'da Kadir Has Üniversitesinin Film ve Drama-Oyunculuk Programını tamamladı. Bitirme projesi olarak Latife Tekin'in *[[Sevgili Arsız Ölüm]]* romanını sahneye uyarlamak üzere o sırada aynı üniversitede yüksek lisans öğrencisi olan Hakan Emre Ünal ile birlikte çalıştı. Romandan hareketle Dirmit'in gözünden yaşananların anlatıldığı *Sevgili Arsız Ölüm - Dirmit* adlı tek kişilik oyunu sahneye koydu; bu oyunda 23. Afife Tiyatro Ödülleri'nde Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu adayı oldu.  2018 yılında, Hakan Emre Ünal ve Ayşe Draz ile birlikte İstanbul'da *Tiyatro Hemhâl* adlı profesyonel tiyatro topluluğunu kurdu.

2020 yapımı İnsanlar İkiye Ayrılır filminde *Tilbe* karakterini canlandırdı. Bu rolü ile 57. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'nü Nalan Kuruçim ile paylaştı. 2021'de Selman Nacar'ın ilk uzun metrajlı filmi "İki Şafak Arasında" adlı filmde *Serpil* karakterini canlandırdı ve 58. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

## Filmografisi

## Tiyatro oyunları

## Ödüller ve adaylıklar

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar
* 
* Box Office Türkiye'de Nezaket Erden
Gündüzköy

**Gündüzköy** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

## Yerleşim yerleri
* Gündüzköy, Silvan, Diyarbakır ili Silvan ilçesine bağlı mahalle
* Gündüzköy, Karaçoban, Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlı mahalle
* Gündüzköy, Sivas, Sivas ili merkez ilçesine bağlı köy
Satürn roketi

Amerikan **Satürn** roket ailesi, Wernher von Braun liderliğindeki çoğunluğu Alman roket bilimciler’den oluşan bir ekip tarafından Dünya yörüngesi ve ötesine ağır yükleri fırlatmak için geliştirildi. Satürn ailesi, üst kademelerde yakıt olarak sıvı hidrojen kullandı. Başlangıçta askerî uydu fırlatıcısı olarak önerildiler ama sonra Apollo Ay programı için fırlatma araç’ları olarak uyarlandılar. Üç roket modeli yapılıp uçuruldu: orta-kaldırma Satürn I, ağır-kaldırma Satürn IB ve süper ağır-kaldırma Satürn V.

Satürn adı, Ekim 1958'de von Braun tarafından Jüpiter serisinin ve Roma tanrısı'nın güçlü konumunun mantıklı bir ardılı olarak önerilmişti.

Sputnik'ten bu yana geride kaldıktan sonra, 1963'te Başkan John F. Kennedy Saturn I SA-5‘nın fırlatılışının ABD'nin kaldırma kapasitesinde Sovyetler'i geçeceği nokta olarak belirledi. Son olarak bundan suikaste uğramadan bir gün önce San Antonio'da Brooks AFB'de yaptığı konuşmada bahsetmişti.

Bugüne kadar Satürn V, insanları alçak Dünya yörüngesi‘nin ötesine taşıyan tek fırlatma aracıdır. Aralık 1968'den Aralık 1972'ye kadar geçen dört yılda toplam 24 insan Ay'a uçtu. Hiçbir Satürn roketi uçuşu felaketle yaşanıp başarısız olmadı.

## Kaynakça
Tinya

Antik dünyada **Tinya** (/ ˈθɪniə /, Yunanca: Θυνία), Propontis'in (Marmara Denizi) kuzey kıyısı boyunca uzanan, Asya yakasındaki Bitinya'nın karşısında Avrupa'da bulunan bir bölgeydi. Başlangıçta Trakya'dan gelen bir Trak halkı olan Tinler tarafından burada yerleşim kuruldu. Orta Çağ'da Mesothynia'nın ("orta Tinya") modern Kocaeli Yarımadası olduğu bilinmektedir.

Yunan mitolojisine göre adı Fineas'ın (Φινέας) oğlu Thyneas'tan (Θυνέας) gelmektedir.

Argonautica'da (Kitap 2), İason ve Argonotlar Bitinya'daki Çarpışan Kayalar'dan ayrılırlar ve Kral Phineus'a danışmak için karşı kıyıya giderler.

## Kaynakça
Heinkel He 51

**Heinkel He 51**, 1930'ların ortalarında Luftwaffe'de görev yapan ve İspanya İç Savaşı'nda kullanılan bir Alman çift kanatlı avcı uçağıydı. Başlangıçta bir avcı uçağı olarak geliştirildi ama buna ek olarak deniz uçağı varyantı ve bir kara saldırı versiyonu da geliştirildi. Daha önceki He 49'un geliştirilmişidir.

## Tasarımı ve geliştirilmesi
Ernst Heinkel Flugzeugwerke AG, Hitler iktidara gelmeden çok önce bir dizi çift kanatlı avcı uçağı üretmeye karar verdi ve ikiz kardeşler Siegfried ve Walter Günter'in tasarım ekibine eklenmesiyle resmi olarak gelişmiş bir sivil eğitim uçağı olan, ancak gerçekte gelecekteki bir askeri uçak olan Heinkel He 49 projesini sundu. İlk prototip, Heinkel He 49a, Kasım 1932'de uçtu. Diğer iki prototip, uzatılmış gövdeye sahip He 49b ve revize edilmiş motora sahip He 49c, Mayıs 1933'te uçan ilk ön seri He 51A-0'a yol açtı; bu konfigürasyonda sekiz silahsız örnek daha inşa edildi. Zaten monte edilmiş olan ilk seri birimlerin teslimatları Temmuz 1934'te başladı ve ertesi yılın Nisan ayında ilk Luftwaffe birimi Jagdgeschwader Richthofen'i donattılar.

Eşit olmayan kanatlara sahip tek koltuklu ve çift kanatlı olan He 51, her iki tarafında 6 özel dikey egzoz borusuna sahip bir BMW VI 7.3Z 12 silindirli V motorla güçlendirildi. He 51'in yapısı metal, ahşap ve kumaşın geleneksel kombinasyonundan oluşmasına rağmen donanımının dolgunluğu ve kalitesiyle dikkat çekiyordu.

Ocak 1936'da He 51B üretime alındı. Değiştirilmiş bir iniş takımı ve gövdenin altında bir yardımcı yakıt deposu taşımak için bir cihaz ile güçlendirilmiş bir versiyondu. 12 üretim öncesi uçağa He 51B-0 adı verildi ve onu He 51B-1 adı ile 450 benzer seri örnek izledi. Daha sonra, bunlardan 45'i iki yüzer deniz uçağı olarak uyarlandı (He 51B-2).

Sayısal olarak önemli olan son versiyon, küçük bir bomba yükü taşıdığı kara saldırı misyonları için tasarlanan He 51C-1 idi.

He 51'in tüm varyanlarıyla toplam üretimi, Heinkel, Arado, Erla ve Fieseler tarafından yapılan yaklaşık 800 uçaktı.

Çok geçmeden He 51'lerin modası geçti, öyle ki 1937-38 yılları arasında Luftwaffe Jagdgeschwader'dan (avcı grupları) geri çekildiler ve II. Dünya Savaşı'nın büyük bölümünde eğitim görevlerinde kullanıldılar.

## Kaynakça
Spacelab

**Spacelab**, ESA tarafından geliştirilen ve Uzay Mekiği tarafından uçurulan belirli uzay uçuşlarında kullanılan yeniden kullanılabilir bir laboratuvardı. Laboratuvar, basınçlı bir modül, basınçsız bir taşıyıcı ve Mekiğin kargo bölmesinde bulunan diğer ilgili donanım dahil olmak üzere birden fazla bileşenden oluşuyordu. Bileşenler, her bir uzay uçuşunun ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli biçimlerde düzenlenmiştir.

Spacelab bileşenleri, bu tür donanım ve görevlerin nasıl çizelgelendiğine bağlı olarak, toplamda yaklaşık 32 Mekik görevinde uçtu. Spacelab, bilim adamlarının Dünya yörüngesinde mikro yerçekiminde deneyler yapmalarına imkan verdi.

Spacelab ile ilişkili çeşitli donanımlar vardı, bu nedenle Avrupalı bilim adamlarının Spacelab yaşanabilir modülünde görevler yaptığı büyük Spacelab program görevleri, diğer Spacelab donanım deneylerini çalıştıran görevler ve Spacelab'ın bazı donanım bileşenlerini kullanan diğer STS görevleri arasında bir ayrım yapılabilir. Spacelab görevlerinin sayısında bazı farklılıklar vardır çünkü kısmen, uçulan Spacelab donanımının miktarı ve her bir görevin doğası bakımından geniş yelpazeli farklı Spacelab görevleri vardır. 1983 ve 1998 arasında en az 22 büyük Spacelab görevi vardı ve Spacelab donanımı bir dizi başka görevde kullanıldı, Spacelab paletlerinden bazıları 2008'e kadar uçtu.

## Kaynakça
Fay-aux-Loges

**Fay-aux-Loges**, Fransa'nın Merkez bölgesine bağlı Loiret ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 3.755'dir.
39. Dosya

***39. Dosya*** (özgün ad: ***Case 39)***, Christian Alvart'ın yönettiği ve başrollerini Renée Zellweger, Jodelle Ferland, Bradley Cooper ve Ian McShane'in paylaştığı 2009 yapımı Amerikan doğaüstü korku filmi.

## Oyuncular

## Yapım
31 Ekim 2006'da filmin Vancouver'daki setinde yangın çıktı. O sırada oyunculardan hiçbiri sette değildi ve set ve stüdyo yıkılmış olsa da kimse ciddi şekilde yaralanmadı. Film 2006 sonlarında Vancouver'da çekildi ve 13 Ağustos 2009'da Birleşik Krallık, diğer Avrupa ve Latin Amerika ülkelerinde sinemalarda gösterime girdi. Filmin ilk olarak Ağustos 2008'de ABD'de vizyona girmesi planlanıyordu, ancak 1 Ekim 2010'daki son vizyon tarihinden önce iki kez ertelendi.

## Resepsiyon
### Gişe
*39. Dosya*, 13 Ağustos 2009'da Yeni Zelanda sinemalarında gösterime girdi ve açılış haftasında 35.056 NZ$ ile 12. sırada yer aldı. Piyasaya sürüldüğü 19 sinemada ortalama 1.845 NZ$'a düştü. Film, Avustralya'da küçük bir geniş gösterimle vizyona girdi, 85 ekranda gösterildi ve açılış hafta sonunda 2,077 AU$ ortalama ve 176.526 AU$ brüt ile 12. sırada yer aldı. Olumsuz yerel incelemeler ve zayıf açılışı, ikinci hafta sonu %70'lik bir düşüş izledi. Film toplam 332.956 AU$ hasılat elde etti. ABD'de piyasaya sürülmeden önce uluslararası yayınından toplam 14.926.149 ABD Doları elde etti.

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk hafta sonunda film, sinema başına ortalama 2,420 ABD Doları ortalama ile 2,211 salonda tahmini 5,350,000 ABD Doları ile 7 numarada vizyona girdi.

## Ayrıca bakınız
* Hayalet filmleri listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Case 39 full production notes''
Abirateron asetat

**Zytiga** markası altında satılan **abirateron asetat**, prostat kanserini tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Ağızdan alınır.

Yaygın yan etkiler arasında yorgunluk, kusma, baş ağrısı, eklem ağrısı, yüksek tansiyon, şişme, düşük kan potasyumu, yüksek kan şekeri, sıcak basması, ishal ve öksürük bulunur. Diğer ciddi yan etkiler arasında karaciğer yetmezliği ve adrenokortikal yetmezlik sayılabilir. Eşleri hamile kalabilecek erkeklerde doğum kontrolü önerilir. Abirateron asetat olarak temin edildiğinde vücutta abiraterona dönüştürülür. Abirateron asetat androjen üretimini baskılayarak çalışır – özellikle CYP17A1'i inhibe eder – ve böylece testosteron üretimini azaltır. Bunu yaparken de bu hormonların prostat kanserindeki etkilerini engeller.

Abirateron asetat 1995 yılında tanımlanmış ve 2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. İlaç dünya çapında yaygın olarak pazarlanmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Tolstoy'un Derlediği Hadisler

***Tolstoy’un Derlediği Hadisler***, Rus yazar Lev Tolstoy'un yaşamının son dönemlerinde yazmış olduğu bir kitaptır. 1909 yılında yayımlanan kitap, 1990 yılında “***Muhammed’in Kuran’a Girmemiş Hadisleri***” adıyla Rusça yeniden yayımlanmıştır.

Bu kitabında Tolstoy, kendisine hayranlık duyduğunu bazı kitaplarında (ör. *[[İtiraflarım (roman)|İtiraflarım]]*) açıkça söylediği İslam peygamberi Muhammed'in bazı sözlerine (hadis) ve kendisi hakkındaki olumlu görüşlerine yer vermektedir.

## İslam'a ilgisinin nedeni
Tolstoy aslında sadece İslam ile ilgili araştırmalar yapmamıştır. Hristiyanlık, Budizm gibi diğer dinler üzerine de araştırma yapmıştır. Bu araştırması daha çok o dinlere yakınlık duyduğu için değil, "ahlak" ve "iyilik" gibi insani kavramlara yönelik dinlerin getirdiği yaklaşımı ortaya koymaktır. Hadis derlemesi de daha çok bu konuyla ilgilidir. İslam'ın "ahlak" ve "iyilik" gibi insani değerleri öne çıkaran yönlerini görmeye çalışmıştır.   

## Kaynakça
Azra Gülendam Haytaoğlu cinayeti

Azra Gülendam Haytaoğlu, 28 Temmuz 2021 tarihinde Antalya'da, Mustafa Murat Ayhan adlı şahıs tarafından öldürülmüştür.

Haytaoğlu'nu boğarak öldüren ve vücudunu parçalayıp ormana gömen katil, beş gün sonra yakalandı ve suçunu itiraf etti. Hakkında, ağırlaştırılmış müebbet istemiyle dava açıldı.

Haytaoğlu cinayeti, sosyal medyada ve Türkiye'nin değişik illerinde sokaklarda düzenlenen eylemlerle protesto edildi; kaybolan kadınlarla ilgili soruşturma süreçlerinin iyi işletilmesi talep edildi.

## Olay
Akdeniz Üniversitesi Gazetecilik Bölümü öğrencisi 21 yaşındaki Azra Gülendam Haytaoğlu'ndan 28 Temmuz 2021 günü evden çıktıktan sonra haber alınamadı. Ailesinin kayıp ihbarı üzerine başlayan arama sonucunda cesedine ait parçalar beş gün sonra Varsak ormanlık alanında bulundu. Cenazesi, 4 Ağustos'ta Osmaniye'nin Kadirli ilçesinde defnedildi. 
 
Maktulün cep telefonu ile görüştüğü son kişi olan Mustafa Murat Ayhan, ilk sorgusundan sonra serbest bırakıldı. Ayhan, Konyaaltı ilçesinde bir kafede garsonluk yapan Haytaoğlu'na iş verme teklifinde bulunduğunu, bu şekilde tanıştıklarını söyledi. Polis, Haytaoğlu'nun son olarak benzin istasyonu güvenlik kamera görüntülerinde Mustafa Murat Ayhan'a ait aracın içinde görüldüğünü tespit etti. İkinci kez sorgulanan Ayhan, Haytaoğlu'na cinsel saldırıda bulunduğunu, boğarak öldürdüğünü, ardından cesedi parçalayarak ormanlık alana attığını itiraf etti ve cesedin yerini gösterdi.

Ayhan, "canavarca hisle adam öldürmek" suçundan tutuklandı. Hakkında "kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis, "nitelikli cinsel istismar", "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma ve tehdit" ile "hırsızlık" suçlarından 29 yıla kadar hapis istemiyle hazırlanan iddianame, 11. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edildi. 30 Mayıs 2022'de görülen karar duruşmasında Ayhan'a 'nitelikli kasten öldürme' suçundan 'ağırlaştırılmış ömür boyu hapis, 'cinsel saldırı' suçundan 16 yıl hapis cezası verildi.

Ayhan, tutuklu bulunduğu cezaevinde 28 Eylül 2022 saat 20.00 sularında intihar etti.

## Tepkiler

Azra Gülendam Haytaoğlu'nun ölüm haberi üzerine Türkiye'nin değişik illerinde yapılan eylemlerde, kadın cinayetlerinde katillerin cezalandırılmaması, İstanbul Sözleşmesi'nin feshi protesto edildi. *#azragülendam* hastagı ile yapılan ve 300 bini aşan paylaşımlarda bulunuldu.

Azra Haytaoğlu cinayeti ile ilgili haberlerin medyada verilişi şekli potansiyel saldırganlara yol-yöntem öğretmesi nedeniyle eleştirildi.

Azra Gülendam Haytaoğlu'nun adı, eğitim gördüğü Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi'ndeki okuma salonuna verildi.

## Dış bağlantılar

*Anıt Sayaç sayfası 

## Kaynakça
Tesamorelin

**Tesamorelin** (ticari adı **Egrifta**), HIV ile ilişkili lipodistrofi tedavisinde kullanılan ve ilk olarak 2010 yılında onaylanan büyüme hormonu salgılatıcı hormonun (GHRH) sentetik bir şeklidir. Theratechnologies, Inc. of Canada tarafından üretilmiş ve geliştirilmiştir. İlaç, bir *trans* -3-heksenoik asit grubunun eklenmesiyle insan GHRH'sinin tüm 44 amino asidinden oluşan sentetik bir peptittir.

## Yan etkiler
Enjeksiyon yerinde eritem, periferik ödem, enjeksiyon yerinde kaşıntı ve ishal.

## Kaynakça
Eszopiklon

**Eszopiklon**, uykusuzluk tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Altı aya kadar hafif ila orta derecede faydası olduğuna dair kanıtlar vardır. Ağızdan alınır.

Yaygın yan etkiler arasında baş ağrısı, ağız kuruluğu, mide bulantısı ve baş dönmesi bulunur. Şiddetli yan etkiler arasında intihar düşünceleri, halüsinasyonlar ve anjiyoödem sayılabilir. Karaciğer sorunları olanlarda ve yaşlılarda daha fazla özen gösterilmesi önerilir. Eszopiklon, benzodiazepin olmayan bir yatıştırıcı hipnotik ve bir siklopirrolon olarak sınıflandırılır. Zopiklonun S- stereoizomeridir. GABA reseptörleri ile etkileşerek çalışır.

2004 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanan eszopiklon, jenerik ilaç olarak mevcuttur. 2017 yılında, iki milyondan fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 214. ilaç olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Vladimir Merkez Hapishanesi

**Vladimir Merkez Hapishanesi** (), Rusya'nın batı kesiminde olan Vladimir Oblastı'nın başkenti Vladimir'de bulunan yüksek güvenlikli hapishanedir. Bilinen Alman askerlerinden Helmuth Weidling ve Paul Ludwig Ewald von Kleist bu esir kampında ölmüştür.

## Kaynakça
Sowon

**Kim So-jeong** ya da **Kim So-jung**(5 Aralık 1995), daha çok bilinen sahne adıyla **Sowon** Güney Koreli şarkıcı model ve oyuncudur. Daha çok Güney Koreli kız grubu Gfriend'in lideri ve eski üyesi olarak bilinir. 2019 yılında gerçekleşen Korea First Brand Awards ödül töreninde "Beauty icon" ödülünü kazanmıştır
Zopiklon

**Imovane** markası altında satılan **Zopiklon**, uyku güçlüğünü tedavi etmek için kullanılan bir nonbenzodiazepindir. Zopiklon, benzodiazepin ilaçlarından moleküler olarak farklıdır ve bir siklopirrolon olarak sınıflandırılır. Bununla birlikte, zopiklon, benzodiazepin ilaçlarının yaptığı gibi, benzodiazepin reseptörlerini modüle ederek, merkezi sinir sisteminde nörotransmitter gama-aminobütirik asidin (GABA) normal iletimini arttırır.

## Tıbbi kullanımlar

Zopiklon, uykusuzluğun kısa süreli tedavisinde kullanılır. Tolerans ve bağımlılık oluşabileceğinden uzun süreli kullanım önerilmez. Düşük kaliteli bir çalışma, zopiklonun vardiyalı çalışanlarda uyku kalitesini iyileştirmede veya uyku süresini artırmada etkisiz olduğunu bulmuştur - bu alanda daha fazla araştırma yapılması önerilmiştir.

Bilişsel davranışçı terapinin uykusuzluk tedavisinde zopiklondan üstün olduğu ve terapiden sonra en az bir yıl boyunca uyku kalitesi üzerinde kalıcı etkileri olduğu tespit edilmiştir.

## Kaynakça
Loperamid

**Imodium** markası altında satılan **Loperamid** ishal sıklığını azaltmak için kullanılan bir ilaçtır. İnflamatuar bağırsak hastalığında ve kısa bağırsak sendromunda sıklıkla bu amaçla kullanılır. Dışkıda kan, mukus veya ateşi olanlar için önerilmez. İlaç ağızdan alınır.

Yaygın yan etkiler arasında karın ağrısı, kabızlık, uyku hali, kusma ve ağız kuruluğu bulunur. Toksik megakolon riskini artırabilir. Loperamid'in hamilelikte kullanımının ne denli güvenilir olduğu belirsizdir, ancak herhangi bir zarar bulgusuna rastlanmamıştır. Emzirmede güvenli görünmektedir. Bağırsaktan önemli bir emilimi olmayan bir opioiddir ve normal dozlarda kullanıldığında kan-beyin bariyerini geçmez. Bağırsak kasılmalarını yavaşlatarak işlevini yerine getirir.

Loperamid ilk olarak 1969'da yapılmış ve 1976'da tıbbi olarak kullanılmıştır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur. 2017 yılında, 700 binden fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 351. ilaç olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Culhat

**Culhat**, Fransa'nın Auvergne-Rhône-Alpes bölgesine bağlı Puy-de-Dôme ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 1.128'dir.
Los Machucambos

**Los Machucambos** Paris’te 1959 yılında kurulmuş bir müzik grubudur. İki gitaristi İspanyol Rafaël Gayoso ve Perulu Milton Zapata’ydı. Solist Kosta Rikalı Julia Cortes’ti. 1960 yılında gruba Zapata yerine İtalya’dan Romano Zanotti katıldı. Grubun kalabalık bir repertuvarı varsa da gruba Dünya çapında ün kazandıran parça birçok ülkede 1  numara olan Pepito’dur.

Solist Julia Cortes’in 1972 yılında gruptan ayrılması üzerine gruba Maria Licata (1973-1980), Florence, Maria Aparecida (1976-1980), Chilean Mariana Montalvo (1980-2005) and Haileey gibi başka solistler de katıldı.

## Diskografi
*	Duerme Negrito 1959
*	La Canción De Orfeo / Adieu Tristesse / La Bamba / Macongo 1959
*	La Bamba 1960
*	Chansons populaires d'Amérique du Sud 1960
*	La Petenera / Piedra Y Camino / Recuerdos De Ipacarai / Chaparralito 1960
*	Pepito / Negra Maria Esther / Dimelo En Septiembre / Luna De Benidorm 1960
*	La Palomita 1961
*	Pepito / Negra Maria Esther 1961
*	La Cucaracha / Contigo en la Distancia / Otorrino Laringólogo / La Boa 1961
*	Pepito / Dimelo En Septiembre 1961
*	Pepito 1961
*	Otorrino Laringologo Cha Cha Cha / La Boa Cha Cha Chacca 1961
*	Aquella Rosa / Otorrino Laringologo 1961
*	Non Monsieur / Fabulosa 1962
*   Granada 1962
*	Teresita La Chunga / Chico Cha Cha Cha 1962
*	Granada Cha Cha Cha / Perfidia Cha Cha Cha 1962
*	Cuando Calienta El Sol 1962
*	Professor Bach / El Ascensor / Mira Mirame / La Chinqua 1963
*	Non Monsieur / En El Lugar Del Mundo 1963
*	La Mamma / Maria Elena / America / Melinda 1963
*	Ciel de Lit / La Lune (Yo Soy la Luna) / La Bamba de Colas / Otra Bamba 11/1963 Decca 460.803
*	Malaga / Mi Sono Innamorato Di Te 1963
*	Los Machucambos 1963
*	El Watusi 1963
*	La Mamma / La Bamba De Colás / América / Mexicana 1964
*	Mucho Machucambos 1964
*	Cuando calienta el sol / Esperanza / Non monsieur (No señor) / Fabulosa 1964 Decca Edge 71774
*	Tartamudeando / Angelito / La Pollera Colorá / Qui Quae Quo 1965
*	Valsecito 1965
*	Caramba! 1966
*	Le Canard En Fer Blanc 1967
*	Che 1970
*	Pepito / Cuando Calienta El Sol 1970
*   La Cumbia 1971
*	El Condor Pasa 1971
*	A Tonga Da Mironga Do Kabulete / Tarde Em Itapoan 1973
*	Balas / Abre Alas 1975
*	Maria Elena (Tuyo Et Mi Corazon) 1975
*	Samba Tragique 1975
*	Pepito / Solamente Una Vez 1976
*	Cuando Calienta El Sol / Paseando Por La Sabana 1976
*	Remember / Oda Del Desterrado 1977
*	Donde Volabas 1979
*	La Fiesta 1983
*	Cuando Calienta El Sol 1976
*	Pepito / Guantanamera 1988
*	A Mover La Colita / Pepito 1996
*	Vacances Tabou
*	La Mamma / Tuyo Es Mi Corazon
*	Song Of Orpheus / Goodbye Sadness
*	La Cucaracha / Otorino Laringolo
*	Cuando Calienta El Sol / La Bamba
*	Garota De Ipanema
*	Cuando Caliente El Sol
*	Chico Cha Cha Cha / Amor Amor
*	Bossa Nova
*	Pepito / Adios
*	Cha Cha Cha
*	Os Bandeirantes
*	La Cucaracha / La Bamba
*	Non Monsieur (The Pink Poodle) [1]

## Kaynakça
Sequoyah (mucit)

**Sequoyah** (imzasındaki şekliyle ᏍᏏᏉᏯ (*Ssiquoya*) veya Çerokice olarak ᏎᏉᏯ (*Se-quo-ya*); İngilizce olarak ise **George Gist** veya **George Guess**) (c.1770–1843), Amerika yerlisi Çeroki Milleti'ne mensup bir polimattı. Sequoyah 1821'de bağımsız olarak Çeroki hece yazısını icat etti ve böylece Çerokice okuma ve yazmayı olanaklı kıldı. Sequoyah'ın bu başarısı, yazılı tarihte okuma yazma bilmeyen bir topluma mensup birinin orijinal ve etkili bir yazı sistemi geliştirdiği birkaç seferden biridir. Çeroki hece yazısının geliştirilmesi sayesinde Çeroki milleti, yazılı dile sahip olan ilk Kuzey Amerikalı yerli gruplardan biri hâline geldi. Sequoyah ayrıca Çeroki milletinin önemli bir temsilcisiydi: İki yeniden iskân ile bir toprak alışverişi anlaşmasını imzalamak üzere Washington, DC'ye yolculuk etmişti.

Sequoyah'ın yazısının değerini gören Çeroki Milleti hızlıca yazıyı kullanmaya başladı ve 1825'te onu resmen benimsedi. Bu hece yazısı, büyük oranda ayrılmış Çeroki milletine yeni iletişim yöntemleri ve bağımsızlık hissi kazandırarak Çeroki halkını birleştirdi. 5 yıl içerisinde Çerokilerin okuryazarlık oranı civardaki Avrupalı yerleşimcilerinkini geride bıraktı.

Çeroki hece yazısının uluslararası etkileri de oldu. Hızla yayılan Çeroki hece yazısının; Kuzey Amerika, Afrika ve Asya kıtalarındaki toplam 65 dile ait bilinen 21 yazı sisteminin geliştirilmesine ilham kaynağı olduğuna inanılmaktadır.

## Kaynakça

## Bibliyografi
*Bender, Margaret. (2002) *Signs of Cherokee Culture: Sequoyah's Syllabary in Eastern Cherokee Life*. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
*Feeling, Durbin. *Cherokee-English Dictionary: Tsalagi-Yonega Didehlogwasdohdi*. Tahlequah, Oklahoma: Cherokee Nation, 1975: xvii
*Holmes, Ruth Bradley; Betty Sharp Smith (1976). *Beginning Cherokee: Talisgo Galiquogi Dideliquasdodi Tsalagi Digoweli.* Norman: University of Oklahoma Press. .
*Foreman, Grant, *Sequoyah*, University of Oklahoma Press, Norman, OK, 1938.
*Langguth, A. J. *Driven West: Andrew Jackson and the Trail of Tears to the Civil War*. New York, Simon & Schuster. 2010. .
*McKinney, Thomas and Hall, James, *History of the Indian Tribes of North America*. (Philadelphia, PA, 1837–1844).
*McLoughlin, William G., *After the Trail of Tears: The Cherokees' Struggle for Sovereignty 1839 – 1880*. University of North Carolina Press. Chapel Hill. 1993. .

## Dış bağlantılar

* "Invention of the Cherokee Alphabet" , *Cherokee Phoenix*, 13 August 1828
* John B. Davis, "The Life and Work of Sequoyah", ''Chronicles of Oklahoma'', Vol.8 (2), June 1930 , Oklahoma State University
* "Sequoyah" , Tiro Typeworks
* ["Sequoyah (aka George Gist)", a North Georgia Notable](http://ngeorgia.com/ang/Sequoyah(a.k.a_George_Gist)) 
* The Cherokee Nation Official Website
* "The Official Cherokee Font" at the Cherokee Nation Official Website
*
*
* https://www.ncpedia.org/biography/sequoyah
Etosüksimid

**Zarontin** markası altında satılan **Etosüksimid**, absans nöbetleri tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Tek başına veya valproik asit gibi diğer nöbet önleyici ilaçlarla birlikte kullanılabilir. Etosüksimid ağızdan alınır.

Etosüksimid genellikle iyi tolere edilir. Yaygın yan etkiler arasında iştahsızlık, karın ağrısı, ishal ve yorgun hissetme yer alır. Ciddi yan etkiler arasında intihar düşünceleri, düşük kan hücresi seviyeleri ve lupus eritematozus bulunur. Hamilelik sırasında bebek için güvenli olup olmadığı belirsizdir. Etosüksimid, süksinimit ilaç ailesindendir. Tam olarak nasıl çalıştığı belli değildir.

Etosüksimid, 1960 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Etosüksimid, jenerik ilaç olarak mevcuttur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Maddeye bağlı psikoz

**Maddeye bağlı psikoz**, madde kullanımına atfedilen bir psikoz şeklidir. Vücudun kendisi tarafından üretilenler de dahil olmak üzere kimyasalların veya ilaçların etkilerinden kaynaklanan bir psikozdur. Çeşitli psikoaktif maddeler, kullanıcılarda psikoza neden olma veya kötüleştirmeyle ilişkilendirilmiştir.

## Belirti ve bulgular
Görsel halüsinasyonlar ve/veya dokunsal halüsinasyonlar olarak kendini gösterir. Bir kişinin gerçeği tanıma, iletişim kurma ve başkalarıyla ilişki kurma zihinsel kapasitesinin bozulduğu bir durumdur.

## Maddeler
Çeşitli yasal ve yasa dışı maddeler kullanıldıktan sonra psikotik durumlar ortaya çıkabilir. Kullanımı veya yoksunluğu psikozla ilişkilendirilen maddelerden bazıları şunlardır:

* F10.5 alkol: Alkol, akut zehirlenme, kronik alkolizm, yoksunluk, mevcut bozuklukların alevlenmesi veya akut kendine özgü reaksiyonlar yoluyla ortaya çıkabilen psikotik bozuklukların veya atakların yaygın bir nedenidir. Araştırmalar, aşırı alkol kullanımının erkeklerde 8 kat, kadınlarda ise 3 kat artmış psikotik bozukluk riskine neden olduğunu göstermiştir. Vakaların büyük çoğunluğu akuttur ve tedavi ve/veya yoksunluk üzerine oldukça hızlı bir şekilde çözülürken, bazen kronik ve kalıcı hale gelebilirler. Alkolik psikoz bazen şizofreni gibi başka bir akıl hastalığı olarak yanlış teşhis edilir.
* F11.5 opioid: Çalışmalar, fentanil gibi daha güçlü opioidlerin psikoz ve halüsinasyonlara neden olma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir.
* F12.5 kannabinoid: Bazı araştırmalar esrarın psikozu tetikleyebileceğini göstermektedir. Son araştırmalar, esrar kullanıcılarında psikoz riskinde bir artış bulmuştur.
* F13.5 sedatifler/hipnotikler (barbitüratlar; benzodiazepinler)
* F14.5 kokain
* F15.5 diğer uyarıcılar: amfetaminler; metamfetamin; metilfenidat
* F16.5 halüsinojenler (LSD ve diğerleri)
* F18.5 uçucu çözücüler (uçucu inhalanlar);
** Toluen, yapıştırıcı, boya, tiner vb. Ayrıca bkz. toluen toksisitesi.
** Bütan
** Benzin

## Kaynakça
Chienes

**Chienes**, İtalya'nın Trentino-Alto Adige/Südtirol bölgesine bağlı Güney Tirol ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Kasım 2010 tarihi itibarıyla 2.726'dır.
Metformin

**Metformin**, özellikle aşırı kilolu kişilerde tip 2 diyabet tedavisi için kullanılan birinci basamak bir ilaçtır. Polikistik over sendromu tedavisinde de kullanılmaktadır. Kilo alımı ile ilişkili değildir ve ağızdan alınır. Bazen antipsikotiklerin yanı sıra fenelzin alan kişilerde kilo alma riskini azaltmak için takviye olarak kullanılır.

Metformin genellikle iyi tolere edilir. Yaygın yan etkiler arasında ishal, mide bulantısı ve karın ağrısı bulunur. Düşük kan şekerine neden olma riski düşüktür. İlaç aşırı yüksek dozlarda kullanılıyorsa veya ciddi böbrek sorunları olan kişilere reçete ediliyorsa, yüksek kan laktik asit düzeyi bir endişe kaynağıdır. Önemli karaciğer hastalığı olanlarda önerilmez. Metformin bir biguanid antihiperglisemik ajandır. Karaciğer tarafından glikoz üretimini azaltarak, vücut dokularının insülin duyarlılığını artırarak, ve iştahı ve kalori alımını azaltan GDF15 salgısını artırarak çalışır.

Metformin 1922'de keşfedilmiştir. Fransız doktor Jean Sterne, 1950'lerde insanlarda çalışmaya başlamıştır. 1957'de Fransa'da ve 1995'te Amerika Birleşik Devletleri'nde tanıtılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Metformin, ağız yoluyla alınan diyabet için en yaygın kullanılan ilaçtır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur. 2019'da, 85 milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen dördüncü ilaç olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Beklometazon

**Beklometazon** **dipropionat** olarak da bilinen ve **Qvar** markası altında satılan Beklometazon, bir steroid ilaçtır. İnhaler, krem, hap ve burun spreyi olarak mevcuttur. İnhaler formu astımın uzun süreli tedavisinde kullanılır. Krem dermatit ve sedef hastalığı için kullanılabilir. Haplar ülseratif kolit tedavisinde kullanılmıştır. Nazal sprey, alerjik rinit ve nazal polipleri tedavi etmek için kullanılır.

İnhaler formdaki yaygın yan etkiler arasında solunum yolu enfeksiyonları, baş ağrıları ve boğaz iltihabı bulunur. Ciddi yan etkiler enfeksiyon riskinde artış, katarakt, Cushing sendromu ve şiddetli alerjik reaksiyonlardır. Hap formunun uzun süreli kullanımı adrenal yetmezliğe neden olabilir. Haplar ayrıca ruh hali veya kişilik değişikliklerine neden olabilir. İnhaler form genellikle hamilelikte güvenli kabul edilir. Beklometazon esas olarak bir glukokortikoiddir.

Beklometazon dipropionat ilk olarak 1962'de patentlenmiş ve 1972'de tıbbi olarak kullanılmıştır. 1976'da Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. 2017 yılında, dört milyondan fazla reçete ile Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 153. ilaç olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Lisa Brown (oyuncu)

**Lisa Brown** (d. 2 Ağustos 1954 – ö. 24 Kasım 2021), Amerikalı oyuncu.

## Yaşamı ve kariyeri
Brown, 2 Ağustos 1954'te Kansas City, Missouri'de doğdu. 1980'de başladığı oyunculuk kariyerini 2009 yılına kadar sürdürdü. 
En çok; gündüz kuşağı Tv pembe dizileri; Nola Reardon rolünde olduğu *Guiding Light* ve Iva Snyder rolünde olduğu *As the World Turns* ile akıllarda kaldı.
## Özel yaşamı ve ölümü
Brown, 1982 ile 1991 yılları arasında evli kaldığı ilk eşi oyuncu Tom Nielsen'den iki çocuk sahibi oldu. 1997 ile 2021 yılları arasında Brian Neary ile ikinci evliliğini yapan Brown, 24 Kasım 2021'de Jersey City, New Jersey'de 67 yaşında vefat etti.

### Televizyon
* 1980-2009: *Guiding Light*
* 1983: *Loving*
* 1985-2006: *As the World Turns*
* 2009: *Gotham the Series*
## Kaynaklar

## Dış bağlantılar
*
*Iva Snyder Benedict character profile on SoapCentral 
*
Sovyet Sivil İdaresi

**Sovyet Sivil İdaresi** (**SSİ**), 24 Ağustos 1945'ten 9 Eylül 1948'e kadar Kore Yarımadası'nın kuzey kısmında var olmuş  hükûmettir. 1946'den sonra Kuzey Kore'yi Kuzey Kore Geçici Halk Komitesi ile beraber yönetmiştir.

Sovyetler Birliği'nin, Kore'nin bölünmesi'nden sonra Kuzey Kore'yi yönetmek için kurduğu askerî idaredir.
Hava kilidi

Genellikle sadece **kilit** olarak kısaltılan **hava-kilidi** veya **hava kilidi**, bitişik boşluklarda basınç değişikliğini ve ortamların karışmasını en aza indirirken, farklı basınç veya atmosferik bileşime sahip ortamlar arasında insanların ve nesnelerin geçişine izin veren, basınca karşı kapıları kapatılabilen bir bölmedir. Kilit, aynı anda açılmayan seri halinde iki hava geçirmez kapı ile nispeten küçük bir bölmeden oluşur.

Basınç kaybını en aza indirmek veya gazların karışmasını önlemek için farklı gazların veya farklı basınçların veya her ikisinin bulunduğu ortamlar arasında geçiş için bir hava kilidi kullanılabilir.

Bir basınçlı kaptaki hava ortamı ile dışarıdaki su ortamı arasında geçişe izin vermek için su altında bir hava kilidi de kullanılabilir, bu durumda hava kilidi hava veya su içerebilir. Buna **su basılabilir hava kilidi** veya **sualtı hava kilidi** denir ve suyun bir denizaltı gemiye veya sualtı yetişme ortamı'na girmesini önlemek için kullanılır.

Hava kilitleri uzay uçuşu, doygunluk dalışı konaklaması, hiperbarik oda'lar, denizaltı'lar, bazı sualtı yetişme ortamı, temiz oda'lar da ve basınçlı kutular ve tünellerde kullanılır. Basınç farkına bağlı olarak, insanlar daha yüksek basınçtan daha düşük basınca geçmek için bir hava kilidi kullandığında, vurgun hastalığını önlemek için bir basınç azaltma programı takip etmek gerekebilir. Benzer bir düzenleme, mutlaka bir basınç farkı olmaksızın hava geçirmez temiz alanlara, kirli alanlara veya solunamayan atmosferlere erişim için kullanılabilir. Bu durumlarda, basınç değişikliklerinin yerini bir arındırma yöntemi ve yıkama alır.

Hava kilidine girme, sızdırmazlığı sağlama, basıncı eşitleme ve iç kapıdan geçme yöntemi, kilitleme olarak bilinir. Kilitleme, basınç eşitlendikten sonra dış kapıyı açıp kilit bölmesinden çevre ortama çıkmaktır. Kilit açma ve kapama, basıncı eşitlemeden ve içeri veya dışarı kilitlemeden önce iki odanın fiziksel olarak bağlandığı veya ayrıldığı basınç altında transfer ile ilgilidir.

## Kaynakça
Sefotaksim

**Sefotaksim**, bir dizi bakteriyel enfeksiyonu tedavi etmek için kullanılan 3. kuşak sefalosporin grubu bir antibiyotiktir. Spesifik olarak eklem enfeksiyonları, pelvik inflamatuar hastalık, menenjit, zatürre, idrar yolu enfeksiyonları, sepsis, bel soğukluğu ve selüliti tedavi etmek için kullanılır. Damar veya kas içine enjeksiyon yoluyla verilir.

Yaygın yan etkiler arasında mide bulantısı, alerjik reaksiyonlar ve enjeksiyon bölgesinde iltihaplanma yer alır. Başka bir yan etkisi Clostridium difficile ishalidir. Daha önce penisiline anafilaksi geçirmiş kişilerde önerilmez. Hamilelik ve emzirme döneminde kullanım için nispeten güvenlidir. Üçüncü kuşak sefalosporin ilaç ailesindendir ve bakterinin hücre duvarına müdahale ederek çalışır.

Sefotaksim 1976'da keşfedilmiş ve 1980'de ticari kullanıma girmiştir. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Hüseyin İbrahim Taha

**Hüseyin İbrahim Taha** ( 1 Kasım 1951, Abéché), Çadlı diplomat ve siyasetçi. Şubat-Aralık 2017 arasında kısa bir süre Çad Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. 17 Kasım 2021'de Suudi Yusuf Bin Ahmed El Useymim'in yerine İslam İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği görevine seçildi.

## Hayatı

Hüseyin İbrahim Taha 1 Kasım 1951'de Çad'ın Ouaddaï Bölgesinin merkezi şehri olan Abéché'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Çad'da tamamladı, 1972 yılında Paris'teki Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsü (Paris)nde (INALCO) lisans eğitimini tamamladı. Kariyerine 1979'da Çad Dışişleri Bakanlığında başlayan Taha, 1981-82 yılları arasında bakanlığın Ekonomik ve Uluslararası İlişkiler Departmanının Avrupa ve Amerika Bölümü Başkanlığını yürüttü. 1991-2001 yılları arasında Çad'ın Suudi Arabistan Büyükelçiliğinde müsteşar olarak görev aldı. 2001'de Çad'ın Tayvan Büyükelçiliği görevine getirilen Taha, diplomatik kariyerine Fransa, İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Vatikan Büyükelçisi olarak 2017 yılına kadar devam etti. Şubat 2017-Aralık 2017 arasında on ay boyunca Çad Cumhuriyeti Dışişleri, Afrika Entegrasyonu ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı yaptı. 2018'de Çad Devlet Başkanı Idriss Déby'nin diplomatik danışmanlığını üstlenirken, 2019-20 arasında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı pozisyonunda yer aldı.

Taha, 24 Kasım 2020'de Çad Hükûmeti tarafından İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreterliğine aday gösterildi. 5 Kasım 2021'de İİT'nin Nijer'in başkenti Niamey'de yapılan 47. Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısında, görev süresi Kasım 2021'de dolacak olan İİT Genel Sekreteri yerine gelecek isim için oylama yapıldı. Hüseyin İbrahim Taha, oy birliği ile teşkilatın 12. genel sekreteri olarak seçildi ve görevi 17 Kasım 2021'de Suudi Yusuf Bin Ahmed El Useymim'den devraldı.

Evli ve altı çocuk babası olan Taha, iyi derecede Fransızca, Arapça ve İngilizce konuşabilmektedir. Nisan 2019'da Fransa'nın Çad Büyükelçisi Philippe Lacoste tarafından Légion d'honneur nişanı ile ödüllendirildi.

## Kaynakça
Büyük Hırvatistan

**Büyük Hırvatistan** (Hırvatça: *Velika Hrvatska*) Hırvat milliyetçiliği içindeki belirli akımlara uygulanan bir terimdir. Hırvatistan dışında yaşayan Hırvatların etnik kökenini vurgulayarak Hırvat halkının bölgesel kapsamına atıfta bulunur. Bununla birlikte, siyasi anlamda bu terim, Hırvat halkının toprak kapsamı ile Hırvat devletinin toprak kapsamı arasındaki eşdeğerliğe olan irredantist bir inanca atıfta bulunur.

## Büyük Hırvatistan Toprakları
Yaygın olarak kapsanan bölgeler şunlardır:

* Hırvatistan
* Bosna ve Hersek
* Baçka bölgesi (Sırbistan)
* Sirem bölgesi (Hırvatistan ve Sırbistan)
* Kotor Körfezi (Karadağ)
* Sandžak (Sancak) bölgesi

## Cvetković–Maček Anlaşması

1930'larda Hırvatlar ve Sırplar arasında artan etnik gerilimlerin ortasında, Yugoslavya'da Hırvatistan'ın Banovina adlı özerk bir devleti, 1939 tarihli Cvetković-Maček Anlaşması aracılığıyla Yugoslav parlamentosunda barışçıl bir şekilde müzakere edildi. Hırvatistan tek bir bölgesel birimde birleştirildi ve bugünkü Voyvodina'nın bazı bölgelerinin toprakları ile Posavina ve o sırada Hırvat çoğunluğuna sahip olan günümüz Bosna-Hersek'in güney bölgelerine verildi

## Kaynakça
Budezonid

**Pulmicort** markası altında satılan **Budezonid**, kortikosteroid tipi bir ilaçtır. İnhaler, nebulizasyon solüsyonu, hap, burun spreyi ve rektal formlarda mevcuttur. İnhaler form, astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) uzun süreli tedavisinde kullanılır. Burun spreyi alerjik rinit ve nazal polipler için kullanılır. Gecikmeli salimli formdaki ve rektal formdaki haplar, Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve mikroskobik kolit dahil olmak üzere inflamatuar bağırsak hastalıkları için kullanılabilir. Budezonid, Nisan 2021'de Birleşik Krallık NHS tarafından COVID-19'u vaka bazında tedavi etmek için onaylanmıştır.

İnhaler formdaki yaygın yan etkiler arasında solunum yolu enfeksiyonları, öksürük ve baş ağrıları bulunur. Haplarla ilgili yaygın yan etkiler arasında yorgunluk hissi, kusma ve eklem ağrıları bulunur. Ciddi yan etkiler arasında enfeksiyon riskinin artması, kemik gücü kaybı ve katarakt sayılabilir. Hap formunun uzun süreli kullanımı adrenal yetmezliğe neden olabilir. Bu nedenle uzun süreli kullanımdan sonra hapları aniden durdurmak tehlikeli olabilir. İnhaler form genellikle hamilelikte güvenlidir. Budezonid esas olarak bir glukokortikoid görevi görür.

Budezonid ilk olarak 1973'te patentlenmiştir. Astım ilacı olarak ticari kullanım 1981'de başlamıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Bazı formlar jenerik ilaç olarak mevcuttur. 2018'de Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 180. ilaç olmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Ritonavir

**Norvir** markası altında satılan **Ritonavir**, HIV/AIDS tedavisinde diğer ilaçlarla birlikte kullanılan bir antiretroviral ilaçtır. Genellikle diğer proteaz inhibitörleriyle birlikte düşük doz kullanılır. Hepatit C için diğer ilaçlarla birlikte de kullanılabilir. Ağızdan alınır.

Yaygın yan etkiler arasında mide bulantısı, kusma, iştahsızlık, ishal ve el ve ayaklarda uyuşma yer alır. Ciddi yan etkiler arasında karaciğer sorunları, pankreatit, alerjik reaksiyonlar ve aritmiler bulunur. Amiodaron ve simvastatin dahil olmak üzere bir dizi başka ilaçla ciddi etkileşimler meydana gelebilir. Düşük dozlarda hamilelik sırasında kullanım için kabul edilebilir olarak kabul edilir. Ritonavir, proteaz inhibitörü sınıfındandır. Ancak tipik olarak, diğer proteaz inhibitörlerini metabolize eden enzimi inhibe etmek için kullanılır.

Ritonavir 1989'da patentlenmiş ve 1996'da tıbbi kullanıma girmiştir. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*