Agaricus

***Agaricus***, dünya çapında 300'den fazla üyesi olan, hem yenilebilir hem de zehirli türler içeren bir mantar cinsidir. Cins, yaygın ("düğme") mantarı ya da kültür mantarı (*[[Agaricus bisporus]]*) ve Batı'nın baskın kültür mantarı olan tarla mantarını da (*[[Agaricus campestris|A. campestris]]*) içerir.

*Agaricus'un* türleri, alt tarafında çıplak sporların üretildiği bir dizi yayılan plaka veya solungaçların büyüdüğü etli bir başlık veya kümeye sahip olmaları ile karakterizedir. Agaricaceae familyasının diğer türlerinden çikolata/kahve rengi sporları ile ayrılırlar. *Agaricus* türleri ayrıca mantarın üzerinde büyüdüğü nesnenin veya substratın üzerine yükselen bir gövdeye  ve gelişen solungaçları koruyan ve daha sonra sap üzerinde bir halka oluşturan kısmi bir örtüye sahiptir.

## Taksonomi

Uzun yıllar boyunca *Agaricus* *cinsinin türlerine Psalliota* jenerik adı verildi ve bu durum mantarlarla ilgili eski kitaplarda hala görülebilir. *Agaricus'u* *Psalliota'ya* karşı korumak veya tam tersi için yapılan tüm teklifler şimdiye kadar gereksiz olarak kabul edildi.

*Agaricus'un* çeşitli kökenleri öne sürülmüştür. Muhtemelen isim, Agari halkının, Agarum burnunun ve bir Agarus nehrinin bilindiği eski Sarmatia Europaea'dan kaynaklanmaktadır (hepsi Azak Denizi'nin kuzey kıyısında, muhtemelen Ukrayna'daki modern Berdiansk yakınında).  "Ağaç mantarı türü" anlamına gelir.

## Filogenetik
*Agaricus* türleri arasındaki evrimsel ilişkileri belirlemek için filogenetik analizin kullanılması bu taksonomik olarak zor olan cinsin anlaşılmasını artırdı, ancak alt tür ilişkilerini tam olarak tanımlamak için yapılması gereken çok iş vardır. Bu analizlerden önce, Rolf Singer tarafından sınırlandığı *şekliyle Agaricus* cinsi, mantar dokusunun havaya veya çeşitli kimyasal reaktiflere reaksiyonlarına ve ayrıca mantar morfolojisindeki ince farklılıklara dayalı olarak beş bölüme ayrılan 42 türe ayrıldı. Kısıtlama parçası uzunluğu polimorfizm analizi, bu sınıflandırma şemasının revizyona ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

### Bölümler
Bu cins birkaç bölüme ayrılmıştır:

* Bölüm  *Agaricus*
* Bölüm *Arvense* Konrad & Maubl.

: *[[Agaricus arvensis]]* benzer altı alt grupta 19 tür içerir ve çok yönlü heterotalik yaşam döngülerine sahiptir.

* Bölüm *Xanthodermatei*

: *Singer tarafından 1948 yılında ana hatları çizilen* bu bölüm, A. xanthodermus türlerine benzer çeşitli özelliklere sahip türleri içermektedir. Bölüm oluşturan Klad ITS1 + 2 analizine dayanmaktadır.

* Bölüm *[[Chitonioides]]*
* Bölüm *[[Sanguinolenti]]*
* Bölüm *[[Spissicaules]]* (Hainem.) Kerrigan
* Bölüm *[[Duploannulatae]]*

: ITS1, ITS2 ve 5.8S dizilerinin DNA analizine dayanarak, bu bölüm (*Hortenses* bölümü olarak da bilinir), beşi ılıman Kuzey Yarımküre'den iyi bilinen türlere karşılık gelen altı farklı bölüme ayrılabilir: *[[Agaricus bisporus|A. bisporus]]*, *A. subfloccosus*, *A. bitorquis*, *A. vaporarius* ve *A. cupressicola*. Altıncı dal, *A. devoniensis* tür kompleksini içerir.

## Türlerin listesi
Mantar cinsi *Agaricus*, dünya çapında yaklaşık 200 tür içerir.

* *[[Agaricus abruptibulbus]]* Peck (1905)  
* *[[Agaricus albolutescens]]* Zeller (1938)
* *[[Agaricus aestivalis]]* Pilat (1951)
* *[[Agaricus agrinferus]]* Kerrigan & Callac
* *[[Agaricus angusticystidiatus]]*
* *[[Agaricus annae]]*
* *[[Agaricus alabamensis]]* – kuzey Amerika
* *[[Agaricus albertii]]* Bon (1988)
* *[[Agaricus altipes]]* Møller (yenilebilir)
* *[[Agaricus amicosus]]*
* *[[Agaricus andrewii]]* Freeman (yenilebilir)
* *[[Agaricus arcticus]]*
* *[[Agaricus argenteus]]*
* *[[Agaricus argentinus]]*
* *[[Agaricus aridicola]]* Geml, Geiser & Royse (2004)
* *[[Agaricus aristocratus]]*
* *[[Agaricus arorae]]*
* *[[Agaricus arvensis]]* – 
* *[[Agaricus augustus]]* – 
* *[[Agaricus aurantioviolaceus]]*
* *[[Agaricus benesii]]*
* *[[Agaricus bernardii]]* –
* *[[Agaricus biannulatus]]* Mua, L.A.Parra, Cappelli & Callac (2012) – Avrupa
* *[[Agaricus bisporiticus]]* – Asya
* *[[Agaricus bisporus]]* – 
* *[[Agaricus bitorquis]]* – 
* *[[Agaricus blazei]]*
* *[[Agaricus bohusianus]]* L.A.Parra (2005) – Avrupa
* *[[Agaricus bohusii]]*
* *[[Agaricus bresadolanus]]*
* *[[Agaricus caballeroi]]* L.A.Parra, G.Muñoz & Callac (2014) – İspanya
* *[[Agaricus californicus]]*
* *[[Agaricus campbellensis]]*
* *[[Agaricus campestris]]* – 
* *[[Agaricus cellaris]]*
* *[[Agaricus chartaceus]]*
* *[[Agaricus chionodermus]]*
* *[[Agaricus chlamydopus]]*
* *[[Agaricus colpeteii]]*
* *[[Agaricus columellatus]]*
* *[[Agaricus comtuliformis]]*
* *[[Agaricus comtulus]]*
* *[[Agaricus cretacellus]]*
* *[[Agaricus cretaceus]]*
* *[[Agaricus crocodilinus]]*
* *[[Agaricus cupreobrunneus]]* – 
* *[[Agaricus cupressophilus]]* Kerrigan (2008) – 
* *[[Agaricus depauperatus]]*
* *[[Agaricus deserticola]]* G.Moreno, Esqueda & Lizárraga (2010) – 
* *[[Agaricus devoniensis]]*
* *[[Agaricus diminutivus]]*
* *[[Agaricus dulcidulus]]* – 
* *[[Agaricus eburneocanus]]*
* *[[Agaricus endoxanthus]]*
* *[[Agaricus erthyrosarx]]*
* *[[Agaricus essettei]]* (= *A. silvicola*)
* *[[Agaricus excellens]]*
* *[[Agaricus fissuratus]]*
* *[[Agaricus freirei]]* – İspanya
* *[[Agaricus fuscofibrillosus]]*
* *[[Agaricus fuscovelatus]]*
* *[[Agaricus floridanus]]*
* *[[Agaricus fuscopunctatus]]* – Tayland
* *[[Agaricus halophilus]]*
* *[[Agaricus hondensis]]*
* *[[Agaricus hortensis]]*
* *[[Agaricus huijsmanii]]* Courtec. (2008)
* *[[Agaricus inilleasper]]*
* *[[Agaricus impudicus]]*
* *[[Agaricus inapertus]]*
* *[[Agaricus koelerionensis]]*
* *[[Agaricus lacrymabunda]]*
* *[[Agaricus lamelliperditus]]*
* *[[Agaricus langei]]*
* *[[Agaricus lanipes]]*
* *[[Agaricus laskibarii]]*
* *[[Agaricus leucotrichus]]* Møller (yenilebilir)
* *[[Agaricus lilaceps]]* – 
* *[[Agaricus litoralis]]* – 
* *[[Agaricus ludovici]]*
* *[[Agaricus luteomaculatus]]*
* *[[Agaricus maclovianus]]*
* *[[Agaricus macrocarpus]]*
* *[[Agaricus macrolepis]]* (Pilát & Pouzar) Boisselet & Courtec. (2008)
* *[[Agaricus magni]]*
* *[[Agaricus maleolens]]*
* *[[Agaricus medio-fuscus]]*
* *[[Agaricus meleagris]]*
* *[[Agaricus menieri]]*
* *[[Agaricus micromegathus]]* (yenilebilir)
* *[[Agaricus microvolvatulus]]*
* *[[Agaricus minimus]]*
* *[[Agaricus moelleri]]* – 
* *[[Agaricus murinocephalus]]* – 
* *[[Agaricus nanaugustus]]* Kerrigan
* *[[Agaricus nebularum]]* – Güney Amerika
* *[[Agaricus niveolutescens]]*
* *[[Agaricus osecanus]]*
* *[[Agaricus pachydermus]]*
* *[[Agaricus pampeanus]]*
* *[[Agaricus parvitigrinus]]*
* *[[Agaricus pattersoniae]]* – Kaliforniya
* *[[Agaricus perobscurus]]*
* *[[Agaricus perrarus]]*
* *[[Agaricus phaeolepidotus]]*
* *[[Agaricus pilatianus]]*
* *[[Agaricus pilosporus]]*
* *[[Agaricus placomyces]]*
* *[[Agaricus pocillator]]*
* *[[Agaricus porphyrizon]]*
* *[[Agaricus porphyrocephalus]]* Møller (yenilebilir)
* *[[Agaricus praerimosus]]*
* *[[Agaricus pratensis]]*
* *[[Agaricus pseudopratensis]]*
* *[[Agaricus purpurellus]]*
* *[[Agaricus radicatus]]*
* *[[Agaricus romagnesii]]*
* *[[Agaricus rosalamellatus]]*
* *[[Agaricus rotalis]]*
* *[[Agaricus rubellus]]*
* *[[Agaricus rufotegulis]]*
* *[[Agaricus rusiophyllus]]*
* *[[Agaricus santacatalinensis]]* – Brezilya
* *[[Agaricus semotus]]*
* *[[Agaricus silvaticus]]* 
* *[[Agaricus silvicola]]* Peck (1872) –
* *[[Agaricus smithii]]*
* *[[Agaricus solidipes]]* Peck, Bull (1904) (yenilebilir)
* *[[Agaricus spissicaulis]]*
* *[[Agaricus stigmaticus]]* Courtec. (2008)
* *[[Agaricus stramineus]]*
* *[[Agaricus subantarcticus]]*
* *[[Agaricus subfloccosus]]*
* *[[Agaricus subperonatus]]*
* *[[Agaricus subrufescens]]* (= *Agaricus blazei*) –
* *[[Agaricus subrutilescens]]* – 
* *[[Agaricus subsaharianus]]*  L.A.Parra, Hama & De Kesel (2010)
* *[[Agaricus subsubensis]]* Kerrigan (2008) – 
* *[[Agaricus taeniatus]]* – Çin
* *[[Agaricus tlaxcalensis]]* Callac & G.Mata (2008) – Tlaxcala
* *[[Agaricus urinascens]]*
* *[[Agaricus vaporarius]]*
* *[[Agaricus variegans]]*
* *[[Agaricus valdiviae]]*
* *[[Agaricus xanthodermulus]]*
* *[[Agaricus xanthodermus]]* –
* *[[Agaricus xantholepis]]*

Echigoshirayukidake (Basidiomycetes-X)' in de *Agaricus'ta* *, ya Agaricus blazei'nin* bir alt türü olarak ya da yeni bir tür olduğu düşünülmektedir.

## Yenilebilirlik ve toksisite

Cins, günümüzde en çok tüketilen ve en çok bilinen mantar olan kültür mantarı *[[Agaricus bisporus|A. bisporus'u içerir]]*. *[[Agaricus campestris|A. campestris]]* de iyi bilinmektedir. *A. porphyrocephalus* da yenilebilir bir türüdür. 

Kayda değer yenmeyen tür sarı lekeli mantar *A. xanthodermus'tur* . Afrika'dan bildirilen bir türün, *A. aurantioviolaceus'un* ölümcül zehirli olduğu raporlanmıştır.

Kanser hastalarına kurutulmuş agaricus veya agaricus özü pazarlayan bazı distribütörlere tepki gösteren ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından "sahte kanser 'tedavisi'" olarak tanımlamıştır.

## Dış bağlantılar
* MycoKey - Cins Agaricus
* Mantar Uzmanı - Cins Agaricus 
* MYKOWEB .com'da Kaliforniya, ABD çeşitleri 
* ''Agaricus'' sayfası Index Fungorum'da 
* Madrid Kraliyet Botanik Bahçesi'nden Agaricus'un çevrimiçi isimlendirmesi.  CSIC 
* 
* 

## Kaynakça
;Özel

;Genel
*