Azim Azimzade

**Azim Azimzade** (Azerice: *Əzim Əzimzadə*; 7 Mayıs 1880 - 15 Haziran 1943) Azerbaycanlı bir sanatçı ve karikatüristti. Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı onursal unvanı ile ödüllendirildi.

## Hayatı ve kariyeri

Azim Azimzade, 7 Mayıs 1880'de Rusya İmparatorluğu'nun Bakü Valiliği'nin Novxanı köyünde (günümüzde Azerbaycan) doğdu. Bir petrol endüstrisi işçisinin oğlu, her biri 10 yaşından önce ölmüş dört kardeşi vardı.

Azimzade sanatsal eğitim almamış ve kendi kendini yetiştirmiştir. 1906 yılında Azerbaycan hicivli grafik sanatının başlangıcını temsil eden dergilerde sosyal ve politik konularla ilgili resimler yayımlamaya başladı. Azimzade, ayrıca 1905 Rus Devrimi'ne katıldı ve Azerbaycan Halk Komiserliği Kültürel Aydınlanma Dairesi müdürü olarak görev yaptı.

Devrimden sonra Azimzade, kitap, şövale grafikleri, kitap illüstrasyonları, hiciv dergileri ve gazeteler için resimler, kostüm taslakları, süslemeler, siyasi karikatürler ve posterler gibi çeşitli eserler yayınladı. Azimzade'nin yaptığı posterler neredeyse yarısı din karşıtı temalar içeriyordu; aynı zamanda 1925'te köylülerle ilgili politik temalar içeren posterler de çizdi.

Karikatürlerdeki gelişimi, 1905'teki ilk Rus Devrimi'nin fikirleri üzerine kurulan ve ardından 1917'deki Rus Devrimi'nden sonra yeniden canlanan hicivli *[[Molla Nasreddin|Molla Nasraddin]]* dergisiyle yakından ilgilidir. Azimzade, editör Celil Memmedguluzadeh ile yakın çalıştı ve birçok illüstrasyon yayımladı; *Molla Nasraddin'in* baş ressamı olmayı planladı. 1923'te Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne üye oldu.

1927'de Azimzade, Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı onursal unvanı ile ödüllendirildi. Azerbaycan Komünist Partisi'nin ilk sekreteri ve Azimzade'nin çalışmalarının hayranı olan Mir Cafer Baghirov ile tanışması nedeniyle siyasi baskılardan kaçındığında inanılmaktadır.

Azimzade, şair Mirza Alakbar Sabir'in toplu eserleri için 56 renkli taşbaskı ve Abdurrahim bey Hagverdiyev, Nariman Narimanov ve Hüseyngulu Sarabski'nin eserlerine ait resimler oluşturdu. 1927'de Azimzade, GK Sanily'nin *Wild Ox* şiirlerinde bulunan çocuk masallarının illüstrasyonlarını çizdi.

1930'larda Azimzade, *Zenginlerin* *Düğünü ve* *Yoksulların* *Düğünü* gibi sosyal eşitsizliği inceleyen tematik bir suluboya serisini tamamladı*.* 1933 yılında, Moskova'da ilk kez Azerbaycanlı sanatçıların bir sergisinde merkezi basının beğenisini kazanan afişleri sergiledi. 1937'de *Geçmişin Gölgeleri* adlı 26 resimden oluşan bir koleksiyon yayımladı.

II.Dünya Savaşı'nın başlangıcında Azimzade, diğer Sovyet sanatçılarıyla birlikte hem Azerbaycanca hem de Rusça yazılmış *Agitokon* posterlerinin oluşturulmasında rol aldı. S. Rahman, Y. Fidler, G. Stroganov, M. Seyidzade ve Nigar Rafibeyli gibi yazar ve şairler de afişlerde sanatçılarla iş birliği yaptı. Azimzade, Sovyet savaş zamanı anti-faşist karikatürlerine önemli bir katkıda bulunacak ve savaşın ilk iki yılında 50'den fazla karikatür çizmişti. Azimzade'nin çizdiği kayda değer bir karikatür, *Lion and Kitten* (1941) adlı karikatürün Adolf Hitler ile alay edildiği ve 1812'deki Borodino Savaşı'nın sonuçlarına atıfta bulunularak Napolyon'la karşılaştırıldı.

Azimzade, 1943'te 63 yaşında öldü.

## Mirası
Bakü, günümüzde Azim Azimzade Evi-Müzesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Bakü'de bir müzeye, Azimzade'nin 1932'den 1937'ye kadar öğretmenlik yaptığı ve yönettiği Azerbaycan Sanat Okulu'nun adı onuruna verildi. 2002 yılında Bakü'de Haydar Aliyev Sarayı yakınında Azimzade anıtı dikildi.

## Fotoğraf galerisi

Dosya:Caricature from Molla Nasraddin.jpg|Yirminci Yüzyıl, Avrupa ve Japonya'yı zengin gelişmiş medeniyetler ve Asya'yı ezilen alt sınıf olarak temsil eden bir 1910 karikatürü. Azerice yazılan bir kısımda: "Yirminci yüzyılda kıtaların durumu" yazıyor.
Dosya:Azim Azimzade's first caricature in "Molla Nasreddin" magazine.jpg|"Molla Nasreddin" hiciv dergisinde karikatür, 1906.
Dosya:Cock-fighting.jpg|Horoz dövüşü, 1915.
Dosya:Folk performance Kos-Kosa.jpg|Halk performansı Kos-Kosa, 1930.
Dosya:At Baku summer cottages.jpg|Bakü'de yazlık evler, 1931.
Dosya:The color of claret belongs to us.jpg|1931'de çizdiği bir resim.
Dosya:Wedding of the poor people.jpg|Fakir insanların düğünü, 1931.
Dosya:The old wife and the new one.jpg|Eski eş ve yeni biri, 1935.
Dosya:Jumping over bonfire.jpg|Şenlik ateşinin üzerinden atlamak, 1937.
Dosya:The girl was born.jpg|Kız doğdu, 1937.
Dosya:Dog baiting.jpg|Köpek yemliği, 1938.
Dosya:Əzim Əzimzadə - Varli evinde ramazan.jpg|Zenginlerin Ramazan'ı, 1932.
Dosya:Ramazan with the poor.jpg|Yoksulların ramazanı, 1938.
Dosya:Əzim Əzimzadə - Nəsiminin edamı.jpg|Şair Nasimi'nin infazı.


## Kaynakça