Balenciaga

**Balenciaga**, ( ), 1919 yılında İspanyol modacı Cristóbal Balenciaga tarafından İspanya'nın San Sebastián şehrinde kurulmuş ve günümüzde genel merkezi Paris'te bulunan lüks ürünler üreticisi bir moda markasıdır. Balenciaga, kadın ve erkek hazır giyim, ayakkabı, çanta ve aksesuar üretmekte ve parfüm için isim hakkını Coty'e kiralamaktadır. 2001 yılından beri bir Fransız kuruluşu olan Kering'e aittir.
## Tarihçe

### Kuruluşu
Cristóbal Balenciaga, ilk terzi dükkanını 1919'da İspanya'nın San Sebastián kentinde açtı. Kısa bir süre sonra Madrid ve Barselona'daki şubeler açıldı. İspanyol kraliyet ailesi ve aristokrasi onun tasarımlarını giydi. İspanya İç Savaşı onu mağazalarını kapatmaya zorlayınca Paris'e taşındı.

Balenciaga, Paris moda evini Ağustos 1937'de Avenue George V'de açtı ve burada ilk defilesinde İspanyol Rönesansından büyük ölçüde etkilenen tasarımlara yer verdi. Başarısıyla kısa sürede ünlendi. İki yıl içinde basın onu bir devrimci olarak övdü ve tasarımları çok rağbet gördü. *[[Harper's Bazaar]]*'ın editörü Carmel Snow, tasarımlarının ilk savunucularından biriydi.

Müşteriler, II. Dünya Savaşı sırasında Balenciaga'nın kıyafetlerini görmek için Avrupa'ya seyahat ederek güvenliklerini riske attılar. Bu dönemde kolları robalı tek parça kesilmiş "kare kaban" ve parlak pembe kumaş üzerine siyah dantelli tasarımlarıyla dikkat çekti. Tarihçiler, Balenciaga'nın Paris'in Nazi işgali sırasında devam eden faaliyetinin, Adolf Hitler'in yakın müttefiki olan İspanyol diktatör General Francisco Franco ile olan bağlantıları sayesinde mümkün olduğuna inanıyor. Franco ile ilişkisi o kadar yakındı ki Balenciaga, Franco ailesi için kıyafet tasarladı. Şirket, işgal sırasında faaliyet göstermesine izin verilen 60 şirketten biriydi ve savaş nedeniyle Paris'te yetersiz olan İspanya'dan devam eden hammadde tedariki, Balenciaga'ya rekabet avantajı sağladı. Ancak, Hitler'in şirketinin faaliyetlerini Berlin'e taşıma talebini reddettiğini ifade etti.

Savaş sonrası yıllarda, "Christian Dior'un Yeni Görünümü" ile popüler hale gelen kum saati şeklinden ayrılan çizgileri daha doğrusal ve pürüzsüz hale geldi. Silüetlerinin akıcılığı, kıyafetleri ile kadın bedenleri arasındaki ilişkiyi manipüle etmesini sağladı. 1951'de silüeti dönüştürdü, omuzları genişletti ve beli kaldırdı. 1955'te tunik elbiseyi tasarladı ve daha sonra 1958'in kombinezon elbisesine dönüştü. Savaş sonrası dönemdeki diğer çalışmaları arasında küresel balon ceket (1953), yüksek belli oyuncak bebek elbisesi (1957), koza ceket (1957), balon etek (1957) ve çuval elbise (1957) vardı. 1959'da çalışmaları, kimono gibi kesilmiş yüksek belli elbiseler ve paltolarla Empire serisiyle doruğa ulaştı. Özellikle beli manipüle etmesi, "moda dünyasına en önemli katkısı olarak kabul edilen şeye katkıda bulundu: kadınlar için yeni bir siluet."

1960'larda Balenciaga, ağır kumaşlara, karmaşık işlemelere ve cesur malzemelere yöneldi. Onun alametifarikaları arasında "kuğu görünümü vermek için köprücük kemiğinden uzak duran yakalar" ve kısaltılmış "bilezik" kollar yer alıyordu. Pauline de Rothschild, Bunny Mellon, Marella Agnelli, Hope Portocarrero, Gloria Guinness ve Mona von Bismarck gibi müşteriler tarafından beğeniyle giyilen sert düşes satenden huni şeklindeki elbiseler de dahil olmak üzere, genellikle sade, heykelsi kreasyonları 1950'ler ve 1960'larda haute couture'ün başyapıtları olarak kabul edildi. 1960 yılında Belçika Kraliçesi Fabiola için yakası ve kalçaları beyaz vizonla süslenmiş fildişi düşes satenden bir gelinlik tasarladı. Jackie Kennedy, John F. Kennedy'nin başkan olduğu dönemde Balenciaga'nın pahalı kreasyonlarını satın alarak kocasını üzmüştü, görünüşe göre Amerikan halkının satın alımları çok lüks bulabileceğinden korkuyordu. Sonunda bu faturalar, kayınpederi Joseph Kennedy tarafından gizlice ödendi.

#### Basına karşı savaş
1957 yılında Balenciaga, koleksiyonunu moda basınına, o dönemde moda endüstrisinin takip ettiği standart perakende teslim tarihinden dört hafta önce değil, giysilerin perakende teslim tarihinden bir gün önce göstermeye karar verdi. Giysilerin mağazalara gönderilmesinden bir gün öncesine kadar basının tasarımlarından haberdar olmamasını sağlayarak, devam eden korsanlığı ve tasarımlarının kopyalanmasını engellemeyi umuyordu. Basın, Balenciaga'nın çalışmalarını son baskı tarihlerine yetiştirmeyi neredeyse imkânsız bularak direndi, ancak Balenciaga ve çırağı Givenchy kararlı durarak dönemin haberlerini ve basınını ciddi şekilde etkiledi. Destekçileri, rakibi Christian Dior'un Balenciaga'nın silüetlerini ve kesimlerini kopyalayarak kendi özgün çalışması gibi gösterdiğini iddia edecekti; çünkü Balenciaga basında yer almakla ilgilenmiyordu, medya ve tüketiciler bunu asla bilmiyordu. 1967'de her iki tasarımcı da kararlarını tersine çevirdi ve geleneksel programa uydu.

#### Federasyona karşı savaş
Balenciaga, Fransız moda federasyonu olan Chambre syndicale de la haute couture parisienne'in kurallarına, yönergelerine uymadı ve burjuvazi statüsüne meydan okurcasına direndi. Bu nedenle hiçbir zaman federasyona üye olmadı. Kendisinden büyük bir saygıyla bahsedilmesine rağmen, resmi olarak hiçbir zaman federasyona katılmadı.

Cristóbal Balenciaga moda evini 1968'de kapattı ve 1972'de öldü. Ev 1986 yılına kadar atıl kaldı.

### 1981 - 2010

Balenciaga artık Kering'e ait ve kadın ve erkek giyimi, Nicolas Ghesquière tarafından yönetiliyor. 2002 yılında Balenciaga'nın yıldızı Nicolas Ghesquière, San Francisco'lu bir tasarımcı olan Kaisik Wong'un çalışmalarını taklit etti. Ghesquière, ilkbahar koleksiyonunda Wong'un 1973 yılında tasarladığı bir yeleğe benzeyen patchwork bir yelek yarattı. Ghesquière, Paris'te verdiği bir röportajda giysiyi kopyaladığını itiraf etti.

Ghesquière'in F/W 2005 serisi, modaevinin sadece para kazanmakla kalmadığını, aynı zamanda Vogue'un genel yayın yönetmeni Anna Wintour da dahil olmak üzere bir dizi ünlü müşterinin ilgisini çektiğini gösterdi.

Balenciaga Evi, Jennifer Connelly ve Nicole Kidman'ın 2006 Akademi Ödülleri'nde giydiği elbiseleri ve Kidman'ın Keith Urban ile evlendiğinde giydiği gelinliği tasarladı. Kylie Minogue ayrıca "Slow" ve "Red Blooded Woman" müzik videoları ve konser turnesi için Balenciaga elbisesini giydi.

Balenciaga'nın 2007 Sonbahar/Kış kreasyonu, *[[Teen Vogue]]* baş editörü Amy Astley'i o kadar etkiledi ki, Pekin'de çekilen "Global Studies" başlıklı derginin tamamında yer aldı. Koleksiyonda ince jodhpur'lar, dar, bedene oturan blazerler, boncuklarla süslenmiş atkılar ve diğer çok kültürlü karışımlar yer alıyordu.

Balenciaga, avangart, gelişmiş yapısal parçalar yaratması, modanın sınırlarını aşması ve kadın hazır giyim modasının geleceğini tahmin etmesiyle tanınır. Vintage Balenciaga giysileri moda editörleri, Hollywood yıldızları ve modeller arasında popülerdir. Sienna Miller, Lara Bingle, Raquel Zimmerman, Caroline Trentini, Emmanuelle Alt, Tatiana Sorokko, Hilary Rhoda, Jennifer Garner ve Stephanie Seymour ve diğer ünlüler arasında oldukça popülerdir. Balenciaga, aynı zamanda Nicolas Ghesquière'in ilham perisi olan aktris Chloë Sevigny tarafından da sıklıkla giyilir.

### 2010'dan günümüze
Balenciaga, Mart 2011'de ABD'nin San Francisco kentindeki De Young Müzesi'nde Cristóbal Balenciaga'nın kariyerine dair 120 parçalık bir moda retrospektifi olan Balenciaga ve İspanya'nın açılışını kutladı. Sergide müzenin ansiklopedik kostüm koleksiyonundan birçok tasarım yer aldı. Rodarte tasarımcısı Laura Mulleavy, Cristóbal Balenciaga'nın etkisi için "Bunu ölçemezsiniz bile" dedi. Müze için bilet başına 2,500 dolar bağış toplama etkinliğine Denise Hale, Marissa Mayer, Vanessa Getty, Victoria Traina, Vanessa Traina, Jamie Tisch, Gwyneth Paltrow, Orlando Bloom, Balthazar Getty, Maggie Rizer, Connie Nielsen, Maria Bello ve Mia Wasikowska'nın da aralarında bulunduğu 350 davetli katıldı.

Haziran 2011'de İspanya'nın Getaria kentinde Cristóbal Balenciaga Müzesi açıldı.

Kasım 2012'de Balenciaga, kreatif direktör Nicolas Ghesquière ile 15 yıllık görev süresini sona erdirerek ayrıldığını duyurdu. Marka, Alexander Wang'ı yeni kreatif direktörü olarak ilan etti. Wang, marka için ilk koleksiyonunu 28 Şubat 2013 tarihinde Paris Moda Haftası'nda sundu. 2014 yılında, Paris Yüksek Mahkemesi, Balenciaga ile Ghesquière arasındaki dava için bir duruşma tarihi belirledi. Balenciaga, Ghesquière'in *System* dergisindeki yorumlarının şirketin imajına zarar verdiğini iddia etti. Oldukça ses getiren dava mahkeme dışında arabuluculukla sonuçlandı.

Temmuz 2015'te Balenciaga, üç yılın ardından kreatif direktör Alexander Wang ile yollarını ayırdığını duyurdu. İlkbahar/Yaz 2016 defilesi onun son defilesi oldu ve yumuşak, doğal kumaşlardan yapılmış beyaz salon kıyafetlerine yer verdi. Ekim 2015 başında marka, Demna Gvasalia'yı yeni kreatif direktörü olarak atadı.

Nisan 2021'de Gvasalia, *[[Vanity Teen]]* dergisi tarafından tanıtılan yeni Pre-Fall 2021 koleksiyonunu sundu. Ağustos 2021'de Justin Bieber, Balenciaga'nın yeni yüzü olarak duyuruldu. Eylül 2021'de marka, 1.190 dolarlık fiyat etiketiyle üst kısmı ekose boxer yanılsamasına sahip trompe-l'œil eşofman altlarını piyasaya sürdüğünde tepkiyle karşılaştı. Mayıs 2022'de Balenciaga kripto ödemelerini kabul ettiğini açıkladı.

Ekim 2022'de Balenciaga, Yahudilik karşıtı yorumları nedeniyle Kanye West ile bağlarını kopardığını duyurdu.

#### Ukrayna'ya destek
Mart 2022'de Paris Moda Haftası sırasında Balenciaga, Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Ukrayna'yı desteklediğini ifade etti. Sandalyelerin üzerine sarı ve mavi (Ukrayna bayrağı gibi) tişörtler yerleştirildi. Kreatif direktör Demna Gvasalia, defilenin başında ve sonunda Ukraynalı yazar Oleksandr Oles'in "Ukrayna'yı yaşa, güzellik için yaşa" şiirini okudu. Bu gösterinin "korkusuzluğa, direnişe, sevgi ve barışın zaferine" adanmış bir gösteri olarak kendini açıkladığını belirtti. Marka ayrıca Ukraynalı mültecileri desteklemek amacıyla Dünya Gıda Programı'na bağışta bulundu.

#### Çocuk reklamı tartışması
Kasım 2022'de Balenciaga'nın Instagram hesabında yayınlanan bir reklam kampanyasında, esaret ve BDSM kıyafetleri giymiş oyuncak ayıları tutan çocuklar yer aldı. Balenciaga daha sonra yoğun eleştirilerin ardından özür diledi ve fotoğraf kampanyasıyla bağlantılı tüm paylaşımları kaldırdı. Bu arada fotoğrafçı Gabriele Galimberti, hem çocukların hem de fotoğraflarda yer alan objelerin Balenciaga tarafından seçildiğini söyledi. Saatler sonra Balenciaga, Ashcroft-Free Speech Coalition arasında görülmüş olan çocuk pornografisi davasındaki Yüksek Mahkeme görüşünün metninin yer aldığı kağıtların arasında 3.000 dolarlık bir Balenciaga el çantasının bulunduğu daha önceki bir reklam için özür diledi. Balenciaga, çocuk pornografisi mahkeme belgesinin yer aldığı reklamdan sorumlu yapım şirketi North Six ve set tasarımcısı Nicholas Des Jardins aleyhine 25 milyon dolarlık yasal işlem başlattığını duyurdu. Buna karşılık set tasarımcısının avukatı, Balenciaga temsilcilerinin çekimlerde hazır bulunduğunu ve kullanılan evrak ve dekorlarla ilgilendiğini söyledi. Balenciaga 2 Aralık'ta açtığı davadan vazgeçti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi internet sitesi 
* Paris Fashion Show 2007: Balenciaga Podyumu 
* Getaria, İspanya'daki Cristobal Balenciaga Müzesi 
* Balenciaga üzerine Otis Sanat ve Tasarım Koleji'nden Profesör Aiko Beall