open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrichstraße

**Friedrichstraße** (*Frederick Caddesi*), Berlin'in merkezindeki başlıca kültür ve alışveriş caddelerinden biridir. Eski Mitte'nin kuzey bölgesinden Kreuzberg'deki Hallesches Tor'a doğru uzanır. Kuzey-güney eksenindeki cadde, doğu-batı eksenindeki Leipziger Straße ve Unter den Linden gibi önemli caddelerle kesişerek kavşaklar oluşturmaktadır. Adını, Prusya kralı I. Friedrich'den almıştır. U6 U-Bahn metro hattı caddenin altından geçmektedir. Soğuk Savaş döneminde cadde, Berlin Duvarı tarafından ikiye bölünmüş ve geçiş noktası Checkpoint Charlie de cadde üzerinde yer almaktadır.

## Genel bakış
Berlin'in geleneksel alışveriş caddesi olan Friedrichstraße, paralelindeki eski hükûmet karargahı merkezi olan Wilhelmstraße'den üç blok doğudadır.

Friedrichstraße, II. Dünya Savaşı sırasında yerle bir oldu ve Berlin'in bölünmesi sonrası sadece belirli bölümleri yeniden inşa edildi. Batı Berlin'de kalan bölge ikamete açılarak inşasına başlandı. 1960'ların sonlarında, Friedrichstraße'nin bitiminde yer alan eski *Belle-Alliance-Platz* meydanı tamamen yıkılmış ve yerine evler ve ofisler yapılmıştır.

Doğu Berlin'deyse, Leipziger Straße'de olduğu gibi caddenin dört şeride genişletilmesi planlanmıştır. Bu dönemde caddenin geniş hali düşünülerek inşa edilen yapılar *Hotel Unter den Linden* ve *Lindencorso*'dur. Daha sonra 1987'de Hotel Unter den Linden'in karşısına Doğu Almanya'nın 5 yıldızlı otellerinden biri olan *Grand Hotel Berlin* yapılmıştır. Caddenin yeniden inşası için birçok plan yapılmış ve çalışmalara da başlanmıştır ama 1990 yılında Almanya'nın yeniden birleşmesi sonrası çalışmalar iptal edilmiş ve bu yapılardan tamamlanan birkaçı haricindekiler yıkılmıştır.

Friedrichstraße 1990'larda tekrar inşa edilmiştir. O dönemde şehrin en büyük inşa projesi olan caddenin inşasında Galeries Lafayette'yi tasarlayan Jean Nouvel ve Checkpoint Charlie'deki Amerikan İş Merkezi'ni yaratan Philip Johnson gibi mimarlar görev almıştır. Bu sürecin sonunda cadde yeniden popüler bir alışveriş merkezi haline gelmiştir.

## Dış bağlantılar

* Friedrichstraße  - Etkileşimli 360° Panorama 
* Friedrichstraße Anasayfası
Yeniçeri İsyanı (1525)

1525 yılının Mart ayında Osmanlı Padişahı I. Süleyman Kâğıthane'de avlandığı sırada yeniçeriler tarafından İstanbul'da bir isyan başlatıldı. Bu isyanın sebebi ise Veziriazam İbrahim Paşa'yı istemeyen bazı kişiler tarafından kışkırtılan yeniçeri ağası tarafından çıkartılmış, uzun bir süreden beri sefere çıkılmadığından askerlerin sefer istemesi yüzünden çıkmıştır. Bu sırada Sadrazam Pargalı İbrahim Paşa, Hain Ahmed Paşa tarafından Mısır'da çıkarılan isyanın bastırılması sonrası İstanbul'a dönüş yolundaydı. Yeniçeri isyanı kısa sürede bastırıldı ve Yeniçeri Ağası Mustafa Ağa, kâhyası Kıran Bali ile Reis-ül Küttab Haydar Çelebi idam edildi.

## Kaynakça
Pazar payı

**Pazar payı** (piyasa payı), bir piyasada, bir malın toplam satış miktarı ya da gelirleri içinde bir firmaya ait olan pay anlamına gelen bir iktisat terimidir.

Pazar payı, firmaların elde ettiği kar miktarlarını açıklayan önemli değişkenlerden ve firmaların tekel gücünün ölçümünde önemli göstergelerdendir. Buna göre firmanın pazar payı ile piyasadaki gücü arasında doğru orantı vardır ve genel olarak firmanın kârlılığı ile firmanın piyasa payı arasında da aynı yönlü bir ilişki söz konusudur.

Geleneksel pazarlama  anlayışında  performans  ölçümü  pazar  payına  dayanmaktadır. Bu nedenle pazarlamada, pazar payının arttırılması, yani ürün ya da hizmetler için daha fazla müşteri bulma amaçlanır. Pazar payını, işletmenin performans ölçütü olarak kullanmanın esas yararı, ekonomik durum ya da vergi politikaları gibi makroekonomik değişkenlere bağımlılığının az oluşudur.

## Yapısı

Mutlak pazar payı aşağıdaki formülle hesaplanır:
:\text{PAZAR PAYI} = \frac{\text{SATIS HACMi} \cdot 100}{\text{PAZAR HACMi}}
Burada pazar payı, miktara ya da değere bağlı olabilir:
:\text{PAZAR PAYI}_\text{Miktar} = \frac{\text{SATIS HACMi} \cdot 100}{\text{PAZAR HACMi(Miktar)}}

:\text{PAZAR PAYI}_\text{Deger} = \frac{\text{CiRO HACMi} \cdot 100}{\text{PAZAR HACMi(Ciro)}}

Bir şirketin pazardaki konumunu belirlemek için gösterge olarak da kullanılan göreceli pazar payı ise aşağıdaki formüllerle hesaplanır:

:\text{GORECELi PAZAR PAYI} = \frac{\text{SiRKET SATISLARI}}{\text{EN GUCLU RAKiBiN SATIS MiKTARI}}

ya da

:\text{GORECELi PAZAR PAYI} = \frac{\text{SiRKETiN PAZAR PAYI}}{\text{EN GUCLU RAKiBiN PAZAR PAYI}}

## Ayrıca bakınız
* Pazar
* Pazar potansiyeli
* Satış Miktarı

## Kaynakça
Northwoods Operasyonu

**Northwoods Operasyonu**, CIA'in Küba'ya karşı planladığı gizli bir operasyondur. Planlarda CIA ABD ordusunu vuracak ve bunu Küba yapmış gibi gösterecekti. Böylece halk desteği alınarak Küba'ya savaş açılabilecekti. Plan Kennedy tarafından onaylanmadı.

## Dış bağlantılar
* http://www.gwu.edu/~nsarchiv/news/20010430/doc1.pdf
Sekeller

**Sekeller** (, , , ), ağırlıklı olarak Romanya'nın Sekelistan bölgesinde, daha az olarak güney Macaristan'da yaşayan ve Macarların bir alt grubu olan halk. Macarcanın Sekel lehçesini konuşurlar.
 
## Kökenleri
Ana Macar kitlesinden asırlarca uzakta kalan Sekellerin kökeni tartışmalıdır. 
*Kimilerine göre Macar kökenli olup Macarca dışında bir dil konuşmazlar.
*Kimilerine göreyse Esegel-Bulgar (Eskil), Hun, Avar, Geç Avar ya da Kabar  kökenli olabilir.
*1990'da Endre Czeizel onlar üzerinde tıbbi-genetik bir inceleme yaptı ve sonuçlar İran halklarına çok yakın olduklarını gösterdi.

## Dil
Sekeller Macarcanın Sekelce (*székely nyelvjárások*) denen lehçesini konuşurlar:

## Kaynakça
Alexandra Paul

**Alexandra Paul** (d. 29 Temmuz 1963, New York), Amerikalı oyuncudur.

Alexandra Paul, Stanford Üniversitesinde oyunculuk üzerine eğitim gördü. 70'ten fazla uzun metrajlı film ve televizyon programlarında yer aldı. Daha çok, sinemada oynadığı gerilim filmleriyle tanınır.

İngiliz kökenli bir aileden gelen oyuncu aynı zamanda eski bir uzun mesafe yüzücüsü olup dereceleri vardır.
## Dış bağlantılar

*
Dominik Cumhuriyeti pasaportu

**Dominik Cumhuriyeti pasaportu** Dominik Cumhuriyeti vatandaşlarının ülke dışına seyahat etmeleri için verilir.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2015 raporuna göre Dominik Cumhuriyeti vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 54 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Dominik Cumhuriyeti vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 87. sırada yer almaktadır.

## Tartışma
Mayıs 2001'de, Kuzey Kore diktatörü Kim Jong-il'in oğlu, Kim Jong-nam, sahte Dominik Cumhuriyeti pasaportu ile seyahat ederek Tokyo'daki Narita Uluslararası Havalimanı'nda tutuklandı. Göçmenlik yetkilileri tarafından gözaltına alındı ve daha sonra Çin'e sınır dışı edildi. Olay, Kim Jong-il'in duyduğu utanç nedeniyle Çin'e planladığı ziyaretini iptal etmesine neden oldu.

## Kaynakça
Saint Kitts ve Nevis pasaportu

**Saint Kitts ve Nevis pasaportu** Uluslararası seyahat için Saint Kitts ve Nevis vatandaşlarına verilir.

Saint Kitts ve Nevis vatandaşları vizesiz Avrupa Birliği ülkelerine seyahat edebilme hakkına sahiptirler.

Saint Kitts ve Nevis vatandaşları Kanada'ya seyahatlerinde de vizeden muaftılar fakat 22 Kasım 2014 başlayarak, Saint Kitts ve Nevis pasaportu kullanan herkes ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Kanada'ya seyahatlerinde vize almak zorundadırlar.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 1 Ocak 2017 raporuna göre Saint Kitts ve Nevis vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 136 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Saint Kitts ve Nevis vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 27. sırada yer almaktadır.

## Yatırım programı ile vatandaşlık
1984'te Saint Kitts ve Nevis bir göçmen yatırımcı programı başlattı ve Mart 2015 itibarıyla ülke pasaport satın almak için en popüler yerdir. Örneğin, dört kişilik bir aile, 150.000 $'a 161 ülkeye vizesiz erişim ile seyahat edebilir ve bu ülkede yaşama veya ülkeyi ziyaret etme zorunluluğu yoktur. Finansal bilgilerin ifşası sınırlıdır ve hem gelir hem de sermaye kazançları vergiden muaftır.

Mayıs 2014'te Mali Suçları Uygulama Ağı, St Kitts ve Nevis'in "yasadışı mali faaliyetlerde bulunmak amacıyla" desteklenen Yatırım Yoluyla Vatandaşlık programını kötüye kullanan yabancı kişilere pasaport verdiğine dair bir uyarı yayınladı. Kasım 2014'te Kanada, "Yatırım Yoluyla Vatandaşlık programı kapsamındaki kimlik yönetimi uygulamaları" ile ilgili endişeler nedeniyle St Kitts vatandaşlarının 22 Kasım 2014 tarihinden itibaren vize almasını zorunlu kıldığını duyurdu. Duyurunun ardından St Kitts ve Nevis hükûmeti, Ocak 2012 ile Temmuz 2014 arasında verilen tüm biyometrik pasaportları geri çağırmaya başladı ve bunları, sahibinin doğum yerinin yanı sıra önceki isim değişikliklerini gösteren yeni pasaportlarla değiştirdi. 31 Ocak 2015 tarihine kadar iade edilmeyen pasaportlar hükûmet tarafından iptal edildi.

St Kitts ve Nevis vatandaşlığı sunan yatırım programı, en uzun soluklu programlardan biridir. Ülke, kapılarını 1984 yılında yabancı yatırımcılara açtı. O zamandan beri, nitelikli ve ekonomiye önemli miktarda sermaye bağışlayanlara vatandaşlık vermeye devam ediyorlar. St Kitts ve Nevis ayrıca, daha önce uzun gecikmelere maruz kalmış olan pasaportların verilmesi de dahil olmak üzere müşterilere hızlı bir hizmet sunmaktadır.

## Kaynakça
Saint Vincent ve Grenadinler pasaportu

**Saint Vincent ve Grenadinler pasaportu** Saint Vincent ve Grenadinler vatandaşlarının ülke dışına seyahatleri için verilir. Nisan 2005 yılından bu yana yeni düzenlenmiş pasaportlar CARICOM ortak pasaportu ile uyumludur.

Saint Vincent ve Grenadinler vatandaşları vizesiz İngiltere ve İrlanda'ya seyahat edebilme hakkına sahiptirler.

Saint Vincent ve Grenadinler pasaportu sahipleri 13 Eylül 2012 tarihine kadar Kanada'yı da vizesiz seyahat edebilmekteydiler fakat insan kaçakçılığına ilişkin kaygılar ve sahte belge kullanımı yüzünden vizeden muaf ulusların listesinden çıkarılmıştır.

Saint Vincent ve Grenadinler pasaportuna sahip vatandaşlar, 28 Mayıs 2015 tarihinden itibaren Schengen Bölgesi'ne girişte vize muafiyetinden yararlanabilmektedirler.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi Ekim 2015 raporuna göre Saint Vincent ve Grenadinler vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 119 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Saint Vincent ve Grenadinler vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 37. sırada yer almaktadır.

## Kaynakça
Deinosuchus

**Deinosuchus**, (korkunç timsah) bir alligator cinsidir (tarih öncesi timsah). 73-80 milyon yıl önce, geç Kretase devrinde yaşamıştı. Öğünü dinozorlar, balıklar ve diğer sürüngenlerden oluşmaktaydı.7-10 metre uzunluğunda, yaklaşık 8 ton ağırlığındaki bir tarih öncesi timsahtı.
1954 yılında D. riograndenis türü Colbert&Bird tarafından belirlendi ve isimlendirildi. son yıllarda bilim insanları, deinosuchusların büyüme izlerini fosillerdeki pul yapılarından çıkarabildiler ve dinozorların aksine dev boyutlarına uzun sürede ulaştıklarını saptadılar, bu yavaş metabolizma hızı yok oluşlardaki yiyecek kıtlığına dayanmalarının da bir açıklaması olabilir.

## Beslenme
Columbus State University bünyesinde yapılan araştırmada elde edilen son verilere göre, 79 milyon yıl önce geç Kretase devrinden kalan kemik kalıntıları ve fosilleşmiş dışkı parçaları ortaya çıkarılmıştır. Bu kalıntılar ışığında bu devlerin diyetiyle ilgili belli çıkarımlar yapılabilmektedir. Özellikle kabuk ve kum parçaları içeren dışkılar bu hayvanların ampibi bir yaşam tarzında nehir kıyılarında yaşadığı yorumunu desteklemektedir. Deinosuchus'un balık ve kaplumbağa gibi canlılarla beslendiği görülmüştür. Bununla birlikte daha farklı ve büyük avlara da saldırmaktadırlar, zira Tyrannosaurus rex'in de akrabaları olan Albertosaurus ve Appalachiosaurus dinozorların bulunmuş fosillerinde ısırık izlerine rastlanmıştır. Genel olarak timsahlar güçlü sindirim sistemleri nedeniyle oldukça boş dışkılar üretirler ve bu da dışkıların bir timsaha ait olduğu fikrini güçlendirmektedir. Küçük hayvanları bütün, büyük hayvanları da parçalı şekilde yuttuğu modern timsahlara bakılarak anlaşılabilir.

## Boyut

File:Large crocodyliformes.svg|türüne göre crocodillaların boyutu

File:Rhamphosuchus crassidens.jpg|rhamphosuchus crassidens
File:Super croc.jpg|sarcosuchus 

Bilim insanları Kretase dönemi timsahları için üst başlık olarak *crocodyliform* terimini kullanırlar. Büyüklüğü hakkında kesin bilgi yoktur. En büyük crocodilla olduğu düşünülmektedir. Diğer crocodillalardan bazıları Purussaurus, Rhamphosuchus ve Sarcosuchus'tur.

## Dış bağlantılar
* 
* 

## Kaynakça
.xxx

**.xxx** uzantılı alan adları pornografik siteler için kullanılmak üzere satılmaya başlanmıştır. Genel açılım 6 Aralık 2011'de olmuştur ve ücretlerinin 100$ civarında olması beklenmekteydi. Şu an uzantı satın alınabilir durumda ve alan adı kayıt ücreti yıllık olarak 1.278,69 TL'dir. Uzantı ilk defa 2000 yılında önerilmişti.

## Dış bağlantılar
* .xxx delegasyon verileri
* Resmî site
Cause célèbre

***Cause célèbre*** (Türkçe anlamı: "ünlü dava"), kamuoyunda büyük tartışmalara ve kampanyalara yol açan olaylara verilen addır. Terim genelde büyük ilgi gören; ama sıradan insanların yer aldığı davalar için kullanılır. Terim 1763 yılında yayınlanan *[[Nouvelles Causes Célèbres]]* adlı kitapta ortaya atılmıştır.

Bazı *cause célèbre* örnekleri şunlardır:
* Dreyfus Olayı
* Münevver Karabulut cinayeti
* Özgecan Aslan cinayeti
* Derek Bentley
* Timothy Evans

## Kaynakça
Koruge boru

**Koruge boru**, yüksek yoğunluklu polietilenin hammadde olarak kullanıldığı, dışı kaburgalı, zaman zaman spiral sarım ve içine çelik takviye konularak da üretilen borulardır.

## Kullanım alanları
Koruge borular cazibeli hatlarda kullanılması öngörülmüş boru tipidir. Serbest akışın bulunduğu yerlerde su iletim hattı olarak kullanılır.
Kullanım alanları şöyledir:
* HES projelerinde su iletim hatları
* Altyapı uygulamaları
* Yağmur suyu hatları
* Kanalizasyon hatları
* Drenaj sistemleri

## Kaynakça
İlkel refleksler

**İlkel refleksler**, belirli uyaranlara yanıt olarak normal bebekler tarafından sergilenen ama nörolojik olarak sağlıklı olan yetişkinler tarafından gösterilmeyen, doğuştan gelen ve merkezi sinir sistemi kaynaklı istem dışı refleks davranışlarıdır. Çoğunlukla hayatın ilk 4-6 ayında kaybolması beklenen bir ilkel refleksler, çocuk gelişimi sırasında frontal loblar tarafından inhibe edilerek engellenirler. Bu ilkel reflekslere, **infantil refleksler** veya **bebeksi refleksler** de denir.

Örneğin beyin felci gibi atipik nörolojik durumlar sergileyen çocuklar ve yetişkinlerde bu tür ilkel refleksler, demans, travmatik lezyonlar (doku yapısı değişikliği) ve iskemik beyin-damar hastalığı gibi bazı nörolojik koşullar nedeniyle tekrar ortaya çıkabilirler.

Beyin felci geçiren ama buna rağmen zeka seviyesinde değişiklik görülmeyen bireyler bu refleksleri bastırmayı öğrenebilirler, ancak aşırı irkilme veya tepki gösterme gibi belirli koşullar altında bu refleksler yeniden görülebilirler. Beyin felcinin sadece bacaklarda etkisini gösterdiği ama Babinski refleksinin korunarak konuşma yeteneklerini yitirmemiş olan bireylerde veya felcin sadece ayak bölgelerinde görüldüğü hemipleji (yarıfelç) durumlarında refleks gösterimi, sadece bu tür atipik nöroloji durumlarının etkilediği alanlarla sınırlı olabilir.

Ilkel refleksler, genellikle tıbbı muayenelerde, öncelikle frontal lob işlevlerinin sağlıklı işleyişini kontrol etmek veya beyin hasarının tahmin edildiği şüpheli durumlar bulunduğunda sınanarak test edilir. Eğer bu refleksler kişilerde tam olarak düzgün bir şekilde bastırılmıyorsa bu durum frontal release belirtileri olarak tanımlanır. Tipik olmayan durumlarda görülen ilkel refleksler, bunun yanında otistik spektrum bozukluklarının ön belirtileri veya olası erken uyarıcıları olarak da kontrol edilip araştırılırlar.

## Ayrıca bakınız
* Galant refleksi
* Babinski bulgusu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Çocuğun Nörolojik Gelişimi ve Muayenesi , Doç. Dr. Zuhal Yapıcı
Mobius

**Mobius**, **Möbius** ya da **Moebius** şu anlamlara gelebilir:

## İnsanlar
* August Ferdinand Möbius
* Karl Möbius
* Paul Julius Möbius
* Dieter Moebius
* Jean Giraud
* Mobius Artists Group
* Mark Mobius
## Kimya
* Möbius–Hückel concept

## Matematik
* Möbius şeridi
* Möbius function
** Möbius transform
** Möbius inversion formula
* Möbius transformation
* Möbius configuration
* Möbius–Kantor configuration
* Möbius–Kantor graph
* Möbius plane
* Möbius ladder

## Video oyunları
* **'
* **'
* Mobius (C&C)
* Moebius the Timestreamer
* Mobius (Sonic)
* Mobius (oyun geliştiricisi)

## Televizyon ve film
* Moebius (Stargate SG-1)
* *[[Silent Möbius]]*
* *[[Ultraman Mebius]]*
* ''Moebius'' (1996 filmi)
* ''Moebius'' (2013 filmi)
* ''Möbius'' (film)

## Diğer kullanımlar
* ''Mobius'' (albüm)
* MOBIUS
* Mobius projesi
* Möbius aromaticity
* Möbius benzene
* Möbius (crater)
* Möbius energy
* Mobius Kids
* Mobius Loop roller coaster
* Mobius Motors
* Mobius Science Center
* Möbius sendromu
* Möbius resistor
Google (fiil)

Geçişli bir fiil olan **Google**, **googlelamak** veya **gugıllamak** internette bilgi elde etmek için Google arama motorunu kullanmayı ifade eder. Ancak aynı zamanda sadece Google'la değil, herhangi bir arama motoruyla interneti aramak için genel bir terim olarak da kullanılabilir. Adını aldığı arama motorunun popülerliği ve egemenliğinden doğan yeni sözcük, Amerikan Bölgesel Dil Derneği tarafından "2002'nin en faydalı kelimesi" seçilmiştir. 15 Haziran 2006 tarihinde resmi olarak Oxford İngilizce Sözlüğü'ne ve Haziran 2006'da Merriam-Webster Üniversite Sözlüğü'nün on birinci baskısına dahil edilmiştir.

Google'ın fiil olarak ilk kulllanımı 8 Haziran 1998'de Google'ın ortak kurucusu Larry Page tarafından bir e-posta listesinde gerçekleştirilmiştir.
Marka değerinin düşmesi ve marka isminin ürün adına dönüşmesinden çekindiği için Google, isminin, özellikle "genel internet aramaları" anlamında kullanılmasını desteklemez. Bu doğrultuda, 23 Şubat 2003'te, şirket yeni kelimeleri takip eden bir internet sitesi olan Word Spy'ın yaratıcısı Paul McFedries'e bir durdurma ve iptal mektubu göndermiştir. Washington Post gazetesinde bir makalede, Frank Ahrends, bir Google avukatından aldığı ve google fiilinin uygun ve uygunsuz kullanımlarını gösteren bir mektubu konu almıştır. Bu endişeye yanıt olarak Merriam Webster Üniversite Sözlüğü'nün sözlük yazarları google fiili için ilk harfi küçültürken, kendi tanımlarında arama motorunun ilk harfini büyük tuttukları raporlanmıştır. Ancak aynı endişe Oxford editörlerinin her iki kullanımı da korumasına engel olamamıştır.

Google 25 Ekim 2006'da halka açık bir itiraz yayınlayarak Google sözcüğünün yalnızca Google Inc. ve servislerinden bahsedilirken kullanılmasını istemiştir.

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
Emil Loteanu

**Emil Loteanu** (6 Kasım, 1936 - 18 Nisan, 2003), Sovyet asıllı Moldovalı film yönetmeni ve senaristtir. 1993 yılında *Skorlupa* filminde yazar, 1989 yılında *Vdvoyom na grani vremeni* adlı filmde yönetmenlik yapmıştır.

## Filmografi
* *Skorlupa* (1993) - yönetmen
* *Vdvoyom na grani vremeni* (1989) - yazar
* *Luceafarul* (TV 1987) - yazar / yönetmen
* *Anna Pavlova* (1983) - yazar / yönetmen
* *Moy laskovyy i nezhnyy zver* (1979) - yazar / yönetmen
* *Tabor ukhodit v nebo* (1976) - yazar / yönetmen
* *Ekho goryachey doliny* (1974) - yönetmen
* *Lautarii* (1973) - yazar / yönetmen
* *Akademik Tarasevich* (1970) - yönetmen
* *Eto mgnovenie* (1968) - yönetmen
* *Krasnye polyany* (1967) - yazar / yönetmen
* *Freska na belom* (1967) - yönetmen
* *Zhdite nas na rassvete* (1964) - yazar / yönetmen
* *Zhil-byl malchik* (1960) - yönetmen
* *Bolshaya gora* (1959) - yönetmen

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Monika Pyrek

**Monika Zofia Pyrek-Rokita** (d. 11 Ağustos 1980) Polonyalı sırıkla atlayıcı.

Gdynia doğumlu Pyrek, 2004 Olimpiyatları'nda, 4,55 metre atlayarak, vatandaşı Anna Rogowska'nın arkasında dördüncü oldu. 2005 Dünya Atletizm Şampiyonası'nda 4,60 m'lik derecesiyle gümüş madalya kazandı. Pyrek 2006 Avrupa Atletizm Şampiyonası'ndan da gümüş madalyayla ayrıldı.

Kariyerindeki en iyi atlayışı 4,82 metre olan Monika Pyrek birçok kez Polonya şampiyonu oldu. Son olarak Poznań'daki 2007 Polonya Atletizm Şampiyonası'nı kazanmıştı.

## Başarıları

## Kaynakça
*IAAF profili

## Dış bağlantılar
* Monika Pyrek resmi sitesi
Ksenobiyotik metabolizma

**Ksenobiyotik metabolizma** (Yunanca *xenos* "yabancı" ve *biyotik* "canlılarla ilgili"), ilaç ve zehir gibi bir organizmanın normal biyokimyasına yabancı olan ve böylece ksenobiyotik kimyasal yapılar oluşturan bir dizi bileşiklerin kullandığı metabolik yolları tanımlayan terim. Bu metabolik patikalar, tüm ana organizma gruplarında mevcut bulunan biyotransformasyonun bir formu olup çok eski bir kökene sahip olduğu düşünülmektedir. Bu reaksiyonlar genellikle zehirli bileşiklerin zararlı etkisini ortadan kaldırma işlevini görürler (bkz: toksinsizleştirme), ancak bazı durumlarda ksenobiyotik metabolizmadaki aracıların kendisi de toksit etkilere neden olabilirler.

## Kaynakça
Rekabetçi dışlanım ilkesi

**Rekabetçi dışlanım ilkesi**, kimi zaman **[[Georgy Gause|Gause]]'ın rekabetçi dışlanım yasası** veya kısaca **Gause yasası** dendiği de olur, diğer ekolojik faktörlerin sabit ve değişmez olması durumunda aynı kaynaklar için rekabet eden iki türün bir arada olamayacağını belirten bir önermedir. Eğer bir tür, diğerleri üstünde herhangi bir avantaja veya küçük dahi olsa bir üstünlüğe sahipse bu durumda bu avantaja sahip olan tür, uzun vadede diğer tür üzerinde hakim olup onun yaşadığı ekolojik nişe egemen olacaktır. Bu iki rakipten birisi, ya diğer türün tükenmesine yol açarak ya da farklı bir ekolojik niş doğrultusunda evrimsel veya davranışsal bir değişime yol açarak diğer türü zayıf düşürecek ve böylece onu alt edecektir. Bu ilke, daha sonra "birbirine eş değer rakipler bir arada olamazlar"  atasözüne dönüşmüştür.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Rekabetçi dışlanım ilkesi, Knol 
* Plankton Paradoksu, Knol
Karşılıklılık (evrim)

**Karşılıklılık**, evrimsel biyolojide karşılıklı yardımlaşmaya dayanan ve fedakarlık içeren altrüistik davranış biçimlerinin evriminin gelecekte karşılıklı etkileşimler tarafından tercih edilebileceği mekanizmaları ifade eder. Kolektif bir intikam arzusu, popülasyondaki bireylere ve sonunda tüm bir türe zarar vereceğinden bu olumsuz davranış şekilleri seçilim tarafından tercih edilmeme eğilimindedirler.

## Evrimde karşılıklılık modelleri

Üç tür karşılıklılık hakkında yoğun çalışmalar yapılmıştır:

*Doğrudan karşılıklılık
*Dolaylı karşılıklık
*Çevrimsel karşılıklılık

## Ayrıca bakınız
*Karşılıklılık Etiği

## Kaynakça
* Martin Nowak *Evolutionary Dynamics: Exploring the Equations of Life* Harvard 2006
* Martin Nowak *Five Rules for the Evolution of Cooperation* Science **314**, 1560 (2006);
Akraba seçilimi

**Akraba seçilimi**, yardımlaşma gösteren canlı birey için doğrudan bir yararı olmayan özgecil davranışları en iyi şekilde anlatan kuramdır. Bu kuram, genetik olarak birbirlerine benzeyen ve/veya yakın olan bireylerin başkalarına oranla birbirleriyle daha çok karşılıklı yardımlaştığını öne sürer. Genler kendi varlıklarını sürdürmek için birbirlerine yardım ettiklerinden bu tür karşılıklı yardımlaşma davranışlarından sorumlu olan genler de korunur. Buna dair alışılmış bir örnek, arılar ve karıncalar gibi toplumsal böceklerdir. Kolonideki işçi böcekler asla üremezler ama bunun yerine genetik olarak onlara benzeyen kraliçenin üreyebilmesi için çalışarak yardımda bulunurlar.

Canlılar arasındaki bu tür bir karşılıklı yardımlaşma, bir canlının, yavrusunu yetiştirip büyütmesinde akrabasına yardımcı olduğu akraba seçilimindeki süreçler tarafından evrilmiştir. Bu tür bir etkinliğin seçilmiş olmasının olası bir nedeni; eğer akrabalarına yardım eden canlı birey, yardım etme etkinliğini destekleyen ve özendiren genlere sahipse, onun akrabaları da muhtemelen bu genlere sahip olacak ve böylece bu aleller aktarılabilecektir. Canlılar arasındaki evrimsel iş birliğini ve karşılıklı yardımlaşmayı özendiren diğer süreçler, bu yardımlaşmanın bir grup canlıya yarar sağladığı grup seçilimini içerir.

## Ayrıca bakınız
* Diğerkâmlık
* Akrabalık
* *[[Gen Bencildir]]*
* Grup seçilimi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Queller, D.C. & Strassman, J.E. (2002) Çabuk Rehber: Akraba Seçilimi. *[[Current Biology]]*,**12**,R832. 
* West, S.A., Gardner, A. & Griffin, A.S. (2006) Çabuk Rehber: Altrüizm. *Current Biology*,**16**,R482-R483.
Moleküler makine

**Moleküler makine** veya **nano makine**,  belirli uyaranlara (input/girdi) yanıt olarak yarı-mekanik hareketler (output/çıktı) üreten moleküler bileşenlerinin herhangi ayrık bir sayısıdır. Moleküler makine ifadesi çoğunlukla, daha genel olarak sadece makroskobik seviyede meydana gelen işlevleri taklit eden moleküller için kullanılır. Bunun yanında moleküler makineler terimi, moleküler çevirici inşa etme amacı güden ve son derece karmaşık bir dizi moleküler makinelerin mevcut olduğunun ileri sürüldüğü nanoteknoloji biliminde de yaygın olarak kullanılır. Moleküler makineler, sentetik ve biyolojik olarak iki geniş kategoriye ayrılabilir.

Kimyasal veya mekanik süreçlerin yer değişimlerini yönlendirme yeteneğine sahip bu moleküler sistemler, kimya ve nanoteknolojide potansiyel olarak önemli bir dal temsil eder. Bu süreçler sonucu aşamalı gradyan değişimleri oluştuğu için çok yararlı işler meydana getiren bu tür sistemler, tanımı gereği moleküler makinelere örnek gösterilirler.

## Tarihi
Biyolojik moleküler makineler, yaşamın sürdürülmesindeki hayati rolleri nedeniyle uzun yıllardır bilinmekte ve incelenmektedir ve benzer faydalı işlevselliğe sahip sentetik olarak tasarlanmış sistemler için ilham kaynağı olmuştur. 1950'lerde konformasyonel analizin veya karmaşık kimyasal yapıları analiz etmek için konformerlerin incelenmesinin ortaya çıkması, daha ileri uygulamalar için moleküler bileşenler içindeki göreceli hareketi anlama ve kontrol etme fikrini ateşledi. Bu, triptikenlerdeki aromatik halkaların rotasyonu gibi konformasyonel değişikliklerle karakterize edilen *protomoleküler makinelerin* yaratılmasına yol açtı. 1980 yılına gelindiğinde, bilim insanları dış uyaranlar yoluyla istenen konformasyonları elde edebildi ve bunu çeşitli uygulamalar için kullanabildi. Önemli bir örnek, ışığa maruz kaldığında cis ve trans izomerleri arasında geçiş yapabilen ve dolayısıyla eterin katyon bağlama özelliklerini ayarlayabilen bir azobenzen elementi içeren ışık yansıtıcı bir taç eterin yapımıdır.

Yapay moleküler makinelerin sentezlenmesine yönelik pratik yaklaşımlarda gerçek bir atılım, 1991 yılında Fraser Stoddart tarafından moleküler mekiğin icadıyla gerçekleşmiştir. 1980'lerin başında Jean-Pierre Sauvage tarafından geliştirilen katenanlar ve rotaxanlar gibi mekanik olarak bağlı moleküllerin montajına dayanan bu mekik makinesi, iki uç veya olası bağlanma bölgeleri (hidrokinon bağlantıları) arasında bir eksen üzerinde hareket edebilen bir halkaya sahip bir rotaxan içerir.

## Ayrıca bakınız

*DNA makinaları
*Moleküler motor
*DNA nanoteknolojisi

## Kaynakça
Kristalin

**Kristalin**, anatomide  göz merceği ile korneada bulunan, bu yapının şeffaflığını sağlayan ve suda eriyebilen yapısal bir proteindir. Kristalin, aynı zamanda kalp ve meme kanseri tümörleri içinde de tespit edilmiştir. Göz merceği yaralanmalarının sinir yenilenmelerini teşvik ettiği saptandığından beri kristalin nörolojide sinirsel bir araştırma alanı olmuştur. Şimdiye dek gösterilebildiği kadar, kristalin β b2 (crybb2) nöriti (akson gibi bir sinir hücresi uzantısı) teşvik eden bir faktör olabilir.

## Kaynakça
İnfo (Unix)

**info** hiper metinsel formda bir unix komut satırı aracıdır. Komut satırı arayüzünde çalışan, çok sayfalı belgelemeleri (*ing. documentation*) ve yardımları görüntülemeye yarayan bir araçtır. GNU araçlarının bulunmadığı zamanlarda çok kullanışlıdır.

info, texinfo formatındaki *info* dosyalarını işler.

## info komut satırı seçenekleri

  -k, --apopros=DİZGE         tüm manüellerin tüm indekslerinde DİZGE'yi arar.
  -d, --directory=DİZ         DİZ'i INFO YOLU'na ekler.
      --dribble=DOSYAADI       DOSYAADI'ndaki kullanıcı tuşbasımlarını anımsar.
  -f, --file=DOSYAADI          ziyaret edilecek Info dosyasını belirler.
  -h, --help                   bu yardımı görüntüler ve çıkar.
      --index-search=DİZGE    İndeks girdisi DİZGE tarafından işaret edilen düğüme gider.
  -n, --node=DÜĞÜMADI          İlk ziyaret edilen Info dosyasında düğümleri belirler.
  -o, --output=DOSYAADI        Seçili düğümlerden DOSYAAYDI'na çıktı alır.
  -R, --raw-escapes            "ham" ANSI kaçışlardan çıktı alır (öntanımlı).
      --no-raw-escapes         kaçışların okunur metin gibi çıktısını alır.
      --restore=DOSYAADI       ilk tuşbasımlarını DOSYAADI'ndan okur.
  -Q, --show-options, --usage  komut satırı seçenekler düğümüne gider.
      --subnotes               menü ögelerinin özyineli çıktısını alır.
      --vi-keys                vi ve less benzeri tuş bağlantılarını kullanır.
      --version                sürüm bilgisini gösterir ve çıkar.
  -w, --where, --location      Info dosyasının fiziksel konumunu yazdırır.

## Texinfo okuyucuları listesi

* info
* pinfo
* tkman
* tkinfo
* khelpcenter
* emacs

## Ayrıca bakınız
* man sayfası
* TLDR Sayfaları
* Unix programlarının listesi

## Dış bağlantılar

* info kullanım kılavuzu (İngilizce)
* info için FreeBSD dokumantasyonu  (İngilizce)
Miro Šmajda

**Miro Šmajda** Slovak şarkıcı. 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovakya'yı temsil etmiştir.

## Eurovision
16 Kasım 2011'de Slovakya Devlet kanalı RTSV Miro Smajda'nın temsilcileri olacağını açıklamıştır.
Gerçek sosyal yaşam

**Gerçek sosyal yaşam** veya **eusociality** (Yunanca eu: "gerçek / iyi" + "sosyal"), hiyerarşik sınıflandırmada toplumsal örgütlenmenin en üst düzeyini tanımlamak için kullanılan bir terim.

Toplumsal örgütlenmenin bir alt seviyesi olan ön- veya presosyal yaşam, altsosyal, yarısosyal, yansosyal ve sözdesosyal gibi terimler kullanılarak da sınıflandırılmışlardır. Bazı insan toplumlarıyla karşılaştırmalı olarak, belli statüdeki bireylerden oluşan bir gruba veya özel bir sınıfa kast dendiği de olur.

## Örnekler
Gerçek sosyal yaşama dair bilinen en iyi örnekler, karıncalar, arılar, yaban arılarının (Hymenoptera takımı) yanı sıra, termitler (takım Isoptera) ile bu kolonilerde yaşayan üreyebilen kraliçeler, az veya çok kısır işçiler veya bu koloniyi saldırıya karşı düşmanlardan koruyan askerlerdir. Avustralya'ya özgü bir buğday biti türü olan Austroplatypus incompertus, böcekler arasında gerçek sosyal yaşamın ilk olarak fark edildiği böcek (takım Coleoptera) olarak bilinir.

Gerçek sosyal yaşamın memelilerde görülen tek örneği, çıplak köstebek faresi (*Heterocephalus glaber*) ile damarensis köstebek faresidir (*Fukomys damarensis*). Doğa bilimcilerinin ilgisini çeken çıplak, pembemsi ve keskin dişleri olan bu kemirgenlerin hayat şekli memelilerden ziyade sosyal böceklere benzemektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sosyal Böcek Araştırmalarına dair Uluslararası Birlik 
* Çıplak Köstebek Farelerinde Gerçek Sosyal Yaşam
Evrimsel gelişim biyolojisi

**Evrimsel gelişim biyolojisi** (**gelişim evrimi** veya gayri resmi olarak kısaca **evo-devo**), canlı türlerin ataları aralarındaki ilişkiyi belirlemek ve gelişimsel süreçlerin nasıl evrildiğini keşfetmek için farklı organizmaların gelişim süreçlerini karşılaştıran biyolojinin bir alt dalıdır. Bu anlamda evrimsel gelişim biyolojisi embriyonik gelişimin kökeni ve evrimini araştırarak tüylerin evrimi gibi gelişmeleri ve gelişim süreçlerini, yeni özelliklerin kazanılmasında ve ortaya çıkmasında nasıl etki ettikleri, gelişimsel plastisitenin evrimdeki rolü, ekolojik etkenlerin gelişime ve evrimsel değişime nasıl yol açtıkları, yakınsak evrimin ve homolojinin gelişimsel temelleri gibi konuları ele alır.

Ontojeni ve filogeni arasındaki ilişkiye olan bilimsel ilgi ondokuzuncu yüzyıla kadar uzanmasına rağmen, evrimsel gelişim biyolojisinin  çağdaş alanı, model organizmalarda embriyonik gelişimi düzenleyen genlerin keşfi ile ivme kazanmıştır. Organizmalar şekil ve form olarak çok farklı oldukları için genel hipotezlerin test edilmesi zordur.

Bununla birlikte, evrimin eski gen parçalarından (moleküler ekonomi) yeni genler oluşturma eğiliminde olduğu gözlemlendiğinden beri evrimsel gelişim biyolojisi, evrimin (örneğin çene kemik yapılarını oselet orta kulak kemikçiklerine dönüştürme gibi) eski gen ağlarından yeni yapılar oluşturmak için gelişim süreçlerini değiştirdiğini veya yumuşakçalar, böcek ve omurgalılarda göz gelişimi ile ilgili olan genlerde bu gelişimlerin planlarını koruduğunu göstermeye çalışmaktadır ve bu konudaki araştırmalar yoğun olarak bu yönde yapılmaktadır.
 Evrimsel gelişim biyolojisinin başlangıçtaki ana ilgisi, vücut planı ile organ gelişimini düzenleyen hücresel ve moleküler mekanizmaların homolojinin kanıtı olarak görülüp görülmeyeceğine dair olmuştur. Ancak daha modern yaklaşımlar, türleşme ile ilişkili olan gelişimsel değişiklikleri de bu biyoloji dalına dahil etmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Hayvanların evrimi
* Baldwin etkisi
* Gelişim biyolojisi
* Hızlandırıcı
* Evrilebilirlik
* Gen düzenleyici ağ
* Genetik asimilasyon
* Ontojeni
* Promotör
* Sinyal transdüksiyonu
* Transkripsiyon faktörü

## Dış bağlantılar
* Scott F. Gilbert, Evrimsel Gelişim Biyolojisinin Morfogenezi  
* Bir Evo-Devo Modeli Olarak Su Ayıları (Tardigrada), NPR Science Friday'den kısa bir video tanıtımı  

## Kaynakça
Derin deniz madenciliği

**Derin deniz madenciliği**, okyanus tabanı üzerinde gerçekleşen nispeten yeni sayılan bir mineral alımı işlemidir. Okyanus madenleri genellikle polimetalik nodüllerin bulunduğu büyük alanların veya aktif ya da sönmüş hidrotermal deliklerin etrafında, okyanus yüzeyinin yaklaşık 1.400 - 3.700 metre altındadır. Bu delikler gümüş, altın, bakır, manganez, kobalt, demir ve çinko gibi kıymetli metaller içeren sülfür mevduatları oluşturmaktadır. Madenler, hidrolik pompa veya kova sistemleri kullanarak işlenmek üzere yüzeye taşıtılır. Tüm madencilik faaliyetlerinde olduğu gibi, derin deniz madenciliği de çevreye verdiği zarar hakkında sorular ortaya çıkarmaktadır.

## Kaynakça
Manyetik alınganlık

Elektromanyetizmada **manyetik alınganlık** \chi_m (latince: *susceptibilis* “algısal”) uygulanan manyetik alana cevap olarak materyalde oluşan manyetizasyon derecesini belirten birimsiz oran sabitidir. Manyetiklenebilirlik ise manyetik moment ve manyetik akı yoğunluğu arasındaki orandır.

## Hacimsel alınganlığın tanımı

Hacimsel manyetik alınganlık \chi_v ile gösterilir (genelde basitçe \chi, bazen de elektriksel alınganlıktan ayırt etmek için \chi_m — manyetik) ve SI birimleriyle aşağıdaki bağıntıyla tanımlanır

:
\mathbf{M} = \chi_v \mathbf{H}


:**M**  materyalin manyetizasyonudur (birim hacim başına manyetik dipol moment), Amper/metre birimindedir, ve

:**H** manyetik alan kuvvetidir, yine Amper/metre birimindedir.

manyetik indüksiyon **B** ile **H** aşağıdaki şekilde birbirleriyle bağlantılıdırlar

:
\mathbf{B} \ = \ \mu_0(\mathbf{H} + \mathbf{M}) \ = \ \mu_0(1+\chi_v) \mathbf{H} \ = \ \mu \mathbf{H} 


burada μ0 manyetik sabittir (Fiziksel sabitler tablosuna bakınız) ve materyal için bağıl geçirgenlik  (1+\chi_v)  ile ifade edilir. 
Sonuç olarak **hacimsel manyetik alınganlık** \chi_v ve manyetik geçirgenlik \mu arasındaki bağıntı aşağıdaki formülle ifade edilir:

:\mu = \mu_0(1+\chi_v)\, .

Bazen yardımcı bir nicelik olan Tesla birimindeki **manyetizasyon şiddeti** (manyetik polarizasyon *J*) aşağıdaki şekilde tanımlanır
 
:\mathbf{I} = \mu_0 \mathbf{M} \, .

Bu ifade manyetik olayları tanımlamada sıkça kullanılmakta olan **M** ve **H** ifadelerine alternatif olarak **I** ve **B** ifadelerinin kullanılmasına olanak sağlar.
Idealab

**Idealab** (idealab! olarak bilinmektedir), Kaliforniya, Pasadena'da bulunan bir iş yenilikleri merkezidir.

## Tarihçe
Idealab Bill Gross tarafından Mart 1996'da kurulmuştur. Kendisi, Idealab'ın kuruluşundan önce GNP Loudspeakers isimli bir ses ekipmanları üretici şirket, Lotus Software tarafından satın alınan GNP Development Inc. ve sonrasında Cendant tarafından satın alınan Knowledge Adventure isimli bir eğitim yazılımları şirketi de kurmuştur. Gross, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü Makine mühendisliği lisans mezunudur ve Idealab bu üniversitenin pek çok mezununu işe almıştır. Gross aynı üniversitenin mütevelli heyetinde bulunmaktadır.

Şirket, 2000 yılında ada ülkesi Tuvalu'ya, Birleşmiş Milletler'e katılımı için yeterli parayı vererek, .tv alan adının kullanım haklarını kiralamıştır.

2009 Aralık ayında tekrar markalaşmış ve amblemini değiştirmiştir.

## Kayda değer şirketler
Idealab aşağıdakileri de içeren çeşitli şirketlerle yatırım, kuruluş ve kopmalar yoluyla ilişkilidir.

*AirWave Wireless, 2008 yılında Aruba Networks tarafından satın alınmış kablosuz ağ yönetim yazılımı
*Answers.com
*Aptera Motors, elektrikli araba üreticisi
*Compete, Inc.
*eSolar
*eToys.com
*eVoice
*GoTo.com, şimdiki adı Yahoo! Search Marketing'tir.
*Insider Pages, yerel hizmetler (güzellik salonu, dişçi, restoran ve benzeri) hakkında müşteri yorumlarını da içeren şehir rehberleri. 
*Internet Brands
*Picasa, Google tarafından satın alınmıştır.
*Ubermedia.com

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Idealab resmi sitesi
Alexandra Stadyumu

**Alexandra Stadium**, İngiltere'nin Crewe kentinde bulunan çok amaçlı bir stadyum. Şu anda çoğunlukla futbol maçları için kullanılmaktadır. Crewe Alexandra takımının iç saha maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. Stadyum 1906 yılında inşa edildi ve 1990'ların ortalarından itibaren önemli ölçüde yeniden geliştirilerek şimdiki 10.153 seyirci kapasitesine ulaşmıştır.

## Tribünler
* **The Air Products Stand** * (sponsor değişiklikleri öncesinde eski adı Railtrack Tribünü) - 5,2 milyon sterlinlik bir maliyetle 1999/2000 sezonu için inşa edilmiştir. Kulüp ofisi, konaklama ve 6.809 koltuk barındırır.
* *'The Mark Price Stand**, (''eski adı; The AB Nutrition Tribünü)'' – 982 koltuk ve dört engelli koltuğu barındırmaktadır.
* **The Wulvern Housing Stand**, ''Railway End'' olarak da bilinen, 682 seyirci kapasitesine sahip bölüm.
* **The Blue Bell BMW Stand*', eski ismi *the Pop'', orijinali Popular Side, deplasman seyircilerine ayrılan 1.680 koltuğu barındırmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* The Alexandra Stadium Crewe Alexandra FC
Üreme yalıtımı

**Üreme yalıtımı** veya **hibritleşme engelleri**, iki farklı türün popülasyonlarındaki bireylerin birbirleriyle eşleşmesini veya verimli döller meydana getirmesini önleyen, bunun yanında birleştiklerinde sadece kısır melez bireylerin oluşmasına neden olan davranışlar, fizyolojik süreçler ve mekanizmaların tümünü tanımlayan bir terim. Bu engeller, farklı popülasyonların veya türün bireyleri arasındaki gen akışını azaltarak ya da doğrudan engelleyerek her türün özelliklerinin gen havuzunda korunmasına izin verir ve birbirleri ile çiftleşmeyen popülasyonların genetik karışımları da bu şekilde kendi aralarında sınırlı kalmış olur.

Üreme yalıtımı mekanizmaları farklı ve değişik şekillerde sınıflandırılmıştır. Örneğin zoolog Ernst Mayr üreme yalıtımı mekanizmalarını, döllenmeden önce (ya da hayvanlarda çiftleşme öncesi olarak adlandırılan durumda) etki eden üreme yalıtımı ile döllenmeden sonra etki eden üreme yalıtımı olmak üzere iki geniş kategoride sınıflandırmıştır. Bunun yanında üreme yalıtımına dair bu sınıflandırma, zigot öncesi (prezigot) ve zigot sonrası (postzigot) mekanizmalar olarak da adlandırılmıştır. Üreme yalıtımının farklı mekanizmaları genetik süreçlerle kontrol edildiği gibi bu mekanizmaların çoğunun coğrafi dağılımların birbirleriyle örtüştüğü türlerde (simpatrik türleşme) evrildiği veya allopatrik türleşmeye eşlik eden adaptif ıraksamanın sonuçları oldukları deneysel olarak kanıtlamıştır.

## Ayrıca bakınız

*Tür
*Evrim
*Türleşme

## Kaynakça
Baba Zünnûn İsyanı

**Baba Zünnûn İsyanı**, Baba Zünnun adında bir Alevi, 1526 yılının Ağustos ayında, Bozok Sancak Beyi Mustafa Bey'in konağını basarak kuvvetleri ile isyan etti. Bu olay sonrasında isyanı bastırması için yollanan kuvvetlerle Kayseri'de karşılaşarak yendi. Hürrem Paşa, Kayseri Sancak Beyi Berham Bey, İçel Sancak Beyi Ali Bey bu çatışmada öldüler.

Baba Zünnun, 26 Eylül 1526'da, isyanı bastırması için gönderilen Adana Sancak Beyi Pîrî Bey komutasındaki birliklere yenilerek öldürüldü. Bu isyan Kalender Şah İsyanı'na ortam hazırladı.

## Kaynakça
Fazlı Ulusal

**Fazlı Ulusal** (d. 1 Ocak 1974, Trabzon), Türk eski futbolcudur.

## Kariyeri
1992-93 sezonu öncesi Kardemir Karabükspor ile sözleşme imzalayarak profesyonel futbol hayatına başlayan Fazlı, ilk profesyonel maçına 30 Eylül tarihinde Yeni Yozgatspor ile oynanan Türkiye Kupası karşılaşmasında çıkmıştır. Karabükspor formasını sadece 1 kez giydikten sonra Ekim ayında 3. Lig takımı Bartınspor'a kiralık olarak verilmiştir. Ertesi sezon sözleşmesi sona eren futbolcu, 2. Lig takımlarından Çorumspor ile anlaşmıştır. 1996 yılına kadar Karabükspor ile Çorumspor arasında gidip gelmiş, bu yılda başka bir Lig B takımı Diyarbakırspor'a transfer olmuştur. Ertesi sezon bonservisi Süper Lig ekiplerinden Antalyaspor tarafından alınmış olmasına rağmen bir sezon daha Diyarbakırspor'da kiralık oynamış, 1998-99 sezonu öncesi Antalya'ya dönmüştür. Burada ikinci sezonu olan 1999-00 sezonunda performansının zirvesine çıkmış ve 20'si ligde olmak üzere toplam 22 gol kaydetmiştir. Bu performansıyla dikkatleri üzerine çekerek sezon sonunda Beşiktaş tarafından transfer edilmiştir. Burada geçirdiği bir sezondaysa 3'ü Öz Sahrayıceditspor ile oynanan Türkiye Kupası karşılaşmasında olmak üzere toplam 6 gol kaydedebilmiştir. Beklentilerin altında kalan performansı sonrası Süper Lig'e çıkan eski takımı Diyarbakırspor'a dönmüş, burada bir sezonun ardından İstanbulspor'a transfer olmuştur. Sadece yarım sezon sonra, devre arasında 1. Lig'e düşen eski takımı Antalyaspor ile anlaşarak takımdan ayrılmıştır. Antalya'daki 1.5 sezondan sonra tekrar İstanbul'a dönen Fazlı, burada bir diğer 1. Lig kulübü İstanbul Büyükşehir Belediyespor ile sözleşme imzalamıştır. Burada da 1.5 sezon oynamış ve 2005-06 sezonu devre arasında sözleşmesini feshederek 3. Lig ekibi Ispartaspor'a transfer olmuştur. Sezon sonunda takımdan ayrılarak Küçükköyspor'la anlaşmış fakat burada da sadece yarım sezon kalmıştır. Buradan Erzurumspor'a geçmiş ve 2007-2008 sezonu devre arasında takımdan ayrılarak futbolu bırakmıştır.

## Başarıları
;Antalyaspor
* Türkiye Kupası Finalistliği: 2000

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Ayrıklık (fizik)

Kuantum fiziğinde **ayrıklık** veya **kuantum ayrıklığı**, teorinin klasik eyleminin sağladığı bir korunum yasasının kuantumda sağlanmamasıdır.

Bu korunum yasası kuantum kuramının herhangi bir düzenlemesiyle tekrar sağlanamaz. Klasik fizikte ise ayrıklık, korunan bir büyüklüğün korunumu bozan parametrenin sıfıra gitmesi durumunda korunumun tekrar sağlanamaması durumudur. Fizikte bilinen ilk ayrıklıklardan biri türbülans durumundaki sönümlü ayrıklıktır. Turbülans durumunda akışmazlık sıfıra gittiğinde zamanın geri çevrilebilirliği hala sağlanamaz.

Teknik olarak kuantum kuramında ayrıklık, eylemin korunan büyüklüklerinde olup ölçümde veya partition işlevinde olmaz.

## Ayrıca bakınız

* Anomalon

## Kaynakça
Kösrelik

## Yerleşim yerleri
* Kösrelik, Çubuk, Ankara ili Çubuk ilçesine bağlı mahalle
* Kösrelik, Keçiören, Ankara ili Keçiören ilçesine bağlı mahalle
* Kösrelik, Yayladağı, Hatay ili Yayladağı ilçesine bağlı mahalle
* Kösrelik, Aydıncık, Yozgat ili Aydıncık ilçesine bağlı köy
Adem Kaya

**Adem Kaya** (d. 7 Ağustos 1978, Gaziantep), Türk futbolcudur.

## Futbolculuk kariyeri
### Kulüp takımları kariyeri
Futbola Gaziantep Büyükşehir Belediyespor altyapısında başladı ve yaşı as takım'da oynama seviyesine geldiğinde as takımla antrenmanlara çıkmaya başladı ve bazı karşılaşmalarda maç kadrosuna dahil edildi. Gaziantep Büyükşehir Belediyespor formasıyla ilk resmî karşılaşmasına 19 Eylül 1999 tarihinde Şehitkamil Belediyespor'a karşı oynanan 3. Lig karşılaşmasında çıktı. İki sezon amatör sözleşmeyle as takımda forma giydikten sonra 1998 yılında profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzaladı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Kemosentetik fosforilasyon

**Kemosentetik fosforilasyon**, kemosentez reaksiyonlarında, inorganik maddelerin oksitlenmesi sırasında açığa çıkan enerji ile ATP sentezi yapılması olayıdır. Sadece kemosentezle besin üretebilen bazı prokaryot canlı türlerinde gerçekleşir (kemosentetik bakteriler).
Makao pasaportu

**Makao Özel İdari Bölgesi pasaportu** Çin vatandaşı olan Makao'nun daimi sakinlerine verilen uluslararası bir seyahat belgesidir. Makao Temel Kanunu uyarınca, 20 Aralık 1999 tarihinde egemenliğinden bu yana Makao pasaportu, Çin Halk Cumhuriyeti Merkezi Halk Hükûmeti inisiyatifi altında Makao Hükûmeti Direcção dos Servicos de Identificação tarafından verilmeye başlanmıştır. Makao resmi dilinin Portekizce ve Çince olması dolayısıyla, pasaportun tüm sayfaları İngilizce, Çince ve Portekizcedir.

Macao SAR Hükûmet Kimlik Hizmetleri Bürosu (DSİ), 1 Eylül 2009 tarihinden itibaren e-pasaport (biyometrik) vermeye başlamıştır.

Pasaportun makinede okunabilir en son sürümü Eylül 2009 başında *Direcção dos Servicos de Identificação* tarafından yayımlanmıştır. Kişisel verilerin yanı sıra pasaport sahibinin fotoğraf ve parmak izi ile bulunur.

*Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi* 1 Ocak 2017 raporuna göre Makao vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 127 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Makao vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 36. sırada yer almaktadır.

## Denizaşırı ülkelerde
Yaşları 18 ile 30 arasında değişen Makao pasaportu sahipleri, Yeni Zelanda Hükûmeti tarafından yapılan Tatilde Çalışma Programı kapsamında başvurabilirler.

Çin vatandaşları olarak, Macao Özel İdari Bölgesi pasaport sahipleri yurt dışında Çin yabancı misyon tarafından konsolosluk tam koruma hakkına sahiptir.

## Başvuru usulü
Makao pasaportları sadece Makao *Direcção dos Servicos de Identificação* (Makao SAR Tanımlama Bölümü) tarafından verilir. Pasaporta başvuru için kişinin Makao Daimi Yerleşik Kimlik Kartı, son iki 1 ½ inçlik renkli fotoğraf, başvuru formu ile birlikte göndermesi gerekmektedir.

## Kullanımı
Makao pasaportu, Makao ve Çin arasında seyahat için kabul edilmez. Bunun yerine, bir Makao pasaportu için uygun olanlar da Çin'in Guangdong Eyaleti Kamu Güvenlik Bürosu (PSB) (Makao Çin Sehayat Hizmeti tarafından temsil) ile *Eve İade İzni* için başvuramazlar. Böyle bir İzni veren PSB takdirine tamamen ve Macao SAR pasaport bulundurma mutlaka bir *Eve İade İzni* verilmesi garanti etmez.

10 Nisan 2013'te Avustralya Başbakanı Julia Gillard, 2015 yılından itibaren Macao SAR e-pasaport sahiplerinin Avustralya'da SmartGates'i deneme bazında kullanabileceklerini açıkladı.
Üç pasaport Haziran 2016'da kalıcı olarak uygun milliyetler listesine dahil edildi.

## Kaynakça
Tırnak batması

**Tırnak batması** (**onikokriptosis**) (Yunanca ὄνυξ&nbsp;*onyx*&nbsp;"tırnak" ve&nbsp;κρυπτός&nbsp;*kryptos*&nbsp;"gizli" kelimelerinden meydana gelmiştir), yaygın bir tırnak rahatsızlığı. Genellikle ayak tırnaklarında görülür. Tırnağın **paronychium** (tırnak çerçevesi) veya tırnak yatağına batması ile gerçekleşen acı verici bir durumdur. Mikrobik enfeksiyon olarak başlayan rahatsızlık tırnağın granulomaya gömülmesi ile sonuçlanır ve ileri aşamalarında cerrahi operasyon gerektirir. *Onychocyrtosis* (konveks tırnak) durumu ile karıştırılmamalıdır.

## Belirtileri
Tırnak batmasının belirtisi, tırnak kenarı boyunca hissedilen bir ağrıdır. Ayakkabı giyildiğinde kötüleşir, herhangi bir baskıda hassaslaşır ve bir şey sürttüğünde artar. Parmağa darbe geldiğinde keskinleşerek acıya dönüşür. Belirtileri onychocyrtosis (konveks tırnak) ile benzer olduğundan çokça karıştırılır.

## Sebepleri
Ana sebebi, yanlış ayakkabı seçimidir. Özellikle burun kısmı yetersiz ayakkabı kullanan kişilerde görülür. Diğer bir neden ise çok sıkı çorap kullanmaktır. Çok görülen sebepleri:
* Burun kısmı yeterince uzun olmayan ve ayak parmaklarına baskı uygulayarak tırnağın deriye batmasına neden olan ayakkabı giyimi.
* Yanlış tırnak kesimi, ayak tırnaklarının düz bir şekilde kesilmesi ve pürüzlü kalan yerlerin törpülenmesi gerekmektedir.
* Ayağı sert bir yüzeye çarpma veya ayakkabı içine giren sert maddeler. (Genellikle spor yaparken görülür.)
* Tırnak batmasına yatkın ayaklar veya genetik özellikler.
* Bakteriyel enfeksiyonlar.
* Tırnak mantarına bağlı olarak, tırnağın kalınlaşması ve tırnak kenarlarındaki canlı dokuya batması.
* Kilo almaya bağlı nedenler ile ayak ve parmaklara aşırı yük binmesi.
* Hamilelik döneminde yaşanan vücut değişimi.

## Tedavi Yöntemi
Tırnak batması tedavisi için genellikle tel sistemi kullanılmaktadır. Tel sistemi aynı diş telleri gibi tırnağın battığı kısımlardan mikro tel yardımı ile deriye batan kısım rahatlatılır. Ağrısız ve acısız bir işlem olan tırnak teli sistemi ile batığın tekrarlama olasılığı çok düşüktür.

## Kaynakça