Kimya mühendisi

**Kimya mühendisi**, kimya endüstrisinde hammaddeleri çeşitli ürünlere çevirme konusunda çalışan, tesis ve ekipmanların tasarımı ve işletimi ile uğraşan ve tüm bunları gerçekleştirirken kimya mühendisliği bilgilerini kullanan kişilerin mesleki ünvanıdır. Kısaca, kimya mühendisi kimya mühendisliği ilkelerini ilgili uygulama alanlarında kullanan ve hayata geçiren kişidir. Bu alanlar şu şekilde sıralanabilir:

# Endüstride çeşitli kimyasal proseslere ait tesis ve makinelerinin tasarımı, üretimi ve işletimi (kimyasal proses mühendisleri).
# Gıda, içecek, kozmetik, temizlik malzemeleri ve ilaç gibi pek çok üründe kullanılan kimyasalların geliştirilmesi (kimyasal ürün mühendisleri).
# Yakıt hücreleri, hidrojen enerjisi ve nanoteknoloji gibi pek çok yeni teknolojinin geliştirilmesi.
# Tamamen ya da kısmen kimya mühendisliğinden türemiş malzeme bilimi, polimer mühendisliği ve biyomedikal mühendisliği gibi alanlar.

## Tarihçe
*Ana başlık: [[Kimya mühendisliği tarihi]]*

Kimya Mühendisleri Enstitüsü başkanı, başkanlık nutkunda "Birçoğumuzun Edward Charles Howard'ı mevkii fark etmeksizin ilk kimya mühendisi olduğunda hemfikir olduğunu düşünüyorum." demiştir. Ancak başkaları da başlıca endüstriyel asitlerin üretim proseslerini geliştirmesinden dolayı Johann Rudolf Glauber'in ilk kimya mühendisi olduğunu öne sürmektedirler.

Kimya mühendisi teriminden 1839 tarihli bir yayında bahsedilmektedir ancak içeriğine bakıldığında kimya mühendisini, kimya endüstrisinde çalışan ve makine mühendisliği bilgilerine sahip kişi olarak tanımladığı görünmektedir. 1880'de George E. Davis, Chemical News'a gönderdiği mektupta şu satırları yazmıştı: "Bir Kimya Mühendisi, kimyasal ve mekanik bilgiye sahip ve bu bilgileri üretimde, kimyasal işlemlerin kullanımına uygulayan kişidir." Kimya Mühendisliği Derneği adı ile kurmak istediği derneğin adı Kimya Endüstrisi Derneği olmuştu. Derneğin 1882'deki ilk genel toplantısında 300 üyesinden sadece 15'i kendini bir kimya mühendisi olarak tanıtmıştı ancak 1918'de dernekte kurulan Kimya Mühendisliği Grubu 400 üyenin ilgisini görmüştür.

ABD'de 1905 yılında *Kimya Mühendisi* adlı bir yayın çıkartılmaya başlandı. 1908'de de Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü (AIChE) kuruldu. 1924'te Kimya Mühendisleri Enstitüsü şu tanımı benimsemiştir: "Bir kimya mühendisi, maddenin hâl ve bileşiminin değiştiği tesislerin tasarımı, inşaatı ve işletiminde deneyimli profesyoneldir."

Sonraki tanımlarla görüldüğü üzere, meslek alanı sadece kimya endüstrisiyle sınırlı kalmamış, tüm proses endüstrisini ve karmaşık fiziksel/kimyasal proseslerin idare edileceği tüm durumlara kadar genişlemiştir.

Birleşik Krallık'ta 1956'da çıkarılmaya başlanan *[[Kimya Mühendisi (dergi)|Kimya Mühendisi]]* *(The Chemical Engineer)* dergisinde "Dünyayı Değiştirmiş Kimya Mühendisleri" (Chemical Engineers who Changed the World) başlıklı bir biyografi serisi vardır.

## Genel bakış

Kimya mühendisliği tarihsel olarak esasen proses mühendisliği ile ilgilenmiştir. Proses mühendisliği genellikle birbirini tamamlayıcı iki alana ayrılmaktadır: Kimyasal reaksiyon mühendisliği ve ayırma işlemleri. Ancak günümüzde kimya mühendisliğinin modern disiplini proses mühendisliğinden çok daha geniş bir alanı kapsamı altına almaktadır. Günümüzde kimya mühendisleri çok çeşitli ürünleri geliştirilmesi ve üretiminde rol almaktadırlar. Genel, ticari kimyasallarda olduğu kadar özel üretim kimyasallarda da kimya mühendisleri bu rolü üstlenirler. Bu ürünler içinde askeri uygulamalarda, biyomedikal, çevre, havacılık ve uzay, elektronik, otomotiv uygulamalarında kullanılan yüksek performanslı malzemeler de bulunmaktadır. Bu malzemelere örnek olarak ultra-güçlü iplikler, yapışkanlar, kumaşlar ve araçlar için kompozit malzemeler, implant ve protezler için gerekli biyouyumlu malzemeler, tıbbi uygulamalarda gerekli jeller, ilaçlar ve optoelektronik cihazlar için özel dielektrik, spektroskopik ve optik özelliklere sahip filmler örnek gösterilebilir. Tüm bunlara ek olarak kimya mühendisliği aynı zamanda biyoloji ve biyomedikal mühendislikle iç içedir. Pek çok kimya mühendisi biyopolimerleri (proteinler) anlamak, insan genomunun haritasını çıkarmak gibi biyolojik projelerde çalışmaktadırlar.

## Ayrıca bakınız

* Akışkanlar dinamiği
* Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü (AIChE)
* Damıtma
* Isı aktarımı
* Kimya Mühendisleri Enstitüsü (IChemE)
* Kimya mühendisleri listesi
* Kimya mühendisliği dernekleri listesi
* Kimya mühendisliği tarihi
* Proses kontrol
* Proses küçültme
* Proses mühendisliği
* Proses tasarımı
* TMMOB Kimya Mühendisleri Odası
* Ünite operasyonları

## Kaynakça