open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yorgo Bacanos

**Yorgo Bacanos,** (21 Eylül 1900, İstanbul - 24 Şubat 1977, İstanbul), Rûm ut ve lavta sanatçısı, udîdir. Son dönem klasik Türk müziğinin önemli müzisyenlerinden biri olarak dünyaca şöhret kazandı.

## Hayatı

Yorgo Bacanos, *Lavtacı Haralambos*'un oğludur. Birçok üyesi musikişinas olan bir ailede yetişmiştir. Aleko Bacanos ağabeyi, *Kemençeci Anastas* dayısıdır. *Kemençeci Sotiri* ve *Paraşko Leondaridis* ile de kardeş çocuklarıdır. Büyükbabası Leondi Efendi kemençe, dedesi Ligori Efendi ise kanun çalıyordu.

Saint Benoit Fransız Lisesi'nde okurken müzik tutkusuyla okulu yarıda bıraktı. Babasından aldığı ud ve lavta dersleri ile musikiye başladı. Önce babasından, sonra Udi Kirkor ve Karnik Garmiyan Efendi'den nota ve usûl, Büyük Sinanyan'dan da batı musikisi türünde piyano dersi aldı. 12 yaşında, Taksim'deki *Eftalipos Gazinosu*'nda uduyla fasıllara katılarak musikî dünyasına girdi. Birkaç yıl içinde tanınmış bir udi oldu.

## Besteleri
* Dalınca gözüm gözüne şehâ (acemaşirân)
* Bir yaz gecesi çamlıca mehtâbına geldin (hüseynî)
* Gülmedim güldürmedin bilmem kabahat kimdedir (hüzzâm)
* Sevdâsı henüz sînede gönlüm gibi sağdı (hüzzâm)
* Neş'eyle geçen ömrümü eyvâh keder ettin (kürdilihicazkâr)
* Hâlâ kanayan kalbimi aşk ateşi dağlar (mahûr)
* Çöktü artık bir perîşanlık hayâlhâneme (maye)

## Ayrıca bakınız
* Aleko Bacanos
* Deniz Kızı Eftalya

## Dış bağlantılar
* Seçilmiş diskografisi

## Kaynakça
Abâpûş-i Velî

**Aba-Puş Balı Sultan** (1368, Afyonkarahisar - 1485, Afyonkarahisar), mutasavvıf şair ve Mevlevi şeyhidir. Sultan Veled´in ve Germiyanoğlu Süleyman Şah'ın torunu, Hızır Paşa'nın oğludur. Şiirlerini Farsça yazmıştır. Çocuğunun hastalığı üzerine yazdığı Türkçe bir kıta bilinmektedir. Türbesi Afyonkarahisar Merkeze bağlı Konya yolu 18. km de bulunan Işıklar Kasabasında bulunmaktadır.

## Dış bağlantılar
* https://islamansiklopedisi.org.tr/abapus-i-veli 

## Kaynakça
Doğan Nadi

**Doğan Nadi** (d. 1913, İstanbul, Osmanlı Devleti - ö. 6 Ekim 1969, Londra, Birleşik Krallık), Türk gazeteci.

Orta öğrenimini Galatasaray Lisesinde yaptı. Lozan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdikten sonra (1937) Türkiye'ye döndü ve babası Yunus Nadi'nin yayınlamakta olduğu Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başladı. Ölümüne kadar Cumhuriyet'te ve bir ara Tasvir'de (1946-47) yazdı. Günlük fıkraları ile tanındı. Günlük fıkralarından seçerek meydana getirdiği, *Bir dakika* (1957) yegane kitabıdır. 6 Ekim 1969 tarihinde tedavi için gittiği Londra'da saat 21.00'de öldü. 12 Ekim 1969 tarihinde Edirnekapı Şehitliği'nde toprağa verildi.

## Kaynakça
Yurdal Tokcan

**Yurdal Tokcan** (d. 1966, Ordu) Türk ud sanatçısıdır.

## Yaşamı
Yurdal Tokcan, 1988 yılında İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'ndan mezun oldu. Aynı üniversitede master yaparken 1989-1997 yılları arasında ud sazı öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1990 yılında, sanat yönetmenliğini Tamburi Necdet Yaşar'ın yaptığı Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'na ud sanatçısı olarak atandı.

Yurdal Tokcan, ud sazının geleneksel icrasını günümüz tınılarıyla birleştirerek kendi özgün tekniğini geliştirdi. Bu tekniğin yansımalarını perdesiz gitar üzerinde de uygulayan Tokcan'ın, geleneksel melodi zenginliğini teknik ve çoksesli tınılarla birleştirdiği birçok saz eseri de bulunmaktadır.

İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu'ndaki görevinin yanı sıra, İstanbul Fasıl Topluluğu, İstanbul Tasavvuf (Dergah) Topluluğu ve özellikle akademik kurumlarda konserler verdiği İstanbul Sazendeleri ile birlikte çalışmalarına devam etmektedir. Tokcan albüm ve kayıt çalışmalarına katıldığı bu ekiplerle birlikte Türk Müziğini temsilen birçok ülkede (Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, İspanya, Yunanistan, Türkmenistan, Bosna-Hersek, İsrail vb.) konserler vermiştir.

Bütün bu aktivitelerin yanı sıra, Nisan 2001'de Amsterdam Perküsyon Grubu ve Oda Orkestrası ile birlikte katıldığı 'Ud Sazı Etrafında Avrupa Müziği' konulu konserde solist sanatçı olarak yer almış; Mercan Dede Ensemble ile 2000-2001 yıllarında Akbank Uluslararası Caz Festivali'ne katılmıştır. Yine Şubat 2002'de Göksel Baktagir ve İsrailli Müzisyenlerle oluşturdukları Grup Baharat ile birlikte İsrail'de birçok konser vermiştir.

Almanya Dresten'de düzenlenen 3.Uluslararası Ud-Lavta Festivali'ne davet edilmiş ve burada Türkiye'yi temsilen yer almıştır.

Kudsi Erguner'in çeşitli projelerinde de yer alan Yurdal Tokcan, Erguner ile birlikte yurt içinde ve yurt dışında birçok konsere katılmıştır.

1997'de Fransa'da, Burhan Öçal, Göksel Baktagir, Selim Güler, Arif Erdebil'den oluşan ekiple yaptıkları konser aynı zamanda albüm olarak piyasaya sürülmüş ve 1998'de Fransız otoriteleri tarafından en iyi etnik albüm olarak ödüllendirilmiştir.

2002 yılında Hisleniş isimli solo ud albümü yayınlandı. 2004 yılında ise Bende Can isimli 2. solo albümünü yayınladı.

## Besteleri
* Ay Işığında Hislerim
* Senle Can
* Can Suyum
* Benim Rüyam
* Gül
* Şenlik

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ma'at

**Ma'at** veya **Maat**, Mısır'ın doğruluk ve adalet tanrıçası. Thoth'un karısı olduğuna inanılır ve ondan sekiz çocuğu olmuştur. Bu çocuklardan en önemlisi Amon'dur. Bu sekiz evlat, Hermopolis'in baş tanrılarıdır ve oradaki rahiplere göre, onlar yerküreyi yaratmışlardır.

Ma'at, oturan ya da ayakta duran kadın formlarında resmedilmiştir. Onun resimlerinde her zaman başında bir tüy bulunur. Bazı resimlerinde ise kollarında bir çift kanat görülür.

Firavunlar ülkelerini bu tanrıçanın belirlediği ilkelere göre yönetirlerdi ve böylece "evrensel düzenin" sağlanacağına inanırlardı. Kafasında bir devekuşu tüyü taşır. Bu tüy saf iyiliği, hakikati ve doğruluğu temsil eder ve Anubis'in mahkemesinde ölünün kalbi terazide bu tüy karşına konurdu. Böylece ölen kişinin iyi ve kötü ruhlu olduğu anlaşılırdı.

İnanışa göre, zamanın başlangıcında dünya yaratılırken ortaya çıkan kaos Ma'at'ın koyduğu kurallar ile ortadan kalkmıştır. Bu nedenle firavunların bu kurallardan uzaklaşması durumunda kaosun geri gelip Mısır ve dünyayı yok edeceğine inanılır.

Ölü kişi yargılanırken, Ma'at'ın tüyü ile ölünün kalbi terazinin kefelerine konur. Eğer, kalp tüy ile dengede kalırsa, ölü Duat'ta ölümsüz yaşama hak kazanır. Çünkü, tüy kadar hafif yürek günah ve şeytanın yükünü taşımıyor demektir.

Ma'at'ın son görevi, güneş tanrısı Ra'ya gökyüzündeki seyahatlerinde rehberlik etmektir. Her gün gökyüzünde onu taşıyan geminin rotasını belirler. Bazı inanışlara göre, gemide onunla beraber yön göstermek için yolculuk da eder.

## Ayrıca bakınız

* Antik Mısır tanrıları
* Antik Mısır dini
* Mısır tapınağı
* Arta
* Dharma
* Me
* Themis

## Kaynakça
**Özel**

**Genel**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Konuyla ilgili yayınlar

*
*
*

## Dış bağlantılar
*
Çörek mantarı

***Boletus edulis***, Boletaceae familyasından yenilebilen mantar türüdür. Bilimsel adındaki *bolet* Latincede "üstün mantar", *edulis* de "yenebilen" anlamındadır. Sote, makarna sosu, çorba, hatta çiğ olarak yenebilir.

Şapkası 7–30&nbsp;cm büyüklükte, bazen biraz daha geniştir. Yarım küre şeklinde, daha sonra tümsek, nihayet yayvandır. İyi pişmiş, kabarmış çöreğe benzer. Kenarı başlangıçta içeri kıvrıktır. Şapkanın zarı düzgün değil, çıplak ve kurudur. Islak olduğu zaman parlar ve hafif yapışkandır. Rengi çok değişken, kestane kahverengisi veya soluk olabilir. Kenarının rengi hafifçe daha açık olur. Borucukları, sıkı bir şekilde yan yana yer alırlar. Sapa boyları kısalarak bağlanırlar, uzun ve incedirler. Önce boz beyaz daha sonra yeşilimsi sarı, zeytin yeşili rengindedir, şapkadan kolayca ayrılabilirler. Delikçikleri küçük ve yuvarlaktır. Önce kirli beyaz, daha sonra sarımtırak, nihayet yeşilimtırak sarıdır. Sapı kuvvetli ve katıdır, çoğunlukla ortada veya aşağıda şişkindir. Gençken dip tarafında şişkin olup daha sonra kalınlık bakımından muntazam olur. 15–20&nbsp;cm kadar boyda, 3–4&nbsp;cm kadar kalınlıkta olabilir. Renk bakımından önce beyaz açık bozdur, sonra esmer kahverengiye döner. Yukarı kısmı, ince, belirsiz beyaz soluk renkli damarlı ağ gibi görünüşe sahiptir, bazen bütün yüzeyi böyledir. Etli kısmı gençken sert, beyazımtırak, olgunlaşınca yumuşak, sünger gibi sarımtıraktır. Şapkada dış zarın altına gelen kısımda esmerimtıraktır. Spor izi sarıdır.

Hazirandan ağustosa ve eylülden kasıma kadar yapraklı ağaçlardan meşe, huş, bilhassa kayın, iğne yapraklılardan çam, genç ladin meşçereleri altında ve çevresinde, oldukça asit karakterde topraklarda, ormandaki yol kenarlarında, orman sınırı boyunca, yaprak çürüntüsü üzerinde genelde çok sayıda bazen tek tek görülür. İnsanlar tarafından yenilebilen mantarlardan biridir. Kurutularak veya yağ içinde saklanabilir.

Çörek mantarı sinekler larvaları tarafından işgal edilmeye meyillidir. Bu mantarın o yüzden dikkatli incelenmesi gerekir.

## Galeri

Three Boletus pinophilus.jpg
Boletus edulis 23.jpg
Boletus edulis 235.jpg
Boletus edulis 239.jpg
Boletus edulis 2390.jpg
Boletus edulis 333.jpg
Boletus edulis 444.jpg 


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Psilocybe cubensis

***Psilocybe cubensis***, Strophariaceae familyasından psilosibin ve psilosin maddelerini içeren halüsinojen bir mantar türü. Genelde tropik ve sub-tropik bölgelerde çayırlık yerlerde yetişir.

*Psilocybe cubensis*, Maya'lar tarafından iyileştirme ve ruhani ayinlerde kullanılmıştır. Mantar ilk olarak 1904 yılında F.S. Earle tarafından Küba'da isimlendirilmiştir, o yüzden *cubensis* adı verilmiştir.

İçerdiği psikoaktif maddeler şunlardır:
* Psilosibin (4-fosforiloksi-N, N-dimetiltriptamin)
* Psilosin (4-hidroksi-N, N-dimetiltriptamin) 
* Baeosistin (4-fosforiloksi-N-metiltriptamin)
* Norbaeosistin (4-fosforiloksitriptamin)

Tüketilmesi durumunda 4-6 saatlik etkisi vardır. Alınan doza ve kişinin özelliklerine bağlı olarak, genelde renklerin daha canlı ve farklı görülmesi, farklı bir bilinç ve algılama durumuna geçiş ve halüsinasyonlar gibi etkileri vardır. Çok ender veya aşırı kullanım durumlarda kişinin yoğun psikiyatrik tedavi görmesini gerektirecek tehlikeli problemlere yol açabilir.

Genel olarak çok fazla yan etkisi olmasa da *Psilocybe* ailesindeki mantarlara çok benzeyen ölümcül derecede zehirli mantarlar (*[[Galerina autumnalis]]* gibi) olduğundan kesinlikle bilinçsizce toplanmamalı ve yenmemelidir.

Çoğu ülkede *Psilocybe cubensis* ve diğer halüsinojen mantarların üretimi, bulundurulması ve tüketimi yasaktır.

## Kaynakça
Kanlıca mantarı

*[[Russulaceae]]* ailesinden *[[Lactarius salmonicolor]]*, *[[Lactarius deliciosus]]* ve *[[Lactarius deterrimus]]* mantarlarına Türkiye'de genel olarak verilen isimdir. Bunun yanında çam mantarı ve Melki mantarı, Espit, Çıntar olarak da bilinirler. Türkiye'nin her bölgesinde özellikle Ege, Akdeniz ve Batı Karadeniz'de Kastamonu'nun Taşköprü ve Tosya ilçeleri ile Bolu'da oldukça yaygın, lezzetli ve ekonomik bakımdan gelir getiren bir mantardır. Bolu'nun merkez, Mudurnu, Mengen ve Gerede ilçelerinin önemli besin kaynaklarındandır. Sonbahar yağmurlarından sonra yetişir. Gölgelik yerde yetişenler sarı-turuncu renkli olmasına karşın hafif güneş gören yerlerde yeşilimsi-morumsu renkte olabilir. Çam ağaçları olan yerlerde rengi daha koyu olur. Çam kanlıcası ya da kara kanlıca ismi verilir. Köknar ve kayın ağaç diplerinde yetişenler daha açık renkli olur ve al kanlıca adı verilir. Yağda kızartmak ya da ızgara yapmak suretiyle yenir.

Lactarius salmonicolor genelde köknar ağaçlarının kök kısımlarına yakın yerlerde gelişir. Mantarın ismindeki “salmonicolor” sıfatı Latince “somon rengi” anlamına gelmektedir. Ağacın köklerine yakın yerlerden ihtiyacı olan besinleri alan Kanlıca mantarının üst kısmı turuncumsu-kırmızımsı bir renktedir.

Lactarius deliciosus, asidik topraklarda ve kozalaklı ağaçların olduğu yerlerde yetişir. Mantarın ismindeki “deliciosus” sıfatı, “lezzetli” anlamına gelmekte olup mantara ismini veren Carl Linnaeus'un mantarı lezzetli bulmasından dolayı verilmiştir.

Lactarius deterrimus, ladin ağaçlarının olduğu yerlerde görülen bir mantardır. Mantarın ismindeki “deterrimus” sıfatı Latince “daha aşağı seviyede, daha kötü” anlamına gelmektedir. Bunun nedeni mantarın ağızda acı bir tat bırakması ve diğer Kanlıca mantarlarına göre daha zayıf bir lezzete sahip olmasından kaynaklanmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Lactarius salmonicolor
* Lactarius deliciosus
* Lactarius deterrimus

## Kaynakça
Ay sınıfı denizaltı (1974)

**Ay sınıfı**, Federal Almanya'nın Howaldtswerke Deutsche Werft AG firmasının Tip 209 sınıfı denizaltılarından Türk Deniz Kuvvetleri'nde ilki 1975 yılında hizmete giren denizaltı sınıfıdır.
STM  tarafından  ve  denizaltılarına modernizasyonu gerçekleştirilmiştir.

Ay sınıfı denizaltıların 2020 yılından itibaren aşamalı olarak yerini Reis sınıfı yeni nesil denizaltılara bırakması planlanmaktadır.

20 Nisan 2022 tarihinde Netflix'de yayınlanmaya başlayan Yakamoz S-245 dizisinin çekimlerinde Ay sınıfı bir denizaltı kullanılmıştır.

## Denizaltılar

## Kaynakça
Kantele

**Kantele**, Finlere ait telli bir çalgı. En eski türlerinin 5 ila 15 telli olduğu enstrüman, günümüzde 39 tellidir. Fin kantelesi, Do Major gamına göre akort edilirler.

Kantele, diz üstünde veya küçük bir sehpa üzerinde çalınır.

Finlerin ulusan epik destanı Kalevala'ya göre, büyücü Väinämöinen, ilk kantelenin gövdesini, bir tuna balığının kemiğinden, tellerini efsanevi bir at olan Hiisi'nin yelesinden yapmıştır.

Baltık Ülkeleri'de ve Rusya'nın bazı bölgelerinde kantele benzeri başka çalgı aletleri de vardır: Letonya'da kokles, Litvanya'da kankles, Estonya'da kannel, Rusya'da gusli.

Ayrıca kantele, bir Arap çalgı aleti olan kanunla benzer bir karakteristiğe sahiptir.
Ontario

**Ontario**, Kanada'nın 10 eyaletinden birisidir. Eyaletler arasında nüfus olarak en kalabalık eyalettir. 10 eyalet arasında yüzölçümü bakımından 2. sıradadır. 10 eyalate, eyalet statüsünde olmayan 3 bölge eklendiğinde ise yüzölçümü bakımından 4. sırada yer almaktadır. Kanada'nın doğu-orta kısmında Doğu Kanada bölgesinde yer alır. Eyaletin başkenti, aynı zamanda ülkenin en kalabalık kenti olan Toronto'dur. Federal başkent olan Ottawa da, Ontario eyaletinde yer almaktadır. Ontario 13.448.494 nüfusu ile (2016 itibarıyla) Kanada'nın toplam nüfusunun yaklaşık %38,3'ünü temsil eder. Bunun yanında, her yıl Kanada'ya göçmen olarak gelen yaklaşık 300.000 kişinin %53'ü yaşamak için Ontario'yu tercih etmektedir. Eyaletin yüzölçümü ise 1.076.395&nbsp;km²dir. Resmî dili İngilizcedir.

### Ontario'da Kolej Eğitimi
Kanada vatandaşı olan herkes Ontario'daki tüm kolejlere başvuru yapabilmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Ontario'daki şehirler listesi
* Ontario'daki kasabalar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Ontario Hükümeti Resmi Sitesi
* Turizm Ontario Resmi Sitesi
* Ontario Bilgi Sitesi
Çavdar mahmuzu

***Claviceps purpurea***, Clavicipitaceae familyasından çavdar ve benzeri tahıllarda parazit olarak yaşayan bir mantar türü. 1800'lerin ortalarına kadar çavdarın normal bir parçası olduğu düşünülmüştür. En çok çavdarda görülse de diğer tahıllara da yerleşebilir. Koyu mor renkli ve birkaç santim uzunluğundadır.

Çavdar mahmuzu zehirlenmesi ölümcül olabilir. Bunun yanında deliriyum, sanrı ve psikoz gibi ciddi algı bozuklukları üzerine sorunlar da ortaya çıkarabilir. Pek çok çavdar mahmuzu alkaloidi nörotransmiter fonksiyonları etkileyerek merkezi sinir sistemi üzerinde zehirleyici etkilere neden olurlar.

İsviçreli kimyager Albert Hofmann'ın Basel'deki Sandoz laboratuvarlarındaki çalışmalarıyla çavdar mahmuzu alkaloidlerinden elde edilen lisejik asitten LSD'nin (liserjik asit dietilamit) sentezi sağlanmıştır. 

1692'de Salem, Massachusetts'te üç kadının cadı oldukları iddiası ile öldürülmeleri olayına sebep olan genç kızın çavdar mahmuzu yüzünden halüsinasyonlar gördüğü kabul edilmektedir.

## Dış bağlantılar
* Tarihçe 
* Çavdar mahmuzu alkaloidleri
* 
*
Lactarius salmonicolor

**Lactarius salmonicolor**, *[[Kanlıca mantarı]] olarak da bilinir*, *[[Russulaceae]]* ailesinden yenebilir bir mantar türü. Şapka büyüklüğü 5–15&nbsp;cm kadardır. Mantar gençken ortası hafifçe çukurdur, kenarı içeri kıvrıktır, büyüdükçe ortası daha da çukurlaşarak hemen hemen huni şekline döner, rengi turuncudur, açık sarıdan erik sarısına kadar değişir. Genel görünüşle turuncu ve sarıdan ibaret halkalıdır. Çizildiği zaman havayla temas edince yeşil renkleme yoktur. Lameller başlangıçta kırmızımtırak sarı beyaz, daha sonra açık portakal rengi tonundadır. Sapa doğru kıvrımlı şekil alır, sap üzerinde birazcık devam eder. Sapı 3-6,5&nbsp;cm boyunda 0,8-2,5&nbsp;cm kalınlığında, silindir şeklindedir. Renk bakımından portakal sarısı, dip kısmında kırmızımtırak sarı beyaz, yukarı kısmında şarap kırmızısı turuncudur. Sapın etli kısmı kırmızı-pembedir ve koparıldığında turuncu renkte bir sıvı çıkarır, sıvı hava ile temas edince kırmızılaşır. Gençken içi dolguludur, daha sonra şapkaya kadar olan alt kısımda boşlukludur. Etli kısmı kırmızımtırak sarı beyaz renkli, meyve kokulu ve yumuşak, sünger gibidir. Spor izi parlak kırmızımtırak sarı, tunç rengindedir. Çam meşçerelerinde ve çam ormanı açıklıklarında, çayırlıklarda, Avrupa'da yapraklı ağaç ormanlarında, ilkbahar ve sonbaharda yağmurlardan sonra görülür.
Duxelles

**Duxelles** (*düksel* okunur) tavuk, hindi içi, çorbalar ve soslarda kullanılabilen, mantar, soğan ve aromalı otlardan oluşan bir karışımdır. Yemeklere mantar tadı katması için kullanılan bir üründür, bununla beraber aperitif olarak da hazırlanabilir. Yapıldıktan sonra porsiyonlanıp dondurulabilir. 17 yüzyıl Fransız şeflerinden François-Pierre de la Varenne tarafından yaratılıp işvereni Marquis d'Uxelles'e adandığı sanılmaktadır.

Ana malzemesi çok çok ince kıyılmış mantar ve soğandır. Ot olarak kekik veya mercanköşk sık kullanılır. Tuz ve karabiber ile tatlandırılır, küçük hindistan cevizi tozu da eklenebilir. Bazı aşçıların tariflerinde çektirilmiş beyaz şarap, sarımsak ve kremaya da rastlanır. Kullanılacağı tarifin yapısına göre galeta, çekilmiş ekmek içi veya kavrulmuş unla kıvamı arttırılabilir, sosa yakın bir kıvam için krema ya da et suyu ile açılabilir.

## Kaynakça
* https://web.archive.org/web/20050926235953/http://www.bostonchefs.com/glossary/glossary_display_term.php?id=199
* http://www.internationalrecipesonline.com/recipes/dictionary.pl?2425
Orphaned Land

**Orphaned Land**, İsrailli bir heavy metal grubudur.

Oryantal metal tarzının öncüsü olarak da bilinir. 1991'de "Resurrection" adıyla kuruldu ve 1992'de bugünkü adını aldı. Orphaned Land ismi Türkçeye "Öksüz kalmış ülke" olarak çevirilebilir. Grubun müzikleri Yahudi, Arap ve Batı Asya etkileri taşır. Şarkı sözleri ise İbrahimî dinler arasında barış ve birlik mesajı verir.

## Müzik ve temalar

Orphaned Land; progressive, doom ve death metal ile Orta Doğu folk müziğini ve geleneksel Arap müziklerini birleştirerek oryantal metal adı verilen müzik türünü icra etmektedir.

Sahara (1994) albümü ile death metal ile oryantal müziği birleştirerek bir ilke imza attı. 1996'da çıkardıkları El Norra Alila albümlerinde müzik kalitelerini geliştirdiler. Arap ve Yahudi melodilerini barından albümlerinde dinlerin kardeşliği ve barış temasını kullandılar ve diğer albümlerinde de aynı temaya devam ettiler. El Norra Alila, kelime anlamı olarak Arapçada ve İbranice'de *Karanlıkların ve aydınlıkların Rabbi* anlamına gelir.

Ut veya kanun benzeri doğuya özgü çalgı aletlerini şarkılarında kullanan Orphaned Land, 2004'te çıkardıkları Mabool albümleri ile buziki ve bağlama da çalmaya başladı. İncil'deki Nuh Tufanı'nı konu alan albüm, 12 şarkıdan oluşuyor. 2013'te yayınlanan ve 14 şarkıdan oluşan "All is One" albümlerinde, brütal vokaller azalmıştır. Albümde "Hepsi Bir" adında Türkçe bir şarkı da bulunmaktadır. İsveç ve İstanbul'da kaydedilen albüme, 9 kişilik Türk müzisyen grubu da eşlik etmiştir. 2014 yılının başında grubun kurucu üyelerinden Yossi Sassi Sa'aron gruptan ayrılmıştır.

2018 yılında Unsung Prophets & Dead Messiahs adı altında çıkardıkları albümde geçmişte zamanlarda günümüzün koşullarını ön gören, bu zamanda yapılacak propagandaları o zaman itibarıyla düşünen ve bunun üzerine kitaplar yazan George Orwell, Aldous Huxley gibi *Açığa Çıkmamış Peygamberler* diye nitelendirden Mahatma Gandhi, Che Guevara vb. gibi ülkesinin kurtarmak adına birçok şey yapan kült insanları da *Ölü Mesihler* olarak adlandıran ve temelinde Platon'un Mağara Alegorisi yatan albümü piyasaya sürmüşlerdir.
## Albümleri

* 1993 - The Beloved's Cry
* 1994 - Sahara
* 1996 - El Norra Alila
* 2004 - Mabool
* 2005 - Ararat [E.P]
* 2010 - Neverending Way of ORwarriOR
* 2013 - All is One
* 2016 - Kna'an
* 2018 - Unsung Prophets & Dead Messiahs

## Grup üyeleri

### Son hali
* Kobi Farhi - Vokal
* Chen Balbus - Elekrogitar, akustik gitar
* Uri Zelcha - Bas gitar
* Matan Shmuely - Bateri
* Idan Amsalem - Elekrogitar, Buzuki

### Eski üyeler
* Matti Svatizky - gitar
* Eran Asias - Bateri (ex-Betrayer (Isr), ex-Eternal Gray, ex-Mahavatar)
* Sami Bachar - Bateri
* Itzik Levy - Keyboards
* Eden Rabin - Keyboards/piano (Enochian Key, Mid Autumn Nights, Grimoire (Isr))
* Avi Agababa - Mabool albümünde konuk sanatçı
* Shlomit Levi - Misafir kadın vokal
* Avi Diamond - Bateri
* Yatziv Caspi - Perküsyon
* Yossi Sa'aron Sassi - Elektrogitar, Buzuki

## Bağlantılar
* Resmî sitesi
## Kaynakça
Ergot

**Ergot** veya **ergot mantarı** Claviceps cinsine ait bir mantar grubudur.

Bu grubun en önemli üyesi *[[Çavdar mahmuzu|Claviceps purpurea'dır]]* ("çavdar ergot mantarı"). Bu mantar çavdar ve ilgili bitkilerde büyür ve meyve yapısıyla kirlenmiş tahılları tüketen insanlarda ve diğer memelilerde ergotizme neden olabilen alkaloidler üretir (*ergot sklerotium olarak* adlandırılır).

## İnsanlar, diğer memeliler üzerindeki etkileri

Ergot sklerotyum yüksek konsantrasyonlarda (kuru kütlenin% 2'sine kadar) alkaloid ergotamin içerir; bu, amid bağı yoluyla bir lizerjik asit (ergolin) parçasına bağlanan bir tripeptit türevi siklol-laktam halkasından oluşan karmaşık bir molekül ve mantar tarafından biyosentezlenen bir alkaloid olan ergoline grubudur. Ergot alkaloidleri, dolaşım ve nörotransmisyon üzerindeki etkiler dahil olmak üzere geniş bir biyolojik aktiviteye sahiptir.

## Kaynakça
Lactarius

{{otomatik taksonkutu
| italik_başlık = evet
| ad = Lactarius
| takson = Lactarius
| resim = Lactarius041031w.jpg
| resim_altyazı = 
| sıralama = Pers. (1797)
| üst_sıralama = 
| aralık_haritası = 
| aralık_haritası_altyazı = 
| durum = NE
| durum_sistemi = IUCN3.1
| durum_kaynak = 
| tip_tür = *[[Lactarius torminosus]]*
| tip_tür_sıra = (Schaeff.) Gray (1821)
| çeşitlilik = y. 583 tür
| çeşitlilik_kaynak = 
| sinonimler = 
**Lactaria* Pers. (1797)
**Agaricus* sect. *Lactifluus* Pers. (1801)
**Agaricus* subdiv. *Galorrheus* Fr. (1818)
**Lactariella* J.Schröt. (1898)
**Lactariopsis* Henn. (1901)
**Gloeocybe* Earle (1909)
**Hypophyllum* Earle (1909)
| sinonimler_kaynak = 
}}

***Lactarius***, Russulaceae familyasına bağlı bir mantar cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Lactarius deliciosus

**Lactarius deliciosus**, *[[Kanlıca mantarı]] olarak da bilinir*, Russulaceae ailesinden yenebilen bir mantar türü. Görünüş olarak *[[Lactarius salmonicolor]]* 'a benzer, ancak erişkin formda şapkasının rengi turuncu, gri ve hafif yeşilimsi tonlardadır. Lamelleri turuncu renktedir. Kesildiği veya berelendiği zaman havaya temas edince yeşilimsi bir renk alır, sıkıldığı zaman süt benzeri bir sıvı çıkar. Tadı hafif acı-ekşimsidir.
Beyaz Gül (grup)

**Beyaz Gül** (Almanca: *Die Weiße Rose*), Almanya'da 1940-1943 arasında etkinlik göstermiş antifaşist bir direniş grubunun adı.

## Üyeler
Grup, Münih Üniversitesi'nden beş öğrenci ile onların felsefe profesörleri olan Kurt Huber'den oluşuyordu. Bu öğrenciler Sophie Scholl, erkek kardeşi Hans Scholl, Alex Schmorell, Cristoph Probst ve Willi Graf'tı.

## Etkinlikleri ve eylemleri
Nazi yönetiminin soykırım eylemlerine karşı örgütlenen ve Münih ile çevresinde bildiri yazıp dağıtma ve duvarlara yazı yazma eylemleri gerçekleştiren grubun bazı üyeleri, 1943'te yine üniversitede bildiri dağıtırken yakalanmış ve ardından grubun diğer üyeleri de yakalanarak idam edilmişlerdir.

İlk aşamada, yani Haziran/Temmuz 1942'de, her biri yaklaşık yüz adet basılan 4 adet bildiri dağıttılar. Ocak 1943'te, 5. bildiri ortaya çıktı ve 6.000 ila 9.000 adet basılarak Almanya'nın güneyi ve Avusturya'da dağıtıldı. Şubat 1943'te Münih'in bazı binalarına “Batsın Hitler”, “Katil Hitler” ve “Özgürlük” yazdılar. Aynı tarihte grubun 6. bildirisi ortaya çıktı. Stalingrad'da yaşanan hezimetten de faydalanarak, Münih Üniversitesi gençliğini Nazi sisteminden uzaklaşmaya çağırdılar. 18 Şubat 1943'te, bu bildirinin dağıtımı esnasında Hans ve Sophie Scholl kardeşler tutuklandılar ve 22 Şubat 1943'te idam cezasına çarptırılarak aynı gün infaz edildiler.

19 Nisan 1943 tarihinde Schmorell, Graf ve Huber'de ölüm cezasına çarptırıldı ve infaz edildi. Ekim 1944 tarihine kadar 5 mahkeme daha yapıldı ve 12 yıla varan hapis cezaları verildi.

## Popüler kültürdeki yeri
Bugün Almanya'da Beyaz Gül üyelerinin adlarını taşıyan okullar vardır. Yönetmen Michael Verhoeven, 1986 yılında olayı beyaz perdeye aktaran "Beyaz Gül" adında bir film çekmiştir.

2005 yılında *[[Sophie Scholl - Son Günler]]* (Almanca: *Sophie Scholl - Die Letzen Tage*) adında, grup üyelerinden Sophie Scholl'ün idam edilişinden önceki günlere odaklanan bir film çekilmiştir.

## Kaynakça
Onur Aydın

**Onur Aydın**, (d. 15 Mart 1979), Türk eski basketbolcu.

Basketbola Havutça Başakspor'da başlayan Balıkesirli Onur Aydın, genç yaşta geldiği İstanbul'da Beşiktaş JK altyapısına girdi ve burada kendini geliştirmeye başladı. Uzun süre Beşiktaş JK'de forma giydi ve 1997 yılından itibaren millî takımın çeşitli kademelerinde görev aldı. Boyunun, pozisyonuna göre biraz dezavantaj getirmesine rağmen fiziksel olarak yapısının güçlü olması ve rebound yeteneği sayesinde power forvet ve maç içinde belli süreler içinde pivot olarak görev aldı. Bulunduğu pozisyon itibarıyla genelde yabancı oyuncuların tercih edilmesi de oynama süresine etki etti.

2003 yılında İzmir ekibi Pınar Karşıyaka'ya transfer olarak 8 sene formasını giydiği Beşiktaş JK'den ayrıldı. Bu takımda da çok başarılı oldu. Takımının 2004 yılında Türkiye Basketbol Ligi'nde yarı finale çıkmasında rol aldı.

2005 yılında İzmir'de yapılan Universiade'da (Üniversite Oyunları) Türkiye millî basketbol takımı formasını giydikten sonra, 2005-06 sezonu başında Banvit'e transfer oldu. Banvit'te 2 sezon geçirdikten sonra, 2007-08 sezonu için Beşiktaş ile anlaştı. 2008-09 ve 2009-10 sezonlarını Mersin B.B.'de geçirdi, 2010-11 sezonu öncesinde Tofaş ile anlaştı. Tofaş formasını 1 sezon giydikten sonra, 2011-12 sezonu için TB2L takımlarından Selçuk Üniversitesi'ne transfer oldu. 2012-13 sezonunda yine TB2L takımlarından birisi olan Başkent Gençlik'e geçerek basketbol kariyerine devam etti.

## Dış bağlantılar
* TBLStat.net Oyuncu Profili 
* Onur Aydın Eurobasket profili

## Kaynakça
Ellen Johnson Sirleaf

**Ellen Johnson-Sirleaf** (d. 29 Ekim 1938, Monrovia, Liberya), Liberyalı siyasetçidir. Afrika ülkesi Liberya'da 2005 ile 2018 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunan Johnson-Sirleaf devlet başkanlığı seçimini kazanarak Afrika'da halk oyu ile seçilmiş ilk kadın devlet başkanı olmuştur.

35 yıllık çalışma hayatı boyunca Liberya Ekonomi Bakanı, Liberya Kalkınma ve Yatırım Bankası Başkanlığı; Dünya Bankası, HSBC, Citibank gibi kurumlarda yöneticilik yaptı. IMF, Afrika Kalkınma Bankası, Dünya Bankası gibi kurumlarda Liberya temsilcisi olarak bulundu.
1992-1997 yılları arasında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın Afrika bürosunda 5 yıl çalıştı.

1997 genel seçiminde başkanlığa aday olarak 13 aday arasında ikinci oldu. 2005 yılında gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinde yeniden aday olan Johnson-Sirleaf, söz konusu seçimlerde ikinci tura kalmış, ikinci turda eski futbolcu George Weah'a üstünlük sağlayarak ülkenin halk tarafından seçilen ilk kadın devlet başkanı olarak makama gelmiştir. 2011 yılında yapılan seçimlerden de birinci çıkan Johnson-Sirleaf, ikinci bir altı yıllık süreç için daha makama seçilmiştir.

Devlet başkanlığı görevini 22 Ocak 2018 tarihine kadar sürdüren Johnson-Sirleaf, söz konusu tarihte 2017 seçimlerinin galibi olan Weah'a makamını devrederek makamdan ayrılmıştır.

Kamu Yönetimi alanında Harvard Üniversitesi'nden yüksek lisans derecesi sahibi olan Ellen Johnson-Sirleaf'ın dört oğlu ve altı torunu vardır.

## Eleştiriler
2014 yılında üvey oğlu Fombah Sirleaf ve güvenlik teşkilatının dahil olduğu bir adli soruşturmaya müdahale etmekle suçlandı. Adalet Bakanı Christiana Tah, Başkan Sirleaf'i Temmuz 2014'te yetkisiz bir otel baskınında NSA tarafından Koreli işadamlarının yasadışı paralarına el konulmasına ilişkin cezai soruşturmaya müdahale etmekle suçlayarak Ekim 2014'te istifa etti.

### Paradise Papers

Kasım 2017'de Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu tarafından yürütülen soruşturmada Sirleaf, Paradise Papers iddialarında adı geçen politikacılar arasında gösterilmiştir.

## Kaynakça
Ersen ve Dadaşlar

**Ersen ve Dadaşlar**, Ersen Dinleten tarafından kurulan, 1970'lerde oldukça popüler olan bir müzik grubudur.

Ersen Dinleten, Moğollar ile çalmakta olan Kardaşlar isimli müzik grubu ile çalışmaya başladı. Kardaşlar'la 2 single çıkarttıktan sonra, grubun isminin değişmesini kararlaştırdılar ve Ersen, "Ersen ve Kardaşlar" olarak anılan isimlerini "Ersen ve Dadaşlar" olarak değiştirdi. Uzun süre, listelerde hep zirvede kalan grup, 1993'te müziğe ara verdi. Bu sürede dinî formatta 2 albüm yapan Ersen Dinleten, bu sene Mehmet Mısır, Cevdet Canel, Zafer Şanlı ve Volkan Şanda'dan oluşan yeni Dadaşlar kadrosuyla, eski hitlerinin yeniden düzenlemelerinden oluşacak bir albümle kaldığı yerden devam edecektir. Geçmişte grupta yer alan elemanlar arasında Mithat Danışan, Taner Öngür, Cudi Koyuncu, Özkan Uğur, Fehiman Uğurdemir, Kılıç Danışman, Mehmet Gözüpek sayılabilir.

## Diskografi
### Albümler

### Tekli ve EP'ler

## Dış bağlantılar
* Resmî İnternet sitesi
* Ersen - Discogs  
* Dadaşlar - Discogs
MÖ 1. yüzyıl

**MÖ 1. yüzyıl**, 1 Ocak MÖ 100 tarihinde başlayıp, 31 Aralık MÖ 1 tarihinde biter. Bu yüzyıl için alternatif bir isim ise **MÖ son yüzyıl**dır. Bu MS/MÖ gösterimi 0 yılını içermez. Fakat bilimsel gösterim içerir ve eksi işaretini kullanır. Böylese 'MÖ 2' bilimsel gösterimde 'yıl -1' olur.

## Olaylar
* MÖ 27 Roma İmparatorluğu kuruldu.
* MÖ 6-4 Nasıriyeli İsa'nın doğumu.
* MÖ 73 - MÖ 71 - III. Köle Savaşı, Gladyatör Savaşı veya Spartaküs Savaşı olarak da bilinen savaş
* MÖ 57'de güneydoğu Kore'de Silla kuruldu (Samguk Sagi'ye göre geleneksel tarih).
* MÖ 53 Partlar Crassus'un komutası altındaki Romalılar'ı Carrhae Savaşı'nda yendi. 
* MÖ 44 Julius Caesar öldürüldü.
* MÖ 37 Goguryeo güney Mançurya'da kuruldu (Samguk Sagi'ye göre geleneksel tarih).
* MÖ 31 Roma İç Savaşı: Aktium Muharebesi - Yunanistan'ın batı kıyılarında, Octavian'ın güçleri Marcus Antonius ve Kleopatra'nın altındaki güçleri yendi.
* MÖ 18 Baekje batı Kore'de kuruldu (Samguk Sagi'ye göre geleneksel tarih).

## Önemli kişiler
* Caesar Augustus, Roma imparatoru
* Cicero, Romalı politikacı ve yazar
* VII. Kleopatra, Mısırlı hükümdar
* Horatius, Romalı şair
* Julius Caesar, Romalı politikacı
* Livius, Romalı tarihçi
* Lucretius, Romalı filozof
* Marcus Antonius, Romalı politikacı
* Marcus Junius Brutus, Julius Caesar'ın, söylendiğine göre onu öldürdüğü, evlatlık oğlu
* Marcus Vipsanius Agrippa, Romalı devlet adamı ve general
* Ovidius, Romalı şair
* Vergilius, Romalı şair
* Spartacus, gladyatör
* Büyük Tigranes, Ermenistan kralı
Alban Berg

**Alban Berg**, (9 Şubat 1885, Viyana, Avusturya - 24 Aralık 1935, Viyana) 20. yüzyılın II. Viyana Okulu üyesi Avusturyalı bestecidir.

## Yaşamı

Bir tüccarın oğlu olan Alban Berg, küçük yaşlarda bazı şarkılar bestelemiş, ancak 1904'te Arnold Schönberg'den ders almaya başlayıncaya kadar müzik eğitimi almamıştı. Kitap satıcısı olarak çalışmaya başladığı 1904 yılında Schönberg ile tanıştı ve ondan sanatçı yönünü ifade etme tekniklerini öğrendi. 2 yıl sonra kitap satıcılığı işini bırakıp kendisini tamamen besteciliğe verdi. 25 yaşına kadar Schönberg ile çalışmaya devam etti.

1908'de Op.1 Piyano Sonatı'nı, 1910'da Op.2 Şarkılar'ı ve aynı yıl atonal yapıdaki Op.3 Yaylı Dördül'ü besteledi ve 1911'de evlendiği eşi Helene'ye adadı. İlk orkestra eseri Op. 4 Şarkılar'ı 1912'de yazdı. 1914-1915'te bestelediği Op. 6 Orkestra için 3 parça'yı 40. yaş gününde Schönberg'e armağan etti.

1837'de 24 yaşında ölen Alman yazar Georg Büchner'in Woyzeck adlı eserinden yarattığı Wozzeck operası'nı 1917'de Avusturya ordusunda görev yaptığı sırada (1915-1918 )yazmaya başladı, 1922'de bitirdi. Bu eser, müzik tarih içinde ilk atonal opera olma özelliği taşır ve yirminci yüzyıl müziğinin en önemli temsilcilerinden birisidir.

1925'te bestelediği Oda Konçertosu daha klasik bir tarzdadır. 1926'da bestelediği Lirik Suit ve 1929-1935 yılarında bestelediği ikinci operası olan Lulu'daki karamsarlık ve ümitsizliğin zengin bir sanayinicin eşi olan Hanna Fuchs-Robettin ile yaşadığı umutsuz bir aşktan kaynaklandığı ancak bestecinin ölümünden onlarca yıl sonra anlaşılmıştır.

Berg, 1935'te Lulu operası üzerindeki çalışmasına ara vererek Keman Konçertosu'nu besteledi. Alma Mahler ile ikinci eşi ünlü mimar Walter Gropius'un 18 yaşlarındaki kızları Manon Gropius'un ani ölümünden ilham alan bu eser, keman konçertolarının en güzellerinden birisidir. Eseri tamamladıktan birkaç gün sonra sırtında bir çıban büyüyen sanatçı, enfeksiyonun 4 ay içinde vücuduna yayılması sonucu Viyana'da bir hastanede 24 Aralık 1935'te 50 yaşında ölmüştür.

## Seçilmiş eserleri
### Piyano
* Piyano Sonata, Op.1

### Oda müziği

* Yaylı Çalgılar Kuarteti Op.3
* Klarinet ve Piano İçin Dört Parça, Op.5
* *Lirik Suit*
* *Kammerkonzert* (1925) Piyano, keman ve 13 üflemeli çalgı için

### Orkestra müziği

* Orkestra İçin Üç Parça, Op.6
* Keman Konçerto

### Opera
* *[[Wozzeck]]*, Op.7
* ''Lulu''

### Vokal müzik

* Yedi Erken Şarkı
* Dört Şarkı, Op. 2
* Beş Peter Altenberg'in Karti Uzerine Orkestral Lieder, Op. 4
* *Der Wein*
* *Schliesse mir die Augen beide*

## Dipnotlar

## Ayrıca bakınız

* Opera bestecileri listesi

## Dış bağlantılar

* IMSLP websitesi "Berg,_Alban" maddesi   (Erişme:2.11.2010)
* "Alban Berg Stiftung" websitesi   (Erişme:2.11.2010)
* "Deutchen Musikarchivs" katalogu "Alben Berg" maddesi  (Erişme:2.11.2010)
Fırt

**Fırt**, yayın hayatına Mart 1976'da atılan, Tekin Aral editörlüğündeki haftalık gülmece dergisi. İsim babası, karikatürist Ferit Öngören'dir. Boyutu Gırgır'dan daha ufak olduğu ve bir çırpıda okunup bittiği için "Fırt" adını aldı.

Mizah dünyamıza "yavrunuzun sayfası" kavramını da kazandırmış olan Fırt dergisi, o dönemde Gırgır dergisiyle aynı kadroyu ve mekânı kullanarak çıkartılıyordu. Derginin Tekin Aral dışındaki ilk çizeri, o sıralar Gırgır'da da çizmeye başlamış olan Necdet Şen'dir. Daha sonra kadroya katılan Altan Erbulak, Halit Kıvanç, Müjdat Gezen, Uğur Dündar ve Sezen Aksu Fırt'ı kardeş dergi Gırgır'dan kısmen farklı, magazinel bir kulvara soktu.

Dergi, Tarzan, Kalamiti Jane, Superman gibi batı kaynaklı popüler kültür ikonlarından yararlanarak tiraj yakalama çabasına girdiyse de, hiçbir zaman Gırgır'ın satış başarısını yakalayamadı. Ama Behiç Pek ve Latif Demirci'nin yazıp çizdiği Tarzan'a sonradan eklemlenen Arap Kadri tiplemesi, bu çizgi banta yerel bir boyut kazandırdı.

1980'li yılların sonunda, kardeş dergi Gırgır'la birlikte Web Ofset grubunun patronu Haldun Simavi tarafından gazeteci Ertuğrul Akbay'a devredilen dergi, Aral kardeşlerin kontrolünden çıktı. Bir süre yayın hayatına eski telif işlerin basımı ve bilinen kalitesinden uzak yeni ekip ile giden dergi şu anda yayın hayatına devam etmiyor.

## Dış bağlantılar
* Gırgır Fırt ve Osmanlı'dan bugüne tüm mizah dergilerimiz hakkında geniş bilgi
XOR kapısı

**XOR** (**eXclusive OR**) Kapısı, girişindeki işaretler birbirinden farklı olduğu zaman çıkış olarak 1 verir, diğer tüm hallerde 0 verir.

XOR kapısının Boole Cebiri eşitliği;

**A xor B = A'B+AB' ** şeklindedir.

XOR Kapısının doğruluk tablosu:

Burada A ve B değerlerinin yalnızca birinin 1 olması durumunda çıkışı 1 olur.
Tirmit mantarı

**Tirmit mantarı** (*Lactarius volemus*), *[[Russulaceae]]* familyasından yenebilen bir mantar türü. Şapkası 5–15&nbsp;cm kadar büyüklükte, kuru ve et gibidir, hiçbir zaman yapışkan olmaz. Gençken yarım küre şeklinde tümsek olup olgunlaşınca açılır ve derin olmayan huni şekline dönüşür, üst tarafı düzensiz, dalgalı gibi bir hal alır. Kenarı başlangıçta içeri kıvrıktır, daha sonra düzensiz olarak dalgalı olur. Gençken sarımtırak kahverengi olgunlaşınca kırmızımsı kahverengi olan mantarın iki formu vardır. Kırmızı kahverengi tipi iğne yapraklı ağaç ve kayın ormanlarında yosunlar arasında gelişir, ateş sarısı tipi yalnızca kayın ve meşe ormanlarında bulunur.

Lameller, gençken sarımsı beyaz turuncu, olgunlaşınca sarı açık kahverengidir, dokunulduğunda kahverengi olur. Bol miktarda beyaz sıvıya sahiptir. Oldukça sık olup sap üzerinde az olarak aşağı devam eder. Sapı 12&nbsp;cm kadar uzunlukta ve oldukça kalın, sağlamdır. Mum gibi bir örtüsü vardır. Şapka ile aynı renkte veya birazcık daha açık, şapka tarafındaki birkaç santimetrelik kısımda sarımsı, diğer kısımlarında kırmızımtırak kahverenktedir. Etli kısmı gençken yumuşak, beyaz, olgunlukta sünger gibi, katı ve açık sarıdır, daha sonra yavaş yavaş kahverengi lekelilik kazanır. Spor izi çok açık kırmızımtırak sarıdır.

Temmuz ve eylül arasında yapraklı ağaç meşçerelerinde bilhassa kayın ormanlarında ve sınırlarında, bazen çam meşçerelerinde gelişir. Badem gibi hoş bir tadı, balık gibi kokusu vardır. Kolay tanınabilen bir mantardır, bol miktarda çıkarılan beyaz sıvısı ile iyi ayırt edilebilir, renk değiştirmez ve balık kokusundadır. Taze mantar kesildiği zaman bol miktarda beyaz sıvısı akar, kuru ve yaşlı örneklerde bu özellik yoktur. Salamura edilmiş balık gibi olan kokusu, mantar yaşlandıkça artar.

Yenilebilen iyi bir mantardır, hatta çiğ olarak bile emniyetle yenebilir. Çiğ halde hoş olmayan bir kokuya sahip olmasına rağmen eti oldukça lezzetli olan değerli bir mantardır. Kızartılırken lamelleri yukarı gelecek şekilde tavaya konulmalıdır. Çorbalar için de iyidir. Bununla beraber, tadı çok acı olan ve şapkasının ortasında konik bir çıkıntı bulunan *[[Lactarius rufus]]* ile karıştırılmamalıdır, bu mantar zehirli değildir fakat yenmesi lezzet bakımından tavsiye edilmez. Bir lezzet denemesi yapmak için küçük bir parça çiğ olarak tadılabilir. Tirmit mantarı ile karıştırılabilen bir diğer tür, lactifluus hygrophoroides'tir. Görünüş olarak tirmit mantarına benzeyen bu mantarın lamelleri daha geniş aralıklıdır ve sütünün rengi değişmemektedir.

## Kaynakça
Vitriol

**Vitriol** bir simya terimidir. Latincede "küçük cam" anlamına gelen "vitriolus" kelimesinden türemiştir. Vitriol adı verilen bileşikler bazı metal sülfatlar ve sülfürik asittir (simyada "vitriol yağı" olarak geçer). Kükürt içermemesine rağmen, sülfürik asit kullanılarak yapılan hoş kokulu sıvı dietil etere "tatlı vitriol yağı" denmiştir.

Bazı vitriollerin ismi renginden gelir; örneğin mavi renkli bakır(II) sülfata "mavi vitriol", yeşil renkli demir(II) sülfata da "yeşil vitriol" denmiştir. Sülfürik asit sıvı olduğundan "vitriol yağı" ismi verilmiştir.

Orta Çağ dönemi Müslüman simyacıları vitrioller üzerinde çalışmıştır.

## Ayrıca bakınız
* sülfat

## Kaynakça
Herkulaneum

**Herkulaneum**, Antik İtalyan yarımadasında eski bir Roma kentidir. 24 Ağustos 79 tarihinde Vezüv yanardağının patlamasıyla yok olmuştur. Aynı günde Stabiae ve Pompeii kentleri de yıkılmış, yok olmuştur. Destanlara göre kentin kurucusu Herküldür.

Herkulaneum'de yaşayan insanlar bir pyroklast gaz ve toz rüzgarı tarafından uyurken yok edildiler. 

İlk kez Aristo'nun öğrencisi Theophrastos (*Θεόφραστος*) tarafından (MÖ 314) Herakleion olarak yazılarında bu kenti anlatmıştır. İtalyanlar bu kente Ercolano demektedirler.
Ağulu mantar

**Ağulu mantar** (*Omphalotus olearius*), Omphalotaceae familyasından zehirli bir mantar türü. Türkiye'de yetişen "Cüce kız, Meşe mantarı, Horoz mantarı" gibi isimlerle de tanınan *[[Cantharellus cibarus]]* ile karıştırılabilir. Fakat bu tür daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı gibi, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.

Şapkası, 7–10&nbsp;cm, konveks (dış bükey), sonra huni biçimli, üst yüzeyi portakal sarısı, ipek gibi parlak, dalgalı, yaşlılarda portakalımsı-kahverenklidir. Lameller, değişik uzunluklarda, eşit değil, sık, yaklaşık 5–6&nbsp;mm. eninde, ince, sapa dekurrent olarak bağlanır. Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları akut, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları, çoğu kez karanlıkta parlar, mantarın İngilizcesi o yüzden *Jack-o Lantern*'dir. Sapı 7-15 x 1–2&nbsp;cm. olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik (Dışa doğru genişleyen) olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir. Bu mantar, yaz başından sonbahar sonlarına kadar özellikle yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı görmek mümkündür.

Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanı sıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, miyozis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar, İzmir, Manisa, Bursa, Çanakkale, Balıkesir, Elazığ gibi illerde yetişen yaygın bir türdür. Zehirlenmesi genelde ölümcül değildir.

## Galeri

Omphalotus olearius - listast himenofor.jpg
Omphalotus olearius - listići.jpg
Omphalotus olearius 1.jpg
Omphalotus olearius 3.jpg
Omphalotus olearius100.jpg


## Dış bağlantılar
* 
*
XNOR kapısı

**XNOR** / **NXOR** Kapısı, XOR kapısının sonucunun tersini üretir. Sadece bir girişi 1 olduğunda 0 cevabı verir; diğer tüm durumlarda ise 1 cevabını verir.

XNOR Kapısının doğruluk tablosu:http://upload.wikimedia.org/math/c/6/6/c66d25d53cf39703520d4aec83bb536c.png

Doğruluk tablosundan da görüleceği üzere, 2-girişli XNOR fonksiyonu (kapısı) basit bir eşitlik karşılaştırıcıdır.

## Ayrıca bakınız

* Ve kapısı
* Veya kapısı
* XOR kapısı
Claudio Monteverdi

**Claudio Monteverdi** (d. 15 Mayıs 1567, Cremona, İtalya – ö. 29 Kasım 1643 Venedik, İtalya), **Geç Rönesans** - **Erken Barok** döneminin İtalyan müzisyeni, opera bestecisi, şarkıcısı.

Yaşamında üne kavuşan sanatçı uzun hayatı boyunca hem Rönesans, hem Barok dönemi eseri sayılabilecek eserler verdi ve o zamanının müzik döneminde değişiklikler yarattı.

## Hayatı
İtalyan kenti Cremona’da 1567’de doğdu. 16 yaşındayken Cremona Katedrali’nde Ingegneri ile çalışmaya başladı. Yirmi yaşına girmeden yenilikçi olmasa bile çağdaş üslupta dini ve din dışı eserler içeren müzik kitapları yayımladı.

1591 yılında Dük Vincenzo Gonzaga’ya yaylı sazlar icracısı olarak hizmet verdi. 1599’da şarkıcı *Claudio de Catteneis* ile evlendi. Bu evliliğinden üç çocuğu oldu.

Monteverdi, Floransa operalarından etkilenmişti. İlk operası olan "La favola d'Orfeo"’yu (*Orfeo Efsanesi*) 1607 yılında tamamladı. Dük 1612’de öldükten sonra Venedik’te San Mark kilisesindeki yeni görevine maestro di cappella (müzik yönetmeni) olarak başladı. Yazdığı bir dizi dini eser ona bütün Avrupa’da ün sağladı.

1637’de Venedik’in ilk opera binasının açılmasından sonra Monteverdi opera bestelemeye yoğunlaşmış; ancak bu eserlerinden sadece iki tanesi günümüze ulaşabilmiştir: "Il ritorno d'Ulisse in patria" ve "l'Incoronazione di Poppea" (*Poppea’nin Taç Giymesi*). Bu eserlerden ikincisi, onun en büyük şaheseri kabul edilir.

Bestecinin yaratıcılığı Shakespeare'e benzetilir; üzerinde çalıştığı formları değiştirip geliştirmiştir. 1587 ile 1638 yılları arasında yazdığı, madrigallerden oluşan 8 kitaplık seriyle müziğe büyük katkı yapmıştır' operaya büyük yenilikler getirmiştir. Armonideki modern anlayışın öncüsüdür.

Monteverdi, yaşamı boyunca Venedik halkından büyük saygı gördü. Mezarının bulunduğu Frarri Kilisesi'ne bir anıt dikilmiştir. Ayrıca ilk büyük opera kompozitörü olarak kabul edilir.

## Ayrıca bakınız

* Ünlü operalar listesi
* Opera bestecileri listesi
* Stattkus-Verzeichnis

## Dış bağlantılar

* Claudio Monteverdi eserleri için parasız partisyon notaları: IMSLP International Music Score Library Project   (Erişme: 12.4.2010)
* Claudio Monteverdi koro eserleri parasız partisyon notaları: CPDL ChoralWiki   (Erişme: 12.4.2010)
İkinci Sanayi Devrimi

***İkinci ve Üçüncü Sanayi Devrimleri***, daha bilinen adı ile **Teknolojik Devrim**, 19. yüzyılın son çeyreğinde başlayıp, 20. yüzyılın başlarında hızlanan endüstri alanlarındaki hızlı yükselişi ifade etmek için kullanılır. Sanayi devrimi 18. yüzyılın ortalarında buhar gücünün sanayiye uygulanması ile İngiltere'de ortaya çıkmıştır. Ancak tarihsel gelişim aşamaları içerisinde teknolojide ortaya çıkan değişmeler bu durumu ileri seviyeye taşımıştır.

Birinci Sanayi Devriminden sonra 1870-1913 arasında özellikle çelik üretim yöntemlerinin geliştirildiği, elektrik, içten patlamalı motorlar, Atlantik-ötesi telgraf, radyo gibi buluşların ortaya çıktığı döneme "İkinci Sanayi Devrimi" olarak anılmaktadır. Bunun gibi II. Dünya Savaşı'ndan sonra teknolojide görülen buluşlar, Otomotiv endüstrisi geldiği nokta ile bu durumu daha ileri seviyeye taşımıştır. Bu dönemin belli başlı buluşları arasında nükleer enerji, sentetik ürünler, bilgisayar teknolojisi, mikroelektronik teknoloji gibi yenilikler sayılabilir. Ayrıca fiber optikler ve telekonmünikasyon, biyogenetikler, biyotarım, lazerler ve holografi başlıca buluşlardır olarak sayılabilir.

## Kaynakça
Henry Purcell

**Henry Purcell** (d. 10 Eylül 1659 Westminster, Londra – ö. 21 Kasım 1695 Westminster, Londra), erken barok döneminin İngiliz bestecisidir.

## Hayatı
10 Eylül 1659 tarihinde İngiltere'nin başkenti Londra'nın Westminster şehrinde doğdu. William Shakespeare'in *A Midsummer Night’s Dream* (*Bir Yaz Gecesi Rüyası*) adlı eserinden uyarlanan *Fairy Queen* (*Periler Kraliçesi*) için yazdığı fon müziği ile tanınır. Bunun dışında 100'ü aşkın bestesi ve *Dido ve Aenas* isimli minyatür operası vardır.

Bir saray müzisyeninin oğlu olan Henry Purcell, 1677'de, 18 yaşındayken, II. Charles'ın yaylı çalgılar orkestrasının besteciliğine, 1679'da Westmininister Abbey orgculuğuna atandı. Ömrünün 25 yılını Westminister'da geçirdi ve 3 ayrı krala hizmet etti. Saraydaki görevlerinin yanı sıra operalar, sahne müzikleri ve oda müziği bestelemekle uğraştı. O dönem İngiltere'de müzik dünyasındaki önemli gelişmelerden birisi, halk konserlerinin gerçekleştirilmeye başlaması ve çeşili müzik gruplarının kurulması idi. Henry Purcell, pek çok meslektaşının aksine bu grupların sahnelemesi için besteler yapmayı utanç verici olarak görmedi ve bestelerini verdi. Sadece sahne müziği alanında değil, müziğin her alanında eserler verdi. 1695 yılında yaratıcılığının doruğunda iken öldü. 1876 yılında Purcell Derneği'nin kurulmasından sonra, Purcell'in bütün yapıtlarının yayımlanmasına yönelik girişimler başladı. 1965'te çalışmalarının tamamı 32 cilt olarak bir araya getirildi.

## Dipnotlar

## Ayrıca bakınız

* Ünlü operalar listesi
* Opera bestecileri listesi

## Dış bağlantılar

* Henry Purcell eserleri için parasız partisyon notaları: IMSLP International Music Score Library Project   (Erişme: 12.4.2010)
* Henry Purcell koro eserleri parasız partisyon notaları: CPDL  ChoralWiki   (Erişme: 12.4.2010)
Enterpolasyon

İlk kez uygulamalı matematik biliminin bir alt kategorisi olan Sayısal Analiz yöntemlerinde tanımlanan ve elde var olan (bilinen) değer noktalarından yola çıkarak bu noktalar arasında, farklı bir yerde ve değeri bilinmeyen bir noktadaki olası değeri bulmaya/tahmin etmeye yarayan yöntemlerin tümüne verilen genel isimdir. En basit tanımı ile "var olan sayısal değerleri kullanarak, boş noktalardaki değerlerin tahmin edilmesi" olarak açıklanmaktadır. Türkçede bazen kolaylık olsun diye "**interpolasyon**" sözcüğü yerine yalnızca "**tahmin**" de kullanılmaktadır.

İnterpolasyon genelde mühendislik ve deneylere/ölçümlere dayalı benzeri bilim dallarında, toplanan verilerin bir fonksiyon eğrisine **uydurulması** amacıyla kullanılmaktadır. Elde toplanan verinin dağınık ve özellikle aşırı heterojen olduğu durumlarda interpolasyon ile boş alanlardaki değerlerin bulunması önem kazanmaktadır.

Ekstrapolasyon bilinen noktaların dışındaki bir alanda da tahmin yapmak için kullanılır.

## İnterpolasyon türleri
* Lineer İnterpolasyon
* Bilineer interpolasyon
* Polinom İnterpolasyonu
* Bağ İnterpolasyonu (Spline) 
* Trigonometrik İnterpolasyon

## Kaynakça