Liposakşın

**Liposuction** ya da **lipo,** plastik cerrahide kullanılan bir tür yağ alma prosedürü. Yapılan ameliyatlardaki sonuçlara istinaden, birkaç aydan sonra kilo üzerindeki bir etkiyi desteklemediği ve obezite ile ilgili sorunları etkilemediği gözlemlenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak yapılan kozmetik cerrahi işlemlerden birisidir.

İşlem; genel, bölgesel veya lokal anestezi altında yapılmaktadır. Yağı emmek için bir kanül ve negatif basınç kullanılır. Kozmetik bir prosedür olarak; normal, kilolu veya iyi cilt elastikiyetine sahip kişilerde iyi bir sonuç verdiğine inanılmaktadır.

Emilen yağ hücreleri kalıcı olarak yok olurken, birkaç ay sonra genel vücut yağı genellikle tedavi öncesi ile aynı seviyeye döner. Yağ, tedavi edilen bölgeye geri dönerken, artan yağların çoğu karın bölgesinde meydana gelir. İç organlardaki yağ, iç organları çevreleyen yağ ⁠bazında artar ve bu durum diyabet, felç ve kalp krizi gibi hastalıklar, olası komplikasyonlardandır.

## Tarihçe
1977 yılında Fischer ve Fischer, lateral trokanterik (kalça-uyluk) bölgelerdeki selülit tedavisi için planotome aletiyle 245 vakayı inceledi. İnsizyon-yara emme kateterleri ve kompresyon sargılarına rağmen % 4.9 oranında seroma insidansı vardı. Vakaların % 2'si, kapsülün (kist) daha geniş bir kesiden çıkarılmasını gerektiren yalancı kist oluşumunu göstermiştir.

Vücut şekillendirme ve yağ alma için nispeten modern teknikler ilk olarak bir Fransız cerrah olan Charles Dujarier tarafından gerçekleştirildi, ancak 1926 vakası, aşırı doku çıkarılması ve çok sıkı dikiş nedeniyle bir Fransız dansçının bacağının kesilmesi ile sonuçlandı.

Liposuction, 1960'ların sonlarında Avrupa'daki cerrahların, tekniğin neden olduğu kanama miktarı nedeniyle çok sayıda kan damarı olmayan bölgelerle sınırlı olan yağları kesmeye yönelik teknikler kullanarak geliştirdiği bir çalışma sonucunda gelişti. 1970'lerin ortalarında Arpad ve Giorgio Fischer, emme ile bağlantılı kör bir kanül kullanma tekniğini yarattı; bunu sadece uylukların dış kısımlarındaki yağları almak için kullandılar. Yves-Gérard Illouz ve Fournier, Fischers'ın çalışmalarını farklı boyutlarda kanüller kullanarak kullanabildikleri tüm vücuda yaydı. Illouz daha sonra yağ dokusuna salin ve hiyalüronidaz enjekte edilen "ıslak" tekniği geliştirdi, bu da emme işleminden önce yağı tutan dokunun çözülmesine yardımcı oldu. Lidokain ayrıca lokal anestezik olarak eklendi. Fournier ayrıca ameliyattan sonra kompresyonu savundu ve tekniğin yayılması için çaba gösterdi. Avrupalılar işlemi genel anestezi altında gerçekleştirmişti; 1980'lerde Amerikalı dermatologlar, sadece lokal anestetiklerin kullanılmasına izin veren tekniklere öncülük ettiler. Jeffrey Klein, vazokonstriksiyon yoluyla kanamayı kontrol etmeye yardımcı olmak için epinefrin ile birlikte büyük miktarda çok seyreltik lidokain ve tamponlama maddesi olarak sodyum bikarbonat içeren "şişen" olarak bilinen bir yöntem yayımladı.

2015 yılında Liposuction, ABD'de sık uygulanan kozmetik prosedür olarak meme büyütme ameliyatından daha fazla uygulandı.
## Çeşitleri
Liposuction için iki farklı kullanım vardır: Vücudun konturunu veya şeklini değiştirmek için yapılan *kozmetik liposuction* ve (tıbbi olarak gerekli) *rekonstrüktif liposuction*. Rekonstrüktif kullanımlar, kronik tıbbi durumdaki lenfödemdeki fazla yağı çıkarmak ve vücut bölgelerinden lipomları çıkarmak için lipedema tedavisini içerir.

### Kozmetik Liposuction
Kozmetik liposuction, bir kilo verme planı olarak değil, vücut kısımlarının görünümünü ve konturunu estetik olarak iyileştirmek için kullanılmaktadır. Liposuction işlemini insanlar genellikle yüz ve görünür uzuvlarına kozmetik amaçlı olarak uygulattırmaktadırlar. Kozmetik Liposuction'ın faydaları, çok az uzun vadeli etki ile kısa vadeli bir yapıya sahip gibi görünmektedir. Birkaç ay sonra yağ, tipik olarak vücuda geri döner ve vücuda yeniden dağılır. Liposuction, insülin direnci gibi obezite ile ilgili metabolik bozukluklara yardımcı olmaz.

### Rekonstrüktif (tıbben gerekli) Liposuction
Liposuction ile ilgili olarak "kozmetik" olarak nitelendirilen ve tıbbi sigorta şirketleri tarafından geri ödenmediğine dair birçok makale ve referans bulunmaktadır. Bu bilgilerin çoğunun güncel olmadığı iddia edilmektedir. Dokümantasyon Liposuction'ı tıbbi bir nedenle (lipedema, lenfödem, lipomlar) rekonstrüktif olarak destekliyorsa ve araştırma amaçlı, deneysel veya kanıtlanmamış değilse, tıbbi olarak gereklidir ve sigorta kapsamındadır.  Çoğu sigorta şirketi, işlemi başlangıçta reddedebilirken, hastanın dokümantasyonu ve ihtiyacı rekonstrüktif cerrahi kriterlerini destekliyorsa, itiraz edilebilir.

## Teknikler

Liposuction teknikleri, enjekte edilen sıvı miktarına ve kanülün çalıştığı mekanizmaya göre kategorize edilebilir. Genellikle yağ, bir kanül (içi boş bir tüp) ve aspiratör (bir emme cihazı) ile alınır. Alınan yağ; yüz, dudak veya göğüs için dolgu olarak kullanılıyorsa, yağı almak için kullanılan tekniğin bilinmesi gerekir.

Çok sayıda liposuction türü vardır. Bazıları teknikler veya yöntemler olarak tanımlanabilir. Genellikle cerrahlar aynı seansta aşağıdaki farklı tekniklerden iki veya daha fazlasını kullanırlar.

### Emme destekli liposuction (SAL)
Liposuction için genel bir terimdir. CPT kılavuzunda "emme destekli lipektomi" olarak anılır ve şu kodları içerir: 15876-15879.

### Mikro Kanül
Mikro Kanül, belirli bir tekniğe değil, derideki küçük bir açıklıktan veya kesikten deri altı yağa yerleştirilen paslanmaz çelik bir boru olan kanülün çapına değinir. Mikro kanüllerin dış çapı 1&nbsp;mm ile 3&nbsp;mm arasında değişkenlik gösterir.

### Lenf Koruyucu Liposuction
Teknik özel bir çaba gerektirmez ve çoğunlukla şişen liposuction veya WAL ile gerçekleştirilir. Spesifik cerrahi teknik, cerrahın becerisi ve lipedema yağının alınmasına özgü kapsamlı eğitimi ifade eder. Kozmetik şekillendirmeye karşı lipedema yağının çıkarılması için farklı olduğundan, cerrahi operasyon notlarında lenf koruyucuya değinilmezse, tıbbi bir gereklilik inceleme komitesi prosedürün "lenf sistemi için bir risk" oluşturduğunu belirleyebilir.

### Şişen Lokal Anestezi (TLA) / Tümesan Liposuction
Yukarıda her iki şekilde de atıfta bulunulabilir, ancak teknik aynıdır. Lenf Koruyucu Liposuction ameliyatı için önerilen bir anestezi tekniğidir. Şişen Liposuction, liposuction sırasında anestezi kullanımını ifade eder. "Şişen" kelimesi şişmiş ve sert anlamına gelir. Çok seyreltik lidokain (lokal anestezik) ve epinefrin (kapiler konstriktör) büyük hacimde deri altı yağa enjekte edilerek; hedeflenen doku şişer, sertleşir ve şişkin hale gelir. Bu teknik, özel veya belirli bir tür asa gerektirmez.

### Güç Destekli Liposuction (PAL)
Araştırma çalışmalarında "titreşimli bir kanül" olarak adlandırılan PAL, daha fazla yağ giderimi elde etmek için kanülün yukarı ve aşağı titreşimli benzeri bir hareketini oluşturan özel bir çubuk türü kullanır. Basit emme yardımlı liposuction ile karşılaştırıldığında PAL, cerrahın çalışması için daha az enerji gerektirirken aynı zamanda daha fazla yağ alınmasına neden olur. Genellikle zor, ikincil, yaralı alanlar için ve diğer alanlara transfer için büyük miktarlarda yağ toplarken kullanılır.

Tekniklerin birleştirilebilme ihtimali bulunmaktadır. Örneğin, prosedür "lipedemiyi tedavi etmek için titreşimli bir mikrokanül (PAL) kullanarak lenfatik, tümör liposuction işlemi gerçekleştirme" olarak adlandırılabilir.

### Su Jeti Destekli Liposuction (WAL)
Lipödem için lenf koruyucu liposuction gerektiren hastalar için yaygın olarak kullanılan özel bir tekniktir. Lipödem yağı, anestezi içeren fan şeklindeki bir su jeti kullanılarak çıkarılır. Anestezik solüsyonun ayrı ayrı ve önceden enjekte edildiği yukarıdaki şişen Liposuction'ın aksine, WAL çubuğu hem solüsyonu enjekte eder hem de yağı emer. BodyJet™, su destekli bir Liposuction sistemidir.

### Fibro-Lenfo-Lipo-Aspirasyon (FLLA)
Liposuction kapsamında nadir ve benzersiz terim, Campisi tarafından, *Multipl Lenfatik-Venöz Anastomozlardan Sonra İleri Lenfödem Tedavisine Yönelik Lenf Damarı Koruma Prosedürü ile Fibro-Lipo-Lenf-Aspirasyonu: Eksiksiz Tedavi Protokolü* adlı özel bir makalede yayımlanmıştır. Bu terim, rekonstrüktif prosedürün kozmetik prosedüre karşı benzersizliğini vurgular. Kanül yoluyla cerrahi aspirasyon uygulamasına ilişkin her şey standart aspirasyon lipektomiden farklıdır. FLLA'nın amacı ağrı gibi semptomları hafifletmek, engelliliği iyileştirmek, işlevi ve yaşam kalitesini iyileştirmek ve hastalığın ilerlemesini durdurmaktır.

Sadece küçük künt kanüller kullanılır, anormal olan ve yaralanma riski artmış olan lenfatiklere zarar vermemek için özenli bir şekilde yerleştirilir. Kritik bağlantı noktalarında sadece kanüllerin uzunlamasına yönelimi kullanılır. Ameliyat öncesi kritik lenfatik yapılar taranır ve işaretlenir. FLLA ameliyatı, genellikle vücut parçası başına 4-5 saat gerektiren kozmetik cerrahiden çok daha fazla zaman alır; kozmetik aspirasyon lipektomiye göre çok daha büyük aspirat hacmi çıkarılır.

Lenfatik fonksiyonun faydası sadece deri altı yağ dokusunun çıkarılmasından değil, aynı zamanda interstisyel boşluktaki fibrozisin giderilmesi dâhil olmak üzere gevşek bağ dokusunun tüm bileşenlerinden de gelir.

### Ultrason destekli liposuction (UAL)
1980'lerde ve 1990'larda kullanılan ultrason destekli liposuction teknikleri, genellikle aşırı ultrason enerjisine maruz kalmadan kaynaklanan doku hasarı vakalarıyla ilişkilendirildi. Üçüncü nesil UAL cihazları, darbeli enerji iletimi ve doktorların fazla yağı güvenli bir şekilde almasını sağlayan özel bir prob kullanarak bu sorunu ele alır. UAL, belirli bir cilt tonuna sahip kişilerde, jinekomasti tedavisi dâhil yağ alması daha zor olan bölgelere veya ikincil liposuction yapılan bölgelere liposuctionda faydalıdır.

### Lazer Destekli Liposuction / lipoliz (LAL)
Smart Lipo, cildi koagüle etmek ve sıkılaştırmak ve kolajen performansını artırmak için lazer teknolojisini kullanır. Kullanım alanları arasında "kanüller", elefantiyazis nostraları için debulking cerrahisi ve lipedema yer alır.

### Cryolipolyis veya Yağ dondurma
CoolSculpting markası altında satılan cryolipolyis, bir liposuction türü değil, yağ hücrelerini donduran cerrahi olmayan bir yağ azaltma prosedürüdür; Dermisin altındaki yağ hücrelerini bozmak için soğutma gücünü kullanan FDA onaylı, invaziv olmayan bir prosedürdür. Bu donma enerjisi kristalleşir ve sonunda hedeflenen yağ hücrelerini çevredeki sağlıklı dokuya zarar vermeden öldürür. Vücudun metabolik süreçleri ölü yağ hücrelerini uzaklaştırmak için çalışır. Coolsculpting™, lipedema, lenfödem veya lenfatik sistemi etkileyen diğer rahatsızlıkları olanlar için tavsiye edilmez.

### Tedavi sonrası bakım - Dikişler
Doktorlar, yaraları akan sıvıya açık bırakarak izin verilen şişliğin çözülmesine karşı dikiş atılmaması konusunda hemfikir değiller. Büyük bir kanül ile dikiş daha yaygındır. Kesiler küçük olduğundan ve boşaltılması gereken sıvı miktarı büyük olduğundan, bazı cerrahlar kesileri açık bırakmayı tercih ederken diğerleri sadece kısmen dikerek sıvının dışarı akması için yer bırakır.

## Güvenlik ve riskler
Liposuction işlemleri, güvenli olarak kabul edilir, ancak tüm liposuction ameliyatları eşit şartlarda yapılmamaktadır. Uyanık yapılan küçük hacimli liposuction ( 5000 cc, bazı durumlarda 10.000 cc) farklıdır.

Emme destekli şipektomi (diğer adıyla liposuction), American Society of Plastic Surgeons (ASPS) tarafından sağlanan Tracking Operations and Outcomes for Plastic Surgeons veritabanından tanımlanmıştır. ASPS, plastik cerrahi vakalarının en büyük veritabanı olan TOPS (Plastik Cerrahlar için İzleme Operasyonları ve Sonuçları) adı verilen plastik cerrahi vakalarının bir kaydını tutar.

Bu veritabanına dayanarak, plastik cerrahlar tarafından yapılan yaklaşık 4.500 vakada ölüme rastlanmadı. Ancak plastik olmayan cerrahlar buna dâhil değildir.

(Chow I., et al., 2015) çalışmasında, dâhil edilme kriterlerini karşılayan 4534 hastadan altmış dokuzu (yüzde 1,5) postoperatif bir komplikasyon yaşadı. Vardıkları sonuç şuydu: Kurul onaylı plastik cerrahlar tarafından yapılan liposuction, hayatı tehdit eden komplikasyon riski düşük ve güvenlidir. Geleneksel liposuction hacim eşikleri, kişiselleştirilmiş riski doğru bir şekilde iletmez. Yazarların risk değerlendirme modeli, vücut kitle indeksi birimi başına 100 ml'yi aşan hacimlerin, komplikasyon riskini artırdığını göstermektedir.

Herhangi bir liposuctiona bağlı olarak ortaya çıkabilecek birçok komplikasyon vardır. Tedavi edilen alanlar vücudun daha büyük bir yüzdesini kapladığında, kesiler çok olduğunda, büyük miktarda doku alındığında ve aynı anda eşzamanlı ameliyatlar yapıldığında risk artar. Güvenlik konularını ele almak için, Amerikan Plastik Cerrahlar Derneği (ASPS) 2009'da *Kanıta Dayalı Hasta Güvenliği Danışmanlığı: Liposuction* adlı makale yayımladı.

Amerikan Plastik Cerrahlar Derneğinin yayımladığı 17 sayfalık belge, önemli güvenlik sorunlarını ele almakta ve öneriler sunmaktadır. Ek olarak, şişen ve lenf koruyucu tekniklerdeki artış, komplikasyonları azaltmada olumlu bir etkiye sahiptir. Yazar, 2009 tarihli bir makalede, 3.240 prosedürden oluşan bir diziden hiçbir ölüm olmadığını ve hastaneye yatmayı gerektirecek herhangi bir komplikasyonun yaşanmadığını tespit etti. 9 vakada, daha fazla işlem gerektiren komplikasyonlar gelişti. Sonuç olarak, yalnızca Tümesan Lokal Anestezi (TLA) kullanılarak yapılan liposuction, mevcut kılavuzlara titizlikle uyulması koşuluyla kanıtlanmış güvenli bir prosedürdür.

Bazı yan etkiler ve komplikasyonlar aşağıda listelenmiştir, ancak bunlarla sınırlı olmadığı varsayılmaktadır:

* Geçici veya kronik olabilen ağrı
* Liposuction sonrası yağ yeniden dağıtımı veya liposuction sonrası kilo alımı
* Morarma
*Enfeksiyon
*Sıvı dengesizliği
*Kalp sorunları
*Akciğerlerde aşırı sıvı toplanması
*Böbrek sorunları
* Liposuction sırasında gevşeyen yağ kana yırtılmış kan damarlarından girdiğinde emboli oluşabilir. Yağ parçaları akciğerlerde ve hatta beyinde toplanabilir. Yağ embolisi kalıcı sakatlığa neden olabilir veya bazı durumlarda ölümcül olabilir.
* Organlardaki delinme yaraları (iç organ delikleri) onarım için ameliyat gerektirebilir. Ayrıca ölümcül olabilirler.
* Seroma, dokunun çıkarıldığı alanlarda kandan elde edilen saman rengi sıvı olan serumun bir araya toplanmasıdır.
*Parestezi (sinir sıkışmasının neden olabileceği his değişiklikleri), liposuction bölgesinde değişen bir histir. Bu, artan hassasiyet (ağrı) veya bölgede uyuşma şeklinde olabilir. Bazı durumlarda, tipik hastalar birkaç hafta içinde iyileşmesine rağmen, duyumdaki bu değişiklikler kalıcı olabilir.
*Şişlik, bazı durumlarda liposuction sonrası haftalarca veya aylarca devam edebilir.
* Cilt nekrozu, liposuction yapılan yerin üstündeki deri rengini değiştirip düştüğünde ortaya çıkar. Geniş cilt nekrozu alanları bakteri veya mikroorganizmalarla enfekte olabilir.
* Ultrason probu ısınırsa, ultrason destekli liposuction sırasında yanıklar meydana gelebilir.
* Cildi uyuşturan bir ilaç olan lidokain kullanımına bağlı anestezi toksisitesi baş dönmesi, huzursuzluk, uyuşukluk, kulaklarda çınlama, konuşma bozukluğu, ağızda metalik tat, dudak ve dilde uyuşma, titreme, kaslara neden olabilir. seğirme ve kasılmalar. Lidokain kullanımı, liposuction kaynaklı ölümlerle ilişkilendirilmiştir.
* Kesi yerindeki izler genellikle küçüktür ve zamanla kaybolur, ancak bazıları daha büyük veya daha belirgin olabilir.
* Hastaların yaklaşık % 20'sinde işlem sonrası liposuction bölgesinde vücut şeklinde şekil bozuklukları oluşabilir.
*Ölüm

Ciddi komplikasyonlar arasında derin ven trombozu, organ perforasyonu, kanama ve enfeksiyon bulunmaktadır. Yaklaşık 10.000 vakada 1 ölüm meydana gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

* Gastrik bypass ameliyatı 
* Lipotomi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://healthnfitnessvigilante.com  *(İngilizce)*
* https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/liposuction  *(İngilizce)*
* https://www.americanboardcosmeticsurgery.org/procedure-learning-center/body/liposuction-guide/  *(İngilizce)*