Seymur Baycan

**Seymur Baycan** (d. 1976, Bakü, Azerbaycan), Azeri romancı ve köşe yazarı. Bakü Kafkas Üniversitesi'nden mezun olan Baycan, *Reytinq*, *Milli Yol*, *Gündəlik Azərbaycan* gibi gazetelerde yazarlık yapmıştır. *Sərçələr*, *Ət və Ət Məhsulları*, *Körpüsalanlar*, *Quqark* ve *18,6 cm* isimli romanlar yazmıştır. Yazdığı hikâyeler Rusça, Gürcüce, Ermenice, Ukraynaca ve Kazakça dillerinde yayımlanmıştır.

## Tartışmalar
Son yıllarda Türk medyası, Türk edebiyatı ve Türkçe karşıtı yazıları ile dikkat çeken ve Türkçeyi Azerbaycan dili için tehlike olarak gören Baycan, Türkçenin Azerbaycan dilini hızla tükettiğini, Azerbaycan dilinin giderek yok olacağını ve önlem olarak Azerbaycan okullarında önde gelen yabancı dillerle derslerin işlenmesi gerekliliğini dile getirmektedir. Rus edebiyatının Türk dilinde okunmasını "kanalizasyon suyu içme"ye, tercümelerde Türk dilinden kelimeler kullanılmasını "lezzetli yemekten çıkan kemik parçaları"na benzetmektedir. Sonradan "kanalizasyon" benzetmesi için özür dilemiştir. Azerbaycan'da Türkçe kitapların çok okunmasını Azerbaycan dilindeki kitapların pahalı ve düşük çeviri kalitesinde olmasına değil, Azerbaycanlıların "küçük kardeş" hastalığına yakalanmasına bağlamaktadır. Modern Türkçenin "uydurma", "yapay" ve "sahte" bir dil olduğunu ve bu dile ait kelimelerin Agop Dilaçar tarafından türetildiğini iddia etmektedir. Türk dilinden ödünç kelime ve ifadeler kullanan Azerbaycanlı yazarları "görmemiş", "düşük", "küçük kardeş hastalıklı" ve "Türkiye'ye yaltaklanan" kişiler olarak tanımlamakta ve Türkçe kaynaklara başvuran Azerbaycanlı yazarların ortalama bir kalitede bile eser çıkaramayacağını dile getirmektedir. Azerbaycanlı eski futbolcu Tarlan Ahmedov ve İctimai TV genel müdürü Balakişi Kasımov'a açık mektup yazarak Türkçe kelime ve ifadelerden uzak durmalarını istemiş; Türk kanalına Türkçe röportaj veren futbolcu Kara Karayev'i, Türkçe kelimelerden istifade eden şarkıcı Murad Arif'i ve Azerbaycanlı siyasetçileri ağır ifadelerle eleştirmiştir. Türkçe şarkı söyleyen Azerbaycanlı şarkıcılardan nefret ettiğini ve bu durumun Azerbaycan müziğine ihanet olduğunu dile getirmiştir. Sait Faik Abasıyanık, Ahmet Hamdi Tanpınar, Oğuz Atay, Yusuf Atılkan gibi Türk yazarlarını, eserleri zayıf "sahte yazarlar" olarak tanımlamış ve bu kişilerin ancak derin bir edebiyat anlayışına sahip olmayan kişilerce sevilebileceğini söylemiştir.  Türk toplumunun kitap okuma bakımından Afrika ülkeleri ile aynı sırada olduğunu ve sosyal, siyasal ve kültürel alanda başarı elde edemeyen Türklerin Azerbaycanlılara sadece "beğenme butonu" olarak baktıklarını dile getirmiştir. Sanat, yazı, sinema ve edebiyat konusunda Türklerden uzak durduğunu ve entelektüel gibi davranan içi boş artistler olarak gördüğü Türk köşe yazarlarının yazdıklarına inanmadığını söylemiştir. Bu görüşlerinden dolayı kendisine yöneltilen Rus dili fanatiği ve Türk karşıtı eleştirilerini ise kabul etmemektedir.

Yazar Ali Rzazade, "Müasir Türk dilinin yaratıcısı Agop Martayan'dır" iddiasının Ermenilerce dolaşıma sokulan uydurma bir bilgi olduğunu ve Dilaçar'ın Eski Türkçe ve Eski Uygur Türkçesi dersleri veren bir dil uzmanı olmasının o dilin yaratıcısı olduğu anlamına gelmeyeceğini; Dilbilimci Semra Hasanzade, Agop Dilaçar'ın türettiği iddia edilen *anmaq*, *anılmaq*, *yetinmək*, *evren*, *ərgən*, *aşırı* gibi kelimelerin Eski Türkçe ve Orta Türkçe dönemlerine ait olduğunu ve *-sal* ekinin *kumsal* gibi eski metinlerde rastlandığını söyleyerek Baycan'ın iddialarına karşı çıkmıştır. Semra Hasanzade aynı zamanda Türkiye Türkçesine ait kelimelerin sadece Azerbaycanlı gençlerin dilinde değil, üst düzey Azerbaycanlı edebiyatçıların eserlerinde de geçtiğini, bu kelimelerin zamanla Azerbaycan sözlüklerine dahil edileceğini ve buna karşı durmanın abes bir eylem olacağını dile getirmiştir. Yazar Mirmehdi Ağaoğlu, Seymur Baycan'ı Sovyet dil düşüncesinde kalmış, halktan kopuk ve Azerbaycan'da yaşanan dil değişiminden bihaber biri olarak tanımlayıp eleştirmiştir. Sovyet döneminde dile Rusça kelimeler nasıl dahil olduysa Türk medya içeriklerinin çok izlenmesi, Türkçe kitapların çok okunması ve Türkiye çevrimiçi alışveriş sitelerinin çok kullanılmasına bağlı olarak Türkçe kelimelerin de Azerbaycan diline dahil olacağını; bu tesirin kaçınılmaz ve buna sitem etmenin yersiz olduğunu söylemiştir. *Toplum, önəm, çağdaş, bilim, bilgisayar* gibi Türkçe kelimelerin dilde problem yaratmayacağını, Türkiye'deki dil devrimini sadece Agop Dilaçar ile ilişkilendirmenin adaletsiz bir yaklaşım olduğunu dile getirerek Seymur Baycan'ın iddialarına karşı çıkmıştır. Yazar Raksana Süleyman, Seymur Baycan'ın söylemlerini saçma karşılaştırmalara dayanan kışkırtıcı ve önyargılı çıkışlar olarak değerlendirmiştir. Gazeteci Zamin Hacı, Seymur Baycan'ın eleştirdiği Türkçe kelimelerin köklerini dahi bilmediğini söylemiştir. Araştırmacı Dilgam Ahmet, Seymur Baycan'ın "Mustafa Kemal'e *Atatürk* adını veren Agop Martayan'dır" söyleminin uydurma olduğunu dile getirmiş ve *Atatürk* soyadının Saffet Arıkan tarafından bulunduğunu dönemin kaynaklarıyla göstererek Baycan'ın iddialarına karşı çıkmıştır.

## Romanları

* Alışılmadıq Cinsel İlişki - Qeyri-ənənəvi cinsi əlaqə (2003);
* Serçeler - Sərçələr (2003);
* Cinayet Günü - Qətl günü (2004);
* Et Ve Et Ürünleri - Ət və ət Məhsulları (2005);
* 18,6 cm - 18.6 sm (2007);
* Köprü Kuranlar - Körpüsalanlar (2008);
* Gugark - Quqark (2011);
* Anne Yüreği - Ana Ürəyi (2013);
* Hayatımın En Mutlu Günü - Həyatımın ən xoşbəxt günü (2014);
* İsimsiz Köpeğin Dönüşü - Adsız itin qayıdışı (2015);
* Gergane - Fərqanə (2016);
* On Dokuzuncu Hikâye - On doqquzuncu hekayə (2018);
* Anlamsız Hikâyeler - Mənasız hekayələr (2022).

## Ayrıca bakınız
* Azeri yazarlar listesi

## Kaynakça