Yandex.Taxi

**Yandex. Taxi**; Rus bilişim şirketi Yandex tarafından hazırlanan Rusya, BDT, Doğu Avrupa, Afrika ve Orta Doğu'da başta taksi çağırma olmak üzere sürüş ve gıda teknolojisi üzerine uzmanlaşmış bir uygulamadır.

Yandex. Taxi Rusya, Belarus, Moldova, Ermenistan, Gürcistan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Letonya, Estonya, Litvanya, Sırbistan, İsrail, Fildişi Sahili, Finlandiya, Gana ve Romanya'da 300'den fazla büyük şehirde aktif olarak faaliyet göstermektedir. Son beş ülkede Yango adında bir marka altında faaliyet gösteriyor. Hizmet başlangıcından  bu yana 36 milyondan fazla insan tarafından kullanılmıştır. Eylül 2018 itibarıyla toplam sürüş sayısı 1'i aşmış olup sistemde 700.000 üzerinde sürücü kaydolmuştur.

Yandex. Taxi aynı zamanda yemek dağıtımı üzerine de Yandex Eats adıyla 2018 aralık ayından itibaren Rusya'da kullanıcılara hizmet vermektedir.

## Tarihçe
Yandex. Taxi ilk kez  2011 yılında Moskova, Rusya'da 11 taksi durağı ve 1.000 düzeyinde sürücüyle hizmete başladı.

Hizmet ilk ortaya çıkarıldığında Android ve iOS  telefonlar için mobil uygulama olarak tanıtıldı ve internet  sitesi ise 28 Haziran 2012'de başlatıldı.

2012 yılından itibaren  Yandex. Taxi kendisi aracılıyla yapılan taksi çağırmalarından komisyon almaya başlamıştır.

Tigran Khudaverdyan, 2014 yılında Yandex. Taksi hizmetinin sorumluluğunu üstlendi. Yandex. Taxi  Aralık 2015'te ayrı bir şirket olarak kurulduğunda şirkette sorumlu oldu.

Yandex. Taxi Haziran 2017'de  otonom otomobil teknolojisi üzerine çalışmalarını  gösteren bir video yayınladı. Bu prototip araç, Nvidia GTX grafik işlemcisi ve Velodyne tarafından sağlanan LiDAR optik mesafe sensörü ile donatılmış bir Toyota Prius hibrid hatchback idi.

### Uber ile Birleşme
Yandex. Taxi ve Uber 13 Temmuz 2017 tarihinde  Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Kazakistan ve Rusya'daki taksi çağırma işlerini ve faaliyetlerini birleştirmek için bir anlaşma imzaladılar. Bu birleşme kararı sonrasında  Yandex 100 Milyon $, Uber ise $ 225 Milyon $ yatırım yapmış ve bu ortaklık sonucunda toplam değeri 3.8 Milyar $ olan yeni bir şirket kuruldu. Yeni şirkette ortaklık payları; Yandex %59,3; Uber %36,6 ve geri %4,1 pay ise çalışanlara aittir. Yeni şirketin yönetimi Tigran Khudaverdyan tarafından yapılmaktadır.

22 Mayıs 2019'da Yandex, Tigran Khudaverdyan'ın, Daniil Shuleyko ile Yandex grubunun yeni Genel Müdür Yardımcısı pozisyonuna MLU BV Genel Müdürlüğüne atandığını açıkladı  

### Yemek Teslimatı
Yandex 2017 yılında Moskova'da yemek dağıtım servisi Foodfox'un tamamını satın alarak gıda dağıtım alanına giriş yapmıştır. Bu satınalma sonucunda Uber Eats, Yandex ve Foodfox hizmetleri birleştirilerek Yandex Eats servisi Rusya'da 24 şehirde hizmete başladı. Yandex Ekim 2018'de Partiya Edi adlı diğer gıda firmasını satın almıştır.

## Otonom Taksiler
Yandex taksi hizmetine entegre etme amacıyla kendi sürücüsüz araç üzerine çalışmalar ve geliştirmeler yapmaya başlamıştır. İlk sunulan model; Linux işletim sistemi kullanan Intel CPU'lar ve NVIDIA GPU'lar ile üç lidar ünitesi, altı radar ünitesi ve altı kamera ve navigasyon için bir GNSS sensörü ile yoğun şekilde geliştirilmiş Toyota Prius'tur. 29 Mayıs 2018'de Yet Another Konferansı'nda halka ücretsiz demo sunumları yapıldı. Yandex bu süreçte 700'den fazla yolcuyla 10 saate kadar demo gösterimi yapmıştır. Uzun mesafeli sürüş testi amacıyla 2018 Haziran'da 780&nbsp;km'lik bir seyahat yapıldı ve bu seyahat süresinde araç yüzde 99 düzeyinde otonom bir şekilde 11 saat yolculuk gerçekleştirmiştir.

Sürücüsüz Taksi hizmetinin denemeleri 2018 yılı ağustos ayında Rusya'nın batı Tataristan Cumhuriyeti'ndeki üniversite şehri Innopolis'te başlatıldı. Buranın ardından  2018 Ekim'de Moskova'nın  batısındaki Skolkovo İnovasyon Merkezi'nde hizmete başladı. Bu süreçte 2018 yılı kasım ayında 1000'inci yolcusuna hizmet vermiştir. Yandex sürücüsüz araç testlerini geliştirmek amacıyla 2018 yılında İsrail Ulaştırma Bakanlığı'ndan izin alarak İsrail'de test etmeye başlamıştır. Yandex sürücüsüz araç geliştirmelerine devam etmek amacıyla 2018 yılında ABD'nin Nevada eyaletinde halka açık yollarda kullanma lisansı aldı.

Sürücüsüz otomobil, Las Vegas'ta düzenlenen CES 2019'da uluslararası olarak tanıtıldı.

Yandex Otonom araç projesini Rusya ve İsrail'den sonra ABD'nin Michigan eyaletinin Ann Arbor şehrinde halka açık alanda denemeye başlamıştır.

## Özellikleri

### Teknoloji
Yandex. Taxi araçların varış süresini ve bu süredeki ücreti hesaplamak için Yandex'e ait teknolojiler kullanmaktadır. Bunlar; Yandex Haritalar ve Yandex Navigasyon'dur. Bu teknolojiler sayesinde yolcuya en yakın taksi gönderilir ve yolcu gideceği noktaya en kısa rotadan gitmesi sağlanır. Bu süreçte Yandex servislerinden alınan canlı trafik bilgisi sonucunda en kısa rota oluşturularak para ve zaman tasarrufu sağlanabilir. Yandex. Taxi hizmetinde yolculuk ücretleri talep-arz dengesi neticesinde hesaplanmaktadır. Bu ücret daha yolculuk başladığında yolcu tarafından bilinmektedir.

### Emniyet
Yandex. Taxi, ulaşım hizmeti vermeye yetkili ortaklarla çalışır. Hizmet verilen ülkenin yasalarına bağlı olarak, ilgili ülkedeki taksi şirketleri, taksi istasyonları, lisanslı taşıyıcılar, bireysel girişimciler veya uygun izinlere sahip diğer tüzel kişiler ile beraber çalışmaktadır. Yandex. Taxi sistemine dahil olacak sürücüler eğitimden geçirilerek yolcu memnuniyetinin en üst düzeyde olması hedeflenmektedir.

## Küresel genişleme
2019 Temmuz Yandex. Taxi; Rusya, Belarus, Ermenistan, Kırgızistan, Moldova, Gürcistan, Kazakistan, Letonya, Litvanya, Estonya, Özbekistan, Sırbistan, Fildişi Sahili, İsrail, Finlandiya, Gana ve Romanya'da 300'den fazla büyük şehirde faaliyet göstermektedir.

### Belarus
Belarus'ta 25 Şubat 2016'da Minsk'te başlayan hizmeti şu anda ülkede birden fazla şehirde faaliyet gösteriyor. 2019 yılı mart ayı itibarıyla yolcular ve sürücüler için bir sigorta ürünü tanıttı.

### Ermenistan
Ermenistan'da 1 Temmuz 2016 tarihinde Erivan'da faaliyete başlayan hizmet şu anda 15 kentte aktif olarak kullanılmaktadır.

### Kazakistan
Yandex. Taxi 28 Temmuz 2016'da Almatı'nın en büyük şehrinde başlatıldı, ilerleyen süreçte hizmet verilen şehir sayısı 20 şehre çıktı.

### Gürcistan
Gürcistan'da 28 Ağustos 2016'da hizmet vermeye başlayan Yandex günümüzde Batum ve Rustavi'de hizmet vermeye devam etmektedir.

### Ukrayna
Ukrayna'da 25 Ekim 2016 tarihinde hizmet vermeye başlamasının ardından Ukrayna'nın Rus teknoloji şirketlerine getirdiği yasaklama sonucunda Ukrayna'da yasal olarak kullanılamamaktadır. Ukrayna'da getirilen bu yasaklamaya rağmen kullanıcılar VPN üzerinden hizmeti kullanıyorlar.

### Moldova
Yandex. Taxi 24 Temmuz 2017 tarihinde Kişinev'de başladı.

### Kırgızistan
Yandex. Taxi, Bişkek'te 9 Kasım 2017'de hizmete başlayıp ardından hizmetini Osh şehrine genişletti.

### Letonya
Letonya, Yandex. Taxi'nin hizmet verdiği ilk Baltık ülkesi ve ilk AB üyesi ülkedir ve 15 Mart 2018'de hizmete başlamıştır.

### Özbekistan
Yandex. Taxi Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te  4 Nisan 2018'de hizmet vermeye başlamıştır.

### Estonya
Yandex. Taxi 1 Mayıs 2018'de Tallinn'de başlayıp ardından Tartu şehrine yayıldı.

### Sırbistan
Sırbistan, Yandex'in eski Sovyet Cumhuriyetlerinin dışında hizmet verdiği ilk ülkedir ve Yandex. Taxi 5 Haziran 2018'de  Belgrad'da faaliyete geçti.

### Litvanya
Yandex. Taxi, başkent Vilnius'ta 26 Temmuz 2018'de hizmet vermeye başlamıştır. Bu süreçte Litvanya Hükûmeti kişisel verilerin güvenliği konusundaki endişelerini belirtti ve önemli görevlerde bulunan insanlar tarafından kullanılmaması istedi. Yandex bu endişelere karşı kişisel veriler konusunda  AB tarafından düzenlenen GDPR düzenlemelerine uyduğunu belirtmiştir. Yandex. Taxi Litvanya'da kısıtlama olmadan çalışmaktadır.

### Fildişi Sahili
Yandex. Taxi, Yango markasıyla  4 Ekim 2018'de Fildişi Sahili'nde Abidjan'da hizmete girmiştir. Yandex. Taxi'nin Afrika kıtasında hizmet verdiği ilk ülkedir.

### Finlandiya
Yandex  Yango markasıyla hizmet verdiği ikinci ülke olan Finlandiya'da 8 Kasım 2018'de hizmete girmiştir.

### İsrail
İsrail, şirketin hizmet verdiği ilk Ortadoğu ülkesiydi ve 10 Aralık 2018'de Yango markasıyla hizmet vermeye başlamıştır.

### Gana
Gana Yandex'in Afrika kıtasında hizmet verdiği ikinci ülkedir ve burada 6 Haziran 2019'da Yango markasıyla hizmet vermeye başlamıştır.

### Romanya
Yango Markasıyla 27 Haziran 2019'da Bükreş'te faaliyetlerine başlayan hizmete 55 şirketten 3.000 sürücü katıldı.

### Türkiye
Araç çağırma uygulaması Yandex Go, Aralık 2024'te Antalya'da test edilmeye başladı. Uygulama, yerel ulaşım şirketleriyle kullanıcıları bir araya getirerek taksi sürücülerinin yolcu bulmasına yardımcı oluyor.

2025'in Mart ayında İzmir de eklenerek uygulamanın kullanım alanı genişletildi.

## Ayrıca bakınız

*Bitaksi
*İtaksi
*Uber
* lyft 
* DiDi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* https://taxi.yandex.com/
* https://yango.yandex.com/