Jeotgal

***Jeotgal*** (Korece: 젓갈) veya ***jeot*** (Korece: 젓 ), (çevirisi tuzlu deniz ürünleri), karides, istiridye, deniz tarağı, balık ve havyar gibi deniz ürünleriyle yapılan, korunmuş tuzlu yemekler kategorisidir. *Jeotgal* içeriğine bağlı olarak yumuşak, katı parçalardan berrak, et suyu benzeri sıvıya kadar değişebilir.

Katı *jeotgal* genellikle *[[banchan]]* (yan yemekler) olarak yenir. *Aekjeot* (Korece: 액젓) veya balık sosu olarak adlandırılan sıvı *jeotgal*, *[[kimçi]]*'nin baharatlanmasında, çeşitli çorba ve güveçlerde (*[[guk]]*, *[[jijimi]]*, *[[jjigae]]*) popüler olarak kullanılır. Bir çeşni olarak, *saeu-jeot* (karides *jeotgal*) gibi daha küçük katı parçalara sahip *jeotgal* ise genellikle domuz eti yemekleri (*[[bossam]]*, *[[jokbal]]*, *[[samgyeopsal]]*), *sundae* (Kore sosisi), *[[hoe]]* (çiğ balık) ve birkaç çorba ve güveç ile daldırma sosu olarak servis edilir.
## Tarih

Üç Kore Krallığı'nda fermente gıdalar yaygın olarak bulunabiliyordu, 289'da yayınlanan bir Jin Hanedanlığı tarihi metni olan *[[Üç Krallığın Kayıtları]]* gibi, ''Wei Kitabı'''nın *Dongyi* başlıklı bölümünde Koguryo Korelilerinin şarap, soya fasulyesi ezmesi, tuzlanmış ve fermente edilmiş balık gibi fermente gıdalar yapma konusunda yetenekli olduklarından bahseder. *Jeotgal*'in ilk Kore kaydı, *Samguk Sagi*'de, Kral Sinmun'un 683'te düğün hediyesi olarak pirinç, şarap, ''jerky'' ve *jeotgal* sunduğuna atıfta bulunarak ortaya çıkmıştır. 1124'te, bir Çinli Song Hanedanlığı elçisi, *jeotgal*'ın Koryo'da beğenildiğini yazdı. Joseon edebiyatında yazılan 16. yüzyıl günlüğü olan *[[Miam ilgi]]*'de yirmi dört jeotgal türü yer almaktadır. 180'den fazla *jeotgal* türü, *[[Gosa chwaryo]]* ve *[[Swaemirok]]* 16. yüzyıl kitaplarında; *[[Eumsik dimibang]]*, *[[Sallim gyeongje]]* ve *[[Jeungbo sallim gyeongje]]* 17-18. yüzyıl kitaplarında bulunabilir.
## Türler
*Jeotgal* türleri, ana malzemelere, bölgelere, aile tercihlerine ve kişisel tercihlere bağlı olarak değişir. Geçmiş zamanlarda ulaşımın sınırlı olması nedeniyle, denizlere yakın bölgeler, iç bölgelere kıyasla daha fazla *jeot* türüne sahiptir.
### Balık (balık içleri ve havyar)
* *Baendaengi-jeot* (Korece: 밴댕이젓 ) - tuzlu *[[Sardinella zunasi]]*
* *Baengeo-jeot* (Korece: 뱅어젓 ) - tuzlu yavru *prickleback*
* *Biut-jeot* (Korece: 비웃 젓 ) - tuzlu Pasifik ringası
* *Bolak-jeot* (Korece: 볼락 젓 ) - tuzlu *[[Sebastes inermis]]*
* *Byeongeo-jeot* (Korece: 병어 젓 ) - tuzlu *[[Pampus argenteus]]*
* *Changnan-jeot* (Korece: 창난젓 ) - tuzlu *[[Gadus chalcogrammus]]* (morinaya benzeyen bir tür balık) iç organları
* *Cheongeo-al-jeot* (Korece: 청어 알젓 ) - tuzlu Pasifik ringası yumurtası
* *Daegu-al-jeot* (Korece: 대구 알젓 ) - tuzlu *[[Gadus makrosefali]]* yumurtası
* *Daegu-iri-jeot* (Korece: 대구 이리 젓 ) - tuzlu *Gadus makrosefali* balık sütü
* *Daechang-jeot* (Korece: 대창 젓 ) - tuzlu *Gadus makrosefali* iç organları
* *Domi-jeot* (Korece: 도미 젓 ) - tuzlu kızıl çipura (*Pagrus major*)
* *Dorumuk-jeot* (Korece: 도루묵 젓 ) - tuzlu *[[Arctoscopus japonicus]]*
* *Euneo-al-jeot* (Korece: 은어 알젓 ) - tuzlu *[[Plecoglossus altivelis]]* yumurtası
* *Gajami-jeot* (Korece: 가자미 젓 ) - tuzlu pisi balığı
* *Galchi-jeot* (Korece: 갈치 젓 ) - tuzlu kılkuyruk balığı
* *Galchi-sok-jeot* (Korece: 갈치 속젓 ) - tuzlu kılkuyruk balığı iç organları
* *Gangdari-jeot* (Korece: 강달이 젓 ) - tuzlu *bighead croaker*
* *Godeungeo-naejang-jeot* (Korece: 고등어 내장 젓젓 ) - tuzlu kolyoz iç organları
* *Goji-jeot* (Korece: 고지 젓 ) - tuzlu *[[Gadus chalcogrammus]]* balık sütü
* *Gwangnan-jeot* (Korece: 광란 젓 ) - tuzlu zeytin pisi balığı (*[[Paralichthys olivaceus]]*) yumurtası
* *Ingeo-jeot* (Korece: 잉어 젓 ) - tuzlu sazan
* *Jangjae -jeot* (Korece: 장재 젓 ) - tuzlu Pasifik morinası solungaçı
* *Jari-jeot* (Korece: 자리젓 ) - tuzlu *[[Chromis notata]]*
* *Jeoneo-bam-jeot* (Korece: 전어 밤젓 ) - tuzlu *[[Konosirus punctatus]]* işkembesi
* *Jeoneo-jeot* (Korece: 전어 젓 ) - tuzlu *Konosirus punctatus*
* *Jeongeori-jeot* (Korece: 정어리 젓 ) - tuzlu *[[Sardinops sagax]]*
* *Jogi-agami-jeot* (Korece: 조기 아가미 젓 ) - tuzlu *[[Larimichthys polyactis]]* solungaçı
* *Jogi-al-jeot* (Korece: 조기 알젓 ) - tuzlu *Larimichthys polyactis* yumurtası
* *Jogi-jeot* (Korece: 조기젓 ) - tuzlu *Larimichthys polyactis*
* *Junchi-jeot* (Korece: 준치 젓 ) - tuzlu *[[Ilisha elongata]]*
* *Kkongchi-jeot* (Korece: 꽁치 젓 ) - tuzlu *[[Cololabis saira]]*
* *Maegari-jeot* (Korece: 매가리 젓 ) - tuzlu Japon istavriti
* *Myeolchi-jeot* (Korece: 멸치젓 ) - tuzlu Japon hamsisi
* *Myeongnan-jeot* (Korece: 명란젓 ) - tuzlu *[[Gadus chalcogrammus]]* yumurtası
* *Myeongtae-agami-jeot* (Korece: 명태 아가미 젓젓 ) - tuzlu *Gadus chalcogrammus* solungaçı
* *Nansa-jeot* (Korece: 난사젓 ) - tuzlu yavru *[[Hypoptychus dybowskii]]*
* *Neungseongeo-jeot* (Korece: 능성어 젓 ) - tuzlu *[[Hyporthodus septemfasciatus]]*
* *Obunjagi-jeot* (Korece: 오분자기 젓 ) - tuzlu yavru *[[Haliotis asinina]]* (denizkulağı türü)
* *Sokjeot* (Korece: 속젓 ) - tuzlu *[[Larimichthys polyactis]]* iç organları
* *Sungeo-al-jeot* (Korece: 숭어 알젓 ) - tuzlu dubar yumurtası
* *Taean-jeot* (Korece: 태안젓 ) - tuzlu *[[Gadus chalcogrammus]]* gözü
* *Ttora-jeot* (Korece: 또라젓 ) - tuzlanmış dubar iç organları
* *Ungeo-jeot* (Korece: 웅어 젓 ) - tuzlu *[[Coilia nasus]]*
* *Yeoneo-al-jeot* (Korece: 연어 알젓 ) - tuzlu köpek sombalığı yumurtası
* *Yeopsak-jeot* (Korece: 엽 삭젓 ) - tuzlu *[[Konosirus punctatus]]* işkembesi

### Kabuklu deniz hayvanları ve diğer deniz hayvanları
* *Bajirak-jeot* (Korece: 바지락젓 ) - tuzlu *[[Venerupis philippinarum]]*
* *Bangge-jeot* (Korece: 방게젓 ) - tuzlu *[[Helice tridens]]* (yengeç türü)
* *Daeha-jeot* (Korece: 대하 젓 ) - tuzlu *[[Fenneropenaeus chinensis]]*
* *Daehap-jeot* (Korece: 대합젓 ) - tuzlu *[[Meretrix lusoria]]*
* *Dongjuk-jeot* (Korece: 동죽 젓 ) - tuzlu *[[Astarte borealis]]*
* *Gaetgajae-jeot* (Korece: 갯가재 젓 ) - tuzlu *[[Oratosquilla oratoria]]* (mantis karidesi)
* *Ge-al-jeot* (Korece: 게알젓 ) - tuzlu yengeç yumurtası
* *Gejang* (Korece: 게장 ) - tuzlu yengeç
* *Geut-jeot* (Korece: 게 웃젓 ) - tuzlu *[[Haliotis asinina]]* (denizkulağı türü) iç organları
* *Gonjaengi-jeot* (Korece: 곤쟁이젓 ) - tuzlu *[[Mysida]]*
* *Guljeot* (Korece: 굴젓 ) - tuzlu istiridye
* *Haesam-chang-jeot* (Korece: 해삼 창젓 ) - tuzlu deniz hıyarı iç organları
* *Haesam-jeot* (Korece: 해삼 젓 ) - tuzlu deniz hıyarı
* *Hanchi-jeot* (Korece: 한치 젓 ) - tuzlu *[[Uroteuthis chinensis]]*
* *Haran-jeot* (Korece: 하란 젓 ) - tuzlu karides yumurtası
* *Honghap-jeot* (Korece: 홍합 젓 ) - tuzlu *[[Mytilus coruscus]]* (midye türü)
* *Jeonbok-jeot* (Korece: 전복 젓 ) - tuzlu denizkulağı
* *Jogae-jeot* (Korece: 조개젓 ) - tuzlu deniz tarağı
* *Kkolttugi-jeot* (Korece: 꼴뚜기젓 ) - tuzlu yavru kalamar
* *Kkotge-jeot* (Korece: 꽃 게젓 ) - tuzlu *[[Portunus trituberculatus]]* (yengeç türü)
* *Matjeot* (Korece: 맛젓 ) - tuzlu ustura midyesi
* *Meongge-jeot* (Korece: 멍게 젓 ) - tuzlu *[[Halocynthia roretzi]]*
* *Mosijogae-jeot* (Korece: 모시 조개젓 ) - tuzlu *[[Cyclina sinensis]]*
* *Nakji-jeot* (Korece: 낙지 젓 ) - tuzlu (*[[Octopus minor]]*) ahtapot
* *Ojingeo-jeot* (Korece: 오징어젓 ) - tuzlu kalamar
* *Pijogae-jeot* (Korece: 피 조개젓 ) - tuzlu *[[Anadara broughtonii]]*
* *Saengi-jeot* (Korece: 생이 젓 ) - tuzlu tatlı su karidesi
* *Saeu-jeot* (Korece: 새우젓 ) - tuzlu karides
* *Seha-jeot* (Korece: 세하 젓 ) - tuzlu cam karides
* *Seongge-al-jeot* (Korece: 성 게알젓 ) - tuzlu denizkestanesi yumurtası
* *Seongge-jeot* (Korece: 성 게젓 ) - tuzlu denizkestanesi
* *Sora-jeot* (Korece: 소라젓 ) - tuzlu deniz salyangozu (*Turbo cornutus*)
* *Tohwa-jeot* (Korece: 토화 젓 ) - tuzlu nehir ağzı istiridyesi

## Galeri


Dosya:Changnan-jeot (salted pollock innards).jpg|*Changnan-jeot*
Dosya:Ganjanggejang (marinated crab).jpg|*Ganjang-gejang* (marine edilmiş yengeç)
Dosya:Guljeot (oyster jeotgal).jpg|*Guljeot* (tuzlu istiridye)
Dosya:Myeongnanjeot (pollock roe).jpg|*Myeongnan-jeot*
Dosya:Ojingeojeot (squid jeotgal).jpg|*Ojingeo-jeot* (tuzlu kalamar)
Dosya:Saeujeot (fermented shrimp) jeotgal (Caridea) 3.jpg|*Saeu-jeot* (tuzlu karides)
Dosya:Myeolchijeot (fermented anchovies).jpg|*Myeolchi-jeot* (tuzlu hamsi)
Dosya:Korean sea food-Hwangsaegi jeot-01.jpg|*Jogi-jeot*


## Ayrıca bakınız

## Kaynakça