Asya'da COVID-19 pandemisi

COVID-19 salgını Vuhan'da başladı ve bütün kıtaya yayıldı. 2 Mayıs 2020 itibarıyla Kuzey Kore ve Türkmenistan hariç Asya'daki her ülke en az bir COVID-19 vakası bildirmiş oldu.

Onaylanmış koronavirüs vakalarının en fazla olduğu ülkeler Türkiye, İran, Çin, Hindistan ve Suudi Arabistan'dır. Salgından sonra bir COVID-19 vakası bildiren ilk ülkeler arasında Güney Kore ve Tayvan vardı ancak bu ülkeler salgını başarıyla kontrol ettiler. En fazla ölüm, Çin, Türkiye, Hindistan ve Endonezya'da kaydedildi.

## Onaylanmış vakalar

### Afganistan
23 Şubat 2020 tarihinde, Kum'dan en az üç Herat'lıda COVID-19 şüphesi tespit edildi. Daha fazla test için Kâbil'e örnekler gönderildi. Afganistan daha sonra İran sınırını kapattı.

### Ermenistan
Ermenistan ilk koronavirüs vakasını 29 Şubat'ın geç saatlerinde/1 Mart sabahı erken saatlerinde 29 yaşındaki bir Ermeni vatandaşının İran'dan döndüğünü ve virüs testinin pozitif olduğunu doğruladı. Ermenistan daha önce İran sınırını kapatmıştı. 15 Mart itibarıyla, onaylanmış 23 vaka vardır ve bunların 300'den fazlası karantinadadır. 23 Mart'ta 23 vaka doğrulandı.

### Azerbaycan
28 Şubat'ta Azerbaycan, İran'dan seyahat eden bir Rus vatandaşıyla ilgili ilk vakayı doğruladı.

### Bahreyn
Ülkedeki ilk dava 21 Şubat'ta doğrulandı.

### Bangladeş
Ülkenin ilk üç vakası 7 Mart 2020'de doğrulandı. Etkilenenlerden ikisi İtalya'dan Bangladeş'e dönmüştü ve biri, bu ikisinden birinin aile üyesiydi. 18 Mart'ta, ülkede ilk koronavirüs ölümü rapor edildi.
### Butan
6 Mart'ta ülkedeki ilk vaka onaylandı.

### Brunei
9 Mart'ta Sağlık Bakanlığı, 3 Mart'ta Kuala Lumpur'dan dönen 53 yaşındaki bir adamın testinin pozitif çıktığını doğruladı. Hasta tedavi için Tutong'daki Ulusal İzolasyon Merkezine taşındı.

### Kamboçya
Kamboçya, 27 Ocak'ta ilk vakayı doğruladı. 
### Hong Kong
1 Mart itibarıyla Hong Kong Sağlık Koruma Merkezi, Hong Kong'da 100 vaka tespit etmişti. 36 hasta iyileşti ve 2 kişi öldü. 2 Nisan'a kadar, Hong Kong'da doğrulanmış veya muhtemel vakaların sayısı, yurt dışından dönen öğrenci akını sonrasında 767'ye yükseldi.

### Makao
Makao'daki ilk vaka 22 Ocak'ta doğrulandı. 

### Kıbrıs
9 Mart'ta Kıbrıs, biri Lefkoşa'da, diğeri Limasol'da olmak üzere ilk 2 vakayı doğruladı.

### Doğu Timor
Doğu Timor 20 Mart'ta ilk COVID-19 vakasını doğruladı.

### Gürcistan

26 Şubat'ta Gürcistan ilk COVID-19 vakasını doğruladı. İran'dan Gürcistan'a dönen 50 yaşında bir adam, Tiflis'teki Enfeksiyon Hastalıkları Hastanesi'ne alındı. Azerbaycan üzerinden Gürcistan sınırına taksi ile geri döndü.

### Hindistan

Hindistan Hükûmeti, yaklaşık 500 Hint tıp öğrencisinin çalıştığı Vuhan için vatandaşlarına bir seyahat tavsiye yayımladı. Çin'den gelen yolcuların termal taramasını gerçekleştirdi.

30 Ocak'ta Hindistan, Vuhan Üniversitesi'nden Kerala'ya dönen bir öğrencide ilk vakayı doğruladı. Şubat ayının başlarında, Kerala'da iki vaka daha doğrulandı. Üçü de iyileşti.
### Endonezya

Ülkedeki ilk iki vaka 2 Mart 2020'de doğrulandı. 10 Mayıs tarihi itibarıyla 14.032 teyit edilmiş vaka, 973 ölüm ve 2.698 iyileşme olmuştur. 9 Nisan'a kadar salgın 34 ilin tamamına yayılmıştı. Endonezya şu anda Güneydoğu Asya'da sadece Singapur'un gerisinde en çok etkilenen ikinci ülkedir. Ülke çapında kilitlenme uygulamak yerine, hükûmet büyük ölçekli sosyal kısıtlamaları onayladı (Indonesian, PSBB olarak kısaltılmıştır).

### İran

21 Şubat'a kadar toplam 18 kişinin SARS-CoV-2 enfeksiyonu olduğu doğrulandı ve dört ölüm gerçekleşti.
### Irak
Ülkedeki ilk vaka 22 Şubat'ta doğrulandı. 23 Nisan itibarıyla, onaylanış 1.631 vaka ve 83 ölüm var.

### İsrail
21 Şubat'ta İsrail ilk COVID-19 vakasını doğruladı. 15 Mart tarihi itibarıyla 200 onaylanmış vaka vardır. 20 Mart'ta İsrail'de ilk onaylanmış ölüm bildirildi.

### Japonya
İlk vaka 3 Ocak'ta doğrulandı.

### Ürdün
2 Mart'ta ülkedeki ilk vaka onaylandı.

### Kazakistan
13 Mart'ta ülkedeki ilk iki vaka doğrulandı.

23 Nisan itibarıyla, 14 ölümle birlikte 1.091 onaylanmış vaka bulunmaktadır.

### Kuveyt
Ülkedeki ilk vaka 24 Şubat'ta doğrulandı.

### Kırgızistan
18 Mart'ta ülkedeki ilk üç vaka doğrulandı. Sağlık Bakanı Kosmosbek Cholponbayev Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Kırgızistan'ın ilk üç koronavirüs vakasını doğruladı.

Üç Kırgız vatandaşın testi, Suudi Arabistan'dan döndükten sonra pozitif çıktı.

### Laos
23 Nisan itibarıyla Laos'ta 19 onaylanmış vaka var.

### Lübnan
21 Şubat'ta ilk vaka açıklandı.

### Malezya
Sekiz Çinli vatandaş, Singapur'daki enfekte bir kişiyle temasa geçtikten sonra 24 Ocak'ta Johor Bahru'daki bir otelde karantinaya alındı.

### Maldivler
7 Mart'ta ülkedeki ilk iki vaka doğrulandı.

### Moğolistan
10 Mart'ta ilk vaka doğrulandı.

### Myanmar
23 Mart'ta Myanmar birinci ve ikinci COVID-19 vakasını doğruladı.

### Nepal

Vuhan'dan Katmandu'ya dönen bir Nepalli öğrenci, 24 Ocak 2020'de ülkenin ve Güney Asya'nın ilk vakası oldu.

### Umman
24 Şubat'ta ülkedeki ilk iki vaka doğrulandı.

### Pakistan

Pakistan Hükûmeti, ülkeye koronavirüsün girmesini önlemek için İslamabad, Karaçi, Lahor ve Peşaver'deki havaalanlarında yolcu taramasına başladı. Pakistan Uluslararası Havayolları, aynı zamanda, Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı'ndaki uçuşlarında uçağa binmeden önce yolcuları ön ekrandan izleyeceklerini duyurdu.

Ülkedeki ilk vaka 26 Şubat'ta doğrulandı. 1 Mart'ta Karaçi ve İslamabad'da iki COVID-19 vakası daha doğrulandı ve vaka sayısı dört oldu.

3 Mart'ta Pakistan beşinci vakasını doğruladı.
### Filistin
5 Mart'ta yedi vaka onaylandı.

### Filipinler
30 Ocak 2020'de ilk vaka onaylandı.

### Katar
Katar ilk vakayı 29 Şubat'ta İran'dan dönen bir kişide doğruladı. Katar'daki ilk ölüm, kronik hastalığı olan 57 yaşındaki Bangladeş uyruklu bir kişide, 28 Mart'ta kaydedildi. Katar 31 Mart'ta ikinci Koronavirüs ölümünü ve 88 yeni vakayı doğrulayarak 781 vakaya ulaştı. Sağlık Bakanlığı, 11 enfekte kişinin iyileştiğini açıkladı.

### Rusya

31 Ocak'ta biri Tyumen Oblastı'nda, diğeri Zabaykalsky Krai'de olmak üzere iki vaka doğrulandı.

### Suudi Arabistan

Suudi Arabistan ilk vakayı 2 Mart'ta doğruladı.
### Singapur
Singapur'daki ilk vaka 23 Ocak'ta onaylandı.

10 Mayıs itibarıyla, 20 ölümle birlikte 23.336 onaylı vaka vardır.

### Güney Kore

Güney Kore'de ilk onaylanmış vaka 20 Ocak 2020'de açıklandı. Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne göre, onaylanmış vaka sayısı 19 Şubat'ta 20'ye, 20 Şubat'ta 58'e yükseldi.

### Sri Lanka
Ülkedeki ilk vaka 27 Ocak'ta doğrulandı. Ülkenin 25 Nisan itibarıyla 452 vakası var. 1 Nisan itibarıyal Sri Lankalı yetkililer, 14.000'den fazla kişiyi izlemeye aldı.

### Suriye

Suriye'deki ilk vaka 22 Mart'ta doğrulandı.

### Tayvan

Tayvan'daki ilk vaka 21 Ocak'ta doğrulandı.

### Tacikistan
30 Nisan 2020'de Tacikistan'da ilk 15 COVID-19 vakası bildirildi.

### Tayland
13 Ocak'ta Tayland'daki ve Çin dışındaki ilk vaka açıklandı.

1 Mart'ta Tayland'da ilk doğrulanmış ölüm bildirildi.

23 Nisan itibarıyla, 50 ölüm ve 2.430 iyileşme ile doğrulanmış toplam 2.839 vaka var.

### Türkiye
11 Mart 2020'de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Avrupa'da seyahat ederken virüse yakalanmış bir adamın ülkedeki ilk vaka olduğunu açıkladı.

12 Mart 2020'de Türk hükûmeti, ülkedeki ilkokulların, ortaokulların, liselerin ve üniversitelerin 16 Mart 2020'den itibaren kapatılacağını duyurdu.

### Birleşik Arap Emirlikleri
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ilk vaka 29 Ocak'ta açıklandı. Orta Doğu'da onaylanmış bir vakayı bildiren ilk ülke oldu.

COVID-19'a bağlı ilk ölüm 20 Mart'ta rapor edildi.

Plajlar, alışveriş merkezleri ve havaalanları kapatıldıktan sonra 26 Mart günü akşam saat 8'den akşam 6'ya kadar sokağa çıkma yasağı uygulandı. Toplu taşıma araçları kapatıldı. Sokağa çıkma yasağı saatlerinde ülke çapında dezenfeksiyon ve sterilizasyon kampanyası başlatıldı.

### Özbekistan
15 Mart'ta ülkedeki ilk vaka doğrulandı.

### Vietnam
22 Ocak - 25 Şubat arasında, çoğu Vuhan'dan dönmüş bir grup işçi ve akrabalarıyla ilişkili 16 hasta tespit edildi. Diğerleri arasında iki Çinli uyruklu kişi, onlarla temas eden Vietnamlı bir resepsiyoncu ve ABD'den seyahat ederken Vuhan'da iki saat konaklamış bir Vietnamlı-Amerikalı yer alıyor. 25 Şubat itibarıyla 16 vakanın tamamı iyileşti.

6 Mart'ta Vietnam Sağlık Bakanlığı tarafından 28 vaka açıklandı.

Vietnam'da 6 ve 27 Mart tarihleri arasında COVID-19 vakalarını sürekli arttı.

### Yemen
Hadramut'taki ilk onalanmış vakanın 10 Nisan'da bildirilmesi üzerine salgının Yemen'e sıçradığı doğrulandı.

## Diğer ülke ve bölgelerdeki önlemler

### Britanya Hint Okyanusu Toprakları
5 Mayıs itibarıyla Britanya Hint Okyanusu Toprakları'nda vaka olmamıştır. Adaya, Diego Garcia'da bir askeri üs bulunması nedeniyle zaten çok kısıtlı olan erişim daha da azaltıldı ve ziyaretçi gemiler için lisanslar askıya alındı. Bölgeye gelen herkes 14 gün karantinaya alınmış; sosyal mesafe önlemleri de alınmıştır.

### Türkmenistan
Türkmenistan'da onaylanmış COVID-19 vakası yoktur. Hükûmet "koronavirüs" kelimesini sansürledi.

### Kuzey Kore
Kuzey Kore'de onaylanmış vaka yoktur. Kuzey Kore, COVID-19 nedeniyle sınırları kapatan ilk ülkelerden birisiydi. Şubat ayında maskeleri takmak zorunlu hale geldi ve restoranlar gibi halka açık yerleri ziyaret etmek yasaklandı. Kayak merkezleri ve kaplıcalar kapatıldı ve askeri geçit törenleri, maratonlar ve diğer halka açık etkinlikler iptal edildi.

31 Mart 2020'de *Asia Times*, Kuzey Kore'nin salgına karşı aldığı önlemlerin büyük ölçüde başarılı olduğunu bildirdi. DSÖ'nün Kuzey Kore temsilcisi Edwin Salvador, 2 Nisan itibarıyla 709 kişinin test edildiğini, herhangi bir onaylanamış vakanın olmadığını ve 509 kişinin karantinaya alındığını bildirdi.

## Ayrıca bakınız
* Ülke ve bölgelere göre COVID-19 pandemisi

## Dış bağlantılar

* Koronavirus COVID-19 Küresel Vakalar ve Johns Hopkins Üniversitesi'nin tarihsel verileri 
* Asya'da Koronavirus Güncellemeleri - Asya'da  vakaların günlük güncel sayısı

## Kaynakça