Meltem Arıkan

**Handan Meltem Arıkan** (d. 7 Ocak 1968, Ankara), roman, araştırma, tiyatro ve öykü dallarında yapıtları bulunan Türk yazar.

Kadınların iç dünyasını, cinsel tacizi konu alan eserler verdi. 2011'de hayalî bir ülkede 'mi' notasının yasaklanmasıyla isyan eden bir piyanistin hikâyesini konu eden bir oyun yazdı. Mehmet Ali Alabora yönetiminde sahnelenen oyunda 2013 Gezi Parkı eylemlerinin provasının yapıldığı iddia edildi. Arıkan, Türkiye'de darbeye teşebbüs ettiği iddiasıyla Gezi Parkı davasında yargılandı ve 18 yıl hapis cezası aldı. Yaşamını Galler'de sürdürmektedir.

## Biyografi

1968 yılında Ankara'da doğdu. Çocukluğu Ankara'da geçti. Yükseköğrenimini Hacettepe Üniversitesi Büro Yönetimi bölümünde tamamladı.

1986-1996 yılları arasında özel sektörde ve kamuda çeşitli kurumlarda görev yaptı. 1991'de evlendi ve bir çocuk sahibi oldu. 1996'dan itibaren bir özel şirkette İş Geliştirme Grup Başkanı ve Yönetim Kurulu üyesi olarak görev aldı. İş yaşantısının yanı sıra etkili iletişim ve doğru beden dili kullanma alanında çalışmalar yaptı.

Erken dönem öykü ve denemeleri 1992–1995 yılları arasında çeşitli edebi dergilerde yayınlandı. 1999'dan itibaren roman türünde eser verdi. "*Ve... Veya... Belki*" (1999), "E*vet... Ama... Sank*i" (2000), "*Kadın Bedenini Soyarsa*" (2002) adlı romanları Everest Yayınları'ndan çıktı.

Arıkan, dördüncü romanı *Yeter Tenimi Acıtmayın* adlı romanına cinsel taciz konusunu işledi. "*Türkiye’de olmayan ensest gerçeğini Türkçe isimler kullanarak yazmak ve Türk aile yapısını feminist bir anlayışla yıkmaya çalışmak"* suçlamasıyla İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın suç duyurusuna istinaden kitap, *Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu*nun raporu ile yasaklandı. İki aylık bir hukuki sürecin sonunda 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nin kararıyla yasak kaldırıldı. Bu yasaklama sürecinin sonunda Arıkan'a Türkiye Yayıncılar Birliği’nin 2004 Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü verildi.

Yazar, 2005'te *Zaten Yoksunuz*, 2006'da ise *Umut Lanettir* adlı romanlarını yayımladı. Altı romanın ardından ilk tiyatro eseri olan *Oyunu Bozuyorum* adlı tiyatro metninde namus cinayetlerini, ahlak kavramını, ensest, tecavüz gibi cinsel suçları sorguladı. Oyun ilk defa Ağustos 2007'de Zürih Theater Spektakel'de; ardından iki sezon Garajistanbul tarafından sahnelendi ve 2007 yılında VIII. Lions Tiyatro Ödülleri'nde "En İyi Özgün Oyun" ödülüne layık görüldü.

Yazar, okurlara bedenini tanıma ve kendi bedeni hakkında önyargılarını kırmada yol göstermek üzere *Beden Biliyor* (2008) isimli bir araştırma kitabı yayımladı. 2009 yılında Linz 2009: Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri çerçevesinde 10+ tarafından sahneye koyulan Parallel isimli oyunun dramaturjisini gerçekleştirdi. Aynı yıl *Özlemin Beni Savuran* adlı romanı yayımlandı.

Arıkan, kurmaca bir ülke olan Pinima'da geçen ve fantastik bir oyun olan 'Mi Minör" oyununu 2011'de yazdı. Pinima ülkesinde 'mi' notasının yasaklanmasına isyan eden bir piyanistin hikâyesini konu eden oyun, Mehmet Ali Alabora yönetmeliğinde İstanbul'da 23 kez oynandı; Nisan 2013'e kadar gösterimde kaldı. Eser, Radikal gazetesi okuyucuları tarafından yılın en iyi oyunu ödülüne değer görüldü. 2013 Gezi Parkı olaylarından sonra bu oyunda Gezi Parkı eylemlerinin provasının yapıldığı iddia edidi.

Gezi olaylarından sonra Galler'e yerleşen Arıkan, 2014 yılında Mi Minör isimli oyunu ile Sansür Endeksi (Index of Censorship) adlı Londra merkezli sivil toplum kuruluşunun Güzel Sanatlar kategorisinde *İfade Özgürlüğü Ödülü*'ne layık görüldü. Galler'de, Memet Ali Alabora ve Pınar Öğün’ün öncülüğüyle kurulan ‘*Be Aware Production*" bünyesinde oyunlar üretmeye devam etti. *Exhibit* isimli kısa film, kadın hikâyelerini konu alan *Enough is Enough* (Yetti Artık) adlı oyun, Arıkan’ın hayatının konu edildiği *‘Kargalar / Y Brain’* adlı oyun Galler'de üretttiği çalışmalardandır. 2018'de *Tek Bildikleri Aşktı* adlı romanını yayımladı.

2020'de İngiltere'deki Otizm Merkezi'nde kendisine otizm tanısı kondu. Bu teşhisin ardından değişik terapi yöntemleri ve otizm konusunda eğitimler aldı; otistik bireylere destek konusunda çalışmalar yaptı. "Groove" dans yöntemini öğrenerek, yaşı ileri olduğu için zor hareket edebilen, tekerlekli sandalye kullananlara yönelik dans ve fitness eğitmenliği yaptı.

'Mi Minör' adlı oyunu nedeniyle darbeye teşebbüs ettiği iddiasıyla Gezi Parkı davasında ağırlaştırılmış müebbet istemiyle yargılandı. 2022'de sonuçlanan davada 18 yıl hapis cezası aldı.

## Bibliyografya

### Romanlar
* 1999 *Ve... Veya... Belki...*, 210 s., 3. baskı 2005, ISBN 975-289-084-9
* 2000 *Evet... Ama... Sanki...*, 209 s., 3. baskı 2004, ISBN 975-289-097-0
* 2002 *Kadın Bedenini Soyarsa*, 328 s., 5. baskı 2005, ISBN 975-289-007-5â
* 2003 *Yeter Tenimi Acıtmayın*, 327 s., 6. baskı 2007, ISBN 975-289-108-X
* 2005 *Zaten Yoksunuz*, 278 s., 4. baskı 2005, ISBN 975-289-206-0
* 2006 *Umut Lanettir*, 263 s., 2. baskı 2006, ISBN 975-289-364-3
* 2009 *Özlemin Beni Savuran*, 190 s., ISBN 978-605-111-228-0
* 2015 *Erospa*
* 2018 *Tek Bildikleri Aşktı*

### Araştırma kitapları
* 2008 *Beden Biliyor*, 139 s., 3. baskı 2008, ISBN 978-9944-2-9822-3

### Tiyatro oyunları
* 2007 *Oyunu Bozuyorum* (Metin: Meltem Arıkan)
* 2009 *Parallel* (Dramaturji: Meltem Arıkan)
* 2012 *[[Mi Minör (oyun)|Mi Minör]]*
* 2017 *Enough is Enough*

### Köşe yazıları
* 2007 - **[[Kazete]]** dergisinde aylık köşe yazıları

## Aldığı ödüller
* 2007 **VIII. Lions Tiyatro Ödülleri** Özgün Yeni Oyun Ödülü (*Oyunu Bozuyorum* ile)
* 2004 **Türkiye Yayıncılar Birliği** Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü (*Yeter Tenimi Acıtmayın* ile)
* 2003 **Niğde Üniversitesi Talebe Dergisi** En İyi Kadın Yazar ödülü (*Kadın Bedenini Soyarsa* ile)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 2010 Mart, Kazete, ''Erkeklerin biçtiği elbiseyi giymeyin!''
* 2009 Eylül, Hürriyet, ''Kimse kendine çıplak bakamıyor'' 
* 2009 Temmuz, Radikal, ''Acırken Acıtmak''
* 2009 Temmuz, Sabah, ''Vahşi yunuslarla yüzdü romanında yazdı'' 
* 2009 Temmuz, Akşam, ''Suçluluk duygusuyla yaşamak kadınların vazgeçilmezi''
* 2009 Haziran, HaberTürk, ''Özlemin Beni Savuran''
* 2008 Nisan, Milliyet, ''Türkiye’nin Shakira’ları ve kutsal kalçalar'' 
* 2008 Mart, Radikal, ''Kutsal olan bir tek sensin''
* 2008 Mart, Sabah, ''Erkeklerin neden memesi vardır?''
* 2008 Mart, Birgün, ''Erkek egemen kültüre karşı çıkan Meltem Arıkan: Başka bir yaşam biçimini var etmeliyiz''
* 2007 Kasım, Radikal, ''Şiddetin hiyerarşisi olmaz''
* 2007 Kasım, Sabah, ''Bu oyunu izleyen ya öfkelenir, ya ağlar, ya da kaskatı kesilir!''
* 2007 Kasım, Bianet, ''Oyunu bozmak, bedenimize sahip çıkmak lazım'' 
* 2007 Eylül, Radikal, ''Kadının fendi tüm oyunları bozdu''
* 2007 Ocak, Radikal, ''Kabullenmemekle başlar her şey''
* 2007 Ocak, Milliyet, ''İnanna'nın umudu ya da laneti''
* 2007 Ocak, Hürriyet, ''Çocuğa vibratörle taciz'' 
* 2005 Mayıs, Radikal, ''Kadın, korkularından arınmalı''
* 2005 Mayıs, Bianet, ''Hangi istasyonda niye ve neyi'' 
* 2004 Nisan, Radikal, ''TCK tasarısına muzır protestosu''
* 2004 Nisan, Bianet, ''Okurlarını huzursuz etmek için yazıyor'' 
* 2004 Mart, Bianet, ''Yapmak serbest, yazmak yasak, öyle mi?'' 
* 2004 Mart, Milliyet, ''Yaşananlar gerçek, okunması yasak...'' 
* 2004 Mart, Bianet, ''Erkek dünyasında kadını anlatan yazar'' 
* 2004 Şubat, Radikal, ''Arıkan'ın kitabı toplatıldı''
* 2004 Şubat, Akşam, ''Tahrik var ama kime?''
* 2003 Kasım, Radikal, ''Kadınlar nasıl var olur?''
* 2002 Temmuz, Milliyet, ''Pavyonda striptiz''