Şiiliğin tarihi

**[[Şiilik|Şiî]]liğin kronolojik tarihi** Nüfuslarına göre bir tahmin yapılacak olunursa, yaklaşık olarak Dünya'daki toplam Müslüman nüfusun %87-88'i Sünni ve yaklaşık %11-12'si de büyük bir ekseriyeti Onikiciler i'tikadına mensup olan Şiîler'den müteşekkildir. 12-15 Milyon arasında olan İsmaili nüfusu da Şiîliğin içerisinde yaklaşık olarak %10'nun üzerinde, tüm İslâm Dîni içerisinde ise %1'in hemen üzerindedir.

## Şiîlik tarihindeki önemli olaylar
**[[Muhammed]]'in dönemi** *(610-632)*
* Ümmet • Cihad • Hicret
* Kureyşliler • Bedir Savaşı
* Banu Kainuka'a • Banu Kainuka'a istilası 
* Banu Nadir • Banu Kureyze
* General Muhammed • İslam savaş hukuku
* Uhud Savaşı • Hendek Savaşı
* Hudeydiye Barışı • Hayber Savaşı
* Mu'te Savaşı • Mekke'nin Fethi
* Huneyn Savaşı • Autas Savaşı
* Taif Seferi • Tebük Seferi

**[[Dört Halife|Hulefa-i Raşidin]] dönemi** *(632-661)*
* Ghadir El-Khumm *(10 Mart 632)*
* Nihavend Savaşı
* Sasanilerin yıkılışı 
* İlk Fitne *(656-661)*
* Cemel Vakası
* Sıffin Savaşı • Hakem Olayı
* Nehrevan Savaşı
* Haricîlik • Bâtınîlik • Şiîlik • Sünnîlik

**[[Emevîler]] dönemi** *(661 - 750)*
* Muaviye • Hasan
* İkinci Fitne *(680 - 692)*
* Yezid • Hüseyin • Kerbela Savaşı

**[[Abbâsîler]] dönemi** *(750 - 1258)*
* Ebu'l-Abbas es-Seffâh • Mansur
* Harun Reşid • Emin • Memun • Mutasım

## Şiî devletlerin tarihi sınıflandırılması
**[[İslam mezhepleri|Mezhep]]lerine göre [[Şiilik|Şiî]] devletler:**

* **[[Caferilik|Caferîlik]]**
** *[[Ahbârilik|Ahbârîlik]]*
*** Afşar Hanedanı
*** Gence Hanlığı
*** İlhanlılar
**** Celayirîler
**** Çobanoğulları
**** Serbedâriler
*** İnyuiler
*** Karabağ Hanlığı
*** Karakoyunlular
*** Safevi Hanedanı
*** Şeki Hanlığı
*** Şirvan Hanlığı
*** Zend Hanedanı 
** *[[Şeyhilik|Şeyhîlik]]*
*** Kaçarlar
** *[[Usûlîlik]]*
*** Kaçar Hanedanı
*** Pehlevi Hanedanı 
*** İran

* **[[İsmaililik|İsmailîlik]]**
** *[[Alamut Kalesi|Elemût Devleti]]*
** *[[Fâtımîler|Fatımiler Halifeliği]]*
*** Fatımî Himayeleri
**** Banu Kanz 
**** Hamdaniler 
**** Kelbîler 
**** Mirdasiler 
**** Sülâihiler
** *[[Karmatîlik|Karmatiler]]*
*** Jabrîler
**** Banu Ukaylîler
***** Uyûnîler
****** Usfurîler
******* Jarvanîler
* **[[Arap Alevileri|Nusayrîler]]** *([[Arap Alevileri|Nusayr’îyye]])*
** Alavi Devleti
* **[[Zeydilik]]**
** Alavîler 
** Banu Ukheydhirîler 
** Büveyhoğulları 
** Cüstaniler
** El-Mezîdiler
** Hasanveyhiler
** İdrisiler
*** Hammûdiler
** Kakuyiler
** Yemen İmamları/Kralları

## Şîʿa mezhepler ve onlara ait devletler
***[[İmamet|İmamîlik]]**
** **[[Galiyye|Ghulat-i Şîʿa]]** ''(Kökenciler)*</u>  
*** Bazighîlik 
*** Dhammîlik 
*** Ghurabîlik 
*** <u>*'Hûrrem’îyye-Bâbek’îyye**</u> ''(<u>[[Babek Hürremi]]-[[Muhammira|Kızıl-Giyinenler]]</u>)''
*** <u>**Keysanîlik** ''([[Keysanilik|Dörtçüler]])''</u> 
**** Berberîcilik 
**** Haşimîlik 
**** Karibîlik / Kuraybîlik 
**** Sarrajcılık 
*** <u>**Nusayr’îyye** ''([[Arap Alevileri|Arap Aleviliği]])''</u> 
**** Haydariyye 
**** Şemsiyye / Şimaliyye
**** Kameriyye / Kilaziyye
**** Gaybiyye
*** Ya'furîlik 
** <u>**Zeydilik** ''([[Zeydilik|Beşçiler]])''</u>
*** Dukeynîlik 
*** Halefîlik 
*** Heşebîlik / Sûrhabîlik 
*** <u>**Jarûdîlik**</u> 
**** [[Zeydîler|Alavîler]] 
**** Banu Ukheydhirîler 
**** [[Büveyhîler|Büveyhoğulları]]
**** [[Cüstânîler|Cüstaniler]]
**** El-Mezîdiler
**** [[Hasnaviler|Hasanveyhiler]]
**** ***[[İdrîsîler|İdrisiler]]***
***** <u>[[Hammûdî Hanedanı|Hammûdiler]]</u>
**** [[Kâkûyîler|Kakuyiler]]
**** [[Yemen|Yemen İmamları/Kralları]]
*** <u>**Süleymanîlik**</u> 
**** Butrîlik / Tâbîrilik 
**** Salihîlik
*** Vâsîtîlik   
** <u>**İsmailîlik** ''([[Yedicilik]])''</u>
*** <u>**Fatımiler Halifeliği**</u> 
**** ***[[Dürziler|Dürzîlik]]*** ''([[Üniter Çağrı|Tevhîd Dâvâsı]])''
**** ***[[Müsta'lîlik|Mustâlîlik]]***
***** <u>[[Hafızilik|Mecîd’îyye/Hâfız’îyye]]</u>
***** <u>[[Müsta'lî fıkhı|Tâyyîb’îyye]] ''([[Tayyib Ebu'l-Kasım|Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım]])''</u>
****** <u>''[[Alavî Buhra|Alevî Bohra]]''</u>
****** <u>''[[Davudî İsmailîlik|Davudî Bohralar]]''</u>
******* <small>**Hebtiahs Bohra**</small>
******* <small>**Atba-i-Malak Bohra**</small>
******* <small>**İleri Davudî Bohra**</small>
****** <u>''Süleymanî Bohra''</u>
****** <u>''Sünnî Bohralar''</u> 
******* <small>**Caferî Bohra**</small>
******* <small>**Patanî Bohra**</small>
******* <small>**Vohra Patel**</small>
**** ***[[Nizarîlik]]***
***** <u>[[Alamut Kalesi|Elemût Devleti]]</u>
****** <u>''Ensarîler''</u> 
****** <u>''[[Haşhaşîler|Haşhaşiler]]''</u>
******* <small>**Hasan Sabbah Fedayin**</small>
******** <u>Ağa Hanlar</u> 
********* <u>''[[I. Ağa Han]] Cemâati''</u> 
********* <u>''[[II. Ağa Han]] Cemâati''</u> 
********* <u>''[[III. Ağa Han]] Cemâati''</u>
********* <u>''[[IV. Ağa Han]] Cemâati''</u> 
***** <u>Böszörmény</u> 
*** <u>**Fatımî Himayeleri**</u>
**** Banu Kanz 
**** [[Hamdânîler|Hamdaniler]] 
**** [[Kelbîler]] 
**** [[Mirdasoğulları|Mirdasiler]]
**** [[Suleyhiler|Sülâihiler]]
*** <u>**Yediciler**</u>  
**** ***[[Karmatîlik|Karmatiler]]***  
***** <u>Jabrîler</u>
****** <u>''Banu Ukaylîler''</u>
******* <small><u>**Uyunîler**</u></small> 
******** <small>''<u>**Usfurîler**</u>''</small>
********* <small><u>Jarvanîler</u></small>
** <u>**Caferîlik** ''([[İmamet (İsnâaşeriyye öğretisi)|Onikicilik]])''</u>
*** <u>**Ahbârîlik**</u>
**** [[Afşar Hanedanı]]
**** [[Gence Hanlığı]]
**** ***[[İlhanlılar]]***
***** <u>[[Celâyir Sultanlığı|Celayirîler]]</u>
****** <u>''[[Hurûfilik|Hurûfîlik]]''</u> ''([[Hurûfilik|Nâimî]])''
******* <small><u>**Nûktâvîlik**</u></small>
***** <u>[[Çobanoğulları]]</u>
***** <u>[[Serbedârîler|Serbedâriler]]</u>
**** İnyuiler
**** [[Karabağ Hanlığı]]
**** [[Karakoyunlular]]
**** ***[[Safevîlik]]*** 
***** <u>[[Kızılbaş]]lar</u>
****** <u>''[[Alevilik|Alevîlik]]''</u>  
******* <small><u>**Bektaşîlik**</u></small> 
******** <small>''<u>**Âhiler**</u>''</small>
******** <small>''<u>**Dedebabalık**</u>''</small> 
********* <small><u>[[Demir Baba Tekkesi|Aliciler]]</u></small>
********* <small><u>[[Harabati Baba Tekkesi|Harabatî]]lik</u></small>
******* <small><u>**Celâlîlik**</u></small> 
******* <small><u>**Kalenderîlik**</u></small>
******** <small>''<u>**Haydarîlik**</u></small> 
******* <small><u>**Nimetullahîlik**</u></small>
******** <small>''<u>**Nurbakşîlik**</u></small> 
******* <small><u>**Rufailik**</u></small>
******** <small>''<u>**Galibilik**</u>''</small> 
******* <small><u>**Vefâîlik**</u></small>
******** <small>''<u>**Babailik**</u>''</small> 
********* <small>[[Barak Baba]]cılık</u></small> 
****** <u>''[[Işıkçılık|Çınarcılık]]''</u> [http://alevierenler.blogcu.com/yol-tv-de-hasan-kilavuz-skandali/3379211 <small>''(Işık Alevîliği)''</small>] 
****** <u>''[[Ehl-i Hak|Yâresânizm]]''</u> <small>''([[Ehl-i Hak|Kürt Alevîliği]])''</small>
***** <u>[[Safevîler|Safevi Hanedanı]]</u>
**** [[Şeki Hanlığı]]
**** [[Şirvan]] Hanlığı
**** [[Zend Hanedanı]] 
*** <u>**Şeyhîlik**</u>
**** ***[[Kaçar Devleti|Kaçarlar]]***
***** [[Babilik|Bâbî]]lik [[Ali Muhammed Şirazi|''(Dîn)'']]
***** [[Bahâîlik|Bahâî]]lik [[Bahâullah|''(Dîn)'']]
*** <u>**Usûlîlik**</u>
**** [[Kaçar Hanedanı]]
**** [[Pehlevî Hanedanı|Pehlevi Hanedanı]] 
**** [[İran]]
** <u>**Sınıflandırılamayanlar*'</u>  
*** Eftahîlik / Fethîlik   
*** Muhammedîlik 
*** Tavûssîlik  
*** Vâkıfîlik

==Dallar==
[[Şiilik|Şiîler]] [[Sekaleyn Hadisi|Sekeleyn hadisi]]ni öne sürerek, [[İslam]] [[Dîn]]i [[Peygamber]]i [[Muhammed]]'in ölümü sonrasında [[imâmet]]in ya da [[halifelik]] makâmının [[Ali]] ile başlamak üzere onun neslinden gelenlere ait olduğu tezini savunmaktadır.



== Soyağaçları ==
===Abd Menâf bin Kusayy nesli===













<br/>
===Yedicilik ve Onikicilik===
<br/>





































<br/>


== Kaynakça ==


== Bibliografya ==
* Arnol'd, *İntişarı İslâm Tarihi,* Profesör Halil Hâlid tercümesi.
* Asım, Necip, *Türk Tarihi.*
* Aynî, Bedr'ed-Dîn Mahmud, *İkd'ûl-Cûmman.*
* [[Mehmet Ali Ayni|Aynî, Mehmet Ali]], *Tasavvuf Tarihi,*
* [[Tahir Harimî Balcıoğlu|Balcıoğlu, Tahir Harimî]], *Türk Târihinde Mezhep Cereyanları.*
* [[Wilhelm Barthold|Barthold, W.]], *İslâm Medeniyeti Tarihi, Professör Dr. Fuad Köprülü'nün Geniş, izah, düzeltme ve ilâvelerle tercümesi.*
* Brown, *İran Edebiyât Tarihi.*
* Câhiz, *Kitâb'ûl-Beyân ve't-Tebyin.*
* –, *Kitâb Fezâil'ül-Etrak.*
* [[Molla Câmî|Câmî, Mevlânâ]], *Nefeat'ûl-Üns.*
* Christensen, Arthur, *La regne du roi Kawadh I et le communisme Mazdakite.*
* [[Alâeddin Atâ Melik Cüveynî|Cüveynî, Alâ'ed-Dîn]], *Cihân-Kûşâ.*
* Ebrû, Hâfız, *Zübdet'ût-Tevârih.*
* [[Muhammed Ebu Zehre|Ebû Zehra, Muhammed]], *İslâm'da Siyâsî ve İ'tikadî Mezhepler Tarihi,* [[Ethem Ruhi Fığlalı]] ve Osman Eskicioğlu tercümesi.
* –, *Mezhepler Tarihi,* İsmâil Dağ tercümesi.
* [[Bîrûnî|El-Birûnî, Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed]], *El-Âsâr'ûl-Bakiye an-Kurun'il-Hâliye.*
* [[Ziya Gökalp|Gök Alp, Ziya]], *Eski Türkler'de din,* Dar'ül-Fünun Edebiyat Fakültesi mecmuaları.
* [[Abdülbaki Gölpınarlı|Gölpınarlı, Abd'ûl-Bâkî]], *Türkiye'de Mezhepler ve Tarikâtlar.*
* Hâsırî, *İkd'ûl-Ferîd Hâşiyesi.*
* Handmir, Gıyâs'ed-Dîn, *Habib'üs-Sîyer.*
* [[Tahir Harimî Balcıoğlu|Harimî, Tahir]], *Naklî İlimler Tarihi.*
* –, *Tarihî Hikmette Sofîyûn.*
* –, *Târihte Edremit Şehri.*
* Hayrullah Efendi, *Hayrullah Efendi Tarihi.*
* [[Hilmi Ziya Ülken|Hilmi Ziyâ]], *Mihrap mecmuaları – Anadolu'da dinî ruhiyât müşahedeleri.*
* Hüseyin Hüsamettin Efendi, *Amas'ya Tarihi.*
* İbn-i Arab Şâh, *Acâib'ûl-Makdur.*
* İbn-i Hacer, *Dürer'ûl-Kâmine.*
* –, *Enbe'ül-Gumur.*
* [[İbn Haldun|İbn-i Hâldun]], *Mukaddime.*
* İbn-i Şahne, *Ravzât'ûl-Menazır.*
* İbn-i Tikteka, *Kitâb'ûl-Fahri.*
* İshak Efendi, *Kâşif'ül-Esrâr.*
* Kaşânî, Ebû-l'Kâsım Abd'Allâh, *Olcaytu Tarihi.*
* Kenarı, İbn-i Hallikân, *Şekayık.*
* Khârezmî, Muhammed bin Ahmed, *Mefatîh'ûl-Ulûm.*
* [[Fuat Köprülü|Köprülü, Fuad]], *Türk Tarihinde İlk Mutasavvıflar.*
* Massignon, Louis, *Essai sur la lexique du mystique musulmane.*
* Mes'ûdî, Ali, *Mûruc'ûz-Zeheb.*
* –, *Kitâb'ût-Tenbih ve'l İşrâf.*
* Muhsin Fanî, Mûbid, *Tuhfe-i İsnâ Aşer'îye.*
* Muvaffık el-Mekkî, *Menâkıb.*
* Öz, Mustafa, *Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü.*
* [[Yaşar Nuri Öztürk|Öztürk, Yaşar Nuri]], *İmâm-ı Â'zam – Savunması Şehid bir önder için Apolocya.*
* –, *En-el Hak İsyanı – Hallâc-ı Mansûr (Darağacında Miraç).*
* Reşidî, Fazl'ûl-Lâh, *Câmi'ût-Tevârih.*
* Sıbt İbn'ûl Cezvî, *Mir'at-ûz-Zaman.*
* Suver'ûl-Ekalîm, İbn-i Nedim, *Fihrist.*
* Süyûtî, Celâl'ed-Dîn, *Tarih'ûl-Hulefâ.*
* [[Şehristanî]], Muhammed, *Kitâb'ûl-Milel ve'n-Nihâl.*
* [[Mehmed Şerafeddin Yaltkaya|Şerafeddin, M.]], *Pamir İsmâ‘ilîleri,* İlahiyat Fakültesi Mecmuası.
* Yakût'ûl-Hamavî, Ebû Abd'ûl-Lâh, *Mû'cem'ûl-Büldan.*
* Zeydan, Jorji, *Medeniyet-i İslâm'îyye Tarihi'', Zeki Magemez tercümesi