Facelift (Alice in Chains Albümü)

***Facelift***, 21 Ağustos 1990'da Columbia Records tarafından yayınlanan, Amerikalı grunge grubu Alice in Chains'in ilk stüdyo albümüdür. "We Die Young", "Man in the Box", "Sea of Sorrow" ve "Bleed the Freak" şarkıları tekli(single) olarak yayınlandı. "Man In The Box" 1992'de En İyi Hard Rock Vokal Performansı dalında Grammy Ödülü'ne aday gösterildi. *Facelift*, grunge hareketinin 11 Eylül 1991'de altın sertifika alan ilk albümü oldu. Albüm ''Billboard'' 200 listesinde 42 numaraya kadar yükseldi. Platin sertifikasına sahip olup ve Amerika Birleşik Devletleri'nde iki milyon kopya satarak RIAA tarafından çift platin sertifikası aldı.

## Albüm gelişimi ve kaydı
Yerel organizatör Randy Hauser bir konserde Alice in Chains'den haberdar oldu ve demo kayıtları için ödeme yapmayı teklif etti. Ancak grubun Washington'daki Music Bank stüdyosunda kayda girmesinden bir gün önce, polis, eyalet tarihindeki en büyük marihuana baskını sırasında stüdyoyu kapattı. The *Treehouse Tapes* adlı son demo, Seattle merkezli Soundgarden'ı da yöneten yöneticiler Kelly Curtis ve Susan Silver'a ulaştı. Curtis ve Silver demoyu, şirket başkanı Don Ienner ile randevu ayarlayan Columbia Records'un A&R temsilcisi Nick Terzo'ya iletti. *The Treehouse* Tapes'i temel alan Lenner aracılığı ile, 1989'da Alice in Chains ile Columbia ile anlaşır.

O dönem şirketin en önemli önceliği; grubun ilk resmi kaydı olan Temmuz 1990'da yayınlayan  *We Die Young* EP'si oldu. *We Die Young* şarkısı metal radyoda hit oldu. Başarının ardından şirket, Alice in Chains'in ilk albümünü yapımcı Dave Jerden ile prodüksiyona taşıdı. Gitarist Jerry Cantrell kayıt esnasında prodüktör Dave Jerden ile bir anısını şöyle anlatır; *"[[Metallica]], [[Tony Iommi|Tony Iommi'nin]] müzik karakterini alıp onu hızlandırdı. Senin yapacağın şey onu tekrar yavaşlatmak, Bana baktı ve 'Anladın mı?' dedi. İşi böyle aldım."*

Davulcu Sean Kinney, bu albümü kırık bir el ile çaldığını iddia ederek şunları söyledi;

*"Kayıtta neredeyse çalmıyordum - [[Mother Love Bone]] davulcusu Greg Gilmore 'dan davul provasına başladık. Orada oturmuş tek elle çalıyordum ve ona rehberlik ediyordum. Dave Jerden içeri girdi ve "Siktir et, fişi çek. Bu olamayacak." Neyse ki, biraz ara verdik. Bunun üzerine 'Bunu kaçıramam' dedim. Stüdyoda alçılarımı kestim ve davul setinin yanında bir kova buz tuttum. Elimi buzla tuttum ve kırık bir el ile baterileri çaldım."*

*Facelift*, Aralık 1989'dan Nisan 1990'a kadar Seattle'daki London Bridge Studio'da ve Hollywood'daki Capitol Recording Studio'sunda kaydedildi. *Facelift* kayıt görüntüleri Alice in Chains'in ** DVD'sinde de bulunmaktdır

## Müzik ve sözler
Gitarist Jerry Cantrell, albümün "karamsar bir auraya" sahip olmayı amaçladığını ve bu da "kara kara bir atmosferin ve Seattle hissinin doğrudan bir sonucu" olduğunu belirtti. "Man in the Box" için müzikle ilgili olarak Cantrell, 1999 *Music Bank* box setinde "Bütün bu ritim ve eziyet, kendimizi bulmaya başladığımızda Alice'in olduğu gibi olmasına yardım etti" dedi. Man in the Box'ın girişindeki voice box (efekt) kullanma fikri, bir gün arabasıyla stüdyoya gelirken Bon Jovi'nin "Livin 'on a Prayer" radyoda çalmaya başlamasıyla yapımcı Dave Jerden'e ilham olup gruba önerdi.

Cantrell ayrıca grubun sesini bulmasına yardım ettiği için "I Can't Remember" a da atıfta bulundu. Özellikle "It Ain't Like That" parçasını hatalı çalıp Cantrell'in hata olarak gösterdiği bir rifften çıktı, ancak bunu "harika bir hata" olarak nitelendirdi.

Cantrell, "Love, Hate, Love" ı "bu plağın başyapıtı" olarak adlandırdı ve Staley'in vokallerinin "harika" olduğunu ve şimdiye kadar yaptığı ve en sevdiği gitar sololarından birinin yer aldığını ekledi.

Cantrell lirik içerikle ilgili olarak otobüse binerek prova yapmak için "We Die Young"ı yazdığını ve tüm bu 9, 10, 11 yaşındaki çocukları uyuşturucu satan çağrı cihazlarıyla [gördükten] sonra yazdığını söyledi. Bir cep telefonuyla uyuşturucu satan 10 yaşındaki bir çocuğun görüntüsü benim için "We Die Young" ile eşdeğerdi. " MuchMusic USA ile kaydedilmiş bir röportajda vokalist Layne Staley, "Man in the Box" şarkısının sözlerinin kitle iletişim araçlarındaki sansür hakkında olduğunu ve "Yazdığımda gerçekten kafayı bulmuştum" dedi.

"Bleed the Freak" hakkında Cantrell, sözlerin "dünyaya karşı bizi, sizi aşağılayan insanları" temsil ettiğini belirtti.

Albümdeki  "Sunshine" parçası Cantrell'in ölen annesi için yazılmıştır ve *Facelift* onun anısına adanmıştı.

Staley'nin "Real Thing" parçasının sonunda "Sexual chocolate, baby!" diye attığı çığlık, Sexual Chocolate adlı bir grubun şarkıcısı Eddie Murphy'nin oynadığı *Coming to America* filmine bir göndermedir.

## Albüm kapağı ve adı
1991'de Video Metal Sheet ile yaptığı röportajda Jerry Cantrell, albüm kapağı için orijinal fikrin grubun doğumunu temsil eden "embriyonik tipte bir şey" olduğunu söyledi. Ama sonunda daha korkutucu bir tonlama aldı ve müziğe oldukça iyi uydu.

Grup, fotoğrafçı Rocky Schenck ile albüm sanatı için çeşitli fikirleri tartıştı. Bu fikirlerden biri, sanki bir göz küresinden çıkıyormuş gibi görünmesini sağlamaktı. Columbia Records, gruba fotoğraf çekimi için büyük bir bütçe vermedi, ancak Schenck onları o kadar çok sevdi ki, albümün çıkmasını sağlamak istiyordu. Bütçe, bir günlük çekim için zar zor yeterliydi, ancak Schenck bunu üç günden fazla uzattı. İlk çekim günü 2 Mayıs 1990'da Kaliforniya, Burbank'taki Oakwood Apartments'ın yüzme havuzunda gerçekleşti. Bandın bir göz küresinden çıktığı fikrini vermek için havuz ince bir plastik parçasıyla kaplandı. Grup üyeleri plastiğin altında yüzmek, yüzeye çıkmak ve ortaya çıktıkça nefes almak zorunda kaldılar, böylece plastik yüzlerini çarpıttı. O seanstaki fotoğraflardan biri, "We Die Young" single'ının kapağı olarak kullanılan Layne Staley'in diğer üyelerle plastiğe sarılı bir görüntüsünü içeriyordu.

Schenck, yıllardır videolarında ve sanat fotoğrafçılığında kullandığı bir teknik olan, tek bir film karesinin farklı bölümlerini her seferinde bir pozlama yaparak çarpık bir görüntü oluşturacağı, kamera içi çoklu pozlama deneyleri yapıyordu. Grup, Schenck'in perili, çarpık yüzlerin siyah beyaz portrelerinden oluşan portföyünü görmüş ve ondan tekniği kopyalamasını istemişti. Schenck, orijinal siyah beyaz fotoğrafı kopyalamak istemedi, bu nedenle her grup üyesinin yüzünün fotoğraflarını kullanarak aynı tekniği renkli olarak denedi. Albüm kapağı olarak basçı Mike Starr'ın bir fotoğrafı seçildi. Fotoğrafı gördükten sonra grup, *Facelift* adını albümüne isim vermeye karar verdi. Kapak için orijinal konsept, dört üyenin yüzlerinin tek bir şaşırtıcı ifadede üst üste bindirilmesiydi.

## Satış ve başarılar
*Facelift*, 21 Ağustos 1990'da piyasaya sürüldü ve 1991 yazında ''Billboard'' 200 listesinde 42 numaraya yükseldi. *Billboard* 200'de Amerika'da ilk 50'ye giren grunge hareketinin ilk albümü ve 11 Eylül 1991'de Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği tarafından altın sertifika alan ilk albümdür. Başarıyı takip eden bir sonraki albüm Nirvana'nın 27 Kasım 1991'de yayımlanan *[[Nevermind]]* albümüdür

*Facelift*, "We Die Young", "Man in the Box" ve "Sea of Sorrow" single'larını içeriyordu, bunların hepsine müzik videoları eşlik ediyordu. AllMusic'ten  Steve Huey, *Facelift'i* "hard rock ve heavy metal dinleyicileri arasında grunge ve alternatif rock için bir kitle oluşturmada en önemli kayıtlardan biri" diye yorumladı.

MTV albüme ait klibi yayımlamadan önce Facelift*,* yayımlamasının ilk altı ayında 40,000 kopya altında satıp başarısız bir sonuç aldı

MTV "Man in the Box" klibini yayınladıktan sonra Mainstream Rock listelerinde 18 numaraya yükseldi, albümün takip single'ı "Sea of Sorrow" 27 numaraya ulaştı ve *Facelift,* ABD'de 400.000 kopya sattı.

Alice in Chains 1992 yılında Man in the Box şarkıları ile En İyi Hard Rock Vokal Performansı Grammy Ödülü'ne aday oldu, ancak ödül Van Halen'e gitti. "Man in the Box" müzik videosu 1991 MTV Video Müzik Ödülleri'nde En İyi Heavy Metal / Hard Rock Videosu'na aday gösterildi. Albüm 1991 Foundations Forum'da En İyi İlk Albüm ödülünü kazandı.

Haziran 2017'de Ozzy Osbourne, *Facelift'i* "En Sevilen 10 Metal Albümünden" biri olarak listeledi.

Albüm, Nisan 2019'da Rolling Stone'un "En İyi 50 Grunge Albümü" listesinde 14. sırada yer aldı. Soundgarden baş gitaristi Kim Thayil de en sevdiği Grunge albümlerinden biri olarak *Facelift'i* seçti.

## Tur
Grup, Iggy Pop, Van Halen, Poison, ve Extreme gibi sanatçıların konser açılışlarını yaparak izleyici kitlesini genişletti. 1991'in başlarında Alice in Chains, Anthrax, Megadeth ve Slayer ile Clash of the Titans'ın açılışını yaptı ve grubu geniş bir metal seyircisine hitap etti. Tur sırasında grup bazı agresif metalci izleyicisinin saldırısına maruz kaldı; Bununla birlikte, Anthrax basçısı Frank Bello, o dönemi ve grubun tutumunun kendisini nasıl etkilediğini şöyle anlattı: "Saldırgan bir seyirci gördüğünde Layne seyircinin arasına atlayıp seyirci ile kavgaya tutuşurdu"  PopMatters'tan Michael Christopher, o tur dönemden şöyle bahseder; "Nirvana Seattle'da Grunge sahnesini tamamen açmadan önce, Alice in Chains 1990'ların *Facelift'iyle*, Slayer ve Megadeth gibi turnelere katılıp bu turlardan metalci itici bir güç alıyordu, seyirci bu yeni türe alışık olmadığı için grubu defalarca yuhalanıyordu."

Grup daha sonra bu turnenin görüntülerini 1990'da Moore Tiyatrosu'nda çekilen video derlemesi *[[Live Facelift|Live Facelift'i]]* yayınladı.

## Çalma Listesi

## EP'ler ve albüm dışı parçalar
*Facelift* seanslarında kaydedilen "Killing Yourself", 1990 "We Die Young" plak single'ının B yüzü olarak yayınlandı. Ancak ana  CD'de kendine yer bulamadı.

"I Can't Have You Blues", "Whatcha Gonna Do", "Social Parasite", "Bleed the Freak", "Sea of Sorrow" ve "Killing Yourself" şarkılar Alice in Chains adlı demoda 1988'de yayınlanmıştı. Bu kayıtların remix'leri daha sonra grubun 1999'da müzik seti olan *[[Music Bank (Alice in Chains DVD'si)|Music Bank'a]]* dahil edildi.

1988'de "Chemical Addiction", "Fairytale Love Story", "Queen of the Rodeo", "Bite the Bullet", "King of the Kats", "I Can't Remember", "Sunshine", " The Real Thing "ve" Suffragette City "(bir David Bowie coverı) düşük kaliteli olarak çeşitli kayıt dışı demolarla yayınlandı. "Queen of the Rodeo" nın canlı bir versiyonu, 2000 canlı albüm *[[Live (Alice in Chains albümü)|Live'da]]* ve *[[Music Bank (Alice in Chains DVD'si)|Music Bank]]* box setinde yer aldı. 1988 demo kasetinde yer alan şarkılarla ilgili olarak Cantrell şu açıklamayı yaptı; "Sanırım tüm bu şarkılarla kendimizi 'keşfediyorduk'."

## Personel

;Alice in Chains
*Layne Staley – ana vokal
*Jerry Cantrell – gitar, geri vokal, Talkbox(Man in the Box)
*Mike Starr – bas gitar, geri vokal (Confusion)
*Sean Kinney – bateriler, perküsyon, geri vokal, piyano (Sea of Sorrow)
;Misafir müzisyenler
*Kevin Shuss - geri vokal

;Teknik ekip
*Dave Jerden: Prodüktör, Kayıt, Ses mühendisliği ve mix
*Ron Champagne: Misafir mühendis.
*Leslie Ann Jones:Mühendis asistanı
*Bob Lacivita: Mix asistanı
*Eddy Schreyer: Mastering
*Menajerler: Kelly Curtis, Susan Silver
*Albüm danışmanı – Nick Terzo
*Prodüksüyon Menajeri– Peter Fletcher

### Single'lar

## Satış Sertifikaları

## Kaynakça