Elazığ (il)

**Elazığ** (; eski adları ile: *Harput, Ma‘mûretü'l-Azîz, El-Azîz,*), Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Havzası'nda bulunan, on bir ilçeden oluşan bir ildir. Konumu itibarıyla Elazığ ili; doğuda Bingöl, kuzeyde Keban Baraj Gölü aracılığıyla Tunceli, güneyde Diyarbakır, batı ve güneybatıda Karakaya Baraj Gölü vasıtasıyla Malatya, kuzeybatıda ise Erzincan illeriyle çevrilidir. İlin sınırları 8.327&nbsp;km²'si kara, 826&nbsp;km²'si baraj ve doğal göl olmak üzere toplam 9.153&nbsp;km²'lik alanı kapsamaktadır.

Forbes'e göre 2021 yılında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin en yaşanabilir ili, Türkiye'nin ise en yaşanabilir 19. ili seçilmiştir. Elazığlılara, Elazığ ağzında kardeş ve ağabey anlamlarına gelen Gakgoş hitabı kullanılır. İlin tarihi MÖ 20. yüzyıla dayanır. Tarihte Anadolu'yu Mezopotamya'ya bağlayan kervan yolları üzerinde önemli bir yerleşim yeri olmuş, birçok kültüre ev sahipliği yapmıştır. Müslüman, Hristiyan, Alevi, Sünni, Kürt, Türk, Rum, Ermeni ve Süryani topluluklarının uzun yıllar birlikte yaşadığı bu bölgede günümüzde hâlâ farklı kültür ve medeniyetlerin kalıntıları görülmektedir. Elaziz'in adı, 17 Aralık 1937 tarih ve 3785 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10 Aralık 1937 tarihli ve 7806 sayılı kararname ile Elazığ olarak değiştirilmiştir.

Elazığ'ın plaka kodu 23'tür.

## Tarihçe

Elazığ, eski Harput'un devamı niteliğindedir. Bu nedenle Elazığ tarihi, Harput tarihiyle birlikte ele alınmaktadır. Harput, Anadolu'yu Mezopotamya'ya bağlayan kervan yolları üzerinde yer almış, birçok kültüre ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Harput'un bilinen en eski sakinleri MÖ 2000'li yıllarda Doğu Anadolu'ya yerleşmiş Hurriler'dir. Harput, Hurriler'in ardından Hitit hâkimiyetine girmiş, çok sürmeden MÖ 9. yüzyıl itibarıyla Doğu Anadolu'da devlet kuran Urartular'ın egemenliği altına girmiştir. Harput, 1085 yılında Türklerin eline geçmiş; daha sonra   İlhanlılar, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular ve Safeviler buraya hâkim olmuştur. 1516 yılında yapılan Çaldıran Muharabesi sonrasında Osmanlı Ordusu tarafından fethedilmiştir. Sonrasında Harput'taki yaşamın, şimdiki Elazığ merkez ilçesinin bulunduğu ovaya 19. yüzyıl ortalarında taşınması ve çevre ilçelerin bağlanması ile  bugünkü merkez ilçe ve 10 ilçeyi kapsayan Elazığ ili sınırları oluşmuştur. Esas gelişimini Cumhuriyet yıllarının başında göstermiştir. Sultan Abdulaziz'in tahta çıkmasıyla, Ahmed İzzet Paşa devrinde tayin edilen vali nin teklifiyle 1867 yılında şehre Ma'mûretü'l-Azîz adı verilmiş, halk arasında telaffuz zorluğu nedeniyle kısaca Elaziz olarak söylenmiştir. Elaziz ilinin adı, 17 Aralık 1937 tarihli ve 3785 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10 Aralık 1937 tarihli ve 7806 sayılı kararname ile Elazığ olarak değiştirilmiştir.

### İlk Çağ dönemi

Elazığ bölgesine ilişkin ilk yazılı tarih, Hitit tabletlerinden elde edilen bilgilerle aydınlanmıştır. Yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilere göre yöre, İşuva adıyla anılmaktaydı. Yapılan Arkeolojik kazılarla bölgedeki Hitit varlığı teyit edilmiştir. MÖ 12. ve 7. yüzyıllar arasında bölgeye kökenleri Hurrilere dayanan Urartu Devleti hâkim olmuştur. Yazılı belgeler dışında Harput Kalesi, Altınova Norşuntepe'de ortaya çıkarılan Urartu yerleşimi, Palu Kalesi ve İzoli çivi yazılı kitabelerine ait bulgular, Urartu hâkimiyetindeki dönemi aydınlatmaktadır. MÖ 7. yüzyıldan itibaren Asur ve İskit akınları sonucunda Urartu Devleti zayıflamış, Harput ve çevresi  akınları ile Urartu Devleti zayıflamış, Harput ve bölgesi Med egemenliği altına girmiştir. Kısa süren Med hâkimiyetinin ardından Pers hâkimiyetine giren bölge, MÖ 4. yüzyılda Pers İmparatorluğu'nun tarihe karışmasıyla Sofene Krallığı olarak adlandırılmıştır. Sonrasında Romalıların hâkimiyetinde kalan Elazığ bölgesi, MS 6. yüzyıla kadar sık sık Bizans ile Sasani devletleri arasında el değiştirmiştir.

### Bizans dönemi ve Türk hakimiyetine geçiş

Elazığ bölgesi, 7. yüzyıldan itibaren ikinci kez Bizans hâkimiyetine girene kadar Bizans-Arap savaşlarına sahne olmuş ve 10. yüzyıldan itibaren tam anlamıyla Bizans hâkimiyetine girmiştir. 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ile birlikte Elazığ bölgesi de Türklerin hâkimiyeti altına girmiştir. 1085 yılında Çubuk Bey önderliğinde Çubukoğulları Beyliği kurulmuştur. Beyliğin hâkimiyeti uzun sürmemiş, bölge 1110 yılında Belek Gazi önderliğinde Artukluların eline geçmiştir. Belek Gazi'nin ardından hükümdarlık önce Davud'a, sonra kardeşi İmâdeddin Ebû Bekir'e geçmiş; bu dönemde Harput Artukluları adıyla anılan bağımsız bir beylik kurulmuştur. 1234 yılında bu beyliğe son veren Anadolu Selçuklularının hâkimiyetini, sonraki dönemlerde sırasıyla Dulkadiroğulları, Kadı Burhaneddin, Timur ve Akkoyunlu egemenlikleri izledi. 16. yüzyıl başlarında bir süre Safevî hâkimiyetinde kalan topraklar, 1514 yılında Osmanlı egemenliğine girdi.

### Cumhuriyet dönemi ve yakın tarih

Elazığ, gelişme ve büyümeye Cumhuriyet yıllarının başında başlamıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Harput'tan, şimdiki Elazığ ilçe ve şehir merkezi olan Uluova'ya yeni, modern yerleşim alanları kurulmuş; il genelinde düz arazilerde tarım yapılmaya başlanmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yaşanan olaylar ve 1925 yılında Şeyh Said önderliğinde Ergani ilçesine bağlı Eğil bucağında başlayan isyan, Elazığ'a da sıçramış; bölgede bir ay süreyle sıkıyönetim ilan edilmiştir. Atatürk, 1937 yılında şehre bir ziyarette bulunmuştur. Elaziz'in adı, 17 Aralık 1937 tarih ve 3785 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10 Aralık 1937 tarih ve 7806 sayılı kararname ile Elazığ olarak değiştirilmiştir. Cumhuriyet döneminde çeşitli dönemlerde şehirde şeker ve çimento fabrikaları açılmış; bunların yanı sıra maden işletmeleri ve mermer fabrikaları da halkın bir bölümüne istihdam sağlamış ve kentin ekonomisine katkıda bulunmuştur. Cumhuriyet döneminin en önemli olaylarından biri de 2010 yılında yaşanan Elazığ depremidir. Depremde 41 kişi ölmüş, yüzlerce kişi yaralanmıştır. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü’nün verilerine göre, saat 04.32'deki ilk depremin ardından bölgede büyüklükleri 3.0 ile 5.5 arasında değişen 84 sarsıntı ve toplamda 796 artçı deprem kaydedilmiştir. 24 Ocak 2020 tarihinde saat 20.55'te 6.8 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiş, ardından bini aşkın artçı sarsıntı olmuştur. Birçok bina yıkılmış, göçük altında onlarca kişi yaşamını yitirmiştir. Deprem sonrası Elazığ'da TOKİ destekli imar faaliyetleri başlamış ve kentin büyük bir kısmında yeni konutlar yapılmıştır.

## Coğrafya

### Konum

Elazığ Doğu Anadolu Bölgesi'nin güneybatısında, Yukarı Fırat Bölümü'nde yer almaktadır. Toplam alanı 9.383&nbsp;km²'yi bulan ve bu alanıyla Türkiye topraklarının %1,2'sini kaplayan il sahası, 30 ile 40º 21 doğu boylamları, 38º 17 ile 39º 11 kuzey enlemleri arasında kalmaktadır. Şekil olarak kabaca bir dikdörtgene benzeyen ve etrafını çevreleyen sular nedeniyle Türkiye haritasını andıran Elazığ topraklarının doğu-batı doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık 150&nbsp;km, kuzey-güney yönündeki genişliği ise yaklaşık 65&nbsp;km'dir. İlin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.067 metredir. İl, doğudan Bingöl, kuzeyden Tunceli, batı ve güneybatıdan Malatya, güneyden ise Diyarbakır ilinin arazileriyle çevrilidir. Aynı zamanda Elazığ ili doğu, batı ve güneyinden Güneydoğu Toroslar'ın batı uzantıları ile çevrilidir. Elazığ ilinin  8.327&nbsp;km²'si kara, 826&nbsp;km²'si baraj ve doğal göldür. İl sınırları içindeki en önemli akarsu Fırat Nehri ve onun kollarıdır. 86&nbsp;km² yüzölçümü olan Hazar Gölü, il merkezine 30&nbsp;km mesafededir. Ayrıca Elazığ, Keban, Karakaya, Kralkızı ve Özlüce gibi önemli baraj gölleri ile çevrilidir.

### İklim
Elazığ, genel olarak karasal iklimin etkisindedir. Önceden yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları ise soğuk ve sert geçse de, ildeki su potansiyeli nedeniyle Elazığ çevresine yapılan barajlar, il genelinde iklimi fazlasıyla yumuşatmıştır. Genel iklim koşullarına göre çok daha ılıman bir iklim hüküm sürmektedir. En fazla kış ve ilkbahar aylarında yağış alan ilde bu iklim yapısı tarımsal ürünlerde çeşitliliği artırmıştır.

#### Yıllık sıcaklık ve yağış değerleri

#### Bitki örtüsü
Genel olarak karasal iklimin hâkim olduğu Elazığ, doğal bitki örtüsünün giderek yok olması nedeniyle bozkır (step) görünümündedir. Ancak dağlarının yüksek kesimlerinde meşe ormanlarına rastlanır. Ormanları genellikle bozuk baltalık denilen sağlıksız ağaç topluluklarından oluşur.

### Coğrafi yapılar

#### Dağlar
İlin önemli dağları, Hacı Ali (2.517 m) Akdağlar (2.450 m), Hazarbaba (2.347 m), Mastar Dağı (2.148 m), Haşto Dağı (2.069 m), Asker Dağı (1.768 m), Hasan Dağı (2.118 m), Yaylım Dağı (2.097 m), Taşkele Dağı (1.430 m), Meryem Dağı (1.490 m) olarak sıralanabilir. Elazığ ili doğu, batı ve güney bölgelerinden Güneydoğu Toroslar'ın batı uzantıları ile çevrilidir. İlin batısında Hasan Dağları (2.118 m), Bulutlu Dağı (2.004 m), Karga Dağı (1.925 m) ve Kamışlık Dağı (2.016 m), güneyinde Meryem Dağı (1.490 m) bulunmaktadır.

#### Akarsular
Elazığ ilinde, Palu İlçesi'nde Keban Baraj Gölü'ne karıştığı noktaya kadar 500&nbsp;km. uzunluğunda 42000&nbsp;km²'lik akaçlama havzasıyla Murat Nehri bulunur. Bunun yanı sıra Karasu ile Murat Nehri kollarının Keban İlçesinin kuzeyinde birleşimiyle güneybatı yönünde akan 2.800&nbsp;km uzunluğu ile bilinen Fırat Nehri bulunmaktadır.

#### Ovalar
Elazığ'da ilçe merkezinin kurulu olduğu Elazığ Ovası (Uluova) ile birlikte, Yarımca Ovası, Behremaz (Sivrice) Ovası ve Kuzova olmak üzere 4 ova bulunmaktadır. Bunlardan Elazığ ve Palu ovaları, Elbistan-Malatya-Uluova-Palu-Muş çöküntü alan dizisi içinde yer almaktadır. Özellikle Cumhuriyet döneminin başlarında Harput'tan Uluova'ya (Elazığ Ovası) yoğun göç gerçekleşmiş ve şimdiki Elazığ yerleşkesi kurulmuştur.

#### Göller
Elazığ ilinde, Sivrice ilçesinde uzunluğu yaklaşık 22&nbsp;km, genişliği 5–6&nbsp;km olan ve il merkezine 25&nbsp;km uzaklıkta bulunan Hazar Gölü yer almaktadır.  Keban ilçesinde  Keban Baraj Gölü ve Cip Baraj Gölü adlı iki adet baraj gölü bulunmaktadır.

## Yönetim

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, il ve ilçe belediyeleri düzeyinde yürütülür. Belediye başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen, ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçe belediye meclisini oluşturur. İldeki tüm seçmenler ayrıca il genel meclisi için oy kullanarak il genel meclisinin oluşmasını sağlar.

İl Genel Meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi; belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl Genel Meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23).

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır; başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Elazığ valisi, Ömer Toraman'dır. 1.10.2021 tarihli ve 467 sayılı kararla, İçişleri Bakanlığı Genel Sekreteri iken atanmıştır.

Elazığ belediye başkanı, 1980 Elazığ doğumlu Şahin Şerifoğulları (AK Parti), 31 Mart 2019 seçimlerinde % 40,38 oy oranıyla seçilmiştir. Elazığ Belediye meclisi ise 20 AK Partili, 4 İYİ Partili ve 13 MHPl olmak üzere **37** üyeden oluşur.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Elazığ'da AK Parti adayı Şahin Şerifoğulları % 38,19 oyla yeniden belediye başkanı seçildi.

2018 genel seçimlerinde, Elazığ'ı temsilen TBMM'de AK Parti'den dört milletvekili (Metin Bulut, Sermin Balık, Zülfü Tolga Ağar, Zülfü Demirbağ), CHP'den bir milletvekili (Gürsel Erol) seçilmiştir.

2023 genel seçimlerinde ise, Elazığ'ı temsilen TBMM'de AK Parti'den üç milletvekili (Erol Keleş, Ejder Açıkkapı, Mahmut Rıdvan Nazırlı), MHP'den bir milletvekili (Semih Işıkver) ve CHP'den bir milletvekili (Gürsel Erol) seçilmiştir.

## Demografi
### Toplumsal yapı

Elazığ'da 11. yüzyıldan günümüze kadar Selçuklular, Memlükler, Çubukoğulları, Artuklular, Dulkadiroğulları, Akkoyunlular, Eretna (Kadı Burhaneddin Ahmet) Devleti, Osmanlı İmparatorluğu, Türkiye Cumhuriyeti gibi Türk Devlet ve Beylikleri hüküm sürmüştür. Müslümanlar, Rumlar, Ermeniler ve Süryaniler uzun yıllar birlikte bu bölgede yaşamışlardır.

### Nüfus
Nüfus bakımından Doğu Anadolu Bölgesi'nin Van, Erzurum ve Malatya illeri ile beraber en büyük dört ilinden biridir. Gelişmişlik bakımından bölgenin en gelişmiş illerinden biri olarak kâbul edilir. Kentteki nüfus çoğunluğunu şehrin yerli halkı oluşturmakla beraber, nüfusun geri kalanını komşu şehirlerden ve ilde bulunan üniversite dolayısıyla farklı şehir ve ülkelerden gelenler oluşmaktadır. Son zamanlarda doğum oranındaki artışın yanı sıra; batı illeri çoğunu oluşturmakla beraber, il dışına kısmi göç vermektedir. Aynı zamanda son dönemlerde yaşam ve imkân şartları dolayısıyla, kırsal bölgelerden çoğunluğu il merkezine olmak üzere ilçelere yaşanmaktadır.

**Güncel Nüfus Değerleri** (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Elazığ ili nüfusu: **605.678**'dir. Bu nüfusun %86,52'si şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 9.383&nbsp;km2dir. İlde&nbsp;km2ye **65 kişi** düşmektedir. (Bu sayı Merkezde 207'tir.) İlde yıllık nüfus %0,29 oranında artmıştır. Nüfus değişim oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Keban (%7,29) - Maden (-%10,25)

9 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber **10 ilçe**, **20 belediye**, bu belediyelerde **157 mahalle** ve ayrıca **546 köy** vardır.

#### İlin yıllara göre nüfusları

## Ekonomi

İlin ekonomisi sanayi, tarım ve ticarete dayanır. Keban Barajı'nın yapılmasından sonra tarıma elverişli toprakların bir kısmı su altında kaldığından, tarım alanlarının azalması paralelinde sanayi canlanmıştır. Gayri safi gelirinin %30'u sanayi, %10'u ticaret ve %25'i tarım sektöründen elde edilir.

### Tarım
İlin ovaları az, fakat çok verimlidir. Bol suları bulunan büyük akarsuların suladığı bu ovalarda; buğday, arpa, pirinç, şeker pancarı, tütün, fasulye, nohut, mercimek, fiğ, burçak, soğan, sarımsak, pamuk, üzüm, elma, armut, kayısı, ceviz, badem ve dut yetişir. Yetiştirilen ürünler arasında lahana, kavun ve çilek önemli gelir kaynağı haline gelmiştir. Şehirde yetiştirilen üzümler şarap endüstrisinde kullanılmaktadır.

### Madencilik
Elazığ, madenciliğin tarım ile yarıştığı ve hatta tarımı geçtiği bir yerdir. Topraklarında bakır, krom, simli kurşun ve betonit gibi başlıca maden kaynakları bulunmaktadır. Ergani Bakır İşletmesi'nde blister, bakır, sülfürik asit ve prit tüvenan cevher istihsal edilir. Diğer maden işletmeleri Guleman Krom İşletmesi, Ferro Krom Tesisleri ve Elazığ Betonit Fabrikası'dır. Bunun yanı sıra Alacakaya ve Arıcak ilçelerinde mermer çıkarılmaktadır. Kendine has özelliği bulunan Elazığ mermerini işlemek üzere son senelerde birçok mermer işleme fabrikası kurulmuştur.

### Sanayi
Elazığ topraklarının maden bakımından zengin oluşu ve Türkiye'nin en büyük hidroelektrik santrallerinden birinin bu ilde olması nedeniyle sanayi gelişmiştir. İrili ufaklı 1200 sanayi iş kolu vardır. Elazığ, sanayi alanında Doğu Anadolu Bölgesi'nde önemli bir yere sahiptir. Özellikle Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması ile fabrika sayısı hızla artmıştır. 49 fabrikalık sanayi bölgesinde 20 fabrika inşaatı tamamlanarak üretime geçmiştir. Diğerlerinin inşaatı devam etmektedir. Un, deri, şeker, çimento, pamukyağı, pamuk ipliği, kiremit, yün, süt, yem, azot, süper fosfat, kireç, plastik boru, tüpgaz imalatı ve dolum, kâğıt, tekstil, meşrubat, matbaacılık, mermer, ayçiçek yağı, ayakkabı, mobilya, sabun, tıbbi malzeme fabrikaları başlıca büyük sanayi kuruluşlardır.

## Kültür ve sanat
Geçmişte Müslümanlar, Rumlar, Ermeniler ve Süryaniler'in uzun yıllar birlikte yaşadığı bu bölgede günümüzde hala farklı kültür ve medeniyetlerin izleri görülmektedir. Çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapan bölgede tarihin çeşitli dönemlerinde çok kültürlü bir yaşayış biçimi görülmüştür. Kültürler; şehrin yemeklerine konuşma diline ve müziğine yansımış uzun tarihler boyunca canlılığını yitirmeden günümüze ulaşmıştır. Günlük hayatta duyduğumuz birçok türkü ve ağıtların doğduğu Harput Musikisi ve bununla süregelen Kürsübaşı Geleneği, şehrin önemli kültürel ve sanatsal birikimlerindendir.

### Müzik
Harput müziği, Elazığ mahalli müzik konusunda da Osmanlı sarayının hemen arkasında yer almıştır ve bugün hala müzik geleneği kürsübaşı denilen geleneksel etkinliklerle de icra edilmektedir. Yemen Türküsü, Mamoş, Necibem, Kar Mı Yağmış, Hüseynik'ten Çıktım Şeher Yoluna, Ahçik Türküleri Harput musikisinin sayısız eserlerinden bazılarıdır.

### Kürsübaşı geleneği

Türkiye'deki geleneksel sohbet toplantısı uygulamalarının bu yöreye özgü halidir. Eski Harput evlerinde soba biçimli bir masa etrafında bireylerin sohbet etmek, eğlenmek ve bağları güçlendirmek amacıyla bir araya geldiği gelenektir. Bu toplantılarda güncel olaylar konuşulmuş ve Harput Musikisi'nden eserlere yer verilmiştir. 2010 yılı itibarıyla bu gelenek, UNESCO Dünya Kültür Mirası Temsili Listesi'ne kabul edilmiştir.

### Elazığ ağzı

Harput ağzı olarak da bilinen Elazığ ağzı, Türkiye Türkçesi ağızlarının doğu grubunda yer almaktadır. Kullanılan kelime ve telaffuzlar temelini Harput'tan alır. *Git-* (gitmek) fiilinin Elazığ ağzı 1.2.3. tekil ve çoğul şahıs telaffuzları şöyledir:
:**1. tekilde** (ben) kelimenin sonuna **-im** eki getirilir. *Örneğin: *'Gid -(i)yor -um** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidim**' şeklinde telaffuz edilir.''
:**2. tekilde** (sen) kelimenin sonuna **-isin** eki getirilir. ''Örneğin: **Gid -(i)yor -sun** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidisin**' şeklinde telaffuz edilir.''
:**3. tekilde** (o) kelimenin sonuna **-i** eki getirilir. ''Örneğin: **Gid -(i)yor** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidi**' şeklinde telaffuz edilir.''

:**1. çoğulda** (biz) kelimenin sonuna **-ik** eki getirilir. ''Örneğin: **Gid -(i)yor -uz** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidik**' şeklinde telaffuz edilir.''
:**2. çoğulda** (siz) kelimenin sonuna **-isiz** eki getirilir. ''Örneğin: **Gid -(i)yor -sun -uz** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidisiz**' şeklinde telaffuz edilir.''
:**3. çoğulda** (onlar) kelimenin sonuna **-iler** eki getirilir. ''Örneğin: **Gid -(i)yor -lar** kelimesinde -yor eki atılarak **'Gidiler**' şeklinde telaffuz edilir.''

===Halk oyunları===

Çayda Çıra, [[halay]] türünde [[Türk halk oyunları]]ndandır. Dünyada "Mumlu Dans" olarak da bilinir. Genellikle sazsız olarak, "nanay" adı verilen türküler eşliğinde oynanır. Eskiden yalnızca kadınlar oynarken, günümüzde halk oyunları toplulukları tarafından gösteri amacıyla kadınlı erkekli oynanmaktadır. Günümüz [[Elazığ]] yöresi düğünlerinde oldukça yaygındır.


===Yöresel Yemekler===
Elazığ mutfağında 150'ye yakın yemek ve tatlı çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan bazıları Harput köfte, peynirli ekmek, orcik, içli köfte, gömme, dolanger, ekmek tatlısı ve patiladır. Yöre yemeklerinin tarihi Harput'a dayanmakta ve Türk yemek kültürü ile benzerlikler göstermektedir. Yörede yaygın olarak yapılan tatlılarından biri yöreyle özdeşleşen ve halk arasında [[cevizli sucuk]] olarak da bilinen [[orcik]]tir. Orcik, [[üzüm]] ya da [[dut]] [[şıra]]sı ve [[ceviz]] kullanılarak yapılmaktadır. Bunun yanı sıra Elazığ ovasında Sürsürü bağlarında, "Sürsürü Üzümü" olarak da bilinen [[Öküzgözü|Öküzgözü Üzümü]] yetişmekte; yapılı, kalıcı, kırmızı meyvemsi, dolgun ve hafif taneli oluşuyla ve yıllandırılmaya uygunluğuyla şarap yapımında kullanılmaktadır.

===Sanat Etkinlikleri===
====Uluslararası Çayda Çıra Film Festivali====



İlk olarak 24 Ekim 2008 tarihinde tertiplenen; Türk sinema ve tiyatro sanatçılarının katılımlarıyla, film gösterimleri ve etkinliklerin Elazığ'da yapıldığı film ve sanat festivalidir. Her yıl festivale katılan sanatçı konuklara bir de Çayda Çıra Onur Ödülü ve Çayda Çıra Özel Ödülü verilmektedir. 2013 yılı itibarıyla uluslararası statü kazanan, 2008'den bugüne tertiplenmekte olan festivale [[Türkan Şoray]], [[Oya Aydoğan]], [[Fatma Girik]], [[Nuri Alço]], [[Ediz Hun]], [[Ata Demirer]] gibi Türk sinema ve tiyatro sanatçılarından önemli isimler katılmıştır.

====Harput Senfonisi====
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Elazığ Valiliği, Ankara Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfının tertiplediği; Çukurova Devlet Senfoni Orkestrası ve mahallî Elazığ sanatçılarının ortak çalışması ile şefliğini [[Bujor Hoinic]]'in yaptığı [[Harput Senfonisi]] organizasyonu, ilk olarak 31 Mayıs 2013 tarihinde [[Elazığ]]'da icra edilmiş; daha sonra 26 Mayıs 2014 tarihinde [[Ankara]] TRT Stüdyolarında, 26 Aralık 2015 tarihinde [[İstanbul]] [[Cemal Reşit Rey Konser Salonu]]nda düzenlenmiştir. Organizasyonlarda Elazığ - [[Harput]] musikisinden eserler yer almıştır. Ayrıca organizasyon 2013-2014 yıllarında [[TRT Müzik]], 2015 yılında Kanal 23'ten canlı yayımlanmıştır.

====Hazar Şiir Akşamları====
Elazığ Valiliği tarafından tertiplenen ve Fırat Şiir Akşamları adıyla başlayıp 1992 yılından bu güne düzenlenen (1994 ve 2015 yılları hariç) uluslararası şiir festivalidir. İlk olarak 5 Aralık 1992 tarihinde Fırat Şiir Akşamları adıyla düzenlenmiş; alınan kararlarla 22 Eylül 1995 tarihi itibarıyla Hazar Şiir Akşamları, 26 Haziran 1998 tarihi itibarıyla Hazar Şiir ve Musiki Akşamları, 13 Haziran 2000 tarihinden günümüze Uluslararası Hazar Şiir Akşamları adıyla tertiplenmiştir.

== Konum ==



== Spor ==


Kentin futbol takımlarından [[Elazığspor]], [[2013-14 Süper Lig#Puan Tablosu|2013-14]] sezonunda [[Süper Lig]]'i on altıncı olarak bitirmiş ve [[1. Lig]]'e düşmüştür. 2020-2021 sezonunda Spor Toto [[2. Lig]] Kırmızı Grup'ta ligi 18. tamamlayarak 3. Lig'e düşmüştür. [[23 Elazığ FK]] ise halen Spor Toto 3. Lig'de mücadele etmektedir. Elazığspor en büyük başarısını 2002-2004 yılında Süper Lig'de oynayarak elde etti. Kentte Elazığspor, 23 Elazığ FK ve birçok amatör takım bulunmaktadır. Elazığspor'un forma rengi bordo-beyazdır ve maçlarını geçici olarak [[Elazığ Doğukent Stadyumu]]'nda oynamaktadır. 2019-2020 sezonunda Elazığspor'un, 6.8 büyüklüğündeki depremin ardından Türkiye Futbol Federasyonu'na ([[Türkiye Futbol Federasyonu|TFF]]) yaptığı ligden çekilme talebi kabul edildi ve ligden çekildi. Daha sonra 2020-2021 sezonunda ligi 18. tamamlayıp 3. Lig'e düştü.

İlin Türkiye Erkek Sağırlar 1. Lig'inde [[Elazığ Belediyesi]] destekli Elazığ Belediyesi İşitme Engelliler Futbol Takımı adında bir futbol takımı vardır.

Türkiye Kadınlar Voleybol 1. Liginde Tiffany & Tomato Bordo Spor adında bir spor kulübü vardır.

Ayrıca basketbol dalında [[Elazığ İl Özel İdarespor]] adında kadın basketbol takımı bulunmaktadır. 2020-2021 sezonunda Avrupa'da [[EuroLeague]]'de Elazığ ve Türkiye'yi temsil etmiş, çeyrek finale çıkma başarısı elde etmiştir.

Önemli spor tesisleri: [[Elazığ Atatürk Stadyumu]] (18.423), Fırat Üniversitesi Spor Salonu (5.000), Ahmet Aytar Spor Salonu (2,500), Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu (1.000), Elazığ Hipodromu (2.500), [[Elazığ Doğukent Stadyumu|Elazığ Doğukent Butik Stadyumu]] (2.500), 15 Temmuz Şehitleri Spor Salonu (1.000).

==Altyapı==
=== Sağlık ===
Elazığ'da her 100.000 kişiye 502 hastane yatağı düşmektedir. Bu oran, 262 olan Türkiye ortalamasının iki katından fazladır. Elazığ'da 2002-2006 yılları arasında toplam hekim sayısı %15,4; diş hekimi sayısı %26,15; diğer sağlık personelinin sayısı ise %13,64 artmıştır. Elazığ, [[Devlet Planlama Teşkilatı]] tarafından 2003 yılında yapılan sağlık sektörü gelişmişlik sıralamasında sağlık sektöründe en gelişmiş iller bazında 12. sıradır. Fırat Üniversitesinin tıp fakültesi bünyesinde bulunan araştırma hastanesi, TRB1 bölgesi ve bölge dışına hizmet veren önemli hastanelerden biridir. Elazığ sağlık sektöründe epey gelişmiş bir il olup [[Doğuş Yayın Grubu|CNBC-e Business]] dergisinin yaptığı araştırmalara göre [[Türkiye]]'nin en iyi sağlık altyapısına sahip ikinci şehridir.

===Ulaşım===
Elazığ ili, [[Doğu Anadolu Bölgesi]]'nin geçiş merkezi konumundadır. Elazığ, Türkiye'nin dört bir yanına ana yollarıyla bağlı olup ayrıca [[Demiryolu ulaşımı|demir yolu]] ve [[hava yolu]] ulaşımına da sahiptir. [[Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali|Keban Barajı]]'nın yapımıyla Elazığ'ın bazı ilçeleri ve komşu illere bağlı ilçeleriyle [[Keban Baraj Gölü]]'nden feribotla yapılmaktadır.

====Kara yolu ulaşımı====
İlin en önemli [[kara yolu]] bağlantısı; [Ankara]-[Kayseri] -[Malatya] üzerinden gelerek [[Tunceli]] ve [[Erzurum]]'a giden devlet yoludur. Bu kara yolunun 156&nbsp;km'si Elazığ İl sınırları içindedir. Yolun Elazığ-[[Palu]] kesiminin 87. km sindeki [[Kovancılar]] yöresinden kuzeydoğuya ayrılan bir kol; [[Bingöl]] ve [[Muş]] üzerinden [[Van]]'a kadar ulaşmaktadır.

İlin ikinci önemli devlet yolu [[Diyarbakır]] ve [[Mardin]] üzerinden [[Suriye]] sınırında [[Nusaybin]] ve [[Cizre]], [[Irak]] sınırında Habur sınır kapılarına kadar ulaşır.

====Hava yolu ulaşımı====

Kara ve demir yollarının yanında Elazığ'a hava yolu ile de ulaşmak mümkündür. Elazığ'a [[Türkiye]]'nin bütün illerinden her gün Ankara ve İstanbul bağlantılı olarak ve diğer bazı illerden direkt uçuş ile ulaşım imkânı mevcuttur. Elazığ Hava Meydanı'nın yapımına 1938 yılında başlanmış, 1940 yılında hizmete sunulmuştur. Meydanın, 1720 x 30 m ebadında, 13/31 numaralı 1 adet pisti, 120 x 18 m ebadında taksirut ve 200 x 42 m ebadında 1 adet uçak park apronu mevcuttur. Yüzeyi asfalt kaplama olan pistin özel aydınlatma sistemi 1996 yılında yapılarak hizmete sunulmasıyla meydandan gece uçuşları da gerçekleştirilebilmektedir. Meydana bağlı [[Harput]] VOR istasyonu, yurt içi ve yurt dışına sefer yapan hava araçlarına (transit uçuşlara) hizmet veren VOR / DME cihazlarıyla meydan içerisi de NDB cihazıyla donatılmıştır. 2006 yılında temeli atılan yeni pist, 15 Mart 2009 tarihinde açılmıştır. Ağustos 2010'da temeli atılan hava alanı üst yapı ve terminal binası 20 Ekim 2012'de hizmete hazır hale getirilmiştir. Meydanın şehirden uzaklığı 12&nbsp;km olup, ulaşım otobüs ve taksi işletmeciliği ile sağlanmaktadır. Meydanda, otopark, kafeterya, VIP / CIP salonları da bulunmaktadır. Ayrıca yeni yapılan pistle bölgede en büyük hava alanı konumunda bulunmaktadır.

==== Demiryolu ulaşımı ====

Elazığ il merkezi [[Yolçatı-Tatvan demiryolu|Yolçatı - Tatvan demiryolu]]'nun Yolçatı - Elazığ bölümünün 1934'te hizmete girmesiyle birlikte ulusal demiryolu ağına bağlanmıştır. [[Elazığ Garı]], her gün 1 sefer düzenlenen [[Elazığ-Tatvan Bölgesel Treni|Elazığ - Tatvan Bölgesel Treni]]'ne; Salı ve Pazar [[Ankara Garı|Ankara]]'dan Tatvan'a 1 sefer, Salı ve Perşembe [[Tatvan Garı|Tatvan]]'dan Ankara'ya 1 sefer düzenlenen [[Van Gölü Ekspresi]]'ne hizmet vermektedir. İl sınırları içerisindeki toplam demiryolu hattı uzunluğu 279&nbsp;km.dir.

====Su yolu taşımacılığı====
Keban Baraj Gölü üzerinde Elazığ - [[Pertek]], Elazığ - [[Çemişgezek]], Elazığ - [[Ağın]] ve [[Baskil]] - [[Malatya]] arasında ulaşım feribotlarla sağlanmaktadır. Ayrıca Elazığ'da turizm sektöründe son yıllarda gelişmeye başlamıştır. Mavi bayraklı Sivrice gölü kıyısındaki turistik tesisleri ayrıca kış turizminin bölgedeki en güzel örneği olan Hazarbaba kayak merkezi göl manzarasına sahip bir kayak merkezidir. Özellikle Harput'taki yazın serin kışın ise sıcak olma özelliğine sahip Buzluk Mağaraları, Keban Barajı, gezilip görülmesi gereken yerler arasında yer alır.

===Eğitim===
Elazığ, eğitim alanında tarih boyunca çevre il ve bölgelerin merkezi konumu olmuş; eski Harput'a Amerikan kolejleri ve diğer yabancı kolejler, Kur'an ve ilim eğitiminin verildiği medreseler kurulmuştur. TÜİK'in 2014 verilerine göre ilin okuryazar oranı %96'dır (401.954 kişi).

====Fırat Üniversitesi====

[[Fırat Üniversitesi]], ilk olarak 1967 yılında Elazığ Yüksek Teknik Okulu olarak açılmıştır. Aynı yıl içinde Ankara Üniversitesi Senatosunun Elazığ Veteriner Fakültesi'nin kurulmasını öngören kararı Millî Eğitim Bakanlığınca onaylanmıştır. Teknik Yüksek Okul, 1184 Sayılı Kanunla 1969 yılında Elazığ Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisine (EDMMA) dönüşmüş, Veteriner Fakültesi de 1970 yılında Ankara Üniversitesine bağlı olarak öğretime açılmıştır. Kuruluşu 11 Nisan 1975 tarih ve 1873 Sayılı Kanunla gerçekleşen Fırat Üniversitesi'nin çekirdeğini [[Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesi]] oluşturmuştur. 1975-1976 eğitim-öğretim yılında fen ve edebiyat fakültelerinin ilavesiyle üniversite, eğitim ve öğretime üç fakülte ile başlamıştır. EDMMA (Elazığ Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi) ise Mühendislik Fakültesine dönüştürülerek üniversite bünyesinde yer almıştır.
:**Fakülteler**

* Eğitim Fakültesi
* Fen Fakültesi
* İnsani Ve Sosyal Bilimler Fakültesi
* İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi
* İlahiyat Fakültesi
* İletişim Fakültesi
* Mühendislik Fakültesi
* Su Ürünleri Fakültesi
* Teknik Eğitim Fakültesi
* Teknoloji Fakültesi
* Mimarlık Fakültesi
* Diş Hekimliği Fakültesi
* Tıp Fakültesi
* Sağlık Bilimleri Fakültesi
* Veterinerlik Fakültesi
* Spor Bilimleri Fakültesi


== İlçeler ==

2021 TÜİK verilerine göre ilde merkez ilçeyle beraber 11 ilçe, 15 belde ve 546 köy vardır. İlçeler şöyledir:

* [[Ağın]]
* [[Alacakaya]]
* [[Arıcak]]
* [[Baskil]]
* [[Elazığ]]
* [[Karakoçan]]
* [[Keban]]
* [[Kovancılar]]
* [[Palu]]
* [[Sivrice]]
* [[Maden, Elazığ|Maden]]


===[[Ağın]]===
Ağın'ın tarihinin MÖ 16.-17. yüzyıllarda yöreye yerleşen [[Hurriler]]e kadar uzandığı bilinmektedir. Yörede hakimiyet kuran çeşitli kavimlerin egemenliğinde kalan Ağın, 1071 yılından sonra Türklerin Anadolu'ya girmesiyle 1115-1234'e kadar [[Artuklu Beyliği|Artukoğulları]] yönetiminde kalmış, 1514 [[Çaldıran Muharebesi]]'nden sonra Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1954 yılında [[Elazığ]]'a bağlı olarak bir ilçe olmuştur. Elazığ ilinin Kuzeybatısında bulunup İl'e uzaklığı 77&nbsp;km'dir. Ağın doğudan [[Çemişgezek]], batıdan [[Arapgir]], güneyden [[Keban]], kuzeyden yine [[Arapgir]] ve [[Kemaliye]] ile çevrilidir. Yüzölçümü 526 metrekare olup kuzey yönünde Hekemat Tepesi, güney yönünde Osman Tepesi, batı yönünde ise Aliuşağı tepelerinin arasında küçüklü büyüklü dereler arasına yerleşmiştir. Dereleri sulak olduğundan yeşilin her rengine rastlamak mümkündür. Elazığ'dan 77&nbsp;km uzaklıkta olan Ağın'a ulaşım karayolu ile yapılmakta olup, Keban Baraj gölü üzerinden de feribotla sağlanmaktadır.

===[[Alacakaya]]===
Alacakaya, 1991 yılında kurulmuştur. Doğuda [[Arıcak]], batıda [[Maden, Elazığ|Maden]], güneyde [[Ergani]] ve [[Dicle]], kuzeyde ise [[Palu]] ilçeleri yer almaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 1.150 m olup, yüzölçümü 318&nbsp;km²'dir. İlçe merkezi bir tepe üzerine kurulmuştur. Karasal iklimin hüküm sürdüğü bölgededir. Kışları karlı ve soğuk, yazları kurak ve sıcak geçer. İlçe bölgede bulunan [[krom]] madeni ile adını [[Türkiye]]'ye duyurmuştur. 1915 yılına rastlayan bu olayı Maden Yüksek Mühendisi Abdullah Hüsrev gerçekleştirmiştir.

===[[Karakoçan]]===
1936 yılında ilçe olmuştur. İlçenin bugün itibarıyla 1 beldesi, 2 bucağı, 88 köyü, 5 mezrası bulunmaktadır. Karakoçan'a bağlı tek belde olan yerleşim yeri Sarıcan adını taşımaktadır. Sarıcan Beldesi iki mahalleden oluşmaktadır. Bunun dışında [[Çan]] ve Başyurt adıyla iki adet bucağı bulunmaktadır. Karakoçan, merkezinde tarihi yönden önem taşıyan herhangi bir yerleşim birimi olmamasına karşın; yakın köylerinde ve civarında tarihi yönden önem taşıyan birçok yerleşim birimi bulunmaktadır. Bunların başında Karakoçan ilçesi ile Mazgirt ilçesi ([[Tunceli]]) sınırını teşkil eden Peri çayı üzerinde yapılmış olan ve ilçeye 12&nbsp;km uzaklıkta bulunan Bağin Kalesi gösterilebilir. Ayrıca ilçeye bağlı birçok köyde bulunan tarihi kiliselerde diğer eserler olarak karşımıza çıkmaktadırlar. İlçede, Peri Çayı kenarında bulunan Golan kaplıcalarını her yıl binlerce kişi sağlık amacıyla ziyaret etmektedir. Yine ilçe merkezinde [[Kalecik Barajı]] Çamlığı, Beyaz Çeşme Mesire Yeri, Güzelbaba Ormanı yaz aylarında halkın rağbet ettiği dinlenme yerleridir.

===[[Keban]]===

Keban, Elazığ'ın batısında ve merkez ilçeye 46&nbsp;km uzaklıktadır. İlçenin doğusunda Elazığ, batısında [[Malatya]]'nın [[Arapgir]] ilçesi, kuzeyinde [[Tunceli]]'nin [[Çemişgezek]]'i, kuzeybatısında [[Ağın]], güneyde ise [[Baskil]] ilçesi vardır. İlçenin yüzölçümü 548&nbsp;km²'dir. İlçede bulunan Keban Barajı, Elazığ ilinin [[Keban]] ilçesinde, [[Fırat|Fırat Nehri]] üzerinde, 1965-1975 yılları arasında inşa edilmiş olan [[elektrik enerjisi]] üretimi amaçlı barajdır. Beton ağırlık ve kaya dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 16.679.000 [[Metreküp|m³]], akarsu yatağından yüksekliği 210,00 m, normal su kotunda göl hacmi 31.000,00 hm³ normal su kotunda göl alanı 675,00&nbsp;[[Metrekare|km²]]'dir.

===[[Kovancılar]]===
Kovancılar, Elazığ ilinin en büyük ilçesidir. Yörenin tarihi milattan önceki yıllara dayanır. 1934 yılında Romanya ile Türkiye arasında yapılan mübadele anlaşması çerçevesinde orada bulunan Türk Ahaliden 300 hanelik bir kafile yerleştirilmek üzere Elazığ iline nakledilmiştir. Mevsimin kış olması nedeniyle önce civar köylerde geçici iskana tabi tutulan Göçmenler daha sonra şimdiki İlçe Merkezine yerleştirilmiştir. 1935 yılının İlkbahar ayında 300 hanelik köyün temeli atılmıştır. Zamanın şartlarına göre duvarları kerpiçten ve çatıları kargirden yapılan evlerin inşaatları kısa zamanda tamamlanarak hak sahiplerine teslim edilmiştir. Söz konusu bu yeni yerleşim yerine Göçmenlerin Romanya'da ikamet ettikleri köy olan Kovancılar'ın adı verilmiştir. 1935 yılında tamamen boş bir arazi üzerine kurulmuş bulunan Kovancılar'ın imar planı zamanın imkânları ile en iyi şekilde hazırlanmış olup, Elazığ İlinin örnek bir yerleşim alanı olmuştur. 1968 yılında Belediye Teşkilatı kurulmuş olup, daha sonra ''19.06.1987'' tarih ve ''3392 Sayılı Kanun'' ile ilçe Statüsüne kavuşmuştur.

===[[Palu]]===

Palu, ikisi kasaba diğeri merkez olmak üzere 3 belediye, 35 köy ve onlara bağlı 30 mezradan oluşmaktadır. Güneyde [[Arıcak]] ve [[Alacakaya]] [[Elazığ]] il merkezi, kuzeyde [[Kovancılar]] ilçesi ile komşudur. Tarihi milattan önceki yıllara dayanır. Bölgede bilinen en eski kavimler [[Hurriler]], [[Hititler]] ve [[Urartular]]dır. Özellikle [[Tuşba]] (bugünkü [[Van]]) şehri olan Uratula'da Urartu Kralı Menaus'a ait taş kitabe vardır. Bu kitabeden Palu'ya Sebitaruas, Harput çevresinine de Surani adı verildiği öğrenilmektedir. Sophene Krallığının başkentliğini yapan ilçe, Sophene Krallığından MÖ 300 yıllarda yazılmış olan ve hâlen İranın kuzeyinde bulunan Darius kitabelerinde de bahsedilmektedir. Tarihi kalıntılarından bir tanesi Palu Kalesi'dir.

===[[Sivrice]]===

Sivrice, 1936 yılı Şubat ayı içerisinde Dedeyolu köyünde kurulmuştur. 1938 tarihinde şimdiki yeri olan [[Hazar Gölü]] sahiline nakledilmiştir. İlçenin kuruluş tarihi çok eski olmamakla birlikte göl içinde bulunan adacıkta ve devamında eski bir yerleşim yeri mevcuttur. Hangi tarihte kimlerin yaşadığı kesin olarak tespit edilememiştir. Adacıkta yıkılmış halde bir manastır, devamında da su içinde büyük bölümü sağlam halde evler ve diğer yapıların kalıntıları vardır. Son yıllarda çevre illerin önemli bir turizm merkezi olan ve olma yolunda gelişmeler kaydeden Sivrice ilçesinde yaz aylarında halkın günü birlik olarak tatil yapabileceği mesire yerleri ve çadır kent yerleri mevcuttur.

==Önemli Yerler ve Yapılar==
===Tarihi Yerler===
====Harput Antik Kenti====

Şimdiki [[Harput, Elazığ|Harput Mahallesi]] sınırlarında bulunan [[Harput|Harput Antik Kenti]], [[Elazığ]]'ın ilk yerleşim yeridir. Mevcut tarihi kaynaklara göre Harput'un en eski sakinleri MÖ 2000'li yıllarından itibaren Doğu Anadolu'ya yerleşen Hurriler'dir. Hurriler'den sonra bölge Hitit hakimiyeti altına girmiştir. Çok uzun sürmeyen Hitit hakimiyetinden sonra MÖ 9. yüzyıldan itibaren Doğu Anadolu'da devlet kuran Urartular Harput'ta uzun süre hüküm sürmüştür. Günümüzde antik kentte birçok medeniyete ev sahipliği yapmış tarihi kalıntı ve doğal yapılar bulunmaktadır.

====Harput Kalesi====

[[Urartular]] tarafından dikdörtgen bir plan üzerine kurularak yapılmış olan mimari yapıdır. Şu anki [[Elazığ]] il sınırları içerisindeki tarihi [[Harput]] Mahallesinde bulunmaktadır. Kale, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Rivayete göre yapımında kullanılan harca su yerine süt eklenmiştir bu nedenle ''Süt Kalesi'' olarak da adlandırılır. Yine bir rivayete göre, Süt Kalesi harcında su yerine süt kullanılma sebebi dönemde yaşanan su kıtlığı olduğu söylenir. Kale, MÖ 8. yüzyılda [[Urartular|Urartu Krallığı]] tarafından inşa edilmiştir. MÖ 6. yüzyıldan itibaren [[Farslar|Pers]] hakimiyeti altına girmiştir. MÖ 1. yüzyıl ile MS 11. yüzyıl arasında Part, Roma, Sasani, [[Bizans İmparatorluğu|Bizans]] ve [[Abbâsîler|Abbasiler]] ve 11. yüzyılın sonuna kadar [[Bizans İmparatorluğu|Bizans]] hakimiyeti altında devam etmiştir. 1085 yılında Çubukoğulları, 1112 yılında Artukoğulları, 1234 yılında Selçukluların egemenliği altında kalmıştır. Kale, Artuklu Beyi [[Belek Gazi]]'nin ve [[Selçuklu Hanedanı|Selçuklu]] Beyi [[Alaeddin Keykubad]]'ın hükûmet merkezi olmuş, 1366 yılında [[Dulkadiroğulları Beyliği|Dulkadiroğulları]] ve [[Akkoyunlular|Akkoyunlu]] Devletleri arasında mücadelelerden dolayı sık sık hakimiyet değişikliği yaşanmıştır. Kale 1465 yılında [[Akkoyunlular|Akkoyunlu]] hükümdarı Hasan Bahadır Han tarafından ele geçirilerek Akkoyunlu idaresine alınmıştır. Harput Bölgesi ve Kalesi 1515 yılında [[I. Selim|Yavuz Sultan Selim]] tarafından [[Osmanlı İmparatorluğu]]'nun idaresine alınmıştır. İç kale ve dış surlar olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Dörtgen planlı kalenin girişi, doğuda Harput yönündedir. Konumu itibarıyla Elazığ Ovası'na hakim bir bölgede inşa edilmiştir. Günümüzde yapılan kazı çalışmalarında içinde çeşitli zindanlar, yaşam ve tedavi alanları bulunmuştur.

====Hamam ve Kaplıcaları====
:**Hoca Hasan Hamamı**
İki giriş kapısı olan soyunma, ılıklık ve yıkanma bölmelerinden oluşmuş Harput'ta bulunan kubbeli tipik Osmanlı hamamlarındandır.
:**Cimşit Bey Hamamı**
Harput'ta tarihi Sarahatun Camii yanında bulunan Yavuz Sultan Selim dönemi sipahisi Cimşit Bey tarafından 16. yüzyılda yaptırılmış kare planlı soyunma ve kubbe örtülü yıkanma bölmesi bulunan Osmanlı Mimarisi'nin görüldüğü tarihi hamamlardandır.
:**Kolan Kaplıcası**
Kolan (Golan) Kaplıcası, Elazığ'ın [[Karakoçan]] ilçesine 18&nbsp;km uzaklıktaki Kolan'da bulunmaktadır. Mide, karaciğer, kadın ve cilt hastalıklarına olumlu etkisi olduğu bilinmektedir.
:**Dabakhane Kaplıcası**
Hatput Kalesi'nin kuzeyinde yer alan 410&nbsp;mg iletkenliğe, 7.9 PH ve 50 santigrat derece sıcaklık değerlerine sahip suyu ile mide, bağırsak, karaciğer hastalıklarına ve ruh ve sinir hastalarına olumlu etkisi olduğu bilinen kaplıcadır.

====Cami ve Türbeler====


:**Ulu Camii**
Harput'ta [[Artuklu Beyliği|Artuklu]] Hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından H. 551 (M. 1156-1157) yılında yaptırılan camii, [[Anadolu]]'daki en eski ve en önemli yapılardan birisidir. Cami; dikdörtgen planlı, dışa kapalı görünümlü olup, minaresinin eğri durumda oluşu ve tuğlalarının süsleme öğesi olarak kullanılması bakımından ilgi çekicidir. Harim son cemaat ve avlu olmak üzere üç bölümden yapılmıştır. Caminin iç duvarları kemerlerle birbirine bağlanmıştır. Cami hâlen ibadete açıktır.caminin minaresi yaptırılmasına rağmen eğri duruma geri dönmüştür.
:**Sarahatun (Sarayhatun) Camii**
[[Akkoyunlular|Akkoyunlu]] devrine ait cami, Akkoyunlu Hükümdarı Bahadır Han'ın ([[Uzun Hasan]]) annesi Sara Hatun tarafından 1465 yılında mescit olarak yaptırılmıştır. 1585 yılında tamir edilmiş, 1843 yılında da yapılan onarımla bugünkü halini almıştır. Cami, kare planlı olup orta kısmının üzeri dört kalın sütuna dayanan kubbe ile kenarları ise tonozla örtülüdür. [[Mihrap]] sade bir iniş halindedir. Minberi, taş işçiliğinin güzel örneklerindendir. Minaresi iki renk kesme taştan yapılmıştır.
:**Kurşunlu Camii**
Harput'ta Osmanlı devri camilerinin en güzel örneklerinden biridir. 1738-1739 yıllarında yapılmıştır. Cami, kare yapılı, üzeri büyük bir kubbe ile örtülü ve kubbeye giriş trompludur. Kubbe kasnağında dört penceresi olup, mihrabı sade bir niş biçimindedir. Son cemaat mahalli üç kubbelidir. Kubbelerin üzeri kurşunla kaplıdır. Harim kapısı yonca şeklinde olup, minaresi kesme taştan yapılmıştır.
:**Alacalı Camii**
Harput'ta Kitapçıgil parkının girişinde bulunan camide çeşitli yapı devirlerinin izleri görülmektedir. Küçük ebatta ve dikdörtgen planlıdır. Artukoğulları döneminde yapılmasına karşılık, 19. yüzyılda büyük bir onarım görmüştür. Tavandaki ahşap işçiliği, bu devrin onarımına aittir. Caminin kapısı batıda yer almakta olup, bir yonca yaprağı şeklindedir. Kapı üzerinde merdiven ve minare bulunmaktadır. Minare, şerefeye kadar sıra ile siyah-beyaz taşla, şerefe ise dama şeklinde, siyah-beyaz kesme taşla örülüdür.
:**Ağa Camii**
Harput'a girişte ana yolun solunda yer alan caminin kubbesi çökmüş olup, yalnızca zarif minaresi ayaktadır. Minare kare kaideli ve sekizgen gövdelidir. Harput Müzesindeki kitabesine göre 967 H. (1559 M.) yılında Pervane Ağa tarafından inşa edilmiştir. Cami aslına uygun olarak restore edilerek ibadete açılmıştır.
:**Merkez Camii**
[[Palu]] ilçesindedir. Dikdörtgen planlı ve düz damlıdır. İçten sütunlarla ve payelerle üç nefe ayrılmıştır. Mihrap taş işçiliği yönünden ilgi çekicidir. Yeşil sırlı tuğla ile örülmüştür. Palu kalesi özelliğini kaybetmeden günümüze gelmiş ender kalelerden biridir.

:**Arap Baba Mescidi ve Türbesi**

[[Selçuklu Hanedanı|Selçuklu]] hükümdarlarından [[IV. Kılıç Arslan]]'ın oğlu, [[III. Gıyâseddin Keyhüsrev|III. Gıyaseddin Keyhüsrev]] zamanında H. 678 yılında inşa edilmiştir. Minaresi dıştan türbe ile mescidin tam orta kısmına gelen bölümde yapılmıştır. Kapısı mescidin içindedir. Kaidesi alttan beş sıra taş üstünde alçı ve sıva izi görülen ve hemen hiçbir Selçuklu Mescidinde bulunmayan, emsalsiz sırça bordürlüdür. Mescit kare planlıdır. Selçuk üçgenleri ile kubbeye geçilir. Kubbe içinin [[korniş]]lerinin çinili olduğu bilinmektedir. Korniş ve çinilerle düzenlenen mihrabın üst kısmı, beş dişlidir. Büyük kemeri vardır. Arabesk plament ve su yolludur.

:**Fetih Ahmet Baba Türbesi**
Harput'a 2&nbsp;km uzaklıkta olup, kaya üzerine inşa edilmiş türbenin yanında mescidi bulunmaktadır. Türbe altıgen planlı, üst kısmı sonradan yapılmış, yalnız cenazelik kısmı mevcuttur. İçinde büyük bir sanduka bulunmaktadır.
:**Mansur Baba Türbesi**
Harput'ta kaleye giden yolun solunda bulunan türbe, sekizgen planlı olup, kesme taşlardan yapılmış kaide kısmı vardır. İki katlı anıtsal bir yapı olduğu bilinen türbenin üst örtü sistemi sonradan yapılmıştır. İçerisinde Mansur Baba, zevcesi, oğlu ve kızına ait olduğu bilinen dört sanduka bulunan türbenin Artukoğulları devrine ait olduğu ihtimali kuvvetlidir. Hâlen yaşamakta olan torunu araştırmacı yazar M. Avnullah Özmansur İstanbul'da yaşamaktadır.

===Barajlar===
====Keban Barajı====


Elazığ'ın [[Keban]] ilçesinde bulunan, 1964 yılında inşaatına başlanmış, 1974 yılında dört ünite ile üretime başlayan ve 1981 yılı itibarıyla tam kapasite elektrik üretimine başlamış olan [[Fırat|Fırat Nehri]] üzerine kurulmuş Cumhuriyet Tarihi'nin ilk ve önemli barajlarındandır.

====Cip Barajı====
Cip Çayı üzerine, 1965 yılında sulama amacı ile inşa edilen; toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 446.000 [[Metreküp|m³]], akarsu yatağından yüksekliği 23,00 metredir. Normal su kotunda göl hacmi 7,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 1,10 [[Metrekare|km²]]'dir. 1.100 [[hektar]]lık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

===Kış Turizmi===
====Hazarbaba Kayak Merkezi====

Elazığ'ın [[Sivrice]] ilçesinde, Hazar Gölü kıyısında bulunan 2.347 metre yükseklikteki Hazarbaba Dağı'na kurulu kayak merkezidir. 6&nbsp;km stabilize dağ yolu ile ulaşım sağlanmaktadır.

===Sosyal Aktivite===
==== Kültür Park ====
[[Elazığ]]'da, batıda [[Elazığ Atatürk Stadyumu]], doğuda şehir merkezi, kuzeyde [[Fırat Üniversitesi]], güneyde Sürsürü ve Olgunlar mahallelerinin bulunduğu 170.000 metrekarelik alana kurulu sosyal eğlence alanıdır. 170.000 metrekarelik toplam alanın; %61.8'ini yeşil alan, yüzde 24.7'si gezi alanı, çocuk parkları, bisiklet sürüş alanları, servis yolları ve otopark, %10'u göletlerden oluşurken; toplam alanın %3.5'lik kısmını kapsayan bir alanda çok amaçlı toplantı salonu, cami, kafeterya, kule lokanta, spor salonları, güvenlik ofisi, engelliler merkezi gibi sosyal alanlar yer almaktadır. Kültür Park alanının %61.8 gibi büyük bir kısmını yeşil alan ve %10'luk kısmını göletler oluşturmaktadır. Göletler ve yeşil alanlar çevresinde seyirlik bank, oturma alanları ve köprüler yer almaktadır. Alanda mini amfi, toplantı salonları yer almaktadır.

== Medya ==
=== Yerel TV kanalları ===
Şehirde yayın yapan 3 yerel TV kanalı vardır. Elazığ'dan yayın yapan Kanal Fırat ve [[Kanal 23]], uydu aracılığı ile tüm yurtta ve Avrupa'da izlenebilmektedir. Bunun dışında birçok yerel gazete yayın hayatını sürdürmektedir. Elazığ'da 10 adet yerel radyo kanalı bulunmaktadır.
* Kanal Fırat
* [[Kanal 23]]
* Kanal E (Uydudan görüntülenmiyor)
* Fırat TV (Fırat Üniversitesi) (Yayın hayatına ara verdi.)

=== Yerel radyo kanalları ===

* Ezgi FM (88.0)
* FM 23 Elazığ (88.5) & (93.5)
* Radyo Fırat (Fırat Üniversitesi) (89.2)
* Radyo E (90.2)
* Radyo 2000 (90.8)
* Radyo Hazar (92.0)
* Elazığ Mavi Radyo (95.4)
* Radyo Kulüp (96.0)
* ERT FM (96.8)
* Hit FM (99.9)
* Elazığ Polis Radyosu (104.0)


=== Yerel gazeteler ===

* Turan Gazetesi
* Keban Gazetesi
* Elazığ Fırat Gazetesi
* Ayışığı Gazetesi
* El-Aziz Gazetesi
* Elazığ Hakimiyet Gazetesi
* Elazığ Artı Eksi Haber Gazetesi
* Elazığ Haber Ayrıntı Gazetesi
* Elazığ Yeni Ufuk Gazetesi
* Günışığı Gazetesi
* Elazığ Son Baskı Gazetesi
* Elazığ Haber Kent Gazetesi


==Kardeş şehirler==
Kardeş şehir, kentlerin yerel yönetimleri aracılığıyla yabancı ülke kentleri ile kurdukları resmi dostane ilişkiyi ifade etmektedir. İl Meclisince alınan karar ile kurulan kardeş kent ilişkisi, içerisinde bulunduğumuz küreselleşme sürecinde uluslararası gelişmeler açısından oldukça önemli bir olguyu ifade etmektedir. Kurulan kardeş kent ilişkileri ile sosyo-kültürel, ekonomik, eğitim, sağlık, ticaret, turizm, yerel yönetim hizmetleri ve spor gibi konularla tarafları ilgilendiren diğer alanlarda, iki kentin ilgili birimleri arasında iletişim ve koordinasyonu sağlayarak bilgi/deneyim alışverişi ve işbirliğinin geliştirilmesini amaçlamıştır. Sonuç olarak, iki şehir arasında karşılıklı anlayış, dostluk ve barışın güçlendirilmesi amacıyla; tarihi, kültürel, sosyal ve coğrafi açıdan Elazığ ile benzerlikleri olan birçok yabancı şehir ile kardeş kent antlaşmaları imzalanmıştır. Elazığ'ın toplam 7 tane kardeş şehri vardır:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

== Fotoğraf galerisi ==
<gallery class="center">
Dosya:Elazığ City Center.jpg|Şehir Merkezi
Dosya:Elazig Izzetpascha-Moschee.jpg| Tarihi İzzetpaşa Camii ve Gazi Caddesi
Dosya:Harput Kalesi Kış Görünümü.jpg| Kış Mevsiminde Harput Kalesi
Dosya:Elazığ 97.jpg| Harput Kale Girişi
Dosya:Elazig Saray-Moschee.jpg| Şehir Merkezi ve Saray Camii
Dosya:Elazığ 21.jpg| Harput'tan Elazığ'ın Doğu Bölgesi
Dosya:Elazig on a snowy day.jpg|Elazığ'da Bir Kış Günü
Dosya:Elazığ8.JPG| Tarihi Bakırcılar Çarşısı
Dosya:Elazığ5.JPG| Harput'tan Elazığ Görünümü
Dosya:Elazığ174720.jpg| Harput'ta Tarihî Bir Hamam
Dosya:Elazığ173956.jpg| Harput'ta Tarihî Bir Zindan
Dosya:Yazıpınar (Sanuk) köy görselleri.JPG| Elazığ'da Bir Köy <small>(Yazıpınar)</small>
Dosya:Karakocan.jpg| Elazığ'da Bir İlçe <small>(Karakoçan)</small>
Dosya:Hazar Gölü.JPG|Hazar Gölü
Dosya:Lake Hazar (Turkey) - April 2015.jpg| Kış Mevsiminde Hazar Gölü
Dosya:Keban dam-GAP.jpg| Keban Barajı
Dosya:Elazig-Bopal-cropped.jpg| Gazi Caddesi
Dosya:Hazarbaba.jpg| Elazığ Kayak Merkezi <small>(Hazarbaba)</small>
Dosya:Festung Harput.jpg| Harput Kalesi
Dosya:Elazığ 11.jpg| Malatya Caddesi
Dosya:Elazığ2.JPG| Balakgazi (Belek Gazi)
Dosya:Lake Hazar and Mount Hazar Baba.jpg| Hazar Gölü ve Dağı
</gallery>

== İlin milletvekilleri ==

:**Yakın dönem milletvekilleri *(23-27. Dönem)*''' 

## Ayrıca bakınız
* Elazığ ilindeki yerleşim yerleri listesi
* Harput

## Dipnotlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Elazığ Valiliği 
* Elazığ Belediyesi 
* Elazığ İl Kültür Ve Turizm Müdürlüğü 
* Elazığ Millî Eğitim Müdürlüğü 
* Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü
* Elazığ Emniyet Müdürlüğü
* Elazığ Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
* Elazığ Tarım İl Müdürlüğü 
* Elazığ-Fırat Üniversitesi