Venöz trombüs

**[[Tromboz]]** (thrombosis), canlı organizmada kan elemanlarının (fibrin, trombosit, eritrosit, lökosit) kalp ve damar iç yüzüne kitle (pıhtı) ha&shy;linde yapışması olgusudur; damar içinde oluşan pıhtı kitlesine ***trombus*** ya da **''trombüs** (thrombus)* adı verilir ([[Tromboz|tromboz patofizyolojisi]]). Trombozun yaşam kurtarıcı (fizyolojik) ve öldürücü (patolojik) sonuçları vardır. [[Tromboz]] olgusu genellikle damarlara yönelik olumsuzluklarda görülür. Endotel zararıyla birlikte pıhtılaşma ([[hemostaz]]) mekanizması çalışmaya başlar. Önce trombin aktive olur, sonra da [[fibrinojen]] fibrine dönüşür. Fibrin, pıhtının ana elemanıdır. Ayrıca, genel bir tanım olarak herhangi bir damardaki trombustan kopan pıhtı parçasının başka bir bölge damarını tıkamasına [[tromboembolizm]] denir.

== Tromboembolizm ==
Arteriyel veya venöz trombüsün bir parçası, "embolüs" olarak parçalanıp [[dolaşım sistemi]]nde sürüklenerek başka bir yere yerleşir ve [[emboli]] oluşturur. Bu embolizm türü *'"tromboembolizm"** olarak bilinir. Venöz tromboembolizm (genellikle **VTE** olarak adlandırılır) [[akciğer]]e yerleşirse, "[[pulmoner embolizm]]" adlı komplikasyon ortaya çıkar. Bir arteriyel emboli, yerleşip embolizm oluşturabileceği [[kan damarı]] boyunca ilerleyebilir.

=== Arteryel tromboembolizm ===
Sistemik embolizme neden olur. [[Tromboz|Trombusların]] kaynakları sol kalp atrium ve ventrikülü (özellikle infarktlardan sonra), kalp kapakçıkları, büyük çaplı arterlerdeki aterom plakları ve [[anevrizma]]lardır. Kalpteki trombuslardan kaynaklı embolizmde [[aritmi]]lerin çok önemli rolü vardır. Tromboembolizm nedenleri:.

* Myokard infarktı üzerindeki endokard yüzeyinde oluşan trombuslar,
* İnfektif endokarditlerde mitral ve aorta kapağı endokardında oluşan [[Tromboz|septik trombuslar]],
* Romatizmal kalp hastalığındaki atrial trombuslar
* Sol atrium trombozu
* [[Kardiyomyopatiler]]
* Aorta anevrizmalarındaki trombuslar
* Büyük çaplı damarlardaki ülsere [[Ateroskleroz|aterom plakları]]
* Kalp kapak ve aorta protezleri
* Paradoks embolizm

=== Venöz tromboembolizm ===
%90'ı bacak venalarındaki (popliteal, femoral ve iliak venalar) ve pelvis venalarındaki derin ven trombozundan kopan emboluslardır (kan basıncının ansızın yükselmelerinde taze trombuslar yerlerinden kolayca koparlar). Kalptekiler sağ atriumdan ve ''sinus cavernosus**tan kaynaklıdır. Trombus eskidik&shy;çe organize olmaya başlar ve kopması güçleşir.

* Venöz emboluslar *pulmoner embolizm* yaparlar. Pulmoner embolizmin sonuçları embolusun büyüklüğüne, mikroorganizma içerip içermemesine, hazırlayıcı durumların bulunup bulunmamasına bağlıdır.
* Pulmoner tromboembolizmin en önemli sonucu büyük bir embolusun *arteria pulmonalis* ana dalını tıkayarak akut sağ kalp yetmezliği, kardiyovasküler kollaps ve ansızın ölüme yol açabilmesidir. Bu olgunun mekanizması şok ya da refleks pulmoner vazokonstriksiyona bağlanmaktadır.
* Orta büyüklükte bir embolus akciğerlerde infarkt yapabilir. Kronik sol kalp yetmezliği ya da pulmoner vasküler patolojisi olan hastalarda *arteria pulmonalis*'in ana dallarından birini tıkayan embolus akciğer infarktı oluşmasına yol açabilir.
* Küçük embolusların kaynakları genellikle sağ kalp ve alt ekstremi&shy;te venleridir. Derin ven trombozundaki pulmoner embolizm olgularının ¾'ünde emboluslar küçüktür ve fibrinolitik aktiviteyle eritildiklerinden klinik belirti vermezler. Ancak sık sık yineleyen olgularda pulmoner hipertansiyon gelişebilir (%5). Pulmoner hipertansiyonu *cor pulmonale* ve progressif bir dispne tablosu izler.
* Septik küçük emboluslar kaynaklarını süpüratif trombuslardan alır. Akciğerlerde septik infarktlar ya da piyemik abseler oluştururlar.



## Kaynakça