Şematik akıl yürütme

**Şematik akıl yürütme** yahut **Diyagramatik akıl yürütme**, görsel temsiller aracılığıyla yapılan akıl yürütmedir. Şematik akıl yürütme, dilsel veya cebirsel araçlar yerine diyagramlar ve görüntüler kullanılarak görselleştirilen kavram ve fikirlerin anlatılmaya çalışmasını esas alır.

## Diyagram

Diyagram, bilginin bazı görselleştirme tekniklerine göre 2 boyutlu geometrik ve simgesel temsilidir. Diyagram teriminin mantıkta iki anlamı olabilir.

* *görsel bilgi cihazı*: " İllüstrasyon " terimi gibi diyagram da grafikler, teknik çizimler ve tablolar da dahil olmak üzere görselleştirme tekniklerini temsil eden kolektif bir terim olarak kullanılır.
* *belirli türde görsel gösterim*: Bu yalnızca, niteliksel verileri çizgiler, oklar veya diğer görsel bağlantılarla birbirine bağlanan şekillerle gösteren türdür.

Bilimde terim her iki şekilde de kullanılır. Örneğin, Anderson (1997) daha genel bir tanım yaparak şunu ifade etmiştir: "diyagramlar resimseldir ancak soyuttur; bilgi temsilleri ve haritalar, çizgi grafikler, çubuk grafikler, mühendislik planları ve mimarların çizimlerinin hepsi diyagram örnekleridir, oysa fotoğraf ve video diyagram örnekleri değildir." ". Öte yandan Lowe (1993) diyagramları özellikle "temsil ettikleri konunun soyut grafik betimleri" olarak tanımlamıştır.

Daha gelişmiş bir tanım yapılacak olursa diyagramlar ve çizelgeler, "bilginin gerçek temsillerinden ziyade soyut temsillerini" göstererek bilgisayar grafikleri, teknik resimler, infografikler, haritalar ve teknik çizimlerle kontrast oluşturur.

Veya Bert S. Hall'un yazdığı gibi, "diyagramlar basitleştirilmiş şekillerdir, bir bakıma temel anlamı aktarmayı amaçlayan karikatürlerdir".

## Ayrıca bakınız

* Sezgisel analiz
* Önermeler mantığı
* Uzaysal-zamansal akıl yürütme

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Gerard Allwein and Jon Barwise (ed.) (1996). ''Logical Reasoning with Diagrams''. Oxford University Press.
* Michael Anderson, Peter Cheng, Volker Haarslev (Eds.) (2000). *[https://books.google.com/books?id=b_lqCQAAQBAJ Theory and Application of Diagrams: First International Conference, Diagrams 2000]*. Edinburgh, Scotland, UK, September 1–3, 2000. Proceedings. 
* Micheal Anderson and R. McCartney (2003).  Diagram Processing: Computing with Diagrams. In: *Artificial Intelligence*, Volume 145,  Issue 1–2, April, 2003.
* James Robert Brown (1999). ''Philosophy of Mathematics: An Introduction to the World of Proofs and Pictures''. Routledge.  
* James Franklin (2000). Diagrammatic reasoning and modelling in the imagination: the secret weapons of the Scientific Revolution, in *1543 and All That: Image and Word, Change and Continuity in the Proto-Scientific Revolution*, ed. G. Freeland & A. Corones (Kluwer, Dordrecht), pp.&nbsp;53–115.
* Janice Glasgow, N. Hari Narayanan, and B. Chandrasekaran (ed) (1995). ''Diagrammatic Reasoning: Cognitive and Computational Perspectives''. AAAI Press.
* Kulpa, Zenon. "Diagrammatic representation and reasoning." *Machine GRAPHICS & VISION* 3 (1/2. 1994.
* Gem Stapleton A Survey of Reasoning Systems Based on Euler Diagrams. Electronic Notes in Theoretical Computer Science. 2005.
## Dış bağlantılar
* Diagrammatic Reasoning Site  from the University of Hartford, Connecticut, USA 
* Lecture about *Universal Algebra and Diagrammatic Reasoning* by John Baez, 3 Feb 2006.
* Visual Modelling Group at the University of Brighton, UK.
* Marlo diagrams online to solve syllogisms.