Nahid Sırrı Örik

**Nahid Sırrı Örik** (22 Mayıs 1895 - 18 Ocak 1960) Türk hikâye, roman ve oyun yazarıdır.

## Hayatı

Divan sahibi Oltili Ahmet Nafiz Paşa'nın torunu ve Hukuk Mektebi hocası, rüsûmât müdir-i mütercimi, Şûrâ-yı Devlet Âzâsı, Shakespeare'den iki oyun çevirmiş Gürcü asıllı Hasan Sırrı Bey'in oğlu olan Nahid Sırrı Örik, 22 Mayıs 1895 tarihinde İstanbul'da doğdu. Eski Osmanlı konaklarının etkisiyle tarihi bir atmosferde büyüyen yazar bu yılların etkisini eserlerinde gösterecektir. Mürebbiyesinden aldığı özel dersler sayesinde Fransızcasını ilerleten yazar sonraki yılarda Beşiktaş'taki Âfitab-ı Maarif Rüşdiyesi'nde okudu ve mezun oldu. Sırayla bir İngiliz, bir Fransız Mektebine devam etti. Galatasaray Mekteb-i Sultani'sine girdi. Ancak hiçbirini tamamlamadı. Bir müddet Mekteb-i Hukuk'un derslerine katıldı ve burayı da yarım bıraktı (1913).

I. Dünya Savaşı'nın ikinci yılında yurt dışına çıkarak Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag vd. Batı kentlerinde yaşayan Nahid Sırrı, Cumhuriyet'in ilânını takiben 1928 yılında Türkiye'ye geri döndü. Döndükten hemen sonra Cumhuriyet gazetesinde yazmaya başladı. Ardından Ankara'ya yerleşti ve Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nda çevirmen olarak işe girdi. Ankara'da 1933 yılında Yaşar Nabi ile birlikte Varlık Dergisi'ni çıkardı. Aynı yıl babasının vefatının ardından İstanbul'a döndü. Hayatının sonuna kadar çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yapmayı sürdüren Nahid Sırrı'nın Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleleri de farklı dergi ve gazetelerde yayımlandı.

18 Ocak 1960 tarihinde İstanbul'da öldü.

## Tarzı

Nahid Sırrı Örik eserlerinde bazı konulara özel olarak değinmiştir. Bunlardan biri siyasi güçler ve bunları elde etme çalışmaları, hırslardır.

Örik özellikle tarihe çok düşkündür. Tarihi anlatırken yalı, konak betimlemelerini ve kadın karakterini çok başarılı yansıtmıştır. Eserlerinde Osmanlı Devleti'nin son döneminden Cumhuriyet dönemine geçişe yer vermiştir. Tarihe bu kadar bağlı kalması ve zaman zaman övercesine betimlemesi, Örik'in Osmanlı geçmişini geride bırakmaya çalışan bir toplum tarafından ve bu toplumun edebiyatçıları tarafından geri plana atılmasına neden olur. Bu dışlanmada eşcinsel kimliği de etkili olmuştur. Yusuf Ziya Ortaç kendisi hakkında "Kırıtarak gelirken uzaktan Nahid Sırrı / Sanırım pantolonlu ceketli bir kız gelir" diye yazmıştır. Yazarın içe kapanık bir kişiliğe sahip olduğu bilinmektedir.

Aynı zamanda kendisi, eserlerinde karakterizasyona büyük önem vermiş ve karakterlerinin ruh halinin olay örgüsünün önüne geçmesine izin vermiştir. İlk öyküsü "Zeynep le courtisane" (Kibar Fahişe Zeynep) Fransa'daki bir dergide yayınlanmıştır.

## Etkileri
Nahid Sırrı Örik, Selim İleri'yi çok etkilemiştir. Yazar, "Cemil Şevket Bey, Aynalı Dolaba İki El Revolver" romanındaki erkek karakteri Örik'ten esinlenerek yaratmıştı. Bahriye Çeri ise kendisi hakkında "Bir Cihan Kaynanası: Nahid Sırrı Örik" adlı bir kitap yayınlamıştır. *Eve Düşen Yıldırım* adlı eseri, Show TV tarafından 2012 yılında diziye uyarlanmıştır.

Kemal Bekir, Örik'in *Sultan Hamid Düşerken* isimli romanını 1976 yılında *Düşüş* ismiyle oyunlaştırmıştır. Eser, 2002 yılında Ziya Öztan tarafından *[[Abdülhamid Düşerken]]* adıyla filme çekilmiştir. 2009'da Zeki Demirkubuz tarafından *[[Kıskanmak (roman)|Kıskanmak]]* isimli romanı aynı isimle çekildi. Nergis Öztürk, bu filmdeki Seniha rolüyle 46. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü kazandı. 2025 yılında *Kıskanmak* isimli romanından aynı isimle uyarlanan dizi NOW'da yayımlanmaya başlamıştır.

## Eserleri

### Hikâye Kitapları

* Kırmızı ve Siyah (1929)
* San'atkârlar (1932)
* Eski Resimler (1933)
* Eve Düşen Yıldırım (1934)
* Kırmızı ve Siyah

### Romanları
* Kıskanmak (1946)
* Sultan Hamid Düşerken (1947)
* Yıldız Olmak Kolay Mı? (2006)
* Tersine Giden Yol
* Turnede Bir Artist Öldürüldü

### Oyunlar
* Sönmeyen Ateş (1933)
* Muharrir (1934)
* Alınyazısı (1952)

### İnceleme
* Edebiyat ve Sanat Bahisleri (1932)
* Tarihi Çehreler Etrafında (1933)
* Roman ve Hikâye Hakkında Bir Kalem Denemesi (1933)
* Hayat ile Kitaplar (1956)

### Gezi Notları
* Anadolu (1939)
* Bir Edirne Seyahatnamesi (1941)
* Kayseri-Kırşehir-Kastamonu. (1955)

### Hatıraları
* Eski Zaman Kadınları Arasında (1958)

## Ayrıca bakınız
* MEB 100 Türk Edebiyatçısı

## Kaynakça