OpenAL

**OpenAL** (**Open** **A**udio **L**ibrary), çoklu platform ses uygulama programlama arayüzü. Çok kanallı üç boyutlu seslerin verimli bir şekilde işlenmesi için tasarlanmıştır. Uygulama programlama arayüzü tarzı ve kuralları bilerek OpenGL'e benzetilmiştir. Kütüphanenin ilk sürümleri açık kaynaktır fakat sonraki sürümleri tescillidir.

## Tarihçe
OpenAL ilk olarak 2000 yılında Loki Software tarafından, Windows oyunlarını Linux'a aktarma işlerinde yardımcı olması için geliştirildi. Loki Software'in kapanmasından sonra proje özgür yazılım ve açık kaynak topluluğu tarafından devam ettirildi ve NVIDIA nForce ses kartlarına ve anakartlarına uyarlandı. Kütüphane, günümüzde Apple, Blue Ripple Sound ve özgür yazılım sevenlerin desteğiyle Creative Technology tarafından geliştirilmektedir.

OpenAL ana sözleşmesi her ne kadar OpenGL ARB'yi örnek alan bir Mimari Değerlendirme Kurulu olacağını söylese de böyle bir organizasyon hiç kurulmamıştır ve OpenAL özellikleri genellikle kamuya açık e-posta listesinde ele alınmakta ve tartışılmaktadır.

1.1 sürümünden itibaren Creative tarafından geliştirilen uyarlama tescilli bir proje oldu. Bu uyarlamanın özgür lisanslı son sürümü hala projenin Subversion kaynak kod deposu üzerinden erişilebilir durumdadır. Bununla birlikte OpenAL Soft isimli yaygın bir şekilde kullanılan ve güncel bir özgür alternatifi bulunmaktadır.

## UPA yapısı ve işlevselliği

### Dezavantajları

## Desteklenen platformlar
Uygulama programlama arayüzü aşağıdaki platformlarda mevcuttur:

İşletim sistemleri:
# Android
# AmigaOS
# Bada
# BlackBerry 10
# BlackBerry PlayBook
# BSD
# iOS
# IRIX
# Linux
# Mac OS X
# Microsoft Windows
# MorphOS
# OpenBSD
# Solaris
# QNX
# AROS

Oyun konsolları:
# GameCube
# PlayStation 2
# PlayStation 3
# Xbox
# Xbox 360
# Wii
# PlayStation Portable

## Uygulamaları

### Oyunlar
Creative Labs'a göre aşağıdaki oyunlar OpenAL'ı kullanmaktadır:

**[[0 A.D.]]* 
**[[America's Army]]*
***'
*''[[Armed Assault]]''
*''[[Battlefield 2]]''
*''[[Battlefield 2142]]''
*''[[Broken Sword 5: The Serpent's Curse]]''
*''[[Bioshock]]''
*''[[Colin McRae: Dirt|Colin McRae: DiRT]]''
*''[[Dead Hungry Diner]]''
*''[[DiRT 2]]''
*''[[Doom 3]]''
*''[[Enemy Territory: Quake Wars]]''
*''[[Euro Truck Simulator 2]]''
*''[[FlightGear]]''
*''[[Freedom Fighters]]''
*''[[Hitman]]''
*''[[IHF Handball Challenge]]''
*''[[ioquake3]]''
*''[[Jedi Knight II: Jedi Outcast]]''
*''[[Jedi Knight: Jedi Academy]]''
*''[[Kane & Lynch 2: Dog Days]]''
*''[[Kane & Lynch: Dead Men]]''
*''[[Minecraft]]''
*''[[Mirror's Edge]]''
*''[[OpenArena]]''
*''[[Osmos]]''
***'
**[[Postal 2|Postal²]]*
**[[Prey (video game)|Prey]]*
**[[Psychonauts]]*
**[[Quake 4]]*
**[[Race Driver: Grid|Race Driver: GRID]]*
**[[Regnum Online]]*
**[[Running With Rifles]]*
**[[S.T.A.L.K.E.R.]]*
**[[Tremulous]]*
**[[Unreal II: The Awakening]]*
**[[Unreal Tournament 2003]]*
**[[Unreal Tournament 2004]]*
**[[Unreal Tournament 3]]*
**[[War§ow]]*
**[[Warzone 2100]]*
**[[Wolfenstein]]*
**[[Wurm Online]]*

### Diğer uygulamalar
* Blender - 3B modelleme ve tarama aracı dahili oyun motoru için OpenAL'ı kullanır.
* 3DMark - Oyuncular için başarım ölçme ve kıyaslama aracı.
* Dolphin (emülatör) - Gamecube ve Wii emülatörü
* Vanda Engine - Vanda Engine, 2B ve 3B sesleri simüle etmek için OpenAL 1.1'i kullanır.

## Uyarlamaları
;OpenAL SI: OpenAL Sample Implementation, Loki'nin ilk olarak geliştirdiği ve şu anda devam ettirilmeyen uyarlamadır.

;OpenAL Soft: OpenAL Soft, LGPL lisanslı, çok platformlu yazılım uyarlamasıdır. Kütüphane, hem artık kullanılmayan OpenAL Sample Implementation için uyumlu bir güncelleme hem de artık tescilli olan OpenAL için özgür bir alternatif olarak düşünülmüştür. OpenAL Soft tek kanal, çift kanal, 4 kanal, 5.1, 6.1 ve 7.1 çıktılarını desteklemektedir.

;AeonWave-OpenAL: AeonWave-OpenAL, AeonWave 4D-audio kütüphanesi tarafından sağlanan donanım hızlandırmasından yararlanan LGPL lisanslı OpenAL emülasyon katmanıdır. Bu uyarlama AeonWave kütüphanesinin kullanılmasıyla HRTF'nin yanı sıra sekiz hoparlöre kadar üç boyutlu çevresel ses desteği sunar.

;Rapture3D OpenAL Sürücüsü: Rapture3D OpenAL, Blue Ripple Sound tarafından sadece Windows için geliştirilen, özgür olmayan, ticari bir yazılım uyarlamasıdır. Kütüphane, diğer uyarlamalara yüksek performanslı bir alternatif olarak tasarlanmıştır.

## Ayrıca bakınız
* OpenCL
* OpenGL
* OpenSL ES
* OpenML
* OpenMAX AL
* FMOD

## Dış bağlantılar
* OpenAL Soft
* OpenAL'ı konu alan bir Türkçe günlük
* OpenAL hakkında bir günlük yazısı