open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Propranolol

**Propranolol**, selektif olmayan ve genellikle hipertansiyon hastalığının tedavisinde kullanılan beta blokörler grubuna dahil bir ilacın tıbbi adıdır. Başarılı bir şekilde geliştirilen ilk beta blokördür. Ayrıca, çocuklarda migren gelişiminin önüne geçilmesinde etkili olduğu kanıtlanmış tek ilaç olma özelliğini korumaktadır.

Propranolol, propranolol hidroklorid formunda jenerik ilaç olarak eczanelerde satılmaktadır. Türkiye'deki ticari ismi **Dideral<sup>®</sup>**'dir. Kalp ritmi bozukluğu rahatsızlığı olan hastalara reçete edilmektedir.

Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.

## Kaynakça
Sieg Heil

**Sieg Heil**, bir Almanca sözcük grubu olmakla birlikte nasyonal sosyalist literatürde *Yaşasın Zafer!* anlamına eşdeğerdir. Nazi Almanyası'nda, siyasal toplanmalarda ortak bir çağrıydı. Birisini karşılamak için Hitler selamını vererek *Heil Hitler* demek Nazi Almanyası'nda gelenekseldi. Savaşa ait propaganda film ve posterlerinde bolca kullanılmıştır.

Mitinglerde *Sieg Heil* *Sieg Heil* diye binlerce kişi coşkuyla bağırırdı. Çoğunlukla bir Nazi subayı bir mikrofona *Sieg* diye bağırır ve kalabalık *Heil* ile cevaplardı ve bunun birkaç tekrarı olabilirdi. Böyle toplanmalarda çoğunlukla *Sieg Heil* gamalı haç ile beraber sloganı taşıyan pankartlarla bir gösterisi vardı. NSDAP (Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi), *Sieg Heil* 1933 yılında bir toplu iğne rozetini bir zafer çelengi, gamalı haç ve sözcüklere yaptı.

*Sieg Heil* sloganı genelde Joseph Goebbels'in icadı olduğu düşünülmektedir. Ancak Harvard Üniversitesi'nin Amerikan futbolu takımının şarkısı olan *Harvard Fight Song*'u besteleyen ve daha sonra 1933'e kadar Hitler'e yardım eden "Putzi" lakaplı Ernst Hanfstaengl, SA ve Hitler Gençliği'nin marşlarının *patern*lerinin *Harvard Fight Song*dan alındığını ve *Sieg Heil* sloganının kendisi tarafından icat edildiğini iddia etmiştir.

Günümüzde Almanya'da bu sloganın kullanılması ve yazılı olarak dağıtımı yasaktır ve üç yıla kadar hapis cezası vardır.

## Kültürel etkiler
* Japon animelerden Kidō Senshi Gundam'da yer alan Zion Kōkoku (ジオン公国; Zoen Dükalığı) tarafından *Sieg Zion* sloganı kullanıldı.

## Ayrıca bakınız
* Sieg Heil Viktoria
* Nazi selamı
* Za dom spremni

## Kaynakça
Chimaeridae

**Chimaeridae**, Chimaeroidei alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
ECW Press

**ECW Press**, Toronto, Ontario'da bulunan Kuzey Amerikalı bir kitap yayıncısıdır. 1974 yılında Jack David ve Robert Lecker tarafından *Essays on Canadian Writing* adında bir edebiyat dergisi olarak yayına başladı. Beş yıl sonra ECW, bilimsel ve ticarî başlıklı ilk kitaplarını yayımlamaya başladı. *Annotated Bibliography of Canada's Major Authors* (ABCMA) ve *Canadian Writers and Their Works* (CWTW) adlarında ilk temel serinin de yayınlarına başlandı. 1980'lerde ECW, dizgi tesislerini iyi leştirdi ve referans başlıkları yayımladı. Üçüncü parti müşterilere hizmet vermeye başlayan ECW, şirketlere promosyon amaçlı veya yıldönümlerinde kullanılacak kitaplar oluşturmaya başladı. 1990'larda şirket, ticarî yayına yeniden başladı ve liseler ve halk kütüphaneleri için bilimsel ve referans kaynaklar yayımlamaya başladı. Şirket büyürken *[[Publishers Weekly]]*, ECW Press'i Kuzey Amerika'nın en hızlı büyüyen bağımsız yayımcılarından biri olarak kabul etti. ECW günümüzde edebî kurgu, şiir, gizem kitaplarının yanı sıra; kurgusal olmayan, profesyonel güreş, televizyon ve film, anı, iş, kişisel finans, spor, suç, mizah ve gezi kitapları yayımlamaktadır. ECW'nin açılımı **Entertainment. Culture. Writing.** olarak değiştirildi.

ECW kitapları Governor General's Ödülü, Arthur Ellis Ödülü, Archibald Lampman Ödülü, Heritage Toronto Ödülü ve Independent Publisher Book Ödülü kazandı. Ayrıca bir kez de Trillium Book Ödülü'ne aday gösterildi.

ECW yılda elli yeni kitap yayımlamakta ve İngilizce konuşan dünyaya binlerce kitap dağıtmaktadır. Bu kitaplar dünyada birçok dile tercüme edilmektedir.

## Başlıklar

### Edebî kurgu

* Jonathan Bennett, *Entitlement*
* Tony Burgess, *Pontypool Changes Everything*
* Joey Comeau, Overqualified
* Jon Paul Fiorentino, *Stripmalling*
* Brian Francis, *Fruit*
* Sky Gilbert, *Brother Dumb*
* Derek McCormack, *The Show That Smells*
* Corey Redekop, *Shelf Monkey*
* Emily Schultz, *Joyland*

### Şiir

* Christopher Dewdney, *The Natural History*
* Robert Priest, *Reading the Bible Backwards*
* Stuart Ross, *Hey Crumbling Balcony! Poetry New and Selected*
* Jacob Scheier, *More to Keep Us Warm*
* Emily Schultz, *Songs for the Dancing Chicken*
* R. M. Vaughan, *Ruined Stars*
* Hawksley Workman, *Hawksley Burns for Isadora*

### Gizem/gerilim

* Anne Emery, *Cecilian Vespers*, *The Sign of the Cross*, *Obit* and *Barrington Street Blues*]
* Mike Harrison, *All Shook Up*, *Wild Thing* and *Ruby Tuesday*
* Brad Kelin, *In Tongues of the Dead*
* Mike Knowles, *Darwin's Nightmare*
* John McFetridge, *Dirty Sweet* and *Everybody Knows This Is Nowhere*
* Ross Pennie, *Tainted*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Şefika Ahundova

**Ahundova Şefika Kulam kızı** (Azerice: Axundova Şəfiqə Qulam qızı; 21 Ocak 1924, Şeki - 26 Temmuz 2013, Bakü), Azeri bestecisi, doğuda ilk opera yazan bestekâr kadın.

## Hayatı
1924'te Şeki'de aydın bir ailede doğdu. Ailesinin Bakü'ye göçtü ve ilk musiki eğitimini 1943-1944 yıllarında Azeri bestekâr Üzeyir Hacıbeyovun da öğretmenlik yaptığı Asef Zeynallı adındaki Bakü Musiki Lisesinde tar sınıfında aldı.

Azerbaycan Devlet Konservatuvarına kabul oldu, Üzeyir Hacıbeyovun başkanlığında halk musikisinin esaslarını öğrendi, B. Zeydmanın sınıfında besteci ihtisası yaptı. 1956'da Konservatuvarı bitirdi ve çok sayda popüler olacak şarkılar besteledi. Bununla yetinmeyip, Şark'ta ilk opera yazan kadın olarak tarihe geçti (Gelin Kayası, 1972).

Azerbaycan'da Emektar sanatçı, Halk sanatçısı fahri adlarına sahiptir.

Besteci, 2013 yılında öldü.

## Kaynakça
Taşçılı, Tarsus

## Tarihçe

## Coğrafya

Mersin merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus
Mahallenin nüfusu yaklaşık 750 kişiden oluşmaktadır.

## Dış bağlantılar
Powell's Books

**Powell's Books**, Portland, Oregon metropolitan bölgesindeki bir kitabevi zinciridir. Powell'ın **Powell's City of Books** adlı merkezi, şirketin dünyadaki en yeni ve kullanılan kitabevi olduğunu iddia etmektedir. Powell's City of Books, şehir merkezindeki Pearl District'te yer almaktadır. NW 10th ve 11th Avenue ile W Burnside ve NW Couch Streets arasındaki bir bloğu kaplamaktadır. 6.300 m² perakende kat alanına sahiptir.

Perakende ve online satış envanteri dört milyon yeni, kullanılan, nadir ve baskı dışı kitaptan ibarettir. 2005 yılından bu yana, şirketin web sitesi, ücretsiz sipariş ve 40.000'i aşkın sayıda envanter ile DVD satışı da yapmaktadır. Powell's günde 3000 kitap satmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* ILWU Local 5, Powell's personel birliği  
* Best of the Web Summary  – *[[Forbes]]*
Chanel

**Chanel S.A.**, bilinen adıyla  **Chanel**, Fransız moda tasarımcısı Gabrielle Bonheur "Coco" Chanel tarafından 1909-1910 yıllarında Paris'te kurulmuş moda evidir. Yıllar içinde haute couture, parfüm, saat, hazır giyim, çanta ve kozmetik gibi alanlarda uzmanlaşmış ve dünyaca ünlenmiş lüks bir markaya dönüşmüştür. Firmanın kurucusu ve baş tasarımcısı Coco Chanel 19 Ağustos 1883'te doğmuştur. 20. yüzyılın önemli moda tasarımcılarından olan Coco Chanel'in 2011 yılında Alman Nazi istihbarat örgütü Abwehr'de "Westminster" kod adıyla  "Ajan 7124" olarak kayıtlı olduğu  ortaya çıkarılmıştır.
10 Ocak 1971'de 30 yıldır yaşadığı Paris Ritz'deki odasında yatağında hayatını kaybetmiştir.

1983 yılından beri baş tasarımcılığı Karl Lagerfeld tarafından yapılan Chanel, dünya genelinde 200'den fazla noktada hizmet vermektedir.

## Chanel tanıtan ünlüler
* 1950'ler Marilyn Monroe - (Chanel No. 5)
* 1970'ler Catherine Deneuve - (Chanel No. 5)
* 1990'lar Carole Bouquet (Chanel No. 5)
* 1990'lar Vanessa Paradis (Coco)
* 2000'ler  Avustralyalı aktris Nicole Kidman -  (Chanel No. 5)
* 2009 Fransız aktris Audrey Tautou - (Chanel No. 5)
* 2010 Britanyalı aktris Keira Knightley - (Coco Mademoiselle)
* 2008-2013 İngiliz oyuncu, model Emma Charlotte Duerre Watson
* 2015 Lily-Rose Melody Depp
* 2019 Koreli idol, Blackpink üyesi Jennie Kim

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Resmi Sitesi The House of Chanel 
* The Golden Age of Couture
* Chic Chicago: Couture Treasures from the Chicago History Museum
* Chanel's AW 08/09 show in the Hint Fashion Magazine
Ansambl oyuncu kadrosu

**Ansambl oyuncu kadrosu** veya **Toplu oyuncu kadrosu**, tek bir başrol yerine, birden fazla başrol karakterin olduğu ve hikâyenin bu karakterler arasında dengeli bir şekilde dağıldığı yapımlardaki oyuncu kadrosudur.
Bu tür bir kadro, yazarlara farklı bölümlerde farklı karakterlere odaklanma imkânı vererek esneklik sağladığı için özellikle televizyon dizilerinde tercih edilmiş ve böylece popüler olmuştur. Buna ek olarak, bu tür kadroya dayanan yapımlarda oyuncuların ayrılması da diziye, yıldız oyunculara dayanan yapımlarda olduğundan daha az zarar vermektedir.

*[[Yüzüklerin Efendisi (film serisi)|Yüzüklerin Efendisi üçlemesi]]* ve *[[Yıldız Savaşları (film)|Yıldız Savaşları]]* gibi bir büyük tema etrafında dönen ya da *[[The High and the Mighty (film)|The High and the Mighty]],* *[[Aşk Her Yerde]]* ve *[[Çarpışma (film, 2004)|Çarpışma]]* gibi karakterlerin birbirinden bağımsız hikâyelerini birbiriyle ilişkili temalar üzerinden ele alan filmler de ansambl oyuncu kadrolarına sahiptir.

## İlgili ödüller
### Film
* National Board of Review Award for Best Cast (ABD)
* En İyi Oyuncu Kadrosu SAG Ödülü (sinema) (ABD)

### Televizyon
* Gemini Award for Best Ensemble Performance in a Comedy Program or Series (Kanada)
* Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series (ABD)
* Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series (ABD)

## Örnekler
### Oyunlar
* *[[Cats]]* 1981
* *[[Glengarry Glen Ross]]* 1983
* *[[You're a Good Man, Charlie Brown]]* 1967

### Televizyon dizileri
**[[Uzay Yolu: Yeni Nesil|Star Trek: The Next Generation]]* (1987-1994)
**[[Friends]]* (1994-2004)
* *[[Lost (dizi)|Lost]]* (2004-2010)
* *[[Heroes]]* (2006-2010)
*  *[[Brooklyn Nine-Nine|Brooklyn Nine Nine]]* (2013-2022)

### Filmler
* *[[The High and the Mighty (film)|The High and the Mighty]]* 1954
* *[[Airport (film)|Airport]]* 1970
* *[[Ocean's Eleven (film, 2001)|Ocean's Eleven]]* 2001
* Black Hawk Down
* Paris, I Love You
* The Lord Of The Rings

### Operalar
* *[[Figaro'nun Düğünü]]* 1786
* *[[Cosi fan tutte]]* 1790
* *[[Sevil Berberi]]* 1816

## Ayrıca bakınız
* All-star
* Polifoni (edebiyat)

## Kaynakça
Lostpedia

**Lostpedia**, wiki teknolojisiyle çalışan bir çevrimiçi ansiklopedidir. Amerikan televizyon dizisi *[[Lost (dizi)|Lost]]* hakkında bilgiler içermektedir. 22 Eylül 2005'te Kevin Croy tarafından başlatılan Lostpedia, bilgilerin kullanıcı tarafından yazıldığı bir veritabanı oluşturmak adına MediaWiki yazılımı kullanmaktadır. Sitenin içeriği Creative Commons lisansı altındadır ve bu sayede bilgiler halka ücretsiz olarak sunulmaktadır. Ancak ticarî amaçla kullanılması ya da sitenin topluluğundan olmayan kişilerce değiştirilmesi mümkün değildir. Lostpedia, reklam gelirleriyle desteklenmektedir, ancak kamuya mali detayları konusunda bilgi vermemektedir. 14 Haziran 2009 itibarıyla sitede tahmini olarak 5.687 madde bulunmaktadır. Lostpedia, 18 Aralık 2008'de Fandom'un bir parçası oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Lostpedia  
* Diğer dillerde Lostpedia: İbranice, Almanca , İspanyolca , Fransızca, İtalyanca , Japonca , Felemenkçe, Lehçe , Portekizce, Rusça, Çince ve Danca
Mıgırdiç Portakalyan

**Mıgırdiç Portakalyan** ( *Mgrdiç Portukalian*, d. 21 Ekim 1848 - ö. 26 Eylül 1921), 1885 yılında Van merkezli ve ilk Ermeni partisi olan Armenekan Partisi'ni kuran Osmanlı Ermenisi bir gazeteci ve eğitimcidir.

## Hayatı

İlk olarak Tokat'ta öğretime başlayan Portakalyan, Batı Anadolu ve Balkanlara yaptığı bir yolculuğun ardından geri döndüğü Van'da 1878 yılında bir okul açtı. Okul, üyeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle kurulduğu yıl içinde dağılmak durumunda kaldı. Portakalyan'ın 1881'de açtığı bir diğer okul ise 1885 yılında Osmanlı yetkilileri tarafından kapatıldı ve Mıgırdiç Portakalyan Marsilya'ya sürgüne yollandı. Kurmuş olduğu gizli Ermeni derneği Ermeni Yurttaşlar Birliği'nin çalışmalarını daha sonra buradan yönetti. Kendisinin ve öğrencilerinin çıkardığı dergilerle Ermeni diasporasının ve batılı ülkelerin dikkati Ermeni bağımsızlık mücadelesine çekilmeye çalışıldı.

## Kaynakça
Tarımsal ve Kırsal Kalkınma İçin Özel Eylem Programı

**Tarımsal ve Kırsal Kalkınma İçin Özel Eylem Programı**. (İngilizce: ***S'''pecial '''A'''ccession '''P'''rogramme for '''A'''griculture and '''R'''ural '''D'''evelopment'' - '''SAPARD''') Haziran 1999'da [[Avrupa Birliği Konseyi]] tarafından birliğe katılmaya aday [[Orta Avrupa|Orta]] ve [[Doğu Avrupa]] ülkelerinin tarım sektörlerini ve kırsal kesimlerini desteklemek ve [[Tek Pazar]] ile [[Ortak Tarım Politikası]]'na hazırlık süreçlerini hızlandırmak için hazırlanmıştır.

SAPARD, [[Phare]] ve [[ISPA]] ile birlikte, Avrupa Birliği'nin aday ülkelere katılım öncesi yaptığı üç finansal yardım ögesinden biridir. Bu yardımlar birliğe katılmaya aday Doğu ve Orta Avrupa ülkelerinin katılım süreçlerine katkı olarak verilen hibe yardımlarıdır.

SAPARD programının 2000-2006 dönemindeki yıllık bütçesi 540 milyon avrodur. [[Romanya]] ve [[Bulgaristan]]'ın 2007'de birliğe katılmalarının ardından, SAPARD programı da sona ermiştir. 2007 yılından sonra Avrupa Birliği'nin finansal yardım programları '''[[Katılım Öncesi Yardım Aracı]]''' ('''IPA''') ([[İngilizce]]: ***I**nstrument for **P**re-accession **A*'ssistance*) olarak tek çatı altında birleştirilmiştir.
Musa Yabgu

**Musa İnanç Bey** (ö. 1047) Selçuklu ailesinden Türk beyi.

Selçuk Bey'in dört oğlundan biriydi. Ağabeyi Arslan Yabgu Gazneliler'e esir düştüğünde ailenin başına geçmek istedi, ancak yeğenleri Tuğrul ve Çağrı'nın gölgesinde kaldı. Dandanakan Savaşı'ndan sonra toplanan aile meclisinde doğu işlerinin sorumluluğunu aldı. Oğlu Hasan (Ebu Ali Ḥasan) Bey 1047'de Doğu Anadolu'ya düzenlenen bir harekâtta Gürcüler tarafından öldürüldü.

## Kaynakça
* Ṣadr-al-Din Ḥosayni, *Aḵbār al-dawlat al-saljuqiya*, Türkçe çeviri. Necati Lügal, *Ahbâr üd-devlet is-selçukiyye*, Ankara, 1943.
* Moḥammad b. ʿAli Rāvandi, *Rāḥat al-ṣodur wa āyat al-sorur dar tāriḵ-e Āl-e Saljuq*, ed. Moḥammad Eqbāl, rev. ed., Mojtabā Minovi, Tehran, 1985.
* *Tāriḵ-e Sistān*, ed. Malek-al-Šoʿarāʾ Bahār, Tehran, 1987.
Geven (anlam ayrımı)

* Geven, Alaca - Çorum ili Alaca ilçesine bağlı köy
* Geven, Kütahya - Kütahya ili merkez ilçesine bağlı köy
* Geven - bir bitki cinsi.
İbrahim Yınal

**İbrahim Yınal** (ö. 23 Temmuz 1059), Selçuklu ailesinden Türk beyidir. Babası Yusuf Yınal, Selçuk Bey'in dört oğlundan biriydi. Selçuk Bey'in büyük oğlu Mikail Bey ölünce, Orta Asya'da yaygın olan leviratus geleneği uyarınca dul karısı, kardeşi Yusuf'la evlendirildi ve bu evlilikten İbrahim Yınal dünyaya geldi. Dolayısıyla İbrahim Yınal, Tuğrul ve Çağrı Beylerin anne tarafından kardeşi, baba tarafından kuzenidir.Lakabı Seyfüddevle'dir.Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun ilk iki başkenti olan Nişabur ve Rey şehirleriyle beraber Hemedan gibi nice şehirlerin fatihidir. Dicle Nehri boyuna ilk akınları yapan komutandır. Anadolu'nun Türkleşmesi'nde büyük katkıları olmuştur.

Dandanakan Savaşı'ndan sonra İbrahim Yınal batı ucuna gönderildi. Kuzeni Hasan Bey'in Gürcüler tarafından pusuya düşürülüp öldürülmesi üzerine, diğer kuzeni Kutalmış Bey'le beraber Bizans topraklarına girdi. Gürcü Dükü IV. Liparit'in komuta ettiği Bizans-Gürcü ordusunu Pasinler'de bozguna uğrattı (1048). Çok sayıda esir ve ganimet ele geçirdi. (Arap tarihçi Ali İbnü'l-Esîr, esir sayısını abartarak 100.000 olarak aktarır.)

Sultan Tuğrul Bey, başarılı sonuçlanan Anadolu harekâtından sonra İbrahim Yınal'dan Hemedân şehri ile Cibâl bölgesinde yer alan kalelerin kendisine teslim edilmesini istedi (1049-50/h.441). İbrahim Yınal, ağabeyi Tuğrul Bey'in bu isteğini kabul etmedi ve ondan ayrılarak isyana girişti. Bu İbrahim Yınal'ın hayatı boyunca Tuğrul Bey'e karşı giriştiği iki isyandan ilkidir. Neticede taraflar arasında meydana gelen şiddetli savaşı Tuğrul Bey kazandı. Tuğrul Bey savaştan sonra kardeşinin elinde bulunan bütün kale ve şehirleri dört gün içinde ele geçirdi. İbrahim Yınal savaştan sonra Sermâc Kalesi'ne kapandıysa da Tuğrul Bey, çeşitli kavimlerden oluşan ve yaklaşık 100.000 kişilik güçlü ordusu ile onu kaleden indirmeye muvaffak oldu.

Batı sınırındaki akınları yöneten İbrahim Yınal, ateş hattında olup askeri yükü taşıdığını düşünerek iktidar merkezini dinlememeye başladı. 1058'de yönünü doğuya çevirip Tuğrul'un üzerine yürüdü. Bu İbrahim Yınal'ın ağabeyi Tuğrul'a karşı ikinci isyanıdır. Diğer Selçuklu beylerinden beklediği desteği göremeyen İbrahim bozguna uğradı. Bizzat kardeşi/kuzeni Tuğrul tarafından yay kirişiyle boğularak öldürüldü. İbrahim Yınal'ın isyanı ve öldürülüş şekli bizzat Garsuni'me tarafından yazılmıştır. Ancak bu kitap zamanımıza ulaşmamış olup, Sıbt İbnu'l-Cevzi tarafından yazılan Mir'atü'z-Zaman Fi Tarihi'l-Ayan'da Selçuklular kitabın özetlerinden günümüze gelmiştir.

## Popüler kültür
2021'de TRT 1 de yayınlanmaya başlayan  dizisinde Uygar Özçelik tarafından canlandırılmıştır.

## Kaynakça
Bney Brak

**Bney Brak** (**Bnei Brak** veya **Bene Beraq**) (İbranice:בני ברק), İsrail'in Tel Aviv kentinin doğusunda bulunan, Tel Aviv Bölgesi'nde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 7.088&nbsp;km²'dir. Nüfusun büyük çoğunluğunu Haredi Yahudileri oluşturur. Bney Brak İsrail'in en fakir şehirlerinden birisidir ve ayrıca İsrail'de nüfus yoğunluğu en yüksek olan şehirdir.

## Kaynakça
Yusuf Yınal

**Yusuf Yınal**, Selçuklu ailesinden Türk beyi.

Selçuk Bey'in dört oğlundan biri olan Yusuf Yınal, ağabeyi Mikail Bey'in ölümü üzerine dul kalan yengesi ile evlendi. Bu evlilikten İbrahim Yınal dünyaya geldi.
Katılım Öncesi Yapısal Politikalar Aracı

**Katılım Öncesi Yapısal Politikalar Aracı** (İngilizce: ***I'''nstrument for '''S'''tructural '''P'''olicies for Pre-'''A'''ccession'' - '''ISPA''') [[Avrupa Birliği]]'nin aday ülkelere, [[SAPARD]] ve [[Phare]] ile birlikte, katılım öncesi yaptığı üç finansal yardım ögesinden biridir. Bu yardımlar birliğe katılmaya aday [[Doğu Avrupa|Doğu]] ve [[Orta Avrupa]] ülkelerinin katılım süreçlerine katkı olarak verilen hibe yardımlarıdır. Avrupa Birliği'nin öncelikli alanlarından olan çevre ve ulaşım konuları uyarınca, altyapı projelerine yardım ve destek sağlamıştır.

Proje 1999 yılında hazırlanmış ve 2000 yılında yürürlüğe girmiştir. Dönemin Avrupa Birliği'ne katılmaya aday Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine ([[Polonya]], [[Macaristan]], [[Çekya]], [[Slovakya]], [[Slovenya]], [[Estonya]], [[Litvanya]], [[Letonya]], [[Romanya]], [[Bulgaristan]]) -1999 yılı değerlerinde- her yıl 1.04 milyar avro hibe yardımı yapılması öngörülmüştür. Bu yardım planıyla, aday olan on ülkede geniş çapta 300 altyapı projesi desteklendi. Toplamda hibe edilen yardım 7 milyar avroyu aştı ve yatırım giderleriyle birlikte yaklaşık 11.6 m, lyar avro harcandı.

2004 yılında, Romanya ve Bulgaristan dışındaki aday ülkelerin birliğe resmen katılmasıyla bu yardımı yalnızca bu ikş ülke almayı sürdürdü. Birlk adayı olan ülkeler [[Yapısal Fonlar ve Uyum Fonu]]'ndan yararlanmaya başladı. 1 Ocak 2005 tarihinden, bu yardım planının uygulanmasının kaldırıldığı 2007 yılına dek [[Hırvatistan]] da bu yardımı aldı. 2007 yılından sonra Avrupa Birliği'nin finansal yardım programları '''[[Katılım Öncesi Yardım Aracı]]''' ('''IPA''') ([[İngilizce]]: ***I**nstrument for **P**re-accession **A*'ssistance*) olarak tek çatı altında birleştirildi.
Semih Aydilek

**Semih Aydilek** (d. 16 Ocak 1989, Köln), Alman-Türk futbolcudur. Forvet pozisyonunda görev almakta olup, Almanya'nın Hanauer SC 1960 takımında forma giymektedir.

## Kariyeri
Köln'de doğan futbolcu, profesyonel futbol hayatına 2008-2009 yılında Birmingham City FC'de başlamıştır. Daha sonra Motherwell FC'nin dikkatini çekmiştir. Buradan tekrar eski kulübü olan Birmingham City FC'ye dönmüştür. Tolunay Kafkas'ın dikkatini çekmiş ve 16 Ağustos 2009'da Kayserispor'a katılmştır. Önceki Ülkesi Almanya U-20 Futbol takımında da oynamıştır. Daha sonra Türk vatandaşlığına geçmeye karar vermiştir.

## Dış bağlantılar
* 
* 
*
Sandro da Silva Mendonça

**Sandro da Silva Mendonça** d. (1 Ekim 1983, Paraná) Brezilyalı futbolcudur.

## Futbolculuk kariyeri
### Kulüp takımları kariyeri
Sandro adıyla da bilinen futbolcudur. Aktif futbol hayatına Paraná Clube'de başlamış dönemin Gençlerbirliği'nde teknik direktör olan kişi tarafından transfer edilmiştir. İlk sezon fazla forma şansı bulamayınca kardeş kulüp olan Hacettepe SK'ye transfer olmuştur. Hacettepe küme düşünce Gençlerbirliği yeniden transfer etmiştir. Sözleşmesi 30 Haziran 2010'da sona erdi. 2010-2011 sezonunda Brezilya'daki Coritiba FC'ye transfer olmuştur ve yarım sezon sonra Avaí FC'ye geçti.

Daha sonra 2010-2011 sezonu ikinci yarısında Sivasspor'a transfer oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* TFF Resmî İnternet Sitesi - Sandro da Silva Mendonça Profili
* 
*
Bamsı Beyrek

**Bamsı Beyrek,** Dede Korkut hikâyelerinde, Türk, Azerbaycan ve bazı Altay efsaneleri ile masallarında bahsedilen Türk kahraman. **Bey Böyrek, Bay Bura, Bey Birye, Beğ Beyreg, Bey Beyrek, Bay Börek, Bağ Böğrek** gibi adlarla da bilinmektedir.

Bamsı Beyrek, hikâyelerdeki ana karakter olan Salur Kazan'ın en yakın arkadaşıdır. Ayrıca tüm Oğuz beyleri içinde en yakışıklı dört kişiden biridir. Bamsı Beyrek'in adına Dede Korkut hikâyeleri dışında da rastlanır.

## Bamsı Beyrek'in kaçırılması
Oğuzlar arasındaki iç savaşın anlatıldığı hikâyede, Bamsı Beyrek'in kaçırılmasından da bahsedilir.

İç Oğuz ve Dış Oğuz arasında düşmanlık başlamıştır. Bamsı Beyrek'in kendisi İç Oğuz'dan olup karısı Dış Oğuz'dandır. Dış Oğuz beyleri Beyrek'i yanlarına çağırıp kendilerini desteklemesini isterler. Beyrek ise İç Oğuz'un başındaki Salur Kazan'ın en yakın dostudur ve ona ihanet etmez. O zaman Aruz Koca sinirlenir ve Beyrek'i yaralar.

## Popüler kültürde
Burak Aksak, Oğuz Türklerinde yaşanan bir aşkı konu alan filmine ‘Bamsı Beyrek’ adını verdi.

Kuruluş Osman ve Diriliş Ertuğrul dizisinde Bamsı Beyrek'ten esinlenerek oluşturulan Nurettin Sönmez'in canlandırdığı bir karakter yer almaktadır.

2016 yılında yayımlanan Bamsı Beyrek filminde, Uraz Kaygılaroğlu canlandırmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek
* Banıçiçek

## Kaynakça
Phare

**Phare** programı, SAPARD ve ISPA ile birlikte, Avrupa Birliği'nin aday ülkelere katılım öncesi yaptığı üç finansal yardım ögesinden biridir. Bu yardım programı, birliğe katılmaya aday Batı ve Orta Avrupa ülkelerinde komünist rejimlerin yıkılmasının ardından, bu ülkelerin ekonomilerini yeniden yapılandırma çabalarını desteklemek amacıyla oluşturulmuştur.

İlk olarak 1989 yılında *Polonya ve Macaristan: Ekonomilerini Yapılandırmak için Yardım* (İngilizce: ***P'''oland and '''H'''ungary: '''A'''ssistance for '''R'''estructuring their '''E'''conomies'' - '''PHARE''') adıyla başlatılan yardım programı daha sonraki dönemlere genişletilmiş ve toplamda on ülkeyi kapsar hâle getirilmiştir. 2004 yılında birliğe yeni üyeler kabul edilene dek [[Bulgaristan]], [[Çekya]], [[Estonya]], [[Letonya]], [[Litvanya]], [[Macaristan]], [[Polonya]], [[Romanya]], [[Slovakya]] ve [[Slovenya]]; bu ülkelerden sekizinin bu tarihte birliğe katılmasının ardından ise yalnızca Bulgaristan ve Romanya bu yardımı almışlardır.

2000 yılına dek Batı Balkan ülkelerinden [[Arnavutluk]], [[Makedonya]] ve [[Bosna-Hersek]] de bu yardım planından yararlanmış ancak 2001 yılında ''Batı Balkanlarda Yeniden Yapılanma, Kalkınma ve İstikrara Yönelik Topluluk Yardımı'' ([[İngilizce]] ***C**ommunity **A**ssistance for **R**econstruction, **D**evelopment and **S**tability in the Balkans'' - **CARDS**) programının eyleme girmesinin ardından bu ülkelere yapılan yardım için ayrı bir ödenek ayrılmıştır.

Phare programının 2000-2006 dönemindeki toplam bütçesi 10 milyar avro olarak belirlenmiş ve her yıl söz konusu ülkelere toplamda 1 milyar 577 milyon avro hibe yardımı yapılması öngörülmüştür. Ödenekler, komünist rejimin uygulandığı bü ülkelerde şirket özelleştirmelerinin desteklenmesi, [[Trans-Avrupa Ağları]]'nın geliştirilmesi ve demokrasinin yerleştirilmesi gibi konularda kullanılmıştır. [[Romanya]] ve [[Bulgaristan]]'ın 2007'de birliğe katılmalarının ardından, Phare programı da sona ermiştir. 2007 yılından sonra Avrupa Birliği'nin finansal yardım programları **Katılım Öncesi Yardım Aracı** (**IPA**) ([[İngilizce]]: ***I*'nstrument for **P**re-accession **A**ssistance'' ) olarak tek çatı altında birleştirilmiştir.
The Wire

**The Wire**, Baltimore, Maryland'de geçen bir drama dizisidir. ABD'de HBO'da yayınlanan dizinin yapımcısı ve yazarı, eski polis muhabiri David Simon'dır. Yayınına 2 Haziran 2002'de başlanan dizi beş sezonun ardından, 9 Mart 2008'de sona erdi.

Dizinin her bir sezonu Baltimore şehrinin ayrı bir yüzüne odaklanmıştır. Bunlar sırasıyla, uyuşturucu trafiği, liman, şehir yönetimi ve bürokrasi, eğitim sistemi ve yazılı basındır. Geniş oyuncu kadrosu, genellikle diğer rolleriyle fazla ünlü olmamış karakter oyuncularından oluşur. Simon dizinin bir suç draması olarak sunulmasına rağmen, "gerçekten Amerikan şehriyle, bir arada nasıl yaşadığımızla ilgili. Kurumların bizi bağımsız bireyler olarak nasıl etkilediğiyle ilgili ve ister polis, ister  	yükleme işçisi, ister uyuşturucu satıcısı, ister politikacı, yargıç ya da avukat, en sonunda riske girerek bağlı olduğunuz kurumla mücadele etmeniz gerektiğine ilişkin" olduğu yorumunu yaptı.

Büyük bir ticari başarı ya da önemli bir televizyon ödülü kazanamamış olsa da, *The Wire* genellikle eleştirmenler tarafından gelmiş geçmiş en büyük televizyon dizilerinden biri olarak tanımlanır. Dizi, şehir hayatını, sanatsal hırsları gerçekçi yansıtması ve sosyopolitik temaları alışılagelmişin aksine derinlemesine incelemesiyle dikkat çeker.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Samnitler

**Samnitler**, Orta İtalya'da Campania ve Adriyatik Denizi arasındaki dağlık Samnium bölgesinde yerleşmiş eski halk. Şahinlerin soyundan geldikleri sanılan, Oskanca konuşan Samnit&shy;ler, Roma'ya karşı, Hirpini, Caudini, Caraceni ve Pentri adında 4 kabileden oluşan bir konfederas&shy;yon oluşturup, MÖ 343-MÖ 290 arasındaki Samnit Savaşlarında Romalılara şiddetle direndiler. MÖ 290'da ağır bir yenilgiye uğramaları üstüne, topraklarında bir&shy;çok Roma kolonisi kuruldu. Toplumsal Savaş (MÖ 91- MÖ 87) sırasında Gaius Marius'un yanında yer aldılar ve MÖ 82'de Lucius Sulla komutasındaki birlikler karşısın&shy;da bozguna uğrayıp, daha sonra Romalılarla karıştılar.
The Strangerhood

***The Strangerhood***, Rooster Teeth Productions tarafından yaratılan bir komedi dizisidir. Bilgisayar ve video oyunlarındaki video görüntülerine, daha önceden kaydedilmiş diyalogların ve diğer seslerin senkronize edilmesiyle hazırlanmaktadır. Animasyon, *[[The Sims 2]]* oyunu kullanılarak, sitcomlar ve reality show'ların parodisi olarak oluşturulmaktadır.

*The Strangerhood*, Rooster Teeth Productions'ın dört machinima serisinden ikincisidir. *[[Red vs. Blue|Red vs. Blue: The Blood Gulch Chronicles]]*dan önce ve *[[PANICS]]*ten sonra piyasaya çıktı. Seride *[[Desperate Housewives]]*, *[[Lost (dizi)|Lost]]*, *[[24 (dizi)|24]]* ve *[[American Idol]]* gibi programların parodileri yer almaktadır.

Bölümler Rooster Teeth ve *The Sims 2* resmî web sitelerinde yayınlanmaktadır. Ayrıca, ilk sezon bölümleri DVD olarak 5 Mayıs 2006'da dünya çapındaki GameStop'larda satışa sunuldu.

## Dış bağlantılar
*
Skate

***Skate*** (***skate.*** olarak pazarlandı), EA Black Box tarafından Xbox 360 ve PlayStation 3 için geliştirilen bir kayak video oyunudur. Kuzey Amerika'da Xbox 360 için 17 Eylül 2007'de ve PlayStation 3 için 24 Eylül 2007'de yayımlandı. Avrupa'da ise Xbox 360 için 28 Eylül 2007'de ve PlayStation 3 için 5 Ekim 2007'de piyasaya çıktı. 1 Şubat 2008 itibarıyla *Skate*, 2007 kayak oyunu *[[Tony Hawk's Proving Ground]]*dan yaklaşık ikiye bir oranında daha fazla sattı. *Skate*in devamı *[[Skate 2]]*, Xbox 360 ve PlayStation 3 için yayımlandı. Bunun yanı sıra Wii ve Nintendo DS için de *[[Skate It]]* oyunu piyasaya çıktı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
I. Pedro (Portekiz kralı)

**I. Pedro** (8 Nisan 1320, Coimbra - 18 Ocak 1367, Estremoz, Portekiz'in 8. kralıdır. Portekiz kralı IV. Afonso ve karısı Kastilyalı Beatriz'in üçüncü ama hayatta kalan tek oğludur.
I. Pedro

**I. Pedro** adı taşıyan hükümdarlar:

* I. Pedro : Portekiz kralı 1357 - 1367
* I. Pedro: Brezilya imparatoru 1822 - 1831, ayrıca IV. Pedro adıyla Portekiz kralı 1826
Kedah Sultanlığı

**Kedah Sultanlığı**, günümüzde Malezya topraklarının bir kısmını oluşturan Malay Yarımadası'nda kurulan ilk Müslüman sultanlıklardan biri.

11. yüzyılda yönetici sınıfın Açe Sultanlığı'nın da etkisiyle Hinduizm inancını terkederek İslamiyeti kabul etmesiyle ülke de Müslümanlaştı. Raca Phra Ong Mahawangsa **Muzaffer Şah** adını aldı ve ülkeyi "Sultan" unvanıyla yönetmeye başladı.

19. yüzyıldan sonra İngiliz sömürgesi haline gelen devlet, sınırlarını koruyarak Malezya'nın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra da anılan ülkenin federal yapısı içinde yer aldı.

## Kedah sultanları

* Muzaffer Şah I (1136-1179)
* Muazzam Şah (1179-1201)
* Muhammed Şah (1201-1236)
* Ma'zûl Şah (1236-1280)
* Mahmud Şah I (1280-1320)
* İbrahim Şah (1320-1373)
* Süleyman Şah I (1373-1422)
* Ataullah Muhammed Şah (1422-1472)
* Muhammed Civa Zeynel Abidin I (1472-1506)
* Mahmud Şah II (1506-1546)
* Muzaffer Şah II (1546-1602)
* Süleyman Şah II (1602-1625)
* Ricalüddin Şah (1625-1651)
* Muhyiddin Şah (1651-1661)
* Ziyaüddin Mükerrem Şah (1661-1687)
* Ataullah Muhammed Şah II (1687-1698) 
* Abdullah I Muazzam Şah (1698-1706)
* Ahman Tacüddin Halim Şah I (1706-1709)
* Abdullah II (1709-1723)
* Ataullah Muhammed III (1723-1741)
* Muhammed Civa Zeynel Abidin II (1741-1778)
* Abdullah Mükerrem Şah III (1778-1797) 
* Ziyaüddin Mükerrem Şah II (1797-1803) 
* Ahmad Tacüddin II Halim Şah (1803-1843)
* Zeynel Raşid Muazzam Şah II (1843-1854) 
* Ahmad Tacüddin III Mükerrem Şah (1854-1879) 
* Zeynel Raşid Muazzam Şah III (1879-1881)
* Abdülhamid Halim Şah (1881-1943)
* Badli Şah (1943-1958)
* Abdülhalim Muazzam Şah (1958-2017)

## Ayrıca bakınız
* Kedah Sultanlığı
* Malezya

## Dış bağlantılar

* Kedah sultanları listesi
Tainan

**Tainan** (; "Güney Tayvan") Tayvan'ın özel şehirlerinden biridir. Şehir ülkenin güneybatısında yer almaktadır. Yüzölçümü 2,191.6531&nbsp;km² olan şehrin nüfusu Ocak 2016 tarihi itibarı ile 1,885,550'dir.

Tainan 1661 - 1887 yılları arasında Qing Hanedanlığı'nın başkenti olmuştur. Şehir tarihi yerler ve harabeleri ile ünlenmiştir. Tayvan'ın önemli ticaret ve eğitim merkezidir.

## İklim
Tainan alt-tropikal iklime sahiptir. Nisan ile Eyül arası kuvvetli sağanak yağışlar ve fırtınalar iklime hakimdir.

## İdari bölümler
Tainan şehri idari olarak 37 semte ayrılmaktadır.

## Ulaşım
Tainan'a şehre 6&nbsp;km uzaklıktaki Güney semtinde yer alan Tainan Havalimanı hizmet vermektedir.

## Kardeş şehirler
Tainan'ın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir antlaşması bulunmaktadır:

*  Monterey, ABD (1965)
*  Gwangju, Güney Kore (1968)
*  San Jose, ABD (1977)
*  Kansas City, ABD (1978)
*  Pasay, Filipinler (1980)
*  Cavite, Filipinler (1980) 
*  Tagaytay, Filipinler (1980)
*  Trece Martires, Filipinler (1980)
*  Columbus, ABD (1980)
*  Kinmen, Çin Cumhuriyeti (1981)
*  Santa Cruz de la Sierra, Bolivya (1981)
*  Port Elizabeth, Güney Afrika (1982)
*  Orlando, ABD (1982)
*  Gold Coast, Avustralya (1982)
*  Fairbanks, ABD (1983)
*  Oklahoma City, ABD (1986)
*  Huntsville, ABD (1986)
*  Carbondale, ABD (1991)
*  Leuven, Belçika (1993)
*  Ra'anana, İsrail (1999)
*  Zacapa, Guatemala (2003)
*  Elbląg, Polonya (2004)
*  Ribe, Danimarka (2005)
*  Keçiören, Ankara, Türkiye (2005)
*  Cagayan de Oro, Filipinler (2005)

;Dost şehirler;
*  Penghu, Çin Cumhuriyeti (2004)
*  Sendai, Japonya (2006)
*  Almere, Hollanda (2009)
*  Nikkō, Japonya (2009)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Tainan City Travel Information
* Tainan City Dynamic Bus Information System
* The Confucian temple in Tainan
Cüstânîler

**Cüstaniler**. 805-919 yılları arasında İran'ın Deylem bölgesinde merkezleri Rey kenti olmak üzere hüküm süren hanedan.

Abbasiler'in birçok eyalete aynı aileden valiler atamak zorunda kaldıkları bir dönemde güçlendiler.

Geniş bir alana hükmeden hanedanın ilk yöneticisi Merzüban bin Cüstan oldu. Etkinliklerini Müsafiriler'e kaptırana kadar Abbâsiler'e bağlı olarak Kazvin, Gilan ve Zencan yörelerini idare ettiler. Ünlü tarihçi Alâeddin Atâ Melik Cüveynî'nin bildirdiğine göre ünlü Elemût Kalesi 860 yılında 1. Cüstan devrinde inşa edilmeye başlanmıştır.

## Cüstani hükümdarları

* Merzüban bin Cüstan (805- )
* Cüstan I bin Merzüban (-866)
* Vehsudan bin Cüstan (866-903)
* Cüstan II bin Vehsudan (903-913)
* Ali bin Vehsudan (913-919)

## Kaynakça
Dülefiler

**Dülefiler**, 825-898 yılları arasında İran'ın Hemedan ve İsfahan bölgelerini içine alan Cibal Eyaletinde Abbasiler'e bağlı olarak hüküm süren Arap asıllı hanedan.

Hanedanın idare merkezi Kerec idi. Abbasiler devrinde Arap İmparatorluğu'ndaki merkezkaç eğilimlerinin hız kazanması sonucunda giderek güçlendilerse de toprakları 898 yılında tekrar Abbasiler tarafından ilhak edildi.

İdarecileri hüküm sürdükleri sırayla şu şekildedir:

* Ebu Dülefi'l Kasım (825-842)
* Abdülaziz (842-873)
* Dülef (873-879)
* Ebu'l Abdullah Ahmed (879-893)
* Umerül Haris (893-898)
Yapısal Fonlar ve Uyum Fonu

**Yapısal Fonlar ve Uyum Fonu**, Avrupa Birliği tarafından üye ülkelere dağıtılan iki bağlantılı ödenektir. Uyum fonu, birlik üyesi ülkelerin daha az gelişmiş bölgelerini desteklemek; yapısal fonlar ise ulaşım sektörü başta olmak üzere üye ülkelerin birlik altyapısına uyum sağlamalarına olanak sağlamak amacıyla verilmektedir. Günümüzde yürürlükte olan program 1 Ocak 2007 tarihinde başlatılmıştır ve 31 Aralık 2013 tarihine dek sürmesi öngörülmektedir. Bu fonlara ayrılan miktar; Yapısal fonlar için 277 milyar avro, Uyum Fonları içinse 70 milyar avro ayrılmaktadır.

Ortak Tarım Politikası ile birlikte, yapısal fonlar ve uyum fonu Avrupa Birliği ödeneklerinin büyük bir bölümünü oluşturur. Bu da Avrupa Birliği'nin toplam bütçesinin önemli bir bölümüne denk gelir. 2007-2013 dönemi için yeni hedefler koyulmuş ve yıllık toplam 347 milyar avroyu geçen bir bütçe ayrılmıştır.
Ѣ

**Ѣ** (Yat), Kiril alfabesinde arkaik harf. Latince ě sesine karşılık gelmektedir. Bulgarca, Rusça, Ukraynaca, Rumence, Sırpça ve Hırvatçadaki benzer harflere esin kaynağı olmuştur.
Avrupa Yardım ve İş Birliği Ofisi

**Avrupa Yardım ve İş Birliği Ofisi** (İngilizce: *EuropeAid Co-operation Office* - kısaca ***EuropeAid***), Avrupa Komisyonu'nun birimi olan bir genel müdürlüktür. 1 Ocak 2001 tarihinde faaliyete geçen kurum, komisyonun dış yardımlarının yönetiminin yeniden düzenlenmesi amacıyla oluşturulmuştur. Bu dış yardımlar Avrupa Birliği bütçesi ve Avrupa Kalkınma Fonu tarafından finanse edilmektedir.

Avrupa Birliği'nin Akdeniz, Balkan, Latin Amerika, Afrika, Karayip ve Pasifik Ülkeleri'ne yönelik yardım programları Avrupa Yardım ve İş Birliği Ofisi'nin sorumluluğu altındadır.
New York Üniversitesi

**New York Üniversitesi**, New York şehrinde bulunan özel bir üniversitedir. Mütevelli Heyeti üyeleri arasında Türkiye'den Bahçeşehir Üniversitesi'nin sahibi ve Mütevelli Heyeti başkanı Enver Yücel de vardır.

New York Üniversitesi; 16 okul, lise, enstitüsü Brooklyn ve Manhattan'da 6 yerde bulunmaktadır. New York Üniversitesi 31 Nobel Ödülü kazananı; 19 Akademi Ödülü kazananı; Emmy ve Grammy ödüllerini kazanan mezunlar vermiştir.

## Dış bağlantılar

* New York University
* Washington Square News  - NYU's daily student newspaper
* NYULocal - NYU's student blog
* WNYU 89.1 FM - NYU's student radio station
* NYU Athletics 
* Make No Little Plans: NYU Campus in Abu Dhabi  by John Gravois, *The National*, July 17 2009
IV. Pedro

**IV. Pedro** adını taşıyan hükümdarlar:

* IV. Pedro: Aragon kralı (1336 - 1387)
* IV. Pedro: Portekiz kralı (1826)
Avrupa İstatistik Ofisi

**Avrupa İstatistik Ofisi** ya da kısaca **Eurostat**, Avrupa Komisyonu'nun bünyesinde yer alan ve merkezi Lüksemburg'da bulunan bir genel müdürlüktür. Kurumun temel amacı Avrupa çapında yürüttüğü anket çalışmalarıyla Avrupa Birliği'ne istatistikî bilgiler sağlamaktır. Kurum, Avrobarometre aracılığıyla Avrupa Birliği üyesi ülkeler, birliğe aday ülkeler ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği üyesi ülkelerde elde ettiği istatistikî verileri, Avrupa Birliği kurumlarına, ulusal yönetimlere ve kamuoyuna iletir. Kurumun bilgilerine basın yayın organları üzerinden ya da resmî genel ağ sayfasından ulaşılabilir.

## Genel müdürler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Eurostat resmî genel ağ sayfası
Erman Özgür

**Erman Özgür** (d. 13 Nisan 1977, İstanbul), ofansif orta saha mevkiinde oynamış Türk eski futbolcudur.

## Kulüp kariyeri
Futbol altyapısını Kartalspor kulübünde aldı. İlk profesyonel sözleşmesini de bu takımda yaptı. Ancak ilk isminin duyulduğu takım Çanakkale Dardanelspor oldu. Oradan Trabzonspor'a transfer oldu. 24 Aralık 2010 tarihinde Mersin İdman Yurdu'na transfer oldu. MİY'de iki sene geçiren Özgür, 2011-2012 sezonunda serbest kaldı. PTT 1. Lig takımlarından Adana Demirspor'da 1 sezon forma giydikten sonra aktif futbol yaşantısına nokta koymuştur.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Gaziantepspor Kulübü Resmi İnternet Sitesi Erman Özgür Profili
*
Trans-Avrupa Ağları

**Trans-Avrupa Ağları** (İngilizce: **''T**rans-**E**uropean **N**etworks* - *'TEN'''), Avrupa Birliği tarafından 1992 tarihli Maastricht Antlaşması'nın 154, 155 ve 156 sayılı maddelerinde oluşturulan bir girişimdir. Girişimin amacı bir içpazarın oluşturulması, ekonomik ve toplumsal uyumun güçlendirilmesidir.

İstihdam yaratılması ve ekonomik büyüme için de önemli bir aşama olarak görülen Trans-Avrupa Ağları uyarınca oluşturulan projeler Yapısal Fonlar ve Uyum Fonu ödeneklerinden karşılanmaktadır. Avrupa Yatırım Bankası da bu girişimin finanse edilmesinde verdiği kredilerle önemli bir rol üstlenmiştir.
Europol

**Avrupa Polis Teşkilatı** ya da kısaca **Europol**, Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile birliğin ortaklık kurduğu diğer ülkelerin güvenlik güçleri arasında, uluslararası organize suçlar ve terörizm konusunda iş birliği ve etkili çalışma ortamı sağlamak amacıyla kurulmuş bir birimdir. 

Europol’ün temel amacı, AB üyesi devletlerin kolluk kuvvetleri arasındaki etkinliği ve iş birliğini artırmaktır. Bu amaç doğrultusunda bilgi ve istihbarat paylaşımını kolaylaştırır, analitik destek sunar ve uzmanlık ile özel eğitim sağlar. Kurumun odaklandığı başlıca alanlar arasında uyuşturucu ticareti, insan ticareti, bilişim suçları, para aklama ve terörle mücadele yer almaktadır.

Teşkilatın yürütme yetkisi yoktur ve yetkilileri şüphelileri tutuklama, bağımsız soruşturma yürütme veya üye devletlerdeki yetkili makamlardan önceden onay almadan hareket etme yetkisine sahip değildir. Bunun yerine Europol'ün rolü, AB içindeki ulusal kolluk kuvvetlerinin çabalarını desteklemek ve kolaylaştırmaktır.

## Tarihçe
Merkezi Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan Avrupa Polis Ofisi, 1976 tarihinde kurulan TREVI *(Terrorisme, Radicalisme, Extrémisme et Violence Internationale – Terörizm, Radikalizm, Aşırılık ve Uluslararası Şiddet)*  olarak adlandırılan hükûmetler arası bir kuruluşun temelleri üzerine kurulmuştur. Europol adı ilk olarak Haziran 1991'de düzenlenen Lüksemburg Zirvesi'nde gündeme gelmiş ve 1992 tarihli Maastricht Antlaşması K-3. maddesi çerçevesinde kurulması öngörülmüştür. Kuruluşun sözleşmesi 1995'te hazırlanmış ve AB Üyesi Devlet parlamentolarında onaylandıktan sonra 1999 tarihinde etkin olarak yürürlüğe girmiştir. İlk olarak 1994'te EDU (Europol Drugs Unit) adıyla sınırlı bir yetki alanıyla uyuşturucu konusunda faaliyet göstermeye başlayan ofis, bugün 27 ülkeden 600'ün üzerinde çalışanı bulunan bir kurum hâline gelmiştir. Kuruluş, 1 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe giren Konsey Kararı ile Kanun Uygulayıcılar Birimi olarak adını değiştirmiş ve AB kuruluşu haline gelmiştir.

Çalışanlarının sorgulama ve tutuklama yetkisinin bulunmadığı Kanun Uygulayıcılar Birimi (Europol), Avrupa Birliği üyesi ülkelerin polis teşkilâtları için suç analizi yapmakta, operasyonel ve stratejik istihbarat toplamakta ve iletişim ağı oluşturmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Avrupa Polis Ofisi resmî genel ağ sayfası
Sabri Sayari

**Sabri Sayari** (d. 1942 - ö. 12 Şubat 2026, İstanbul), Türk akademisyen. Türkiye ve Orta Doğu siyaseti ve ekonomisi üzerine araştırmaları ile tanınmıştır. Amerika Birleşik Devletleri'nin tanınmış üniversitelerinde, akademilerinde, düşünce kuruluşlarında, öğretim üyeliği, danışmanlık, editörlük ve idare heyeti üyeliği görevlerinde bulunmuştur.

## Eğitimi ve kariyeri
ABD'nin Columbia Üniversite'sinde sosyal bilimler ve ekonomi üzerine lisans ve doktora dereceleri aldı. 1971 ve 1973 yılları arasında Rutgers Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı. 1974 ve 1984 yıllarında Boğaziçi Üniversitesi'nde Siyasi Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyeliği yaptı aynı zamanda ABD'nin Columbia Üniversitesi'nde, Danimarka'nın Aarhus Üniversitesi'nde, ABD'nin California Üniversitesi'nde ve George Washington Üniversitesi'nde misafir öğretim üyeliği yaptı. Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Akademisi'nde öğretim üyeliği görevinde bulundu.

Sayari, 1994 ve 2005 yılları arasında ABD'nin Georgetown Üniversitesi'nde Ecnebiler Servisi Okulunda Türk Çalışmaları ve Araştırmaları Enstitüsünün yönetici danışmanlığını yapmıştır. Bu görevinden önce 1991-1994 yılları arasında ABD'nin Ulusal Bilimler Akademisi'nin Ulusal Araştırma Kurulunun (National Academy of Sciences, National Research Council) kıdemli üyesi olarak görev yaptı. 1985 ve 1993 yılları arasında ABD'nin RAND düşünce kuruluşu şirketinde kalıcı danışmanlık görevini yürüttü. ABD'li Michael Rubin'in yönetimindeki Middle East Quarterly dergisinin editörler heyetinde göre aldı.

Türkiye'nin yerel politikaları ve dış politikaları ve siyasi ilerleme, demokratikleşme ve uluslararası siyasi iktisat üzerine kapsamlı yayınları bulunmaktadır.

Siyasi İlimler Türk Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı yürütürken 12 Şubat 2026'da öldü.

## Bazı çalışmaları
* Türkiye'nin Yeni Dünyası: Türk Dışişleri Politikalarında değişen dinamikler (2000), (İngilizce orijinal ismi: *Turkey's New World: Changing Dynamics in Turkish Foreign Policy (2000)*)
* Türkiye'de Politikalar, Partiler ve Seçimler (2002), (İngilizce orijinal ismi: *Politics, Parties and Elections in Turkey (2002)*)
* Türkiye'de Siyasi Liderler ve Demokrasi (2002), (İngilizce orijinali ismi: *Political Leaders and Democracy in Turkey (2002).*)
* 1990'larda Türkiye ve Orta Doğu, ()
* Filistin Çalışmaları üzerine Bülten (1997), (İngilizcesi: *Journal of Palestine Studies (1997))*
## Dış bağlantılar
* Sabri Sayari Özgeçmiş, Sabancı Üniversitesi, İstanbul Politikalar Merkezi 
* Sabri Sayari: Biographical Note, Hellenic Resources Network  (İngilizce)

## Kaynakça
Kız Kulesi (İzmir)

**Kız Kulesi** veya **Laskaris Sarayı**, İzmir'in Kemalpaşa ilçesinde yer alan özgün bir Bizans yazlık sarayıdır.

## Tarihçe
İmparator I. Theodoros Laskaris (1206-1222) zamanında yapılmıştır. Burası İstanbul dışında inşa edilmiş bir imparatorluk sarayı olması bakımından çok önemlidir. Selçuklu Hanedanı ve Beylikler döneminde de Türkler tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Aralık 2011'de yapıda restorasyon çalışmaları başlatıldı.

## Mimari
Sarayın planı İstanbul'daki tekfur sarayına benzemektedir. Yapı 11,50 × 25,50 m boyutlarında kuzey güney yönünde uzunlamasına dikdörtgen planlıdır. Zemin katı dış yüzeyleri hafifçe yuvarlatılmış büyük kesme taşlardan meydana gelmiştir. Zemin katta içeride dördü doğu duvarında diğer dördü batı duvarında olmak üzere sekiz adet paye vardır. Buradaki pencerelerin dar ve ince uzun oluşu ise korunmak amaçlıdır. Zemin katı, diğer üç katın molozları ile doldurulmuştur. Birinci ve ikinci katın cepheleri ayakta kalmış üst kat ve çatıdan ise hiçbir iz kalmamıştır. Duvarda görülen ahşap kirişler, bu katların tabanlarının ahşap olduğunu gösterir. Zemin katın doğu cephesinde büyük kesme taşlardan masif bir görünüşe sahip 2,50 m genişliğinde tam ortada giriş kapısı vardır. Zemin kat dikdörtgen bloklar hâlindeki yontma taştan, devşirme malzemeden inşa edilmiştir. Bu taş bloklar arasında harç kullanılmamıştır. Üst katlar ise dört sıra tuğla, bir sıra taş dizisinin üst üste konulması ile meydana gelmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
1840'larda futbol

Aşağıdaki gelişmeler, ^**[[1840'lar|1840'lı yıllarda]]** meydana gelen **[[futbol]]** ile ilgili olan olaylardır.

## Olaylar
* 1848 – Cambridge Üniversitesi'ndeki bir kurul, genel futbol kurallarını yaratma girişiminde bulundu. Bu kurallar kitabı daha sonraları Cambridge kuralları olarak bilindi ve futbolu çok etkiledi.
* 1848 – Cheltenham'da biri tribünde ikisi sahada olmak üzere ilk kez bir karşılaşmada üç hakem kuralı uygulandı.

## Doğumlar
* 1842, 2 Aralık – Charles William Alcock, FA Cup'ın kurucusu olan İngiliz futbolcu
* 1847, 19 Haziran – Robert Barker, İngiliz futbolcu
* 1847, 30 Ağustos – Morton Betts, İngiliz futbolcu ve kriket oyuncusu (ö. 1914)
* 1848, 16 Mayıs – Ernest Bambridge, İngiliz futbolcu
* 1848, 22 Ağustos – John Brockbank, İngiliz futbolcu
* 1849, 28 Mart – Reginald Birkett, İngiliz futbolcu
Başkenti en büyük kenti olmayan ülkeler listesi

Bu liste, başkenti en büyük kenti olmayan ülkelerin listesidir. Listede 34 ülke yer almaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Başkentler listesi
* Birden fazla başkenti olan ülkeler

## Kaynakça
Georgius Tzul

**Georgius Tzul**, Hazar Kağanlığı'nın son kağanı. 1016'ya kadar kağan olarak kalmıştır ve sonrasında ise, Hazar Kağanlığı yıkılmıştır. Georgius ise, bir Hristiyan adıdır.

1016-1019 yılları arasında Bizans'la iş birliği yapan Ruslar, Hazarlar'a saldırarak onların Tmutarakan'daki Hazar toprakları 1016-1019 yılları arasında Bizans imparatoru II. Basileios'un gönderdiği donanmanın yardımıyla Kiev Knezi I. Svyatopolk tarafından zaptedilmiştir. Bu savaştan Hazarların son hakanı olan Georgius Tzul esir edilmiştir. Hakan Hristiyanlığı kabul ederek *Arbon* unvanını almıştır. Çernigovlu Mstislav bundan sonra Tmutarakan'ın da knezi olmuştur.

## Kaynakça
* Иванов С. А. *Древнеармянское житие Стефана Сурожского и хазары* // Хазары . - М. - Иерусалим, 2005. ISBN 5-93273-196-6
* Kevin Alan Brook. *The Jews of Khazaria*. 2nd ed. Rowman & Littlefield Publishers, Inc, 2006.
1850'lerde futbol

Aşağıdaki gelişmeler 1850'lerde meydana gelen gelmiş olaylardır.

## Olaylar
* 1855 İngiliz üniversitesi takımlarının, İsviçre'de maç yapmaları ile futbol, ilk defa Avrupa kıtasına geçmiş oldu.
* 1857, 24 Ekim — İngiltere'nin Sheffield kentinde Sheffield FC kuruldu. Kulüp İngiltere Futbol Federasyonu ve FIFA'nın yönetim birimleri tarafından Dünya'nın en eski kulübü sayılır.

## Doğumlar
* 1850, tarih bilinmiyor – Frederick Maddison, İngiliz futbolcu
* 1850, 1 Ocak – Charles Chenery, İngiliz futbolcu
* 1850, 13 Mart – Alfred Goodwyn, İngiliz futbolcu
* 1850, 14 Mart – Francis Birley, İngiliz futbolcu
* 1850, 23 Nisan – Arnold Kirke-Smith, İngiliz futbolcu
* 1850, 27 Mayıs – Charles Morice, İngiliz futbolcu
* 1850, 15 Haziran – Charles Clegg,İngiliz futbolcu ve FA başkanı
* 1850, 20 Temmuz – Cuthbert Ottaway, İngiliz futbolcu
* 1852, tarih bilinmiyor – Alexander Bonsor, İngiliz futbolcu
* 1852, 21 Nisan – William Clegg, İngiliz futbolcu
* 1854, 25 Ocak – Segar Bastard, İngiliz futbolcu
* 1855, 1 Haziran – Walter Buchanan, İngiliz futbolcu
* 1856, 6 Mart – Horace Barnet, İngiliz futbolcu
* 1856, 12 Kasım – Joseph Beverley, İngiliz futbolcu
* 1857, 9 Temmuz – Norman Bailey, İngiliz futbolcu
* 1857, 23 Temmuz – Lindsay Bury, İngiliz futbolcu
* 1859, tarih bilinmiyor – Billy Mosforth, İngiliz futbolcu
* 1858, 30 Temmuz – Edward Bambridge, İngiliz futbolcu
* 1859, 15 Mart – Arthur Alfred Brown, İngiliz futbolcu
* 1859, 29 Nisan – Rupert Anderson, İngiliz futbolcu

## Dipnotlar
Lezbiyen pornografisi

**Lezbiyen pornografisi**, izleyicide cinsel etki yaratmak amacıyla kadınlar arasında yapılan seksi yansıtmadır. Gey pornografisi, lezbiyen pornosunun önemli bir uzantısı ve devamıdır. Lezbiyenlik, en azından antik Roma döneminden beri erotik sanatta bir tema olmuştur ve pek çok kişi lezbiyenlik tasvirlerini erotik olarak görmektedir. Lezbiyen pornografisi kadın pornografisi olarak kabul edilir.

Sinema ve televizyon tarihinin çoğu için lezbiyenlik tabu olarak kabul edildi, ancak 1960'lardan beri giderek kendi başına bir tür haline geldi. İlk olarak softcore filmlerde ve erotik gerilim filmlerinde bulunan lezbiyenlik tasvirleri, 1980'lerde ana akım sinemaya girdi.

## Kaynakça