Suriye lirası

*Suriye lirası*' (Arapça: الليرة السورية al-līra as-sūriyya, Fransızca: livre syrienne), Suriye'de kullanılan para birimidir. Bir lira, 100 kuruştan (piastre) oluşmaktadır; ancak günümüzde kuruşlar tedavülde kullanılmamaktadır. 2026 yılında Suriye Merkez Bankası tarafından tedavüle sokulan yeni banknotlarda iki sıfır atılmıştır. Suriye Lirası'nın uluslararası kısaltması SYP'dir. Suriye Lirası üzerinde ihracat ve döviz çıkışı kısıtlamaları bulunmaktadır.

5 Aralık 2005 tarihinde, Suriye Ticaret Bankası tarafından verilen satış oranı ABD Doları'na 48,4 SYP idi. 2000'li yılların başında bir dolara yaklaşık 50 liralık bir oran olağandı, ancak döviz kuru ciddi dalgalanmalara maruz kaldı. 2011 yılında iç savaşın başlamasından bu yana, paranın döviz kuru önemli ölçüde kötüleşti, Mart 2011'de 1 ABD doları için 47 SYP'den Temmuz 2017'de 1 ABD doları için 515 SYP'ye geriledi.

***Kağıt paralar:***
* 5 Lira 
* 10 Lira
* 25 Lira
* 50 lira
* 100 lira
* 200 lira
* 500 lira

## Tarihçe
Osmanlı egemenliği altında Suriye'de Türk lirası para birimi olarak kullanıldı. Osmanlı Devleti'nin çöküşünden sonra, Suriye manda yönetimine girdi ve diğer Fransız ve İngiliz mandalarıyla birlikte (Filistin, Ürdün, Lübnan) Mısır Lirası ülkede para birimi olarak kullanılmaya başlandı.
Suriye Lirası (livre) ilk kez 1919 yılında çıkartıldı ve 20 Suriye Lirası, 1 Fransız Frankına sabitlendi. Suriye Bankası Lübnan'ın ve Suriye'nin resmi bankası olma özelliğini taşıdığından ismini Suriye ve Lübnan Bankası olarak değiştirdi. 1924'ten itibaren banka Suriye-Lübnan para birimini bastı. 1939 yılında Suriye ve Lübnan para birimleri ayrıldı.

1941 yılında Suriye Lirasının Fransız Frankı'na sabitlenmesinden vazgeçilerek, 8.83125 Suriye Lirası=1 İngiliz Sterlini olacak şekilde İngiliz Sterlinine sabitlendi. Bu karar Suriye'nin İngiliz ve Fransız güçleri tarafından işgal edilmesinden kaynaklı alınmıştır. İngiliz Sterlinine sabitlenme oranı frank ile sterlin arasındaki savaştan önceki kur temel alınarak şekillendirilmiştir. 1947 yılında Suriye lirasının Amerikan dolarıyla sabitlenmesine karar verildi.

1958 yılında, Suriye banknotundan Fransızca dili kaldırıldı ve İngilizce ile değiştirildi. Banknotlar 1, 5, 10, 25, 50, 100 ve 500 liralık olarak tedavül edildi. 1966 yılında, 25, 50 ve 100 liralık banknotların tasarımı değiştirildi. 1997 ve 1998 yılında, 50, 100, 200, 500 ve 1000 liralık kupürler tanıtıldı. 2009 yılında, 50, 100 ve 200 liralık banknotlar tamamen yeni bir tasarım ile değiştirildi. 2014 yılında yeni bir 500 liralık banknot tedavüle girdi. Bunun ardından 30 Temmuz 2015'te 1.000, 2 Temmuz 2017'de 2.000 ve 24 Ocak 2021'de 5.000 Suriye Lirası banknotu piyasaya sürüldü.

## Suriye iç Savaşı
ABD'nin Sezar Yasası'na ilişkin yaptırımlarının uygulanması üzerine, İdlib Valiliği'ndeki hükûmet karşıtı yerel yönetimler, hızla düşen Suriye lirası yerine Türk lirasını benimsedi. Türk lirası, Afrin ve Cerablus gibi Suriye'nin Türk müdahalesi altındaki diğer bölgelerinde Suriye lirasının yerini aldı.

### Döviz kuru
2011'de iç savaşın başlamasından bu yana, Suriye lirasının resmi olmayan döviz kuru önemli ölçüde kötüleşti. Mart 2011'de 1 ABD Doları 47 Suriye lirası, Temmuz 2017'de ise 515 lira idi.

3 Mart 2021'de Suriye lirası, karaborsada yeni bir rekor düşüşe ulaştı ve 1 ABD doları, 4.000 Suriye lirasına eşit seviyeye ɡeldi. Haziran 2021'de Suriye lirası dolara karşı yaklaşık 3.150 lira idi.

31 Aralık 2022'de Suriye lirası karaborsada rekor düşüş yaşadı ve 1 ABD doları, bir yıl öncesine göre iki kat artarak 7.150 Suriye lirasına eşit hale geldi.

10 Mayıs 2023 itibarıyla, resmi döviz kuru 7.500 Suriye lirası 1 ABD dolarına eşit oldu.

Aralık 2024'te Esad rejiminin çöküşünün ardından Suriye lirası daha da düşerek tüm zamanların en düşük seviyelerine ulaştı.

### 2010 serisi
27 Temmuz 2010 tarihinde, Suriye Merkez Bankası 50-, 100- ve 200 lira banknotların yeni bir dizisini yayınladı. Notlar Avusturyalı banknot tasarımcı Robert Kalina tarafından dizayn edildi. 1 Ağustos 2014 tarihinde, Suriye Merkez Bankası yeni 500 lirayı yayınladı. 30 Haziran 2015 tarihinde, Suriye Merkez bankası yeni 1.000 lirayı yayınladı. Yeni liranın banknotunun arka tarafında Roma mozaik resim görüntüleri yer almaktadır. Cumhurbaşkanı Beşar Esad'ın portresi, 2017 yılında 2000 liralık banknota eklendi. Ocak 2021'de 5.000 yeni lira yayınlandı.
## Suriye (2024-günümüz)
### 2026 seri
Yeni para birimi 1 Ocak 2026'da piyasaya sürüldü ve tamamen kağıt para olarak basılıyor. İlk aşamada altı farklı değerde banknot piyasaya sürülecek: 500 LS, 200 LS, 100 LS, 50 LS, 25 LS ve 10 LS. İkinci aşamada ise üç farklı değerde banknot piyasaya sürülecek: 1.000 LS, 5 LS ve 1 LS.

Önerilen plana göre, her 100 Suriye lirası, yeni Suriye Arap Cumhuriyeti lirasının bir birimiyle değiştirilecek. Hem eski hem de yeni para birimleri, uzatma olasılığıyla birlikte 90 gün süreyle eş zamanlı olarak dolaşımda kalacak

## Kaynakça