open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dhalsim

**Dhalsim**, Capcom'un Street Fighter serisindeki kurgusal bir karakterdir. İlk kez 1991'de Street Fighter II: The World Warrior'da göründü. Dhalsim, hem köylüleri hem de ailesi tarafından sevilen mistik bir Yoga uygulayıcısıdır. Aynı zamanda fakir köyü için para toplamak için World Warrior turnuvasına katılarak inançlarına karşı çıkan bir pasifisttir. Dhalsim, ahlak merkezli bir karakterdir ve diğer benzersiz nitelikleri ile dikkat çekmiştir.

Dövüşçü, uzayan ayak ve kolları ile uzak dövüşte avantaj sağlamaktadır. Bunun yanında, ağzından çıkardığı ateş ile rakiplerini de yakabilmektedir. (Bunu ateş aşağı + ileri + yumruk ile yapılmaktadır.) Dhalsim Super Street Fighter IV'da da görülen bir karakterdir.

## Karakter kavramı
Dhalsim'in adının kökeni Osaka'da Capcom'un ofisinin yakınındaki bir Hint restoranından alınmıştır ("Dhal" mercimek, "shim" Sümbül fasulyesidir).

Street Fighter II'nin resmi olarak piyasaya sürülmesinden önce, Dhalsim'in ilk orijinal tasarımı, havada çift zıplama yeteneklerinden birine sahip olan türban takan bir savaşçıydı ve adı Büyük Kaplan'dı. Dhalsim'in diğer ilk zamanlardaki tasarımlarından biri, dört kollu ve bir fil başlı Hindu tanrısı Ganeşa'ya çarpıcı bir benzerlik taşıyordu. Ganesha'nın bir resmi Street Fighter II sahnesinin arka planında görülebilir ve Ultra Street Fighter IV'teki beşinci alternatif kostümü ona benzemektedir.

## Karakter dizaynı
Dhalsim genellikle göz bebeği olmayan gözlere sahip olarak tasvir edilir. Vücut yapısı, karnının ve belinin orantısız ve zayıf görünmesi dışında, düzenli olarak egzersiz yapan ve ağırlık çalışan normal bir erkeğinki gibidir. Tek kıyafeti olarak yırtık safran şort, eşleşen bilek ve ayak bileği bantları ve küçülmüş insan kafataslarından bir kolye takmaktadır. Kafasını süsleyen üç renkli çizgi yer almakta ve Street Fighter Alpha serisinde dövüşten önce çıkardığı bir sarık takmaktadır. Street Fighter V'de Dhalsim çok daha yaşlı görünmekte, sakalı uzamış ve dövüş sırasında sarığını başında tutmaktadır.

Dhalsim'in kollarını, bacaklarını, karnını ve hatta boynunu uzun mesafelere uzatabildiği, onu uzun menzilli göğüs göğüse iyi bir dövüşçü yapan Yoga temelli bir dövüş stilidir. Dhalsim ayrıca Yoga Teleport olarak bilinen bir ışınlanma tekniğini kullanır.

## Diğer medyada
Anime serisi Street Fighter II V'de Dhalsim, Hindistan'ın uzak bir köyünde yaşayan bir keşiştir.

Dhalsim, 1994'ün aksiyon filmi Street Fighter'da İngiliz aktör Roshan Seth tarafından canlandırıldı. Film, Dhalsim'i, biliminin aslen barışı teşvik etmesi gereken Hint bir bilim adamı ve doktoru olarak tasvir ediyor.

## Kaynakça
Gölören, Aşkale

**Merkez gölören**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe

## Coğrafya

Erzurum iline 65&nbsp;km, Aşkale ilçesine 12&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
Karabıyık, Aşkale

**Karabıyık**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir mahalledir.
## Tarihçe
12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile köyün bağlı olduğu **Kandilli Belediyesi** de mahalle oldu. Karabıyık Köyü, bu tarihe  kadar diğer köyler **Güvenç**, **Ortabahçe** ve **Tazegül** ile **Kandilli** nüfusunu oluşturuyordu. Kandilli'nin mahalle olmasıyla, bu 4 köyün de tüzel kişilikleri sona ermiştir. 2012 yılından sonra  TÜİK ADNS kayıtlarında artık yalnızca **Kandilli Mahallesi** adı geçmektedir. **Karabıyık** adı, bir yerleşim birimi olarak kayıtlarda yer almamaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 30&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar
* Yerelnet

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Karahasan, Aşkale

**Karahasan**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1522 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Köy Karahasan Bey tarafından kurulmuştur. Karahasan bey bir tımar beyi olup köyü bilinmeyen bir tarihte kurmuştur.Köy mezarlığında kendisine ait yarım silindir şeklinde (şu anda definecilerce tahrip edilmiş) mezar taşı vardır. Taş üzerinde Türkmen oymaklarına ilişkin şekil ve resimler (ok, yay, ağaç, geyik V.b.) vardır. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 60&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin kuzeydoğusunda olup, 7,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla doğrudan ilçe merkezine bağlıdır

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Büyükelçi Morgenthau'nun Öyküsü

***Büyükelçi Morgenthau'nun Öyküsü*** veya orijinal İngilizce ismiyle ***Ambassador Morgenthau's Story***, 27 Kasım 1913- Şubat 1916 arasındaki 26 aylık süreçte ABD'nin Osmanlı Büyükelçisi olarak görev yapmış olan Henry Morgenthau tarafından yayımlanan kitaptır. 1918 yılında Doubleday tarafından yayınlanan kitabın yazarı Morgenthau'nun kendisi değil, Amerikalı gazeteci Burton J. Hendrick'tir.

Kitap, Sidney Bradshaw Fay ve Harry Elmer Barnes isimli iki Amerikalı tarihçi tarafından sırasıyla 1925 ve 1926 yıllarında "içinde bir tane gerçek kelime bulunmayan" ve "tümüyle uydurma bir masal" olarak nitelendirilmiştir.

Kitabın altıncı bölümünde Alman İmparatoru I. Wilhelm'in 5 Temmuz Potsdam Crown Konsülü olayı anlatılır. Morgenthau savaşın tek sorumlusu olarak Almanya'yı göstermek isterken, büyük Alman şirketlerinin Amerika'da borsadaki tahvillerini elden çıkarmak için zaman kazanmak amacıyla Almanya'nın savaşı iki hafta geciktirmesine ilişkin sonradan tümüyle uydurma olduğu ortaya çıkarılan bir toplantıyı anlatmaktadır.

Morgenthau'nun öyküsünün perde arkasını ortaya koyan bir kitap Princeton Üniversitesi profesörlerinden Heath W. Lowry tarafından *Büyükelçi Morgenthau'nun Öyküsü'nün Perde Arkası* adı altında yayınlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* ''Büyükelçi Morgenthau'nun Öyküsü'''nün tamamı
Karasu, Aşkale

**Karasu**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1522 yılı kayıtlarında Ermenicede "tilki" anlamına gelen **Ağves**, 1946 kayıtlarında ise **Ağveyishanı** olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 87&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 34&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin batısında olup, / numaralı Trabzon-Erzurum (Bayburt-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Karasu Nehri Vadisi'ni izleyen 22,3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Mahalle Karasu Nehri kenarındadır. TCDD Erzincan-Erzurum tren hattı üzerinde mahallenin adını taşıyan bir istasyonu vardır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kavurmaçukuru, Aşkale

**Kavurmaçukuru**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 42&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 38&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin güneybatısında olup, / numaralı Erzincan-Erzurum (Tercan-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Dereköy, Küçükova, Hatuncuk ve Yeniköy Halitpaşa mahalleleri üzerinden, 39&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Küçükgeçit, Aşkale

**Küçükgeçit**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı Ermenice kökenli olmak üzere 1075 yılı kayıtlarında **Kağdoyaric**, 1522 ve 1928 yılı kayıtlarında ise **Kağdariç süfla** olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 30&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin kuzeydoğusunda olup, / numaralı Erzincan-Erzurum (Aşkale-Aziziye) devlet/uluslararası  yolu ile Karasu Nehri arasındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Jahorina Dağı

**Jahorina**, Bosna-Hersek'in Sırp Cumhuriyeti entitesinde Dinar Alpleri'ne bağlı bir dağdır. Yüksekliği 1913&nbsp;m (6276&nbsp;ft)dir. 1984 Kış Olimpiyatları'nın yapıldığı yerdir.

## Resimler

Resim:Jahorina winter.jpg
Resim:Jahorina ski-lifts.jpg
Resim:Bosnia Road M5 Pale.jpg


## Dış bağlantılar
* Olympic Centre Jahorina
Edmond Honda

**Edmond Honda**, Street Fighter adlı oyunun tek sumo güreşçisidir. Fazla kilolarına rağmen kollarını çok hızlı hareket ettirerek rakiplerini yenebilmektedir. Ayrıca, rakiplerinin üzerine doğru uçarak onlara sağlam bir kafa atabilme kabiliyetine de sahiptir.
Sarıbaba, Aşkale

**Sarıbaba**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1522 yılı kayıtlarında&nbsp;**Sarubaba**&nbsp;olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur. Mahalle, 3&nbsp;km doğuda Karasu Nehri kenarındaki yeni yerine taşınmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 55&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 4&nbsp;km uzaklıktadır. Mahallenin yeni yeri, Aşkale'nin batısında olup, / numaralı Erzincan-Erzurum (Tercan-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna, 1,3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tazegül, Aşkale

**Tazegül**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile köyün bağlı olduğu **Kandilli Belediyesi** de mahalle oldu. Tazegül Köyü, bu tarihe  kadar diğer köyler **Güvenç**, **Ortabahçe** ve **Karabıyık** ile **Kandilli** nüfusunu oluşturuyordu. Kandilli'nin mahalle olmasıyla, bu 4 köyün de tüzel kişilikleri sona ermiştir. 2013 yılından sonra  TÜİK ADNS kayıtlarında artık yalnızca **Kandilli Mahallesi** adı geçmektedir. **Tazegül** adı, artık bir yerleşim birimi olarak kayıtlarda yer almamaktadır.

## Coğrafya
Erzurum iline 34&nbsp;km., Aşkale ilçesine 21&nbsp;km. uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Tecer, Aşkale

**Tecer**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Köyün adı 1522 yılı kayıtlarında da bugünkü adını taşımaktadır. 1960 yılı kayıtlarında&nbsp;ise **Delihacılar**&nbsp;olarak geçmektedir. **2018'yılından sonra tümüyle terk edilmiştir.** Bugün haraptır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 95&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 42&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin kuzeybatısında olup, / numaralı Trabzon-Erzurum (Bayburt-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Karasu Vadisi'ni izleyen 30,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Sagat

**Sagat**, Street Fighter oyununun Taylandlı uzun boylu dövüşçüsüdür. Gerçek amacı, Dünya'yı tek başına ele geçirmek olan M. Bison'ın ayağını kaydırarak onun yerine geçmektir. Bunu başarabilmek için M. Bison'ın en iyi müttefiki gibi gözükmektedir. Bunun yanında tiger stilini dövüşlerinde kullandığı için yenmesi zor bir savaşçıdır. Tek gözü kör olduğu için bir korsan gibi gözünü bağlar bu kendisine daha korkunç bir görüntü katar.
Ardıçyayla

**Ardıçyayla**, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı,&nbsp;1928 yılı kayıtlarında&nbsp;**Dıngik**&nbsp;olup, Ermenicede "dngig" sözcüğü&nbsp;"fidancık" anlamına gelmektedir. **Köy terk edilmiş durumdadır**.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 91&nbsp;km, Aşkale ilçe merkezine 39&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin kuzeybatısında olup, / numaralı Trabzon-Erzurum (Bayburt-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Karasu Vadisi'ni izleyen 26,7&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Ayrıca TCDD Karasu Tren İstasyonu'na da 7,7&nbsp;km. uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Cacheu

**Cacheu**, Gine-Bissau'nun kuzey batısında Cacheu Nehri kıyısınca kurulmuş bir yerleşim merkezidir. Önceleri çok önemli bir liman kenti olan Cacheu, feribot ve gemilerin São Domingos'u kulllanmaması nedeniyle önemini kaybetmiştir. 16. yüzyıl'da şehir, Portekiz'in en önemli köle ticareti merkezlerinden biriydi.
1984 Kış Olimpiyatları

**1984 Kış Olimpiyatları**. 1984 yılında Yugoslavya SFC'nin bir kenti, günümüzde ise Bosna-Hersek'in başkenti olan Saraybosna'da yapılan XIV. kış olimpiyatlarıdır.

## Madalya Sayısı
Tartuffe

1664'te sahnelenen Molière'in **Le Tartuffe, ou l'Imposteur**  adlı 5 perdelik tiyatro oyunu. Türkçe tercümelerinin isimleri: *Tartüf*, 1876; *Riyanın Encamı*, 1881; *Tartuffe*, 1944.

Aynı yazarın daha önce beğeni kazanan *Kadınlar Mektebi* oyunundan da büyük bir gürültünün kopmasına yol açtı. Oyun kilisenin ve dindarlar grubu "Compagnie du Saint Sacrement"in baskısıyla yasaklandı ancak 1669'da yeniden oynanma olanağı buldu.

Tartuffe, bir tür danışmanlık ve eğitmenlik rolüyle bir burjuvanın evine kapağı atmış, dindar görünüşlü bir sahtekârın serüvenleri üzerine kuruludur.

## Kişiler

* Madam Pernelle-Orgon'un annesi
* Orgon - Tartuffe'ü evine alan zengin
* Elmire - Orgon'un eşi
* Damis - Orgon'un oğlu
* Mariane - Orgon'un kızı
* Valère - Mariane'ın sevgilisi
* Cleante - Orgon'un Kayınbiraderi
* Tartuffe - Sahte dindar
* Dorine - Mariane'ın yardımcısı
* Mösyö Loyal - Polis memuru
* Kralın Adamı
* Flipote - Madam Pernelle'in yardımcısı

## Konu özeti
Orgon dindar bir adamdır ve kilisede tanıştığı Tartuffe'ü evine alır. Evinin tüm yönetimini de ona bırakır. Aslında başka birini seven kızını da Tartuffe ile evlendirmeyi ister. Çocuklarının  ve karısının gayret sarf ettiği oyunlarıyla en sonunda bu düzenbazın foyası ortaya çıkar.
Nuriye el Subah

**Nuriye el Subah**, Kuveytli siyasetçi. 2007 yılında Kuveyt Eğitim Bakanlığı'nın başına getirilerek ülkenin ilk kadın Eğitim Bakanı ve ikinci kadın bakanı olmuştur (İlk kadın bakan Planlama Bakanlığı yapan siyaset profesörü Masume El Mübarek'tir).

1975 yılında Kuveyt Üniversitesi'nde işletme eğitimini tamamladıktan bir yıl sonra eğitim alanında diploma aldı ve 1980'e kadar öğretmenlik yaptı. 1980'den 1986'ya kadar idareci olarak okullarda çalışmasının ardından Eğitim Bakanlığı'nda görev yaptı.
Acarköy, Hınıs

**Acarköy**, Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1554 yılı kayıtlarında Türkçede "şeyhdede" anlamına gelen **Şeyhpir** olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 167&nbsp;km, Hınıs ilçe merkezine 17&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna 6,6&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Kongur, Hınıs

**Kongur**, Erzurum ilinin Hınıs ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1554 yılı kayıtlarında&nbsp;**Konğur**&nbsp;olarak geçmektedir. Mahalle 1928 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 176&nbsp;km, Hınıs ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın güneydoğusunda olup, 6,2&nbsp;km'lik bir köy yoluyla, Kızılahmet Mahallesi üzerinden  numaralı il yoluna Halilçavuş Mahallesi'nde ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ağıllı, Horasan

**Ağıllı**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ağıllı adı 1835 tarihli nüfus defterinde **Ağulu** olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeyse, Ağullı (آغوللی) şeklinde yazılmıştır.

Ağulu köyü, Urartu döneminde Biani şeklinde anılan Basiani bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. Köydeki megalit yapı kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Bu bölge Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim  13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Ağulu köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Hasan Kala kazasının köylerinden biriydi. Müslim nüfus defterinde 15 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusun yaklaşık 30 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte köyde Hristiyan nüfus bulunmuyordu. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Ağıllı, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Aras nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında, "Ağullu" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 371 kişiden oluşuyordu. 1953 yılında Horasan ilçesi kurulunca, Ağullu köyü bu ilçeye bağlandı. 1965 genel nüfus sayımında Ağıllı köyünün nüfusu 665 kişiye yükselmişti ve bu nüfus içinde sadece 116 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Ağıllı'da kuru duvar tekniğiyle inşa edilmiş olan kale, yerleşim yerinin yaklaşık 1,5 kilometre güneybatısında, deniz seviyesinden 2.400 metre yükseklikte, yüksek bir dağın tepesinde yer alır. 2023 yılında kaleyi yerinde ziyaret etmek, belgelemek ve incelemek isteyen Gürcü araştırmacıların bulunduğu sırada köylüler, kalenin varlığını doğrulamakla birlikte, kaleye giden yolu göstermeyi reddetmişlerdir. Mevcut bilgilere dayanarak söz konusu tepede harç kullanılmadan üst üste yığılmış büyük kayalardan inşa edilmiş oval bir yapının bulunduğu söylenebilir.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 115&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda, Ağrı sınırına yakın, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan- Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna 3&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çiftlik, Horasan

**Çiftlik**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Mahallenin eski adı 1928  yılı kayıtlarında&nbsp;**Gençağa Çiftliği**&nbsp;olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 90&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 7&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın kuzeydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Kars (Horasan-Sarıkamış) devlet/uluslararası yolu ve Aras Nehri kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aliçeyrek, Horasan

**Aliçeyrek**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Aliçeyrek'in eski adı **Aliçekrek**'tir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde bu isimle geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Alicekrek (آلیجكرك) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adındaki "ekrek" kelimesi Gürcüce Agaraki'den (აგარაკი) değişime uğramıştır. Agaraki, eski Gürcü dilinde çiftlik, tarla ve köy anlamlarına gelir.

Aliçekrek köyü, Basiani bölgesinin Aşağı Basiani kısmında yer alır. Bu bölge Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim  13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki mağara kompleksi bu dönemden kalmıştır.

Aliçekrek köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum Eyaleti'nin Hasan Kala kazasının köylerinden biriydi. Askere alma ve vergi toplama amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 307 Hristiyan erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 614 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte Aliçekrek'te Müslüman nüfus bulunmuyordu.

Aliçekrek köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Aras nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında, "Alicekrek (Akkeran)" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 502 kişiden oluşuyordu. 1953 yılında Horasan ilçesi kurulunca, Alicekrek köyü bu ilçeye bağlandı. Köyün adı sonradan "Aliceyrek" ve Aliçeyrek" şeklinde yazılmıştır. 1965 genel nüfus sayımında Aliçeyrek köyünün nüfusu 872 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 270 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Aliçeyrek köyündeki kaya mağara kalıntıları köyün yakınında, merkezden yaklaşık 1,5 kilometre güneyde, yüksek bir dağın kayalık yamacında bulunmaktadır. Araştırmacılar söz konusu mağaraları kaya mezarı ve kilise olarak tanımlamıştır. Ancak mağara sayısına bakarak buranın bir mağaralar manastırı olduğu anlaşılmaktadır. Mağaraların birinde, okunamayacak kadar zarar görmüş Ermenice yazıt bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 97&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 14&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın doğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, 11,2&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yazılıtaş, Horasan

**Yazılıtaş**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Yazılıtaş, bu yerleşimin bilinen en eski adıdır. Ancak bu isim, köyün sınırları içindeki Urartu yazıtına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Yazılı Taş** (یازیلی طاش) olarak geçer.

Yazılı Taş köyü, Urartu döneminde Biani şeklinde anılan Basiani bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. Köyün sınırları içinde Urartu döneminden kalma bir yazıt bulunmaktadır. Yazılıtaş köyünün bulunduğu bölge Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim  13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Yazılı Taş köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Hasan Kala kazasının köylerinden biriydi. Müslim nüfus defterinde 48 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusun yaklaşık 96 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte köyde Hristiyan nüfus bulunmuyordu. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Aras nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında, "Yazılıtaş" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 209 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Yazılıtaş köyünün nüfusu 526 kişiye yükselmişti ve bu nüfus içinde sadece 16 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Yazılıtaş Kalesi, Yazılıtaş köyünün yaklaşık bir kilometre doğusunda, deniz seviyesinden 2.240 metre yükseklikte bir kayanın tepesinde inşa edilmiştir. Bu kalenin üzerinde yer aldığı kayanın eteklerinde Urartu yazıtı bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 117&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 34&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, Haydarlı ve Yaylacık mahalleleri üzerinden 8,8&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yeşildere, Horasan

**Yeşildere**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsall mahalledir.

## Tarihçe

Yeşildere'nin eski adı **Alakilise**, yıkılmış olan kilisenin rengine bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ala Kilisa (آلا كلیسا) şeklinde geçer.

Alakilise köyü, Urartu döneminde Biani şeklinde anılan Basiani bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. 13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Yıkılmış olan kilise, buranın eski sakinlerinin Hristiyan bir halk olduğunu göstermektedir.

Alakilise köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Pasin-i Süfla (Aşağı Pasin) nahiyesine bağlı köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında, "Alakilise" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. 1953 yılında Horasan ilçesi kurulunca, Alakilise köyü bu ilçeye bağlandı. Alakilise "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında Yatıksırt şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yatıksırt köyünde 353 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 59 kişi okuma yazma biliyordu. Köyün adı 1980'lerin ikinci yarısında Yeşildere şeklinde değiştirilmiştir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Yeşildere'ye eski adını veren kilise, köyün yaklaşık 400 metre doğusunda, küçük bir tepecik üzerinde yer alıyordu. Yerel sakinlere göre, Ermeni kilisesi olduğu için Ala Kilise geçen yüzyılda patlatılarak yıkılmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 99&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 16&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın kuzeybatısında olup, Dalbaşı Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Yarboğaz, Horasan

**Yarboğaz**, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Köyün tarihi M.S. 150'ye kadar dayanmaktadır. Roma devrine ait Peutinger Tablosu'nda, Aras vadisinden Fırat/Murat vadisine geçit yolu üzerinde bir durak olarak anılır.https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=&t=horasan&u=1&ua=0 Köyün ismi 150 yılında Ándaka,  390 yılında Antak ve 1835 yılı kayıtlarında Endek olarak geçmektedir. Endek ismi 20. Yüzyılın ikinci yarısına dek kullanılmıştır.https://www.nisanyanyeradlari.com/?y=&t=horasan&u=1&ua=0

 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

1970'li yıllarda Türkiye'de kırsal alanlardan kentlere gerçekleşen kitlesel göçlerden önce köy bir Alevi köyüdür. Göçmenler büyük ölçüde Ankara'da İncirli Piyangotepe semtine ya da Balgat'a yerleşmiştir. 1832'de Rusya'daki göç etelerinden önce Horasan'da Ermenilerin de yaşadığı bilinmektedir. Köydeki Ermeni kilisesi 1980'lere kadar harap halde varlığını sürdürmüştür.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 96&nbsp;km, Horasan ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneyinde olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, 3.9&nbsp;km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Akbaba, Tortum

**Akbaba**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Akbaba'nın eski adı **Şipek**'tir. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Şipek (شیپك) olarak geçer.

Şipek köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün güneybatısında bulunan megalit kale kalıntısı buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Şipek köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre Tortum sancağının Lisgavi nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu, 65'i Hristiyan ve 2'si Müslüman olan 67 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Bu tarihte köyde 29 erkek tespit edilmiştir. Bunlardan 13'ü Hristiyan ve 16'sı Müslümandı. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Şipek köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 58 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Şipek köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının köylerinden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 270 kişiden oluşuyordu. Şipek Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Akbaba olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Akbaba'da 466 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 159 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Akbaba köyünün 700 metre güneybatısında megalit yapının kalıntıları bulunmaktadır. Bir kale olduğu tahmin edilen yapı günümüzde taş yığını haline gelmiştir. Köyde bulunan eski kilise yıkılmış ve yerinde okul inşa edilmiştir. Köyün çeşmesindeki Ermenice yazılı taş yıkılmış olan kiliseden alınmış olmalıdır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 40&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna  2,4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça https://www.facebook.com/akbabakoyu/?locale=tr_TR

## Dış bağlantılar
*
Aksu, Tortum

**Aksu**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Aksu'nun eski adı **Ahbisor** ya da **Ahpisor**'dur. Nitekim bu yerleşim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bu şekilde kaydedilmiştir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Ahbisori (ახბისორი) olarak geçer.

Ahbisor köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırlar içinde yer alan eski kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Ahbisor köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Köyün sonradan yeniden meskun hale geldiği 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. Bu sırada Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı olan köydeki 36 hanede 180 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Ahbisor köyünün nüfusunun yaklaşık 360 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Ahbisor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Ahisor" (اخیصور) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada bu yerleşim Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 651 kişiden oluşuyordu. Ahbisor veya Ahpisor Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Aksu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Aksu köyünde 959 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Aksu köyünün 3 kilometre doğusunda eski bir kilisenin kalıntıları tespit edilmiştir. Büyükçe tek nefli bir yapı olan bu kilisenin kuzeybatı duvarı görece sağlam halde günümüze ulaşmıştır. Diğer duvarlar büyük ölçüde yıkılmış ve parçalanmıştır. Kilisenin dolgu duvar tekniğiyle inşa edilip duvarların kesme taşlarla kaplı olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 70&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 18&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeyinde olup olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yolu kenarındadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Aktaş, Tortum

**Aktaş**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe
Aktaş'ın eski adı **Pethar**'dır. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pethar (پتخار) olarak geçer. Bu yer adı Gürcüce "peti" (ფეთი) ve "hari" (ხარი) kelimelerinden türemiş ve "çılgın boğa" anlamında Pethari'den (ფეთხარი) geliyor olabilir.

Pethari veya Pethar köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Pethar köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Liskavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu, 3'ü Müslüman olmuş ve 51'i Hristiyan kalmış 54 haneden oluşuyordu. Köyün nüfusunun zaman içinde azaldığı 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. Bu tarihte Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı olan köydeki 23 hanede 65 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Pethar köyünün nüfusunun yaklaşık 130 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Pethar, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 186 kişiden oluşuyordu. Pethari veya Pethar Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Aktaş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Aktaş köyünde 271 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 7 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 44&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 6&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna 2&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Arılı, Tortum

**Arılı**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Arılı'nın eski adı **Mihrekom** veya **Mihregomi** (მიხრეგომი) olarak bilinir. Nitekim bu yer adı 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Mihre Kom / Mihre Gom (مهرە كوم) şeklinde geçer. Bu yer adının ikinci kelimesi olan "kom / gom" (كوم) Gürcü dilinde ahır anlamındaki "gomi"den (გომი) geliyor olabilir.

Miğrekomi olarak da bilinen Mihrekom köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Mihrekom köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 83 haneden oluşuyordu. Bu yerleşimin adı 1835 Osmanlı nüfus sayımında geçmemektedir.

Mihrekom, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 178 kişiden oluşuyordu. Mihrekom veya Miğrekom Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Arılı olarak değiştirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında köy Arılı adıyla geçer. 1965 genel nüfus sayımına göre Arılı köyünde 273 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 7 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 66&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 16&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna, Aksukapı mevkiinde 3,8 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çakıllı, Tortum

**Çakıllı**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çakıllı'nın eski adı Türkçe kaynaklarda **Vartaşen**, **Varçin** ve **Varçen** olarak geçer. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterinde **Vartaşen** ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Varçin** (وارچین) şeklinde yazılmıştır. Bu yer adının Gürcü ve Ermeni dillerinde gül anlamına gelen "vard-i" (ვარდი / վարդ) ile köy anlamına gelen "şen-i" (შენი / շեն) kelimelerinden türemiş olduğu ve "gül köy" anlamına geldiği tahmin edilmektedir.

Vartaşen köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen ve ortadan kalkmış olan kilise, burada eskiden Hristiyan nüfusun yaşadığına işaret etmektedir.

Vartaşen köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağının Ahçirik nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 36 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise bu yerleşim Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Bu tarihte nüfusu iyice azalmış ve 12 haneye düşmüştü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği köyde 60 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Vartaşen köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Vartaşen köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Varçin (وارچین) şeklinde geçer. Bu yerleşim bu tarihte Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Varçen" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 172 kişiden oluşuyordu. Vartaşen veya Varçin Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Çakıllı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çakıllı köyünde 275 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 54 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Vartaşen veya Varçin köyünün eski kilisesi tamamen yıkılmıştır. Varlığı köylülerce de doğrulanan kilisenin yerinde bir ev inşa edilmiştir. Kiliseden geriye sadece kireç harçlı duvar parçaları kalmıştır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 85&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna  Doruklu Mahallesi üzerinden 14&nbsp;km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ballı, Tortum

**Ballı**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Ballı'nın eski adı Türkçe kaynaklarda **Moğus** veya **Miğos** olarak geçer. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Miğos (میغوص) şeklinde kaydedilmiştir. Bu yer adının özgün biçimi Ermenice Meğuts (Մեղուս) olup "kovanlı" anlamına gelir.

Meğus köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün 1,2 kilometre batısında tespit edilmiş olan kilise kalıntıları buranın eski bir yerleşim alanı olduğun göstermektedir.

Meğus köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı bir köydü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 17 hanede 70 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Meğus köyünün topal nüfusunun yaklaşık 140 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Meğus köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Miğos (میغوص) şeklinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Moğos" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 180 kişiden oluşuyordu. Meğus veya Moğos Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Ballı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ballı köyünde 213 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Ballı köyünün 1,2 kilometre batısında tespit edilmiş olan kilise kalıntıları tek nefli bir yapıya aittir. Yarı dairesel apsisi bulunan kilise, kaba yonu taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Kilise kalıntısının etrafında haç figürlü taşlar bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 78&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 28&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna  Esendurak ve Tortumkale  mahalleleri üzerinden 13,7&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çardaklı, Tortum

**Çardaklı**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çardaklı'nın eski adı **Çinaçor** veya **Çineçor**'dur. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı tahrir defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çinaçor / Çineçor (چنەچور) şeklinde geçer. Bu yer adı Ermenice “balık” (Ձկնա) ve “su” (ջուր) anlamına gelen kelimelerden oluşur. Türkçeye “balıklı dere” olarak çevrilebilir.

Çinaçor köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağının Liskav nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 15 haneden oluşuyordu. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise Çinaçor, Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Bu tarihte nüfusu azalmış ve 10 haneye düşmüştü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği köyde 29 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Çinaçor köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 58 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Çinçor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çinaçor / Çineçor (چنەچور) şeklinde geçer. Bu yerleşim bu tarihte Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Çineçar" şeklinde kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 126 kişiden oluşuyordu. Çineçor veya Çinaçor Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Çardaklı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çardaklı köyünde 233 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 4 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 75&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 23&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeydoğusunda olup olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna İncedere Mahallesi üzerinden 14&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çataldere, Tortum

**Çataldere**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çataldere'nin eski adı **Korker**'dir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Korker (قوركیر) olarak geçer. Türkçe kaynaklarda geç dönemde **Körker** ve **Korkir** şeklinde de yazılmıştır.

Korker köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Korker 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında Körker olarak kaydedilmiş olan köy, Kisha nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 197 kişiden oluşuyordu.  Korker veya Körker Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Çataldere olarak değiştirilmiştir. Çataldere köyünde 1965 genel nüfus sayımında 180 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 24 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 115&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 62&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeybatısında olup olup,  numaralı Serdarlı-Uzundere il yolunun başlangıcına 4,3&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Çaylıca, Tortum

**Çaylıca**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Çaylıca'nın eski adı **Gormeri**'dir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde **Gormeri** / **Kormiri** (كورمیری) olarak geçer. Bu yer adı geç dönemde Türkçe kaynaklarda Körmeri şeklinde yazılmıştır.

Gormeri köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin 1835 yılındaki nüfus tespiti sırasında köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte Gormeri köyündeki 23 hanede 70 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 140 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Gormeri köyü, 1928 tarihli Osmanlıca nüfus defterinde Kormiri / Kormeri (كورمیری) şeklinde kaydedilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim, Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. Gormeri köyü, 1940 gelen nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 300 kişiden oluşuyordu. Gormeri veya Körmeri Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Çaylıca olarak değiştirilmiştir. Çaylıca köyünde 1965 genel nüfus sayımında 578 kişi yaşıyor ve 165 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 77&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 25&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna, Çivilikaya, Hamidiye, Taşoluk ve Kireçli mahalleleri üzerinden Söğütlü mahallesi'nde   23.4&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Demirciler, Tortum

**Demirciler**, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Demirciler'in Türkçe kaynaklardaki eski adı **Egerek** veya **Ekrek**'tir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Egerek / Ekrek (اكرك) olarak geçer. Egerek veya Ekrek adının Gürcüce Agaraki'den (აგარაკი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Agaraki ise Eski Gürcücede tarla, köy anlamına gelir.

Ekrek veya Egerek köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise de buranın eski bir yerleşim olduğuna işaret etmektedir.

Egerek köyü 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı mufassal defterine göre Egerek Oltu sancağının Anzav nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 41'i Hristiyan ve 7'si Müslüman olmak üzere 48 haneden oluşuyordu. Köydeki varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise bu dönemden kalmış olmalıdır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Ekrek 30 haneden oluşuyordu ve köyde 75 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Ekrek köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu Ekrek "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Demirciler olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Demirciler köyünde 589 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 66&nbsp;km, Tortum ilçe merkezine 12&nbsp;km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna, *Ekrekkapı*'da 4,3&nbsp;km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*