Vera Figner

**Vera Nikolayevna Figner Filippova** (; 7 Temmuz 1852 - 15 Haziran 1942) Kazan Guberniyası, Rus İmparatorluğu'nda, Alman ve Rus kökenli asil bir ailede doğan devrimci bir politik aktivistti.

Hükûmetin bir devrim ile devirmeyi amaçlayan gizli Narodnaya Volya grubunun lideri olan Figner, 1881'de II. Aleksandr'ın suikastinde yer aldı. Figner daha sonra tutuklanarak  ölüm cezasına çarptırılmadan evvel 20 ay hücre hapsinde kaldı. Daha sonra cezasından vazgeçilen Figner, sürgüne gönderilmeden önce 20 yıl boyunca Shlisselburg Kalesi'nde hapsedildi.

Figner, deneyimlerinin yer aldığı anılarının yaygın olarak tercüme edilmiş olması nedeniyle büyük ölçüde uluslararası bir ün kazandı. 1917 Şubat Devrimi'nden sonra bir  kahraman ve devrim adına bir fedakarlık simgesi olarak muamele gördü. Ayrıca o yıl boyunca popüler bir halk konuşmacısı oldu. Figner daha sonra 1935'te dağılıncaya kadar Sovyetler Birliği'ndeki Eski Siyasi Mahkûmlar ve Sürgünler Cemiyeti'nde öne çıktı. 
Figner , 1937'deki Büyük Temizlik'ten sağ çıkmayı başardı ve 1942'de 89 yaşında Moskova'da doğal nedenlerden ötürü hayatını kaybetti.

## Biyografi

### İlk yıllar
Vera Figner, 7 Temmuz'da 1852'de, her ikisi de Rus asilzadeleri  olan Nikolay Aleksandroviç Figner ve karısı Ekaterina Khristoforovna Kuprianova'nın altı çocuğundan en büyüğü olarak hayata geldi. Aile, Köylü serfliğinin kaldırılmasına kadar yarı kölelik durumunda bulunan köleler tarafından çalıştırılan 1000 dönümden fazla toprağa sahipti. Babası devlet ormancılık hizmetinde görev yaptı ve bu görevden köylü serfliğinin kaldırılmasından sonraki yıllarda "barış aracısı" adı verilen yerel bir idari göreve atandı ve bu görevden istifa etti. Lidya Figner ve ünlü Rus tenor Nikolay Figner'ın kız kardeşiydi.

1863'te on bir yaşındayken, Figner, önündeki altı yıl boyunca Kazan şehrinde katıldığı  Rodyonovski Soylu Kızlar Enstitüsü'ne gönderildi. Rusya İmparatorluğu'ndaki bir üniversiteye ev sahipliği yapmak için sadece altı şehirden biri olan Kazan'ın eyalet başkenti bir kültür ve fikir şehriydi ayrıca Figner bu dönemde yavaş yavaş sorgulamaya başlamış ve Radyonovski Enstitüsü'nün öğrencilere aşılamaya çalıştığı pasif ve itaatkâr cinsiyet rolünü reddetmiştir. Cloistered enstitüsündeki boğucu entelektüel rejime rağmen, Figner entelektüel ufuklarını, kısa süreli ziyaretler sırasında elde edilen yasaklanmış kitapları gizlice okuyarak genişletti. Tarih ve edebiyata özel ilgi duyan mükemmel bir öğrenci olduğunu kanıtladı ve 1869'daki mezuniyetinden sonra en iyi akademik sanatçı ödülünü aldı.

Figner, 1860'ların başından itibaren St. Petersburg Tıp-Cerrahi Akademisi'nin kadınlara kapatılmasının ardından Rusya'da kadınlara izin verilmeyen tıp bölümünü okumak istedi. Bu Rusya'da eğitim almayı bırakması anlamına geliyordu ve Vera Figner, ''gimnazium'' diplomalarına rağmen gözlerini Rus kadınlarının öğrenimini kabul eden Zürih Üniversitesine çevirdi. Figner'ın babası gitmesini engelledi ve yasakladı, bu yüzden Aleksey Filippov ile evlendi, para biriktirdi ve çeyizini satarak Zürih'e gitti.

1872-1875 yılları arasında Zürih Üniversitesi Tıp Bölümü öğrencisi oldu. 1873'te Figner, bazıları Tümü Rusya Sosyal Devrim Örgütü'nün önemli üyeleri olacak olan on üç genç Rus radikal kadından oluşan Fritsche çemberine katıldı. Kendisinin yeni politik görüşünü, soyluların parazitik bir üyesi olarak uzlaştırmakta güçlük çekiyordu. 1873'te Herald Hükûmeti tarafından Zürih'te kalan tüm Rus kadın öğrencilerinin Zürih'te kalmasını yasaklayan bir yönerge çıkarıldı. Bu yönergenin sebebi Rus kadın öğrencilerin tıbbi bilgilerini kendi başlarına kürtaj yapmak için kullanmakla suçlanmalarıydı.

### Devrimci lider

Fritsche'nin çoğu Rusya'ya dönmeye ve sosyalist propagandayı Rus köylülüğü arasında yaymaya karar verdi, ancak Figner eğitimini bitirmek için İsviçre'de kalmaya karar verdi. 1875'te Mark Natanson ona Fritsche'nin Rusya'da yardımına ihtiyacı olduğunu söyledi. O yıl derecesini almadan Rusya'ya döndü, ancak çembere yardım edemediğini gördü ve bu yüzden bir sağlık görevlisi olarak lisans aldı ve kocasını boşadı, burada Zemlya i Volya organizasyonundaki diğer devrimci entelektüellerle tanıştı.

Figner, 1876'da St.Petersburg'daki Kazan gösterisine katıldı. 1877'den 1879'a kadar doktor asistanı olarak, Samara ve Saratov çevresindeki köylerde devrimci propaganda yaptı .

1879 ilkbaharında Zemlya i Volya örgütü, terörizm sorununa derinden bölünmüştü; partinin bir kanadı köylerde devrimci propagandayı savunurken diğeri Çarlıktaki hükûmet ve monarşi'de yer alan kilit figürlerin suikastiyle devrimci bir durum yaratmayı savunuyordu. Aynı yılın Haziran ayında parti aktivistleri Voronezh Kongresinde bu farklılıkları çözmek için son kez toplandılar. Toplantı sonucunda kalıcı bir çözüme ulaşılmadı ve sonbaharda Zemlya i Volya örgütü bağımsız olarak dağıldı: bir grup içerisinde  Pavel Akselrod, Lev Deich'i içeren Cherny Peredel (Black Repartition) adlı proto- Marksist Georgi Plehanov liderliğindeki bir terörle mücadele fraksiyonu, öbür grupta ise Vera Zasuliç ve diğerlerinin yer aldığı Narodnaya Volya (Halkın İradesi) adlı bir terör yanlısı fraksiyon olmak üzere iki gruba ayrıldı.

Vera Figner, devrime ortam sağlamak amacıyla terör yanlısı politika izleyen ikinci grup  Narodnaya Volya'da yer aldı. Grubun İcra Komitesinin bir üyesi oldu ve 1879'da daha sonra yapılan bir bildiride Rus İmparatorluğu halkına karşı işlenen suçlar için Çar II. Aleksandr'ın infaz edilmesi çağrısında bulundu. *Narodnovoltsy* (Narodnaya Volya üyeleri) Sankt-Peterburg, Moskova, Odessa, Kiev ve Harkov'da işçilerin çalışma çevrelerini kurdu ve ülke üniversitelerindeki öğrenciler arasında propaganda çabalarını koordine etti. Ayrıca broşür üretimi için baskı makineleri kurdu ve devrimci programına destek oluşturmak için bir dergi ve bir gazete yayınladı.

Yürütme Komitesi üyesi olarak Figner, Narodnaya Volya'nın paramiliter kanadının oluşturulmasında da yer aldı ve faaliyetlerini koordine etti. Figner, 1880'de Odessa'da başarısız bir girişim ve 1881'de St. Petersburg'da başarılı bir girişim olan  Çar suikastının düzenlenmesine katıldı.

Ohranka Çar'ın öldürülmesinden sorumlu terör örgütünün üyelerini takip etmekte acımasız bir tutum sergiledi.1882 baharında Narodnaya Volya'nın 1879-80 İcra Komitesinde Rusya'da sadece Vera Figner kaldı. Bu durum Figner'ı grubun tükenmiş güçlerinin odak noktası ve lideri yaptı. 1882'de Narodnaya Volya örgütünün fiili başkanı olarak Figner'ın ana faaliyeti, gizli polis tutuklamaları ve ekipman ele geçirmeleri tarafından harap olan yeraltı yapılanmasının restorasyonu ile ilgili çalışmalar yürüttü. *Narodnovoltsy* bu dönemde yeni bir yeraltı basını *kurmayı* başardı ve üniversite öğrencileri arasında propaganda çalışması yaptı.

Başlangıçta Odessa'da bulunan Figner daha sonra Kharkov'a taşındı. Daha sonra İcra Kurulu üyesi Sergey Degayev tarafından ihanete uğradı. 10 Şubat 1883'te Figner, polis tarafından "teröristlerin Merkez Komitesinin en tehlikeli üyelerinden biri" olarak nitelendirilen Kharkov evinde tutuklandı. Olay, yeni Çar III. Aleksandr'ın günlüğüne "Sonunda yakalandı." ifadeleriyle geçti. Figner'in hayatının, Siyasi mahkûm olarak sürdüreceği yıllar başlamıştı.

### Siyasi mahkûm
Tutuklanmasının ardından Vera Figner, yargılamadan sonraki 20 ayını Petro ve Pavel Kalesi'nde hücre hapsinde geçirdi. 1884'te On Dört Yargılaması sırasında Figner ölüm cezasına çarptırıldı. Bu hüküm, daha sonra Niko Nikoladze'nin Sibirya'daki sürekli ceza hizmeti ile değiştirildi. Bunun yerine Schlüsselburg'daki kalede 20 yıl hapsedildi.

1904'te Figner, Arkhangelsk'a, daha sonra Kazan'a ve son olarak Nizhny Novgorod'a sürgüne gönderildi. 1906'da Rusya'ya siyasi mahkumlar için bir kampanya düzenlediği yurtdışına çıkmasına izin verildi. Avrupa şehirlerinde konuştu, para topladı, Rus cezaevlerine birçok dile çevrilmiş bir broşür yayınladı. 1907'de Figner Sosyalist Devrimci Parti'ye (PSR) katıldı, ancak Yevno Azef skandalından sonra örgütten ayrıldı. 1915'te Rusya'ya döndü.

### Devrimden sonra

Ekim Devrimi'nden sonra (nasıl olduğunu asla kabul etmedi), Figner hala Rus anı türünün en iyi örneklerinden biri olarak kabul edilen *Запечатлённый труд* (*Bir Devrimci Anıları)* kitabını yayınladı. Kitap onu dünyaca ünlü yaptı ve birçok dile çevrildi.

Figner, Eski Siyasi Mahkûmlar ve Sürgünler Cemiyeti'nin önde gelen bir üyesiydi  ve toplumun resmi dergisi olan *Katorga i ssylka* (Ağır İşçi ve Sürgün) dergisinde rol oynadı. Figner, 1870'lerden 1880'lere kadar Rus devrimci hareketinin tarihi hakkında birkaç narodnik ve biyografi yazdı.

1932'de Figner'ın topladığı eserler, Eski Siyasi Mahkûmlar ve Sürgünler Cemiyeti'nin yayınevi tarafından yedi ciltte yayınlandı.

### Ölüm ve Miras
Vera Figner 15 Haziran 1942'de Moskova'da öldü. Ölümünde 89 yaşındaydı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Vera Broido, *Teröristlere Havariler: II. İskender Rusya'sında Kadın ve Devrimci Hareket.* New York: Viking Yayınları, 1977. 
* Anna Geifman, *Öldüreceksiniz: Rusya'da Devrimci Terörizm, 1894-1917.* Princeton, NJ: Princeton University Press, 1993. 
* Wada Haruki, "Devrim Sonrası Erken Dönemde Vera Figner," *Sosyal Bilimler Enstitüsü Yılları,* cilt. 25 (1983-84), sayfa 43-73. 
* Hilde Hoogenboom, "Vera Figner ve Devrimci Otobiyografiler: Cinsiyetin Tür Üzerine Etkisi", Rosalind Marsh (ed.), *Rusya ve Ukrayna'da kadınlar.* Cambridge, İngiltere: Cambridge University Press, 1996; s. 78-93. 
* Dinah Jansen, "Hayat Dersleri: Vera Figner ve Rus Devrimci Hareketi, 1861-1881," *Minerva Kadın ve Savaş Dergisi*, Cilt. 3, No. 1 (2009 İlkbaharı): 24-42. 
* Franco Venturi, *Devrimin Kökleri: Ondokuzuncu Yüzyıl Rusya'sında Popülist ve Sosyalist Hareketlerin Tarihi.* Francis Haskell, çev. New York: Alfred A. Knopf, 1960. 
* Andrei Valdimirovich Voronikhin, *В.Н. Фигнер в русском освободительном движении 1873-1884 гг.* (Rus Kurtuluş Hareketi VN Figner, 1873-1884). Doktora tezi, Saratov Üniversitesi, 1992.