Haikou

**Haikou** (), Çin'in Hainan eyaletinin merkezi ve en büyük şehridir. Şehir, Hainan'ın kuzey sahilinde Nandu Nehri'nin ağzındadır. Şehrin yüzölçümü 2,237&nbsp;km² 'dir.

Şehrin kuzey kısmı, Nandu'nun bir kolu olan Haidian Nehri ile Haikou'nun ana bölümünden ayrılan Haidian Adasındadır. İdari olarak Haikou, dört ilçeden oluşan ve  alanı kapsayan il düzeyi bir şehirdir. Yerleşim bölgesinde tamamı şehrin dört kentsel bölgesinde yaşayan 2.046.189 kişi yaşar.

Haikou aslen bir liman kentiydi ve Qiongshan'ın limanı olarak hizmet veriyordu. Çin İç Savaşı sırasında Haikou, 1950'deki Hainan Adası Muharebesi ile Çinli Komünistler tarafından ele geçirilen son Milliyetçi kalelerdendi. Halen, adanın toplam ticaretinin yarısından fazlası hala Haikou'nun limanlarından geçer. Beş Lord Tapınağı, şehrin güneydoğusundadır.

Şehir, ana kampüsü Haidian Adası'ndaki, Project 211 ve Double First Class Üniversite Planı kapsamında belirli disiplinlerde kapsamlı bir araştırma üniversitesi olan Hainan Üniversitesi'ne ev sahipliği yapar.

## Coğrafya

Haikou, Haikou Körfezi'nin yanında, Hainan Adası'nın kuzey kıyısında, Vietnam yakınlarındaki Beibu Körfezi'nden batıya, batıda Güney Çin Denizi'ni çevreleyen James Shoal'a uzanan Hainan Boğazı boyunca Leizhou Yarımadası'na bakan konumdadır. Şehrin çoğu neredeyse tamamen düz ve deniz seviyesinden sadece birkaç metre yükseklikteki  alana sahiptir. Meishe nehri şehrin doğu tarafında kuzeye, Haidian nehri'ne doğru akar.

Haidian Adası'nın ilçesi olan Haikou şehrinin kuzey kısmı, Nandu nehri'nin bir kolu olan Haidian nehrince Haikou'nun ana bölümünden ayrılır. İlçeye, en büyüğü Guomao bölgesini Haidian nehri'nin ağzındaki Haidian adası'na bağlayan Haikou Century köprüsü olmak üzere dört köprüden biri ile ulaşılır. Doğudan batıya kalan üç yol bağlantısı Renmin, Heping ve Xinbu köprüleri tarafından sağlanır.

Doğrudan Haikou'nun kuzeydoğusunda ve Haidian Adası'nın doğusunda Xinbu adası bulunur.

## İklim
Haikou, tropikal bölge'nin kuzey ucundadır ve Intertropikal Yakınsama Bölgesi'nin parçasıdır. Nisan-Ekim arası, çoğu Ağustos ve Eylül ayları arasında meydana gelen tropik fırtınalar ve tayfunlar için aktif dönemdir. Mayıs-Ekim arası yağışlı mevsimdir ve en yoğun yağış Eylül ayında görülür. Yengeç Dönencesi'nin  güneyindeki konumuna rağmen, şehir tropikal ıslak ve kuru bir iklime (Köppen Aw) sahiptir ve nemli subtropikal iklimi (Köppen *Cwa*) yakından sınırlar.

### Çevre
2018 itibarıyla Haikou, ulusal olarak büyük şehirler arasında en iyi ikinci hava kalitesine sahip şehirdir, ardından yalnızca Lhasa, Tibet gelir.  Ancak yaklaşık olarak 2009 yılından itibaren otomobil sayısındaki artış nedeniyle hava kirliliği bir miktar kötüleşmiştir.

Ulusal İstatistik Bürosu tarafından yayınlanan 2005 istatistik kitabına göre, Haikou, 366 gün (2004) II. dereceye eşit veya daha yüksek ortam hava kalitesi ve yalnızca 0,033 miligram/m2 partikül madde (tüm ana şehirlerin en azı), 0,003 miligram/2 kükürt dioksit (sadece Lhasa'da daha azı vardı) ve 0,013 miligram/m2 azot dioksit (tüm ana şehirlerin en azı) ile Çin'in ana şehirleri arasında hava kalitesinde en yüksek puanı aldı.

1995 yılında Haikou şehir yönetimi, sakinlerinin yaşam kalitesini iyileştirmek için bir girişim başlattı. Dünya Sağlık Örgütü ve Çin Halk Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'nın onayıyla, aşağıdakine benzer sorunları ele almak için on maddelik bir plan başlatıldı:

*Toplum sağlık hizmetleri
* Çocuklar için aşılar
* Atık geri dönüşümü
* Yeşil kuşaklar ve kent ağaçları
* Çevre dostu inşaat
* Umumi tuvaletler (Bunlar şehrin her yerinde, sorumlu personeli olan bakımlı tuvaletlerdir.)
* Kanalizasyon arıtma
* İletişim
* Gürültü kirliliği

Yer altı suyu, uluslararası standartdadır ve maden suyu olarak sınıflandırılır.

2004 yılına kadar şehir, nüfusun yüzde 85'ine ulaşan 43 yeni toplum sağlığı hizmeti merkezi kurmuştu. Girişim, yolların yüzde 40'ını kaplayan ağaçlarla Haikou'nun yeşil alanlarının büyüklüğünü 2.000 hektara çıkardı. Gürültü kirliliği 61,1db'den 58,2db'e indi. 300 umumi tuvalet yapıldı. Tüm sanayi atıkları, sanayi atık su ve katı atık ve tüm canlı kanalizasyon, artık merkezi arıtma merkezlerinde işlenmektedir ve çevresel bozulma olmadan bertaraf edilmektedir. Bu iyileştirmeler ve diğerleri, Haikou'da yaşam beklentisini 78,26 yıla yükseltti.

Haikou şehri ayrıca 163 model ekolojik köy inşa etti. Şu anda 933 köyde 200.000'den fazla köylünün evinde musluk suyu vardır.

#### Kapsamlı şehir iyileştirme kampanyası
2015 ve 2016 yıllarında, "double create" () adlı eyalet çapındaki girişimin parçası olarak büyük ölçekli şehir iyileştirmeler yapıldı. Hükûmet kaynaklarınca bu daha temiz ve daha medeni bir şehir yaratma kampanyası olarak tanımlanmaktadır. Kampanya, trafik ve ticarete odaklanır ama aynı zamanda sanayi emisyonlarından kaynaklanan hava kirliliğiyle mücadele ederek, içme suyu kaynaklarının güvenliğini sağlamayı amaçlayarak, hastaneler, okullar, alışveriş merkezleri ve turistik yerler gibi yerlerde kamu güvenliğini iyileştirerek şehrin genel görünümünü iyileştirmiştir. Bu iyileştirmelerin ayrıntıları aşağıdadır:

*Trafik: İki tekerlekli araçları (çoğunlukla elektrikli motosikletlerden oluşur) ve yaya ulaşımını iyileştirmek için şehrin her yerine trafik lambalı birçok yeni sokak geçidi yapıldı. Kent genelinde, iki tekerlekli araçların yasalara uymasını sağlamak için ana kavşaklara polis ekipleri konuldu. Bu bisikletler için birçok yan şerit olmasına rağmen, gerçek yaya kaldırımları yasal, tek yönlü yollar olarak hizmet vermektedir. Kavşaklarda polis, yanlış yönde giden veya kırmızı ışıkta geçen araçları durdurur. Kabahatliler kırmızı kuşak takmaya, diğer suçluları durdurmaya ve onlara ders vermeye zorlanabilir.
*Ticaret: Ağustos 2015 civarında, polis ekipleri şehirdeki iş için kullanılan neredeyse tüm yasa dışı yapıları il çapında bir kampanya ile fiziksel olarak kaldırdı. Bu yapılar genellikle oluklu metal veya cüruf bloklarından yapılmıştır ve mağaza uzantıları veya basitçe üzerine inşa edilmiş kullanılmayan alandır. Sokak satıcıları (çoğu sebze veya meyve satan), yol kenarındaki barbekü alanlarının gece işletilmesi ve restoranların kaldırımlara masa yerleştirmesi gibi yasaklandı. Bu gece yemek adeti bir zamanlar şehrin her yerinde yaygındı.
*Yollar ve kaldırımlar: Eski mahallelerdeki dar şeritler de dahil olmak üzere birçok küçük yol yeniden kaplandı. Ayrıca birçok kaldırım yeni tuğlalarla düzeltildi. Haikou'da, kökleri çevredeki kaldırımı bozan çok sayıda ficus ağacı nedeniyle kaldırım malzemesi olarak tuğlalar kullanılır.
*Yıkım ve yeniden yapılanma: Şehir içindeki bazı mahalleler, yeni binalar ve yollar inşa edilerek tamamen yıkıldı ve yıkılmaktadır.
*2018'in başından itibaren, şehir yönetimi şehir merkezindeki birçok binanın boyanmasını ve kaplanması için fon sağladı.

### Su ve kanalizasyon arıtma
Haikou'nun atık suyunun arıtılması ve musluk suyu temini Fransız şirketi Veolia Water tarafından işletilmektedir. Kısmi özelleştirme anlaşması, Haikou Water Group (2012–2042) ile 30 yıllık bir ortak girişimde Veolia Water'a yüzde 49 mülkiyet vermiştir.

## Demografi
Çin Halk Cumhuriyeti Altıncı Ulusal Nüfus Sayımı'na göre, vilayet düzeyindeki Haikou şehrinde 2.046.189 nüfuslu kayıtlı nüfus vardır ki bu, 2000'deki son nüfus sayım tarihinde beyan edilen nüfustan 537.848 daha fazladır. 2000–2010 döneminde ortalama yıllık nüfus artışı yüzde 3,1'di. Haikou nüfusunun çoğu Han Çinlisi'dir (2010 Sayımına göre yaklaşık yüzde 97,75).

## Alt bölümler

### Bölgeler
Haikou dört bölgeye ayrılmıştır. Burada sunulan bilgiler 2010 Çin nüfus sayımı verilerini kullanır.

### Mahalleler
Aşağıdakiler dahil olmak üzere şehir içinde birkaç farklı mahalle vardır:

#### Guomao
Guomao, bir kilometreden fazla batıya doğru uzanan Longquan Yolu arasındaki kıyıda yer alan nispeten varlıklı bir bölgedir. Bu bölgenin batı kısmı, yaklaşık 2007'den beri önemli bir gelişme yaşadı ve şu anda düzinelerce yeni inşa edilmiş yüksek katlı konut apartmanlarını içeriyor.

#### Bo'ai Yolu

Bu tarihi bölge, anakara Haikou'nun kuzey kesiminde, Haidian Nehri'nin güney tarafında yer almaktadır. Bölgenin çoğu arkat tarzında, Hint ve Arap etkileri taşıyan Avrupa füzyon tipi mimari cephelere sahip harap binalardan oluşuyor. Binaların neredeyse tamamı beyaza boyanmıştır ve genellikle birkaç kattan daha yüksek değildir. Bölgenin doğu kısmı ağırlıklı olarak yerleşim yeridir. Batı kısmı, egzotik yiyecekler, evcil hayvanlar ve kumaşlar gibi öğeler için merkezler içerir. Bölgenin çoğunda bina cepheleri ve yollar restore edildi, Zhongshan Yolu en dikkat çekici olanıdır.

#### Hainan Üniversitesi bölgesi
Haidian Adasındaki bu bölge, adanın ana kuzey-güney yolu Renmin Dadao'nun batısındaki tüm bölümünü kapsar. Pek çok küçük, ucuz yiyecek standı ve restoran içeren tipik bir öğrenci mahallesi gibi görünür.

#### Haikou Batı Kıyısı
Haikou şehir merkezinin yaklaşık yedi km batısındaki Xiuying Bölgesinde yeni bir mahalle gelişmektedir. Mahallede Hainan Uluslararası Kongre ve Sergi Merkezi ve Wuyuan Nehir Stadyumu vardır. Ayrıca, birçok devlet dairesi buraya taşınmıştır ve çok sayıda apartman kompleksi inşa edilmektedir.

### Parklar ve dinlenme alanları

*Evergreen Park, 71,3 hektarlık  parkı, Haikou Century köprüsü güney ayağının yaklaşık 200 m batısındaki Binhai yolu üzerindedir. Yaklaşık on bin hindistancevizi ağacı ve birkaç yüz Güney Asya süs bitkisi türü içeren Haikou'daki en büyük parktır. ancak parkın çoğu çimenlik alanlardan oluşur.
*Baishamen Parkı (Beyaz Kum Kapısı Parkı) 2010 yılında yapılmıştır ve Haidian Adası'nın kuzey kıyısında yer almaktadır. Park, küçük bir eğlence parkı içerir ve çoğunlukla az ağaç örtülü çim alanlardan oluşur.
*Changying Global 100 Fantasty Park, Haikou şehir merkezinin yaklaşık 12&nbsp;km batısında, yapım aşamasında olan bir eğlence parkıdır.
*Golden Bull Mountain Ridge Park (Jinniuling Park) küçük bir hayvanat bahçesi, bir göl, çeşitli bitki örtüsü ve büyük bir bambu ormanı da dahil olmak üzere bol orman alanı vardır. Haikou'daki ana kuzey-güney caddesi olan Longquan Yolu'nun batısında, Haixiu Yolu üzerinde yer almaktadır.
*Binhai Park, Evergreen Park'ın doğusundadır. Her yıl begonvil melezleri sergisi düzenlenir. Bu parkın ortasında küçük bir göl ve toplumsal amaçlı kullanılan bir bina vardır.
*Haikou Halk Parkı, şehir merkezinde, Haixiu Yolu üzerinde, Doğu Gölü'nün yanında yer alan, yakın zamanda yenilenmiş bir parktır. Park, her sabah çoğunluğu tai chi, Çin fitness dansı ve aerobik olmak üzere egzersiz yapan insanlar olmK üzere çok sayıda insan çeker. 
*Hainan Uluslararası Dostluk Parkı,  ve uzunluğu  üzerinde olacak şekilde planlanmıştır.
*Hongcheng Gölü (), Golden Bull Mountain Ridge Park'taki göle yaklaşık olarak eşit büyüklükte olan şehirdeki en büyük su kütlelerinden biridir. En büyüğü kapatılmış bir oteli olan üç adası vardır. Göl, balıkçılar için popüler bir yerdir. Geceleri, turistlerin ve yerli halkın içki içip yemek yemesi için yol kenarlarına seyyar satıcı tezgahları kurulur.
*Tatil Plajı, Haikou'nun batı yakasına bitişik,  uzunluğunda plaj ve turistik yerdir.
*Dongzhai Limanı Doğa Koruma Alanı, Haikou'nun yaklaşık  güney doğusundadır ve Çin'deki ilk korunan mangrov orman bölgesiydi.
*Meishe Nehri Ulusal Sulak Alan Parkı, Meishe Nehri üzerinde yer alan bir eko parktır

### Diğer önemli yerler
*Zhongjie Yolu (), uzun bir geçmişe sahip bir alışveriş caddesidir
* Jiefang East yolu, Bo'ai Road bölgesinin batısında yer alan yoğun bir alışveriş caddesidir
*Guoxing Bulvarı, pek çok önemli binanın bulunduğu doğu-batı ana caddesidir
*Haikou Kulesi, yapım aşamasındaki çok yüksek bir gökdelendir. Haifu Yolu'ndaki Guoxing bulvarı'nda yer alan 94 katlı olacak ve 2020 ile 2023 yılları arasında tamamlanması planlanmaktadır.

## Ekonomi

2008'de kişi başına GSYİH 3.573 ABD $'ı idi ve 659 Çin şehri arasında 43. sıradaydı. 2011'de şehrin GSYİH'si 71,3 milyar yuan'a ulaştı ve bu, eyaletin toplamının yaklaşık yüzde 30'una tekabül ediyordu.

Haikou önemli miktarda tarımsal ürün ve canlı hayvan ihraç etmektedir. Konserve, tekstil, pirinç kabuğu soyma ve hafif mühendislik dahil olmak üzere az miktarda sanayi vardır.

"Uluslararası Turizm ve Merkezi İş Bölgesi", Guoxing Bulvarı'nın batı kesiminde yapım aşamasındadır. Bu yolda bir zamanlar sadece hükûmet binaları vardı. 2011 civarında başlayarak, HNA ve diğer gruplar ofis binaları inşa etmeye başladı. Ayrıca Guoxing'in batı ucunda Hainan Airlines'ın genel merkezi olan HNA binası vardır.

Haikou'nun güney ucunun yakınında, otomotiv üreticisi Haima Automobile'ın küresel genel merkezi vardır.

Haikou Serbest Ticaret Bölgesi (Haikou FTZ) (), Nanhai Yolu ile Yehai Yolu arasında yer alan eyalet düzeyinde, 1.93&nbsp;km2 bir alandır. 21 Ekim 1992'de Devlet Konseyi tarafından onaylandı.

## Eğitim

Haikou'da birkaç büyük eğitim kurumu bulunmaktadır:
*Hainan Üniversitesi'nin ana kampüsü Haikou'nun Haidian Adası'ndadır ve Güney Çin Tropikal Tarım Üniversitesi, üniversitenin parçasıdır ve şehrin güney kesimindedir.
*Hainan Normal Üniversitesi, Guilinyang'daki yeni kampüsüyle en eski yüksek öğrenim kurumudur. Yaklaşık 200'ü yabancı öğrenci olmak üzere 20.000'den fazla kayıtlı öğrencisi vardır.
*Hainan Medical College, 1993 yılında kurulmuş olup, tıp alanında dereceler sunmaktadır. Şehrin güney kesimindedir.
*Qiongtai Normal Üniversitesi, Guilinyang'da yeni bir kampüs ile Qiongshan Bölgesi'ndedir.
*Haikou Ekonomi Fakültesi, Guilinyang'da yeni bir kampüs ile Guoxing bulvarı'ndadır.
*Çin Tropikal Tarım Bilimleri Akademisi, Hainan Tıp Fakültesi'nin karşısında yer alır.
* Hainan Ortaokulu

## Ulaşım

### Kentsel
Haikou'nun kapsamlı şehir içi otobüs hizmeti vat-rdır. Standart ücret 1 yuan'dır ve otobüs kartı, bileti veya transfer sistemi yoktur. Şehir içi minibüsler 2009'dan önce çalışıyordu, ancak o zamandan beri aşamalı olarak kullanımdan kaldırıldı. Taksi otomobilleri ve elektrikli motosikletler şehrin her yerinde çalışır. 2009–2010 yılları arasında, benzinle çalışan motosiklet taksiler yasaklandı ve polis tarafından şehir içindeki çok sayıda kontrol noktasında el konuldu.

Haikou, 2000'li yılların başından beri araba sayısında önemli bir artış yaşadı. Bir zamanlar hafif olan ana caddelerdeki trafik, şimdi diğer büyük şehirlere benzemektedir ve trafiğin yoğun olduğu saat sorunları, şehri birkaç ana yolu genişletmeye ve Guoxing Bulvarı'nın batı ucundan Holiday Beach'in batısındaki yeni gelişmelere kadar yeni bir yükseltilmiş yol inşa etmeye sevk etti.

Şehirdeki birçok ana yolun, iki tekerlekli araçlar için refüjle ayrılmış bir yan şeridi vardır.

Karşı şeritleri ayırmak için şehir genelindeki ana iki yönlü caddelerin çoğuna fiziksel bariyerler yerleştirildi. Bunlar, yayaların kavşaklar dışındaki yerlerde caddeleri geçmesini önlemek için güvenlik nedeniyle kuruldu.

Döner kavşaklar Haikou'da çok yoktur, çoğunlukla Hai Xiu yolunda ve birkaç başka yerde vardır.

Şehirdeki birçok ana kavşakta trafik kameraları kullanılır ve trafik ışığı ihlalleri için posta yoluyla ceza kesilir.

Şehirde sadece Qiaozhong Yolu tüneli vardır.

#### Paylaşılan bisikletler

Haikou Halk Bisiklet Sisteminde yaklaşık 20.000 bisiklet bulunmaktadır. Onlara erişmek için ön ödemeli kaydırmalı kart sistemi kullanılır. 24 Ocak 2017'den itibaren, özel olarak yürütülen uygulama tabanlı "dockless" paylaşılan bisikletler hizmete girdi. Nisan ayına kadar bu tür bisikletlerden yaklaşık 40.000 adet mevcuttu. Ofo, Mobike ve "Quick to", saat başına 2 RMB'ye mal olur. Ofo ve "Quick to" bisikletlerinin iç lastikli lastikleri vardır, bu da birçok kişinin şehirde patlak lastiklerle kaldığı anlamına gelir. Haikou Halka Açık Bisiklet Sistemi, lastikleri patlayamayan birçok yeni, daha modern bisiklet kurdu. Mobike filosunun bir kısmı da bu tip lastikleri kullanır.

### Hava Ulaşımı
Haikou'ya, şehirden  uzaklıkta bulunan Haikou Meilan Uluslararası Havaalanı (IATA: HAK, ICAO: ZJHK[1]) hizmet vermektedir.

Ocak 2011'de Haikou, Çin'de özel helikopter uçuşuna izin veren bir deney için ilk test yeri olarak seçildi.

### Demiryolu

Demiryolu, Haikou'yu anakaraya bağlar. Vapur seferleri, demiryolu vagonlarını ve diğer motorlu taşıtları boğaz boyunca taşır.

Hainan Doğu Çevre demiryolu, Haikou ve Sanya'yı birbirine bağlar. Arada, işletmede veya yapım aşamasında olan 15 istasyon vardır. Trenler, km/saat hızla gidecek şekilde tasarlanmıştır. Haikou'dan Sanya'ya seyahat süresi yaklaşık 1 saat 22 dakikadır. Haikou'daki ana istasyon, Long Quan Yolu'nun güney ucunun yakınında bulunan Haikou Doğu tren istasyonu'dur. 2018'de, ana otobüs istasyonu olan Haikou Güney İstasyonu taşındı ve artık doğrudan Haikou Doğu Tren İstasyonu'nun güney doğusundadır.

2015 yılında Hainan batı halkası yüksek hızlı demiryolu faaliyete geçti. Bu ikinci yüksek hızlı demiryolu, Hainan Doğu Çevre Demiryoluna bağlanan Hainan'ın batı kıyısı boyunca ilerler.

1 Temmuz 2019'dan itibaren Haikou Banliyö Trenleri faaliyete geçti. Haikou istasyonu ile Meilan istasyonu arasında özel olarak tasarlanmış görünümlere sahip 7 adede kadar CRH6 FA (yalnızca 4 vagonlu CRH6F) treni çalışacaktır. Tek yönlü kat edeceği en uzun mesafe, arada 4 istasyonla yaklaşık 38 kilometredir.
Image:Haikou_skyline_6_-_2009_09_07.jpg|Binhai yolundan güneye bir bakış
Image:Haikou_skyline_3_-_2009_09_07.jpg|Haikou Yüzyıl Köprüsü
Image:Hainan Library 01.jpg|Hainan İl Kütüphanesi
Image:Hainan Museum 01.jpg|Hainan Müzesi
Image:Haikou_skyline_7_-_2009_09_07.jpg|Evergreen Park alanından doğuya doğru bir bakış
Image:Haikou_customs_building.jpg|Gümrük binası


## Ayrıca bakınız

* Haikou Meilan Uluslararası Havalimanı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Resmi site 
*Haikou Hükümeti  
*Haikou hakkında detaylı bilgi
*Haikou Serbest Ticaret Bölgesi
*Haikou Serbest Ticaret Bölgesi Haritası
*Gerçek zamanlı hava kalitesi indeksi