Metin Sözen

**Metin Sözen** (24 Mayıs 1936, Harput, Elazığ - 2 Ağustos 2025), Türk mimar ve öğretim görevlisi. ÇEKÜL'ün (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) başkanlığını yürüttü. Türkiye'deki, başta tarihi yapılar olmak üzere, kültürel mirasın korunması üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmış bir mimar, öğretim görevlisi ve sivil toplum kuruluşu yöneticisiydi.

## Hayatı
Mehmet Muhsin Sözen ve Ülfet Sözen çiftinin çocuğu olarak Elazığ'ın Harput şehrinde 24 Mayıs 1936'de dünyaya gelen Metin Sözen, babasının devlet memuru olması nedeniyle ilk ve orta öğretimini Türkiye'nin farklı şehirlerinde tamamladı. İlkokulu Malatya ve Konya'da okuduktan sonra; orta öğrenimine Konya'da başladıysa da Antalya, Adana, İzmit ve Kabataş’ta devam etti.

Yüksek eğitime İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde başladı ve aynı üniversitesinin Tarih Kürsüsü'ne 1960 yılında asistan olarak kabul edildi. 1967 yılından itibaren ise İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nde Tarih ve Restorasyon Kürsü’sünde asistanlığa devam etti. Aynı üniversitede 1973 yılında doçentlik, 1979 yılında ise profesörlük unvanını aldı.

İTÜ’deki öğretim üyesi görevine ek olarak, Türkiye'nin doğal ve kültürel mirasını korumak amacıyla 1990 yılında vakıf statüsünde kurulmuş sivil toplum kuruluşu olan ÇEKÜL’ün başkanlık görevini yürüttü.

Ayrıca TBMM'ye bağlı olan saray, köşk ve kasırların ve içindeki tarihi eşyaların daha iyi korunması için oluşturulan ve de Millî Saraylar Başkanlığı bünyesinde olan Bilim ve Değerlendirme Kurulu başkanlığı yaptı.

## Ödülleri ve onurlandırılması
* Üstün Hizmet Ödülü: TBMM Başkanlığı tarafından verildi.
* Vakıf İnsan Ödülü: Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından verildi
* Ağa Han Mimarlık Ödülü
* Mimarlığa Katkı Dalı Jüri Özel Ödülü: 2002 yılında TMMOB Sözen’e Türkiye’deki ulusal varlıkların gözetilmesi hususunda hem Türkiye’de hem de ülke dışında yaptığı çalışmalardan ötürü Mimarlığa Katkı Dalı Jüri Özel Ödülü'nü verdi.
* Koruma Ödülü: 2006 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ilk kez verdiği bir ödül olan 1. Ulusal Mimarlık Koruma Ödülleri’nden Koruma Onur Ödülü’ne layık görülmüştür.
* Kültür ve Sanat Ödülü: 2007 yılında Türkiye Cumhuriyet Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın her sene verdiği Kültür ve Sanat Ödülü’nü kazanmıştır. Ödül kendisine Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından verilmiştir.
* İsmi, Kars'taki bir caddeye verilmiştir.
* Onursal Doktora: 8 Aralık 2016 tarihinde İstanbul Kültür Üniversitesi Sözen'e Türk Sanatı ve Mimarlığı konusundaki araştırmaları ile Türkiye'deki doğal ve tarihi mirasın korunmasına ve tanıtımına yaptığı katkılardan dolayı "onursal doktora" unvanı vermiştir.

## Yayınları
Sözen'in İstanbul Üniversitesi'nde asistanlığa başladığı dönemden günümüze kadar birçok alanda basılı yayınları vardır.
* *Anadolu Medreseleri, Selçuklu ve Beylikler Devri* (1970)
* *Anadolu Kentleri* (1971)
* *Diyarbakır'da Türk Mimarisi / Turkish Architecture in Diyarbakır* (1971)
* *50 Yılın Türk Mimarisi* (1973)
* *Sinan, Architect of Ages*
* *Bir İmparatorluğun Doğuşu: Topkapı*
* *Turas el-imare el-Türkiyye vel-Mimar Sinan /Türkish Architecture and Sinan/L'arcitecture Türkey et I'Architecte Sinan* (1976)
* *Türk Mimarlığının Tarihsel Gelişimi* (1980)
* *Anadolu'da Akkoyunlu Mimarisi* (1981)
* *Tarihsel Gelişimi içinde Türk Sanatı* (1983)

## Hazırladığı belgeseller
* Anadolu'da Konutun Öyküsü
* Sinan'ın Anıları 
* İstanbul'un Kültür Durakları

## Kaynakça