Enchilada

**Enchilada** (), mısırdan üretilen *[[tortilla]]*ya, farklı ve çeşitli iç malzemeler konulması ve rulo şeklinde sarılan *tortilla*nın üzerine acı biber sosu gezdirilmesiyle yapılan, Meksika mutfağından çıkan ve Amerikan mutfağında da yer alan yemek. İç malzemeler et, deniz ürünleri peynir, fasulye, patates, çeşitli sebzeler veya bunların kombinasyonları olabilir.

## Etimoloji
İspanyolca Kraliyet Akademisi *enchilada* kelimesinin Meksika'da, üzerine domates ve acı biber sosunun gezdirildiği, etle doldurulmuş ve rulo biçiminde sarılmış mısırdan üretilmiş *[[tortilla]]*yı tanımlamak için kullanıldığını belirtmektedir. Kelime anlamı olarak *enchilada*, İspanyolcada "bir şeye acı biber eklemek, bir şeyi acı biberle çeşnilendirmek" anlamına gelen *enchilar* fiilinin geçmiş zamana göre çekimidir.

## Tarihçesi
Meksika kökenli bir yemek olan *enchilada*nın bilinen ilk yazılı kullanımı, 1831'de anonim olarak basılan ilk Meksika yemek kitabı *El cocinero mexicano*daydı. Ancak *tortilla*nın içinin çeşitli malzemelerle doldurularak rulo biçimde sarılmasıyla oluşturulan yemeğin geçmişi, Azteklere yahut Mayalara kadar uzanmaktaydı. Sonrasında bu yemek, diğer bazı Meksika yemekleri gibi Amerika Birleşik Devletleri'nde de yaygınlaşmaya başladı. Amerika Birleşik Devletleri'nde *enchilada*nın ilk yazılı kullanımı ise 1885'te gerçekleştirilmişti.

## Çeşitleri

Bazı *enchilada* çeşitleri şu şekildedir:
* *Enchilada con chile rojo* - Kurutulmuş kırmızı acı biberlerin diğer bazı baharatlarla karıştırılması ve ısıtılmasıyla oluşturulan geleneksel kırmızı *enchilada* sosu ilave edilir. *Chile Colorado* sosunda, mevcut tarife domates de ilave edilmektedir.
* *Enchilada con mole* - *[[Mole]]* sosu ile servis edilir. *Enmolada* adıyla da bilinmektedir.
* *Enchilada placera* - Michoacán tarzında, çeşitli sebzeler ve kümes hayvanlarının etini içerir.
* *Enchilada poblana* -  Tavuk eti ile *[[poblano]]* biberi içerir, üstüne ise Oaxaca peyniri gezdirilir.
* *Enchilada potosina* - San Luis Potosí kökenli olup, içi peynirle doldurulmuş, acı biber çeşnili hamurdan yapılır.
**Enchilada San Miguel* - San Miguel de Allende tarzındaki bu *enchilada*, kızartma tavasında pişirilen *tortilla*lara ''guajillo'' acı biberi eklenerek biberin aromasının *tortilla*lara geçmesinin sağlanmasıyla hazırlanır.
* *Enchilada suiza* - İsviçre tarzı *enchilada* olup, üstüne, süt veya kremadan elde edilen beyaz renkte bir sos gezdirilir. Meksika'ya göç eden İsviçreliler tarafından ülkeye getirilmiştir.
* *Enfrijolada* - Üstüne acı biber sosu yerine *[[frijoles refritos]]* konur. İsmimi, İspanyolcada fasulye anlamına gelen *frijol* kelimesinden almaktadır.
* *[[Entomatada]]* - Acı biber sosu yerine domates sosuyla yapılmaktadır.
* *Enchilada montada* - Yumuşak kalacak biçimde kızartılarak üst üste konan mısırdan üretilmiş *tortilla* katmanları arasına ve üstüne; kırmızı ya da yeşil sos, doğranmış soğan ve rendelenmiş peynir eklenerek yapılan New Mexico stili *enchilada*dır. Malzemeler arasında sığır veya tavuk kıyması da eklenebilir; ancak geleneksel değildir. En üste ise kızarmış yumurta konur. Garnitür olarak kıyılmış marul ve dilimlenmiş siyah zeytin de servis edilebilmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Burrito
* Meksika yemekleri listesi
* Tex-Mex

## Kaynakça