São Paulo

**São Paulo**, São Paulo eyaletinin başkenti ve aynı zamanda Brezilya, Güney Amerika, Amerika kıtası ve Batı ve Güney yarımküre'nin en kalabalık şehridir. Şehir, ticaret, finans, kültür, gastronomi, sanat, moda, teknoloji, eğlence ve medya alanlarında uluslararası etkiye sahiptir ve UNESCO'nun Yaratıcı Şehirler Ağı tarafından "Film Şehri" ve "Dünya Gastronomi Başkenti" olarak, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı (GaWC) tarafından ise alfa küresel şehir olarak listelenmiştir. Asya dışında nüfus bakımından en büyük kentsel alandır ve dünyanın en kalabalık Portekizce konuşan şehridir. Şehrin adı "São Paulo", Havari Pavlus'u onurlandırır ve şehir halkı paulistanos olarak bilinir. Şehrin Latince sloganı *Non ducor, duco*'dur ve "Yönlendirilmiyorum, ben yönlendiriyorum" anlamına gelir.

1554 yılında Cizvit rahipleri tarafından kurulan São Paulo, Amerika kıtasındaki en eski sürekli yerleşim yerlerinden biridir. Brezilya sömürge döneminde stratejik bir rol oynamış, ülkenin toprak ve ekonomik genişlemesi için Paulista *bandeirantes* (öncüler) yerleşimcilerinin seferlerinin merkezi ve başlangıç ​​noktası olmuştur; ancak ekonomik zenginliği, 19. yüzyılın ortalarındaki Brezilya kahve döngüsü sırasında pekişmiştir. Bu dönemden itibaren, Ipiranga Çığlığı, Modern Sanat Haftası, 1932 Devrimi ve Diretas Já (Hemen Doğrudan Seçimler) hareketi gibi Brezilya tarihinin dönüm noktası olaylarına sahne olmuştur. 20. yüzyılda, Brezilya'daki sanayileşmeyle birlikte ana ulusal ekonomik merkez rolünü pekiştirdi ve bu da şehri, dünyanın en büyük Arap, İtalyan ve Japon diasporalarına ev sahipliği yapan, Bixiga, Bom Retiro ve Liberdade gibi etnik mahalleleri ve 200'den fazla farklı ülkeden insanı barındıran kozmopolit bir kaynaşma noktası haline getirdi. Şehrin metropol alanı olan Büyük São Paulo, 20 milyondan fazla sakiniyle Brezilya'nın en kalabalık ve dünyanın en kalabalık metropol alanlarından biridir. Büyük São Paulo çevresindeki metropol alanları arasındaki birleşme süreci, Güney Yarımküre'nin ilk mega kenti olan ve 30 milyondan fazla sakini bulunan São Paulo Makrometropolis'ini de oluşturdu.

São Paulo, Latin Amerika'nın en büyük kentsel ekonomisi ve dünyanın önemli finans merkezlerinden biridir, Brezilya GSYİH'sının yaklaşık %10'unu ve São Paulo eyaletinin GSYİH'sının üçte birinden biraz fazlasını temsil etmektedir (GSYİH'sı 1 trilyon reais sınırını aşan tek Brezilya şehri). Şehir, piyasa değeri bakımından Latin Amerika'nın en büyük borsası olan B3'ün genel merkezidir ve çoğunlukla Paulista, Faria Lima ve Berrini caddeleri çevresindeki bölgelerde çeşitli finans bölgelerine sahiptir. Brezilya'daki yerleşik çokuluslu şirketlerin %63'üne ve Brezilya bilimsel üretiminin yaklaşık üçte birinin kaynağına ev sahipliği yapan São Paulo, dünyanın en iyi 50 bilim ve teknoloji kümesi arasında yer almaktadır. Ana üniversitesi olan São Paulo Üniversitesi, genellikle Brezilya ve Latin Amerika'nın en iyisi olarak kabul edilir ve şehir, QS Dünya Üniversite Sıralamalarında düzenli olarak üniversite öğrencisi olmak için dünyanın en iyi şehirlerinden biri olarak sıralanır. Metropol ayrıca, Alto das Nações, Platina 220, Figueira Altos do Tatuapé, Mirante do Vale, Edifício Itália, Altino Arantes Building, North Tower ve daha birçokları dahil olmak üzere Brezilya'nın en yüksek gökdelenlerinden birkaçına ev sahipliği yapmaktadır. En iyi temel sanitasyona sahip eyalet başkentidir, FIRJAN Belediyeler Kalkınma Endeksi'ne (2025) göre ikinci en gelişmiş şehirdir, Brezilya'da Sosyal İlerleme Endeksi'nde (IPS) altıncı sıradadır ve ülkenin en ağaçlık dokuzuncu şehridir, bu da ona Birleşmiş Milletler'den (BM) "Dünyanın Ağaç Şehri" ve "İbero-Amerikan Yeşil Başkenti" uluslararası unvanlarını kazandırmıştır, ayrıca Guinness Dünya Rekorları tarafından "dünyanın en büyük gıda güvenliği programı" olarak da tanınmıştır. 

Caipira kültürü ve mutfağı, sertanejo müziği, Brezilya hip-hop ve rock müziği, samba paulista gibi sayısız sanatsal, kültürel ve gastronomik ifadenin ve bauru, beirute, calabresa, coxinha, dadinho, parmegiana, pastel de feira ve picanha gibi yemeklerin doğduğu ve yayıldığı yer olan şehir, dünyanın en önemli kültürel, gastronomik ve eğlence merkezlerinden biridir. Latin Amerika Anıtı, Ibirapuera Parkı, São Paulo Sanat Müzesi, Pinacoteca, Cinemateca, Itaú Kültür Merkezi, Ipiranga Müzesi, Catavento Müzesi, Futbol Müzesi, Portekiz Dili Müzesi ve Görüntü ve Ses Müzesi gibi anıtlar, parklar ve müzeler burada bulunmaktadır. São Paulo ayrıca São Paulo Sanat Bienali, São Paulo Moda Haftası, Lollapalooza, Primavera Sound, Comic Con Experience ve New York Şehri Onur Yürüyüşü'nden sonra dünyanın en büyük ikinci LGBT etkinliği olan São Paulo Gay Pride Geçit Töreni gibi ilgili kültürel etkinlikler de düzenlemektedir. São Paulo ayrıca 1950 ve 2014 FIFA Dünya Kupaları, 1963 Pan Amerikan Oyunları, São Paulo Indy 300 ve NFL Brezilya Oyunları gibi birçok spor etkinliğine ev sahipliği yapmış, bunun yanı sıra yıllık Brezilya Formula 1 Grand Prix'sine ve Saint Silvester Yol Yarışına da ev sahipliği yapmıştır.
## Tarih

1554'te Manuel da Nóbrega ve José de Anchieta tarafından Cizvit misyonerler için bir tür karakol olarak kurulan São Paulo, 17. yüzyılda altın aramaya gelen öncü *[[bandeirante]]*'lerin yaşadığı şehir olarak ön plana çıkmaya başladı. Brezilya'nın iç kesimlerinde 1694'ten başlanarak altın bulunmasıyla São Paulo öncü ve kaşifler için bir durak noktası olmasıyla ekonomisi gelişmeye başladı.

Minas Gerais'te, Ouro Preto'da (1694), Mato Grosso'da (1718) ve Goiás'ta (1725) altın bulunması üzerine, XVIII. yüzyılda altın ve değerli taş peşine düştüler. O zamanlar Brezilya dünyanın en büyük altın üreticisiydi: madenlerin yanı başında fazenda denilen ve yerleşim bölgelerinin yakınında yer alan büyük tarım alanları besin tarımına ayrıldı. Bunun üzerine São Paulo nüfusunda ciddi bir azalma meydana geldi.

1840'ta imparatorluk tacını giyen Pedro II, özellikle 1854'ten sonra (Paraná hükûmeti) büyük toprak sahipleri yararına geniş bir iktisadi gelişme siyaseti başlattı (kara ve demiryollarının yapımı). Büyük toprak sahipleri, 1860'tan sonra geniş çaplı bir kahve tarımına giriştiler. Bu Guyana kökenli tarım XVIII. yüzyıl sonunda Para'ya, daha sonra Rio ve São Paulo bölgelerine yayıldı, oradan da 1880'den 1929'a dek kesintisiz biçimde, São Paulo yaylalarını kapladı.

Pedro II, ülkenin değerlendirilmesini hızlandırmak için, 1860'tan sonra, Brezilya'nın güney kesimine Avrupa'dan göçmen (alman göçmenler) gelmesini destekledi.

Bununla birlikte gerçek iktidar, topraklara ve insanlara egemen olan oligarşilerin; "coronel"lerin elindeydi. Kahve tarımının, yani São Paulo eyaletinin Brezilya iktisadındaki öneminin günden güne artması, hükûmet üyelerinin çoğunluğunun Nordeste halkından değil, São Paulo eyaleti halkından seçilmesine ve 1906'daki aşırı üretim bunalımı sırasında devletin kahve üreticilerine para yardımı yapmasına yol açtı.

çok sayıda göçmenin gelmesiyle (İtalyanlar, İspanyollar, Portekizliler) şehrin nüfusu hızla artmaya başladı.

18.'in yüzyıl sonu ve 19. yüzyılda bölgedeki şeker ve kahve ekiminden kaynaklanan zenginleşme, önce Avrupalı ve daha sonra da Japon göçmen akımına neden oldu. 20. yüzyılda ise, kent Brezilya'nın her köşesinden göç almaya başladı.

Brezilya'nın 1822'de bağımsızlığını kazanmasından sonra bir süre önemli bir gelişme olmadı, ancak 19. yüzyılın ortalarından sonra kahve ekimi yaygınlaştıkça bir toplama alanı olarak hızla gelişmeye başladı. Sao Paulo çevresinde kahve ekimi faaliyete geçtiğinde ve kahve Brezilya ekonomisinin merkezi haline geldiğinde, yakınlardaki bir kahve ihracat limanı olan Santos ile birlikte büyüdü. 20. yüzyılın başında, São Paulo'nun nüfusu, o zamanın başkenti olan Rio de Janeiro'dan çok daha küçüktü, ancak bundan sonra, Brezilya'nın her yerinden ve diğer ülkelerden gelen göçmenler akın ettikçe nüfus arttı.

## Coğrafya

### Arazi
São Paulo, Brezilya Dağlık Bölgesi'nin güney ucunda, Seha Dumar Dağları'nın eteğinde, deniz seviyesinden 800 m yükseklikte bulunan bir şehirdir. Atlantik Okyanusu, Sehadumar Dağları'nın karşısında yer alır ve Atlantik kıyısına olan mesafe sadece 70&nbsp;km'dir. Atlantik Okyanusu'nun kıyı şeridi sarptır, ancak São Paulo şehri ve çevresi, yayla düz arazileri, vadiler ve nehirlerle birbirine bağlıdır. Sulu tee te Nehri'ne ait olan Parana Nehri yakınında, şehrin kaynaklarına heureuna, tee Te nehri su taşımacılığından yararlanamıyor çünkü Atlantik Okyanusu çevresindeki akıntı uzaklara doğru akıyor.

### İklim
São Paulo, Oğlak Dönencesi'nin hemen güneyinde, 23° 33' güney enleminde yer alır, ancak yüksek rakımı nedeniyle yaz aylarında bile çok sıcak olmaz ve tüm yıl boyunca nispeten hoş bir iklime sahiptir. Ortalama sıcaklık, Ocak ayında 22&nbsp;°C, en sıcak ve Temmuz ayında 15&nbsp;°C, en soğuk ve yıl boyunca çok az değişiklik gösterir. Yıllık ortalama yağış 1.376&nbsp;mm'dir ve yaz aylarında (Aralık-Şubat) çok yağmur yağar.

## Ekonomi

São Paulo'nun ekonomisi dünyanın 11. en büyük şehridir ve bu nedenle Brezilya ve Latin Amerika'daki en büyük ekonomiye sahiptir. Brezilya'nın GSYİH'sının yaklaşık %10,7'sini oluşturan bir metropoldür.

2013 yılına kadar Sao Paulo vatandaşlarının kişi başına GSYİH'si 48.275,45 Real olarak kaydedildi.

## Ulaşım
São Paulo şehir merkezinde ve banliyölerinde, yakın bir şehir içi otobüs, metro ve demiryolları ağı vardır ve taksiler de popüler bir ulaşım aracıdır. Rio de Janeiro gibi diğer bölgelerdeki büyük şehirlere seyahat ederken, uzun mesafe ekspres otobüsleri ve otoyolları kullanan yolcu uçakları ana dayanak noktasıdır.

### Metro

## Demografi
2013 verilerine göre São Paulo, Brezilya'nın yanı sıra Güney Amerika'nın da en büyük şehridir. Brezilya Ulusal İstatistik Bürosu'nun (IBGE) 2010 nüfus sayımına göre, São Paulo'da yaşayan insan sayısı yaklaşık 11.244.369 idi. Bu ırka göre ayrılırsa, beyaz (%60,6), Pardo (%30,5), siyah (%6,5), Doğu Asya (%2,2) ve Hint (%0,2) olarak sınıflandırılır. Cinsiyet oranı %52.6 kadın, kalan %47.4 erkektir.

São Paulo'da toplanan yaklaşık 2.3 milyon kişi göçmendir. 1870 yılından 2010 yılına kadar dünyanın her yerinden akın eden göçmenler, İtalya, Portekiz, Almanya, İspanya göçmenleriydi. Ayrıca, Asyalılar arasında Japonlar en yaygın olanıdır ve São Paulo şehir merkezinde Japonlar tarafından inşa edilmiş bir şehir merkezi caddesi vardır.

* 6.000.000 İtalyan (São Paulo; Milano ve Roma da dahil olmak üzere, dünyadaki diğer tüm şehirlerden daha fazla İtalyan kökenli insana sahiptir.)
* 3 milyon Portekizli
* 3 milyon Afrikalı
* 1.000.000 Arap
* 400.000 Alman.
* 326.000 Japon. (Japonya dışındaki en büyük Japon topluluğudur.)
* 120.000 Çinli
* 60.000 Bolivyalı 
* 50.000 Yunan
* 50.000 Koreli 
* 40.000 Yahudi 
* 25.000 Ermeni

### Din

## Kültür ve turizm
Sao Paulo'nun birçok turistik yeri vardır.

* São Paulo Sanat Müzesi
* Sao Paulo Bienali
* Liberdade &nbsp;: Japon Sokağı
* Ibirapuera Parkı
* Morumbi Stadyumu

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız

* São Paulo Uluslararası Film Festivali
* Avenida Paulista