Guillaume Du Fay

**Guillaume Du Fay** ( , ayrıca **Dufay**, **Du Fayt**; 5 Ağustos 1397(?) - 27 Kasım 1474), çeşitli şekillerde Fransız veya Fransız-Flaman olarak tanımlanan, erken Rönesans müziğinin bestecisi ve müzik teorisyeniydi. Zamanının önde gelen Avrupalı bestecisi olarak kabul edilen müziği geniş çapta icra edildi ve yeniden üretildi. Du Fay, Burgonya Okulu'nun bestecileriyle, özellikle de meslektaşı Gilles Binchois'le iyi ilişkiler içindeydi, ancak kendisi hiçbir zaman Burgonya şapelinin düzenli bir üyesi olmadı.

Zamanının en iyi belgelenmiş bestecileri arasında yer almasına rağmen Du Fay'in doğumu ve ailesi belirsizdir, ancak kendisi muhtemelen bir rahibin gayri meşru çocuğudur. Öğretmenlerinin arasında Nicolas Grenon ve Richard Loqueville'in de bulunduğu Cambrai Katedrali'nde eğitim gördü. Sonraki on yıl boyunca Du Fay tüm Avrupa'da çalıştı: Cambrai'de yardımcı diyakoz olarak, Rimini'de Carlo I Malatesta'nın yönetiminde, Pesaro'daki Malatesta Evi'nde ve rahip olarak atandığı Bologna'da Louis Aleman'ın yönetiminde çalıştı. Şöhreti yayılmaya başladıkça, 1428'de prestijli papalık korosunun müzisyeni olarak Roma'ya yerleşti; önce Papa V. Martin ve ardından Papa Eugene IV yönetiminde *Balsamus et munda cera*, *Ecclesie militantis* ve *Supremum est mortalibus* motetlerini yazdı. 1430'larda Roma'nın son ve siyasi karışıklığının ortasında Du Fay, Savoy Dükü VIII. Amadeus'a hizmet etmek için korodan izin aldı.

Du Fay 1436'da İtalya'ya döndü ve Filippo Brunelleschi'nin Floransa Katedrali için kubbesinin kutlanmasını kutlayan en beğenilen eseri olan karmaşık motet *[[Nuper Rosarum Flores|Nuper Rosarum Flores'i]]* yazdı. Daha sonra yakın zamanda Bologna'ya taşınan papalık sarayına katıldı ve Ferrara'daki Este Hanesi ile ilişkilendirildi. Sonraki on bir yıl boyunca Du Fay, Cambrai'de, altında müzik teorisi üzerine artık kayıp olan eserler yazmış olabileceği İyi Philip'e hizmet etti. Hem Savoy'a hem de İtalya'ya kısa bir dönüşün ardından Du Fay, 1458'de Cambrai'ye -yerleşti; burada odak noktası şarkı ve motet'ten *Missa Ave regina celorum*, *Missa Ecce* gibi cantus firmus'a dayalı İngiliz esinli döngüsel kitleler bestelemeye başladı. Du Fay, aralarında Antoine Busnois, Loyset Compère, Johannes Tinctoris ve özellikle Johannes Ockeghem'in de bulunduğu zamanının önde gelen müzisyenleriyle tanıştı ve onları etkiledi.

Du Fay, mesleği gereği öncelikle 'besteci' olarak kabul edilen ilk nesil Avrupalı müzisyenlerin lideri olarak tanımlanır. Düzensiz kariyeri onu tüm Batı Avrupa'ya götürdü ve 'kozmopolit bir tarz' ve zamanının neredeyse her çoksesli türünün temsilcilerini içeren kapsamlı bir yapıt oluşturdu. Binchois gibi Du Fay da John Dunstaple'ın *İngilizce* stilinden derinden etkilenmiş ve onu ünlü *[[Missa Caput|Missa Caput'unki]]* ve genç çağdaşları Ockeghem ve Busnois'in teknikleri de dahil olmak üzere çok çeşitli diğer stillerle sentezlemiştir.

## Hayatı

### Arka plan
Guillaume Du Fay’in yaşamı, “15. yüzyılda yaşamış neredeyse tüm [Avrupalı] bestecilerden daha iyi belgelenmiştir.” Bunun birçok nedeni vardır; ancak özellikle, Du Fay’in bağlı olduğu kurumların titiz kayıt tutma geleneği ve bestelerine işlenmiş biyografik ya da tarihsel anekdotlar bu konuda son derece aydınlatıcı niteliktedir. Ayrıca, kuzey Fransa’daki birçok katedralin kayıtları kaybolmuş ya da yok edilmiş olsa da, Cambrai Katedrali’ne ait belgeler günümüze kadar ulaşmıştır.

Modern araştırmalar, bestecinin soyadını genellikle iki kelime hâlinde, **“**Du Fay**”** biçiminde yazar. Ancak 20. yüzyılın sonlarına kadar, bu ismin tek kelime olarak “Dufay” şeklinde yazımı çok daha yaygındı. Bu dönemde yapılan arşiv keşifleri, 14. ve 15. yüzyıla ait belgelerde soyadın genellikle iki kelime olarak yazıldığını, oysa aynı döneme ait müzikal kaynaklarda bunun aksinin görüldüğünü ortaya koymuştur. Görünüşe göre Du Fay’in ailesi soyadlarını “Du Fayt” şeklinde yazıyordu, ancak besteci —nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte— İtalya’da etkin olduğu yıllarda yazım biçimini değiştirdi. Bestecinin Cambrai’deki gençlik dönemine ait belgelerde ise adı zaman zaman Willaume, ya da buna benzer Willermus, Willem veya Wilhelm biçimlerinde geçmektedir.

### Erken hayatı
Vasiyetinden elde edilen bilgilere göre Du Fay muhtemelen Brüksel yakınlarındaki Beersel kasabasında, kimliği bilinmeyen bir rahiple Marie Du Fayt adlı bir kadının evlilik dışı çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi, o henüz küçükken onunla birlikte Cambrai’ye taşındı ve burada katedralde görev yapan bir akrabalarının yanında kaldı. Du Fay ailesi ile Cambrai Katedrali arasındaki bu bağ, bestecinin çocukluk dönemine dair kapsamlı bilgilerin günümüze ulaşabilmesinin başlıca nedenidir; zira katedral, üyeleriyle ilgili son derece ayrıntılı kayıtlar tutuyordu. Du Fay’in müziğe olan yeteneği kısa sürede katedral yetkililerinin dikkatini çekti ve ona kapsamlı bir müzik eğitimi sağlandı. 1409 yazında Rogier de Hesdin ile çalıştı ve 1409–1412 yılları arasında katedral korosunda korist olarak yer aldı. Bu dönemde Nicolas Malin’den ders aldı ve yeteneği o kadar etkileyiciydi ki 1411 yılında ona Villedieu’nun *Doctrinale Puerorum* adlı kitabının bir kopyası hediye edildi — bu, o yaşta bir çocuk için oldukça sıra dışı bir ayrıcalıktı. Haziran 1414’te, yaklaşık 16 yaşındayken, Cambrai’nin hemen yakınındaki Saint-Géry’de papaz yardımcısı olarak bir  (gelirli din görevi) aldı; burada hem Nicolas Malin hem de Richard Loqueville ile çalıştı. Aynı yılın ilerleyen dönemlerinde, bestelerinden ve Malatesta sarayı ile daha sonraki ilişkilerinden anlaşıldığı üzere, muhtemelen Konstanz Konsili’ne katıldı. 1418 yılına kadar orada kaldığı, ardından tekrar Cambrai’ye döndüğü düşünülmektedir.

## Kaynakça