Rochester, New York

**Rochester** ABD'nin New York eyaletinde, Monroe ilçesinin merkezidir ve New York, Buffalo, and Yonkers'dan sonra 2020 yılında 211,328 nüfusla eyaletin dördüncü en kalabalık şehridir. Rochester şehri, altı ilçede 1&nbsp;milyonluk nüfusuyla daha büyük bir metropolitan alan çekirdeğini oluşturur. Şehir, başlangıçta sayısız un değirmenine yol açan verimli Genesee Nehir vadisi nedeniyle ve daha sonra daha hızlı nüfusu teşvik eden bir üretim merkezi olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk ani büyüyen şehirlerinden biriydi.

Rochester, Amerika'nın en ikonik şirketlerinden bazılarının özellikle Eastman Kodak, Xerox ve Bausch & Lomb'un (Wegmans, Gannett, Paychex, Western Union, French's, Constellation Brands, Ragú ve diğerleriyle) doğum yeri ve evi olarak öne çıktı bu sayede bölgenin bilim, teknoloji ve araştırma ve geliştirme için küresel bir ticaret merkezi haline geldi. Bu statü, uluslararası üne sahip birçok üniversitenin (özellikle Rochester Üniversitesi ve Rochester Teknoloji Enstitüsü) ve araştırma programlarının varlığı ile desteklenmiştir; bu okullar diğer birçok küçük kolejle birlikte, Rochester'ın ekonomisinde giderek daha büyük bir rol oynadı. Rochester ayrıca ABD tarihinde bazı önemli sosyal ve politik hareketler, özellikle kölelik karşıtlığı ve kadın hakları hareketi için bir merkez olarak önemli bir rol oynamıştır.

Bugün, Rochester'ın ekonomisi teknoloji ve eğitimle tanımlanır (yüksek eğitimli işgücü, araştırma kurumları ve geçmişinden doğan diğer güçlü yönlerle desteklenir). Şehir sanayisizleşme, seçkin üniversiteler tarafından desteklenen eğitim ve sağlık sektörlerindeki güçlü büyüme ve Eastman Kodak ve Xerox gibi şirketlerinin daha yavaş inişi (hızlı düşüşün aksine) sonucunda önemli nüfus azalması yaşarken Ağır sanayi'nin Buffalo ve Pittsburgh) bölgelerindeki çelik şirketleri ile çoğu Pas Kuşağı büyükşehir bölgesinden çok daha az şiddetli daralma ile sonuçlandı. Rochester büyükşehir alanı, New York metropol alanı ve Buffalo-Niyagara Şelalesi Metropol Alanı'ndan sonra New York'taki üçüncü en büyük bölgesel ekonomidir. Rochester'ın Brüt metropol ürünü (İngilizce: Gross metropolitan product) 50.6&nbsp;milyar ABD doları ile Albany ve Syracuse'unun üzerinde ama Buffalo'nun altındadır.

Rochester ayrıca kültürüyle özellikle de müzik kültürüyle tanınır; Eastman Müzik Okulu (dünyanın en prestijli konservatuvarlarından biri olarak kabul edilir) ve Rochester Uluslararası Caz Festivali gibi kurumlar, müzisyenlerin ve müzikle ilgili işlerin yoğunluğu açısından ABD'deki müzik sahneleri ilk 10'dan biri olarak sıralanan canlı bir müzik endüstrisini destekler. Her yıl birden fazla büyük festivalin (Rochester Lilac Festivali, Rochester Uluslararası Caz Festivali, Rochester Fringe Festivali ve diğerleri gibi her biri yüz binlerce katılımcıyı çeken birçok büyük festivalin yeridir.) ve Strong Ulusal Oyun Müzesi ve George Eastman Müzesi, dünyanın en eski fotoğraf koleksiyonu  gibi dünyaca ünlü ve en büyüklerinden  birçok müzeyi barındırır.

Rochester büyükşehri, yaşanabilirlik ve yaşam kalitesi açısından üst sıralarda yer alır ve düşük yaşam maliyeti, yüksek dereceli devlet okulları ve düşük işsizlik oranı nedeniyle genellikle Amerika'da aileler için en iyi yerlerden biri olarak kabul edilir.

Şehir, Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından yeterli statüde derecelendirilen küresel şehir olarak kabul edilir.

## Coğrafya

Rochester, Kuzeydoğu New York'ta  (43.165496, -77.611504) adresindedir. Şehir, Buffalo'nun yaklaşık  doğu-kuzeydoğusunda ve yaklaşık  Syracuse'un batısındadır. Eyalet başkenti Albany   doğuda; Ontario Gölü'nün güney kıyısındadır. Genesee nehri, şehri ikiye böler. Toronto, Ontario, Kanada,  kuzeybatıdadır ve New York yaklaşık  güneydoğudadır. Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu'na göre şehrin toplam alanı 37.1 milkare (96&nbsp;km²) olup bunun 35.8 milkaresi (93&nbsp;km²) arazi ve 1.3 milkaresi (3.4&nbsp;km²) su ile kaplıdır (%3.42).

Rochester'ın coğrafyası Pleistosen Çağ'ında buz tabaka'larınca şekillendirildi. Geri çekilen buz tabakaları, şimdi şehrin güney sınırı olan yerde durma noktasına geldi, ilerledikçe aynı oranda eridi ve buz kütlesinin güney kenarı boyunca tortu biriktirdi. Bu, (batıdan doğuya) Hope Dağı, Highland Park tepeleri, Pinnacle tepesi ve Cobb's tepesi dahil olmak üzere bir dizi tepe oluşturdu. Bu tepelerin çökeltileri buzul öncesi bir gölde biriktiği için tabakalaşır ve "Kame delta" olarak sınıflandırılır. Buz tabakasının delta üzerine kısa bir geri çekilmesi ve yeniden ilerlemesi, orada "kame moren" adı verilen nadir bir melez yapı yaratarak, tabakalaşmamış malzeme biriktirdi.

Buz tabakaları ayrıca Ontario Gölü'nü (Büyük Göller'in beş tatlı suyundan biri), şelaleleriyle Genesee nehri'ni ve geçit'leri, Irondequoit körfezini, Sodus körfezini, Braddock körfezini, Mendon Ponds'u, çok sayıda yerel akarsu ve göleti, Ridge ve yakındaki Finger Lakes'i oluşturdu.

Rochester'da  sokak,  su şebekesi, 44 araç ve sekiz yaya köprüsü, 11 halk kütüphanesi, iki polis karakolu (biri doğu diğeri batı tarafında) ve 15 itfaiye vardır.

Başlıca su kaynağı, havzasıyla birlikte New York eyaletine ait olan Hemlock Gölü'dür. Diğer su kaynakları arasında Canadice gölü ve Ontario Gölü vardır. 
30 yıllık yıllık ortalama kar yağışı 'un biraz üzerindedir.

Aylık günlük ortalama, Ocak'taki  ile Temmuz'da  arasında değişir. Rochester'ın aldığı yüksek kar miktarı, şehrin Ontario Gölü'ne yakınlığı ile açıklanabilir.

### İklim

Rochester, nemli karasal iklim bölgesindedir (Köppen *Dfa*) ve dört ayrı mevsimi vardır. Kışları soğuktur (aynı enlemdeki diğer ABD şehirlerine benzer şekilde sıcaklıklar yıllık geceler 4.2  daha düşüktür). Ancak Rochester, (öncelikle Ontario Gölü'nün güney kıyılarındaki konumundan kaynaklanan göl etkisiyle çok miktarda kar alır), dünyadaki en karlı büyük şehirler arasındadır ve bazen büyük ABD metropolleri arasında kar yağışında yıllık rekorlar kırar.

İlkbahar, yükselen sıcaklıklarla birlikte bol yağmur ve yıla bağlı olarak ara sıra geç kar fırtınaları görür.

Yazlar ılık ve güneşlidir; ara sıra kısa süreli yüksek sıcaklık ve nem olur, ancak genellikle Rochester nispeten serin ve rahat yazlarla ABD kıtasının çoğundan ayrılır (Seattle, Portland, Oregon ve komşu Buffalo ile birlikte büyük metropoller arasında yazın serinlikte ilk beştedir).
Sonbahar, genellikle parlak yeşillik renkleri, serinletici sıcaklıkları, bol ve yıl boyunca oldukça eşit  dağılmış olsa da yıllara bağlı olarak bazen aşırı yağmur özellikleri gösterir.

## Ekonomi

Rochester, Paychex ( Fortune #662) dahil olmak üzere bir dizi *Fortune* 1000 ve uluslararası işletmelerin yanı sıra Carestream Health gibi çeşitli ulusal ve bölgesel şirketlerin yuvasıdır.

Xerox, 1906'da Rochester'da Haloid Şirketi olarak kuruldu ve merkezi halen Norwalk, Connecticut'ta olmasına rağmen Rochester'da önemli varlığını korur. Bausch & Lomb 2014 yılında Bridgewater, New Jersey'e taşındı. Gannett gazete şirketi ve Western Union sırasıyla Frank Gannett ve Hiram Sibley tarafından Rochester'da kuruldu ancak sonra başka şehirlere taşındılar.

Amerikan Ulusal Emlakçılar Birliği'ne göre Rochester'da 2015 yılının ikinci çeyreğinde medyan bir aile için ev fiyatı bir önceki yıla göre %5.4 artışla 135,000 dolar oldu.

Doğu New York'un teknolojik olarak ünlü bölgesi Tech Valley, Rochester ve Finger Lakes bölgelerine batı dalı oluşturdu. 
2000'lerden bu yana Rochester'da yerleşik şirketler küçülürken, Rochester ve Monroe İlçesi'nin ekonomisi yüksek teknolojiye yönlendirildi ve yeni, daha küçük şirketler iş kurmak için gerekli sermayeyi sağladı. Rochester bölgesi, fotoğraf işleme ve görüntüleme alanı yanı sıra kısmen Rochester Üniversitesi ve Cornell Üniversitesi dahil olmak üzere büyük akademik kurumlarla işbirliği yapan özel başlangıç girişimlerinin sonucu fen, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarını kapsayan giderek daha çok çeşitlenen yüksek teknoloji çevresinin kuluçkalanmasında önemlidir.

High Tech Rochester gibi diğer kuruluşlar yerel başlangıçlara mentorluk, ofis alanı ve diğer kaynaklar sağlar. Sanayi ve üniversiteler arasında görüntüleme ve optik bilim kullanımının yüksek yaygınlığı göz önüne alındığında, Rochester, görüntülemenin dünya başkenti olarak bilinir. Rochester Üniversitesi'nin Optik Enstitüsü ve yakınlardaki Rochester Teknoloji Enstitüsü Henrietta görüntüleme programları vardır. 2006'da Rochester Üniversitesi, Eastman Kodak Şirketini geçerek Rochester bölgesinin en büyük işvereni oldu.

Rochester'ın kendine ait olarak adlandırdığı bir gıda ürünü, yerel Zweigle's şirketi ve diğer şirketler tarafından yapılan Sosisli sandviç veya füme Bratwurst ürününün bir çeşidi olan "white hot" (Türkçe: beyaz acı)'tır. Başka bir yerel spesiyalite, geleneksel olarak makarna salatası, ev kızartmaları ve hardal, soğan ve ünlü etli acı soslu iki sosisli sandviç veya çizburger içeren Nick Tahou Hots'un ticari markası "Garbage Plate" (Türkçe: Çöp Tabağı)'dır. Birçok bölgesel restoranı, genel terim olarak yaygın kullanılan "plate" kelimesiyle kopyalar veya çeşitlerini sunar. Rochester, adresi 1 Mustard Street olan French's hardalının yuvasıydı.

Eskiden Rochester'da Ragú marka makarna sosu üretilirdi. Asıl tesisin bir kısmı hala vardır ve diğer etiketler için (Newman's Own dahil) Özel Etiketli Gıda ürünleri üretir.

Diğer yerel bayilikler şunlardır: Bill Gray's, DiBella's, Tom Wahl's, American Specialty Manufacturing (Boss Sauce üreticileri), Salvatore's Old Fashion Pizzeria, Mark's Pizzeria, Cam's Pizzeria, Pontillo's Pizzeria, Perri's Pizzeria, Jeremiah's Tavern ve Abbott's Frozen Custard. Syracuse kökenli Dinosaur Bar-B-Que, şehir merkezindeki ikinci bayiliğini Genesee Nehri üzerindeki eski Lehigh Valley Demiryolu istasyonunda da işletir.

## Eğitim
Rochester Şehri, tüm kamu ilk ve orta öğretimini kapsayan Rochester Şehri Okul Bölgesi tarafından sunulur. Bölge, halk tarafından seçilmiş yedi üyeli bir eğitim kurulu tarafından yönetilir. Ayrıca, dar görüşlü ve özel ilk ve orta dereceli okullar şehir içinde vardır. Rochester Şehir Okulları, zamanında mezuniyet oranları son üç yılda önemli ölçüde iyileşmiş olsa da, New York'un geri kalanına kıyasla sürekli olarak ortalamanın altında sonuçlar yayınlar. Ancak Afrikalı-Amerikalı erkeklerin lise mezuniyet oranı Rochester'da Amerika Birleşik Devletleri'ndeki herhangi bir şehirden (%9) daha düşüktür. Şehirdeki charter okulları arasında Rochester Akademisi Charter Okulu vardır.

### Kolejler ve üniversiteler

Rochester ve çevresindeki bölge, beş ilçe bölgesindeki ekonomik büyümenin çoğunu sağlayan kolej ve üniversite yoğunluğunu kapsar. Monroe Community College ve SUNY Brockport kampüsleri Downtown'ı işletse de Rochester Üniversitesi öncelikle şehir sınırları içindeki tek büyük araştırma kurumudur. Highland Park mahallesinde, Colgate Rochester Crozer İlahiyat Okulu (tesisinin bir kısmı Ithaca College'in Fizik Tedavi Bölümü tarafından kiralanmıştır) ve Cornell Üniversitesi Endüstri Okulu ve Çalışma İlişkileri tarafından yürütülen ofis vardır.

#### Rochester Üniversitesi

Rochester Üniversitesi, metropol bölgesinin en eski ve en önde gelen yüksek öğrenim kurumu ve ülkenin en iyi araştırma merkezlerinden biridir. *[[U.S. News & World Report]]* tarafından 2021 yılında ülkedeki en iyi 34. üniversite olarak seçilmiş ve *Newsweek* tarafından "yeni Sarmaşıklardan biri" olarak kabul edilmiştir.

Hemşirelik okulu birçok ödül ve derece almıştır.

Simon İşletme Okulu 2021 yılında birçok kategoride ilk 30'da idi.

Üniversite'de aynı zamanda Amerika'nın bir numaralı müzik okulu olarak gösterilen Eastman Müzik Okulu'da vardır. Hayırsever George Eastman tarafından kurulmuş ve bağışlanmıştır. Eastman, Kodak'ın başarısına dayanan zenginlikten Rochester Üniversitesi'ne büyük katkıda bulunmuştur.


Dosya:Morey Hall at the University of Rochester.jpg|Morey salonu
Dosya:Exterior view of Wilson Commons at the University of Rochester.jpg|Wilson Commons
Dosya:RushRhees.jpg|Rush Rhees kütüphanesi
Dosya:Lattimore Hall at the University of Rochester.jpg|Lattimore
Dosya:UR Laboratory for Laser Energetics main entrance.jpg|Laser Energetics laboratuvarı
Dosya:Eastman School of Music - general view.jpg|Eastman okulu


## Kültür ve rekreasyon

Dosya:George Eastman House Front.jpg|George Eastman Müzesi'nin girişi
Dosya:George Eastman House Garden (2) (8706519845).jpg|Eastman Müzesi'ndeki bahçeler
Dosya:Strong national museum of play sculpture (25751934112).jpg|Strong Ulusal Oyun Müzesi
Dosya:Memorial Art Gallery main gallery west side.JPG|Rochester Anıtı Sanat Galerisi
Dosya:EastmanTheater1.jpg|Eastman Tiyatrosu
Dosya:SacredHeartCathedralRochesterNewYorkWestView.JPG|Sacred Heart Katedrali, Rochester Piskoposluk merkezi
Dosya:RochesterRundelAqueduct.jpg|Rundel Anıt Kütüphanesi

Rochester şehri çok sayıda kültürel kuruma ev sahipliği yapar. Bunlar arasında Garth Fagan Dans, Rochester Filarmoni Orkestrası, Rochester şehir Balesi , George Eastman Müzesi Uluslararası Fotoğraf ve Film Müzesi, Memorial Sanat Galerisi, Rochester Çağdaş Sanat Merkezi, Rochester Müzesi ve Bilim Merkezi, Rochester Broadway Tiyatro Ligi, Güçlü Ulusal Oyun Müzesi, Strasenburgh Planetarium, Hochstein Müzik ve Dans Okulu, Oditoryum Tiyatrosu ve çok sayıda sanat organizasyonu. Geva Tiyatro Merkezi şehrin en büyük profesyonel tiyatrosudur.

East End Tiyatrosu, tiyatro bölgesindeki East Main Caddesi üzerindedir. Rochester Gösteri Sanatları Derneği, topluma eğitici tiyatro dersleri veren kâr amacı gütmeyen bir organizasyondur.

## Kardeş şehirler

Rochester'in şu kardeş şehir bağlantıları vardır:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Resimler


Dosya:RochesterCanal_RochesterNY.jpg|Genesee Nehri üzerinde mavnalar
Dosya: |Rochester



## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* New York (eyalet)

## Dış bağlantılar

*  Rochester şehri resmi websitesi   
*  DMOZ Open Directory projesi websitesinde "Rochester" maddesi 
* ["Wiki Voyage" websitesi "Rochester (New York)" maddesi](https://en.wikivoyage.org/wiki/Rochester_(New_York))