Inejiro Asanuma

**Inejiro Asanuma** (Japonca: 浅沼 稲次郎, Asanuma Inejirō; 27 Aralık 1898 – 12 Ekim 1960), Japon politikacı ve Japonya Sosyalist Partisi lideriydi. Büyük yapısı, güçlü sesi ve ülkeyi dolaşarak yaptığı yorulmak bilmez konuşmalarıyla tanınır; "konuşmacı köylü" (*enzetsu hyakushō*), "insan lokomotifi" (*ningen kikan-sha*) ve sevilen "Numa-san" lakaplarını aldı. Küçük bir dairede mütevazı bir hayat sürdü, işçiler arasında erişilebilirliği ve cömertliğiyle çok sevildi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında İmparatorluk Yönetimine Yardım Derneği'ni destekledi ve Asya'daki savaşı savundu, ancak savaş sonrası sosyalizmin güçlü bir savunucusu oldu, Çin Komünist Partisi ile ilişkileri destekledi ve ABD-Japon ilişkilerini sertçe eleştirdi.

12 Ekim 1960'ta televizyonda yayınlanan bir siyasi tartışma sırasında 17 yaşındaki aşırı milliyetçi Otoya Yamaguchi tarafından wakizashi (kısa samuray kılıcı) ile bıçaklanarak suikasta uğradı. Ölüm anı milyonlarca Japon tarafından televizyonda grafik olarak izlendi ve ülke çapında büyük şok ve öfke yarattı.

## Erken yaşam ve eğitim
Asanuma, 27 Aralık 1898'de Tokyo'ya bağlı uzak bir volkanik ada olan Miyake-jima'da doğdu. Hanjirō Asanuma (1861–1951), Kamitsuki köyünün muhtarı ve cariyesi Yoshi Asaoka'nın gayrimeşru oğluydu. Annesi onu yaklaşık 13 yaşına kadar yalnız büyüttü; sert ama fedakâr biri olarak tanımlanır.

Babası daha sonra Inoue Hisa ile evlendi, Tokyo'ya (Sunamura, bugünkü Kōtō) taşındı ve süt hayvancılığına başladı. Bu evlilikle Inejirō'yu resmen oğlu olarak tanıdı ve onu Tokyo'ya getirdi.

Tokyo Prefectural Üçüncü Ortaokulu'nu bitirdikten sonra 1918'de Waseda Üniversitesi hazırlık kursuna girdi, 1923'te Siyaset ve Ekonomi bölümünden mezun oldu. Babasının doktorluk isteğini reddettiği için geçici bir kopukluk yaşadı. Üniversitede hatiplik, sumo ve kürek kulüplerinde aktifti.

## Siyasi kariyer
1920-1930'larda proletarya partilerinin kuruluşunda yer aldı (Çiftçi-İşçi Partisi, Sosyal Kitle Partisi). Savaş sırasında askeri politikaları destekledi ve İmparatorluk Yönetimine Yardım Derneği'nde görev aldı, 1942'de ulusal siyasetten çekildi.

Savaştan sonra 1945'te Japonya Sosyalist Partisi'nin (SPJ) kurucularından oldu. 1955-1960 arası genel sekreter, 1960'ta başkan. Parti içi çatışmaları "maa maa" (sakin ol) diyerek yatıştırır, "Maa-maa Koji" lakabını aldı. 1959'da Çin ziyareti sırasında "Amerikan emperyalizmi Çin ve Japonya halklarının ortak düşmanıdır" dedi, Japonya'da büyük tartışma yarattı.

Mütevazı yaşadı, köpeklere bayılırdı (1956'da Disney radyo uyarlaması "Lilli ve Tramp"te bulldog rolünü seslendirdi), imparatora saygı duyardı (evde günlük kamidana ritüeli), iştahı efsaneydi ve sumo dünyasıyla yakındı.

## Suikast
12 Ekim 1960'ta Tokyo Hibiya Salonu'ndaki televizyonlu seçim tartışmasında 17 yaşındaki aşırı milliyetçi Otoya Yamaguchi sahneye fırlayıp wakizashi ile karın ve göğüs bölgesine vurdu. Asanuma yolda öldü. NHK tarafından kaydedilen görüntü milyonlarca kez yayınlandı, ülke şok oldu. Yasushi Nagao'nun fotoğrafı (kılıcı geri çekerken) 1961 Pulitzer ve 1960 World Press Photo aldı.

Yamaguchi tutuklandıktan haftalar sonra 2 Kasım 1960'ta hapiste intihar etti.

## Miras
Asanuma liderliğinde SPJ 1950'lerde sandalye kazandı. Ölümü partiyi karizmatik arabulucusundan mahrum bıraktı; merkezci Eda Saburō'nun liderliği bölünmeyi hızlandırdı, sandalye sayısı 1996'daki dağılmaya kadar düştü.

Muhafazakâr rakibi Başbakan Hayato Ikeda bile Diet'te duygusal bir konuşma yaptı: "Halka hizmeti siyasetinin temeli yaptın. Doğu batı koşarak, kirli kıyafet ve eski çantayla halka doğrudan seslendin", alkış ve gözyaşlarına yol açtı.

Doğum yeri Miyake-jima'da çocuk parkı ve heykeli var (2000 volkanik gazdan hasar gördü). Sosyal Demokrat Parti merkezinde büstü vardı (2013'te taşındı).

* Anısına Küba'da Che Guevara tarafından bir fabrika açıldı.

Suikast sonrası ülke çapında büyük protestolar oldu; İmparator Hirohito yasa ve düzene saygı çağrısı yaptı.

## Dış bağlantılar
* Öldürülme anının görüntüleri. 

## Kaynakça