Pregabalin

**Lyrica** markası altında pazarlanan **Pregabalin**, epilepsi, nöropatik ağrı, fibromiyalji, huzursuz bacak sendromu, opioid yoksunluğu ve yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisi için kullanılan bir ilaçtır. Analjesik ve anksiyolitik etkiye sahiptir. Epilepside parsiyel nöbetler için ek bir tedavi olarak kullanılmaktadır. Ameliyattan önce kullanıldığında ağrıyı azaltır, ancak daha fazla sedasyon ve görme bozukluğuna neden olabilir. Ağız yoluyla alınır.

Sık görülen yan etkileri baş ağrısı, baş dönmesi, uyku hali, kafa karışıklığı (konfüzyon), hafıza sorunları, zayıf koordinasyon, ağız kuruluğu, görme sorunları ve kilo alımıdır. Ciddi yan etkileri anjiyoödem, madde bağımlılığı ve artmış intihar riskini içerebilir. Pregabalin uzun bir süre boyunca yüksek dozlarda alındığında, bağımlılık meydana gelebilir ancak, normal dozlarda alındığında bağımlılık riski düşüktür. Hamilelik veya emzirme sırasında kullanılmasının güvenli olup olmadığı belirsizdir. Pregabalin bir gabapentinoiddir ve belirli kalsiyum kanallarını inhibe ederek etki eder.

Pregabalin 2004 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Gabapentin'in halefi olarak geliştirilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere 2019'dan itibaren birçok ülkede jenerik formlarda satın alınabilmektedir. ABD'de toptan satış fiyatı Ekim 2019 itibarıyla aylık yaklaşık 11 dolardır. İngiltere'de benzer bir doz NHS'e 2018'den itibaren 6 sterline mal olmaktadır. 2016 yılında, 9 milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en çok reçete edilen 83. ilaç olmuştur.

## Kullanım alanları

### Epilepsi
Pregabalin, ilk basamak tedavi için kullanılan ilaçların etkisiz olması durumunda ek tedavi olarak kullanılır. Tek başına kullanımı diğer bazı nöbet ilaçlarından daha az etkilidir. Nöbetler için gapapentin'e göre daha etkili olup olmadığı belirsizdir.

### Nöropatik ağrı
Nöropatik ağrı için pregabalin kullanan hastaların bazılarında ağrının tamamen ortadan kalktığı gözlemlenmişken, hastaların genelinde ağrıda orta derecede azalmaya rastlanmıştır. Bu durumun tedavisi için trisiklik antidepresanlar, gabapentin ve pregabalin birinci basamak olarak kullanılan ajanlardır. Çalışmalar, daha yüksek dozlarda pregabalinin ağrıda daha fazla azalmaya neden olduğunu göstermiştir.

Kanser ile ilişkili nöropatik ağrıda pregabalin kullanımı her ne kadar yaygın olsa da tartışmalıdır. Ameliyat sonrası görülebilen kronik ağrının önlenmesi için incelenmiştir ancak, bu amaç için kullanımı tartışmalıdır.

Pregabalin genellikle akut ağrının tedavisinde etkili değildir. Ameliyat sonrası akut ağrının tedavisi için pregabalinin etkisini inceleyen çalışmalarda, genel ağrı seviyeleri üzerinde herhangi bir etki görülmemesine rağmen, pregabalin kullanımından sonra insanların daha az morfine ihtiyaç duyduğu ve opioidler tarafından kaynaklanan yan etkilerinin azaldığı görülmüştür.

### Anksiyete bozuklukları
Pregabalin, yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisinde orta derecede etkenliğe sahiptir.

Dünya Biyolojik Psikiyatri Dernekleri Federasyonu, yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisi için birkaç birinci basamak ajandan biri olarak pregabalini önerir. Pregabalin, benzodiazepinlere kıyasla daha az bağımlılık riski taşırken, benzodiazepinlere benzer bir anksiyolitik etkiye sahiptir.

Pregabalinin etkileri bir haftalık kullanımdan sonra ortaya çıkar ve etkinlik açısından lorazepam (Ativan), alprazolam (Xanax) ve venlafaksin (Efexor) ile benzerdir ancak, pregabalin psikosomatik anksiyete semptomları için daha tutarlı terapötik etkiler üreterek bu üç ilaca karşı üstünlük göstermiştir. Uzun vadeli araştırmalar, pregabalinine karşı ciddi bir tolerans gelişmeden etkinliğinin devam ettiğini göstermiştir. Ayrıca benzodiazepinlerden farklı olarak pregabalin, uyku ve uyku mimarisi üzerinde pozitif bir etkiye sahiptir.

## Yan etkileri
Pregabalin kullanımı kilo alımı, uyku hali ve yorgunluk, baş dönmesi, vertigo, bacak şişmesi, görme bozukluğu, koordinasyon kaybı ve öfori gibi etkilere sebep olabilir. Diğer merkezi sinir sistemi depresanlarına benzer bir yan etki profiline sahiptir. Pregabalin bir depresan ve antikonvülzan olmasına rağmen, özellikle doz aşımlarında bazen paradoksal olarak nöbetlere neden olabilir.

İlacın özellikle öfori gibi yan etkileri nedeni ile eğlence amaçlı kullanıldığı vakalar görülmüştür.

Pregabalinin hamilelik durumunda kullanımının güvenilir olup olmadığı belirsizdir fakat, bu konuda yürütülen bazı çalışmalar ilacın hamilelikte zararlı olabileceğini öne sürmektedir.

### Yoksunluk semptomları
Pregabalinin aniden veya hızlı bir şekilde kesilmesini takiben, bazı kişiler fiziksel bağımlılığı gösteren semptomlar bildirmiştir. FDA, yürüttüğü çalışmalar sonucunda pregabalinin yoksunluk durumunda benzodiazepinlere kıyasla daha az semptomlara neden olduğunu tespit etmiştir. Kısa süreli pregabalin kullanımından sonra bile kişilerde uykusuzluk, baş ağrısı, mide bulantısı, anksiyete, ishal, grip benzeri semptomlar, sinirlilik, majör depresyon, ağrı, kas kasılmaları, hiperhidroz ve baş dönmesi gibi yoksunluk semptomları görülmüştür.

### Doz aşımı
Doz aşımı durumunda pregabalin genellikle şiddetli uyuşukluk, şiddetli ataksi, bulanık görme, geveleyerek konuşma, kontrol edilemeyen kas hareketleri ve şiddetli kaygıya neden olmaktadır. Bu semptomların şiddetine rağmen, başka bir MSS depresanı ile karıştırılmadığı sürece doz aşımı durumunda pregabalin, genellikle tek başına ölüme yol açmaz.

## Etki mekanizması

Pregabalin bir gabapentinoiddir ve belirli kalsiyum kanallarını inhibe ederek etkisini gösterir. Spesifik olarak, belirli voltaj kapılı kalsiyum kanallarının (VGCC'ler) yardımcı a2δ alt birim bölgesinin bir ligandıdır. Bu nedenle a2δ alt birimi içeren VGCC'lerin bir inhibitörü olarak işlev görür. Pregabaline bağlanan iki adet a2δ alt birimi vardır. Bunlar a2δ-1 ve a2δ-2'dir, pregabalin bu iki bölge için benzer afinite gösterir. Pregabalin bir γ-aminobütirik asit (GABA) analoğu olmasına rağmen, GABA reseptörlerine bağlanmaz, GABA'ya veya başka bir GABA reseptör agonistine dönüşmez ve GABA taşınmasını veya metabolizmasını doğrudan modüle etmez. Bununla birlikte, pregabalinin, GABA sentezinden sorumlu enzim olan L-glutamik asit dekarboksilazın beyin ifadesinde doza bağlı olarak bir artışa sebep olduğu bulunmuştur.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* ABD reçeteleme bilgileri   
* [Pregabalin Güvenlik Bilgi Formu](https://www.pfizer.com/sites/default/files/products/material_safety_data/LYRICA(pregabalin)capsules_30-jan-2017.pdf)