Selimzade, Yıldırım

**Selimzade**, Bursa ilinin Yıldırım ilçesine bağlı bir mahalledir.

## Tarihçe
Selimzade Mahallesi, Bursa'nın Gökdere vadisinin doğu yamacında yer alan tarihi bir yerleşimdir. Mahalle, adını 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında yaşamış olan Osmanlı müderrisi Selimzade Mehmet Efendi'den (ö. 1611) almaktadır.

Bölgedeki yerleşimin 16. yüzyılın başlarına kadar uzandığı bilinmekle birlikte, mahallenin resmi kimliğini kazanması Selimzade Mehmet Efendi'nin buraya bir cami inşa ettirmesiyle gerçekleşmiştir. Osmanlı arşiv kayıtlarında mahalledeki cami ve vakıf, zaman zaman "Selimzade nâm-ı diğer Tahtalı Camii" adıyla da geçmektedir.

### Tatarlar Mahallesi ile Birleşmesi
Günümüzde Selimzade Mahallesi sınırları içerisinde yer alan "Tatarlar" mevkii, Osmanlı döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarında ayrı bir mahalle statüsündeydi. 1845 tarihli Temettuat Defterleri'nde "Selimzade" ve "Tatarlar" mahalleleri için ayrı vergi kayıtları tutulmuştur. İlerleyen yıllarda yapılan idari düzenlemelerle Tatarlar Mahallesi tüzel kişiliğini yitirerek Selimzade Mahallesi'ne dahil edilmiştir.

### Nüfus Hareketleri
Mahalle, tarih boyunca Balkanlar'dan gelen göçlerle demografik olarak zenginleşmiştir. Özellikle 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi ve öncesindeki göç dalgalarında; Selanik Vilayeti'nin Vodina (Notya köyü) ve Demirhisar (Motunca ve Poroy köyleri) kazalarından gelen aileler, o dönem ayrı olan Selimzade ve Tatarlar mahallelerine iskan edilmiştir.

Cumhuriyet Arşivi'ndeki iskan ve tasfiye talepnameleri, mahallenin demografik kökenlerine dair önemli veriler sunmaktadır:
* **Vodina (Notya) Göçmenleri:** Selanik/Vodina kazası Notya köyünden gelen Hasan oğulları Mustafa ve ailesinin Selimzade Mahallesi'ne yerleştirildiği görülmektedir.
* **Demirhisar (Poroy) Göçmenleri:** Selanik/Demirhisar kazası Poroy-ı Zir köyünden gelen Pati İbrahim ve ailesinin Tatarlar Mahallesi'ne iskan edildiği kayıtlıdır.

## Önemli Yapılar
Mahalle, Osmanlı sivil mimarisi ve dini yapılar açısından zengindir.

### Selimzade (Tahtalı) Camisi
Müderris Selimzade Mehmet Efendi tarafından 16. yüzyılın sonlarında (muhtemelen 1601) yaptırılmıştır.
* **Mimari:** Yığma taş ve tuğladan inşa edilen yapı, dikdörtgen planlı ve kırma çatılıdır. Mihrap üstünde yağlı boya kalem işleriyle süslü "Bağdadi" bir kubbe bulunur.
* **Onarımlar:** 1634, 1860 ve 1905 yıllarında büyük onarımlar geçirmiştir.
* **Türbe:** Caminin önündeki türbede, 1611 yılında vefat eden Selimzade Mehmet Efendi medfundur.

### Tatarlar Camisi
Eski Tatarlar Mahallesi'nin merkezinde yer alan cami, kitabesine göre 1836 yılında Tatar halkı tarafından yaptırılmıştır. Bölgeye yerleşen Tatar topluluğunun ibadethanesidir. Kubbesiz ve kırma çatılı olan yapının ahşap bir balkonu bulunmaktadır.

### Tatarlar Köprüsü
Arşiv kayıtlarında "Tatarlar Köprüsü" olarak geçen ve bölgenin Gökdere üzerindeki geçişini sağlayan tarihi bir köprünün varlığı bilinmektedir.

## Sosyal Yaşam ve Olaylar
Osmanlı döneminde mahalle, sosyal ve ticari açıdan hareketli bir yapıya sahipti. Arşiv kayıtları, mahallenin günlük yaşamına dair ilginç detaylar sunmaktadır:
* **Barut Satışı:** Şehir güvenliği açısından, barut satışının sadece şehrin kenar noktaları sayılan Altıparmak, Balıkpazarı ve Tatarlar mevkiinde yapılmasına izin verilmiştir.
* **Adli Olaylar:** Mahalle sakinlerinin karıştığı bazı adli olaylar da kayıtlara geçmiştir. Örneğin, "uygunsuz dil kullandığı" (fezahat-ı lisaniye) gerekçesiyle mahalle sakinlerinden birinin geçici olarak Sinop'a sürgün edildiği (kalabend) belgelenmiştir.

## Nüfus

## Kaynakça