Sovyetler Birliği devlet arması

**Sovyetler Birliği devlet arması** (Rusça: Государственный герб СССР), Sovyetler Birliği'nin 1923'te kabul edilen ve 1991'de birliğin dağılmasına kadar kullanılan devlet armasıdır. Teknik olarak bir arma yerine bir amblem olmasına rağmen, geleneksel hanedan kurallarına uymadığı için, Rusçada geleneksel bir arma için kullanılan kelime olan герб (*gerb*) olarak adlandırılır.

Bu arma, Çin millî amblemi gibi diğer sosyalist ülkelerin amblemlerinde de görülen bir tarz olan, sosyalist hanedanlık armaları olarak bilinen tarzda oluşturulan ilk devlet amblemiydi.

## Tarihçe

### Oluşturulması
1922 sonbaharında, Sovyet Sembollerini Geliştirme Komisyonu, Goznak'ta çalışmalarına başladı. O günlerde, ilk Sovyet markalarının ve banknotlarının tasarımları da oluşturuldu. 10 Ocak 1923'te, SSCB Merkez Yürütme Komitesi Başkanlığı, devlet amblemi ve bayrağının geliştirilmesi için bir komisyon kurdu. Aynı zamanda MSK, birliğin devlet sembollerinin ana unsurlarını; güneş, orak ve çekiç ve "Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!" olmak üzere belirledi.

Şubat 1923'te armanın oluşturulması görevi Goznak'a verildi. Goznak sanatçıları; DS Golyadkin, Dreyer, N.N. Kochury, V.D. Kupriyanov, P. Rumyantsev, AG Yakimchenko, I. Shadra çeşitli eskizler sundular.

#### Reddedilen tasarımlar

#### Başarılı bulunan tasarımlar
Goznak'ın sanat ve reprodüksiyon bölümü başkanı V.N. Adrianov'un projesi, Sovyetler Birliği'nin resmi olarak onaylanmış devlet ambleminin tasarımına çok yakındı. Sovyetler Birliği üyeliğinin tüm dünya milletlerine açık olduğunu temsil etmek için, dünyanın bir görüntüsünün armaya dahil edilmesi gerektiğini öne sürdü.

28 Haziran 1923'te, önceden planlanan "СССР" yazısı, önerilen armanın tepesindeki kırmızı bir yıldızla değiştirdi.

#### Kabulü
Önerilen başarılı armanın tasarımı Ivan Dubasov tarafından yeniden çizildi. İlk taslağında, armasının alt kısmını kaplayan kırmızı bir kurdeleye sloganlar yerleştirildi. Daha sonra kurdele parçalarına 6 dilde slogan yerleştirilmesine karar verildi.

### İlk sürüm (1923-1936)
Devlet armasının ilk sürümünün projesi 6 Temmuz 1923'te Merkez Yürütme Komitesinin (CIK) 2. oturumunda kabul edilmiş ve aynı yılın 22 Eylül'de tamamlanmıştır. Bu tasarım 1924 Sovyet Anayasası'nda kararlaştırılmıştır: "SSCB Devlet Amblemi, güneş ışınlarında tasvir edilen ve buğday kulaklarıyla çerçevelenmiş bir küre üzerinde bir orak ve bir çekiçten oluşur. "Altı dilde - Rusça, Ukraynaca, Belarusça, Gürcüce, Ermenice ve Azerice Bütün ülkelerin işçileri, birleşin! yazar. Amblemin tepesinde beş köşeli bir yıldız vardır."

Arma, Vladimir Adrianov tarafından oluşturuldu ve Ivan Dubasov tarafından tamamlandı. 1929 yılında Tacikistan SSC'nin kurulmasından sonra 1931 yılında armaya Tacikçe slogan da eklendi.

### İkinci sürüm (1936-1946)
1936 Sovyet Anayasasına göre, Sovyetler Birliği on bir cumhuriyetten oluşuyordu. Bu nedenle yeni sürümün öncekinden farkı, on bir dilde sloganın yer almasıydı. Eklenen diller Türkmence, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca ve Tacikçeydi.

### Üçüncü sürüm (1946-1956)
SSCB'deki cumhuriyetlerin sayısı, Haziran 1941'de Büyük Vatanseverlik Savaşı başlamadan önce Eylül 1939'dan sonra 16 olmuştu, ancak devlet amblemi bunu ancak savaştan sonra yansıtacak şekilde değiştirildi. 26 Haziran 1946'da Yüksek Sovyet Prezidyumu Divanı Kararı ile 16 kurucu cumhuriyetin tümü amblemde temsil edildi. Slogan 16 dilde 16 şerit üzerine yazılmıştır. Azerbaycan, Türkmence, Özbekçe, Tacikçe, Kazakça, Kırgızca dillerindeki yazıtlar, SSCB içinde ilgili dillerin Latin alfabesinden Kiril alfabesine geçirilmesi nedeniyle güncellenmiştir. Ayrıca, yeni cumhuriyetlerden; Estonca, Letonca, Litvanca, Rumence Kiril (Moldavya) ve Fince olmak üzere birkaç dil daha eklendi.

### Dördüncü ve son sürüm (1956-1991)

1956'da Karelo-Fin Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Karelya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüştürüldü ve kısa süre sonra bu SSCB devlet amblemine yansıdı. SSCB Yüksek Sovyeti Başkanlığının 12 Eylül 1956'da aldığı bir kararla, Fince SSCB Devlet Sloganını taşıyan şerit kaldırıldı.

Belarus şeridindeki küçük bir değişiklik, 1 Nisan 1958'de SSCB Yüksek Sovyeti Başkanlığının bir kararıydı.

Kurdeleler üzerindeki yazıtlar (Türkçeye "Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!" olarak çevrilir) şu şekildedir:

Dosya:Coat of arms of the Soviet Union 1923–1936.svg|SSCB Devlet Amblemi (1923-1931)
Dosya:Coat of arms of the Soviet Union (1931–1936).svg|SSCB Devlet Amblemi (1931-1936)
Dosya:Coat of arms of the Soviet Union (1936–1946).svg|SSCB Devlet Amblemi (1936-1946)
Dosya:Coat of arms of the Soviet Union (1946-1956).svg|SSCB Devlet Amblemi (1946-1956)
Dosya:State Emblem of the Soviet Union.svg|SSCB Devlet Amblemi (1956-1991)


## Galeri

Dosya:Moscow Russia Flag and Hammer and Sickle.jpg|Moskova'daki bir binada yer alan Rusya bayrağı ve SSCB arması
Dosya:Prypyat 013.JPG|Pripyat'taki arma
Dosya:Soviet military cemetery. West - Lövölde street and Deák Ferenc stret, Székesfehérvár, Fejér county, Hungary.JPG|Macaristan'daki Kızıl Ordu kabristanındaki bir anıtta yer alan arma.
Dosya:Entier postal décoré soviétique (33).jpg|Sovyetler zamanına ait bir kartpostalda yer alan arma
Dosya:RR3009-0021 Pièce de 1 Rouble commémorant le 115e anniversaire de la naissance de Lénine.jpg|Vladimir Lenin'in 115. yaş gününü anmak amacıyla basılan hatıra 1 rublede yer alan devlet arması


## Ayrıca bakınız
*Sovyet Cumhuriyetlerinin armaları
*SSCB devlet kalite işareti
*Rusya arması
*Sosyalist devlet amblemleri

## Kaynakça