Duma Muharebesi

**Duma Muharebesi**, Suriye İç Savaşı sırasında çıkan bir çatışma. Savaş 21 Ocak 2012 tarihinde, Özgür Suriye Ordusu militanları saldırı taktiklerini değiştirip Şam'ın banliyölerinde gerilla savaşı düzenledikten sonra ordu birliklerine saldırmasıyla başladı. ÖSD, Ocak ayının başlarında Ez-Zabadani kasabasını almıştı ve dolayısıyla Duma'nın büyük bir bölümünün üzerinde kontrol sahibi olmuştu. Banliyölerde genel bir taarruz sonrasında Duma, diğer isyankâr banliyöleriyle aynı zamanda Suriye ordusu tarafından geri alındı.

2012 sonbaharında bir saldırı daha düzenleyen ÖSD, Ekim'in sonuna doğru Duma'yı geri aldı.

## Arka plan

## Muharebe
### Muhalefetin Duma'yı ele geçirmesi
Reuters'la temas kuran eylemcilere göre, Serbest Suriye Ordusu Duma sokaklarında kum torbalarıyla bariyerler oluşturdu ve 21 Ocak'ta şehri etkili bir şekilde kontrol altına aldı. Her iki eylemciye ve Britanya merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SOHR) göre günün sonunda bütün şehir, isyancı ordunun kontrolü altında kaldı ve dünyanın geri kalanından etkin bir şekilde kesildi. Bununla birlikte, Yerel Koordinasyon Komiteleri, güvenlik güçlerinin geri çekilebileceğini ancak eylemciler tarafından geri çekilebileceklerine dair raporlar bulunduğu için ÖSD'nin şehri ele geçirdiği iddialarını reddetti.

Ertesi gün Suriye Devrim Genel Komisyonu (SRGC), Al Jazeera'ye Suriye ordusunun bir banliyödeki birkaç bölgeye tekrar girdiğini ve bir kısmını da soyduğunu söyledi. SRGC, sınırlı çatışmaların hükûmet birlikleri ile ÖSD savaşçıları arasında gerçekleştiğini ve patlamaların Mesraba Köprüsü ile Halep Caddesi'nde duyulabileceğini söyledi. Grup ayrıca, birliğin Duma'nın çeşitli bölgelerinde, Jisr Mesraba ve Hal Halibi olmak üzere evlerde ateş etmek için ağır makineli tüfek kullandığını bildirdi. Şiddet sırasında en az bir kişi öldü. Duma'nın güvenlik güçleri ve kaçanlar arasında çıkan çatışmalar sırasında, Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne göre, hükûmet birlikleri tarafından kasabayı geri alma teklifi yapıldı. ÖSD tarafından hazırlanan bir videoda ÖSD, Suriye ordusunun Duma'ya saldırması hâlinde cumhurbaşkanının sarayına roket atacağını ve yakalanan 5 üst düzey subayın idam edileceğini söyledi.

Aynı gün öğleden sonra gösterilen bir video, sokaklarda devriye gezen ÖSD savaşçılarını gösterdi. Şehirdeki eylemciler, çatışmanın şehri geri almak için kullanılan tanklarla kenar mahallelere taşındığını bildirdi. Karşılıklı olarak bir eylemci ve Duma'daki isyancı bir savaşçı, günün sonunda telefonla Reuters'a verdiği demeçte, savaşın hafiflediğini ve isyancıların şehrin ana caddelerinin yaklaşık üçte birine sahip olduklarını söyledi. Savcılar, savaş sırasında güvenlik güçleri tarafından öldürülen beş sivilin cenaze töreninin düzenlendiğini bildirdiler. Eylemcilere göre cenaze töreni 150.000 protestocunun dikkatini çekti.

### Hükûmetten karşı saldırı
25 Ocak'ta BBC muhabiri Jeremy Bowen, Duma merkezinin Duma muhalefetinin elinde olduğunu bildiren bir sesli rapor hazırladı. Raporunda Bowen, protestocularla ve kontrol noktaları için silahlı muhalefet güçleriyle konuştu. Ertesi gün, Suriye ordusu Duma'yı her yönden şehre girerek evden eve baskın yaptı ve saldırı düzenleyen eylemcilere göre muhalifleri tutukladı ve Özgür Suriye Ordusu direniş göstermedi.

Bazı haberlere göre, hükûmetin askerleri silahlı muhalefetin ağır direnişiyle karşılaştı ve Reuters tarafından kırsal Şam valisi Hüseyin Mahlov'dan aktarılan sözlerde, hükûmetin Ez-Zabadani'de olduğu gibi muhalefet tarafından kontrol edilen banliyöleriyle ateşkes görüşmesini planladıklarını söyledi. Harasta'daki polis hastanesinde görevli personel, Şam'ın banliyölerinin çoğunun hükûmet denetiminde olmadığını ve muhalefet savaşçılarının hükûmetle ilgili bireyleri hedeflediklerini söyledi. Ayrıca, keskin nişancıların minarelerin bazılarında yuvalarını yaptıklarını iddia ettiler.

### Hûkümetin şehri yeniden kontrolünü doğrulaması
29 Ocak'ta tanklar tarafından desteklenen yaklaşık 2.000 hükûmet birliği, isyankar Şam banliyölerini tekrar geri almaya çalıştı. Şam'ın banliyölerinde hükûmet tarafından düzenlenen operasyonlarda yerli halkın "kent savaşı" olarak nitelendirdiği çevrede on dört sivil ve beş isyancı dâhil olmak üzere en az 19 kişi öldü. Ertesi gün Douma, Harasta ve Sakba şehirleri, hükûmet kontrol noktaları banliyölere giden tüm yolları ve bu şehirlerdeki her 300 metredeki kontrol noktalarına giden askerleri engelleyecek şekilde kuşatma altındaydı. Şam sakini, bölgenin kısmen hükûmet kontrolü dışında olduğunu iddia etti. 2 Şubat'ta, Suriye Ordusunun birkaç gün önce Duma'yı geri aldığı ve ÖSD'nin kaçtığı teyit edildi. Yüzlerce asker çoğunlukla ıssız sokakları kontrol ediyordu ve eylemcilere göre Duma'da yüzlerce kişiyi tutuklamıştı. Akşam, cami dışında bir cenaze töreni düzenleyen bir kalabalık protesto gösterisine devam sözü verdi. Suriye ordusu, Duma'nın her yerine girerken 30 Haziran'da tam ve kararlı bir zafer elde etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*By All Means Necessary! , *[[İnsan Hakları İzleme Örgütü]]*, 16 Aralık 2011