Eurocopter AS532 Cougar

**Eurocopter AS532 Cougar** (şimdi **Airbus Helicopters H215M**), Eurocopter tarafından geliştirilen çift motorlu, orta ağırlıkta, çok amaçlı bir helikopterdir. AS532, Aérospatiale SA 330 Puma'nın askerîleştirilmiş hâlinin geliştirilmesi ve yükseltilmesidir. Sivil muadili Eurocopter AS332 Super Puma'dır (Daha sonra **Airbus Helicopters H215** olarak adlandırılmıştır, M son ekinin eksikliğine dikkat edin). AS532, Eurocopter EC725 olarak daha da geliştirilmiştir.

## Tasarım ve geliştirme
SA 330 Puma'nın yerini almak üzere bir büyüme versiyonu olarak tasarlanan AS332 Super Puma ilk kez Eylül 1977'de uçtu. İki adet 1,330&nbsp;kW Turbomeca Makila 1A1 turboşaft motor, kompozit rotor kanatları, geliştirilmiş iniş takımları ve modifiye edilmiş bir kuyruk kanadı ile donatıldı.

1990 yılında helikopterin sivil ve askerî varyantlarını birbirinden ayırmak için tüm askeri Super Puma tanımlamaları “AS 332 ‘den 'AS 532 Cougar ”a değiştirildi.

Kanada, CH-113 Labrador'un yerine Cougar'ı satın almayı düşünmüştü, ancak sonunda CH-149 Cormorant'ı satın almayı tercih etti.  2012 yılında Fransa, eskime sorunlarını gidermek ve EC225 ve EC725 helikopterlerine benzer aviyonikler sağlamak için 23 Ordu Cougar'ını ve Hava Kuvvetleri için 3'ünü yükseltmek için 288,8 milyon Euro'luk (birim başına 11,1 milyon Euro) bir proje başlattı.

## Varyantlar

### AS532 UL/AL

AS 532 UL/AL, Cougar ailesinin uzun versiyonudur ve iki Turbomeca Makila 1A1 turboşaft motoru ile güçlendirilmiştir. Helikopter 2 kişilik mürettebat ve 29 asker ya da sedyede 6 yaralı yolcu ve 10 kişi daha taşıyabilmektedir. Cougar'ın diğer versiyonlarında olduğu gibi, AS 532 UL/AL bir askı vasıtasıyla 4,5 ton kaldırabilir. Horizon savaş alanı yer gözetleme sistemi AS 532 UL (yardımcı versiyon) üzerine kurulabilir. AS 532 AL (silahlı versiyon) ayrıca pod monteli 20&nbsp;mm toplar, 68&nbsp;mm roketatarlar ve yan monteli hızlı ateş makineli tüfekleri de içeren çeşitli silahlarla donatılabilir.

### AS532 SC
AS 532SC, Cougar ailesinin deniz versiyonudur ve iki Turbomeca Makila 1A1 turboşaft motoru ile güçlendirilmiştir. Bu versiyon esas olarak AM 39 Exocet füzeleri ile donatılmış Anti-yüzey birim savaşı (ASUW) için kullanılır; Değişken derinlikli sonar ve torpidolarla donatılmış Denizaltısavar savaşı (ASW); Arama ve kurtarma; ve Deniz devriyeleri. Güverteye iniş, yüksek deniz durumlarında emniyet, manevra ve travers için bu varyant ASIST ile donatılabilir.

### AS535
Fransız Kara Kuvvetleri'nin Muharebe Arama ve Kurtarma (CSAR veya Fransızca'da RESCO) ihtiyaçlarını karşılamak için sunulan bir varyanttı. Ordu, bu boşluğu doldurmak için helikopterin geliştirilmiş versiyonu olan Eurocopter EC725'i almayı tercih etti.

## Kullanıcılar
;
*Arnavutluk Hava Kuvvetleri
;
*Brezilya Kara Kuvvetleri
;
* Bulgaristan Hava Kuvvetleri
;
* Şili Kara Kuvvetleri
* Şili Donanması
;
* Fransız Kara Kuvvetleri
;
* Alman Hava Kuvvetleri 
;
* Hollanda Kraliyet Hava Kuvvetleri
;
*Suudi Kraliyet Hava Kuvvetleri
*Suudi Kraliyet Donanması
;
* Slovenya Hava Kuvvetleri
;
* İspanya Kara Kuvvetleri
;
* İsviçre Hava Kuvvetleri
;
* Türk Hava Kuvvetleri
* Türk Silahlı Kuvvetleri
;
*Özbekistan Hava Kuvvetleri
;
*Venezuela Hava Kuvvetleri

;
*Romanya Deniz Kuvvetleri

### Eski operatör

; 

* Zimbabve Hava Kuvvetleri

## Türkiye'de Eurocopter Cougar
Türkiye tarafından alımına 1993'te karar verilen AS532 Cougar*<nowiki/>*'lardan ilk aşamada 20 adet satın alındı. Fransa'da üretilen helikopterler Türk Kara Kuvvetleri'ne 1996'dan itibaren teslim edilmeye başlandı. Bunu 1995'teki ikinci alım anlaşması izledi. Ankara'daki TUSAŞ tesislerinde üretilen 30 adet AS532'nin 20'si Türk Hava Kuvvetleri'ne arama-kurtarma amaçlı, kalanlar ise Kara Kuvvetleri'ne verildi.

## Kazalar
2024 itibarıyla, 1997'den bu yana toplam 7 Eurocopter Cougar helikopteri kazalara veya diğer olaylara karışmıştır.
* 4 Haziran 1997'de Türkiye'nin Irak sınırına yakın Zap bölgesi yakınlarında PKK'ya karşı yürütülen bir operasyon sırasında bir Cougar helikopterinin 9K32 Strela-2 ile vurularak düşürülmesi sonucu 11 askerî personel öldü.
* 29 Nisan 2003 tarihinde Isparta'da bir Cougar helikopterinin eğitim uçuşu sırasında elektrik hatlarına çarpması sonucu 4 askerî personel öldü.
* 25 Temmuz 2012'de bir Cougar helikopteri test uçuşu sırasında Güneydoğu Fransa'da Verdon Gorge olarak adlandırılan bölgede düştü. Helikopterde üretici firmanın test pilotları ve mühendisleri bulunuyordu. Bu trajik olayda 6 şirket personeli öldü. Düşen hava aracı Arnavutluk Silahlı Kuvvetleri'ne aitti. 
* 31 Mayıs 2017'de Uludere, Şırnak'ta Türk Hava Kuvvetleri'ne ait bir Cougar helikopteri havalandıktan kısa süre sonra yüksek gerilim hatlarına takılarak Şenoba kırsalına düşmesi sonucu 13 askerî personel öldü.
* 25 Kasım 2019'da Mali'nin kuzeyinde bir Eurocopter Tiger helikopterinin bir Eurocopter AS532 Cougar ile çarpışması sonucu 13 Fransız askerî personeli öldü.
* 15 Nisan 2020 tarihinde, Fransız Kara Kuvvetleri tarafından işletilen bir Cougar helikopteri bir eğitim tatbikatı sırasında düştü. Kaza, helikopterde bulunan 2 askerî personelin ölümüne ve 5'inin de yaralanmasına neden oldu.
* 4 Mart 2021'de bir Cougar helikopteri Türkiye'nin doğusunda şiddetli hava koşulları sırasında düştü ve helikopterde bulunan 11 askerî personel öldü, iki askerî personel de yaralandı. Ölenler arasında yüksek rütbeli bir kolordu komutanı olan Korgeneral Osman Erbaş da bulunuyordu. Kurbanlardan dokuzu kaza yerinde öldü.

## Genel Özellikler <small>(AS532 UB)</small>

* **Ağırlık**:
** **Yüksüz**: 4,350&nbsp;kg
** **Yüklü Kalkış Ağırlığı**: 9,000&nbsp;kg
* **Uzunluk**: 15.53 m
* **Yükseklik**: 4.92 m
* **Rotor çapı**: 15.6 m
* **Mürettebat**: 2 Pilot 1 Uçuş Teknisyeni
* **Taşıma Kapasitesi**: Ortalama 20 asker (hava sıcaklığı ve bulunulan rakıma göre değişkendir)

### Performans
* **Motor**: 2× Turbomeca Makila 1A1, Turboşaft  1.185&nbsp;kW (1,589 shp) (tek motor için)
* **En Yüksek Hız**: 249 km/sa (134 knots, 154&nbsp;mph)
* **Hizmet Tavanı**: 3,450 m
* **Menzil**: 573&nbsp;km

## Galeri

Dosya:AS-532 Cougar lazer karistirici2.JPG
Dosya:AS-532 Cougar lazer karistirici.JPG|Lazer karıştırıcı
Dosya:AS-532 Cougar kzlsngr3.JPG
Dosya:AS-532 Cougar kzlsngr.JPG
Dosya:Eurocopter AS 532UL Cougar, Turkey - Air Force JP7136118.jpg
Dosya:AS-532 Cougar kic rotoru.JPG


## Ayrıca bakınız
* Mil Mi-24
* Mil Mi-17
* Sikorsky UH-60 Karaşahin

## Kaynakça

### Bibliyografya
* Endres, Günter G. and Michael J. Gething. *Jane's Aircraft Recognition Guide*. HarperCollins UK, 2005. .

## Dış bağlantılar
* Airbus Helicopters AS532 ALe sayfası
* AS 532 U2/A2 Cougar Helikopteri, Arama ve Kurtarma Varyantı Detayları