Rarotonga Krallığı

**Rarotonga Krallığı**, (Cook Adaları Maoricesi: *Mātāmuatanga Rarotonga*) adını Rarotonga adasından alan, 1858'de bugünkü Cook Adaları'nda kurulmuş bağımsız bir krallıktı. 1888'de kendi isteği üzerine Birleşik Krallık'ın himayesine girdi ve 1893'te adı Cook Adaları Federasyonu olarak değiştirildi.

## Kuruluş
Bir dizi önemli ariki'nin (yüksek şefler) erken din değiştirmesinden sonra , Güney Grubu boyunca Hıristiyanlığa verilen destek hızla arttı. Misyonerler, ariki aracılığıyla çalışarak, bir anlaşmazlık çözümü aracı olarak şiddetin ortadan kaldırılmasıyla birlikte eşi benzeri görülmemiş bir siyasi istikrara yol açan yasal yasalar taslağı hazırladılar. 1881'de Britanya Sömürge Dairesi, Yeni Zelanda'nın bölgedeki çıkarlarının yabancı güçlere karşı bir tür korumaya ihtiyacı olduğuna karar verdi ve Britanya Hükûmeti, yerel Avrupalı tüccarlar ve yetiştiriciler tarafından Hervey Adaları'na ücretsiz bir Britanya Konsolosu atanması için bir dilekçe verdi.

## Britanya himayesi
Ekim 1885'te Sömürge Ofisi, o zamanlar kendi kendini yöneten bir Britanya kolonisi olan Yeni Zelanda'nın, Yeni Zelanda tarafından aday gösterilmesi ve ülkenin resmî ajanı olarak hareket etmesi koşuluyla, Rarotonga için bir Britanya Konsolosu için ödeme yapma teklifini kabul etti. Bu "Mukim" aynı zamanda yasaların hazırlanması ve uygulanmasında ariki'ye danışmanlık yapacak ve yerel yasama meclisinin tüm yasalarını Yeni Zelanda Valisi adına imzalayacaktı. O da önerilen yasayı reddetme hakkına sahip olacaktır. 1888'de Kraliçe Makea Takau, Britanyalılara, Fransızların yakın zamanda işgal edeceğine inandığı şeyi engellemek için himaye için resmen dilekçe verdi. Britanya hükûmeti, o zamanki Rarotonga'daki konsolos yardımcısının, Britanya yanlısı adalıları ve Yeni Zelanda ticaretini korumak için Güney Grubu adaları üzerinde himaye ilan etmesine izin vermeyi kabul etti. Sömürge Ofisi ayrıca, diğer bazı Kuzey Grubu adalarının gelecekte Pasifik ötesi kablo istasyonları olarak olası kullanım için ilhak edilmesi gerektiğine karar verdi.

## Federasyon
1890'da yeni atanan Britanya vatandaşı Frederick Moss, Rarotonga arikisini tüm adanın ilk hükûmeti olan geçici bir Rarotonga yasama organı veya Genel Konsey kurmaya ikna etti. Ertesi yıl, Rarotonga ve Güney Grubu adalarından ariki temsilcileri, adalarda ilk federal yasama meclisini oluşturma konusunda anlaştılar. Bununla birlikte, 19. yüzyılın son on yılındaki yol pürüzsüz olmaktan çok uzaktı ve meydana gelen sayısız değişiklik, bazı arikiler ve soylular tarafından pek kabul görmedi.

## İlhak
Adadaki Britanya gönülsüz yöneticilerine Yeni Zelanda'dan ve adaların Avrupalı sakinlerinden adayı Yeni Zelanda'ya devretmeleri için sürekli baskı uygulandı. Adalılar ve Yeni Zelanda arasındaki kötü hisler, iki ariki'nin Yeni Zelanda başbakanı Richard Seddon'a geleneksel liderlerin Cook Adaları'nın Büyük Britanya'ya bağlı kalmasını istediğini söylediği bir noktaya ulaştı. 27 Eylül 1900'de Yeni Zelanda Parlamentosu adaların Yeni Zelanda'ya ilhakını onayladı ve ertesi ay Yeni Zelanda Valisi Lord Ranfurly Rarotonga'ya çıktı. Beş ariki ve yedi küçük şef, bir devir sözleşmesi imzaladı ve Cook Adaları, sonuçları veya sonuçları hakkında herhangi bir tartışma veya inceleme yapılmadan 7 Ekim 1900'de Yeni Zelanda tarafından ilhak edildi.

11 Haziran 1901'de Yeni Zelanda'nın sınırları Cook Adaları'nı da kapsayacak şekilde genişletildi ve ariki'nin gücü kaldırıldı.

## Kaynakça