Tipper Gore

**Mary Elizabeth** "**Tipper**" **Gore** (doğumdaki soyadı **Aitcheson**; d. 19 Ağustos 1948), aktivist, fotoğrafçı ve yazardır.

1993- 2001 arasında ABDde Başkan Yardımcısı eşi idi ve "Second Lady" olarak  ABD başkanının ruh sağlığı politikası danışmanı olarak görev yaptı. ABD'nin 45. Başkan Yardımcısı olan Al Gore ile 1970 yılında evlenmiş ve 2010 yılında ayrılmıştır.

1985'te "Parents Music Resource Center (PMRC; Türkçe :Ebeveyn Müzik Kaynak Merkezi)" adlı oluşumun kurucuları arasında yer aldı. Bu oluşum, özellikle heavy metal, punk ve hip hop müzik türlerinde küfürlü dil  dil içeren yayınların plak kapaklarının etiketlenmesi gerektiğini savunmaktaydı. Müzik eserlerinin; akıl sağlığı, kadınların ve çocuk meseleleri, LGBT hakları ve evsizlikle mücadeleye ilişkin uyarı  etiketleri ile işaretlenmesi konusunda savunuculuk yapmış ve bu bu, eleştirmenlerin onu sansürcü olarak adlandırmasına neden olmuştur.

## Çocukluğu ve eğitimi
Mary Elizabeth Aitcheson Washington, DC'de dünyaya gelmiştir. Tesisat malzemeleri girişimcisi ve J & H Aitcheson Plumbing Supply'in sahibi John Kenneth (Jack) Aitcheson ve babasının ilk eşi olan Margaret Ann Odom'ın (doğumdaki soyadı Carlson) kız çocuğudur. "Tipper" takma adı ona annesi tarafından esinlendiği bir ninni sebebiyle verilmiştir.

Gore, Arlington, Virginia'da büyüdü. Kendisi 4 yaşındayken boşanan ailesinden sonra, annesi ve büyükannesi tarafından büyütüldü. Bir röportajda bu ayrılığın, insanların kötü durumları açısından onda erken bir farkındalık yarattığından bahsetti.

İskenderiye, Virginia'daki özel bir Piskoposluk okulu olan St. Agnes'e (şimdi St. Stephen's &amp;amp; St. Agnes Okulu ) gitti. Burada okurken basketbol, softbol ve çim hokeyi oynadı. Ayrıca "The Wildcats" adlı tamamen kadınlardan oluşan bir grupta baterist oldu.

16 yaşındayken 1965'te mezuniyet balosunda tanıştığı Al Gore ile balonun hemen ardından sevgili oldu. Al Gore Harvard Üniversitesi'ne gitmeye başladıktan bir sene sonra Tipper da psikoloji okumak için Boston Üniversitesi'ne kaydoldu. Tipper ve Al Gore, 19 Mayıs 1970'te, Washington Ulusal Katedrali'nde evlendi.

Tipper Gore, Vanderbilt Üniversitesi'den psikoloji alanında yüksek lisans derecesi alarak 1975'te mezun oldu.

## Kariyeri
Gore, Nashville'deki *[[The Tennessean]]* için yarı zamanlı bir gazete fotoğrafçısı olarak çalıştı. Daha sonra kocası 1976'da ABD Kongresi'ne seçildikten sonra Washington'da serbest fotoğrafçı olarak çalışmaya devam etti.

## Siyasi ve aktivist faaliyetleri
Gore, 1976'da Tennessee'de gerçekleşen Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi için yaptığı ilk kampanyadan başlayarak kocasının siyasi arayışlarında aktif bir rol aldı Gore, kocasının seçilmesinden kısa bir süre sonra, sosyal sorunları incelemek ve bunun hakkında yazmak için Kongre Eşleri Görev Gücü (Congressional Wives Task Force) adlı bir grup kurdu. 1978 ve 1979 yılları arasında başkanlık yaptığı kurul, çocukların medya yüzünden maruz kaldığı şiddete ilgi çekmeye çalıştı.

1984 yılında Washington'da gördüğü evsiz bir kadından sonra Gore, evsiz barınaklarında gönüllü olmaya başladı. Evsizlik, Gore için önemli bir mücadele alanı haline geldi ve bu konuyla ilgili fon sağlamak ve farkındalık yaratmak için "Evsizler İçin Aileler" adlı bir grup kurdu.

Tipper Gore ayrıca çocukların ve yetişkinlerin ruh sağlığı hizmetleri için de çalışmalar yaptı

Verdiği bir röportajda neden akıl sağlığı alanında sosyal savunucu olmaya karar verdiniz sorusuna, "Ben büyürken annem depresyondan muzdarip olduğu için psikolojiye ilgim arttı ve elimden geldiği kadar ilgilenmeye, öğrenmeye çalıştım. Devamında da psikolojiden yüksek lisansa sahip oldum. Mental hastalıklara sahip insanların ayrımcılığa uğradığını ve yeterince düzgün davranılmadığını düşünüyorum. Bunu bitirmenin zamanı geldi!" demiştir.

### Parents Music Resource Center (PMRC)

1985'te  o zamanlar 11 yaşındaki kızı Karenna'nın, Prince'in "Darling Nikki" şarkısını oynadığını duyan Tipper Sally Nevius, Pam Howar ve o zamanki ABD hazine bakanı James Baker'ın eşi Susan Baker ile birlikte Gore, Parents Music Resource Center'ı (PMRC- Türkçe: Ebeveyn Müzik Kaynak Merkezi)  kurdu. Grubun amacı: müstehcenlik içeren müzik konusunda ebeveyn ve tüketici farkındalığını artırmaktı. Bunu da müstehcen içeriklere gönüllülerin "Ebeveyn Uyarısı" etiketleri koymasıyla yapacaklardı. Koalisyonları, Ulusal Ebeveyn-Öğretmen Birliği ve Amerikan Pediatri Akademisi'ni içeriyordu. PMRC'nin üyeleri yoktu, yalnızca kuruculardan oluşuyordu. Tüm kurucular ise önde gelen politikacıların eşleriydi.

Gore, amacının müziğe bir "susturucu" koymak olmadığını, niyetinin ebeveynlere şarkıların içeriği hakkında bilgi vererek genç dinleyicileri güvende tutmak olduğunu açıkladı. Twisted Sister'dan Dee Snider, Dead Kennedys'den Jello Biafra, John Denver, Joey Ramone ve Frank Zappa dahil olmak üzere bir dizi kişi, bunun bir tür sansür olduğunu savunarak grubu eleştirdi.

Tipper Gore, Under the Blade adlı şarkının sadomazoşizm referansları içerdiği söylemişti. Bu şarkının sahibi grubun üyesi Dee Snider, bahsedilen referansların aslında tıbbi cerrahiye olduğunu ifade ederek Gore'u "kirli zihin" ile itham ediyordu.

111 Bu tür eleştirilere yanıt olarak NPR, Gore'a göre kendisinin "sakıncalı materyali sansürleme niyetinde olmadığını" belirtti ve daha fazla "pazaryerinde daha fazla tüketici bilgisi" olmasını isteyen bir "güçlü bir Amerika Birleşik Devletleri Anayasası Birinci Değişikliği inanıcısı" olduğunu ifade etti. 111

PMRC'nin mücadelesi başarılı oldu. Kayıt şirketlerinin şiddet veya müstehcen sözler içeren müziklere gönüllü olarak uyarı etiketleri yerleştirdiği bir anlaşmayla sonuçlandı.

### 1990'lardan günümüze

1990'da Gore; duygusal, davranışsal, madde bağımlılığına bağlı şiddete ve ruh sağlığına yönelik gençlik hizmetlerini geliştirmek için Tennessee Voices for Children'ı kurdu. Gore ayrıca Ulusal Ruh Sağlığı Derneği'nin Çocuk Ruh Sağlığı İlgi Grubu'nun eş başkanlığını yaptı.

Gore, kocasının 1988'deki başkanlık seçimi sırasında kampanya yürüttü ve 1992'deki başkanlık kampanyası sırasında kocası, Bill Clinton ve Hillary Clinton ile turneye çıktı.

"Second Lady" olarak  ABD başkanının ruh sağlığı politikası danışmanı olarak görev yaptı. Hedefleri, akıl hastalığını çevreleyen damgalamayı azaltmak ve uygun fiyatlı akıl sağlığı hizmeti ihtiyacına dikkat çekmekti. 1999'da Gore, ilk kez düzenlenen Beyaz Saray Akıl Sağlığı Konferansı'na ev sahipliği yaptı. Aynı yıl, Amerikalıları akıl hastalıklarına tedavi aramaya teşvik etmek için Ulusal Akıl Sağlığı Farkındalık Kampanyasını başlattı.

Gore, oğlu Albert'in neredeyse ölümcül şekilde yaralanmasının ardından kendi depresyon ve tedavi deneyiminden sık sık bahsetti.

Gore, akıl sağlığı alanındaki çalışmalarının yanı sıra, ikinci hanım olarak geçirdiği süre boyunca başka birçok girişimin de parçası oldu. Birleşik Devletler Kurumlar Arası Evsizler Konseyi'nde (USICH) özel danışman olarak ve " Uykuya Dönüş " SIDS bilinçlendirme kampanyasının ulusal sözcüsü olarak görev yaptı. 1994'te Gore, Ruanda soykırımı sonrasında yardım sağlamak için yaptığı kişisel bir gezide Zaire'deki bir mülteci kampını ve bir yetimhaneyi ziyaret etti. Bir UNICEF kampında kaldı, doktorlara ve yardım görevlilerine yardım etti. 1998'de Mitch Kasırgası'nın ardından gönüllü olmak, tıbbi malzeme getirmek ve hasarı araştırmak için Honduras'a resmi bir ziyaret yaptı.

Gore, 1996'da Başkan Clinton ve Başkan Yardımcısı Gore'un yeniden seçilmesi için kampanyaya katıldı. 2000 yılında kendi kocasının başkanlık kampanyasında medya görünürlüğü ile aktif bir şekilde rol aldı. Ayrıca danışman olarak da görev yaptı ve Tony Coelho'nun kampanya başkanı olarak işe alınması ve genel merkezin Nashville'e taşınması dahil alınan kararların bir parçası oldu.

2002'de Gore, destekçileri tarafından kocasının bir zamanlar Tennessee'de sahip olduğu ve daha sonra Fred Thompson tarafından boşaltılan ABD Senatosu koltuğuna aday olması için teşvik edildi; ancak reddetti.

Gore, LGBT topluluğunun uzun süredir yanında olup onları desteklemiştir. 1993'te Washington, DC AIDS Yürüyüşü'ne katılmasıyla Clinton yönetimini şimdiye kadar buraya katılmış en yüksek rütbeli kamu görevlilerinden biri olarak temsil etti. Bu tür yürüyüşlere katılmaya devam etti ve 2013 yılında Nashville AIDS Walk & 5K Run'ın onursal başkanı oldu. 2008'de eşcinsel evliliği yasaklamak için hazırlanan Kaliforniya'nın Önerme 8'ine karşı çıkarak kamuoyunda rakibi oldu. 2014 yılında, California, Santa Barbara'daki HIV/AIDS ve LGBT topluluklarına hizmet sağlayan Pacific Pride Foundation'ı desteklemek için Wall Space Gallery'de kendi çektiği fotoğraflardan oluşan bir sergi oluşturdu.

2012 yılı itibarıyla evsiz ve dar gelirli insanlara hayvan bakımı konusunda yardımcı olan Diana Basehart Vakfı'nın danışma kurulu eş başkanı olarak görev yaptı.

## Yaratıcı rolleri

Lisede Gore, Wildcats adlı tamamı kadınlardan oluşan bir grubun bateristiydi. Daha sonra Grateful Dead üyeleriyle ve The Dead grubu ile bateri çaldı. 2000 yılında, LGBT topluluğunun sorunlarının görünürlüğünü artırmak için düzenlenmiş olan Washington'daki Millennium March öncesinde Robert F. Kennedy Memorial Stadyumu'ndaki Equality Rocks konserinde sahneye çıktı. O yılın ilerleyen zamanlarında, Farm Aid'deki setinde Willie Nelson ile davul çaldı. 2012 yılında 25. Thelonious Monk Uluslararası Caz Yarışması'nda Herbie Hancock ile birlikte çaldı.

1970'lerden beri fotoğrafçı olan Gore, birkaç fotoğraf kitabı yayınladı, fotoğrafları sergilere dahil edildi, ve baskıları Mitchell Gold Co. mağazalarında satıldı.

## Kişisel hayatı
Gore'un; Karenna Gore (d. 6 Ağustos 1973), Kristin Gore (d. 5 Haziran 1977), Sarah LaFon Gore Maiani (d. 7 Ocak 1979) ve Albert Arnold Gore III (d. 19 Ekim 1982) olmak üzere dört çocuğu ve birkaç torunu var.

Haziran 2010'da Al ve Tipper Gore, "uzun ve dikkatli bir değerlendirme sürecinin ardından birlikte verdikleri karşılıklı ve birbirini destekleyici bir karar" ile evliliklerini sonlandırdıklarını duyurdular. Ağustos 2012'de *[[The New York Times]]*, her ikisinin de başka insanlarla çıktığını ve evliliğe devam etme planları olmadığını, ancak "bağlarının kalıcı olduğunu" ve ilişkilerinin dostane olduğunu bildirdi. Gazete, "Çift yılda birkaç kez, en son Haziran ayında olmak üzere yaz aile tatilleri ve Noel'ler için Tennessee'deki Gore aile evinde yeniden bir araya geliyor" dedi. Şu anda Tipper Gore, *[[National Geographic|National Geographic'in]]* eski bir editörü olan Bill Allen ile çıkıyor. Amerikan durum komedisi olan Duncanville'in üçüncü sezonunun galasında görüldü.

## Eserleri
Tipper Gore, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir sürü kitabın yazarıdır:

* *Raising PG Kids in an X-Rated Society*, 1987, 
* *Picture This: A Visual Diary*, 1996, 
* *Joined at the Heart: The Transformation of the American Family*, 2002, , (with Al Gore)
* *The Spirit of Family*, 2002,  (with Al Gore)

Ayrıca aşağıdaki kitaplara da katkıda bulunmuştur:

* *The Way Home: Ending Homelessness in America*, 2000, 
* *From the Bottom of Our Hearts*, 2002,  (Foreword)

## Kaynakça