Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi

**Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi** (**UNAM**) (İspanyolca: *Universidad Nacional Autónoma de México*, lit. 'Autonomous National University of Mexico') Meksika'da yer alan devlet araştırma üniversitesi. Üniversitenin kapsamlı araştırma ve yenilik çalışmaları nedeniyle dünya sıralamasında üst sıralarda yer almaktadır.

Üniversitenin bağımsız bütçe yönetimi 1929'da devlet tarafından kabul edildi. Bu durum, üniversiteye hükûmet müdahalesi olmadan kendi bütçesini yönetme özgürlüğü vermiştir.

Ayrıca UNAM, otokratik yönetime karşı ülke çapında bir isyana dönüşen ve Meksika'nın üç yıllık demokrasiye doğru yolculuğuna sebep olan 1968 Protestoları'nın başladığı yerdir.

## Tarihi

Üniversitenin kuruluşu 1551 yılına dayanmaktadır, İspanya Kralı I. Carlos (Kutsal Roma İmparatorluğu İmparatoru V. Karl) 21 Eylül 1551'de Meksika Üniversitesi'nin kuruluşunu ilan etmiştir. Üniversite, 22 Eylül 1910'da Justo Sierra tarafından yeniden adlandırılmıştır, daha sonra Porfirio Díaz rejimindeki Eğitim Bakanı tarafından, 19. yüzyıl'ın eğitim öncüsü olarak çok farklı bir kurum yaratılmaya çalışılmıştır. Meksika Kraliyet ve Papalık Üniversitesi, 1865'te Meksika imparatoru I. Maximilian tarafından kesin bir kraliyet kararnamesi ile yeniden kurulmuştur. Roma Katolik Kilisesi ile güçlü bağları olan anakronizm bir kurum izlenimi bırakmak yerine, Meksiko'nun merkezi olmayan yüksek öğretim kolejlerini (eski üniversitenin eski fakülteleri dahil) birleştirmeyi ve genişletmeyi ve yeni bir üniversite yaratmayı, ülke içinde yüksek öğrenimi yeniden düzenleyebilecek, pozitivizm modeli olarak hizmet edebilecek ve baskın Meksika liberalizminin fikirlerini kapsayabilecek nitelikte olması amaçlanmıştır. Üniversite içerisinde başlarda Güzel Sanatlar, İşletme, Siyaset Bilimi, Mühendislik, Tıp ve Ulusal Hazırlık bölümleri açıldı.

## Hakkında
### Sloganı
José Vasconcelos, Latin Amerika Üniversitesi Reformu çerçevesinde ve Meksika Devrimi'nin hâlâ sürdüğü bir dönemde 1920'de; Vatanda büyük bir inanç var ve kurtarıcı ruh etrafa yayıldı. diyerek söylediği *Por mi raza hablará el espíritu* (Türkçe: *Halkım için, ruhlar konuşacak*) sözü üniversitenin sloganı olarak kabul edilmiştir. Bu slogan, "ırkımızın özgür ve özgün yeni eğilimlerini içeren bir kültür yaratılacağı" anlamına gelmektedir.

### Sporsal faaliyetler

Üniversitenin futbol takımı Universidad Nacional, 28 Ağustos 1954'te kuruldu. Pumas'ın ev sahibi olarak maçlarını oynadığı Estadio Olímpico Universitario, Üniversitenin ana kampüsü içerisinde yer almaktadır. 20 Nisan 1974'te rektör Guillermo Soberón Acevedo, futbol takımı UNAM Pumas'ın amblem tasarımını Fen Fakültesi Kuruluna sundu. Üniversitenin, Spor ve Rekreasyon Faaliyetleri Genel Müdürlüğü'nün yenilenmesi kapsamında tasarımını Manuel Andrade Rodríguez yapmıştır. Amblem toplamda 16 aday tasarımın içerisinden seçildi. Günümüzde kullanılan Puma amblemi, üniversitenin spor takımları için bir mühür görevi görmektedir. 2013 yılında, İngiliz gazetesi *The Guardian* gazetesi tarafından en iyi üniversite futbol takımlarından biri olarak kabul edildi.

Takım, şu ana kadar 7 lig şampiyonluğu, 4 kez de uluslararası kupalarda birincilik elde etmiştir.

## Nobel ödülleri
Meksika'daki Nobel ödülleri'nin tümü UNAM mezunları tarafından kazanılmıştır:
* Alfonso García Robles - Nobel Barış Ödülü, 1982
* Octavio Paz - Nobel Edebiyat Ödülü, 1990
* Mario J. Molina - Nobel Kimya Ödülü, 1995

## Mezunlar
### Bilim mezunları

* Carlos Slim, mühendis ve 2007,2010 ve 2011 yıllarında Dünyanın en zenginleri listesi'nde birinci sırada.
* Max Cetto, mimar
* Mónica Clapp, matematikçi
* Adolfo Gilly, tarihçi
* Alejandro Corichi, astrofizikçi
* Enrique Leff, politik ekolog ve ekonomist
* Isabel Hubard Escalera, matematikçi
* Erich Fromm, filozof ve psikanalist
* Florian Luca, matematikçi
* Teodoro González de León, mimar
* José Gaos, filozof
* Paul Kirchhoff, antropolog ve etnohistoriyen
* Larry Laudan, filozof
* Miguel León-Portilla, tarihçi ve Nahuatl dili araştırmacısı
* Rodolfo Neri Vela, astronot
* Edmundo O'Gorman, tarihçi ve yazar
* Kiyoto Ota, heykeltıraş
* Arturo Rosenblueth, fizyolog
* Graciela Salicrup (1935-1982), mimar, arkeolog ve matematikçi
* Juan José Sánchez Sosa, psikolog
* Adolfo Sánchez Vázquez, filozof
* Manuel Sandoval Vallarta, fizikçi ve kozmik ışın araştırmacısı
* Sara Sefchovich, yazar
* Jesus Savage, Robotik araştırmacısı ve Meksika Robotik Enstitüsü kurucusu
* Bernardo Sepúlveda Amor, avukat

### Devlet başkanları
* Abel Pacheco (2002-2006 arasında Costa Rica devlet başkanı)
* Alfonso Portillo (2000-2004 arasında Guatemala devlet başkanı)
* Carlos Salinas de Gortari (1988-1994 arasında Meksika devlet başkanı)
* José López Portillo y Pacheco (1976-1982 arasında Meksika devlet başkanı)
* Luis Echeverría (1970-1976 arasında Meksika devlet başkanı)
* Miguel Alemán Valdés (1946-1952 arasında Meksika devlet başkanı)
* Miguel de la Madrid Hurtado (1982-1988 arasında Meksika devlet başkanı)
* Andrés Manuel López Obrador (2000 ile 2005 yılları arasında Meksiko belediye başkanı, 2018 ve günümüzde Meksika devlet başkanı)

### Siyasetçiler
* Javier Corral Jurado
* Jorge González Torres
* José Miguel Insulza
* Alan Cranston (ABD, Kaliforniya senatörü)
* Álvaro García Linera (Bolivya devlet başkanı vekili)
*Alejandro Encinas (Meksiko belediye başkanı)
* Antonio Carrillo Flores (Daha önceki bazı idarelerde Bakanlık yapmıştır, 1929, 1950)
*Roberto Madrazo, (2006 yılında politikacı ve PRI başkan adayı)
* Carlos Mendoza Davis
* Fernando Baeza Melendez (Senatör ve Chihuahua Valisi)
* Luis Félix López (Ekvador Hükûmet Sekreteri)
* Manlio Fabio Beltrones Rivera (Sonora Başkan Yardımcısı, Senatör ve Vali)
* Miguel Ángel Mancera (Meksiko belediye başkanı)
* Mark Kirk (ABD, Illinois senatörü, did not graduate)
*Rosario Robles (Sosyal Kalkınma Bakanı olarak görev yapmış Meksikalı politikacı)
*Santiago Creel (senatör)
* Veton Surroi (Kosovalı siyasetçi)
*Octavio Sentíes Gómez
*Xóchitl Gálvez (senatör)

### Diplomatlar
* Alfonso García Robles
* Antonio Carrillo Flores
* Jaime Torres Bodet
* Narciso Bassols
* Marco Antonio Garcia Blanco
* Rosario Green

### Sporcular
* Hugo Sánchez (İlk olarak üniversitenin futbol takımı UNAM Pumas'da daha sonraları Real Madrid'de forma giymiş Meksikalı futbolcu)
* Daniel Vargas (Meksikalı voleybolcu ve mühendis)
* Sergio Hernandez (Meksikalı voleybolcu ve teknik direktör)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* UNAM | Portal UNAM Resmi internet sitesi] |(İngilizce): http://english.unam.mx 
* UNAM León Campus