open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kutup kurdu

**Kutup kurdu** (*Canis lupus arctos*), köpekgiller (Canidae) familyasının *[[Canis lupus]]* türünün bir alt türü. Kanada Arktik Bölgesi'nde ve Grönland'ın kuzey kesimlerinde yaşar.

## Fizyoloji
Genellikle gri kurttan daha küçüktürler. Boyları 36-71 inç (91–180&nbsp;cm) arasında değişir. Çoğu memelide olduğu gibi erkekler dişilerden daha büyüktür. Yerden yükseklikleri ise 25-31 inç civarındadır. Bu da 63–79&nbsp;cm anlamına gelir. gri kurttan daha hafiftirler. Ağırlıkları 100 pound, yani 45&nbsp;kg civarındadır. Çok yaşlı erkekler ise 79&nbsp;kg ağırlığa ulaşabilir. Küçük kulakları ve kalın kürkü mükemmel bir ısı yalıtımı sağlar. Vahşi ortamlarında 7-10 yıl kadar yaşarlar. İnsan bakımı, hayvanat bahçeleri ile birlikte bu 18 yıla kadar çıkabilir.

## Avlanma & beslenme
Karibular, misk öküzleri ana besinleridir. Bununla birlikte kutup tavşanları, ptarmigan adlı kuşlar ve lemmingler de kutup kurdunun av yelpazesinde yer alır. Yoğun karda sığın geyikleri de saldırılara maruz kalabilir. Araştırmalar kutup kurtlarının yaklaşık 2600&nbsp;km2'lik bir avlanma alanının olduğunu göstermektedir. BBC tarafından yapılan araştırmalar da kutup kurtlarının ördek yediklerini göstermiştir.

## Üreme
Normal koşullarda böyle hiyerarşik bir sosyal grupta sadece alfa çift çiftleşebilir. Fakat geniş alana yayılan sürülerde diğer çiftler de başarılı bir birleşme gerçekleştirebilir. Çiftleşmeler Mayıs ve Haziran ayları arasında gerçekleşir. Gebelik süresi 63 gündür. Bir seferde tek bir dişi 2-3 yavru dünyaya getirir.

## Dış bağlantılar
Deniz Feneri davası

**Deniz Feneri e.V. Davası**, Almanya'da faaliyet gösteren "Deniz Feneri e.V" derneğinin topladığı 41 milyon avroluk paranın bir kısmını amaç dışında kullanmasıyla ilgili dava. Almanya'nın Frankfurt Eyalet Yüksek Mahkemesinde görülen davada, 17 Eylül 2008 tarihinde mahkemenin hakimi Johann Müller'in verdiği kararla tutuklu yargılanan dernek yöneticileri hapis cezası almış, derneğin mal varlığı ise kamuya devredilmiştir.

## İddianame
Dernek, internet sayfasında, broşürlerde, gazetelerde, televizyonda, bilhassa dernekle birlikte işbirliği yapan Euro 7 televizyonunda reklamlar yaparak, Frankfurt Postbank'taki 301535602, Vakıf Bank Int. AG Frankfurt'taki 3344, Bank für Sozialwirtschaft'taki 8620500, Commerzbank Frankfurt'taki 585 4666 nolu hesaplara olduğu gibi, Avrupa'nın diğer ülkelerindeki hesap numaralarına bağışta bulunmaları için, halka çağrıda bulunuyordu. Bu çağrı yapılırken, Türkiye'de, Pakistan'da ve diğer ülkelerdeki yardıma muhtaç insanlar kısmen gösterilmekte ve onlara nasıl ve nelerle, hangi yollarla yardım edilebileceği söyleniyordu. Bağışların banka havalesi ile veya nakit verilerek yapılacağı açıklanıyordu. Derneğin yukarıda belirtilen hesap numaralarına toplam 41.423.158,85 € bağış havale edilmişti.

## Davanın görülmesi
2 Eylül 2008 tarihinde derneğin muhasebe sorumlusu Firdevsi Ermiş yardım için toplanan paralarla gayrimenkul alındığını ve şirketler kurulduğunu itiraf etti. Frankfurt Eyalet Yüksek Mahkemesinde davanın savcısı Kerstin Lötz davanın asıl faillerinin Türkiye'de bulunduğunu iddia etti. Yapılan soruşturmada toplanan 41 milyon avronun 17 milyonu Türkiye'ye gönderilmiş olduğu bunun 8 milyon avroluk kısmı Türkiye'deki Deniz Feneri Derneği'ne verilmiş geri kalanının ise akıbeti tespit edilememiştir.

## Cezalar
Dernek yöneticilerine dolandırıcılık ve haksız kazanç elde etmek suçundan hapis cezaları verildi. Mehmet Gürhan 5 yıl 10 ay, Mehmet Taşkan'a 2 yıl 9 ay, Firdevsi Ermiş ise 1 yıl 10 ay hapis cezası aldı. Mehmet Taşkan ve Firdevsi Ermiş'in tutuklulukları sırasında hapiste kaldıkları süre dikkate alınarak geri kalan ceza süreleri tecil edildi. Mahkeme derneğin malvarlığına kamu adına el koyarak malvarlıklarının yönetimini kayyuma devretti. Kayyum derneğin borçlarını ödedikten sonra paralarını almaları için bağış sahiplerine çağrıda bulundu geriye kalan para ve malvarlıkları ise Kızılhaç'a devredildi.

Hâkimler kararında Mehmet Gürhan'ın bağışları Türkiye'de Kanal 7'ye aktardığı ve tamamı Türkiye'de bulunan Zekeriya Karaman, İsmail Karahan, Mustafa Çelik ve Zahid Akman olan gerçek yönetmenlerin kuklasından başka bir şey olmadığı belirtildi.

## Türkiye'de Deniz Feneri Davası
Türkiye'de Deniz Feneri Derneği hakkında yürütülen soruşturmada ise Türkiye Deniz Feneri Derneği'nin tüm yöneticileri hakkında takipsizlik kararı verilmiştir.

19 Ekim 2011 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı; soruşturma şüphelilerinin, derneğin kuruluş tarihinden önce edindikleri mallar üzerindeki tedbirin kaldırılmasına ilişkin kararını Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne göndermiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Deniz Feneri E.V. Davası İddianamesi Türkçe tam metni
Nord-Pas-de-Calais

**Nord-Pas-de-Calais** (), Fransa'nın 26 bölgesinden biridir.

Pas-de-Calais ve Nord illerinden ibarettir. Tarihi bölgelerinden Artois ve Boulonnais bölgeleriyle Hainaut ve Flandre bölgelerinin bir kısımını içermektedir.

## Alt bölümleri
**Nord**
* Lille (Lille)
* Avesnes-sur-Helpe (Avesnes-sur-Helpe)
* Cambrai (Cambrai)
* Douai (Douai)
* Dunkerque (Dunkerque)
* Valenciennes (Valenciennes)

**Pas-de-Calais**
* Arras (Arras)
* Béthune (Béthune)
* Boulogne-sur-Mer (Boulogne-sur-Mer)
* Calais (Calais)
* Lens (Lens)
* Montreil (Montreil)
* Saint-Omer (Saint-Omer)
B'Day Anthology Video Album

***B'Day Anthology Video Album***, Amerikalı R&B şarkıcısı Beyoncé'nin *[[B'Day|B'Day: Deluxe Edition]]* albümüyle birlikte 3 Nisan 2007'de yayımladığı video albümü.

## Parça listesi
Eczacıbaşı (basketbol takımı)

**Eczacıbaşı (basketbol takımı)**, Eczacıbaşı SK'nın Türkiye Basketbol Ligi'nde mücadele etmiş ve 3 Ağustos 1992 yılında kapatılmış basketbol şubesi.

## Tarihçe
Eczacıbaşı Spor Kulübü Erkek Basketbol Takımı, 1968 yılında kurularak Türkiye Basketbol Ligi'nde mücadele etmeye başladı. Bu tarihten sonra 2 kez Türkiye Basketbol 2. Ligi şampiyonluğu (1974, 1991), 8 kez Türkiye Basketbol Ligi şampiyonluğunu kazandı. Eczacıbaşı Basketbol Takımı, 1988 yılında ayrıca Cumhurbaşkanlığı Kupası'nı kazandı.

Eczacıbaşı Spor Kulübü Yönetim Kurulu, kararı üzerine 1992-93 sezonu başlamadan, 3 Ağustos 1992'de basketbol takımının faaliyetlerine son verdiğini (1992'de ikinci kez TB2L'ye düşmesi yüzünden) ve liglerden çekildiğini açıklayarak takım dağıtılmıştır.

## Başarılar
***[[Basketbol Süper Ligi|Türkiye Basketbol Ligi]]**
** **Şampiyon (8)**: 1975-76, 1976-77, 1977-78, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1987-88, 1988-89
***[[Erkekler Cumhurbaşkanlığı Kupası|Cumhurbaşkanlığı Kupası]]
** **Şampiyon (1)**: 1988
***Türkiye Basketbol 2. Ligi**
** **Şampiyon (2)**: 1973-74, 1990-91

== Kadro ==
Not:''Eczacıbaşı Erkek Basketbol Takımı'nın 1991-92 sezonu sonunda dağıtılmadan önceki son kadrosu.''
<table style="font-size:95%"><tr><td valign=top>

</td></tr></table>
* **Koç: Veselin Draşkiçeviç**
* **Yardımcı Antrenörler:''' Ergin Ataman, Oktay Mahmuti

## Dış bağlantılar
* TBLStat.net Takım Profili 
* Eczacıbaşı'nın 1987-1988 sezonunda Basketbol 1.Ligi’nde şampiyonluğu kazanan kadrosu
Vinil grubu

**Vinil**, (IUPAC ismi: Etenil) "CH2=CH-R" formülüne sahip bir tür fonksiyonel gruptur. Etilenin (CH2=CH2) bir Hidrojen (H) eksik hâli olarak tanımlanmaktadır. Bir vinil molekülü, bir hidrojen atomunun, başka bir organik moleküle bağlanmasıyla elde edilir. Aynı zamanda bu grup ile oluşmuş organik bileşiklerin adlandırılmasında "Vinil ..." şeklinde de kullanılabilir. Örneğin bir etilen molekülüne bağlı bir hidrojen atomu ayrılır, yerine Cl atomu bileşiğe dâhil olursa bu madde *[[vinil klorür]]* olarak adlandırılır.

## Vinil Polimerleri
Vinil grupları, bir radikal başlatıcı veya bir katalizör yardımıyla polimerize olabilir ve vinil polimerler oluşturabilir. Vinil polimerleri çift bağ kaybolduğu için vinil grubu içerir sayılmaz.

Endüstride önemli bir vinil bileşiği vinil klorürün (IUPAC ismi: Kloroeten) polimerleşmesi ile oluşan PVC'dir (Poli vinil klorür). Aşağıdaki tabloda bazı önemli polimerler verilmiştir.

## Tarih ve Etimoloji
Radikal ilk olarak 1835'te Henri Victor Regnault tarafından rapor edildi ve başlangıçta "Aldehydène" olarak adlandırıldı. Karbonun atom kütlesinin yanlış ölçülmesi nedeniyle, o sırada C4H6 olduğuna inanılıyordu. Daha sonra 1839'da Justus von Liebig tarafından "asetil" olarak yeniden adlandırıldı, çünkü asetik asidin radikali olduğuna inanıyordu.

Güncel hâli, 1851'de Liebig'in hipotezini çürüten Alman kimyager Hermann Kolbe tarafından ortaya atıldı. Buna rağmen 1860'ta bile Marcellin Berthelot, asetilen için icat ettiği adı Kolbe'ninkine değil, Liebig'in terminolojisine dayandırdı.

"Vinil" kelimesinin etimolojisi, etil alkol ile olan ilişkisi nedeniyle Latince vinum = "şarap" ve Yunanca "hylos" 'υλος kelimesidir.

## Ayrıca Bakınız

* Asetilen
* Etilen
* Fenil
* Benzen

## Kaynakça
Infinity Ward

***"Infinity Ward Anonim Şirketi"***, 2002 yılında  merkezli bir video oyunu geliştiricisidir. ***"Infinity Ward"***, Ekim 2003'te Activision tarafından satın alınmıştır.

## Call of Duty başarısı
"***Infinity Ward'''"''un ilk başlığı [[Call of Duty]] olmuştur ve seri birçok ödül almıştır. Serinin ilk oyunu olan [[Call of Duty (video oyunu)|Call of Duty]]'den beri büyük ilgi gören seri, her yıl bir oyun çıkarma kararı almıştır. Oyunlarının konusu [[II. Dünya Savaşı]] olmuştur. Daha sonra 2005'te çıkardığı [[Call of Duty 2]] de büyük beğeni kazanmıştır. Buna bağlı olarak 2006'da yine aynı konuyu işlemiştir ancak [[Call of Duty 3]]'ün geliştiriciliğini [[Treyarch]] üstlenmiştir. 2007'de günümüz savaşlarını örnek alarak "***Infinity Ward**"'', [[Call of Duty 4: Modern Warfare|Call of Duty 4]]'ü çıkarmıştır. 2008 Kasım ayında [[Treyarch]]'ın [[II. Dünya Savaşı]] konulu [[Call of Duty: World at War]]'u çıkarmasıyla yeniden birçok kişinin beğenisini toplamış ve 2009'da [[Call of Duty: Modern Warfare 2]]'yi çıkararak birçok ödül kazanmış, 2-3 sitenin seçimiyle Yılın Oyunu ("''Game of the Year"'') unvanını elde etmiştir.

* [[Call of Duty (video oyunu)|Call of Duty]], 2003 Yılın Oyunu ("''Game of the Year"'') seçilmiştir.
* [[Call of Duty 2]], 2005 Yılın Oyunu ("''Game of the Year"'') seçilmiştir.
* [[Call of Duty 4: Modern Warfare|Call of Duty 4]], 2007 Yılın Oyunu ("''Game of the Year"'') seçilmiştir.
* [[Call of Duty: Modern Warfare 2]], 2009 yılında birçok ödül kazanmıştır, Yılın Çok Oyunculu Oyunu, Yılın Xbox 360 Oyunu, En İyi Müzik Kayıtları gibi birçok ödül kazanmıştır.
* [[Call of Duty: Modern Warfare 3]], 2011 yılında Yılın En İyi Shooter ödülünü almıştır.

"***Infinity Ward*'"*, 2016 yılında [[Call of Duty]] serisinin 13. oyunu olan [[Call of Duty: Infinite Warfare]] adlı oyunu piyasaya sürmüştür. Şirket, 2016 yılının başında, Infinite Warfare'in yanı sıra [[Raven Software]] tarafından geliştirilen [[Call of Duty: Modern Warfare Remastered]] adlı oyunun da çıkacağını duyurmuştur.

== Firmadan ayrılmalar ==
Firmanın başındaki iki eleman [[Vince Zampella]] ve [[Jason West]] [[Activision]] ile yaşadıkları anlaşmazlık sonucu firmadan ayrılmıştır. Firmadan ayrılmasıyla beraber Infinity Ward'da çalışan çoğu elemanda bu iki isimle beraber firmadan ayrılmış ve [[Electronic Arts]] altında [[Respawn Entertainment]]'i kurmuşlardır.

== Geliştirmiş olduğu oyunlar ==
* *Call of Duty (2003)*
* *Call of Duty 2 (2005)*
* *Call of Duty 4: Modern Warfare (2007)*
* *Call of Duty: Modern Warfare 2 (2009)*
* *Call of Duty: Modern Warfare 3 (2011)*
* *Call of Duty: Ghosts (2013)*
**Call of Duty: Infinite Warfare (2016)*
**Call of Duty: Modern Warfare Remastered* (2016)
**Call of Duty: Modern Warfare* (2019)
**Call of Duty: Modern Warfare II'' (2022)
Pays de la Loire

**Pays de la Loire** (), Fransa'nın 18 bölgesinden biridir. Fransa'nın kuzeybatısında bulunan bu bölge Fransa'nın en nüfuslu bölgelerinden biridir. Yüzölçümü Hollanda ya da Belçika'dan büyüktür. Merkez şehri Nantes'dir. Bölgede Bretagne topraklarının 5'te 1'i bulunmaktadır. Bölge, batıdan Loire-Atlantique ve Vendée illeriyle Atlas Okyanusu'na kıyısı bulunmaktadır.

## Nüfus
Bölge, Nantes ve çevresinde yoğun bir nüfusa sahiptir. Aşağıda, bölgenin yıllara göre nüfus grafiği yer almaktadır.
Gamet

**Gamet** (Grekçe γαμετή *gamete* "kadın eş") eşeyli üreme yolu ile çoğalan organizmalarda döllenme evresinde bir başka hücre ile birleşerek kaynaşan hücredir. Morfolojik olarak iki farklı gamet üreten ve her bireyin tek bir tip gamet ürettiği türlerde ovum ya da yumurta adı verilen daha büyük gamet türünü üreten bireyler dişi, daha küçük ve iribaşa benzeyen sperm adı verilen gamet hücrelerini üreten bireyler erkek olarak adlandırılır. Dişilerin ve erkeklerin farklı boyutlarda gamet üretmesine anizogami ya da heterogami denir; örneğin insan ovumu bir tek insan sperm hücresinin yaklaşık 100.000 katıdır.). Buna karşın izogami her iki cinsiyetten gelen gamet hücrelerinin aynı büyüklükte ve şekilde olması durumudur. Gamet adı ilk olarak Avusturyalı biyolog Gregor Mendel tarafından kullanılmıştır. Gametler bir bireyin genetik bilgisinin yarısını, her tipin 1n takımını taşırlar.

## Farklılaşma
Gametin aksine bir bireyin diploid somatik hücreleri spermden gelen bir kromozom seti ile birlikte yumurtadan gelen bir kromozom seti olmak üzere *ana* ve *baba*nın özelliklerini taşıyan genleri içinde barındırır. Bir gametin kromozomları her iki kromozom setinden birinin tam bir kopyası değildir ve genellikle rastgele mutasyonlar sonucunda farklılaşmış DNA dizisi yani yeni proteinler ve fenotipler oluşur.

## Bitkiler
Eşeyli olarak üreyen bitkilerin de gametleri vardır. Ancak bitkilerde diploid ve haploid kuşakların birbirini izlemesi nedeniyle bazı farklılıklar bulunur. Kapalı tohumlularda çiçekler haploid kuşağı oluşturmak için mayoz bölünmeden geçer, haploid kuşak ise gametleri oluşturmak için mitoz bölünmeden geçer. Dişi haploid tohum taslağı ya da ovül olarak adlandırılır ve çiçeğin yumurtalığında oluşur. Haploid ovül olgunluğa eriştiğinde dişi gameti oluşturur.
Erkek haploide ise polen adı verilir ve anterde oluşur. Polen erişkin bir tepeciğin üzerine konduğunda çiçeğin içine doğru bir polen borusu hâline gelir. Haploid polen mitoz bölünme ile oluşturduğu spermi salarak döllenmeyi başlatır.

## Cinsiyetin belirlenmesi
İnsanlarda normal bir ovum yalnızca X kromozomu taşırken bir sperm ya X ya da Y kromozomu taşır. Normal olmayan bir ovum mayoz bölünmenin iki evresinden biri ya da ikisinde oluşan hata sonucunda ya iki X kromozumu taşır ya da hiç kromozom taşımazken normal olmayan sperm ise yine aynı nedenle ya cinsiyet belirten kromozomları taşımaz ya da bir XY çifti, bir XX çifti veya bir YY çifti taşıyabilir. Yani erkek ve dişi gamet hücrelerinin birleşmesiyle oluşan zigotun cinsiyetini sperm hücresi belirler. Eğer zigot iki X kromozomuna sahipse dişi, bir X ve bir Y kromozomuna sahipse erkek olur. Kuşlar için ise ZW cinsiyet belirleme sistemi ile dişi ovum yavruların cinsiyetini belirler.

## Notlar
Ergin

**Ergin**, bir yer ismi, erkek ismi ve soyadı, şu anlamlara gelebilir:
## Yerleşim birimi
*Ergin, Bala – Ankara ilinin Balâ ilçesine bağlı bir mahalle
*Ergin, Lice – Diyarbakır ilinin Lice ilçesine bağlı bir mahalle
## Soyadı ''Ergin'' olanlar
*Hasan Edip Ergin (1884–1949), Türk siyasetçi
*Ali Şakir Ergin (d. 1938), Türk vaiz, müftü ve siyasetçi
*Gürol Ergin (1944-2016), Türk siyasetçi
*Özgen Ergin (d. 1947), Türk yazar ve resim sanatçısı
*Ahmet Arif Ergin (d. 1970), Türk akademisyen
*Sait Naci Ergin (1908–1982), Türk siyasetçi
*Ertuğ Ergin (1970–2012), Türk alternatif pop ve elektronik müzik yazarı, yorumcu
*Faik Ergin (d. 1978), Türk oyuncu ve manken
*Faize Ergin (1894–1954), Türk sanat müziği bestecisi, tamburi
*Yusuf Göktuğ Ergin (d. 1984), Türk olimpik okçu ve antrenör
*Şemi Ergin (1913–1996), Türk siyasetçi
*Sadullah Ergin (d. 1964), Türk siyasetçi
*Feridun Ergin (1917–2008), Türk siyaset adamı
*Nursel Ergin (d. 1980), Türk sunucu
*Sedat Ergin (d. 1957), Türk gazeteci ve yazar
*Zafer Ergin (d. 1942), Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
*Kazım Ergin (1915–2002), Türk jeofizikçi
*Mehmet Nazif Ergin (1893–1965), Türk bürokrat ve siyasetçi
*Osman Nuri Ergin (1883–1961), Türk tarihçi
*Necmettin Ergin, Türk bürokrat
*Fikret Ergin (d. 1932), Türk tiyatro oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yazar
*Fuat Ergin (d. 1972), Türk rap müzisyeni ve söz yazarı
*Alp Ergin (d. 1987), Türk futbolcu
*Muharrem Ergin (1923–1995), Türk Türkolog
*Erman Ergin (d. 1981), Türk eski futbolcu
## Ön adı ''Ergin'' olanlar
*Ergin Ataman (d. 1966), Türk basketbol antrenörü
*Ergin Keleş (d. 1987), Türk futbolcu
*Ergin Orbey (1936–2012), Türk tiyatro yönetmeni, tiyatro ve sinema oyuncusu, senarist
*Ergin Saygun (d. 1946), Türk asker
*Ergin Nami Nomer (d. 1935), Türk hukuk akademisyeni
*Ergin Işık (d. 1959), Türk futbolcu ve futbol antrenörü
*Ergin İnan (d. 1943), Türk ressam, şair, yazar ve akademisyen
*Ergin Kankal (d. 1988), Türk futbolcu
*Ergin Kılıkçıer (d. 1984), Türk Sinema ve Tiyatro oyuncusu
*Ergin Celasin (d. 1938), Türk asker
*Ergin Parlar (1964–2023), Türk futbolcu
*Ergin Günçe (1938–1983), Türk şair
*Ergin Gürses (1942–2002), Türk futbolcu
## Ayrıca bakınız
* Ergün
* Ergun
Mendel genetiği

1856-1863 yılları arasında, Moravya'da bir rahip olan Gregor Mendel, bezelye bitkileri üzerinde yaptığı deneylerle genetik mirasın temel yasalarını keşfetti. Mendel'in çalışmaları, bir önceki dönemde bitki ıslahı ve evrimsel süreçlerin anlaşılmasında büyük bir ilerleme kaydedilmediği bir zamanda gerçekleşti.

Mendel, bezelye bitkilerinde kalıtımın nasıl işlediğini sistemli bir şekilde gözlemledi ve bu gözlemlerini matematiksel bir yaklaşımla analiz etti. Mendel'in ortaya koyduğu temel prensipler, dominant ve resesif genler, homozigot ve heterozigot terimleri gibi kavramları içeriyordu. Bu çalışmaları, her bir özellik için ayrı genlerin bulunduğunu ve bu genlerin bağımsız olarak miras alındığını gösterdi.

## Mendel yasaları

### Mendel’in 1. yasası
::Alellerin ayrışım prensibi = Bağımsız ayrışım prensibi
 
:: **P**: SS (anne) X ss (baba) kromozom sayısı:2n

:Bu karakterler çaprazlanır

:Muhtemel aleller:
 
:: **G**: S (anneden) ve s (babadan) kromozom sayısı: n

:: **F1**: Ss

Çaprazlama sonucu oluşan karakter sarı renk tohumdur.

Birbirlerinden belli bir karakterin farklı iki çeşidiyle ayırt edilen (iki allel) iki saf soyun aralarında çaprazlanması sonucu F1 dölünde, ana ve babadan yalnız birine benzeyen homojen bireyler ortaya çıkar.

Mendel bu bulgulara göre şu açıklamaları yapmıştır:

# Belli bir karakteri belirleyen kalıtsal belirleyiciler vardır (günümüzde gen adı verilen birimler). 
# Her ergin bireyin hücrelerinde bir karaktere ait 2 belirleyici (2 allel) bulunmaktadır. F1 de bunlardan biri dominant diğeri resesiftir. 
# Kalıtsal belirleyiciler gamet hücreleri aracılığı ile dölden döle nakledilir. Eşey hücreleri oluşumu sırasında, ayrılan allellerin taksimi tamamen bağımsız ve eşit şekilde gerçekleşir. Örneğin Ss allel çifti taşıyan bir annenin allelleri S ve s 'dir. Oluşacak eşey hücresine, bu karakter belirliyicisinin S alleli iletilir, diğer hücreye de s alleli iletir. Her eşey hücresi her bir karaktere ait sadece bir allel taşıyabilir. İşte bu Mendel'in birinci yasasının temelidir.

### Mendel’in 2. yasası
Bireylerin ilk hücresini (zigotu) oluşturmak üzere eşey hücrelerinin birleşmesi tamamen rastlantıya bağlıdır. F1 döllerin kendi aralarında çaprazlanmasıyla elde edilen döl F2 dölüdür. Belli bir karakterin her iki çeşidini gösteren bireyler her zaman belirli ve sabit oranda çıkarlar.

::**P**: Ss X Ss 
::**F1** döller kendi aralarında çaprazlanır . 
::**G**: SS Ss Ss ss
:Eşey hücrelerine taksim edilen muhtemel aleller. 
::**F2**: G S s 
::::S SS Ss 
::::s Ss ss

:%25 SS
:%50 Ss 
:%25 ss

:Oranları hiçbir zaman değişmez --> 3:1

Sarı renkli tohumların yeşil renklilere oranıdır.

Bu deney ve çaprazlamaları yapması ona genetiğin babası unvanını kazandırmıştır. Ayrıca köpekleri çok sevmesine rağmen bu çaprazlamaları bezelyelerle yapması da onun başarısına büyük katkı sağlamıştır.

## Ayrıca bakınız
* Klasik genetik

## Kaynakça
; Özel

; Genel
* Rehber Ansiklopedisi
Yüksel Aytuğ

**Yüksel Aytuğ** (d. 1963; Hafik, Sivas), Türk gazeteci, yayın yönetmeni ve yazardır.

Babasının görev yeri Sivas'ta dünyaya gelmiştir. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden mezun olan Aytuğ; birçok dergi ve TV kanalında muhabir, editör, yazı işleri müdürü, genel yayın yönetmeni, yazar olarak görev aldı. Ayrıca yayımladığı çeşitli türde kitapları da mevcuttur. *[[Günaydın (gazete)|Günaydın]]* gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır.

## Kitaplar
* *Aşk Tedavülden Kalkmadan*, 2006, Şiir kitabı, Marka Yayınları
* *Gaf Kürsüsü*, 2004, İnceleme - Araştırma, Alfa Basım Yayınları
* *Aşka ve Ölüme Dair*, 2000, Şiir kitabı, Çivi Yazıları Yayınları

## Kaynakça
Ekim Mağden

**Ekim Y. Mağden** (d. 23 Nisan 1979, Ankara), Türk dizi oyuncusu. Mimar Sinan Üniversitesi Sinema Televizyon bölümü mezunu olan oyuncu, 1998 yılında *[[İkinci Bahar (dizi)|İkinci Bahar]]* dizisinde Ömer karakterini canlandırdı. 2001 yılında *[[Dadı (dizi)|Dadı]]*, 2003 yılında *[[Kampüsistan]]* gibi dizilerde rol aldı.

Gürcü asıllı yazar Reha Mağden'in oğlu, Perihan Mağden'in yeğenidir.

## Filmografisi
* *[[Şubat (dizi)|Şubat]]* (Cambaz)*
* *Behzat Ç. Ankara Yanıyor (Celil Hancı)*
* *htr2b Dönüşüm (Ethem)*
* *Farklı Boyut*
* *Kanıt (Arda)*
* *IV. Osman*
* *Kollama (Cevher)*
* *Akasya Durağı (Yönetmen)*
* *Adanalı (Ömer)*
* *Parmaklıklar Ardında (Özgür Yalçın)*
* *Zincirbozan (Mithat)* 
* *Kızlar Yurdu (Yiğit)*
* *Haziran Gecesi (Mehmet)*
* *Mühürlü Güller*
* *Kampüsistan (Cem)*
* *Deliboran Destanı*
* *İyi Aile Robotu*
* *Dadı*
* *İkinci Bahar (Ömer)''

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Cenk Ertan

**Cenk Ertan** (d. 1 Ocak 1970, Batı Almanya), Türk oyuncu ve eski manken. Mankenlikten oyunculuğa geçen Cenk Ertan ilk oyunculuk deneyimini, *[[Alacakaranlık (dizi)|Alacakaranlık]]* adlı dizide gerçekleştirdi. Ayrıca Demet Sağıroğlu'nun *Arnavut Kaldırımı*, Ajda Pekkan'ın *Eğlen Güzelim* ve İzel'in ise *Galibi Sen* şarkılarının klibinde rol almıştır.

## Filmografisi
* 2023 - Kudüs Fatihi Selahaddin Eyyubi
* 2017 - Ver Kaç
* 2017 - Hep Yek 2 : Kedi Arif 
* 2015 - Şehrin Melekleri : Cemal Tibet
* 2014 - Sil Baştan : Oktay Atabey
* 2011 - Umutsuz Ev Kadınları : Kudret
* 2010 - Aşk ve Ceza : Bora 
* 2008 - Çemberin Dışında : Aycan Demirkan 
* 2007 - Parmaklıklar Ardında : Yılmaz Aydın 
* 2006 - Rüyalarda Buluşuruz 
* 2005 - Ödünç Hayat : Cemal 
* 2005 - Ihlamurlar Altında : Cem Akman 
* 2004 - Haziran Gecesi : Cemal 
* 2004 - Kurtlar Vadisi : Faruk 
* 2003 - Alacakaranlık

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Almatı Havalimanı

**Almatı Uluslararası Havalimanı** (Kazakça: Халықаралық Алматы Әуежайы) (**[[IATA]]**: **ALA**, **[[ICAO]]**: **UAAA**) Kazakistan'ın en büyük uluslararası havalimanıdır. Almatı'ya 18&nbsp;km uzaklıkta bulunmaktadır. 2019 senesinde havalimanından yaklaşık 6,4 milyon yolcuya hizmet vermiştir.

Almatı Uluslararası Havaalanı, pistin yeniden inşa edilmesinin ardından 1998 yılında uluslararası bir havaalanı olarak kabul edildi. Havalimanı hem Kazakistan'ın ulusal taşıyıcısı Air Astana hem de Orta Asya bölgesinin kargoları için önemli bir merkezdir.

Daha önceleri, 2002 - 2010 yılları arasında tarifeli olarak Almatı (ALA) ile Dubai (DXB) seferleri düzenlemiş olan Air Astana, bir süre ara verdiği Dubai uçuşlarını 1 Eylül 2014 itibarı ile tekrar hizmete açtı. Birleşik Arap Emirlikleri'ne daha önce sadece Astana - Abu Dabi rotasında tek uçuş gerçekleştiren Air Astana, böylece Birleşik Arap Emirlikleri'ne ikinci bir uçuş noktasını açılmış oldu.

## Kaynakça
Kürdistan (anlam ayrımı)

## Coğrafya
* Kürdistan - Kafkaslar'ın güneyi ve Orta Doğu'da, Ermenistan, Irak, İran, Suriye ve Türkiye'ye ait toprakların bir kısmını kapsayan coğrafi bölge
* Kürdistan Bölgesel Yönetimi - Irak'ın kuzeyinde bulunan özerk yönetim.
* Batı Kürdistan - Suriye'de 2012'de ilan edilen De facto Otonom.
** Kürdistan bayrağı - Mahabad Cumhuriyeti ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin bayrağı.
** Kürdistan ulusal marşı - Mahabad Cumhuriyeti ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin milli marşı.
* Kürdistan Eyaleti - İran'da bir eyalet.
* Kürdistan Nehri (Farsça: Āb-e Kordestan ya da Cerahî), Luristan eyaletinde bir nehir.
* Irak Kürdistanı, Kürdistan'ın Irak'ta kalan kısmı

## Tarih
* Kürdistan - 22 Nisan 1898'de Kahire'de yayımlanmaya başlanan gazete.
* Kürdistan Teali Cemiyeti - Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Türkiye'nin doğu illerinde, bağımsız bir Kürt devleti kurulmasını amaçlayan cemiyet. 
* Kürdistan Krallığı - Bugünkü Irak'ın kuzey bölgesinde 1920'li yıllarda kurulmuş krallık.
* Kızıl Kürdistan - Sovyet Kürdistanı.
** Kürdistan Uyezdi - Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde 7 Temmuz 1923'ten 8 Nisan 1929'a kadar varlığını sürdüren yönetim birimi.
** Kürdistan Okrug - Kürdistan Uyezdi'sinin bulunduğu bölge ile Zengilan ve Cebrail rayonlarında 25 Mayıs 1930'dan 8 Ağustos 1930'e kadar varlığını sürdüren okrug.

* Mahabad Cumhuriyeti (Mahabad Kürdistan Cumhuriyeti) - Ocak 1946'da Sovyetler Birliği'nin desteğiyle kuzeybatı İran'da kurulan ve aynı yıl içinde yıkılan devlet.
*Kürdistan Eyaleti - Bedirhan Bey isyanı bastırıldıktan sonra kurulup, Diyarbekir Eyaleti ile Van, Hakkari, Muş, Mardin ve Cizre vilayetlerini kapsayan, sonrasında ismi Vilâyet-i Diyâr-ı Bekr olarak değiştirilen, az ömürlü Osmanlı Eyaleti.
*Güney Kürdistan Bağımsızlık Referandumu

## Kuruluşlar
* Kürdistan Demokratik Partisi - Nisan 1946'da kurulan bir Kürt partisi.
* Kürdistan Sosyalist Partisi (Türkiye) - 1974'te Türkiye'de kurulan Kürt partisi. Kısaca **PSK**.
* Kürdistan Sosyalist Partisi (Irak) - 1975'te Irak'ta kurulan Kürt partisi. Kısaca **PASOK**.
* Kürdistan Yurtseverler Birliği - 1975'te Irak'ta kurulan bir Kürt partisi.
* PKK (Partiya Karkerên Kurdistanê, Kürdistan İşçi Partisi), 1978'de Türkiye'de kurulan bir silahlı örgüt.
* Kürdistan İslami Hareketi - 1994'te Irak'ta kurulan, Yekgirtu olarak da bilinen İslami örgüt.
* Kürdistan Üniversitesi (İngilizce: ) - 2006'da Erbil'de kurulan üniversite.
* Kürdistan Özgürlük Partisi (Türkiye) - 2014'te kurulan bir Kürt partisi.
* Kürdistan Özgürlük Partisi (İran) - 1991'de kurulan bir Kürt partisi.

## Sinema
* Kürdistan Kürdistan - Bülent Gündüz'ün yönettiği 2015 filmi
## Kaynakça
Muhafızgücü SK

**Muhafızgücü Spor Kulübü**, 18 Temmuz 1920 tarihinde Türkiye'nin kurucusu ve cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk'ün emri ile Ankara'da kurulmuş eski spor kulübüdür.

18 Temmuz 1920 tarihinde başkanı Mülazım İsmail Hakkı (Tekçe) Bey olmak üzere *Muhafız Alayı* ismini alarak kurulan kulüp, 1 Haziran 1923 günü Muhafızgücü olarak ismini değiştirmiştir. Muhafızgücü takımı; futbol, atletizm, binicilik, bisiklet, polo, voleybol, basketbol gibi spor dallarında mücadele etmiş ve birçok şampiyonluklar kazanmıştır. Ayrıca kulüp bünyesinde birçok ünlü asker sporcu da yetiştirmiştir.

Futbol takımı 1925, 1926, 1926-27, 1927-28 1929 ve 1930-31 sezonlarında Ankara Futbol Ligi şampiyonu olmuştur. 1927 yılında 1924'teki ilk şampiyonadan sonra ilk kez düzenlenen Türkiye Futbol Şampiyonası'nda İzmir şampiyonu Altınordu'yu 5-1 yenerek Türkiye şampiyonu olmuştur.

Basketbol şubesi, 1973-74 sezonunda Türkiye Basketbol Ligi'nde şampiyon olmuştur. Voleybol takımı ise 1974-75 sezonunda Türkiye Erkekler Voleybol Ligi şampiyonluğuna ulaşmıştır.

1981 yılında ise kulüp kapanmıştır.

## Başarıları

Muhafızgücü Türkiye'de futbol, basketbol ve voleybolda Fenerbahçe ve Galatasaray ile birlikte Türkiye şampiyonluğu yaşamış üç kulüpten biridir.
### Basketbol
* **[[Basketbol Süper Ligi|Türkiye Basketbol Ligi]]**
: **Şampiyon (1):** 1973-74
* **[[Erkekler Türkiye Kupası (basketbol)|Türkiye Basketbol Kupası]]**
: *İkinci (2):* 1966-67, 1967-68

### Futbol

* **[[Türkiye Futbol Şampiyonası]]**
: **Şampiyon (1):** 1927
* **[[Ankara Futbol Ligi]]**
: **Şampiyon (5):** 1924-25, 1925-26, 1926-27, 1927-28, 1928-29
* **[[Türkiye Amatör Takımlar Şampiyonası]]**
: **Şampiyon (2):** 1957, 1970

### Voleybol
* **[[Efeler Ligi|Türkiye Voleybol Ligi]]**
: **Şampiyon (1):** 1974-75

* **[[Türkiye Erkekler Voleybol Şampiyonası|Türkiye Voleybol Şampiyonası]]**
: **Şampiyon (2):** 1968, 1969
: *İkinci (2):* 1965, 1967

## Kaynakça
Slim Gaillard

**Bulee "Slim" Gaillard** (d. 4 Ocak 1916 - ö. 26 Şubat 1991), Amerikalı caz şarkıcısı, piyanist ve gitarist, vokal soloları ve cinaslarıla tanınmış sanatçıdır. 1940'lı yıllarda ünlü olmuştur.

Gaillard'ın doğum günü beraberinde, onun aile ırkı ve doğum yeri çelişmektedir. Bir rivayete göre Gaillard bir Yunan baba ve bir Kübalı anne tarafından Santa Clara, Küba'da doğdu, Diğer rivayete göre Alman bir baba ve Afrika-Amerika kökenli bir anne tarafından Pensacola, Florida'da doğdu. Ancak Gaillard Detroit'te doğmuş olabilir. Gaillard Detroit'te büydü ve 1930'larda New York'a taşındı.

## Dış bağlantılar
* Slim Gaillard at ubuweb
* 
* https://web.archive.org/web/20070510112444/http://profile.myspace.com/index.cfm?fuseaction=user.viewprofile Gayriresmî Myspace Sayfası
A1

:*Daha çok bilgi için: [[A]] ve [[Bir (anlam ayrımı)]]*
;A1
* Ertuğ#A1 - 2008 Ertuğ müzik albümü
* A1 yolu (Zimbabve) - Zimbabve'nin milli yollarından biridir
* Anadol A1 - Anadol modeli 1966-1975
* Audi A1 - Audi modeli
* Leopard A1 - (Leopard A1) Alman yapımı bir Ana Muharebe Tankıdır
* Ehliyet - Türkiye'de motorbisiklet ehliyet sınıfı
* Resim kâğıtları - 594 x 841 ebatlarında resim kağıdı
* A1 (Kuzey Makedonya) - Kuzey Makedonya'da yayın yapan bir televizyon kanalı

;A-1
* A-1 Skyraider - (A-1 Skyraider) Amerikan tek kişilik bombardıman uçağıdır
* A-10 Thunderbolt II - (A-10 Thunderbolt II) kara birliklerine yakın hava desteği sağlama görevi için özel olarak geliştirilen ilk hava platformudur.
* A-12 Shrike - Amerikalı Ordu Hava Kolordusu tarafından kullanılan tek kanatlı saldırı uçağıdır.

## Harf kombinasyonları
Sol liberteryenizm

**Sol liberteryenizm** veya **sol özgürlükçülük**, bireysel özgürlük ve sosyal adalet temelinde farklı yaklaşımlar içermektedir. Sol liberteryenizm, kişisel mülkiyet fikrini kabul etmekte fakat radikal biçimde doğal kaynakların sahipliği konusunda aynı fikirde değildir. Sol liberteryenler, neredeyse tüm doğasal kaynakların; örneğin toprağın, petrolün, altının veya ormanların özel mülkiyet dışı olarak ortaklaşa sahipliği görüşünü benimserler. Sol liberteryenlere göre sadece ilk kişi olmak, keşfetmek veya emeğini söz konusu doğal kaynak ile harmanlamak bu doğal kaynak üzerinde tam bir özel mülkiyet hakkı oluşturmaz. Sol liberteryenizm; Peter Vallentyne, Hillel Steiner ve Michael Otsuka gibi çağdaş teorisyenler tarafından savunulmaktadır.

Sol liberteryenizm veya özgürlükçü sol, Roderick T. Long tarafından şöyle tarif edilmektedir: "geleneksel olarak solun kavramları olarak düşünülen kavramlarla özgürlükçülüğün birleşmesi, kaynaşması, yeniden bütünleşmesi. Bu, çalışanın güçlendirilmesi, plütokrasi için duyulan endişe, feminizm ve değişik toplumsal eşitlikçilik kavramlarını içermektedir."

Sol liberteryenizm, genellikle birbiriyle örtüşen üç ilişkili düşünce okulunu ifade etmede kullanılır: Geoliberteryenizm, The Steiner-Vallentyne okulu ve sol piyasa anarşizmi.

## Dış bağlantılar
* Alliance of the Libertarian Left
* HolisticPolitics.org
* Prominent Anarchists and Left-Libertarians
* Martin Huben's page: Left libertarian critiques of anarcho-capitalism and right-libertarianism

## Dipnotlar
Shannon sayısı

**Shannon sayısı**, 10120, olası satranç oyunlarının toplam sayısına dair tahminin alt sınırı olarak kabul edilir. Bu sayı, bilgi teorisyeni Claude Shannon tarafından 1950 tarihli "Bir Bilgisayarı Satranç Oynamaya Programlamak" adlı tezine dayanak olarak hesaplanmıştır. (Bu tez, satrancın programlanması alanına öncülük etmiştir.) Shannon şöyle yazmıştır:

:Satrançta mükemmel bir oyun oynamak ya da bu işi yapabilecek bir bilgisayar yaratmak olasıdır. Bu, her durum için olası tüm hamleleri göz önüne alma ve rakibin bu hamlelere nasıl karşılık vereceğini hesaplama yoluyla yapılır. Bu yöntem oyun sonuna dek sürdürülür. Oyun sonlu bir hamle sayısında bitecektir (50 hamle kuralı göz önüne alınırsa). Bu varyasyonların her biri kazanç, kayıp ya da beraberlikle sonuçlanır. Oyunu sondan başlayarak inceleyen biri; *zafer*, *beraberlik* ya da *yenilgi* durumunda olduğunu görebilir. Ne var ki, günümüzün yüksek hızlı elektronik hesap makineleri bile böyle bir hesaplamayı yapamaz. Sade bir satranç oyununda beyazın tek bir hamlesine karşılık siyahın yaklaşık (20*20=400) hamlesi vardır. Ortalama bir satranç oyununun taraflardan birinin 40. hamlede çekilmesiyle sonuçlandığı göz önüne alınırsa bu hesaplama akılcı görünebilir ancak bu durumda bile oyunun başlangıcından itibaren hesaplanacak varyasyon sayısı 10120'dir. Bir varyasyonu (değişimi) hesaplaması 1 mikrosaniye süren bir makine ilk hamlesini yapabilmek için 1090 yıla gerek duyacaktır!

Shannon olası pozisyonların sayısını 64! / 32!(8!)2(2!)6 ya da 1043 olarak hesaplamıştır. Bu hesaplama bazı kuraldışı pozisyonları (piyonların ilk sırada olması, iki şahın aynı anda tehdit altında bulunması) içerirken taş alma ve piyon yükseltme sonrasındaki bazı kurallı pozisyonları göz ardı etmektedir. Bunları göz önüne alan Victor Allis'in hesapladığı üst sınır 1052, asıl tahmin ise yaklaşık 1050'dir.

Allis'in 80 hamle uzunluğundaki bir oyun için hesapladığı karmaşıklık katsayısı en az 10123'tür. Bu sayı genellikle gözlemlenebilir evrendeki toplam atom sayısıyla (4x1079 ile 1081 arasında olduğu tahmin edilmektedir) karşılaştırılmaktadır.

David Shenk'in yazdığı Ölümsüz Oyun adlı kitabın 70. sayfasında farklı satranç oyunlarının toplam sayısının 10120 olduğu öne sürülmektedir.

Amerika Satranç Birliği'ne göre satrançta ilk on hamlede oynanabilecek yaklaşık 170 oktilyon *(169.518.829.100.544.000.000.000.000.000)* farklı seçenek vardır. Oyun başladığı andan itibaren&nbsp;ikinci hamleden sonra rakîbi mat etmenin sekiz farklı yolu, üçüncü hamleden sonraysa 355 farklı yolu bulunuyor.

## Diğer kullanım alanları

"Shannon sayısı"nın zaman zaman Erdős sayısı yerine kullanıldığı gözlenmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Satranç
* Büyük sayılar
* Üslü sayı

## Notlar ve kaynakça

## Dış bağlantılar
* Matematik ve satranç
CASA CN 235

**CASA/IPTN CN-235**, İspanya'nın CASA ile Endonezya'nın IPTN şirketleri tarafından ortak geliştirilen, orta menzilli, çift motorlu bir askerî nakliye uçağıdır. Hem bölgesel yolcu taşımacılığında hem de askerî nakliye görevlerinde kullanılmakta olup, başlıca askerî görevleri arasında hava nakliyesi ve hava gözetimi yer alır.

CN-235'in geliştirilmesi, 17 Ekim 1979'da *Airtech International* ortak girişiminin kurulmasının ardından 1980 yılında resmen başladı. Uçak, 1981 Paris Havacılık Fuarı'nda kamuoyuna tanıtıldı. Prototip, 11 Kasım 1983'te ilk uçuşunu yaptı ve ilk seri üretim uçağı 19 Ağustos 1986'da tamamlandı. 1 Mart 1988'de ise düzenli hizmete girdi. Başlangıçta üretim paylaştırılmıştı: %65'i IPTN, %35'i CASA tarafından üretiliyordu. CN-235'lerin büyük çoğunluğu askerî müşteriler için üretildi, ancak birkaç havayolu sınırlı sayıda bölgesel hizmet için satın aldı. Standart konfigürasyonların yanı sıra bazı CN-235'ler silahlı saldırı ve deniz devriye görevleri gibi özel rollere uygun şekilde yapılandırıldı.

CN-235'in geliştirilmesi ve ilk üretimi ortak bir çalışma olarak yürütülse de, CASA ile IPTN arasındaki iş birliği yalnızca Seri 10 ve Seri 100/110 modellerini kapsıyordu. Sonraki versiyonlar her iki şirket tarafından bağımsız olarak geliştirildi. Bu doğrultuda, CASA uzatılmış EADS CASA C-295 modelini, IPTN ise yolcu taşımacılığına yönelik Indonesian Aerospace N-245 modelini üretti. En az 240 adet CN-235, hâlen hizmettedir ve bu uçakların toplamda 500.000'den fazla uçuş saati kaydettiği bildirilmektedir. En büyük kullanıcısı Türk Hava Kuvvetleri'dir.

## Kullanıcılar

* :4
*  :19
* :12
* :4
* :3
* :5
* :37
* :1
* :1
* :2
* :2
* :8

* :6
* :7
* :4
* :1
* :4
* :20
* :4
* :1
* :20
* :49

## Teknik özellikler(CN235)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın uçak albümündeki CN-235 sayfası
Hudûd el-âlem

**Hudûd el-âlem**(Arapça: **حدود العالم من المشرق الی المغرب**, *Hudûd el-âlam min el-maşrik ila el-mağrip* Türkçe: *Dünyanın sınırları*) (kuzey Afganistan'da) Guzgan vilayetinden tanınmamış bir yazar tarafından 982 yılında yazımı biten daha sonra Gurluların hükümdarı *Ebu Haris Muhammed ibn Ahmed'e sunulan [[Farsça]] yazılmış bir kitapdır.

Gerçek el yazısı kitap 1258 yılında, 1892 yılında bu kitapın kopyesini Rus orientalist A. G. Toumansky [[Buhara]]'da bulur ve Baha'i dilini öğrenmeye başlar. El yazması kitab 39 sayfalı olup, 28x18 santimetre boyutunda, yazılı metin 20x13 santimetre büyüklüğündedir.

Faks ([[Belgegeçer]]) baskısı giriş ve indeksi, [[Wilhelm Barthold|Vasily Vladimirovich Bartold]] ([[Rusça]]: Василий Владимирович Бартольд veya *Wilhelm Barthold* olarak daha çok tanılır.) tarafından 1930 yılında yayınlanır; 1937 yılında tam yorumlu İngilizce çevirisini [[Vladimir Fedorovich Minorsky]] ([[Rusça]]: Владимир Фёдорович Минорский) ve 1961 yılında metni M. Sotude (*Manūchehr Sotūda*) tarafından basılmıştır.

== İçerikler ==
Bu coğrafi bölümler ve tanımlar, [[İslam]] dünyasının evrenselleşmesi ile ilgili sınırlarını tanımlar, tarihi en büyük önemli bir belgedir. Kitap [[Orta Asya]]'da Türk kabileleri hakkında özel bilgi verir.

Bölümleri:

1. Önsöz, 2. Yeryüzü mizacı, 3. Denizler, 4. Adalar, 5. Dağlar, 6. Nehirler, 7. Bozkırlar, 8. Dünya ülkeleri, 9. Çinistan ([[Çin]]), 10. [[Hindistan]], 11. Tibet, 12. [[Dokuz Oğuzlar|Dokuz-Oğuz]] ve [[Tatar kelimesi (etimoloji)|Tatar]], 13. [[Yağma]], 14. [[Kırgız Devleti|Kırgız]], 15. [[Karluklar|Karluk]], 16. [[Çiğil]], 17. Tukhs ([[Toxsı]]), 18. [[Kimekler|Kimek]] (Yemek), 19. [[Oğuzlar|Oğuz]], 20. [[Peçenekler]]in ülkesi, 21. [[Kıpçaklar]]ın ülkesi, 22. Macarların ülkesi'ne ayrılmıştır.

== Kaynakça ==
* [http://www.kroraina.com/hudud/index.html *Hudud al-'Alam*, The Regions of the World] 
=== Dipnotlar ===


== Dış bağlantılar ==
* [http://www.kroraina.com/hudud/index.html *Hudud al-'Alam'', The Regions of the World]
Yılanı Öldürseler (anlam ayrımı)

**Yılanı Öldürseler** şu anlamlara gelebilir:
* ''Yılanı Öldürseler'', Yaşar Kemal'in 1976 yılında yayımlanan romanı
** ''Yılanı Öldürseler'', Yaşar Kemal'in romanından 1981 yılında sinemaya uyarlanan film
Azap (anlam ayrımı)

**[[Azap]]**, insanların başına gelen türlü şeylerden dolayı duyduğu sıkıntı, üzüntü gibi durumlardır. Şu maddeler de kastedilmiş olabilir:

* Azap, Horasan
* Azab, Osmanlı Devleti'nde çoğunlukla garnizon askeri olarak görev yapan askerî birim
* ''Azap'' (film, 1973), yönetmenliğini Türkân Şoray'ın yaptığı 1973 çıkışlı Türk filmi
* ''Azap'' (film, 1987), yönetmenliğini Yavuz Yalınkılıç'ın yaptığı 1987 çıkışlı Türk filmi
* ''Azap'' (film, 2020), özgün adı *Relic* olan 2020 çıkışlı Avustralya filmi
Scream

**Scream** sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:

* "Scream" - Michael Jackson'ın bir şarkısı.
* "Scream" - Timbaland şarkısı.
* *[[Scream (Tokio Hotel albümü)|Scream]]* - Tokio Hotel albümü.
* *[[Scream (Ozzy Osbourne albümü)|Scream]]* - Ozzy Osbourne albümü.
* *[[Scream (film, 1996)|Scream]]* - 1996 yapımı Wes Craven filmi.
İnleyen Nağmeler

**İnleyen Nağmeler**, bestekâr ve udi Zeynettin Maraş'ın eseri olan, Güzide Kasacı, Erol Büyükburç, Yeşim Salkım, Muazzez Abacı gibi sanatçıların seslendirdiği  'İnleyen Nağmeler' adlı şarkıdan yola çıkılarak, senaryosunu Safa Önal'ın yazıp yönettiği bir sinema filmidir. Zeki Müren, İnleyen Nağmeler'de kendi adıyla kendi yaşamından bir kesiti canlandırmıştır.

## Konu
Zeki Müren ünlü bir şarkıcıdır. Sevdiği kadının yaşamını yitirmesi üzerine üzüntüsünden içine kapanarak kederli şarkılar söylemeyi sürdüren Müren'in bir hayranı olan Pınar (Mine Mutlu), Zeki'yle tanışmak amacıyla kör numarası yapar  ve amacına ulaşarak onu kendine aşık eder. Pınar'ın sevmediği bir sözlüsü (Önder Somer), işin gerçeğini Zeki'ye anlatınca mutlu tablo bozulur.

## Oyuncular

## Dış bağlantılar
* İmdb'de İnleyen Nağmeler 
*
Erdemirspor

**Erdemirspor** ya da tam adıyla **Erdemir Spor Kulübü**, 1965 yılında Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli şehrinde kurulmuş olan çok branşlı spor kulübü. Kırmızı beyaz renklere sahip olan kulüp faaliyetlerini sonlandırdığı 2013 yılına kadar futbol, basketbol, bisiklet, boksta, tenis, voleybol ve yüzmede faaliyet göstermekteydi.

Futbol takımı bir dönem ülkenin dördüncü seviye ligi 3. Lig'de, basketbol takımı ise ülkenin birinci seviye ligi Türkiye Basketbol Ligi'de oynamıştır.Kulübün voleybol takımı Türkiye voleybol liglerinin en üst seviyesi olan Efeler Ligi'ni 2000-2001,2003-2004 ve 2004-2005 yıllarında üç kez kazanma başarısını göstermiştir.

## Takımlar

### Erkek Voleybol Takımı

2000li yılların başında yaptığı yatırımla erkek voleyboluna damga vuran kulüplerden olan Erdemir (erkek voleybol takımı) ilk şampiyonluğunu 2000-2001 sezonunda elde etmiştir. Kulüp bu başarısını 2003-2004 ve 2004-2005 sezonlarında da tekrar etmiştir.2007 yılında ligden çekilip erkek voleybol şubesini fesh edip kapatmıştır.

### Erkek Basketbol Takımı

2004-2006 yılları arasında bu ligde mücadele etmiş, bir sene Türkiye Basketbol 2. Ligi'nde mücadele ettikten sonra 2007-08 sezonunda TB2L'yi şampiyon olarak tamamlayarak tekrar 1. lige dönmüştür. 2008-09 sezonunda Türkiye Kupası'nda final oynamıştır. 2009-10 sezonunda ise ligi 8. sırada bitirerek play-off oynama hakkını elde etmiştir. 2012-13 sezonu sonunda ligden çekilmiştir.

### Futbol Takımı

1977 yılında Ereğlispor olarak kurulan kulübün adı sonradan Erdemirin desteğini almasıyla Erdemir Ereğlispor olarak değişti. 1984-1985 sezonunda 3. Lig'e yükselen kulüp, tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etmeye başladı. 1993-1994 sezonunda 3. Lig 6. Grup'ta şampiyon olarak tarihinde ilk kez 2. Lig'e yükseldi. Ancak 1994-1995 sezonu sonunda 2. Lig 4. Klasman Grubu'nda son sırada yer alarak 3. Lig'e düştü. 1999-2000 sezonu öncesinde ligden çekildiği için 3. Lig 4. Grup'ta sonuncu olarak amatör kümeye düştü. Sonrasında kulübün adı Erdemirspor olarak değişti. 2013 yılına dek amatör liglerde mücadele eden takım Erdemirspor'un feshiyle birlikte liglerden çekildi.

### Diğer Branşlar
Kulüp faaliyetlerini sonlandırdığı 2013 yılına kadar bisiklet, boks, tenis ve yüzme branşlarında da faaliyet göstermiştir.

## Ayrıca bakınız

* Erdemirspor (basketbol takımı)
* Erdemir (erkek voleybol takımı)
* Erdemirspor (futbol takımı)

## Kaynakça
Samsatlı Lukianos

**Samsatlı Lukianos** (**Grek**: Λουκιανός ο Σαμοσατεύς, **Latin**: Lucianus, 125 - 180), retorikçi, Hiciv yazarıdır.

Nüktesi ve alaycı doğası ile tanınır. Ona ait olduğu düşünülen günümüze kadar gelmiş seksen kadar eser bulunur. Aya yapılan bir yolculuğu anlattığı “*Gerçek Bir Hikaye*”  adlı eseri, dünyadaki ilk bilimkurgu eseri kabul edilir.

## Hayatı
Önceleri Kommagene Krallığı sınırlarında kalan, sonraları ise Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilerek Suriye eyaletinin bir parçası yapılan, bugün Adıyaman ili sınırlarında kalan Samosata'da yaklaşık olarak milattan sonra 125 yılında, orta hâlli işçi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Köklü bir Süryani yerleşimi olan Samosata'nın yerlisi idi, anadili Süryanice idi. Bir süre heykeltıraş dayısının yanında çalıştıktan sonra İyonya'da Yunan dili ve kültürünü öğrendi, özellikle Homeros ve Platon’un eserleri üzerine çalıştı.

Gençliğinde Antakya’ya gidip avukatlık yapan Lukianos, daha sonra Atina’ya gitmiş ve sofist olmuştur. Kent kent gezip görüşlerini izleyiciler anlatan Lukianos, İtalya ve Galya’ya gitti. Bir göz hastalığı için gittiği Roma’da Platoncu filozof Nigrinos ile tanıştı. 2. yüzyılın ikinci yarısında Atina’ya yerleşti. Sofistliği bırakarak Helen entelektüel yaşamı hakkında eleştirel, nükteli eserler yazdı. Bütün filozofları ve mitolojik paganizmi eleştirdi.

Günün felsefe akımlarının eleştirdiği için çok düşman kazandı. Geçim sıkıntısı çekince Mısır’a giderek devlet hizmetinde çeşitli görevler aldı. 192’de 67 yaşında hayatını kaybettiği düşünülür ancak Atina’da mı yoksa İskenderiye’de mi öldüğü bilinmemektedir.

## Eserleri
Eserlerinden seçmeler batıda ilk olarak 1499 yılında Floransa’da basılarak yayınlanmıştır.

Başlıca eserleri “*Tanrıların Konuşmaları*”, “*Deniz Konuşmaları*”, “*Ahirete Varış*” “*Öbür Dünyada Konuşmalar*”, “*Gerçek Bir Hikaye (Yaşanmış bir öykü)*”, “*Tarih Nasıl Yazılmalı?*”dır.

Dünya edebiyat tarihindeki ilk bilimkurgu türündeki eser olarak bilinen Gerçek Bir Hikâye adlı eserinde 50 yiğit adam ile uzak diyarları keşfetmek için çıktığı deniz yolculuğunu bu yol boyunca başlarından geçen olağanüstü hayali olayları, gördükleri hayali varlıkları anlatır.

"Tarih Nasıl Yazılmalı”da ise yine döneminin taraflı abartılı yalan yanlış tarih yazımlarına ve yazarlarına eleştiride bulunur.

## Ayrıca bakınız
* Süryaniler listesi

## Kaynakça
Matrak

**Matrak**, Osmanlılar tarafından oynanan askerî bir spor olarak günümüze kadar gelmiştir.

16. yüzyılda Matrakçı Nasuh tarafından ilk kez kuralları ve standartları ile tam bir spor dalı hâline getirildiğine dair bilgiler  olmakla birlikte Matrakçı Nasuh'tan öncesinde bile bu sporun yine aynı kuralları ve standartları ile var olduğu ile ilgili kanıtlar da vardır.

Evliya Çelebi'nin *[[Seyahatname]]*sinde geçen bilgilere göre Sultan IV. Murad, matrak oyununun yetmiş yöntemini biliyordu. 19. yüzyılda Vaka-i Hayriye ile birlikte Osmanlı askeri düzeninde yapılan değişiklikler sonucu kılıç kullanmak ve bununla ilgili olan sporlar yasaklandığı için matrak unutulmuş fakat günümüzde bu spora ilgi başlamıştır.

Matrak oyununun kuralları Efkan Çalış tarafından yeniden düzenlenerek ve 15 Haziran 2010'da Türkiye Geleneksel Spor Dalları Federasyonu’na bağlanmıştır. Bu kurallara göre oyuncular yaş ve sıklete göre ayrılır. Karşılaşma süresi ikişer dakikadan iki oyun biçimindedir.

Yeni kurallara göre matrak yarışmaları yaz aylarında açık alan çim sahalarda yapılır. Bu alanın iç halka çapı 7 metre, dış halka çapı ise 9 metre olacak biçimdedir. Dış halkanın çevresinde 1,5 metrelik korunma alanı olur. Çim sahalarda sınırlar beyaz kalın çizgi ile belirlenir. Saha çevresinde geleneksel çadırlarla sporcular için soyunma odaları, hazırlık yapmaları ve beklemeleri için alanlar oluşturulur. Geleneksel Matrak Oyunu yarışmaları kış aylarında ise kapalı spor salonlarında minder üzerinde yapılır. Geleneksel Matrak Oyunu minderi 8x8 veya 10x10 metrekare, dış kısımda 1 metrekaresi renkli olacak biçimde kullanılır.

Yeni matrak kurallarına göre karşılaşmalarında bir orta hakem ve iki sayı hakemi "cenk meydanı"nda görev alır. Masa hakemleri olarak da bir fikstür hakemi, bir süre hakemi, bir anons hakemi görev alır. Her minder için ayrı hakem ekibi ve masası oluşturulur.

Yeni matrak kuralları ise karşılıklı saygıya dayanır. Karşılaşma öncesi hakemlerin son kontrolünden sonra oyuncular karşılıklı olarak birbirlerine "Benimle cenk meydanına çıktığınız için teşekkür ederim.", karşılaşma sonunda ise "Kasıtlı ve kasıtsız hatalarımdan dolayı özür dilerim." derler. Karşılaşmalar, hakemin "Cenk!" komutu ile başlar ve "Dur!" komutu ile son bulur.

Yeni kurallara göre düzenlenen matrak oyununda amaç, rakibin kafasına matrakla dokunmaktır. Her dokunuş bir puan değerindedir. Sert vurmak yasaktır. Rakibe kalkanla vurmak, oyun aleti veya koruyucu malzemesi yere düşen rakibe vurmak yasaktır. Karşılaşma sırasında oyun aletlerini, koruyucu malzemeleri bilinçli olarak elden çıkarmak, yere atmak, rakibe bedensel olarak vurmak yasaktır.

Karşılaşma sırasında kullanılan eşyalar yumuşak malzemeden yapılan matrak sopası, yastık kalkan, miğfer ve sporcuların giysisi aba olmak üzere toplamda dört parçadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Matrak Derneği 
* Matrak Federasyonu
Lucian (anlam ayrımı)

**Lucian** Şu anlamlara gelebilir:

## Kişiler
* Beauvaisli Lucian, 3. yüzyılda yaşamış Hristiyan din adamı

## Kurgusal karakterler
* Lucian, *Underworld* karakteri
* Dark Swordsman Lucian, Nintendo oyunu Lunar Knights'ın ana karakteri
* Lucian, Pokémon'da elit dörtlüden biri

## Diğer
* St Lucian kulesi, Malta

## Ayrıca bakınız
* Lukianos
EuroChallenge

**FIBA EuroChallenge** (2003-05 arası **FIBA Europe League**, 2005-08 arası **FIBA EuroCup**), FIBA Avrupa tarafından düzenlenen ve EuroLeague ile EuroCup'tan sonraki en önemli turnuvaydı. Bu turnuvada finale kalan takımlar ertesi sezon EuroCup'a katılmaya hak kazanırlardı. Turnuva, 2014-15 sezonundan itibaren organize edilmemektedir.

## Finaller

## Takım Performansları

## Ülke Performansları

## Final Four MVP
* 2003-04:  Martin Muursepp
* 2004-05:  Kelly McCarty
* 2005-06:  Rudy Fernández
* 2006-07:  Arriel McDonald
* 2007-08:  Giedrius Gustas
* 2008-09:  Keith Langford
* 2009-10:  Taylor Rochestie
* 2010-11:  Goran Ikonić
* 2011-12:  Pops Mensah-Bonsu
* 2012-13:  Chester Simmons
* 2013-14:  Andrea Cinciarini
* 2014-15:  Jamal Shuler