İrfan Balıoğlu

**İrfan Balıoğlu** (1946, Erzincan – 30 Kasım 2025) Türk yapı proje mühendisidir.

ALS hastalığı ve üst düzeyle zekası sahip olduğundan bazen Stephan Hawking ile karşılaştırılan Balıoğlu, Türkiye'deki ilk bilgisayar programlarını yazdı: Zamanla yapıların üç boyutlu, nonortagonal, statik ve dinamik analizi, ikinci mertebe teorisi, plak elemanlar programlarını oluşturarak kütüphanesine ekledi. Programlarını bir dönem inşaat mühendisleri odasının kullanımına sundu.

## Özgeçmiş
İrfan Balioğlu, 1946 yılında Erzincan'ın Kemaliye ilçesinde doğdu. İlkokula Kemaliye'de başladı ve 1957 yılında İstanbul'a taşındı. İstanbul'da Ortaköy 23. İlkokulunu, Gazi Osman Paşa Ortaokulunu ve Kabataş Lisesini tamamladı. 1963-1968 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nde eğitim aldı ve İnşaat Mühendisliği bölümünden mezun oldu.

Mezuniyetinin ardından Yapı Proje Mühendisliği alanında kariyerine başladı. Türkiye'de ilk bilgisayar programlarını yazan mühendislerden biri olarak, bilgisayar teknolojisinin gelişimine paralel olarak yazdığı programlarda da yenilikler yaptı. Zamanla, yapıların üç boyutlu, nonortogonal, statik ve dinamik analizi gibi konularda programlar geliştirdi. Bu yazılımlarını, bilgisayarın meslektaşları arasında yaygın olarak kullanılmasına katkıda bulunmak amacıyla İnşaat Mühendisleri Odası'na sundu.

1970 yılında, Balkar yönetiminde kendi mühendislik bürosunu kurarak profesyonel hayatına adım attı. Bu dönemde, Türkiye'nin ve dünyanın çeşitli yerlerinde büyük projelere imza attı. Özellikle, Pendik Diesel, Gebze AEG-ETİ, Habaş fabrikaları gibi projeleri, aynı yolda çalışan çift kreynli makinelerle tasarlanarak yurtdışında yapılması neredeyse imkansız sayılan yapıları gerçekleştirdi. Ortadoğu'nun en büyük gemi yapım fabrikası olan UM Denizcilik fabrikasının da projelendirilmesinde yer aldı.

1980'li yıllarda mikro kompüter devrini başlatarak, kendi bürosunda CPM ve MPM işletim sistemlerini kullanan ilk mühendislerden biri oldu. Yüksek binalar, endüstriyel yapılar, oteller, hastaneler ve alışveriş merkezleri gibi projelerle inşaat sektöründe önemli yenilikler gerçekleştirdi. Türkiye'deki birçok ilde ve yurt dışında, Arabistan, Libya, Rusya, Türkmenistan gibi ülkelerde önemli projeler inşa etti. Rusya Vergi Dairesi Projesi, Balioğlu'na Rusya Devlet Ödülü'nü kazandırdı.

Bürosunda yaklaşık seksen mühendis ve yüzün üzerinde teknik ressam yetiştirdi. 2013 yılına kadar birçok mühendis, Balioğlu'nun bürosundan ayrılarak kendi ofislerini açtı veya diğer müesseselere geçti.

## Gerçekleştirilmiş projeler
Balıoğlu'nun statik projesine imza attığı yapılardan bazıları, aşağıda sıralanmıştır.

* İstanbul: Sapphire, Elit Residence, Akasya AVM, Akmerkez, İş Kuleleri, Maya Blokları, Giz Plaza, Mövenpick Otel, Metro City, Conrad Otel, Edition Otel, Sabancı Üniversitesi, Zorlu Center, Beytem Plaza, New Air Müze.
* Mersin: Mertim Trade Center
* Rusya: Mega Centers
* Tataristan: Hipodrom
* Amman: King's Academy
* Adana: Hiltonsa Otel

## Ünvanlar

* 1968: Yüksek İnşaat Mühendisliği
* 1968: TMMOB
* 2001: Fahri Doktora/İTÜ
* 2006: Onursal Yetkin Mühendis

## Yayın

* İrfan Balıoğlu (2023), *Engelli bir mühendisin engel tanımayan yaşamı*, Pelin Derviş Yayın Projesi, 

## Kaynakça