Cuneo

**Cuneo** (Fransızca: *Coni*), İtalya'nın kuzeybatısındaki Piyemonte Bölgesi'nde, Cuneo ilinin merkezi kent ve komün. Şehir olma statüsü 19. yüzyılda Sardinya Krallığı idaresi altında "Piyemonte Şehirleri"'nden biri olarak verilmiştir.

## Tarihçe
Cuneo 1198'de civarda yaşayan halkın kurduğu bir yerleşkeydi. Bu yerleşkeyi bir bağımsız komün olarak ilan eden yeni şehir halkı böylelikle Asti Başpiskoposu; Montferrat Markizi ve Saluzzo Markizi'nin boyunduruğundan kendilerini kurtarmışlardı. 1210'da Saluzzo Markizi bu şehri eline geçirdi; ama 1231'de şehir halkı bu istilaya karşı bayrak kaldırdılar. Uzun süren mücadele sonunda Kutsal Roma İmparatoru II. Frederich Cuneo'nun bağımsız bir komün olduğunu ilan etti.

Fakat 1259'da Cuneo halkı, etraftaki komşularının bitmeyen büyük mücadeleleri dolayısıyla, bağımsız olarak kalamayacaklarını anlayıp şehrin o zamanlar Anjou Hanedanından Napoli Kralı ve Provans Kontu olan Napolili I. Carlo'ya ait olmasına karar verdiler. Böylece Cuneo ve Alba şehri ile birlikte Anju hanedanının kuzey İtalya'da bulunan esas toprakları oldu. Fakat zaman zaman şehir Saluzzo Markizleri, Savoya Dükalığı ve Milanolu Visconti hanedanı eline geçti. En sonunda 1382'de Cuneo Savoya Dükalığı eline geçti.

Bundan sonra Cuneo genişlemeye başlayan Savoya Düklüğü'nün en önemli savunma mevkilerinden biri oldu. Bundan dolayı Cuneo zaman zaman Fransa tarafından hücuma uğrayıp kuşatıldı. İlk Fransız kuşatması Fransa Kralı I. François'nın İsviçreli paralı askerleri tarafından yapıldı; sonraki kuşatmalar 1542, 1542, 1557, 1639, 1641, 1691 ve 1741'de yapıldı. Bütün bu kuşatmalara Cuneo'nun çok başarılı direnmesi sonucu şehir bu hücumlardan sonra Fransa'nın eline geçmedi.

Fakat, Fransız Devrimi sonunda Napolyon Bonapart'ın İtalya Seferi sırasında Cuneo şehri Fransa'nın eline geçti. Fransa'ya bağlanarak Fransız "Stura" departmanı merkez şehri yapıldı. Napolyon harpleri bittikten sonra 1814 Viyana Kongresi ile şehir Savoya Dükleri de olan Sardinya Krallığı'na devir edildi. Bu krallığın İtalya'yı birleştirmesinden sonra 1859'da İtalya Krallığı Cuneo ili merkezi oldu.

II. Dünya Savaşı içinde 1943'te Faşist İtalya'nın son bulmasıyla Nazi Almanya'sının İtalya'yı ellerine geçirmesinden sonra 1943-1945 döneminde Cuneo Alman işgaline karşı İtalyan partizan rezistansının başlıca merkezlerinden biri olmuştur.

## Coğrafi konumu
Torino'nun güneyinde, "Maritim Alpleri" eteklerindedir. "Stura di Demonte" Nehrinin "Stura Vadisi"nden hemen çıkışında "Stura di Demonte" ve "Gesso" nehirlerinin birleşerek oluşturduğu kama (*cuneo*) biçimli plato üzerinde yer alır.

## Nüfus gelişimi
Cuneo'nun belediye sınırları içinde nüfusu (31.12.2010 itibarıyla) 55.714 kişidir;
19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Cuneo'nun nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:60000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 22731
  bar:1871 from:0 till: 23453
  bar:1881 from:0 till: 24746
  bar:1901 from:0 till: 26879
  bar:1911 from:0 till: 29421
  bar:1921 from:0 till: 31741
  bar:1931 from:0 till: 35522
  bar:1936 from:0 till: 35321
  bar:1951 from:0 till: 39867
  bar:1961 from:0 till: 46065
  bar:1971 from:0 till: 54544
  bar:1981 from:0 till: 55875
  bar:1991 from:0 till: 55794
  bar:2001 from:0 till: 52334

PlotData=

  bar:1861 at: 22731 fontsize:XS text: 22.731 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 23453 fontsize:XS text: 23.453 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 24746 fontsize:XS text: 24.746 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 26879 fontsize:XS text: 26.879 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 29421 fontsize:XS text: 29.421 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 31741 fontsize:XS text: 31.741 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 35522 fontsize:XS text: 35.522 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 35321 fontsize:XS text: 35.321 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 39867 fontsize:XS text: 39.867 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 46065 fontsize:XS text: 46.065 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 54544 fontsize:XS text: 54.544 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 55875 fontsize:XS text: 55.875 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 55794 fontsize:XS text: 55.794 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 52334 fontsize:XS text: 52.334 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülebilecek turistik yerler
**Villa Oldofredi Tadini*: 14.-15. yüzyılda gözetleme kulesi olarak yapılmıştır. Günümüzde Mocchia ve Oldoferdi soylu ailelerinin koleksiyonlarını gösteren müzedir.
**Villa Tornaforte*: Etrafında "ingiliz-stili" büyük bir bahçe bulunur.
**Şehir müzesi*
**Demiryolları Müzesi*
**Santa Croce Kilisesi*, *San Giovanni Decollato Kilisesi* ve *Santissima Annunziata Kilisesi*

## Komşu komünler
Cuneo komünü şu komünlerle sınır komşusudur:

Boves, Busca, Cervasca, Vignolo, Beinette, Peveragno, Castelletto Stura, Caraglio, Tarantasca, Borgo San Dalmazzo, Centallo, Morozzo

## Kardeş şehirler
Cuneo'nun şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı bulunmaktadır:
* 
* 
* 

## Resimler


**<span style="color:white">Cuneo</span>**



I-CN-Cuneo17.JPG|Cuneo - San Francesco Kilisesi

Piazzaledellaliberta inverno2009 cuneo.jpg|Cuneo - Kisin "Piazzale della Libertà" 
I-CN-Cuneo21.JPG|Cuneo - "Via Roma" Sokagi




## Ayrıca bakınız
*Cuneo ili
*Piyemonte

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Cuneo Belediyesi resmi websitesi 
*Cuneo ili enformasyon gazetesi