Torre del Greco

**Torre del Greco** (sözcük anlamı: *Grek Kulesi*), güney İtalya'da Campania Bölgesi'nde, Napoli iline bağlı (1 Ocak 2018 itibarıyla) 85.332 nüfuslu bir kent ve bir komün.

## Tarihçe

### Antik Çağlarda ve Orta Çağlarda

Antik Romalılar döneminde Torre del Greco Herculaneum antik kentinin, kırsal patrisiyen villalarla dolu, bir varoşu olduğu çok muhtemeldir. Vezüv Yanardağı'nın MS 79'daki ünlü püskürüşü sonunda Pompei ve Herculaneum şehirleri küller altında kaldıktan sonra Torre del Greco'nun günümüzdeki mevkiinde iki küçük köy (Sora ve Calastro) bulunduğu belgelidir.

İtalya'yı Bizanslılar adına fetheden Bizans generali Belisarius'un bu köy halklarını 
535'te Napoli şehrine göç ettirdiği de belgelerden bilinmektedir. Elde bulunan diğer belgelere göre kentin bulunduğu mevki sonradan burada yapılan bir sahil gözlem kulesi adına *Turris Octava* olarak bilinmeye başlamıştır.

880'de Napoli Başpiskoposu'nın izniyle Arap denizcileri bu bölgeye yerleşmişlerdir.

Kentin Torre del Greco isminin ilk defa belgelerde görülmesi 1015'te olmaktadır. Şehrin geleneklerine göre bu isim eski sahil gözlem kulesine bir Grek keşişin yerleşmesinden yahut ta Yunanistan'dan getirilen özel bir asma çubuğunun bu gözlem kulesi civarındaki bağlara dikilmesinden dolayıdır.

### Yeni Çağlarda

Torre del Greco Napoli Krallığı malikanelerinin bir parçası idi. Fakat 1416 - 1458 döneminde Napoli Kralı olan Aragonlu V. Alfanso bu malikaneleri "Carafe" ailesine bağlayınca kent ve etrafının sahipliliği değişti.

1631'de Vezüv Yanardağı püskürmesiyle Torre del Greco büyük hasar gördü.

1699'da kentin sakinleri kentin ve civarının malikanelik imtiyazlarını o zaman bu imtiyaz sahibi olan Montfort Markizi'ne 106.000 düka altını ödeyerek kendileri üzerine aldılar ve kent feodal bağımlılıktan kurtarıldı. Bundan sonra kent bir deniz ticaret merkezi ve önemli bir balıkçılık limanı olarak gelişme gösterdi.

Kentin mercan işleme ve sedef takısı üretimi merkezi olması da 15. yüzyılda başlamakla beraber, bu üretimlerin önemli hacim ve değerlere ulaşması 17. ve 18. yüzyıllara rastlamaktadır.

1794'te Torre del Greco kenti tekrar Vezüv Yanardağı'nın püskürmesinden büyük hasar gördü. Kentin tarihî merkezi 10 m derinliğinde lava ve volkanik kül altına gömüldü.

### 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başları

Torre del Greco şehri, Napoli devleti 19. yüzyıllar başlarında Fransızlar tarafından, özellikle Joachim Murat tarafından yönetilmekteyken, Napoli Kralığı'nın (Napoli ve Foggia'dan sonra) üçüncü büyük şehri idi. 16. yüzyılda başlayan ve Napoli Krallığı soylu ve zenginlerinin Torre del Greco'da yazlık villalar yaptırma eğilimi, 19. yüzyılda çok daha güçlendi ve kentin civarı birçok büyük villa, konak ve saraylarla dolmaya başladı. Bunun yanında bu dönemde Torre del Greco bir moda yaz tatili merkezi olup çok sayıda turist çekmekteydi. Birçok ünlü İtalyan'ın 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başlarında Torre del Greco'ya yaz tatili geçirmek için gelmiş olduğu bilinmektedir.

Bu refah ve zenginlik döneminde Torre del Greco'nun merkezi çok süslü ve güzel dekore edilmiş kahvehaneler, pastaneler ve restoranlarla dolu bulunmaktaydı. Bunlardan en ünlüsü büyük bir Art Nouveau mimarı stilinde yapılmış "Gran Palumbo Kafesi" idi. Bu kuruluş sokak kenarında popüler masaları ve açık hava pavyonu ile; dondurması; çok çeşitli pastaları; ilgi çekici yemek ve kahvesi ile büyük isim yapmıştı. Torre del Greco'nun deniz plajları da çok turist çekmekteydi. Ayrıca şehrin yakınlarındaki çok mümbit tarım alanları, özellikle bağlar ve bahçeler, bu kente bir kırsal atmosfer de sağlamaktaydı. Şehrin popüler turizm merkezi olmasına diğer bir neden kentin Vezüv Yanardağı'na yakın olması ve bu dağın zirvesine çıkan füniküler demiryolunun terminalinin Torre del Greco'da olması idi.

II. Dünya Savaşı sırasında 1943'te İtalya'nın teslim olmasından sonra İtalya'yı işgal eden Alman orduları Torre del Greco'yu cephane ve ordu donatım merkezi olarak kullanmaya başladılar. Bu nedenle kent İtalya'da ilerlemekte olan müttefik hava ve kara güçlerinin büyük hücumlarına hedef oldu.

### II. Dünya Savaşı sonrası

II. Dünya Savaşı'ndan sonra harap kent eski turizm çekme gücünü kaybetti ve şehre gelen turist sayısında çok büyük düşüşler oldu.

Bunun başında otomobilleri ile Vezüv'e çıkmaları kolay olan turistlerin, Torre del Greco'da bulunan Vezüv Dağına tırmanan füniküler tren sisteminin kullanmamaları gelmektedir. Müşteri sayısı böylece gayet azalan bu sisteme bakımın azaltılması ve yenileme yatırımı yapılmaması fünikülerin gittikçe uygun hizmet verememesine yol açmıştır.

Ayrıca kentin Napoli Körfezi civarında oluşu ve Napoli şehri ve civarının gelişmesi ve şehir idarecilerinin şehirleşmeyi kontrol etmemeleri dolayısıyla Torre del Greco'da hissedilmiş ve şehir ve civarı apartmanlarla kaplanıp şehrin turist çekici "kırsal" havasının kaybolmasına neden olmuştur.

Diğer taraftan İtalyan zengin ve asilleri tarafından yaptırılan yazlık villalar kullanılmadan boş tutulmaya başlamıştır. Bunlardan en ünlülerden biri olan "Palazzo Matezarro"'nun bu dönemdeki düşüşü bu şehrin geçirdiği krize bir nişane olarak ele alınabilir. Çok ihtişamlı olan 19. yüzyıl sonunda yapılan bu villa, sahipleri tarafından kullanılmamaya başlanınca 1970'li yıllarda bir "renovasyon" görüp bir dans okulu oldu. 1980'li yıllarda civardaki binalar depremden yıkılıp semtin bütün çekiciliği kaybolunca, bir zaman boş kaldı. Daha sonra ise içine kira vermeden sahiplerinden izin almaya gerek görmeyen bohemyen kişiler ve aileler yerleşti.

Eski "kırsal" atmosferi koruyan Sorrento ve Amalfi sahilleri eskiden Torre del Greco'ya gelen turistleri kendilerine çektikleri de iddia edilmektedir.

Her nedenle olursa olsun, savaştan sonra artık Torre del Greco bir yaz tatili şehri olmaktan uzaklaşmış ve eski yaz tatili merkezi olma ismi unutulmuştur.

Bunun yanında mercan işleme ve mercana dayalı ve diğer mücevheratlı takı eşyası üretimi şehir ekonomisi için önemli olmakta devam etmiştir.

## Coğrafi konumu

Torre del Greco Napoli Korfezi'nin güneyinde Vezüv Yanardağı eteklerinde kurulmuştur.

## Nüfus gelişimi

Torre del Greco'nun belediye sınırları içinde nüfusu (31.7.2010 itibarıyla) 87.388 kişidir;
19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Torre del Greco'nun nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:9324
  bar:1871 from:0 till:24338
  bar:1881 from:0 till:28201
  bar:1901 from:0 till:35328
  bar:1911 from:0 till:39523
  bar:1921 from:0 till:45693
  bar:1931 from:0 till:50118
  bar:1936 from:0 till:51401
  bar:1951 from:0 till:64395
  bar:1961 from:0 till:77576
  bar:1971 from:0 till:91676
  bar:1981 from:0 till:103605
  bar:1991 from:0 till:101361
  bar:2001 from:0 till:90607

PlotData=
  bar:1861 at: 9324 fontsize:S text:9.324 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 24338 fontsize:S text:24.338 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 28201 fontsize:S text:28.201 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 35328 fontsize:S text:35.328 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 39523 fontsize:S text:39.523 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 45693 fontsize:S text:45.693 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 50118 fontsize:S text:50.118 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 51401 fontsize:S text:51.401 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 64395 fontsize:S text:64.395 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 77576 fontsize:S text:77.576 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 91676 fontsize:S text:91.676 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 103605 fontsize:S text:103.605 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 101361 fontsize:S text:101.361 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 90607 fontsize:S text:90.607 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülebilecek turistik yerler

Torre del Greco'da görülebilecek turistik yerler şunlardır:

**Villa Sora*: Antik Roma çağı (MS 1. yüzyıl) arkeolojik villa kalıntıları. "Flavian sülalesine" ait olduğu büyük olasılık
**Zoccolantı Manastırı*: Üstü kapalı yürüyüş yeri ile çevrili olan avlu ve bu avlunun iç duvarlarından bulunan ve Assisili Francesco hayatını gösteren 20 fresko duvar tablosu.
**Santa Croce Semt Kilisesi*: Barok mimarî stilinde yapılmış 1794'te bir kısmı Vezüv Yanardağı lavları içine gömülmüş olan çan kulesi.
**San Michele Semt Kilisesi*: Yapımı 17. yüzyıl
**Villa delle Ginestre*: Ünlü İtalyan şair ve roman yazarı "Giacomo Leopardı"nın epey süre oturduğu villa.
**Mercan Müzesi":

== Mercan işleme ==

[[Akdeniz]]'de mercan toplamak için denize dalma ve bu toplanan mercanların işlenerek takı olarak kullanılması antik Romalılar çağından beri devam etmekte olduğu bilinmektedir. 15. yüzyılda Napoli Körfezi civarlarındaki denize dalma ve kırmızı mercan toplama Torre del Greco'da bulunan balıkçı filosu için önemli bir ek gelir kaynağı olmaya başlamıştır. Fakat mercan işlenip takı yapılması Torre del Greco'da ancak 17. yüzyılda önem kazanmıştır. Çok geçmeden bu kentte mercan takı üretimi yapan atölyeler aynı zamanda sedefçilik de yapmaya başlamışlardır. 1815'te Napoli Kralı Torre del Greco mercan ve sedefçilik takı üreticilerine bu üretim için (önce 10 yıl için ve sonra uzatılan) tekel toptan satıcılık imtiyazları vermiştir. Napoli ve civarına gelen büyük turist akınları bu mercan ve sedefçilik ürünleri için başlıca müşteriler olmuşlardır.

Günümüzde Torre del Greco'da yaklaşık 1000 kişi istihdam eden birkaç yüz mercan ve sedef takı eşyası üreten atölye bulunmaktır. Bu sanayinin yıllık cirosunun yaklaşık $225 milyon üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Ancak Akdeniz'de mercan yetişen bölgeler, olasılıkla yıllık gelişmenin çok üstünde fazla hasat yapıldığı için, kaybolmaya başlamış ve doğa koruması altına alınmıştır. Bu nedenle Torre del Greco'nun atölyeleri için mercan ve sedef günümüzde Uzak Doğu'dan gelmektedir.

== Komşu komünler ==

Torre del Greco komünü şu komünlerle sınır komşusudur: 
[[Ercolano]], [[Torre Annunziata]], [[Trecase]], [[Ottaviano, İtalya)|Ottaviano]]

== Resimler ==

<div class="NavFrame" style="clear:both; text-align:center;">
<div class="NavHead" style="background:#2380c1; border:1px solid silver;text-align:left; font-size:100%"><center>*'Torre del Greco'''



Dosya:Torredelgreco02.jpg |Torre del Greco - Vezüv ve yeni apartmanlar 
Dosya:Torredelgreco01.jpg |Torre del Greco - "Festa de 4 Altari" yortusu 
Dosya:Torredelgreco03.jpg |Torre del Greco - "Festa de 4 Altari" yortusu 
Dosya:Napoli 2009 08 (RaBoe).jpg |Torre del Greco - Camaldoli Manastırı




## Ayrıca bakınız
*Napoli (il)
*Campania

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Torre del Greco Belediyesi resmi websitesi 
*