Klemens von Metternich

**Klemens Wenzel Lothar** **von Metternich, Metternich-Winneburg-Beilstein Prensi** (15 Mayıs 1773 – 11 Haziran 1859), Avusturya İmparatorluğu'na hizmette bulunmuş Alman bir devlet adamı ve diplomattı. Muhafazakâr bir siyasetçi olarak, 1809'dan itibaren Avusturya Dışişleri Bakanı ve 1821'den 1848'deki liberal devrimler sonucu istifasına kadar şansölye olarak görev yaptı. Otuz yıl boyunca Avrupa'nın güç dengesi sistemi olan Avrupa Uyumu'nun (Concert of Europe) merkezinde yer aldı.

1773 yılında Metternich Hanedanı'na mensup bir diplomatın oğlu olarak doğan Metternich, Strazburg ve Mainz üniversitelerinde iyi bir eğitim aldı. Saksonya Krallığı, Prusya ve özellikle Napolyon Fransası’ndaki büyükelçilik görevleriyle önemli diplomatik pozisyonlara yükseldi. Dışişleri Bakanı olarak ilk görevlerinden biri, Napolyon’un Avusturya Arşidüşesi Marie Louise ile evliliğini içeren Fransa ile bir yumuşama (*détente*) sürecini yönetmek oldu. Kısa bir süre sonra Avusturya’nın Altıncı Koalisyon Savaşı’na Müttefikler tarafında savaşmasını sağladı ve Napolyon’u sürgüne gönderen Fontainebleau Antlaşması'nı imzaladı. Ayrıca, Napolyon sonrası Avrupa’yı büyük güçler arasında bölüştüren Viyana Kongresi’nde Avusturya heyetinin başkanlığını yaptı. Bu hizmetlerinden ötürü Ekim 1813’te Prens unvanı ile ödüllendirildi.

Avusturya, onun rehberliğinde Rusya ve bir ölçüde Prusya ile ittifak kurarak uluslararası kongreler sistemi olan "Metternich Sistemi"ni on yıl daha sürdürdü. Bu dönem, Avusturya'nın diplomatik açıdan en güçlü olduğu zaman dilimi olarak kabul edilir. Ancak bu zirve noktasından sonra Metternich, yavaş yavaş uluslararası diplomasinin merkezinden uzaklaşmaya başladı. Ülke içinde, 1821'den 1848'e kadar hem I. Francis hem de oğlu I. Ferdinand döneminde Devlet Şansölyesi olarak görev yaptı. 1848 Devrimleri sonrası Londra, Brighton ve Brüksel’de olmak üzere üç yıl süren kısa bir sürgün dönemi geçirdi. 1851’de Viyana sarayına geri döndü, ancak bu kez sadece I. Ferdinand’ın halefi I. Franz Joseph’e danışmanlık yapmakla yetindi. Yaşam süresi açısından dönemin politikacılarının çoğunu geride bırakan Metternich, 1859 yılında 86 yaşında öldü.

Gelenekçi muhafazakâr olan Metternich, özellikle Rusya'nın Orta Avrupa ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki toprak kazanma arzularına karşı koyarak güç dengesini korumaya büyük önem veriyordu. Liberalizm ve milliyetçiliğe karşıydı zira ikisini de Avusturya İmparatorluğu’nun birliğine ve istikrarına tehdit olarak görüyordu. Ayrıca, söz gelimi Avusturya’nın kuzey İtalya’daki milliyetçi ayaklanmaları bastırmak gibi faaliyetlerle Avusturya İmparatorluğu’nun parçalanmasını önlemek için çabalar gösterdi. Ülke içinde de benzer bir politika izleyerek sansür ve geniş çaplı bir casusluk ağıyla huzursuzlukları bastırmaya çalıştı.

## Yaşamı
Aslen Alman olan Metternich, 1790'da Avusturya tebaasına, sonra da dışişlerine girdi. 1806'da Paris büyükelçiliğine getirilmesiyle dünyaca tanındı. 1809'dan 1848'e kadar şansölyelik görevini yürüten Metternich, Avusturya'nın yeniden toparlanmasında etkin rol oynamıştır. Kaybedilen topraklar geri alınarak imparatorluğun yasallığı yeniden sağlanmıştı. 1809'da Avusturya başbakanı ve yeni kurulan Germen konfederasyonunun başkanı oldu.

Viyana Kongresi’nin (1815) toplanmasına öncülük etti. Kongre başkanlığı görevini yürüten Metternich, Viyana Kongresi'nde büyük rol oynamıştır. Kongrenin nihai kararları; İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya tarafından belirlenmiştir.

Fransız İhtilali ile etkinlikleri artan milliyetçilik, hürriyetçilik ve özellikle de cumhuriyetçilik akımlarına tamamen karşıydı ve mevcut durumun korunmasından yanaydı. Prens Klemens von Metternich, “devletlerin, hanedanların meşruluğu üzerine kurulduğu; aksi takdirde anarşi olacağı” fikrindeydi. Buradan yola çıkarak Kutsal İttifak'ı meydana getirdi. İngiltere ve Fransa gibi liberal krallıklar katılmamakla beraber, bu anlaşmaya sadık kaldılar.

Metternich sistemini ortaya koymaktaki amacı: Avrupa'yı federasyon sistemi içinde yeniden kurmak ve kıtanın merkezinde yer alan Avusturya'nın yönetiminde federatif bir güç oluşturmaktı. 1848 Devrimleri ile yarım asırlık Metternich sistemi çöktü.

75 yaşına gelen şansölye, tam 39 yıl aralıksız bir başbakanlık ve dışişleri bakanlığından ve bu müddet içinde Avrupa sisteminin düzenleyicisi, koruyucusu görevini yapmıştı. Metternich 1848 Devrimleri'nden tam 11 yıl sonra 1859'da öldü.

## Ayrıca bakınız
* Avrupa uyumu

## Kaynakça