Giresun (il)

**Giresun**, fındığı ile tanınan ve Karadeniz Bölgesi'nin doğusunda yer alan ildir. Kirazın bütün dünyaya buradan yayıldığı kabul edilir. Karadeniz'e kıyısı olan Giresun doğudan batıya Trabzon, Gümüşhane, Erzincan, Sivas ve Ordu illeriyle çevrilidir. Trafik numarası 28'dir. 

Yerli halkın çoğunluğunu Çepniler oluşturur. 1.500'lü yıllardaki Osmanlı Tahrir Defterlerinde yöreye Vilayet-i Çepni de denmektedir.

Giresun, Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktıktan sonraki dönemdeki kişisel muhafızlarının (Topal Osman ve silah arkadaşları) memleketidir. Şehir, Aksu ve Batlama vadileri arasında denize doğru uzanan bir yarımada üzerinde kurulmuştur. Tam karşısında Karadeniz’de bulunan Giresun Adası (Aretias) vardır. Giresun ili 1920 yılına kadar Trabzon iline bağlı kalmış, bu tarihte sancak, 1923'te ise il olmuştur. 1923’te Giresun ili; Merkez, Tirebolu ve Görele ilçeleri ile bunlara bağlı Bulancak, Keşap ve Espiye bucaklarından ibaretti. 1933'te Şebinkarahisar'ın illiğinin kaldırılması ile Şebinkarahisar ve Alucra ilçeleri de Giresun'a bağlanmıştır. 1934'te Bulancak, 1945'te Keşap, 1957'de Espiye, 1958'de Dereli, 1960'ta Eynesil, 1987'de Piraziz ve Yağlıdere, 1992’de ise Çanakçı, Güce, Doğankent ve Çamoluk ilçeleri kurulmuştur. Böylece ilçe sayısı 16’ya yükselmiştir. 

## İsminin kökeni
Giresun isminin kökeni hakkında üç rivayet vardır. Rivayetlerden birincisi; "Kerasus" kelimesinden gelmektedir. Birinci rivâyete göre bu isim, "Kerasus"ta bol miktarda yetişen kirazdan gelmiştir. İkinci rivâyete göre ise; Giresun denize doğru uzanan bir yarımadanın üzerine kurulmuştur. Bu yarımadanın şekli de boynuza benzemektedir. İşte bu sebepten Yunancada boynuz anlamına gelen "Keras"dan türemiştir. Üçüncü rivayet ise Spartaküs isyanını bastıran ünlü Romalı General *Kerasus*a atfen verilmiş olmasıdır.

## Tarihçe
Giresun, bir Miletos kolonisi olarak kurulmuştur. Yunanca adı "Kerasus"dur. İsminin, yabani kiraz ağaçlarından dolayı "Kiraz diyarı" olabileceği söylenir.

Giresun, 1397'de Türkmen beyi Emir Oğlu Süleyman Bey tarafından fethedilerek Türk yurdu haline getirilmiş olup, Eski Türklerde adı Vilayet-i Çepni'dir. Vilayet-i Çepni güneyde Gümüşhane/Koyulhisar, Gürgentepe; doğuda Beşikdüzü Abdal Musa (Sis) dağının etekleri, Kürtün hattı iç kesimlere yayılan bölgedir. Türkmen boylarından olan Çepnilerin buraya Horasan'dan tarihi İpek Yolu'nun Gümüşhane, Kürtün civarındaki gümüş madenlerinin ve limanların güvenliğini sağlamak üzere gönderilmiş olabileceği belirtilmektedir.

Giresun Çepnileri makamı Güvendi yaylasında bulunan Güvenç Abdal'ın müridleriydiler. Giresun merkezi, 1397 yılından bu yana düşman işgali görmemiştir.

## Coğrafya
Giresun, yeryüzü şekilleri bakımından engebeli bir görünüme sahiptir ve dağlar, vadiler ve dik kıyılar geniş yer kaplar. Karadeniz kıyısı boyunca uzanan oldukça dar ve alçak düzlüklerden oluşan kıyı şeridi ile güneydeki Kelkit Çayı Vadisi arasını kaplayan Giresun Dağları, şehrin yeryüzü şekillerinin çatısını oluşturur. Kıyıdan 50–60&nbsp;km içeride, kıyıya paralel olarak yükselen bu dağların ortalama yüksekliği 2000 metredir.

Bazı yerlerde 3.000 m'yi aşan Giresun Dağları'nın en önemli yükseltileri şunlardır: Abdal Musa Tepesi (3.331 m), AkılBaba (3.300 m), Cankurtaran Tepesi (3.278 m), Gâvur Dağı Tepesi (3.067 m), Küçükkor Tepesi (3.044 m), Karagöl Dağları üzerindeki Karataş Tepesi (3.107 m) ve Kırkkızlar Tepesi (3.040 m). Kıyıya paralel olarak yükselen bu dağlar üzerinden kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım, Şehitler (2.350 m) ve Eğribel (2.200 m) geçitleri ve Kurtbeli mevkii (1.760 m) ile ilçelerin yayla yollarından sağlanır.

Giresun ilinin deniz seviyesinden yüksekliği yaklaşık 10 metredir.

Şebinkarahisar, Alucra ve Güce ilçelerini içine alan ve daha az engebeli olan güney kesiminde ortalama yükseklik 1000-1500 metre civarında olup arazi Kelkit Vadisi'ne doğru eğimlidir.

Giresun'un güneyini kuşatan dağlar kuzeye ve güneye doğru alçalarak belirli yerlerde düzlükler oluşturur. 1750-2200 metre yükseklikteki bu düzlüklerde pek çok yayla vardır. Giresun Dağları üzerindeki bu yaylaların başlıcaları Kümbet, Kulakkaya, Bektaş, Tamdere, Karagöl, Eğribel, Kazıkbeli, Çakrak, Paşakonağı, Karaovacık ve Sisdağı'dır. Espiye ilçesinin düzenlemiş olduğu yayla şenlikleri vardır.

## Yönetim

İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen, ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçe belediye meclisini oluşturur. İldeki tüm seçmenler ayrıca il genel meclisi için oy kullanarak il genel meclisinin oluşmasını sağlar. İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik il encümenini seçer.

Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Giresun Valisi, 1976 Kozan doğumlu **Mustafa KOÇ**'tur. Ocak 2026/1 sayılı kararnameyle Ağrı Valisi iken atanmıştır.

Giresun Belediye Başkanı, 1973 Giresun doğumlu **Fuat KÖSE** (CHP), 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde %54,56 oy oranıyla seçilmiştir.

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Giresun İl Genel Meclisi üye sayısı, 28 AK Parti, 7 CHP  ve 5 MHP'den olmak üzere 40'tır.

2023 Genel seçimleri sonucu, Giresun'u temsilen TBMM'ye AKP'den 2 milletvekili (Nazım Temas, Ali Temür), CHP'den 1 milletvekili (Elvan Işık Gezmiş) ve MHP'den 1 milletvekili (Ertuğrul Gazi Konal) seçilmiştir.

### İlçeler
2016 TÜİK verilerine göre ilde merkez ilçe ile beraber 16 ilçe, 8 belde ve 551 köy vardır.

İlçeler:
* Alucra
* Bulancak
* Çamoluk
* Çanakçı
* Dereli
* Doğankent
* Espiye
* Eynesil
* Görele
* Güce
* Keşap
* Merkez
* Piraziz
* Şebinkarahisar
* Tirebolu
* Yağlıdere

## Nüfus

**Güncel Nüfus Değerleri** (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Giresun ilinin nüfusu **455.074**'tür. Bu nüfusun %72,83'ü şehir merkezinde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 6.831 km2'dir. İlde&nbsp;km2ye **65 kişi** düşmektedir. (Bu sayı Merkezde 383'tür.) İlde yıllık nüfus %0,19 oranında azalmıştır. Nüfus artış oranının en yüksek ve en düşük olduğu ilçeler sırasıyla Doğankent (%11,22) - Çamoluk (%-8,77)'tur.

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber **16 ilçe**, **25 belediye**, bu belediyelerde **211 mahalle** ve ayrıca **548 köy** vardır.

### İlin yıllara göre nüfusları

## Kültür
Yöre halkı büyük şehirlere göçe başladığından beri eski gelenekleri az da olsa terk etmiştir. Ancak büyük çoğunluk eski Karadeniz gelenek ve göreneklerine bağlıdır. Bu gelenek ve görenekler çoğunlukla eski inanışlara dayanır. Karadeniz kültürü etkisini sözlü olarak hâlâ göstermektedir. Müzik ve folklorda bu etkiyi görmek mümkündür.

Her yıl mart ayının 14’ü yılbaşı kabul edilir. O sabah erkenden kalkılır, deniz veya akarsudan su alınır ve eve gelinir. Sağ ayakla eşikten geçilerek eve girilir. Su evin dört bir yanına serpilir. Eğer hayvanlar varsa su onların üzerine de serpilir. O gün kimse, uğursuzluk getireceği düşüncesiyle evine misafir kabul etmez. Ancak ayağının uğurlu olduğuna inanılan biri varsa çağrılır. Gelen kişi sağ ayağını içeriye atar, "Yeni yılınız hayırlı olsun, martınızı bozuyorum" der, o gece evde ısırgan veya paça pişirilir, içine yeşil boncuk atılır. Bunları yerken boncuk kimin ağzına gelirse o yıl bu kişi ekine başlar, aile içerisinde bol rızıklı kabul edilir.

Yine martın 14’ünde günler sayılmaya başlanır. Martın 14’ü, 15’i, nisanın 16’sı ve mayısın diğer günleri bu şekilde adlandırılır. O günlerdeki havanın durumuna göre o ayların nasıl geçeceği hakkında fikir yürütülür.

5-6 mayısta eski bir Türkmen geleneği olan Hıdrellez kutlanır. Bu günde Hızır ve İlyas'ın bir araya geldiğine ve artık kış ayının bitip güzel günlerin geleceğine inanılır. Gök Tanrı'ya en yakın yerlerde yani yüksek tepelerde kutlamalar yapılır. Akşamdan  üç beş genç kız niyet tutarak bir gül ağacının dibine yüzüklerini gömerler. Sabahleyin mani okuyarak yüzükleri çıkarırlar. Söylenen maninin manasına göre talihlerini denerler.

Ramazan’da çocuklar, Dımbılçı denen gruplar hâlinde maniler söyleyerek iftardan sonra evlerin kapılarını çalar ve hediyeler toplar.

Cenazelerde telkin verilir, kırkıncı ve elli ikinci günde dualar okutulur. Eski zamanlarda zengin ve hatırlı şahısların mezarlarının başında ilk üç veya yedi gece kandil yakılırdı. Şehrin birçok yerinde kutsal ocak yerleri bulunur. Ocak yerlerinde dilekler tutulur, hastalıklara şifa, dertlere deva aranır. Ateş kutsaldır, su dökülmez.

## Ulaşım
Giresun'da şehir içi ulaşım dolmuşlar ile sağlanır. Şehirler arası yolculuklarda terminallerden kalkan otobüsler mevcuttur ve hemen hemen her şehre otobüs bulmak mümkündür. Ordu-Giresun Havalimanı'ndan kalkan uçaklar ile şehirler arası yolculuk ve uluslararası yolculuk yapılabilmektedir. Ayrıca Ordu'ya her 20 dakikada bir, Trabzon'a her yarım saat başı dolmuş bulunmaktadır.
## Konum

## Üniversiteler
* Giresun Üniversitesi

## Spor

2021-22 Sezonundan itibaren, Giresunspor Süper Lig'de tekrar mücadeleye başlamıştır. Hentbol kadınlar 1.ligde **Görele Belediyesi Giresun GSK** süper lige çıkmıştır. Voleybol kadınlarda **1957 Espiyespor** 2.lige çıkmıştır. BAL 'da 1926 Bulancakspor ve Görelespor ligde kalmışlardır. Voleybol erkekler 1.ligde Bulancak Belediyesi küme düşmüştür. Futbol kadın 3.ligde 1 takım, basketbol, voleybol, hentbol bölgesel liglerinde toplam 6 takım daha vardır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Giresunspor, 5.turda Fenerbahçe'ye elenmiştir. Hentbol Kadınlar Türkiye Kupası'nda Görele Belediyespor, 2.tur grubunda elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: **[[Çotanak Stadyumu]]** (spor kompleksi)(22.028
), **19 Eylül Spor Salonu** (1.500) ve **Giresun Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu** (1.500).

## Kardeş şehirler
*  Sagae, Japonya (21.11.1989)
*  Taganrog, Rusya (10.10.1995)
*  Şeki, Azerbaycan (12.03.2001)
*  Urmiye, İran (07.02.2008)
*  Kalmar, İsveç (05.03.2008)
*  Gemlik, Türkiye (18.02.2009)
*  Tekirdağ, Türkiye (06.12.2012)
*  Çanakkale, Türkiye (05.11.2014)
*  Batonyterenye, Macaristan (04.02.2015) 
*  Polatlı, Ankara (14.09.2015)
*  La Louviere, Belçika (03.02.2016)
*  Ulgi, Moğolistan (03.02.2016)
*  Alba, İtalya (02.02.2017)
*  (04.09.2019)
*  (12.09.2024)

## Ayrıca bakınız
* Giresun ilindeki yerleşim yerleri listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Giresun Valiliği
* Giresun Belediyesi 
* Meclis Tutanaklarıyla Giresunun İl Oluşu