Vuhan Viroloji Enstitüsü

**Vuhan Viroloji Enstitüsü, Çin Bilimler Akademisi** (**VVE**; ), Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından yönetilen bir viroloji araştırma enstitüsüdür. Jiangxia Bölgesi, Wuhan, Hubei'de bulunan şirket, Çin anakarasındaki ilk biyogüvenlik seviye 4 (BSL-4) laboratuvarını açtı. Enstitünün Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Galveston Ulusal Laboratuvarı, Fransa'daki Centre International de Recherche en Infectiologie ve Kanada'daki Ulusal Mikrobiyoloji Laboratuvarı ile güçlü bağları vardır.

Enstitü, koronavirüs çalışmaları için aktif bir araştırma merkezi olmuştur. COVID-19 salgınının ardından, virüsün kökeni hakkında çok sayıda komplo teorisine konu oldu. Bununla birlikte, komplo iddialarını destekleyen hiçbir kanıt yoktur, bilim insanları "mevcut verilerin her türlü bilimsel suistimal veya ihmale karşı ezici bir şekilde karşı olduğunu " belirttiler. NPR'nin görüştüğü virologlar, virüsün bir laboratuvardan çıkma ihtimalinin neredeyse hiç olmadığını söylediler.

## Tarihi
VVE, 1956 yılında Çin Bilimler Akademisi (CAS) altında Vuhan Mikrobiyoloji Laboratuvarı olarak kuruldu. 1961'de Güney Çin Mikrobiyoloji Enstitüsü oldu ve 1962'de Vuhan Mikrobiyoloji Enstitüsü olarak yeniden adlandırıldı. 1970 yılında, Hubei Bilim ve Teknoloji Komisyonu idareyi devraldığında, Hubei Eyaleti Mikrobiyoloji Enstitüsü oldu. Haziran 1978'de CAS'a iade edildi ve Vuhan Viroloji Enstitüsü olarak yeniden adlandırıldı.

2003 yılında Çin Bilimler Akademisi, VVE'de Çin'in ilk biyogüvenlik seviyesi 4 (BSL-4) laboratuvarının inşasını onayladı. 2014 sonunda Fransız hükûmetinin CIRI laboratuvarı ile işbirliği içinde VVE'nin Ulusal Biyolojik Güvenlik Laboratuvarı'nın inşası 300 milyon yuan (44 milyon $) maliyetle tamamlandı. BSL-4 tesisler Ocak 2017 yılında Uygunluk Değerlendirmesi (CNAS) için Çin Ulusal Akreditasyon Servisi tarafından akredite edildi, Ocak 2018 yılında BSL-4 seviye laboratuvar faaliyete alındı.

Ulusal Biyo-güvenlik Laboratuvarı, Teksas Üniversitesi'ndeki Galveston Ulusal Laboratuvarı ile güçlü bağlara sahiptir. Aynı zamanda Kanada'nın Ulusal Mikrobiyoloji Laboratuvarı ile de güçlü bağları vardı, bu bağlar VVE personeli bilim insanları Xiangguo Qiu ve Kanada hükûmeti tarafından ücretlendirilen kocası Keding Cheng, Temmuz 2019'da açıklanmayan nedenlerden ötürü Kanada laboratuvarından çıkarılınca koptu.

VVE, COVID-19 salgınının raporlanmaya başlamasından bu yana tartışma konusu oldu. Pekin'deki Çin laboratuvarlarında SARS virüsünden önceki kaçışlarla ilgili endişelerini dile getiren ve Çin'in BSL-4 laboratuvarlarına genişleme planlarının hızı ve ölçeğinden rahatsız olan ABD'li moleküler biyolog Richard H. Ebright gibi bilim insanları, Enstitüsü "viroloji ve immünoloji alanında birinci sınıf araştırma yapan birinci sınıf bir araştırma kurumu" olarak adlandırırken, VVE'nin yarasa koronavirüsleri çalışmasında dünya lideri olduğunu belirtti.

## Koronavirüs araştırması
2005 yılında Vuhan Viroloji Enstitüsü'nden araştırmacıları içeren bir grup, SARS koronavirüsünün kökenine ilişkin araştırma yayınladı ve Çin'deki nalburunlu yarasaların SARS benzeri koronavirüslerin doğal yaşam alanı olduğunu buldu. Bu çalışmaya yıllarca devam eden Enstitü araştırmacıları, Çin'in çeşitli yerlerinde binlerce nalburunlu yarasayı örnekleyerek 300'den fazla yarasa koronavirüs dizisini izole etti.

2015 yılında, Enstitüden iki bilim insanından oluşan uluslararası bir ekip, HeLa'yı enfekte etmek için bir yarasa koronavirüsünün yapılıp yapılmayacağı konusunda başarılı bir araştırma yayınladı Ekip, bir yarasa koronavirüsünü farelerde büyütmek ve insan hastalığını taklit etmek için uyarlanmış bir SARS virüsüyle birleştiren bir hibrit virüs tasarladı. Hibrit virüs, insan hücrelerini enfekte edebildi.

2017 yılında Enstitü'den bir ekip, Yünnan'daki bir mağaradaki nalburunlu yarasalarında bulunan koronavirüslerin SARS virüsünün tüm genetik parçalarını içerdiğini açıkladı ve insan virüsünün doğrudan atasının bu mağaradan kaynaklandığını varsaydı. Mağaradaki yarasaları örnekleyerek beş yıl geçiren ekip, yalnızca bir kilometre uzakta bir köyün varlığına dikkat çekerek, "insanlara yayılma ve SARS benzeri bir hastalığın ortaya çıkma riski" konusunda uyarıda bulundu.

2018'de Enstitüden bir ekip tarafından hazırlanan başka bir makale, bu yarasa mağaralarının yakınında (Yünnan'ın Jinning Bölgesi'ndeki Xiyang Kasabası 夕阳 乡 yakınlarında) yaşayan köylülerden oluşan bir örneklemin serolojik çalışmasının sonuçlarını bildirdi. Bu rapora göre, numunede yer alan 218 yerel sakinden 6'sının kanlarındaki yarasa koronavirüslerine karşı antikorlar taşıdığından enfeksiyonların yaralardan insanlara bulaşma olasılığına işaret edildi.

COVID-19 pandemisinden önce, VVE'de koronavirüs araştırması BSL-2 ve BSL-3 laboratuvarlarında yürütülüyordu.

### Covid-19 pandemisi
Aralık 2019'da, Vuhan'daki sağlık yetkililerine bilinmeyen bir koronavirüs ile ilişkili zatürre vakaları bildirildi. Enstitü, koronavirüs koleksiyonunu kontrol etti ve yeni virüsün, araştırmacılarının güneybatı Çin'deki nalburunlu yarasalarında keşfettiği bir virüs olan RaTG13 ile %96 genetik benzerliğe sahip olduğunu buldu.

Virüs dünya çapında yayıldıkça Enstitü araştırmalarına devam etti. Şubat 2020'de *[[The New York Times|New York Times]]*, Enstitü'de Shi Zhengli liderliğindeki bir ekibin yeni koronavirüsün (2019-nCoV) genetik dizisini ilk belirleyen, analiz eden ve adlandıran ve bunu çevredeki bilim adamları için dünya çapında halka açık veritabanlarına yükleyen ve *[[Nature (dergi)|Nature'da]]* makaleler yayımlayan ilk insan olduğunu duyurdu. 19 Şubat 2020'de laboratuvar, web sitesinde tüm virüs genomunu nasıl başarılı bir şekilde elde ettiklerini açıklayan bir mektup yayınladı: "30 Aralık 2019 akşamı Vuhan Jinyintan Hastanesi tarafından gönderilen açıklanamayan pnömoni örneklerini aldıktan sonra enstitümüz tüm gücü ile toplandı ve sorunu çözmek için 72 saat boyunca çalıştı. 2 Ocak 2020'de yeni koronavirüsün tüm genom dizisi belirlendi." Şubat 2020'de Enstitü, Gilead Sciences'a ait deneysel bir ilaç olan remdesivirin kullanımı için Çin'de patent başvurusunda bulundu ve Enstitü, remdesivirin in vitro virüsü engellediğini tespit etti; bu başvuru fikrî mülkiyet haklarıyla ilgili endişeleri artıran bir hareket olarak görüldü. VVE, "ilgili yabancı şirketler Çin salgınının önlenmesine ve kontrolüne katkıda bulunmayı planlıyorsa" yeni Çin patent haklarını kullanmayacağını söyledi.

#### Komplo teorileri
Ocak 2020'de, COVID-19 salgınının, virüsün doğal bir kökene sahip olduğuna dair bilimsel kanıtları çürütülen ve VVE tarafından geliştirilen virüslerden kaynaklandığını ortaya koyan komplo teorileri ortaya atıldı. Ocak ayının ortasında, ABD istihbarat teşkilatları ABD'li yetkililere Çin hükûmeti içinde salgının bir hükûmet laboratuvarından çıktığını düşündüren herhangi bir alarm tespit etmediklerini bildirdi. Nisan 2020'de *Washington Post'ta* yayınlanan bir köşe yazısında Josh Rogin, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 2018 tarihli mesajlarının VVE'nin yarasa koronavirüsleri hakkındaki araştırmasıyla ilgili güvenlik endişelerini artırdığını iddia etti. Haberlerin Temmuz 2020'de yayımlanmasının ardından Columbia Üniversitesi Enfeksiyon ve Bağışıklık Merkezi direktörü Ian Lipkin, *Washington Post'a* verdiği demeçte, "Bunun kasıtlı veya kasıtsız olarak yayınlandığı fikrini destekleyecek herhangi bir kanıt göremiyorum" dedi. Nisan 2020'de, Trump yönetim yetkililerinin talebi üzerine, ABD istihbarat kurumları, salgının yarasalarda doğal koronavirüsleri inceleyen VVE bilim insanlarının kazara maruz kalmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırmaya başladı. *New York Times*, Trump yönetimindeki üst düzey yetkililerin, istihbarat kurumlarına virüsün laboratuvardan sızdığına dair doğrulanmamış teori için kanıt bulmaları için baskı yaptığını ve bunun da bazı istihbarat analistleri arasında, istihbarat değerlendirmelerinin salgından Çin'i suçlamak için siyasi bir kampanyaya hizmet etmek için çarpıtılacağı endişesine yol açacağını yazdı. ABD Başkanı Trump ve Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, laboratuvar teorisine dair kanıtlara sahip olduklarını iddia ettiler, ancak daha fazla ayrıntı sunmadılar.

Önde gelen virologlar, SARS-CoV-2'nin enstitüden sızdırıldığı fikrine itiraz ettiler. Ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkları araştıran EcoHealth Alliance başkanı virolog Peter Daszak, yarasa koronavirüslerini incelemek için önde gelen VVE virologlarından Shi Zhengli ile 15 yıllık bir işbirliği yaptı. Daszak, Güneydoğu Asya'da yarasalara yakın yaşayan veya çalışan milyonlarca insanın her yıl yarasa koronavirüsleri ile enfekte olduğunu tahmin ettiğini kaydetti. Daszak, Vox ile yaptığı röportajda, " Daszak, Vox ile yaptığı röportajda, "Bu laboratuvarlarda çalışan muhtemelen yarım düzine insan var. Bu yüzden yılda 1 milyon ila 7 milyon insanı yarım düzine insanla karşılaştıralım; bu mantıklı değil."  Davis, California Üniversitesi'nde epidemiyoloji profesörü ve ortaya çıkan virüsleri izlemek için PREDICT projesinin yöneticisi olan Jonna Mazet, Wuhan Viroloji Enstitüsü personelinin PREDICT programının bir parçası olarak ABD'li bilim insanları tarafından eğitildiğini ve yüksek güvenlik standartlarını takip ettiklerini söyledi ve ekledi: "Tüm kanıtlar bunun bir laboratuvar kazası *olmadığına* işaret ediyor."

## Araştırma merkezleri
Enstitü aşağıdaki araştırma merkezlerini içermektedir:

* Yeni Ortaya Çıkan Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi
* Çin Virüs Kaynakları ve Biyoinformatik Merkezi
* Uygulamalı ve Çevresel Mikrobiyoloji Merkezi
* Analitik Biyokimya ve Biyoteknoloji Bölümü
* Moleküler Viroloji Bölümü

## Ayrıca bakınız
* COVID-19 pandemisi ile ilgili yanlış bilgiler
* Zoonoz hastalıklar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi internet sitesi 
* Wuhan Viroloji Enstitüsü Komünist Parti Temsilcisi web sitesi