Sorumluluk

**Sorumluluk** veya **hesap verebilirlik**, etik ve yönetim açısından cevap verebilirlik, suçlanabilirlik, sorumluluk ve hesap verme beklentisidir.

Yönetişimde, hesap verebilirlik, "eylemlerinden dolayı hesaba çekilmek" temel tanımının ötesine geçmiştir. Hesap verebilirlik sıkça "A, A'nın (geçmiş veya gelecekteki) eylem ve kararları hakkında B'yi bilgilendirmek, bunları gerekçelendirmek ve olası bir kötü davranış durumunda cezalandırılmak üzere B'ye hesap vermek durumunda olduğunda A'nın B'ye karşı sorumlu olduğu bir ilişki" şeklinde tanımlanır ve daha fazlasını içerir. Hesap verebilirlik, uygun muhasebe uygulamaları olmaksızın var olamaz; yani muhasebe eksikliği hesap verebilirliğin yokluğu anlamına gelir. Hesap verebilirliğe katkıda bulunan diğer önemli bir alan ise iyi kayıt yönetimidir.

## Tarihçe
"Hesap verebilirlik" terimi, geç Latince "accomptare" (hesap vermek) kelimesinden türetilmiştir ve bu da "computare" (hesaplamak) kelimesinin önekli bir şeklidir. "Computare" kelimesi ise "putare" (hesaplamak) kelimesinden türetilmiştir. İngilizcede kelime 13. yüzyılda Norman İngiltere'sinde kullanılmaya başlamış olmasına rağmen, hesap verme kavramı, Antik Mısır, İsrail, Babil, Yunanistan ve daha sonra Roma'da gelişen yönetim ve borç verme sistemleriyle ilgili kayıt tutma faaliyetlerine dayanan kadim köklere sahiptir..

## Siyaset ve sorumluluk
Siyasi sorumluluk, bir politikacının halk adına seçimler yapması ve halkın politikacıyı ödüllendirebilme veya cezalandırabilme yeteneğine sahip olması durumudur. Temsilî demokrasilerde, vatandaşlar periyodik seçimler aracılığıyla seçilmiş yetkililere yetki devretmekte ve çıkarlarını temsil etmek veya hareket etmek için bu yetkilileri görevlendirmektedir. Bu durumda, insanların çıkarlarıyla ayrışan bir güce sahip olan yöneticilerin, niçin insanların en iyi çıkarlarını gözetmek adına hareket edeceklerini sorgulamak gerekmektedir. Vatandaşlar, çıkarlarına aykırı hareket edebilecek politikacıları tehdit etmek veya ödüllendirmek suretiyle onlara güvenebilirler. Hesap verme, vatandaşların sadece kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden temsilcileri tekrar seçmek için oy kullanmaları ve temsilcilerin de tekrar seçilmelerine yardımcı olacak politikaları seçmeleri durumunda gerçekleşir. Hükûmetler, seçmenlerin hükûmetin kendi çıkarları doğrultusunda hareket edip etmediğini anlayabilmesi ve onları uygun şekilde cezalandırabilmesi durumunda "sorumlu" olarak kabul edilir, böylece vatandaşların çıkarları doğrultusunda hareket eden mevcut yöneticiler yeniden seçilir ve bu çıkarları gözetmeyenler ise seçimleri kaybeder.

Temsilciler, iki mekanizma aracılığıyla hesap verebilirler: seçimle değiştirme ve rasyonel öngörü. Seçimle değiştirme, vatandaşların çıkarlarıyla uyumlu olmayan temsilcileri değiştirmek için oy kullanmalarını içerir. Rasyonel öngörü ise temsilcilerin seçmenlerinin beklentilerine uygun şekilde yönetmek için olumsuz sonuçlardan kaçınmak için gelecekteki sonuçları öngörmelerini gerektirir. Vatandaşlar temsilcilerin eylemleri hakkında tam olarak bilgili olmasalar bile, temsilcilerin vatandaşlar tarafından hesaba çekileceklerine inanmaları durumunda hala sorumluluk sağlanabilir ve temsilciler vatandaşların çıkarlarına uygun şekilde hareket ederler.

### Seçimler ve sorumluluk
Seçimle hesap verebilirlik, vatandaşların oy kullanarak siyasetçilere ceza verme veya ödüllendirme işlemidir, ancak diğer politik hesap verebilirlik biçimleri de mevcuttur.

Bazı araştırmacılar, daha geniş sonuçlar çıkarmak için dünyanın durumu hakkında varsayımlar yapan formel teorileri kullanarak hesap verebilirliği ele almışlardır. Seçmenlerin, kötü performansa yanıt olarak mevcut görevlileri görevden alması durumunda temsilciler hesap verebilir. Siyasetçiler, kötü performansın bir sonucu olarak oy paylarında azalma yaşarken, iyi performansları için oy paylarında artış görmeleri daha az olasıdır. Seçim, seçmenlerin çıkarlarını en iyi şekilde temsil edecek adayları seçme şeklinde gerçekleşen bir diğer hesap verme yöntemidir. Bu hesap verme yöntemleri, seçmenlerin yaptırım ve seçim kullanarak temsilcilerini hesap vermekle eş zamanlı olarak tutmaları şeklinde gerçekleşebilir. Bu sonuçlar, seçmenlerin mevcut hükûmetin uyguladığı politikaları gözlemlemediğini, ancak kendi refahlarını bildiğini varsayımına dayanmaktadır.

Seçmenlerin hükûmeti yaptırımda bulunmasını zorlaştıran bazı faktörler vardır. Politikacıların sonuçlar üzerinde kontrol sahibi olmadığı durumlarda, hesap verme mekanizması zayıflar çünkü onları sorumlu tutmak daha zor olur.

Ayrıca, kuruluşlar seçimleri adil bir şekilde izleyemiyor ve seçmenlere bilgi sağlayamıyorsa, seçmenler mevcut yetkilileri yaptırımlarla cezalandırmada zorluk yaşar. Bu nedenle, seçmenlerin mevcut yetkilinin performansı hakkında daha fazla bilgi sahibi olduğu durumlarda, mevcut yetkilinin yaptırımlara tabi tutulma olasılığı daha yüksektir. Ayrıca, mevcut yetkililer yaptırımlarla karşılaştığında, meydan okuyanların yarışa katılma olasılığı daha yüksektir.

Seçimlerin genellikle hükûmetin vatandaşlara karşı hesap verme düzeyini artırdığına inanılırken, bu durum daha az eşitlikçi politika sonuçlarına yol açabilir, çünkü hükûmete hesap soranlar genellikle toplumun daha zengin kesimlerinden gelmektedir. Örneğin, New York eyaletinde seçilmiş ve atanmış mülkiyet değerlendiricileri üzerine yapılan bir çalışma, mülkiyet değerlendiricilerinin seçildiği durumlarda daha zengin evlere göre daha fakir evlere göre daha düşük vergilendirme politikalarına yol açtığını göstermektedir.

### Yönetim ve sorumluluk
Hükûmet görevlilerinin güç ve kaynaklarının kullanımı hakkında tatmin edici bir açıklama yapma sorumluluğuna atıfta bulunulur. Sıklıkla gücün insanları bozduğu ve mutlak gücün ise mutlak bir şekilde insanları bozduğu söylenir. Bu nedenle, hesap verebilirliği kontrol etmek, Kamu Yönetimi'nin başarısının temelidir.

#### Kamu varlıkları
Siyasetçiler, hesap verebilirlik aracı olarak kamu hizmetleri sunma konusunda teşvik edilebilir. Seçmenlerin sonuçların kredisi ve suçlaması yapabilme yeteneği, kamu hizmetleri sunumunun derecesini de belirler. Araştırmalar, kamu hizmeti sunumunun, sonuçları memurlara değil politikacılara atfedebilme yetisine bağlı olduğunu göstermektedir. Bu, kıtlık yardımı veya içme suyu gibi daha kısa vadeli ve görünür girişimler ve sonuçlarla desteklenebilirken, hijyen ve eğitim gibi düşük görünürlüklü konuların kredilendirilmesinin zor olabileceği ve dolayısıyla daha az olası olduğu anlamına gelmektedir.

Seçmenlerin liderleri hesaplamak için kamu mallarının sağlanmasıyla nasıl bir yaklaşım sergilediği konusunu belirleyen başka bir koşul, kamu mallarının önceliklendirilmesinin doğrudan oylama yoluyla mı yoksa bir yönetim organına devredilerek mi belirlendiğidir. Yeni Meksika'da yapılan bir deney, eyaletin 2008 özel yaz yasama oturumu sırasında önerilen harcamalarla ilgili olarak, politikacıların seçmenlerin politika tercihlerini öğrendiklerinde tutumlarını güncellediğini göstererek, temsilci demokrasinin politikacılar seçmen tercihlerini öğrendiğinde hesap verebilirliği artırabileceğine dair kanıtlar sunmaktadır. Ancak, Afganistan'da kırsal kalkınma projeleriyle ilgili yapılan 2016 araştırması, seçmenlerin tercihlerini doğrudan oy sandığında önceliklendirdiklerinde, yönetim komitesinin kalkınma projelerini önceliklendirdiği durumlara kıyasla yerel yönetimin kalitesini daha yüksek algıladıklarını ortaya koymaktadır. Bu zıt sonuçlar, temsilci-vekalet tartışmasını ortaya koyarken, Afganistan deneyinde oylama ile karar verilen projelerde komiteye göre objektif üstün sonuçların olmaması, hangi kamu malının öncelikli olması gerektiğini belirlemede her ikisinin de üstün olmadığını göstermektedir.

Diğer araştırmalar, seçmenlerin kamu mallarının sağlanması konusunda siyasetçileri sorumlu tutmak için seçimleri kullandığını göstermektedir. Hindistan'da kırsal bölgeler, elektrik için sabit bir ücret ödemektedir, ancak Uttar Pradesh eyaletinde seçim yıllarında hat kaybı - faturalandırılmayan ancak tüketilen elektrik - seçim yılı olmayan yıllara göre önemli ölçüde daha yüksektir ve hat kaybındaki artışlar güvenilir bir şekilde seçimsel kazanımları öngörmektedir. Bu bağlamda, 2007 seçimlerinde faturalandırılmayan elektriğin %10 artışına karşılık, seçmenler mevcut siyasetçilere parti koltuklarında %12'lik bir artışla ödüllendirmiştir. Gana'da ise yol koşullarının iyileştirilmesi, mevcut partilerin oy oranında artışla ilişkilidir. Ancak, her iki araştırma sonucu da seçmenlerin kamu malı hizmetini siyasetçilere atfetme yeteneği bağlamına dayanmaktadır.

Seçimle belirlenen otoriter rejimlerde, siyasetçiler kamu mallarının sağlanması için baskılara cevap verme teşviki de olabilir. Otoriter hükûmetlerin parti meclislerinde koltuk kaybettikçe, eğitim, sağlık ve emeklilik gibi kamu mallarına harcamaları arttırdığına dair kanıtlar bulunmaktadır. Seçimle işbaşına gelen otoriter yönetimlerde daha yüksek yaşam kalitesi, sivil özgürlükler ve insan gelişimi gibi kanıtlar da bulunmaktadır. Bu da, otoriter yöneticilerin seçimleri halkın hoşnutsuzluğunu ve muhalefetini izlemek için bir işaret olarak kullandığını ve bunun sonucunda hoşnutsuz vatandaşların şikayetlerini azaltmak için kamu malları sağlama konusunda adımlar attığını gösteren teorinin inandırıcılığını artırmaktadır, hatta demokrasi olmayan rejimlerde bile.

Seçimlerin tanıtılmasının genellikle kamu mallarının sağlanmasını iyileştirdiği düşünülse de, bazı durumlarda araştırmacılar bunun kalitesini azaltabileceğini göstermiştir. Örneğin, Endonezya'da yerel bölge ofisi için doğrudan seçimlerin tanıtılması, kamu eğitim sektöründe bürokratların işe alım sürecine siyasi müdahaleye neden oldu ve eğitim sağlanmasının kalitesini düşürdü: siyasetçiler, özellikle seçim yıllarında, eğitim sektöründe himaye pozisyonlarını dağıtmak için teşvik edildi ve böyle pozisyonlar eklendiğinde öğrenci test puanları daha düşük oldu.

## Seçim dışı hesap verilebilirlik
Hükûmetler, vatandaşların hükûmeti cezalandırarak ve/veya ödüllendirerek onu vatandaşların en iyi çıkarlarını takip etmeye yönlendirebilmesi durumunda sorumluluk altındadır. Demokratik teoriyi inceleyen bilim insanları, sorumluluğun sağlanmasında seçimlerin rolünü vurgularken, Demokrasilerde ve demokrasi olmayan ülkelerde seçim dışı hesap verme şekillerini araştıran başka bir akademik çalışma alanı bulunmaktadır. Ve atanan liderlerin genel halkın çıkarlarını temsil etmelerini sağlayan koşullar da araştırılmaktadır.

### Siyasi protesto
Protestolar sonrası siyasi değişiklikler, protestoların kendileri veya protestoların gözlemlenebilir olgularının altında yatan siyasi tercihlerdeki değişimlerin birer sonucu olabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde Tea Party hareketi üzerine yapılan bir çalışma, protestoların kendisinin siyasi değişime etkisi olduğunu göstermiştir. Diğer bilim insanları, protestoların gelişmekte olan ülkelerde siyasi değişiklikler üzerindeki etkisini incelemişlerdir. Ekonomik zorluklar ve siyasi baskılar nedeniyle başlayan kitlesel protestolar, Sahra Altı Afrika'da 16 ülkede gerçekleşmiş ve bölgedeki 21 hükûmet önemli siyasi reformlar gerçekleştirmiştir, bunlar arasında çok partili seçimlere geçiş de bulunmaktadır. 1980'lerde Afrika'daki otoriter rejimler, kırsal protestolardan daha görünür ve daha kolay şekilde harekete geçirilebilen kentsel huzursuzlukları önlemek amacıyla pazarda çiftçilerin maliyetini düşürerek kırsal çiftçilerin aleyhine kent çalışanları lehine piyasayı bozmuştur.

### Sivil toplum
Demokrasilerde, gönüllü dernekler, çıkar grupları ve birlik faaliyetleri hükûmetin performansını iyileştirebilir. Bir çalışma ayrıca sivil toplum kuruluşlarının, Çin gibi otoriter rejimlerde, yerel hükûmetin performansını merkezi hükûmetin standartlarına göre artırabileceğini göstermiştir. Bu kuruluşlar, yerel hükûmetin performansını izleyerek ve bilgi açıklanarak, yerel hükûmetin performansını artırabilirler. Kırsal Çin'de, ortak ahlaki yükümlülükler ve çıkarlar üzerine kurulu dayanışma grupları, grup üyelerinin yerel yetkilileri sorumlu tutabilmesini sağlayabilir.

Yerel düzeyde, seçilmiş yetkililerin iş performansını etkileyen çeşitli sorumluluk önlemleri bulunmaktadır. Uganda'da, yaklaşan rekabetçi bir seçimi olan bir bölgede, görevlerini ne kadar iyi yerine getirdiği konusunda halka bilgi veren sivil toplum kuruluşları (STK'lar), mevcut bir yetkilinin kalan görev süresi boyunca performansını artırır. Bu çalışmaların aksine, altı ülkede yapılan yedi deneyin sonuçlarını inceleyerek yapılan 2019 tarihli bir meta-analiz, STK'ların seçmen bilgilendirme kampanyalarının siyasi sorumluluk üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını ortaya koymaktadır. Gana'da, seçim günü ilçe düzeyindeki pozisyonlar için sandık merkezlerinin denetlenmesi ve yaklaşan bir seçimde denetimin farkına varılması, görevdeki yetkililer arasında iş performansını artırmaktadır çünkü bu yetkililer, merkezi hükûmetin Seçim Bölgesi Geliştirme Fonu tahsislerinin daha fazlasını halka yönelik kamu hizmetlerine harcamaktadır. Daha zayıf kurumlara sahip yerlerde, vatandaşlar daha yetenekli liderleri seçtiklerinde, bu yetkililerin kötü gayri resmi kurumların engellerini aşma ve seçim bölgesi için daha fazla mal ve uzun vadeli yatırım projeleri sunma yetenekleri artar, vergileri artırmadan. Ayrıca, birçok yerel seçim, okul kurulu üyesi veya şerif gibi tek bir fonksiyonu olan görevleri yerine getiren pozisyonlar için yapılmaktadır. Bu seçilmiş yetkililer, görevlerine yönelik olarak başlıca medya aracılığıyla halka sunulan bilgilere dayanarak sorumluluk taşımaktadır. Medya bu pozisyonlarla ilişkili veri eğilimlerine odaklandığında, seçmenler bu bilgileri kullanarak görevdeyken gösterilen performansa dayanarak mevcut görevliyi geriye dönük olarak desteklemek veya karşı oy kullanmak için kullanabilmektedir.

### Kamuoyu yoklaması
Kamuoyu yoklamaları aracılığıyla oluşturulan onaylama oranları, görevdeki bir yetkilinin dönemi boyunca iş performansının bir ölçüsünü oluşturur ve bu durum, görevlinin koltuğunu koruyup korumayacağı veya yeniden seçime katılıp katılmayacağı konusunda sonuçlar doğurur. Bu onaylama oranları, Bayesian Model Averaging tahminlerine dahil edilen diğer faktörlerle birleştirildiğinde seçim sonuçlarının öngörücüsüdür. Amerika Birleşik Devletleri'nde, senatör iş onaylama oranları, bir senatörün emekli olup olmayacağını, mevcut görevdeki senatöre meydan okumak isteyen adayların kalitesini, senatörün yeniden seçilmek için toplayabileceği miktarda para miktarını ve seçimin sonucunu etkiler. Bu nedenle, stratejik olarak görev süresi boyunca onaylama oranları düşük olan mevcut senatörler daha az yeniden seçilmeyi hedefleyecektir.

## Seçilmemiş liderler ve sorumluluk

### Güç kaybetme korkusu
Seçici kitlenin liderin iktidarda kalabilmesi ve lideri görevden alabilme yeteneği olan kişilerden oluştuğu ifade edilir. Seçici kitlenin iktidardaki liderden aşırı bir şekilde bağımlı olmadığı durumlarda, seçici kitlenin kötü performans sergileyen liderleri görevden alabilmesi mümkün olur ve bu, seçici kitlenin sağladığı hesap verme sayesinde otoriter rejimlerin tüm insanlar için daha iyi performans göstermesini mümkün kılar.

### Ahlaki duruş ve sosyal normlar
Kırsal Çin'deki dayanışma grupları, yerel yetkilileri sorumlu tutabilir. Bunun için iki şart vardır: 1) Dayanışma grubu, yerel yönetimin yetki alanındaki herkesi kapsamalıdır ve 2) yerel yetkililer, grup üyeleri olarak gruba dahil olmalıdır; bu gruplardan gelen tanınma, yerel yetkililerin resmî görevlerini yerine getirmesini teşvik eder çünkü grup içinde yüksek ahlaki değerlere sahip olmak önemlidir.

### Paylaşılan ilgi alanları
Zambiya'daki geleneksel liderler, kamu mallarını sağlama konusunda seçim teşviki olmamasına rağmen yerel halka hizmet etmektedir. Birçok geleneksel şef, liderlik ettikleri topluluklardan kalıcı olarak ayrılmaz ve gelirlerinin önemli bir kısmını yerel kaynaklardan elde eder. Bu nedenle, geleneksel liderler, Olson'ın iddiasındaki sabit haydutlar gibi, mevcut durumda yerel kamu mallarının sağlanmasına yardımcı olabilir ve zaman içinde toplumun gelişiminden faydalanabilir.

## Hesap verilebilirlik ve yolsuzluk
Siyasi yolsuzluk, "kamu görevinin özel kazançlar için kötüye kullanılması veya istismarı" anlamına gelir. Yolsuzluk uygulamaları arasında sahtekarlık, kamu fonlarının zimmete geçirilmesi veya rüşvet kabul etmek gibi bazı örnekler yer alır. Yolsuzluk, politikacıların değerlendirmeleri açısından olumsuz olabilir, çünkü yurttaşlar, yolsuzluğu zayıf performansın bir işareti olarak algılayabilir ve bu durum, mevcut görevlileri cezalandırmaya teşvik edebilir. Aslında, geriye dönük oy verme modeline göre, seçmenler iyi politikacıların davranışlarını ödüllendirerek iyi performansı teşvik ederken, kötü performansı cezalandırmak için yolsuz politikacıları cezalandırması beklenir. Ancak, son çalışmalar, seçmenlerin genel olarak yolsuzluğa tepki gösterdiğini, ancak sıklıkla yolsuzlukla suçlanan mevcut politikacıları cezalandırmada başarısız olduklarını göstermektedir; ayrıca bazı seçmenlerin de temsilcilerinin yolsuz uygulamalarından faydalandığını ve bu tür politikacıları tercih etmeyi tercih ettiklerini belirtmektedir. Üstelik, yüksek düzeyde yolsuzluk olan ortamlarda, seçmenler diğerlerinin de yolsuz olduğunu düşündükleri için daha hoşgörülü veya hatta yolsuz politikacıları tercih edebilirler; bu durumda "seçmenlerin genellikle yolsuz politikacıları elde tutmaya istekli oldukları" ve "siyasi yolsuzluk tuzağı" olarak adlandırılan bir yolsuzluk dengesi oluşur. Yüksek yolsuzluk denge durumu, yolsuz politikacılar, yolsuzluğa hoşgörü gösteren ve yolsuz politikacıları elde tutan seçmenler ile yolsuz uygulamalara eğilimli olan potansiyel adaylar veya meydan okuyanlar arasındaki etkileşim nedeniyle zor kırılır ve yolsuzluğun devam etmesine yol açar.

Demokrasi genel olarak yolsuzluğu azaltmada etkisiz gibi görünürken, ekonomik gelişme yolsuzluğun azalmasıyla ilişkilidir. Basın özgürlüğü, bu eylemleri ortaya çıkararak yolsuzluğun azaltılmasına katkıda bulunur. Aslında, bir yolsuz hükûmetin (örneğin, Peru'da 1998-2000 yılları arasında Fujimori hükûmeti) denge ve denetim kurumlarını stratejik olarak zayıflattığına dair belgeler, medyanın -örneğin gazetelerin ve özellikle televizyonun- geniş kapsamlı bilgi yayma yeteneği nedeniyle önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca, yolsuzlıkla suçlanan mevcut yetkilileri hesap verebilir tutan ve dürüst olmayan siyasetçileri destekleyen yerel medyanın -yerel radyo istasyonları gibi- önemine dair kanıtlar da bulunmaktadır. Bununla birlikte, yolsuzlukla ilgili bilgiler sadece iktidar partileri için oy kaybına neden olmakla kalmaz, aynı zamanda muhalefet partileri için de geçerlidir ve parti bağlılığının erozyonuna yol açar; bu da yolsuzlukla ilgili bilgilerin vatandaşların siyasi süreçten uzaklaşmasına da neden olur.

Yolsuzlukla ilgili bilimsel literatür, bir ülkenin yolsuzluk düzeyi üzerinde siyasi kurumların rolü konusunda karışık sonuçlar bulmaktadır. Örneğin, bazı bilimsel araştırmalar, daha fazla yatay sorumluluk veya hükûmetin farklı kolları arasında denetimin genel olarak yolsuzluğu azaltacağını öne sürmektedir. Ancak, diğer araştırmalar, denetimin artması durumunda bir koldaki aktörlerin diğer koldaki aktörleri baskı altında tutarak işbirliği yapmasına yol açabileceğini göstermektedir: Gana'da, politikacıların bürokrasiyi denetlemek için daha fazla takdir yetkisi olduğunda (örneğin, uymayan bürokratlara transfer tehdidiyle), bürokratların politikacılar adına daha fazla yolsuzluğa karışma olasılığı daha yüksektir.

Yolsuzluğun düşük hesap verilebilirliğiyle mücadele etmek zordur ve bazı yolsuzlukla mücadele faaliyetleri olumsuz sonuçlara yol açabilir.  Örneğin, özel sektör çalışması kamu sektörü çalışmasından daha iyi ücretlendirildiği yerlerde (örneğin, Çin), yüksek niteliklere sahip bireyler kamu sektörü çalışmasını sadece yolsuzluk faaliyetleri yoluyla daha fazla kazanç elde etme imkanı sunduğu için çekici bulabilirler; hükûmetin yolsuzlukla mücadele faaliyetleri sonucunda bürokrasinin kalitesi ve genel temsil düzeyi azalabilir. Öte yandan, stratejik kaçınma ve istenmeyen sonuçlara rağmen, yolsuzlukla mücadele girişimlerinin faydalı olduğunu gösteren kanıtlar bulunmaktadır, çünkü bunlar kötüye kullanımı azaltır ve sosyal refahı artırır, hatta stratejik kaçınma oranının görece yüksek olduğu durumlarda bile.

## Seçim manipülasyonu ve sorumluluk
Demokratik ortamlarda politik sorumluluk üzerine yapılan çalışmalar, seçimlerin hesap verebilirliği teşvik etmedeki temel rolünü vurgulamıştır. Seçimler aracılığıyla vatandaşlar, geçmiş performansa dayanarak hükûmetleri hesap verebilir kılar. Ancak, seçimlerin hesap verebilirliği teşvik etmedeki rolü genellikle seçim manipülasyonu ve hileler tarafından zayıflatılmaktadır. Seçim manipülasyonu, vatandaşların liderleri görev performanslarına dayalı olarak seçimler aracılığıyla görevden alma yeteneklerini engellediği için hesap verebilirliği bozar ve hatta demokratik kurumların sağlamlaşmasını zayıflatabilir.

Seçim manipülasyonu nadir değildir: bazı tahminlere göre son iki on yılda seçimlerin dörtte biri önemli ölçüde manipülasyona maruz kalmıştır. Bu, rakip partileri ve adayları yasaklama, şiddet ve tehdit kullanma, seçmen kaydı ve oy sayımını manipüle etme gibi geniş bir ön-seçim ve seçim günü taktiklerini içerir. Seçim manipülasyonu ve sahtekarlığı önleme amacıyla yapılan bazı hesap verebilirlik çalışmaları, cep telefonu uygulamalarının kullanılmasıyla sandık sonuçlarının izlenmesi ve yayılması, yerli veya uluslararası seçim gözlemcilerinin istihdam edilmesi gibi önlemler belirli ölçüde başarı elde etmiştir. Ancak, hükûmetler bazen sadece gözlemcileri ve denetim kurumlarını aldatmak için manipülasyon türünü veya yerini değiştirirler.

Hükûmetler, siyasetçiler ve siyasi partiler, görevden alınma ihtimali olduğunda ve güçlerine yönelik kurumsal kısıtlamaların az olduğunu düşündüklerinde, seçim manipülasyonu ve sahtekarlığa daha fazla başvurma eğilimindedir. Öte yandan, düşük siyasi rekabet, başkanlık görev sürelerinin kaldırılması gibi bazı manipülasyon biçimleriyle de ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, uzun süre görev süresinde bulunan adayların seçim hilelerine başvurma olasılığı daha yüksektir. Ancak, hükûmetler seçimlerde sadece bir seçimi kazanmak veya daha uzun süre iktidarda kalmak amacıyla değil, aynı zamanda seçim sonrası nedenlerle de seçim manipülasyonuna başvurabilir. Bu nedenler arasında muhalefetin gücünü azaltmak ve sonraki dönemde toplum üzerindeki baskıyı artırmak yer alabilir.

## Bilbiyografya

* Bovens, Mark. *The Quest for Responsibility: Accountability and Citizenship in Complex Organisations* (Cambridge University Press, 1998).
* Mastop, Rosja. "Characterising Responsibility in Organisational Structures: The Problem of Many Hands" in *Deontic Logic in Computer Science*, eds. G. Governatori and G. Sartor (Berlin: Springer-Verlag, 2010). pp.&nbsp;274–287. 
* Thompson, Dennis F. "Responsibility for Failures of Government: The Problem of Many Hands," *American Review of Public Administration* 44:3 (2014), 259–273.
* Thompson, Dennis F. "The Responsibility of Advisers" in *Restoring Responsibility: Ethics in Government, Business and Healthcare* (Cambridge University Press, 2005), pp.&nbsp;33–49. 

## Daha fazlası için

* Mark Bovens, "Two concepts of accountability: accountability as a virtue and as a mechanism," *West European Politics* 33 (2010), 946–967.
* Sterling Harwood, "Accountability," in John K. Roth, ed., Ethics: Ready Reference (Salem Press, 1994), reprinted in Sterling Harwood, ed., Business as Ethical and Business as Usual (Wadsworth Publishing Co., 1996).
* David Luban, Alan Strudler, and David Wasserman, "Moral Responsibility in the Age of Bureaucracy," *Michigan Law Review* 90 (1992), 2348–2392.
* Romm, Norma RA (2001) Accountability in Social Research. New York: Springer. https://www.springer.com/social+sciences/book/978-0-306-46564-2 
* Dennis Thompson, "The Responsibility of Advisers" in *Restoring Responsibility: Ethics in Government, Business and Healthcare* (Cambridge University Press, 2005), pp.&nbsp;33–49. 
* Williams, Christopher (2006) Leadership accountability in a globalizing world. London: Palgrave Macmillan.
* Painter-Morland Mollie, Ghislain Deslandes, (2015), "Authentic leading as relational accountability: Facing up to the conflicting expectations of media leaders", *Leadership*, online available 2 April, DOI:1742715015578307.

## Dış bağlantılar

* 
* Citizens' Circle for Accountability 
* Accountability Initiative 
* Organizational Realities – Accountability: What Does It Really Mean? 
* International Budget Partnership: What We Do  

## Kaynakça