Apamea Antlaşması

**Apamea Antlaşması,** MÖ 188 yılında Roma Cumhuriyeti ile Seleukos İmparatorluğu'nun hükümdarı III. Antiohos arasında yapılan bir barış antlaşmasıdır. Roma-Seleukos Savaşı'nı sona erdirmiştir. Antlaşma, Romalıların Thermopylae Muharebesi'nde (MÖ 191'de), Magnesia Muharebesi'nde (MÖ 190'da) kazandığı zaferlerden ve Roma ve Rodos denizlerinin Seleukos donanmasına karşı kazandığı zaferlerden sonra gerçekleşmiştir.

## Anlaşmanın şartları
Appianus'a göre anlaşma, III. Antiohos'u Avrupa'yı ve Toros Dağları'nın batısındaki tüm Asya'yı tamamen terk etmeye zorlamıştır. Sahip olduğu tüm savaş fillerini teslim etmek zorundaydı ve tebaasını kontrol altında tutmak amacıyla on iki savaş gemisiyle sınırlıydı, ancak saldırıya uğrarsa daha fazlasını inşa etmesine izin verilmiştir. Antiohos'un "Torosların kuzeyinde" (yani Roma'nın müttefikleri Pergamon ve Rodos'a yeni devredilen topraklardan) paralı asker toplaması ve buralardan kaçakları eğlendirmesi yasaklanmıştır. Antiohos, Roma konsülünün seçeceği yirmi rehineyi vermek zorunda kalmıştır. Antiohos'un oğlu dışında rehineler her üç yılda bir değiştirilecekti. Gelecekte fil beslemeyecekti. Seleukoslar, 15.000 talant gümüş borç tazminatı ödemek zorunda kaldılar: 500 Eğriboz talant hemen, Roma Senatosu anlaşmayı onayladığında 2.500 daha fazla ve ertesi on iki yıl boyunca her biri Roma'ya her yıl 1.000 talant taksit olarak teslim edilecekti. Seleukoslar ayrıca 540.000 ** mısır tazminatını da kabul ettiler. Ayrıca II. Eumenis'un babası I. Attalos ile yaptığı anlaşma sonucu elde ettiği mallardan geriye kalanları da düşmanlarına ve Bergama Kralı II. Eumenes'e teslim etmek zorunda kalmıştır.

Roma, Küçük Asya'nın büyük bir kısmının kontrolünü Eumenes'e vermiştir. Antiohos, Kilikya bölgesini korurken, Likya ve Karya'nın büyük kısmı Rodos Peraia'sının bir parçası oldu. Helenistik krallar genellikle imzaladıkları herhangi bir anlaşmayı ömürleri boyunca onur gerekçesiyle kabul ederlerdi. Öte yandan mirasçıları, seleflerinin imzaladığı anlaşmaları kabul etmekten onur duymuyorlardı. Anlaşmanın denizcilik koşulları yürürlükten kalkmış gibi görünüyor, ancak diğer koşullar geçerliydi.

Anlaşma Frigya'daki Apameia'da resmîleştirildi. Romalıların siyasi hegemonyalarını Doğu Akdeniz'e kadar genişletmelerine olanak sağlamıştır. Ancak o dönemde Roma'nın gücü Bergama ve Rodos gibi ikinci dereceden güçlerle ittifak kurma kapasitesine bağlı olduğu için hâlâ dolaylıydı. Sert tazminatlar Seleukos İmparatorluğu'nu zayıflattı, para sıkıntısına neden oldu ve Seleukosların krallıklarını yönetme yeteneklerini zayıflattı.

## Sonraki etkisi
Roma, Seleukos gücünün bölgede yeniden ortaya çıkmasını engellemek için yeni bir savaş tehdidini kullandı. Altıncı Suriye Savaşı'nda Roma, MÖ 168'de Mısır ve Kıbrıs'ın çoğunu işgal ettikten sonra Seleukoslar Ptolemaios Krallığı'nı yalnız bırakmaları konusunda ısrar etmiş ve Seleukos kralı IV. Antiohos isteksizce kabul etmiştir. Polybius'un *Tarihleri*, MÖ 162 gibi geç bir tarihte, bir Roma heyetinin Antakya'yı ziyaret ettiğini ve antlaşmanın şartlarını ihlal ederek Seleukos savaş fillerini dizginlemek ve Seleukos gemilerini yok etmek için Antlaşmayı bir bahane olarak kullandığını kaydetmiştir.

## Kaynakça

### Birincil kaynaklar
*Polybius of Megalopolis, *[https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/home.html World History]*, 21.42: text of the treaty
*Appian of Alexandria, *[https://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_syriaca_00.html Syriaca]*, 39: text of the treaty
*Titus Livy, *Ab Urbe Condita, 38:*