Gölbaşı, Uzundere

**Gölbaşı**, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

## Tarihçe

Gölbaşı köyü ile Çamlıyamaç köyünün eski ortak adı **Oşki**'dir. Oşki'nin etimolojisine dair iki farklı görüş vardır: Kaha Şengelia ve Valeri Silogava'ya göre “ოშკი / ოშქი” (oşki), Megrelce "შქა" (şka) kelimesinden türemiştir ve “şka” "ortada olan" anlamına gelir. Merab Çuhua'ya göre ise, “ოშკი” (oşki), Lazca bir kelimedir ve Gürcücesi ასკილი (asḳili) olan “kuşburnu” anlamına gelir. Bugün Çamlıyamaç köyünün eski adı olan Oşki Türkçe kaynaklarda, "katedral" anlamına gelen Ermenice "vank" kelimesinin eklenmesiyle Oşkvank veya Öşkvank'a dönüşmüş, Gölbaşı'nın eski adı ise, Oşk olarak kalmıştır. Nitekim bu yer adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oşk veya Öşk (اوشك) şeklinde geçer.

Oşki köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar köyün bulunduğu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcü mimarisinin en önemli yapılarından biri olan ve 10. yüzyılın ikinci yarsında inşa edilen Oşki Kilisesi ve manastırı, Oşki'nin önemli eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.

Oşki köyü, 1574 tarihli ve *[[Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan]]* adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Oltu sancağının Hahuli (Haho) nahiyesinin köylerinden biriydi. Büyük bir yerleşim olan köyün nüfusu bu tarihte 233 haneden oluşuyordu. İki hane Müslüman olmuş, 231 hane ise Hristiyan olarak kaydedilmiştir.

Oşki köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Oşki Kilisesi'nin bulunduğu yerleşim Oşkvank veya Öşkvank, bugünkü Gölbaşı'nın eski adı ise Oşk veya Öşk şeklinde geçer. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği bu tarihte, Tortum sancağına bağlı olan köyde 36 hanede 150 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Oşkvank köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 300 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Oşki köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Azort nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımı sırasında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 506 kişiden oluşuyordu. Oşki veya Öşk Türkçe olmadığı için için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanun uyarınca Gölbaşı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çamlıyamaç köyünde 668 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 144 kişi okuma yazma biliyordu.

Gölbaşı köyü, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Gölbaşı köyünde, Oşki Manastırı'nın korunması işlevi de olan Oşki Kalesi yer alır. Orta mahallenin 500 metre doğusunda, ulaşımı zor bir kayanın üzerinde, kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiştir. Günümüze ulaşan duvar kalıntılarından orta büyüklükte bir kale olduğu anlaşılmaktadır. Kalan duvarların yüksekliği 2,5 metreyi bulur. Oşki Kalesi'nin içinde bir kilise ile bir su toplama havuzunun kalıntıları bulunmaktadır.

## Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 99&nbsp;km, Uzundere ilçe merkezine 13&nbsp;km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin kuzeyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, Denizbaşı Mevkii'nde 4,5&nbsp;km.lik bir köy yoluyla bağlıdır. .

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*