Ego ölümü

**Ego ölümü**, "öznel öz kimliğin tamamen kaybıdır". Terim, birbiriyle ilişkili anlamlarla birlikte çeşitli iç içe bağlamlarda kullanılır. Analitik psikolojide, psişenin temel bir dönüşümünü ifade eden **psişik ölüm** ile eşanlamlı terim olarak kullanılır.  Ölüm ve yeniden doğuş mitolojisinde, ego ölümü, Joseph Campbell tarafından Monomit mitolojisi üzerine yaptığı araştırmada tanımlandığı gibi, **kendine teslim olma ve geçiş** aşamasıdır.  Bu dünya mitolojisinde tekrarlanan bir temadır ve aynı zamanda çağdaş batı düşüncesinin bazı kollarında bir metafor olarak kullanılır.

Psikedelik deneyimler tanımlarında, terim, psikedelik kullanımı nedeniyle kişinin kendilik duygusunun (geçici) kaybına atıfta bulunmak için **ego-kaybı** ile eşanlamlı olarak kullanılır. Terim Timothy Leary ve diğerleri tarafından bu anlamda, Gerçek benlik ve sahte benliğin "tam bir "transcendence"e uğradığı" bir LSD yolculuğunun ilk aşamasında egonun ölümünü tanımlamak için kullanılmıştır.. Bu kavram aynı zamanda çağdaş Yeni Çağ maneviyatında ve Doğu dinlerinin modern anlayışında "ayrı bir benlik duygusuna bağlılık" ve benmerkezciliğin kalıcı bir kaybını tanımlamak için kullanılır. Bu anlayış, Ego'nun, kişinin öz benliğinden ayrı bir varlık olduğu fikrini ve hissini yaratan, sürekli özdeşleşen, düşünce ve duyguların bir birikimi olarak sunulduğu Eckhart Tolle'nin öğretilerinin etkili bir parçasıdır ve kişi ancak bilincini ondan ayırarak acı çekmekten gerçekten kurtulabilir.

## Tanımlar
"Ego ölümü" ve ilgili "ego kaybı" terimi, dini çalışmalar bilgini Daniel Merkur tarafından mistisizm bağlamında "hiçbir kişisel kimlik duygusunun olmadığı, imgesiz bir deneyim olarak tanımlanmıştır. Gerçekliği sınama, duyu algısı, hafıza, akıl, fantezi ve benlik temsilinin ego işlevleri bastırıldığında, aşırı derecede derin bir trans halinde mümkün olan deneyimdir [...] Müslüman Sufiler buna *[[Fena]]* ('imha') derler ve ortaçağ Yahudi kabalistleri buna 'ölüm öpücüğü' adını verdiler."

Carter Phipps, aydınlanma ile ego ölümünü eşit tutar ve bunu "vazgeçme, reddetme ve nihayetinde ayrı, ben merkezli bir varoluşa tutunma ihtiyacının ölümü" olarak tanımlar.

Analitik psikolojide, Ventegodt ve Merrick ego ölümünü "psişenin temel bir dönüşümü" olarak tanımlar. Kişilikteki böyle bir değişiklik, Budizmde bir "ego ölümü" veya Carl Gustav Jung tarafından psişik bir ölüm olarak etiketlendi.

Karşılaştırmalı mitolojide ego ölümü, Joseph Campbell'ın Monomit tanımının bir ayrılma, geçiş ve birleşme aşamasını içeren ikinci aşamasıdır. İkinci aşama, kendini teslim etme ve ego ölümü aşamasıdır, ardından kahraman dünyayı keşifleriyle zenginleştirmek için geri döner.

Psikedelik kültürde, Leary, Metzner ve Alpert (1964) ego ölümünü veya onların dedikleri gibi ego kaybını, kişinin ruhsal olarak yeniden doğmadan önce eski egonun ölmesi gereken (sembolik) ölüm deneyiminin bir parçası olarak tanımlar. Ego kaybını "... tam bir "transcendence" - kelimelerin ötesinde, uzay-zamanın ötesinde, benliğin ötesinde. Vizyon yok, benlik duygusu yok, düşünce yok. Sadece saf farkındalık ve esrik özgürlük var".

Psikedelikler üzerinde çalışan birkaç psikolog, ego ölümünü tanımladı. Alnaes (1964), ego ölümünü "ego hissinin kaybı" olarak tanımlar. Stanislav Grof (1988) bunu "topyekûn bir yok olma duygusu [...]" Bu "ego ölümü" deneyimi, bireyin hayatındaki önceki tüm referans noktalarının ani ve acımasız bir şekilde yok edilmesini gerektiriyor gibi görünüyor [...] Ego ölümü, kişinin Alan Watts'ın "deri ile kaplanmış ego" dediği şeyle felsefi özdeşleşmesinin geri dönüşü olmayan bir sonu anlamına gelir. Psikolog John Harrison (2010) şöyle tanımlar: "Geçici ego ölümü olarak ayrı benliğin kaybı veya, olumlu anlamda, [...] "transcendent" ötekiyle engin ve derin bir birleşme."

## Kavramsal geliştirme
"Ego ölümü" kavramı, özellikle romantik hareketler ve altkültürler olmak üzere, Teozofi, Geçiş törenleri ve şamanizm, Joseph Campbell'ın karşılaştırmalı mitolojisi, Analitik psikoloji, 1960'ların Psikedelia ve transpersonel psikoloji gibi iç içe geçmiş bir dizi düşünce dizisi boyunca gelişmiştir.

### Batı mistisizmi
Merkur'a göre,

### Analitik psikoloji
Ventegodt ve Merrick'e göre, Jung'un "psişik ölüm" terimi, "ego ölümü" ile eşanlamlıdır:

Ventegodt ve Merrick, Jung'un ilk kez 1933'te yayınlanan *[[Arketipler ve Kollektif Bilinçaltı]]* ve 1944'te ilk kez yayınlanan *[[Psikoloji ve Simya]]* yayınlarına atıfta bulunur. 

Jungçu psikolojide, bilincin "öldüğü" ve yeniden dirildiği bilinçli bir ıstırap süreci sırasında arketipsel karşıtların birliğine ulaşılmalıdır. Jung bu sürece "daha kapsayıcı ve sentetik bilinç"e yol açan " "transcendent" işlev" adını verdi.

Jung, bireyleşme sürecini ve terapi sırasında ortaya çıkan aktarım-süreçlerini tanımlamak için simya ile analojiler kullandı.

Leeming ve arkadaşlarına göre, dini bir bakış açısından psişik ölüm Haçlı Yuhanna'nın *Karmel Dağı’nın Yükselişi* ve *Kara Gece*si ile ilişkilidir.

### Mitoloji – ''Bin Yüzlü Kahraman''

1949'da Joseph Campbell, Kahramanın Yolculuğu'nun arketipi üzerine bir çalışma olan *[[Bin Yüzlü Kahraman]]* yayınladı. Dünya genelinde birçok kültürde bulunan ortak temayı açıklamaktadır,  ve aynı zamanda birçok modern kişisel gelişim teorilerinde açıklanmaktadır. Geleneksel kültürlerde ergenlikten yetişkinliğe geçişin anlatıldığı "yabani geçiş"i açıklar. Tipik olarak bir ayrılma, geçiş ve birleşme aşamasını içerir. İkinci aşama, kendini teslim etme ve ego ölümü aşamasıdır, bundan sonra kahraman, keşifleriyle dünyayı zenginleştirmek için geri döner. Campbell, temel temayı şu şekilde açıklar:
   

Bu yolculuk, ölüm ve yeniden doğuş arketipine dayanmaktadır. "Sahte benlik" teslim edilir ve "gerçek benlik" ortaya çıkar. İyi bilinen bir örnek, Dante'nin kahramanın yeraltı dünyasına indiği *[[İlahi Komedya]]*dır.

### Psikedelikler

Tasavvuf ve bohemizmden gelen kavram ve fikirler Beat Kuşağı tarafından miras alındı. Aldous Huxley, 1954'te yayınlanan *Algının Kapıları*  ile başlayarak psikedeliklerin kullanımının popülerleşmesine yardımcı olduğunda, Huxley ayrıca "Daimi Felsefe" kitabında açıklandığı üzere doğu dinleriyle bir dizi analojiyi de destekledi. Benzer şekilde, Alan Watts, *This Is It*'deki mistik deneyimler üzerine yaptığı açılış konuşmasında, Richard Maurice Bucke'ın 1901 tarihli *[[Kozmik Bilinç]]* kitabıyla paralellikler kuruyor ve deneyimin "merkezi çekirdeğini" şu şekilde açıklıyor:

Tasavvufa olan bu ilgi, 1960'larda psychedelics etrafında ortaya çıkan araştırmaları ve popüler sohbeti şekillendirmeye yardımcı oldu. 1964'te William S. Burroughs "sakinleştirici" ve "bilinç genişletici" ilaçlar arasında bir ayrım yaptı. 1940'larda ve 1950'lerde LSD'nin kullanımı askeri ve psikiyatrik araştırmacılarla sınırlıydı. Bu araştırmacılardan biri, 1960 yılında tatildeyken psikedelik ilaçlarla ilk kez karşılaşan ve 1961'de psilosibinin etkilerini araştırmaya başlayan klinik psikolog Timothy Leary idi. Sanatçılar ve entelektüeller de dahil olmak üzere toplumun seçkinleri arasında psikedelik ilaçları yaymasını tavsiye eden Aldous Huxley'den tavsiye istedi. Allen Ginsberg'in ısrarı üzerine Leary, genç meslektaşı Richard Alpert (Ram Dass) ile birlikte LSD'yi öğrencilerin kullanımına sundu. 1962'de Leary kovuldu ve Harvard'ın psikedelik araştırma programı kapatıldı.
1962'de Leary "Castalia Vakfı"nı kurdu ve 1963'te meslektaşlarıyla birlikte "The Psychedelic Review" dergisini kurdu.

Huxley'in tavsiyesine uyarak Leary, LSD kullanımı için bir kılavuz yazdı. 1964'te yayınlanan *[[The Psychedelic Experience]]* LSD deneyimleri için bir rehberdir, Timothy Leary, Ralph Metzner ve Richard Alpert tarafından gevşek bir şekilde yazılmıştır. Walter Evans-Wentz'in *Tibet Ölüler Kitabı* çevirisine dayanmaktadır. Aldous Huxley, Timothy Leary'ye "Tibet Ölüler Kitabı"nı tanıttı. Leary, Metzner ve Alpert'e göre, "Tibet Ölüler Kitabı"

"Tibet Ölüler Kitabı"ndaki ölüm ve yeniden doğuş aşamaları ile Leary'nin araştırması sırasında belirlediği psikolojik "ölüm"  ve "yeniden doğuş" aşamaları arasında paralellikler bularak, LSD'nin etkisini ego savunmalarının "soyulması" olarak yorumladılar. 
Leary, Metzner ve Alpert'e göre...

Ayrıca 1964'te Randolf Alnaes, "Psycholytica (LSD, Psilosibin, vb.) tarafından üretilen bilinç değişikliğinin terapötik uygulamaları"nı yayınladı." Alnaes, hastaların LSD deneyiminin bir sonucu olarak varoluşsal sorunlara karışabileceğini belirtiyor. Psikolitik ilaçlar içgörüyü kolaylaştırabilir. Kısa bir psikolojik tedavi ile hastalar, deneyimin etkilerinin getirdiği değişikliklerden faydalanabilirler.

LSD deneyimlerinden biri ölüm krizi olabilir. Alnaes, bu tür bir deneyimde üç aşamayı ayırt eder:
# Psikosomatik belirtiler "ego hissinin kaybolmasına (ego ölümü)" yol açar;
# Gözlemci öznenin bedenden ayrıldığı duygusu. Bedenin ölüme veya buna bağlı bir olaya maruz kaldığı görülür;
# "Yeniden doğuş", normal, bilinçli düşünceye dönüş, "karakteristik olarak, doğası gereği katartik olan ve içgörüye yol açabilen muazzam bir rahatlama duygusu içerir".

## Timothy Leary'nin "ego-ölümü" tanımı
“Psikedelik Deneyim”de üç aşama ayırt edilir:
# Chikhai Bardo: ego kaybı, benliğin "tam bir aşkınlığı" ve oyun;
# Chonyid Bardo: Halüsinasyonlar Dönemi;

Her Bardo, “Psikedelik Deneyim”in ilk bölümünde anlatılmaktadır. İkinci bölümde, "seyahat edene" okunabilecek talimatlar verilmiştir. *İlk Bardo* için talimatlar şu şekildedir:

## Bilimsel araştırma
### Stanislav Grof
Stanislav Grof, farmakolojik olmayan yollarla da tetiklenebilen psikedelik maddelerin etkilerini araştırdı. Grof, psikedelikler veya "çeşitli güçlü farmakolojik olmayan deneysel teknikler" kullanırken "ortalama bir insan için mevcut olan temel deneyim türlerini" tanımlayan, psikedelikler ile yaptığı klinik çalışmasına dayanan bir "ruh haritacılığı" geliştirdi.

Grof'a göre, geleneksel psikiyatri, psikoloji ve psikoterapi, Freud'un tanımladığı gibi, biyografi ve bireysel bilinçle sınırlı bir insan kişiliği modelini kullanır. Bu model, psikedeliklerin kullanımından kaynaklanan deneyimleri ve "insan ruhunun derin bilinçdışı ve süperbilinç düzeylerini" aktif hale getiren ve harekete geçiren "güçlü tekniklerin" kullanımından kaynaklanan deneyimleri tanımlamak için yetersizdir. Bu seviyeler şunları içerir:
* Duyusal Engel ve Anısal-Biyografik Engel
* Perinatal Matrisler:
** BPM I: Amniyotik Evren. anne rahmi; fetüsün anne organizması ile simbiyotik birliği; sınırların ve engellerin olmaması;
** BPM II: Kozmik Yutma ve Çıkış Yok. Doğum başlangıcı; anne ve onun bozulmamış evreni ile mutlu bağlantının değişmesi;
** BPM III: Ölüm-Yeniden Doğuş Mücadelesi. Doğum kanalında hareket etme ve hayatta kalma mücadelesi;
** BPM IV: Ölüm-Yeniden Doğuş Deneyimi. Doğum ve serbest bırakma.
* Ruhun Transpersonel Boyutları

Ego ölümü Dördüncü Perinatal Matriks'te görülür. Bu matris çocuğun asıl dünyaya gelme anı olan doğum aşaması ile ilgilidir. Artan gerginlik, acı ve endişe aniden serbest bırakılır. Sembolik karşılığı, bireyin güçlü bir yaklaşan felaket hissine sahip olabileceği ve bu süreci durdurmak için umutsuzca mücadele edebileceği “Ölüm-Yeniden Doğuş Deneyimi”dir. BPM III'ten BPM IV'e geçiş, tamamen yok olma hissini içerebilir:

Son ve en eksiksiz haliyle deneyimlendiğinde,

{{blockquote|...ego ölümü, kişinin Alan Watts'ın *ten kapsüllenmiş ego* dediği şeyle felsefi özdeşleşmesinin geri döndürülemez bir sonu anlamına gelir."} }

### Son araştırmalar
Son araştırmalar ayrıca psikedelik ilaçların etkisi altındaki kişiler tarafından bazen ego kaybı yaşandığından da bahsediyor.

Ego-Çözülme Envanteri, psikedelik ilaçların neden olduğu geçici ego-çözülme deneyimlerinin ölçülmesine izin veren, doğrulanmış bir kişisel bildirim anketidir.

## Manevi geleneklerin görüşleri
Psikedeliklere ve maneviyata olan ilginin ardından, "ego ölümü" terimi, doğu, "aydınlanma" ("bodhi*) veya "[[moksha]]" kavramını tanımlamak için kullanılmıştır.

===Budizm===

Zen pratiğinin ego-ölümüne yol açtığı söylenir. Ego ölümü, fiziksel "küçük ölüm"ün aksine "büyük ölüm" olarak da adlandırılır. Jin Y. Park'a göre Budizmin teşvik ettiği ego ölümü, benlik duygusunu bir süreç yerine bir şey olarak anlamaya yönelik "genellikle bilinçsizlik ve otomatik arayış" a son veriyor. According to Park, meditation is learning how to die by learning to "forget" the sense of self:



Welwood'a göre "egosuzluk" yaygın bir deneyimdir. Egosuzluk, "genellikle fark edilmeyen, düşünceler arasındaki aralarda ve boşluklarda" ortaya çıkar. Welwood'a göre, yalnızca egosuz farkındalık, ölümün her formu ile yüzleşmemize ve bunları kabul etmemize izin verir.

David Loy da ölüm korkusundan  ve gerçek doğamızı anlayabilmek için ego-ölümünden geçme ihtiyacından bahseder. Loy'a göre egosuzluk korkumuz ölüm korkumuzdan daha güçlü bile olabilir.

"Egosuzluk" *anatta*, benliksizlik ile aynı şey değildir. *Anatta'', kişinin bileşenlerini kalıcı bir varlık olarak almamak anlamına gelir:

### Bernadette Roberts

Bernadette Roberts "ego yokluğu" ile "ben yokluğu" arasında bir ayrım yapar. Roberts'a göre egonun düşmesi, benliğin düşmesiyle aynı şey değildir. Birleştirici durumdan önce "ego yokluğu" gelir; birleştirici durumun ortadan kalkmasıyla birlikte “ben yokluğu” gelir.
"Ego", Roberts tarafından şu şekilde tanımlanır:

Roberts, "benliği" şu şekilde tanımlar:

{{blockquote|... bilincin bütünlüğü, bilinç ve bilinçsizlikten birleştirici, aşkın veya Tanrı-bilincine kadar bilmenin, hissetmenin ve deneyimlemenin tüm insani boyutu.}

Nihayetinde, bu tanımların dayandığı tüm deneyimler silinir veya yok edilir. Jeff Shore ayrıca, "benliksizliğin", "yansıtıcı öz-bilinçliliğin tüm mekanizmasının kalıcı olarak sona ermesi, geri dönüşü olmayacak şekilde düşmesi" anlamına geldiğini açıklıyor.

Roberts'a göre, hem Buda hem de Mesih, benliğin düşmesini ve "benliksizlik" durumunu somutlaştırır. Düşüş, aydınlanmadan önce kendini çileci uygulamalarla aç bırakan Buda ve çarmıhta ölmekte olan İsa tarafından temsil edilir; "benliksizlik" durumu, dinginliğiyle aydınlanmış Buda ve dirilmiş Mesih tarafından temsil edilir.

## Ego-ölümü deneyimlerinden sonra bütünleşme
### Psikedelikler
Nick Bromell'e göre ego ölümü, gerçek bir benlik olmadığı içgörüsüyle uzlaşmaya yol açabilecek, ürkütücü ama yumuşatıcı bir deneyimdir.

Grof'a göre ölüm krizleri, paniğe dönüşmeyi bırakana kadar bir dizi psikedelik seansta ortaya çıkabilir. Paniğe kapılmamak için bilinçli bir çaba, "fiziksel ölümü aşmanın sözde halüsinasyonel hissine" yol açabilir. Merkur'a göre,

### Vedanta ve Zen
Hem Vedanta hem de Zen-Budist gelenek, benliğin boşluğuna ilişkin içgörünün veya sözde "aydınlanma deneyimlerinin" yeterli olmadığı konusunda uyarıda bulunur; daha fazla uygulama gereklidir.

Jacobs, Advaita Vedanta uygulamasının sözde "vasanas, samskaras, kosha ve vrittilerin" ve "granthi veya benlik ile zihin arasında kimlik oluşturan düğüm" "tıkanmasını" kesmek için yıllarca kararlı uygulama gerektirdiği konusunda uyarıyor.  

Zen Budist eğitimi kenshō ile veya kişinin gerçek doğası içgörüsüyle bitmez. İçgörüyü derinleştirmek ve günlük yaşamda ifade etmek için uygulamaya devam edilmelidir. Hakuin'e göre "satori sonrası uygulamanın"  ("gogo no shugyo" veya "kojo", "ötesine geçmek" ) temel amacı "Aydınlanma Zihni" geliştirmektir.  Yamada Koun'a göre, "Ağlayan biriyle ağlayamazsan, kensho olmaz". 

### Karanlık Gece ve depersonalizasyon

Amerikalı bir Budist öğretmen olan Shinzen Young, benliksizlik deneyimini bütünleştirmenin zorluğuna işaret etti. Buna "Karanlık Gece" diyor ya da

Willoughby Britton, "Ruhun Karanlık Gecesi" adlı bir araştırma programında meditasyon sırasında meydana gelebilecek bu tür fenomenler hakkında araştırma yapıyor. Manevi yoldaki zor dönemlerin açıklamalarını bulmak için çeşitli geleneklerden metinler aradı ve meditasyonun zor tarafları hakkında daha fazlasını öğrenmek için röportajlar yaptı.

## Kaynakça