Kur'an Müslümanlığı

**Kur'an Müslümanlığı** veya **Kur'ancılık**, Kur'an'ı İslam dininin tek ve ana kaynağı olarak kabul eden, hadisleri reddeden ve mezhep ayrılığına şüpheyle bakan düşünce sistemidir. **Kur'aniyyun**, ve **Kur'anizm** olarak da bilinir.

Kur'an Müslümanlarının tamamı veya çoğu, Kur'an metinleri dışında kalan tüm dini kaynakları tamamen İslam dışı olarak görür. Kur'an Müslümanları genel  anlamda Kur'an'ın herhangi bir açıklamaya gereksinim olmaksızın anlaşılabileceğini, bunun yanında hadislerin korunmadığını veya Muhammed'in ölümünden yüzyıllar sonra yazıldığını, korunan kitabın ve sözün yalnızca Kur'an olduğunu, sağlam kabul edilen hadislerin bile kuşku taşıdığını ve bu hadislerin bilim ve Kur'an ile ters düştüğünü, dolayısıyla da kuşku taşıyan hiçbir metnin dinî kaynak olamayacağını söylerler. Kur'ancılık ekolü, bu düşünceleriyle İslam'ın iki ana mezhebi olan Sünnilik ve Şiilikten ayrılır. *Ilımlı Kur'anizm* olarak adlandırılan daha azınlık bir görüşte ise hadis, icma ve kıyas gibi diğer kaynaklar Kur'an ile kıyas edilir ve Kur'an ile ters düşmeyenler dini kaynak olarak kabul edilir; bununla birlikte bilim ve etikle de kıyas edilir.

Kur'an Müslümanlığı, geleneksel din adamlarının dini bozduğu, İslamî geleneğin kesinlikle Kur'an'a dayanması gerektiği inancına sahiptir; böylece hadis literatürünün tümünün ya da çoğunun dini otoritesine karşı çıkar. Ayrıca Kur'ancılar, hadislerin çoğunluğunun uydurma olduğunu ve Kur'an'ın kendisinin hadisleri hem teknik hem de genel anlamda eleştirdiğini söylerler ve bazı ayetleri de buna kanıt gösterirler.

İslam dünyasında Kur'an Müslümanları, muhalefetle zaman zaman karşı karşıya kaldılar ve kendilerine karşı verilen fetvalarda "mürtedler" (Dinden çıkmış) olarak etiketlendiler. Öyledir ki Kur'an Müslümanlığının öncülerinden biri olan Reşad Halife'nin 31 Ocak 1990 tarihinde uğradığı suikastın El-Kaide liderliğinde olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte bazı Sünni çoğunluklu ülkelerde Kur'an Müslümanı olmanın cezası idam ya da işkencedir. Yaşamlarından kaygı duyan bazı Kur'ancı yazarlar da, adsız ya da takma adla eserlerini yazarlar.

## Eleştiriler

### Hadislerin dinde kaynak olmasının Kur'an'da belirtilmiş olması ve hadis usulü
Ehli Sünnet olan birçok ilahiyatçı Muhammed'in dolayısıyla hadislerin dinde hüküm koyuculuğunu ve örnekliğini Kur'an ayetlerine dayandırır.

* Ant olsun ki, sizden Allah'a ve Ahiret Günü'ne kavuşmayı uman ve Allah'ı çokça zikredenler için, Allah'ın Resul'ünde iyi bir örnek vardır. (Ahzap, 21)
* Hayır, rabbine andolsun ki, aralarında çıkan anlaşmazlık hususunda seni hakem kılıp sonra da verdiğin hükümden içlerinde hiçbir sıkıntı duymaksızın onu kabullenmedikçe ve boyun eğip teslim olmadıkça iman etmiş olmazlar. (Nisa, 65)
* Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, peygambere itaat edin, sizden olan ülü'l-emre de. Eğer bir hususta anlaşmazlığa düşerseniz -Allah'a ve âhirete gerçekten inanıyorsanız- onu, Allah'a ve peygambere götürün. Bu, elde edilecek sonuç bakımından hem hayırlıdır hem de en güzelidir. (Nisa, 59)
* Aralarındaki anlaşmazlıkları çözüme bağlasın diye Allah'a ve resulüne çağrıldıklarında müminlerin sözü, "Dinledik ve boyun eğdik" demekten ibarettir. İşte kurtuluşa erenler de bunlardır! (Nur, 51)
* Nitekim aranızdan size bir peygamber gönderdik: O size âyetlerimizi okuyor, sizi arıtıp temizliyor, size kitabı ve hikmeti öğretiyor; yine size daha önce bilmediklerinizi öğretiyor. (Bakara, 151)

İmam Kurtubi, tefsirinde şöyle demektedir:Buradaki hikmet Allah Resulü vasıtasıyla Kitap'ta hakkında nas buyurmadığı hususlarda Allah'ın muradını açıklayan Sünnet'tir.Ehli Sünnet alimler bu gibi ayetlere dayanarak hadislerin bağlayıcılığını anladıktan sonra hadislerin güvenli bir şekilde kayda geçirilmesi için hadis metodolojisini oluşturmuşlardır. Hadis senedleri üzerinden Cerh ve Ta'dil  metodu yoluyla  -alt ıstılahlar olmakla birlikte- dinde kaynak olarak kullanılabilecek güvenilirlikte olduğu tespit edilen hadislere Sahih Hadis, güvenilirliği o dereceye ulaşamamış hadislere ise Zayıf Hadis denilmiştir. Uydurma olduğu tespit edilen hadislere ise Mevzu Hadis tabiri kullanılır. Bir hadisin sahih kabul edilmesinde aranan belli başlı esaslar vardır:

# Hadisin ravileri (rivayet zincirindeki kişiler) adil (güvenilir) olmalı.
# Hadisin ravileri zabt (hafıza gücü) sahibi olmalı.
# Senedde (rivayet zincirinde) kopukluk olmamalı.
# Hadis Şaz (ravinin, kendinden daha güvenilir bir raviye muhalefeti) olmamalı.
# Hadis illet taşımamalı.

İlk iki ilke ravilerle, üçüncüsü senedle, dört ve beşincisi, hem sened hem de metinle alakalıdır. İllet konusu hadis metodolojisinin en önemli konularından biridir ve metin tenkidi ile alakalıdır. İlletli Hadis görünüş olarak sahih olabilir, yani ravisi güvenilir ve hafızası güçlüdür ama yine de hata yapmıştır. Bu tür hataların olduğu hadis sahih hükmünü yitirir ve zayıf hadislerin kolu olan muallel hadis konumuna gelir. İllet genel olarak ravinin muhalefet ve teferrütüne bağlı olarak tespit edilir.

Ravi eğer;

* Kur'an'a
* Sahih Sünnet'e (Burada sünnet tekil hadisler için değil genel olarak kullanılmıştır.)
* İcma'a
* Tarihe
* Sarih Akla (Akıldan kasıt saçma gelmesi değil, mantıken imkansız (muhal) olmasıdır.)
* Daha üstün bir raviye

Muhalefet etmişse o hadis muallel olur.

### Hadis tarihi
Muhammed'in hadislerin yazımını yasakladığı ve izin verdiği farklı sahih rivayetler bulunmaktadır. Alimler bu rivayetleri inceledikten sonra Muhammed'in, hadislerin Kur'an ayetleri ile karışmasından korktuğu için başta yasakladığını, nübüvvetin sonraki dönemlerinde ise yazıma izin vermiş, rivayet etme hususunda ise belli kurallar koymuş olduğu sonucuna varmışlardır.

# Nakledilen haberlerin araştırılarak kabul edilmesi
# Muhammed'den yapılan nakillerde titiz davranılması
# Rivayetlerin Kur'an ile karışmaması konusunda ihtiyatlı olmak

Sahabeler bu kaidelere uyarak hadisleri rivayet etmişlerdir.

Farklı kitaplarda farklı tariklerle geçmekle birlikte yazımı yasaklayan tek "sahih" rivayet şudur:"Benden yazmayınız. Kim benden Kur‟ân‟dan başka bir şey yazdıysa onu [derhal] imha etsin. Benden hadis nakledebilirsiniz. Bunda herhangi bir sakınca yoktur. Ama her kim benim üzerimden kasten yalan söylerse cehennemdeki yerini hazırlasın. (Müslim) 

Hatib El-Bağdadi yazma yasağının sebebi ile ilgili şu açıklamayı yapmaktadır:"İslam'ın ilk devirlerinde hadislerin yazılması yasaktı; çünkü Kur'an ile diğer metinleri ayırt edebilecek seviyede olanların sayısı azdı. Arapların çoğu dini ileri seviyede anlayabilecek durumda değillerdi ve bu kimselerle uzun süre birlikte bulunmamışlardı. Bu durumda böylesi hadislerin sahifelerde yazılı olarak Kur'an ile karıştırıp Allah'ın kelamı zannetmelerinden emin olunamazdı.Yazıma izin veren bazı güvenilir hadisler ise şunlardır:*"Resulullah'dan duyduğum her şeyi ezberlemek maksadıyla yazıyordum. [[Kureyş]] beni bundan nehyetti ve 'Resulullah kızgınlık ve sükûnet hallerinde konuşan bir insan iken, sen ondan duyduğun her şeyi nasıl yazarsın?' dediler. Bunun üzerine yazmaktan vazgeçtim. Sonra durumu Resulullah'a arzettim. Eliyle ağzına işaret ederek; *''Yaz, canım kudret elinde olan Allah'a yemin ederim ki buradan haktan başka bir şey çıkmaz.'** buyurdu."'' (Ebu Davud)</blockquote><blockquote>''"Resulullah'ın ashabı içinde Abdullah bin Amr hariç, benden daha fazla hadis rivayet eden kimse yoktur, Abdullah yazar, ben yazmazdım."''(Buharî)</blockquote><blockquote>***"[[Ensar]]'dan bir adam vardı, Resûlullah  ile birlikte oturur, Peygamber'in hadislerini dinler, onlara hayran kalır, fakat onları hatırlayamazdı. Bunun üzerine Allah Resûlü'ne şikâyette bulunarak şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü! Ben senin hadislerini dinleyerek hayran kalıyorum ama onları hatırlayamıyorum' Bunun üzerine Resûlullah : *'Kendine sağ elin vasıtasıyla yardım et*<nowiki/>' dedi ve eliyle yazıyormuş gibi yaptı." (Tirmizi) </blockquote><blockquote>*Ebu Şah için (hadisi) yaz!* ([[Sahih-i Buhârî|Buhari]],[[Sahih-i Müslim|Müslim]],[[Sünen-i Tirmîzî|Tirmizi]])</blockquote>

Bu hadislerin dışında hadis rivayetine dikkat çeken hadisler de bulunmaktadır:

* "Allah, bizden bir söz işitip onu muhafaza edenin ve sonra da bir başkasına onu ulaştıranın yüzünü ak etsin." (Tirmizi)
* "Benden bir söz işitip, onu tebliğ etmek için (başkalarına ulaştırmak için) ezberleyen kişinin Allah yüzünü ak etsin. Zira kendisine ulaştırılan öyleleri vardır ki bizzat işitenden daha iyi anlarlar." (Ahmed b. Hanbel)

Bu gibi hadislere dayanarak sahabelerden bazıları hadisleri yazmış, bazıları ise rivayet etmiştir. En çok hadis rivayet eden sahabeler şunlardır:

# [[Ebu Hureyre]] (H. 58): 5374-3848 hadis.
# Abdullah İbn Ömer (H. 74): 2619-2019 hadis.
# [[Enes bin Mâlik|Enes b. Mâlik]] (H. 93): 2286-2178 hadis.
# [[Aişe]] (H. 58): 2210 hadis.
# [[Abdullah bin Abbas|Abdullah İbn Abbas]] (H. 68): 1660-1696 hadis.
# Cabir İbn Abdullah (H. 78): 1540-1206 hadis.
# [[Ebû Said el-Hudrî|Ebu Saîd el-Hudrî]] (H. 74): 1170-958 hadis.
# Abdullah İbn Mesud (H. 32): 848-892 hadis.
# Abdullah İbn Amr (H. 63): 700-722 hadis.

Muhammed Mustafa Azami'ye göre 52 sahabe hadis yazmıştır. Bu sahifelerden günümüze ulaşanı ise Ebû Hureyre'nin, talebesi Hemmâm b. Münebbih'e yazdırdığı [[es-Sahifet'us Sahiha]]'dır. Kitapta [[İslam'da Allah'ın sıfatları|Allah'ın sıfatları]], sünnetin önemi, [[namaz]], [[oruç]], [[Cihat|cihad]], [[tövbe]], [[Ahlak|ahlâk]], geçmiş ümmetler, peygamberler, [[cennet]], [[cehennem]] gibi konularda 139 hadis bulunmaktadır.

=== Metodolojik eleştiri ===
Kur'an Müslümanlarının, Kur'an ayetlerinin yorumunda Sünniler'in [[Tefsir]] Usulü gibi bir yorum metodları olmadığından dolayı ayetleri yorumlarken çok büyük görüş farklılıkları olabilmektedir. Bazı Sünni ilahiyatçılar "Kur'an'ın Ruhu" başlığı altında bu tarz yorumların yapılabilmesinin Kur'an Müslümanlığı açısından kaygan bir zemin olduğunu ve Kur'an Müslümanlarının Kur'an ayetlerini heva ve heveslerine uydurarak yorumlayarak Allah'ın muradını hiçe sayıp modernizme hizmet ettiklerini ifade etmişlerdir.

Kur'an Müslümanı ilahiyatçıların bazı ihtilafları şu şekildedir:

[[Namaz]] vakti:

* Mehmet Okuyan: 5 Vakit
* Edip Yüksel: 3 Vakit
* İhsan Eliaçık: Vakti yoktur, ister kıl ister kılma

Bazı kurancılar namaz diye bir şeyin var olmadığını, Kur'an'daki [[secde]], [[Rükû|rüku]] gibi terimlerin anlamlarının günümüzde  uygulanan ibadetten farklı olduğunu ifade etmişlerdir. Ehli Sünnet tüm mezhepler Namaz'ın var olup farz olduğunda ve 5 vakit olduğunda fikir birliği ([[icma]]) içerisindedir.

[[Tevbe Suresi]] Son 2 Ayetin, Ayet Olup Olmaması:

* Gürkan Engin: Uydurmadır
* [[Edip Yüksel]]: Uydurmadır
* Mehmet Okuyan: Ayettir
* [[Yaşar Nuri Öztürk]]: Ayettir

Ehli sünnet, Kur'an'ın tamamının mütevatir olarak ulaştığında icma içerisindedir.

Hırsızın Eli Kesilir mi: (Hırsızlık eden erkek ve hırsızlık eden kadının yaptıklarına karşılık bir ceza, Allah'tan bir ibret olarak ellerini kesin. Allah güçlüdür, hikmet sahibidir. Maide, 38)

* Mehmet Okuyan: El kesme yoktur
* Tuncer Namlı: Kesiledebilir, kesilmeyedebilir
* Cemre Demirel: Hırsızlığı meslek edinenlerin eli kesilir
* Edip Yüksel ve Gürkan Engin: El kesme yoktur

Ehli sünnet, had cezasını gerektiren şartlar sağlandığı takdirde hırsızın elinin kesilmesinde icma halindedir. Bu konuda [[Tevatür|mütevatir]] derecesinde hadisler vardır.

El kesme cezası hakkındaki bir hadisin sened zinciri:


== Terminoloji ==
Çoğu Kur'an Müslümanı, kendilerini sade bir şekilde *"Müslüman"* olarak tanımlarken, kullanılan diğer adlar arasında *"Kur'an Müslümanları"* veya *"Tanrı'ya Teslim Olanlar"* da yer almaktadır. Diğer [[İslam mezhepleri]], onlardan *"Kurancılar"* ([[Arapça]]: قرآنيّون, *Qurʾāniyyūn*) ve bazen de *"reformcular"* veya *"ilerici Müslümanlar"* olarak bahsederler; ancak Kur'an Müslümanları bu isimleri çoğunlukla kabul etmezler.

== Öğretisi ve dayanakları ==
Kur'an Müslümanları, Kur'an'ın dini kanun ve İslami rehberlik için tek kaynak olduğunu savunur, bununla birlikte [[hadis]] ve [[Sünnet (din)|sünnet]] gibi dış kaynakları kabul etmezler. Bunu söylerken de [[Kur'an]]'dan bazı [[ayet]]leri kaynak olarak gösterip Kur'an'ın yeterli ve tam olduğunu ve hadis ile sünnet gibi dış kaynaklar olmadan dahi tamamen anlaşılabildiğini savunurlar. Yani Kur'an'ı anlamak için yine Kur'an'ı kullanırlar.

<blockquote>Yerde yürüyen ne kadar hayvan, kanatlarıyla uçan ne kadar kuş varsa, bütün bunlar sizin gibi birer topluluktur. Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık. Onlar sonunda Rabbleri önünde toplanırlar. *'En'âm Suresi 38. Ayet**</blockquote>

Bu Kur'an'ı yorumlama yöntemi, [[Sünnilik|Sünni]] ve [[Şiilik|Şii]] Müslümanlar tarafından kabul edilen metotlardan farklıdır. Sünniler, Kur'an'ın yeterince detaylı olduğuna inanmaz. Sünnilere göre, "Kur'an'ın sünnete, sünnetin Kur'an'a olduğundan daha fazla ihtiyacı vardır".

Kur'an Müslümanlarının çoğu [[hadis]] ve [[Sünnet (din)|sünneti]] tamamen reddetse de, bazı Kur'an Müslümanlarının hadisleri reddetme derecesi değişebilir. Örneğin bazı Kur'an Müslümanları, hadisleri kabul etmeden önce süzgeçten geçirirken, bazıları tamamen reddeder ve bunun için çeşitli sebepler sunar. Kur'an Müslümanları göre hadisler, Kur'an'da İslamî bir yasa olarak yoktur; [[Muhammed]]'den çok sonra yazılmıştır ve iç çelişkiler ve hatalar içerir.

== Tarihçe ==
=== İslam'ın ilk yılları ===
Kur'an Müslümanları inançlarını, [[hadis]] yazmayı yasaklayan [[Muhammed]]'in zamanına dayandırırlar. Muhammed'in [[sahabe]]lerinden biri ve ikinci İslam halifesi olan [[Ömer|Ömer bin Hattab]] da hadis yazmayı yasaklamış ve [[Hilâfet|halife]] olarak yönetimi sırasında mevcut koleksiyonları yok etmiştir. Ömer, [[Kufe]] bölgesine bir vali atarken, ona şöyle demişti:

<blockquote>[[Kur'an]]'ın uğultusunun arıların uğultusu gibi olduğu bir kasabanın halkına gideceksiniz. Bu nedenle hadislerle dikkatlerini dağıtmayın, onlarla meşgul olmayın. Kur'an'ı yalın bırakın ve rivayeti [[Allah]]'ın elçisinden (Allah'ın rahmeti ve bereketi onun üzerine olsun) ayırın!</blockquote>

Bununla birlikte, [[Kufe]]lilerin dinî hayatında [[Ömer]]'in tanımladığı [[Kur'an]]'ın merkezi konumu hızla değişiyordu. Birkaç on yıl sonra, [[Emevîler|Emevî]] halifesi [[Abdülmelik]]'e [[Kufe]]liler ile ilgili bir mektup gönderildi:<blockquote>
Rablerinin hükmünü terk ettiler ve dinleri için [[hadis]]ler aldılar. [[Kur'an]]'dan başka bilgiler edindiklerini iddia ediyorlar. Allah'tan olmayan, insanların eliyle yazılmış olan bir kitaba inanıyorlardı; sonra onu [[Muhammed|Resulullah]]'a atfettiler.</blockquote>Sonraki yıllarda hadislerin yazılmasına ve takip edilmesine karşı tabu o kadar geriledi ki, [[Emevîler|Emevi]] lideri [[Ömer bin Abdülazîz|II. Ömer]], hadislerin ilk resmi koleksiyonunun hazırlanmasını emretti. [[Ebu Bekir ibn Muhammed ibn Hazm|Ebu Bekir bin Muhammed bin Hazm]] ve [[Zührî|İbn Şihab Zuhrî]], [[Ömer bin Abdülazîz|II. Ömer]]'in emriyle hadis yazanlar arasındaydı.


[[Dırâr bin Amr]] gibi hadisi reddeden önemli İslam âlimleri vardı. ''Kitâbü Tenâḳużi'l-ḥadîs̱'', yani ''Hadis Çelişkileri'' isimli bir kitap yazdı. Bununla birlikte, hadis anlayışı önceki yüzyıllara göre o kadar değişmişti ki, Dırâr'ın hadis taraftarları tarafından dövüldüğü ve ölümüne kadar saklanmak zorunda kaldığı söylendi. 

[[Abbâsîler|Abbasi]]ler döneminde şair, ilahiyatçı, filozof ve hukukçu [[Nazzâm|İbrahim Nazzam]], sözlü hadislerin otoritesini reddeden [[Nazzamiyye]] adlı bir mezhep kurdu. Ünlü öğrencisi [[Cahiz]], hadisleri takip edenleri eleştirdi. [[Nazzâm|Nazzam]]'ın çağdaşı ve [[Şâfiîlik|Şafiilik]] mezhebinin kurucusu [[Şafii|El-Şafii]], ''Cima'ü'l-İlim'' adlı kitabında hadisleri reddedenlerin iddialarını çürütmeye ve hadislerin otoritesini kurmaya çalıştı. [[Farslar|Fars]] bilgin [[İbn Kuteybe]] ise, ''Te'vilu muhtelifi'l-hadis'' adlı kitabında [[Nazzâm|Nazzam]]'ın hadislere karşı argümanlarını çürütmeye çalıştı.

=== 19. yüzyıl ===
[[19. yüzyıl]]da, [[Güney Asya]]'da **Ehl-i Kur'an** hareketi, kısmen hadise çok fazla önem verdiğini düşündükleri [[Ehl-i Hadis]] hareketine tepki olarak oluşmuştur. [[Güney Asya]]'daki pek çok Ehl-i Kur'an taraftarı, eskiden [[Ehl-i Hadis]]'e bağlıydı; ancak kendilerini bazı hadisleri kabul etmekte yetersiz buldular. Abdullah Chakralawi, Khwaja Ahmad Din Amritsari, Chiragh Ali ve Aslam Jairajpuri, o dönemde [[Hindistan]]'da Kur'an Müslümanı inançlarını ilan eden insanlar arasındaydı.

=== 20. yüzyıl ===
[[20. yüzyıl]]ın başlarında [[Mısır]]'da, [[Muhammed Tawfiq Sidqi]] gibi Kur'an Müslümanlarının fikirleri, [[Muhammed Abduh]]'un reformist fikirlerinden, özellikle taklidin reddi ve Kur'an'a vurgu yapmasından ortaya çıktı. [[Mısır]]lı doktor ve yazar [[Muhammed Tawfiq Sidqi]], "sayısız saçma veya yozlaşmış geleneğin sızmasına izin verecek zaman geçene kadar hadislerin hiçbirinin kaydedilmediğini" belirtti. Muhammed Tawfiq Sidqi, [[Mısır]] dergisi [[Al-Manar]]'da yer alan ***İslam Tek Başına Kur'an'dır*** başlıklı bir makale yazdı. Bu makalede, Kur'an'ın bir rehber olarak yeterli olduğunu savunan, **"İnsan için zorunlu olan, Allah'ın Kitabı'nın ötesine geçmez."** şeklinde görüşleri vardı. Tawfiq Sidqi, **"Din için Kur'an'dan başka bir şey gerekli olsaydı, Peygamber onun tescilini yazılı olarak emrederdi ve Allah onun korunmasını garanti ederdi."*' demiştir.

Sidqi'nin [[Mısır]]'daki bazı meslektaşlarının yanı sıra, [[Muhammed Abu Zayd]] ve [[Ahmed Subhy Mansour]] da [[İran]]'da Kur'an Müslümanı inançları benimseyen bazı [[Reformizm|reformist]] alimlerdirler ve geleneksel yüksek öğrenim kurumlarından gelmiştirler. [[Şeyh Hadi Najmabadi]], [[Mirza Rida Quli Shari'at-Sanglaji]], [[Mohammad Sadeqi Tehrani]] ve [[Ayatollah Borqei]], [[Necef]] ve [[Kum, İran|Kum]]'daki geleneksel [[Şiilik|Şii]] üniversitelerinde eğitim gördü. Ancak bu üniversitelerde öğretilen [[İmamzade]]'ye saygı ve Raj'a'ya inanç gibi bazı inanç ve uygulamalar mantıksız ve [[Batıl inanç|batıl]] inançlardı ve Kur'an'da bir temeli yoktu. Kur'an'ı hadis merceğinden yorumlamaktansa, Kur'an'ı Kur'an ile yorumladılar. Bu reformist inançlar, [[Sanglaji]] ve diğer reformistler tarafından *Kashf al-Asrar* adlı kitapta yapılan eleştirileri çürütmeye çalışan [[Ruhullah Humeyni]] gibi geleneksel [[Şiilik|Şii]] alimler tarafından eleştirilere neden oldu.

Kur'an merkezli inançlar, [[İran İslam Devrimi]]'nden kısa bir süre sonra Sağlık ve Refah Bakan Yardımcısı ve Eğitim Bakanı Vekili olan [[İranlılar|İranlı]]-[[Amerikalılar|Amerikalı]] [[Ali Behzadnia]] gibi sıradan [[Müslüman]]lar arasında da yayıldı. İran'daki hükûmeti [[Demokrasi|demokratik]] olmadığı ve "Kur'an'ın İslam'ı"na tamamen yabancı olduğu için eleştirdi.

=== Günümüz ===

21. yüzyılda Kur'an Müslümanlığı inancı çeşitli ülkelerde yayıldı. Ancak taraftarları, [[Sünnilik|Sünni]] hukukunun bazı yönlerini içeren ülkelerde muhalefetle karşı karşıya kaldılar. Örneğin, [[Suudi Arabistan|Suudi]] bir bilgin olan [[Hassan Farhan al-Maliki|Hasan Farhan al-Maliki]], siyasi reformu teşvik ettiği ve [[Kur'an]]'a dönüşü desteklediği için defalarca tutuklandı. [[Suudi Arabistan]], araştırmacıyı yargılamaya, özellikle "terörizm ve ulusal güvenlik" davalarını ele almak üzere Ocak 2009'da kurulan [[Riyad]]'daki İhtisas Ceza Mahkemesi'nde başladı. 2019 yılında, [[Suudiler|Suudi]] kralıyla doğrudan bağlantılı olan savcılık, neredeyse tamamen [[Hassan Farhan al-Maliki|Maliki]]'nin dini görüşleriyle ilgili suçlamalar yöneltti ve mahkemeden kendisini [[İslam]]'ın "aşırılıkçı yorumlarına" dayanarak cezalandırmasını talep etti. [[Abdul Rahman el-Ahdal]] gibi diğer [[Suudi Arabistan|Suudi]] aydınları, hadislerin terk edilmesini ve Kur'an'a geri dönülmesini savunmaya devam ediyor.

[[Mısır]] ve [[Sudan]]'da da Kur'an Müslümanları, inançlarından dolayı tutuklandı.

[[Suriye]]li entelektüel [[Muhammed Şahrur]], hadislerin herhangi bir dini değeri olmadığını ve [[Kur'an]]'ın [[Müslüman]]lar için özel bir kaynak olması gerektiğini söylemiştir.

[[Rusya]]'da Kur'an Müslümanlığı inancının yayılması, özellikle [[Sünnilik|Sünni]] düzeninin öfkesini kışkırttı. [[Rusya Müftüler Konseyi]], Kur'an Müslümanlığına ve liderlerinin [[Rusya]]'da olduğunu söyleyen fetvanın aleyhine bir fetva yayınladı. Ancak fetvada adı geçen sözde Kur'an Müslümanı liderlerden biri olan [[Ruslar|Rus]] filozof [[Taufik Ibragim]], [[Rusya]]'daki iki grup arasında bir miktar örtüşme olsa da, inançlarının daha çok [[Cedidcilik]] geleneğine uygun olduğuna işaret etti.

[[Türkiye]]'de ise Kur'an Müslümanları, sosyal medyadan [[Diyanet İşleri Başkanlığı]]'nın Kur'an Müslümanlığı inancına yönelik eleştirilerine yanıt verdiler.

[[Güney Afrika Cumhuriyeti|Güney Afrika]]'da [[Oxford Üniversitesi|Oxford]] eğitimli [[İslam]] alimi [[Taj Hargey]], Açık Cami'yi kurdu. Adından da anlaşılacağı gibi [[Hargey]], caminin, kadınlar gibi [[Sünnilik|Sünni]] ve [[Şiilik|Şii]] camiler tarafından geleneksel olarak dışlanan demografiye daha açık olmasını amaçladı. Hargey, caminin ilkelerini "Kur'an merkezli, cinsiyet eşitliği, mezhepsel olmayan, kültürler arası ve bağımsız" olarak tanımlamıştır.

== Önemli kuruluşlar ==

=== Ehl-i Kuran ===
Ehl-i Kuran, [[Kur'an]]'ı en mükemmel [[hadis]] anlamına gelen "ahsen hadis" olarak nitelendiren ve dolayısıyla ilaveye gerek olmadığını iddia eden [[Abdullah Çekralevi]]'nin oluşturduğu bir organizasyondur. Onun hareketi tamamen [[Kur'an]]'ın [[sure]] ve [[ayet]]lerine dayanmaktadır. Çekralevi'nin görüşü, [[Kur'an]]'ın kendisinin geleneğin en mükemmel kaynağı olduğu ve sadece takip edilebileceğiydi. Çekralevi'ye göre, [[Muhammed]] yalnızca [[vahiy]] alabilirdi ve bu [[Kur'an]]'dı. [[Kur'an]]'ın, [[Muhammed]]'in öğretilerinin tek kaynağı olan ilahi bilgeliğin tek kaydı olduğunu ve daha sonra gelen tüm hadis [[külliyat]]ının yerini aldığını ileri sürer.

=== İzgi Amal ===
Bu, [[Kazakistan]]'da, [[Kiril alfabesi]] ile adı "Ізгі амал" olan Kur'an Müslümanı bir kuruluştur. [[Latin harfleri|Latin alfabesi]]ne *İzgi amal* olarak çevrilebilir. Tahminen 70 ila 80 bin üyesi vardır. Lideri [[Aslbek Musin]], eski Meclis Başkanı [[Aslan Musin]]'in oğludur.

*"İlk gerçek Kur'ancı, Kur'an'dan başka hiçbir şeye uymayan Hz. Muhammed'dir. Kur'ancılar bu konuda yeni bir yön değildir." —&thinsp;Aslbek Musin*

=== Kala Kato ===
Kala Kato, taraftarları çoğunlukla [[Nijerya]]'nın kuzeyinde ikamet eden ve bazı taraftarları [[Nijer]]'de ikamet eden Kur'an Müslümanı bir harekettir. Kala Kato, ölümünden sonra [[Muhammed]]'e atfedilen sözler veya hadislere atıfta bulunarak [[Hausaca|Hausa]] dilinde "adam diyor" anlamına gelir. Kala Kato taraftarları otorite olarak sadece [[Kur'an]]'ı kabul ediyor ve Kala Allah yani "Allah diyor" dışında hiçbir şeye inanmıyorlar.

=== Malezyalı Kuran Derneği ===
[[Malezyalı Kuran Derneği]], [[Kasım Ahmet]] tarafından kuruldu. Hareket, saçın avret statüsünün reddedilmesi; bu nedenle Kur'an Müslümanlarına göre Kur'an'da olmayan başörtüsüne uyulması konusunda bir rahatlama sergilemektedir.

=== Kuran Sünnet Cemiyeti ===
[[Kuran Sünnet Derneği]] [[Hindistan|Hindistan'da]] bir Kur'an Müslümanı harekettir. Hareket, Hindistan'da karma cemaate [[namaz]] kıldıran ilk kadının arkasındaydı. Kerala'da bir ofis ve karargah tutarlar Kerala'da büyük bir Kur'an Müslümanı topluluğu var. Liderlerinden biri olan [[Jamida Beevi]], Hindistan'ın çoğunlukla Sünni esinli Müslüman Kişisel Hukuk (Şeriat) Uygulama Yasası, 1937'ye dayanan üçlü talak yasasına karşı da konuştu. [[Hindistan|Hindistan'daki]] Kuran Sünnet Cemiyeti'nin en belirgin selefi, 19. yüzyılda [[Ahmet Han|Ahmet Han'ın]] ortaya koyduğu görüşlerdendi.

=== Tolu-e-İslam ===
Hareket [[Ghulam Ahmet Pervez]] tarafından başlatıldı. [[Ghulam Ahmet Pervez]] tüm hadisleri reddetmedi; ancak o, sadece "Kur'an'a uygun olan veya Peygamber'in ve ashabının ahlâkını lekelemeyen" hadisleri kabul etmiştir. Örgüt, Pervez'in öğretilerinin kitaplarını, broşürlerini ve kayıtlarını yayınlar ve dağıtır. Tolu-e-İslam herhangi bir siyasi partiye veya herhangi bir dini grup veya mezhebe ait değildir.

=== Birleşik Göndericiler Uluslararası ===
Amerika Birleşik Devletleri'nde, 20. yüzyılın sonunda, Kuran'da varsayımsal bir matematiksel kod olan Kuran kodunun (Kod 19) kaşifi olarak bilinen Mısırlı Kurancı biyokimyacı [[Reşad Halife|Rashad Khalifa]], teolojik bir doktrin geliştirdi. Diğer birçok ülkede Kurancıları etkiledi. Bilgisayarların yardımıyla Kuran'ın sayısal bir analizini yaptı ve bu da ona göre Kuran'ın ilahi kaynaklı olduğunu açıkça kanıtladı. Kuran'ın 74. sûresinde "en büyük mucizelerden biri" olarak anılan 19 sayısı, temel rolü oynamıştır. R.Halife'ye göre Kur'an'ın yapısında her yerde bulunabilen ve bir Kur'an Müslümanının böylesine büyük bir mucizeyi keşfetmesi, Kur'an Müslümanlığı yaklaşımı ispatlamıştır. Bazıları bu inançlara karşı çıktı ve 1990'da Khalifa, Sünni Cemaat ül-Fuqra grubuyla bağlantılı biri tarafından öldürüldü.

Khalifa tarafından kurulan "United Submitters International" (USI) organizasyonunun merkezi Tucson'dadır ve 1985'ten beri "Submitter's Perspective" başlıklı aylık bir bülten yayınlamaktadır. Hareket, "Kur'an, Kuran'ın tamamı ve Kuran'dan başka bir şey değil" ifadesini popüler hale getirdi.

Kürt asıllı [[Türkler|Türk]] aktivist [[Edip Yüksel]], başlangıçta Türkiye'de Kuran-İslam devrimi için kampanya yürüttü, bu yüzden hapsedildi. Daha sonra Halife ile tanışmış ve "19 mucize"ye şahit olduktan sonra teşkilata katılmıştır. 1989 yılında bu nedenle ülkeyi terk etmek zorunda kaldı ve Tucson'daki genel merkeze katıldı. Yüksel ve diğer iki yazar kendi Kuran çevirilerini oluşturdular. Ancak bazı noktalarda onun görüşleri Halife'nin görüşlerinden farklıdır.

Malezya'da Teslim olan Kassim Ahmed, Müslümanların geri kalmışlığından sorumlu oldukları için hadis ve tüm İslam geleneğinin bilimsel bir değerlendirmesini talep ettiği bir kitap yazdı. O, Kur'an'ı Muhammed'in tek sünneti olarak görmüş ve klasik Sünni sünnet görüşünü eleştirmiştir. Kitabı Malezya'da yasaklandı ve Ahmed [[Kâfir|kafir]] ilan edildi.

Halife'nin fikirlerinden etkilenenler arasında [[Edip Yüksel]], [[Ahmed Reşad]] ve Nijeryalı Yüksek Mahkeme Yargıcı [[Isa Othman]].

=== Türkiye'de Kur'an Müslümanlığı ===
Kur'an Müslümanlığı düşüncesi; Kur'an Müslümanlığı, tek kaynak Kur'an, Sadece Kur'an gibi söylem ve fikirlerle yakın dönemde Türkiye'de de kendisine yer bulmuştur. Kur'an İslam'ı söyleminin [[Yaşar Nuri Öztürk]] tarafından (öncesinde Hüseyin Atay) popülerleştiğini görüyoruz. Türkiye'de Kur'an İslamcılığının etkilendiği iki unsur olarak [[Oryantalizm|Oryantalistler]] ve İslami hareketlerin yaklaşımları üzerinde duruluyor. Kur'an İslamı anlayışının gelişmesi ve yayılması konusunda oryantalistlerin eserleri çok fazla etkili olmuştur. Doksanlı yılların başında, Yaşar Nuri Öztürk'ün "Kur'ana Dönüş" çağrısı ile yaptığı konuşmalar ve yayınladığı kitaplar, toplumda merak uyandırdı.

Bazı Kur'an İslamı savunucularının temel görüşleri şu şekilde sıralanabilir:

* Kur'an, dinde tek otorite ve tek kaynaktır.
* Kur'an'da nesh yoktur. Kur'an'ın bütün ayetleri muhkemdir.
* Kur'an anlaşılırdır. Kur'an'ı, okuyan herkes anlayabilir.
* Kur'an devrimcidir. (Yenilikçidir) Kavramlara yeni anlamlar yüklemiştir.
* Kur'an anlaşılarak okunmalıdır.
* Sıradan insanlar, Kur'an'ı doğrudan anlayabilir ve yorumlayabilir.
* Mealle buluşma gereklidir.
* Kur'an'ın öğretmeni Allah'tır.

== Yasal durum ==
Günümüzde çeşitli Kur'an Müslümanı yazarlar, yaptırımlardan kaçınmak için eserlerini gerçek adları yerine [[anonim]] bir biçimde takma isimler altında yayımlamaktadır. Kur'an Müslümanı düşüncelere sahip akademisyen ve diğer kişilere bazı devletler tarafından cezai yaptırımlar uygulanmaktadır. Mısırlı Kur'an Müslümanı yazar [[Ahmed Subhi Mansur]], Kur'an Müslümanı kişilerin "İslam'ı aşağıladıkları" gerekçesi ile tutuklandıklarını, cezalandırıldıklarını ve sürgüne yollandıklarını belirterek Mısır'da yer alan [[El-Ezher Üniversitesi]]'nden Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek zorunda kaldığını yazmıştır.

2015'te [[Sudan]]'da yaşları 15 ile 51 arasında değişen 25 erkek, [[Sünnet (din)|Sünnet]]'i kabul etmedikleri ve sadece Kur'an'ı otorite kabul ettikleri nedeniyle tutuklanarak [[Ölüm cezası|ölüm istemiyle]] yargılanmıştır. Sudan'da Kur'an Müslümanlığına dair düşünceler [[dinden çıkma]] olarak değerlendirilmektedir.

== Ayrıca bakınız ==
* [[Mezhepsiz Müslüman]]lar
* [[İslam dünyasında liberalizm ve ilerlemecilik|İslami liberalizm]]

== Kaynakça ==


== Konuyla ilgili yayınlar ==

* Aisha Y. Musa, *Hadith as Scripture: Discussions on the Authority of Prophetic Traditions in Islam*, New York: Palgrave, 2008. .
* Ali Usman Qasmi, *Questioning the Authority of the Past: The Ahl al-Qur'an Movements in the Punjab*, Oxford University Press, 2012. .
* Daniel Brown, *Rethinking Tradition in Modern Islamic Thought'', Cambridge University Press, 1996. .