Spartaküs (film)

***Spartaküs*** (), Stanley Kubrick'in yönettiği 1960 yapımı bir Amerikan epik tarihi drama filmidir. Kirk Douglas'ın başrolde olduğu film, Üçüncü Köle Savaşı sırasında Roma'ya karşı isyan başlatan bir köle ve gladyatör olan Spartaküs'ün hikâyesini anlatır. Dalton Trumbo'nun senaryosunu yazdığı yapım, Howard Fast'in 1951 tarihli aynı adlı romanından uyarlandı. Filmde Laurence Olivier, Roma generali ve politikacı Marcus Licinius Crassus'u, Charles Laughton ise rakip senatör Sempronius Gracchus'u canlandırırken; Peter Ustinov, gladyatör okulunun sahibi Lentulus Batiatus rolündedir. John Gavin, Jül Sezar'ı, Jean Simmons ise Spartaküs'ün kurgusal eşi Varinia'yı oynar. Tony Curtis ise yine kurgu bir karakter olan köle Antoninus'u canlandırır.

Douglas'ın şirketi Bryna Productions, filmin yapımcılığını üstlenirken, çekimlerin üçüncü haftasında ilk yönetmen Anthony Mann'i görevden aldı. Bunun üzerine, Douglas'ın daha önce *[[Zafer Yolları]]* (1957) filminde birlikte çalıştığı Stanley Kubrick yönetmen koltuğuna geçti. Ancak bu, Kubrick'in sanatsal kontrolü tamamen elinde tutamadığı tek film oldu. Senarist Dalton Trumbo, o dönemde Hollywood Onlusu'ndan biri olarak kara listeye alınmıştı. Douglas, Trumbo'nun *Spartacus*'un senaristi olduğunu kamuoyuna duyurdu ve ABD başkanı John F. Kennedy, Amerikan Lejyonu'nun protesto gösterilerini aşarak filmi izledi. Bu olay, Hollywood'daki kara liste uygulamasının sona ermesine katkı sağladı. Howard Fast'in kitabı da kara listeye alınmış ve yazar ilk baskıyı kendi imkânlarıyla yayımlamak zorunda kalmıştı.

## Konusu
Köleliğin egemen sınıflara karşı ilk ayaklanışına çağdaş ve modern bir yorum getiren filmde Spartacus (Kirk Douglas) Roma dönemininde yaşayan cesur bir gladyatördür ve davasında ona inanıp destekleyen Varinia ile bağımsızlıkları için verdikleri mücadele anlatılmaktadır.

Spartaküs, bir savaşta Romalılara esir düşmüş, Roma'da köle olarak satılmıştı. Bir süre sonra sahibinden kaçmış ve kiralık asker olmuştu. Kiralık asker olduktan sonra bir gladyatör okulunun sahibine satılmış ve diğer kölelerle birlikte gladyatör olarak yetiştirilmişti. Spartaküs, arkadaşlarına önce kaçmak, sonra da bir ayaklanma başlatmak fikrini kabul ettirmiştir. General Crassus'un meydan okumasıyla Spartacus özgürlük ve Roma İmparatorluğu'nun gücüyle yüzleşmek zorunda kalır.

## Oyuncular

* Kirk Douglas - Spartacus 
* Laurence Olivier - Marcus Licinius Crassus 
* Tony Curtis - Antoninus 
* Jean Simmons - Varinia 
* Charles Laughton - Sempronius Gracchus 
* Peter Ustinov - Lentulus Batiatus 
* John Gavin - Julius Caesar 
* Nina Foch - Helena Glabrus 
* John Ireland - Crixus 
* Herbert Lom - Tigranes Levantus 
* John Dall - Marcus Publius Glabrus 
* Charles McGraw - Marcellus 
* Joanna Barnes - Claudia Marius 
* Harold J. Stone - David 
* Woody Strode - Draba 
* Peter Brocco - Ramon 
* Robert J. Wilke - Gardiyan
* Nick Dennis - Dionysius (Nicholas Dennis) 
* John Hoyt - Caius 
* Frederick Worlock - Laelius (Frederic Worlock)

## Dönemsel Önemi
Filmin senaristi olan Dalton Trumbo Amerika'da o yıllarda hakim olan  McCarthyci rüzgâr sırasında 1947 yılında komünist olmakla suçlanmış, kara listeye alınmış ve hapis cezasına çarptırılmıştır. Kendisi gibi kara listedeki yazarlar takma isimler altında çalışmışlardır. Bu filmde Trumbo'nun gerçek ismi ilk kez yayınlanarak McCarthy'ci yasak delinmiştir. Bu yasağın delinmesinde Trumbo'nun isminin jenerikte yayınlanmasında ısrar eden Kirk Douglas'ın da büyük payı vardır.

## Ödülleri
* En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar Ödülü, 1961 (Peter Ustinov)
* En İyi Görüntü Yönetmeni Oscar Ödülü, 1961 (Russell Metty)
* En İyi Sanat Yönetmeni Oscar Ödülü, 1961
* En İyi Kostüm Tasarımı Oscar Ödülü, 1961
* En İyi Film Altın Küre Ödülü, 1961

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*