open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Armut

**Armut**, gülgiller (Rosaceae) familyasının Amygdaloideae alt familyasında sınıflanan ***Pyrus*** cinsine ait ağaç nitelikli bitki türleriyle, bu türlerden bazılarının aynı adlı (pomaceous) yenilebilir meyvesidir.

Armut dünya çapında üretilen ve tüketilen, ağaçta yetişen ve yaz sonundan ekim ayına kadar hasat edilen meyvedir.

Bazı armut türleri, yenilebilir meyveleri ve meyve suları için değerlenirken diğerleri ağaç olarak yetiştirilmektedir.

Ağaç orta büyüklüktedir ve Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın kıyı ve hafif ılıman bölgelerine özgüdür. Armut ağacı, yüksek kaliteli nefesli ahşap müzik aletlerinin ve mobilya üretiminde tercih edilen malzemelerdendir.

Dünyada hem şekil hem de tat bakımından birbirinden farklı olan, bilinen yaklaşık 3000 çeşit armut yetiştirilir.

Meyveler taze, konserve, meyve suyu veya kurutulmuş olarak tüketilir.

Her iki yarı kürenin ılıman iklim kuşağı ülkelerinde yetiştirilen armut, dünyanın en önemli meyve ağaçlarından biridir. Armut ağacı tepeye doğru genişleyen ve olgunlaştığında 13 metreye kadar ulaşan boyuyla elma ağacından daha uzun ve daha diktir.
 
Armut, genellikle bir yaşındaki anaç armut fidanları aşılanarak ya da çelikleme yoluyla üretilir.
Armut ağaçları oldukça uzun ömürlüdür (50-75 yıl) ve iyi bakılıp budanmazsa boyları iyice uzar. Dikildikten 4-7 yıl sonra meyve vermeye başlayan bir armut ağacı 8-10 yaşlarındayken 25–50&nbsp;kg meyve verebilir.

## Türler
Batı Avrupa, Kuzey Afrika ve tüm Asya'da doğal olarak yetişen armutun dünyada yaklaşık 72 türü vardır:

### Dünya üretimi

## Fotoğraflar

Dosya:(MHNT) Poirier Fleurs et feuilles.jpg|  Armut çiçekleri 
Dosya:Armut çiçekleri.jpg|  Armut çiçekleri 
Dosya:More pears.jpg|Çeşitli armutlar 
Dosya:Pear tree flowers.jpg|Armut ağacı çiçekleri
Dosya:Armutlar.JPG|Satılmak üzere hazırlanmış armutlar


## Dış bağlantılar

## Kaynakça
Aksaray Ulu Camii

**Aksaray Ulu Cami**, Karamanoğlu Camii adıyla da bilinen Aksaray merkezinde yer alan camidir.

Yığma bir tepe üzerinde bulunan caminin kitabesinde, 1408-1409 yıllarında *[[Karamanoğlu Mehmed Bey|Karamanoğlu]] Mehmet Bey* tarafından Mimar Mehmet Firuz Bey'e yaptırıldığı yazılıdır.

Anadolu Selçuklu Beyliklerinin tipik süslemeleri ile bezenmiş batı portali ile iç mekâna ve doğu kale duvarlarına girilen, diğer yanda sağlam payandalarla desteklenen cami, yatık dikdörtgen bir plana sahiptir.

Mehmet Bey'in oğlu İbrahim Bey zamanında 1482-1483'te büyük tamiratlar görmüştür. Bugünkü minaresi 1925'te yapılmıştır.

Kareye yakın dikdörtgen planlı bir yapıdır. Giriş batıya kaydırılmış, girişi eyvan şeklinde düzenlenmiş, harim kısmı kuzey-güney doğrultusunda olup mihrap ön kubbesine Türk üçgeni ile geçiş sağlanmıştır. Yapının kuzey tarafı iki katlı düzenleme gösterir. İç mekân orijinalliğini korumuştur. İç mekânda kemerlerin sivrilmesi gotik etkilidir. Mihrabı alçı malzemesidir. Yapıda hakim malzeme kesme taştır.
Sultanhanı, Aksaray

**Sultanhanı**, Aksaray ilinin bir ilçesidir.

İlçenin yüzölçümü 463 km²dir. Sultanhanı ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 940 metredir.

24 Şubat 1953'te belediye teşkilatı kurulmuştur.
Merkez ilçeye bağlı bir belde iken 2017'de yayımlanan KHK ile ilçe olmuştur. Adını, sınırları içinde bulunan Selçuklu kervansarayı Sultan Han'dan almaktadır. Daha önce Aksaray Merkez ilçeye bağlı olan Yeşiltömek adındaki köy, KHK ile Sultanhanı'na bağlanmıştır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet'te Sultanhanı Belediyesi
Ömer Nasuhi Bilmen

**Ömer Nasuhi Bilmen** (10 Ocak 1883 - 13 Ekim 1971), Türk din alimi ve 5. Diyanet İşleri Başkanı.

İlk tahsiline Ahmediye Medresesi müderrisi Abdürrezzak İlmî ile Erzurum Müftüsü Müderris Hüseyin Râkî Efendilerden okuyarak başladı. 1908 yılında İstanbul'a gelen Bilmen, Fatih **[[Dersiam|Dersiâm]]**larından Tokatlı Şakir Efendi'nin derslerine devam etti ve icazet aldı. Daha sonra Medresetü'l-Kuzat'a girdi. Burada dört yıl hukuk tahsil etti. 1912 yılında açılan ru'us imtihanını da kazandı.

Fatih dersi'âmları arasına katıldı. Fatih Camii'nde, Satırlı Medresesi'nde ve Darüşşafaka'da dersler veren ve kısa bir zaman içerisinde istidat ve kabiliyeti ile kendisini tanıtan Ömer Nasûhî Bilmen; ayrıca İstanbul İmam-Hatip Okulu ve Yüksek İslâm Enstitüsü'nde usûl-i fıkıh ve ilm-i kelâm dersleri okuttu. Temyiz Mahkemesi Şer'iyye Dairesi Mümeyyizliğinde de bulundu. 1943 yılında seçimle İstanbul Müftülüğü'ne tayin oldu.

30 Haziran 1960 tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığına getirildiyse de bir yıl sonra emekliye ayrıldı. 13 Ekim 1971 tarihinde hayatını yitirdi.

Dinî konularda yazdığı eserleri ile tanınan Ömer Nasûhî Bilmen'in başlıca eserleri olan "Hukuk-u İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye kamûsu", "Kur'an-ı Kerim'in Meâl-i Âlisi ve Tefsîri" ile "Büyük İslâm İlmihâli" yanında yayınlanmış ve yayınlanmamış pek çok eseri bulunmaktadır.

## Kitapları
* *İslam Hukukunda Manevi Zararların Tazmini*, 1941
* *Kuran-ı Kerim'den Dersler ve Öğütler*, 1947-50, 3 cilt
* *Eshab-ı Kiram*, 1948.
* *Yüksek İslam Ahlakı*, 1949
* *[[Büyük İslâm İlmihâli]]*, 1949
* *Hukuku İslamiye ve Istılahat-ı Fıkhiye Kamusu*, 1949-52, 6 cilt
* *Sureti Feth Tefsiri*, 1953
* *Tefsir Tarihi*, 1955
* *[[Kur'an-ı Kerîm'in Tefsîri ve Türkçe Me'âl-i Âlîsi]]*, 1956
* *Sualli Cevaplı Dini Bilgiler*, 1959
* *Muvazzah İlmi Kelam*, 1959
* *İlmi Tevhid*, 1962
* *Beşyüz Hadisi Şerif*

## Kaynakça
Eğri Minare

**Eğri Minare**, Aksaray şehir merkezinde yer almaktadır.
Selçuklu dönemine ait olup, 1221-1237 yılları arasında I. Alâeddin Keykubad döneminde yapılmıştır. Kırmızı tuğladan yapıldığı için **Kızıl Minare** olarak da anılmaktadır.

Dört köşe bir kaidenin üzerine oturtulan silindirik gövde, ince bir silme ile iki kısma bölünmüş, alt kısmı zikzak, üst kısmı mavi ve yeşil çini mozaiklerle kaplanmıştır. Minare yıkılma tehlikesi ile karşı karşıya olması nedeniyle 1973 yılında çelik halatlarla bağlanmıştır. Yanındaki cami, sonradan yapılmıştır.
Türkiye'deki ulu camiler listesi

**Ulu cami** veya **câmi-i kebîr**, bir Türk şehrinin en büyük cuma camisidir. İsim, daha sonra inşa edilmiş olan camiler daha büyük olsa bile, genellikle uygulandığı ilk camiye özgü bir kullanımdır. Ulu cami bir şehrin en büyük camisi idi; vatandaşlar cuma namazlarını kılmak için bu camilerde toplanırdı. Ancak günümüzde, bir şehirdeki Müslümanların cuma namazını kılmak için farklı camilerde toplanması yaygındır.

## Liste
Haber

**Haber** ya da **sava**, güncel ve ilginç bir olayın olduğunca nesnel ve gerçeğe uygun bir biçimde sunulmasıdır. Haber metninde her türlü taraflı değerlendirmelerden ve söz oyunlarından uzak durulur. Metin kısa, haber dili de yalındır.

Bu haber tekniği son derece katı kurallara tabidir. Haberi yazan kişinin, sahip olduğu yaratıcılık alanı sınırlıdır. "*Okurlarımız için yazıyoruz, hakkında yazı yazdıklarımız için değil*" görüşü hakimdir. Nitekim hatır için gazetecilik yapmak sakıncalıdır. Bir kısa ya da karmaşık haber metninde uyulması gereken kurallar şunlardır:

* Güncel, haber yeni olmalı ve kolay iletilebilmelidir.
* Konu ilginç olmalıdır.
* Konu önemli olmalıdır.
* Konu ilinti yaratmalıdır.
* Konu kısa ve öz olmalıdır.

Haber katıksız gerçekleri iletir. Olası olduğunca **5N 1K** kuralına uymalıdır: *Kim? Ne, Ne zaman? Nerede? Nasıl? Neden? - *Nereden* sorusu kaynağa yönelik sorudur.

;Örneğin:*27 yaşındaki İstanbullu A.K. çarşamba gecesi özel otosuyla Bodrum yakınlarında geçirdiği kaza sonucu hayatını yitirdi. Polisin yaptığı açıklamaya göre, sol virajı çok açıktan almaya çalışırken sağdaki bankete düştüğünde A.K, Türkbükü istikametine doğru yol almaktaydı. Direksiyonu düzelttikten hemen sonra aracı kaymaya başladı ve hızla bir duvara çarptı.''

## Ayrıca bakınız
* 
* Öğretici metinler

## Kaynakça
Nükleer fisyon

**Fisyon**, kütle numarası çok büyük bir atom çekirdeğinin parçalanarak kütle numarası küçük iki veya daha fazla çekirdeğe dönüşmesi olayıdır. Fisyon reaksiyonlarında radyoaktif elementler kullanılır ve tepkimeler için bir ilk enerjiye (aktiflenme enerjisi) ihtiyaç vardır. Reaksiyon sonucunda kararsız çekirdekler ve nötron oluşur. Oluşan nötronların her biri yeni bir uranyum atomu ile tepkimeye girer. Bu esnada açığa çıkan nötronlar ortamdan uzaklaştırılmazsa tepkime zincirleme olarak devam eder.

Fisyon reaksiyonları kontrollü olarak gerçekleştirilmelidir. Eğer reaksiyonlar kontrol altına alınmazsa açığa çıkan enerji büyük bir patlama oluşturur. Buna nükleer bomba ya da atom bombası denir. Bu olayda büyük miktarda enerji açığa çıkar. Bölünme tepkimeleri atom bombalarının yapımında ve nükleer santrallerde enerji üretiminde kullanılır.

Mesela Uranyum-235 nötron bombardımanına tutulur. Bombardımanda uranyum bir adet nötron alarak Uranyum-236 haline geçer ve kendiliğinden parçalanarak baryum-142 ve kripton-91'e dönüşür. Bununla birlikte üç nötron salar. Eğer salınan 3 nötron ortamdan alınmazsa bu nötronlar diğer Uranyum-235 atomlarının yapısına katılır ve bu tepkime zincirleme olarak devam eder. Her bir Uranyum-236 atomu parçalandığı sırada saldığı 3 nötron yanında enerji de açığa çıkarır. Açığa çıkan bu enerji 20.000 ton TNT'nin enerjisine eşittir. Fisyon tepkimelerinde açığa çıkan enerji, nükleer reaktörlerde kontrollü olarak kullanılarak enerji elde edilebilir. Ayrıca açığa çıkan alfa ve gama ışınları bilimsel deneylerde kullanılır.

## Ayırca bakınız
Fizyon iz tarihlendirmesi

## Kaynakça
Vitamin

**Vitamin**, bir canlının metabolizmasının düzgün çalışması için küçük miktarlarda ihtiyaç duyduğu temel bir mikro besin olan organik bir moleküldür (veya kimyasal olarak yakından ilişkili bir molekül grubudur, yani vitamerlerdir). Esansiyel besinler canlıda ya hiç sentezlenemez ya da yeterli miktarlarda sentezlenemez ve bu nedenle beslenme yoluyla alınması gerekir. C vitamini bazı türler tarafından sentezlenebilirken diğerleri tarafından sentezlenemez; ilk etapta bir vitamin değildir, ikinci sıradadır. *Vitamin* terimi diğer üç temel besin grubunu içermez: mineraller, esansiyel yağ asitleri ve esansiyel amino asitler. Çoğu vitamin tek bir molekül değil, vitaminler adı verilen ilgili molekül gruplarıdır. Örneğin, sekiz E vitamini vardır: dört tokoferol ve dört tokotrienol. Bazı kaynaklar kolin de dahil olmak üzere on dört vitamini listeler, ancak büyük sağlık kuruluşları on üç vitamini listeler: A vitamini (tüm trans-retinol, tüm-trans-retinil-esterler, ayrıca tüm-trans-beta-karoten ve diğer provitamin A karotenoidleri olarak), B1 vitamini (tiamin), B2 vitamini (riboflavin), B3 vitamini (niasin), B5 vitamini (pantotenik asit), B6 vitamini (piridoksin), B7 vitamini (biyotin), B9 vitamini (folik asit veya folat), B12 vitamini (kobalaminler), C vitamini (askorbik asit), D vitamini (kalsiferoller), E vitamini (tokoferoller ve tokotrienoller) ve K vitamini (filokinon ve menakinonlar).

Tüm vitaminler 1913 ile 1948 arasında keşfedildi (tanımlandı). Tarihsel olarak, beslenmeden vitamin alımı eksik olduğunda, sonuçlar vitamin eksikliği hastalıklarıydı. Daha sonra, 1935'ten başlayarak, ticari olarak üretilen maya özü B vitamini kompleksi ve yarı sentetik C vitamini tabletleri piyasaya çıktı. Bunu 1950'lerde, genel popülasyondaki vitamin eksikliklerini önlemek için multivitaminler de dahil olmak üzere vitamin takviyelerinin seri üretimi ve pazarlanması izledi. Hükûmetler, eksiklikleri önlemek için gıda takviyesi olarak adlandırılan un veya süt gibi temel gıdalara bazı vitaminlerin eklenmesini zorunlu kılmıştır. Hamilelik sırasında folik asit takviyesi önerileri, bebek nöral tüp defekti riskini azaltmıştır.

## Kökenbilim
"Vitamin" terimi, 1912'de Polonyalı biyokimyacı Casimir Funk tarafından Lister Önleyici Tıp Enstitüsü'nde çalışırken icat edilen bileşik bir kelime olan "vitamin"den türetilmiştir. Funk, adı *vital* (yaşamsal) ve *amin*den oluşturdu, çünkü beriberi ve belki de diğer benzer diyet eksikliği hastalıklarını önleyen bu organik mikrobesin gıda faktörlerinin yaşam için gerekli olduğu, dolayısıyla "hayati" olduğu ve kimyasal aminler, dolayısıyla "amin" olduğu ortaya çıktı. Bu, tiamin için doğruydu, ancak C vitamini ve bu tür diğer mikro besinlerin amin olmadığı bulunduktan sonra, sözcük İngilizcede "vitamin" olarak kısaltıldı.

## Ayrıca bakınız
* Biyomoleküller listesi
* B12 vitamini eksikliği
* B vitaminleri
* E vitamini eksikliği
* B12 vitamini eksikliği
* Mineral (besin)
* Enzim
* Protein
* Yağ
* Karbonhidrat
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* PDF formatında USDA RDA grafiği 
* Health Canada Diyet Referans Alımları Vitaminler için Referans Tablosu 
* NIH Diyet Takviyeleri Ofisi: Bilgi Sayfaları
D vitamini

**D vitamini**, **kalsiferol** olarak da bilinir. Yağda çözünebilen vitaminlerden biridir. Kalsiyum ve fosforun sindirim yollarında kullanımı ve emilimi ile özellikle çocuklarda büyüme için gereklidir.

Kas zayıflığına karşı vücudu korur, kalp atışının düzenlenmesinde etkilidir, bağışıklık sistemini kuvvetlendirir, tiroit fonksiyonları ve normal kan pıhtılaşması için gereklidir. D vitamini sindirim sisteminden kalsiyum emilimini artırır ve kemiklerde kalsiyum birikimine yardım eder. D vitamini kalsiyum emilimini ve kalsiyumun aktif taşınmasını hızlandırarak artırır. Özellikle bağırsak dokularındaki epitel hücrelerde kalsiyum emilimine yardım eden, kalsiyum-bağlayıcı proteinlerin oluşumunu artırır. Vücuda besinler yoluyla Provitamin-D şeklinde alınır. Güneş ışınlarının etkisiyle deride D vitaminine dönüşür. Bu vitamin, kalsiyum ve fosforun bağırsakta emilimi ve vücutta kullanımı için gereklidir. Kuvvetli kemik ve dişler, bu vitaminin kalsiyumu buralara yerleştirmesiyle olur.

Kaynakları: Karaciğer, balık, balık yağı, yumurta, tereyağı, peynir, mantar ve süttür.

Günlük ihtiyaç: 0-30 yaş arası için 200 IU, 31-50 yaş arası için 300 IU, 51-70 yaş arası için 400 IU ve 71 yaş ve üzeri için 600 IU'dur.

Eksik: 20&nbsp;ng/mL den az Yetersiz: 21-29&nbsp;ng/mL arasında Normal: 41-80&nbsp;ng/mL Toksik: 100&nbsp;ng/mL den fazla serumdaki düzeylerine göre sınıflandırlıması.

Azlığında, az miktar da kalsiyum ve fosfor alınmasına bağlı olarak kemiklerde yumuşamaya ve kemik ve diş yapısında bozulmalara neden olur.

Fazlası; bulantı ve kusma yapar, böbreklere zarar verir.

## Dış bağlantılar

* Tıbbi bilgi  
* Ne kadar Vitamin D?
* Grip Salgını ve D Vitamini İlişkisi 
* D Vitamini ve Kanser İlişkisi 

## Kaynakça
A vitamini

**A vitamini**, göz problemlerini ve körlüğü önler. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirerek cilt sorunlarını engeller. Ayrıca sindirim sisteminde oluşan ülserleri tedavi eder; soğuk algınlığına ve böbreklerde, mesanede, akciğerlerde ve mukus zarlarında enfeksiyonlara karşı vücudu korur. Eksikliğinde gece körlüklerine benzer hastalıklar görülür.

A vitamini dokuların bakım ve onarımı, yeni hücrelerin gelişmesi, kemiklerin ve dişlerin oluşumu için de önemlidir. Antioksidan olarak faaliyet yaparak hücreleri kansere ve diğer hastalıklara karşı korur, yaşlanma sürecini yavaşlatır, yağ depolanmasına yardımcı olur. A vitamininin vücut açısından diğer bir önemi, proteinlerin A vitamini olmadan kullanılamamasıdır.

*A vitamininin iki formu vardır:*

* Hayvansal ürünlerde bulunan önceden oluşturulmuş A vitamini (retinol, retinal ve retinoik asit bileşikleri)
* Bitkisel gıdalarda bulunan provitamin A karotenoidleri (alfa-karoten, beta-karoten)

***A vitamini içeren besinler***

* **A vitamini içeren hayvansal besinler:** Peynir, süt, yoğurt, yumurta, karaciğer ürünleri, yağlı balıklar, havyar. 
* **Beta-karoten içeren bitkisel besinler:** Sarı, kırmızı ve yeşil (yapraklı) sebzeler (Ispanak, brokoli, lahana, pazı, kırmızı biber, domates, havuç, şalgam, tatlı patates, bal kabağı vb.), sarı meyveler (mango, greyfurt, kavun, kayısı vb.)

***A vitamini eksikliği neden olur?***

* Uzun süre boyunca A vitamini içeren besinlerden tüketmemek,
* Bağırsak veya pankreas ameliyatı,
* Karaciğer bozuklukları (A vitamininin çoğu karaciğerde depolanır),
* Bağırsakların yağ emilimini ve dolayısıyla A vitamini emilimini bozan hastalıklar (Çölyak hastalığı, kronik ishal, safra kanallarının tıkanması, bazı pankreas bozuklukları, kistik fibrozis vb.),
* Uzun süredir yaşanan şiddetli protein ve kalori eksikliği A vitamini eksikliğine neden olabilir.

***A vitamini eksikliği belirtileri***

A vitamini eksikliği çok sık görülmemekle birlikte, eksikliğinde derinin pullanması, akne gibi cilt sorunları, iskelet gelişiminin duraklamasını içeren büyüme eksikliği, kornea ile ilgili sorunlar ve körlük görülebilir. Ayrıca A vitamini eksikliğinde bağışıklık sistemi ve vücut direnci azaldığından, vücut enfeksiyona daha açık hale gelir ve daha kolay hastalanır.

Retinol, A vitamininin besin olarak alınan haline denir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* A Vitamini ve Eksikliği
* A Vitamini nedir? Hangi besinlerde bulunur?
Büyük yıldızlar listesi

Aşağıdaki liste yarıçapına göre bilinen en büyük yıldızları göstermektedir. Kullanılan ölçü birimi güneş yarıçapıdır (yaklaşık olarak 695.700 kilometre).

Verilen yarıçaplar bazen büyük dalgalanmalara sahip tahmini değerlerdir. Ek olarak, ikili yıldız sistemleri bazen tek yıldızlarına çözülmüş olarak verilir, diğer durumlarda tek nesneler olarak listelenir. Bu nedenle bu liste yalnızca bir rehberdir ve güvenilir bir sıralama olarak görülmemelidir.
 

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
Asal çarpanlar tablosu

1000'e kadar tam sayıların asal çarpanlarını göstermektedir.

Not:

* *a*0(*n*) fonksiyonu, asal çarpanların toplamını gösterir.
* Sayının kendisi asal ise, çarpan **kalın** yazılmıştır.
* **1** sayısının yalnız bir çarpanı vardır, o da 1'dir. Tanım gereği 1 sayısı asal olmadığından, asal çarpanlarının toplamı 0'dır.
Commodore (anlam ayrımı)

* Commodore International :1980'li yıllarında tanınmış bir bilgisayar şirketi;
* Commodore 64: Bir bilgisayar modeli
* Opel Commodore: Opel şirketin 1970 çıkardığı Opel Commodore arabası;
* Commodore: Bazı ülkelerde Deniz Kuvvetlerde kullandığı bir rütbe.
Esrarlı Gözler

**Esrarlı Gözler**, Müslüm Gürses'in 14 Temmuz 1980'de Emre Plak firmasından uzunçalar olarak çıkardığı albümdür. Emre Plak sonraki yıllarda bu albümü yeniden basmıştır. Albümün 26 adet korsan baskısı olduğu söylenmiştir. Türkiye ve Almanya başta olmak üzere tüm dünyaya arabesk tarz müziği tanıtan ve sevdiren en marjinal albümlerden birisidir. Albümdeki bütün müziklerde Mustafa Sayan imzası vardır.

## LP şarkı listesi

## Kaset şarkı listesi

## Albüme konmayan yedek şarkılar

## Albüme ait diğer bilgiler
* Esrarlı Gözler, Gürses`in en ağır albümlerinden biri olarak kabul edilir. Albümde hareketli kabul edilecek hiçbir parça bulunmaması bu görüşü desteklemektedir.
* Gürses bu albümde yer alan ***Ölüyorum Kederimden*** şarkısını 1998'de yayımlanan Müslüm Gürses Klasikleri albümü için, ***Kederliyim İçiyorum*** şarkısını ise 2003'te yayımlanan Yanarım albümü için tekrar seslendirmiştir.

## Künye
* Yapım: Emre Plak
* Yapımcı: Hüseyin Emre
* Yönetmen: Mustafa Sayan
* Keman: Mustafa Sayan (?)

## Kaynakça
Büyük yapraklı ıhlamur

**Büyük yapraklı ıhlamur** (*Tilia platyphillos*), ebegümecigiller (Malvaceae) (eskiden Tilaceae) familyasından 40 m kadar boylanan ağaç nadir olarak da çalı durumunda olan ıhlamur türü.

## Morfolojik özellikleri

Tepe seyrek, geniş ve yuvarlakcadır. Yaşlı gövdeler koyu renkte, kabaca yırtılmış, kazık kök güçlü, yan kökler uzun, yeni sürgünler önceleri tüylü, parlak, zeytin yeşili ya da kızıl kahve rengindedir.

Yapraklar 6–12&nbsp;cm uzunlukta, çarpık yumurta ya da yuvarlakca yürek biçiminde, kenarları düzenli ve keskin dişli, ucu sivri, üst yüzü koyu yeşil, bütün yüzde ya da damarlar üzerinde sade ya da beze tüyler bulunur. Alt yüzü mavimsi yeşil, tüylü ya da çıplaktır. Damar açılarında beyaz tüyler bulunur. Yaprak sapı 2–5&nbsp;cm uzunlukta tüylüdür. Yapraklar sonbahar'da altın sarısı bir renk alır.

Çiçekler sarımsı beyaz renkte olup 3-17 çiçekli, sarkık yalancı şemsiye kuruluşunda, kuruluşlar yeni sürgünlerin yaprak koltuklarında bulunur. Çanaklar 5 parçalı, uzunca yumurta biçiminde, kenarları uca doğru tüylüdür. Taçlar ters uzunca yumurta biçiminde, olup 5–12&nbsp;cm uzunluktadır. Meyve yuvarlakça, odunlaşmış, sert kabuklu olup kabuk üzerinde 4-5 tane, uzunca çıkıntı bulunur.

Tohum koyu boz kahverenginde, yumurta biçiminde, çenekler el görünüşünde, uzunca ve sivri dilimlere ayrılmıştır.

## Ekolojik özellikleri

Haziran sonu – Temmuz başında çiçek açar. Tohum olgunluğu Eylül-Ekim aylarıdır. Büyümesi çabuktur. Filizlenme gücü yüksektir. Işık ağacıdır. Sıcaklık isteği nispeten fazladır.

Derin, serin yumuşak, besin ve madence zengin, ılımlı humuslu toprakları sever. Kireçli topraklarda da yetişmektedir. Tuzlu topraklardan kaçınır. Donlara ve kuraklığa karşı duyarlıdır. Güçlü kazık kök yapar, sığ ve fakir topraklarda kuvvetli yan kökler geliştirir, kuvvetli kök sürgünü verir.

## Kullanımı

Orta ve Güney Avrupa anavatanıdır. Nadiren yabani olarak da bulunur. Bulvar ve parkların ağaçlandırılmasında kullanılan bir ağaçtır.

## Dağılımı
Türkiye'de Rize, Trabzon, Artvin ve Çanakkale civarında doğal olarak bulunur.

## Dış bağlantılar
Sisifos Söyleni

**Sisifos Söyleni**, Fransız yazar ve düşünürü Albert Camus'nün II. Dünya Savaşı ortasında yayımlanan deneme kitabıdır. 1942 yılında Fransa'da *Le Mythe de Sisyphe* adıyla basılmıştır. Kitap, adını Yunan mitolojisinden alır. Yaşamı ve intiharı sorgularken, saçmayı, başka bir deyişle uyumsuzu anlatır.

Sisifos, Homeros`a göre ölümlülerin en bilgesiydi. Tanrıları kızdırması sonucu bir kayayı dağın tepesine çıkarmakla cezalandırılmıştı. Tam çıkardığı sırada taş aşağı yeniden yuvarlanıyor, taşın ardından bakan Sisifos aşağı inip tekrar taşı çıkarmaya çalışıyordu. Camus'ye göre bu kısır döngüyü trajik yapan da kahramanın her deneyişinde tekrar düşeceğini bile bile taşı çıkarmaya gayret etmesidir.

Camus saçma kavramını burada kurar, yaşamın beyhudeliğinin bilincinde olan insan. Bu durum bütün dinlerin temelini oluşturur ve din sayesinde yaşama anlam verilebilir. Fakat Camus bunu kabul etmez, en büyük *uyumsuz* kahraman Sisifos üzerine saçmanın farkındalığının tarihsel gelişimini anlatır.

Dağın tepesinden kayanın düştüğünü gören Sisifos, inişi sırasında düşkün durumunun bütün enginliğini bilir. Ama Sisifos tanrıları yadsıyan ve kayaları kaldıran üstün sadıklığı öğretir. O da her şeyin iyi olduğu yargısına varır. Bundan dolayı da "Sisifos'u mutlu olarak tasarlamak gerekir."

Camus, pes etmez. Sisifos'un durumuna sonsuza kadar çare bulamayacağını bilir. Fakat, *saçma*nın geriletilebileceğinin farkındadır. Bu yüzden "tepelere doğru tek başına didinmek bile bir insanın yüreğini doldurmaya yeter." diyerek intiharı haksız çıkartır.

## Dış bağlantılar
* The Myth of Sisyphus (ingilizce)
Maureen Connolly

**Maureen Connolly**, (d. 17 Eylül 1934, San Diego - ö. 21 Haziran 1969, Dallas) *Küçük Mo* lakaplı Amerikalı tenisçi.

1953 yılında Wimbledon, Amerika Açık, Avustralya Açık ve Fransa Açık Grand Slam turnuvalarını kazanan ilk kadın tenisçidir. Daha önce de 14 yaşında *Genç Kadınlar Turnuvası* 'nı kazanan en genç tenisçi olmuştur. 1951 yılında da *Ulusal Kadınlar Turnuvası* 'nı kazandı.

1954 yılının Temmuz ayında ata binerken geçirdiği bir kazada sağ bacağından ciddi olarak yaralandı. Bu olaydan sonra turnuvalardan çekilme kararı aldı.
Huzur

**Huzur**, rahat ve dingin olma durumudur. Dini metinlerde sıkça kullanılmaktadır. Kavramın doğal çevreyle ilintili olduğu düşünülmektedir.

İşitsel görsel etkileşimin huzura katkısı ve huzur öngörüsü gibi konular üzerinde bilimsel çalışmalar yürütülmektedir.
Kırmızı iskete

**Kırmızı iskete** (*Carduelis cucullata*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasından ötücü bir kuş türü.

## Özellikleri
10&nbsp;cm uzunluğundadır. Erkek genel olarak koyu kırmızı; baş, boğaz ve kuyruk kısmı siyahtır. Dişinin baş, göğüs ve üst kısımları bozdur, kuyruk üst tarafı ise kırmızıdır.

## Beslenme ve üreme
Kırmızı isketeler tohum yer ve çok büyük sürüler halinde gezinir. Yarı göçebedirler. Dişi, ağaçta yapmış olduğu fincan şeklindeki yuvasına 3 yeşilimsi beyaz yumurta bırakır.

## Dağılımı ve yaşam alanı
Bu kuş Güney Kolombiya ve Güney Venezuela'da görülür. Kırmızı iskete, açıklıklarda, orman yakınlarında, otlaklar ile ağaç ve çalılıklarda bulunur.

## Kaynakça
Kara Blok

**Kara Blok** *siyah* giyen, otonom küçük gruplar halinde hareket eden protesto gruplarının adıdır. **Kara Blok**`un bir çeşit uluslararası organizasyon olarak düşünülmesi sıkça yapılan bir hatadır, oysa kara blok göstericilerin kullandığı herhangi bir taktikten fazlası değildir. Farklı amaca hizmete eden birçok kara blok bulunabilir ama genelde bunlar anarşist, anti-kapitalist, anti-faşist ve küreselleşme karşıtı gruplardır. Siyah giymelerinden dolayı **kara blok** olarak adlandırılmışlardır. Ayrıca birçoğu deşifre olmaktan kaçmak, göz yaşartıcı sprey ve biber gazından korunmak için maske takar.

**Kara blok**`un gelişimi 1980'lerdeki Alman otonom hareketlerine uzanır. Bu dönemde Kızıl Ordu Fraksiyonu için yapılan dayanışma gösterilerinde siyah giymelerine dayanır. Ayrıca polis copundan korunmak, aynı zamanda vücutlarının sıcak kalması için genelde deri ceket giymeleri de buna bir açıklama olabilir. Halihazırda siyah geleneği zaten 1871 Paris Komününün yasını tutmak amacıyla bundan 130 yıl önce başlamıştı.

Kara blok eylemlerde adı gibi blok şeklinde hareket eder, sokaklara dağılır, polisi yanlış yönlendirir.Sonunda barikatlar kurarak polisle çatışmaya girer. Bazı kara bloklar çevreye zarar verip, kargaşa çıkartabilir. Bunlar ciddi zarar verme amacı gütmeyip bütünüyle sembolik eylemlerdir. Zarar verdiği yerler tamamen simgesel anlam taşıyan yerleredir: bankalar, büyük kurumlar, uluslararası büyük şirketlerin binaları, seks dükkânları gibi.

Basın her ne kadar ısrarla kara blokların tehlikeli uluslararası ciddi organizasyonlar olduğunu iddia etse de, kara blok taktik amacıyla bir araya gelmiş bir grup insandan başka bir şey değildir. Genelde de bir liderleri veya belirli üyeleri yoktur.
Aile benzerliği

**Aile benzerliği**, Ludwig Wittgenstein'ın geç dönem felsefesinde kullandığı önemli bir analoji olup kelimelerinin anlamları üzerine nasıl düşündüğümüzü açığa kavuşturmak için kullanılmıştır.

Wittgenstein, ilk eseri Tractatus Logico-Philosophicus'ta dil ve dünya arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışmış ve önermelerin *gerçeğin resimleri* oldukları sonucuna varmıştır. Önermelerin sadece gerçeği temsil ettikleri zaman anlamlı olabildiklerini söylemiş ve onları belli konuların resimleri olarak görmüştür. Bu teori sayesinde o ana kadar birçok filozofun konuştuğu konuların anlamsız ve gereksiz kılınmış olmasına rağmen daha sonraki döneminde insan dillerinin *bulanıklılığı* nedeniyle bu fikir konusunda şüphelere kapılmıştır. Bir kelime birçok değişik anlama gelebildiği için, günlük yaşamda anlamı pek çok kez bağlamdan çıkarırız. Bu sebepten her ne kadar kelimeleri nesnelere, fikirlere, duygulara, vs. yapıştırdığımız etiketler gibi görsek de bu Wittgenstein'a göre hatalı bir görüş olup kelimenin anlamının toplandığı tek bir merkez arama eğiliminden kaynaklanmaktadır. Asıl anlamı bulmak için karmaşık bir benzerlikler ağında dolaşmak gerekmektedir.

## Ayrıca Bakınız

* Polifili
* Kümeleme analizi

## Kaynakça
Analoji

**Analoji** ya da **andırışma**; iki farklı şey arasındaki benzerlik veya benzerliklerden hareket edilerek birincisi için dile getirilenlerin diğeri için de söz konusu olduğunu ifade etmektir (çıkarım). Astronomi, antropoloji, psikoloji gibi daha çok benzetmeler yoluyla sonuca gitmek zorunda kalınan bilgi dallarında kullanılan bir problem çözme/sonuca ulaşma ve akıl yürütme yöntemidir. Ulaşılan sonuçlar, gözlem ve deneyle kanıtlanmadıkça ihtimaliyet düzeyinde kalır.

Analojide benzetme ilişkinin muhakeme edilmesini gerektiren analoji türüdür. Basit bir dille açıklamak gerekirse "a:b=c:d" ifadesinde belirtilen (kuş:tüy=köpek:?) ilişkinin kurulmasını gerektirir. Yapısal teoride benzerliğin kurulması benzerliğin anlaşılmasını sağlayan kurallarla ilgilidir. Temsil edilen bilginin sözdizimi kuralları bu kurallara bağlıdır. Soyutlanmış yüklemler yerine, üst düzey ilişkilerin kullanılarak yapıldığı planlamalar tercih edilir. Pragmatik teori ise analojiyi, amacı doğrultusunda ele alır. Amaç bilinmeyenin bilinenler ile benzeştirme yoluyla anlaşılır kılınmasıdır.

Pragmatik teoride ana etken bir kaynaktan hedefe doğru planlanırken bilginin amacı anlaşılır olmasıdır. Analoji farklı planlamalar gerektirebilir. Bu nedenle kaynak analogtan hedef analoga transfer edilen şeyin ne olduğu çeşitli faktörlerle belirlenir.

Örneğin deprem oluşumu yaydaki gerilimin boşalması ile şu şekilde anlatılır;

* Hedef kavramının tanıtılması (deprem)
* Benzer kavramın incelenmesi (ok ve yay)
* Hedef ve benzer kavram ile ilgili açıklayıcı tanımlamanın yapılması (toprak ve ip)
* Benzerliğin ayrıntısının çıkarılması (enerji)
* Sonucun çıkarılması (toprakta oluşan gerilim enerjisi

Analoji yapılırken benzerliğin uymayan yönünün belirtilmesi gereklidir.

* Deprem - Ok/Yay
* Fay hattı - Yay
* Toprak - Yayın İpi
* Gerilim Enerjisi - Ok

## Ayrıca bakınız

* Analojik argüman
* Yanlış analoji

## Kaynakça
Cümbüş

**Cümbüş**, Zeynel Abidin Cümbüş tarafından 20. yüzyıl başlarında geliştirilmiş olan telli bir müzik aletidir. Sap kısmı gövde ile bağlandığı noktadan ayrılabilmektedir. Bu şekilde yalnız telleri değiştirilerek mandolin, gitar gibi birçok enstrümana çevrilebilir. Genel yapısı banjoya ve uda benzer. Gövdesinin bazı kısımları alüminyumdan yapılır. Göğüs tahtası deriden bir sazla kaplıdır. Diğer telli sazlar gibi mızrapla çalınır. Müzik aletinin adını ise 1930 yılında Mustafa Kemal Atatürk vermiştir.

## Görünüm
Teknesi yuvarlaktır ve metaldendir. 12 teli vardır (yani altı çift tel). Sapı perdesizdir. Telleri çeliktendir.

## Bazı cümbüş çeşitleri
* Standart cümbüş
* Extra cümbüş
* Saz cümbüş (sazbüş)
* Cura-cümbüş
* Tambur cümbüş
* Yaylı tambur
* Gitar cümbüş
* Mandolin cümbüş
* Ahenk (Ahşap cümbüş)
* Strat cümbüş

## Kaynakça
Kınık, İzmir

**Kınık**, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında ve kuzeyinde Bergama ilçesi, doğusunda ve güneyinde Manisa ili bulunmaktadır. Nüfusu 2024 yılı itibarıyla 28.859 kişidir.

## Tarihçe
İlçe adını Oğuz Türkleri'nin Bozoklar kolundan Denizhan'ın oğlu Kınık boyundan alır. Türkmen aşireti adıdır. 1306'da Karesi Beyliği ile Türk dönemi başlamış, 1345'ten sonra Orhan Gazi zamanında Osmanlı yönetimine girmiştir. 

1910'da Bergama ilçesine bucak olarak bağlanmıştır. 21 Haziran 1919'dan 13 Eylül 1922'ye kadar Yunan işgali altında kalmıştır. 1938'de belediye teşkilatı kurulan Kınık, 1 Ocak 1948'de Bergama'dan ayrılarak ilçe olmuştur.

İlçede Yıldırım Beyazıt Camii, İbrahim Ağazade Camii ve altı kemerli Su Kemeri önemli yapılardır.

## Coğrafya
İzmir ilinin 120&nbsp;km kuzeyinde yer alan Kınık'ın batısında ve kuzeyinde Bergama ilçesi, doğusunda ve güneyinde Manisa ilinin Soma, Akhisar, Saruhanlı ve Yunusemre ilçeleri bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 479&nbsp;km²dir. Otuz yedi mahallesi bulunmaktadır. İlçe Madra ve Yunt dağları arasında yer almaktadır.

Kınık ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 90 metredir.

## Nüfus

## Ekonomi
İlçenin ekonomik yapısı tarım, hayvancılık, ormancılık ve madencilik faaliyetlerine dayalıdır. 2019'da ilçede 6 milyar tonluk kömür rezervi keşfedildi. Türkiye'nin en derin linyit madeni ilçede yer almaktadır. Çeşitli granit ve traverten ocakları bulunmaktadır. Bakırçay Ovası'na bakan arazilere komşu bir Tarım Organize Sanayi Bölgesi ve Organize Sanayi bulunmaktadır.

## Yönetim
### Yerel seçimler

## Eğitim
İlçede 38 ilköğretim okulu, 4 ortaöğretim kurumu bulunmakta; 4289 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 255 öğretmen görev yapmaktadır.

## Altyapı
İlçede bir devlet hastanesi, üç sağlık ocağı, dokuz sağlık evi, bir ana çocuk sağlığı merkezi hizmet vermektedir.

## Kaynakça

* İzmir Valiliği

## Dış bağlantılar

* T.C. Kınık Belediyesi
* T.C. Kınık Kaymakamlığı
Kiraz, İzmir

**Kiraz**, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Ödemiş, güneybatısında Beydağ ilçeleri, güneydoğusunda Aydın, doğusunda ve kuzeyinde Manisa illeri bulunmaktadır.

## Tarihçe
Kiraz ve çevresinde ilk yerleşim MÖ 2000'lerde Hititlerle başladı. MÖ 1300'lerde İyonların yerleştiği bölge, MÖ 8. yüzyıldan sonra Klaos adını aldı. Daha sonra sırasıyla Kilas, Kilbis, Koloe adlarıyla anılan bölge, Osmanlı döneminde Keles olarak anılmaya başladı.

1506'dan 1530'a kadar köy statüsünde olan Keles, 1530'da bucak merkezi, 1811'de kaza merkezi, 1867'de Ödemiş kazasına bağlı nahiye merkezi olmuştur. 1 Ocak 1948'de Ödemiş'ten ayrılarak Kiraz adıyla ilçe olmuştur.

## Coğrafya
İzmir ilinin doğusunda yer alan Kiraz'ın batısında Ödemiş, güneybatısında Beydağ ilçeleri, güneydoğusunda Aydın ilinin Nazilli ilçesi, doğusunda ve kuzeyinde Manisa ilinin Alaşehir ve Salihli ilçeleri bulunmaktadır. İl merkezine uzaklığı 142&nbsp;km'dir. İlçenin yüzölçümü 573&nbsp;km²dir. 56 mahallesi bulunmaktadır.

Kiraz ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 303 metredir.

## Nüfus

## Ekonomi
İlçe ekonomisinde tarım ve hayvancılık önemli bir yer tutar. Yörede yetişen başlıca ürünler patates, tütün, pamuk, zeytin, kestane, ceviz, incir ve üzümdür. Bağları ve meyve bahçeleriyle ün yapmış Kiraz ve ova köyleri önemli bağcılık ve tarım merkezidir. Dağlık bölgede yerleşik köylerde, arazinin uygun olmaması nedeniyle bahçe tarımı olanakları sınırlıdır. Özellikle; Umurlu, Karabolu, Dokuzlar, Taşlıyatak köylerinde kestane ve kiraz üretimi ve genel olarak da küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır.

## Yönetim
2014 Yerel Seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi adayı olarak %42,27 oy oranı ile seçilen Saliha Özçınar Şengül 2015 yılında partisinden istifa ederek Adalet ve Kalkınma Partisine katıldı.

### Yerel seçimler

## Eğitim
İlçede 47 ilköğretim okulu, 3 ortaöğretim, 1 halk eğitim merkezi, 1 mesleki eğitim merkezi, 1 yatılı ilköğretim bölge okulu bulunmakta; 7291 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 377 öğretmen görev yapmaktadır.

## Altyapı
İlçede, 1 sağlık Grup Başkanlığı, 1 Devlet Hastanesi, 4 Sağlık ocağı, 1 Ana Çocuk Sağlığı, 1 Verem savaş Dispanseri hizmet vermektedir. 
 
## Kaynakça

* İzmir Valiliği https://web.archive.org/web/20081015054512/http://www.izmir.gov.tr/tr/genel/default2.aspx?mid2=39&mid1=3
* Kiraz İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü http://kiraz.meb.gov.tr/
* Kiraz Kaymakamlığı http://www.kiraz.gov.tr/

## Dış bağlantılar

* T.C. Kiraz Belediyesi
* T.C. Kiraz Kaymakamlığı
Menderes, İzmir

**Menderes**, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin batısında Seferihisar, kuzeyinde Gaziemir ve Karabağlar, kuzeydoğusunda Buca, doğusunda Torbalı, güneydoğusunda Selçuk ilçeleri, güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. Nüfusu 2024 yılı itibarıyla 111.453 kişidir.

## Tarihçe
Yerleşimin adı, 1467 yılı kayıtlarında **Cumaovası**, 1665 yılı kayıtlarında ise **Cumaabad** olarak geçmektedir. Daha önceleri Cumaovası bucak merkezi bir köy iken, 1950'de Karakuyu köyü ile birleşerek belediye statüsü aldı ve beldeye dönüştü. Cumaovası, 4 Temmuz 1987'de yürürlüğe giren 3392 sayılı yasa ile Merkez ilçeden ayrılarak Menderes adıyla ilçe olmuştur.

## Coğrafya
İzmir'in güneyinde yer alan ilçenin il merkezine uzaklığı 20&nbsp;km'dir. İlçenin batısında Seferihisar, kuzeyinde Gaziemir ve Karabağlar, kuzeydoğusunda Buca, doğusunda Torbalı, güneydoğusunda Selçuk ilçeleri, güneyinde Ege Denizi bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 777&nbsp;km²dir. Menderes ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 77 metredir.

## Nüfus
Türkiye'nin Ordu, Samsun, Diyarbakır, Malatya, Bitlis, Tunceli, Siirt, Kars, Şırnak, Hakkâri gibi vilayetlerden çok sayıda aile Menderes'e yerleşmiştir. Bölge hızla göç almaktadır, aynı zamanda bölgede yoğun olarak Bulgaristan göçmeni aileler yaşamaktadır. Türk nüfusu çoğunluktadır.

## Ekonomi
İlçe ekonomisinde tarım, hayvancılık ve turizm önemli yer tutar. Arpa, buğday, pamuk, tütün, narenciye ve seracılık önemli gelir kaynağıdır. Son yıllarda çeşitli dallarda faaliyet gösteren sanayi kuruluşları kurulmuştur. İzmir'in içme suyu ihtiyacını karşılayan Tahtalı Barajı ilçe sınırlarındadır. Menderes'te Klaros, Notion ve Kolophon antik kent yerleşimleri bulunmaktadır. İlçenin 40&nbsp;km'lik sahil şeridindeki kıyı, koy ve turistik tesisleri, turizmin gelişmesini sağlamaktadır. İlçe, Gümüldür, Özdere, Ahmetbeyli gibi önemli sahilleri sayesinde yaz turizminin uğrak noktalarından biri halindedir.

Gümüldür mandalinası, bölgede ekonomik faaliyetler için katkı sağlamaktadır.

## Yönetim
;Belediye başkanları

## Eğitim
İlçede 38 ilköğretim okulu, 6 ortaöğretim kurumu bulunmakta; 9694 öğrencinin eğitim gördüğü bu okullarda 470 öğretmen görev yapmaktadır.

Menderes bölgesinde yabancı dil ağırlıklı liseler çoğunlukla anadolu liseleridir. Anadolu liselerinde açılan dil sınıflarında öğrencileri İngilizce ile birlikte ikinci bir yabancı dille eğitim vermektedir. Menderes okulları yabancı dil ağırlıklı eğitim süreci yürütmektedir. Gümüldür Bilgin Bülent Kılıç Anadolu Lisesi ve Menderes Belediyesi Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesi İngilizce dışında ikinci dil eğitimi bulunan liselerdir.

## Altyapı
İzmir-Aydın Otoyolu ilçeden geçmektedir. İlçeye İZBAN trenleri ve ESHOT otobüsleri ile ulaşım mevcuttur. Adnan Menderes Havalimanı'nın bir bölümü ilçe sınırları içerisindedir. İlçede dokuz sağlık ocağı, bir SSK dispanseri bulunmaktadır. İlçede Menderes Devlet Hastanesi adında bir devlet hastanesi de bulunur. Menderes'te kurulan katı atık yönetim tesisi altı ilçeye hizmet verecektir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*T.C. Menderes Kaymakamlığı 
*Menderes Belediyesi
İyonya Uygarlığı

**İyonya Uygarlığı**, Yunanlar tarafından MÖ 1200'de Batı Anadolu'da kurulan bir medeniyettir. Batı Anadolu'da kabaca Gediz Nehrinden, Küçük Menderes nehrine kadarki kıyı bölgesine kurulmuş ve İyonya adını almıştır.

Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. 12 şehir devletinden oluşan bir birlik oluşturmuşlardır. Bu şehirler sırasıyla Miletos, Myos, Priene, Efes, Kolophon, Lebedos, Teos, Erithrai, Klazomenai, Phokaia, Samos ve Khios'dur. Smyra aslında Aiol birliğinde iken daha sonradan iyonlaşmıştır. Halikarnos ise Dor birliğinden atılınca, İyonya birliğine girmiştir.

Ticaret yollarının bitiş noktasında bulunmaları, tarım ve deniz ticareti sayesinde zenginleşmeleri sonucunda kültürel ve bilim yönüyle Anadolu medeniyetlerinin en gelişmişini oluşturmuşlardır. Yerleşme amacıyla özellikle Marmara ve Karadeniz kıyılarından pek çok koloni kurmuşlardır. Şehir devletleri halinde yaşamaları, bilim insanlarının yetişmesine uygun hür ve bilimsel düşünceyi desteklemişlerdir. Bazı ünlü İyonyalılar; tıpta Hipokrat, tarihte Herodot, felsefe'de Diyojen, matematikte Pisagor, Tales gibi bilim insanları yetişmiştir.

İnsan şeklinde düşündükleri çok tanrılı din anlayışı vardır. Özellikle Efes kentinde bir ana tanrıça figürü olan Artemis önemli tanrıçalardadır.

Persler tarafından İyonyalılar'a son verilmiştir. Perslere teslim olan Miletos hariç diğer birçok İyonya kenti yağmalanmıştır. Atina'nın desteklediği bazı isyan girişimleri olduysa da bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.

Mimaride İyonya nizamını geliştirmişlerdir. (Örnek, Efes harabeleri, Artemis Tapınağı)

## Kaynakça
Büyük Okyanus

**Büyük Okyanus** veya **Pasifik Okyanusu**, Amerika, Asya, Antarktika ve Okyanusya kıtaları arasında ve dünyanın en büyük okyanusu. Pasifik adını İspanya krallığı adına Dünya'yı dolaşan Portekizli denizci Ferdinand Magellan vermiştir. Magellan, günler süren zorlu ve fırtınalı koşullar altında adını verdiği Macellan Boğazı'ndan geçip bu okyanusa açıldığında, fırtınaların dinmesinden ve kendisini sakin suların karşılamasından dolayı Portekizcede "sakin" anlamına gelen *pacífico* sözcüğünden yola çıkarak bu adı vermiştir. 179,7 milyon km² yüzölçümüne sahiptir. Neredeyse Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusu'nun toplamı kadar yüzölçümü vardır. En derin yeri 11.034 metre ile Mariana Çukuru olup burası aynı zamanda Dünya'daki en derin noktadır. En kalabalık ada Tahiti'dir. Ayrıca Dünya'daki depremlerin %90'ı ve büyük depremlerin ise %80'i Pasifik bölgesinde oluşmaktadır. Bunun nedeni Büyük Okyanusun çok derin olmasıdır. 708.000.000&nbsp;km³ hacmi vardır ve kapladığı alan Dünya'daki toplam karaların alanından biraz daha büyüktür. Okyanusun 3.000-3.500 metreden daha derin her yerinde sıcaklık 2&nbsp;°C derecenin altındadır. Üzerinde irili ufaklı yaklaşık 20.000 ada bulunmaktadır. Buna karşın toplam yüz ölçümünün yalnızca %1 kadarı karadır. Japonya, Endonezya ve Yeni Gine vb. volkanik adalarla çevrilmiştir. Bu adalara "ateş çemberi" adı verilir.

## Ayrıca bakınız
* Okyanusların sınırları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*EPIC Pacific Ocean Data Collection Viewable on-line collection of observational data 
*NOAA In-situ Ocean Data Viewer plot and download ocean observations 
*NOAA PMEL Argo profiling floats Realtime Pacific Ocean data 
*NOAA TAO El Niño 
*NOAA Ocean Surface Current Analyses
Kalay

**Kalay**, periyodik cetvelde atom numarası 50 olan elementtir. Simgesi **Sn** olup Latince *stannum* dan gelir. Gümüşümsü gri renktedir. Havada kolaylıkla okside olmaz, korozyona karşı dirençlidir. Bu özelliğinden ötürü diğer metallerin (korozyondan korumak amacıyla) kaplanmasında kullanılır. Tarihçesi MÖ 3000 yıllarına dayanır. Antik Mısır'da ve Mezopotamya'da bronz alaşımında kalay kullanılmıştır.

## Allotropları
Kalayın alfa-kalay ve beta-kalay olmak üzere başlıca iki allotropu vardır. Düşük sıcaklıklarda gri veya alfa-kalay kararlı olup, silisyum ve germanyuma benzeyen kübik kristal yapıdadır. 13,2&nbsp;°C nin üzerinde ısıtıldığında beyaz veya beta-kalaya dönüşür. Beyaz kalay tetragonal kristalin yapıdadır. Soğutulduğunda yavaşça gri formuna dönüşür ki bu durum kalay hastalığı olarak bilinir. Bu dönüşüm, aluminyum ve çinko gibi empüritelerin (safsızlıkların) varlığından etkilenir ve antimon veya bizmut ilavesiyle önlenebilir.

Kalay elementinin Kalay çığlığı adı verilen karakteristik bir bükülme sesi vardır. Elementin iç yapısındaki kristalleşmenin sonucu element büküldüğünde cam ezilmesine, kırılmasına benzer ses üretir.

## Dış bağlantılar
* WebElements.com – Kalay (İngilizce) 
* Kalayla ilgili ilginç bilgiler (İngilizce) 
* Malezya'da kalay madenciliği
* Kalay
Kâfirûn Suresi

**Kâfirûn Suresi**, (Arapça: **سورة الكافرون**) Kur'an'ın 109. suresidir. Sure 6 ayetten oluşur.

Mekke'de indiğine inanılır ve 6 âyettir. Bu sûre, adını ilk âyetinden almaktadır. Müslümanların kâfirler karşısında kesin kararlı olarak tevhide sarılmalarını, bununla beraber kâfirleri, dini kabul etmeye zorlamayıp kendi tercihlerine bırakmalarını bildirir.

Müşrik yerine kâfir kelimesi kullanılarak İslam Peygamberinin dinine inanmayan bütün gruplara hitab edilmektedir. Kâfir kavramı hakaret anlamı taşımaz. Kâfirler “ Muhammed’in elçiliğini inkâr edenler ve getirdiği buyruklarından yüz çevirenler” demektir

## Sure Meali
Bismillâhirrahmânirrahîm

1 – De ki: Ey kâfirler!

2 – Ben sizin ibadet ettiklerinize ibadet etmem.

3 – Siz de benim ibadet ettiğime ibadet etmiyorsunuz.

4 – Ben sizin ibadet ettiklerinize asla ibadet edecek değilim!

5 – Siz de benim ibadet ettiğime ibadet etmezsiniz!

6 – O halde sizin dininiz size, benim dinim bana. 

## Kaynakça
Felak Suresi

**Felak Suresi** (Arapça: **سورة الفلق**), Kur'an'ın 113. suresidir. Sure, 5 ayetten oluşur.

Fil Suresi'nden sonra, Nas Suresi'nden önce Mekke'de indirildiğine inanılır. İniş sırasına göre 20. suredir. Sure, ismini ilk ayetinde yer alan ve "sabah aydınlığı" anlamına gelen "felâk" kelimesinden almıştır. İlk ayeti, *Rabbine sığın* emri ile başlar.

Nas Suresi ile birlikte bu iki sureye "Muavvizeteyn (Sığınma sureleri)" denilir. Surenin 3. ayetinde zulüm ve cehalet karanlığı; insanın içine çöken, onun iç dünyasını karartan kin, öfke, şehvet ve kıskançlık gibi kötü şeyler karanlık olarak ifade edilmiş ve bunların şerrinden Allah'a sığınmak gerektiği bildirilmiştir. Son ayetinde kıskanç kişinin şerrinden Allah'a sığınmanın önemi vurgulanmıştır.

## Sure meali
Bismillâhirrahmânirrahîm

**1:**  De ki: "Sabah aydınlığının Rabbine sığınırım;

**2:**  Yarattığı şeylerden gelebilecek kötülüklerden;

**3:**  Karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden;

**4:**  Düğümlere üfleyip büyü yapan büyücülerin şerrinden,

**5:**  Ve hased ettiği zaman hasetçinin şerrinden. 

## Kaynakça
İhlas Suresi

**İhlas Suresi** (Arapça: **سورة الإخلاص**), Kur'an'ın 112. suresidir. Sure, 4 ayetten oluşur.

Mekke'de indirilmiş olan İhlas Suresi, Kur'an'ın en kısa surelerinden biridir ve İslam'daki tevhid (birlik) inancının en kısa ve öz ifadesi olarak kabul edilir. Surede Allah'ın mahiyeti; kısa, öz ve net bir şekilde belirtilmektedir.

## kelimesinin anlamı
**İhlas**, samimi olmak, dine içtenlikle bağlanmak, esaslarını sırf Allah rızası için uygulamak anlamına gelir. Allah'a bu surede anlatıldığı şekilde inanan, tevhit inancını tam anlamıyla benimsemiş ihlaslı bir inanan olacağı için, sure bu adla anılmaktadır.

## Surenin [[meal]]i
Rahmân ve Rahim olan Allah'ın Adıyla başlarım.

**1:**  De ki: "O, Allah'tır, bir tektir."

**2:**  "Allah Samed'dir."(Her şey O'na muhtaçtır,o,hiçbir şeye muhtaç değildir).

**3:**  "Ne doğurdu, ne de doğuruldu.

**4:**  "Hiçbir şey O'na denk ve benzer değildir."

## Surenin [[tefsir]]i
İslam dinindeki inanç esaslarının birincisi ve diğerlerinin temeli Allah'a, onun varlığına, yani yaratıcı olarak ibadet edilmeyi hak eden tek Tanrı olduğuna, onun dışında ibadet edilen her şeyin ise 'batıl' olduğuna inanmaktır; yani tevhiddir. Allah'a iman, İslamiyet'teki iman esaslarının birincisidir.

Müslüman inanışına göre tüm insanlar Allah'a muhtaç olmalarının yanı sıra, Allah'ın kendisi de hiç kimseye veya hiçbir şeye muhtaç değildir. Surede bu özellik, *samed* kelimesiyle ifade edilmektedir ve *samed*, İslam'da Allah'ın 99 isminden biridir.Allah'ın, yaratılmışlara ait olan sıfatlardan münezzeh olduğunu ifade eden 3. ayette ise, Allah’a herhangi bir çocuk edinmeyi nispet edenler ve biyolojik soy kavramına giren her şey reddedilmektedir. Örneğin Müslümanlara göre bu ayet, aynı zamanda *"[[İsa|İsa Mesih]], Tanrı'nın oğludur."* diyen Hristiyanların ve meleklerin de Allah’ın kızları olduğunu söyleyen dönemin Mekkeli paganların iddialarını reddetmektedir. Çünkü İslam inancına göre Allah'ın varlığının bir başlangıcının ve sonunun olmaması, onun bu tip niteliklere sahip olmadığını göstermektedir.

Ayrıca, Allah’ın sıfatlarında ve fiillerinde denksiz ve benzersiz olduğu da son ayette belirtilmiştir. İnanca göre Allah, kendisinden başka var olan her şeyi yarattığına göre, onun yarattıklarının da O’na denk olması mümkün değildir.

## Etimoloji
Surede  anlamında geçen *samed* kelimesi, İslam inancında Allah'ın 99 isminden biridir ve bu isim, Mezopotamya'da Akadların güneş tanrısı Şamaş veya Kenanlıların güneş tanrıçası olan Şapaş ile benzer fonetiğe sahiptir ve muhtemelen aynı isimlerin farklı dil ve lehçelerdeki farklı telaffuzundan ibarettir. Bu ve benzeri durumdaki diğer isimler, Muazzez İlmiye Çığ tarafından (tanrı veya tanrıçalara verilen isimlerin Allah'a atfedilmesi) tektanrıcılığa giden yolda değişik adımlar atılması olarak değerlendirilir. Aynı değerlendirmeler, Mezopotamya'dan Mısır'a kadar olan bölgelerde bir savaş tanrıçası olarak tapınılan *[[anat]]* ile *ahad* arasındaki fonetik benzerlikler için de yapılabilir.
## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Kur'an sureleri listesi
*Anat
*Şamaş
*Kur'an

## Dipnotlar
Nasr Suresi

**Nasr Suresi**, (Arapça: **سورة النصر**) Kur'an'ın 110. suresidir. Sure 3 ayetten oluşur.

Sure ismini ilk ayetinde geçen ve yardımcı anlamına gelen nasr kelimesinden almıştır. Medine'de indirildiğine inanılan surede Allah'ın yardımı ile Mekke'nin fethedildiğinden, insanların büyük kitleler halinde Allah'ın dinine girdiğinden bahsedilir.

## Sure Meali
Bismillâhirrahmânirrahîm

**1:**  Allah’ın yardım ve zaferi geldiği zaman,

**2:**  Ve insanların kafile kafile Allah’ın dinine girdiklerini gördüğün zaman,

**3:**  Rabbine hamd ile tesbih et ve O’ndan af dile. Çünkü O, tevbeleri çokça kabul edendir.

## Kaynakça