Melita Norwood

**Melita Stedman Norwood** (**evlenmeden** *önce* Sirnis; 25 Mart 1912 - 2 Haziran 2005), 1937'de İngiliz Demir Dışı Metaller Araştırma Derneği'nde sekreter olarak çalışmaya başladıktan bir süre sonra KGB'ye ( ve onun önceki kurumlarına) bilgi sağlayan, bir bilgi kaynağıdır.

Christopher Andrew'un ortak yazarı olduğu "Mithokrin: Avrupa ve Batı'da KGB" araştırmasında "hem KGB tarihindeki en önemli İngiliz kadın ajanı hem de Britanya'daki tüm Sovyet casuslarının en uzun süre hizmet eden ajanı" olarak tanımlanmıştır.

## Geçmişi
Melita Sirnis, Letonyalı baba ile İngiliz bir annenin kızı olarak  Bournemouth'un bir banliyösü olan Pokesdown'da dünyaya geldi. Ciltçilik yapan babası Melita 6 yaşındayken öldü. Babası Ekim Rus Devrimi'nden *etkilenen [[Güney İşçi ve Emek ve Sosyalist Gazetesi]]* adlı bir gazete çıkarırdı ve gazetede, Lenin ve Troçki'nin eserlerinin çevirilerini yayınlardı. Annesi İşbirliği Partisi'ne üyeydi. Melita, Itchen Ortaokulu'nda eğitim gördü ve 1928'de okul kaptanı oldu.  Kolej eğitimini Southampton'da aldı. Latince ve Mantık eğitimi almaya başladı, bir yıl sonra okulu bırakıp bir iş bulmak için Londra'ya taşındı.

## Kariyer
Sirnis, 1932'den itibaren İngiliz Demir Dışı Metaller Araştırma Derneği'nde sekreter olarak çalışmaya başladı. 1935'in sonlarına doğru, kimya öğretmeni, öğretmenler sendikası yetkilisi Hilary Norwood ile evlendi. Üyesi olduğu Bağımsız İşçi Partisi'nin (ILP) 1936'da parçalanmasının ardından Melita Norwood , Büyük Britanya Komünist Partisi'ne (CPGB) katıldı. CPGB'nin önde gelen üyelerinden Andrew Rothstein tarafından NKVD'ye (KGB'nin öncüsü) önerildi ve 1937'de tam ajan oldu. Aynı yıl, Norwood ve kocası, o zamanlar Kent'in bir kasabası olan Bexleyheath'te yarı müstakil bir ev satın aldı; orada birlikte sıradan bir hayat sürdüler ve Melita Norwood 90 yaşına kadar orada yaşamaya devam etti.

### Casusluk
Norwood'un NKVD casusluk kariyeri, 1930'ların ortalarında Londra'daki Woolwich Casus Yüzüğünün bir üyesi olarak başladı. Üyelerinden üçü Ocak 1938'de tutuklandı ve üç ila altı yıl arasında hapis cezasına çarptırıldı ancak Melita Norwood tutuklanmadı. Bu arada, Moskova'daki bir tasfiye dalgası NKVD'nin denizaşırı casusluk faaliyetlerini azaltmasına neden oldu ve Norwood'un yeni Sovyet işverenleri , Sovyetler Birliği'nin Askeri Denizaşırı İstihbarat Servisi olan GRU oldu. Sovyet idarecileri ona art arda farklı kod isimleri verdiler, sonuncusu "Ajan Hola" idi.

İngiliz Demir Dışı Metaller Araştırma Derneği departmanının başkanı olan GL Bailey'nin sekreteri olarak çalışırken Zararsız Tüp Alaşımları adıyla bilinen, İngiliz atom silahları projesiyle ilgili materyallerin  Sovyet istihbaratına iletmesini sağladı. Bailey, Tüp Alaşımları için bir danışma komitesindeydi. Jeremy Bernstein'a göre Bailey, "Norwood'un siyasi dernekler konusunda uyarıldı ve ona hiçbir şey açıklamamaya dikkat etti."

1958'de Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ile ödüllendirildi.

İngiliz güvenlik servisleri sonunda 1965'te Norwood'u bir güvenlik riski olarak tanımladı, ancak yöntemlerini ifşa etmemek için onu sorgulamaktan kaçındı. 1972'de emekli oldu. Kocası 1986'da öldü ve Melita Norwood 1999'da kocasının bir ajan olarak faaliyetlerini onaylamadığını söyledi. Bexleyheath'deki komşuları, onun sol görüşlerinin farkında iken, 1999'da bir casus olarak maskesini düşürüldüğünde şaşkınlıkla tepki verdiler.

### Açığa Çıkma
Norwood'un casusluk faaliyetleri ilk olarak eski KGB arşivcisi Vasili Mitrokhin tarafından, tarihçi Christopher Andrew'un *ortak yazdığı The Mitrokhin Archive: The KGB in Europe and the West* (1999) adlı kitapta kamuoyuna açıklandı. Mitrokhin 1992'de İngiliz makamlarına altı bagaj dolusu KGB dosyası verdi. Norwood'un bir komünist sempatizanı olduğu biliniyordu ve 1999'daki ayrı bir rapor, İngiliz istihbaratının onun öneminin farkına varmasına sebep oldu ancak diğer soruşturmaları korumak için daha sonra onu kovuşturmamaya karar verdi. Bazıları Mitrokhin arşivindeki kanıtların geçerliliğini sorguladı. Bu olayda, Norwood hiçbir zaman bir suçla itham edilmedi ve 2005 yılında öldü.

### Gerekçe
Bir komünist olan Melita Norwood, casusluk faaliyetlerinden maddi bir fayda sağlamadığını söyledi. İfşa olduğu sırada yaptığı açıklamada, "Yaptığım şeyi para kazanmak için değil, büyük bir maliyetle sıradan insanlara karşılayabilecekleri yiyecek ve ücretler, iyi bir eğitim ve sağlık hizmeti veren yeni bir sistemin yenilgisini önlemeye yardımcı olmak için yaptım." Genel olarak "ülkesine karşı casusluk yapmadığını" söylerken, eylemlerinin "Rusya'nın çok güçlü silahlara sahip olan İngiltere, Amerika ve Almanya'dan geride kalmamasına" yardımcı olmak istediğini belirtti. 2014'te Mitrokhin arşivinden yeni yayınlanan dosyalar, Norwood'un KGB tarafından Cambridge Beşlisi'den daha değerli olduğunu öne sürdü.

## ''Kızıl Joan''
*Red Joan* , başrollerini Judi Dench ve Sophie Cookson'ın paylaştığı, Norwood'un hayatından oldukça esinlenen bir 2018 filmi. Trevor Nunn tarafından yönetildi ve yapımcılığını David Parfitt yaptı, senaryosu Lindsay Shapero tarafından yapıldı. Film İngiltere'de çekildi. Prömiyerini 2018 Toronto Uluslararası Film Festivali'nde yaptı .

## Ayrıca bakınız

* Mitrokhin Arşivi

## Konuyla ilgili yayınlar

* Andrew, Christopher ve Mitrokhin, Vasili, *The Mitrokhin Archive: the KGB in Europe and the West*, Allen Lane The Penguin Press (1999)
* Burke, David: *Co-op'tan Gelen Casus: Melita Norwood ve Soğuk Savaş Casusluğunun Sonu*, Boydell ve Brewer (2008) https://books.google.com/books?id=xZpzjbkfa64C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Ölüm ilanı  *( [[The Times]] )*
* Varsha Bhosle'nin Rediff'teki Makalesi 
* ''Co-op'tan Gelen Casus''  - David Burke'ün Melita Norwood ve Soğuk Savaş casusluğu üzerine kitabı
* Melita Norwood kağıtları 
* Tüm Sovyet Casusları Seçici Hafıza Kaybından Acı Çekiyor,  Andrew Pierce, *Telegraph*, 23 Temmuz 2009