open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfa (zooloji)

**Alfa**, sosyal hayvanlar içerisinde; **alfa erkek** ve **alfa dişi**, komünite içerisinde, diğer bireyler tarafından kararlarına uyulan ve lider konumundaki bireylerdir. Eğer bir erkek ve bir dişi birlikte bu rolü üstlenirlerse, onlara **alfa çift** adı verilir.

Şempanzeler; komünite içindeki alfa bireye başını sallamak gibi komünite içinde özel anlamı olan jestler göstererek, onların yolda önde yürümesine izin vererek ve komünite içerisinde bir meydan okuma sırasında kenara çekilerek alfa bireyi liderleri olarak tanıdıklarını belirtirler. Köpekgiller de ayrıca kendi grupları içindeki alfa çiftlerin kararlarına uyup, yiyecek bulunduğunda önce onların yemesine izin verip ve genellikle de sadece o iki alfa bireyin çiftleşmesine izin vererek bir alfa çiftin kendilerini yönetmelerine izin verirler; kurtlar bunun bir örneğidir.

Alfa bireyler, komünite içindeki liderlik konumlarını genellikle üstün fiziksel güçlerini kanıtlayarak alırlar. Yine de, bonobolar gibi bazı yüksek derecede sosyal türlerde; komünitenin başına geçmeye teşebbüs eden birey, daha dolaylı yollara başvurabilir; örneğin diğer bireyler arasındaki politik ittifaklar kurmak ve/veya önceki alfa bireyi devirip yerini almaya çalışmak gibi.

İnsanlarda ise, alfa erkek tanımı genellikle sosyal konum olarak en yüksek noktadaki, güçlü erkekler için kullanılır. Popüler kültürde alfa, grup adına karar veren, karizmatik lider konumunda olan insanlar için kullanılır.

## Beta ve Omega
Bir hiyerarşik toplulukta sosyal canlıların rütbesini belirten etiyolojik isimlerdir.

Hüküm süren alfa ya da alfalar ölürse ya da grupta, sürüde lider olarak kabul görülmezler ise beta sık sık baştaki ikinci lider konumundadır. Bazı kuş türlerinde erkek çiftine kur yaparken beta erkeği ona yardımcı olur. Kurt türlerinde genellikle beta erkekleri dişi kurtlar tarafından çift olarak kabul görmezler fakat alfa erkek ölür ya da göçerse, beta erkeği yeni alfa konumuna gelir ve alfanın ailesini devralır. Bu hayvanların sosyal bağlamda üremede, kur davranışlarında ve genel üreme başarısında önemli bir yeri vardır.

Omega(ω) genellikle komünite içerisinde en düşük rütbeliyi belirtmek için kullanılır. Omega hayvanları grup içerisindeki diğer bütün hayvanların emrindedir ve diğerlerinin emrinde kaldığı sürece grupta kabul görürler. Omega hayvanları genellikle diğerleri tarafından toplumda günah keçisi olarak kullanılırlar ve yemek paylaşımı sırasında en alt sırayı alırlar.

## Kaynakça
* Bonobo page
Sapienza Deniz Muharebesi

* Sapienza Deniz Muharebesi (1354), Ceneviz donanmasıyla Venedik donanması arasındaki bir deniz muharebesi.
* Sapienza Deniz Muharebesi (1499), Osmanlı donanmasıyla Venedik donanması arasındaki bir deniz muharebesi.
Vitruvius Adamı

**Vitruvius Adamı** (ya da *Vitruvian Adam*), ünlü ressam Leonardo da Vinci'nin günlüklerinin birinde bulunan, aldığı notların yanında çizdiği bir eskizdir. 1492 yılında yapıldığı düşünülmektedir. Antik Romalı ünlü mimar ve yazar Marcus Vitruvius Pollio'nun (MÖ.80-15) "De Architectura" adlı eserinde açıkladığı oranlardan esinlenerek yapıldığından, "Vitruvius Adamı" olarak anılır.

Resim, iç içe geçmiş bir daire ve bir karenin ortasına çizilmiş, uzuvları açık ve kapalı pozisyonda üst üste geçen bir çıplak erkeği betimler. Bu çizim ve yanındaki notlar sıkça "**Oranların Kanunu**" ya da daha az sık olarak "**İnsanın oranları**" olarak anılır. Venedik'te bulunan Gallerie dell'Accademia'da sergilenmektedir.

Leonardo da Vinci'nin *Vitruvius Adamı*, Rönesans döneminde yapılmış örnek bir bilim ve sanat eseri olma özelliğini taşır. Leonardo'nun oranlara duyduğu ilgi ve merakın bir kanıtıdır. Bunun yanında resim, Leonardo'nun insan ve doğayı birbiri ile ilgilendirme-bütünleştirme çalışması için de bir dönüm noktasıdır. Britannica Ansiklopedisi'ne göre Leonardo *"insan vücudunun evrenin işleyişinin bir analojisi olduğunu"* düşünüyordu. Bununla birlikte Leonardo'nun maddesel varlığı kare, ruhsal varlığı ise daire ile sembolize ettiği ve insanoğlunun iki yönünü çizimde bu şekilde ifade ettiği sanılmaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Altın oran
Vitruvius

**Marcus Vitruvius Pollio** (MÖ 80-70 - MÖ 15 sonra), Romalı yazar, mimar ve mühendistir.

Vitruvius, on kitaptan oluşan ve mimarlık üzerine yazılmış en eski ve en kapsamlı eserlerden biri olan "De Architectura" adlı eseriyle tanınır. Bu eserde, ideal mimarlık eğitimi, yapı malzemeleri, inşaat teknikleri, şehir planlama, su mühendisliği, güneş saatleri ve çeşitli makine ve silahların tasarımı gibi konuları ele alır.

Vitruvius'un çalışmaları, mimarlıkta üç temel prensibi vurgular: firmitas (sağlamlık), utilitas (kullanışlılık) ve venustas (güzellik). Bu prensipler, hem Roma mimarisinde hem de daha sonraki dönemlerde, özellikle Rönesans'ta büyük bir etki yaratmıştır. Vitruvius, mimarinin doğayla uyumlu olması gerektiğini savunmuş ve binaların doğal çevrelerine uygun şekilde inşa edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Vitruvius'un eserinde yer alan teknik cihazlar ve makineler, Leonardo da Vinci gibi sonraki dönemin büyük isimlerini de etkilemiştir. Örneğin, Vitruvius'un insan vücudunun mükemmel oranlarını tanımlayan çalışmalarına dayanarak, Leonardo da Vinci ünlü "Vitruvian Adam" çizimini yapmıştır.

Vitruvius ayrıca, Fano'da bir bazilikanın tasarımını ve inşaatını denetlemiştir. "De Architectura", Orta Çağ boyunca defalarca kopyalanmış ve 1486'da Roma'da ilk basılı kopyaları yayımlanmıştır. Bu eser, yalnızca antik mimarlık ve mühendislik tarihi açısından değil, aynı zamanda Rönesans dönemi mimarlık teorisi üzerinde de önemli bir etkiye sahip olmuştur

## Kaynakça
Rulmanlı yatak

Fransızcada "yuvarlanma" anlamındaki *Roulement* kelimesi, zamanla Türkçede "rulman" olarak kullanılmıştır. **Rulmanlı yatak** ya da *yuvarlanmalı yatak* (İngilizce *rolling bearing*, Almanca *wälzlager*), iç ve dış bilezikleri arasında bulunan yuvarlanma elemanları (rulmanlar) sayesinde minimum sürtünme ile millerin veya aksların istenen yöndeki hareketlerine müsaade eden, istenmeyen yönlerdeki hareketlerini de engelleyen, yataklardır.

Rulmanlı yataklar; iç bilezik, kafes, rulmanlar (bilya, makara, masura veya iğne olabilir) ve dış bilezikten oluşur.

## Rulmanlı yatak tipleri

Rulmanlı yataklar da kaymalı yataklar gibi öncelikle **radyal yataklar** ve **eksenel yataklar** olmak üzere ikiye ayrılır. Ancak radyal rulmanlı yatakların bazı çeşitleri bir miktar eksenel yük de taşıyabilmektedir.

### Yuvarlanma elemanlarına göre

* Bilyalı yataklar;
** Sabit bily rulmanlı yataklar,
** Eğik bilyalı rulmanlı yataklar,
** Omuzlu bilyalı rulmanlı yataklar,
** Oynak bilyalı rulmanlı yataklar,
** Dört nokta temaslı rulmanlı yataklar,
* Makaralı yataklar;
** Silindirik makaralı rulmanlı yataklar,
** Konik makaralı rulmanlı yataklar,
** Oynak makaralı rulmanlı yataklar,
* İğneli rulmanlı yataklar.

## Dış bağlantılar
* Rulmanlı yatak çesitleri 
* Çalışma prensibi
* Animasyonlar
* Early Bearing Failure Detection
Knight Errant

**Knight Errant**, 1993 yılında kurulmuş Türk senfonik metal grubudur.

Şarkı sözlerinin çoğu İngilizcedir. Şarkılarında yoğun şekilde keman kullanırlar. "Maceracı, gezgin şövalye" anlamına gelen Knight Errant günümüz dünyasında hayata karşı bir idealist bir duruşu ifade etmektedir.

## Grubun tarihçesi
Knight Errant ilk konserini 1994 yılında İstanbul Cazibe Bar'da verdi. Kemanla birleşen melodik heavy metal figürlerine sahip bir müzik yapıyorlardı. 1999 Temmuz ayında grup ilk debut albümü *KE*'yi Kod Müzik/Trak Müzik aracılığıyla yayımladı. Grup 2001 yılında Almanya'da 35 bin seyircinin ve 60 grubun katıldığı Wacken Open Air Festivali'ne katılarak, bu festivale katılan ilk Türk grubu oldu ve birçok Alman müzik dergisinde yer aldı.

21 Aralık 2005'te *Divan* adlı ikinci albümlerini çıkardılar. 2007 Temmuz ayında Almanya'da Headbangers Open Air Festivali'nde sahne aldılar.

*Ruhların Büyük Göçü* isimli üçüncü albümlerini, 25 Haziran 1993 tarihindeki kuruluşlarından tam 27 yıl sonra, 25 Haziran 2020 tarihinde yayımladılar.

## Albümleri
* Knight Errant (Temmuz 1999)
* Divan (14 Aralık 2005)
*Ruhların Büyük Göçü (25 Haziran 2020)

## Grup üyeleri
* İstemi Han İlgin - Vokal
* Ali Ulupınar - Gitar
* Hamid Nejatemin - Gitar
* Ilgın Ayık - Keman
* Murat Arslanoğlu - Davul
* Musa Daner- Bas Gitar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Grubun resmi web sitesi
* 
* Grubun YouTube kanalı
* Grubun Twitter Hesabı
Dutar

**Dutar**, İran ve Orta Asya'nın birçok yerinde kullanılan, Fars, Uygur, Özbek ve Türkmen halklarıyla özdeşleşen telli müzik âletidir. Adı, "iki tel" anlamına gelen دو تار dotār (دو Do "iki", تار tar "tel"), Farsça kelimeye dayanmaktadır. Dutar'ın gövde ve sap uzunluğu 100-120 cm kadardır. Dombra gibi asıl gövde armudi biçimde ağaç oyma veya yapıştırma olabilir.

Anadolu 'da buna benzer ikitelli adında bir saz vardır. Yine Anadolu'da ırızva, ruzba veya dede sazı adı verilen ve iki grup telle çalınan sazlarla Dutar'ın tarihi bağlantısının olduğu düşünülür. Arnavutluk'ta çiftelia adıyla bilinen bu çalgının çalım tekniği de Anadoludakiler ile hemen hemen aynıdır.

Dutar'ın kökenleri olan 15. yüzyılda bir çoban çalgısı olarak telleri bağırsaktan yapılıyordu. Ancak İpek Yolu ticaretiyle birlikte katgüt yerini Çin'den ithal edilen bükülmüş ipekten yapılan tellere bıraktı. Naylon teller de yaygın olarak kullanılmasına rağmen, bugün bazı enstrümanlar hâlâ ipek tellere sahiptir.

Dutarın sıcak, hoş bir tonu vardır. Armut biçimli çalgı için tipik boyutlar bir ila iki metre arasında değişir.

Tipik olarak La Re veya A D olarak ayarlanır, ancak aynı zamanda bölgeye de bağlıdır.

2021 yılında Türkmenistan için UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miraslar Listesi'ne alınmıştır.

## Çeşitleri

### Uygur Dutarı
Parmakla çalınan Uygur dutarı, iki telli olup telleri ipekten yapılmaktadır. Dut ağacından yapraklar halinde imal edilen armudi biçimli bir teknesi ve yine dut ağacından kapağı vardır. Genellikle dörtlü veya beşli akortlanır. Oktav ve ünison akortlandığı da görülür. Sesi yüksek değildir. Perdeler kromatik sıra ile yerleşmiştir. Teller tek tek çalınamayacağı için iki sesli çalışı mecbur kılar.

### Türkmen Dutarı
İki Telli Türkmen halk çalgısıdır. Özbek ve Uygur dutarlarından daha küçüktür. Telleri metal olmakla birlikte, ibrişim olanlarına da rastlanmaktadır. Boyu yaklaşık 80-90&nbsp;cm'dir. Dut ağacından armudi bir teknesi ve yine duttan göğsü bulunur. Sapı, erik ağacından yapılır ve silindirik şekillidir. Perdeler metaldir. İki tele birlikte vurularak parmakla çalınır. Akordu, dörtlü ya da beşlidir. Nadiren ünison ya da oktav akortlanır. İran, Horasan ve Afganistan'da yaşayan Türkmenler tarafından da kullanılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Bağlama
* Çifteli
* İran müziği
* Türkmenistan müziği
* Orta Asya müziği

## Kaynakça
Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı (kitap)

***Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı*** (İngilizce: *How to Win Friends and Influence People*), ilk defa 1937'de sadece beş bin adet olarak basılmıştır. Dale Carnegie de yayıncı Simon and Schuster da kitabın bu miktardan fazla satmasını beklemiyorlardı. Fakat kitap, onları şaşırtacak bir şekilde, birdenbire büyük bir sansasyon yaratmış ve artan talebi karşılayabilmek için baskı üstüne baskı yapılmıştır. Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı, tüm zamanların uluslararası alanda en çok satan kitaplarından biri olarak yayıncılık tarihindeki yerini almıştır.

Dale Carnegie'ye göre, İngilizceye bir deyim yerleştirmek, bir milyon dolar kazanmaktan daha zordur. "Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı" böyle bir deyim olmuş, tekrarlanmış, yorumlanmış, uyarlanmış, siyasi karikatür bantlarından romanlara kadar sayısız eserde kullanılmıştır. Kitap, neredeyse bilinen her yazılı dile çevrilmiştir. Her kuşak onu yeni bir şey olarak keşfetmiş ve kendiyle ilgili bulmuştur.

Bu kitapta yer alan, geçerliliği zaman içinde kanıtlanmış öğütler, elli yıldır binlerce ünlü insanı hem iş hem de özel yaşamlarında başarı merdiveninin zirvesine taşımıştır.

İnsanlar bu kitabı okuduklarında; diğer insanların onlardan hoşlanmalarını ve onlarla fikir birliğine varmalarını sağlamanın, onları kırıp incitmeden değiştirmenin yollarını öğrenecekler, yaşamın onlar için daha kolay hale geldiğini göreceklerdir.

İnsanlar, hayal ettikleri işin peşine düşerse bu işi elde edebilirler. Şu anki işlerinde daha iyi olmak isterseler bunu da başarabilirler. İçinde bulundukları koşulları değiştirip lehlerine çevirmek onların elindedir!

Dost Kazanma ve İnsanları Etkileme Sanatı, 2000'li yılların rekabeti ve karmaşası içindeki okuyucuların da potansiyellerinin doruk noktasına ulaşmalarını sağlamak için gözden geçirilmiş ve günümüze uyarlanmıştır.
Demokrasi Yolunda (kitap)

**Demokrasi yolunda**, Ord. Prof. Ali Fuat Başgil'in 1944 -1959 tarihleri arasında değişik dergi ve gazetelerde yayınlanan makale ve konferanslarının yer aldığı eserin adıdır. Birinci baskısı, Yağmur yayınları tarafından 1961 yılında yapılmıştır. Başgil, bu eserinin önsözünde, demokrasi terbiyesinin ahlâkî formülü şudur: *"İyilik ve adaleti sevecek, kötülük ve zulümden nefret edeceksin. Yalnız nefret edip durmayacaksın, hem de onunla mücadele edeceksin. Bahtiyar o memlekettir ki, vatandaşları bu terbiye ile bezenmiştir"* ifadelerine yer verir.

## Kaynakça
Nesne tabanlı programlama dili

**Nesne tabanlı programlama dili**, yazılım geliştirirken Nesne (programlama) kavramını temel alan ve özellikle kapsülleme ilkesini destekleyen programlama dillerini tanımlar. Ancak bu diller, kalıtım ve çok biçimlilik gibi özellikleri içermek zorunda değildir. Bu nedenle, tüm nesne yönelimli programlama dilleri aynı zamanda nesne tabanlıdır; ancak her nesne tabanlı dil, nesne yönelimli değildir.

Bu ayrım özellikle yazılım geliştirme ilkeleri açısından önemlidir. Örneğin, SOLID ilkeleri yalnızca nesne yönelimli programlama bağlamında uygulanabilir; çünkü bu ilkeler, kalıtım ve çok biçimlilik gibi nesne yönelimli paradigmaların varlığını varsayar. Nesne tabanlı ama nesne yönelimli olmayan dillerde bu ilkeleri doğrudan uygulamak mümkün değildir.

## Nesne yönelimli olan diller
Aşağıdaki diller nesne tabanlı olup aynı zamanda nesne yönelimlidir:
* C++ (nesne modeli Simula'ya dayanır)
* Java
* C#
* Python
* Ruby
* Smalltalk
* Eiffel
* Object Pascal
* Objective-C (nesne modeli Simula'ya dayanır)
* Visual Basic .NET
* ABAP/4
* REALbasic

## Nesne yönelimli olmayan, ancak nesne tabanlı diller
Aşağıdaki diller nesne kavramını ve sınıfları desteklemekle birlikte, tam anlamıyla nesne yönelimli değildir çünkü kalıtım gibi temel özellikleri eksiktir:
* Ada
* JavaScript (prototip tabanlıdır, sınıf tabanlı değildir)
* Visual Basic (klasik sürümler)

### Örnek
Aşağıda, JavaScript dilinde nesne tabanlı fakat kalıtım kullanılmayan basit bir örnek yer almaktadır:


```javascript
let araba = {
  marka: "Toyota",
  model: "Corolla",
  çalıştır: function() {
    console.log(this.marka + " çalıştı.");
  }
};

araba.çalıştır(); // Toyota çalıştı.
```


Bu örnekte nesne ve yöntem (metot) tanımı yapılmıştır; ancak kalıtım veya sınıf yapısı kullanılmadığı için nesne yönelimli değil, yalnızca nesne tabanlıdır.

### Nesne yönelimli bir örnek (Python)
Aşağıda, aynı kavramların nesne yönelimli biçimde Python dilinde nasıl uygulandığını gösteren bir örnek verilmiştir:


```python
class Araba:
    def __init__(self, marka, model):
        self.marka = marka
        self.model = model

    def çalıştır(self):
        print(f"{self.marka} çalıştı.")

araba = Araba("Toyota", "Corolla")
araba.çalıştır()  # Toyota çalıştı.
```


Burada hem sınıf tanımı hem de nesne yaratımı yapılmış, yani kalıtım ve diğer OOP özellikleri için zemin hazırlanmıştır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Nesne yönelimli programlama
* Yapısal programlama
* Fonksiyonel programlama
* SOLID
PostgreSQL

**PostgreSQL** () ya da **Postgres**, özgür ve açık kaynak kodlu, SQL destekli bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir.

İsmi konusunda, başlarda Kaliforniya Üniversitesi'nde geliştirilen Ingres veritabanının devamı niteliğinde olduğu için bu isme atıfta bulunularak POSTGRES adını aldı. 1996 yılında SQL desteğini vurgulamak maksatlı PostgreSQL şeklinde değiştirildi. Son olarak 2007 yılında isim değişikliği konusu topluluğun tartışmasına açıldı ve geliştirme ekibi PostgreSQL isminin devam etmesine, Postgres isminin de takma isim olarak kalmasına karar verdi.

## Tarihçe
1977-1986: PostgreSQL'in temelleri, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'deki Computer Systems Research Group (CSRG) tarafından atıldı. Michael Stonebraker liderliğindeki ekip, Ingres veritabanı sistemini geliştirmişti ve bu çalışma, sonraki PostgreSQL projesinin temelini oluşturdu.

1986-1994: Yapılan Veritabanı Yönetim Sistemi çalışmaları Postgres adını aldı ve Illustra tarafından satın alınıp Informix olarak geliştirilmeye devam edildi.

1995: PostgreSQL projesi başlatıldı. Projenin amacı, Ingres'in temel fikirlerini sürdürmek ve daha açık ve özgür bir veritabanı yönetim sistemi oluşturmaktı. İlk olarak Postgres95 olarak adlandırıldı.

1996: Postgres95, SQL standardını desteklemesiyle PostgreSQL olarak yeniden adlandırıldı.

2000: PostgreSQL 7.0 sürümü piyasaya sürüldü. Bu sürüm, özellikle veri bütünlüğü, dış anahtarlar, yabancı anahtarlar ve uzatılabilirlik gibi özelliklerde büyük geliştirmeler içeriyordu.

2005: PostgreSQL 8.0 sürümü yayınlandı. Bu sürüm, kayıp güncelleme sorunlarını çözmek için "Multi-Version Concurrency Control (MVCC)" sistemi sunarak veritabanının aynı anda birden fazla işlemi destekleme yeteneğini artırdı.

2010: PostgreSQL 9.0 sürümü piyasaya sürüldü. Bu sürüm, özellikle hedeflenen sorgular, genişletilmiş depolama yetenekleri ve daha fazla MVCC geliştirmeleri içeriyordu.

2014: PostgreSQL 9.4 sürümü yayınlandı ve JSON veri tipi ve hızlı UPSERT operasyonları gibi özellikleri içeriyordu.

2016: PostgreSQL 9.6 sürümü piyasaya sürüldü ve daha fazla paralel sorgu işleme yetenekleri, parçalı tablo depolama ve diğer geliştirmelerle geldi.

2020: PostgreSQL 13 sürümü yayınlandı. Bu sürüm, genellikle performans, güvenlik ve yönetilebilirlik geliştirmelerini içeriyordu.

## Kaynakça
The Gathering

* The Gathering, Hollandalı rock grubu
* The Gathering, thrash metal grubu Testament'in 8. stüdyo albümü
* , ünlü stratejik kart oyunu
Görgü

**Görgü** bir toplum içinde var olan ve uyulması gereken saygı ve incelik kurallarının genel adıdır.

Toplumda bireyler arasındaki ilişkilerin düzenlenmesinden doğan töre, adet, gelenek ve görenekler, din kuralları gibi görgü kuralları da yazılı olmayan normlardandır. Örf ve adetlerin (geleneklerin) basit biçimi olarak da kabul edilmektedir. Görgü, bir kimsenin belirli bir olay karşısında nasıl davranması gerektiğini gösterir. Örneğin; bir toplantıda konuşurken, bir davette yemek yerken veya bir törene katılırkenki davranış biçimlerini belirler. Farklı sosyal çevrelerde ortama göre değişen basit davranış kalıplarıdır. Bu kurallar kişinin toplum içinde nasıl davranması gerektiğini düzenler. Selamlaşma, yemek yeme kuralları, saygılı davranma gibi. Uyulmadığında karşılaşılacak tepki hafiftir. Bu tepki çoğunlukla Ayıplama şeklindedir.

Görgü ve buna bağlı olarak ortaya çıkan görgü kuralları bazen her toplumda geçerli, evrensel bir nitelik taşıyabileceği gibi, toplumdan topluma farklılık da gösterebilir.
Hankou Spor Merkezi

**Hankou Spor Merkezi,** Çin'in Vuhan şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Hankou Spor Merkezi, 30.000 seyirci kapasitelidir.
Fushun Leifeng Stadyumu

**Fushun Leifeng Stadyumu,** Çin'ın Fushun şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Fushun Leifeng Stadyumunda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. Çin'in Liaoning FC takımının maçlarını yaptığı stadyum, 33.000 seyirci kapasitelidir.
Datianwan Stadyumu

**Datianwan Stadyumu,** Çin'in Çongçing şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Datianwan Stadyumu, 32.000 seyirci kapasitelidir.
Dalian Halk Stadyumu

**Dalian Halk Stadyumu**, Çin'in Dalian şehrinde 1976 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur. Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Dalian Halk Stadyumu, 55.000 seyirci kapasitelidir.
Şensi Eyalet Stadyumu

**Şensi Eyalet Stadyumu** (), Çin'in Xi'an şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.
Bu stadyum **Zhuque Stadyumu** () olarak da bilinir. Çoğunlukla futbol ve atletizm müsabakaları için kullanılan Şensi Eyalet Stadyumu, 57.000 seyirci kapasitelidir. 2005 ile 2007 yılları arasında **Coca-Cola Stadyumu** () olarak da bilinirdi.
Çengdu Spor Merkezi

**Çengdu Spor Merkezi**, Çin'in Çengdu şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Chengdu Spor Merkezi, 40.000 seyirci kapasitelidir.
Çangçun Şehir Stadyumu

**Changchun Şehir Stadyumu**, Çin'in Changchun şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Changchun Şehir Stadyumu, 38.000 seyirci kapasitelidir.
Pekin Fengtai Stadyumu

**Pekin Fengtai Stadyumu**, Çin'in başkenti Pekin'de çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

Pekin Fengtai Stadyumu'nda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. Çin'in Beijing Hyundai takımının maçlarını yaptığı stadyum, 33.000 seyirci kapasitelidir.
Sedefkâr Mehmed Ağa

**Sedefkar Mehmed Ağa**, Osmanlı mimarı.

## Hayatı

1562'de Elbasan'dan İstanbul'a *(Kostantiniyye)* geldi. Kanuni Sultan Süleyman'ın türbesinde bir yıl bahçe bekçisi oldu, ardından Hasbahçe'ye girdi. Acemi oğlanlarının musikî meclisinden etkilenerek tezene çalmaya başladı.

1570'ten 1589'a kadar Mimar Sinan'nın öğrencisi oldu. Muhzırbaşı oldu. Mimar Sinan'ın ölümünün ardından Mimar Davud Ağa'dan, sonra da Dalgıç Ahmed Paşa'dan ilim öğrendi. 1590'da kulle sofisi oldu, Mısır'a gitti, oradan bütün Arabistan'ı dolaştı. İstanbul'a döndükten sonra sultanın emriyle Rumeli teftişine çıktı. Selanik, Arnavutluk, Malta, İspanya, Bosna, Frengistan, Budin, Erdel, Eflak, Boğdan, Kırım, Kefe, Silistre, Niğbolu, Semendire, Belgrat'ı görüp döndü. Diyarbakır'a müsellim olarak gitti, altı ay idare etti. Şam'da Havran nahiye hakimi oldu.

1598'de Su Nazırı, sekiz yıldan sonra 1606'da mimarbaşı oldu. 1609-1610 yıllarında At Meydanı'nda Sultanahmet Camii'nin temeli atıldı. Temel kazma işi 36 gün sürdü. Caminin tamamlanması 7 yılı buldu.

## Kaynakça
* Orhan Şaik Gökyay, "Risale-i Mimariyye, Mimar Mehmet Ağa, Eserleri", *Ord.Prof.İsmail Hakkı Uzunçarşılı'ya Armağan* içinde, s.113-215, TTK.
Henry Corbin

**Henry Corbin** (14 Nisan 1903, Paris - 7 Ekim 1978, Paris), Fransız oryantalist filozof, akademisyen.

## Kariyeri

Hayatının önemli bir bölümünü Orta Doğu ülkelerinde İslam araştırmalarıyla özellikle de İslam felsefesi, tasavvuf ve Şii inançlarını araştırmakla geçirdi.

Corbin aynı zamanda Heidegger'i Fransızcaya ilk tercüme eden kişidir.

### Eserleri

* The Man of Light in Iranian Sufism, Trans.Nancy Pearson, Omega Publications (NY); Reprint edition (May 1994) 
* Spiritual Body and Celestial Earth Trans.Nancy Pearson, Princeton University Press; Reprint edition (August 1, 1989) 
* En islam iranien, 4 volumes, Galimard: Paris, 1974.
* History of Islamic Philosophy, Kegan Paul (15 Nisan 2001) ("İslam Felsefesi Tarihi" adıyla İletişim Yayınlarından Türkçeye çevrildi)
* Cyclical Time and Ismaili Gnosis'' Kegan Paul, London, 1983.
* The Voyage and the Messengner: Iran and Philosophy (Contains previously unpublished articles from 1948-76). North Atlantic Books, Berkley, California, 1998.
* Swedenborg and Esoteric Islam Swedenborg Foundation (December 1, 1995) 
* Alone with the Alone: Creative Imagination in the Sufism of Ibn 'Arabi, Trans.Ralph Manheim, Princeton University Press (March 2, 1998)

## Kaynakça
Guangdong Olimpik Stadyumu

**Guangdong Olimpik Stadyumu,** Çin'in Guangzhou şehrinde 2001 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Guangdong Olimpik Stadyumu, 80.012 seyirci kapasitelidir. Bu stadyumun açılışı 2001 yılında dokuzuncu Çin Millî Oyunları sırasında yapıldı.

## Dış bağlantılar
*Guangdong Olympic Stadium resimleri 
*Architecture Week article about the stadium
Karbon-14

**Karbon-14**, **<sup>14</sup>C** veya **radyokarbon**, 27 Şubat, 1940'ta Martin Kamen ve Sam Ruben tarafından Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi Radyasyon Laboratuvarında keşfedilen karbonun bir radyoaktif izotopudur. Atomik çekirdeğinde 6 proton ve 8 nötron bulunur. Organik maddelerde bulunması arkeolojik, jeolojik ve hidrojeolojik örneklerin tarihlendirilmesinde kullanılan radyokarbon tarihleme yöntemi için temel oluşturmaktadır.
Şantung Stadyumu

**Şantung Stadyumu,** Çin'in Jinan şehrinde 1988 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Shandong Stadyumu, 43.700 seyirci kapasitelidir.
Qinhuangdao Olimpik Spor Stadyumu

**Qinhuangdao Olimpic Spor Stadyumu,** Çin'in Qinhuangdao şehrinde 2004 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Qinhuangdao Olimpik Spor Stadyumu, 35.000 seyirci kapasitelidir.
Qilihe Stadyumu

**Qilihe Stadyumu,** Çin'in Lanzhou şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Qilihe Stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.
Nankin Olimpik Spor Merkezi

**Nankin Olimpik Spor Merkezi,** Çin'in Nankin şehrinde 2005 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

Çoğunlukla futbol ve atletizm müsabakalarının yapıldığı *Nanjing Olimpik Spor Merkezi*, 60.000 seyirci kapasitelidir.
Jiangmen Stadyumu

**Jiangmen Stadyumu,** Çin'in Jiangmen şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.
Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Jiangmen Stadyumu, 1991 altıncı FIFA Kadınlar Dünya Kupası müsabakaları ile birlikte hizmete açıldı. Stadyum 40.000 seyirci kapasitelidir.
Mayıs Güneşi

**Mayıs Güneşi** (İspanyolca: *Sol de Mayo*) Arjantin ve Uruguay ülkelerinin, bayraklarında da kullandıkları ulusal simgeleridir.

İnka uygarlığındaki Güneş Tanrısı Inti'den esinlenerek yapılan bu simgenin üzerinde somurtkan bir güneş yer alır. Bu güneşten sekizi kıvrımlı, sekizi de düz olmak üzere toplam 16 kol uzanır.

## Ayrıca bakınız

* Arjantin bayrağı
* Uruguay bayrağı

## Görüntüler


Dosya:Sol de Mayo-Bandera de Argentina.svg|Arjantin bayrağı'ndaki Mayıs Güneşi, 1818
Dosya:Sol de Mayo-Bandera de Uruguay.svg|Uruguay bayrağı'ndaki Mayıs Güneşi,

## Kaynakça
Plastik patlayıcı

**Plastik patlayıcı**, diğer patlayıcılara göre kolaylıkla şekil verilebilmesi ve daha geniş bir sıcaklık aralığında kullanılabilmesi ile avantajlı olan bir patlayıcı türüdür. Şekillendirilebilmesi ve istenen büyüklükte parçalara bölünebilmesi sayesinde özellikle imha ve tahrip işlemleri için idealdir.

İkinci Dünya Savaşı sırasında ve hemen savaştan sonra kompozisyon C, C2 ve C3 isimli çeşitli oranlarda RDX içeren plastik patlayıcılar ortaya çıkmıştır. Soğuk havalarda gevrekleştiği için 1960'lı yıllarda C3'ün yerini C-4 almıştır.

Çek kimyager Stanislav Brebera, 1960'larda RDX, PETN, bağlayıcılar ve stabilizatörlerin karışımlarından oluşan güçlü bir plastik patlayıcı olan Semtex'i geliştirmiştir. Semtex, kokusuz olması nedeniyle köpekler tarafından da sezilemediği için terör saldırılarında da sıklıkla kullanılmıştır. Bu nedenle Brebera patlayıcının kolay bulunabilmesi için karışıma özel bir koku verici ve metal ihtiva eden bir madde eklemiştir.

Plastik patlayıcılar bina yıkımı ve askeri amaçlarla istihkamcılar için her türlü tahrip işlemlerinde kullanılır.

## Ayrıca bakınız
* Patlayıcıların patlama hızlarının listesi
Arjantin bayrağı

**Arjantin bayrağı**, Arjantin devletinin resmî bayrağı.

Bayrak üç yatay şeritten oluşur. Üst ve alttaki şeritler gök mavi, ortadaki şerit ise beyaz renktedir. Beyaz şeritte Mayıs Güneşi diye adlandırılan ulusal amblem yer alır.

## Tarihçe
1812 yılında bağımsızlığını kazanan Arjantin'in şu anki bayrağında bulunan açık gök mavi (#9BC4E2), beyaz renk bütünlüğü ilk olarak bağımsızlık hareketı lideri Manuel Belgrano tarafından kullanılmıştır. Önce 1810 Arjantin kokartını 1812'de ise Arjantin bayrağını tasarlamıştır. Bir inanınışa göre Arjantin Bağımsızlık Harekatı sırasında komutan Manuel Belgrano tüm askerî birliklerin aynı rengi kullandıklarını (İspanyol sarısı ve kırmızısı) fark etmiş bunun için yeni renk arayışına girmiştir.


Belgrano_y_la_Bandera.JPG|Manuel Belgrano kendi tasarladığı bayrağı tutarken resmedilmiş
Bendición_de_la_Bandera_en_Jujuy.jpg|Arjantinin ilk bayrağı kilisede Juan Ignacio Gorriti tarafından kutsanırken resmedilmiş
Roundel_of_Argentina.svg|Manuel Belgrano tarafından oluşturulan Arjantin kokartı 


## Tasarım
Ulusal bayrağın renk kodları aşağıdaki gibidir.

## Tarihi bayraklar

Flag_of_Spain_(1785–1873,_1875–1931).svg| Río de la Plata Kral Vekilliği bayrağı (1776-1814)
Flag_of_Belgrano_(1812).svg|Manuel Belgrano tarafından tasarlanan bayrak (1812)
Flag of Argentina (civil).svg|Macha bayrağı olarak bilinen ve kutsanan ilk bayrak (1812–1818)
Flag_of_Argentina.svg|Río de la Plata Birleşik Eyaletleri bayrağı  (1818–1819) (1820–1829)
Flag_of_Argentina_(1818).svg|Río de la Plata Birleşik Eyaletleri bayrağı (1819)
Flag_of_Liga_Federal.svg|Arjantin Konfederasyonu bayrağı (1829–1835)
Flag_of_Argentina_(1840).svg|Arjantin Konfederasyonu bayrağı (1835–1850)
Flag_of_the_Argentine_Confederation.svg|Arjantin Konfederasyonu bayrağı (1850–1861)
Flag_of_the_State_of_Buenos_Aires.svg|Kısa ömürlü Buenos Aires Eyaleti devleti bayrağı (1852–1861)


## Etkilediği bayraklar
Fransız korsan Louis-Michel Aury, Nikaragua'nın doğu kıyısında olan San Andrés, Providencia ve Santa Catalina Takımadaları'da 1818'de kurulan Orta Amerika'daki ilk bağımsız devletin mavi-beyaz-mavi bayrağı için model olarak Arjantin bayrağı'nı kullandı. Bu devlet, Gran Colombia bu adaların kontrolünü ele geçirmeden önce, yaklaşık 1821 yılına kadar varlığını sürdürdü. 1823 yılında bu bayrak, Orta Amerika Birleşik Eyaletleri'nin bayrağı için model olarak tekrar kullanıldı. Günümüzde bu devletten bağımsızlığını kazanan Guatemala, Honduras, El Salvador, Nikaragua ve Kosta Rika gibi ülkelerin bayrakları bu sebeple Arjantin bayrağına benzemektedir.


Flag_of_the_United_Provinces_of_Central_America.svg|Orta Amerika Birleşik Eyaletleri bayrağı (1823–1841)
Flag of El Salvador.svg|El Salvador bayrağı
Flag of Guatemala.svg|Guatemala bayrağı
Flag of Honduras.svg|Honduras bayrağı
Flag of Costa Rica (state).svg|Kosta Rika bayrağı
Flag of Nicaragua.svg|Nikaragua bayrağı


## Galeri

Standard_of_the_President_of_Argentina_Land.svg|Cumhurbaşkanı bayrağı
Naval_jack_of_Argentina.svg|Donanma bayrağı
Argentina_(9443542299).jpg|Dalgalanan Arjantin bayrağı


## Ayrıca bakınız
*Arjantin arması

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Ülke bayrağı hakkında bilgiler
İtalyan şehir devletleri

**İtalyan şehir devletleri**, Orta Çağ'ın başlarından 1861'de İtalya Krallığı'na dek İtalya yarımadasında kurulan birçok bağımsız küçük devleti ifade eder. İlk şehir devletleri arasında Napoli Dükalığı, Amalfi Dükalığı, Gaeta Dükalığı ve Venedik Cumhuriyeti bulunur. Kuzey ve Orta İtalya'daki diğer şehir devletleri Kutsal Roma İmparatorluğu'ndan özerklik mücadeleleri sıradında ortaya çıktı. Bu devletlerin bir kısmı Lombard Birliği'nde yer aldı. 1100 yılı civarında ise Ceneviz Cumhuriyeti, Pisa Cumhuriyeti, Ancona Cumhuriyeti gibi şehir devletleri kuruldu.

## Ayrıca bakınız
* Denizci cumhuriyetler
* San Marino
* Vatikan

## Kaynakça
Şian Halk Stadyumu

**Şian Şehir Halk Stadyumu** Çin'in Şian şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı bu stadyum, 18.000 seyirci kapasitelidir.
Shenyang Spor Merkezi

**Şenyang Spor Merkezi,** Çin'in Şenyang şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Şenyang Spor Merkezi, 55.000 seyirci kapasitelidir.
Shaoguan Şehir Stadyumu

**Shaoguan Şehir Stadyumu,** Çin'in Shaoguan şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Shaoguan Şehir Stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.
Jakabaring Stadyumu

**Jakabaring Stadyumu,** Endonezya'nın Palembang şehrinde 2004 yılında çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Jakabaring Stadyumu, 40.000 seyirci kapasitelidir.
Lagaligo Stadyumu

**Lagaligo Stadyumu,** Endonezya'nın Kato Palopo şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyum.

Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı Lagaligo Stadyumu, 50.000 seyirci kapasitelidir.
Carolina Klüft

**Carolina Klüft** (d. 2 Şubat 1983, Växjö), İsveçli dünya, Olimpiyat ve Avrupa şampiyonu heptatlettir.

İlk büyük başarısını 2000'de, heptatlon gençler dünya şampiyonu olarak elde etti. 2002 yılında bu başarıyı tekrarlayan Klüft, 2002'de Münih'teki Avrupa Şampiyonası'nda büyüklerde altın madalya kazandı.

Bir yıl sonra, henüz yirmi yaşında iken, önce salon dünya şampiyonluğunu kazanan Klüft, Paris'teki Dünya Şampiyonası'nda da zafere ulaşmayı başardı. Fransız yıldız Eunice Barber'la büyük bir çekişme içine giren Klüft, yedi yarışmanın altısında en iyi derecesini gerçekleştirirken, toplamda elde ettiği 7001 puanla tüm zamanlarda 7000 puan barajını aşabilen üçüncü atlet oldu.

Aynı yıl Avrupa'da Yılın Atleti seçilen genç sporcu, 2004'te de başarısını sürdürdü. Budapeşte'deki Dünya Salon Şampiyonası'nda pentatlonu pas geçen Klüft, uzun atlamada sakatlanmasına rağmen bronz madalya kazandı. Atina Olimpiyatları'nda ise 6952 puanla altın madalyanın sahibi oldu.

Sakatlığına rağmen katıldığı 2005 Dünya Şampiyonası'ndaki başarısı ile Klüft, genç yaşına rağmen Heike Dreschler ve Jackie Joyner-Kersee gibi heptatlonun en iyileri arasında gösterildi. 2008 Yaz Olimpiyatları'nda aldığı karar doğrultusunda, heptatlonda değil uzun atlama ve üç adım atlama dallarında yarışmıştır. Üç adım atlamada en iyi 12 atlet arasına giremeyip finale kalamazken, uzun atlamada dokuzuncu olmuştur.

## Başarıları
* Heptatlon Dünya Şampiyonluğu - 2003, 2005
* Heptatlon Olimpiyat Şampiyonluğu - 2004
* Heptatlon Avrupa Şampiyonluğu - 2002
* Pentatlon Dünya Salon Şampiyonluğu - 2003
* Pentatlon Avrupa Salon Şampiyonluğu - 2005
* Heptatlon Dünya Gençler Şampiyonluğu - 2000, 2002
* Uzun Atlama Dünya Salon üçüncülüğü - 2005

## En iyi dereceleri
* 7001, Heptatlon, Toplam Puan
* 11.48, 100 metre
* 22.98, 200 metre
* 53.17, 400 metre
* 2:08.89, 800 metre
* 13.15, 100 metre engelli
* 1.94 metre, Yüksek atlama
* 6.97, Uzun atlama
* 13.87, Üç adım atlama
* 15.05, Gülle Atma
* 50.96, Cirit Atma

## Dış bağlantılar
* Fan-site about Carolina Klüft 
* Carolina Klüft ve Galeri
Heȟáka Sápa

**Kara Geyik**  (yerli dilinde adı: **Heȟáka Sápa** «kara sığın / black elk» ; İngilizce tercüme adı: **Black Elk** «Kara Sığın») (Aralık 1863 - 19 Ağustos 1950), Siyulardan Oglala Lakotalarının şamanı (*wičháša wakȟáŋ*) ve heyoka (*heyókȟa*). Çılgın At'ın (*Tȟašúŋke Witkó*) ikinci kuzenidir.

## Hayatı

On iki yaşında Little Big Horn Savaşına katıldı (1876) ve 1890 'da olan Yaralı Diz Katliamı'nda yaralandı.

Sonradan Katolik olan ilk eşi Katie War Bonnett ile 1892'de evlendi ve ondan üç çocuğu oldu. Eşinin 1903'teki ölümünden sonra kendisi de vaftiz olup Nicholas Black Elk adını almış ancak kabile gelenekleri ile vaftiz olduğu din arasında bir çatışma görmediğinden halkının manevi lideri olarak hizmet etmeye devam etmiştir. 1905'te iki kız çocuk sahibi dul Anna Brings White ile evlenmiş ve Kara Geyik'in bu eşinden de üç çocuğu olmuştu.

Hayatının sonuna doğru kendi yaşam öyküsünü ve Siu dini törenlerini çeşitli yazarlarla paylaşmıştı (John Neihardt ve Joseph Eyes Brown). Kızılderili hayatı ve dini hakkında önemli belge niteliği taşıyan anlatıları adı geçen yazarlarca kitaplaştırıldı.

## Kitaplar
* John Neihardt (Haz.), Black Elk Speaks: being the life story of a holy man of the Oglala Sioux* (1932) (Kitap İri Boynuzlu Kara Geyik Anlatıyor, Çev. Ünsal Özünlü, İmge Yayınları tarafından Türkçeye çevirilmiştir)
* Joseph Epes Brown (Haz.) The Sacred Pipe: Black Elk's Account of the Seven Rites of the Oglala Sioux, (1953) 
* *'The Sixth Grandfather:*' *Black Elk's Teachings Given to John G. Neihardt* (1984)

== Dış bağlantılar ==
* [https://web.archive.org/web/20060223083011/http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~mikestevens/BLACKELK/i0000877.htm Genealogy of Black Elk]
* [https://web.archive.org/web/20060324084239/http://blackelkspeaks.unl.edu/blackelk.pdf *Black Elk Speaks'' online] (PDF 1529KB)
* Black Elk's Family Speaks
İpsilanti ailesi

**İpsilantizade** veya **İpsilanti ailesi** ( *İpsilantis*), Osmanlı, Eflak, Boğdan ve Yunanistan tarihinde önemli roller oynamış bir Fenerli Rum ailesidir. Aile aslen Karadeniz'deki Pontus bölgesindendi. 1655 yılında Antiyohus İpsilanti Trabzon'dan ayrılarak Kostantiniyye'ye (İstanbul'a) yerleşti.

İpsilanti ailesinin kayıtlara geçmiş ilk üyesi olan Atanasios İpsilanti 1730 yılında Konstantiniyye'de doğdu. İtalya'da Padova Tıp Fakültesi'nde hekimlik eğitimi gördü. İstanbul'a dönerek 1760 yılına kadar vezir Ragıp Paşa'nın hekimliğini yaptı. Daha sonra Bükreş'te Eflak beyi Giga'ya danışman hekimi oldu. Kardeşi Aleksandros İpsilanti ise Osmanlı Devleti'nin Eflak ve Boğdan beyliğini yaptı. Oğlu Konstantin de Boğdan Beyliği görevinde bulundu. Konstantin'in oğlu Aleksandros İpsilanti ise Rumların Osmanlı Devletinden bağımsızlığına öncülük yapan Filiki Eterya derneğinin başkanlığını yaptı.

İpsilanti ailesi Osmanlı Devletinin yüksek kademelerinde aldıkları görevlerden dolayı çok zengin oldular. Tarabya semtinde inşa ettirdikleri gösterişli yalı Fransız ressam Melling'in gravüründe tasvir edilmiştir. Ailenin Yunanistan'ın bağımsızlık hareketlerine katılmalarını cezalandırmak için Osmanlı Devleti bu yalıya el koydu. Yalı önce Fransa'nın Osmanlı Elçiliğine yazlık binası olarak verildi. Binanın bazı bölümleri yıllar boyunca çeşitli yangınlar sonucu kül oldu. Geriye kalan bölümleri şu an Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi tarafından Fransızca Kamu Yönetimi bölümünün binası olarak kullanılmıştır.

## İpsilanti ailesinin bazı tanınmış üyeleri
* Atanasios İpsilanti (1730-?), Osmanlı İmparatorluğu ve Eflak'ta saray hekimi
* Aleksandros İpsilantis (1725-1805), Osmanlı Devleti'nin Eflak ve Boğdan beyi, küçük Aleksandro İpsilanti'nin dedesi
* Konstantin İpsilantis (ölümü 1816), Osmanlı Devleti'nin Boğdan beyi, büyük Aleksandro'nun oğlu, küçük Aleksandro'nun babası
* Aleksandros İpsilantis (1792-1828), Konstantin'in oğlu, Yunan Bağımsızlık Savaşı'nın önderlerinden biri
* Dimitri İpsilanti (1793-1832), Konstantin'in diğer oğlu, Yunan Bağımsızlık Savaşı'nın önderlerinden biri
Trablus (anlam ayrımı)

**Trablus** (**Tripolis**) sözcüğü ile şu başlıklardan biri kastedilmiş olabilir:

* Trablus (Libya), Osmanlılar zamanında **Trablusgarp**, yani batıdaki Trablus adıyla anılırdı.
** Trablusgarp Bölgesi, bugünkü Libya'yı oluşturan bölgelerden birine eskiden verilen ad.
** Trablusgarp Savaşı, 1911 - 1912 yılları arasında Osmanlı Devleti ve İtalya arasında geçen savaşın adı.
** Trablusgarp vilayeti Osmanlı Devletinde yönetsel bir birim.
* Trablusşam (Lübnan), Osmanlılar zamanında Trablusşam, yani Şam'daki (Suriye) Trablus adıyla anılırdı.
** Trablus bölgesi, Lübnan
* Tripolis (Yunanistan)
* Tirebolu (Türkiye)

Trablus ismi Tripolis isminin Arapça halidir. Tripolis ismi bu iki kente Greko-Roma çağlarında verilmiştir ve "üç şehir" anlamına gelir. Türkiye sınırları içinde de bir zamanlar Tripolis adıyla anılmış olan bir şehir vardır. Bu şehrin o zamanlar Tripolis ismi zamanla Tirebolu'ya dönüşmüştür.
Nesli tehlikedeki türler

**Nesli tehlikedeki türler**, yok olma tehdidi altındaki bitki ve hayvan türleridir. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) iki yılda bir yayımlanan kırmızı listesinde yer alırlar. Bir türün kırmızı listeye alınması için Dünya üzerinde 50'den az yetişkin bireyin kalmış olması gereklidir.

Diğer bir kategori *hassas türler*dir. Bunun için temel kıstas türün yetişkin popülasyonunun 1000'den az olmasıdır.

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) 2006 raporu, insan kaynaklı suistimaller sonucu 784 türün dünya üzerinden tamamen yok olduğunu ve 16.119 hayvan türünün tükenmekte olduğunu göstermekte. Sadece 2006'da listeye 530 türün eklenmiş olması canlı türlerinin ne büyük bir tehdit altında olduğunu gösterir.

## Tehdit altındaki bazı türler

Dünya'nın hemen her bölgesindeki bitki ve hayvan türleri arasında nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya gelen ve bir kısmı ne yazık ki dünya üzerinden tamamen silinen binlerce tür bulunmaktadır. Bazıları;

* Kutup ayısı (*Ursus maritimus*), 2006 yılında hassas türden tehlike altındaki tür kategorisine geçti. Kutup bölgesindeki buzulların erimesiyle yaşam alanı tehlike altına girmiştir. Tahminlere göre kutup bölgesindeki bu durum değişmezse önümüzdeki 45 yıl içinde türde yüzde 30'luk bir azalma olacak ve sonunda da tümüyle yok olacak.
* Manta vatozu (*Manta birostris*), belgesellerden aşina olunan eşsiz bir canlıdır. Suda kanat çırparcasına süzülen bu deniz canlısının türü, denizlerdeki kirlenme, avlanma vs. nedenlerle tehlike altındadır.

* Verreaux's sifaka lemur (*Propithecus verreauxi*), Madagaskar'a özgü bir türdür ve kararlı bir orman habitatında yaşayabilmektedir. Kömür üretimi ve orman kesimi ile yaşadığı bölge tehlike altına girmiştir. Aynı zamanda adanın bazı bölgelerinde avlanmaktadır.
* Gri balina (*Eschrichtius robustus*), Kuzeybatı pasik gri balina. Halen 50 yetişkin bireyden daha az kaldığı düşünülmektedir. Bu tür tamamen yok olacak derecede avlanmıştır.Gri balina denizlerde 16,093&nbsp;km ilerleyebilir.
* Siyah çizgili albatros (*Thalassarche melanophrys*), 21 albatros türünün hepsi neslinin tükenmesi tehdidiyle karşı karşıyadır. Balıkçı ağları tür için ciddi tehdit oluşturmaktadır.
* Kısa burunlu tırtak (*Delphinus delphis*), Akdeniz alt türüdür. Son 40 yıl içinde türün nüfusu aşırı avlanma ve yaşam alanlarının bozulması sonucu %75 düşünülmüştür

## Türkiye'de

Hayvan türleri:

* Akdeniz foku
* Deniz kaplumbağası
* Kelaynak

Bitki türleri:

* Burakis 
* Göl soğanı
* Siklamen
* Kar çiçeği
* Nergis
* Süsen
* Çiğdem

## Ayrıca bakınız
*IUCN Kırmızı Liste

## Kaynakça
* Threatened Species 
* Gezegenimiz.com 
* IUCN Red List 

## Dış bağlantılar
*Dünya Koruma Birliğinin nesli tehlike altındaki türler listesi
Pilgrimler

**Pilgrimler** veya **Pilgrim Atalar**, Plymouth Kolonisi'nin (aynı zamanda New England bölgesinin) ilk yerleşimcileri için kullanılan bir tabirdir. Bu yer, bugün itibarıyla Massachusetts'in Plymouth şehridir. Doğu Midlands'te yaşanan geçici bir siyasi gerilim esnasında Britanya'yı terkederek bugün Massachusetts Plymouth olarak bilinen yere gelen ilk topluluk bunlardır. Kolonilerini, 1620'de kurdular. Bu koloni, 1607'de Virginia Jamestown kolonisinden sonra Yeni Dünya'daki ikinci başarılı İngiliz yerleşimi oldu. Bu yerleşim ileride kurulacak Birleşik Devletler'in çekirdeğidir. Pilgrimlerin serüveni, Birleşik Devletler'in tarihi ve kültürü içinde merkezî bir yere sahiptir.

Şükran Günü olarak bilinen ve geçmişi 1621'e uzanan bu günü Amerika'da ilk kez Pilgrimler kutlamıştır.
## Kaynakça
Trablus

**Trablus** ya da Osmanlı dönemindeki ismi ile **Trablusgarp**, 2021 yılında yaklaşık 1,317 milyonluk nüfusuyla Libya'nın başkenti ve en büyük şehridir. Libya'nın kuzeybatısında, çölün kenarında, Akdeniz'e uzanan ve bir koy oluşturan kayalık bir kara parçası üzerinde yer almaktadır. Trablus limanını ve ülkenin en büyük ticaret ve üretim merkezini içermektedir. Ayrıca Trablus Üniversitesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır.

Trablus, MÖ 7. yüzyılda Fenikeliler tarafından kurulmuş ve Libyco-Berberi adı *Oyat* (Punik: 𐤅𐤉𐤏𐤕, romanize: Wyʿt) olarak adlandırılmıştır, daha sonra Sirenayka'nın Yunan yöneticilerinin eline Oea (Antik Yunanca: Ὀία, romanize: Oía) olarak geçmiştir. Şehrin uzun tarihi nedeniyle Trablus'ta arkeolojik öneme sahip birçok yer bulunmaktadır. Trablus ayrıca, Libya sistemindeki en üst düzey idari birim olan *[[Libya'nın ilçeleri|şabiye]]*'yi, yani Trablus Bölgesi'ni de ifade edebilir.
## Tarihi
Trablus şehri milattan önce yedinci yüzyılda Fenikeliler tarafından "Oea" adıyla kuruldu. Günümüzde Burç el-Hahiye isimli bir bölgedeki bir yükseltide yer aldığı düşünülen bu yerleşime yönelik herhangi bir arkeolojik kazı gerçekleştirilmemiştir. Daha sonra o dönemde bir Grek kolonisi olan Sirenayka bölgesinin idaresine geçti. Milattan sonra üçüncü yüzyılda Roma İmparatorluğu topraklarında bulunan Oea, bu bölgede bulunan üç şehirden (diğerleri Sabratha ve Leptis) en büyüğü olması nedeniyle Grekçe kökenli bir kelime olan, "üç şehir" anlamını taşıyan "Tripolis" adını aldı, ayrıca Trablusgarp Bölgesi'nin ("Tripolitania", "üç şehir bölgesi") başkenti oldu. Bu dönemde aktif bir limanı olsa da, Kuzey Afrika kıyılarındaki rüzgârın yönü dolayısıyla ticaret ve kültür bağlantıları esasen Yunanistan limanlarıyla gerçekleşti. Bunun yanı sıra Pantelleria adası aracılığıyla Sicilya'ya da ulaşılmaktaydı.

Bizans döneminde aktif bir liman kenti durumunda olan Trablus'un Sirenayka bölgesiyle olan bölgesel deniz yolu bağları da güçlendi. Bu dönemde İskenderiye'den Kartaca'ya deniz yoluyla gidilirken durak noktası olan liman, tarımsal ürün ve hayvan ihracatında kullanıldı. İskenderiye Patrikliği, İskenderiye-Trablus-Kartaca güzergâhındaki gemi trafiğinin önemli bir kısmından sorumluydu. Bu denizcilik faaliyetleri şehrin sosyal yapısını şekillendirmiştir.

## Kardeş şehirler
*  **[[Cezayir (şehir)|Cezayir]]** Cezayir
*  **[[Belgrad]]** Sırbistan
*  **[[Belo Horizonte]]** Brezilya 2003
*  **[[Madrid]]** İspanya
*  **[[İzmir]]** Türkiye
*  **[[Saraybosna]]** Bosna-Hersek 1976

## Ayrıca bakınız
* Trablusgarp Bölgesi

## Kaynakça
Trablusşam

**Trablusşam** ( *Ṭarâbülüs eş-Şâm*, "Şam Trablus'u", ), Lübnan'ın Şimal vilayetinin merkezi ve 2. büyük şehri. Beyrut'un 85&nbsp;km kuzeyinde yer alan şehrin nüfusu 500.000'dir. Nüfusun yaklaşık %80'i Sünni Müslüman olmakla beraber Hristiyan ve Arap Alevileri de bu şehirde yaşamaktadır.

Antik Çağda önemli bir Fenike şehri olan Trablusşam daha sonraki tarihlerde Perslerin, Romalıların, Arapların, Haçlıların ve Memlukların idaresinde kaldıktan sonra  1516'da Yavuz Sultan Selim'im Mısır seferi sırasında Osmanlı topraklarına katıldı.

Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde Trablus ismini taşıyan iki tane şehir olduğu için Osmanlılar Lübnan'daki bu şehre Trablusşam, Kuzey Afrika'daki şehre (günümüzde Trablus) ise Trablusgarp ismini verdiler.

I. Dünya Savaşı'ndan sonra  Fransızların idaresine giren Trablusşam 1946'da Lübnan'ın bir şehri haline geldi.

Lübnan'ın sahip olduğu tek adalar Trablusşam şehrinin hemen açıklarında yer alan dört adet adacıktır. En büyüğü Palmiye adaları veya Tavşan adası olarak adlandırılmaktadır ve UNESCO tarafından korunan alan ilan edilmiştir. Kamp yapılması ve ateş yakılmasının yasak olduğu bu adada yeşil kaplumbağalar ve ender görülen kuşlar yaşamaktadır. Adada Roma ve Haçlı devletlerinden kalma kalıntılar da vardır.

## Kardeş şehirler
* Konya, Türkiye
Kalahari Çölü

**Kalahari Çölü**, Afrika'nın Güneyinde, 22° ile 28° Güney enlemleri, 19° ile 24° Doğu boylamları arasında yer alan yarı çöl plato alanı. Bölgenin yüzölçümü 900.000&nbsp;km²'ye kadar varır. Kalahari ismi genelde Botsvana'nın batı kısmına denilmekte olup çöl Botsvana'nın büyük bir kısmı ile Namibya ve Güney Afrika'nın bazı kesimlerini kaplar.

Bölge geniş otlaklıklar, çalı ve ağaçlıklar ihtiva etmesine rağmen, yağış az olduğundan dolayı çöl denilmiştir. Bölgenin çok az bir kısmı bütün mevsimlerde çöl özelliği gösterir. Yıllık yağışlar kuzeydoğuda 600&nbsp;mm'den Güneybatıda 130&nbsp;mm'ye kadar değişiklik gösterir. Çok az yağış almasının sebebi, doğu doğrultusunda uzanan dağ sıralarının Hint Okyanusundan esen nemli rüzgarların etkisini azaltmasıdır. Bu dağların ortalama yüksekliği 900 ila 1200 m arasında değişir.

Vadilerde antilop sürüsü, fil dahil birçok tropik bölge hayvanı bulunur ve serbestçe dolaşırlar.

Toprak genelde kızıl renkli yumuşak kumlu olup, eski nehirlerin getirdiği alüvyonlar bulunur. Bu alüvyonlar sıcakta sertleşerek yağan yağmurlardan göletler meydana getirirler.

Sebzeler yağış durumuna göre yüksek ormanlardan alçak bölgelere doğru değişir. Çok miktarda sebze yetiştiği gibi, bunlardan kavun, karpuz ve patates bol miktarda ekilir. Bölgede bulunan otlaklardaki otların çok olması, bunların çok iyi bir hayvan yemi olmasını sağlamaktadır.

Bölgenin kıyılarına Bantu kabileleri yerleşmiş olmasına rağmen, buranın asıl sakinleri çölde yarı göçebe olarak yaşayan Boşimanlar (Buşmanlar) denilen, 2000 civarındaki sarı derili ormancılardır. Avcılık ve inşaatçılık gibi mesleklerle geçinirler. Bölgenin güneybatısı Kalahari Gemsboh Millî Parkı olup, 20.720&nbsp;km² yer kaplamaktadır. Bu bölgedeki millî parkta nesli tükenmekte olan hayvanların bakımı ve korunması ülke tarafından kurulmuş olan millî park görevlileri tarafından sağlanmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar