Çorum

**Çorum**, İç Orta Karadeniz Bölgesi'nde Çorum ilinin merkezi olan şehir. 2020 yılı itibarıyla 299.315 kişilik nüfusa sahiptir. Yerli halkı Türkmendir. Toprak sanayi ve makine imalat sanayi çok gelişmiştir. Orta Karadeniz Bölümü'nün iç kısmında yer almaktadır. Doğuda Amasya, güneyde Yozgat, batıda Çankırı, kuzeyde Sinop, kuzeydoğuda Samsun ve güneybatıda Kırıkkale ile çevrilidir.

Çorum 34°04′ doğu boylamı ile 39°54′ kuzey enlemi üzerinde yer almaktadır. İlin deniz seviyesinden yüksekliği  ortalama 820 metredir.

Ankara'ya 244&nbsp;km, İstanbul'a 608&nbsp;km, Amasya'ya 92&nbsp;km, Sinop'a 294&nbsp;km, Samsun'a 167&nbsp;km, Tokat'a ise 188&nbsp;km mesafededir.

İlçelerin il merkezine uzaklıkları ise; Alaca 52&nbsp;km, Bayat 83&nbsp;km, Boğazkale 87&nbsp;km, Dodurga 42&nbsp;km, İskilip 56&nbsp;km, Kargı 106&nbsp;km, Laçin 29&nbsp;km, Mecitözü 37&nbsp;km, Oğuzlar 68&nbsp;km, Ortaköy 57&nbsp;km, Osmancık 59&nbsp;km, Sungurlu 72&nbsp;km ve Uğurludağ 66&nbsp;km'dir.

## Tarihçe
Yapılan araştırmalar, Çorum bölgesinde Yontma Taş Çağı (Paleolitik), Cilalı Taş Devri (Neolitik) ve Bakır Taş Devri (Kalkolitik) döneminin dördüncü aşamasına ait insan yerleşimlerinin bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu devre ait eserlere Alacahöyük, Büyük Güllücek, Boğazköy, Eskiyapar ve Kuşsaray höyüklerinde de rastlanmıştır. Yerleşimler bu dönemden itibaren devamlılık göstermiştir. Çorum ve çevresi daha sonra Hititler, Frigler, Kimmerler, Medler, Persler, Galatlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Danişmendliler Beyliği, Moğollar, Eretna Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti ve son olarak Osmanlılar'ın egemenliğine girmiştir. Laçin ilçesinde ise Kaplıkaya Kaya Mezarı da bulunmaktadır.

### Çorum isminin ortaya çıkışı

Çorum, binlerce yıldır çeşitli uygarlıkların oluşturduğu yerli Anadolu kültür geleneğini sürdüren illerin başında gelmekle birlikte, merkez ilçenin tümüyle şehir olarak kurulması 11. yüzyıla kadar inmektedir. Müslüman Türklerce kurulmuş Anadolu şehirlerinden biridir. Çorum isminin günümüzdeki haline dönüşümü konusunda farklı rivayetler üzerinde durulmaktadır; 

1.  MÖ 3. yüzyılda Avrupa'dan Anadolu'ya geçerek şimdiki Çorum, Sivas, Yozgat arasına yerleşen Galat topluluklarının adı olan Trokmu sözcüğünden gelmiştir. Trokmu oymağı, Hitit İmparatorluğu'nun başkenti olan Hattuşa (Boğazköy) yöresine yerleşmiştir. Trokmu sözcüğü zamanla Torokmu'ya daha sonra da Çorumlu'ya dönüşmüştür.

2.  MÖ 90-80 yıllarında Pontus Krallığı'na bağlı olarak Kapadokya valiliği yapan Gordios'a dayanmaktadır. Gordios'un yönetimi sırasında *Gordiana* denilen bölge Gordios'un yönetiminden sonra da uzun süre aynı adı taşıdı. Gordiana, önce Gordum'a, zamanla da Çorum'a dönüşmüştür.

3. Eski Yunan kaynaklarında Çorum'un adı *Niconia* (Nikonya) olarak geçmektedir. Bizans döneminde de *Evkaite* diye geçmektedir. 1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra Çorumlu olan vilayetin ismi 16. yüzyılın sonlarına doğru "-lu" ekinin kaldırılması ile Çorum olarak kalmıştır.
## Coğrafya ve iklim
Çorum, İç Karadeniz iklimi özelliklerini gösterir. Yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar soğuk ve genelde kar yağışlıdır. İlkbahar ve sonbahar aylarında da az da olsa yağış görülür. Özellikle yaz akşamlarında bile hava serindir. Genel olarak ılıman bir iklime sahiptir.

### Konum
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Çorum'un 20&nbsp;km kuzeyinden geçmektedir.

**Önemli dağ ve tepeleri şunlardır:** Çağşak Köyü'nde bulunan Kartal (Urlu) Dağı (1.670 m), Çatalkaya Tepesi ve Karadağ (1.566 m, Çorum Merkez).

**Ovaları:** Çorum Ovası, Bozboğa Ovası, Ovasaray Ovası, Hüseyin Ovası ve Dedesli Ovası.

**Akarsuları:** Kızılırmak, Yeşilırmak, Çat Suyu, Mecitözü Çayı ve Çekerek Irmağı.

## Nüfus

## Ekonomi
Çorum, 2019 yılında 1 milyar 541 milyon 873 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Türkiye'nin ihracat yapan illeri arasında 15.sırada bulunmaktadır. 2013 yılı verilerine göre %5,9'luk oranla işsizlik oranı en düşük 9. il olmuştur.

## Kültür

### Yemek kültürü
Öncelikle Çorum'un en meşhur yiyecekleri arasında leblebi gelir. Madımak bu yörenin günlük yemeklerinden biridir. Düğün ve sünnet gibi özel günlerde düğün çorbası, et yahni, İskilip dolması, keşkek, etli pilav, su böreği, yayla çorbası, tulumba tatlısı ve Çorum baklavası yaygın olarak tüketilir. Çorum baklavası kısık ateşte uzun süre pişirildiği için rengi beyaz olur. Damada olarak bilinen bir tür un helvası, nişanın ardından gelinin ailesi tarafından hazırlanır. *Tel tel* tatlısı ise ağda ve leblebi unuyla hazırlanan bir pişmaniye türüdür. Eski zamanlarda kış aylarında aileler bu tatlıyı birlikte hazırlayıp yerdi. Kargı tulum peyniri ve sırık kebabı Kargı ilçesine özgüdür. Sabah kahvaltısında sündürme (muhlama, kuymak) yaygın şekilde yenir.

## Turizm
Sıklık Mesire Yeri ve Tabiat Parkı il merkezinde yer almaktadır.

## Eğitim
Lise, ortaokul, ilkokul ve ana sınıfı olmak üzere toplam 520 okul bulunmaktadır. Toplam 94.308 öğrenci mevcuttur. Ayrıca Çorum sınırları içinde Hitit Üniversitesi bulunmaktadır.

## Altyapı
### Ulaşım
Çorum'a kara yolu  ile ulaşım mümkündür. Türkiye'nin her yerinden kara yoluyla bu ile ulaşılabilmektedir. Çorum Şehirlerarası Otobüs Terminali 2015 yılında yenilenmiştir. Toplam yedi otobüs firması hizmet vermektedir. İlçelere gidiş ve gelişler de  bu terminalden yapılmaktadır. Öte yandan, Amasya'nın Merzifon ilçesindeki havalimanı da Çorum'a yaklaşık 1 saat mesafede yer almaktadır. Havalimanından Çorum merkezine ve ilçelere servisler düzenlenmektedir.

#### Belediye Otobüsleri
Özel Halk Otobüsleri, Çorum Belediyesi tarafından düzenlenmektedir. Toplam 17 hatta hizmet vermektedir. Otobüslere binmek için Özel Halk Otobüsü kartı veya jeton kullanılmaktadır. Otobüsler genelde 07.00-23.30 arasında halka hizmet vermektedir.

## Çorum'da Yerel Medya
 
**Çorum Yerel TV Kanalları**
* Kanal 19 TV
* Çorum Radyo TV (ÇRT)
* Leblebi TV
* Çorum Web TV
* Kızılırmak TV

**Çorum Yerel Radyoları**
* Umut Radyo
* Radyo 19
* Çorum FM
* Osmancık FM
* Radyo Melodi
* Radyo Gün
* Çağrı FM
* Dost Radyo
* Sungurlu FM
*Hitit FM

**Çorum Yerel Gazeteleri**
+ Çorum Haber Gazetesi
* Kesin Karar Gazetesi
* Çorum Hakimiyet
* Habercim 19
* Yayla Haber
* Sungurlu Gazetesi
* Çorum Haber
* İskilip'in Sesi
* Kızılırmak Haber

## Belediye başkanları
### Osmanlı dönemi

### Cumhuriyet dönemi

Kaynak:

## Kardeş şehirler
Çorum'un 6 kardeş şehri vardır:

*  Fuzuli, Azerbaycan
*  Kalkiya, Filistin
*  Bace, Tunus
*  Tešanj, Bosna-Hersek
*  Gimhae, Güney Kore
*  San Juan Teotihuacan, Meksika

## Notlar

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Çorum Valiliği
* Çorum Belediyesi