María Luisa Aguilar

**María Luisa Aguilar Hurtado** (20 Haziran 1938 - 29 Ekim 2015), Peru'nun ilk profesyonel astronumudur. Lima, Peru'da San Marcos Ulusal Üniversitesi Matematik ve Fizik Enstitüsünde eğitim gördü. Arjantin'de La Plata Ulusal Üniversitesinden astronom olarak mezun oldu.

1981 yılında astronomiyi profesyonel düzeyde geliştirmek için San Marcos Ulusal Üniversitesinde bugün "Kalıcı Astronomi ve Uzay Bilimleri Semineri" olarak bilinen "Astronomi ve Astrofizik Semineri"ni kurdu ve yöneticiliğini yaptı.

## Biyografi
Jauja şehrinde doğdu ve üç yaşına kadar burada yaşadı. İlk ve orta öğrenimini Lima'da Elvira García y García Mayor Okulu'nda tamamladı. 1958'de San Marcos Ulusal Üniversitesi Matematik Okulu'na girdi. O dönemde Peru'da böyle profesyonel bir uzmanlık dalı olmadığı için La Plata Ulusal Üniversitesi Astronomi ve Jeofizik Gözlemevinde astronomi okumak için Arjantin'e gitti. Aastronomik tayf ölçümü, yıldız gazyuvarları ve değişen yıldızlar konusunda uzmanlaştı

1969'da Peru'ya döndü ve Ulusal Mühendislik Üniversitesi ile San Marcos Ulusal Üniversitesinde ders vermeye başladı. İlk yıllarda, astronominin yayılması için "Astronomik Cuma Günleri"ni yarattı ve bu Peru tarihindeki en eski kesintisiz konuşma ve konferans serisi hâline geldi.

1981 yılında Astronomi ve Astrofizik Semineri'ni kurdu. 2001 yılında Kalıcı Astronomi ve Uzay Bilimleri Semineri-UZAY olarak yeniden adlandırıldı.

1982'de, 46 Astronomi Eğitimi ve Geliştirme ile C1 WG Astronomi Okulu Eğitimi Ağı (NASE) komisyonlarının bir parçası olarak Uluslararası Astronomi Birliği Üyesi olarak kabul edildi.

Ocak 1984'te, Peru'daki Uluslararası Astronomi Birliği'nin ilk Misafir Öğretim Üyesi Programı'nın yapılmasını sağlayan "San Marcos-Uluslararası Astronomi Birliği Antlaşması"nın imzalanmasına önayak oldu. 1985'te Arjantinli José Luis Sérsic, galaksiler hakkında uzman olan Çek Josip Kleczek ve Uluslararası Astronomi Birliği'nin ilk Latin Amerikalı başkanı olan Jorge Sahade'nin gelişini koordine etti.

1999 ve 2000 yılları arasında Peru'daki "El Comercio" gazetesinin pazar ekinde bilim ve astronomi konularında yardımcı oldu.

2009 Uluslararası Astronomi Yılı kutlamaları için yapılan küresel faaliyetlerin bir parçası olarak Peru ile Uluslararası Astronomi Birliği arasında "başvurulacak kişi" olarak belirlendi ve Peru'da bir dizi eğitim ve sosyal yardım faaliyetini teşvik etti. Peru'da "Astronomik Cuma Günleri", "Seyyar Teleskop", "Galileo Öğretmen Yetiştirme Programı" ve "Galileo Mobil" gibi bir dizi eğitim ve sosyal yardım etkinliğine katıldı.

2016 yılındaki ölümünden sonra açılışı yapılan Maranganí, Cusco'daki San Marcos Astronomik Eğitim ve Turizm Gözlemevi Projesi'nin organizatörüydü.

Son yıllarında Radio Cielo'da "Kültür, Bilim ve Teknoloji" ile Juan 19 TV'de yayınlanan "Kültürün Yüzleri" programında yayınlanan "Bilim ve Kültür" programlarının sunuculuğunu yaptı.

Maria Aguilar, Rocio Lino'nun yönettiği ve Paola Vicente Chocano'nun yazdığı "Bilimdeki büyük maceramız" adlı tiyatro oyununun ana karakterlerinden biriydi.

## Ödüller ve onurlandırmalar

* Division C Education, Outreach and Heritage eski üyesi, IAU (until 2015)
* Commission C1 Astronomy Education and Development eski üyesi, IAU (2015)
* Commission 46 Astronomy Education & Development eski üyesi, IAU (until 2015)
* Commission C1 WG Network for Astronomy School Education (NASE) eski üyesi, IAU (2015)
* Division XII Union-Wide Activities eski üyesi, IAU (until 2012)
* Magisterial Spill tarafından verilen "José Antonio Encinas" Onur Madalyası (2010)

## Kaynakça