open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mısır Adaları

**Mısır Adaları**, bağlı bulunduğu Nikaragua'nın Karayip Denizi kıyılarının yaklaşık 70 kilometre doğusunda yer alan  iki adadır. Büyük Mısır Adası ile Küçük Mısır Adası, ülkenin Güney Karayip Kıyısı Özerk Bölgesi yönetimi altındadır. Ülkede İspanyolca resmî dil olmasına rağmen adalar için belediyenin resmî adı İngilizce adı olan *Corn Island* kullanılmaktadır.

## Tarihçe
Mısır Adaları, günümüz Nikaragua'nın doğu yarısı ile birlikte, bölgenin Miskito Sahili olarak adlandırıldığı bir dönem olan 1655'ten 1860'a kadar bir Britanya himaye bölgesiydi ve bir dönem Karayip korsanlarının uğrak noktası konumundaydı. Nikaragua hükûmeti bölgeyi 1894'te ilhak etti.

1914 yılında imzalanan Bryan-Chamorro Antlaşması uyarınca, adalar 99 yıllığına Amerika Birleşik Devletleri'ne kiralandı. Antlaşmanın şartları gereği Mısır Adaları, A.B.D.'nin egemenliği altındaydı Kira sözleşmesine rağmen, Birleşik Devletler adalarda hiçbir zaman önemli bir süreç izlemedi. Amerika Birleşik Devletleri'nin adaları kullanım hakkı, Anastasio Somoza Debayle ile Richard Nixon başkanlıkları altında 14 Temmuz 1970'te Bryan-Chamorro Antlaşması'nın karşılıklı olarak feshedilmesiyle kira sözleşmesinin resmen feshedildiği 25 Nisan 1971'e kadar devam etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* RightSide Guide: Nikaragua'nın Karayip kıyılarında hayatta kalma rehberi
* BigCornIsland.com Mısır Adalarında Turizm
* 2007 gezi raporu
* Bluefields ve Corn Island , Maureen Tweedy tarafından yazılmış bir tarih
* LittleCornIsland.net  Küçük Mısır Adası Hakkında
* Mısır Adası Rehberi
Tolga Çakmak

**Tolga Çakmak** (d. 20 Ekim 1984, Mersin), Türk sporcu ve dünya rekortmeni.

## Yaşamı ve kariyeri

20 Ekim 1984'te Tarsus'ta dünyaya geldi. 6 yaşında Boks ve haltere başladı. 7 yaşında yüzmeyi öğrendi. Dünya rekorlarında 15 farklı branşta lisanslı resmi sporcu, 8 farklı branşta Antrenör. Hollanda'da dünya rekorları dalında özel eğitim aldı.

## Rekorlar
8 dünya rekoru sahibi Çakmak'ın 30 Ağustos 2017'de 1 dakika içerisinde en fazla yumruk atma (524 yumruk) rekoru vardır. 27 Aralık 2017'de 1 saat içerisinde 26 Ton 205&nbsp;kg kaldırdı. 06 Haziran 2018'de halterle 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde toplamda 180 kaldırış yaparak 7060&nbsp;kg ile dünya rekorunun sahibi oldu. 28 Aralık 2020'de halter stilinde 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde toplamda 133 kaldırış yaparak 6650&nbsp;kg ile bir rekora daha imza attı.

18 Mart 2021'de, Çanakkale zaferinin yıldönümünde, yine halterle 1 saat içerisinde ağırlık kaldırma kategorisinde Thruster stilinde toplam da 158 kaldırış yaparak 7900&nbsp;kg ile rekor kırdı. 19 Mayıs 2021'de pencikbol (hız torbasıyla) 1 dakikada 460, 3 dakikada 1274 yumruk vurarak tek seferde 2 rekor birden kırdı. 18 Mart 2022'de Pencikbolda 15 dakikada 5295 yumruk vurarak yine rekor kırmayı başardı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Tulyum klorür

**Tulyum klorür** deyimi genel bir ifade tarzı olup aşağıdaki anlamlardan herhangi birini ifade edebilir:
* Tulyum(II) klorür (tulyum diklorür), TmCl2
* Tulyum(III) klorür (tulyum triklorür), TmCl3
Abens

**Abens**, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir. Kaynağı Au in der Hallertau yakınlarındadır.

## Ayrıca bakınız
Bavyera'daki nehirler listesi

## Kaynakça
Ach (Ammer)

**Ach**, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir. Ammer'in bir koludur.

## Ayrıca bakınız
Bavyera'daki nehirler listesi
Martin Terrier

**Martin Albert Frédéric Terrier** (d. 4 Mart 1997), forvet pozisyonunda görev yapan Fransız futbolcudur. Bundesliga takımlarından Bayer Leverkusen'de forma giymektedir.

Profesyonel kariyerine 2015 yılında Lille B takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Lille, Strasbourg, Lyon ve Rennes takımlarında forma giydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Saftirik Greg'in Günlüğü (film, 2021)

***Saftirik Greg'in Günlüğü***, Swinton Scott tarafından yönetilen, senaryosu Jeff Kinney tarafından yazılan 2021 bilgisayar animasyonlu bir komedi filmidir.

## Seslendirenler
* Brady Noon - Greg Heffley
* Ethan William Childress - Rowley Jefferson
* Chris Diamantopoulos - Frank Heffley
* Erica Cerra - Susan Heffley
* Hunter Dillon - Rodrick Heffley
* Christian Convery - Fregley
* Veda Maharaj - Chirag Gupta
* Billy Lopez - Bay Underwood
* Brenda Crichlow - Fregley'nin annesi
* Yuvraj Singh Kalsi - Charlie Davies
* Robert Moloney - Joshie
* Gracen Newton - Manny Heffley
* Lossen Chambers - Sınıf Öğretmeni.
* Donny Lucas - Bay Humphreys
* Cyrus Arnold - Teen Driver
* Zeno Robinson - Beyzbol Şapkalı Genç
* Braxton Baker - Mullet 
* John Omohundro - Hulking Teen
* Jessica Mikayla Adams - Braced Girl
* Tessa Espinosa - Kıvırcık Saçlı Kız

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Titulus Regius

****** ("kraliyet ünvanı") İngiltere Kralı unvanının III. Richard'a verildiği 1484'te İngiltere Parlamentosu'nun bir tüzüğüdür.

Yasa, Lordlar ve Avam Kamarası üyelerinin bir yıl önce, IV. Edward'ın Elizabeth Woodville ile evliliğinin geçersiz olduğunu ve bu nedenle Edward, Richard ve Elizabeth de dahil olmak üzere çocuklarının gayri meşru olduğunu ve böylece tahttan men edildiğini onayladı. III. Richard gerçek kral ilan edildi. Lordlar ve Avam Kamarası resmen bir parlamento olarak toplanmadığından, geçerliliği konusunda şüpheler ortaya çıkmış ve Parlamento toplandığında bildirgeyi yasalaştırmıştır.

III. Richard'ın devrilmesinden sonra, Kanun yürürlükten kaldırıldı, bu da IV. Edward ve Elizabeth Woodville'in çocuklarının meşruiyetini eski haline getirdi.

## Dış bağlantılar
*
Ava

***Ava***, Matthew Newton tarafından yazılan ve Chastain'in yapım şirketi Freckle Films tarafından üretilen Tate Taylor tarafından yönetilen 2020 Amerikan aksiyon gerilim filmidir. Filmde Jessica Chastain, John Malkovich, Common, Geena Davis, Colin Farrell, Ioan Gruffudd ve Joan Chen rol alıyor.

## Oyuncular
* Jessica Chastain - Ava Faulkner
* John Malkovich - Duke
* Common - Michael
* Colin Farrell - Simon
* Geena Davis - Babbi
* Jess Weixler - Judy
* Diana Silvers - Camille
* Joan Chen - Toni
* Ioan Gruffudd - Peter Hamilton

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Birleşik Krallık'ta birlikçilik

**Britanya birlikçiliği** olarak da anılan **Birleşik Krallık'ta birlikçilik**, İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı adıyla devam eden birliğini tek bir egemen devlet olarak  destekleyen siyasi bir ideolojidir. Birlikçiliği destekleyenlere "*Birlikçiler*" denir. Britanya birlikçiliği, İngiliz, İskoç, Galli, İrlandalı, Cornish, Jersey, Manx ve Guernsey kökenli insanların oluşturduğu Britanyalıların bir ulus olduğunu iddia eden ve Britanyalıların kültürel birliğini destekleyen Britanya milliyetçiliği ile ilişkilendirilebilir.

20. yüzyılın sonlarından bu yana, Birleşik Krallık'taki ülkelerin anayasal statüsüne ilişkin farklı görüşler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve daha az ölçüde Galler'de daha büyük bir sorun haline geldi. Bağımsızlık yanlısı İskoç Ulusal Partisi, ilk olarak 2007'de İskoç Parlamentosu'nun iktidar partisi oldu ve 2011 İskoç Parlamentosu seçimlerinde salt çoğunluğu kazandı. Bu durum, 2014'te İskoçya'nın bağımsızlığı konusunda referanduma gidilmesine yol açtı: "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı?" sorusuna seçmenlerin %44.7'si "evet", %55.3'ü "hayır" yanıtını verdi ve %84,5'lik rekor bir katılım gerçekleşti.

## Kaynakça
İskoç cumhuriyetçiliği

**İskoç cumhuriyetçiliği** (İskoç Galcesi: *Poblachdas na h-Alba*), İskoçya'nın Birleşik Krallık monarşisinden ayrılarak bir cumhuriyet olması gerektiği inancına dayanan bir ideolojidir. Genellikle bu düşünce, İskoç milliyetçiliği ve bağımsızlık aktivizmi şeklinde görülür, ama aynı zamanda, bazen Birleşik Krallık'ın hükûmet sisteminin, hükümdarın yerine seçilmiş bir devlet başkanı ile değiştirilecek şekilde bir bütün olarak değiştirilmesine ilişkin tartışmalarda da bulunur.

## Tarihi
Andrew Fletcher, tarımsal ve ataerkil ilkelere dayanan bir İskoç cumhuriyetinin Birlik öncesi en önde gelen savunucularından biridir. Cumhuriyetçi idealleri, Sivil Toplum Tarihi Üzerine Bir Deneme'yi (1767) kaleme alan İskoç Aydınlanması filozofu Adam Ferguson'a büyük bir ilham kaynağı oldu.

Modern İskoç cumhuriyetçiliğinin en önde gelen belgelerinden biri, Kraliçe II. Elizabeth'in Holyrood'daki yeni İskoç Parlamentosu Binası'nı açtığı gün olan 9 Ekim 2004'te ilan edilen Calton Hill Bildirgesi'dir.

2014 bağımsızlık referandumu öncesinde, Radikal Bağımsızlık Kampanyası, Birlik Kanunundan önce İngiliz monarşisi ile kurulan taçların devam eden birliği yerine, seçilmiş bir devlet başkanına sahip bağımsız bir İskoç cumhuriyetini savundu.

Kral III. Charles'ın 11 Eylül 2022'de Edinburgh'daki Mercat Cross'ta resmen kral ilan edilmesi öncesinde Cumhuriyetimiz kampanya grubu "Bu ilana itiraz edenleri bunları netleştirmeye teşvik ediyoruz" dedi. Grubun üyeleri, 'ın ilanı sırasında yuhalayarak, sırtlarını çevirerek ve “rıza yok” diye bağırarak ve Monarşi karşıtı sloganlar atarak yeni krala muhalefetlerini dile getirdiler. İskoçya Polisi tarafından kısa süreliğine gözaltına alındılar. Bir protestocu daha sonra tekrar tutuklandı ve "Barışın İhlali" kapsamında suçlandı.

## Kaynakça
Petra Hämäläinen

**Petra Hämäläinen** (d. 17 Kasım 1996, Savonlinna, Finlandiya), Finlandiyalı manken. 2022 yılında 'Miss Universe Finland' tacını takmıştır. Miss Universe güzellik yarışması'nda Finlandiya'yı temsil edecektir.
Birleşik Krallık kültürü

**Birleşik Krallık** ya da diğer adıyla **Kuzey İrlanda ve Büyük Britanya Birleşik Krallığı** kültürü, Birleşik Krallık topraklarında yaşayanların ortak kültürüdür. Genel olarak İngiliz Kültürü olarak da bilinmektedir. Birleşik Krallık'ın yayılmacı politikaları ile bu kültür dünyanın dört bir yanına yayılmıştır. İngilizcenin dünya dili olması buna bir örnektir. Bu kültür özgü olmaktan çok diğer kültürlerin bir araya gelmesiyle oluşan bir kültürdür. Kozmopolit yapıdadır. Oldukça varsıl bir yapıya sahiptir.

## Bilimde gelişmişlik
Bilimde oldukça gelişmiş bir ülkedir. Ülkenin en ünlü bilim kuruluşlarından birisi "Royal Society"dir. Kökeni 1660'lara uzanan bu kuruluş, dünyanın en eski bilim dergisinin çıkış noktasıdır. Pek çok ünlü bilimci, bu ülkede yetişmiş ve ilklere imza atmıştır. İktisat biliminde çığır açmış bir kişilik olan Adam Smith, Evrim Kuramını yeniden derleyerek bilim dünyasına sunan Charles Darwin gibi ünlü kişiler, Birleşik Krallık bilim kültürünün bir parçasıdır.

Liberal düşünceninde çıkış noktası olan Birleşik Krallık'ın ünlü ekonomistlerinden John Stuart Mill, Liberalizm ile Sosyalizm'i birleştirmeye çalıştırmıştır. Bu günümüz ekonomilerine yansımıştır.

## Toplumsal yaşam
Britanya günlük yaşamı tarihsel süreçte oldukça farklıydı. Kırsal ve kentsel yaşam arasında belirgin ayrımlar vardı. Günümüzde bu ayrım hemen hemen yok edilmiş olsa da, İngilizler hâlâ daha kırsal yaşamdan gelen köklerini yaşatmaya devam ediyorlar. Kentliler hâlâ daha köy evlerine taşınıyorlar. En küçük konutun bile kır evlerinde olduğu gibi bahçeleri olması son derece olağandır.

## Birleşik Krallık edebiyatı
İngiliz Edebiyatı olarak da bilinen bu edebiyat, ilk dönemlerden bu yana güçlü dinî akımlardan etkilenmiştir. İlk dönemlerde ağıt, kahramanlık konuları ve şiire yer verilmiştir. J.K Rowling, William Shakespeare, J.R.R Tolkien gibi dünya çapında üne sahip pek çok önemli yazara sahiptir.

## Kaynakça
Amper (Nehir)

**Amper**, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir.

## Coğrafya
Ammer veya Amper, Ammer Dağları'nın bir kısmını kapsar ve Tuna'ya boşalır. Yaklaşık 100&nbsp;km'lik bir mesafede, Amper dört doğal alandan geçer: dik yaşlı ve genç morainler, düz sander düzlükleri ve Tuna-Isar Tepeleri.

### Kaynak
Ammer'in suları, Graswang ve Ettal arasındaki Graswang Vadisi'nin  çıkışındaki Ammergau Alpleri'nde yer almaktadır. Kısmen su bir bataklıktan akar.

## Tarihçe
Ammer ve Amper büyük olasılıkla tarih öncesi çağlardan beri nehrin seyri boyunca yerleşen Kelt kabileleri tarafından bir ulaşım yolu olarak kullanılmıştır.

Beşinci yüzyılda kavimler göçü sırasında, Alamanlar bu bölgeye nüfuz etti. Alamanlar daha sonra Bavyera kabileleri tarafından geri püskürtülmüştür. Otuz Yıl Savaşları sırasında   bir İsveç ordusu Augsburg ve Münih'e ulaşmak için  toplam üç kez (1632 ve 1634 yılları arasında) bu nehirden geçmiştir.
O Kız (dizi)

***O Kız***, Content House imzalı, yönetmenliğini Özlem Günhan ve Deniz Yılmaz Şayir'in üstlendiği, senaryosunu ise Sırma Yanık ve Ali Ercivan'ın kaleme aldığı, ilk bölümü 21 Eylül 2022 tarihinde yayınlanan dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Başrollerini Erkan Petekkaya, Sezin Akbaşoğulları, Dilin Döğer, Ali Öner ve Cengiz Orhonlu paylaşmaktadır. Dizi, 15 Mart 2023 tarihinde yayınlanan 24. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.

## Oyuncu kadrosu ve karakterler

### Konuk oyuncular

### Bitirilen karakterler

## Genel bakış

## Bölümler
### 1. sezon (2022-2023)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Kanal D'nin resmî sitesinde O Kız
* 
*
Nayelhi González

**Nayelhi Alejandra González Ulloa** (d. 1996, Esmeraldas, Ekvador), Ekvadorlu manken. 2022 yılında 'Miss Ecuador' unvanını kazanmıştır. Miss Universe yarışmasında Ekvador'u temsil edecektir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
İgor Maslennikov

**Igor Fyodoroviç Maslennikov** (Rusça:Игорь Фёдорович Масленников; 26 Ekim 1931 - 17 Eylül 2022), Sovyet-Rus film yönetmeni ve senarist.

## Hayatı
Maslennikov, 26 Ekim 1931'de Nijni Novgorod, Sovyetler Birliği'nde doğdu. 1967'de başladığı yönetmenlik kariyerini 2002 yılına kadar sürdürdü.

Yönettiği bazı filmler arasında; *Under en steinhimmel*, *Winter Cherry*, *The Queen oThe Queen of Spades* ve *Tomorrow, on April 3rd...* sayılabilir.

Ayrıca 2001 yılında 23. Moskova Uluslararası Film Festivali jürisinde yer almıştır. Çalışmalarıyla 1988'de Rus Halk Sanatçısı seçilmiş 2001'de ise Onur Nişanı'nı almıştır.
## Ölümü
Maslennikov, 17 Eylül 2022'de Sankt-Peterburg, Rusya'da 91 yaşında doğal nedenlerden ölmüştür.
## Filmografi
* *Тимур и его коммандос*, 2004
* *Письма к Эльзе* (Hindistan Uluslararası Film Festivali Altın Tavuskuşu Ödülü), 2002
* *Воспоминания о Шерлоке Холмсе* (TV dizisi), 2000
* *Что сказал покойник* (TV dizisi), 1999
* *Театр Чехонте*, 1996
* *Зимняя вишня* (TV dizisi), 1995
* *The winter cherry 3*, 1995
* *Тьма*, 1991
* *The winter cherry 2*, 1990
* *Филипп Траум* (TV filmi), 1989
* *Продление рода*, 1988
* *Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Twentieth Century Approaches* (*Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Двадцатый век начинается*, 1986)
* *Winter Cherry*, 1985
* *The Treasures of Agra|The Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Treasures of Agra* (*Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Сокровища Агры*), 1983
* *The Queen of Spades* (*Пиковая дама*, 1982)
* *Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson: The Hound of the Baskervilles* (*Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Собака Баскервилей*, 1981
* *The Adventures of Sherlock Holmes and Dr. Watson* (*Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона*), 1980
* *Sherlock Holmes and Dr. Watson* (*Шерлок Холмс и доктор Ватсон*), 1979
* *Ярославна, королева Франции*, 1978
* *Sentimentalnyy roman*, 1976
* *Под каменным небом*, 1974
* *Гонщики*, 1972
* *Лето в Бережках*, 1970
* *Tomorrow, on April 3rd...* (*Завтра, третьего апреля*), 1969
* *Private Life of Kuzyayev Valentin* (*Личная жизнь Кузяева Валентина*), 1967

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Biography 
*  Biography
*
James Aubrey Parker

**James Aubrey Parker** (8 Ocak 1937 - 16 Eylül 2022), Amerikalı yargıçtır. Amerika Birleşik Devletleri New Mexico Bölgesi Bölge Mahkemesi Baş Yargıcı olarak görev yapmıştır.

## Yaşamı ve kariyeri
Parker, 8 Ocak 1937'de Houston, Teksas'da doğdu. 1959'da Rice Üniversitesi'nden lisans ve 1962'de Teksas Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden hukuk alanında yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. 1962'den 1987 yılına kadar Albuquerque, New Mexico'da özel hukuk bürosuna bağlı olarak çalıştı.

## Yüksek Yargı kariyeri
Parker, 10 Temmuz 1987'de dönemin Amerikan Başkanı Ronald Reagan tarafından Yargıç Howard C. Bratton'dan boşalan New Mexico Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Bölge Mahkemesi'ndeki makama aday olarak gösterildi. Parker, 5 Kasım 1987'de Amerika Birleşik Devletleri Senatosu komisyonunda onaylanarak 6 Kasım 1987'de görevine atandı. 2000'den 2003 yılına kadar Baş Yargıç olarak görev yaptıktan sonra 1 Eylül 2003'te üst düzey statü kazandı. 
## Ölümü
Parker 16 Eylül 2022 tarihinde 85 yaşında öldü.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* James Aubrey Parker  at the *Biographical Directory of Federal Judges*, a public domain publication of the Federal Judicial Center.
Osperalycus

***Osperalycus***, Nematalycidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Micropsammus

***Micropsammus***, Micropsammidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Ming (Han)

**Ming** (; 15 Haziran MS 28-5 Eylül MS 75), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın ikinci imparatorudur. Saltanatı MS 57'den MS 75 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Ming'in saltanatı sırasında Budizm Çin'e yayılmaya başladı.

İmparator Ming, imparatorluğun çalışkan, yetenekli bir yöneticisiydi ve dürüstlük gösterdi ve yetkililerinden dürüstlük talep etti. Ayrıca, Çin'in Tarım Havzası üzerindeki kontrolünü genişletti ve generali Ban Chao'nun fetihleriyle oradaki Hiung-nu etkisini ortadan kaldırdı.

İmparator Ming ve oğlu İmparator Zhang'ın saltanatları, genellikle Doğu Han Hanedanı'nın altın çağı olarak kabul edildi ve Ming ve Zhang Hükümdarlığı olarak biliniyordu.

## Konuyla ilgili yayınlar
* Zürcher, Erik. 1972. *The Buddhist Conquest of China: The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China*. Reprint, with additions and corrections. 2 vols. Sinica Leidensia. Leiden: E.J. Brill. First edition, 1959 (see in particular p.&nbsp;22).

## Kaynakça
Zhang (Han)

**Zhang** (; 15 Haziran MS 28-5 Eylül MS 75), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın üçüncü imparatorudur. Saltanatı MS 75'ten MS 88 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Zhang, çalışkan ve gayretli bir imparatordu. Vergileri azalttı ve devletin tüm işleriyle yakından ilgilendi. Zhang ayrıca hükûmet harcamalarını azalttı ve Konfüçyüsçülüğü destekledi. Sonuç olarak, Han toplumu bu dönemde zenginleşti ve kültürü gelişti. Babası İmparator Ming ile birlikte, İmparator Zhang'ın saltanatı çok övüldü ve Doğu Han döneminin altın çağı olarak kabul edildi ve saltanatları toplu olarak Ming ve Zhang Hükümdarlığı olarak bilinir.

Saltanatı sırasında, General Ban Chao liderliğindeki Çin birlikleri, şimdi toplu olarak İpek Yolu olarak bilinen ticaret yollarına egemen olmaya çalışan Hiung-nuların peşindeyken uzak batıya ilerledi.

## Konuyla ilgili yayınlar

* Zürcher, Erik. 1972. *The Buddhist Conquest of China: The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China*. Reprint, with additions and corrections. 2 vols. Sinica Leidensia. Leiden: E.J. Brill. First edition, 1959 (see in particular p.&nbsp;22).
Werner Loewe

**Werner Loewe** (d. 18 Mayıs 1941 – ö. 2022), Alman siyasetçi ve araştırmacı. 
## Yaşamı ve kariyeri
Loewe, 18 Mayıs 1941'de Stettin, Almanya'da doğdu. 1961'de Hamburg Üniversitesi'nden mezun oldu. 1960'lı yıllarda mezun olduğu Hamburg Üniversitesi'nde öğretim görevlisi ve Bremen Üniversitesi'nde temsilci olarak çalışmıştır. Ardından Almanya Sosyal Demokrat Partisi'nden (SPD) siyasete girerek 1978'den 1986 yılına kadar Hamburg Parlamentosu'nda delege olarak görev almıştır.

## Ölümü
Loewe, 2022 yılında Hamburg, Almanya'da 81 yaşında öldü.
## Ayrıca bakınız
* Hinnerk Fock (Redaktion): *Handbuch der Hamburgischen Bürgerschaft. Personalien. 11. Wahlperiode*. S. 221f., 40, 46.

## Dış bağlantılar
*Susanne Dohm: Nachruf: Zum Tod von Werner Loewe: Ein großer Kommunikator  Bericht aus: Vorwärts (Online-Ausgabe) vom 15. September 2022

## Kaynakça
He (Han)

**He** (; MS 79-13 Şubat MS 106), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın dördüncü imparatorudur. Saltanatı MS 88'den MS 106 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator He döneminde Doğu Han zayıflamaya başladı. Eş klanlar ve hadımlar arasındaki çekişme, İmparatoriçe Dou'nun kendi aile üyelerini önemli hükûmet yetkilileri yapmasıyla başladı. Ayrıca, yozlaşmış ve baskıcı Han yetkilileri nedeniyle babası İmparator Zhang'ın saltanatı sırasında çıkan Qiang isyanları, İmparator He'nin saltanatı sırasında Han Hanedanı için büyük sorunlar yaratmaya başladı ve İmparator Ling'in saltanatına kadar sürecekti.
Shang (Han)

**Shang** (; MS 105-21 Eylül MS 106), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın beşinci imparatorudur. Saltanatı 13 Şubat-21 Eylül MS 106 arasında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Shang, babası İmparator He'nin ölümü üzerine henüz 100 günlükken tahta çıktı. Buna karşın İmparatoriçe Deng naibi olarak devlet işlerini yürüttü.
An (Han)

**An** (; MS 94-30 Nisan MS 125), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın altıncı imparatorudur. Saltanatı MS 106'dan MS 125 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator An, solmakta olan hanedanı canlandırmak için çok az şey yaptı. Kendini kadınlara ve ağır içkiye kaptırmaya başladı ve devlet işlerine çok az ilgi gösterdi, bunun yerine işleri yozlaşmış hadımlara bıraktı. Bu şekilde, Han tarihinde yolsuzluğu teşvik eden ilk imparator oldu.

## Konuyla ilgili yayınlar
* Fraser, Ian W. (2014). "Zhang Heng 张衡", *The Berkshire Dictionary of Chinese Biography*, vol. 3. Great Barrington, MA: Berkshire Publishing, pp.&nbsp;369–76.
Jeanne Renaud

**Jeanne Renaud** (d. 27 Ağustos 1928 – ö. 15 Eylül 2022), Kanadalı dansçı, koreograf ve sanat yönetmeni. 
## Yaşamı ve kariyeri
Renaud, 27 Ağustos 1928'de Montreal, Quebec, Kanada'da doğdu. Quebec'teki modern dansın kurucuları arasındadır.

New York'ta Merce Cunningham, Hanya Holm ve Mary Anthony vb. sanatçıların yanında yetişti. 1948'de Montreal'de Françoise Sullivan ile bir resital düzenledi. Ardından 1949'dan 1954 yılına kadar Paris'te dans dersleri verdi. 1952'de "Otomatistler" topluluğuna katıldı.

1959'dan 1965 yılına kadar Montreal Modern Dans Okulu'nda dansçı, öğretmen ve koreograf olarak Françoise Riopelle ile birlikte çalıştı. 1966'da Place Royale Grubu'nu kurdu.

Çalışmalarıyla 1989'da Denise-Pelletier Ödülü, 1995'te Genel Valilik Gösteri Sanatları Ödülü ve 1998'de Kanada Nişanı'na layık görüldü.
## Özel yaşamı ve ölümü
Renaud, 1948'de Jean-Pierre Labrecque ile evlendi çiftin iki kızı ve bir oğlu oldu. 1970'li yıllarda eşinden ayrıldı.

İki kızından Thérèse Renaud yazar ve Louise Renaud ise sanatçıdır. Renaud, 15 Eylül 2022'de doğum yeri Montreal, Quebec, Kanada'da doğan nedenlerden 94 yaşında ölmüştür.
## Kaynakça
Virga

**Virga,** bir buluttan düşen yağmur veya buz parçasının yeryüzüne ulaşmadan buharlaşması veya süblimleşmesi ile gözlemlenen bir doğa fenomendir. Uzaktan bakıldığında bulutun görüntüsü baca buluta veya hortuma benzer. Virga olayı daha çok sirrokümülüs, altokümülüs, altostratüs, nimbostratüs, stratokümülüs, kümülüs ve kümülonimbus bulutlarıyla beraber görülür. Çöllerde ve ılıman iklimlerde yaygın olarak gözlenebildiği bilinmektedir.

## Etimoloji
Sözcük Latince **virga;** *çubuk, değnek, dal, sürgün, filiz,* anlamına gelmektedir.

## Dünya dışı gözlemler
Venüs'ün atmosferindeki sülfürik asit yağmuru, yüzey yakınlarındaki yüksek ısı nedeniyle yere ulaşmadan buharlaşır. Benzer şekilde virga, Jüpiter gibi gaz devi gezegenlerde gözlemlenebilir. Eylül 2008'de, NASA'nın Phoenix uzay aracı, Mars bulutlarından düşen bir çeşit kar virgası keşfetmişti.

## Galeri

File:Nimbostratus virga.JPG
File:TornadoLikeCloud.jpg
File:Altocumulusvirga.jpg
File:Cb virga 1.JPG
File:Virga clouds in Sweden.jpg


## Kaynakça
Géza Csapó

**Géza Csapó** (d. 29 Aralık 1950, Szolnok - ö. 14 Eylül 2022, Szeged), Macar sürat kanocusu.

## Hayatı
Csapó, 29 Aralık 1950'de Solnok'ta doğdu. Aktif spor kariyeri boyunca iki Yaz Olimpiyatı ve Dünya Kano Şampiyonası'nda ülkesi Macaristan adına sürat kanosu yarışlarında mücadele etmiştir. Katıldığı 1972 ve 1976 Yaz Olimpiyatları'nda K-1 1000 metre etkinliğinde bir bronz, bir de gümüş madalya almıştır. Spor alanındaki hizmetleriyle 1973'te Yılın Macar Sporcusu seçilmiştir.

Csapó, 14 Eylül 2022'de doğum yeri Solnok'ta geçirdiği kalp krizinin ardından 71 yaşında ölmüştür.

## Kaynakça

*
*
*Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al. "Géza Csapó"  *Olympics at Sports-Reference.com.* Sports Reference LLC. Archived from the original on 18 April 2020.
Pedunculozetes

***Pedunculozetes***, Chamobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Ive

**Ive** ya da **IVE** şu anlamlara gelebilir:

## Kişiler
### Ad
* Ive Šubic (1922-1989), Sloven ressam
* Ive Mažuran (1928-2016), Hırvat tarihçi
* Ive Jerolimov (d. 1958), Hırvat futbolcu
* Ive Sulentic (d. 1959), Hırvat futbolcu
* Ive Ivanov (d. 1985), Hırvat basketbolcu

### Soyadı
* Jonathan Ive (d. 1967), Britanyalı endüstri mühendisi

## Diğer
* Ive, Güney Koreli kız grubu
* Īve, Litvanya'da bir parish
Ramsayellus

***Ramsayellus***, Humerobatidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
365 Gün: Bugün

**365 Gün: Bugün**, Barbara Białowąs ve Tomasz Mandes tarafından yönetilen 2022 erotik gerilim filmi.

Film, 27 Nisan 2022'de dünya çapında Netflix'te yayınlandı ve önceki filmle benzer şekilde olumsuz eleştiriler aldı. Devam filmi *[[365 Gün Daha]]* 19 Ağustos 2022'de yayınlandı.

## Oyuncular

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Kjell Espmark

**Kjell Erik Espmark** (d. 19 Şubat 1930 – ö. 18 Eylül 2022), İsveçli edebiyat tarihçisi ve yazar. 
## Yaşamı ve kariyeri
Espmark, 19 Şubat 1930'da Strömsund, İsveç'te doğdu. Stockholm Üniversitesi'nden mezun oldu. İsveç Akademisi üyesi ve Stockholm Üniversitesi'nde Edebiyat Tarihi Profesörüydü. 5 Mart 1981'de seçildiği İsveç Akademisi'ne Elias Wessén'in yerine 20 Aralık 1981'de Sıra No.16 üye olarak kabul edildi. Nisan 2018'de artık Akademi'deki çalışmalarına katılmayacağını açıklasada Ocak 2019'da görevine geri dönerek 2022 yılındaki ölümüne kadar burada kaldı. 
## Ölümü
Espmark, 18 Eylül 2022'de Stockholm, İsveç'te doğal nedenlerden 92 yaşında öldü.
## Eserleri

* *Mordet på Benjamin* (1956)
* *Världen genom kameraögat* (1958)
* *Mikrokosmos* (1961)
* *Livsdyrkaren Artur Lundkvist : studier i hans lyrik till och med Vit man* (1964)
* *Det offentliga samtalet* (1968)
* *Harry Martinson erövrar sitt språk : en studie i hans lyriska metod 1927-1934* (1970)
* *Samtal under jorden* (1972)
* *Det obevekliga paradiset* (1975)
* *Att översätta själen : en huvudlinje i modern poesi – från Baudelaire till surrealismen* (1975)
* *Sent i Sverige* (1976)
* *Själen i bild : en huvudlinje i modern svensk poesi* (1977)
* *Försök till liv* (1979)
* *Elias Wessén : inträdestal i Svenska akademien* (1981)
* *Tecken till Europa* (1982)
* *Resans formler: en studie i Tomas Tranströmers poesi* (1983)
* *Den hemliga måltiden* (1984)
* *Dialoger* (1985)
* *Glömskan* (1987)
* *Missförståndet* (1989)
* *Föraktet* (1991)
* *När vägen vänder* (1992)
* *Lojaliteten* (1993)
* *Hatet* (1995)
* *Revanschen* (1996)
* *Glädjen* (1997)
* *Det andra livet* (1998)
* *Glömskans tid* (1999)
* *De levande har inga gravar* (2002)
* *Utanför kalendern* (2003)
* *Béla Bartók mot Tredje riket* (2004)
* *Harry Martinson – mästaren* (2005)
* *Motvilliga historier* (2006)
* *Vintergata* (2007)
* *Albatrossen på däcket* (2008)
* *Det enda nödvändiga : dikter 1956-2009* (2010)
* *Marx i London och andra pjäser* (2011)
* *Lend Me Your Voice* (2011), şiir, İngilizce çeviri: Robin Fulton
* *I vargtimmen* (2012)
* *Outside the Calendar* (2012), şiir, İngilizce çeviri: Robin Fulton
* *Hoffmanns försvar* (2013)
* *Den inre rymden* (2014)
* *Resan till Thule* (2017)
* *Kvällens frihet* (2019)
* *Återliv* (2021)

## Kaynakça

*
Katafalka konmak

**Katafalka konmak** veya **lying in state**, ölen bir hükûmet yetkilisinin, örneğin bir devlet başkanının cesedinin, halkın son kez görüp saygılarını sunması için bir tabutun dışına veya içine konarak bir devlet binasında sergilenmesi geleneğidir. Geleneksel olarak ceset, bir ülkenin, eyaletin veya şehrin ana hükûmet binasında sergilenir. Bu geleneği genellikle bir devlet cenaze töreni takip eder.

## Kaynakça
Shun (Han)

**Shun** (; MS 115-20 Eylül MS 144), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın yedinci imparatorudur. Saltanatı MS 125'ten MS 144 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Beceriksiz ve saldırgan babası İmparator An'ın ardından gelen İmparator Shun'dan halkın büyük beklentileri vardı. Bununla birlikte, İmparator Shun'un kişiliği ılımlı olsa da, babası kadar beceriksizdi ve hadımlar ve yetkililer arasındaki yolsuzluk azalmadan devam etti.
Chong (Han)

**Chong** (; MS 143-15 Şubat MS 145), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın sekizinci imparatorudur. Saltanatı MS 144'ten MS 145 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Chong, babası İmparator Shun'un ölümünün ardından henüz bebekken tahta çıktı. Saltanatı sırasında, İmparatoriçe Liang ve kardeşi Liang Ji, tüm hükûmet işlerine başkanlık etti.
Zhi (Han)

**Zhi** (; MS 138-26 Temmuz MS 146), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın dokuzuncu imparatorudur. Saltanatı MS 145'ten MS 146 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Zhi, kuzeni İmparator Chong'un ölümünün ardından tahta çıktı. Saltanatı sırasında, İmparatoriçe Liang ve kardeşi Liang Ji, tüm hükûmet işlerine başkanlık etti.
Passalozetes

***Passalozetes***, Passalozetidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Huan (Han)

**Huan** (; MS 132-26 Ocak MS 168), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 10. imparatorudur. Saltanatı MS 146'dan MS 168 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Huan, MS 159'da Liang Ji'yi devirerek hükümdarlığı eline aldı. Saltanatı döneminde yolsuzluk kaynama noktasına ulaşmıştı. İmparator Huan, büyük ölçüde, biraz zekaya sahip olabilecek, ancak imparatorluğunu yönetmede bilgelikten yoksun bir imparator olarak görülüyordu ve saltanatı Doğu Han Hanedanı'nın çöküşüne büyük katkıda bulundu.

*[[Hou Hanshu]]* kitabına göre İmparator Marcus Aurelius tarafından gönderildiği düşünülen bir Roma elçisinin MS 166'da Çin'in başkenti Luoyang'a ulaştığını ve İmparator Huan tarafından karşılandığını anlatır.

## Kaynakça
Ling (Han)

**Huan** (; MS 156-13 Mayıs MS 189), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 11. imparatorudur. Saltanatı MS 168'den MS 189 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

İmparator Huan'ın saltanatı, selefinin saltanatı sırasında olduğu gibi, doğu Han merkezi hükûmetine hakim olan yozlaşmış hadımların başka bir tekrarını gördü. Aynı zamanda, Han hükûmetindeki yozlaşmış yetkililer köylülerden ağır vergiler aldı. Siyasi büroları para karşılığında satma uygulamasını getirerek durumu daha da kötüleştirdi. Bu uygulama, Han kamu hizmeti sistemine ciddi şekilde zarar verdi ve yaygın yolsuzluğa yol açtı. Han hükûmetine karşı artan şikayetler, MS 184'te köylülerin önderliğindeki Sarı Türban İsyanı'nın patlak vermesine yol açtı. Sonuç olarak saltanatı, Doğu Han Hanedanı'nı zayıf ve çöküşün eşiğinde bıraktı.

## Kaynakça

* Fan, Ye (5th century). *[[Hou Hanshu]]* (*Houhanshu*).
* Sima, Guang (1084). *[[Zizhi Tongjian]]*.
Gelson Martins

**Gelson Dany Batalha Martins** (; d. 11 Mayıs 1995), forvet pozisyonunda görev yapan Portekizli millî futbolcudur. Super League (Yunanistan) takımlarından Olimpiakos'ta forma giymektedir.

Profesyonel kariyerine 2014 yılında Sporting CP B takımında başladı. Daha sonra sırasıyla Sporting, Atlético Madrid ve Monaco takımlarında forma giydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Liu Bian

**Liu Bian** (; MS 176-6 Mart MS 190) veya **İmparator Shao**, Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 12. imparatorudur. Saltanatı 15 Mayıs-28 Eylül MS 189 arasında ölümüne kadar sürmüştür.

Liu Bian, yerine küçük üvey kardeşi Liu Xie'yi geçiren savaş ağası Dong Zhuo tarafından zorla zehirlenmek suretiyle intihar ettirildi.

## Kaynakça

* Fan, Ye (5th century). *[[Hou Hanshu]]*.
* Sima, Guang (1084). *[[Zizhi Tongjian]]*, Volume 59.
Rusty Schweickart

**Russell Louis** "**Rusty**" **Schweickart** (25 Ekim 1935), Amerikalı havacılık mühendisi, eski bir NASA astronotu, araştırmacı bilim insanı, ABD Hava Kuvvetleri savaş pilotu, eski bir şirket ve kamu yöneticisidir.

Schweickart, 1963'te NASA'nın üçüncü astronot grubu için seçildi. Ay'da yürüyen Apollo astronotlarının kullandığı taşınabilir yaşam destek sisteminin ilk uzayda testini gerçekleştirdiği ay modülünün ilk mürettebatlı uçuş testi olan 1969 Apollo 9 görevinde Ay Modülü Pilotuydu. 1973'teki ilk mürettebatlı Skylab misyonunun yedek Komutanı olarak, ilk mürettebat tarafından Skylab istasyonunun kritik uçuş onarımlarını gerçekleştirmek için kullanılan donanım ve prosedürleri geliştirmekten sorumluydu. Skylab'dan sonra bir süre NASA'nın Uygulama Ofisi'nde Kullanıcı İşleri Direktörü olarak görev yaptı.

Schweickart, 1977'de Kaliforniya Valisi Jerry Brown'un bilim ve teknoloji asistanı olarak iki yıl hizmet etmek üzere NASA'dan ayrıldı, ardından Brown tarafından beş buçuk yıl süreyle Kaliforniya Enerji Komisyonu'na atandı ve üç yıl boyunca başkanlık yaptı.

1984-85'te Uzay Kaşifleri Derneği'ni kurdu ve daha sonra 2002'de, eski astronot Ed Lu ve iki gezegen bilimcisi ile birlikte, Dünya'yı asteroit etkilerinden korumaya adanmış, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan B612 Vakfı'nı kurdu. Fahri başkan olmadan bir süre önce başkanlığını yaptı.

## Kaynakça
Xian (Han)

**Xian** (; 2 Nisan MS 181-21 Nisan MS 234), Çin'in Doğu Han Hanedanı'nın 13. ve son imparatorudur. Saltanatı MS 189'dan MS 220 yılına kadar sürmüştür.

İmparator Xian, İmparator Ling'in oğlu ve selefi Liu Bian'ın küçük bir üvey kardeşiydi. MS 189'da, sekiz yaşındayken, Han merkezi hükûmetinin kontrolünü ele geçiren savaş ağası Dong Zhuo'nun İmparator Shao'yu devirip yerine Liu Xie'yi getirmesinden sonra imparator oldu. Tarihsel olarak İmparator Xian olarak bilinen yeni tahta geçen Liu Xie, aslında Dong Zhuo'nun kontrolü altındaki bir kukla hükümdardı. MS 190 yılında, bölgesel savaş ağalarından oluşan bir koalisyon, İmparator Xian'ı serbest bırakmak adına Dong Zhuo'ya karşı cezai bir kampanya başlattığında, Dong Zhuo imparatorluk başkenti Luoyang'ın yıkılmasını emretti ve imparatorluk başkentini sakinleriyle birlikte zorla Chang'an'a taşıdı. Dong Zhuo'nun MS 192'deki suikastından sonra, İmparator Xian, Dong Zhuo'nun iki eski astı olan Li Jue ve Guo Si'nin kontrolü altına girdi. Çeşitli bölgesel savaş ağaları, İmparator Xian'ın meşruiyetini resmen kabul ettiler, ancak onu rehin tutulmaktan kurtarmak için hiçbir zaman harekete geçmediler.

195'te İmparator Xian, Chang'an'dan kaçmayı ve Li Jue ile Guo Si arasındaki bir kan davası sırasında Luoyang'ın harabelerine dönmeyi başardı ve kısa süre sonra mahsur kaldı. Bir yıl sonra, savaş ağası Cao Cao güçlerini Luoyang'a götürdü, İmparator Xian'ı koruması altına aldı ve yeni imparatorluk başkentinin kurulduğu Xu'ya kadar ona eşlik etti. Cao Cao, İmparator Xian'a nominal bağlılık gösterse de, aslında merkezi hükûmetin fiili hükümdarıydı. Merkezi hükûmetin yönetimi altında Han Hanedanı'nı yeniden birleştirme arayışında rakip savaş ağalarına saldırdığında ve onları ortadan kaldırdığında meşruiyetini güçlendirmek için İmparator Xian'ı ustaca bir "koz" olarak kullandı. Cao Cao'nun başarısı, güneyli savaş ağaları Sun Quan ve Liu Bei'ye karşı belirleyici Kızıl Kayalar Muharebesi'ni kaybettiği MS 208-209 kışına kadar kaçınılmaz görünüyordu. Savaş, Wei, Shu ve Wu'dan oluşan Üç İmparatorluk'un daha sonra ortaya çıkmasının yolunu açtı.

MS 220'nin sonlarında, Cao Cao'nun ölümünden birkaç ay sonra, Cao Cao'nun halefi Cao Pi, İmparator Xian'ı tahtı kendisine bırakmaya zorladı. Daha sonra kendisi yeni imparator olarak Cao Wei devletini kurarak Han Hanedanı'nın resmi sonunu ve Çin'de Üç İmparatorluk döneminin başlangıcını işaret eden olayı gerçekleştirdi. Tahttan indirilen İmparator Xian, Cao Pi'den asil Shanyang Dükü unvanını aldı ve hayatının geri kalanını rahat bir şekilde geçirdi ve ayrıcalıklı muamele gördü. Han Hanedanı'nın düşüşünden yaklaşık 14 yıl sonra 21 Nisan MS 234'te öldü.

## Kaynakça

* Chen, Shou (3rd century). *[[Üç Krallığın Kayıtları]]* (*Sanguozhi*).
* 
* Fan, Ye (5th century). *[[Hou Hanshu]]*.
* Pei, Songzhi (5th century). *[[Sanguozhi Zhu]]* .
* Sima, Guang (1084). *[[Zizhi Tongjian]]*.
Arthrovertex

***Arthrovertex***, Scutoverticidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Ana Ocağı

**Ana Ocağı** şu anlamlara gelebilir:

* ''Ana Ocağı'', Osman F. Seden'in yönettiği 1977 yapımı Türk filmi
* ''Ana Ocağı'', Türk televizyon yarışma programı
CHIP-8

**CHIP-8**, Joseph Weisbecker tarafından geliştirilmiş yorumlamalı programlama dilidir. İlkin 1970 ortalarında COSMAC VIP ve Telmac 1800 8-bit mikrobilgisayarlarında kullanılmıştır. CHIP-8 programları CHIP-8 sanal makinesinde çalışmaktadır. Kendisi video oyunlarını bu bilgisayarlarda daha kolay programlamak için yaratılmıştır. CHIP-8'in basitliği ve uzun tarihi ve popülerliği, CHIP-8 emülatörlerinin ve programlarının günümüzde de yapılmasını sağlamıştır.

Yaklaşık elli yıl önce, CHIP-8 tanıtılmış ve grafik hesap makinelerinin bazı modellerine taşınmıştır.

1970'lerde ARESCO'nun "VIPer" haber bülteninde CHIP-8 yorumlayıcısının makine kodunun arkasındaki ilk üç sorunu açığa çıkartmış, kullanıcılardan ve geliştiricilerden oluşan bir topluluk mevcuttur.

## CHIP-8 uygulamaları
*[[Pong]]*, *[[Space Invaders]]*, *[[Tetris]]* ve *[[Pac-Man]]* gibi bazı klasik video oyunları CHIP-8'e taşınmıştır. Ayrıca rastgele labirent oluşturucu ve Conway'in Hayat Oyunu gibi bazı uygulamalar da bulunmaktadır.

## CHIP-8 eklentileri ve değişiklikleri
1970 ve 1980'lerde, CHIP-8 kullanıcıları CHIP-8 programları paylaştı, ancak aynı zamanda CHIP-8 yorumlayıcısına yaptıkları değişikleri ve eklentilerini de COSMAC VIP kullanıcıları haber bülteninde ve VIPER magazininde paylaştı. Bu eklentiler CHIP-10 ve Hi-Res CHIP-8'i, 64x32'den daha bir çözünürlüğü ve CHIP-8C ve CHIP-8X'den limitli renkleri desteklemek için genişletilmiş monokrom görüntü seçeneklerini ve birkaç özelliği daha içermektedir. Bu eklentiler genelde pek uyumlu değildir.

1979'da, Electronics Australia COSMAC VIP'e benzer, Motorola 6800 mimarisini baz alan bir bilgisayar yapatığı ile ilgili makaleler yazmaya başladı. Bu bilgisayar, yani DREAM 6800, kendi CHIP-8 sürümü ile geliyordu. VIPER'a benzer bir haber bülteni DREAMER, bu yorumlayıcı için CHIP-8 oyunları paylaşmaya yarıyordu. 1981'de, Electronics Today International (ETI) VIP'e çok benzeyen (ve aynı mikroişlemciyi kullanan) ETI-660 bilgisayarını yaptığı ile ilgili makaleler yazmaya başladı.

1990'da, HP-48 grafik hesap makinelerinde çalışan ve CHIP-48 denen bir CHIP-8 yorumlayıcısı piyasaya çıktı, böylece oyunlar daha kolay yazılabilecekti. Sonradan Erik Bryntse SCHIP, S-CHIP ya da Super-Chip denen CHIP-48 tabanlı bir yorumlayıcı piyasaya sürmüştür. Bu yorumlayıcı daha kolay programlama yapılabilmesi için CHIP-8 dilini daha yüksek bir çözünürlük ve birkaç işlem kodu ile genişletmiştir.

David Winter'ın emülatörü, ayrıcısı ve genişletilmiş teknik dokümanı CHIP-8'i ve SCHIP'i popüler etmiştir. Kendisi yazılı olmayan işlem kodlarının ve özelliklerinin listesini çıkartmıştır.

## Günümüzde CHIP-8
Birkaç geliştirme aracı da olduğu gibi, neredeyse her platform için bir CHIP-8 uygulaması vardır. Günümüzde de oyunlar geliştirilmekte ve CHIP-8 için kategorize edilmektedir. Bunlar dijital arşivlerde bulunabilir.

## Ayrıca bakınız
*PICO-8 - CHIP-8'den esinlenen bir fantezi konsolu.

## Kaynaklar
Trưng kız kardeşler

**Trưng kız kardeşler** () olarak bilinen **Trưng Trắc** ve **Trưng Nhị**, MS 40'ta Vietnam'ın ilk Çin egemenliğine karşı isyan ettikten sonra üç yıl boyunca hüküm süren Vietnam askeri liderleriydi. Vietnam'ın ulusal kahramanları olarak kabul edilirler. Trưng Trắc, Vietnam tarihinde hüküm süren tek kraliçe olmasının yanı sıra, Vietnam hükümdarı olan ilk kadındı ve kendisine Kraliçe Trưng in Đại Việt sử ký toàn thư unvanı verildi.

Kız kardeşler, günümüz kuzey Vietnam'ında Çin Han Hanedanı'nın bir komutanlığı olan Jiaozhi'de doğdu. Doğum tarihleri bilinmiyor, ancak Trưng Trắc, Trưng Nhị'dan daha büyüktü. Ölümlerinin kesin tarihleri de bilinmemekle birlikte, her ikisi de Ma Yuan liderliğindeki cezai keşif kuvvetine karşı savaştıktan sonra MS 43 civarında öldü.

Trưng kardeşler, babalarının dikkatli bakışları altında oldukça eğitimliydi, hem edebiyatta hem de dövüş sanatlarında mükemmeldiler. Her ikisi de babalarının arazisini ve unvanlarını devralmak üzereydi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Trưng sisters   Tuyet A. Tran & Chu V. Nguyen
Ebru Ceylan (voleybolcu)

**Ebru Ceylan Uygurtaş** (d. 26 Mayıs 1987, Ankara, Türkiye), Türk millî voleybolcudur. Smaçör pozisyonunda görev almaktadır.

## İlk yılları
Ebru Ceylan 26 Mayıs 1987'de tarihinde Ankara'da doğdu. Gazi Üniversitesi'nde Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nda okudu.

## Spor kariyeri
Ceylan voleybola 14 yaşında beden eğitimi öğretmeninin ısrarı ve desteğiyle başladı. Yaşıtlarına göre oldukça geç başlasa da antrenörlerinin inancı ve yardımıyla kısa sürede farkı kapattı. Üç yıl oynadığı İlbank'ın çiftlik takımına katıldı. Daha sonra aynı kulübün A takımına kabul edildi. Kulübünde yedi sezon oynadı.

2012 yılında Çankaya Belediyesi Anka voleybol takımına transfer oldu. Sonraki sezon Arkas'a transfer oldu. 2014-15 sezonunda iki sezon forma giydiği Çanakkale Belediyespor'a transfer oldu. 2016 yılında ilk kulübü İller Bankası'na döndü. Bir sezon sonra Bolu Belediyespor ile anlaştı ve bir sezon forma giydi. 2019 yılında TED Ankara Kolejliler'e transfer oldu.

1,80 m boyundaki sporcu, smaçör ve libero pozisyonlarında oynamaktadır ve 270&nbsp;cm'lik bir erişim mesafesine sahiptir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Cebelü'l-Garbi (il)

**Cebel-i Garbi** ya da  **Batı Dağları** (), Libya'nın illerinden biridir. Adını Nafusa Dağları'ndan almıştır. 2007 yılında eski Yafran, Geryan ve Mizda illerinden kurulmuştur. 1995'ten 1998'e kadar Jabal al Gharbi de *Baladiyah* olarak var oldu. Cebel'ül Garb, doğuda Sirte ve Mısrata, kuzeydoğuda Murkub, kuzeyde Cefara ve Ez Zaviye, kuzeybatıda Nükat El Hams, batıda Nalut, kuzeyde Trablus, güneyde Vadi El Şati ve güneydoğuda El-Cüfre ile komşudur.

2012 nüfus sayımına göre bölgedeki toplam nüfus 150.353'ü Libyalı olmak üzere 157.747'dir. Ülkede ortalama hane halkı büyüklüğü 6,9 iken, Libyalı olmayanların ortalama hane büyüklüğü 3,7'dir. İlde 20.907 Libyalı olmak üzere toplam 22.713 hane bulunmaktadır. İlçenin nüfus yoğunluğu km²'ye 1.86 kişidir. 2006 nüfus sayımına göre ilçede ekonomik olarak aktif toplam 104.584 kişi vardı.

## Kaynakça
Walter Cunningham

**Ronnie Walter Cunningham** (16 Mart 1932 - 3 Ocak 2023), Amerikalı NASA astronotu. 1968'de Apollo 7 görevinde ay modülü pilotuydu. Neil Armstrong ve Elliot See'den sonra NASA'nın 3. Sivil astronotudur. Aynı zamanda bir savaş pilotu, fizikçi, girişimci ve "Bütün Amerikan çocukları" adlı kitabın da yazarıdır. 1987'de Donn F. Eisele ve 2007'de Wally Schirra'nın ölümlerinin ardından Apollo 7'nin hayatta kalan son mürettebat üyesidir.

3 Ocak 2023 tarihinde Houston'da düşmeye bağlı sebeplerden dolayı 90 yaşında hayatını kaybetti.

## Kaynakça
Veri Aliabad

**Veri Aliabad**, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Lerik ilçesinin idari bölge birimindeki bir köydür.

## Nüfusu
Nüfusu 812 kişidir.

## Yer adı
Oykonimler, "Ali'nin köyü, Ali'ye ait bölge" anlamına gelir.

## Tarihi
29 Mart 2005 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi'nin kararı ile Veri köyü idari sınırları içinde bulunan Aliabad köyü, Veri Aliabadi köyü olarak adlandırılmıştır.

## Eğitim
Köyde bir ortaokul bulunmaktadır. Okulun ilk binası 1990 yılında yapılmıştır. 2017 yılında yıkılarak yerine yeni bir modüler okul inşa edildi. 

## Kaynakça
Guaranozetes

***Guaranozetes***, Ceratokalummidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Katlı otopark

**Katlı otopark**, motorlu taşıtları park etmek için bir otopark türüdür. Bu tür otoparklar yeraltı, çok katlı bina, gökdelen şeklinde olabilir. Bilinen ilk çok katlı tesis 1901'de Londra'da, ilk yeraltı otoparkı 1904'te Barselona'da inşa edildi. Katlı otoparklar adaptif aydınlatma, sensörler, LED göstergeleri ve işaretleri, iç mekan konumlandırma sistemi (IPS), QR kodu, mobil ödeme seçenekleri ile donatılır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Elektrikli araç şarj istasyonu
* Otomatik park sistemi
* Otomatik park
* Park sandalyesi
* Çift park yeri
* Paralel park
* Yeşil otopark
* Kollu bariyer
Nane Agamaliyeva

**Nane Ağamalıyeva** (asıl adı: **Nenehanım Ağamalıyeva** 12 Şubat, 1980, Şiyakaran, Astara) Azerbaycanlı bir Televizyon sunucusu. Şu an ATV'de sunucu olarak çalışmaktadır. "Halkın geçit töreni", "Bana ondan biraz bahset" vb. dahil olmak üzere bir dizi gösteri, sunucu ve yazardır.

## Hayatı
Nane Ağamalıyeva, 12 Şubat 1980'de Astara rayonunun Şiyakaran köyünde doğdu.

Nane Ağamalıyeva, Azerbaycan Tıp Üniversitesi'nden mezun oldu. Üniversitede çok aktifti ve "Çınar" dans grubunda dans etti. Üniversiteden mezun olduktan sonra diş hekimliği yapmıştır.

## Kaynakça
Siciliotrichus

***Siciliotrichus***, Oribatellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*
Oribatella

***Oribatella***, Oribatellidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Taksonomi
*Oribatella* cinsine bağlı türler (2022):

* *[[Oribatella alami]]*
* *[[Oribatella angulosa]]*
* *[[Oribatella anomola]]*
* *[[Oribatella arabia]]*
* *[[Oribatella arctica]]*
* *[[Oribatella asiatica]]*
* *[[Oribatella aviculus]]*
* *[[Oribatella barbata]]*
* *[[Oribatella berlesei]]*
* *[[Oribatella berninii]]*
* *[[Oribatella blocki]]*
* *[[Oribatella brevicornuta]]*
* *[[Oribatella brevicuspidata]]*
* *[[Oribatella brevicuspidis]]*
* *[[Oribatella brevilamellata]]*
* *[[Oribatella brevipila]]*
* *[[Oribatella bromeliarum]]*
* *[[Oribatella bulanovae]]*
* *[[Oribatella byzovae]]*
* *[[Oribatella calcarata]]*
* *[[Oribatella capucinus]]*
* *[[Oribatella cespitum]]*
* *[[Oribatella colchica]]*
* *[[Oribatella crassipilosa]]*
* *[[Oribatella dechambrieri]]*
* *[[Oribatella dentaticuspis]]*
* *[[Oribatella dudichi]]*
* *[[Oribatella eutricha]]*
* *[[Oribatella exilicornis]]*
* *[[Oribatella extensa]]*
* *[[Oribatella foliata]]*
* *[[Oribatella gigantea]]*
* *[[Oribatella gomerae]]*
* *[[Oribatella helenae]]*
* *[[Oribatella heterodentata]]*
* *[[Oribatella hungarica]]*
* *[[Oribatella ichnusae]]*
* *[[Oribatella illuminata]]*
* *[[Oribatella incisa]]*
* *[[Oribatella incurvata]]*
* *[[Oribatella inflexa]]*
* *[[Oribatella jucunda]]*
* *[[Oribatella kashmiriensis]]*
* *[[Oribatella krivolutskyi]]*
* *[[Oribatella kunsti]]*
* *[[Oribatella kurchevi]]*
* *[[Oribatella linjiangensis]]*
* *[[Oribatella longispina]]*
* *[[Oribatella luisae]]*
* *[[Oribatella madagascarensis]]*
* *[[Oribatella mahani]]*
* *[[Oribatella malaya]]*
* *[[Oribatella mediocris]]*
* *[[Oribatella microfoveolata]]*
* *[[Oribatella minuta]]*
* *[[Oribatella molodovi]]*
* *[[Oribatella monospicus]]*
* *[[Oribatella neonominata]]*
* *[[Oribatella nigra]]*
* *[[Oribatella nugarica]]*
* *[[Oribatella orientalis]]*
* *[[Oribatella ornata]]*
* *[[Oribatella palustris]]*
* *[[Oribatella parvula]]*
* *[[Oribatella phyllophora]]*
* *[[Oribatella plummeri]]*
* *[[Oribatella prolongata]]*
* *[[Oribatella puertomonttensis]]*
* *[[Oribatella pulchra]]*
* *[[Oribatella punctata]]*
* *[[Oribatella punctulata]]*
* *[[Oribatella pusilla]]*
* *[[Oribatella quadricornuta]]*
* *[[Oribatella quadridentata]]*
* *[[Oribatella quadrispinata]]*
* *[[Oribatella reducta]]*
* *[[Oribatella reticulata]]*
* *[[Oribatella reticuloides]]*
* *[[Oribatella rossicus]]*
* *[[Oribatella rugosula]]*
* *[[Oribatella sardoa]]*
* *[[Oribatella sculpturata]]*
* *[[Oribatella serrata]]*
* *[[Oribatella serrula]]*
* *[[Oribatella sexdentata]]*
* *[[Oribatella shaldybinae]]*
* *[[Oribatella similis]]*
* *[[Oribatella strinatii]]*
* *[[Oribatella superbula]]*
* *[[Oribatella szaboi]]*
* *[[Oribatella szunyoghyi]]*
* *[[Oribatella tenerifensis]]*
* *[[Oribatella tenuis]]*
* *[[Oribatella triangulata]]*
* *[[Oribatella trichoptera]]*
* *[[Oribatella tridactyla]]*
* *[[Oribatella tyrrhenica]]*
* *[[Oribatella undulata]]*
* *[[Oribatella unispinata]]*
* *[[Oribatella vicinus]]*
* *[[Oribatella willmanni]]*

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
*