Abdoulaye Wade

**Abdoulaye Wade** (d. 29 Mayıs 1926) Senegal'in üçüncü Cumhurbaşkanıdır. 2000-2012 yılları arası görev yapan Wade aynı zamanda Senegal Demokrat Partisi (Senegalese Democratic Party)'nde genel sekreterliği görevini sürdürmektedir. 1974 yılında kurulan partiye Wade 1978 yılında katıldı ve uzun zaman muhalefet liderliği yaptı. Cumhurbaşkanı olabilmek için 4 kez seçime katılmış ancak 2000 yılında, Abdou Diouf'un önünde seçimi kazanarak devlet başkanı olmuştur.

## Politik yaşamından önceki hayatı

Wade 1926 yılında Kébémer'de doğdu. Bazı iddialara göre Wade'in 1924 doğumlu olduğu söylensede bunlar pek dikkate alınmamakla beraber, resmi olarak 1926 yılında doğmuştur. Wade Fransa, lycée Condorcet'de hukuk eğitimi aldı ve öğretmenlik yaptı. Wade'in hukuk ve ekonomi üzerine iki doktorası var, aynı zamanda Sengeal, Dakar Üniversitesi hukuk ve ekonomi fakultesinin dekanı. Viviane Wade ile evli olan Wade'in Sindjely adında da bir kızı ve Karim adında bir oğlu var. Karim İslam Konferansı Örgütü'nün ulusal ajans başkanıdır.

## Politik Yaşamı

1974 yılında Mogadişu'da yapılan Afrika Birliği Örgütü toplantısında, Wade zamanın Senegal Cumhurbaşkanı Léopold Sédar Senghor'a yeni bir parti kurmak istediğini sordu ve Senghor buna olumlu yanıt verdi. Bunun üzerine 31 Temmuz 1974 yılında Senegal Demokrat Partisi kurdu. Başlangıçta işçi partisi olarak tasarlanan Senegal Demokrat Partisi daha sonraları ise Liberalizm'i benimsedi. Wade ilk 1978'deki Cumhurbaşkanlığı seçiminde Senghor'a karşı %17,38 oy aldı. Ayrıca 1978 yılında Senegal Millet Meclisi'ne seçildi ve orada 1980 yılına kadar kaldı. 1980 ve 1983 seçimlerinede katıldı ve hep Senghor'un halefi Diouf'un arkasında kaldı. 1988 yılındaki seçimlerde ise seçim sonuçlarına karşı ağır protestolarından dolayı hapis cezası aldı fakat şartlı olarak tahliye edildi. Daha sonra Fransa'ya gitti fakat 1990 yılında geri döndü.

Nisan 1991'de Wade ve diğer 4 parti arkadaşı iktidardaki Sosyalist Parti ile ulusal birlik hükûmeti kurdular, Wade ise Devlet Bakanı oldu. 1992 Ekiminde Wade ve diğer arkadaşları Sosyalist Partinin devleti tek başlarını yönettiğini öne sürerek meclisten çıktılar. 1993 seçimlerinde ise %32 oy alarak yine %58 oy alan Diouf'un arkasında ikinci oldu. 1993 Mayısında Anayasa Mahkemesi başkan yardımcısı Babacar Sèye'in öldürülmesiyle Wade ile birlikte diğer parti arkadaşları polis soruşturmasına dahil edildi. Wade, karısı ve Millet Meclisindeki iki parti arkadaşı cinayete suç ortaklığı yapmakla suçlandı. 1994 Şubat ayında ise Wade diğerleri ile birlikte devlet güvenliğini tehdit etmek suçundan tutuklandı. Wade ve diğer sanıklar 4 Temmuz 1994'te serbest bırakıldılar.

Wade devlet bakanı olarak 1995 yılında tekrar katıldı. Miilet meclisine 1998 yılındaki parlamento seçimlerinde seçilmiş olmasına rağmen, 1998 Temmuz ayında "benim yaptığım işi yapacak yeteri kadar milletvekili" var diyerek istifa etti.

### 2000 Yılı Seçimleri ve İlk Seçilmesi
İstifa ettikten sonraki bir yılını Fransa'da geçiren Wade 27 Ekim 1999 yılında geri Senegal'e geri döndü. 2000 yılı başkanlık seçimlerinde, 27 Şubat 2000 tarihinde yapılan ilk turda %31 oy alarak yine Diouf'un arkasında kaldı fakat bu sefer ilk defa Diouf ilk turda kazanamadı ve dolayısıyla 19 Mart tarihinde ikinci tur seçimleri yapıldı. Wade oyların %58.49'ini alarak bu turda kazandı. 1 Nisan 2000 tarihinde Wade Cumhurbaşkanı oldu ve Cumhurbaşkanı olmasından kısa bir süre sonra seçimlerde üçüncü olan Moustapha Niasse'yi Başbakan olarak atadı.

2 Nisan 2012 tarihinde cumhurbaşkanlığı görevini Macky Sall'a devretti.

## Kaynakça