open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oyun çubuğu

**Joystick**, **oyun çubuğu**, **Kontrol Kolu**, **Yönetim Kolu** veya **İdare Çubuğu** esasen kontrol çubuğu anlamında, video oyunlarında kontrol sistemini oluşturan, oyunu oynatan ve modeline göre giriş, çıkış ve algılama fonksiyonu olan kontrol aracıdır.

## Klasik joystick
* Klasik **Joystick**: Tam anlamıyla sadece 1 veya 2 Buton + yönlendirme, fonksiyonlarından oluşan kontrol aracıdır.

## İkinci nesil Joystick
* İkinci nesil Joystickler 2 den fazla butonlu, kusursuz ergonomik yapıları olan, yönlendirme fonksiyonu Analog'olan ve her türlü hassas yönlendirmeyi algılayan ve en önemlisi giriş ve çıkış fonksiyonu olan kontrol aracıdır.
* Giriş ve çıkış fonksiyonları: eksiden konrol araçları sadece oyununu oynayan kişinin seçimini alıp oyuna yansıtıyor dolayısıyla sadece oyun konsolu girişleri algılıyordu ama teknoloji ile konsollarda değişti ve algılamaya cevap veren konsollar ve Joystickler geliştirildi. Bunlar algıladıkları hareketin sonucuna göre bir tepkiveriyorlar genelde titreşim denilen bu özellik oyun konsollarında ilk PlayStation (dual shock) da görüldü. Örneğin: bir arabayarışı oyununda kazayapmanız halinde Joystick kazanın şiddetine göre tepki (titreşim) gönderiyor olması.

## Son nesil Joystick
Son nesil joysticklere en iyi örnek Japonya'da 14 Temmuz 2008'de çıkan Nintendo'nun Wii Motion Plus'ını örnek gösterebiliriz. Çıkış haftasında 65.000 kadar satışı olmuştur. Bu yeni nesil joystick daha karışık hareketleri yakalamayı mümkün kılmaktadır. Cihaz sadece kendi işlevselliklerinin kullanabileceği özel olarak geliştirilmiş oyunlarda (örneğin Guitar Hero) elverişlidir.
* Kablosuz kontrol
* Giriş çıkış fonksiyonu
* Algılama fonksiyonu: Algılama fonksiyonu oyunu oynayan kişinin hareherhangi butonları veya yönlendirme çubuğunu kullanmadan yaptığı hareketi sensörlerle algılayıp oyuna yansıtması. Örn. bir golf oyununda konrol aracını golf sopası gibi kullanıp atış yapılması.

## Ayrıca bakınız
* Analog çubuğu
* Gamepad

## Dış bağlantılar
* 
* Oyun çubuklarının evrimi
Bilgisayar kasası

**Bilgisayar kasası**, içine yerleştirilecek olan bilgisayar bileşenlerini dışarıdan gelebilecek fiziksel darbelere karşı korur, elektriksel olarak yalıtır, sahip olduğu fanlarla içerideki sıcak havayı dışarı atar. İçinde 1 anakart takma tepsisi, güç kaynağı yuvası, sabit disk ve CD-ROM sürücü gibi aygıtların yerleştirilebildiği 5,25 ve 3,5 inçlik yuvalar, arka tarafında soket boşlukları vardır.

1 tane yeniden başlatma, 1 açma düğmesi ve 1 tane de kilit düğmesine sahip olabilir. Yatay ("pizza kutusu") ve dikey ("kule") yerleştirilebilenleri, alüminyum veya çelikten yapılanları, farklı boylarda olanları vardır. Bilgisayar kasası bilgisayarın aynı zamanda sistem birimidir.
Tunguska Olayı

**Tunguska olayı**, 30 Haziran 1908 günü sabah saat yaklaşık 7:45 sularında Sibirya'nın orta kesimlerindeki Podkamennaya Tunguska Irmağı yakınlarında oluşan büyük gök patlamasının adıdır.

Patlama 10-15 megatonluk bir dinamit kütlesinin patlamasına eşdeğerdi. Kesin olmayan verilere göre patlamanın nedeninin, bir kuyruklu yıldız parçasının ya da asteroit'in havada patlaması olduğu sanılmaktadır. Cismin atmosfere yaklaşık 100.000&nbsp;km/sa hızla girdiği ve ağırlığının 100.000 ile 1.000.000 ton arasında olduğu varsayılmaktadır.

Patlama bölgesi ilk olarak Rus bilim insanı Leonid Alekseyeviç Kulik tarafından 1927-1930 yılları arasında incelendi. Olayı uzaktan gözleyenler önce bir ateş topu gördüklerini ve ardından yer sarsıntısıyla birlikte, güçlü sıcak rüzgarların oluştuğunu söylediler. Avrupa'daki sismograflar, patlamanın neden olduğu sismik dalgaları saptadılar. Patlamanın alevleri yaklaşık 800&nbsp;km uzaktan görülmüştü. Cisim atmosferde buharlaştığından çevreye çeşitli gazlar yayılmış ve olaydan belli bir süre sonra bile Sibirya ve Avrupa'da geceleri gökyüzünün parlak bir renk almasına neden olmuştur.

## Kaynakça

* Dr. Andrei E. Zlobin, 2013, No.2 
* Dr. Andrei E. Zlobin, 1304.8070, arXiv.org, 2013, No.1 (PDF) 
* Dr. Andrei E. Zlobin. Quasi Three-Dimensional Modeling of Tunguska Comet Impact (1908) 
* Tunguska Comet Impact 1908
* Astrobiology, V.4, N.3, 2004, 391-399 

## Dış bağlantılar
* Tunguska Explosion Of 1908 
* Tunguska Explosion 30 July 1908  *YouTube*
* Bölgenin günümüzdeki durumu  *YouTube*
Şükrü Kanatlı

**Ahmet Şükrü Kanatlı** (1893 - 15 Ocak 1954), Türk askerdir.

1912 yılında Piyade Teğmen rütbesi ile Kara Harp Okulu'nu bitirdi. 11. Tümen 31. Alay 4. Bölük Takım Komutanlığı'na atandı. Bu görevde iken 22 Şubat 1912 tarihinde esir düştü. 12 Ekim 1913 tarihine kadar Korfu Adası'nda esir kaldı. Esaret dönüşü Takım Komutanlığı, Yaverlik ve Bölük Komutanlığı yaptı. 1924 yılında girdiği Harp Akademisi'ni, 1926 yılında bitirerek kurmay oldu. 1939 yılında Hatay Sorunu'nun çözülmesiyle birlikte komutası altındaki birliklerle Hatay'a girdi. 1941 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. 1941 yılında Tuğgeneral, 1943'te Tümgeneral, 1946'da Korgeneral ve 1950'de Orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile 39. Tümen Komutan Vekilliği ve 3. Ordu Kurmay Başkan Vekilliği, Tümgeneral rütbesi ile 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, 51. Tümen Komutanlığı ve Şark Hudut Komutanlığı, 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile 8. Kolordu Komutanlığı, 23 Ekim 1947 – 28 Mart 1949 tarihleri arasında Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Harekât Yarbaşkanlığı ve Personel Başkanlığı, 15. Kolordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesinde 1. Ordu Komutanı iken 28 Aralık 1951 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

İki çocuğu olan Kanatlı, Arnavutluk Harekâtı, Balkan, I. Dünya ve Kurtuluş Savaşları ile Hatay'ın Kurtarılması Harekâtına katıldı. Kara Kuvvetleri Komutanı iken, 15 Ocak 1954 tarihinde öldü. İstanbul Zincirlikuyu mezarlığında toprağa verildi. Ağrı'da konuşlu bulunan 12. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı bünyesindeki bir kışlaya ve 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığındaki bir kışlaya da ismi verildi.

## Kaynakça
Kofi Annan

**Kofi Atta Annan** (d. 8 Nisan 1938, Kumasi - ö. 18 Ağustos 2018, Bern), yedinci Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri.

## Hayatı

8 Nisan 1938'de Gana'nın Kumasi şehrinde doğdu. Henry Reginald ve Victoria Annan'ın çocukları olarak, kardeşi Efua Atta ile beraber ikiz olarak dünyaya geldiler. Babası Lever Brothers'da ihracatçılık yapıyordu ve ailesinin durumu Gana'ya göre çok iyiydi. Bu durumları Kofi'yi 1870'lerde kurulan Mfantsipim yatılı okuluna gönderilmesine yardımcı oldu.

Üniversite eğitimini Gana, ABD ve İsviçre'de yaptıktan sonra BM'de çalışmaya başladı. Bütün iş hayatı boyunca, Birleşmiş Milletler'in değişik branşlarında çalıştı. Genel Sekreter seçilmeden önce, Genel Sekreter Müsteşarlığı yapmaktaydı. 13 Aralık 1996'da Boutros Boutros-Ghali'den sonra Birleşmiş Milletler'in yedinci Genel Sekreteri olarak seçildi. 2001 yılında Nobel Barış Ödülü'nü kazandı. 
10 yıllık bir hizmetten sonra Annan 1 Ocak 2007'de görevini Güney Koreli Ban Ki-moon'a devretti.

İsveçli Nane Maria Annan ile evli olan Annan'in bir önceki evliliğinden üç çocuğu bulunmaktadır. Annan İngilizce, Fransızca, Fante ve bazı Afrika dillerini konuşabilmekteydi.

Annan, 18 Ağustos 2018 tarihinde öldü.

### Birleşmiş Milletler kariyeri
Kofi Annan'ın Birleşmiş Milletler'deki liderlik döneminde aldığı çeşitli kararlar ve takındığı tutumlar şiddetle eleştirilmesine neden olmuştur:

* 2003 yılında Kıbrıs Sorunu'na yeni çözümler önermesi ve adada yapılan referanduma öncülük etmesine rağmen, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni verdiği **Hayır** oyundan sorumlu tutmakta etkisiz kaldı.
* Yine 2003 yılında ABD'nin Irak'a yaptığı müdahale sırasında Kofi Annan'ın liderliğindeki Birleşmiş Milletler'in devre dışı kalarak ABD'nin güdümünde hareket etmesi Kofi Annan'ın eleştirildiği önemli noktalardandır.
* 2006 yılında, siyasi mercilere sunduğu "Annan Planı" ile Kıbrıs'ta bir barış sağlamaya çalışmış, bu plan Kıbrıs Türkleri tarafının referandumda kabul etmesine rağmen Kıbrıs Rumlarının referandumda hayır demesi üzerine yürürlüğe girmemiştir.
* 2012 yılında Birleşmiş Milletler ve Arap Birliği temsilcisi olarak 2011-2012 Suriye ayaklanması için bir çözüm yolu aranmasına yardım etmeye devam etmeye çalışmıştır.
* 2 Ağustos 2012 tarihinde Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-mun Kofi Annan'ın Suriye özel temsilciliği görevini bıraktığını açıklamıştır.

## Kaynakça
Hüseyin Peyda

**Hüseyin Örmen** (27 Ocak 1919, Şanlıurfa - 30 Temmuz 1990, İstanbul), Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı dır.

Peyda, 55 yıllık kariyerinde; rol aldığı Yeşilçam filmlerinde çoğunlukla **' veya **' karakterlerini canlandırdı. Yeşilçam'da kötü adam rollerinin vazgeçilmez bir oyuncusuydu. Birçok filmde Cüneyt Arkın ile beraber oynadı. İyi rol oynadığı ender filmlerden biri, ** karakterini canlandırdığı, Cüneyt Arkın'ın başrolünü oynadığı 1975 yapımı Babanın Oğlu filmidir.

Hüseyin Peyda; film çevrelerinde, oynadığı filmlerden elde ettiği kazancını kendi yönettiği filmlere yatıran bir sinemacı olarak tanındı.

## Hayatı
1946 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi felsefe bölümüne girdi. Ancak 3. sınıfta bölümü bırakmış ve ticaret hayatına girmiş, ancak başarılı olamamıştır. Bir dönem Niyazi Ahmet Banoğlu ile birlikte Türkyolu isimli bir dergi çıkartmıştır. Derginin batmasıyla bu sektörden de çekilmiştir. Bir dönem kadın kuaförlüğüne de el atmıştır. Bir gün Sezer Sezin ile tanışır ve onun aracılığıyla Yeşilçam'a adım atar. Daha sonra bir film şirketi kurmuştur. Hüseyin Kazasfil adı ile senaryolar yazıp filmler çekmiştir. Önder Film ile çeşitli yapımlar ortaya çıkarır. Ancak zamanla Önder Film şirketi iflas eder.

Peyda verdiği bir demeçte ilk yıllarını şöyle açıklar: *Sinemada kendime istikbal görüyordum. Fakat bir sorun vardı. Urfa'nın köklü ailelerinden birine mensuptum. Akrabalarım soyadımızı kullanmama izin vermediler. O zamanlar sinema toplumumuzun gözünde kötü bir işti. Eğer doğu insanıysanız da tamamen uzak durmanız gerekir.*

Sektörde iş güvencesinin olmamasından hayıflanan Peyda bu durumu şöyle açıklar: "73 yılında Hülya Koçyiğit ile Yedikule Zindanlarında film çekiyorduk. Kullanılan ark lambaları ultraviyole ışınları yayıyordu. Ancak önünde cam olduğu zaman ışınları kullanabiliyorduk. Bir cam kırılmış, ultraviyole ışınları direkt gözümüze geliyor. Hülya ile gözümüzü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldık. Çekimlerden sonra üç gün hiçbir şey göremedim. İş kazası deyip geçtik.Hülya Koçyiğit iyileşir ama Peyda bu olaydan sonra bir gözünü kaybeder. 14. Antalya Film Şenliğinde Kara Çarşaflı Gelin'deki rolüyle en iyi erkek oyuncu ödülünü alır.

## Ölümü
30 Temmuz 1990'da akciğer kanseri hastalığına yakalanıp tedavi gördüğü Haydarpaşa Numune Hastanesi'nde hayatını kaybetti. Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.

## Filmografisi

## Aldığı ödüller
* 1977: 14. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Kara Çarşaflı Gelin

## Ayrıca bakınız
* Yeşilçam oyuncuları

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* 
* 
* TSA'da Hüseyin Peyda
Anesteziyoloji

**Anestezi bilimi** ya da **Anesteziyoloji** (Fransızca: *anesthésiologie*), herhangi bir cerrahi girişim öncesinde, esnasında ve sonrasında, hastanın güvenliğini gözeten; ağrı duyusunun giderilmesi dâhil olmak üzere tüm bakımına yoğunlaşan tıp ile alakalı bir bilim dalıdır. Köken olarak Eski Yunancadan *an*- olumsuz ön eki, duymak, algılamak anlamına gelen *aisthánō* fiili ve söz anlamına gelen ancak günümüzde bilim anlamında son ek olarak kullanılan *logos* kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur. Ağırlıklı olarak cerrahi girişimlerde büyük yer tutan anestezi, farmakolojik maddelerin insanın duyu yollarına etkisini inceler ve ona göre uygulamalar sunar. Bu bilim dalının uygulamasından sorumlu temel olarak tıp eğitimi almış anesteziyolog (anestezist ya da anestezi uzmanı), anestezi hemşiresi ve anestezi teknikeri vardır. Bu söylenen meslek grupları hastalara farmakolojik maddelerin verilmesi, etkilerinin araştırılması ve düzenlenmesi, fizyolojik değişikliklerin takibi ve bozukluklarında müdahale edilmesi, makinelerin kullanımı ve zaman zaman kalibrasyonundan sorumludur.

## Tarihçe

### Dünyada
İlk çağ ve Ortaçağda ağrıların dindirilmesi için çeşitli coğrafyalarda çeşitli bitkiler denemiş, hatta basit cerrahi işlemler için bile önceden uyuşturma amacıyla bu maddelerin sistematik olmasa da deneysel anestezik olarak kullanımı söz konusudur. Ancak modern dönemde anestezinin başlangıcı 1774'te Joseph Priestley'nin oksijeni tanımlaması kabul edilmiştir. Daha sonrasında nitröz oksitin keşfedilmesi, eterin kullanımı gibi uygulamalarda günümüzdeki anestezi rejimlerine geçen bir süreç söz konusu oldu.

### Türkiye'de
Türkiye'de anestezinin gelişimi için aslında öncelikle Osmanlı Döneminden bahsetmek gerekir. Çünkü modern anestezinin Türkiye'ye gelişi Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanede 1847'de kloroformun kullanımıyla başlar. Cumhuriyet Döneminde yurtdışında ihtisas gören doktorların bireysel uygulamalarıyla gelişen anesteziyoloji 1953'te Ankara Numune Hastanesinde bir bölüm kurulmasıyla kurumsal bir kimlik kazanır, burada yurtdışından getirilen uzmanlarla eğitim başlar. Sonraki yıllarda başka üniversitelerde enstitülerin kurulmasıyla gelişim devam eder.

## Kaynakça

* Türel, Hatice, et al. “Turkiye Anesteziyoloji Ve Reanimasyon Biliminin Tarihsel Gelisimi.” Edited by Hülya Bilgin, *TARD*, TARD, 2016, www.tard.org.tr/akademi/pdf/tarihce/1.pdf
Pine

**Pine**, Washington Üniversitesi'nde UNIX sistemler için geliştirilmiş olan bir elektronik posta programıdır. İlk sürümü 1989 yılında yazılmış, ve 1992 yılında yayınlanmıştır. Kaynak kodu Washington Üniversitesi'ne ait bir lisansla Unix sistemi için açıktır. Pine'ın geliştirilmesi durdurulmuştur ve Apache Lisansına sahip Alpine yazılımı yerini almıştır.

## Kaynakça
Cuma

**Cuma**, Perşembe (Pençşenbe) ile Cumartesi (Cumaertesi) arasında kalan, haftanın beşinci günüdür. Kelime, Kur'an yoluyla Arapçaya, oradan da Türkçeye geçmiştir.

Cuma gününe **[[Eski Türkçe]]**de *"altınç"* (altıncı) denir.

"Cuma" sözcüğünün kökünün Arapça olduğu varsayımına göre Kur'an bugünü haftalık toplantı günü sayması ile de uyuşarak "جمعة cum'a" "toplanmak" kökünden gelir. Kur'an'dan önce bugün için Araplar "arûbe, yevm-ül-'arûbe يوم العروبة" ya da altıncı gün anlamında "yevm-üs-sâdis يوم السادس" derlerdi.

* Ayrıca erkek ismi olarak da kullanılmaktadır.
* İslam'da Cuma toplu ibadet günüdür. Cuma Suresi, 9. (Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında hemen namaza gidin ve alışverişi bırakın” (62/9))
* Müslümanlar'da mübarek (kutsal) gündür.
* Hristiyanlıkta Paskalya'dan önceki Cuma günü İsa'nın çarmıha gerildiği gün olduğu için yas günüdür.
* Ayın 13'ünün Cuma'ya rastladığı günler bazı inanışlara göre uğursuz kabul edilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  (Vikisözlük)
*  (Vikisözlük)
Duygu

**Duygu**, bireyin ruh hâlinde biyokimyasal (içsel) ve çevresel tesirlerle etkileşiminden doğan kompleks psikofizyolojik bir değişimdir. Kişiye özgü sağlık duyusunu belirleyen temel faktör olup, insanın günlük yaşamında merkezi bir rol oynar. Bu yüzden pek çok bilim dalı ve sanat biçimi tarafından araştırılmıştır. Duyguların sayısı ve sınıflandırılması konusu tartışmalıdır.

Etnograflar, her dilde aynı olmayan kültürlere özgü duyguları tanımlamışlar ve bunlar kültüre özgü duygu kavramları olarak adlandırılmıştır. Duygular her dilde ve kültürde farklı ifade edilmektedir. Taşıdığı değer farklılaşmakta, ifade sayısı azalmakta ya da artmaktadır. Bazı dillerde sadece basit ayrımlar varken bazı dillerde duygu ifade ayrımları binlerle ifade edilmektedir. Duygusal ifade ayrımlarına hâkim olan kişilerin topluluk psikolojisinde etkinlikleri artmakta, anlaşılabilme yetilerindeki gelişimlerle daha hızlı ilerleme kaydedebilmekte ve buna bağlı olarak duygusal ayrımların eğitsel entegrasyonu yoğun olan ülkelerde ilerleme daha hızlı olmakta. Duygu ayrımında rekor kırabilecek diller Farsça, Arapça, Çince gibi diller olmasına karşın bu dillerin konuşulduğu ülkelerin eğitsel yoğunlukları az olduğu için başarılı olma oranları çok düşük olan ülkelerdir.

## İşlevi
Kişisel gelişimde önemli rol oynayan duygu dağarcığını geliştirmek için her dilde kullanılan farklı hislerin ifadesi, derecelendirmeler arasındaki doyum farklarının ve hatta karışımlarının bilinmesi için bu ifadeler ayrımlarıyla incelenmelidir. Duygu ve doyum hâllerinde bulunan kişilere takılan sıfatlar konusu da incelenerek duygu konusu kişilikte gelişir.

## Kavram olarak duygu
Duygu, bireyin iç dünyasında dış uyaranlara karşı oluşan psikolojik ve fizyolojik tepkidir. Psikoloji ve felsefe alanlarında, duygular insan davranışlarını ve düşünce sistemlerini şekillendiren ana faktörlerden biri olarak kabul edilir.

### Psikolojide duygu
Psikolojide duygu, bireyin ruhsal durumunu yansıtan ve davranışlarını etkileyen bir süreçtir. Sevinç, korku, üzüntü, öfke, şaşkınlık gibi temel duygular, insan biyolojisinin ve evrimsel süreçlerinin bir sonucudur.

### Sanatta ve yazında duygu
Sanat ve edebiyat alanında duygular, eserlerin duygusal derinliğini ve estetik etkisini belirler. Özellikle yazma terapisi (terapötik yazma) gibi uygulamalarda duygular, kişinin kendini ifade etme ve iyileşme sürecinde merkezi bir rol oynar.

### Köken ve anlam
"Duygu" ismi, "duy-" kökünden türetilmiştir. Bu kök, "duymak", "algılamak", "hissetmek" anlamlarına gelir. İsim olarak tercih edilmesinin altında Türk kültüründe "içsel bilgelik" ve "hassasiyet" gibi değerlerin etkisi bulunur.

## Ayrıca bakınız

* Emotion (İngilizce karşılığı)

## Kaynakça
Tevhit (edebiyat)

** Tevhit** ya da ** Tevhid**, Türk ve İslam edebiyatında Allah'ı, yaratılış ve kainatın aslı gibi unsurları bir arada yorumlayan manzum –mensur edebî tür.

İslâmiyet'in kabulüyle birlikte önce Arap ve Fars edebiyatında daha sonra da Türk edebiyatında sıklıkla işlenen bir nazım türdür. Tevhid'de Allah'ın büyüklüğü, isimleri, sıfatları, kuvvet ve kudretinin sonsuzluğu, zatının tasvir ve hayal edilebilen şeylerden soyutlanması, hiçbir şeyin O'na eş ve benzer olmayışı, kâinatta O'ndan başka müessir bulunmaması, bütün kudret ve ilimlerin O'na ait oluşu sanatlı bir üslupla anlatılır.

Manzum tevhidler çoğunlukla divan edebiyatı nazım biçimleri olan gazel, kaside ve mesnevi biçimlerinde ve aruz ölçüsü ile kaleme alınır. Ancak halk edebiyatında hece ölçüsüyle de tevhid yazılmıştır. Şairler, manzum tevhidlerde insanı hayretlere düşüren tabiat olayları başta olmak üzere çok çeşitli ve zengin bir malzemeden faydalanarak tevhid inancını şairane hayaller, ârifane duygu ve düşüncelerle anlatmışlardır. Bu tür manzumelerde bütün peygamberlerin tevhid mücadelelerine yer verilir. Hızır, tevhid sırlarının kavranmasında önemli bir isim olarak ayrıca öne çıkar. Türk edebiyatında manzum tevhidler on birinci yüzyılda Karahanlı edebiyatından yirminci yüzyılda Necip Fazıl'a kadar gelişip çeşitlenerek gelmiştir.

Mensur tevhidler genellikle ağır ve tumturaklı bir dille yazılmıştır. Mensur tevhid yazarları düşüncelerini Arapça sözler yanında Farsça zincirleme tamlamalarla uzun cümleler halinde anlatmıştır.

Tevhidlerin divanların başında yer alması bir gelenektir; bu durum, Klasik Türk Edebiyatının ilk mesnevisi sayılan Kutadgu Bilig'den beri vardır. Türk divan şairi Fuzûlî'nin Türkçe Dîvânı'nın başında
yazdığı tevhid, bu türün en güzel örneklerinden kabul edilir.

Klasik edebiyatta Sinan Paşa, Fuzulî, Şeyhi, Nâbi ve Niyâzî-i Mısrî bu türün en güzel örneklerini vermiş, Tevhid geleneği 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar devam etmiştir. Tanzimat'tan sonra Avrupa bilhassa Fransız şiirinin tesirinde kalan yeni edebiyatçılar da bu tarz şiirlere ilgi göstermişlerdir. 19. yüzyılda Divan şiiri geleneğini devam ettiren Yenişehirli Avni ve Hersekli Arif Hikmet'in yanı sıra Ziya Paşa, Abdulhalim Memduh, Muallim Naci, Recaizade Mahmut Ekrem, Menemenlizâde Mehmet Tahir, Tevfik Fikret, Cenab Şahabeddin, Abdullah Cevdet, Tokadîzâde Şekip ve Adanalı Hakkı tevhid kaleme almıştır. Milli Edebiyat ve Cumhuriyet
dönemlerinde Mehmet Akif Ersoy, Ali Ekrem Bolayır, Halil Nihat Boztepe, Enis Behiç Koryürek ve Orhan Seyfi Orhon
tevhid tarzında şiirler yazmışlardır. Tevhidlerin ortak özellikleri belirgin olmasına rağmen şairlerin birikim ve meşreplerine göre bu şiirlerin renklilik ve çeşitlilik göstermiştir.

## Kaynakça
Türkü

**Türkü**, Türkiye'nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidine verilen ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, ilgi eki olan "î" ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. "Türkî", Türk ile ilgili ve Türk'e özgü anlamında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve belirli bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle yazılan ve zamanla anonimleşen bir nazım biçimidir. Türküler ana dörtlüklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Türkülerdeki dörtlüklere (üçlük veya ikilik de olabilir) "bent" adı verilir. Nakaratlar ise halk dilinde "bağlama" ve "kavuştak" olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra tekrar edilen ikilik (ya da daha çok) dizelerdir.

Türkünün belirli bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan ya da herhangi bir halk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü olur. Bu yüzden türkü tipinin en belirgin özelliği melodisidir. Türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. Yani hece sayısı itibarıyla bir sınırlama olmaz.

Türkülerin büyük çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. Türküler bu şekilde halkın malı olurlar ve halkın her kesimine hitap eden sanatçılar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan yaygın bir müzik türüdür. Türküler çoğu kez, bir doğa olayı ya da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. Türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, yer adlarının, hatta konuların bile değiştiği görüldüğü için, nerede doğduklarını saptamak güçleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere göre usulsüz ve usullü türküler olarak iki ayrım yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova'yı içine alan uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise genellikle oyun havaları yer alır ki bunlara Konya'da oturak havası, Şanlıurfa'da kırık hava adı verilmektedir.

Türklerde işlenen konulara göre de sınıflama yapan yazarlar vardır. Konularına göre türküler:
* Ninniler
* Çocuk türküleri
* Doğa türküleri
* Aşk türküleri
* Kahramanlık ve askerlik türküleri
* Tören türküleri
* İş türküleri
* Karşılıklı türküleri
* Ölüm türküleri (Ağıt)
* Oyun türküleri
* Tabiat ve hayvan türküleri
* Zeybek ve derebeyi türküleri
* Cinayetler ve acıklı olaylarla alakalı türküleri
* Güldürücü türküleri
Ressamlar listesi (alfabetik)

*Ressamların soyadlarına göre alfabetik listesi için bakınız:[[Ressamlar listesi (soyadlara göre alfabetik)|Ressamlar Listesi (soyadlara göre alfabetik)]]*

Aşağıda ilk adlarına göre göre alfabetik olarak ressamların listesi yer almaktadır. Listeye ek yaparak Vikipedi'nin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

## A

Sayfanın başı

## B

Sayfanın başı

## C

Sayfanın başı

## Ç
* Çoban Ressam (Süleyman Şahin) (1949-)
Sayfanın başı

## D

## E

Sayfanın başı

## F

Sayfanın başı

## G

Sayfanın başı

## H
Sayfanın başı

## I

## İ
* İbrahim Çallı (1882-1960)
* İsmail Acar (1971-)
* İvan Kliun (1873-1943)
* İsmet Değirmenci (1964-)

Sayfanın başı

## J

Sayfanın başı

## K

Sayfanın başı

## L

Sayfanın başı

## M

Sayfanın başı

## N

Sayfanın başı

## O

Sayfanın başı

## P

Sayfanın başı

## Q
* Quentin Matsys (ca.1466-1530)
## R

Sayfanın başı

## S

## T

Sayfanın başı

## U
* Ugo Nespolo (1941-)
* Uğurcan Akyüz (1961-)
* Ulrich Leman (1885-1988)

## Ü

## V

Sayfanın başı

## W

Sayfanın başı

## X
* Xul Solar (1887-1963)

## Y

## Z

Sayfanın başı

## Ayrıca bakınız
* Heykeltıraşlar listesi
* Ressamlar Listesi (soyadlara göre alfabetik)

## Dış bağlantılar
* Artcyclopedia
* Modern Painters Homepages
Türk Kanunu Medenisi

**Türk Kanunu Medenisi**, Türkiye'de 17 Şubat 1926'da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak TBMM'de kabul edilen ve 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe konulan 743 sayılı kanundur. 1 Ocak 2002 kabul tarihli Türk Medeni Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kalkmıştır.

## Kanunun getirdikleri
* Ailede kadın-erkek eşitliği sağlandı.
* Evlilikte resmî nikâh zorunluluğu getirildi.
* Tek eşle evlilik esası getirildi.
* Kadınlara, istedikleri mesleğe girebilme hakkı tanındı.
* Mahkemelerde tanıklık yapma, miras ve boşanma konularında kadın-erkek eşit hale getirildi.
* Patrikhanelerin, din işleri dışındaki yetkileri kaldırıldı.

## Hakkında
Medeni hukuk, şahıslar arasındaki ilişkileri düzenleyen, şahısların doğumdan (tüzel kişilerde kuruluşundan) ölümüne (tüzel kişilerde sona ermesine) ilişkilerini düzenleyen özel hukuk dalıdır. Kişiler hukuku, aile hukuku, eşya hukuku, miras hukuku medeni hukuk kapsamında yer alır ve medeni kanunla düzenlenirler. Borçlar hukuku ve ticaret hukuku da aslında medeni hukukun uzantısıdır. Medeni hukuk salt bir hukuk dalı olmaktan öte hukukun özüdür.

Türkiye'de Medeni Kanun, İsviçre Medeni Kanunundan iktibas edilmiştir. Kazuistik metoda sahip Prusya Kanunu ile devrimci bir felsefeye sahip katı Fransız Kanunu arasında kalarak ortalama bir yol izlemiştir. Kanuna öncelik tanımakla birlikte hakime takdir hakkı da tanımaktadır. 1 Ocak 2002 tarihinde tümüyle yenilenmiş Türk Medeni Kanununun yürürlüğe girmesiyle yürürlüğü son buldu.

## Kaynakça
Turgutlu (anlam ayrımı)

* Turgutlu - Manisa ili ilçesi
* Turgutlu, Kozan - Adana ili Kozan ilçesine bağlı mahalle
* Turgutlu, Sungurlu - Çorum ili Sungurlu ilçesine bağlı köy
* Turgutlu, İliç - Erzincan ili İliç ilçesine bağlı köy
* Turgutlu, Tire - İzmir ili Tire ilçesine bağlı mahalle
* Turgutlu, Pamukova - Sakarya ili Pamukova ilçesine bağlı mahalle
* Turgutlu, Çarşamba - Samsun ili Çarşamba ilçesine bağlı mahalle
Mısır (anlam ayrımı)

**Mısır**, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* Mısır, ülke
* Mısır, bitki
* Mısır, gerçek adı *Egypt* olan BBC televizyon drama serisinin adı
Ani Hatun

**Ani Hatun** Fatma Hanım Ani (17. yüzyıl, İstanbul- 1710), 17.-18. yüzyıllarda yaşamış Azerbaycanlı şairdir.

## Hayatı
Gerçek adı Fatma, takma adı Ani'dir. Tebrizli Haca Sadeddin Hüseyincan'ın kızıdır. Süleyman Mustakimzade, "Mecelletü'n-Nisâb fi'n-Nisbi ve'l-Kunâ ve'l-Elkâb" adlı eserinde babasının adının Hasan olduğunu yazar ve şairin yazdığı bir notta bu ismi gördüğünü belirtir. Kültürlü bir ailenin kızı olarak İstanbul'da doğdu, büyüdü ve eğitim gördü. Akıllı, bilgili ve eğitimli olan Ani Hatun, "Hace-i Zenan (Kadınların Hocası)" lakabıyla anılmıştır. Bir divanı olduğu sanılıyor fakat bu divan bulunamamıştır. Salim Efendi "Tazkiretuş-Şüara" adlı eserinde Fatma'nın İsazade Mehmed Aziz Efendi adlı bir akrabasından hat dersi aldığını ve bu sanatı uyguladığını yazar. Usta bir hattat olarak da ün yapmıştır. Bazı araştırmacılar Ani Hatun'un hattatlığının şairliğinden bile üstün olduğunu belirtirler. Oğlu Yenişehir-Fener'de yaşarken kendisinin de oğluyla birlikte yaşadığını söylüyor. Hicri 1122 yılının Muharrem ayında yani M. 1710 yılında Yenişehir'de öldü ve defnedildi.

Diğer kadınlar gibi dokuma yapmak yerine erkek işi olan hat sanatıyla uğraştığını yazan Safayi, Ani takma adıyla şiirler yazdığını ancak şiirlerinin estetik açıdan orta seviyede olduğu söyleniyor. Doğunun ünlü kadın şairlerinden söz eden bütün kaynaklarda onun hakkında bilgiler vardır.

## Şiirleri
Faramus beni uzun süre hatırlamadı.
Çok sevdiğim Mazhunu tatminsiz kaldı.

Nola tamirine kasd etmese şahi-cehanbanim,
Bilür kim, hatiri-viranim abad etmedən kaldı.

Kalır behri-kederde dil, felek, yox sahili-maksud,
Ne yazık ki… Ruzigarım bana imdad etmedən kaldı.

## Kaynakça
Genel cerrahi

**Genel cerrahi**, vücutta sistemik ve yerel sorunların cerrahi yöntemlerle tedavisi yanında, genel prensipler (yara iyileşmesi, yaralanmaya metabolik ve endokrin cevap gibi) konuları içeren ve gelişimleri açısından pek çok cerrahi ve temel tıp dalları etkilemiş bir teknik disiplindir. Genel olarak yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak, karaciğer, pankreas, safra kesesi ve safra yolları dahil olmak üzere karın içeriğine odaklanan bir cerrahi uzmanlık branşıdır. Bunun yanında Hemoroid, tiroid, periferik damarlar, meme, yaralanma, yumuşak doku, deri ve fıtıklar üzerine de çalışılır.

## Uzmanlıkları
Genel cerrahlar aşağıdaki disiplinlerden biri veya daha fazlasına yönelebilir ya da yan dal uzmanlığı yapabilir:
*Travma Cerrahisi
*Laparoskopik cerrahi
*Onkolojik cerrahi
*Harp cerrahisi
*Tiroid cerrahisi
*El cerrahisi
*Vasküler cerrahi
*Meme cerrahisi
*Hepatobilier cerrahi
*Gastroenteroloji cerrahisi
*Kolorektal cerrahi
*Yoğun Bakım

## Eğilimler
2000'li yıllardan itibaren laparoskopiyle beraber gelişen minimal invaziv cerrahinin önemi artmaktadır. Son yıllarda robotik cerrahi'deki gelişmeler (aynı zamanda robot yardımlı cerrahi olarak da bilinir) hız kazansa da bu alanda yeterli veri bulunmamaktadır.

## Eğitim
Türkiye'de genel cerrahi uzmanlığı, 6 yıl süren Tıp Fakültesi eğitiminin ardından alınan 5 senelik uzmanlık eğitimiyle toplam 11 yıldır.

## Kaynakça
Çağdaş sanat

**Çağdaş sanat**, 20. yüzyılın ikinci yarısında veya 21. yüzyılda üretilen sanattır. Modern sanatın aksine üretim yöntemlerine ve akımlara göre incelenmesi güç; çevre ve toplum bilincinin ağır bastığı; ağırlıklı olarak küreselleşme, çevre, biyomühendislik, teknoloji, beden, göç, çok kültürlülük, kimlik siyaseti, kültürel bellek, kurumsal eleştiri gibi konularla ilgilenen; 1960'lı veya 1970'li yıllardan (başka bir deyişle modern sanatın veya Modernist dönemin bittiği kabul edilen zamandan sonra) günümüze kadar süregelen ve bir akım veya üslup benzeri birleştirici özellikleri olmadığından genel bir deyişle *çağdaş* olarak adlandırılan sanat biçimleridir.

## Geçmişi

Bir dönem olarak çağdaş sanatın başlangıç tarihi konusunda farklı görüşler olsa da 1850'lerden 1945'e kadar süregelmiş olan modern sanatı takip ettiği kabul edilir. Bazı sanat tarihçileri bunu pop sanatının ortaya çıktığı 1960'lı yıllar ile başlatır. *Çağdaş sanat* teriminin, modernden ayrı ve kendine özgü anlamı ile yayılmaya başlaması ise 1980'lerde oldu, bu kullanım 2000'lere gelindiğinde yaygınlaştı.

Günümüzde tarihteki tüm sanat akımlarında çalışan sanatçılar olduğu gibi modern sanat akımlarına bağlı sanatçılar da vardır; bunlar genellikle çağdaş sanatçı olarak nitelendirilmezler. Bazen Modernizm sonrası sanat için *postmodern sanat* dense de Postmodernizm tarihsel bir dönemle ve estetik bir yaklaşımla ilgili olduğundan çağdaş olarak nitelendirilen tüm eserleri kapsamaz. Başka bir deyişle sanat için *çağdaş*, modernizmden sonra gelen ve şu an için postmodernizmi de içinde barındırıp bununla sınırlı kalmayan bir terimdir.

Türkiye'de, İngilizcedeki *contemporary art* teriminin karşılığı olarak çağdaş sanat terimine alternatif olarak, özellikle 1990'larda akademik eğitimle kendi bakışını koparan bir çağdaş sanat akımının ortaya çıkmasıyla *güncel sanat* terimi de kullanılmaya başlanmıştır.

## Kaynakça
Üzeyir Hacıbeyov

**Üzeyir Hacıbeyov**, **Üzeyir Bey Hacıbeyli**, **Üzeyir Abdül Hüseyin Bey oğlu Hacıbeyov** (Azerice: Üzeyir Hacıbəyov, Üzeyir bəy Hacıbəyli, Üzeyir Əbdülhüseyn bəy oğlu Hacıbəyov) (18 Eylül 1885 - 23 Kasım 1948) Azeri Sovyet bestecisi.

Bilim insanı, yazar, tercüman, orkestra şefi olarak tanınan Üzeyir bey bütün doğu aleminde operanın ilk yaratıcısıdır. Büyük müzik alimi olan Üzeyir Hacıbeyli, Azerbaycan'da müzik biliminin esasını koymuştur. SSCB halk artisti (1938), Azerbaycan İlimler Akademisinin akademiki (1945), profesör (1940), Stalin mükafatları sahibi (1941, 1946), Azerbaycan Bestekârlar İttifakının başkanı (1938-1948), Azerbaycan Devlet Konservatuvarının rektörü (1928-1929; 1939-1948), Azerbaycan İlimler Akademisinin Güzel Sanatlar Enstitüsünün müdürü (1945-1948) olmuştur.

## Hayatı
Şuşa kazasının Ağcabedi köyünde doğdu, küçük yaşlarında ailesi Şuşa şehrine göçtü ve ilk tahsilini burada Rus-Tatar (Azeri) okulunda aldı. İlk  müzik eğitimini Azerbaycan halk müziğinin bilicisi olan dayısı A. Aliverdibeyov'dan aldı. 1899-1904 yıllarında Gori Öğretmen Lisesi'ne okurken keman ve teori dersleri aldı. Liseyi bitirdikten sonra kısa bir süre Hadrud köyünde (1904), daha sonra  ise Bakü'ye göçerek burada öğretmenlik yaptı, gazete ve dergilerde makale ve karikatürleri yayımladı.

12 Ocak, 1908 yılında Bakü'de Hacı Zeynelabidin Tağıyev'in tiyatro binasında, sözlerini büyük şair Füzuli'nin aynı ad altında yazmış olduğu eserinden alınan ve doğuda ilk opera olan "Leyla ve Mecnun" operasını sahneledi.

Daha sonra "Şeyh Sinan" (1909), "Rüstem İle Zöhreb" (1910), "Şah Abbas ve Hurşid Banu" (1912), "Aslı ile Kerem" (1912), "Harun ve Leyla" (1915) adlı operalarını ve "Karı ile Koca" (1909, 1910'da sahnelendi), "O Olmazsa Bu Olsun / Meşhedi İbad" (1910, 1911'da sahnelendi) ve "Arşın Mal Alan" (1913) adlı müzikalleri besteledi.

1911 yılında müzik eğitimini önce Moskova daha sonra Sankt-Peterburg Konservatuvarı'nda sürdürdü.

1921'de Bakü'de Azeri oğrenciler için ilk müzik okulu olan Azerbaycan Devlet Türk Müzik Okulunu kurdu. Okul 1926 yılında Azerbaycan Devlet Konservatuvarına katıldı.

Eserlerinde, Azeri halk müziğini çağdaş bir şekilde yorumlayarak kullanan Hacıbeyov, aynı zamanda bir yazar ve şairdir. Eserlerinin metinlerini kendi yazmıştır. Hacıbeyov'un Azeri halk müziğinin esasları ile ilgili eserleri okullarda ders kitapları olarak okutulmaktadır. Hacıbeyov, 1937 yılında "Köroğlu" operasını besteledi. Bu eser "Arşın Mal Alan" müzikali ile birlikte SSCB döneminde "Devlet Mükafatı"na layık görüldü. Hacıbeyov, Azerbaycan Besteciler Kurumu Başkanlığı yaptı ve Sovyetler Birliği Yüksek Prezidium üyeliğine de getirildi.

Üzeyir Hacıbeyov Azerbaycan halk edebiyatını ve müziğini klasik batı müziği ile birleştirerek klasik müziğin halk arasında sevilmesini sağlamıştır. Bu şekilde batı kaynaklı klasik müziğin Azerbaycan kültüründe kendine özgü bir yeri olmuştur.

Besteci Hacıbeyov'un eserleri arasında, Azerbaycan Milli Marşı da bulunmaktadır. Besteci, 1948 yılında öldü.

Doğum günü 18 Eylül Azerbaycan'da Müzik Günüdür.

## Ayrıca bakınız
* Hacıbeyli kardeşlerin opera ve operet sanatçıları topluluğu

## Kaynakça
Divan (edebiyat)

**Divan** (), Divan edebiyatı şairlerinin belli bir düzene göre şiirlerini topladıkları yapıt.

## Etimoloji
Sözcük Farsçadan Arapça, Türkçe, Urduca ve diğer İslam milletlerinin dillerine girmiş, oralardan da komşuları olan gayrimüslim unsurlara ve Batı dillerine yayılmıştır. Farsçadaki "yazan, yazmak" anlamındaki *dibir* kelimesinden gelen kelimenin edebîyatta iki anlamı vardır:
# Belli bir kalıpla yazılan ve besteyle okunan şiir türü. Kalıp "fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün" şeklindedir. 
# Divan edebiyatı şairlerinin eserlerini topladıkları antolojik eser. Divan şairlerinin, eserlerini önceleri serbest, daha sonra belli bir düzen içinde topladıkları kitaplar divanlar, divançeler ve hamselerdir. Divan, divançe ve hamseler, yazarlarının adlarıyla anılırlar. Örneğin Nedîm Divanı, Fuzulî Divanı gibi. 
Bir tür antoloji olarak görülebilir. Zamanla divanlarda şiirler belli bir düzene göre sıralanmaya başladı. Bu elemeye "divan tertibi" bu tür divanlara da "mürettep divan" adı verilir. Tam bir divanda sırasıyla, kaside (tevhid, münacat, na't, medhiye), tarih, musammat, gazel bölümleri yer alır. En sonda da lugazlar, muammalar, müfredler, azadeler bulunur. Divanda gazeller kafiye ve rediflerinin son harfinin Arap alfabesindeki sırasına göre dizilir. Yani elif'ten başlayıp ye harfine kadar. Her harften en az bir şiir olması şarttır. Ama buna uymayan şairler de olmuştur.

## Divan düzeni
Her divan belli bir nizama göre düzenlenir. Divan edebiyatında bu sıralama ortaktır ve çoğu zaman bunlara uyulur. Bazen şairler bu bölümlerin her birinde ayrı ayrı eser vermez. O zaman kitabı "divânçe" adıyla anılır.
# Bölüm: Kasideler: Tevhîd, münâcaat, na't- Çeşitli övgüler.
# Bölüm: Tarihler: Ebced hesabıyla hazırlanan önemli tarih olaylarını kasteden şiirler.
# Bölüm: Musammatlar: Terkîb-i bend, murabba, tahmisler.
# Bölüm: Gazeller: Her beytin son harfi ile sıralanan alfabetik sıralı gazeller.
# Bölüm: Kıt'alar: Kıt'a, matla', muamma, lügaz, müf-red, azade gibi daha küçük nazım birimleri.

## Ayrıca bakınız
* Divan edebiyatı
* Halk edebiyatı

## Kaynakça
Divan (müzik)

**Divan**, Klasik Türk müziğinde en az üçer kıtalık şiirlerden bestelenen şarkıları tanımlar. Bu kıtalar birbirlerinden ara nağmelerle ayrılır. Her kıtanın başında genellikle "ah", "yâr" gibi bir terennüm sözcüğü eklenir. Kıtalardan biri yer yer ritimsiz okunacak şekildedir. Bir diğer kıta da "doğaçlama" görüntüsü vermesi amacıyla tümüyle ritimsiz olarak bestelenir.
Örsan Öymen (1938 doğumlu)

**Örsan Öymen** (1 Mayıs 1938, Ankara - 22 Temmuz 1987, Bodrum), Türk gazeteci, televizyoncu.

1 Mayıs 1938'de Ankara'da doğan Öymen, 1950 ve 1960'lı yıllarda Tercüman, Dünya, Ulus, Öncü gazetelerinde çalıştı. Uzun yıllar Alman Radyo Televizyonu'nda (WDR) radyo programcılığı, muhabirlik ve yorumculuk yaptı. Gisela Öymen'le evlendi. Türkiye'ye 1969'da dönen Öymen, TRT'nin yapılanmasında önemli rol oynadı, Söz Meclisten Dışarı programını yaptı. Günaydın gazetesinde "06 Ankara" adlı köşesinde yazan Örsan Öymen, ağabeyi Altan Öymen ile Anka Haber Ajansı'na da destek verdi. 1973'te Milliyet'te özgün politik taşlamalarını "Politika Kazanı" başlığıyla yazmaya başladı. Burada çalıştığı süreçte Uğur Mumcu ile beraber ortak araştırmalar yaptı. Öymen, 22 Temmuz 1987'de Bodrum'da geçirdiği kalp krizi sonucu 49 yaşında öldü. Hikmet Bila, *Örsan Öymen ve Politika Kazanı* (1999) adlı kitabında Öymen'i ve yazılarını anlatmaktadır.

Hıfzırrahman Raşit Öymen'in oğlu, gazeteci ve CHP Eski Genel Başkanı Altan Öymen'in kardeşi, Onur Öymen'in amcasının oğlu, Bilsay Kuruç'un dayısının oğludur.

## Eserleri
* Öymen, Örsan (1978). *Politika Kazanı*. İstanbul: Milliyet.
*

## Kaynakça
Biyomühendislik

**Biyomühendislik** veya **biyoloji mühendisliği**, kullanılabilir, somut ve ekonomik olarak uygulanabilir ürünler yaratmak için biyoloji ilkelerinin ve mühendislik araçlarının kullanımıdır. Biyolojik yapıların mühendislik bakış açısıyla birleştirilip sağlık, çevre, gıda ve tarım gibi birçok alanda yaşanan problemlere çözüm arar. Biyomühendislik, kütle ve ısı aktarımı, kimyasal kinetik, biyokatalizörler, biyomekanik, biyoenformatik, ayırma ve saflaştırma süreçleri, biyoreaktör tasarımı, yüzey bilimi, akışkanlar mekaniği, termodinamik ve polimer bilimi gibi bir dizi kuramsal ve uygulamalı bilim dalının bilgisini ve uzmanlığını kullanır. Tıbbi cihazlar, teşhis aletleri, biyouyumlu malzemeler ve kataliz tasarımında, yenilenebilir enerji, ekoloji mühendisliği, ziraat mühendisliği, proses mühendisliğinde ve toplumların yaşam standartlarını iyileştiren diğer alanlarda biyomühendislik uygulamaları kullanılmaktadır.

Biyomühendislik araştırmalarına çeşitli kimyasalları üretmek için tasarlanmış bakteriler, yeni tıbbi görüntüleme teknolojileri, taşınabilir ve hızlı teşhis cihazları, protezler, biyofarmasötikler ve doku mühendisliğiyle üretilmiş organlar örnek verilebilir. Biyomühendislik, diğer mühendislik ve teknoloji alanlarının çeşitli bilim dallarıyla (uzay mühendisliği ve uzay teknolojilerinin kinetik ve astrofizikle ilişkisi gibi) ilişkisine benzer bir şekilde biyoteknoloji ve biyomedikal bilimlerle büyük ölçüde örtüşmektedir.

Biyomühendisler genel olarak çeşitli ürünleri üretmek için biyolojik sistemleri taklit etmeye ya da biyolojik sistemleri değiştirmeye ve kontrol etmeye çalışmaktadır. Doktorlar, klinisyenler ve araştırmacılarla birlikte çalışan biyomühendisler, kimyasal ve mekanik süreçleri değiştirme, büyütme, sürdürme veya tahmin etme yolları da dahil olmak üzere biyolojik süreçleri ele almak için geleneksel mühendislik ilkelerini ve tekniklerini kullanır.

## Tarihi
İkinci dünya savaşı zamanında mühendisliğin alt dallarından biri olarak çok az bilinen biyomühendislik savaştan sonra hızla ilerleyerek bir bilim dalı olamaya başlamıştır. Biyomühendislik terimi ilk defa bilim adamı Heinz Wolff tarafından Tıbbi Araştırma Enstitüsü'nde ortaya atılmıştır. Wolff aynı yıl mezun olduktan sonra üniversitede Biyoloji Mühendisliği Bölümünde müdür olarak işe başlamıştır. Böylece biyomühendislik bir üniversitede bilim dalı olarak ilk kez kabul edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk biyolojik mühendislik programı 1966'da San Diego'daki California Üniversitesi'nde okutulmaya başlanmıştır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Bioengineering Society 
* Biomedical Engineering Society 
* Institute of Biological Engineering 
* Benjoe Institute of Systems Biological Engineering
* American Institute of Medical and Biological Engineering 
* American Society of Agricultural and Biological Engineers 
* Society for Biological Engineering  AIChE'nin bir parçasıdır
* Journal of Biological Engineering, JBE 
* Biological Engineering Transactions
* Munich School of BioEngineering
Deutsch

**Deutsch**, bir Alman ve Yahudi soyadı, şu anlamlara gelebilir:
*Armelle Deutsch (d. 1979), Fransız oyuncu
*Gustav Deutsch (1952–2019), Avusturyalı multidisipliner sanatçı, sanat ve film yönetmeni
*Patti Deutsch (1943–2017), Amerikalı oyuncu ve komedyen
Talcott Parsons

**Talcott Parsons** (13 Aralık 1902 - 8 Mayıs 1979), Amerikalı sosyolog.
 
1902 yılında Colorado’da dünyaya gelen Talcott Parsons, 1924 yılında mezun olacağı Amherst Koleji’nde felsefe ve biyoloji okudu. 1925 yılında London School of Economics’e girdi ve burada Bronislaw Malinowski ile çalıştı. Bir yıl sonra Heidelberg Üniversitesi’nden kabul aldı ve bu dönemde, düşünsel seyrini önemli oranda etkileyecek olan Max Weber’in fikirleri ile tanıştı. Son dönem Alman düşüncesindeki kapitalizm analizleri üzerine yazdığı doktora tezi, 1927 yılında kabul edildi. Aynı yıl Harvard Üniversitesi’nde ekonomi dersi vermeye, 1931 yılından itibaren de sosyoloji dersleri okutmaya başladı. 1944’te sosyoloji profesörü oldu. 1946-56 yılları arasında Sosyal İlişkiler Bölümü başkanlığını yürüttü. 1949 yılında Amerikan Sosyoloji Derneği başkanlığı yaptı.

Emekli olduğu 1974 yılına kadar Harvard Üniversitesi’nde kaldı. Parsons, en temelde klinik psikoloji ve sosyal antropolojiyi sosyoloji ile birleştiren bir akademik yönelim ortaya koymuştur. Parsons, “eylem” konusuna duyduğu ilginin yanında esasında, geniş boyutlu sistemler ve toplumsal düzen, bütünleşme ve denge sorunları üzerinde durmuştur. "The Social System" en klasik olmuş eseridir.

Öğrencileri arasında ünlü din sosyolojisi uzmanı Robert N. Bellah da vardır.

## Kaynakça

* *Modernleşme Kuramı: Eleştirel Bir Giriş*, Fahrettin Altun, (İstanbul: Küre Yayınları, 2. bsk. 2005)
* Talcott Parsons, “On Building Social Systems Theory: A Personal History”, Deadalus. Cilt: 99, 1970, s. 826-881
Bor (anlam ayrımı)

**[[Bor]]**, kimyasal bir elementtir. Şu anlamlara da gelebilir:

* Bor, Niğde; Türkiye'nin Niğde ilinin ilçesi.
* Bor (ilçe, Sırbistan); Güney ve Doğu Sırbistan'da bir ilçe.
** Bor, Sırbistan; ilçenin merkezi olan yerleşim.
* Bor (tanrı), İskandinav mitolojisinde Odin'in babası.
Ödemeler dengesi

**Ödemeler dengesi**, en geniş anlamıyla, bir ekonomide 
* merkezi hükûmet 
* bankalar 
* gerçek kişiler 
* tüzel kişi ve kuruluşlar gibi yerleşik kişilerin 
diğer ekonomilerde yerleşik kişiler ile belli bir dönem içinde yapmış oldukları tüm mal ve hizmet ticareti ile bu ekonominin diğer ekonomilerle olan alacak ve yükümlülüklerinin, mülkiyet değişimi anında, çift kayıt prensibi esasına dayalı olarak kaydedildiği istatistiki bir tablodur. Bu tablo sayesinde, ülkenin toplam dış borç ve varlıklarındaki değişmeler gözlenerek, diğer ülkelerle olan ekonomik ilişkiler görülür.

## Ödemeler dengesi bilançosu

* **A-) Cari İşlemler**
** I - Dış Ticaret 
*** -İhracat 
*** -İthalat 
** II - Hizmetler Hesabı (Görünmeyen İşlemler) 
*** -Dış Turizm 
*** -Yabancı Sermaye Gelir ve Giderleri 
*** -Uluslararası Bankacılık ve Sigortacılık Hizmetleri 
*** -Uluslararası Ulaşım Hizmetleri 
*** -İşçi Gelirleri 
*** -Özel Hizmetler 
** III - Transferler (Tek Yanlı Transfer Hesabı ) 
*** Cari İşlemler Dengesi
* **B-) Sermaye Hesabı** 
** -Uzun Vadeli Sermaye İthali 
** -Uzun Vadeli Sermaye İhracı 
** -Kısa Vadeli Sermaye İthali 
** -Kısa Vadeli Sermaye İhracı
* **C-) Resmi Rezerv Hesabı** 
** -Döviz Hareketleri 
** -Altın Hareketleri 
** -IMF Rezerv Pozisyonu
* **D-) Net Hata ve Noksan**

Cari İşlemler + Sermaye Hesabı + Resmi Rezervler Hesabı + Net Hata ve Noksanlar = 0

## Ayrıca bakınız
* Arz Esnekliği

## Dış bağlantılar
### Veri
* IMF DSBB
** United States DSBB (See "External Sector")
* BEA U.S. International Transactions Accounts Data
* BEA U.S. International Transactions Accounts Data Help
* Balance of Payments in Hong Kong

Ayrıca tarihsel ödemeler dengesi bilgilerini aşağıdaki linkten indirebilirsiniz:
* BEA Balance of Payments Section

### Analiz
* Where Do U.S. Dollars Go When the United States Runs a Trade Deficit? from Dollars & Sense magazine
Çalgı

**Çalgı**, **müzik aleti** veya **enstrüman**, müzik yapmak için kullanılan aletlere verilen genel isimdir. Prensip olarak, ses çıkaran her nesne çalgı olabilir; ancak bir nesneyi çalgı yapan şey, müzik yapmak amacıyla kullanılmasıdır. Çalgıların tarihi, insan kültürünün başlarına kadar uzanır. İlk çalgıların ritüellerde kullanıldığı düşünülmektedir: Örneğin avın başarıyla tamamlandığını belirtmek üzere trompet, dini törenlerde davul kullanılmıştır. Zaman içinde eğlenceli amaçlı müzikler üretilmeye ve melodiler icra edilmeye başlanmıştır. Kullanım alanları arttıkça çalgılar da gelişmiştir.

Çalgıların türleri, tarihi, yapım biçimleri gibi konuları inceleyen bilim dalına da *[[Organoloji]]* denir.

Çalgı yapımı, bazı bilim alanlarını yakından ilgilendiren bir teknolojidir. Akustik bilimi ve sanat tarihi bu yan dallar arasındadır. Çalgıların kullanımları ve tarih içinden gelerek aldıkları yeni biçimler, sosyolojik araştırmaların kapsamındadır. Arkeolojik araştırmalar ise çalgıların 5000 yıl önce kullanıldığını göstermektedir. Çalgı biliminin temeli 20. yüzyıl başlarında atılmıştır. Çalgılarda bulunan parçaların adlandırılarak uluslararası birer terim haline gelmesi de bu yakın döneme rastlar. Müzik yazarı ve çalgı yapımcısı *Victor-Charles Mahillon*, çalgı bilim alanında önderlik eden bir uzmandır. Doğal olarak bu alanda derinleşebilmek için, akustikçilerin ve müzikologların katkılarına ihtiyaç duyulmuştur. Çalgıların bilimsel olarak sınıflandırılmasını ve adlandırılmasını 16. yüzyılda *Sebastian Virdung* ve *Martin Agricola* ile 17. yüzyılda *Michael Praetorius* ve *Rahip [[Marin Mersenne]]*nin (1588 - 1648) gerçekleştirdikleri söylenebilir.

Çalgılar çalınış şekillerine göre şu şekilde gruplandırılırlar:

* Telli çalgılar
* Vurmalı çalgılar
* Nefesli çalgılar
* Yaylı çalgılar
* Tuşlu çalgılar
Hürriyet Daily News

***Hürriyet Daily News*** Türkiye'nin ilk İngilizce gazetesi.

15 Mart 1961'de yayın hayatına başlayan gazete, 2000 yılında Doğan Yayın Holding bünyesine katılmıştır, daha sonra 2018 yılında Demirören Holding bünyesine katılmıştır. Gazetenin Merkez Bürosu İstanbul'dadır. 3 Kasım 2008 tarihinden itibaren *Turkish Daily News* olan ismini, *Hürriyet Daily News* olarak değiştirerek yeni tasarım ve yeni isimle okuyucularının karşısına çıkmaya başlamıştır.

## Editör
Genel Yayın Yönetmeni Gökçe Aytulu'dur.

## Ayrıca bakınız
* *[[The New Anatolian]]*
* *[[Made in Turkey (gazete)]]*
* *[[Daily Sabah]]*
* *[[Today's Zaman]]*

## Kaynakça


## Dış bağlantılar
* Hürriyet Daily News
Kocaeli (anlam ayrımı)

## Kullanımı
* Kocaeli, İvrindi, Balıkesir ili İvrindi ilçesine bağlı mahalle
* Kocaeli, Türkiye de il

## Ayrıca bakınız
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Türk Dil Kurumu' nda kelime arama
Hatay (anlam ayrımı)

* Hatay, Türkiye'nin Akdeniz Bölgesi'nde il
* Hatay, Konak, İzmir ilinde bir kısmı Konak ilçesine bir kısmı Karabağlar ilçesine bağlı semt
* Hatay Devleti, 7 Eylül 1938 ile 29 Haziran 1939 tarihleri arasında kurulan Türk devleti
** Hatay Sorunu
* *[[Hatay Polis Dergisi]]*, 1997-2003 yılları arasında Hatay'da yayımlanmış dergi
* Hatay (İzmir Metrosu), İzmir'de bir metro istasyonu

## Kişi adları
* Yücel Hatay, Kıbrıslı Türk spor yazarı.
Sakarya (anlam ayrımı)

**[[Sakarya]]**, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli Bölümü'nde yer alan bir ildir. Ayrıca şu anlamlara da gelebilir:

## Coğrafya
* Sakarya Nehri
* Yukarı Sakarya Bölümü
* Sakarya Gaz Sahası, Karadeniz'de, Zonguldak'ın Filyos bölgesinin 170&nbsp;km açığında doğalgaz keşfedilen alan.

## Tarih
* Sakarya Meydan Muharebesi

## Denizaltılar
* ''Sakarya'', İtalyan yapımı denizaltı
* , eski  denizaltı
* , Preveze sınıfı denizaltı

## Kaynakça