Malta vatandaşlığı

**Malta vatandaşlık kanunu,** 1 Ağustos 1989'dan önce Jus soli ilkesini temel alıyor olduysa da, esasen Jus sanguinis ilkelerine dayanır.

21 Eylül 1964'ten önce Malta bir İngiliz kolonisiydi ve Maltalılar İngiliz vatandaşı sayılıyorlardı. Bir İngiliz Milletler Topluluğu üyesi olarak, Malta vatandaşları İngiliz Milletler Topluluğu vatandaşıdır ve bu nedenle Birleşik Krallık'ta belirli haklara sahiptirler.

## Malta'da doğum
Malta Bağımsızlık Emri 1964 'ne göre, 21 Eylül 1964 ve 31 Temmuz 2001 tarihleri arasında Malta'da doğan kişiler doğumla otomatik olarak Malta vatandaşlığı kazanmışlardır.

1 Ağustos 2001'den itibaren Malta'da doğan bir kişi yalnızca, ebeveynlerinden biri Malta vatandaşıysa veya Malta'da doğmuşsa vatandaşlık elde edebilir.

## Malta vatandaşlığının elde edilmesi

### Aile bağıyla Malta vatandaşlığı
21 Eylül 1964 ve 31 Temmuz 1989 tarihleri arasında Malta dışında doğan kişilerin Malta vatandaşlığı elde edebilmeleri için, babalarının da Malta vatandaşı olması veya telsik yoluyla bu vatandaşlığı elde etmiş olması gerekmektedir.

Kadınlar evli olmadıkları sürece Malta vatandaşlıklarını çocuklarına aile bağı yoluyla geçiremezler.

1 Ağustos 1989'dan itibaren Malta doğumlu veya telsik yoluyla Malta vatandaşı olan annelerin Malta dışında doğan çocukları otomatik olarak aile bağıyla Malta vatandaşlı elde etmektedir.

10 Şubat 2000'den itibaren 21 Eylül 1964 ve 31 Temmuz 1989 tarihleri arasında Malta dışında doğmuş bir kişi, eğer Malta doğumlu veya telsik yoluyla vatandaşlığa alınmış bir anneye sahipse Malta vatandaşlığına başvurabilir.

### Telsik yoluyla vatandaşlığa geçiş
1 Ağustos 1989'dan önce vatandaşlığa kabul süresi 6 yıldı (İngiliz Milletler Topluluğu ülkelerinin vatandaşları için 5 yıl). Bu süre daha sonra düşürülmüştür ve 5 yıldır.

2000 yılındaki reformlardan bu yana, vatandaşlığa kabul veya kayıt yoluyla Malta vatandaşlığı alan kişiler, sahip oldukları diğer vatandaşlıkları kaybettiklerini veya vazgeçtiklerini kanıtlamak zorunda değillerdir.

### Evlilik bağıyla Malta vatandaşlığı
Malta vatandaşlarının yabancı eşleri, 5 yıllık evlilik ve ortak yaşamdan sonra Malta vatandaşı olabilir. Bu şartı sağlayıp vatandaş olmak Malta'da ikamet gerekli değildir.

### Evlat edinilme yoluyla Malta vatandaşlığı
1 Ocak 1977'den önce Malta vatandaşları tarafından evlat edinilen bir kişi normalde Malta vatandaşlığını otomatik olarak alırdı. Bu kural ilgili tarihte anayasadan kaldırılmıştır.

1 Ağustos 1989'dan itibaren, Malta vatandaşları tarafından evlat edinilen bir çocuk, evlat edinildiği tarihte 10 yaşın altında olması koşuluyla Malta vatandaşlığını otomatik olarak edinir.

### Yatırım Yoluyla Vatandaşlık ve Oturum İzinlerinde Yeni Dönem (2025-2026)
Malta, 2013-2020 yılları arasında uygulanan Bireysel Yatırımcı Programı'nı (IIP), Avrupa Adalet Divanı'nın (CJEU) vatandaşlığın ticarileştirilmesine karşı aldığı kararlar ve 2025 Vatandaşlık Reformu çerçevesinde sonlandırmıştır. Günümüzde Malta, doğrudan yatırım yoluyla vatandaşlık sunmak yerine, "Liyakat Kuralları" (Merit Rules) esasına dayalı bir sistem uygulamaktadır. Bu yeni yaklaşım, Malta 2050 Vizyonu ile uyumlu olarak bilim, inovasyon, sanat, kültür ve girişimcilik gibi alanlarda Malta'ya istisnai hizmetler sunan bireylere vatandaşlık verilmesini öngörür.

Malta Daimi İkamet Programı (MPRP) ise 2025 yılı itibarıyla güncellenmiş finansal taahhütlerle devam etmektedir. Program, başvuru sahiplerinin Schengen bölgesinde serbest dolaşım ve Malta'da kalıcı ikamet hakkı elde etmesini sağlar. Güncel kurallara göre, 37.000 € devlet katkısı ve 60.000 € idari ücretin yanı sıra mülk kiralama veya satın alma şartları bulunmaktadır. Malta'daki tüm vatandaşlık ve liyakat süreçleri, yasal dayanağını Cap 188 sayılı Malta Vatandaşlık Yasası'ndan alan resmi devlet kurumu Community Malta Agency tarafından yürütülmektedir.

## Malta vatandaşlığının kaybı
10 Şubat 2000'den bu yana, yabancı bir vatandaşlığa sahip olmak veya bu vatandaşlığı satın almak Malta vatandaşlığını kaybetmeye yol açmamaktadır.

Doğumdan veya aile bağıyla Malta vatandaşı olup, Malta dışında 6 yıldır ikamet eden ve başka bir ülkenin vatandaşlığına geçerek Malta vatandaşlığını kaybeden eski Malta vatandaşlarına otomatik olarak vatandaşlıkları geri verilmiştir. Başka bir deyişle, Malta vatandaşlığını *asla* kaybetmemiş sayılmışlardır.

Malta vatandaşlığının otomatik olarak yeniden kazanılması şartlarını karşılamayan diğer eski Malta vatandaşları kayıt yoluyla Malta vatandaşlığı alma hakkına sahiptir. Bu, vatandaşlığa kabul veya tescil yoluyla bu statüyü kazanan eski Malta vatandaşlarını ve 6 yıldan daha az bir süre Malta dışında ikamet edenleri kapsar.

## Çifte vatandaşlık
10 Şubat 2000 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, Malta yasalarına göre diğer ülkelerde vatandaşlıkları bulunan vatandaşlara herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir. Çifte vatandaşların Malta pasaportu alma hakları vardır.

Malta'da, Rusya ve Ukrayna'da çifte vatandaşlık geçerlidir. İstisna Kazakistan ve Azerbaycan'dır (bu ülkelerdeki yatırımcıların Malta vatandaşının tüm haklarını kullanmalarına ve ülkelerinin yasalarını ihlal etmemelerine izin veren daimi ikamet etmeleri önerilir). Ruslar için, Rusya FMS'sinin oturma izninin mevcudiyeti ve yabancı bir devletin vatandaşlığı hakkında bilgilendirilmesi gerektiğini hatırlamak önemlidir.

## Avrupa Birliği Vatandaşlığı
Malta, Avrupa Birliği'nin bir parçası olduğundan, Malta vatandaşları da Avrupa Birliği yasası adı altında Avrupa Birliği vatandaşıdırlar. Böylece serbest dolaşım haklarına ve Avrupa Parlamentosu'nda oy kullanma hakkına da sahiptirler. Malta büyükelçiliği bulunmayan ve AB üyesi olmayan bir ülkedeyken, Malta vatandaşları o ülkede bulunan diğer AB ülkelerinin büyükelçiliğinden konsolosluk koruması alma hakkına sahiptir. Malta vatandaşları, AB Antlaşması'nın 21. maddesinde tanınan serbest dolaşım ve oturma hakkı nedeniyle AB içindeki herhangi bir ülkede yaşayabilir ve çalışabilirler.

## Seyahat özgürlüğü
Mayıs 2018 itibarıyla, vize sınırlamaları endeksine göre dünyada 7. (Malta Cumhuriyeti ve Yeni Zelanda pasaportlarıyla birlikte) sıradaki pasaporta sahip olan Malta vatandaşları, 182 ülke ve bölgeye varışta vizeyle veya vizesiz girebilirler. 

2017'de Maltalılık, Uyruk Endeksi'nde (QNI) yirmi üçüncü sırada yer alıyor. Bu endeks seyahat özgürlüğü de dahil olmak üzere dış etkenlere odaklanan Vize Kısıtlamaları Endeksinden dahafarklıdır. QNI, seyahat özgürlüğüne ek olarak barış ve istikrar, ekonomik güç ve insani gelişme gibi iç faktörleri de göz önünde bulundurur.

## Ayrıca bakınız

* Malta pasaportu

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Malta Dışişleri Bakanlığı  
* Malta Vatandaşlığı Yasası