Ruth Rogan Benerito

**Ruth Mary Rogan Benerito** (12 Ocak 1916 - 5 Ekim 2013), özellikle yıka ve giy pamuklu kumaşların geliştirilmesi de dahil olmak üzere, tekstil endüstrisi ile ilgili çalışmalarıyla tanınan Amerikalı bir kimyager ve mucitti. 55 patenti vardı.

## Kişisel hayatı
Ruth Mary Rogan Benerito  New Orleans'ta doğup büyüdü. Babası John Edward Rogan bir inşaat mühendisi ve demiryolu görevlisiydi ve kızı tarafından kadın kurtuluş hareketinin öncüsü olarak tanımlanıyordu. Annesi Bernadette Elizardi Rogan bir sanatçıydı ve kızı tarafından "gerçekten özgürleşmiş bir kadın" olarak görülüyordu. Her iki ebeveyn de üniversite mezunuydu ve güçlü bir eğitim anlayışı ve kadın haklarına ilişkin değerlerini Ruth'a empoze etti.

Büyük Buhran dönemi, Ruth Benerito'nun ilk yıllarını çevreledi ve sonunda kimya alanında lisans derecesini aldığında, beş Amerikalıdan biri işsizdi. Benerito'nun kimyadan önceki asıl ilgi alanı matematikti; ancak sigorta şirketlerinin olasılıklarını basitçe tahmin eden bir aktüer olarak kariyerini geliştirmek istemedi ve bu da onu kimya okumaya yöneltti.

Hayatının ilerleyen dönemlerinde birçok başarısını yansıttığında, karakterinin gerçek özü şu sözlerle ortaya çıktı: "Ulaştığım başarının, birçok insanın birçok çabasının sonucu olduğuna inanıyorum. Benim kişisel başarım, ailemin üyelerinin yardımları ve fedakarlıkları sayesinde oluştu; mesleki başarılar ise ilk öğretmenlerinin çabalarından ve sayamayacağım kadar çok meslektaşımın işbirliğinden kaynaklandı." 

## Eğitimi
Kızların genellikle yüksek öğrenime gitmediği bir çağda, babası, kızlarının da erkeklerle aynı eğitimi almasını sağladı. Benerito liseyi 14 yaşında tamamladı ve 15 yaşında Tulane Üniversitesi'nin kadınlar koleji olan Sophie Newcomb College'a girdi ve burada kimyanın yanı sıra fizik ve matematik alanlarında da diploma aldı. 1935'te mezun oldu ve bir yıllık yüksek lisans eğitimini tamamlamak için Bryn Mawr Koleji'ne taşındı.

Daha sonra Newcomb'a taşındı ve kimya öğretirken ileri düzey nicel analiz ve fiziksel kimya, organik kimya, kinetik ve termodinamik alanlarında araştırmalar yaptı. Bir öğretmen olarak çalışırken, Benerito gece dersleri alarak Tulane Üniversitesi'nden yüksek lisans derecesini aldı. 1948'de doktora derecesini Chicago Üniversitesi'nden aldı ve Thomas F. Young'ın rehberliğinde fiziksel kimyasal araştırmalar yaptı. Doktora tezi "Ternary Aqueous Solutions'da HCl Aktivite Katsayıları" başlığını taşıyordu. 1953'te Newcomb College'daki yardımcı doçentlik görevinden ayrılarak kariyerinin büyük bir kısmını geçirdiği Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı Güney Bölgesel Araştırma Merkezi'nde çalışmak üzere New Orleans'a taşındı.

USDA'da yağlı tohum Laboratuvarı'nın Intravenöz Yağ Programı'nda çalıştı ve 1955'te proje lideri olarak terfi etti. 1958'de Kolloid Pamuk Kimya Laboratuvarı'nın vekaleten başkanı olarak terfi etti ve 1959'da Pamuk Reaksiyon Laboratuvarı'nın Fiziksel Kimya Araştırma Grubu'nun araştırma lideri oldu. Benerito, 1972'de Tulane Üniversitesi'nde biyofizik alanında doktora sonrası bursunu tamamladı. Hala Tulane'de, 1960'tan 1981'e kadar yarı zamanlı profesör olarak görev yaptı. Bu süre zarfında aynı zamanda New Orleans Üniversitesi'nde ders verdi. Daha sonraki yıllarda Benerito pamuk elyaflarını araştırırken Tulane Üniversitesi'nde ve New Orleans Üniversitesi'nde yarı zamanlı dersler verdi.

1986 yılında USDA'dan emekli oldu ancak Tulane ve New Orleans Üniversitesi'nde yarı zamanlı ders vermeye devam etti.

## Katkıları

### Kırışıksız pamuğun icadı

Benerito, 55 patente sahip olduğu pamuk üretiminde mono-bazik asit klorürlerin kullanımına ilişkin çalışmalarıyla ünlüdür. 1950'lerde New Orleans'taki ABD Tarım Bakanlığı (USDA) laboratuvarlarında çalışırken, daha kırışıksız ve dayanıklı giysilere olanak tanıyan bu yıka-giy pamuklu kumaşları icat etti. Bu yenilikten önce bir ailenin kıyafetlerini ütülemek için hatırı sayılır bir zamana ihtiyacı vardı. Benerito, pamuğun yüzeyini kimyasal olarak işlemenin bir yolunu buldu ve bu yöntem sadece kırışmaya dayanıklı kumaşların değil, aynı zamanda leke ve aleve dayanıklı kumaşların da üretilmesini sağladı. Buluşun "pamuk endüstrisini kurtardığı" söylendi.

Kırışıksız elyafın icadıyla kamuoyu önünde itibar görse de, bunu tek başına icat ettiğine inanmıyordu. 2004 USDA röportajında rolünü şöyle açıkladı: "Yıkanmış giysiyi icat ettiğimin söylenmesinden hoşlanmıyorum çünkü üzerinde çok sayıda insan çalıştı ve pamuğa bu özellikleri kazandıran çeşitli süreçler vardı. Hiç kimse bunu keşfetmedi ya da bundan sorumlu değil, ama ben bunu yapmanın yeni bir sürecine katkıda bulundum." 

Buluşun sırrı çapraz bağlama olarak bilinen bir işlemin kullanılmasıdır. Pamuk, selüloz adı verilen doğal bir polimerik malzemeden oluşur. Naylon ve sentetik polyesterler gibi selüloz da bir polimerdir ; yani molekülleri binlerce atom içeren uzun zincirler şeklindedir. Naylon ve polyester gibi selülozu iyi bir lif yapan şey, moleküllerin uzun, zincir benzeri şeklidir. Benerito, zincir benzeri selüloz moleküllerinin kimyasal olarak bir araya gelmesini sağlayacak şekilde pamuk liflerini işlemenin bir yolunu keşfetti. Bu prosedür çapraz bağlama olarak bilinir ve pamuğu kırışmaya karşı dayanıklı hale getirir. Yeniliği, selüloz zincirlerine kimyasal olarak bağlanan ve yüzeyi pürüzsüzleştiren bir katkı maddesini keşfetmekti.

İlk başta çapraz bağlamanın, pamuklu kumaşın liflerini güçlendirerek buruşmaya karşı dayanıklı hale getirdiği düşünülüyordu, ancak Benerito'nun tedavisinde kullanılan çapraz bağlama miktarı az ve fazla dayanıklılık kazandırmıyor. Çapraz bağlamanın nasıl çalıştığına dair yeni bir teori geliştirdi. Selüloz moleküllerinin, moleküller arasındaki zayıf hidrojen bağları sayesinde birbirine yapışabildiği bilinmektedir. Çapraz bağlama işleminin bir yan etkisinin, malzemeyi kırışmaya karşı dirençli hale getiren hidrojen bağlarının güçlendirilmesi olduğunu öne sürdü.

### Laboratuvar ekipmanları
Benerito'nun araştırması, laboratuvar ekipmanlarının üretiminde yararlı olduğu kanıtlanan camsı elyafların geliştirilmesine yol açtı.

### Ağır yaralı askerleri besleme yöntemi
Tekstil endüstrisine yaptığı katkının yanı sıra, Kore Savaşı sırasında Benerito, yemek yiyemeyecek kadar hasta olan hastalara damar yoluyla yağ vermenin bir yolunu geliştirdi; bu yöntem, ağır yaralı askerleri beslemek için kullanıldı.

## Ödülleri

* 1964 USDA Üstün Hizmet Ödülü
* 1968 Federal Kadın Ödülü
* 1968 Güney Kimyager Ödülü
* 1970 Garvan Madalyası
* 1971 Amerikan Kimya Derneği Güneybatı Bölge Ödülü
* 1981 Fahri derece, Tulane Üniversitesi
* 1984 Dünya Fuarı'nda Başarılı Kadın
* 2002 Lemelson-MIT Yaşam Boyu Başarı Ödülü
* 2008 Ulusal Mucitler Onur Listesi'ne giriş 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 2008 Chicago Tribune biyografisi
* Mucit Ruth R. Benerito'nun patentleri