Gwendolyn Brooks

**Gwendolyn Elizabeth Brooks** (7 Haziran 1917 - 3 Aralık 2000) Amerikalı şair, yazar ve öğretmen. Çalışmaları genellikle kendi toplumundaki sıradan insanların kişisel kutlamaları ve mücadeleleriyle ilgiliydi. 1 Mayıs 1950'de *Annie Allen'la* Pulitzer Şiir Ödülü'nü kazandı ve Pulitzer Ödülü alan ilk Afrikalı Amerikalı oldu.

Brooks, üretken yazma kariyeri boyunca birçok onursal ödül aldı. Ömür boyu Şikago'da ikamet eden Brooks, 1968'de Illinois Şair Ödülü aldı. Ayrıca 1985-86 dönemi için Kongre Kütüphanesi Şiir Ödüllü Danışmanı seçildi. 1976'da Amerikan Sanat ve Edebiyat Akademisi'ne giren ilk Afrikalı-Amerikalı kadın oldu.

## Erken dönem
Gwendolyn Elizabeth Brooks, 7 Haziran 1917'de Kansas, Topeka'da doğdu. David Anderson Brooks ve Keziah (Wims) Brooks'un ilk çocuğuydu. Bir müzik şirketinin temizlikçisi olan babası, bir doktor olarak kariyer yapmayı umuyordu, ancak evlenmek ve bir aile kurmak için bu arzusundan vazgeçti. Annesi bir okul öğretmeninin yanı sıra klasik müzik eğitimi almış bir konser piyanistiydi.

Brooks altı haftalıkken, ailesi Büyük Göç sırasında Chicago'ya taşındı ve o zamandan itibaren Chicago'da yaşadı. Hayatının geri kalanı boyunca Chicago ile yakından özdeşleşecekti. 1994 röportajında şunları söyledi:  Şehirde yaşarken, Topeka, KS'de yetişmiş olsaydım yazacağımdan farklı yazdım... Ben organik bir Chicago'luyum. Orada yaşamak bana arzu edeceğim çok sayıda karakter verdi. Geri kalan günlerimi de orada yaşamayı umuyorum. Orası benim karargahım.  Örgün eğitimine Chicago'nun Güney Yakası'ndaki Forestville İlkokulunda başladı. Brooks daha sonra, şehirdeki prestijli bir entegre liseye, ağırlıklı olarak beyaz bir öğrenci topluluğu olan Hyde Park Lisesi'ne gitti; sonra tamamen siyahların olduğuWendell Phillips Lisesine transfer oldu; ve okulunu entegre Englewood Lisesi'nde tamamladı.

Biyografi yazarı Kenny Jackson Williams'a göre, çeşitli okulların sosyal dinamikleri nedeniyle, okula gittiği dönemle bağlantılı olarak, Brooks çok ırksal adaletsizlikle karşı karşıya kaldı. Zamanla bu deneyim, sadece kendi çevresinde değil, ilgili her Amerikan zihniyetinde yerleşik sistemlerdeki ve egemen kurumlardaki önyargıyı anlamasına yardımcı oldu.

Brooks erken yaşta yazmaya başladı ve annesi onu cesaretlendirerek, "Paul Laurence Dunbar hanımefendi olacaksın" dedi. Gençlik yıllarında çeşitli yayınlara şiir göndermeye başladı. 1935'te liseden mezun olduğunda, *The Chicago Defender'a* düzenli olarak katkıda bulunuyordu.

Erken eğitim deneyimlerinden sonra Brooks asla dört yıllık bir üniversite diploması alamadı çünkü yazar olmak istediğini biliyordu ve bunu gereksiz buldu. "Ben bir akademisyen değilim" dedi. "Ben sadece yazmayı seven ve her zaman yazacak bir yazarım." 1936'da, artık Kennedy-King College olarak bilinen Wilson Junior College'daki iki yıllık bir programdan mezun oldu ve kariyerine devam ederken kendisini desteklemek için daktilo olarak çalıştı.

## Kariyer

### Yazarlık
Brooks, ilk şiiri "Eventide"ı 13 yaşındayken bir çocuk dergisi olan *American Childhood'da* yayınladı. 16 yaşına geldiğinde, yaklaşık 75 şiir yazıp yayınlamıştı. 17 yaşında çalışmalarını, bir Afrikalı-Amerikalı gazetesi olan *Chicago Defender'ın* şiir köşesi "Lights and Shadows"a göndermeye başladı. Wilson Junior College'da okurken yayınlanan şiirleri, stil bakımından geleneksel baladlar ve sonelerden, serbest dizelerde blues ritimlerini kullanan şiirlere kadar çeşitlilik gösteriyordu. İlk yıllarında, James Weldon Johnson, Richard Wright ve Langston Hughes'dan şiirsel çalışması ve cesaretlendirmesi üzerine övgü aldı. James Weldon Johnson, şiirlerinin ilk eleştirisini henüz on altı yaşındayken gönderdi.

Karakterleri genellikle Brooks'un iyi bildiği şehir içi yaşamdan alınmıştır. "Köşede ikinci kattaki küçük bir apartmanda oturuyordum ve önce bir tarafa, sonra diğer tarafa bakabiliyordum. Malzemem vardı." dedi.

1941'de Brooks şiir atölyelerine katılıyordu. Güçlü bir edebi geçmişe sahip, zengin bir beyaz kadın olan Inez Cunningham Stark tarafından özellikle etkileyici bir organizasyon düzenlendi. Stark, Brooks'un katıldığı yeni Güney Yakası Toplum Sanat Merkezi'nde yazı atölyeleri düzenledi. Burada sesini bulma ve seleflerinin teknikleri hakkında daha derin bir bilgi edinme konusunda ivme kazandı. Ünlü şair Langston Hughes atölyeye uğradı ve onun "The Ballad of Pearl May Lee"yi okuduğunu duydu. 1944'te, 14 yaşından beri takip ettiği bir hedefe ulaştı: şiirlerinden ikisi *Poetry* dergisinin Kasım sayısında yayınlandı. Dergiye verdiği otobiyografik bilgilerde mesleğini "ev hanımı" olarak nitelendirdi.

Brooks, 1945'te *Bronzeville'de Bir Sokak* adlı ilk şiir kitabını yayımladı. Brooks'un çalışmaları hakkında görüşlerini alan editörlere şunları söyledi:  Burada kendine acımak yok, etki için uğraşmak yok. O, gerçekliği olduğu gibi ele alır ve onu sadakatle işler. .... Küçük kaderlerin acısını kolayca yakalar; yaralıların iniltisi; çaresizce fakirlerin hayatlarını rahatsız eden küçük kazalar ve zenciler arasındaki renk önyargısı sorunu.  Kitap, Bronzeville'deki otantik ve dokulu yaşam portreleri ile anında eleştirel beğeni topladı. Brooks daha sonra *[[Chicago Tribune]]'de* Paul Engle tarafından "My Reputation'ı başlatan" parlak bir eleştiri olduğunu söyledi. Brooks, ilk Guggenheim Bursunu 1946'da aldı ve *Matmazel* dergisinde "Yılın On Genç Kadını" listesine dahil edildi.

Brooks'un ikinci şiir kitabı *Annie Allen* (1949), Chicago'nun Bronzeville semtinde kadınlığa dönüşen genç bir Siyah kızın yaşamı ve deneyimlerine odaklandı. Kitap 1950 Pulitzer şiir ödülüne layık görüldü ve aynı zamanda  dergisinin Eunice Tietjens Ödülü'ne layık görüldü.

1953 yılında Brooks, *Maud Martha* adlı ilk ve tek öykü kitabını yayınladı, kitap 34 öyküde Maud Martha Brown adlı siyah bir kadının çocukluktan yetişkinliğe geçerkenki hayatını anlatan bir kısa öykü dizisidir. "Kendisinden şüpheleri olan bir kadının, dünyaya nerede ve nasıl uyum sağladığını anlatıyor. Maud, sadece beyaz bireylerden değil, aynı zamanda onunkinden daha açık ten rengine sahip siyahi bireylerden de önyargı ve ayrımcılığa maruz kalıyor, bu Brooks'un kişisel deneyimine doğrudan bir göndermedir. Sonunda Maud, patronluk taslayan ve ırkçı bir mağaza memuruna sırtını çevirerek ayağa kalkar. Shaw, "Kitap ... alçakgönüllülerin zaferi hakkındadır." demiştir. Buna karşılık, edebiyat bilimci Mary Helen Washington Brooks'un ırkçılık ve cinsiyetçilik eleştirisini vurgulayarak *Maud Martha'yı* "öfke, kendinden nefret ve bastırılmış öfkeden kaynaklanan sessizlik hakkında bir roman" olarak adlandırıyor.

Brooks, Langston Hughes'un ölüm yılı olan 1967'de Nashville'deki Fisk Üniversitesi'nde İkinci Siyah Yazarlar Konferansı'na katıldı. Burada, Imamu Amiri Baraka, Don L. Lee ve onu yeni siyah kültürel milliyetçiliğe maruz bırakan diğerleri gibi aktivistler ve sanatçılarla tanıştı. Son araştırmalar, Chicago'da uzun yıllardır solcu siyasete karıştığını ve McCarthyciliğin baskısı altında, önceki siyasi bağlantılarından uzaklaşmanın bir yolu olarak siyah milliyetçi bir duruş benimsediğini iddia ediyor. Brooks'un konferanstaki deneyimi, sonraki edebi faaliyetlerinin çoğuna ilham verdi. 1968'de en ünlü eserlerinden biri olan *Mekke'de*, bir annenin Chicago'daki bir apartman binasında kayıp çocuğunu araması hakkında uzun bir şiir yayınladı. Şiir, Ulusal Kitap Ödülü'ne aday gösterildi.

Anılarını, röportajlarını, fotoğraflarını ve hikâyelerini içeren Otobiyografik *Raporunun birinci bölümü* 1972'de çıktı, *İkinci Bölümü ise* 1995'te, neredeyse 80 yaşındayken yayınlandı.

### Eğitmenlik
Brooks, ilk öğretmenlik deneyiminin yazar Frank London Brown tarafından Amerikan edebiyatı dersi vermek üzere davet edildiği Chicago Üniversitesi'nde olduğunu söyledi. Brooks, ülke çapında kapsamlı bir şekilde ders verdi ve Columbia College Chicago, Northeastern Illinois Üniversitesi, Chicago Eyalet Üniversitesi, Elmhurst Koleji, Columbia Üniversitesi ve New York Şehir Koleji'nde görev yaptı.

### Arşivler
Illinois Üniversitesi Nadir Kitap ve El Yazması Kütüphanesi Brooks'un arşivlerini kızı Nora Blakely'den aldı. Ek olarak, UC Berkeley'deki Bancroft Kütüphanesi, özellikle 1950'den 1989'a kadar olan kişisel makalelerinden oluşan bir koleksiyona sahiptir.

## Aile hayatı
Brooks, 1939'da Chicago'nun NAACP Gençlik Konseyi'ne katıldıktan sonra tanıştığı Henry Lowington Blakely, Jr. ile evlendi. İki çocukları oldu: Henry Lowington Blakely III ve Nora Brooks Blakely. Brooks'un kocası 1996'da öldü.

Gwendolyn Brooks, 3 Aralık 2000'de 83 yaşında Chicago'daki evinde öldü.

## Onurlar ve miras

### Başarılar

* 1946, Guggenheim Şiir Araştırmacısı ödülü 
* 1950, Pulitzer Şiir Ödülü Gwendolyn Brooks, 1950'de Pulitzer Ödülü verilen ilk Afrikalı-Amerikalı oldu. Şikago'nun Güney Yakası'ndaki Bronzeville mahallesinde büyüyen sıradan bir siyah kızın hayatını anlatan *Annie Allen* adlı eseri için ödüllendirildi. 
* 1968, Illinois Şair Ödülü 
* 1969, Anisfield-Wolf Kitap Ödülü 
* 1976, Amerikan Sanat ve Edebiyat Akademisi'ne alındı 
* 1976, Amerika Şiir Derneği'nin Shelley Anma Ödülü 
* 1985, Amerika Birleşik Devletleri Şair Ödülü olarak bilinen bir yıllık fahri bir dönem olan Kongre Kütüphanesi'ne Şiir Danışmanı olarak seçildi 
* 1988, Ulusal Kadınlar Onur Listesi'ne alındı 
* 1989, Amerika Şiir Derneği tarafından ömür boyu başarı için Robert Frost Madalyası verildi 
* 1994, National Endowment for the Humanities ' Jefferson Konferansı'nı sunmak üzere seçildi 
* 1994, Ulusal Kitap Vakfı'nın American Letters'a Üstün Katkı Madalyası'nı aldı 
* 1995, Ulusal Sanat Madalyası ile takdim edildi 
* 1997, Illinois Eyaleti tarafından verilen en yüksek onur *olan Lincoln Nişanı ile* ödüllendirildi 
* 1999, seçkin şiirsel başarı için Academy of American Poets Fellowship'i ile ödüllendirdi
*

## İşler
Şiir Vakfı'nın listelediği eserleri:

* *A Street in Bronzeville*, Harper, 1945.
* *Annie Allen*, Harper, 1949.
* *Maud Martha*, Harper, 1953.
* *Bronzeville Boys and Girls*, Harper, 1956.
* *The Bean Eaters*, Harper, 1960.
* *In the Mecca*, Harper, 1968.
* *For Illinois 1968: A Sesquicentennial Poem*, Harper, 1968.
* *Riot*, Broadside Press, 1969.
* *Family Pictures*, Broadside Press, 1970.
* *Aloneness*, Broadside Press, 1971.
* *Report from Part One: An Autobiography*, Broadside Press, 1972.
* *Black Love*, Brooks Press, 1982.
* *Mayor Harold Washington; and, Chicago, the I Will City*, Brooks Press, 1983.
* *The Near-Johannesburg Boy, and Other Poems*, David Co., 1987.
* *Winnie*, Third World Press, 1988.
* *Report from Part Two*, Third World Press, 1996.
* *In Montgomery, and Other Poems*, Third World Press, 2003.

Brooks'un birçok eserinden oluşan birkaç koleksiyon da yayınlandı.

## Ayrıca bakınız
* Amerikalı şairler listesi

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
*  *Gwendolyn Brooks*, special issue

## Dış bağlantılar

* www.gwendolynbrooks.net/ 
* Gwendolyn Brooks Çevrimiçi Kaynakları  Kongre Kütüphanesi'nde 
* Gwendolyn Brooks Illinois Şair Ödüllü, Illinois Eyaleti 
* Henry Lyman, "Röportaj: Gwendolyn Brooks Chicago 'Coolu Yakaladı" , NPR 
* PoetryFoundation.org'da Gwendolyn Brooks'un Şiirleri  
* Gwendolyn Brooks: Poets.org'da Profil ve Şiirler  
* Brooks , Circle Brotherhood Association, SUNY Buffalo'dan bazı şiirler  
* Gwendolyn Brooks , Modern Amerikan Şiiri 
* Gwendolyn Brooks Belgeleri için çevrimiçi rehber, Bancroft Kütüphanesi 
* Brooks'un "Fasulye Yiyenler" in örnek alınarak oluşturulmuş ve Brooks ve Haki R. Madhubuti'ye adanmış "Kitap Yazarları" Şiiri 
* Ömür Boyu Ödüller &nbsp; - Ulusal Sanat Madalyası 
*    
*