Ed Harris

**Edward Allen "Ed" Harris** (d. 28 Kasım 1950; Englewood, New Jersey), dört kez Oscar Ödülü adayı ve Altın Küre ödülü sahibi Amerikalı sinema oyuncusu, yazar ve film yönetmeni. *[[Apollo 13 (film)|Apollo 13]]* (1995), *[[Truman Show]]* (1998), *[[Pollock (film)|Pollock]]* (2000) ve ''Saatler'' (2002) filmlerindeki performansları ona eleştirmenlerin beğenisini ve Akademi Ödülü adaylıklarını kazandırmıştır.

## Biyografi
### İlk yıllar ve özel yaşamı
Harris, New Jersey'ye bağlı Tenafly şehrinde doğdu. Annesi Margaret seyahat acenteliği yapmaktaydı. Babası Robert L. Harris ise ABD'nin ünlü şarkıcısı Fred Waring'in korosunda bulundu ve Şikago Sanat Enstitüsünün kitap bölümünde çalıştı. Kendisinden büyük kardeşi Robert, daha küçük olan kardeşinin adı Spencer'dır. Harris presbiteryan kilisesine bağlı orta bir sınıf ailenin çocuğu idi. 
 1969 yılında Tenafly Lisesini bitirdi. Lisede Amerikan futbolu oynadı ve takım kaptanlığı yaptı. Harris lisede yıldız bir atletti ve bu sayede 1969'da Columbia Üniversitesine devam etti. İki yıl sonra ailesi New Mexico'ya taşındı. Bu arada Harris asıl ilgisinin ve yeteneğinin oyunculukta olduğunu keşfetti ve tiyatrolarda bulunmaya başladı. New Mexico Üniversitesinin drama çalışmaları bölümüne kaydoldu. Yerel tiyatrolarda birçok başarılı rolden sonra Los Angeles, Kaliforniya'ya gitti ve Kaliforniya Sanat Enstitüsünde *(California Institute of the Arts)* eğitime başladı.

Harris aktris Amy Madigan'la 1983 yılından bu yana evlidir. Çift; Lily adında bir kız çocuğuna sahiptir.

### Kariyeri
Harris'in ilk önemli rolü Charles Bronson'ın da rol aldığı *Borderline* idi. *[[Knightriders]]* filminde motosikletli bir King Arthur benzetmesini oynadı.
1983 yılına gelindiğinde oyuncunun yıldızı parlamıştı. Bu yıl astronot John Glenn rolünü *[[The Right Stuff]]* filminde başarıyla canlandırdı. 12 yıl sonra yine uzay çalışmalarını anlatan *[[Apollo 13 (film)|Apollo 13]]* filminde canlandırdığı NASA direktörü Gene Kranz rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar ödülüne aday oldu.

Diğer Oscar adaylıkları 1999, 2001 ve 2003 yıllarında *[[The Truman Show]]*, *[[Pollock]]* ve *[[The Hours]]* filmleri ile oldu. David Cronenberg'in *[[A History of Violence]]* filminde acımasız bir mafya çalışanını, Ben Affleck'in yönettiği, Casey Affleck ve Morgan Freeman'ın da rol aldığı *[[Gone, Baby, Gone]]* filminde bir polis memurunu canlandırdı. 2007 yılında *[[National Treasure: Book of Secrets]]* filminde Mitch Wilkinson rolünde göründü.

Harris ayrıca televizyon için çekilen roman uyarlamaları olan *[[Riders of the Purple Sage]]* (1996) ve *[[Empire Falls]]* yapımlarında (2005) oynadı.

Harris 2000 yılında başrolünde oynadığı ve yönetmenliğini üstlendiği Amerikalı ressam Jackson Pollock'ın yaşamını anlatan *[[Pollock]]* filmiyle En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar adayı oldu. Diğer bir portre rolünü ise 19. yüzyılda Nikaragua Başkanı olan Amerikalı William Walker'ı canlandırdığı *[[Walker]]* filminde oynadı. Oliver Stone'un *[[Nixon]]* filminde Watergate skandalı figürü E. Howard Hunt rolünü ve *[[Copying Beethoven]]* filminde Ludwig van Beethoven rolünü başarıyla canlandırdı.

Harris, tiyatro kariyerini de bırakmayarak birçok tiyatro yapımında yönetmenlik ve oyunculuk yaptı. Neil LaBute'nin tek kişilik oyunu *Wrecks* ile New York Halk Tiyatrosu'nda sahne aldı. *Wrecks*'in ilk gösterimi İrlanda'da bulunan Cork Everyman Tiyatrosu'nda yapılmıştı.

## Ödülleri ve Ödül Adaylıkları
Oscar Ödülü
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, *Apollo 13* (1995)
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, *The Truman Show* (1998)
* Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, *Pollock* (2000)
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, *The Hours* (2002)

BAFTA Ödülü
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, *The Truman Show* (1999)
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, *The Hours* (2003)

Emmy ödülü
* Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi *Empire Falls* (2005)

Altın Küre ödülü
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, *Jacknife* (1990)
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, *Apollo 13* (1996)
* **Kazandı: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, ''The Truman Show'' (1999)**
* Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, *The Hours* (2003)
* Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi *[[Empire Falls]]* (2006)

## Filmografi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* 
* Ed Harris clippings