open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Isa Bellini

**Isa Bellini** (doğum adı: **Isabella Calò** ; d. 19 Haziran 1922, Mantova, İtalya –ö. 5 Şubat 2021, Roma, İtalya), İtalyan aktris, seslendirme sanatçısı, sunucu ve şarkıcı.

## Yaşamı ve kariyeri
Isabella Calò doğum adıyla 19 Haziran 1922'de Mantova, İtalya'da doğdu. Yahudi kökenli olan ailesi İtalya'daki ırk yasaları nedeniyle soyadını Bellini olarak değiştirmek zorunda kaldı. Şarkıcı olarak başladığı kariyerinde ulusal bir müzik yarışmasını kazandıktan sonra EIAR müzik firmasıyla anlaşarak burada vokal olarak sanatçılar; Thea Prandi ve Wilma Mangini ile birlikte "Trio Primavera" müzik grubu üyesi olarak yer aldı. Bellini, II. Dünya Savaşı döneminde tiyatroya yönelerek dönemin ünlü oyuncuları; Totò, Renato Rascel, Walter Chiari ve Umberto Spadaro ile sahne almıştır. 1948'den itibaren radyocu ve sahne sanatçısı olarak kariyerine devam etti. 1954'te Mike Bongiorno ve Lelio Luttazzi ile birlikte, *Il motivo in maschera* adlı radyo programı ile yine  aynı yıl İtalya'da TV ekranlarına gelen, *Nati per la musica*' adlı programın sunuculuğunu üstlendi. Bellini radyo, TV çalışmaları dışında seslendirmede yaptı.

## Ölümü
Bellini 5 Şubat 2021'de Roma, İtalya'da 98 yaşında ölmüştür.

## Seçme filmografi
* *Una famiglia impossibile* (1940)
* *The Happy Ghost* (1941)
* *Without Family* (1972)
* *Love and Anarchy* (1973)
* *Camere da letto* (1997)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
 
*
Marco Kana

**Marco Kana** (d. 8 Ağustos 2002, Kinşasa), Anderlecht takımında defans pozisyonunda görev yapan Kongo DC doğumlu Belçikalı futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 2019 yılında Anderlecht kulübünde başladı.

## Dış bağlantılar
*
Caithness

**Caithness** ( , ; ) İskoçya'nın bir bölgesidir.

Caithness'in batıdaki tarihi Sutherland bölgesi ile kara sınırı vardır ve bunun haricinde denizle çevrilidir. Kara sınırı bir havzayı takip eder ve iki karayolu (A9 ve A836) ve bir demiryolu (Uzak Kuzey Hattı) ile geçilir. Pentland Firth'in karşısında, feribotlar ile Caithness ile Orkney'yi bağlar ve Wick'te bir havaalanı bulunur. Stroma'nın Pentland Firth adası Caithness'in içindedir.

İsim aynı zamanda Caithness kontluğu ( 1334 sonrası) ve Birleşik Krallık Parlamentosu'nun Caithness seçim bölgesi (1708-1918) için de kullanılmıştır. Sınırlar tüm bağlamlarda aynı değildir, ancak  Caithness alanı tamamen Highland konsey alanı içinde yer almaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Caithness Topluluk Web Sitesi 
* Caithness Lehçesi 
* Scots Language Center'da Caithness Lehçesi 
* Caithness Arts web sitesi 
* Castletown ve Bölge Topluluk Konseyi web sitesi 
* Castletown Miras Topluluğu 
* Dunnet ve Canisbay Toplum Konseyi 
* Castle of Mey web sitesi
* Sinclair Girnigoe Kalesi
* Caithness forumu 
* Caithness alternatif topluluk forumu 
* Caithness Broch Projesi
Niko Lomouri

**Niko Lomouri** (Gürcüce: ნიკო ლომოური; 7 Şubat 1852 - 17 Nisan 1915) Gürcü yazar ve eğitimcidir.

## Hayatı
Lomouri, Ortodoks bir rahibin oğlu olarak Gori'nin yakınlarındaki Arbo köyünde doğdu. Sırasıyla Tiflis, Gori ve Kiev'deki ilhaiyat okullarında eğitim gördü. Kiev'de iken sosyal-devrimci hareket *[[narodnik]]*'ten etkilendi. Ayrıca Davit Kldiaşvili gibi Gürcü öğrencileri yazarlığa teşvik etti. Gürcistan'a döndüğünde, Tiflis, Gori ve son olarak kendi köyünde öğretmenlik yaparak geçimini sağladı. Lomouri'nin şiirleri ilk olarak 1871'de *Mnatobi* dergisinde yayımlandı, en yankı uyandıran eseri olan "Alev" (ალი, *ali*) hikayesi 1879'da *Iveria* dergisinde yayınlandı. Eser, köyde yaşayan dul bir kadının oğluyla birlikte zenginler tarafından sınır dışı edilmelerini konu alıyordu. Bu eseri, eğitimin önemini vurgulayan çocuk temalı köylü hikâyeleri izledi. Bunlardan biri olan *Qajana*'nın 1941'de Sovyet Gürcistan'ında filmi çekildi. Lomouri ayrıca Byron'un bazı parçalarını Gürcüce'ye çevirdi. 1915'te Gori'de öldü.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
Lochaber

**Lochaber** (; ) İskoç Yaylaları bölgeleri için kullanılan bir addır. Tarihsel olarak, daha önce 19. yüzyılda Quoad Sacra parişlerinin ortaya çıkışıyla boyutları küçülmüş olsa da, Kilmallie ve Kilmonivaig parişlerinden oluşuyordu; Bu *Lochaber*, Nether Lochaber adlı bir bölge olan Loch Leven'in kuzey kıyısından, Gaelic'te Brae Lochaber veya Braigh Loch Abar olarak bilinen Spean Köprüsü ve Roy Köprüsü'nün ötesine uzanıyordu. Fort William kasabası ana şehriydi ve Lochaber, kendi başına ayrı bir İskoçya Eyaleti idi. *Lochaber* artık çok daha geniş bir alanı, İskoçya Highland Konseyi'nin 16 semt yönetim alanından biri ve iki kademeli Highland bölgesinin sekiz eski yerel yönetim bölgesinden birini ifade etmek için kullanılmaktadır.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Howat, Patrick, *The Lochaber Dar* Hatlı *Demiryolu*, Famedram'dan Kuzey Kitapları,, artık baskısı yok
Mainland, Orkney

**Hrossey** ve **Pomona** olarak bilinen **Mainland,** İskoçya'daki Orkney'in ana adasıdır . Orkney'nin her iki kasabası, Kirkwall ve Stromness, Orkney'nin feribot ve hava bağlantılarının da kalbi olan adada yer almaktadır.

## Etimoloji
Anakara adı, Eski Norsça bir kelime olan *Meginland'ın* bozulmuş bir sürümüdür. Eskiden ada, "At Adası" anlamına gelen *Hrossey* olarak da biliniyordu. Ada bazen "Pomona" (veya "Pomonia") olarak anılır ve bu ad, on altıncı yüzyılda George Buchanan tarafından yapılan yanlış tercümeden kaynaklanır. Terim sonunda 1800'lerin başlarında yaygın kullanımdan çıktı, ancak "Pomona Adası"nı Kanada, İngiltere, ve diğer bölgelere göç eden göçmenler "Anakara İskoçya"dan ayırt etmek için sürekli kullandı, bu nedenle bu kullanım nadir de olsa görülmeye devam etti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Virtual Orkney: The Directory of Orkney 2011-07-17 tarihinde orijinalinden arşivlenmiştir. Erişim tarihi: 2018-06-20.
Nodar Lomouri

**Nodar Lomouri** (Gürcüce: ნოდარ ლომოური; d. 9 Ağustos 1926, Tiflis - ö. 3 Ağustos 2016), Gürcü tarihçi.

## Hayatı
1946'da İvane Cavahişvili Tiflis Üniversitesi Tarih Fakültesi'nden mezun oldu. 1952'de Abhazya Devlet Üniversitesi'nde akademisyenlik yapmaya başladı. Sonraki yıllarda Tiflis Üniversitesi ve Tiflis Devlet Sanat Akademisi gibi kurumlarda ders verdi. 1965-1971 yılları arasında Tiflis Üniversitesi'nde rektör yardımcılığı yaptı. 1969-1971 yılları arasında aynı üniversitenin Eskiçağ Tarihi bölümü başkanı olarak çalıştı. 1971-1979 yılları arasında Simon Canaşia Müzesi'nde kıdemli araştırmacı olarak görev yaptı. 1981'de Gürcistan Bilimler Akademisi Doğu Çalışmaları Enstitüsü Bizans Çalışmaları Bölüm Başkanı oldu. 1992'de Gürcistan Sanat Müzesi'nin direktörü olarak atandı. Nodar Lomouri, 2000 yılında Tiflis'in onursal vatandaşı olarak seçildi. Yıllarca çeşitli arkeolojik keşiflerin katılımcısı ve tek lideri oldu. 100'den fazla bilimsel makale ve 18 monografın yazarıdır.

### Bazı eserleri
* Antik Abhazya'nın etnokültürel tarihi - 1998
* Lazistan ismi problemleri - 1964
* Lazika Krallığı'nın Tarihi - 1968
* Antik ve Erken Orta Çağ'da Abhazya - 1997
* V. yüzyılda Gürcistan ve Bizans ilişkileri

## Kaynakça

* Biyografisi
Kirkwall

**Kirkwall** (, , ), İskoçya anakarasının kuzeyindeki bir takımada olan Orkney'nin en büyük şehridir.

Kirkwall adı İskandinavca ** kelimesinden (*Church Bay*) gelmektedir. Bu isim zaman içinde *Kirkvoe*, *Kirkwaa* ve *Kirkwall olarak* değişti.

## Demografi
Şehrin tahmini nüfusu 2016 yılında 7.420 idi. Nüfusun 2018'de yaklaşık 10.000 olacağı tahmin edildi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Orkneyjar - Kirkwall Kraliyet Burgh 
* Kirkwall Scots konuşmacısının kayıtlarını dinleyin
Alexander Tereladze

**Alexander Tereladze** (Gürcüce: ალექსანდრე ტერელაძე; 18 Nisan 1922 - 1 Mart 1976) Gürcü coğrafyacı.

## Hayatı
Alexander Tereladze lisans eğitimine 1943'te Batum Şota Rustaveli Devlet Üniversitesi Coğrafya ve Jeoloji Fakültesi'nde başladı. Lisansına 1945-1948 yılları arasında Tiflis Üniversitesi  coğrafya bölümünde devam etti. 1948-1952 yılları arasında Profesör Boris Dobrinin'den yüksek lisans eğitimi aldı. Yüksek lisansını bitirdikten sonra Tiflis Üniversitesi fiziki coğrafya bölümünde ders vermeye başladı. 1959'da *Doğu Lazistan fiziki coğrafyasının karakteri* adlı çalışmasına yayımladı.

Alexander Tereladze, 1962'de "Acara ve Kuzeydoğu Anadolu'nun Fiziksel-Coğrafi Karakterizasyonu" konulu doktora tezini savundu. Tezinde, o zamanlar çok az çalışılmış olan Acara ve Kuzeydoğu Anadolu'nun fiziki-coğrafyasını ele aldı. Çalışmada saha çalışmaları ve yazılı kaynakların analizi kullanıldı. Uzun vadeli araştırasının temel amacı, Güney Gürcistan'ın volkanik dağlarını  ve nemli subtropik bölgelerini incelemekti. Bu bölgelere adanmış ve çoğu yayınlanmış yaklaşık 40 makalenin yazarıdır.

## Kaynakça
Patrick Stewart (Orkney earl'ü)

**Patrick Stewart, Orkney Kontu, Zetland Lordu** (c. 1566 - 6 Şubat 1615), bir İskoç asilzade, Kral V. James'in piç oğlu Orkney Kontu Robert'ın oğluydu. Tanrısız doğası ve İskoçya'nın Orkney ve Shetland takımadaları üzerindeki zalim egemenliğiyle kötü bir şöhrete sahip olan Stewart, 1615'te vatana ihanetten idam edildi.

## Kaynakça
**Notlar**

**Kaynaklar**

**Kaynaklar**
* Balfour, David, ed., ''Orkney ve Zetland'da on altıncı yüzyılın Baskıları, orijinal belgelerden'', Edinburgh (1859) 
* Pitcairn, Robert, ed., ''Ancient Criminal Trials'', cilt 3 sayı 1, (1833), s.&nbsp;272–327.
James Law

**James Law** (yaklaşık 1560 - 12 Kasım 1632) Glasgow Başpiskoposuydu. Üniversiteden mezun olduktan sonra kiliseye girerek Glasgow Başpiskoposluğu'na yükselmeden önce, piskoposluğu yeniden düzenleyerek Orkney Piskoposu pozisyonuna yükseldi.

## Kaynakça

* Keith, Robert, *An Historical Catalogue of the Scottish Bishops: Down to the Year 1688*, (London, 1824)
* 

## Dış bağlantılar

* 

**İlişkilendirme**
Çvinta

**Çvinta** (Gürcüce: ჭვინთა ya da ჭვინტა; *okunuşu*: "ç'vinta" ya da "ç'vint'a"), Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi'nde bir köydür. Mesheti Dağı'nın güney eteğinde, deniz seviyesinden 1.500 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 10&nbsp;km uzaklıktadır.

Çvinta, Eliatsminda ve Ani köyleriyle birlikte Eliatsminda ''temi''ni oluşturmaktadır.

## Tarihçe

Çvinta adı, ayrılmış özel arazi parçası anlamına gelen Gürcüce "çvinti" (ჭვინტი) kelimesinden türemiştir ve özel arazi parçası olan yer anlamına gelir.

Çvinta köyünün 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer alması ve köyde Orta Çağa ait bir manastırın varlığı, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Erken ve geç Orta Çağ'da Gürcü devletleri sınırları içinde bulunan yerleşmeyi Osmanlı Devleti 16. yüzyılın son çeyreğinde Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Ahısha livasının Güney nahiyesine bağlı olan köyde, ispenç vergisi vermekle yükümlü 24 hane yaşıyordu. Hane reisleri Revaz, Vardzel, Batata, İvane, Davit, Kvirike, Mamuka, Elia, Giorgi gibi adlar taşıyordu. Çvinta köyü, Gogetubani, Teletubani, Ziketubani, Kuratubani gibi birkaç mahalleyi de kapsıyordu. Aznaur Giorgi’ye ait topraklar İsmail adında birine, Rahip Matskvereli’nin Kuratubani mahallesindeki tarla ve çayırlığı, bostanı, evleri ve etrafı Mehmed adında birine verilmişti. Bu kayıttan o tarihte Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşına Çvinta, Osmanlı idaresi tarafından Cinda (جندە) biçiminde kaydedilmiştir.

Yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Çvinta, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Edirne Antlaşması’yla Çarlık Rusyası’na bırakıldı. Böylece bu imparatorluğun bir parçası olan Gürcistan’a yeniden katılmış oldu.

Nüfusu Osmanlı döneminde Müslümanlaşmış olan köyde orta çağdan kalma bir manastır ile kilisenin ve bir kalenin varlığı bilinmektedir. Gürcü tarihçi ve coğrafyacı Vahuşti (1696-1757) Tskisi Vadisi'nin başında, dağın ön yüzünde, Çvinta'nın batısında Çvaris Tsihe adını taşıyan büyük ve sağlam bir kalenin, Çvinta'da güzel ve kapatılmış bir manastırın olduğu yazmıştır.

## Nüfus

2014 yılı verilerine göre köyde 241 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu Gürcülerden oluşuyordu.

 
## Kaynakça
Suskunluk

**Suskunluk** veya **mutizm** (Latince *mutus*&nbsp;'sessiz' kelimesinden), başkalarının konuşmalarını duyma yeteneğini korumaya veya sürdürmeye devam etmeye rağmen konuşmanın ortaya çıkmaması olarak tanımlanır. Mutizm tipik olarak, onları tanıyan başkalarının bakış açısından gözlemlenen konuşma eksikliğinden dolayı bir çocuğun veya bir yetişkinin konuşamaması olarak anlaşılır. Bu tür gözlemciler genellikle dilsiz bir kişinin aile üyelerini, bakıcılarını, öğretmenlerini ve doktorlar veya konuşma ve dil patologları gibi sağlık uzmanlarını içerir. Suskunluk, etiyolojiye (nedene) bağlı olarak kalıcı bir durum olmayabilir. Genel olarak, suskun olan biri birkaç farklı nedenden biri nedeniyle sessiz olabilir: organik, psikolojik, gelişimsel/nörolojik. Çocuklar için konuşma eksikliği gelişimsel, nörolojik, psikolojik veya fiziksel bir engel veya iletişim bozukluğuna bağlı olabilir. Önceleri konuşan ancak daha sonra konuşamayacak hale gelen yetişkinler için konuşma kaybı, yaralanma, hastalık, afazi olarak adlandırılan veya konuşma için gerekli beyin bölgelerini etkileyen ameliyattan kaynaklanıyor olabilir. Yetişkinlerde konuşma kaybı nadiren psikolojik nedenlerle ortaya çıkabilir.

Suskunluğun tedavisi veya yönetimi, konuşmanın olmamasına neyin sebep olduğuna bağlıdır. Konuşma yokluğunda, neden ve tedaviyi belirlemek için bir konuşma değerlendirmesi şiddetle önerilir. Konuşma yokluğunun tedavisi çeşitli durumlarda mümkündür. Konuşmanın yokluğunun kalıcı bir durum olduğu belirlenirse iletişime yardımcı olmak için bir dizi yardımcı ve arttırıcı iletişim cihazı mevcuttur.

## Kaynakça
Orkney'de büyücülük

**Orkney'deki büyücülüğün** kökeni muhtemelen sekizinci yüzyıldan itibaren takımadalar üzerindeki Norsemen yerleşimine dayanmaktadır. Erken modern döneme kadar sihirli güçler genel yaşam tarzının bir parçası olarak kabul edildi, ancak İskoçya anakarasında cadı avları başladı ve 1563 İskoç Cadılık Yasası cadılık veya cadılara danışmayı ölümle cezalandırılacak bir suç haline getirdi. Büyücülükten yargılanan ve infaz edilen ilk Orcadialılardan biri, 1594'te Allison Balfour'du. Balfour, yaşlı kocası ve iki küçük çocuğu, kendisinden bir itiraf elde etmek için iki gün boyunca şiddetli işkenceye maruz kaldı.

Duruşmalar genellikle sanıkların sorguya çekilirken hapse atıldığı St Magnus Katedrali'nde yapıldı. Bir kez mahkûm edildikten sonra cadılar boğularak idam edilmek üzere Gallow Ha'ya götürüldü ve sonra vücutları yakıldı. İlk yasalar, büyücülükle bağlantılı herhangi bir suçtan suçlu olanların herhangi bir mülküne veya eşyasına el konulmasına da izin veriyordu; Bu, Orkney'nin 2. Kontu Patrick Stewart gibi yönetici Kontların aklındaki amaca uyacak şekilde manipüle edildi ve adanın nüfusunun çoğunu yoksul bıraktı. Bu yasalar 1611'de iptal edildi, ancak İskoç yasaları ile değiştirildi. Piskoposların çabaları ile başlatılan reformlar önemli bir etki yarattı, ancak adada 1615'ten 1645'e kadar en yoğun cadı avı döneminde büyücülükle suçlananlara karşı yargılamalara herhangi bir tarafsızlık getirmedi.

Yeni mahkeme rejimi, verilen cezalarla ilgili çeşitli sonuçlar verdi: 7 Haziran 1615'te yapılan ilk dava, Westray'li iki kadına yönelikti, her ikisi de suçlu sayıldı, ancak biri şiddetli bir kırbaç cezasından sonra sürgün edilirken diğeri ise kazığa bağlandı, boğuldu ve yakıldı. Davalardaki suçlamalar farklıydı, ancak en ufak bir kabahat, büyücülük ve şeytanlık suçlamalarının getirilip onaylanmasına yol açabilirdi. Şeytan ile ilişkili itiraflar gelmezse, perilerle işbirliği temelinde mahkûmiyetler gerçekleştirildi. 1616'da Elspeth Reoch suçlu bulundu ve bir periyle cinsel ilişkiye girdiğini kabul ettiği gerekçesiyle idam edildi.

İskoçya anakarasındaki cadı avını yansıtan Orkney'deki davalar 1708'de sona erdi; bu davaların çoğu 1650'den önce gerçekleşti. Altmış sekiz kişi suçlandı, çoğunluğu&nbsp;- yaklaşık yüzde doksanı&nbsp;- kadındı, bu, ülkenin geri kalanında kaydedilenden daha yüksek bir orandı.

## Geri dönemler
Orkney'de cadı mahkemeleri, İskoçya anakarasına benzer bir zaman aralığı olan 1708'e kadar devam etti ancak Orkadya mahkemelerinin çoğu, takımadalarda cadı avının fiilen sona erdiği 1650'den önce gerçekleşti. Altmış sekiz kişi hakkında suçlamalar yapıldı. Bir yılda duyulan en yüksek vaka sayısı, yirmi dört kişinin büyücülük veya tılsım kullanmakla suçlandığı 1643 yılındaydı. Orkney'deki büyücülük iddialarının yaklaşık yüzde doksanı, ana karada görülenden daha yüksek bir oran olan kadınlara karşı yapıldı. Erkeklere yöneltilen suçlamaların tümü kadınlarla ilgili davalarla ilgiliydi.

## Kaynakça
**Notlar**

### Alıntılar

### Bibliyografya

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
Boğma

**Boğma**, beyinde giderek artan bir hipoksik duruma neden olarak bilinç kaybına veya ölüme yol açabilecek boyun sıkışmasıdır. Ölümcül boğulma genellikle şiddet, kaza vakalarında ortaya çıkar ve asılmanın ölüme neden olduğu iki ana yoldan biridir (diğeri boynun kırılmasıdır).

## Kaynakça

 Basic reference on judo choking techniques.
Christian Knaut

**Christian Knaut** (16 Ağustos 1656 - 11 Nisan 1716), Halle an der Saale doğumlu Alman hekim, botanikçi ve kütüphanecidir. Ağabeyi Christoph Knaut (1638-1694) da doktor ve botanikçiydi. Bitki bilim mahlası **Knaut**'tur.

Gottfried Welsch, Paul Amman, Michael Ettmüller ve Johannes Bohn gibi öğretim üyelerinin ders verdiği Leipzig Üniversitesinde tıp öğrenimi gördü. 1682'de Jena Üniversitesinden *De fermentatione in sanguine non existente* adlı teziyle doktorasını aldı. Daha sonra, Prens Emanuel Lebrecht'in kütüphanecisi ve kişisel doktoru olarak hizmet verdiği Halle'ye döndü.

Çiçekli bitkiler için petal sayısı ve dizilişlerine dayalı bir sınıflandırma sistemi önerdiği *Compendium Botanicum sive Methodus plantarum genuina'yı* yayımladı. L., kendisi ve abisi onuruna *[[Knautia]]* cinsini adlandırdı.

## Kaynakça
Orkney piskoposu

**Orkney Piskoposu**, İskoçya'nın on üç Orta Çağ piskoposluğundan biri olan **Orkney Piskoposluğunun** dini başkanıydı. Hem Orkney hem de Shetland'ı yönetmekteydi. Neredeyse tüm tarihi boyunca Kirkwall'daki St Magnus Katedrali'nden yönetildi.

Piskopos, 1152'de Trondheim Başpiskoposluğunun (*[[Trondheim|Niðaros]]*) kurulmasına kadar York Başpiskoposunun (Hamburg-Bremen Başpiskoposu tarafından aralıklı olarak kontrol edilen) yardımcı piskoposu olarak görüldü. Orkney'nin kendisi 1468'e kadar İskoçya ana karasıyla birleşmemiş olsa da, İskoç kralları ve siyasi topluluğu, yüzyıllardır adaların kontrolü için baskı yapıyordu. Bununla birlikte, Piskoposluk, 1472'de St Andrews Başpiskoposluğu kurulana kadar, resmi olarak ilk kez bir İskoç piskoposu haline gelene kadar Trondheim'ın nominal kontrolü altında kaldı.

## Ortaçağ dönemi parişleri

### Orkney

# Birsay (Mainland)
# Burness (Sanday)
# Burray
# Cross (Sanday)
# Deerness (Mainland)
# Eday
# Egilsay
# Evie (Mainland)
# Firth (Mainland)
# Flotta
# Graemsay
# Harray (Mainland)
# Holm (& Pablay) (Mainland)
# Hoy
# Lady (Sanday)
# Lady (Stronsay)
# North Ronaldsay
# Orphir (Mainland)
# Papa Westray
# Rendall (Mainland)
# Rousay
# Sandwick (Mainland)
# Shapinsay
# St Andrews (Mainland)
# St Mary's (South Ronaldsay)
# St Nicholas (Stronsay)
# St Peter's (South Ronaldsay)
# St Peter's (Stronsay)
# Stenness (Mainland)
# Stromness (Mainland)
# Walls
# Westray

### Shetland

# Aithsting (Mainland)
# Baliasta (Unst)
# Bressay
# Burra
# Cunningsburgh (Mainland)
# Delting (Mainland)
# Dunrossness (Mainland)
# Fair Isle
# Fetlar
# Foula
# Hillswick (Mainland)
# Laxavoe (Mainland)
# Lerwick (Mainland)
# Lund (Unst)
# Lunnasting (Mainland)
# Nesting (Mainland)
# Northmavine (Mainland)
# Northrew (Mainland)
# Norwick (Unst)
# Ollaberry (Mainland)
# Olnafirth (Mainland)
# Papa Stour
# Quarff (Mainland)
# Sandness (Mainland)
# Sandwick (Mainland)
# Tingwall (Mainland)
# Walls (Mainland)
# Weisdale (Mainland)
# Whalsay
# Whiteness (Mainland)
# Yell

## Kaynakça

* Dowden, John, *The Bishops of Scotland*, ed. J. Maitland Thomson, (Glasgow, 1912)
* Keith, Robert, *An Historical Catalog of the Scottish Bishops: Down to the Year 1688*, (üçüncü genişletilmiş baskı: Edinburgh, 1824; yeniden basılmış Piscataway, NJ, 2010)
* Watt, DER, *Fasti Ecclesiae Scotinanae Medii Aevi ad annum 1638*, 2. taslak, (St Andrews, 1969)
Caithness kontu

**Caithness Kontu**, İskoçya Asilzadeler Sınıfında birkaç kez oluşturulmuş bir makamdır.

## Caithness Kontları, İlk Kreasyon (c. 1334)

* Maol Íosa V, Strathearn Kontu (1353'ten önce öldü)

## Caithness Kontları, İkinci Kreasyon (c. 1375)

* David Stewart, Caithness'in 1. Kontu (1389'dan önce öldü)
* Euphemia Stewart, 2 Caithness Kontes (1434'te öldü) (1390'da çekildi)
* Walter Stewart, Caithness'in 3. Kontu, Atholl'un 1. Kontu (1437'de öldü) ('de çekildi)
* Allan Stewart, 4 Caithness Kontu (1431'de öldü)
* Walter Stewart, Caithness'in 3. Kontu, Atholl'un 1. Kontu (1437'de öldü)

## Caithness Kontları, Üçüncü Kreasyon (1452)

* George Crichton, Caithness'in 1 Kontu (1455 öldü)

## Caithness Kontları, Dördüncü Kreasyon (1455)

* William Sinclair, Caithness'in 1. Kontu (1484 öldü)
* William Sinclair, Caithness'in 2. Kontu (1513 öldü)
* John Sinclair, Caithness'in 3. Kontu (1529 öldü)
* George Sinclair, Caithness'in 4. Kontu (1582 öldü)
** John Sinclair, Caithness Üstadı ( - Eylül 1575)
* George Sinclair, Caithness'in 5. Kontu (1566-1643)
* George Sinclair, Caithness'in 6. Kontu (1677 öldü) 
* John Campbell, Breadalbane ve Hollanda'nın 1. Kontu (1633-1717)
* George Sinclair, Caithness'in 7. Kontu (1698 öldü)
* John Sinclair, Caithness'in 8. Kontu (1705 öldü)
* Alexander Sinclair, Caithness'in 9. Kontu (1685–1765)
* William Sinclair, Caithness'in 10. Kontu (1727–1779)
* John Sinclair, Caithness'in 11. Kontu (1757–1789)
* James Sinclair, Caithness'in 12. Kontu (1766-1823)
* Alexander Campbell Sinclair, Caithness'in 13. Kontu (1790–1855)
* James Sinclair, Caithness'in 14. Kontu (1821-1881)
* George Philips Alexander Sinclair, Caithness'in 15. Kontu (1858-1889)
* James Augustus Sinclair, Caithness'in 16. Kontu (1827-1891)
* John Sutherland Sinclair, Caithness'in 17. Kontu (1857–1914)
* Norman Macleod (Sinclair) Buchan, Caithness'in 18. Kontu (1862-1947)
* James Roderick Sinclair, Caithness'in 19. Kontu (1906-1965)
* Malcolm Ian Sinclair, Caithness'in 20. Kontu (1948 doğumlu) (1999'da Lordlar Kamarası'nda kalmaya seçildi)

## Kaynakça
John Graham, 1. Dundee Vikontu

**Claverhouse'lu John Graham, 1. Dundee Vikontu** (c 21 Temmuz 1648 - 27 Temmuz 1689), 1688'de vikontluğa yükselene kadar **Claverhouse'un 7. Laird'i** olarak bilinir, İskoç bir asker ve asil, bir Tory ve bir İskoç Episkopal Kilisesi'nin üyesi idi. Claverhouse, 1670'lerin/80'lerin dinsel huzursuzluğu ve isyanı sırasında ve sonrasında Güneybatı İskoçya'nın politikalarından sorumluydu.

Ölümünden sonra, Presbiteryen tarihçiler ona "**Bluidy** **Clavers**" adını verdiler. Covenanting geleneğindeki bu takma adın doğruluğuna dair çağdaş kanıtlar karışıktır. Tales of the Covenanters ve Covenanter anıtları, Claverhouse'u bu hareketin taraftarlarının ölümlerinden doğrudan sorumlu tutmaktadır. Bununla birlikte, Claverhouse'un kendi mektuplarında sık sık Covenanters'a hoşgörülü davranılmasını tavsiye ettiği ve 1684'te önemli bir Covenanter ailesiyle evlendiği görülmektedir.

Daha sonra, İskoç ordusunda bir general olarak Claverhouse, 1688 Devrimi'nden sonra İskoçya Kralı VII. James'e sadık kaldı. Jacobite davasına sadık olan Highland klanlarını topladı ve savaşta hayatını kaybetmesine rağmen, onları Killiecrankie'de zafere götürdü. Bu ilk Jacobite ayaklanması başarısız oldu; ancak Claverhouse bir Jacobite kahramanı oldu ve ikinci takma adı olan "**Bonnie Dundee**"yi aldı.

## Kaynakça

*   
* 
* 
* 0-85976-532-6 
* 
* Robertson, Alexander (1889) *Dersler, Hukuki, Siyasi ve Tarihsel: Hukuk ve Siyaset Bilimi Üzerine; İç ve Dış İlişkiler*, Stevens & Haynes
* 0-297-79540-6 
* 
* Louis A. Barbé (1903), *Viscount Dundee*, Oliphant, Anderson ve Ferrier, ( "Ünlü İskoç Dizileri" ).
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Gutenberg Projesi'nden Mowbray Morris tarafından John Graham'ın 1887 biyografisi Claverhouse 
*  *[[Dictionary of National Biography|Ulusal Biyografi Sözlüğü'nde]]* yayınlanan Thomas Finlayson Henderson'ın makalesi, 1885–1900, Cilt 22.
Loch

**Loch** ( {{Refn|) İrlandaca, İskoç Galcesi ve İskoç dilinde bir göl veya deniz girişi için kullanılan bir kelimedir. Manksça **lough,** Kernevekçe **logh** ve Galce göl anlamına gelen **llwch** ile soydaş kelimedir.

Bir su kütlesi için kullanılan bu kelime Insular Kelt kökenlidir ve İskoçya'daki göllerin çoğuna ve İskoçya'nın batısındaki ve kuzeyindeki birçok deniz girişi için kullanılır.

## Notlar

## Kaynakça
Ernest Marwick

**Ernest Walker Marwick** (1915, Evie, Orkney - 1977), Orkney folkloru ve tarihi üzerine yazılarıyla tanınan Orkadyalı bir yazardı.

Marwick'in babası, Orkney Anakarasının kuzeyindeki Evie mahallesinde küçük bir çiftliği olan bir seyyar satıcıydı. 1925'te on yaşındayken skolyoz teşhisi konan Marwick, günlerini tahta bir yatakta yatarak geçirmek zorunda kaldığı için okula gidemiyordu. Hastalık zamanını kapsamlı bir şekilde okumak için kullandı.

Marwick'in evliliğinden sonra evi, George Mackay Brown ve Robert Rendall gibi yerel entelektüeller için bir buluşma yeri olarak kullanıldı. *Orkney Ayetler Antolojisi* 1949'da yayımlandı.

1955'ten 1960'a kadar *Orkney Herald* gazetesinin kadrosundaydı. Daha sonra edebi konuları kapsayan yazıları ile *The Orcadian'a* geçti. Marwick tarafından üstlenilen diğer medya çalışmaları arasında yerel ve İskoç ulusal radyo programlarında yayın yapmak vardı.

Ernest Marwick, Orkney Kültür Mirası Derneği'nin kurucu üyesiydi.

Temmuz 1977'de bir trafik kazasında öldü. 2015 yılında, yani doğumundan yüz yıl sonra, Orkney Uluslararası Bilim Festivali'nde Orkney mirasına yaptığı katkılar anıldı.

## Kaynakça
**Alıntılar**

**Bibliyografya**

*
*
*
Diane Purkiss

**Diane Purkiss** (30 Haziran 1961 doğumlu), Oxford'daki Keble Koleji'nde bir İngilizce Öğretmeni ve Öğretim Üyesi. Rönesans ve kadın edebiyatı, büyücülük ve İngiliz İç Savaşı konularında uzmanlaşmıştır.

Purkiss, Sidney, Avustralya'da doğdu ve Roseville College, Our Lady of the Rosary Convent ve Stuartholme School'da eğitim gördü. Queensland Üniversitesi'nden birinci sınıf Onur derecesi ve Oxford Merton College'dan D.Phil. derecesi aldı. 1991'de University of East Anglia'da İngilizce Öğretim Görevlisi ve 1993'te Reading Üniversitesi'nde İngilizce Öğretim Görevlisi oldu. 1998 yılında Exeter Üniversitesi'nde İngilizce Profesörü oldu ve 2000 yılında Keble Koleji'ndeki mevcut görevine başladı.

## Yayınları
Yazar olarak:

* *Tarihte Cadı: Erken Modern ve Yirminci Yüzyıl Sonu Temsilleri* (Routledge, 1996)
* *Zahmetli Şeyler: Periler ve peri hikayeleri tarihi* (Allen Lane, 2000)
* *İngiliz İç Savaşı sırasında Edebiyat, Cinsiyet ve Politika* (Cambridge University Press, 2005)
* *İngiliz İç Savaşı: Bir Halkın Tarihi* (HarperCollins, 2006).

Editör olarak:

* *Kadınlar, Metinler ve Tarihler 1575-1760* (Routledge, 1992), Clare Brant ile
* *Rönesans Kadınları: Elizabeth Cary's Tragedie of Mariam and Edward II ve Aemilia Lanyer's Salve Deus Rex Judaorum* (William Pickering, 1994)
* *Rönesans Kadınlar,* bir *baskısında Üç Tragedies* Aulis de Iphigeneia Lady tarafından, Jane Lumley, Antonie Tragedie Lady tarafından, Mary Sidney, Mariam Tragedy tarafından, Elizabeth Cary, Vikontes Falkland (Penguen, 1998)

Purkiss ayrıca kızı Alice Druitt ile Tobias Druitt takma adıyla çocuk kitapları yazdı.

## Dış bağlantılar

* Diane Purkiss için Keble College web sayfası
Simon Kauhçişvili

**Simon Kauhçişvili** (Gürcüce: სიმონ ყაუხჩიშვილი; 1 Ekim 1895, Kutaisi - 11 Mayıs 1981, Tiflis) eski Gürcü kroniklerinin eleştirel baskılarıyla tanınan Gürcü tarihçi ve filologdur. Gürcistan Ulusal Bilimler Akademisi üyesiydi. Hem edebi hem de bilimsel eserler yazan Kauhçişvili, Gürcistan'daki Bizans çalışmalarının kurucusu olarak kabul edilmektedir.

## Hayatı
Gürcistan'ın batısındaki Kutaisi'de Katolik Gürcü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1917'de Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesinden mezun oldu ve Gürcistan'a döndü. Gürcistan'da yeni kurulan Tiflis Devlet Üniversitesine atandı ve 1930'da profesör unvanını aldı. 1927-38 yılları arasında Bizans Çalışmaları bölümünün, 1940-54 yılları arasında Klasik Filoloji Bölümünün başkanlığını yaptı. 1960'tan ölümüne kadar Tiflis'teki Doğu Çalışmaları Enstitüsü'nde Bizans Çalışmaları Bölümü'nü yöneticiliğini icra etti. Stalin döneminde Sovyet yetkilileri tarafından zulüm gördü ve 1938, 1953 yıllarında iki kez görevden alındı; ancak Büyük Temizlik'ten sağ kurtuldu.

Kauhçişvili'nin en önemli çalışmaları Kartlis Tshovreba ve Prens Vahuşti'nin eserleri üzerine yazdığı eleştirel baskılarıdır. Kauhçişvili, Gürcistan ve Gürcülerden bahseden Bizans kaynaklarını Gürcüceye çevirdi ve çevirilerini 1934-1970 yılları arasında sekiz ciltlik *Georgica / გეორგიკა* ansiklopedisinde derledi.

## Kaynakça
Árpád von Degen

**Árpád von Degen** (31 Mart 1866 - 30 Mart 1934), Macar biyolog ve botanikçi. 1927'de Budapeşte Üniversitesinde Botanik profesörü olarak görev yaptı. Macar Bilimler Akademisi üyesi idi. 30 Mart 1934 tarihinde Budapeşte'de öldü. Bitki bilim mahlası **Degen**'dir.

Degen Balkanlar ve Küçük Asya'yı gezdi ve 2.200 tür bitki kaydıyla Velebit florası üzerinde derinlemesine bir çalışma yapan ilk botanikçi oldu. *[[Degenia]]* cinsi ve *[[Knautia degenii]]* türü onuruna adlandırıldı. Sofya'daki Doğa Tarihi Müzesi'nde ilk herbaryumun kurulması için çalıştı.

## Eserleri
Avrupa ve Balkan florası hakkında yüzden fazla makale ve denenem yazdı ve bazı doğu bitkilerinin özellikleri üzerine gözlemler yaptı.

* *Egy új Ajuga fajról: ([[Ajuga]] türleri)* (1896)
* *Wulfenia Baldaccii: Egy új Wulfenia faj a Balcan-félszigetről* (1897)
* *Nevezetesebb botanikai felfedezések a Balkán félsziget területéről* (1901)
* *Magyar botanikai lapok* (1902)
* *Studien über Cuscuta-Arten* (1912)
* *A heréseinket károsító arankákról* (1921)
* *A Magyar Tudományos Akadémia szerepe a növénytani tudományok fejlődésében* (1933)
* *Flora velebitica* - 4 cilt. Akadémiai Kiadó, Ungarischen Akademie der Wissenschaften (1936–1938)

## Kaynakça
Roman Rota

**Roman Rota**, resmi adıyla **Roman Rota Apostolik Mahkemesi** (Latince: Tribunal Apostolicum Rotae Romanae) ve eski adıyla **İzleyicilerin** **Apostolik Mahkemesi**, Katolik Kilisesinin en yüksek dinî mahkemesidir ve Doğu Katolik Kiliseleri tarafından tanınmaktadır. Ayrıca Kutsal Makam'ın en yüksek dinî mahkemesidir. Mahkeme kararlarının temyiz mahkemesi ise hem dinî konularda hem de medeni hukuk konularında bir üst mahkeme olan Apostolik Signatura Yüksek Mahkemesi'dir.

## Operasyonları

### Denetçileri
Papa tarafından atanma tarihleri ile birlikte Rota'nın aktif denetçileri şu kişilerdir:

* Pio Vito Pinto (Dekan) (25 Mart 1995; adlı Dekan 22 Eylül 2012)
* Maurice Monier (Pro-Dekan) (9 Ocak 1995); Pro-Dekan 12 Aralık 2016)
* Giordano Caberletti (12 Kasım 1996)
* Grzegorz Erlebach (4 Kasım 1997)
* Jair Ferreira Pena (8 Şubat 1999)
* Michael Xavier Leo Arokiaraj (25 Nisan 2007)
* Alejandro Arellano Cedillo (25 Nisan 2007)
* David Maria A. Jaeger (3 Haziran 2011)
* Vito Angelo Todisco (4 Ekim 2011)
* Felipe Heredia Esteban (4 Ekim 2011)
* Davide Salvatori (30 Aralık 2011)
* Alejandro W. Bunge (20 Nisan 2013)
* Antonio Bartolacci (23 Ocak 2014)
* Manuel Saturino da Costa Gomes (23 Ocak 2014)
* Pietro Milite (9 Ocak 2015)
* Miroslav Konštanc Adam (22 Mart 2016)
* José Fernando Mejía Yáñez (22 Mart 2016)
* Francesco Viscome (21 Kasım 2016)
* Hans-Peter Fischer (20 Temmuz 2017)
* Robert Gołębiowski (19 Temmuz 2019)

### Memurlar

* Pierangelo Pietracatella, (Ofis Başkanı)
* Tomasz Kubiczek, (Adaletin Destekçisi)
* Antonios Chouweifaty, (Adjunct Promoter of Justice)
* Francesco Ibba, (Bond'un Yedek Savunucusu)
* Alessandro Recchia, (İkinci Noter)
* Domenico Teti, (Üçüncü Noter)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Tribunal of the Roman Rota 
* Pontifical Council for Legislative Texts 
* GCatholic.org 
*
Adam Lonicer

**Adam Lonicer**, **Adam Lonitzer** veya **Adamus Lonicerus** (10 Ekim 1528 - 29 Mayıs 1586), Alman botanikçi. Bitki bilim mahlası **Lonitzer**dir.

Lonicer, ilahiyatçı ve filolog bir babanın oğlu olarak Marburg'da doğdu. Mainz Üniversitesi'nde okudu ve on altı yaşında yüksek lisans derecesini aldı. 1553'te Marburg Üniversitesi'nde matematik profesörü, 1554'te tıp doktoru ve Frankfurt am Main'de şehir hekimi oldu. Asıl ilgi alanı bitkiler ve botanik çalışmalarıydı. Şifalı bitkiler üzerine ilk önemli eseri olan *Kräuterbuch* 1557'de yayımlandı. Lonicer; Jean Ruelle, Valerius Cordus, Pietro Andrea Mattioli, Hieronymus Braunschweig ve Conrad Gessner gibi isimlerden eserlerinde faydalandı.

Lonicer, Frankfurt'ta yayıncı olan Christian Egenolff'un kızı Magdalena Egenolff ile evlendi. Christian Egenolff 1555'te öldü ve Lonicer yayınevinin müdürü oldu. 1557 ile 1577 yılları arasında *Kräuterbuch*un dört basımını yayımladı. Frankfurt am Main'de öldü.

Caprifoliaceae ailesindeki *[[Hanımeli|Lonicera]]* cinsi onuruna adlandırılmıştır.

## Kaynakça
Erva bint Abdülmuttalib

**Erva bint Abdülmuttalib** (? - 636) İslam peygamberi Muhammed'in halalarından birisi. Muhammed'in babası Abdullah'la ana-baba bir kardeşti. Bazı kaynaklarda Abdullah'la değil Haris ile ana-baba bir kardeş olduğu belirtilmiştir.

Erva bint Abdülmuttalib, Umeyr bin Vehb'le yapmış olduğu evlilikten olan oğlu Tuleyb'in etkisiyle müslüman olmuştur. İbn Sa'd, Erva'nın müslüman olduktan sonra Medine'ye hicret ettiğini belirtmiştir.

## Kaynakça
Eidos Interactive oyunları listesi

Bu, Eidos Interactive'in 2009 yılında adı Square Enix Europe olana kadar geliştirdiği veya yayınladığı oyunların kapsamlı bir listesidir.

## Kaynakça
Pelagonya

**Pelagonya** (; ), Antik krallığın adını taşıyan Makedonya'nın coğrafi bir bölgesidir. Antik Pelagonya, kabaca Kuzey Makedonya'daki günümüzdeki Prilepe, Mogila, Novaci, Kruševo ve Krivogaştani belediyelerine karşılık gelir.

## Tarihi

Antik çağda Pelagonya, kuzeyde ve doğuda Payonya Krallığı, güneyde Lynkestis ve Karacaova ve batıda İlirya ile kabaca sınırlanmıştı; Pelagonya ovası merkezli ve Hekataios (1 FGrH 107) ve Strabon'a göre Epirot Moloss kabilesiydi, Yukarı Makedonya'nın Antik Yunan kabilesi olan Pelagoneler yaşıyordu. Bölge, MÖ 4. yüzyılda Makedon krallığına katılmış ve idari vilayetlerinden biri olmuştur. Orta Çağ'da Lynkestis ve Orestis'in isimleri geçersiz hale geldiğinde, Pelagonya daha geniş bir anlam kazandı. Bizanslılar ve Latinler arasındaki Pelagonya Muharebesi'nin (1259) mevcut Kesriye bölgesel birimini ve eski Orestis'i de içermesinin nedeni budur.

Strabon, Pelagonya'yı Tripolitis olarak adlandırır ve bölgedeki sözde üç antik kentten yalnızca birini adlandırır; Azorus. Yunan mitolojisine göre nehir tanrısı Axius'un (modern Axios veya [Vardar Nehri}}) oğlu ve [Homeros'un *[[İlyada]]*sındaki Paeon Asteropaeus'un babası olan, bölgenin adını taşıyan mitolojik Pelagon iki önemli Pelagonludan birdir. İkincisi, Bosworth'a göre, II. Filip tarafından ilhak edildiğinde krallığından kaçan, Atina'dan sığınma ve vatandaşlık isteyen Pelagonyalı Menelaus (yaklaşık M.Ö. 360) idi.

Pelagonya bugün, Kuzey Makedonya ile Makedonya'nın Yunan bölgesi arasında paylaşılan bir ovadır. Kuzey Makedonya'daki Manastır ve Pirlepe'nin güney şehirlerini ve Yunanistan'ın kuzeybatısındaki Florina şehrini birleştirir; aynı zamanda iki ülke arasında önemli bir sınır geçişi olan Medžitlija-Niki'nin de bulunduğu yer.

## Ayrıca bakınız

*Pelagonya Bölgesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Pelagonian margins in central Evia island (Greece)
*The oldest rocks of Greece: first evidence for a Precambrian terrane within the Pelagonian Zone 
*The ancient city of Pelagonia in the historical and epigraphic monuments
Ant-Man ve Wasp: Quantumania

***Ant-Man and the Wasp: Quantumania***, Marvel Comics karakterleri Scott Lang / Ant-Man ve Hope van Dyne / Wasp dayanan yeni bir Amerikan süper kahraman filmidir. Yapımcı Marvel Studios ve tarafından dağıtılan Walt Disney Studios Motion Pictures, bu devamıdır *[[Ant-Man (film)|Ant-Man]]* (2015) ve *[[Ant-Man ve Wasp]]* (2018) ve bir parçası Marvel Sinematik Universe (MCU).

Üçüncü bir *Ant-Man* filmi için planlar Kasım 2019'da teyit edildi ve Reed ve Rudd geri döndü. Loveness, COVID-19 salgını sırasında başlayan filmin geliştirilmesiyle Nisan 2020'de işe alındı. Filmin adı ve yeni oyuncu kadrosu Aralık 2020'de açıklandı. Filmin çekimleri 2021 Şubat ayı başında Türkiye'de başladı ve Atlanta, Georgia, Londra, İngiltere ve Los Angeles'da çekildi.

*Ant-Man and the Wasp: Quantumania*, *MCU'nun* beşinci Aşamasının bir parçası olarak 2023'te Amerika Birleşik Devletleri'nde piyasaya sürüldü.

## Üretim
### Çekimler
4 Şubat 2021'de Türkiye Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy, Kapadokya bölgesinde çekimlere başladığını, yapımın da ülkenin diğer bölgelerinde de yapılacağını duyurdu. Filmin prodüksiyonu, COVID-19 salgını nedeniyle ilk Ocak 2021 başlangıç tarihinden itibaren ertelendi. Atlanta, Georgia, Londra, İngiltere ve Los Angeles'ta da çekimler yapıldı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*  at Marvel.com
*
Elçin Afacan

**Elçin Afacan** (d. 21 Ocak 1991, İstanbul), Türk oyuncudur.

## Hayatı ve kariyeri
Eğitimini, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda tamamladıktan sonra 2016 yılında FOX'ta yayınlanan *[[Görevimiz Komedi]]* adlı yarışma programında gösterdiği performans ile ilk kez kamera heyecanını yaşadı. Yarışmadan sonra ilk dizi deneyimini ise yine aynı yıl Show TV'de yayınlanan *[[İçerde]]* dizisindeki "Gülçin" adlı karakteri canlandırarak yaşamış oldu. Daha sonra 2017 yılında FOX'ta yayınlanan *[[Deli Gönül]]* dizisinde sırada oturan kız öğrenci rolünü canlandırdı. Afacan, asıl çıkışını 2019 yılında yine FOX'ta yayınlanan *[[Bir Aile Hikayesi]]* adlı dizide canlandırdığı "Beste Güneş" karakteri ile yaparak geniş kitlelere ulaşmaya başladı. 2020-2021 yılları arasında FOX'ta yayınlanan *[[Sen Çal Kapımı]]* dizisinde "Melek Yücel (Melo)" karakterini canlandırmıştır. 2021'de ilk sinema deneyimi olan *[[Benden Ne Olur?|Benden Ne Olur]]* adlı sinema filminde rol almıştır. Günümüzde ise, 12 Ekim 2025 tarihinde NOW'da yayımlanmaya  başlayan dram ve aksiyon türündeki ''Sahtekarlar'' adlı dizide Feray Bakizade karakterini canlandırmaktadır. Afacan, oyunculuğun yanı sıra tiyatro sahnelerinde yer almaya devam etmektedir.

## Filmografisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Karabalgasun Yazıtı

**Karabalgasun Yazıtı** veya **Kitabesi**, MS 808-821 yılları arasında, 8. Uygur Kağanı'nın hüküm sürmüş olduğu dönemde Eski Türkçe, Soğdca ve Çince dillerinde yazılmış üçdilli bir yazıt. Kitabe, günümüz Moğolistan sınırları içerisinde bulunmakta olup konu açısından kağanın ve öncüllerinin askeri başarıları ile Maniheizm dinine geçişlerini ve desteklerini içermektedir. Yazıt, içerisinde bahsi geçen olayların pek çoğu sadece kendisinde bulunmasından ötürü "Uygur Kağanlığı tarihi ile Çin ve Orta Asya'da Maniheizm araştırmaları için en önemli kaynaklarından biri" olarak tanımlanmıştır.

İlk yazıt parçaları 1889'de Nikolay Yadrintsev tarafından keşfedilmiş, iki yazıt parçası Sankt-Peterburg'a getirilmiş ve Çince metinler 1891'de E. Koch tarafından yayımlanmıştır. 1890'da Ivar Heikel siteyi ziyaret etmiş ve fotoğrafları 1892 yılında paylaşmıştır. Aynı sene Radloff yazıtın frotajlarını *Atlas* eserinde yer alan *XXXI-XXXV* numaralı resimlerde yayımlamıştır.

Granit stelin yazıtı içeren parçaları kağanın sarayının kalıntılarının 500 metre uzağında, yer altına dağılmış bir biçimde bulunmuştur. Wilhelm Radloff'un oluşturmuş olduğu eski haritaya göre yazıt içeren parçaların bulunduğu bölge büyük bir bina kompleksinin avlusunu oluşturmaktaydı. 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başlarında siteye Avrupalılar ve Japonlar tarafından çeşitli keşif gezileri yapılmış olup, stelin parçası olduğu düşünülen y. 40 parça ele geçirilmiştir. Bu parçalardan y. 20 tanesinin yazıtı ihtiva ettiği kaydedilmiştir. 1990'larda bir Japon ekip tarafından taşlar üzerinde yapılan bir incelemede, üzerinde Çince karakterler bulunan birkaç parçanın kaybolmuş olduğu tespit edilmiştir. Bu parçaların nerede olduğu hâlâ bilinmemektedir.

## Kaynakça
İakob Gogebaşvili

**İakob Gogebaşvili** (Gürcüce: იაკობ გოგებაშვილი; 15 Ekim 1840 - 1 Haziran 1912), Gürcistan'daki bilimsel pedagojinin kurucusu olarak kabul edilen Gürcü eğitimci, çocuk yazarı ve gazeteci. Çocukların Gürcüce okuma yazma öğrenmesi için 1876 yılında hazırladığı *[[Deda Ena]]* (დედა ენა; anadili) isimli kitabı, değiştirilmiş bir biçimde 1880'den beri Gürcü okullarında ders kitabı olarak kullanılmaktadır.

## Hayatı
İakob Gogebaşvili, rahip Simon Gogebaşvili'nin çocuğu olarak Gori'nin yakınlarındaki Variani köyünde doğdu. Üniversiteye kadarki eğitimini Gori ve Tiflis'te tamamladı. 1861'de lisansına Kiev'deki bir ilahiyat akademisinde başladı. Eş zamanlı olarak, Kiev Devlet Üniversitesinde doğa bilimleri derslerine katıldı ve üniversitede Herzen, Belinski ve Çernışevski gibi Rus aydınların siyasi fikirlerine aşina oldu. Buna karşın çağdaş Gürcü entelektüellerinin çoğundan farklı olarak, Rus radikallerinden Gori ve Tiflis ilahiyat okullarındaki Hristiyan geçmişinden dolayı daha az etkilendi. 1863'te Gürcistan'a döndüğünde Tiflis Ruhban Okulu'nda aritmetik ve coğrafya dersleri verdi. Ders verdiği öğrencilerinin uğrak yeri olan Gogebaşvili'nin dairesi, çok geçmeden yasaklanmış sanat ve siyaset tartışmalarının yapıldığı bir sığınak haline geldi. Bu duruma bağlı olarak, Gogebaşvili 1874'te Sankt-Petersburg'daki Kutsal Sinod'un emriyle görevden alındı.

Gogebaşvili görevden aldıktan sonra serbest çalışmaya başladı ve enerjisini Gürcüler arasında eğitimi teşvik etmeye adadı. 1879'da Gürcüler Arasında Okuryazarlığın Yayılması Derneği'nin kurulmasına katkı sağlayarak özellikle okul sisteminde Ruslaşmaya karşı koymaya ve Gürcü dilinin erozyonunu tersine çevirmeye çalıştı. Gogebaşvili, 1907'deki suikastına kadar Gürcistan'da ulusal canlanma hareketine öncülük eden İlia Çavçavadze'nin çevresindeki seçkinler topluluğu arasında etkili oldu.

Gogebaşvili'nin çocuklar için Gürcüceye giriş niteliğindeki *Ana Dili* (დედა ენა) adlı eseri ilk kez 1876'da yayımlandı. Eser sonraki yüz yıl boyunca yalnızca Gürcüce değil, birkaç Kafkas diline daha uyarlandı. Bir diğer önemli eseri, masal ve doğa bilimlerine girişi minyatür bir çocuk ansiklopedisine dönüştüren *Doğaya Açılan Kapı*'dır (ბუნების კარი, 1868). Çocuklar için bir dizi peri hikâyesi ve tarihi kurgu romanı da yazan Gogebaşvili, ayrıca Gürcü kültürü ve kimliğini savunan birkaç makale yazdı. Gogebaşvili'nin çocuk kitapçığı derleme yöntemi 2013'te Gürcistan'ın Somut Olmayan Kültürel Miraslar listesine kaydedildi.

## Notlar

## Kaynakça
* Lang, David Marshall (1962), *A Modern History of Georgia* . Londra : Weidenfeld ve Nicolson.
*
* .

## Dış bağlantılar
* Mikaberidze, Alexander (ed., 2007). Gogebaşvili, İakob . *Gürcistan Ulusal Biyografi Sözlüğü* .
AGH Bilim ve Teknoloji Üniversitesi

**AGH Bilim ve Teknoloji Üniversitesi** (Lehçe: *Akademia Górniczo-Hutnicza im.* *Stanisława Staszica*) Kraków, Polonya'da bulunan bir üniversitedir. 1919'da kurulan üniversitenin eski adı Maden Kazma ve Metalbilim Üniversitesi'ydi. 15 fakültesi ve 1 okulu bulunmaktadır.

## Kaynakça
Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi

**Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi** (Norveççe: *Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet*, **NTNU**), Norveç'te bulunan bir araştırma üniversitesidir. Trondheim'de olan ana kampüsünün yanında Gjøvik ve Ålesund şehirlerinde de daha küçük kampüsleri bulunmaktadır.

NTNU düzenli olarak dünyanın en iyi üniversitelerinden birisi olarak seçilmiştir, genelde 101–500 aralığındadır.

## Kaynakça
Ağlama Yar Ağlama

**Ağlama Yar Ağlama**; uşşak makamında, 4/4 lük ritime sahip türküdür. Celal Güzelses tarafından derlenip Mehmet Özbek notaya alınan türkü, 2171  repertuvar numarasıyla TRT arşivine kaydedilmiştir.

1927 yılında Ekrem Besim Bey tarafından yayıma hazırlanmış olan Dârülelhan Külliyâtı Anadolu Halk Şarkıları 5 no'lu defterde türkünün bir çeşitlemesi bulunmaktadır.

## Çeşitlemeleri
### Anadolu'daki çeşitlemeleri
Urfalı Tenekeci Mahmut Güzelgöz'ün söylediği Urfa çeşitlemesi vardır.
### Anadolu dışındaki çeşitlemeleri
Yunanistan'da Στράτος Κύπριος tarafından  Άλλο πια δεν καρτερώ γράμμα olarak Yunanca söylenmiştir. Hesen Zîrek Nesrîn Emro Bihare olarak söylemiştir.

## Kaynakça
NYX (çizgi roman)

**NYX**, Marvel Comics'in 2003 ve 2005 yılları arasında yayınlanan yedi sayıdan oluşan sınırlı bir çizgi roman serisidir. Joe Quesada, Joshua Middleton ve Rob Teranishi'nin sanat eserleriyle yazılmıştır. NYX, New York'un X Bölgesi'ni temsil eder.

## Kaynakça
Chiaki Omigawa

**Chiaki Omigawa** ( *Omigawa Chiaki*; 11 Kasım 1989 Kanagawa, Japonya), Japon seslendirme sanatçısı ve oyuncu.

## Biyografi
Chiaki Omigawa, 11 Kasım 1989 tarihinde Kanagawa'da doğdu. 4 yaşında tiyatro grubuna girdi ve sahne çalışmalarına başladı. 10 yaşında gruptan ayrıldıktan sonra, kendi seçmelerini aldıktan sonra seçmelere devam etti. 2006 yılında Hirata Office'a kaydoldu. 2008'de *[[Soul Eater]]* serisinin ana karakteri Maka Albarn'ı seslendirerek seslendirme sanatçılığına giriş yaptı. 31 Aralık 2016 tarihinde bağlı olduğu Hirata Office'tan ayrılmak için serbest çalışacağını duyurdu. 16 Ağustos 2017'den beri Crocodile ajansına kayıtlıdır.

Chiaki Omigawa, 7-8 Ekim 2017 tarihinde düzenlenen 2017 COMiKON İstanbul etkinliğine katıldı.

## Filmografi
### Anime

;2008
**[[Soul Eater (manga)|Soul Eater]]* - Maka Albarn

;2009
**[[Natsu no Arashi!]]* - Jun Kamigamo

;2010
**[[Hidamari Sketch]]* - Nazuna
**[[Arakawa Under the Bridge]]* - P-ko
**[[Seitokai Yakuindomo]]* - Mutsumi Mitsuba
**[[Squid Girl]]* - Junior C
**[[And Yet the Town Moves]]* - Hotori Arashiyama

;2011
**[[Hanasaku Iroha]]* - Minko Tsurugi
**[[Maria Holic|Maria Holic Alive]]* - Komachi Yamaki
**[[Double-J (anime)|Double-J]]* - Maria Sassa
**[[Last Exile|Last Exile: Fam, the Silver Wing]]* - Magnolia

;2012
**[[Bodacious Space Pirates]]* - Mami Endo, Flora Chapie
**[[Eureka Seven|Eureka Seven AO]]* - Elena Peoples

;2014
**[[Saki (manga)|Saki: The Nationals]]* - Megan Davin
**[[Soul Eater (manga)|Soul Eater Not!]]* - Maka Albarn
**[[Girl Friend Beta]]* - Isuki Ishida

;2015
**[[World Break: Aria of Curse for a Holy Swordsman]]* - Angela Johnson
**[[Suzumiya Haruhi no Yūutsu|Nagato Yuki-chan no Shōshitsu]]* - Mori Sonou
**[[God Eater]]* - Licca Kusunoki

;2016
**[[Haruchika]]* - Kae Asahina
**[[Luck & Logic]]* - Valkyrie
**[[Bungo Stray Dogs]]* - Naomi Tanizaki
**[[Mob Psycho 100]]* - Mukai

;2017
**[[Kemono Friends]]* - Panther Chameleon

;2018
**[[Chio-chan no Tsūgakuro]]* - Manana Nonomura
**[[Dropkick on My Devil!]]* - Minos

;2021
**[[Bungo Stray Dogs|Bungo Stray Dogs Wan!]]* - Naomi Tanizaki

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  
*  
* 
*
Mohs cerrahisi

**Mohs mikrografik ameliyatı** (MMS) olarak da bilinen ve adını Frederic Mohs adlı bir cerrahtan alan bu ameliyat tekniği, cilt kanseri bir buz dağına benzediğinde (kanserli hücreler yüzeyde görülenden daha çok deri altında geniş bir alanı kaplar) geniş bir alanda kullanılır. Genellikle de sınırları iyi tanımlanmamış lezyonda kullanılan bir tekniktir. Hem dermatologlar hem de plastik cerrahlar bu ameliyatı yapabilir.
Andrés Barba

**Andrés Barba**, (d. 1975, Madrid)  İspanyol yazar, çevirmen, şair ve fotoğraf sanatçısıdır.

İlk romanı "La hermane de Katia" 2001 yılında basıldı. 2006 yılında "Versiones de Teresa" adlı eseriyle Torrente Ballester Ödülü'nü kazanan yazarın Züleyha Yılmaz çevirisiyle Türkçeye çevrilen ilk kitabı "Işıklar Ülkesi"'dir. Kitap aynı zamanda Herralde Roman Ödülü'nü aldı.

Andrés Barba, 2010 yılında Granta tarafından İspanyolca yazan en iyi yirmi iki romancı arasında gösterildi.

## Bibliyografi

* *El hueso que más duele*, 1998
* *La hermana de Katia*, 2001
* *Ahora tocad música de baile*, 2004
* *Versiones de Teresa*, 2006
* *Libro de las caídas*, 2006
* *Muerte de un caballo*, 2011
* *Lista de desaparecidos*, 2013
* *En presencia de un payaso*, 2014
* *República luminosa* (Işıklar Ülkesi), 2017

## Ödüller
***[[Torrente Ballester Ödülü]] Yazar olarak** (1997),*El hueso que más duele* ile; (2006) *Versiones de Teresa* romanı ile
***[[Anagrama de Ensayo Ödülü]]** (2007) *La ceremonia del porno* ile, Javier Montes ile birlikte. 
***[[Juan March]] Ödülü Yazar olarak** (2011) *Muerte de un caballo* ile
***[[Herralde Ödülü]]** (2017) *República luminosa* (2001) *La hermana de Katia* romanı ile finalist 
***[[Jaime Gil de Biedma]] Ödülü şair olarak** (2015) *Crónica natural.* ile finalist

## Kaynakça