open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Heckler & Koch UMP

Alman Heckler & Koch silah firmasının tasarlayıp üretmiş olduğu hafif makineli silahtır. UMP'nin adı, *Universal Machinen-Pistole*'den (Universal Submachine Gun; Evrensel Makineli Tabanca) gelmektedir. 9x19mm Parabellum mermilerle kullanıldığı gibi .45 ACP ve .40 S&W mermilerle de kullanılan modelleri vardır.

## Kullanımı
UMP genel olarak hafif ve güçlü bir silah olarak bilinir ve ABD güvenlik birimleri'de MP5 ile birlikte kullanımda birinci sıradadır.
UMPnin mekanizması tam otomatik, tek atış, 2 veya 3 tane birden atış yapabilmektedir.

## Kullanıcılar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* : Özel Harekat Dairesi Başkanlığı
* 

## Kaynakça
Estonya Sol Partisi

**Estonya Sol Partisi** (*Eesti Vasakpartei* - EVP) Estonya'da 1990-2008 yılları arası varlığını sürdürmüş sosyalist bir partidir.

## Tarihi
1988 Haziran'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olan Estonya Komünist Partisi (EKP) lideri Karl Vaino görevini Estonya'nın Nikaragua Büyükelçisi ve reform yanlısı Vaino Väljas'a devretti. 1990 yılında EKP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nden ayrıldı, 1992'deki kongrede ismini Estonya Demokratik Emek Partisi (EDTP) olarak değiştirdi. 1995 Temmuz ayında EDLP Yeni Avrupa Sol Formu'na üye oldu. 2004 Aralık ayında partinin adı Estonya Sol Partisi olarak değiştirildi. 28 Haziran 2008'de, Estonya Sol Partisi ile Anayasa Partisi ile Estonya Birleşik Sol Parti adı altında birleşti.

## Parti genel sekreterleri
* Vaino Väljas (1992-1995)
* Hillar Eller (1995-1996)
* Tiit Toomsalu (1996-2004)
* Sirje Kingsepp (2004-2007)
UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu kazanan futbolcular listesi

**Şampiyon Kulüpler Kupası ve Şampiyonlar Ligi'ni kazanan futbolcular listesi**, 1955 yılından beri UEFA tarafından düzenlenen Şampiyonlar Ligi'ni kazanan futbolcuları içeren kapsamlı bir listedir. Bazı futbolcular final maçında oynamamıştır ancak şampiyon takımın bir parçası olduklarından dolayı yine de listeye dahil edilmiştir.

## Kaynakça
The Jeremy Kyle Show

***The Jeremy Kyle Show*** ITV Britanyalı talk-show.

Jeremy Kyle tarafından sunulan 4 Haziran 2005'ten beri ITV yayın akışı içerisindedir. Şov, Granada Television tarafından İngiltere, Manchester'ın içindeki Quay Street'te bulunan kendilerinin televizyon stüdyolarında kaydedilir, dağıtılır ve her hafta içi her gün yayına girer. Şov ilk olarak, Trisha Goddard'ın sohbet şovunun yerini doldurmak için geldi. Diğer şov ise kanal değiştirerek Five kanalına geçti.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
* The Jeremy Kyle Show - Five Year Promo YouTube'da
Chris Heath

**Chris Heath** (d. 13 Eylül 1969, Evesham), İngiliz yazar, popüler İngiliz müzik dergisi *[[Smash Hits]]*in düzenli yazarlarındandı.

## Kariyeri

Seksenlerin sonlarında, Pet Shop Boys ile birlikte onların ilk dünya turnelerinde yolculuk etti. Ve bu macerasının sonucu olarak *[[Literally]]* ismiyle bilinen kitabını 1990'larda piyasaya sürdü. 1993'te Pet Shop Boys'a A.B.D turnesinde eşlik etmesini *[[Pet Shop Boys Versus America]]* kitabında yayınladı. Grubun ilk 6 albümünün 2001 senesindeki yeni baskılarında albüm yazılarını yazdı.

*Details, Rolling Stone,* yazar ekibinde bulundu. Amerikan *GQ.* dergisinde yazdı.

Aynı zamanda en iyi satan kitabı Robbie Williams biyografisi *Feel* (2004) kitabıdır.

## Kaynakça
UEFA Şampiyonlar Ligi gol kralları listesi

**Şampiyon Kulüpler Kupası ve Şampiyonlar Ligi gol kralları**, 1955'ten bu yana UEFA tarafından düzenlenen Şampiyonlar Ligi'nin sezonlara göre gol krallığı istatistiklerinin tutulduğu kapsamlı bir listedir.

Liste hazırlanırken eleme maçları dikkate alınmamış, grup maçlarından itibaren yapılan maçlar istatistiğe dahil edilmiştir. Turnuvanın ilk gol kralı Sırp Miloš Milutinović'tir. En çok gol krallığı yaşayan oyuncular ise; yedi kez ile Portekizli Cristiano Ronaldo ve ardından altı kez ile Arjantinli Lionel Messi'dir. Bir sezonda en çok gol atarak gol kralı olan oyuncuysa 17 gol ile Cristiano Ronaldo'dur.

## Tüm zamanların en golcü futbolcuları



## Sezona göre gol kralları
Aşağıdaki tablo, eleme aşamasında atılan golleri içermemektedir.

### Birden fazla kazanan oyuncular

### Ülkeye göre

;Notlar

## Kaynakça
II. Veera Ballala

**II. Veera Balalla** (d. 1173 - ö. 1220), bir Hoysala imparatoru. Seuna, Güney Kalaçuri, Pandya, Kalyani Çalukya ve Çola hanedanlarına karşı zafer kazanmıştır. Onun döneminde ayrıca Kannada edebiyarında üretken bir edebi dönem yaşanmıştır. Ranna ve Rudrabhatta'yı desteklemiştir. Çikmagalur'daki Amrithesvara Tapınağı ve Halebidu'daki Kedareşvara Tapınağı, inşa ettirdiği tapınaklardan birkaçıdır.

Tahta, babası I. Narasimha'yı bir isyanla devirerek geçmiştir.
Antoin Sevruguin

**Antoin Sevruguin** (yaklaşık 1830 – 1933), İran'da Kaçar Hanedanı (1785–1925) sırasında yaşamış fotoğraf sanatçısıdır.

## Yaşamı
Tahran'daki Rusya elçiliğinde Ermeni-Gürcü karışımı bir ailede doğmuştur. Babası Vassil de Sevruguin Tahran'da diplomattır. Annesi Gürcü Achin Khanoum'dur. Babasının ölümü ile birlikte Antoin, fotoğrafçılık yaparak ailesine destek olmaya çalışmıştır. Kardeşleri Kolia ve Emanuel ona Tahran'da Ala al-dawla caddesinde (bugün Ferdowsi Caddesi) bir fotoğraf stüdyosu açabilmesi için yardım etmişlerdir.

Antoin'ın pek çok fotoğrafı 1870-1930 yılları arasını kapsamaktadır.

## Kaynakça
* L.A. Ferydoun Barjesteh van Waalwijk van Doorn, Gillian M.Vogelsang-Eastwood (eds.), *Sevruguin's Iran / Iran az negah Sevruguin, Late nineteenth century photographs of Iran from the National Museum of Ethnology in Leiden, the Netherlands*, Teheran/Rotterdam 1378/1999.
* Bohrer, Frederick N., ED. Sevruguin and the Persian Image. London: University of Washington Press, 1999.
* Iraj Afshar, ‘Some remarks on the early history of photography in Iran’ in *Qajar Iran; political, social and cultural change, 1800-1925*, E.Bosworth, C. Hillenbrand (eds.), Edinburgh 1983, pp.&nbsp;262–2.
* Iraj Afshar, *Ganjine-ye aks-haye Iran. hamrah-e tarikhche-ye vorud-e akkasi be Iran, A treasury of early Iranian Photographs together with a concise account of how photography was first introduced in Iran*, Teheran 1371/1992.
* Exhibition of Antoin Sevruguin's Photographs  (Archived 2009-10-25) at www.geocities.com
* https://web.archive.org/web/20100607151712/http://www.asia.si.edu/archives/finding_aids/herzfeld.html

## Dış bağlantılar
* Sevruguin'in Eserlerinde Ermenistan İran Arasında Kültürel Göç
* Antoin Sevruguin fotoğrafları, Freer Gallery of Art ve Arthur M. Sackler Gallery Arşivi, Smithsonian Enstitüsü
Dünya Cüzzam Günü

**Dünya Cüzzam Günü**, dünya üzerinde cüzzam farkındalığını artırmak amacıyla her yıl Ocak ayının son pazar günü Dünya Cüzzam Günü olarak değerlendirilir. Ocak ayının son haftası boyunca ise Cüzzam haftası etkinlikleri yapılır.

Önemli günlerden olan bugün ve hafta, Cüzzam üzerinde kapsamlı çalışmalar yapmış olan Gandhi'ye atfedilmiştir. Dünya üzerindeki en köklü hastalıklardan biri olan cüzzam, bedenin görece soğuk bölgelerini (eller, ayaklar, yüz) hedef almakta ve sinir sistemini zayıflatmaktadır.

## Dış bağlantılar
* Türkiye Cüzzamla savaş derneği ve vakfı web sitesi
* Dünya Cüzzam Günü
* Leprocy Cüzzam

## Kaynakça
Okyanusya (anlam ayrımı)

**[[Okyanusya]]**; Avustralya, Yeni Zelanda, Melanezya, Polinezya ve Mikronezya Pasifik Adaları'ndan oluşan coğrafi bir bölgedir.

**Okyanusya** şu anlamlara gelebilir:
* Oceania, George Orwell'un *Nineteen Eighty-Four* adlı romanındaki bir kurgusal yönetim birimi.
* Oceania (şarkı), Björk'ün *Medúlla* albümünde bulunan, 2004 Yaz Olimpiyatları açılış töreninde de seslendirdiği bir şarkı.
* Oceania (film), San Francisco Bay Area'da çekilmiş bir bağımsız film.
* *[[Okyanusya (gazete)|Oceania (gazete)]]*, 1930 yılında çıkarılmaya başlamış Avustralyalı bir akademik yayın. 
* Oceania Cruises, Amerika merkezli bir lüks cruise şirketi.
* *MS Oceania*, 1932'de yapılmış, 1941'de batmış bir Italian Line yolcu gemisi.
* *[[RV Oceania]]*, Polonya Bilimler Akademisi'nin sahibi olduğu bir araştırma gemisi.
* Metro Oceanía, Mexico City Metrosu'nda bir istasyon.
* Oceania (masa oyunu), bir ya da iki kişiyle oynanan bir masa oyunu.
* *The Commonwealth of Oceana*, James Harrington tarafından yazılmış önemli bir 17. yüzyıl politika teorisi kitabı.
Gökeşme, Kaman

**Gökeşme**, Kırşehir ilinin Kaman ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.

## Coğrafya
Köy, Kaman ilçe merkezine 15&nbsp;km, Kırşehir il merkezine 69&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Ryan McCombs

**Ryan McCombs** şarkıcı, söz yazarı. 1997 - 2004 yılları arasında vokalisti olduğu Chicago'lu grup SOiL ile tanınmıştır. 2005 yılında Drowning Pool grubunun vokalistliğini bir süreliğine üstlendikten sonra tekrar SOİL grubuna geri dönmüştür.
Varlık vergisi

**Varlık vergisi** ya da **servet vergisi**, banka mevduatı, birikmiş varlıklar, emeklilik planları da dahil olmak üzere  kişisel varlıkların toplamına ilişkin vergidir. Vergi hesaplanırken kişinin varlığının yanı sıra borçları da göz önünde bulundurulduğundan net varlık vergisi olarak da adlandırılmaktadır. Bu mânâda kişisel servete konan vergiden ziyade satın alma gücüne ilişkin bir vergi görünümünde olup gelir vergisinden ayrılmaktadır.

## Kaynakça
Merlin (anlam ayrımı)

**[[Merlin]]**, Kral Arthur efsanesinde yer alan kurgusal bir karakter. Ayrıca aşağıdaki anlamlara da gelebilir:
* Merlin (dizi), 20 Eylül 2008'de başlamış olan fantastik-drama türünde bir İngiliz televizyon dizisi.
* Merlin, Bosnalı şarkıcı Dino Merlin'in kurucusu olduğu müzik grubu.
* Merlin balığı, Atlas Okyanusu ve Pasifik Okyanusunda yaşayan bir balık türü.
Afganistan İslam Cumhuriyeti Milli Marşı

**Afgan Ulusal Marşı** (Peştuca: ولسي ترانه - "Walsi Tarana", Farsça: ملي سرود - "Milli Surood") Mayıs 2006'da milli marş olarak Afganistan'da kabul edilmiştir Marşın sözleri Abdul Bari Jahani tarafından ve müzik Alman-Afgan besteci Babrak Wassa tarafından hazırlanmıştır.

## Marşın sözleri ve çevirisi

## Ayrıca bakınız

* *[[Burası Cesurların Yurdu]]*

## Kaynakça
Ortaburun, Çınarcık

**Ortaburun**, Yalova ilinin Çınarcık ilçesine bağlı bir köydür.

## Tarihçe

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 93 Harbinden sonra köye kayda değer bir Laz nüfus gelmiştir.

## Coğrafya
Köy Yalova iline 15 &nbsp;km, Çınarcık ilçesine 5&nbsp;km uzaklıktadır.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yerelnet
*
Arif Çağlar

**Arif Çağlar** (d. 1942), Türk kimya mühendisi ve rektördür. Aslen Kozan'lıdır. Ortadoğu Teknik Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü'nden 1964 yılında mezun oldu. 1976-1982 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi'nde çalıştıktan sonra, 1982 tarihinde atandığı Elazığ Fırat Üniversitesi Rektörlük görevini 1992 yılına kadar devam ettirdi. 1988 yılında Cumhurbaşkanlığı kontenjanından YÖK üyeliğine atandı ve görevini 1992 yılına kadar sürdürdü.

## Kaynakça
Rub el Hizb

**Rub el Hizb** (Arapça: ربع الحزب) İslami bir semboldür. İki karenin takışmasını göstermektedir. Bu şekilde çok çeşit arma ve bayrak bulunmaktadır. Arapçada *Rub* "Çeyrek, dörtte biri" anlamına gelmektedir. *[[Hizb]]* ise "Cüz" anlamı taşımaktadır. Başlangıçta bu sembol Kur'an'da kullanılmaya başlandı. Bunun amacı Kur'an okumasını ve ezberlemesini kolaylaştırmaktı. Aynı zamanda İslam hat sanatında bir bölümün sonunda bir gösterge olarak kullanılır.

Sembol İslam hat sanatında bir bölümün sonunda bir gösterge olarak kullanılır. İki karenin üst üste keşismesini göstermektedir (۞  U+06DE).

Rub el Hizb'in görüldüğü yerler:

* Türk Devletleri Teşkilatı bayrağı
*5 madenî Türk Lirasında
*Türkmenistan armasında,
*Özbekistan armasında,
*Kazakistan'daki Azat partisi bayrağında,
*Azerbaycan bayrağında,
*Kazakistan İzci Hareketi Teşkilatı armasında,
*Irak izci ve Kız izciler Konseyi armasında,
*Kahire metrosunun logosunda,
*Faith No More grubunun simgesinde ve daha birçok yerde görülmektedir.
*Petronas İkiz Kulelerinin temeli Rub el Hizb'e dayanmaktadır.

## Galeri

Dosya:Coat of Arms of Turkmenistan.svg|2003 yılından bu yana kullanılan Türkmenistan arması.
Dosya:Coat of Arms of Uzbekistan.svg|2 Temmuz 1992 tarihinde yasa ile kabul edilen Özbekistan arması.
Dosya:Flag of Azerbaijan.svg|5 Şubat 1991 tarihinde kabul edilen Azerbaycan bayrağı.
Dosya:Flag of the Azat Party.svg|Azat partisi logosu.
Dosya:Flag of the Kazakhstan Customs Bureau.svg|Kazakistan gümrük bayrağı.
Dosya:Flag of the Organization of Turkic States.svg|Türk Devletleri Teşkilatı bayrağı


## Kaynakça
2001-02 UEFA Kadınlar Kupası

**2001-02 UEFA Kadınlar Kupası**, mevcut UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olan organizasyonun ilk sezonudur. Turnuvanın ilk sezonunda şampiyonluğu, İsveç takımı Umeå IK'ı finalde mağlup eden Alman takımı 1. FFC Frankfurt kazanmıştır.

## Ön eleme

|}

## Grup aşaması
### 1. Grup

|}

### 2. Grup

|}

### 3. Grup

|}

### 4. Grup

|}

### 5. Grup

|}

### 6. Grup

|}

### 7. Grup

|}

### 8. Grup

|}

## Çeyrek final

|}

### İlk maçlar

----

----

----

### İkinci maçlar

----

----

----

## Yarı final

|}

### İlk maçlar

----

### İkinci maçlar

----

## Final

## Gol krallığı

## Dış bağlantılar
* 2001-02 season at UEFA website 
* UEFA Women's Cup results at RSSSF
Emin Kansu

**Emin Kansu** (d. 9 Eylül 1947, İstanbul) Türk doktor ve akademisyen.

## Hayatı
**Emin Kansu** Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1970 yılında “İhsan Doğramacı Üstün Başarı Ödülü” ile mezun oldu. ABD'de Philadelphia’daki ’nde 1974’te iç hastalıkları uzmanlık eğitimini ve 1978’te hematoloji yandal uzmanlık eğitimini tamamladı. 1979 yılında "Doçent", 1988 yılında "Profesör" unvanını aldı. 1982 yılından yakın geçmişe kadar Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji Anabilim Dalı kurucu Başkanlığı görevini yürütmüştür.

Dr. Kansu, 1988-1992 yılları arasında Üniversitelerarası Kurul kontenjanından YÖK üyeliği ve 1992-1996 yılları arasında Avrupa Birliği ve Avrupa Bilim Komisyonu Etik Çalışma Grubu üyeliğini yapmıştır. 2002 yılında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsünde Hematopoietik Kök Hücre Nakli Ünitesi'ni kurmuştur.

1979'da TÜBİTAK Teşvik Ödülü'nü, 1985'te Sedat Simavi Sağlık Bilimleri Ödülü'nü, 1987'de Eczacıbaşı Bilim Ödülü'nü ve 1997'de TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü almıştır.

TÜBA Asli üyesi ve TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu üyesidir. 1996 yılında Uluslararası Hematoloji Derneği-Avrupa ve Afrika Bölümü (ISH-EAD) Genel Sekreteri olmuş, 2015 yılında da Derneğin başkanlığına seçilmiştir.

Hematolojik malignansiler ve kök hücre transplantasyonu ile ilgilenmektedir.

## Dış bağlantılar
* Prof. Dr. Emin Kansu
* Hacettepe Üniversitesi-Prof. Dr. Emin Kansu
Mustafa Kazım Atakul

**Mustafa Kazım Atakul** (1910 - 29 Ağustos 1970), Türk bürokrat.

1948-1950 yılları arasında Ereğli kaymakamlığı, 1950-1954 yılları arasında Kayseri, 1957-1959 yılları arasında Erzincan, 1959-1960 yılları arasında Kahramanmaraş ve 1961-1962 yılları arasında Ağrı valilikleri yapmıştır.
İhsan Sezal

**İhsan Sezal,** (1947, Şanlıurfa), Türk sosyolog, bilim insanı. 
## Hayatı ve akademik hayatı
Urfa'nın Siverek ilçesinde dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde başladığı lisans eğitimini İngiltere'de Manchester Üniversitesi'nde tamamladı. Yüksek lisansını yine İngiltere'de Bath Üniversitesi'nde tamamladı.

Doktora çalışmaları için Türkiye'ye dönen Sezal, Bursa Uludağ Üniversitesi'nde asistan oldu. İstanbul Üniversitesi'nde sosyoloji doktoru oldu. Uludağ Üniversitesi'nde doçent olarak görev yaparken Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı müsteşar yardımcılığına getirildi, 1988'de müsteşarlığa terfî etti.

1987-1991 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı kontenjanından Yüksek Öğretim Kurumu üyeliği yaptı. 1989'da müsteşarlıktan ayrıldı ve Gazi Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Fakültesi'ne döndü. Sonrasında Ufuk Üniversitesi'nde de görev yapmış olan Sezal, 2007 yılında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi'nin Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi'nin kurucu dekanlığını üstlendi. Aynı üniversitede 2012 yılına kadar uluslararası ilişkiler bölümünde ders verdi. 2012 yılında Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi bünyesinde kurulan siyaset bilimi bölümünün başkanlığına getirildi. Aynı yıl içerisinde üniversitenin iktisadî ve idarî bilimler fakültesinin dekanlığına seçildi. 2020 yılında dekanlık ve bölüm başkanlığı görevinden ayrılan Sezâl, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler bölümünde derslerine devam etmektedir.

Sosyoloji Derneği'nin 8 Nisan 2012 tarihinde yapılan olağan kongresi sonucu İhsan Sezal derneğin başkanı olarak seçildi, 2014 yılına kadar bu görevini sürdürdü.

Şiire ilgisi, üniversite yıllarında başlayan Sezal'ın 2019 yılında *Bazı Sesler ve Bazı Zamanlar* başlıklı bir şiir kitabı yayımlandı.

## Eserleri
* Alaca Dünya (Şiir 1969,1996)
* Sosyoloji Yazıları (1983,1991,1995)    
* Sabır ve Gül (Şiir 1989)    
* Hangi Gökyüzü (Şiir 1995)
* Sosyal Bilimlerde Temel Kavramlar (1980)
* Sosyoloji Yazıları (1983), Şehirleşme (1991)
* Aile Nedir? (1992)
* Amerika'da Demokrasi (de Tocquewill'den, Fatoş Dilber ile, 1994)
* Devlet ve Siyaset Adamı Turgut Özal (1996)
* Kim Bu Özal? Siyaset, İktisat, Zihniyet (İhsan Dağı ile, 2001)
* Çocuk Kuşlar (2006)
* Öncü Sosyologların Kaleminden Sosyoloji (2015)
* Sosyoloji (2017)
* Bazı Sesler ve Bazı Zamanlar (2019)

## Ödülleri

* 2012 Uluslararası Gerontoloji Ödülleri, Bilim Hizmet Ödülü

## Konuyla ilgili yayınlar
* 
* 

## Dış bağlantılar
* Prof. Dr. İhsan SEZAL  - T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı

## Kaynakça
2003-04 UEFA Kadınlar Kupası

**UEFA Kadınlar Kupası 2003-04**, yeni adı UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olan organizasyonun üçüncü sezonudur. Turnuvanın üçüncü sezonunda şampiyonluğu Almanya takımı 1. FFC Frankfurt'u finalde mağlup eden İsveç takımı Umeå IK kazanmıştır.

## İlk grup mücadeleleri
### Grup 1

|-
|align=center|4 ||align=left|  Lebeke-Aalst||colspan="8"| *Turnuvadan çekildi.*
|}

### Grup 2

|}

### Grup 3

|}

## İkinci grup mücadeleleri
### Grup 1

|}

### Grup 2

|}

### Grup 3

|}

### Grup 4

|}

### Grup 5

|}

### Grup 6

|}

### Grup 7

|}

### Grup 8

|}

## Çeyrek final

|}

### İlk maçlar

----

----

----

### İkinci maçlar

----

----

----

## Yarı final

|}

### İlk maçlar

----

### İkinci maçlar

----

## Final

|}

### İlk maç

### İkinci maç

## Gol krallığı

## Dış bağlantılar
* 2003-04 season at UEFA website 
* UEFA Women's Cup results at RSSSF
Ziya Kayla

**Ziya Kayla** (1912, İstanbul - 27 Mayıs 1996), Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Üyeliği'nde bulunmuştur.

Kabataş Lisesi'nden sonra 1934'te Mülkiyeden mezun olmuştur. 1937'de Teftiş Kuruluna girmiş,1955'te Maliye Başmüfettişliğine yükselmiş, 1961'de Maliye Müsteşarlığına atanmak suretiyle Kuruldan ayrılmıştır. 1963 tarihinde T.C. Merkez Bankası Genel Müdürlüğü'ne getirilmiş; daha sonra Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Üyeliğinde bulunmuş (1966-1970); 1970 yılında emekliye ayrılmıştır. Emekliye ayrıldıktan sonra Türkiye Vakıflar Bankası İdare Meclisi Başkanlığı (1971-1976), T.C. Merkez Bankası Banka Meclisi Üyeliği (1978-1979), Bakanlar Kurulu kontenjanından Yükseköğretim Kurulu Üyeliği (1981-1982), Türkiye İş Bankası Denetçiliği görevlerini üstlenmiştir. 27 Mayıs 1996 tarihinde öldü.

## Kaynakça
Küme tipi baş ağrısı

**Küme baş ağrısı**, **Cluster baş ağrısı** veya **salkım ağrı**, nörolojik bir hastalıktan kaynaklanan şiddetli baş ağrısı. En belirgin özelliği çok yüksek bir ağrı şiddetine sahip olmasıdır. Bu ağrıların periyodik olarak belirmesinden dolayı adına küme baş ağrısı denilmiştir. Bu periyotlar içerisinde ağrılarda anlık hafiflemeler de görülür. Histaminik sefalalji olarak da nitelenen bu tür başağrılarının en önemli nedeninin vazodilatasyon olduğu varsayılmaktadır. Bu görüşün en önemli kanıtı vazodilatasyona neden olan faktörlerin tetikleyici rolüdür; örneğin, alkol çok önemli bir tetikleyicidir. Hastaların büyük bölümü 30-45 yaşlarındadır. Nüfusun %0,1'inde ve daha çok erkeklerde görülür.

Halk arasında intihar ettiren baş ağrısı olarak da bilinmektedir. Ağrı genelde bulunulan ortamda az oksijen bulunması, stresli okul ve iş hayatı, yoğun tempolu yaşam biçimi ve sıcak havalarda daha çok görülmektedir. Kesin tedavisi bulunmamaktadır fakat hastanelerde, nörologlar tarafından 3 gün boyunca oksijen tedavisi yapılarak ağrıların belirli bir dönem azaltıldığı gözlenmiştir. Bu oksijen seansları ile 10 gün boyunca ataklarda azalma da görülmektedir. Genelde başın sol tarafında göz çevresinde meydana gelir; 30 dakika ile 1 saat arasında yoğun bir şekilde devam eder. Küme baş ağrısı atakları sırasında dikkat gerektirecek etkinliklerden kaçınılmalıdır çünkü ağrı sırasında sol gözde sulanma ve hatta görüş mesafesinin azaldığı gözlemlenmiştir.

## Özellikleri
* Ansızın başlar, öncesinde aura görülebilir.
* 15-120 dakika sürer.
* Başın bir yarısında hissedilir.
* Göz çukuru çevresinde yoğunlaşır.
* Üst çene, boyun ve ense yayılımı gösterir.
* Gözyaşı, göz kızarması, burun tıkanıklığı tipik bulgulardır.
* Ses ve ışık ağrı sıklığını arttırabilir.

## Kaynakça
2007-08 UEFA Kadınlar Kupası

**UEFA Kadınlar Kupası 2007-08**, yeni adı UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olan organizasyonun yedinci sezonudur. Turnuvanın yedinci sezonunda şampiyonluğu İsveç takımı Umeå IK'ı finalde mağlup eden Almanya takımı 1. FFC Frankfurt kazanmıştır.

## İlk grup mücadeleleri
### Grup A1

|}

### Grup A2

|}

### Grup A3

|}

### Grup A4

|}

### Grup A5

|}

### Grup A6

|}

### Grup A7

|}

### Grup A8

|}

### Grup A9

|}

### Grup A10

|}

## İkinci grup mücadeleleri
### Grup B1

|}

### Grup B2

|}

### Grup B3

|}

### Grup B4

|}

## Çeyrek final

|}
### İlk maçlar

----

----

----

### İkinci maçlar

----

----

----

## Yarı final

|}

### İlk maçlar

----

### İkinci maçlar

----

## Final

|}

----

## Gol krallığı

## Dış bağlantılar
* 2007-08 season at UEFA website
Cyril Mango

**Cyril Alexander Mango** (d. 14 Nisan 1928, İstanbul, Türkiye - 8 Şubat 2021), Bizans İmparatorluğu'nun tarih, sanat ve mimarisi hakkında İngiliz uzman.

Oxford Üniversitesi ve King's College London okullarında Bizans ve Modern Yunan dili ve Edebiyatı profesörlüğü yapmıştır. Andrew Mango'nun kardeşidir.

Ana çalışmalarından biri Aya Sofya mozaiklerinin tarihi hakkındadır:

## Bibliyografi
* *the Brazen House. A Study of the Vestibule of the Imperial Palace of Constantinople* (1959)
* *Mosaics of St.Sophia at Istanbul* (1962)
* *The Art of Byzantine Empire* (1972)
* *Byzantine Architecture* (1976)
* *Byzantium. The Empire of New Rome* (1980) Çeviri: *Bizans – Yeni Roma İmparatorluğu*, İstanbul 2008 / Yapı Kredi Yayınları
* *Byzantium and its Image: history and culture of the Byzantine Empire and its heritage* (1984)
* *Le développement urbain de Constantinople (IVe - VIIe siècles)* (1985)
* *Studies on Constantinople* (1993)
* *Hagia Sophia: A Vision for Empires* (1997); text by Cyril Mango, photographs by Ahmet Ertuğ
* *Chora: The Scroll of Heaven* (2000); text by Cyril Mango, photographs by Ahmet Ertuğ

## Kaynakça
* https://web.archive.org/web/20050829060033/http://www4.oup.co.uk/isbn/0-19-814098-3
* Entry at Harvard University's Hollis Catalog
2008-09 UEFA Kadınlar Kupası

**2008-09 UEFA Kadınlar Kupası**, yeni adı UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olan organizasyonun sekizinci sezonudur. Turnuvanın sekizinci sezonunda şampiyonluğu Ukrayna takımı Zvezda 2005 Perm'i finalde mağlup eden Almanya takımı FCR 2001 Duisburg kazanmıştır.

## İlk grup mücadeleleri
### Grup A1



### Grup A2



### Grup A3



### Grup A4



### Grup A5



### Grup A6



### Grup A7



### Grup A8



### Grup A9



## İkinci grup mücadeleleri
### Grup B1



### Grup B2



### Grup B3



### Grup B4



## Çeyrek final

|}
### İlk maçlar

----

----

----

### İkinci maçlar

----

----

----

## Yarı final

|}

### İlk maçlar

----

### İkinci maçlar

----

## Final

|}

### İlk maç

### İkinci maç

## Gol krallığı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 2008-09 season at UEFA website
2009-10 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi

**2009-10 UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi**, eski adı UEFA Kadınlar Kupası olan organizasyonun dokuzuncu sezonudur. Turnuvanın dokuzuncu, yeni formatıyla ise ilk sezonunda şampiyonluğu Fransa takımı Olympique Lyonnais Féminin'i finalde mağlup eden Almanya takımı FFC Turbine Potsdam kazanmıştır.

## Takımlar

## Takvim

## Gruplar

Kura çekimi 24 Haziran 2009 tarihinde yapıldı. Puan cetvelinde **kalın** yazılan takımlar bir alt turnuvaya düşmüştür. Diğerleri ise bir üst tura geçmiştir.

### A Grubu

### B Grubu

### C Grubu

### D Grubu

### E Grubu

### F Grubu

### G Grubu

## Tur tablosu
### Tablo

### Son 32

Seribaşı takımlar rövanşı kendi evlerinde oynadılar.

|}

### Son 16

|}
* 1 Lyon maçı 5-0 kazanmasına rağmen UEFA takımın bazı uygunsuz hareketleri yüzünden Lyon'u 0-3 hükmen mağlup saydı. Beş hafta sonra, Spor Tahkim Mahkemesi Lyon'un temyizi üzerine orijinal sonucu (5-0) tekrar geçerli kıldı.

### Çeyrek final

|}

#### İlk maçlar

----

----

----

#### İkinci maçlar

----

----

----

### Yarı final

|}

#### İlk maçlar

----

#### İkinci maçlar

----

## Final

## Gol krallığı

## Kaynakça
Ashley Peldon

**Ashley Peldon** (d. 2 Nisan 1984) Amerikalı televizyon ve film oyuncu.

## Gençlik yılları ve kariyeri
Peldon, Jeffrey "Jeff" Peldon (avukat) ve Wendy Peldon (kolej profesörü)'un kızı olarak New York'ta dünyaya geldi. Kız kardeşi Courtney ile birlikte çocuk aktör olarak çalıştılar.

Çocuk ve genç kızken birkaç rolde oynamasına rağmen, Peldon daha çok *[[Guiding Light]]* dizisi ile bilinir. 1988'de, popüler çift Josh and Reva Lewis'ın kızı Marah Lewis karakterini oynayarak 4 yaşında oyunculuğa başladı.Seyircinin olumlu tepkisinden dolayı şovda kontrat altına alınan en genç eğlendirici oldu.

6 yaşındayken, *Guiding Light* dizinde oynadığı rol için Emmy Ödülü adaylığı kazandı. Kariyerine *[[The Lemon Sisters]]*, *[[Stella (film, 1990)|Stella]]*, *[[Deceived]]* ve *[[Drop Dead Fred]]* gibi filmlerle devam etti. Bu filmlerde Diane Keaton ve Bette Midler gibi oyuncularla karşılıklı çalışma fırsatı buldu.

## Dış bağlantılar
* 
* 
* MSN-Movie: Ashley Peldon
* Peldon'un parfüm şirketi 
* Publicityville - Ashley Peldon tarafından yönetildi
UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi finalleri listesi

**UEFA Kadınlar Kupası ve Kadınlar Şampiyonlar Ligi şampiyon takımlar listesi**, belirtiilen şampiyonalarda şampiyonluk yaşamış takımların bir listesidir.

UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi, UEFA ülkelerine bağlı kadın futbol takımları arasında düzenlenen ilk uluslararası futbol organizasyonudur. Organizasyon 2001-02 sezonunda kadınların futbola ilgisini artırmak için düzenlenmiştir.

Turnuva **UEFA Kadınlar Kupası** ismiyle başlamış, 2009-10 sezonunda ise turnuvanın formatı yenilenmiştir. Buna bağlı olarak da ismi *UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi* olarak yeniden düzenlenmiştir ve yeni bir logo hazırlanmıştır. 2009-10 sezonuna kadar final maçı rövanşlı oynanmakta iken bu sezondan itibaren tek maç üzerinden oynanmaya başlamıştır.

## İpucu

## Tek maçlı finaller

## İki maçlı finaller

## Tek maçlı finaller

## Takımlara göre performanslar

## Ülkelere göre performanslar

## Notlar
*  Turbine Potsdam penaltı atışları sonucunda 7-6 kazandı.

## Kaynakça
George Armstrong Custer

** George Armstrong Custer** (5 Aralık 1839 – 25 Haziran 1876) Birleşik Devletler Ordusu subayı ve süvari komutanı.

Amerikan İç Savaşı ve Amerikan Kızılderilileri Savaşlarında görev aldı. Günümüzde en çok Little Bighorn Muharebesi'ndeki talihsiz askeri çarpışması ile bilinir. Michigan ve Ohio'da yetişti. 1858 yılında Birleşik Devletler Askerî Akademisi'ne kabul edildi. İç savaş patlak verdiğinde tüm potansiyel subaylara ihtiyaç vardı ve İttifak Ordusu'na katılması için çağrıldı.

İç savaş süresinde sağlam bir ün kazandı. İlk büyük savaşı olan Birinci Bull Run Muharebesi'nde savaştı. Bazı önemli subaylarla olan ilişkisi kariyerinin gelişmesine ve performansının sonucunda agresif kumandan olarak anılmasına yardımcı oldu. Savaş bitmeden önce, geçici rütbe (kıdem) ile tümgeneralliğe terfi etti. Savaşın sonunda bu rütbe düşürüldü ve kalıcı olan yardımcı albaylığa getirildi. Appomattox Campaign'in sonucunda, o ve birlikleri önemli rol oynadı. General Robert E. Lee'nin kurtarılışında katkısı vardı.
 
İç savaştan sonra Amerikan Kızılderilileri Savaşlarında savaşması için batıya sevk edildi. Son savaşta aldığı ağır yenilgi onun iç savaştaki başarılarını gölgede bıraktı. 1876 yılında Little Bighorn Muharebesinde bir Kızılderili kabile koalisyonuna karşı savaşırken bozguna uğradı ve öldürüldü. Bu savaş Amerikan tarihinde "Custer'ın Son Direnişi" olarak popülerlik kazandı.

## Kaynakça
* Ambrose, Stephen E. (1996 [1975]). *Crazy Horse and Custer: The Parallel Lives of Two American Warriors*. New York: Anchor Books. ISBN 0385479662.
* Barnett, Louise *Touched by Fire: The Life, Death, and Mythic Afterlife of George Armstrong Custer* (1996) New York, Henry Holt and Company, Inc.
* Boulard, Garry "The Swing Around the Circle--Andrew Johnson and the Train Ride that Destroyed a Presidency" (2006) ISBN 978-1-4401-0239-4

## Dış bağlantılar

* Friends of the Little Bighorn Battlefield 
* Custer Battlefield Museum
* Little Bighorn History Alliance 
* Custerwest.org:Site For Traditional Scholarship
* Kenneth M Hammer Collection on Custer and the Battle of the Little Big Horn, University of Wisconsin-Whitewater
* Gallery of Custer images 
* Encyclopedia of Oklahoma History and Culture -Custer, George Armstrong
Oceana

**Oceana** şu anlamlara gelebilir:

* 224 Oceana, asteroit
* Oceana (grup), indie rock/post-hardcore grubu
* Oceana (şarkıcı), (Oceana Mahlmann) Alman şarkıcı 
* Oceana (gece kulübü), Birleşik Krallık'ta gece kulübü zinciri
* Oceana (vakıf), Okyanusya Koruma Grubu
* MV Oceana, cruise gemisi
* Oceana, komşusu Virginia Beach, Virginia
* Oceana, West Virginia
* Oceana County, Michigan
* Oceana Publications, ABD hukuk yayıncısı
* Oceana Deniz Hava Üssü, Virginia Beach, Virginia'daki askerî hava üssü
* The Commonwealth of Oceana, James Harington tarafından yayınlanan 1656 siyasi sistem
**[[Oceàna (opera)]]* (bazen *Oceana* şeklinde yazılır), Antonio Smareglia'ın yazdığı opera
IW engine

**IW engine**, Infinity Ward tarafından geliştirilen ve daha çok *[[Call of Duty (seri)|Call of Duty]]* serisinde kullanılan oyun motoru. İlk olarak 2005'te yayımlanan *[[Call of Duty 2]]* 'de kullanılan bu motor, id Tech 3'ün kaynak kodlarından yararlanılarak üretildi. Ufak geliştirmelerle, 2 sene sonra yayımlanan *[[Call of Duty 4: Modern Warfare]]* 'de de kullanıldı. 2009 Electronic Entertainment Expo fuarında IGN'nin, *[[Call of Duty: Modern Warfare 2]]* 'de kullanılan motorun "IW 4.0 engine" adını taşıyacağı açıklamasına kadar resmî bir ada sahip değildi. Motorun geliştirilmiş versiyonları ise, Treyarch'ın yapımını üstlendiği sonraki *Call of Duty* oyunları ile *[[Quantum of Solace (video oyunu)|Quantum of Solace]]* 'da kullanıldı.

## Kullanıldığı oyunlar
* *[[Call of Duty 2]]* (2005) - IW engine 2.0
* *[[Call of Duty 4: Modern Warfare]]* (2007) - IW engine 3.0
* *[[Call of Duty: World at War]]* (2008) - IW engine 3.0
* *[[Quantum of Solace (video oyunu)|Quantum of Solace]]* (2008) - IW engine 3.0
* *[[Call of Duty: Modern Warfare 2]]* (2009) - IW engine 4.0
* *[[Call of Duty: Black Ops]]* (2010) - IW engine 3.0
* *[[Call of Duty: Modern Warfare 3]]* (2011) - IW engine 5.0, MW3 engine
* *[[Call of Duty: Black Ops II]]* (2012) - Black Ops 2 engine
* *[[Call of Duty Online]]* (2013) - IW Engine 4.0
* *[[Call of Duty: Ghosts]]* (2013) - IW engine 6.0
* *[[Call of Duty: Black Ops III]]* (2015) - Black Ops 3 engine
* *[[Call Of Duty: Infinite Warfare]]* (2016) - IW engine 7.0
* *[[Call Of Duty Modern Warfare Remastered]]* (2016) - IW Engine 7.0
* *[[Call Of Duty World War 2]]*  (2017) - IW Engine 6.0, In Home Engine
* *[[Call of Duty: Black Ops 4]]* (2018) - Black Ops 4 engine
* *[[Call of Duty: Modern Warfare]]* (2019) - IW Engine 8.0, MW4 Engine
* *[[Call of Duty: Warzone]]* (2020) - IW Engine 8.0
* *[[Call of Duty: Modern Warfare 2 Campaign Remastered]]* (2020) - IW Engine 8.0
* *[[Call of Duty 2020]]* (2020) - IW Engine 6.0, In Home Engine
* *[[Call of Duty: Cold War]]* (2021)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Infinity Ward resmî sitesi
UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu kazanan teknik direktörler listesi

**UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu kazanan teknik direktörler listesi**, UEFA'nın en üst düzey kulüp organizasyonu olan Şampiyonlar Ligi'ni kazanan teknik direktörleri içerir. İspanyol José Villalonga, Real Madrid'in başında 1955-56 sezonunda o dönemki adıyla Şampiyon Kulüpler Kupası'nı kazanmış ve bu başarıya ulaşan ilk teknik direktör olmuştur. 1970'lerin sonu ve 80'lerin başında İngiliz kulüpleri ve İngiliz teknik adamlar kupayı domine etmiştir. Organizasyon tarihinde toplam on üç kez şampiyonluk gören İtalyan teknik direktörler, bu alanda ilk sırada yer almaktadır.

1992-93 sezonunda kupa formatında birtakım değişikliklere gidilmiş ve turnuvanın ismi UEFA Şampiyonlar Ligi olarak yenilenmiştir. Bu tarihten sonraki ilk final olan 1993'te Belçikalı Raymond Goethals Marseille'i şampiyon yaparak, kupanın yeni formatında şampiyonluk yaşayan ilk teknik direktör olmuştur.

2002-03 ve 2006-07 sezonlarında Milan; 2013-14, 2021-22 ve 2023-24'te Real Madrid ile şampiyonluğa ulaşan Carlo Ancelotti turnuvanın en başarılı teknik direktörüdür. Ancelotti'nin ardından 1976-77, 1977-78 ve 1980-81 sezonlarında Liverpool ile üç kez şampiyonluk yaşayan Bob Paisley; 2015-16, 2016-17 ve 2017-18 sezonlarında Real Madrid ile şampiyon olan Zinedine Zidane kupayı en fazla kazanan teknik direktörlerdir. Zidane ayrıca, üst üste üç şampiyonluk elde eden tek teknik direktör konumundadır. Bunun yanında 17 teknik direktör de kupada iki kez şampiyonluğa ulaşmıştır. Miguel Muñoz, Giovanni Trapattoni, Johan Cruyff, Carlo Ancelotti, Frank Rijkaard, Pep Guardiola ve Zinedine Zidane, hem futbolcu hem de teknik direktör olarak şampiyonluk yaşayan yedi futbol adamıdır. Kupayı iki farklı kulüpte kazanmayı başaran altı teknik direktör vardır. Carlo Ancelotti'nin yanı sıra Ernst Happel, 1970'te Feyenoord ve 1983'te Hamburg'la; Ottmar Hitzfeld, 1997'de Borussia Dortmund ve 2001'de Bayern München'le; José Mourinho, 2004'te Porto ve 2010'da Inter'le, Jupp Heynckes 1998'de Real Madrid, 2013'te Bayern München ve Luis Enrique 2015'te Barcelona, 2025'te Paris Saint-Germain ile şampiyonluğa ulaşmıştır.

## Yıllara göre

## Birden fazla kazananlar

## Ülkelerine göre

## Kaynakça
Candy

***Candy***, şu anlamlara gelebilir;

* Candy, 2006 yapımı romantik drama filmi.
* Candy, Kimberly Wyatt'ın 2010'da çıkardığı albüm.
* Candy, Gürcü müzik grubu.
** Albümle aynı ada sahip şarkısı.
Kavela

**Kavela** (**kavalye** veya **kavilya** olarak da bilinir), halat dikişi için halat ucundaki kolları açmaya ve düğüm çözmeye yarayan, ayrıca geçici bir tutacak olarak da kullanılabilen, kama şekilli bir denizci aracıdır. Kavela konik ve genelde eğri şekilli bir çubuktur, bir ucu yuvarlatılmış veya yassılaştırılarak kütleştirilmiştir. Boyu genelde 15–30&nbsp;cm uzunluğundadır ama bazen kullanıldığı ipin kalınlığına bağlı olarak 60&nbsp;cm'den fazla olabilir. Metalden veya, cilalı tahta veya kemikten yapılır. Kavela, *kaşkaval* olarak da adlandırılır (ama kaşkavalın bir diğer anlamı yelkenlerdeki deliklere geçirilen takozdur). Kavalye kendi başına bir araç olabileceği gibi bir çakıdaki aletlerden biri de olabilir.

## Kullanımları

Halat dikişinde kavela halatı oluşturan kolların arasında sokulur, kaldıraç gibi kullanılarak halatın bir kolu kaldırır ve kollar arasında bir aralık yaratılır. Böylece araya başka bir nesnenin sokulabilmesi mümkün kılınır. **İsveç kavelası**nın (veya kaşkavalının) içi boylamasına oyuktur, ip oyuğun içine bir yerleştirilince, kavela ile birlikte öbür halatın kollarının arasından kolayca geçirilir.

Gerilimle sıkışan düğümleri çözmek için kavela gerekebilir. Çok sıkı bir düğümün kavela olmadan çözülmesi imkânsız olabilir.

Kavela bağı ile beraber kullanılınca kavela bir tutacak meydana getirir, ipi elle kavrayıp çekmekten daha güçlü şekilde çekmek mümkün olur.

Demir halatların kollarını ayırmak için madeni kavela kullanılır. Madeni kavela pranga ağzını ayırmak için de kullanılır.

## Etimoloji
Kavela İtalyanca *caviglia* sözcüğünden Türkçeye girmiştir. İtalyancaya, Latinceden, *clavicula* (tahta çubuk) olarak girmiştir. Latincede *clavis* ‘anahtar, sürgü, çubuk’, *-cula* eki  ‘küçük’ demektir.

## Ayrıca bakınız
*Kaşkaval

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Kavela fotoğrafları.
Çukçice

**Çukçice** ya da **Çukçi dili** (kendilerince *ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ*), Rusya'ya bağlı Çukotka Özerk Okrugunda Çukçiler tarafından konuşulan Çukçi-Kamçatka dilleri ailesinden Paleosibirya dili.

Rusya 2002 nüfus sayımına göre 15.700 Çukçi nüfustan anadilini konuşan kişi sayısı yaklaşık 7.700 dir. Çukçilerden etkilenen komşu halk Sibirya Yupikleri arasında Çukçice bilenler de vardır.

Tükenme tehlikesindeki Çukçice, UNESCO'nun Tehlikedeki Diller Kırmızı Kitabında yer almaktadır.

## Alfabe
Çukçicenin ilk resmi alfabesi Vladimir Bogoraz tarafından 1931 yılında düzenlenen Latin kökenli alfabedir:

1937 yılında Kiril kökenli alfabe kullanılmaya başlandı:

NOTLAR:
# 1950 lerde iki harf değiştirildi: **К' к**' = **Ӄ ӄ ** ; **Н' н**' = **Ӈ ӈ **
# 1980 lerde yeni bir harf eklendi: **Ԓ ԓ**

## Örnekler
* **Ԓыгъоравэтԓьан** *tekil* **Ԓыгъоравэтԓьат** *çoğul* - Çukçi
* **левыт** - baş
* **мури** - biz
* **тури** - siz
* **ытри** - onlar
***лиг-лиг** - yumurta
* **йъаяӄ** - martı
* **вэтлы** - kuzgun
* **ятъёл** - tilki
* **кэйӈын** - boz ayı
* **рыркы** - mors
* **мэлёталгын** - tavşan
* **ыннээн** - balık
* **к'улгык'ул**, **к'улгын** - balık derisi
* **мэмыл** - fok
* **нэннэт** - su samuru
* **ыттъын** - köpek
* **вопӄы** - sığın (*Alces alces*)
* **оргоор** - ren geyiği ya da köpek kızağı
* **ы'ттъин вины** - köpek kızağı
* **вээм** - ırmak
* **ръэт** - yolculuk
* **льэлеӈ** - kış
* **кыткыт** - ilk bahar
* **гыроӈэт** - ilk bahar
* **элен**, **элеӈит ** - yaz
* **гытган** - ilk güz
* **ӄэтыӈӈон** - son güz
***ным-ным** - köy
* **яраӈы** / **ярат** - ev
***нымытваран** - konut; daire
***малявран** - hastane
***калеткоран** - okul
***кынъёран** - çocuk parkı
***велыткоран** - dükkân
* **ӄэмэӈы** - ağaçtan oymak tabak
* **койӈын** - fincan
* **чайкок** - çaydanlık 
* **вонны** - kaşık
* **айкол** - post yatak
***эвиръыт** - elbise
***иръын** - ren geyiği derisinden iki kat dikilmiş kadın ve erkek üst giyimi (Rusça *кухлянка* 
* **мычыквын** - gömlek
***лилит** - kolçak
***къэли** - şapka
* **ыннэн** - bir, 1
* **ӈирэӄ** - iki, 2 
* **ӈыроӄ** - üç, 3
* **ӈыраӄ** - dört, 4
* **мытлыӈэн** - beş, 5
* **ыннанмытлыӈэн** - altı, 6
* **ӈэръамытлыӈэн** - yedi, 7
* **амӈырооткэн** - sekiz, 8
* **ӄонъачгынкэн** - dokuz, 9
* **мынгыткэн** - on, 10

## Kaynakça
*Елена Нутэкэв, Уроки чукотского языка
*А. П. Володин & П. Я. Скорик (1997), Чукотский Язык, Языки мира. Палеоазиатские языки. - М., 1997. - С. 23-39

## Dış bağlantılar
*Koryak-Chukchi Topical Dictionary
*Алваӈ вальыт лымӈылтэ (Çukçice okuma parçaları)
*Chukchee Homepage
Yafa Saat Kulesi

**Yafa Saat Kulesi** (, *Migdal HaŞaon Yafo*) İsrail'de Osmanlı döneminde dikilmiş yedi saat kulesinden biridir. Diğerleri Safed, Akka, Nasıra, Hayfa, Nablus (Batı Şeria) ve Kudüs'e dikilmiştir fakat bunlardan sonuncusu şu anda ayakta değildir.

Yafa Saat Kulesi antik şehir olan Tel Aviv'e bağlı Yafa'nın kuzey girişinde, Yefet Sokağı'nda bulunur. Kireç taşından yapılmış kulede iki adet saat ve bir de 1948 Arap-İsrail Savaşında ölen İsraillilerin anısına plaket bulunur.

## Tarihçe
Kule, Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in hükümdarlığının 25. yıldönümü şerefine inşa edildi. İnşaat Joseph Bey Moyal önderliğinde yerel Araplar ve Yahudilerin destekleriyle yapıldı.

Kulenin temeli Eylül 1900'de atıldı. İki yıl içinde ilk iki kat tamamlanıp üçüncü kata başlandı. 1903'te saat kulesi tamamlandı. Akka'daki Khan al-Umdan kulesine benzetilen yapı da aynı amaçla dikilmişti. Bu okazyon nedeniyle Osmanlı İmparatorluğunun genelinde yüzden fazla saat kulesi inşa edildi.

Kule dikilmeden önce üzerinde bulunduğu meydan 19. yüzyılda hükûmet binalarının, ekonomi merkezlerinin ve ulaşım bağlantılarının bulunduğu önemli bir mekandı. Mahmud Cami'ye giden yolda bulunan polis istasyonunun yerine dikilen saat kulesi kireç taşından yapılmış, üç katlı ve iki saatlidir.

1965'te renove edilen Yafa Saat Kulesi'ne yeni saatler konulup Yafa'nın tarihini anlatan Arie Koren'in renkli cam mozaiki eklendi. Uzun bir süre bakımsız kalan saat 2001'de gece ışıkları eklenerek tekrar renove edildi. 2005-06'te ise tekrar bakımdan geçen kulenin etrafındaki sokaklara trafik düzeni oturtuldu.

2004'te İsrail'in 1.3 Şekellik pullarına konu oldu. Bu "Osmanlı saat kuleleri pul serisi"nde Safed, Akka, Hayfa ve Kudüs'teki saat kuleleri kullanıldı.

## Mimari
Kule 3 katlıdır. Tepesinde 2 tane saat ve 4 tane pencere bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
*Yafa
*Tel Aviv
Unsere Zeit

**Unsere Zeit** (**UZ**) 1969 yılında kurulan sosyalist Alman gazetesi - Alman Komünist Partisi (DKP) yayın organı.

## UZ Mannheim – Bir öncü proje
DKP'nin aynı isimli bu öncü gazetesi, 1962 yılının Mayıs ayından, 1964 yılının Nisan ayına kadar iki haftada bir çıkan, on iki sayfalık, 2500 - 3000 adet tirajı olan bir gazete olarak Mannheim'da yayınlandı. Sahibi Mannheim'li tesviyeci ve sendikacı Eugen Straub'dı. Karlsruhe Eyalet Mahkemesi Savcılığı, gazete projesi nedeni ile, Straub'a, 1956 yılında çıkan komünist partinin yasaklanması hakkındaki kanuna karşı gelmek suçundan dava açtı. UZ Mannheim'in redaktörü Eberhar Weber'di. Weber daha sonraları 1968 yılında yeni kurulan DKP'nin üst yöneticilerinden birisi oldu ve 1986 yılında Progress - Presse - Agentur'un şef redaktörü olana kadar partinin basın sözcülüğünü yaptı. Weber bir süre de, o zamanlar günlük bir gazete olarak yayınlanan, partinin yayın organı "UZ - Unsere Zeit" gazetesinin yardımcı şef redaktörü olarak çalıştı.

## UZ'in tarihsel gelişimi
Unsere Zeit'in ilk sayısı, Essen'de 12 - 13 Nisan 1969 tarihinde yapılan DKP kongresi öncesi 3 Nisan 1969 tarihinde çıktı. Gazete, 1969 - 1973 tarihleri arasında parti başkanlığı yapan Kurt Bachman tarafından yayınlandı. İlk şef redaktör Gerd Deumlich oldu. 13 Mart 1972'de yayınlanan 11. sayıdan itibaren UZ gazetesi, başlığa "DKP'nin Gazetesi" alt başlığını ekledi ve gazete künyesinde yayıncı olarak Bachmann yerine "DKP Parti Yönetimi" yer aldı. 80'li yıllarda gazetenin şef redaktörlüğünü Georg Polikeit yaptı.
Homomonument

**Homomonument**, Hollanda'nın başkenti Amsterdam'ın merkezinde bulunan bir anıttır. Eşcinselliğinden dolayı eziyete tabi tutulmuş bütün gey ve lezbiyenlerin anısına kurulmuştur. 5 Eylül 1987'de halka açılan anıt, Keizersgracht kanalı bankında, tarihî Westerkerk kilisesine yakın mesafede bulunur. Daha büyük bir üçgen oluşturacak bir şekilde zemine oturturulan granitten yapılmış üç tane büyük pembe üçgenden oluşur. Homomonument "inkâr, baskı ve ayrımcılığa karşı mücadelelerinde geyler ve lezbiyenlere ilham vermek ve [onları] desteklemek" amacıyla tasarlanmıştır.

## Galeri

Dosya:Ac.homomonument.jpg|Uçların bir tanesi. Tamamen zeminin içine oturturulmuştur. *Geçmişi* simgeler.
Dosya:Amsterdam-Homomonument-05.jpg|Uçların bir tanesi. Nehrin içine doğru batan basamakları vardır ve çiçeklerle kaplanmıştır. *Günümüzü* simgeler.
Dosya:Amsterdam-Homomonument-04.jpg|Uçların bir tanesi. Diğer uçların aksine bu uç bir yükselmiş platformdur. *Geleceği* simgeler.
Dosya:Homomonument Pulse memorial.jpg|Pulse gece kulübündeki saldırının kurbanlarına saygı duruşu, Haziran 2016.


## Dış bağlantılar

*Resmî site /
*Inspiritus'taki Homomonument sayfası
Koryaklar

**Koryaklar**, Rusya'da 1 Temmuz 2007'de Kamçatka Oblastı ile Koryak Özerk Okrugu (günümüzde Koryak Okrugu)'nun birleşmesinin sonucu kurulan Kamçatka Krayı'nda yaşayan Çukçi - Kamçatka halklarından biri.

Adları ren geyiği için kullandıkları *ӄораӈа* kelimesinden gelir.

Koryaklar iki ana gruba ayrılır:

* Ren geyiği çobanlığı yapan göçebe **Tundra Koryakları** ya da **Çavçuvenler** (*чав'чывав' *)
** Apukinler
** İtkanlar
** Kamenler
** Parenler
* Kıyı balıkçılığı yapan yerleşik **Kıyı Koryakları** ya da **Nımılanlar** (*нымылъын, нымылъу*). Adları *нымным* ('köy') kelimesinden gelir.
** Alutorlar (*элутэлг'у*)
** Karaginler (*ӄаяӈынылг'у*)
** Palanlar (*в'эемлелг'у*)

## Komşuları
Batıda Evenler, güneyde Alutorlar, doğuda Kerekler, kuzydoğuda Çukçiler ile komşudurlar.

İzole dilli Nivihler ile Koryaklar arasında kültürel ve bazı lingüistik benzerlikler bulunmaktadır.

## Kaynakça
Gareth Jelleyman

**Gareth Anthony Jelleyman** (d. 14 Kasım 1980, Holywell) Galli futbolcudur. Genellikle savunmanın sol kanadından oynayan futbolcu zaman zaman orta alanda da görev yapmaktadır.

## Kariyeri
Profesyonel kariyerine İngiltere'de başlayan futbolcu, şu anda İngiltere'de Boston United FC forması giymektedir.
Koryakça

**Koryakça** ya da **Koryak dili** (kendilerince *нымылг’ын - nımılg'ın*), Rusya'ya bağlı Koryak Bölgesinde Koryaklar tarafından konuşulan Çukçi - Kamçatka dilleri ailesinden Paleosibirya dili.

Rusya 2002 nüfus sayımına göre, 8.743 kişilik Koryak nüfusundan yalnızca 3.000 kişi anadilini konuşabiliyor. 2010 sayımında ise 1665 kişi bu dili konyştuğunu beyan etmiştir bu da toplam Koyak nüfusunun %21'ine denk gelmektedir.

## Alfabe
Koryakçanın ilk alfabesi 1931 yılında düzenlenen Latin kökenli alfabedir:

NOTLAR:
# 1933 yılında **Є є**  harfi **C c** biçiminde değiştirildi  

1937 yılında Kiril kökenli alfabe kullanılmaya başlandı. 1960'larda şekillenen en son biçimi:

NOTLAR:
# 1937 yılındaki ilk alfabe Rus haflerine **Нг нг** harfleri eklenerek oluşturuldu
# 1950'lerde yeni harfler eklendi: **В'в' Г'г' К'к' Н'н**

## Örnekler
* **г'ыла** ; **ылла g'ıla ; ılla** - anne
* **эньпич enpiç** - baba
* **кайтакалнын kaytakalnın** - erkek kardeş
* **ылвэг'ыл ılveg'ıl** - yabani ren geyiği 
* **ӄойаӈа** ; **ӄораӈа qoyanya ; qoranya** - evcil ren geyiği
* **явакой yavakoy** - kızağa sürülen ren geyiği
* **г'эякой g'eyakoy** - binilen ren geyiği
* **ынныын ınnıın** - balık
* **чолёна çolyona** - tuzlama balık
* **тэв'г'эл tev'g'el** - kurutma balık
* **лиглиг liglig ** - yumurta
* **ывынг'ын ıvıng'ın** - meyve
* **тигыт tigıt** - kayak
* **в'алвыягыт v'alvıyagıt** - avcı kayağı
* **мылгыг'ый mılgıg'ıy** - av tüfeği
* **нутэнут nutenut** - tundra
* **умкылв'ын umkılv'ın** - tayga
* **гыйник gıynik** - hayvan
* **налтын naltın** - deri

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Kerki

**Kerki** (), Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Sederek Rayonu'na bağlı bölge ve köyün adıdır. Bu bölge Azerbaycan toprakları ile bağlantısı yoktur ve tamamen Ermenistan toprakları içinde eksklav bir bölgedir.

Bölge 1990 yılından itibaren Ermenistan'ın işgali altındadır. İşgalden sonra köyün mülteci sakinleri için Kengerli Rayonunda Yeni Kerki adında yeni bir yerleşim yeri yapılmıştır.

## Kaynakça
Dursun Uyar

**Dursun Uyar** (d. 1 Mayıs 1958, Yozgat), Türk iş insanı ve Yimpaş Holding Yönetim Kurulu Başkanı.

1 Mayıs 1958 tarihinde Yozgat’ın Divanlı köyü'nde doğdu. Doğduğu köydeki ilkokulu bitirdikten sonra, 1967 yılında Yozgat'ta başladığı orta ve lise öğrenimini, 1974 yılında Çorum'da tamamladı.

1975 yılında Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ni kazanarak yüksek öğrenimine başladı. Mezun olduktan sonra üç yıl edebiyat öğretmenliği yaptı.

1982 yılında öğretmenlikten istifa etti. Aynı yıl bir grup arkadaşı ile Yimpaş'ı kurdu. Küçük mağazalarla ticaret yolculuğuna başlayan Uyar, Yimpaş'ın Yönetim Kurulu Başkanlığını yaptı. Kuruluşun çok ortaklı anonim şirkete dönüşümünü sağladı. Yimpaş'ın halka açılımı ve ortak sayısının artması sebebiyle, 1990 yılında Yimpaş Holding'in kurulmasına öncülük eden Dursun Uyar, Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendi. Bu yıldan itibaren kurulan veya devralınan çok sayıda şirketin başkanlığını yapmaktadır.

Halen merkezi Yozgat'ta bulunan Yimpaş Holding,Yimpaş A.Ş., Yimpaş Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanlıkları görevlerini sürdürüyor. Ayrıca bu şirketlerin iştirakiyle kurulan veya birçok şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yerine getiriyor. Evli ve beş çocuk sahibidir.

## Mahkûmiyet
Dursun Uyar 2002 yılında "Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet ve izinsiz halka arz" suçundan hakkında açılan dava sonucu iki yıl hapse mahkûm oldu. Sağlık nedenlerinden ötürü infazı belli sürelerle ertelendi. 27 Aralık 2007 tarihinde teslim olmak için Karabük'e giderken Eskipazar ilçesinde tutuklanarak Karabük Kapalı Cezaevi'ne konuldu. İnfaz Yasası uyarınca 2 yıllık cezası için 9 ay 19 gün cezaevinde kalan Uyar, 15 Ekim 2008 tarihinde tahliye oldu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Yimpaş Holding resmî sitesi
Yukarı Eskipara

**Yukarı Eskipara**, Azerbaycan'ın Kazak rayonu'na bağlı bölge ve köyün adıdır. Bu bölge Azerbaycan toprakları ile bağlantısı yoktur ve tamamen Ermenistan toprakları içinde eksklav bir bölgedir.

Bölge 1990 yılından itibaren Ermenistan tarafından işgal altındadır.

2020 Dağlık Karabağ Savaşı sonrası imzalanan ateşkes antlaşması uyarınca Berhudarlı eksklavı ile birlikte Azerbaycan'a verilmiştir.

## Kaynakça