Minimalizm

**Minimalizm**, modern sanat ve müzikte, kökeni 1960'lara giden, sadelik ve nesnelliği ön plana çıkaran bir akımdır. *ABC sanatı*, *minimal sanat* gibi tabirlerle de anılır.

Minimalizm, sadeleşme ve basitlik arayışını benimseyen bir akımdır ve kökenleri eski felsefi ve manevi öğretilere dayanır.Hegel, minimalizmi “Sade ama basit olmayan, yalın ama yavan olmayan bir güzellik anlayışıdır” şeklinde tanımlamaktadır. Kant ise minimalizmin “Akla, hem de saf akla hitaben sadece saf akıl ile haz alınan bir güzellik” olduğunu belirtmektedir. Minimalizme birçok katkısı olan mimar Ludwig Mie van der Rohe’ye göre minimalizm; fakirlik, yoksunluk, eksiklik değildir, aksine bilinçli bir seçimdir, zor olanı seçmektir, azla çok iş yapmaktır.Sanat, müzik ve sosyal yaşamda farklı şekillerde kendini gösteren minimalizm, özellikle soyut dışavurumculuğa bir tepki olarak sanatta şekillenmiştir. Sanatta, nesnenin sadece "nesne olma" özelliğini vurgulamayı amaçlar. Sosyal yaşamda ise, günümüz tüketim kültürüne, israfa ve karmaşık yaşam tarzlarına bir karşı duruş olarak ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir ve çevre dostu yaşam tarzlarını teşvik eder. Temelde aşırı tüketimden kaçınmayı, sadelik ve basitliği savunur. Minimalizm, Stoacılardan Budistlere kadar kökeni kadim felsefelere dayanır ve İslam tasavvufi öğretilerinde de kendine yer bulur. Minimalist bir yaşam tarzı, daha az stres, daha fazla özgürlük, düzen, anlamlı ilişkiler, zaman tasarrufu ve üretkenlik gibi avantajlar sağlar.

## Görsel sanatlarda minimalizm

Soyut dışavurumculuğun biçime ve duyguya verdiği aşırı öneme karşı bir tepki olarak, *nesnenin nesne olma özelliğine* dikkat çekmek ve ifade, tarihsel, sembolik anlamlarını minimuma indirmek amacıyla hareket etmiştir. Minimalist sanatçılar, nesnelere ve nesnelliğe olan bu ilgi nedeniyle genellikle heykel üzerinde yoğunlaşmışlardır. Bu alandaki önemli isimler arasında Carl Andre, Sol LeWitt, Robert Morris, Richard Serra, Frank Stella, Robert Smithson, Donald Judd, Dan Flavin, Eva Hesse, Yayoi Kusama sayılabilir. Süreç sanatı, arazi sanatı, performans sanatı ve enstalasyon sanatı minimalizmden etkilenerek ortaya çıkmıştır.

Minimalizm, dönemin modernist sanat tarihçileri tarafından eleştirilmiş, Clement Greenberg tarafından tanımlanan resim ve heykelin modern diyalektiğinin yanlış anlaşılması sonucu ortaya çıktığı iddia edilmiştir. Bu eleştirilerin en bilineni Michael Fried tarafından minimalizmin teatral olma özelliği üzerinden yapılmıştır. Fried'e göre minimal heykelin izleyici ile karşılaşması fiziksellik üzerinden işler ve bakma eylemini bir gösteriye indirger.

## Müzikte minimalizm
Görsel sanatlara benzer şekilde, müzikte de minimalizm, biçimciliğe tepki olarak çıkmış, müzikteki duygusal sterilliği, entelektüel karmaşıklığı ve diğer biçimleri ortadan kaldırma amacı gütmüştür. Minimalist sıfatı müzikologlar tarafından La Monte Young, Terry Riley, Philip Glass veya Steve Reich'ın aralarında olduğu bazı bestecilerin indirgemeci ve yinelemeli kompozisyonlarını karakterize etmek için kullanılmıştır. Gereksiz detaylardan ve süslemelerden kaçınan ve genellikle elektronik müzik aletine dayanan minimalist müzik, uzayan bir süre boyunca çok basit akorsal kalıpların tekrarıyla ve ritim, melodi ve armoni karmaşasının kasıtlı azaltmasıyla oluşur. Minimalist müzikte çizgisel gelişim, motif, ton ve makam gibi geleneksel unsurlardan kaçınılarak tekrarın kullanımıyla kompozisyona yapı ve uyum kazandırılır.

Wim Mertens'e göre müzikte kompozisyonun uzunluğu belirleyici olmamalıdır. Aynı şekilde minimalist dansta hareketsiz bölümleriyle ve temel hareketlerin en aza indirgenmesiyle durağanlık sergiler.

Minimalist besteciler arasında Philip Glass, Steve Reich, Terry Riley, Michael Nyman, La Monte Young, John Adams, Yann Tiersen ve Peter Machajdík sayılabilir.

## Dijital Minimalizm
Dijital minimalizm, dijital dünyadaki araçları sadece *gerçek bir değer sağladığında ve bilinçli bir şekilde* kullanmayı savunan bir yaşam felsefesidir. Amaç, teknolojiden tamamen kopmak değil; aksine, dijital araçların yaşam kalitesine katkı sağladığı ölçüde ve dozunda kullanılmasıdır.

Dijital minimalizm, aynı zamanda zihinsel dağınıklığın, ekran bağımlılığının ve sürekli dikkat dağınıklığının önüne geçerek odaklanma gücünü artırır, üretkenliği destekler.

## Mimaride Minimalizm

Minimalizm, bir fikri minimum sayıda renk, biçim, çizgi, doku ve değer kullanarak vurgulamak anlamıyla değerlendirildiğinde mimarideki karşılığı, "en az malzemeyle en yalın, en ekonomik ve en işlevsel sonuca ulaşmak" olarak tanımlanabilir. Minimalist mimarlığın kökenleri, işlevselciliğin ön plana çıktığı Bauhaus ekolüne dayanır ve De Stijl hareketi de bu akım üzerinde büyük bir etki yapmıştır. Theo Van Doesburg, Gerrit Rietveld ve Piet Mondrian, sadelik, bütünlük ve mükemmellik arayışında resim, tasarım ve mimarlıkta bu akımın öncülerindendir.

Minimalist mimarlar, yapay mimari ile doğal çevre arasındaki dengeyi sağlamaya gayret gösterirler. Uyum sağlamaya çalışırken geometrik formlar, çıplak duvarlar, basit malzemeler ve estetik tasarımlar kullanılır. Her şey bir düzen içindedir ve göz yorucu detaylardan kaçınılır. Minimalizm, yalnızca beyaz renk kullanmakla sınırlı değildir; iç mekan tasarımında sade ve basit çizgiler tercih edilerek fazla olan her şey ortadan kaldırılır. Minimalist mimari de bolca kullanılan tek şeyin aydınlatma olduğu söylenebilir.

Minimalist yapı tasarımlarında işlevsellik, sıcaklık, rahatlık ve sadelik ön plana çıkar. Bu yapılar, karmaşıklıktan uzak, anlaşılır ve basit bir düzene sahiptir. Minimal iç duvarlar, sade tasarımlar ve bol güneş ışığı, minimalist mimarinin karakteristik özelliklerindendir. Cephelerde ise basit malzemeler, girinti ve çıkıntılardan kaçınılması, doğaya saygı gösterilmesi gibi unsurlar minimalist mimarinin temel ögelerindendir.

Minimalist mimaride ortaya çıkan ürünün ihtiyacı giderecek nitelikte olmasını beklenirken, ürünün kendisinden başka bir nesneyi, fikri veya tasarımı sembolize etmesi karmaşa olarak görülmektedir. Biçim, alan düzenlemesi, detay ve sadelikle daha iyi bir tasarımı hedeflendiği için tasarımın amacının ve işlevinin dışında hiçbir süs, dekor ya da yapı kullanılmaz.

## Ayrıca bakınız
* Postminimalizm

## Kaynakça