Syevyerodonetsk Muharebesi (2022)

**Syevyerodonetsk Muharebesi**, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Doğu Ukrayna Taarruzu'ndaki Donbas Muharebesi'ndeki askeri bir muharebeydi. Syevyerodonetsk şehri, istiladan önce Luhansk Oblastı'nın idari merkezi olarak görev yaptı. Mayıs 2022'ye kadar, Syevyerodonetsk ve komşu Lısıçansk şehri, bölgenin Ukrayna kontrolü altında kalan tek önemli bölgeleriydi. 14 Haziran 2022'ye kadar Rus kuvvetleri şehrin çoğunu kontrol altına aldı ve tüm kaçış yollarını kapattı.

24 Haziran 2022'de Ukrayna birliklerine şehirden çekilmeleri emredildi ve ertesi gün Rus ve Rus yanlısı ayrılıkçı güçler Syevyerodonetsk'i tamamen ele geçirdi.

## Arka plan

İkiz şehirler Syevyerodonetsk ve Lısıçansk, 2014'te Donbas Savaşı sırasında Rus yanlısı ayrılıkçılar ile Ukrayna ordusu arasında bir dizi muharebeye sahne oldu. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinın başlamasından kısa bir süre sonra, 28 Şubat'ta Rus kuvvetleri Syevyerodonetsk'i bombalamaya başladı. Luhansk Oblastı Valisi Serhiy Hayday'a göre, bir kişi öldü ve çok sayıda kişi yaralandı. Gaz boru hatları da bombardımandan etkilendi. 2 Mart'ta Syevyerodonetsk yakınlarındaki hemen hemen tüm köylerde çatışma yaşandığı bildirildi. Rus kuvvetleri, bomba sığınağı görevi gören bir okul spor salonu da dahil olmak üzere şehri bombalamaya devam etti. Hiçbir ölüm bildirilmedi. O gün 15.20'de Ukraynalı yetkililer, Rus kuvvetlerinin Ukrayna hatlarını şehre doğru kırmaya çalıştığını, ancak geri püskürtüldüklerini söyledi.

İstiladan bir ay sonra Rusya, Luhansk Oblastı'nın %93'ünü kontrol ettiğini iddia ederek Syevyerodonetsk ve Lısıçansk'ı bölgedeki stratejik açıdan önemli Ukraynalı sığınaklar olarak bıraktı. Rusya'nın Syevyerodonetsk'i ele geçirme planları, yakınlardaki kuzeydeki Rubijne ve güneydeki Popasna şehirlerindeki başarılarına bağlıydı. 6 Nisan'a kadar Rus kuvvetlerinin Rubijne'nin %60'ını ele geçirdiği bildirildi ve top mermileri ve roketler Syevyerodonetsk'e "düzenli ve sürekli aralıklarla" düşüyordu. Ertesi gün, 128. Dağ Taarruz Tugayının kuvvetleri, Rus kuvvetlerini Kreminna kasabasından 6–10&nbsp;km uzağa sürdüğü bildirilen bir saldırı gerçekleştirdi.

9 Nisan'da, Rus 4. Muhafız Tank Tümeni unsurlarının Syevyerodonetsk yakınlarında toplandığı bildirildi. 11-12 Nisan tarihleri arasında bölgede devam eden Rus saldırıları hiçbir zemin kazanmadı. 18 Nisan'da Rusya, Doğu Ukrayna'daki saldırısını yenileyerek Syevyerodonetsk'e hava saldırıları başlattı. Nisan ayının sonunda, Syevyerodonetsk'in sivil nüfusunun çoğu kaçmıştı. Nisan ayı sonlarında, Rus kuvvetleri Donetsk ve Luhansk oblastlarının kalan işgal edilmemiş topraklarını tamamen ele geçirmek için 800&nbsp;km boyunca topyekün bir taarruz başlattı.

## Muharebe

### Kuşatma girişimleri

6 Mayıs'ta Rus ve Luhansk Halk Cumhuriyeti (LHC) güçleri Syevyerodonetsk'in eteklerinde, şehrin hemen kuzeyindeki Voevodivka köyüne saldırırken, güneydoğudaki Voronove köyünü de ele geçirdi. Diğer köyler de şehri kuşatmak amacıyla saldırıya uğradı. Daha sonra, şehrin belediye başkanı Oleksandr Stryuk tarafından Syevyerodonetsk'in "neredeyse kuşatılmış" olduğu bildirildi. Sonraki günlerde Rus ve ayrılıkçı güçler, Syevyerodonetsk'i güneyden kesmek amacıyla Bilohorivka, Voevodivka ve Lısıçansk'a saldırdı. Popasna'yı da ele geçirdiler.

9 Mayıs'ta LHC birliklerinin Nıjnie'nin kontrolünü ele geçirdiği ve Syevyerodonetsk'in güneydoğusundaki iki yerleşim yeri olan Toşkivka'ya saldırmaya başladığı bildirildi. Rus kuvvetleri Syevyerodonetsk'i batıdan daha fazla kuşatmaya çalışırken, Rubijne, Voevodivka ve Bilohorivka'da ağır çatışmalar devam etti. Ertesi gün, Rusya ordusu şehre ve çevresine saldırılarına devam etti - Ukrayna kuvvetleri, Bilohorivka civarında Donets Nehri üzerindeki bir Rus duba köprüsünü yok etti, Rus ilerlemesini engellemeye çalıştı ve bildirildiğine göre bu süreçte neredeyse tüm Rus taburunu yok etti. Ukrayna bölgesel polis şefi Oleh Hrıhorov'a göre, Syevyerodonetsk ve doğrudan komşusu Lısıçansk, Rus topçuları şehre kalan açık yolları serbestçe vurabildiği için taktiksel olarak kuşatılmıştı. Şehirlerde elektrik ve su kesintileri yaşandı ve on binlerce sivil temel ihtiyaçlardan yoksun kaldı. 12 Mayıs'a kadar Rus ve LHC kuvvetleri, Rubijne Muharebesi'nde Ukrayna kuvvetlerini yendi ve şehrin tam kontrolünü sağlayarak Syevyerodonetsk'i kuşatma girişimlerini ilerletti.

Çoğunlukla, Rusya daha sonra Syevyerodonetsk ve Lısıçansk çevresine yönelik kara saldırılarını durdurdu ve topçu bombardımanlarıyla sınırladı. Rus yanlısı güçler bunun yerine iki şehrin kuşatmasını tamamlamaya odaklandı. Bu amaçla kuzey cephesinde İzyum çevresinde ve güneyde Bahmut'a doğru saldırdılar. Kuzey saldırıları çok az ilerleme kaydetti veya hiç ilerleme kaydetmedi, ancak güneyde Rusya birkaç gün süren yoğun çatışmalarda sınırlı ilerleme kaydetti. Çatışma esas olarak Toşkiva, Pılpçatıne, Hirske ve Zolote dahil olmak üzere bir dizi köyde yoğunlaştı.

### Şehre saldırı
27 Mayıs'ta Rusya, henüz şehri kuşatmamış olmasına rağmen Syevyerodonetsk'e doğrudan kara saldırısına başladı. Çeçen Kadırovtsılar şehrin kuzeyindeki Mir Oteli'ni ele geçirdiler. Bu arada, diğer Rus ve ayrılıkçı güçler kentsel alanlarda bir cep oluşturma girişimlerini sürdürdüler, kuzeyden Rubijne yakınlarında ve güneybatıdan Ustınivka ve Borisvske'de saldırdılar. Daha batıda, Rusya, Ukrayna'nın Syevyerodonetsk-Lısıçansk'a olan tedarik hatlarını bozmak için Lıman ve Siversk gibi bir dizi alanda yavaş yavaş ilerlemeye devam etti. Ertesi gün, 28 Mayıs'ta Rusya, Syevyerodonetsk'te sınırlı kazanımlar elde etti. Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), savaşın bu noktada Rus kuvvetleri için zaten çok maliyetli olduğunu ve saldırı yeteneklerini potansiyel olarak tüketebileceğini savundu. ISW, hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın ağır kayıplara uğradığını gözlemledi, ancak Rus yanlısı birliklerin yerine yenisini koymasının daha zor olduğunu savundu.

29 Mayıs'a kadar Rus kuvvetleri şehre tam bir saldırı başlattı. Ukrayna kuvvetleri saldırıları püskürttü, ancak Rusya'nın kuşatma çabalarını engelleyemedi. Rus kuvvetleri Ukraynalı askerlerle yakın mesafeli çatışmalara girdi ve bildirildiğine göre "şehrin ortasında" çatışmalar yaşandı.

31 Mayıs sabahı, Rus kuvvetleri şehrin üçte biri ile yarısını kontrol etti. Ruslar şehirde ilerleyip şehri ikiye böldü. Günün ilerleyen saatlerinde Ukrayna, Syevyerodonetsk'in yüzde 70 ile 80'inin, ve çevredeki köylerin çoğunun Rus kontrolü altında olduğunu doğruladı. Luhansk Oblastı Valisi Serhiy Hayday, “bazı Ukrayna birlikleri; daha avantajlı, önceden hazırlanmış pozisyonlara çekildi” dedi.

Ukrayna'ya göre, 1 Haziran'da Azot Kimya Tesisi Rus bombardımanıyla vuruldu ve bir nitrik asit tankı havaya uçarak insanları içeride kalmaya zorladı. Ertesi gün, 800 civarında sivilin Azot fabrikasının altındaki sığınaklarda saklandığı belirtildi. Bu arada Vali Hayday, Rus kuvvetlerinin şehrin merkezine ulaştığını söyledi. Ukrayna kuvvetleri, altı Rus askerini esir aldıklarını ve 200 kişiyi öldürdüklerini iddia etti.

Birleşik Krallık Savunma Bakanlığına göre, 2 Haziran itibarıyla Rusya, Syevyerodonetsk'in çoğunu kontrol altına almıştı. Ertesi gün, 3 Haziran, bir Ukrayna karşı saldırısı, şehir içinde kaybettiği toprakların yüzde 20'sini geri aldı. Hayday, Ukrayna kuvvetlerinin bir dizi Rus saldırısını püskürttüğünü ve ekipmanı imha ettiğini belirtti. Ayrıca Rusya'nın "Syevyerodonetsk'teki tüm rezevrlerini imha ettiğini" ve "şehre yiyecek ve ilaç ulaştırmanın imkansız olduğunu" belirtti. Hayday, Rusya'nın Ukrayna takviyelerini ve yardım dağıtımını önlemek için Donets üzerindeki köprüleri havaya uçurduğunu da sözlerine ekledi. Bir Gürcü ve Portekiz vatandaşı da dahil olmak üzere Ukrayna Yabancı Lejyonunun en az 12 üyesi şehirde savaşıyordu. Reuters'e göre, iki gazeteci yaralandı ve şoförleri Syevyerodonetsk yakınlarında öldürüldü.

Vali Hayday, Rus general Aleksandr Dvornikov'un "10 Haziran'a kadar Syevyerodonetsk'i tamamen ele geçirme veya Lısıçansk-Bahmut otoyolunu tamamen kesip kontrol altına alma görevini üstlendiğini" belirtti. Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Rusya'nın, Luhansk Halk Cumhuriyeti'nden (LHC) askerler de dahil olmak üzere Rus kayıplarını azaltmak için kendi askerleri dışında güçler kullanarak Suriye'de kullanılanlara benzer taktikler kullandığını söyledi. Bu askerler, normal Rus askerleri kadar iyi eğitimli veya donanımlı değildiler.

6 Haziran'da Hayday, Ukrayna'nın durumunu şöyle anlattı: "Savunucularımız bir süre karşı saldırıya geçmeyi başardılar - şehrin neredeyse yarısını kurtardılar. Ancak şimdi durum bizim için tekrar kötüleşti." Lısıçansk-Syevyerodonetsk yolu ile ilgili olarak, Rusların bu yolu kontrol etmediğini, ancak tüm güzergahın bombalandığını söyledi. "Ruslar büyük rezervler biriktirdi. Bu rotayı almak için yeterli güce sahip olup olmayacaklarını zaman gösterecek." dedi. Rus kuvvetlerini sayı ve teçhizat açısından "tek kelimeyle inanılmaz" olarak nitelendirdi. Rus kuvvetlerinin "standart yakıp yıkma taktikleri" uyguladığını bildirdi. Ukrayna askeri istihbarat başkanı Tümgeneral Kırılo Budanov, Ukrayna kuvvetlerinin "düşmanın topçuda on kat avantajına" rağmen yavaş yavaş ilerlediğini belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Lısıçansk'ı ziyaret ederek, "Dayanıyoruz" ve "onlardan daha fazlası var ve onlar daha güçlü" dedi ve Ukrayna ordusunun, cephede belirgin Rus taktik üstünlüğüne rağmen şehirdeki mevzilerinden vazgeçmeyeceğine söz verdi.

Ukrayna Ulusal Muhafızlarının Svoboda Taburu Komutanı Petro Kuzık, sokak çatışmalarını şiddetli ve "korkunç" olarak nitelendirdi. "Karşı saldırı girişimleri oldu - bazıları başarılı, diğerleri değil. Karşı taraftan sürekli bir baskı var. Bazı tümenler bir blok geri çekilmek zorunda kalırken, bizimki dahil diğer tümenler pozisyonlarını koruyabildi. Ancak tüm bunlar son derece zorlu koşullarda gerçekleşiyor" diyen Kuzık, "tam anlamıyla her ev ve her sokak için savaştıklarını" da sözlerine ekledi. "Bir gün bir blok ileri gidebiliriz, başka bir gün bizi bir blok geri iterler... sadece piyadenin dayanıklılığına güvenemeyiz, ayrıca tanklar ve toplar gibi yeterli birlik ve kaynağa da ihtiyacımız var." dedi.

8 Haziran'da Ukrayna Genelkurmayı, Rus saldırılarını "geri tuttuğunu" söyledi. Ancak BBC'ye göre, askeri analiz "hangi ordunun hangi bölgeyi kontrol ettiğini bilmek zor" dedi. Hayday, "Ordumuz daha müstahkem mevkilere geri çekilmek zorunda kalsa bile, şehir sürekli bombalanırken hiç kimse şehri terk etmeyecek. Yine de bu şehirden vazgeçildiği anlamına gelmez." Bu arada Rusya, "Donbas'taki Ukraynalı grubun insan gücü, silah ve askeri teçhizatta önemli kayıplar yaşadığını" belirtti. Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, "her iki tarafın da son 24 saat içinde kayda değer bir ilerleme kaydetmesinin pek olası olmadığını" gözlemledi. O günün ilerleyen saatlerinde Hayday, Ukrayna ordusunun yoğun Rus bombardımanı nedeniyle şehrin dış mahallelerine geri itildiğini itiraf etti. Azot Kimya Tesisi'nin sahibi Dmitro Firtaş'ın avukatı, tesiste 200'ü çalışan olmak üzere 800 sivilin bulunduğunu söyledi. Hayday, Ukrayna güçlerinin şehirde geride kalan vatandaşları kurtaramadığını söyledi.

9 Haziran'da Hayday, şehrin %90'ından fazlasının Rus kontrolü altında olduğunu söyledi. Svoboda Taburu komutanı Petro Kusık, Ukraynalıların topçu ateşini engellemek için Rus güçlerini şehir savaşına çektiğini söyledi. Ayrıca, "Dün, bizim için başarılı oldu - bir karşı saldırı başlattık ve bazı alanlarda onları bir veya iki blok geriye itmeyi başardık. Diğerlerinde bizi geri ittiler, ama sadece bir veya iki bina. Dün istilacılar ciddi kayıplar verdi - eğer her gün dün gibi olsaydı, her şey yakında sona ererdi." Kusık, topçu ve tıbbi malzeme eksikliğinden şikayet ederek, "Pozisyonlarımızı koruma emri var ve onları tutuyoruz. Cerrahların, askerlerin hayatını kurtarmak için uygun ekipman olmadan yaptıkları inanılmaz.” dedi.

10 Haziran'da Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı şunları söyledi: "10 Haziran itibarıyla, Syevyerodonetsk çevresindeki Rus kuvvetleri şehrin güneyine ilerlemedi. Yoğun sokak sokak çatışmaları devam ediyor ve muhtemelen her iki taraf da çok sayıda kayıp veriyor."

11 Haziran'da LHC yetkilileri, Azot Tesisi'ndeki Ukrayna kuvvetleriyle hava savunma sığınaklarında bulunan 500 sivilin tahliyesine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ve tesiste 400 Ukraynalı askerin daha bulunduğunu söyledi.

12 Haziran'da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, her iki tarafın da "kelimenin tam anlamıyla her metre" için savaştığını söyledi. Ukrayna Başkomutanı Valeriy Zalujyi, topçuların Ruslara karşı "on kat avantaj" sağladığını iddia etti. LHC'nin başkanı Leonid Paseçnik'e göre, Azot Tesisi'nden Syevyerodonetsk'i bombalayanlar Ukrayna kuvvetleriydi. Hayday, savunucuların durumunun zor olmaya devam ettiğini söyledi. "Çatışmalar devam ediyor ama ne yazık ki şehrin çoğu Rus kontrolünde. Sokaklarda bazı konumsal savaşlar yaşanıyor." dedi. Azot fabrikasıyla ilgili iddialara gelince: "Azot fabrikasının abluka altına alınmasıyla ilgili hikaye, Rus propagandacıları tarafından yayılan tamamen yalandır." dedi. Hayday ayrıca Ukrayna televizyonuna Ukrayna kuvvetlerinin sokak savaşlarında başarısız olduğunu ve yerleşim bölgelerindeki çatışmaları Rus topçularının kazandığını söyledi.

13 Haziran'da Vali Hayday'ya göre, Syevyerodonetsk'i Ukrayna'nın geri kalanına bağlayan üç köprünün sonuncusu yıkıldı. Rus kuvvetlerinin şehrin yüzde 70'ini kontrol ettiği bildirildi. Donetsk Halk Cumhuriyeti (DHC) temsilcisi Eduard Basurin medyaya şunları söyledi: "Orada bulunan Ukraynalı birlikler (Syevyerodonetsk'te) sonsuza kadar oradadır." BBC, Donets Nehri'ni geçerek şehre giden üç köprünün de yıkıldığını bildirdi.

14 Haziran 2022'de Ukraynalı kaynaklar, Rusya'nın şehrin yüzde 80'ini kontrol ettiğini ve tüm kaçış yollarını kapattığını kabul etti.
### Ukrayna'nın teslim olma ültimatomunu reddetmesi
15 Haziran'a kadar Syevyerodonetsk'in çoğu "büyük ölçüde harabeye dönmüştü" ve Rusya, Ukraynalı savunucuları "anlamsız direnişi durdurmaya ve silahları bırakmaya" çağırdı. Rus yetkililer, Ukrayna'yı tahliye çabalarını aksatmakla suçlarken, Azot tesisinden Rus topraklarına insani bir koridor açtığını söyledi. Belediye Başkanı Oleksandr Stryuk, Rus kuvvetlerinin şehri çeşitli yönlerden yağmaladığını, ancak Ukrayna kuvvetlerinin tamamen kesilmediğini ve tahliye yollarının hala mevcut olduğunu vurguladı. 15 Haziran'da, Ukrayna'nın şehri teslim etmesi için Rus ültimatomu dikkate alınmadı ve çatışmalar devam etti.

16 Haziran'da, geri çekilebilecek Ukrayna kuvvetlerine Lısıçansk'a doğru çekilme emri verildiği bildirildi. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, "Syevyerodonetsk'e giden dört köprünün yıkılmasına rağmen birkaç lojistik güzergahı koruduğunu" iddia etti. Ertesi gün, 17 Haziran, Rus medyası Ukrayna askerî personelinin "teslim olmaya başladığını" bildirdi. ISW, savaşın, savaşın başka yerlerinde kullanılabilecek Rus güçlerini bağladığını savundu ve Rusya'nın "mevcut savaş gücünün büyük çoğunluğunu diğer ilerleme eksenleri pahasına Syevyerodonetsk ve Lısıçansk'ı ele geçirmek için yoğunlaştırdığını ve bunu yapmak için ağır kayıplar verdiğini" gözlemledi.

18 Haziran'da Vali Serhiy Hayday Telegram'a şunları yazdı: "Şimdi en şiddetli savaşlar Syevyerodonetsk yakınlarında. Onlar [Rusya] şehri tamamen kontrol etmiyor. Savunucularımız her yönden Ruslarla savaşıyor." Ukrayna, şehirdeki kuvvetlerine topçu desteği sağlamak için AHS Krab'ı görevlendirdiğini iddia etti. Ukraynalılar ayrıca Rusya'nın 11. Ayrı Motorlu Tüfek Alayına ağır kayıplar verdiklerini ve onu "savaş kabiliyetini geri kazanmak için muharebe operasyonları alanından" çekilmeye zorladıklarını iddia ettiler. Ukrayna Genelkurmayı, "topçu ateşi ve saldırı sonucunda" Rus kuvvetlerinin Metiolkine köyünde kısmi başarı elde ettiğini ve "bir dayanak elde etmeye çalıştığını" söyledi. Hayday, şehrin güneydoğusunda yer alan köyde “zorlu savaşlardan” söz etti. TASS, "birçok" Ukraynalı askerin teslim olduğunu iddia etti.

19 Haziran'da, yeni Rus saldırıları, Ukrayna'yı şehrin güneydoğusunda bulunan Toşkivka'nın savunmasına takviye yapmaya zorladı. Tankların ve Grad'ların bölgeyi güçlendirmek için konuşlandırıldığı görüldü ve bir tank mürettebatının varış noktalarını doğruladığı ileri sürüldü. Cep yaklaşık %75 oranında Rus kuvvetleri tarafından kapatıldığından, Ukrayna kuvvetlerini Syevyerodonetsk cebinde tuzağa düşürmek için bir Rus kıskaç manevrasının kullanılacağına dair korkular vardı. Syevyerodonetsk'te kalma ve şehir için savaşmaya devam etme kararı, Rus kuşatması riski nedeniyle Ukraynalı komutanlar tarafından riskli olarak kabul edildi. Ukrayna eski savunma bakanı Andriy Zagorodnyuk, "Şu anda asıl amaç, Donbas'taki Rusları tamamen tüketmek zorunda olduğumuz fırsat penceresini kullanmak. Biz hareket edersek onlar hareket ederdi. Onlarla bir yerde buluşmamız gerekecekti. Putin sadece Syevyerodonetsk'i istemiyor. Durduruluncaya kadar devam edeceklerdir."

Belediye Başkanı Oleksandr Stryuk 20 Haziran'da yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın hâlâ şehrin "üçte birinden fazlasını" kontrol ettiğini söyledi. Aynı gün Vali Hayday, Ukrayna'nın Metyolkine'nin kontrolünü Rus kuvvetlerine kaptırdığını ve Syevyerodonetsk'in "çoğu"nun Rus ordusunun kontrolü altında olduğunu, Ukrayna ordusunun ise sadece sanayi bölgesini ve Azot fabrikasının topraklarını kontrol ettiğini doğruladı. Ayrıca Lısıçansk- Bahmut yolunun "neredeyse bütün gün bombalandığını" söyledi.

21 Haziran'da Hayday, Rus kuvvetlerinin savaş alanındaki üstünlüğüne dikkat çekerek, "İHA'larla gece gündüz havayı izlediklerini, ateş gücünü ayarladıklarını, savunma alanlarındaki değişikliklerimize hızla uyum sağladıklarını" söyledi.

22 Haziran'da Ukraynalılar, Lısıçansk'ın güneyindeki Toşkivka, Pidlisne ve Mırna Dolına yerleşimlerinin kontrolünü kaybettiklerini söylediler. 23 Haziran'da Rus kuvvetleri, ertesi gün tamamen ele geçirdiklerini iddia ettikleri Hirske ve Zolote kasabalarını kuşattı.

### Syevyerodonetsk'in düşüşü
24 Haziran'da Vali Hayday, Ukrayna kuvvetlerine şehirden çekilme emri verildiğini açıkladı ve şunları söyledi: Yeni pozisyonlara çekilmeleri için emir aldılar... ve oradan operasyonlarına devam ediyorlar. Sırf kalmak için aylarca yıkılan mevzilerde kalmanın bir anlamı yoktur." CNN, ilerleyen Rus birlikleri tarafından uygulanan yakıp yıkma taktiklerinin devam ettiği sırada, Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine şehri tahliye etmeleri emredildiğini ve birkaç yüz sivilin Azot Kimyasal Tesisi'ne sığındığını bildirdi. Bu, bir ay önce Mayıs ayında Mariupol'daki Azovstal Çelik Fabrikası'ndaki sivil mültecilerle karşılaştırıldı. Aynı zamanda, Rus kaynakları Ukrayna kuvvetlerinin son iki gün içinde Hirske, Zolote ve Lısıçansk yakınlarında 800 mahkûm da dahil olmak üzere 1000'den fazla kayıp verdiğini belirtti. Geri çekilme, önceki birkaç gün içinde gerçekleşmişti. Ukrayna'nın Donets Nehri üzerindeki geri çekilişi çoğunlukla geceleri gerçekleştirildi ve Rus bombardımanı nedeniyle geçişlerin yerleri sürekli değiştirildi. Geri çekilme sırasında kimsenin ölmediği düşünülüyordu.

25 Haziran'da Rus kuvvetleri, Ukrayna ordusunun geri çekilmesinin ardından Syevyerodonetsk'in tam kontrolünü ele geçirdi. Yaklaşık 10.000 sivil şehirde kaldı. Bu sayı, savaş öncesi seviyenin yüzde onuydu.

Sırotıne, Voronove ve Borivske yerleşimleri de ele geçirildi. Bu sırada Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Hanna Maliar, sosyal medyada askeri bilgileri paylaşarak savaş sırasında askeri operasyonları aksattığı iddiasıyla sivilleri eleştirdi.

## Sonrası
Ukrayna cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'nin danışmanı Oleksiy Arestoviç, Ukrayna özel kuvvetlerinin topçu saldırılarını yönlendirmek için şehirde geride kaldığını iddia etti. TASS'a göre, Ukrayna bombardımanı, Ukrayna birliklerinin ayrılmasından saatler sonra sivillerin Azot Kimyasal Tesisi'nden tahliyesini engelledi. Ukrayna özel kuvvetlerinin Rus askerleriyle doğrudan çatışmaya girdiğinden bahsedilmedi.

25 Haziran'da Rus ve LHC kuvvetleri Lısıçansk'ı kuşatmaya başladı.

Haziran sonu-Temmuz başında Associated Press, Syevyerodonetsk'ten geri çekilen ve bazıları savaşı "Dünyadaki cehennem" olarak nitelendiren ve şehri "yanmış bir çöl" olarak nitelendiren Ukraynalı askerlerle röportaj yaptı. Ukrayna Ulusal Muhafızları Svoboda Taburu'nun ikinci komutanı Teğmen Volodimir Nazarenko, Rus tanklarının sokak çatışmaları sırasında olası her türlü savunma mevzisini yok ettiğini ve şehrin günlük bombardımanlarla "metodik olarak düzleştirildiğini" söyledi. Taburdan bir başka asker, savaş için "insani durumlar değildi" diyerek, geri çekilme emri verilmeden önce direnen yoldaşlarını överek, "Çocuklarımızın iç güçleri, şehri son ana kadar ellerinde tutmalarına izin verdi." dedi.

8 Temmuz'da, Syevyerodonetsk'in ele geçirilmesinden iki hafta sonra, Luhansk Valisi Serhiy Hayday, şehirdeki yaşam koşullarının kötüleşmeye devam ettiği ve şehrin kritik altyapısının - su ve elektrik hizmetleri gibi - "insani bir felaketin eşiğinde" olduğu konusunda uyardı. Sıcak apartmanlarda cesetler çürürken kanalizasyon sistemi çalışmaz halde kalmıştı. Hayday, Rusların "hiçbir şeyi tamir edemediklerini" söyledi ve Rus güçlerini taarruzları sırasında "yakıp yıkma" taktiklerini kullanmakla suçlamaya devam etti. Şu anda şehirde 8 bin kişinin kaldığını da sözlerine ekledi.

## Analiz
Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) 28 Mayıs'ta Rus ordusunun muharebede etkili kuvvetlerinin büyük bir bölümünü Syevyerodonetsk Muharebesi'ne yönlendirdiğini, diğer cephe hatlarını zayıflattığını ve kalan birliklerini tüketme riskini taşıdığına karar verdi. ISW, Syevyerodonetsk'in ele geçirilmesi için harcanan çabanın, bölgenin sınırlı stratejik değeri için uygun görünmediği konusunda uyardı. Ukraynalı askeri analist Oleh Jıdanov, bunun Batı askeri yardımı Ukrayna kuvvetlerine ulaşmadan önce Rusya'nın üstlenebileceği son saldırı olduğuna inanıyor. Ukrayna kuvvetleri, güçlerini korumak için geri çekiliyor olabilir.

4 Haziran'da Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı şunları söyledi: "Ukrayna kuvvetleri, Ukrayna'nın doğusundaki tartışmalı Syevyerodonetsk şehrinde karşı saldırıya geçti ve muhtemelen Rus kuvvetlerinin daha önce muharebe birimlerini ve ateş gücünü yoğunlaştırarak elde ettiği operasyonel ivmeyi köreltti".

ISW'ye göre Ukrayna, tüm Syevyerodonetsk'i elinde tutmak yerine Rus kayıplarına neden olmak amacıyla şehrin esnek bir savunmasını sürdürüyor gibi görünüyor. Bildirildiğine göre, 5 Haziran'da şehrin yaklaşık yarısını geri alan bir ilerlemenin ardından, Ukrayna kuvvetleri ertesi gün Rus bombardımanından sonra geri çekildi.

6 Haziran'da Frederick Kagan, Rus kuvvetlerinin "yolundaki her şeyi yok etmek için devasa topçu barajları kullanarak ileri doğru sürünerek Rusya'nın morali bozuk ve korkmuş askerlerinin enkazın içine girmesine izin verdiğini" söyledi.

12 Haziran'da Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujni Telegram'a şunları yazdı: "Düşmanın ana çabalarını Luhansk bölgesinin kuzeyinde yoğunlaştırdığını vurguladım. Toplu halde top kullanıyorlar ve ne yazık ki on kat ateş avantajına sahipler. Her şeye rağmen pozisyonumuzu korumaya devam ediyoruz. Ukrayna topraklarının her metresine sadece bizim değil, istilacının da kanı dökülüyor. Durum, özellikle Syevyerodonetsk şehrinde karmaşık. Düşman tarafından orada yedi tabur taktik grubu konuşlandırıldı. Yoğun ateşe rağmen düşmanı durdurmayı başardık."

17 Haziran'da Ukrayna Svoboda Taburu komutanı Petro Kuzık şehirdeki çatışmalarla ilgili analizini yaptı. Ukrayna'nın şehrin %40-60'ını kontrol ettiğini iddia etti. Ancak hatlar sürekli değişiyordu. Batı silahlarının tedarikinden şikayet etti: "Ciddi teçhizata ve daha fazla tanka ihtiyacımız var. Şu anda piyade askerleri için ekipman alıyoruz. Sonuç olarak, bir gerilla savaşı vermek zorundayız." Ayrıca "Rus tankları bize iki kilometre mesafeden vuruyor ve binaların arkasına saklanıyor." dedi. Üç köprünün yıkıldığını kabul etti, ancak “Şimdi köprüler yıkıldı, kayıklar, halatlar kullanıyoruz, hatta yüzüyoruz” dedi. Azot Kimya Tesisi hakkında "En savunmasız yerdeler çünkü er ya da geç tesis yok edilecek. Büyük bir kimyasal madde stoğuna sahip olduğu için bir felaket olacak. Tüm bölge için ekolojik bir felaket olacak. Öngörülemeyen bir patlama olursa, şehir olmayacak, şehir savunucuları olmayacak, saldırgan olmayacak. Her şeyi yok edecek." dedi. Rus güçlerini anlatırken "Ukraynalıların mevzi aldıklarını gördüklerinde binalara saldırmama ve ele geçirmeme taktiğine sahipler. Sadece yıkıyorlar."

ISW 20 Haziran'da şunları yazdı: "Rus kuvvetleri muhtemelen önümüzdeki haftalarda Syevyerodonetsk'i ele geçirebilecek, ancak mevcut kuvvetlerinin çoğunu bu küçük alanda yoğunlaştırma pahasına."

ISW 23 Haziran'da şunları yazdı: "Luhansk Oblast İdaresi Başkanı Serhiy Hayday 23 Haziran'da Ukrayna birliklerinin Lısıçansk'ta kuşatmayı önlemek için geri çekilmek zorunda kalabileceğini belirtti... Ukrayna birlikleri haftalarca önemli miktarda Rus personel, silah ve teçhizatını yok etmeyi başardı ve Rus kuvvetlerinin daha avantajlı ilerleme eksenlerine odaklanmasını engellerken, muhtemelen Rus kuvvetlerinin genel yeteneklerini azalttı."

## Kayıplar
Syevyerodonetsk'te sivil tesislere çok sayıda saldırı düzenlendi. 17 Mart 2022'de Luhansk Oblast Valisi Serhiy Hayday, Rus kuvvetlerinin anneler ve çocuklar için tasarlanmış bir sığınağı vurduğunu bildirdi ve "Artık Luhansk bölgesinde güvenli bir yer yok" dedi. 22 Mart'ta Hayday, Rusların bir çocuk hastanesini bombaladığını ve çatıyı ateşe verdiğini, ancak kimsenin yaralanmadığını söyledi. Yerel kiliselerde hasar da bildirildi. 7 Nisan 2022'de Rus kuvvetlerinin bir insani yardım merkezine saldırdığı ve şehirde 10 yüksek binayı ateşe verdiği bildirildi.

Lısıçansk'ta, 25 Mayıs'ta Rus saldırılarında kentte öldürülen 150 sivilin toplu mezara gömüldüğü bildirildi. 27 Mayıs'ta Syevyerodonetsk belediye başkanı, 24 Şubat 2022'de Rus istilasının başlamasından bu yana 1500'den fazla sivilin öldürüldüğünü açıkladı.

30 Mayıs'a kadar, bombardıman o kadar yoğunlaşmıştı ki Ukraynalı yetkililer kayıpları saymayı bırakmıştı.

14 Haziran'da Zelenski, Syevyerodonetsk, Lısıçansk ve çevresindeki bölge için savaşın insani maliyetini "korkunç" olarak nitelendirerek daha fazla dış askeri yardım çağrısında bulundu.

8 Temmuz'da Ukrayna'nın Luhansk Valisi Serhiy Hayday, Syevyerodonetsk Muharebesi sırasında yüzlerce Kadirovitsı'nın öldüğünü iddia etti, ancak kesin bir sayı vermedi. Ayrıca, Rusya Ulusal Muhafız Biriminin Çeçen birliğinin liderlerinden birinin çatışmalar sırasında ciddi şekilde yaralandığını ve "ölüm kalım eşiğinde olabileceğini" iddia etti.

## Ayrıca bakınız
* Lısıçansk Muharebesi
* Syevyerodonetsk Muharebeleri (2014)
* Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında yapılan askerî harekatlar listesi

## Kaynakça