Sphenacodontoidea

**Sphenacodontoidea**, Sphenacodontidae familyasını ve memelilerin dahil olduğu terapsitleri içeren bir sinapsit grubudur. Taksonun monofiletik bir grup olarak geçerliliği konusunda bilim insanları arasında genel bir fikir birliği yoktur.

## Tanım
Takson, 1992 yılında Robert Reisz, David S. Berman ve Diane Scott tarafından tanıtıldı ve orijinal olarak "Sphenacodontidae, Therapsidler ve Haptodus'tan daha genç bir ortak ataya sahip olan tüm sinapsidler" (sap tabanlı takson) olarak tanımlandı. 2015 yılında Frederik Spindler, Scott ve Reisz tanımı değiştirdi ve Sphenacodontoidea'yı düğüm tabanlı bir takson olarak “Sphenacodon ferox ve Homo sapiens'in (ve tüm torunlarının) en genç ortak atası” olarak tanımladı.

## Özellikleri
Reisz *vd.* 1992 yılında Sphenacodontoidea tanımında Sphenacodontidae ve Therapsida'nın toplam 27 sinapomorfisini listeledi ve bu, kardeş grup ilişkilerini kanıtladı. Bu ortak özelliklerden en önemlileri şunlardır:

* Göz yuvalarının (yörüngeler) etrafındaki çerçevenin bir parçasını oluşturan ön kemiğin bu alanları geniş, yanal olarak açıkça uzatılmış süreçler oluşturur. Diğer, daha ilkel sinapsidlerde, bu tür süreçler yalnızca zayıf bir şekilde gelişmiştir veya tamamen yoktur.
* Diğer, daha ilkel sinapslarla karşılaştırıldığında, ön gözyaşı kemiği  büyük ölçüde kısalır. Artık dış burun deliğinin oluşumunda yer almaz; bunun yerine burun kemiği ve üst çene kemiği (maksilla) bu bölgede birbirleriyle doğrudan temas halindedir.
* Synapsida'nın diğer temsilcilerinin aksine, saban demiri (vomer) dişsizdir. Ancak daha sonraki bulgular, bu özelliğin muhtemelen sphenacodontoidlerin açık bir otomorfisini temsil etmediğini göstermektedir. Örneğin, genellikle Therapsida'nın (ve dolayısıyla Sphenacodontoidea'nın) bir temsilcisi olarak kabul edilen *Biseridens* cinsi, saban demirinin arka bölgesinde küçük dişleri gösterir. Bu bağlamda bir diğer sorunlu takson *da Therapsida'nın bir temsilcisi olarak yorumlanan Tetraceratops* (dişsiz saban demiri) cinsidir, ancak diğer yazarlar *Tetraceratops'taki* uzun gözyaşı kemiği nedeniyle de Sphenacodontoidea'ya ait değildir., reddedildi.

## Sistematik
Aşağıdaki kladogram, Fröbisch ve arkadaşlarının (2011) bir filogenetik analizinin sonucunu gösterir:

Reisz vd. tarafından 1992'de Therapsida ve Sphenacodontidae'nin son ortak atasının orta büyüklükte etçil bir sinapsid olduğu varsayılmıştır ve bu canlı, Sphenacodontidae ile oldukça küçük boyutlu *[[Haptodus|Haptodus'tan]]* daha fazla benzerlik göstermiştir.

Kardeş gruplar olarak, Sphenacodontidae ve Therapsida, Sphenacodontoidea'nın ortak dalını oluşturur. *[[Cutleria]]* cinsi, Sphenacodontoidea'nın kardeş taksonu olarak bir pozisyona sahipken, *Haptodus* cinsi, Reisz ve arkadaşlarına  (1992) göre, kendisi hariç tüm sphenacodontların kardeş taksonu olarak sınıflandırılmıştı.

Daha eski analizlerin aksine, *[[Palaeohatteria]]*, *[[Pantelosaurus]]* ve *[[Ianthodon]]* cinsleri, Fröbisch ve diğerleri tarafından 2011 yılında yapılan analizde sphenacodontian olarak tanımlandı. Analizde, bu üç takson, Cutleria + Sphenacodontoidea kladı ile bir politomi oluşturuldu.

Ancak diğer analizler *Cutleria'yı* Sphenacodontidae'ye atar ve *Pantelosaurus'u* Sphenacodontoidea'nın kardeş taksonu olarak değerlendirir.

## Dış bağlantılar
*  

## Kaynakça