Kraliçe (film)

***Kraliçe***, Galler Prensesi Diana'nın 1997 yılındaki ölümünün ardından gelişen olayları anlatan 2006 yapımı biyografik drama filmidir. Filmin yönetmenliğini Stephen Frears yapmıştır. Helen Mirren bu filmdeki rolü ile En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülünü alırken film de En İyi Film dalında Oscar'a aday olmuştur.

Başlangıçta, Kraliyet Ailesi Diana'nın ölümünü özel bir mesele olarak görüyor ve bu nedenle resmi bir kraliyet cenazesine gerek olmadığını düşünüyordu. Bu, halkın resmi bir yas tutma sürecine imkan verilmesi fikrini destekleyen Başbakan Tony Blair ve Diana'nın eski kocası Prens Charles'ın görüşleriyle çelişiyordu. Medya, Diana'nın resmi statüsüne ilişkin kraliyet protokolü ve cumhuriyetçilikle ilgili meseleleri de duruma ekleyerek olayları daha da karmaşık hale getirdi.

Peter Morgan tarafından yazılan Stephen Frears'ın yönettiği *Kraliçe'nin* başrolünde II. Elizabeth rolüyle Helen Mirren yer alıyor. Filmin prodüksiyonu ve gösterimi, monarşiye ilişkin halkta olumlu duyguların yeniden canlanması, Tony Blair'in popülerliğinin gerilemesi ve İngilizlerin Diana'nın ölümüyle ilgili soruşturması ile aynı zamana denk geldi. Aktör Michael Sheen *2003'te The Deal'daki* Blair rolünü yeniden canlandırdı ve 2010'da *The Special Relationship'te* tekrar bu rolü oynatacaktı.

*Kraliçe*, Mirren'in Akademi Ödülü, BAFTA Ödülü ve Altın Küre Ödülü gibi sayısız ödülünü kazanan baş rolü oynamasıyla genel eleştirel ve popüler beğeni topladı. Mirren, Kraliçe tarafından övüldü ve Buckingham Sarayı'nda akşam yemeğine davet edildi. Ancak Mirren, Hollywood'daki çekim taahhütleri nedeniyle katılamadı.

## Oyuncu kadrosu
* Helen Mirren - Kraliçe II. Elizabeth
* Michael Sheen - Tony Blair
* James Cromwell - Edinburgh Dükü Prens Philip
* Helen McCrory - Cherie Blair
* Alex Jennings - Galler Prensi Charles rolünde
* Roger Allam - Robin Janvrin
* Sylvia Syms - Ana Kraliçe Elizabeth
* Tim McMullan - Stephen Lamport
* Alastair Campbell - Mark Bazeley
* Michel Gay - Dodi el-Fayed
* Galler Prensesi Diana - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* Camilla Parker Bowles - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* Nicholas Owen - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* Julia Somerville - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* Martyn Lewis - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* Trevor McDonald - Kendisi (arşiv görüntüleri)
* John Suchet - Kendisi (arşiv görüntüleri)

## Yapım aşaması
### Çekimler
Senaryo Peter Morgan tarafından yazılmıştır. Pathé Pictures ve Granada Productions (ITV Productions) tarafından üretildi. Stephen Frears'ın *The Deal ile* yaptığı sözleşmede, devam filmlerini veya devam filmlerini yönetmesine izin veren bir madde vardı ve Eylül 2003'te resmi olarak yönetmen olarak ilan edildi. Film Birleşik Krallık'ta, İngiltere'de Londra'da, Halton House ve Waddesdon Manor'da, Buckinghamshire'da, Brocket Hall'da Hertfordshire'da ve İskoçya'da Balmoral Castle'da çekildi. Aberdeenshire'daki Fraser Kalesi  ve Cluny Kalesi  ve South Ayrshire'daki Blairquhan Kalesi ve Culzean Kalesi'nde çekildi.

### Set tasarımı
Setler, kendine Sanat Yönetmenleri Birliği'nden Çağdaş Film dalında En İyi Sanat Yönetmeni ve İngiliz Bağımsız Film Ödülleri'nde En İyi Teknik Başarı ödülünü kazandıran Alan MacDonald tarafından tasarlandı.

### Kraliçeyi canlandırmak
Mirren, hükümdarla varsayılan bir yüz ifadesini (hafifçe aşağı dönük bir ağız) paylaştığı için, peruk ve gözlükten sonra kendini Kraliçe'ye dönüştürmenin neredeyse doğal olduğunu söylüyor. Elizabeth'in film ve video görüntülerini düzenli olarak gözden geçirdi ve prodüksiyon sırasında fotoğraflarını karavanında tuttu. Ayrıca, Kraliçe'nin televizyonda yayınlanan konuşmasını orijinaline sadık kalarak yeniden üretti ve kapsamlı bir ses koçluğu yaptı. Morgan, performansının o kadar inandırıcı olduğunu söyledi ki, normalde prodüksiyonun başında, ona hitap ederken rahatlamaya alışmış olan ekip üyeleri sonlara doğru dimdik ayakta ve saygıyla ellerini arkalarında kavuşturmuşlardı. Mirren, aralarında gerçek bir aile kadar rahat olmaları için James Cromwell, Alex Jennings ve Sylvia Syms gibi Kraliyet Ailesi'nin diğer üyelerini oynayan destekleyici oyuncularla kamera dışında zaman geçirmeyi ayarladı.

Farklı dünyalarının kontrastını artırmak için, Kraliçe'nin yer aldığı çekimler 35 mm filmde ve Tony Blair'inkiler 16 mm filmde çekildi .

## Gösterime girmesi

### Gişe
Film gişe beklentilerini aştı; 15 milyon dolar bütçeli film, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 56,4 milyon dolar hasılat elde etti.

### Eleştirel bakış
Yorum toplayıcı web sitesi Rotten Tomatoes'da film, 198 incelemeye göre %96 onay derecesine ve ortalama 8.4/10 puana sahiptir. Web sitesinin eleştirel fikir birliği şu şekildedir: "Stephen Frears'ın espri, mizah ve dokunaklılıkla dolu filmi, Prenses Diana'nın ölümünden sonraki dönemde İngiliz kraliyetlerinin hayatına bakıyor."  Metacritic'te film, 37 eleştirmene göre 100 üzerinden 91 ağırlıklı ortalama puana sahip ve bu da "evrensel beğeni" anlamına geliyor.

Film yayınlanmadan önce, eleştirmenler hem Stephen Frears'ı hem de daha sonra En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo dallarında Altın Küre ve Akademi Ödülü adaylığı alan Peter Morgan'ı övdü. Michael Sheen'in Tony Blair rolündeki performansı ona özel bir beğeni kazandırdı. Helen Mirren'in dünya çapında eleştirmenlerden beğeni toplayan rolü, film sinemalarda gösterime girmeden çok önce En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nün favorisi haline getirdi. Venedik Film Festivali'ndeki gösterisinin ardından Mirren, beş dakika boyunca ayakta alkışlandı. Roger Ebert, filme "büyüleyici" dediği ve dört üzerinden dört yıldız verdiği bir inceleme vermek için ameliyattan iyileşti.

### Ödüller ve adaylıklar
Mirren, çoğu aşağıda listelenen Kraliçe II. Elizabeth'i canlandırdığı için birçok ödül kazandı. En az üç tane daha aday gösterildi. Kabul konuşmalarının çoğunda gerçek Kraliçe'ye olan hayranlığını dile getirdi ve hem Altın Küre'sini hem de Oscar'ını II. Elizabeth'e adadı.

**[[79. Akademi Ödülleri]] (2006)**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* Aday: En İyi Film - Andy Harries, Christine Langan ve Tracey Seaward
* Aday: En İyi Yönetmen - Stephen Frears
* Aday: En İyi Orijinal Senaryo - Peter Morgan
* Aday: En İyi Kostüm Tasarımı — Consolata Boyle
* Aday: En İyi Orijinal Müzik — Alexandre Desplat

**2006 [[Britanya Akademisi Sinema Ödülleri|İngiliz Akademisi Film]] ([[BAFTA]]) Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Film
* **Kazanılan** : Başrolde Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* Adaylıklar: En İyi İngiliz Filmi - Andy Harries, Christine Langan, Tracey Seaward, Stephen Frears, Peter Morgan
* Aday: David Lean Yönde Başarı Ödülü — Stephen Frears
* Aday: Yardımcı Rolde Erkek Oyuncu — Michael Sheen
* Aday: Orijinal Senaryo - Peter Morgan
* Aday: Anthony Asquith Film Müziği Ödülü - Alexandre Desplat
* Aday: Kurgu — Lucia Zucchetti
* Aday: Kostüm Tasarımı — Consolata Boyle
* Aday: Makyaj ve Saç —Daniel Philipps

**2006 [[Ekran Oyuncuları Derneği Ödülleri|Screen Actors Guild Ödülleri]]**

* **Kazanılan** : Başrolde Bir Kadın Oyuncu tarafından Üstün Performans (Film) - Helen Mirren

**2006 [[Directors Guild of America Ödülleri|Yönetmenler Birliği Amerika Ödülleri]]**

* Aday: Sinema Filmlerinde Üstün Yönetmenlik Başarısı - Stephen Frears

**2006 Amerika Yazarlar Birliği Ödülleri**

* Aday: Orijinal Senaryo - Peter Morgan

**2006 [[Amerika Yapımcılar Birliği Ödülleri|Yapımcılar Birliği Amerika Ödülleri]]**

* Aday: Yılın En İyi Filmi - Andy Harries, Christine Langan, Tracey Seaward

**[[64. Altın Küre Ödülleri|64.]] [[Altın Küre Ödülleri]]**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu, Drama - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan
* Aday: En İyi Film, Dram
* Aday: En İyi Yönetmen - Stephen Frears

**2006 [[Eleştirmenlerin Seçimi Derneği|Yayın Film Eleştirmenleri Birliği]] Ödülleri**

* **Kazanılan** : Başrolde Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* Aday: En İyi Film
* Aday: En İyi Yönetmen - Stephen Frears
* Aday: En İyi Yazar - Peter Morgan

**2006 [[Toronto Sinema Eleştirmenleri Derneği|Toronto Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri]]**

* **Kazanılan** : En İyi Film
* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Michael Sheen
* **Kazanılan** : En İyi Yönetmen - Stephen Frears
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan

**2007 Altın Kartal Ödülü** 

* **Kazanılan** : En İyi Yabancı Film

**2006 New York Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan

**2006 [[Los Angeles Sinema Eleştirmenleri Derneği|Los Angeles Film Eleştirmenleri Birliği]] Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Michael Sheen
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan
* **Kazanılan** : En İyi Müzik - Alexandre Desplat
* İkincilik: En İyi Film

**2006 Ulusal Film Eleştirmenleri Derneği Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan

**2006 [[Satellite Ödülleri|Uydu Ödülleri]]**

* Aday: En İyi Film, Dram
* **Kazanılan** : Bir Sinema Filminde En İyi Kadın Oyuncu, Drama - Helen Mirren
* Aday: En İyi Yönetmen - Stephen Frears
* Aday: En İyi Senaryo, Orijinal - Peter Morgan

**2006 Ulusal İnceleme Kurulu Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren

**2006 Chicago Uluslararası Film Festivali**

* **Kazanılan** : Seyirci Seçimi Ödülü - Stephen Frears

**2006 İngiliz Bağımsız Film Ödülleri**

* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan
* Aday: En İyi İngiliz Bağımsız Filmi
* Aday: En İyi Yönetmen - Stephen Frears
* Aday: En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* Aday: En İyi Teknik Başarı—Alan MacDonald (yapım tasarımı)
* Aday: En İyi Teknik Başarı—Daniel Phillips (makyaj)

**2006 [[Venedik Film Festivali]]**

* **Kazanılan** : En İyi Kadın Oyuncu - Helen Mirren
* **Kazanılan** : En İyi Senaryo - Peter Morgan
* Aday: Altın Aslan

## Kaynaklar

## Dış bağlantılar
* İMDb'de The Queen