Vigevano

**Vigevano** (Batı Lombardiya lehçesi ile: *Avgevan*), Kuzeydoğu İtalya'da Lombardiya Bölgesi'nde, Pavia ili'ne bağlı ve bulunan bir kent ve bir komün. Vigevano'ya şehir (Citta d'Italia) olma şerefi 2 Şubat 1532'de Milano Dükü II. Francesco tarafından verilmiştir.

Şehir civarı büyük çeltik ekimi alanlarıdır ve şehirde büyük sanayiler de bulunur. Şehirde birçok değerli tarihi ve artistik güzellikler bulunur. Bunların başında şehrin merkezi olan Rönesans çağlarından kalma güzel bir "Piazza Duçale (Düklük Meydanı)" ve "Castello Sforzesco" şatosu gelir.

## Tarihçe
Şehrin aslı hakkında yararlı bilgiler bulunmamaktadır. Ama "Ticino Nehri" vadisinde çok uygun bir sığ nehir geçişi sağladığı için çok stratejik bir mevkide bulunması şehrin aslının antik olduğuna işaret etmektedir. Şehrin Lombardca "Vicogeboin" veya " Vicus Gebuin" olarak ismi geçen ilk yazılı belge 963 tarihlidir. Bu şehrin civarında çok iyi avlanma şartları bulunduğu için Lombardlar Kralı Ivrealı Ardui'in uzun dönemler kaldığı bir ikametgâh olduğu da belgelenmiştir.

12. yüzyılda şehir Vigevano şehri İmparator taraftarı Ghibellinolari tutan bağımsız bir şehir idaresine sahipti. Şehri hücumlardan korumak için şehrin ovaya bakan tarafına çok korunaklı şehir surları yapıldı. Fakat bu dönemde birbirine rakip olan Pavia ve Milano arasındaki yolun ortasında olduğu ve etrafında bulunan büyük tarım ovası olan Lomellina'in her iki tarafında göz diktiği bir bölge olduğu için Vigevano 150 yıl kadar uzun bir dönemde devamlı savaş, kuşatma ve talana hedef oldu. Milano Dükleri 1201'de ve 1275'te şehri kuşatıp ele geçirip talan ettiler. 1328'de en son olarak Milano Dükü Azzone Visconti tarafından ele geçirilip ve bundan sonra Vigevano şehri siyaseti tümüyle Milano'ya bağlandı.

Milano'ya bağlı olup Visconti-Sforza hanedanları tarafından idare yıllarda Vigevano en şaşaalı dönemlerini yaşadı. Şehir büyük bir ticaret merkezi oldu. Yünlü ve kumaş üreten tekstil atölyeleri çok gelişti. Vigevano Milano Dükleri için ikametgâh da bu dönemde oldu. Vigevano'da Milano Dükü Filippo Maria Visconti tarafından 1445'te bir Dominikan Manastırı ve buna bağlı ve günümüze kadar kalan "S. Pietro Martire Kilisesi" yapılmıştır. Milano Dükleri olan Visconti hanedanının son günlerinde düklüğü eline geçirmek için uğraşan Francesco Sforza tarafından şehir 20 gün süren uzun bir kuşatmaya uğradı. Sforzalar Lombardiya'yı eline geçirip Milano Dükü olduktan sonra Vigevano'ya çok emeği dokundular. Şehir bir piskoposluk merkezi olup bu piskoposluğun halktan gelirlerinin hazinesinin bulunduğu merkez oldu. Francesco Sforza şehir kalesini düklük yazlık ikametgâhı olarak ve avcılık merkezi olarak seçti. Galeazzo Maria Sforza Vigevano'da kaleleri geliştirmekle ve bir avcılık köşkü kurmakla hatırlanır.
un
Ludovico il Moro Vigevano'da doğdu ve u kardeşinden düklüğü 1494'te eline geçirdikten sonra Vigevano ve civarında büyük imar hareketleri gösterdi. Şehrin etrafındaki tarım arazilerini geliştirmek için sulama sistemlerini yeniletti ve şehrin güneyinde büyük bir model çiftlik kurdu. Sonra şehrin kalesini bugünkü muhteşem şekline koymak için kaleyi yeni eklerle büyüttü. Kalenin günümüzde bile çok misafir çeken "Hanımlar için Loggia" ve "Falconiera la Torre (Doğancılık Kulesi)"'ni ünlü Rönesans mimarı Donato Bramante'ye yaptırdı. Şehrin emsalsiz Rönesans meydanı olan "Piazza Duçale" yapımına da onun son günlerinde başlanmıştır.

1500'de Moro yenildikten sonra şehri Fransızlar eline geçti ve eski gelişme günleri son buldu. Bundan sonra şehir savaşlar ve yabacıların idaresi altında yıllar geçirmeye başladı. En son Sfrazo Milano Dükü II. Francesco tarafında Vigevano şehir olma ile şereflendirildi. 17. yüzyılda şehir uzun ve zor bor dönemde İspanyol idaresi altında kalıp bu dönem açlık, veba salgını, savaşlar ve kuşatmalarla çok acı günlerdi. Sonra bir dönem için Avusturya hakimiyeti altına girdi. 1745'te Sardinya Krallığı idaresine geçti ve bu devlet idarecisi Savoya Hanedanı altında şehir sanayi ve ticareti gelişti ve 1789'da bu devlette yerel idare reformu ile "Vigevanasca ili" merkezi oldu. Napolyon Bonapart ve Fransız istilası döneminden sonra 1814 Viyana Kongresi ile şehir yine Savoya hanedanı idaresi altına geçti.

## Coğrafi konumu

Vigevano Lombardiya'da "Lomellina" adı verilen büyük çeltik tarım merkezi olan bir bölgenin kuzeybatısında yer alır. Şehir komünü Milano ilinden ayıran "Ticino Nehri" sol kıyısında konumlanmıştır. Karayolu ile il merkezi Pavia'ya 36&nbsp;km ve bölge merkezi olan Milano merkezine 27&nbsp;km uzaklıktadır. Şehirde iklim bir ılımlı kara iklimi olup kışlar soğukça ve yağışlı (Ocak işi ortalaması +2&nbsp;°C) ve yazlar sıcak ve nemli (Temmuz işi ortalaması +24&nbsp;°C) geçer.

## Nüfus gelişimi

Vigevano'nin belediye sınırları içinde nüfusu (31.10.2010 itibarıyla) 63.587 kişidir.
19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Vigevano'nin nüfusunun gelişmesi şu gösterimde görülebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:70000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from:0 till: 17328
  bar:1871 from:0 till: 19833
  bar:1881 from:0 till: 20416
  bar:1901 from:0 till: 23560
  bar:1911 from:0 till: 27746
  bar:1921 from:0 till: 30029
  bar:1931 from:0 till: 32978
  bar:1936 from:0 till: 38039
  bar:1951 from:0 till: 43805
  bar:1961 from:0 till: 57069
  bar:1971 from:0 till: 67909
  bar:1981 from:0 till: 65179
  bar:1991 from:0 till: 60384
  bar:2001 from:0 till: 57450

PlotData=

  bar:1861 at: 17328 fontsize:S text: 17.328 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 19833 fontsize:S text: 19.833 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 20416 fontsize:S text: 20.416 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 23560 fontsize:S text: 23.560 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 27746 fontsize:S text: 27.746 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 30029 fontsize:S text: 30.029 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 32978 fontsize:S text: 32.978 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 38039 fontsize:S text: 38.039 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 43805 fontsize:S text: 43.805 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 57069 fontsize:S text: 57.069 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 67909 fontsize:S text: 67.909 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 65179 fontsize:S text: 65.179 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 60384 fontsize:S text: 60.384 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 57450 fontsize:S text: 57.450 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Ekonomi
Vigevano şehrinin civarı "Lomellina" adı verilen İtalya'nın çok önemli bir tarım alanıdır. Bu alanda yetiştirilen çeltik ve üretilen pirinç İtalya'da başta gelmektedir.

Vigevano şehrinde 19. yüzyıl sonlarında önemli sanayiler yerleşmişlerdir. Bunların başında ayakkabıcılık, ipekli ve pamuklu tekstil gelmekteydi. Bu sanayiler 1950'li ve 1960'li yıllarda büyük gelişmeler göstermiştir. Vigevano ayakkabıcılık, deri aksesuar ve ayakkabı üretimi için gerekli aletler ve makineler üretiminde çok büyük ün kazanmış ve dünyanın "ayakkabı üretim" merkezi olarak kabul edilmiştir. Buna karşılık 20. yüzyıl sonlarında özellikle bu endüstri ve Vigevano'nun diğer önemli sanayi olan tekstil endüstrisi üretimi gelişmekte olan ülkelere doğru çekilmiş ve Vigevano büyük bir çöküş göstermiştir. Vigevano şehri üretimi ve istihdamı çok fena bir kriz geçirmeye başlamıştır. Buna bir çare olarak şehirde metal, makine ve mühendislik sanayileri geliştirilmeye gayret edilmiştir. Bunların başında ayakkabı üretimi için gereken makinelerin yapılması gelmektedir.

## Görülebilecek turistik yerler
Vigevano'da görülebilecek turistik yerler şunlardır:

### Castello Sforzesco Kalesi
Vigevano, 1492-94 yıllarında yeniden inşa edilen kale, Castello Sforzesco ile taçlandırılmıştır. 94 yılında Ludovico Maria Sforza (Ludovico il Moro) için yeniden inşa edilen bir kale ile taçlandırılmıştır. Bu büyük patron, Luchino Visconti'nin (ki o da bir Lombard kalesini yeniden kullanmıştı) surlarını, Gotik ve Rönesans dönemlerinin kesiştiği noktada zengin bir asil konağına dönüştürmüştür. Leonardo da Vinci Vigevano'da onun misafiri oldu ve Bramante onun için çalışmaya geldi: 1198'de yapımına başlanan, onun adını taşıyan ünlü kuleyi tamamladı. Eski kalede, yeni saray ile eski surlar arasında bağlantı sağlayan, atlıların geçebileceği kadar yüksek, benzersiz bir yükseltilmiş kapalı yol bulunmaktadır; 48 sütunla desteklenen zarif bir loggia ve mastio‘nun arka kısmında, Düşes Beatrice d'Este için yapılmış Ladies’ Loggia bulunmaktadır.

### Piazza Ducale (Dukluk Meydanı)
Vigevano'nun ana cazibe merkezi, İtalya'nın en güzel meydanlarından biri olan Piazza Ducale'dir. Bu meydan, mimarlık teorisyeni Antonio Filarete'nin savunduğu 1:3 oranına neredeyse ideal bir şekilde uyan uzun bir dikdörtgen şeklindedir.  tarafından savunulan ideal oranlara (1:3) sahip, uzun bir dikdörtgen şeklindedir. Bramante tarafından tasarlanan ve 1492-93 yıllarında Ludovico il Moro için inşa edilmeye başlanan ve erken Rönesans şehir planlaması için alışılmadık bir şekilde rekor sürede tamamlanan bir meydandır. Piazza Ducale, aslında onun kalesinin ön avlusunu oluşturmak üzere planlanmıştı ve meydanı tamamen çevreleyen kemerli geçitlerle birleştirilmişti. Bu, 13. yüzyılda inşa edilen yeni Kuzey İtalya şehirlerinin bir özelliğiydi. Şehrin ana caddesi, Place des Vosges'deki gibi mekanın bütünlüğünü koruyan sahte kemerli bir cepheden girer. Ludovico, bu alanı yaratmak için Vigevano komünü'nün eski sarayını yıktırdı.

### Katedral

17. yüzyılda, Piazza Ducale'nin bir ucu, katedralin içbükey Barok cephesiyle çevrilmişti. Bu cephe, eski katedrali meydanın eksenine dik ve merkezine hizalanacak şekilde ustaca ayarlanmıştı.

Katedral, 1532 yılında Dük II. Francesco tarafından Antonio da Lonate'ye tasarımı yaptırarak inşa edilmeye başlandı. Yapı 1606 yılında tamamlandı. İç mekan Latin haçı planına göre tasarlanmış olup, bir ana nef ve iki yan nef içermektedir. İçinde Macrino d'Alba, Bernardino Ferrari ve diğer sanatçıların eserlerinin yanı sıra Leonardo da Vinci okuluna ait tempera poliptik de bulunmaktadır.

## Komşu komünler

Vigevano komünü şu komünlerle sınır komşusudur:
Abbiategrasso (MI), Bereguardo, Besate (MI), Borgo San Siro, Cassolnovo, Cilavegna, Gambolò, Gravellona Lomellina, Morimondo (MI), Mortara, Motta Visconti (MI), Parona

## Kardeş şehirler
Vigevano'nin şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır:
*  
* 

## Resimler

**<span style="color:white">Vigevano</span>**



Dosya:Vigevano0002.jpg|Vigevano - Bramante Kulesi Castello Sforzesco 
Dosya:Vigevano01.jpg|Vigevano - Castello Sforzesco'nun avlusu
Dosya:Vigevano03.jpg|Vigevano - Castello Sforzesco giriş yolu galerisi
Dosya:Vigevano-street01.jpg|Vigevano - Merkezde bir sokak
Dosya:Vigevano-piazza_del_duomo_DSC_5827.JPG|Vigevano - "Piazza Duçale (Düklük Meydanı)" kuzeye doğru görünüş
Dosya:Vigevano0001.jpg|Vigevano - "Piazza Ducale (Düklük Meydanı)"
Dosya:L1000360 Night visual of Ducale Square in Vigevano.jpg|Vigevano - "Piazza Ducale (Düklük Meydanı)" geceleyin
Dosya:Vigevano Piazza 2.jpg|Vigevano - Katedral
Dosya:Chiesa di pompei.jpg|Vigevano - "Madonna di Pompei Kilisesi"
Dosya:VigevanoNuvoloso.jpg|Vigevano - Bramante Kulesi "Piazza Ducale (Düklük Meydanı)".




## Ayrıca bakınız
*Pavia ili
*Lombardiya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  Vigevano Belediyesi resmi websitesi 
*   
* InVigevano - Vigevano portali