Kozluca, Harmancık

**Kozluca**, Bursa ilinin Harmancık ilçesine bağlı bir mahalledir. Köy, Anadolu'da krom madeninin ilk kez keşfedildiği ve işletildiği yer olması bakımından Türkiye madencilik tarihinde stratejik bir öneme sahiptir.

## Tarihçe
Kozluca, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Hüdavendigar Vilayeti'nin önce Atranos (Orhaneli), daha sonra Harmancık kazasına bağlı bir karye (köy) idi. Köyün kuruluşuna dair kesin tarih bilinmemekle birlikte, bölgeye yerleşen Yörük ve Türkmen boyları tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir.

Arşiv kayıtlarına göre köyde yerleşik hayatın ve ekonomik faaliyetlerin maden keşfinden önce de var olduğu, 1845 (h. 1261) tarihli Temettuat Defterleri'nde köy halkının vergi kayıtlarının bulunmasıyla sabittir. Ayrıca 19. yüzyılın ortalarında köydeki arazilerin bir kısmının İlaldı Hatun ve Hatice Hatun Vakıflarına ait olduğu görülmektedir.

### Kromun Keşfi ve Madencilik Tarihi
Kozluca'nın kaderi, 19. yüzyılın ortalarında değişmiştir. 1848 yılında Osmanlı Hükümeti adına maden araştırmaları yapan Amerikalı jeolog Lawrence Smith, Kozluca köyü yakınlarında zengin bir krom yatağı tespit etmiştir. Bu keşif, 1849 (h. 1265) tarihli bir arşiv belgesinde "Bursa'nın Harmancık kazası Kozluca Köyü yakınında krom madeni bulunduğu ve bu madenin devlet fabrikalarında kullanılacağı" şeklinde kayda geçmiştir.

Bu keşfi takiben Kozluca, uluslararası maden ticaretinin merkezi haline gelmiştir:
* **İmtiyaz Savaşları:** 1890'lı yıllarda köydeki maden ocakları, özellikle "Gürantepe" (veya Kurantepe) ocağı, yerel işletmeciler ile yabancı tüccarlar arasında büyük çekişmelere sahne olmuştur. Yerel işletmeci Filip Mashiyan ile İtalyan tüccar Cüstinyani (Costiyani) arasındaki anlaşmazlıklar Osmanlı bürokrasisini uzun süre meşgul etmiştir.
* **Paterson Ailesi:** İzmirli ünlü İngiliz madenci ailesi Patersonlar (Douglas ve Ernest Paterson), 1890'ların sonunda Kozluca madenlerinin işletme hakkını almak için girişimlerde bulunmuş ve bazı ocakların ihalesini almıştır.
* **I. Dünya Savaşı:** Savaş yıllarında (1918) madenlerin stratejik önemi artmış, Kozluca'daki madenlerin başında "Mühendis Karl" isminde bir Alman müdürün bulunduğu kayıtlara geçmiştir.

Cumhuriyet döneminde madenler millileştirme politikaları kapsamında Türk şirketlerine geçmiştir. 1928 yılında Kozluca krom madeni işletme imtiyazı Türk Maadin A.Ş.'ye verilmiş, ilerleyen yıllarda (1950-2000'ler) işletme hakları Bigadiç Borasit, Kartallar Maadin ve Egemetal gibi çeşitli şirketlere devredilmiştir.

## Coğrafya
Bursa il merkezine 105&nbsp;km, Harmancık ilçe merkezine 10&nbsp;km uzaklıktadır. Köy, Uludağ'ın güney uzantıları üzerindeki engebeli ve dağlık bir arazide kuruludur. Çevresindeki kayaç yapısı, krom oluşumuna elverişli ofiyolitik kayaçlardan oluşur.

## İklim
Mahallenin iklimi, Marmara ve İç Anadolu bölgeleri arasında bir geçiş iklimi özelliği gösterir. Yüksek rakım nedeniyle kışlar sert ve kar yağışlı, yazlar ise sıcak ve kurak geçer.

## Ekonomi
Kozluca'nın tarihi ekonomisi büyük oranda madenciliğe dayanmıştır. 19. yüzyıldan itibaren köy halkının önemli bir kısmı maden işçiliği, cevher nakliyesi ve maden direği temini işlerinde çalışmıştır. Günümüzde madencilik faaliyetleri özel şirketler eliyle devam etmekle birlikte, tarım ve hayvancılık da köy ekonomisinde yer tutar.

## Kaynakça

## Nüfus

## Kaynakça