Pilonidal kist

**Pilonidal kist** veya **pilonidal hastalık**, tipik olarak kalçanın yanakları arasında ve genellikle üst ucunda kist olarak ortaya çıkan bir tür deri enfeksiyonudur. Belirtiler arasında ağrı, şişme ve kızarıklık yer alabilir. Ayrıca sıvı drenajı olabilir, ancak nadiren ateş görülebilir.

Risk faktörleri arasında obezite, aile öyküsü, uzun süre oturma, fazla miktarda kıl ve yeterli egzersiz yapmama yer almaktadır. Altta yatan mekanizmanın mekanik bir süreç içerdiği düşünülmektedir. Lezyonlar saç ve deri döküntüleri içerebilir. Tanı semptomlara ve muayeneye dayanır.

Enfeksiyon varsa, tedavi genellikle orta hattın hemen dışından kesi ve drenaj ile yapılır. Bölgenin tıraş edilmesi ve lazer epilasyon nüksü önleyebilir. Hastalık tekrarlarsa daha kapsamlı bir ameliyat gerekebilir. Antibiyotiklere genellikle ihtiyaç duyulmaz. Tedavi edilmezse durum uzun süreli kalabilir.

Yılda her 10.000 kişiden yaklaşık 3'ü etkilenir ve erkeklerde kadınlardan daha sık görülür. En sık genç yetişkinler etkilenir. "Pilonidal" terimi "saç yuvası" anlamına gelmektedir. Bu durum ilk olarak 1833 yılında tanımlanmıştır.

## Belirti ve bulgular

Pilonidal kistler kaşıntılı ve genellikle çok ağrılıdır ve tipik olarak 15 ile 35 yaşları arasında ortaya çıkar. Genellikle kuyruk sokumu yakınında bulunsa da bu durum göbek, koltuk altı, yanak veya genital bölgeyi de etkileyebilir, ancak bu yerler çok daha nadirdir.

Belirti ve semptomlar şunları içerebilir:

* Anüsün üstünde veya kuyruk kemiğinin yakınında aralıklı ağrı/rahatsızlık veya şişlik
* Kuyruk kemiği bölgesinden opak sarı (pürülan) veya kanlı akıntı
* Kuyruk kemiği bölgesinde beklenmedik nem
* Kuyruk kemiği üzerine oturmaktan, mekik çekmekten veya bisiklete binmekten rahatsızlık duyma - kuyruk kemiği bölgesinin üzerinden geçen herhangi bir aktivite

Pilonidal kisti olan bazı kişiler asemptomatik olacaktır.

### Pilonidal sinüs
Pilonidal sinüs (PNS): enfeksiyondan kaynaklanabilen ve cilt yüzeyine açılan bir sinüs yolu veya küçük kanaldır. Kistten gelen materyal pilonidal sinüs yoluyla drene olur. Bir pilonidal kist genellikle ağrılıdır, ancak drenaj ile hasta ağrı hissetmeyebilir.

## Nedenler
Pilonidal sinüs yollarında bulunan kıllar kafadan kaynaklanabilse de pilonidal kistlerin önemli bir nedeni kıl dönmesidir. Aşırı oturmanın insanları bu duruma yatkın hale getirdiği düşünülmektedir, çünkü oturmak koksigeal bölge üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Travmanın pilonidal kiste neden olduğuna inanılmamaktadır; ancak böyle bir olay mevcut bir kistin iltihaplanmasına neden olabilir; bu durumun bölgede lokalize bir yaralanmadan aylar sonra ortaya çıkabildiği durumlar vardır. Pilonidal kistlere doğuştan pilonidal gamze neden olabilir. Aşırı terleme de pilonidal kist oluşumuna katkıda bulunabilir: nem, gerilmiş bir kıl folikülünü doldurabilir, bu da genellikle pilonidal kistlerde bulunan anaerobik bakterilerin büyümesini destekleyen düşük oksijenli bir ortam yaratmaya yardımcı olur. Bakterilerin varlığı ve düşük oksijen seviyeleri yara iyileşmesini engeller ve pilonidal kist oluşumunu daha da kötüleştirir.

## Ayırıcı tanı

Bir pilonidal kist, bir tür teratom (germ hücreli tümör) olan dermoid kiste benzeyebilir. Özellikle, gluteal yarıktaki bir pilonidal kist sakrokoksigeal teratomu andırabilir. Doğru teşhis önemlidir çünkü tüm teratomlar bir onkologla konsültasyon ve mümkünse herhangi bir dökülme olmadan tam cerrahi eksizyon gerektirir.

## Tedavi
Enfeksiyon varsa, tedavi genellikle orta hattın hemen dışından kesi ve drenaj yoluyla yapılır. Beş basit kurala uymanın bazı kişilerde tekrarlayan iltihapları önlediği ve ameliyattan kaçınmayı sağladığı bilinmektedir:

# Kuyruk sokumuna baskı yapan sandalye ve araba koltuklarından kaçınmak
# Ortalama kiloda olmak, tercihen düşük VKİ 
# Bölgeyi temiz tutmak
# Sadece pamuklu giysiler giyerek bölgeyi kuru tutmak
# Bölgeyi tamamen tüysüz tutmak, örneğin düzenli olarak bir IPL epilasyon cihazı kullanmak.

Pilonidal sinüs hastalığının elektif tedavisi için kanıtlar zayıftır. En yaygın olarak uygulanan ameliyat, pilonidal sinüs kompleksinin cerrahi olarak çıkarılması ve yaranın genellikle iyileşmesi için açık bırakılmasıdır. Ameliyat sonrası yara sargısı gerekli olabilir ve sargı tipik olarak 4 ile 8 hafta boyunca günlük olarak değiştirilmelidir. Bazı vakalarda tam granülasyonun gerçekleşmesi için iki yıl gerekebilir. Bazen kist, cerrahi marsupializasyon yoluyla çözülür.

Cerrahlar ayrıca sinüsü çıkarabilir ve genellikle genel anestezi altında yapılan "yarık kaldırma" prosedürü veya Z-plasti gibi rekonstrüktif bir flep tekniği ile onarabilir. Bu yaklaşım özellikle karmaşık veya tekrarlayan pilonidal hastalık için yararlıdır, çok az yara dokusu bırakır ve kalçalar arasındaki bölgeyi düzleştirerek nüks riskini azaltır. Bu yaklaşım tipik olarak geleneksel ameliyattan daha hızlı bir iyileşme ile sonuçlanır, ancak yarık kaldırma prosedürü konusunda eğitimli daha az cerrah vardır ve sonuç olarak bulundukları yere bağlı olarak hastalar için erişilebilir olmayabilirler. Meta-analiz, nüks oranlarının açık iyileşmede primer kapatmaya göre daha düşük olduğunu göstermektedir (RR 0.60, %95 CI 0.42 ila 0.87), ancak iyileşme süresi uzar. Pilonidal kistler tekrarlayabilir ve cerrahi yara orta hattan uzağa değil de orta hatta dikilirse daha sık tekrarlar, bu da natal yarığı yok eder ve makaslama stresinin odağını ortadan kaldırır. Bu nedenle, özellikle bu bölgedeki orta hat kesilerinin kötü iyileşmesi göz önüne alındığında, intergluteal yarığın lateralinde bir kesi tercih edilir. Yara açmayan ve tam aktiviteye hızlı dönüş sağlayan minimal invaziv teknikler bildirilmiştir ancak çift kör randomize çalışmalar beklemektedir.

Bir başka teknik de pilonidal sinüsü fibrin yapıştırıcı ile tedavi etmektir. Bu teknik, yetersiz araştırma nedeniyle 2017 itibaryla belirsiz bir faydaya sahiptir. Herhangi bir tedavi için kanıtlar düşük kalitededir ve bu alandaki herhangi bir çalışmayı aşırı yorumlamamak konusunda dikkatli olunmalıdır.

Bazı durumlarda yaralar ameliyattan sonra dikişle kapatılmak yerine doğal yollarla iyileşmesi için açık bırakılır. Bu açık yaraların iyileşmesine yardımcı olmak için birçok farklı pansuman ve topikal ajan (kremler veya losyonlar) mevcuttur. 2022 yılında yapılan sistematik bir inceleme, kalçadaki pilonidal sinüsün cerrahi tedavisinden sonra açık yaraların tedavisi için pansuman ve topikal ajanları karşılaştıran 11 çalışmadan elde edilen kanıtları bir araya getirmiştir. Yazarlar şu sonuçlara varmıştır: trombositten zengin plazma, steril gazlı beze kıyasla yaraların daha hızlı iyileşmesine yardımcı olabilir; Lietofax cilt onarım kremi, iyota kıyasla (yaradaki bakterileri azaltmaya yardımcı olur) yaraların 30 gün içinde iyileşmesine yardımcı olabilir; ancak hidrojel pansumanların (yarayı nemli tutmak için tasarlanmıştır) yaranın iyotla temizlenmesine kıyasla yaraların iyileşme süresini azaltıp azaltmadığı net değildir.
Dosya:Pilonidal Cyst.png|Eksize pilonidal kist
Dosya:Trephine surgery 1.png|Pilonidal hastalık için trefin/biyopsi punch minimal invaziv cerrahi (1) 
Dosya:Trephine surgery 2.png|Pilonidal hastalık için trefin/biyopsi punch minimal invaziv cerrahi (2) 
Dosya:Pilonidal cyst 2 days after surgery.jpg|Geleneksel kapalı ameliyattan iki gün sonra pilonidal kist.
Dosya:Pilonidal cyst and fistula.jpg|alt=|Trefin veya biyopsi punch ameliyatından sonra çıkarılan pilonidal hastalığın anatomisi: pilonidal fistül (üstte) ve pilonidal kist (altta)


## Etimoloji
Pilonidal, saç yuvası anlamına gelir ve Latince saç (*pilus*) ve yuva (*nidus*) kelimelerinden türetilmiştir. Bu durum ilk olarak 1833 yılında Herbert Mayo tarafından tanımlanmıştır. R. M. Hodges, 1880 yılında durumu tanımlamak için *pilonidal kist* ifadesini kullanan ilk kişidir.

Bu durum İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri Ordusunda yaygındı. Bu durum "Jeep koltuğu" ya da "Jeep sürücüleri hastalığı" olarak adlandırılıyordu, çünkü bu nedenle hastaneye kaldırılan insanların büyük bir kısmı Jeep'lere biniyordu ve engebeli araçlarda uzun süreli sürüşlerin kuyruk sokumundaki tahriş ve baskı nedeniyle bu duruma neden olduğuna inanılıyordu.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Pilonidal sinüs tedavisi için NHS Seçenekleri