Sarzana

**Sarzana**, kuzeybatı İtalya'da Ligurya bölgesinde La Spezia iline bağlı bir belde.

## Tarihçe

Sarzana'nın antik Etruriya ve Ligurya arasında bir sınır teşkil eden Magra Nehri vadisinin ağzında bulunan mevkii antik Romalılar döneminde ve Orta Çağlarda stratejik önem taşımıştır. Şehrin ilk defa yazılı belgelerde görülmesi I. Otto'nun imparatorluk döneminde 938'dedir.

1202'de Sarzana'nın 5&nbsp;km güneydoğusunda bulunan antik kent Lunı'de bir Katolik Kilisesi Piskoposluk merkezi kurulmuştur. Piskoposlar vadiyi koruyan şimdiki "Sarzanello Şatosu" mevkiinde bir kale içinde küçük bir köy olarak Sarzana'yı kurmuşturlar. MS 100 civarlarında köy vadide daha güneye Parma ve Piacenza'dan gelen "Via Francigena" yolu ile "Via Aurelia" yolunun kesişme mevkine nakledilmiştir. Luni şehri Arapların devamlı güçlü hücumlarına hedef olduğu için daha korunaklı olan Sarzana önem kazanmış ve 1203-1204'te piskoposluk Sarzana'ya taşınmıştır.
1397'de Papa V. Nicholas Sarzana'da doğmuştur.

Stratejik önemi dolayısıyla daha sonra Sarzana şehri birçok el değiştirmiştir. Sarzana'daki piskoposlara İmparatora karşı savaşlarda önemli roller oynamışlardır. 1343'te şehir Pisa Cumhuriyeti eline geçip önemli bir koruma noktası olmuştur. 1438'de Ceneviz Cumhuriyeti şehri ele geçirmiştir. Mediciler idaresindeki Floransa orduları 1487'de "Serrezzana Savaşı" adı verilen savaşta şehri kuşatmışlar; şehrinin kalesini ellerine geçirip tümüyle yıktırmışlar; ama sonradan yeniden yaptırmışlardır.

16. yüzyılda şehir Genevizlerin "Banco si S. Giorgio" idaresi altına geçmiş ve 1572 Ceneviz Cumhuriyeti şehrin doğrudan doğruya idaresini eline almıştır.

Fransız Devrimi sırasında 1796'da Ceneviz Cumhuriyeti'nin Fransızlar tarafından yıkılması ve Napolyon Bonapart'ın İtalya Seferi sonucu kurulan Ligurya Cumhuriyeti Sarzana'yı almış ve şehir "Apenin Departmanı"'nın üç kantonundan birinin merkezi olmuştur ve 1805'ten sonra da Ligurya'nın tümü ile Fransa'ya bağlanmıştır.

1814'te Viyana Kongresi'nde Ceneviz Cumhuriyeti yenilenmemiş ve eski Ceneviz topraklarının Savoya Dükalığı'na bağlı olduğu kabul edilmiş ve Savoya dükü olan Sardinya Krallığı'na bağlamıştır. 1861'de bu krallık İtalya Krallığı oldunca Sarzana bu krallığı bağlanmıştır.

Sarzana beldesi 1859-1923 döneminde Genova iline bağlı kalmıştır. 1923'te yani La Spezia ili kurulunca ve il merkezi La Spezia olunca Sarzana'da bulunan birçok kamu idaresi kurulusları (adalet merkezi, valilik vb..) kapatılıp La Spezia'ya nakledilmiştir. 1929'da Sarzana'da merkezi bulunan "Banca Monte di Sarazana" ve tasarruf bankası ile Katolik Kilisesi piskoposluk merkezi de La Spezia'ya nakledilmiştir.

## Cografi konumu

Sarzana bağlı olduğu il merkezi olan La Spezia'dan 15&nbsp;km doğudadır. Pisa'ya giden demiryolu üzerinde olup demiryolu hattının Parma'ya ayrılan kavşağı hemen beldenin kuzeyindedir.

## Nüfus gelişimi

Sarzana'nın nüfusu (31.7.2010 tahminleri itibarıyla) 21.893 kişidir ve nüfus yoğunluğu 638 kişi/km² olur. 19. ve 20. yy/da beldenin nüfusunun gelişimi şu gösterimde izlenebilir:

*Kişi*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:9137
  bar:1871 from:0 till:9629
  bar:1881 from:0 till:9647
  bar:1901 from:0 till:11850
  bar:1911 from:0 till:12533
  bar:1921 from:0 till:13289
  bar:1931 from:0 till:13295
  bar:1936 from:0 till:13492
  bar:1951 from:0 till:16101
  bar:1961 from:0 till:16986
  bar:1971 from:0 till:18676
  bar:1981 from:0 till:19212
  bar:1991 from:0 till:19849
  bar:2001 from:0 till:20059

PlotData=
  bar:1861 at: 9137 fontsize:S text:9.137 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 9629 fontsize:S text:9.629 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 9647 fontsize:S text:9.647 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 11850 fontsize:S text:11.850 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 12533 fontsize:S text:12.533 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 13289 fontsize:S text:13.289 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 13295 fontsize:S text:13.295 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 13492 fontsize:S text:13.492 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 16101 fontsize:S text:16.101 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 16986 fontsize:S text:16.986 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 18676 fontsize:S text:18.676 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 19212 fontsize:S text:19.212 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 19849 fontsize:S text:19.849 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 20059 fontsize:S text:20.059 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Kaynak - ISTAT


## Görülecek yerler

* *Palazzo del Capitano*: 1472'de mimar Giuliano da Maiano tasarlanmıştır. Fakat birçok restorasyon dolayısıyla günümüzde orijinalinden tümüyle değişiktir.
* *Sarzana Kalesi*: İlk defa Pisa Cumhuriyeti tarafından ilk defa yapılmıştır ve ama Lorenzo de Medici tarafından eski kale yıkılıp günümüzdeki kale yaptırılmıştır.
* *Sarzenello Şatosu*: Pisa Cumhuriyeti paralı ordu komutanı Castruccio Castracanı tarafından yaptırılmıştır.
* *Katedral*: 1355 yılında yapılmaya başlayan bu Gotik mimarı stilinden beyaz mermerden katedral 1474'te bitirilmiştir. Yapım döneminin son yıllardan kalan iki tane çok süslü ve ayrıntılı yontulmuş taştan mimber ilgi çeker.
* *San Francesco Kilisesi*: Pisalı mimar Giovanni di Balduccio tarafından tasarlanan Pisa Cumhuriyeti paralı ordu komutanı Castruccio Castracanı'nın lahdini ihtiva eder.
* Çeşitli saray, konak ve villalar: Sarazana şehri tarihsel merkezinde soylu aileler tarafından yaptırılmış birçok saray, konak ve villa bulunur. Bunlar arasında ilgi çekenler: "Palazzo De Benedetti", "Palazzo del Comune (Belediye Sarayı)" (18-18. yüzyıllar); "Palazzo Tusini" (17. yüzyıl); "Palazzo Picedi - Benettini" (1720); "Palazzo Magni Griffi" (1783); "Palazzo Podestà Lucciardı" (1819); "Palazzo Neri" (1840); "Villa Ollandını", "Villa Carpena (bir eski müstahkem kule içine yapılmış).

## Komşu beldeler

Sarzana'nın şu komünlerle sınırları bulunur: 
Ameglia, Arcola, Aulla (MS), Carrara (MS), Castelnuovo Magra, Fosdinovo (MS), Lerici, Ortonovo, Santo Stefano di Magra, Vezzano Ligure

## Kardeş şehirler

Sarzana'nın su kentlerle kardeş şehir bağlantısı vardır:
*
*

## Resimler


**<span style="color:white">Sarzana</span>**



Dosya:Sarzana - Municipio.JPG|Sarzana - Belediye Sarayı
Dosya:Sarzana - Piazza S.Giorgio.JPG|Sarzana - Piazza S.Giorgio ve eski Laurina Hanı.
Dosya:Sarzana - Piazza Calandrini.JPG|Sarzana -Piazza Calandrini.
Dosya:Sarzana - Piazza Matteotti notturna.JPG|Sarzana - Piazza Matteotti gece.
Dosya:Sarzana - Via Mazzini2.JPG|Sarzana - Via Mazzini sokağı.
Dosya:Sarzana - Via del borgo.JPG|Sarzana - tarihsel merkezde eski bir dar sokak
Dosya:Sarzana - Porta Parma.jpg|Sarzana - Parma Kapısı 
Dosya:Sarzana - Torrione S.Giorgio.jpg|Sarzana - S.Giorgio kulesi.
Dosya:Sarzana - Villa Carpena ft dalla strada.JPG|Sarzana - Villa Carpena
Dosya:Fortezza di Sarzana.jpg|Sarzana Kalesi 
Dosya:Sarzana - Cittadella3.JPG|Sarzana Kalesi hendeği.
Dosya:Sarzana - Cittadella.JPG|Sarzana Kalesi ana hisar.
Dosya:Sarzana - Villa Carpena.JPG|Sarzana - Villa Carpena.
Dosya:Sarzana - Interno Teatro Impavidi.JPG|Sarzana İmpavidi Tiyatrosu salonu
Dosya:Sarzana - Portone S.Andrea.JPG|Chiesa S.Andrea - Merasim kapısı.
Dosya:Sarzana - Cattedrale.JPG|Sarzana - Katedral.
Dosya:Sarzana - Campanile S.Francesco2.JPG|Chiesa S.Maria - Çan Kulesi.
Dosya:Sarzana - Campanile S.Maria.JPG|Oratorio della Misericordia - Çan Kulesi.



## Ayrıca bakınız

*La Spezia (il)
*Ligurya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*Sarzana resmi websitesi