Yevgeni Zamyatin

**Yevgeni İvanoviç Zamyatin,** (Rusça: Евгений Иванович Замятин), (d. 1 Şubat 1884, Lebedyan, Tambov, Rus İmparatorluğu – ö. 10 Mart 1937, Paris, Fransa), Rus yazar. Distopik bir geleceği konu alan ''Biz'' (Rusça: Мы) romanıyla ünlenmiştir.

## Hayatı
1 Şubat 1884'te Tambov Vilayeti'nin Lebedyan ilçesinde bir rahibin oğlu olarak doğdu. 1902'de takdirname ile bitirdiği Voronej Lisesi'nin ardından girdiği Petersburg Gemi Mühendisliği Enstitüsü'nden 1908 yılında mezun oldu. Öğrenciyken devrimci harekete yer aldı. 1906-1911 yılları arasında kaçak olarak yaşadı. Potemkin İsyanı sırasında Odessa'da bulundu.

İlk hikâyesi *Yalnız*, 1908 yılında *Eğitim* dergisinde yayınlandı. İlk büyük edebi başarısını 1911 yılında yayınlanan ve gezi hikâyelerinden oluşan *Uyezdnoye* (Gezisel) ile kazandı. 1914 yılında yayınlanan savaş karşıtı hikâyesi *Na Kuliçkah* (Çok Uzaklarda) nedeniyle kovuşturmaya uğradı, tutuklandı ve yargılandı, eserin basıldığı derginin ilgili sayısı toplatıldı. Bu iki eser de dönemdaşı Rus yazar Maksim Gorki'den övgüler aldı.

1916-1917 yıllarında Birleşik Krallık'ta Rus buz kırıcı gemilerinde çalışırken gözlemleme imkânı bulduğu İngiliz hayatı hakkında *Ostrovityane* (Adalılar) adlı eseri yayınlandı. 1917 sonbaharında Rusya'ya döndü. Maksim Gorki tarafından davet edildiği Dünya Edebiyatı Topluluğu'nda, İngiliz ve Amerikan edebiyatından sorumlu yayın kurulu üyesi olarak görev aldı. Aynı yıllarda esas mesleğinde de başarılı çalışmalarda bulundu; Yermak, Krasin gibi buz kırıcı gemilerin ve diğer muhtelif gemilerin yapım işlerinde görev aldı.

1920'lerde *Serapionlar Kardeşliği* edebiyat topluluğunun üyesi oldu. *Mağara*, *Rus* ve *En Önemli Hakkında* bu dönem eserlerindendir. Aynı yıllarda *Bit* ve *Atilla* piyeslerini yazdı.

1920 yılında en çok ses getiren ve Batı edebiyatında ilk ütopya karşıtı roman olarak nitelendirilen *Biz* başlıklı romanını yazdı. Sovyetler Birliği'nde "sakıncalı" bulunduğu için yayımlanmasına izin verilmeyen roman ilk olarak 1924 yılında Birleşik Krallık'ta yayınlandı. George Orwell'in ünlü eseri 1984'ü yazarken Biz romanından etkilendiği yorumları yapılmıştır. Biz anayurdunda ancak 1988'de yayımlanabilmiştir. O tarihe kadar Zamyatin'in eserleri Sovyetler Birliği'nde hiç gün ışığı görmedi.

Zamyatin 1931 yılında talebi üzerine Stalin tarafından verilen Sovyetler Birliği dışına çıkış izniyle Paris'e yerleşti. Ölümüne kadar bir göçmen olarak, Sovyet vatandaşlığından çıkmadan, orada yaşadı. Zamyatin ağır bir hastalık geçirerek 1937 yılında Paris'te öldü. Son eseri *Tanrı’nın Sopası* ölümünden sonra 1938 yılında yayınlanmıştır.

## Eserleri

### Romanları

* Biz (1920), Versus Kitap, Haziran 2009, Çev. Algan Sezgintüredi

### Kısa öyküleri ve hikâyeleri

* Yerel Hikâyeler (1912) 
* Uzaklarda (1913) 
* Alatır (1914) 
* Adalılar (1917) 
* İnsan Avcısı (1918) 
* Kuzey (1918) 
* Nisan (1912) 
* Yolsuz (1913)
* Üç Gün (1913)
* Afrika (1916
* Resimler (1916) 
* Bilim Şehidi (1916) 
* Göz (1917) 
* Kadastro Memuru (1918) 
* İşaret (1918) 
* Günahkarların Kefili (1918) 
* Ejder (1918) 
* X (1919) 
* Yerazm'ın Nasıl İyileştirildiği Hakkında (1920) 
* Çocukça (1920) 
* Mamay (1920) 
* Mağara (1921) 
* Söz Çurigin'e Veriliyor (1922) 
* Yamyamlar. Tanrı'nın Kilisesi. (1922) 
* Rus (1923) 
* En Önemli Hakkında (1923) 
* Yola (1928) 
* Taşkın (1929) 
* Tanrının Sopası (1935)
 
### Diğer eserleri

* Herbert Wells (1922) 
* Moskova - Peterburg (1933)

## Kaynakça

* Rus Yazar ve Şairleri Kısa biyografik sözlüğü, Moskova, 2000.
* sovlit.com - Zamyatin 
* hronos.km.ru - Zamyatin 
* vedu.ru 

## Dış bağlantılar

*Zamyatin’in eserleri kendi dilinde aşağıdaki adreste bulunabilir. (1973’e kadar olan dönemde Sovyetler Birliğinde yayınlanan eserlerin telif hakları halen belirsizdir.)*
* http://az.lib.ru/z/zamjatin_e_i/