Fa Hien Mağarası

**Fa Hien Mağarası**, aynı zamanda **Pahiyangala Mağarası**, Sri Lanka'nın Batı Eyaleti, Kalutara ilçesinde yer alan bir mağaradır. Yerel bir efsaneye göre, adını geçmiş bir tarihte ikamet eden Budist keşiş Faxian'ın (aynı zamanda Fa-Hien veya Fa Hsien) adından almıştır. Ancak bu efsaneyi destekleyecek arkeolojik veya tarihi kanıtlar bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 1960'larda, 1980'lerde ve 2013'teki kazılar sırasında mağaranın çökeltilerinde Geç Pleistosene tarihlenen fosilleşmiş insan iskelet kalıntıları keşfedildiğinden, site arkeolojik öneme sahiptir.

## Tarih öncesi insan kalıntıları
1968 yılında, 1988 yılında yardımcısı W. H. Wijepala ile ikinci bir kazı seferi yürüten *Sri Lanka Hükümeti Arkeoloji Bölümü*'nden Siran Upendra Deraniyagala tarafından mağaranın içinde insan mezarları ortaya çıkarıldı. Buluntular ağırlıklı olarak mikrolit taş aletler, tarih öncesi şömine kalıntıları ve çiçek ve insan kalıntıları gibi organik malzemelerden oluşuyordu. Radyokarbon tarihlemesi, mağaranın yaklaşık 33.000 yıl önce, Geç Pleistosen ve Mezolitik'ten 4.750 yıl öncesine, Orta Holosen'de Neolitik'e kadar yerleşim gördüğünü ortaya koymuştur. Çeşitli tortu birikintilerinden elde edilen insan kalıntıları Cornell Üniversitesi'nde analiz edildi ve Kenneth AR Kennedy ve yüksek lisans öğrencisi Joanne L. Zahorsky tarafından incelendi.

İnsan kemik fosillerinin en eski parçaları, ikincil gömülerin kanıtlarını gösteren üç çocuğa, bir gence ve iki yetişkine atfedilir. Cesetler ayrışmaya ve leşçiliğe maruz kalmış ve daha sonra kemikler mezarlara yerleştirilmiştir. Diğer fosil kalıntıları arasında, BP yaklaşık 6.850 GÖ yılına tarihlenen başka bir küçük çocuğa (arkeologlar tarafından *Kalu-Menika* olarak adlandırıldı) ve yaklaşık 5.400 GÖ yılına tarihlenen genç bir kadına ait olanlar da bulunmaktadır. Her iki şahıs da ikincil gömülerden kurtarıldı.

İnsan kalıntılarının bulunduğu diğer önemli Sri Lanka tarih öncesi bölgeleri arasında diğer iki mağara - Batadombalena (yaklaşık 28.500 yaşında) ve Kitulgala yakınlarındaki Belilena (yaklaşık 12.000 yaşında) - ve açık hava sahası Bellanbandi Palassa (yaklaşık 6.000 yaşında) bulunmaktadır.

## Ayrıca bakınız

* Fosil alanlarının listesi

## Kaynakça

* Kenneth AR Kennedy, "Fa Hien Mağarası", *Encyclopedia of Anthropology* ed. H. James Birx (2006, SAGE Yayınları;)
* "Sri Lanka'da Tarih Öncesi ve Protohistorik yerleşim"  - SU Deraniyagala, Arkeoloji Genel Müdürü, Sri Lanka
* Kenneth AR Kennedy ve Siran U. Deraniyagala, *Sri Lanka'dan 28.000 yıllık hominidlerin fosil kalıntıları,* Current Anthropology, Cilt. 30 numara 3. (Haziran 1989), s.&nbsp;394–399.
* Kenneth AR Kennedy, T. Disotell, WJ Roertgen, J. Chiment ve J. Sherry, *Sri Lanka'dan üst Pleistosen hominidlerinin biyolojik antropolojisi: Batadomba Lena ve Beli Lena mağaraları*, Antik Seylan 6: 165-265.
* Kenneth AR Kennedy, Siran U. Deraniyagala, WJ Roertgen, J. Chiment ve T. Disotell, *Sri Lanka'dan Üst Pleistosen fosil hominidleri*, American Journal of Physical Anthropology, 72: 441-461, 1987.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Resmi Web Portalı
* Sri Lanka'da Tarih Öncesi ve Protohistorik Yerleşim 
* Sri Lanka ve güney Hindistan'da medeniyetin yükselişinin tarih öncesi temeli