Yaycı, Culfa

**Yaycı**, Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne bağlı Culfa Rayonu'nda bir köydür.

## Toponimi
Köyün adı kaynaklarda *Yəyci* biçiminde de geçmektedir. Yer adı, Oğuz boylarından olan kadim Yaycı boyunun adıyla ilişkilidir. Bu boyun Orta Çağ'dan itibaren Nahçıvan, Güney Azerbaycan, Doğu Anadolu, günümüz Ermenistanı ve Irak topraklarında yaşadığı bilinmektedir.

Ebulgazi Bahadır Han'ın *Şecere-i Terakime* adlı eserine göre Yaycı adı, Oğuz boylarından Salur boyunun atası kabul edilen Salur Ögücik Alp'in altı oğlundan birinin adıdır. Kaynakta Yaycı ile birlikte Dingli adlı ikiz kardeşinin adı da zikredilmektedir. Bu ad daha sonra Yaycı boyunun etnonimi hâline gelmiştir.

## Kökeni ve etnik kimliyi
Yaycı boyu, Oğuz boylarının Salur koluna mensuptur. Salurlar, Oğuzların 24 ana boyundan biri olarak kabul edilmektedir. Orta Çağ ve modern bilimsel çalışmalarda Salur boyunun erken yerleşim alanı ağırlıklı olarak Hazar Denizi havzası ve bu bölgeye bitişik bozkır sahalarıyla ilişkilendirilmektedir. Bu bağlamda Yaycı boyunun teşekkülü de söz konusu coğrafi çevre içinde değerlendirilmektedir.

Tarihsel göçler ve çeşitli Türk boylarıyla uzun süreli temaslar sonucunda Yaycı boyunun etnik yapısında Kıpçak unsurlarının da bulunduğu ileri sürülmektedir.

## Tarihi
Yaycı boyuna mensup toplulukların bölgeye gelişinin kesin olarak Selçuklu dönemine mi yoksa daha sonraki bir safhaya mı ait olduğu konusunda doğrudan kaynaklar bulunmamaktadır. Bu nedenle konu, genel Oğuz göçleri çerçevesinde ele alınmaktadır.

## Yaycı adlı yerleşim yerleri
Yaycı boyunun adıyla ilişkili yerleşim yerleri Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye, İran ve Irak'ta görülmektedir. Azerbaycan'da Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Culfa Rayonu'nda bulunan  köyü ile Şerur Rayonu'ndaki  ve  köyleri bu kapsamdadır.

Ermenistan topraklarında tarihsel olarak Azerbaycan Türklerinin yaşadığı bölgelerde de Yaycı adına rastlanmaktadır. Bunlar arasında  köyü ile Göyçe bölgesinde yer almış olan  yerleşimi bulunmaktadır.

Türkiye'de Yaycı adlı yerleşim yerleri farklı bölgelerde mevcuttur. Bunlara Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesinde bulunan Yaycı (Şahinbey), Giresun ilinin Şebinkarahisar ilçesindeki Yaycı (Şebinkarahisar) köyü ile Ordu ilinin Ünye ilçesinde yer alan Yaycı (Ünye) yerleşimi dahildir.

İran'da da Yaycı etnonimiyle ilişkili yerleşimler bulunmaktadır. Erdebil Eyaleti'nde yer alan , Doğu Azerbaycan Eyaleti'ndeki  ve  köyleri ile Batı Azerbaycan Eyaleti'nin Çaldıran bölgesinde yer alan ve Farsça kaynaklarda  olarak geçen yerleşim bu gruba dahildir.

Irak'ta ise Kerkük kentine bağlı  adlı bir nahiye bulunmaktadır.

## Toponimik ilişkiler
Yaycı adlı yerleşimlerin yakın çevresinde Bilêv, Billava ve Balawa gibi köy adlarının görülmesi dikkat çekicidir. Bu toponimlerin aynı etnik ya da boy birliğiyle ilişkili olabileceği düşünülmekle birlikte, konu bilimsel literatürde henüz kesin olarak açıklığa kavuşturulmamış ve ileri araştırmalara açık bırakılmıştır.

## Tarihi yapılar
Yaycı köyünde aşağıdaki taşınmaz kültür varlıkları tespit edilmiştir:

## Öne çıkan kişiler
*  — yazar, dramaturg
* Hasan Abdullayev — fizikçi, Azerbaycan Bilimler Akademisi başkanı (1970–1983)
*  — kimyager, Azerbaycan Bilimler Akademisi asil üyesi
*  — muhacir şair

## Kaynakça

## Kaynakça