3D GameStudio

**3D GameStudio**, yaygın adı **Gamestudio** ya da kısaca **3DGS** olarak bilinen, Level Editör, Model Editor, Script Editör ve Acknex motorunu içeren,3D uygulama, oyun ve gerçekçi sanal uygulamalar geliştirmeye yönelik yazılım paketidir. Paketteki editörler Windows işletim sistemi üzerinde çalışmaktadır. Paketin farklı fiyatlarda farklı sürümleri vardır, daha düşük sürümlerde bazı özellikler kısıtlıdır.

Paket aynı zamanda basit seviyeli ve programlama gerektirmeden FPS tarzı oyunlar yapabilmek için şablon projelerde içerir. Daha gelişmiş projeler için entegre programlama dili Lite-C veya C++, Delphi, C#, gibi harici diller kullanılabilir.

## Oyun Motoru
Paket Acknex 7 veya kısa adı ile A7 motorunu içerir. Paketin genel amacı oyun gelişrmek olduğundan, Acknex motoru bu yönde gelişmektedir. Acknex, DirectX 9 altyapısını kullanan bir motordur ve bu yüzden yalnızca Windows platformu üzerinde çalışabilir.Shader(HLSL) desteği, DirectPlay altyapısı ile yerel ağ veya internet üzerinden çoklu oyuncu desteği, fizik motoru, kemik ve nokta animasyonu desteği, partikül fışkırtıcı, terrain desteği, dinamik ışıklandırma içerir.

Motor entegre Lite-C dili ile programlanmaktadır. C programlama dilinin düzenlenmiş bir versiyonudur. Lite-c ve motora başlangıç için 25 bölümlük bir çalışma e-kitabı resmî sitede mevcuttur. Bu çalışma serisi hiç programlama bilmeyenleri hedef almaktadır.

Ayrıca A7 esnek bir eklenti sistemi de sunar. C programlama dili ile yazılmış dinamik bağlantı kütüphanelerine(DLL) Lite-C den direkt olarak erişilebilmektedir. Ayrıca Delphi ve C++ için plugin SDKsı(Yazılım Geliştirme Kiti) da mevcuttur.

## Editörler
### World Editör (WED)

World Editör, projenin geçtiği ortamları, dünyayı hazırlamada kullanılan editördür. Kısaca bloklar kullanarak ve bunları kaplayarak, oyunun geçtiği bölümler meydana getirilir. Ayrıca oyundaki objeler dinamik olarak(kod kullanarak) oluşturulmuyorsa, modellerde bu aracı kullanarak levele yerleştirir ve kod ile bağlantısı kurulur. Ayrıca leveller başka bir program ile yapıldıysa(MAX, MAYA) yine World Editör kullanılarak motora aktarılır. Editör yaptığımız levelleri motor tarafından gerçek zamanda çalıştırılabilecek şekilde derler. Derleme esnasında statik ışıkların oluşturduğu gölgelerde hesaplanır. Şablon projelerde sihirbazlar yardımı ile WED kullanılarak yapılır.

### Model Editör (MED)

Model editör model oluşturmak, düzenlemek ve diğer modelleme programlarından(3ds Max,Maya,C4D,XSI vb.) model aktarmamızı sağlar. Bu editör modelleri Acknex motorunun anlayacağı şekilde kaydeder. Modellerin kaplamaları, kemikleri, animasyonları kaydedilen modelin içinde saklanır. Çoklu vertex ağırlıklı kemik (Bone) animasyonu destekler ve sayılan programlardan FBX aracılığı ile kemikleri aktarabilir. Modelleme konusunda sayılan ticari ve gelişmiş araçlara göre zayıf bir editördür, fakat düşük poligonlu modellemede kullanılabilir.

### Script Editör(SED)

SED motor kütüphanelerini ve derleyicisini kullanmayı kolaylaştıran entegre geliştirme ortamıdır (IDE). Lite-c ve HLSL dilleri için sözdizimi renklendirme, proje yöneticisi, hata ayıklayıcı içerir. Ayrıca yazım esnasında kullanılan fonksiyon, önceden tanımlı değişken ve diğer motor öğeleri hakkında, ayrıntılı bilgi içeren hızlı yardım kutucuğu içerir. Örneğin bir fonksiyonun adını yazdığınızda bu kutuda, fonksiyonun aldığı parametreler, döndürdüğü değer, fonksiyonun hızı, ayrıntılar, fonksiyonla ilgili püf noktalar ve kullanım örneği gösterilir.
### Game Editor(GED)

Gerçek zamanlı olarak motor görünümünden, terrain düzenleme ve boyama, obje yerleştirme ve ayarlama gibi özellikler içermektedir. Henüz GameStudio paketine eklenmemiş olmakla birlikte, 2 Mayıs 2009 tarihinde, 0.2 numaralı önizleme versiyonu yayınlanmıştır. Şu an için kullanılabilir olsa da, obje niteliklerini düzenlemek, efekt ve materyallerini atamak, obje yerleştirmek, terrain boyamak ve oluşturmak özellikleri dışında kullanım alanı mevcut değildir. Crew 51 tarafından aktif olarak geliştirilmekte ve versiyon 1'e ulaştığında GameStudio paketine eklenmesi beklenmektedir.

## Sürümler
GameStudio'nun 4 farklı sürümü bulunur.
* Ücretsiz Atari Lite-C. A7 motoru, SED ve MED içerir. WED içermez. Ekran üzerinde Lite-C logosu ve Atari firmasının logosu görüntülenir.
* Atari Lite-C. Ücretsiz sürümün aynısıdır, fakat ekranda logo gösterilmez ve EXE derleyebilir. 29$
* Extra. Extra sürümü, wed, harita derleyici ve şablon sistemi ekler. 99$
* Commerical. Çok oyuncu ve shader desteği ekler. 199$
* Professional. Dosya paketleyici ekler ve tüm logoların kaldırılmasına olanak tanır.899$
Ayrıca 30 günlük deneme sürümde mevcuttur.
Ücretsiz sürüm hariç bütün sürümler bir kez lisanslandıktan sonra sınırsız sayıda ve genişlikte ticari projede kullanılabilir.
Motorun kullanım alanı için genel olarak tek bir önemli kısıtlama vardır: "Günümüz dünyasında var olan belirli bir grup, etnik grup, ırk, ülke veya dine karşı soykırımı konu alan projelerde kullanılamaz"

## GameStudio'nun Geçmişi
* 1993 ACK 3D (Animation Construction Kit) - Lary Myers 
* 1994 ACK NEXT GENERATION - Johann Christian Lotter / oP Group (ACK 3D'nin geliştirilmiş sürümü, açık kaynak)
* 1995 ACKNEX-2 Alman Televizyon Programı X-BASE için yazılmıştır (Doom benzeri motor)
* 1995 ACKNEX-2 Conitec mülkiyeti olur ve '3D GameStudio' olarak yayımlanır.
* 1997 ACKNEX-3 yayınlanır 
* 1999 A4 yayınlanır (Windows tabanlı Quake benzeri motor)
* 2000 A5 yayınlanır (Terrain Motoru özelliği)
* 2003 A6 yayınlanır (Fizik motoru ve Shader özelliği)
* 2007 A7 yayınlanır (yeni ABT renderer)
* 2009 A8 ilk defa duyuruldu. Mart 2010'da Yaz dönemi için stabil sürüm onaylandı.

Şu anki sürüm 7.85.4 dir. (25 Mayıs 2010). Her 4 ila 8 haftada yeni bir güncelleme yayınlanır, güncellemeler hata düzeltme ve yeni özellik eklemeye yöneliktir.
Gamestudio / A7 iki farklı manaya gelir. Gamestudio editörler ve şablon sistemini, A7 ise oyun motorunu ifade eder.

## GameStudio A8
25 Mart 2010 tarihi itibarı ile Gamestudio A8'in 2010 yaz döneminde stabil versiyonunun yayınlanacağı duyurulmuştur. Nisan ayından itibaren Proffesional sürüme sahip kullanıcılara açık A8 Beta testi başlamıştır. 2010 Mart ayından Extra, Commerical veya Proffesional sürümlerinden birini satın alan kullanıcı, Aynı sürüm A8'e ücretsiz geçiş yapabilecek.

**GÜNCELLEME:** 12 Temmuz 2010 tarihinde ilk A8 açık Beta yayınlanmıştır. Güncellemeler devam etmektedir.

Motora eklenen yeni özellikler,

En önemli yenilik, ODE fizik motoru yerine NVIDIA Physx fizik motorunun eklenmesi olmuştur. Yine Bone render hızında 3 kat, model ve diğer objeler, özellikle Spriteların render hızında A7 motoruna göre %30 artış olacak. Diğer Özellikler,

* Yoğun bitki örtüsü isminde yeni bir sprite türü.
* Realtime Shadow mapping desteği.
* Enet network kütüphanesi yerine DirectPlay kütüphanesi yerleştirilecek.
* 2010 sonunda OpenAL yerine DirectPlay kütüphanesi yerleştirilecek ve pek çok yeni ses fonksiyonu motora eklenecek.

Ayrıca A8 Beta versiyonunda WED ve MED editörlerinin arayüzlerinde ufak değişikliklere gidilmiştir.

## Oyunlar
GameStudio bugüne dek sayısız yayınlanmış projede kullanılmıştır. Bu projeler *[[Kâbus 22]]* (2006, Son Işık LTD, Vestel) ve Citroën C4 Robot (2008, 2GEN Stüdyo, Citroën Türkiye) ve Valve Steam üzerinden satılmış ve en çok satan listesinde ikinciliğe kadar tırmanmış Wonderful End Of The World'ü (2008, Dejobaan Games, Valve) içerir. Ayrıca yine 2GEN Stüdyo tarafından geliştirilen GameStudio ile 2011 yılında *Süpercan* ve 2012 yılında *Süpercan* 2 projeleri hazırlanmıştır. Ayrıca 2015 yılında çıkış yapan Zula oyunu da, Acknex A8 kullanan oyunlardan biridir.

## Dış bağlantılar
* 3D GameStudio resmi websitesi
* Türk 3D GameStudio tartışma forumu ve Türkçe Dökümanlar
* 3D GameStudio resmi kullanıcı forumları 
* 3D GameStudio resmi Wiki sayfaları 
* Intense X plugin

## Kaynakça