open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Moleküler biyoloji

**Moleküler biyoloji**, canlılardaki olayları moleküler seviyede inceleyen biyoloji dalıdır. Moleküler biyoloji, prokaryotik ve ökaryotik hücre yapılarını ile işlevlerini ve hücreler arasındaki etkileşimi moleküler seviyede laboratuvarda inceleyerek ortaya çıkaran bir bilim dalıdır. Bu bağlamda, canlı sistemlerdeki evrensel makromoleküller olan DNA, RNA ve proteinlerin hedef alınarak incelendiği bir bilim dalı olarak öne çıkmış ve son yıllarda genetik mühendisliği ile geliştirilen pek çok yeni teknikle işlev kazanarak, biyolojinin genetik, biyokimya, mikrobiyoloji, botanik, zooloji, ekoloji, hücre biyolojisi ve biyofizik gibi pek çok anabilim dalında moleküler seviyede ilerleme sağlanmasına neden olmuştur. Biyolojik bilimleri bütünleştirici özelliğe sahiptir. Moleküler biyolojinin bu bağlayıcı özelliği, temel ilgi alanı olarak canlı organizmalarda hayati önemleri olan nükleik asitler, proteinler ve enzimlerin yapılarının tamamen aydınlatılması üzerine odaklanmasından kaynaklanır.

Moleküler biyoloji son yıllarda önem kazanan genetik, biyokimya, hücre biyolojisi ve biyofizik gibi dalların gelişmesiyle ortaya çıktı. Canlı organizmada hayati önemleri oldukça fazla olan nükleik asitler, proteinler ve enzimlerin yapılarının tamamen aydınlatılması moleküler biyolojinin ilgi alanıdır. Bu maksatla X ışınları difraksiyonu ve elektron mikroskobu gibi ileri tekniklerden faydalanılırdı. İnsan ve diğer canlıların genomlari aydınlanmaya başladıktan sonra moleküler biyolojinin genel ilgi alanı canlılardaki proteinleri ve onlarin üstlendikleri görevleri ve birbirleriyle olan etkileşimleri anlamaya yönlenmiştir.

Bu günlerde moleküler biyoloji ortaya çıkan yeni yöntemlerin yardımıyla hızlı bir gelişme sürecine girmiş ve hem hastalıkların gerçek nedenleri anlaşılmaya başlanmış hem de biyoteknolojik ve biyonik gelişmelerin yolu açılmıştır. DNA mikroçipleri ile genlerin ifade profillerinin alınması olası hale gelmiş, gerçek zamanlı PCR ile gen ifadesinin incelenebilmesine olanak vermiştir. Floresan antikor ve protein teknolojileri, bu floresan proteinlerin hücre içinde sentezlenmesiyle veya ilgilenilen proteinlere kaynaştırılmasıyla proteinlerin hücre içinde takibi mümkün olmuş ve hangi hücrelerin hangi şartlar altında bu proteinleri nasıl ve nerede kullandığının anlaşılmasını sağlamıştır.

Birçok hücre türünün kültüre edilmesi genetik hayvan deneylerinde hangi genetik etkenlerin hangi sorunlara yol açtığını anlamayı kolaylaştırmıştır. Rekombinant DNA teknolojileri ile canlılar arası gen alış verişi mümkün olmuş ve birçok alanda yeni ürünlerin üretilme yolu açılmıştır. Kök hücre ve transgenik hayvan modellerindeki çalışmalar birçok hastalığın tedavisi için umut vermektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Hücre-altı parçacık animasyonları
Hatme

**Hatme**, İslam peygamberi Muhammed'e salavat getirilerek yapılan ve Kuran'dan bir takım surelerin okunduğu ibadettir. Bu ibadete hatmeye katılmayanlar konuk olamaz, kapalı bir odada yapılır. Aynı zamanda hatme Nakşibendi tarikatında bulunur.

## Kaynakça
Dharma

**Dharma (**Sanskrit: धर्म, *dhárma*) kelimesi birçok anlama gelebilmekte olup anlamlarından bazıları şunlardır;

* Töre
* Evrenin düzenini ve ruhsal gelişimi sağlayan kozmik doğa yasaları. Bu yasalardan ikisi karma yasası ve samsara yasası olarak bilinir.
* Ulu düzen, gerçek doğa.
* Gerçeklik
* Görev
* Doğruluk, erdem, ahlak, bilgelik.
* Öğreti, yüksek gerçeklere götüren yol.

Dharma ile uyumlu bir hayat süren kişiler Mokşa veya kişisel özgürlüğe ulaşırlar.

Devanagari yazılışında "धर्म" veya Pali dilinde "*dhamma*" şeklinde ifade edilen Hint kökenli *dharma* terimi Hinduizm haricinde Budizm, Jaynizm ve Sihizmde de kullanılmaktadır.

## Dharma Çarkı (Dharma Çarkıfelek)
Dharma çarkı (kurallar çarkı), Budizmde Buda öğretilerinin sembolü niteliğindedir. Dharma Çarkı sekiz çubuğuyla Buda kurallarını temsil eder. Diğer bir deyişle, Budizmde özgürlüğün sembolüdür.

1947 yılında, Hindistan bayrağında Bhimrao Ramji Ambedkar'ın da katkısıyla 24 çubuklu bir Dharma Çarkı amblemi yer almıştır. Bu sembolik şekil, MÖ 3. yüzyılda Maurya Kralı Ashoka tarafından Budizm kurallarının egemenliğini temsil ettiği düşüncesiyle farklı alanlarda kullanılmıştır.

22 Mayıs 1972 yılında Sri Lanka'nın cumhuriyet rejimini kabul etmesinden sonra, Dharma Çarkı ülkenin resmi amblemi olarak kabul edilmiştir. Ayrıca bu amblem, Tibet'te mühür olarak da kullanılmıştır.

## Ayrıca bakınız
* Hinduizm
* Dharma (Budizm)

## Kaynakça

* *Le Dictionnaire de la sagesse orientale*, Kurt Friedrichs, Ingrid Fischer-Schreiber, Franz-Karl Ehrhard ve Michael S. Deiner
Mokşa

**Mokşa** (Sanskritçe: vimukti, विमुक्ति、vimokSa, विमोक्ष), Sanskritçede *özgürlük* anlamına gelen **Mokşa** veya *kurtuluş* anlamına gelen *Mukti* terimleri ölüm ve yeniden doğum çemberinden kurtuluşu tanımlar.

*Moksha'nın* tanımı ve anlamı Hint dinlerinin çeşitli okulları arasında değişmektedir. *Mokşa* özgürlük, kurtuluş anlamına gelir. *Moksha* aynı zamanda yeniden doğuştan veya *saṃsāra'dan* kurtuluş anlamına gelen bir kavramdır. Bu kurtuluşa kişi yeryüzündeyken (*jivanmukti*) veya eskatolojik olarak (*karmamukti*, *videhamukti*) *ulaşılabilir.* Mokşa inancı Hinduizm, Budizm ve Caynizm de mevcuttur.

## Ayrıca bakınız
* Kurtuluş (Ezoterizm, Teozofi ve Mistisizm )
* Nirvana
TÜRK-İŞ

**Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu**, kısaca **Türk-İş**, 1952 yılında kurulan Türkiye'nin en büyük işçi konfederasyonudur. Genel merkezi Ankara'dadır. Genel Başkanı Ergün Atalay'dır. 34 üye sendikası vardır.

## Üye sendikalar

## Genel başkanları ve Genel sekreterleri
### Genel başkanları
* İsmail İnan (1952-1953)
* Mahmut Naci Kurt (1953-1957)
* Nuri Beser (1957-1960)
* Seyfi Demirsoy (1960-1973)
* Halil Tunç (1973-1979)
* İbrahim Denizcier (1979-1982)
* Şevket Yılmaz (1982-1992)
* Bayram Meral (1992-2002)
* Salih Kılıç (2003-2007)
* Mustafa Kumlu (2007-2013)
* Ergün Atalay (2013-günümüz)

## Dış bağlantılar
* Türk-İş resmi sitesi
Masumiyet (film)

***Masumiyet***, 1997 yapımı bir Zeki Demirkubuz filmi. Filmin çekimleri 19 günde bitirildi.

## Konu
Basmane'deki izbe bir pansiyonda hayatları kesişen; güçlü bir seks işçisi olan Uğur, ona saplantılı bir adam olan Bekir, annesinin hamileyken yediği dayaktan dolayı sağır ve dilsiz doğan Çilem ve hapisten yeni çıkmış amaçsız biri olan Yusuf etrafında gelişen sıradan olayları konu almaktadır.

Filmdeki "kır sahnesi" ve "pansiyondaki kavga" sahneleri en öne çıkan sahnelerdir. 2006 yılı itibarıyla yönetmen Zeki Demirkubuz, Masumiyet'in başlangıcı sayılabilecek Kader'i çekmiştir. Kader filminde Uğur ve Bekir'in gençliklerinde yaşadıkları, nasıl tanıştıkları anlatılmaktadır.

## Oyuncular
* Derya Alabora - Uğur
* Haluk Bilginer - Bekir
* Güven Kıraç - Yusuf
* Melis Tuna - Çilem
* Doğan Turan - Otelci Mehmet (Seslendirme Osman Gidişoğlu)
*Ajlan Aktuğ - Yusuf'un eniştesi
*Nihal Koldaş - Yusuf'un ablası
*Erdoğan Seren - Pavyondaki Adam
*Rıza Sönmez - Kahvedeki Adam
*Ümit Çırak - Necati
*İskender Altın - Otobüsteki Polis
*Feridun Koç - Satıcı
*Abdullah Demirkubuz - Baskındaki Polis
*Yalçın Çakmak - Cezaevi Müdürü
*Nazım Gök - Enişte'nin Oğlu
*Salih Urfa - Oteldeki Fedai
*Süha Tuna - Sorgucu Polis
*Namık Eken - Baskındaki Polis
*Eray Kantarcı - Oteldeki Adam
*Engin Kurtçuoğlu - Zagor Baba
*Dursun Derebaşı - Hastabakıcı

## Teknik ekip
### Yapımcı
* Zeki Demirkubuz
* Nihal Koldaş

### Görüntü Yönetmeni
* Ali Utku

### Kurgu
* Mevlüt Koçak

### Yapım
* Mavi Filmcilik

## Aldığı ödüller
* 34. Antalya Altın Portakal Film Festivali
**Halk Jurisi Avni Tolunay Ödülü
**En İyi Kadın Oyuncu (Derya Alabora)
**En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Haluk Bilginer)
* 10. Ankara Uluslararası Film Festivali
**En İyi Kadın Oyuncu (Derya Alabora)
**En İyi Erkek Oyuncu (Haluk Bilginer)
* 11. Altın Koza Film Festivali
**En İyi Kadın Oyuncu (Derya Alabora)
**En İyi Erkek Oyuncu (Haluk Bilginer)
**En İyi Yönetmen (Zeki Demirkubuz)
**En İyi Kurgu (Mevlüt Koçak)
*17. Uluslararası İstanbul Film Festivali
**N. F. Eczacıbaşı Vakfı Yılın En İyi Türk Filmi Ödülü

## Dış bağlantılar
* 
* https://web.archive.org/web/20120421002540/http://zekidemirkubuz.com/tr/film-masumiyet.htm - Filmin resmi sayfası.
* TurkishFilmChannel  - Filmin internet dağıtım sayfası (İngilizce).
* 
* Beyazperde.com 
* https://web.archive.org/web/20111223003954/http://zekidemirkubuz.com/tr/basin/filmler/masumiyet/yildirim-turker.htm - Yıldırım Türker'in filmle ilgili yazısı.
* Youtube  - Filmin fragmanı.
* SİYAD Tarafından Belirlenmiş Yüzyılın En İyi 10 Yerli Filmi
Propan

**Propan**, Parafinlerin (alkanların) metan ve etandan sonra gelen üçüncü üyesi olup, karbon ve hidrojenden meydana gelmiş renksiz bir gazdır.

## Özellikler
Propanın formülü C3H8'dir ve hiçbir izomeri yoktur. Erime noktası -187,1&nbsp;°C ve kaynama noktası -42,2&nbsp;°C'dir. Doğalgaz, hafif ham petrol ve petrol rafineri gazlarından elde edilir. Sıvılaştırılmış petrol gazlarında bol miktarda bulunur. Etan, diğer hidrokarbonlar ve propan petro-kimya endüstrisinde etilen elde etmek için önemli bileşiklerdir. Propan sıcakta bozunarak etilen ve yine önemli bir madde olan propilene dönüşür. Propilen önemli bir bileşik olup, aseton ve propilen glikol gibi birçok maddenin elde edilmesinde kullanılır. Oksidasyon ile, propil alkole, propionaldehide ve propiyonik aside yükseltgenebilir.

Diğer taraftan basınç altında kolayca sıvı hâle geçmesinden dolayı bütan gazı ile karıştırılarak tüpler içine doldurulmuş hâlde yakıt olarak kullanılır.

## Sağlık üzerindeki etkileri

Propan boğucu bir maddedir. Doğalgazın aksine havadan daha ağırdır. Alçak alanlarda ve zemine yakın yerlerde birikebilir. İnhalan olarak kötüye kullanıldığında hipoksiye (oksijen eksikliği), zatürreye, kalp yetmezliğine veya kalp durmasına neden olabilir.

Propan, kolayca emilmediği ve biyolojik olarak aktif olmadığı için düşük toksisiteye sahiptir. Genellikle oda sıcaklığında basınç altında depolanan propan ve karışımları, atmosfer basıncında aniden buharlaşacak ve suyun donma noktasının çok altına soğuyacaktır. Havadan yoğunlaşan nem nedeniyle beyaz görünen soğuk gaz, donmaya neden olabilir.

## Kaynakça
Hulki Saner

**Hulki Saner**, (24 Temmuz 1921, İstanbul - 20 Temmuz 2005, İstanbul), Türk senarist, yönetmen, film yapımcısı, oyuncu, film dağıtımcısı, film müzikçisi, söz yazarı ve bestecidir.

## Yaşamı
Saner, 1921 yılında İstanbul'da doğdu. Kimya Fakültesini bitirdi ve 1944'te ABD’ye giderek bir yıl kimya ihtisası yaptı. Yurda dönüşünde İstanbul Belediye Konservatuvarı Şan Bölümüne girip mezun oldu. İstanbul Operası’nda ses sanatçısı olarak görev aldı, besteler yaptı. "*Tosca*" operasında "*Scardia*" rolünü oynadı. 1956 yılında, "*Kalbimin Şarkısı*" ve "*Beş Hasta Var*" filmlerine fon müzikleri hazırlayarak sinemaya girdi. Aynı yıl, "Sanat Film"i kurarak yapımcılığa geçti ve "*Pusu*" filmini yaptı. Daha sonra; "Arı Film", "Bronz Film" ve son olarak "Saner Film" şirketini kurdu. 1958'de "*Sevmek Günah mı?*" filmiyle yapımcılığının yanı sıra yönetmen de oldu. Çoğunlukla müzikal komedi filmlerini yönetti. Türk sinemasının en çok film çeken yönetmenlerinden biri olmasına karşın, belirli bir kalitenin üstüne çıkıp ilginç filmlere imzasını atamadı. Seyirciyi sadece güldüren ve vakit geçirten konulu filmleri yönetti. Yönettiği filmlerin çoğunun senaryosunu kendi yazdı. Ara ara Ertem Göreç ile çalıştı. Bazı filmlerinde kendisine de küçük roller verip cameo olarak göründü. Saner Film şirketi olarak film dağıtımcılığı da yaptı.

Sadri Alışık’ın başrol oynadığı "Turist Ömer" serisi filmler ile büyük başarı kazandı. Emel Sayın'ın rol aldığı, *Gülüzar*, *Feride*, *Süreyya*, *Hicran* ile Gülden Karaböcek'in rol aldığı *Dilek Taşı*, Ajda Pekkan'ın rol aldığı "*Yabancı Olduk Şimdi*" ve Erol Büyükburç'un rol aldığı "*Kızılcıklar Oldu mu*" gibi başarılı müzikal filmlere de yapımcı olarak imza atmıştır. Aynı zamanda Emel Sayın'ın seslendirdiği "*Rüyalar Gerçek Olsa*" adlı şarkının söz yazarı ve bestecisidir. Yapımcılığını yaptığı "*Rüyalar Gerçek Olsa*" adlı sinema filminde Engin Çağlar, Esen Püsküllü, Hulusi Kentmen gibi başarılı oyuncular rol almıştır.

## Filmografisi

## Ödüller
* 2002: 39. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Beyazperde'de Hulki Saner 
* IMDb'de Hulki Saner
* Sinemalar.com'da Hulki Saner 
* SinemaTürk'te Hulki Saner 
* TSA'de Hulki Saner
Propanol

**Propanol**, üç karbonlu doymuş alifatik alkol. Normal propanolün (n-propanol) formülü CH3CH2CH2OH olup buna **1-propanol** de denir. Renksiz, akışkan, keskin ve hoş olmayan bir kokuya sahiptir. Su ve organik çözücülerde çözünür. *n*-Propanol, karbonmonoksit ve hidrojenden metanol elde ederken, propan ve bütanın oksidasyonu esnasında ve Fischer-Tropsch reaksiyonunda yan ürün olarak elde edilir. Etilen, karbon monoksit ve hidrojenden okso sentezi ile imalatı cezbedici bir yoldur. *n*-propanol en çok çözücü ve kimyasal ara madde olarak kullanılır.

Dimetilkarbinol ve 2-propanol olarak da bilinen izopropil alkol (CH3CHOHCH3) en basit sekonder alkol olup, endüstride önemli olan bir organik maddedir. Dünyada oldukça çok üretilir. Renksiz, akışkan, keskin kokulu bir sıvıdır. Propilenin, su ve sülfürik asit ile hidrojenlendirilmesinden elde edilir. Başlıca, asetonun elde edilmesinde kullanılır. Bundan başka çözücü ve antifriz (sıvıların donma noktasını düşürücü) olarak istifade edilir.

## Tarihi
Bileşik, 1853 yılında Gustave Chancel tarafından füzel yağının fraksiyonel damıtılmasıyla keşfedildi. Kaynama noktasını 96&nbsp;°C olarak ölçtü, deneysel formülünü doğru bir şekilde tanımladı, bazı kimyasal özelliklerini inceledi ve ona iki isim verdi: "propiyonik alkol" ve "tritil hidrat".

## Sağlık üzerindeki etkileri
1-Propanolün insan vücudu üzerindeki etkileri etanolünkine benzerdir, Ancak daha kuvvetli olduğu varsayılmaktadır. Birçok toksikoloji çalışması oral akut LD50'nin 1,9 g/kg ile 6,5 g/kg arasında değiştiğini bulmuştur (etanol için 7 g/kg ile karşılaştırıldığında). Propiyonik aside metabolize olur. Etkileri arasında alkol zehirlenmesi ve yüksek anyon boşluklu metabolik asidoz bulunur.

## Kaynakça
Anten

* Anten (elektronik) - Elektromanyetik dalgaları toplayan alıcı cihaz.
* Anten (zooloji) - zoolojide duyarga.
* Anten (denizcilik) - denizcilikte olta şamandırasının alt ve üst kısmında bulunan ince uçlar.
Tövbe

**Tövbe** (), İslam'da bir günahtan dönmeye karar vermektir. Tasavvuf anlayışında tövbenin farklı bir mânâsı ve kullanımı vardır.

Tasavvufta mürşidin huzurunda yapılan tövbeyle bireyin müritliği başlar. Bu tövbenin bireyin kendince yaptığı tövbeden farkı nasuh olmasındadır. Yani kâmil bir tövbe niteliğindedir. Bireyin günahlarının kendi yaptığı tövbeyle affolunduğu, mürşidinin de bu tövbeye katılmasıyla da affolunan günahlarının toplamı kadar sevap yazıldığına inanılır.

## Büyük tövbe
Büyük tövbe (nasuh tövbesi), tarikat yenilenmesi olarak da adlandırılır. Yılda en az bir kere mürşide gidilmeli ve tarikat yenilenmelidir. Günahları bir daha işlememek üzere terk etmektir.

## Küçük tövbe
Küçük tövbe ise tarikat yenilemeden günahların affı için yapılır. 
::::(Asra yeminler olsun ki muhakkak ki insan ziyandadır.)
:::: Asr Suresi (Arapça: سورة العصر), Kur'an'ın 103. suresi
## Kaynakça
C Blok

**C Blok**, 1994 yapımı bir Zeki Demirkubuz filmidir.

## Konusu

Bir sitede C Blok'un bir dairesinde yaşayan Tülay, hizmetçisiyle kapıcının oğlunu kendi yatağında sevişirken yakalar. Tülay, kötü giden evliliğinin de etkisiyle hayatını sorgulamaya, ona farklı bir yön vermeye başlar.

## Oyuncular
* Serap Aksoy ~ Tülay
* Fikret Kuşkan ~ Halit
* Zuhal Gencer ~ Aslı
* Selçuk Yöntem ~ Selim
* Ajlan Altuğ ~ Halit'in Babası
* Ülkü Duru ~ Fatoş
* Feridun Koç ~ Market Çırağı
* Güler Ökten ~ Tülay'ın Annesi
* Olgun Şimşek ~ Sahildeki Genç
* Abdullah Demirkubuz ~ Sahildeki Genç
* Kerem Ketenci ~ Sahildeki Genç
* Cüneyt Uzunlar ~ Katil

## Teknik Ekip
### Yapımcı
* Zeki Demirkubuz
### Görüntü Yönetmeni
* Ertunç Şenkay
### Kurgu
* Nevzat Dişiaçık
### Yapım
* Mavi Filmcilik

## Aldığı Ödüller
* 1994 Uluslararası İstanbul Film Festivali
** Ulusal Yarışma / Jüri Özel Ödülü (Zeki Demirkubuz)
* 1994 Ankara Film Festivali
** "Juri özel ödülü"
** "En iyi kurgu" (Nevzat Dişiaçık)
** "Umut veren yönetmen senaryo" (Zeki Demirkubuz)
* 1995 SİYAD Sinema Yazarları Derneği
** "En İyi Film"
** "En İyi Yönetmen" (Zeki Demirkubuz)
** "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" (Zuhal Gencer)
** "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" (Selçuk Yöntem)

## Dış bağlantılar
* 
* Demirkubuz.com - Filmin resmi sayfası.
Logos

**Logos**, Yunancada duyguları kavrama anlamındaki pathos sözcüğünün karşıt anlamı olan us ile kavrama anlamındadır.

Herakleitos'un varlık anlayışının temelinde yer alan ve başka bir dile çevrilemeyen logos sözcüğü söz, düşünme, akıl, oran, ölçü gibi çok anlamlı bir sözcüktür.

MÖ 5. yüzyılda Herakleitos logosu evreni düzenli bir bütün olarak kuran ve hareket ettiren ussal ilke biçiminde tanımlamıştır. Buna göre logos, hem oluşumların altında yatan ve onları biçimlendiren düzen ilkesi hem de evrenin böyle bir düzen olarak kavranmasında belirleyici olan bilgi ilkesiydi; evrenin kavranması belirli orantılara yani karşılıklı ilişki içindeki yas niteliğinde bağlantılara göre gerçekleşiyordu. Bu anlamıyla logos özellikle rastlantı ve gelişigüzelliğin karşıtıdır.

Herakleitos'un verdiği anlam Anaksagoras'ın baş kavramı olan "nous"dan farklıdır. Nous bir düzenleyici olarak evrenden önce de vardır ve evrene dışarıdan gelir, logos ise evrenle birliktedir ve evrensel oluşun içindedir.

Herakleitos her şey çıkar geçer der; evrende kalıcı olan hiçbir şey yoktur. Bu sürekli evrensel değişiklik logos için düzenlenmiştir. Logos yasasına göre olup örtmektedir.

Platon'a göre bilgi, logosta temelleri idealar hem düşünceler hem de bu düşüncelerin ilkesiz sonsuz nesneleridir. Düşünce ile nesne arasındaki özdeşlik bu yüzdendir, yani düşünce nesnesinde her ikisi de idealarda temellendiği için uygundur.

Aristoteles'e göre logos, akıl, iletişim ve eylemin toplamıdır. Aklın açığa çıkarılması bu üçü sayesinde olur. Bunlar bir insanda yoksa onda akıl da yoktur. *Şeylerin* nasıl ve neden oldukları gibi oluştuğunu, *şeylerin* nasıl ve neden oldukları gibi kalmadıkları soruları Aristoteles için önemlidir ve bu soruların cevapları aklımızda vardır. Aklımızın olmasını da Logos sağlar. Aklı logos yardımıyla açığa çıkarırız.

Logos, eski Yunancadaki legein sözcüğünden türetilmiştir. Sözcüğü Grekçede felsefi bir kavramı belirtmek üzere ilk kez kullanan Efesli filozof Herakleitos, terimi, her şeyi yöneten değişmez yasa (logos) ya da yasalar (logoi), evreni düzenli bir bütün olarak kuran ve hareket ettiren, evrenin düzenini sağlayan evrensel yasalar, evrenin temeli olan evrensel zorunluluk olarak ifade eder.

## Ayrıca bakınız
* Nous

## Kaynakça
Kömbe

*Kömbe böreği
*Haşhaşlı kömbe çöreği (Çanak ekmeği)
*Kömbe kurabiyesi
*Yoğurtlu kömbe
Bazlama

**Bazlama (Bazlamaç) (بزلمه)**, Türk mutfağından bir ekşi mayalı ekmektir.

Ekmek olarak sadesi yüzyıllardır Türkler tarafından yapılır ve yenir. Farklı malzemeler kullanarak birçok farklı türü yapılabilir; kıymalı ve peynirli gibi. Özellikle Kızılcahamam ilçesinde çok meşhurdur. Sade türüne Samsun yöresinde **toraman** veya "pıtpıt' da denilmektedir.

Anadolu Selçuklu Devleti döneminde tüketilen ekmeklerden biridir. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yağlanarak servis edilirdi.

## Yapılışı
Hamur bir gün önceden, ekşitmek için mayalanır ve bırakılır. Buna hamur üretme denir. Zaten önceden bulundurulan mayalık bir parça ekşi hamur sayesinde iyice mayalanan hamur sabah erkenden yoğurulur. Bir müddet dinlenmeye bırakılır. Hamurun iyice mayalanıp kabarmasından sonra oklava ile yufkadan biraz kalın olarak açılarak pişirilene **şebit**, daha da kalın olarak açılıp pişirilene de **bazlama** denir. Geleneksel olarak odun ateşinde toprak sac üzerinde pişirilir, ancak günümüzde genellikle elektrikli sac veya ocak kullanılır.
## Çeşitleri
### Kızılcahamam bazlaması
Ankara Kızılcahamam Bazlamasının en önemli özelliği esnek ve yumuşak dokusunu uzun süre korumasıdır. Kızılcahamam Bazlaması üretim tarihinden itibaren 7 gün içerisinde tüketilmelidir. Bazlamanın boyutu Kızılcahamam yöresine özgüdür. Kızılcahamam Bazlamasının çapı 25–28&nbsp;cm kalınlığı ise 3–4&nbsp;cm arasındadır. Pişmiş bazlamanın ise net ağırlığı 380-430 g arasındadır.
Kızılcahamam Bazlaması Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
### Şabanözü bazlaması
Çankırı Şabanözü Bazlaması 22 Aralık 2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Karaman mayalısı
Karaman Mayalısı (Karaman mayalı ekmeği) 08.01.2024 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve Karaman için coğrafi işaret almıştır.

## Kaynakça
Mil Mi-24

**Mil Mi-24** (Rusça: Миль Ми-24); NATO rapor ismi: "**Hind**") 1972 yılından beri Mil Moskova Helikopter Fabrikası tarafından üretilen ve elli ülke tarafından kullanılmakta olan Sovyet tasarımı, saldırı ve düşük kapasiteli askeri taşıma helikopteridir. Sovyet pilotları ona "uçan tank" (летающий танк) adını takmışlardır. Daha yaygın lakapların arasında "Galina" (ya da "Galya"), kamuflaj deseni ve düz camlı olması sebebiyle "Krokodil" (Крокодил, timsah) ve "Bardak" (Стакан) vardır. Rusya 2007 yılında 250 adet Mi-24 helikopterini 2015 yılı itibarıyla daha modern 300 adet Ka-50, Mi-28 ile değiştirileceğini duyurdu.

## Tasarım özellikleri
Mi-24 dünyada kullanılmaya başlanan ilk saldırı helikopterindendir. Gövdesi çok sağlam bir zırhla kaplanmıştır. 12,7&nbsp;mm'lik uçaksavar mermisine dayanabilir. Kokpiti, pilotları NBC (Nükleer, biyolojik, kimyasal) saldırılara karşı koruyabilir. 12,7&nbsp;mm'lik bir topa sahiptir, güdümlü anti tank füzesi ve 57&nbsp;mm'lik roket atabilir. Gövde içinde tam donanımlı 8 asker, 4 sedye 2400 kilograma kadar yük ya da mühimmat taşıyabilir ki bu onun en önemli özelliklerinden biridir.

## Kullanıcılar
*  
* 
*  
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*  
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

## Teknik Veriler

## Ayrıca bakınız
* Mil Moskova Helikopter Fabrikası
* Mihail Mil
* Mil Mi-8
* Mil Mi-17

## Kaynakça
Topalak

**Topalak (topalak köfte)**, bulguru et veya patatesle karıştırılarak elde edilen hamur toplarının sacda pişirilmesi ile yapılan bir yemek.

Hazırlanan toplar, nohut, yağ, tuz ve diğer malzemelerin ilavesiyle çorba kıvamında pişirilir. Servis yapılırken, üzerine sarımsaklı yoğurt ve kurutulup ufalanmış nane eklenir. Akdeniz Bölgesi'nin iç kesimlerinde yaşayan halkın önemli yemeklerinden biridir.

Topalak adı, yapılış biçiminden gelir. Patates veya etle karıştırılmış bulgurdan elde edilen harcın avuçta ovuşturulup misket büyüklüğünde toplar haline getirilmesinden ötürü bu adı aldığı düşünülür. Saç üzerinde pişirilmesi, topalağı diğer et-bulgur karışımı köftelerden ayırır. Saç olmadığından teflon tavada da pişirilir. Fellah köftesinden en temel farkı sarımsaklı yoğurt ve salçalı sos ile servis edilmesidir.

Kurban Bayramı'nın ikinci ve üçüncü gününde pişirilmesi gelenek olmuştur. Sıklıkla ayranla tüketilir.

## Yörelere göre çeşitleri

### Yozgat topalak köfte
Yozgat'ta yapılan çeşididir.

### Kırkağaç topalak yemeği
Manisa ili Kırkağaç ilçesinde yapılmaktadır. Kırkağaç topalak yemeği 25.10.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

### Diyarbakır hıllorik aşı
Diyarbakır hıllorik aşının malzemeleri; su, bulgur, yoğurt, yumurta, tereyağı, tuz, sarımsak ve baharattır. Üzerine tereyağı, pul kırmızıbiber ve kuru naneden oluşan sos ile sarımsaklı yoğurt dökülerek servis edilir. Diyarbakır hıllorik aşı 06.03.2024 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

## Kaynakça
Mil Mi-17

**Mil Mi-17** ya da **Mi-8MT**, NATO'daki kod adıyla **Hip-H**, bir Sovyet taşıma helikopteridir.

Mi-17, Sovyet Mi-8 taşıma helikopterinin daha güçlü motorlarla donatılmış halidir. Mi-8'den farkı kuyruk rotorunun sancak tarafında değil iskele tarafında olmasıdır. Rotorlar, motorlar ve transmisyon üniteleri Mi-14 üzerinden geliştirilmiştir. Mi-17 helikopterleri aynı zamanda arama ve kurtarma çalışmalarında da kullanılmaktadır.

## Kullanıcılar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* : - 19
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
*
*

### Eski Kullanıcılar
*  Mi-8
* 
* 

## Ayrıca bakınız
* Mil Moskova Helikopter Fabrikası
* Mihail Mil
* Mil Mi-8
* Mil Mi-24

## Kaynakça
T-80

**T-80**, 3.nesil Sovyet yapımı bir ana muharebe tankıdır. T-64'ün geliştirilmiş hâlidir. Üretimine 1976 yılında başlanmıştır. Gaz türbin motoru kullanan ilk seri üretilen tanktır, Batı dünyası bu tankı 1980'lerin başında tanımıştır.

T-80; 1967-1975 yılları arasında tasarlanmıştır. 1976 yılında üretime gaz türbinli motorla başlandı. Gelişmiş versiyonu olan T-84 hâlâ Ukrayna tarafından üretilmektedir.

T-80 ve değişik versiyonları ve tarihleri; T-80 (1976), T-80B (1978), T-80A (1982), T-80U (1985),T-80UD Beryoza (1987) yıllarında üretilmiştir.1994-2007 arasında süre gelen Çeçen savaşlarında bu tanklar Çeçenler tarafından çok sayıda imha edilmiştir.

T-64'ten başlayan yeni nesil Sovyet tanklarında olduğu, Önde solda şoför, taretin sol tarafında silahçı ve tank komutanı da sağ taraftadır, Orijinal modeli için düşünülen 750 bg'lik motor yerine 1000 bg'lik güç üreten gaz türbin motordan gücünü alır.

## Kullanıcılar
*  - 95
*  - 200 T-80U
*  - 33 T-80U ve 2 T-80 UK
* 
*  - 27 T-80U ve 17 T-80UK 1996 yılında Rusya'dan teslim alındı
*  - 14 T-80UK ve 20 T-80U
*  - 320 T-80UD
*  - 3.144 + 1456 adet T-80 yedekte
*  - 345
*  - 31

## Kaynakça
Colt's Manufacturing Company

**Colt's Manufacturing Company**, Samuel Colt tarafından 1855'te ABD'nin Connecticut eyaletinde kurulmuş silah üretim şirketidir. Colt'un silah üretmeye başlaması ise 1836 yılında başlamıştır. Colt özellikle 1850'lerden I. Dünya Savaşı'na kadar mühendisliğiyle, üretimiyle ve pazarlamasıyla bilinen bir şirkettir. Bu dönemde Colt sektörü domine etmiş durumdadır. Colt'un ilk Altıpatlar türü silah modellerini popülerleştirmesi sonucu tek atımlık tabancalarınların kulanımını neredeyse sıfıra indiriştir. İlk altıpatları Samuel Colt icat etmemesine rağmen, yapmış olduğu tasarımlar ilk başarılı modelin oluşturulmasını sağlamıştır.

## Tarihçe

### 1830-1850
1835 senesinde altıpatlar bir silah için yaptığı geliştirmelerin İngiliz patentini, 1836 senesinde de iki Amerikan pantenini aldı. Aynı yıl içerisinde kendisinin ilk üretim şirketi olan **Patent Arms Manufacturing Company of Paterson, New Jersey, Colt's Patent'i** kurdu. 1837 yılında Paterson üretim tesislerinde ilk kez silah üretildi, üretilen model ise Colt ring lever rifle oldu. çok kısa bir süre sonrasında Colt Paterson'ın üretimine başlandı. Değiştirilebilir parçalar kullanılarak üretim yapılıyordu. Bu teknoloji o dönem için yeni bir  dolayı birçok sıkıntı yaşanmıştır. Her bir fabrikadan çıkan ürünlerin birbirine uyum sıkıntısı çıkıyordu ve geleneksel silah üretim yöntemleri de bu açığı kapatmak için yeterli değildi. Colt Peterson modeli yarı yarıya bir başarı elde etmişti, bazı ürünler çalışırken bazıları bozuk çıkabiliyordu. Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyade Kolordusu ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu bu ilklerden olan model için birçok kalite sorun raporu verdi. 1842 yılında bu modelin üretimi durduruldu.

## Ürün listesi
* Colt M16
* M4 Karabina
* M1911
* Python
* Colt ACR
* Colt 9mm SMG
* Colt Army Model 1860

## Kaynakça
Enver Ören

**Enver Ören** (10 Şubat 1939, Denizli - 22 Şubat 2013, İstanbul), Türk iş insanı, biyolog ve akademisyen. İhlas Holding'in kurucusu ve ilk başkanıdır.

## İlk yılları ve eğitimi
Enver Ören, 10 Şubat 1939 tarihinde Denizli'nin Honaz ilçesinde doğdu. İlk ve Orta tahsilini Denizli'de bitirerek Kuleli Askerî Lisesi'ne, oradan da Et ve balık kurumu bursuyla İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi Zooloji-Botanik bölümüne girdi. 1961 yılında lisans öğretimini tamamladıktan sonra kazandığı NATO bursu ile, Hidrobiyoloji alanında bir buçuk yıllığına mesleki çalışmalar yapmak üzere Napoli'ye gitti.

## Kariyeri
Dönüşünde hidrobiyoloji kürsüsünde asistan oldu. Bir müddet öğretim görevlisi olarak üniversitede çalıştı. 1970 yılında üniversiteden ve akademik hayattan ayrıldı ve birkaç arkadaşıyla birlikte gazeteciliğe başladı. Çıkardığı gazete önce *Hakikat* gazetesi, sonra *[[Türkiye (gazete)|Türkiye]]* gazetesi adını aldı. Sonrasında birkaç arkadaşıyla beraber İhlas Vakfı'nı kurdu. 1989 yılında gazetesi tiraj rekoru kırdı. Bir süre Fatih Erkek Lisesi'nde Biyoloji öğretmeni olarak çalıştı. 1993 yılında inşaat, medya, otomotiv, meşrubat, gıda, ev aletleri, turizm sektörlerinde faaliyet gösteren İhlas Holding'i kurdu. Aynı yıl İhlas Haber Ajansı'nı ve TGRT'yi kurdu.

## Son yılları ve ölümü
1990 ve 2006'da kendisine iki kez böbrek nakli yapıldı. Ancak geçirdiği tedavi süreci Ören'i yorgun düşürdü. 28 Ocak 2013'te beyin kanaması sebebiyle Şişli'deki Memorial Hastahanesi'ne kaldırıldı. Yapılan bütün tedavilere rağmen 22 Şubat 2013 tarihinde 74 yaşında öldü. Cenazesi 70-80 bin kişinin katılımıyla Eyüp Sultan Camii'nden kaldırıldı. Kılınan cenaze namazının ardından Eyüpsultan Mezarlığı'na defnedildi. Yerine oğlu Ahmet Mücahid Ören geçti.

## Özel hayatı
Kuleli Askeri Lisesi'ndeyken Kimya öğretmeni Hüseyin Hilmi Işık'la tanıştı ve ondan dersler aldı. Onun kızı olan Dilvin Işık ile 1968'de evlendi. 28 Nisan 1972'de Ahmet Mücahid ismini verdikleri oğulları dünyaya geldi. 24 Aralık 1999'da devletin yüceltilmesine ve milli menfaatlere yaptığı katkılar nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti Devlet Üstün Hizmet Madalyası verildi.

## Bünyesindeki medya kuruluşları
### Gazete
* 1970-2013: Türkiye (İlk ismi Hakikat'ti, sonra Türkiye adını aldı.)
* 1982-2013: Made in Turkey
* 2004-2013: Post

### Kitap
* 1972-2013: Hakikat Kitabevi

### Televizyon
* 1993-2006: TGRT (News Corporation'a ve Ahmet Ertegün'e sattı, frekansı FOX'a devretti.)
* 2004-2010: TGRT Pazarlama (Frekansı TGRT Belgesel'e devretti.)
* 2004-2013: TGRT Haber
* 2004-2007, 2009-2013: TGRT EU (News Corporation'a sattı, frekansı FOX Türk'e devretti, sonrasında geri aldı.)
* 2008-2009: FOX Türk (News Corporation'dan satın aldı, Frekansı TGRT EU'ya devretti.)
* 2010-2013: TGRT Belgesel

### Radyo
* 1993-2013: TGRT FM

### Haber ajansı
* 1993-2013: İhlas Haber Ajansı

## Kaynakça
Hacı Ömer Sabancı

**Hacı Ömer Sabancı** (1906, Kayseri - 2 Şubat 1966, İstanbul), Sabancı Holding'in kurucusudur. Kayseri ilinin Talas ilçesinden yaya olarak gittiği Adana'da iş hayatına başlamıştır. İşe pamuk ve margarin ticareti ile başladı. Bugün Sabancı Topluluğu'nu meydana getiren sanayi kuruluşlarının temelini oluşturan ilk şirketler, Hacı Ömer Sabancı tarafından kuruldu.

## Yaşam öyküsü
Hacı Ömer Sabancı, Kayseri'nin Akçakaya köyünde doğdu. 13 yaşında babası Hacı Arap Sabancı'yı kaybettikten birkaç yıl sonra (1920 yılında), talihini denemek için köyünden ayrılan Hacı Ömer, 450 kilometrelik yolu yaya olarak katederek Adana'ya göç etti. Adana'daki yeni hayatına pamuk işçisi olarak başlayan Hacı Ömer, kısa sürede işçi müteahhitliğine başladı, bir iki yılda yaptığı tasarruflarla pamuk ticaretinde mütevazı bir iş kurdu. O dönemde yanında çalışan işçiler Hacı Ömer'i "Ağa" diye çağırmaya başladılar. 1928 yılında Sadıka Hanım'la evlendi ve İhsan, Sakıp, Hacı, Şevket, Erol ve Özdemir adında altı erkek çocuk sahibi oldu. 1943 yılında Yağsa'ya ortak olan Hacı Ömer, 1946 yılında arkadaşları ile beraber Marsa'yı aldı. Yaratıcı gücü, ileri görüşü ve yılmayan gayreti sayesinde, başarı zincirine birçok halkalar ekleyen Hacı Ömer önderliğinde, daha sonraki yıllarda sırasıyla Akbank, Bossa Un ve Çırçır Fabrikası, Bossa Tekstil Fabrikası, Oralitsa, Aksigorta kuruldu. 1951 yılında Atlı Köşk'ü alan Hacı Ömer, ailesiyle birlikte İstanbul'a taşınmanın ilk adımlarını da atmış oldu. Hacı Ömer Sabancı Vakfı VAKSA tarafından Hacı Ömer Sabancı adını taşıyan İstanbul'da Galatasaray Lisesi kapalı spor salonu ve VAKSA tarafından yenilenen tarihi Beylerbeyi Lisesi isim olarak Beylerbeyi Hacı Sabancı Anadolu Lisesi olarak değiştirildi, Adana'da kültür merkezi ve teknik öğrenci yurdu, Ankara'da kız öğrenci yurdu, Kayseri ve Van'da ilköğretim okulları yaptırıldı. 1950'li yıllarda Türkiye'nin en zengin adamıydı.

## Ölümü
1966 yılında, şeker ve kalp rahatsızlıkları nedeniyle İstanbul Hilton Oteli 237 numaralı odada öldü. Cenazesi vasiyeti üzerine Adana'ya getirilip Asri Mezarlığı'na defnedildi. Son sözleri “Koştuk, şey ettik, vurduk, kırdık, pişirdik, şişirdik. Hepsi boş. İşte elimizdeki.” olmuştur.

## Kaynakça
Paraşüt

**Paraşüt**, bir nesnenin atmosfere açık bir ortamda havanın kaldırma kuvvetinden yararlanarak yavaşça inmesini sağlayan gereçtir. Leonardo Da Vinci'nin paraşütle ilgili çizimleri mevcuttur. İtalya'da 1470'lerden kalan başka paraşüt çizimleri bulunduğu gibi, 1595 yılında İtalyan Fausto Veranzio tarafından yapılan çizimler Da Vinci'nin ötesindedir. M.S. 810-887 yılları arasında yaşayan Arap mucit Abbas Kasım İbn Firnas'ın İspanya-Kordoba'da paraşüte benzer bir alet kullandığı tarihi kayıtlarda mevcuttur. Çin'de de paraşütün ilk örnekleri kullanılmıştır. Günümüzde kullanılana en çok benzeyen paraşüt, 1783 yılında Fransız Louis-Sébastien Lenormand tarafından tasarlanıp, yaratılmıştır. 1797 yılında André-Jacques Garnerin bir sıcak hava balonundan ilk paraşüt atlayışını gerçekleştirmiştir.

## Ayrıca bakınız
* Serbest paraşüt
* Yamaç paraşütü
* Paraşütle atlama

## Dış bağlantılar
* Skydive EFES 
* www.thk.org.tr
* The European Military Parachuting Association
Orhan Hakalmaz

**Orhan Hakalmaz** (d. 10 Kasım 1964, Samsun), Türk halk müziği sanatçısıdır.

## Yaşamı
Bayburt'tan Samsun'a yerleşmiş bir ailenin çocuğu olarak Samsun'da doğdu.
Sanata babasının da desteği ile 6 yaşında bağlama çalarak başladı. Eğitimine Samsun'da başlayıp İstanbul'da bitirdi. İlkokulu Samsun'da okudu. 8 yaşında Karadeniz Altınses Yarışmasında Birinci oldu. 12 Yaşında İstanbul Radyosu amatör ses sanatçılığını kazandı ve bant yapma izni verildi.

Birçok kez TRT İstanbul Radyosunda "Çocuk Saati" adlı programa katılıp türkü söyleyip, bağlama çaldı 1977 yılında İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı giriş imtihanlarını kazanarak öğrenimine başladı. Konservatuvarda Nida Tüfekçi'nin öğrencisiydi. Aynı zamanda TRT İstanbul Radyosunda iki yıl sözleşmeli sanatçı olarak çalıştı.

1988 yılında 11 senelik eğitimini bitirip mezun oldu. Aynı yıl İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nda öğretim görevlisi olarak göreve başladı. 1991 yılında İTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü THM Alanında yüksek lisans yaptı ve tez olarak "Ege Bölgesi Ağır Zeybeklerin İncelenmesi" adlı çalışmayı sundu. 1994 yılında İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı Korosunda şef yardımcılığı daha sonra şeflik yaptı. TRT Radyosunun ve Devlet Konservatuvarı'nın THM konserlerinde solist, korist ve bağlama sanatçısı olarak yer aldı. 2000 yılında İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nda ki görevinden ayrıldı. Halen albüm ve konser çalışmalarına devam etmektedir.

12 Eylül 2008 tarihinde doğduğu sokak olan Samsun, İlkadım ilçesi, Kadifekale Mahallesi, Kocatepe sokağın adı Orhan Hakalmaz sokak olarak değiştirilmiştir.

## Albümler
* Gönlüm (1991)
* Türküler 1 / Kara Tren (1998)
* Destegül (1999)
* Sevilir (2001)
* Türkü Yolu (2002)
* Yalan Dünya (2004)
* 2005 Türkü Yılı (2005)
* Bir Elimde Sevdam Bir Elimde Sazım (2006)
* Hediyem Olsun (2008)
* Türküler Seni Bekler (2010)
* Aheste (2012)
* Bu Vatan Bizim (2018)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Orhan Hakalmaz Resmî  Web sitesi
Çok oyunculu zindan oyunu

**Çok oyunculu zindan oyunu** ya da sıkça kullanılan orijinal adının kısaltmasıyla **MUD** (), İnternet üzerinden metin iletileri aracılığıyla oynanan, fantezi rol oyunlarına verilen genel addır.

Tipik bir MUD oyununda Elfler, Ejderhalar ve benzeri efsanevi yaratıkların yanı sıra savaşçılar, hırsızlar ve büyücüler gibi insani karakterler de mevcuttur.

Son yıllarda popülerliklerini internet üzerinden oynanan grafik destekli programların gelişmesi ve internet bağlantı hızlarının artmasıyla kaybetmişlerdir..

Türkiye'de ise MUD'lar ilk olarak 90'ların ortalarında popüler olmuştur. Türkiye'de internetin dial-up zamanlarına denk gelen bu dönemde oyun özellikle üniversite yerleşkelerinde öğrenciler tarafından oynanmıştır. ODTÜ'lü bir grup öğrenci tarafından geliştirilen Anatolia kod tabanı Türkiye'yi de aşarak dünya çapında tercih edilen kod tabanlarından biri durumuna gelmiştir.

2000'li yıllarla birlikte MUD'u Türkçeleştirmek sevdasıyla açılan Kayıp Efsaneler ve ardından Türkçe MUD'un Türkiye'de en çok yaygınlaştığı döneme önderlik eden Uzak Diyarlar Mud Türkiye'deki MUD tarihinin önemli kilometre taşlarıdır.

## Dış bağlantılar
* MUDConnect, bir MUD topluluk sayfası
* Uzak Diyarlar, bir Türkçe Mud
* Orta Dünya, bir Türkçe Mud (telnet www.turkmud.org:1234
* Some history and reviews from Richard Bartle's "Interactive Multi-User Computer Games" report 
* Confessions of an Arch-Wizard Mud History: Michael Lawrie's account of the early years of MUD and MIST 
* Storia del Mud
Auguste Villiers de l'Isle-Adam

**Jean-Marie-Mathias-Philippe-Auguste, comte de Villiers de l'Isle-Adam** (7 Kasım 1838 - 19 Ağustos 1889), Fransız bilimkurgu roman yazarı.
Tigran Petrosyan

**Tigran Vartani Petrosyan** (17 Haziran 1929 - 13 Ağustos 1984); 1963-1969 arasında dünya şampiyonu olan, büyükusta unvanına sahip Sovyet Ermeni satranç oyuncusudur. 1969'da Boris Spassky'ye yenilerek dünya satranç şampiyonluğuna veda etmiştir.
Arkhe

**Arkhe** (ἀρχή) (Yunancada "başlangıç," "ilk," "ilk neden"), Batı felsefesinin ve Sokrates öncesi Eski Yunan Felsefesinin en önemli kavramlarından biri. Felsefenin ana disiplini sayılan metafiziğin ve genellikle Bilimin, özellikle de fizik biliminin gelişmesinde önemli rolü olmuştur.

Sözcük, felsefe geleneği içinde, "fizikçiler" de denen, Batı Anadolu kıyılarındaki kentlerde yaşamış Sokrates öncesi filozofların kullanımlarıyla, "ilke", "temel", "ana madde" anlamlarını kazanmıştır.

Bilinen tarih içinde sözcüğü felsefi anlamda ilk kullanan, Batılı anlamda ilk filozof sayılan Thales'tir. "Her şeyin arkhe'si su'dur" düşüncesini dile getirmesiyle felsefenin kurucusu sayılan Thales, sözcüğü, her şeyin "ana madde"si, "dayandığı ilk", "çıktığı kaynak" gibi anlamlarda kullanıp, doğayı ve doğadaki gelişmeleri kendi içlerinde bulunan, doğaötesi açıklamalar gerektirmeyen bir kaynağa geri götürme çabasıyla, aynı zamanda bilimsel düşüncenin de öncüsü sayılır. Felsefe geleneği içinde, Thales'in bu düşünceye, yüksek dağlarda bulduğu deniz canlısı fosillerinden yola çıkarak, vardığı söylenir.

Geleneği sürdüren Thales'in öğrencisi ve izleyicisi Anaksimandros, varlığın arkhe' sini nitelemek için "su" gibi belirgin bir madde yerine, soyut bir kavram kullanır: apeiron. "Sınırsız", "sonsuz", "belirsiz" gibi anlamlara gelen bu kavram, Anaksimandros'un kullandığı tümceler içinde şöyle aktarılmıştır: "Varolan şeylerin **arkhe**'si apeiron'dur. Ama doğumları nereden gelmişse, ölümleri de zorunlu olarak oraya gider.".Daha sonra Anaksimandros'un genç yoldaşı Anaksimenes arkhenin hava olduğunu, kosmosun, düzenli evrenin, havanın sıkışıp genişlemesiyle meydana geldiğini söyler.

Bu düşünceyle bir yandan, bir düzen barındıran evrenin (kosmos) süreçlerden oluştuğu ve bunların düzenli bir biçimde yinelenerek sürüp gittiği gibi bilimsel bakışın temel bir varsayımı ortaya konmakta, bir yandan da düşünce tarihine metafizik düşüncenin temel bir bakış biçimi, olup bitenlerin temelinde hangi olumlu ya da olumsuz niteliklerin bulunduğunu ve dünyanın bir bütün olarak nasıl bir değer taşıdığını görme çabasını içeren bakış biçimi katılmaktadır. Öte yandan arkhe'nin yalnızca bir "ilk" kaynak değil, aynı zamanda değişimlerin temelinde yatan bir "ilke" olduğu düşüncesi de ilk kez belirmektedir.

## Kaynakça
Benzin

**Benzin**, petrolden imal edilen bir tür yakıttır.

* 150&nbsp;°C'ye kadar ham benzin,
* 150-250&nbsp;°C'ye kadar gaz yağı, kerosen, jet yakıtı,
* 250-350&nbsp;°C'ye kadar dizel yakıtı,
* 350&nbsp;°C'den sonra da ağır yağlar elde edilir.

Kimyasal olarak benzin ham petrolün özelliğine bağlı olarak 120'den fazla hidrokarbon ihtiva eder. Bunların çoğu doymuş hidrokarbon yapısında olup, 4'ten 12'ye kadar karbon ihtiva ederler.

Sentetik olarak benzini Alman kimyager Bergius'un metodu ile kömürden elde etmek mümkündür. Bu metoda göre kömür yüksek basınç altında katalitik hidrojenasyon ile sıvı hidrokarbonlara dönüştürülür.

Fischer-Tropsch ise karbonmonoksit ile hidrojeni katalitik olarak birleştirerek sıvı hidrokarbon elde etmiştir. Her iki metot ile hem daha pahalı hem de daha kalitesiz benzin elde edilmektedir. Ancak yakın bir gelecekte bu işlemlerin ticari önemi olma ihtimali vardır.

Organik bileşenlerin parçalanması, katalitik veya ısı ile bozulmasıyla elde edilen benzin, bugünün motorlarının çoğu için gerekli olan yüksek performansı sağlar. Benzin en fazla içten yanmalı motorlarda ve bir dereceye kadar da özel sobalarda yakıt olarak, organik kimyada ise çözücü olarak kullanılır. Yağ endüstrisinin ilk zamanlarında büyük ölçüde atılan benzin, otomobil sanayisinin gelişmesiyle büyük önem kazanmıştır. Motor benzininin kaynama noktası 32,2&nbsp;°C ile 210&nbsp;°C arasındadır. Motor yakıtı olarak fonksiyonlarını tam yapabilmesi için, ticari benzin, şu özelliklere sahip olarak üretilmelidir:

# Değişik yük altında ve hızda durmadan yanabilmeli;
# Motorun kolay çalışması için soğuk havalarda yeterli olarak buharlaşmalı;
# Sıcak havalarda aşırı derecede buharlaşarak tıkanmalara sebep olmamalı;
# Motorda kurum teşkiline yol açan kaynama noktası yüksek olan bileşikleri bertaraf etmeli;
# Depo içinde oksitlenmeye yol açmamalı;
# Buji tıkanmasını ve karbüratör buzlanmasını minimuma indirmelidir.

Benzinin motorlarda hava ile olan hassas karışımı, iklim ve mevsime göre düzenlenir. Benzinin kalitesini belirten en önemli faktör, oktan sayısıdır. Oktan sayısı benzinin yanma esnasında vurmaya karşı direnç kabiliyetinin bir ölçüsüdür. Şayet oktan sayısı çok küçük ise motor vurur ve zarara uğrar. Oktan sayısı çok yüksek ise fazla kaliteli olması istenmediğinden gereksiz yere para ödenmiş olur. Otomobil motorlarında çeşitli oktanlara ihtiyaç olduğundan piyasaya çok sayıda oktan sayısı farklı benzin sürülmektedir. Çeşitli türlerdeki benzinlerin verdikleri enerjiler arasında küçük farklar vardır. Şayet otomobil supap vurmadan çalışıyorsa, farklı benzinlerle aldığı mesafeler aynıdır.
Kemikli balıklar

**Kemikli balıklar** (), iskeletleri kemik yapıda ve dentin kökenli elemanlar bulunan balıkları içeren bir omurgalı üst sınıf. Vücutları çeşitli şekillerde olabilir. Vücutları üzerindeki pullar sikloid, ktenoid veya ganoid tiptedir. Kuyruk yüzgeçleri genellikle homoserk yapıdadır, ancak çeşitli gruplarda farklılık gösterebilir. Yine farklı gruplarda, diğer yüzgeçlerde görülen yapısal değişiklikler, sistematik açıdan önem taşır.

## Morfoloji
Ağızları üst veya uç konumludur. Hareketli çenelerinde çeşitli yapıda dişler bulunur. Bazı gruplarda ayrıca, yedinci solungaç yayı üzerinde farinks dişleri görülür. solungaçların üzeri "operkulum" adı verilen kapakçıkla örtülüdür. Mide ve bağırsaklar arasında "pilorik kapakçıklar" bulunur. Kalpleri bir karıncık ve bir de kulakçık olmak üzere, iki bölümden oluşur. Değişken vücut sıcaklıklı (poikilotherm) canlılardır. Kapalı dolaşım sistemi görülür. Yüzme keseleri bulunur. Bu kese, suyun farklı seviyelerindeki basınç miktarlarına karşı dayanıklılık sağlamada, solunumda, ses çıkarmada ve ses işitmede yardımcıdır. Akciğerli balıklarda (Dipnoi) ise, akciğer görevindedir.

Beyinlerinden 10 çift sinir çıkar. Her kulakta 3 yarım daire kanalı bulunur. İç kulakta bulunan kulak taşları dengenin sağlanmasından sorumludur ve bu tağların halkalarından yağ tayini yapılır. "Yanal çizgi", duyu alımından sorumlu olan temel elemandır. Bazılarında bulunan bıyıklar, zeminde besin bulmaya yardımcıdır.

Böbrekleri mezonefroz (gelişmiş böbrek tipi) tiptedir. Kloakları yoktur. Çift halde gonadlar bulunur. Döllenme vücut dışında gerçekleşir ve üreme tipi genellikle ovipar (yumurtasını vücut dışına bırakarak çoğalan)dır.
## Dağılım
Denizlerde ve tatlı sularda, birçok farklı ortamda dağılım gösterirler. Tatlı sularda yaşayanlarda, vücuttaki su kaybını önlemek amacıyla çeşitli adaptasyonlar gelişmiştir. Vücuda su girişini önlemek için, vücut yüzeyi mukusla kaplanmıştır, gözde yağımsı yapıda bir göz kapağı bulunur. Böbrekler ve kas sistemi daha gelişmiştir.

## Sınıflandırma

* **Sınıf:** Sarcopterygii - Et yüzgeçliler, kas yüzgeçliler

:* **Altsınıf:** Tetrapodomorpha - 
:* **Altsınıf:** Coelacanthimorpha - Mavi balık
:* **Altsınıf:** Dipnoi - Akciğerli Balıklar

* **Sınıf :** Actinopterygii - Işınsal yüzgeçliler
:* **Altsınıf:**  Chondrostei - 
:* **Altsınıf:**  Neopterygii

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Pul

* Pul (balık) - balıkların derisini kaplayan kısım
* Pul (posta) - posta gönderilerinde posta ücretinin ödendiğini göstermek amacı ile kullanılan bir tarafı yapışkanlı kâğıt etiket
* Cıvata pulu, rondela - Cıvata başının bağlandığı yüzey üzerinde tahribat yapmasını, temas yüzeyini genişleterek engellemeye yarayan parça. 
* Pul (aksesuar) - Cıvata puluna benzer görünümlü ama daha parlak ve daha ince yapılıp taç, fes, elbise çıkıntısı oluşturan hatlar gibi yerlerden sallanacak şekilde kısa bir halka ile iliştirlebilen delikli disk. Pirpiri de denir.
* Pul (tespih) - Cıvata puluna benzer görünümlüdür ama tespih taneleriyle aynı malzemeden yapılır, belli sayıda taneden sonra sayı hatırlatıcı olarak yerleştirilir. 
* Pul, Keban - Elâzığ ili Keban ilçesine bağlı köy
Misk (koku)

**Misk**, bir tür erkek geyik tarafından (*[[Moschus moschiferus]]*) üretilen güzel kokulu maddedir.

Kokusuna neden olan madde *muskon*dur. Geyik dışında, bazı farklı hayvanlardan da üretilebilir (örneğin misk kedisi). Asya kıtasında yaşayan bir tür keçiden üretilen misk en bol olan ve en çok kullanılan türüdür. Bugün sentetik olarak da üretilen misk özellikle Orta doğu ve İslam kültüründe fazlasıyla bilinen ve değer verilen bir kokudur. Kuran'da cennette bulunduğu anlatılır.
Ayrıca bakabilirsiniz :

Misk kokusu parfümlerde ve oda kokularında tercih edilen bir kokudur. Temiz ve doğal bir koku olmasından dolayı da birçok kişi tarafından tercih edilir. Misk kokusu kötü kokuları etkisiz hale getiren bir kokudur.
## Kaynakça
Arbitraj

**Arbitraj** fiyat farklılıklarından yararlanarak para, kıymetli maden, tahvil ve hisse senedi alıp satma işlemidir.

Farklı piyasalarda aynı menkul kıymetler için farklı denge fiyatları oluşmuş olması durumunda, menkul kıymetlerin ucuz olduğu piyasadan alınarak daha pahalı olduğu piyasada satılmasıdır. Arbitrajcı arbitraj işlemini gerçekleştiren kişidir. Alış-satış işleminin aynı anda gerçekleştiği varsayımı altında arbitrajcı hiçbir risk üstlenmez. Arbitrajda malın satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki pozitif fark arbitrajcı kârıdır. Arbitraj, piyasa işleyişinde bozukluğun sonucudur. Zira işleyen bir piyasada aynı menkul kıymetler için tek fiyat oluşur. Ve işleyen piyasalarda arbitraj mümkün değildir.

Arbitrajın oluşabilmesi için iki piyasanın birbirinden habersiz olması gerekir fakat günümüzde mükemmel piyasa koşullarına yaklaşılmakta olduğundan arbitraj gün geçtikçe zorlaşmaktadır.

## Türleri

### Gecikmeli tahkim
Çok kısa bir süre için, değiştirilebilir ya da sıkı fiyat ilişkilerine bağlı iki varlığın fiyatları geçici olarak senkronize olmayabilir çünkü piyasa yapıcılar fiyatları güncellemekte yavaş kalırlar. Bu kısa vadeli yanlış fiyatlandırma, arbitrajcıya iki fiyat arasındaki farkı düzeltmek için bir fırsat yaratır. Örneğin, dayanak varlık üzerindeki callsve optionsfiyatları put-call paritesi kullanılarak ilişkilendirilmelidir. Eğer bu fiyatlar put-call paritesi ilişkisine göre yanlış bildirilirse, bu arbitrajcıya yanlış fiyatlandırmadan yararlanma fırsatı verir.

### Mekânsal tahkim
coğrafi arbitraj olarak da bilinen bu arbitraj, arbitrajın en basit şeklidir. Mekansal arbitrajda, hakem coğrafi olarak ayrılmış piyasalar arasındaki fiyat farklılıklarını araştırır. Örneğin, bir emtia bir ülkede daha ucuz ve başka bir ülkede daha pahalı olabilir, bu da tüccarların daha ucuz piyasada satın almasına ve daha pahalı piyasada satmasına izin verir.

### Dönüştürülebilir tahvil tahkimi
Dönüştürülebilir bir tahvil, bir yatırımcının şirkette önceden belirlenmiş sayıda hisse karşılığında ihraç eden şirkete iade edebileceği bir tahvildir.
Dönüştürülebilir bir tahvil, kendisine bağlı hisse senedi satın alma seçeneği olan bir şirket tahvili olarak düşünülebilir.

### Faiz arbitrajı

Faizi düşük bir para cinsinden borçlanarak faizi yüksek bir para cinsinden faiz geliri elde etmeyle olur. Döviz kuru riski içerir ve işlemin sonunda ilgili parite sabit kalmış, düşmüş ya da faiz getirisi oranının altında yükselmiş ise arbitraj kârı oluşur.

## Kaynakça