Güneş tanrılarının listesi

Güneş tanrısı, Güneş'i veya onun bir yönünü, genellikle algılanan gücü ve gücü ile temsil eden bir tanrı veya tanrıçadır. Güneş tanrıları ve Güneş ibadeti, kayıtlı tarihin çoğunda çeşitli biçimlerde bulunabilir. Aşağıdaki **güneş tanrılarının** bir **listesidir**:

## Afrika

* Anyanwu, Igbo tanrısı güneşte yaşadığına inanılıyordu.
* Magec, Tenerife güneş ve ışık tanrıçası
* Mawu, Güneş ve Ay ile ilişkili Dahomey tanrıçası
* uMvelinqangi, Xhosa ve Zulu halkının güneş ve gökyüzü tanrısı
* iNyanga, Zulu halkı için, ay tanrıçası
* Ukhulukhulwanaa yıldızı, Zulu halkının yıldızlardan gelen atası. Onlara kulübeler inşa etmeyi öğretti ve onlara isiNtu'nun yüksek kanunlarını öğretti.

### [[Mısır mitolojisi]]

* Amun, bazen bir güneş tanrısı olarak tanımlanan yaratıcı tanrı
*  Aten, Güneş tanrısı, Güneş'in görünen diski
* Atum, batan Güneş'i temsil eden "dünyanın bitiricisi"
* Bast, Güneş ile ilişkili kedi tanrıçası
* Hathor, Horus ve Ra'nın annesi ve güneş tanrıçası
* Horus, sağ gözü Güneş kabul edilen gök tanrısı
* Khepri, Yükselen güneşin tanrısı, yaşamın yaratılması ve yenilenmesi ile ilgilenir
*  Ptah, zanaat, sanat ve bereket tanrısı bazen geceleri Güneş'i temsil ettiği söylenir.
* Ra, güneş tanrısı
* Sekhmet, savaş ve güneş tanrıçası, bazen de bela ve çölün yaratıcısı
* Sopdu, savaş tanrısı ve yaz güneşinin kavurucu sıcağı

## Amerikan

### [[Aztek dini|Aztek mitolojisi]]

* Huitzilopochtli, güneş ve savaş tanrısı
* Nanahuatzin, güneş tanrısı
* Teoyaomicqui, kayıp ruhların tanrısı, güneş ve günün altıncı saati
* Tonatiuh, güneş tanrısı ve göklerin hükümdarı

### [[Brezilya mitolojisi]]

* Guaraci, güneş tanrısı (Guarani mitolojisi)
* Meri, halk kahramanı ve güneş tanrısı

### [[İnka mitolojisi]]

* Inti, güneş tanrısı ve İnka İmparatorluğu'nun koruyucu tanrısı
* Ch'aska ("Venüs") veya Ch'aska Quyllur ("Venüs yıldızı"), gezegen, şafak ve alacakaranlık tanrıçasıydı.

### [[İnuit mitolojisi|Inuit mitolojisi]]

* Akycha, Alaska'da tapılan güneş tanrıçası
* Malina, Grönland efsanelerinde en çok bulunan güneş tanrıçası

### [[Maya mitolojisi]]

* Ah Kin, güneş tanrısı, şüpheyi getiren ve karanlıkla ilişkili kötülüklere karşı koruyucu
* Maya İkizleri'nden Hunahpu; kardeşi Ay'a dönüşürken o güneşe dönüştü
* Kinich Ahau, güneş tanrısı

### [[Muisca mitolojisi]]

* Sué, güneş tanrısı ve Chía'nın kocası

### Diğer Kızılderili mitolojileri

* Jóhonaaʼéí, Navaho güneş tanrısı, Günü Yöneten Kişi olarak bilinir
* Kisosen, Abenaki güneş tanrısı kanatları günü yaratmak için açılan ve geceye neden olmak için kapanan bir kartal
* Napioa, Karaayak  güneş tanrısı
*  Tawa, Hopi halkının yaratıcısı ve güneş tanrısı
* Wi, Lakota güneş tanrısı

## Asya

### [[Aynular|Ainu mitolojisi]]

* Chup Kamui, Güneş tanrıçası olmak için erkek kardeşiyle yer değiştiren ay tanrıçası

### [[Arap mitolojisi]]

* Malakbel, güneş tanrısı
* Şems / Shamsun, bir güneş tanrıçası, Himyar bölgesindeki Saba kaviminde görülür.

### [[Antik Ermeni dini|Ermeni mitolojisi]]

* Ar, Arev, halkıyla "güneşin çocukları" olan güneş tanrısı

### Budist mitoloji

* Marici, göklerin, güneşin ve ışığın tanrıçası
* Surya, güneş tanrısı

### [[Kenan mitolojisi]]

* Shapash, güneş tanrıçası

### [[Çin mitolojisi]]

* Doumu, güneş tanrıçası bazen Marici ile birleşirdi.
* Xihe, güneş tanrıçası ve on güneşin annesi
* Yu Yi, güneşi gökyüzünde taşıyan tanrı
* Xu Kai, güneş yıldızının tanrısı

### Elam

* Nahundi, güneş ve hukuk tanrısı

### Filipin mitolojisi

* İnit-init: Güneşin Itneg tanrısı, ölümlü Aponibolinayen ile evlendi; sabah boyunca dünyaya ışık tutmak için evinden ayrılır
* Chal-chal: Oğlunun başı Kabigat tarafından kesilen güneşin Bontok tanrısı; bir eş bulmasında tanrı Lumawig'e yardım etti
* Mapatar: Gün ışığından sorumlu gökyüzünün Ifugao güneş tanrısı
* Güneş Tanrısı: Gökyüzü dünyası ile yeraltı dünyası arasındaki savaş sırasında bir insan okuyla vurulduktan sonra, yeraltı dünyasını yukarı iten ve yeraltı dünyasını aşağı iten Ibaloi tanrısı
* Elag: Ay ve yıldızlarla birlikte tapılan güneşin Bugkalot tanrısı; gök aleminde Gacay adında muhteşem bir evi vardır; geceleri evine çekilir; ışık ve büyüme veren tanrıdır.
* Apo Init: Güneşin Ilocano tanrısı
* Amman: Güneşin gözü olduğu Ilocano güneş tanrısı
* Agueo: Babası Ama'ya itaat eden asık suratlı ve sessiz Pangasinense güneş tanrısı; bir ışık sarayında yaşamaktadır.
* Algao: Dev kaplumbağa Bacobaco ile savaşan Aeta güneş tanrısı
* Mangetchay: Mangatia olarak da bilinir; ölü kızını anmak için yeryüzünde yaşam yaratan Kapampangan yüce tanrısı; güneşte yaşar; diğer versiyonlarda, göklerin yaratıcısı ve ağ dokumacısıdır
* Aring Sinukûan: Kapampangan'ın savaş, ölüm ve güneş tanrısı, ilk sakinlerine metalurji endüstrisi, odun kesme, pirinç kültürü ve hatta savaşmayı öğretti; Arayat Dağı'nda yaşıyor
* Apolaki: Tagalog'un güneş ve savaş tanrısı; Anagolay ve Dumakulem'in oğlu; bazen Bathala'nın oğlu ve Mayari'nin kardeşi olarak anılır; gündüz dünyanın hükümdarı
* Dörtlü Tanrılar: Güneşten gelen iki tanrı ve nehrin üst kısmından gelen iki tanrıçadan oluşan dört çocuksuz çıplak Tau-buid Mangyan tanrısı; Paragayan veya diolang plakaları kullanılarak çağrılırlardı
* Adlao: Bicolano'da Dagat ve Paros'un oğlu; Daga'nın isyanına katıldı ve öldü, vücudu güneş oldu. Başka bir efsanede, o yaşamaktadır ve bir savaş sırasında, Bulan'ın kollarından birini kesti ve Bulan'ın gözlerine zarar verdi, o sırada kol düzleşti ve toprağa dönüştü, gözyaşları ise nehirler ve denizler oldu
* İsimsiz Tanrı: ölümlü Rosa'ya âşık olan bir Bicolano güneş tanrısı; babası evliliklerine rıza gösterene kadar dünyayı aydınlatmayı reddetti; daha sonra Rosa'yı ziyaret etti, ancak ateş üzerindeki güçlerini kaldırmayı unutarak, kazayla Rosa'nın bütün köyünü, kaplıcalar dışında hiçbir şey kalmayana kadar yaktı
* Sanghid: Altın dokuma tezgahına sahip, doğaüstü bir hızla kumaş dokuyan Waray devi; güneşi geri çekme gücüne sahiptir.
* Liadlao: Büyük isyan sırasında Kaptan'ın öfkesiyle öldürülen ve vücudu güneş olan tanrı
* Adlaw: İyilerin taptığı Bisaya güneş tanrısı
* Launsina: Güneşin, ayın, yıldızların ve denizlerin Capiznon tanrıçası ve en sevileni
* Magrakad: Güneşin diğer tarafında tam öğle vakti bulunan Tagbanwa tanrısı; yaşamı sürdüren sıcaklığı verir ve insanlar hastalandığında hastalığı uzaklaştırır
* Tumangkuyun: Sidpan ve Babatan'daki iki kutsal ağacın gövdelerini salgın hastalıklarda ölenlerin kanını kullanarak yıkanıp, temizlenirse, kullanılan kandan, gün doğumu ve gün batımının renklerine neden olan tanrı.
* Libtakan: Manobo'nun gün doğumu, gün batımı ve güzel havanın tanrısı
* İsimsiz Tanrılar: Ateşi beyaz bulutlara dönüşen duman yaratan Bagobo tanrıları, güneş için ise gökkuşağının renklerini oluşturan sarı bulutları yaratırlardı
* Kadaw La Sambad: iki yüce T'boli tanrısından biri; Bulon La Mogoaw ile evli; evrenin yedinci katmanında yaşıyor
* Lageay Lengkuos: Teduray kahramanlarının en büyüğü ve dünyayı ve ormanları yaratan bir şaman (beliyan). Doğunun batıya dönüştüğü yönleri tersine çevirdi, güneşin yolunu tersine çevirdi ve suyu karaya, karayı suya dönüştürdü.
* Güneş Tanrısı: Maranao tanrısı, ateşle çevrili bir genç adam olarak antropomorfik bir biçimde tasvir ediliyor; melekler onun arabacıları olarak hizmet ederler

### [[Hint mitolojisi|Hindu mitolojisi]]

* Aryaman, öğle güneşinin tanrısı
* Savitr, gün doğumunda ve günbatımında güneş tanrısı
* Surya, Güneş tanrısı, at arabasıyla gökyüzünde geziyor
* Mitra, genellikle güneşle ilişkilendirilir
* Mihir, Güneş anlamına gelir.
* Aruna, sabah güneşinin tanrısı Surya'nın savaş arabacısı.
* Tapati, güneş tanrıçası.

### [[Hitit mitolojisi]]

* Istanu, tanrıça / güneş ve yargı tanrısı
* Arinna'nın güneş tanrıçası
* Cennetin Güneş Tanrısı
* Dünya'nın güneş tanrıçası

### [[Japon mitolojisi]]

* Amaterasu, güneş tanrıçası

### [[Mezopotamya mitolojisi]]

* Shamash, Akad'ın güneş ve adalet tanrısı
* Utu, Sümer güneş ve adalet tanrısı
* Šerida, Sümer ışık tanrıçası, güneş tanrısı ile evli (Akadca adı Aya)

### [[İskit dini]]

* Tabiti, eski İran tanrıçası, muhtemelen güneşle bağlantılı.

### [[Toharlar|Tohar mitolojisi]]

* Bir "güneş tanrısı" (*kaum näkte*), muhtemelen bir tanrıça.

### [[Türk mitolojisi]]

* Gün Ana, Kazak ve Kırgız geleneklerinde bir tanrıça olarak görülen ortak Türk güneş tanrısı.
* Kuyaş, güneş tanrısı

### [[Pers mitolojisi]]

* Mithra, genellikle güneşle ilişkilendirilir.
* Hvare-khshaeta, güneş yazata

### [[Zabulistan|Zabulistan mitolojisi]]

* Zunbil hanedanı ve Zabulistan tebaası, Zun dedikleri Güneş'e tapıyorlardı. Güneş'in adalet tanrısı, dünyadaki iyilik gücü ve dolayısıyla karanlığı kovan ve insanın başka bir gün yaşamasına izin veren varlık olduğuna inanıyorlardı.

## Avrupa

### [[Baltık mitolojisi]]

* Saulė, güneş tanrıçası

### [[Bask mitolojisi]]

* Ekhi, güneş tanrıçası ve insanlığın koruyucusu

### [[Kelt mitolojisi]]

* Áine, Güneş ve yaz ortası ile ilişkili İrlandalı aşk, yaz, zenginlik ve egemenlik tanrıçası 
* Alaunus, Galyalı güneş, şifa ve kehanet tanrısı
* Belenus, Galyalı güneş tanrısı
* Étaín, İrlandalı güneş tanrıçası
* Epona, bazen Étaín ile bağlantılı at tanrısı
* Grannus, kaplıcalarla ilişkilendirilen tanrı, şifalı termal ve mineral kaynakları ve Güneş tanrısı
* Lugh, sanat, zanaat, şifa ve Güneş tanrısı. Adı "parlayan" anlamına geliyor.
* Macha, "kadın halkın güneşi" ve bazen Grian ile eşanlamlı olarak kabul edilir
* Olwen, Galli güneş tanrıçası
* Sulis, adı "Güneş" için yaygın olarak kullanılan Proto-Hint-Avrupa kelimesiyle ilişkili olan ve bu nedenle Helios, Sól, Sol ve Surya ile aynı kökenli olan ve güneş görüntülerinin yanı sıra şifa ve kaplıcalar üzerinde bir alan tutan İngiliz tanrıçası. Muhtemelen Keltlerin fiili güneş tanrısı.

### [[Etrüsk mitolojisi]]

* Usil, Helios'un Etrüsk eşdeğeri

### [[Fin mitolojisi]]

* Päivätär, güneş tanrıçası

### [[Cermen paganizmi|Cermen mitolojisi]]

* Sól / Sunna / Sunne, Cermen kabileleri arasında ortak güneş tanrıçası, bir kurt tarafından at arabasıyla gökyüzünde kovalandı.

### [[Yunan mitolojisi]]

* Helios, Titan tanrısı ve bir arabada gökyüzünde ilerleyen güneşin kişileştirilmesi.
* Apollo, Olimpuslu güneş, ışık, şifa, müzik ve kehanet tanrısı. En yaygın lakabı Phoebus'du ("Parlak").
* Eos, Titan tanrıçası ve şafağın kişileştirilmesi.
* Hemera, günün ilkel tanrıçası.

### [[Lusitanya mitolojisi]]

* Sağlık ve güvenlik tanrısı Endovelicus, hem güneş tanrısı hem de chthonic tanrı olarak tapınıyordu.
* Neto, hem güneş hem de savaş tanrısı olduğunu iddia etti
* Kültü Meryem Ana Nossa Senhora de Antime'ye dönüşen olası bir güneş tanrıçası.

### Minos mitolojisi

* Bir çeşit güneş tanrıçası, muhtemelen Yılan Tanrıçası.

### [[Roma mitolojisi]]

* Aurora, şafak tanrıçası
* Sol, güneş tanrısı, atlı bir arabaya biniyor

### [[Sami mitolojisi]]

* Beiwe, güneş, bahar, bereket ve akıl sağlığı tanrıçası

### [[Slav mitolojisi]]

* Dažbog, güneş tanrısı
* At, güneş tanrısı

## Okyanusya

### [[Aborijin mitolojisi|Avustralya Aborijin mitolojisi]]

* Bila, Adnyamathanha'nın yamyam güneş tanrıçası
* Gnowee, her gün kayıp oğlunu arayan güneş tanrıçası, meşalesinin ışığı Güneş idi.
* Wala, güneş tanrıçası
* Wuriupranili, meşalesi Güneş olan Güneş tanrıçası
* Yhi, Karraur Güneş, ışık ve yaratılış tanrıçası

### Maori mitolojisi

* Tama-nui-te-rā, Güneş'in kişileştirilmesi

## Ayrıca bakınız

* Ay tanrılarının listesi
* Şafak tanrıçası

## Kaynakça