Dinsel hezeyan

**Dinsel bir yanılsama** ya da **dinsel hezeyan**, dini temaları veya konuları içeren herhangi bir yanılsamadır.

## Tanım
Dini sanrılar yaşayan bireyler, kültür, eğitim ve bilinen din deneyimleri dahil olmak üzere bireyin geçmişi için beklenen inançlar dahilinde olmayan dini konularla meşgul olurlar. Bu meşguliyetler öznenin ruh hali ile bağdaşmaz. Psikotik depresyonda ortaya çıkan sanrılar da tanımın içine girer; ancak bunlar majör bir depresif dönem içinde ortaya çıkmalı ve ruh hali ile uyumlu olmalıdır. Bazı psikologlar, tüm veya neredeyse tüm dinleri sanrı olarak nitelendirdiler.

2000 yılındaki bir araştırmadaki araştırmacılar, dini sanrıların herhangi bir spesifik tanı kriteri seti ile alakasız olduğunu, ancak başta yaş olmak üzere demografik kriterlerle korele olduğunu buldular. 313 hastayı kapsayan karşılaştırmalı bir çalışmada, dini kuruntuları olanların daha yaşlı oldukları ve bir ilaç rejimine tabi tutuldukları veya daha erken bir aşamada bir tedavi programına başladıkları bulundu. Sunum bağlamında, genel işlevlerinin dini sanrıları olmayan başka bir hasta grubuna göre daha kötü olduğu bulundu. Birinci grup aynı zamanda Pozitif Semptomların Değerlendirilmesi Ölçeğinde (SAPS) daha yüksek puan aldı, Kısa Psikiyatrik Derecelendirme Ölçeğinde (BPRS) daha yüksek bir toplam aldı ve hastaneye yatışları sırasında farklı tiplerde daha yüksek ortalama sayıda nöroleptik ilaçla tedavi edildiler.

Dini sanrının 2007'de "temporolimbik aşırı hareketlilik" ile güçlü bir şekilde ilişkili olduğu bulundu. Bu, beynin limbik sistemindeki düzensizliklerin paranoid şizofreni belirtileri olarak ortaya çıkabileceği bir durumdur.

2010 yılında yapılan bir çalışmada, İsviçreli psikiyatristler, kötü niyetli ruhaniyet -varlıklar tarafından ruhsal zulüm, ruhaniyet-varlıklar tarafından kişi üzerinde uygulanan kontrol, sanrısal günah ve suçluluk deneyimi ya da büyüklük sanrıları temalarıyla dini sanrılar buldular.

Dini sanrıların genellikle diğer sanrı türlerinden daha az stresli olduğu bulunmuştur. Bir araştırma, yeni dini hareketlerin taraftarlarının, Sanrılar Envanteri tarafından derecelendirildiği gibi, psikotik bir gruba benzer sanrısal bilişlere sahip olduğunu buldu, ancak ilki, deneyimlerinden ikincisine göre daha az sıkıntı hissettiklerini bildirdi.

## Tarih
Sıra dışı davranışlar geleneksel olarak şeytani bir ele geçirme olarak görülüyordu. Bu epizodlar, modern psikiyatri tarafından tamamen reddedilmesine rağmen, klinisyenler tarafından yalnızca bir tedavi programının güvenliğine girecek şekilde değerlendirilir.

1983'te dini şamanların kuruntularla motive olduğu ve davranışlarının şizofreni hastalarınınkine benzediği yönündeki önermelerin yanlış olduğu bulundu.

1937 tarihli bir makalesinde Sigmund Freud, tek bir tanrıya inanmayı bir yanılsama olarak gördüğünü belirterek, dinin saplantılı nevrozun göstergesi olduğu yönündeki 1907 yorumunu genişletti. "Sanrı"yı tanımlayan düşünceleri, sıradan insanın (  "gerçekliğe yabancı, açıkça çocuksu" olarak olasılıkla  din formülasyonları kavramından kristalize edildi (1927 civarı); aynı yıllarda o ayrıca dinin "mutlu bir halüsinasyon karmaşası durumunda amentia'dan (delilik) başka hiçbir yerde izole bir biçimde bulamadığımız gibi, gerçekliğin inkarıyla birlikte bir hüsnükuruntular sistemi içerdiğini" belirtti.

## Yaygınlık
Litvanya'daki 295 denekli bir araştırmadan alınan örnekler, en yaygın dini kuruntuların (kadınlarda) aziz olmak ve (erkeklerde) Tanrı olmak olduğunu gösterdi.

Daha önce hastaneye kaldırılan ve ardından şizofreni teşhisi konan 193 kişiyle yapılan bir çalışmada, %24'ünün dini sanrıları olduğu bulundu.

1999'da yapılan bir araştırma, bir psikiyatri birimine adli psikiatri ile başvuran kişilerde dini sanrıların sıklıkla bulunduğunu veya ifade edildiğini tespit etti.

## Tarihi figürler
Araştırmacılar, tarihi şahsiyetlerin dini yanılsamalara sahip olup olmadığını tartıştılar.

### İncil
Pek çok araştırmacı dinin sağlıkta oynadığı olumlu bir role dair kanıtlar sunsa da, diğerleri dini uygulamaların ve deneyimlerin çeşitli türlerdeki akıl hastalıklarıyla (duygudurum bozuklukları, kişilik bozuklukları, psikiyatrik bozukluklar ) bağlantılı olabileceğini göstermiştir. 2011 yılında, Harvard Tıp Okulu'ndan bir psikiyatrist, davranışsal psikolog, nörolog ve nöropsikiyatrist ekibi, dini kuruntu ve aşırı dindarlıkla ilgili yeni bir psikiyatrik bozukluk tanı kategorisinin geliştirilmesini öneren bir araştırma yayınladı.

İncil'deki en önemli şahsiyetlerin (İbrahim, Musa, İsa ve Pavlus ) düşünce ve davranışlarını, farklı hastalık kümeleri ve tanı kriterleri kullanarak psikotik spektrumla ilgili zihinsel bozukluklardan etkilenen hastalarla karşılaştırdılar (DSM-IV ). -TR ), [ ve bu İncil figürlerinin açıklamalarına ilham veren şizofreni, şizoaffektif bozukluk, manik depresyon, sanrılı bozukluk, büyüklük sanrıları, işitsel - görsel halüsinasyonlar, paranoya, Geschwind sendromu (özellikle Paul) ve temporal lob epilepsisi (TLE) ile ilişkili anormal deneyimler gibi psikotik belirtilere sahip olabileceği" sonucuna varmıştır.

### Tarihi
Göksel veya ilahi varlıklardan gelen dini bir iletişim deneyimi, bir inanç testi olarak yorumlanabilir. Bunun bir örneği, Fransız kuvvetlerini Yüz Yıl Savaşı'nın sonlarında toplayan Joan of Arc, *La Pucelle d'Orléans* 'dir.

Daniel Paul Schreber, gelişmiş bir psikoz durumunda meydana geldiği ileri sürülen bir dini kuruntu örneğidir. Schreber, Tanrı'nın kendisini bir kadına dönüştürdüğüne inanmaya başladığı orta yaşa kadar başarılı ve saygın bir Alman yargıçtı. Üç hastalığından ikisi (1884–1885 ve 1893–1902), psikiyatri ve psikanaliz tarihinde etkili bir kitap haline gelen *Sinir Hastalığımın Anıları* (orijinal Almanca adı *Denkwürdigkeiten eines Nervenkranken* adlı Sigmund Freud tarafından yorumlanan kitabında anlatılmıştır.

Harvard Tıp Okulu araştırması ayrıca, yeni dini hareketleri ve Branch Davidians'ın lideri David Koresh Heaven's Gate kültünün kurucusu Marshall Applewhite gibi karizmatik kült liderlerini analiz ederek, psikopatolojinin sosyal modellerine de odaklandı. Araştırmacılar, "David Koresh ve Marshall Applewhite'ın psikotik spektrumlu inançlara sahip oldukları kabul edilirse, o zaman psikoz tanısının katı bir şekilde bir sosyal grubu sürdürememe durumuna dayanması gerektiği önermesi savunulamaz hale gelir. Psikotik semptomları olan bir grup birey, son derece çarpık bir gerçeklik görüşüne sahip olmalarına rağmen, yoğun sosyal bağlar ve topluluklar oluşturabiliyor gibi görünmektedir. Psikotik tip semptomları olan bireylerin sosyal olarak daha iyi işleyen bir alt kümesinin varlığı, hem tuhaf hem de tuhaf olmayan sanrı benzeri inançlar dahil olmak üzere psikotik benzeri deneyimlerin genel popülasyonda sıklıkla bulunduğunu gösteren araştırmalarla desteklenmektedir. Bu, psikotik semptomların muhtemelen bir süreklilik üzerinde yattığı fikrini desteklemektedir."

### İşitsel halüsinasyon ve suç
Bir kişi, semavi veya ilahi varlıklardan gelen ve kişiyi şiddet eylemleri yapmaya zorlayan iletişimi duyabilir. Bazıları, Tanrı tarafından oğlu İshak'ı kurban etmesi emri verilen İbrani ata İbrahim örneğini bu bağlamda zikreder. Bununla birlikte, İbrahim buna göre hareket etmeye hazır olduğunda, Tanrı ona bunun sadece bir inanç testi olduğunu ve herhangi bir insan kurbanını yasakladığını bildirdi.

Çağdaş zamanlarda işitsel halüsinasyon deneyimlediğine karar verilen kişiler arasında, kendilerini şiddet içeren eylemlerde bulunmaya yönlendiren veya motive eden sesleri işitenler bulunur. Bu işitsel deneyimler psikiyatri tarafından komut halüsinasyonu olarak sınıflandırılır. Cinayet işlemek üzere hareket eden kişilerin, Tanrı, melekler, veya Şeytan gibi dinsel varlıkların sesini işittikleri bildirilmektedir.

Profesör Thomas Szasz, dini işitsel halüsinasyon kavramını eleştirir: Tanrı'nın sesini onlarla konuşurken duyanlar şizofreni yaşarken, Tanrı ile konuşup yanıt duymayanlar sadece dua ediyor.

## Ayrıca bakınız

* Tanrı kompleksi
* İsa'nın akıl sağlığı
* Kudüs sendromu
* Mesih kompleksi
* *[[Tanrı Yanılgısı]]*
* Yaratılışçılık

## Kaynakça