Rise of Nations

***Rise of Nations*** (), Microsoft Game Studios'ın 20 Mayıs 2003 tarihinde yayımladığı gerçek zamanlı strateji oyunudur. *[[Civilization II|Civilization 2]]* ve *[[Sid Meier's Alpha Centauri|Alpha Centauri]]* oyunlarında çalışmış olan Brian Reynolds öncülüğündeki Big Huge Games tarafından geliştirilmiştir.

28 Nisan 2004 tarihinde oyuna *Thrones and Patriots* () adlı bir ek paket (DLC) çıkarılmıştır. 2004'ün ilerleyen günlerinde ikisi birden "Gold Edition" (Altın Sürüm) adı altında satılmaya başlanmıştır.

## Genel bakış
*Rise of Nations*, yüzeysel bakıldığında sıradan bir strateji oyunu gibidir. Oyuna bir üsle başlanır, birkaç bina inşa edilir ve hammadde toplanır. Ardından bir ordu kurulduktan sonra düşman kentleri ele geçirilmeye çalışılır. Fakat *RoN*u kendi türünden ayıran ufak oynanış detaylarıdır.

Oyun, "territory" yani bölge fikrini uygulamıştır. Oyunda yeni şehirler kurularak sınırlar genişletilebilir ve yakınlarına dikilen tapınak ile kaleler sayesinde şehrin sınırlar üzerindeki etkisi arttırılır. Şehirlerin oyundaki önemi nedeniyle düşman saldırılarında yok edilmezler. Onun yerine ele geçirilene kadar belirli bir süre tarafsız kalıp geri alınamadıkları takdirde düşmanın kontrolüne geçerler. Bu da oyunu farklı kılan bir özelliğidir. Ayrıca oyunda kontrol edilen şehirler geliştirilebilir ve bunlardan biri başkent yapılabilir.

Şehirler ayrıca sağladıkları parayla da ekonomiye katkıda bulunur. Para oyunda toplanması gereken en önemli kaynaktır. Elde etmenin tek yolu da şehirler veya müttefiklerin şehirleri arasında yapılan karavan ticaretidir. Bu nedenle şehir kurmak iyi bir oyunun her açıdan temelini oluşturur.

Diğer kaynaklar ise yiyecek (food), odun (wood), metal, petrol (oil) ve bilgidir (knowledge). Yiyecek, odun ve para kaynakları ilk çağdan itibaren oyunda açıkken metal, bilgi ve petrol sonraki çağlarda sırasıyla açılır. Kaynak toplama sistemi diğer stratejilerden farklı işler. Bir yurttaşı doğrudan ağaca veya madenlere göndermek yerine inşa edilen belli binalarda yurttaşlar görevlendirilir. Örneğin odun toplamak için ormanın kenarına ormancı kampı kurmak gerekir.

Oyunda bir yere saldırıldığında o yeri almak zor olabilir ancak güçlü bir orduya sahip olmak bu durumu değiştirir. Fakat oyundaki asıl amaç savaşmak değil yönetilen ülkeyi en son çağa taşırken kütüphanede (library) bulunan bütün buluşları tamamlamaktır. *RoN*'daki 18 milletin de kendine özgü güçleri ve özel birimleri bulunur. Bunlara Türklerin yeniçerileri ile Japonların samurayları örnek olarak verilebilir. Özel güçler ise "...Gücü" (Power of the...) olarak adlandırılır. Örneğin Rusların Anavatan Gücü (Power of the Motherland) vardır. Bu onların bölgelerine girenlerin normalden iki kat fazla hasar almasına sebep olur. Türkler ise Fetih Gücü'ne (Power of the Siege) sahiptir ve bir şehri daha hızlı ele geçirebilirler.

Tek kişilik senaryosu da bulunan *Rise of Nations*da bu senaryonun ismi "Dünyayı Fethet"tir (Conquer the World). Bu senaryolarda her turda ordular risk tarzı sıra tabanlı bir haritada hareket ettirilir. İki ordu bir yerde karşılaşılırsa harita yakınlaşır ve gerçek zamanlı strateji kamerasında ordular kontrol edilir. Conquer the World'de düşmanın başkenti alınırsa düşmanın bütün toprakları karşı tarafa geçer. *Thrones and Patriots*'ta ayrıca Büyük İskender, Napolyon, Yeni Dünya ve Soğuk Savaş senaryoları da mevcuttur.

Çok oyunculu oynanış ise oyunun diğer bir özelliğidir. MacOS sahipleri de kendi aralarında GameRanger'ı kullanarak oynayabilirler ancak MacOS sahipleri PC sahipleriyle oynayamazlar.

## Oynanış
*Rise of Nations*, taş-kâğıt-makas denklemlerine dayalı bir oynanış sunar. Örneğin mızraklı (pikemen), şövalyeyi (knight) kolayca yenebilirken yaya okçuya (foot archer) karşı çok güçsüzdür.

Taktik ve ince bir dengeyi sağlayabilme yeteneğine ihtiyaç duyan *RoN*da en büyük hedef teknolojik ve askeri anlamda gelişme arasındaki dengeyi sağlayabilmektir. Satranca benzer bir şekilde burada her iki tarafın da yapacağı ufak hatalar ilerde büyük kayıplara yol açacaktır. Örneğin Antik Çağ'da izcisini (scout) geliştirmek için araştırma yapmayı unutan bir oyuncu, Bilgi Çağı'nda (Information Age) bundan olumsuz etkilenecektir çünkü izcisinin özel kuvvetlere (special forces) yükselmediğini ve casusluk yapamadığını görecektir.

Oyunun gidişatına etki eden bir diğer özelliğiyse nükleer araştırma yapma seçeneğidir ancak karşı taraf nükleer saldırı başlatırsa bu sefer de oyuncu zor durumda kalacaktlır.

## Birimler
Oyunda iki yüzün üzerinde farklı birim vardır: Gerek Antik Çağ'ın mızraklıları gerekse Bilgi Çağı'nın lav silahı kullananları gibi. Her birim çağ atladıkça belli araştırmalarla daha gelişmiş birimlere dönüşür. Örneğin Klasik Çağ'ın eşekli karavanları, Modern Çağ'ın kamyonları olur. Fakat bazı uluslar ilerdeki çağları göremediklerinden *RoN* ekibi bazı tahminlerde bulunmak zorunda kalmıştır. Örneğin Mayalar, Modern Çağ'da gerillaya benzer birimlere ev sahipliği yapar.

Birimlerin çeşitliliği, oyuncuya büyük bir özgürlük tanır. İstediği şekilde ordular oluşturabilen oyuncu eğer dengeyi iyi sağlamışsa büyük bir ordu kurabilir. Çoğu birim üçer üçer geldiğinden büyük ordular arasında meydana gelen muharebelere tanık olmak pek de uzak bir ihtimal değildir.

Oyuncu Aztek, Bantu, İngiliz, Çin, Mısır, Fransız, Alman, Yunan, İnka, Japon, Kore, Maya, Moğol, Nubiler, Romalılar, Rus, İspanyol ve Türk uluslarını seçme imkânına sahiptir.

## İncelemeler
Oyun genel olarak olumlu eleştiriler aldı. GameSpy oyuna 90, GameSpot 93, PC Gamer Amerika 95, LeveL Türkiye ise 92 verdi.

## Kaynakça