Elif Şafak

**Elif Şafak** (d. 25 Ekim 1971, Strazburg), Türk yazar, akademisyen, kadın hakları ve LGBTQ+ aktivistidir. İlk romanı *[[Pinhan]]*'ı yayımladığı 1997'den beri eserler vermekte olan yazar, 2009'da yayımlanan Aşk başlıklı romanı ile Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eserinin yazarı ünvanına sahip oldu. Eserleri 50'den fazla dile çevrilen Şafak, İngilizcede *Aşkın 40 Kuralı* ismiyle yayımlanan söz konusu romanı ile BBC'nin "Dünyayı Şekillendiren 100 Roman" listesine girdi. 2017'de Politico dergisi tarafından "Dünyayı daha iyi bir yer yapacak 12 kişi"den birisi olarak seçildi. 2021'de BBC 100 Kadın listesinde Fransa adına yer aldı. 2017 yılında Forbes dergisine göre Türkiye'de en çok kazanan yazar oldu.

## Hayatı
25 Ekim 1971 tarihinde, babasının doktora yapmakta olduğu Strazburg'da doğdu. Babası sosyal psikolog ve akademisyen Nuri Bilgin, annesi diplomat Şafak Atayman'dır. Doğumundan kısa süre sonra anne ve babası ayrıldı, annesi tarafından büyütüldü. Soyadı olarak annesinin adını kullandı. Ortaokulu annesinin görev yaptığı Madrid'de okudu. Bir süre Amman'da yaşadıktan sonra Türkiye'ye geldi. Liseyi Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nde tamamlayan Şafak daha sonra, ODTÜ uluslararası ilişkiler bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını aynı üniversitede toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları yüksek lisans programında tamamladı. "Bektaşi ve Mevlevi Düşüncesinde Döngüsel Evren ve Kadınsılık Anlayışı" başlıklı yüksek lisans tezinin ardından ODTÜ Siyaset Bilimi'nde doktorasını tamamladı. Doktora tezi "Türk Modernleşmesinin Kadın Prototipleri ve Marjinaliteye Tahammül Sınırları" başlığını taşıyordu. Elif Şafak'ın İslamiyet, kadın ve mistisizm hakkındaki yüksek lisans tezi Sosyal Bilimler Derneği tarafından ödüllendirildi.
Yüksek lisans çalışması sırasında Kem Gözlere Anadolu (1994) başlıklı öykü kitabını ve ilk romanı *[[Pinhan]]*ı (1997) yayımladı. Bu eserle Kombassan Vakfı tarafından verilen 1998 Mevlana Büyük Ödülü'nü kazandı. Doktorasının ardından İstanbul'a taşındı ve *[[Şehrin Aynaları]]*'nı (1999) yazdı. Bir süre İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde "Türkiye ve Kültürel Kimlikler", "Kadın ve Edebiyat"  başlıklı dersler verdi. 2000 yılında Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü'nü kazanan Mahrem romanı ile geniş okur kesimi tarafından tanındı. Bunu iki yıl ara ile yayımlanan *[[Bit Palas]]* (2002) ve İngilizce olarak yazdığı *[[Araf (roman)|Araf]]* (2004) adlı kitapları izledi.

Sanatçılara verilen bir bursla doktora sonrası çalışması için ABD'ye giden Şafak, çeşitli üniversitelerde dersler vermiştir. 2003-2004 akademik yılı boyunca Michigan Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak bulundu ve ders verdi. Ardından Arizona Üniversitesi Yakın Doğu Araştırmaları bölümünde yardımcı doçent olarak görev yaptı. "Edebiyat ve Sürgün", "Bellek ve Politika", "Müslüman Dünya'da Cinsellik ve Toplumsal Cinsiyet" konulu dersler veren Şafak, 2004 yılında beş yazarın (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Elif Şafak, Celil Oker, Pınar Kür) ortak kaleme aldığı bir roman projesinde yer aldı, bu roman *[[Beşpeşe]]* adıyla yayımlandı.

Elif Şafak 2005-2009 senelerinde *[[Zaman (gazete)|Zaman]]*da yazarlık yaptı. 2005'te *[[Med-Cezir (kitap)|Med Cezir]]* adlı kitabında kadın, kimlik, kültürel bölünme, dil ve edebiyat hakkında yazılarını bir araya getirdi. Aynı yıl, Eyüp Can Sağlık ile Berlin'de evlendi 2006'da yayımlanan *[[Baba ve Piç]]* adlı romanını İngilizce olarak kaleme aldı. Türk-Ermeni ilişkilerini inceleyen bu roman nedeniyle hakkında Türklüğe hakaret ettiği gerekçesi ile dava açıldıysa da, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat etti. Aynı yıl *Şehrazat Zelda* isimli kızı dünyaya geldi. Doğum sonrası yaşadığı depresyonu, İngilizce olarak kaleme aldığı *[[Siyah Süt]]* adlı otobiyografik romanda anlattı. İki yıl sonra oğlu *Emir Zahir*'i  dünyaya getirerek ikinci kez anne oldu. 2009 yılının Mart ayında yayımlanan *[[Aşk (roman)|AŞK]]* isimli roman, Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eseri unvanına sahip olmuştur. Aynı yılın sonunda, sekiz romanı ve ilk deneme kitabı Med Cezir'den seçilmiş paragrafları bir araya getirdiği *Kağıt Helva* adlı kitabını yayımladı.

Elif Şafak'ın eserleri şimdiye kadar 54 dile çevrilmiştir. Rizzoli, Flammarion, Random House Kein&Aber gibi dünyanın önemli yayınevleri tarafından yayımlanmaktadır.

2010 Kasım ayında *Firarperest* adlı deneme türündeki ikinci eseri piyasaya çıktı. Eserin içindeki illüstrasyonlar M. K. Perker'e aittir. Sonraki yıl Doğan Kitap'tan "*[[İskender (roman)|İskender]]*" isimli eseri piyasaya çıkmıştır. Kitabın kapak resminde, makyajla erkek haline gelen Elif Şafak'ın kendi fotoğrafı vardır.

Yazar, Türkiye'de çeşitli günlük ve aylık yayınlarda yazmaya devam etti. 1 Mayıs 2009 tarihinden itibaren Habertürk gazetesinde ve aynı gazetenin "*HT PAZAR*" adlı ekinde yazılarını yayınlamıştır. Bu gazetede yayımlanan deneme türündeki yazılarından oluşan bir seçki, M.K Perker illüstrasyonlarıyla birlikte 2012 yılında *[[Şemspare (kitap)|Şemspare]]* adıyla  yayımlandı. Mimar Sinan'ın yanında çırak olan Cihan adında bir Hint'in gözünden Osmanlı'yı anlattığı romanı *Ustam ve Ben* 2013 yılında yayımlanmıştır.

Şafak, Ekim 2017'de biseksüel olduğunu açıkladı. 2018'de  Sanma ki Yalnızsın adlı denemesi, 2019 yılında ise *On Dakika Otuz Sekiz Saniye* romanı yayımlandı. Roman, Blakcwell Yılın kitabı ödülünü aldı. Booker Prize finalisti olan roman, The Times tarafından da  arasında yerini aldı ve The Economist'in yılın en iyi kitapları listesine girmeyi başardı. Türkiye, ABD ve İngiltere'de öğretim üyesi olarak dersler vermiş olan Elif Şafak, 2018'de Oxford Üniversitesi'nde Karşılaştırmalı Avrupa Edebiyatı Weidenfeld kürsüsüne misafir öğretim üyesi olarak edebiyat ve sanat seminerleri vermek üzere seçilmiş ve Oxford/St. Anne's College onursal üyesi olmuştur.

2024 yılında Elif Şafak'ın *Bit Palas* romanında Mine Kırıkkanat'ın *Sinek Sarayı* başlıklı romanından intihal yapıldığı gerekçesiyle Anadolu 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi yazar ile yayınevinin maddî ve manevî tazminat ödemesine hükmetti.

Elif Şafak, 5 Aralık 2025'te, İngiliz Kraliyet Edebiyat Topluluğu (Royal Society of Literature; RSL) başkanı seçildi.

## Eserleri
* *[[Kem Gözlere Anadolu]],* Evrensel, 1994, 96 s. ISBN 975-785-729-6 https://web.archive.org/web/20171229062141/http://www.evrenselbasim.com/urun_liste.asp?kid=4171
* *[[Pinhan]], *Metis*[[Pinhan]],*1997, 224 s. ISBN 975-342-297-0 https://web.archive.org/web/20070927193339/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1213
* *[[Şehrin Aynaları]]*, Metis, 1999, 280 s. ISBN 975-342-298-9 https://web.archive.org/web/20070927193143/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1212
* *[[Mahrem (roman)|Mahrem]],* Metis, 2000, 216 s. ISBN 975-342-285-7 https://web.archive.org/web/20070927193900/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=967
* *[[Bit Palas]]*, Metis, 2002, 381 s. ISBN 975-342-354-3 https://web.archive.org/web/20070927193240/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1692
* *[[Araf (roman)|Araf]] (The Saint of Incipient Insanities),* Çeviren: Aslı Biçen, Metis, 2004, 352 s. ISBN 975-342-465-5 https://web.archive.org/web/20070927193950/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1842
* *[[Beşpeşe]]* (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Celil Oker ve Pınar Kür ile), Metis, 2004, 256 s. ISBN 975-342-467-1 https://web.archive.org/web/20070927193001/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1853
* ''Med-Cezi''*<nowiki/>[[Med-Cezir (kitap)|r]]* (Deneme), Metis, 2005, 254 s. ISBN 975-342-533-3 https://web.archive.org/web/20070927193128/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1912
* *[[Baba ve Piç]] (The Bastard of Istanbul)*, Çeviren: Aslı Biçen (Yazarla birlikte), Metis, 2006, 384 s. ISBN 975-342-553-8 https://web.archive.org/web/20070927194022/http://www.metiskitap.com/Scripts/Catalog/Book.asp?ID=1930
* *[[Siyah Süt]]*, Doğan Kitap, 2007, 308 s. ISBN 978-975-991-531-5 https://web.archive.org/web/20080204014543/http://www.imge.com.tr/product_info.php?products_id=79427
* *[[Aşk (roman)|Aşk]] (The Forty Rules of Love)*, Çeviren: K. Yiğit Us (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2009, 432 s. ISBN 978-605-111-107-0 https://www.dogankitap.com.tr/kitap/ask
**Kâğıt Helva* (Seçki), Doğan Kitap, 2009, 160 s. ISBN 978-605-111-426-2 https://web.archive.org/web/20100111030931/http://www.dogankitap.com.tr/kitap.asp?id=1288
**[[Firarperest (kitap)|Firarperest]]* (Deneme), Doğan Kitap, 2010, 236 s. ISBN 978-605-111-902-1 https://web.archive.org/web/20220707101030/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/firarperest
* *[[İskender (roman)|İskender]] (Honor)*, Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2011, 448 s. ISBN 9786050902518 https://web.archive.org/web/20220703053946/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/iskender
*''Şemspare'' (Deneme), Doğan Kitap, 2012, 252 s. ISBN 9786050907995 https://web.archive.org/web/20220703044715/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/semspare
* *[[Ustam ve Ben]] (The Architect's Apprentice)*, Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2013, 480 s. ISBN 9786050918038 https://web.archive.org/web/20220626103257/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/ustam-ve-ben
* *Sakız Sardunya* (Çocuklar için Öykü-Roman), Doğan Çocuk, 2014, 156 s. ISBN 9786050922912 https://doganyayinlari.com.tr/magaza/urun/sakiz-sardunya
* *Sakız Sardunya ile Eğlence Günlüğü* (Çocuklar için Öykü-Roman), Doğan Çocuk, 2016, 156 s. ISBN 9786050934182 https://doganyayinlari.com.tr/magaza/urun/sakiz-sardunya-ile-eglence-gunlugu
* *[[Havva'nın Üç Kızı]] (Three Daughters of Eve),* Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2016, 424 s. ISBN 9786050935370
* *Sanma Ki Yalnızsın* (Deneme), Doğan Kitap, 2018, 220 s. ISBN 9786050951462 https://www.dogankitap.com.tr/kitap/sanma-ki-yalnizsin
* *Aşkın Kırk Kuralı* (Seçki), Doğan Novus, 2019, 128 s. ISBN 9786050958645 https://web.archive.org/web/20220708043315/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/askin-kirk-kurali
* *On Dakika Otuz Sekiz Saniye (10 Minutes 38 Seconds in This Strange World)*, Çeviren: Omca A. Korugan (Yazarla birlikte), Doğan Kitap, 2019, 392 s. https://web.archive.org/web/20220517112743/https://www.dogankitap.com.tr/kitap/on-dakika-otuz-sekiz-saniye
* *Bölünmüş Bir Dünyada Akıl Sağlığımızı Nasıl Koruruz (How To Stay Sane In Age Of Division)* (Deneme), Çeviren: Omca A. Korugan, Doğan Kitap, 2022, 120 s.  https://www.dogankitap.com.tr/kitap/bolunmus-bir-dunyada-akil-sagligimizi-nasil-koruruz
* *Kayıp Ağaçlar Adası (The Island of Missing Trees)*, Çeviren: Omca A. Korugan, Doğan Kitap, 2023, 408 s.  https://www.dogankitap.com.tr/kitap/kayip-agaclar-adasi
* *Gökyüzünde Nehirler Var (There Are Rivers In The Sky)*, Çeviren: Omca A. Korugan, Doğan Kitap, 2025, 560 s. ISBN 9786255683021 https://www.dogankitap.com.tr/kitap/gokyuzunde-nehirler-var
* *Ustam, Ben ve Beyaz Fil* (Çocuklar için Öykü-Roman), Doğan Çocuk, 2025, 256 s. ISBN 9786255642929 https://doganyayinlari.com.tr/magaza/urun/ustam-ben-ve-beyaz-fil

## Ödülleri
*1,7 milyon takipçiyle aktif sosyal medya etkinliği, Mart - 2016
* FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri, 2016
* 2016 Baileys Women's Prize for Fiction jüri üyesi, 2016
* Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy üyesi, DAVOS 2016
* 10th Women of the Future Awards jüri üyesi, 2015
* FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri üyesi, 2015
* Asian Women of Achievement Awards 2015: Global Empowerment Award
* Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice), RSL Ondaatje Prize adayı, 2015
* Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice) Walter Scott Historical Novel Prize aday listesi, 2015
* Index on Censorship Freedom of Expression Awards jüri üyesi, 2015
* Free Word yönetim kurulu üyesi
* English PEN üyesi
* The Ottoman Orient in Renaissance Art Kültür Elçisi
* Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award jüri üyesi (2014, 2015)
* Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy, DAVOS 2014
* TED Global konuşmacısı
* Folio Academy üyesi
* Fark Yaratan Kadınlar (Women to Watch) Kültür Sanat Lideri, Mediacat&Advertising Age, 2014
* İskender (Crime d'honneur, Phébus), Prix du livre Lorientales 2014
* İskender (Crime d'honneur, Phébus) le prix Escapades, ikincilik, 2014
* İskender, IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2013
* Türk Amerikan Cemiyeti, Genç Cemiyet Lideri, 2013
* İskender (Crime d'honneur, Phébus), 2013 Prix Relay des voyageurs, Fransa 2013
* İskender, Women's Prize for Fiction aday listesi, 2013
* Weforum Global Agenda Council on The Role of Arts in Society üyesi, DAVOS 2013
* Independent Foreign Fiction Prize jüri üyesi, 2013
* İskender, Man Asian Edebiyat Ödülü aday listesi, 2012
* Aşk, IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2012
* Prix ALEF - Mention Spéciale Littérature Etrangére, Soufi, mon amour (Phébus), 2011
* Marka 2010 Ödülü, Türkiye
* Sanat ve Edebiyat Şövalyesi (Chevalier Des Arts et Lettres), Fransa 2010
* Kültür Elçisi, Culture Action Europe Campaign, 2010
* Kültür Elçisi, AB-Türkiye Kültür Köprüleri Programı, 2010
* Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Birlikte Yaşama Ödülü, 2009
* Uluslararası Yükselen Yetenek, Fransa Kadın Platformu, Deauville 2009
* Baba ve Piç Orange Prize Edebiyat Ödülü aday listesi, Londra 2008
* ECFR (European Council on Foreign Relations) kurucu üyesi
* 2007 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
* Mahrem, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2007
* Maria Grazia Cutuli Uluslararası Gazetecilik Ödülü, İtalya 2006
* Bit Palas, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2005
* Mahrem, Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü, 2000
* Pinhan, Mevlana Büyük Ödülü, 1998

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*