Astana Mezarlığı

**Astana Mezarlığı** (), Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, Turfan'ın  güneydoğusunda, Karahoca antik kentinden kalma bir antik mezarlıktır. Özellikle 4. yüzyıldan 8. yüzyılın ilk yarısına kadar Karahoca'daki Çinli yerleşimcilerin torunları için mezarlık görevi gördü. Kompleks  alan kaplamaktadır ve 1.000'den fazla mezar içerir. Kurak ortamı nedeniyle mezarlardaki doğal mumyalar da dahil olmak üzere birçok önemli eser iyi korunmuştur.

## Mezarların tanımı

Mezarlar, yaklaşık bir metre genişliğinde ve bir metre yüksekliğindeki bir kayalık girişten 4 veya 5 m boyunca aşağı doğru giden eğimli geçitlerden oluşur. Girişten sonra iki veya dört metre genişliğinde, üç ila dört metre uzunluğunda ve iki metre yüksekliğe kadar ölçülen tuğla kaplı bir odaya ulaşılır. Bazı mezarlar, her iki taraftaki nişlerin bulunduğu bir veya iki dar sofada koruyucu hayvanlar içerir. Bu şekiller çeşitli hayvan özelliklerini göstermektedir ve bazılarının yüzleri insana benzemektedir. Bu şekiller coşkunlukları ile, Budist tapınaklarının girişinde benzer şekilde bulunan Dört Göksel Kral'ın kil heykellerine benzemektedirler.

Beden ya da bedenler kumaşla örtülmüştür. Gümüş oval şekilli göz maskesi ve oval bir ipek parçası yüzleri kaplamaktadır. Bazen bu göz maskeleri yerine paralar kullanılmıştır. Ağza bir bozuk para koymanın kökeni belirsizdir: Stein, Yunan geleneğinde ölenlere Hades teknecileri için verilen yol parası ile bulunan paralelliği işaret etmiştir, ancak Çinli akademisyenler aynı geleneğin MÖ ilk bin yılda Çin mezarlarında görüldüğünü iddia etmektedirler. Paralar Bizans, yerel Bizans kopyası, Çin ve diğer yerel Çin kopyalarından oluşmaktadır.

Gövdeler başlangıçta ahşap tabutların içine yerleştirilmiş, kağıt demetleri ile desteklenmiş ve yanlarına yerleştirilmiş küçük kişisel kullanım eşyaları ve kağıt ve ipekten yapılmış giysiler (ayakkabı ve şapka gibi) ile defnedilmişti. Diğerleri, ahşap bir kaide üzerinde tabutun başının yakınındaki ahşap veya seramik kapların içine yerleştirildi. Bu kapların birçoğu, ayırt edici beyaz noktalar ve kırmızı çizgilerle boyandı. Soyulmamış mezarların bazılarında kurumuş fakat tanımlanabilir yiyecek kalıntıları bulunmuştur. Bunlar üzüm, erik, armut, et ve buğday parçaları içermektedir. Birkaç mezar, reçel tartları da dahil olmak üzere iyi korunmuş hamur işleri içermekteydi.

Çin'in inançlarına göre, öbür dünya, ayrıldıkları hayata çok benziyordu ve ölen insanlar bu nedenle ihtiyaç duydukları mal ve para ile gömülüyordu. Ancak, orijinal nesneleri değil modelleri gömmek yeterliydi. Bunlar insan heykelcikleri, hayvanlar, kıyafetler, süs eşyaları ve müzik enstrümanlarını içermekteydi. Bir mezarın içine yerleştirilmiş yazılı bir envanter üzerinde bu listeler bulundu. Birçok mezarda ölüler için tablet kitabeleri ve Çin mitolojik figürleri Fu Xi ve Nü Wa'yı gösteren bir mezar afişi bulundu.

Mezarlıkta çeşitli Tang Hanedanı heykelcikleri ve Çin ipek resimleri bulunmaktadır. Mezarlığın dışına, merkezinde büyük bir Fuxi ve Nüwa heykeli olan yeni bir köşk inşa edildi.

### Bölgenin tarihi
İlk binyılın başında bu bölge, Çin Han ailesine bağlılık sunan Jushi tarafından işgal edildi. Çin tarihlerine göre, Tanrı Dağları'nın doğusunda, MS ilk bin yılın başlangıcına kadar olan orijinal sakinleri olan Shiji ve Hanshu, Jushi halkları keçe çadırlarda yaşayan, su ve çim arayışında olan insanlardı ve iyi bir çiftçilik bilgisine sahipti. Çinli yöneticiler onların topraklarını MÖ 60'larda böldüler ve oraya bir garnizon ve askeri koloni yerleştirdiler. MS 450 yılına kadar ana şehir günümüzdeki Turfan'ın batısındaki Yarğol idi. Çinliler o yıllarda Hiung-nu'nun kontrolünü kaybetti ve aynı zamanlarda orta Çin'deki kontrol kaybından dolayı bölgeden çekildi. 4. yüzyılın başlarında, bugünkü Turfan'ın doğusundaki Gaochang'da alternatif bir komutanlık kuruldu ve bu alandaki kontrol sonraki yüzyıllarda Çin ve bozkır arasında sürekli el değiştirdi.

## Kazılar
Alan, 20. yüzyılın ilk yirmi yılında çeşitli emperyal güçler tarafından Çin Orta Asyası'na gönderilen arkeolojik keşiflerin birçoğu, 1902'de ōtani Kōzui'nin Japon seferleri, Albert Grünwedel tarafından yönetilen Alman seferleri (Kasım 1902 - Mart 1903) ve Albert von Le Coq (1904-7, 1913-14) ve 1909-10 arasında Rus Sergey Oldenburg tarafından araştırıldı. Arkeolog Aurel Stein da 1907'de Astana'ya gitti, Aralık 1914'te geri döndü.

Çinli arkeologlar, 1959'dan itibaren Astana ve Gaochang mezarlıklarında ondan fazla kazı gerçekleştirdiler ve 205'i el yazması parçaları içeren 456 mezar ortaya çıkardılar. Bu parçaların çoğu aslında gömülen belgelerden oluşan cenaze eşyasının bir parçasıydı - kağıt ayakkabılar, kağıt şapkalar, kağıt kemerler, kağıt tabutlar. Defnedilen insanların hayatını anlatan iki bin belge bulundu.

### Mezarlardaki nesneler

Rus keşiflerinden elde edilen eserler ilk olarak St. Petersburg Asya Müzesi'nde saklandı. Daha sonra el yazmaları Rus Bilimler Akademisi Doğu Araştırmaları Enstitüsü'nün St Petersburg Şubesi'ne devredildi. Japon koleksiyonları Kyoto'ya götürüldü, ancak Otani'nin 1914'te Nishi Honganji Başrahibii olarak istifa etmesi sonrasında dağıldı. Diğer keşiflerin aksine, Japon kaşif keşişleri Otani tarafından özel olarak finanse edildi ve ele geçirilen eserler halka açık koleksiyonlara devredilmedi. 1926'ya kadar ilk keşifler Kyoto İmparatorluk Hediye Müzesi'nde bulundurulmasına rağmen, 1944'te bu ürünler özel koleksiyoncu Teizo Kimura'nın eline geçmişti. Japon Hükûmeti savaştan sonra onları geri satın almak zorunda kaldı ve diğer bireylerden satın alınan bazı diğer eşyayla birlikte, koleksiyon bugün kaldığı Tokyo Ulusal Müzesi'nin Doğu Bölümü'ne aktarıldı. Otani ikinci ve üçüncü keşiflerinde ele geçirilen eserlerin büyük bir kısmını evinde sakladı ve bu eserler 1916'da evle birlikte satıldı. Alıcı Fusanoske Kuhara, Kore General-Valisi Terauchi Masatake'nin bir arkadaşıydı. Koleksiyonu, daha sonra Seul'deki Ulusal Merkez Müzesi (günümüzün Kore Ulusal Müzesi) haline dönüşecek olan General-Vali Müzesi'nde saklayan arkadaşına sundu. Alman koleksiyonları Staatsbibliothek (el yazmaları) ve Berlin Asya Sanatı Müzesi'ndedir. Stein'in Astana'daki koleksiyonları Britanya Kütüphanesi, British Museum, Victoria ve Albert Müzesi ve Ulusal Müze, Yeni Delhi'de sergilenmektedir.

1958'den beri Çinli arkeologlar tarafından bulunan binlerce eser Ürümqi Müzesi'ne kaldırıldı. Çeşitli kazılarda bulunan mezarlardan eserler çeşitli sergilerde sergilenmiştir.

## Kaynakça

## Kaynakça

* Hopkirk, Peter . *İpek Yolu'ndaki Yabancı Şeytanlar* . John Murray (Yayıncılar), Londra, 1980. 
* Sincan Kültür Kurulu. *Gaochang Antik Kenti* (高昌 故城). Ürümqi, Çin, 2005.