open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Türk hamsteri

**Türk hamsteri** (*Mesocricetus brandti*), **Avurtlak** olarak da bilinir, Cricetidae familyasından bir kemirici türü.

## Özellikleri
Boyları 450–540&nbsp;mm., kuyrukları 60&nbsp;mm. kadar olur, ağırlıkları ise 240-450 gr. arasında değişir. Kulakları büyük, kuyrukları oldukça küçüktür. Burun kısmı küt, ayakları kıllıdır. Dudakların dibine açılan ve arkaya doğru omuza kadar uzanabilen yanak keseleri vardır. Bu keseler besinle dolu iken kafa sekiz misli büyük görünür. Baş ve sırt kısımları sarımsı, karın, boyun ve yanaklar kırmızımsı. Göğüste ve omuz kısmında siyahlıklar vardır.

## Yaşam alanı ve dağılımı
Bozkır ve kurak arazilerde, yüksek yaylalardaki yumuşak topraklarda yaşarlar. Kafkasya, Kuzey Irak, Kuzeybatı İran, Suriye, Filistin'de görülür. Türkiye'nin iç kesimlerinde rastlanır.

## Yaşam şekli ve beslenme
Toprağın hemen altına galeriler açarak yuva yaparlar. Kış uykusuna yatarlar. Bir ay kadar süren kış uykusunu zaman zaman keserek beslenir. Bu süre içinde yetecek kadar besini yuvasında depolar. Kavgacıdırlar. Tahıl taneleri, tohumlar ve bitki yumruları ile beslenirler. Buldukları zaman böcek ve solucanları da yerler.

## Üreme
Senede 3 defa 13'e kadar yavru doğurabilirler. Yavru sayısı genellikle 9'dur. Yavrular kör ve çıplak olarak doğar; ilk birkaç gün ağız keselerinin içine alınabilir. 2-3 ayda erginleşirler. 12-13 yıl yaşarlar.

## Kullanımı
Bol bulunurlar ve kolayca üredikleri için tehlikede sayılmazlar. 1960'lı yıllarda Orta Anadolu'dan yakalanan hayvanlar üretilerek denek olarak kullanılmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
VEYA kapısı

Girilen iki ya da daha çok değerin toplanmasına yarayan kapıdır. Bu sistemde bir yahut daha çok giriş ve bir çıkış kapısı bulunur. Buna veya kapısı (**OR gate**) denir. Ayrılma mantık bağlacının dijital sistemlerdeki karşılığıdır.

**VEYA Kapısı**, herhangi bir girişi 1 olduğunda 1 cevabi verir, ancak tüm girişleri 0 ise 0 verir.

VEYA Kapısının doğruluk tablosu:

Burada A ve B değerlerinin toplamının verdiği Y çıkışını görüyoruz.
VEDEĞİL kapısı

Girilen iki ya da daha çok değerin çarpılmasını sağlayan ve sonucun tersini alan kapıdır.Buna ve değil kapısı veya TVE (Ters Ve) kapısı denir. İngilizce kısaltması ise NAND 'dır.

VE Değil Kapısı, sadece tüm girişleri 1 ise 0 verir, diğer tüm hallerde 1 verir.

VE Değil Kapısının doğruluk tablosu:

Burada A ve B değerlerinin çarpımının değilini verdiği Y çıkışını görüyoruz.
D flip-flop

**D flip-flop**, 1 bitlik hafızadır. Tetikleme darbesi ile tutuğu değeri bırakır ve yeni gelen değeri tutmaya başlar.

## Durum tablosu

D tipi Flip Flop'lar, giriş verisinin saat darbesiyle kabul edilmesi açısından farklılık gösterirler. Bu farklılık Flip Flop'un tetiklenme yapısından kaynaklanır. Kenar (edge) tetiklemeli Flip Flop'lar, D girişindeki lojik değeri saat darbesinin bir lojik değerden diğerine geçişinde çıkışa yani Q'ya iletirler. D Flip Flop'un bu özelliği blok gösteriminde (pozitif kenar tetiklemeli) clock girişindeki " > "işareti ile belli edilir. Eğer Flip Flop 0'dan 1'e geçişte clock alıyorsa, D girişindeki bilgiyi çıkışa iletiyorsa pozitif kenar tetiklemeli, 1'den 0'a geçişte tetik alıyorsa negatif kenar tetiklemelidir.

## Dış bağlantılar
* http://www.play-hookey.com/digital/sequential/d_nand_flip-flop.html
JK flip-flop

**JK flip flop**, 1 |bitlik hafızadır. Tetikleme darbesi ile tuttuğu değeri bırakır ve yeni gelen değeri tutmaya başlar.

## Durum tablosu

JK Flip Flopunun tetikleme hareketi 0 ise: Flip Flopta bir değişiklik olmaz. Ancak tetiklemeden 1 gelir ise sistem o anki değerini değişimini J ve K girişlerinden gelen değerlere göre değiştirecektir.

JK flip flop'u hemen hemen SR flip-flop'u ile aynı tepkileri verir. Bu flip-flop'u SR flip-flop' undan ayıran tek fark J ve K uclarına 1 geldiğinde tanımsız olmamasıdır. Bu flip-flop'ta JK uclarına 1 geldiğinde flip-flop bir önceki aldığı değerin tersi bir değer alır.

## Örnegin
Flip Flopta 1 yüklü yani Q(n)=1
Sistem c=1 olacak şekilde tetiklendi. Eğer J ve K bacaklarından 0 1 gelir ise bu durumda sistem durum tablosundan da görülebileceği gibi silme durumuna geçer. Yani Q(n) değeri 0 olur.
Bunu da Q(n+1)=0 şeklinde gösteririz.
CSS

**Cascading Style Sheets** (Basamaklı Stil Şablonları ya da Basamaklı Biçim Sayfaları, bilinen kısa adıyla **CSS**), HTML'e ek olarak metin ve format biçimlendirme alanında fazladan olanaklar sunan bir işaretleme dilidir.

İnternet sayfaları için genelgeçer şablonlar hazırlama olanağı verdiği gibi, bağımsız olarak harflerin stilini, yani renk, yazı tipi, büyüklük gibi özelliklerini değiştirmek için de kullanılabilir. Bu tekniğin en önemli özelliği kullanımındaki esnekliktir.

Bir Web sayfası içerisinde birbiriyle uyumlu birkaç renk ve birkaç yazı tip kullanılır ve bunları her sayfada ayrı ayrı tekrar belirtmek yerine CSS yardımıyla bir sefer tanımlayıp bütün Web sayfalarında ortak olarak kullanılabilir. Böylece sayfaların hafızadaki boyutu epey küçüldüğü gibi güncelleme yapmak da kolaylaşır.

CSS kodları, HTML kodlarının içine yazılabildiği gibi harici bir CSS dosyası oluşturularak da işlem yaptırılabilir. Türüne göre `&lt;BODY&gt;` veya `&lt;HEAD&gt;` bölümlerinde yer alabilirler. Ayrıca *<link rel="stylesheet" type="text/css" href="style.css" />* koduyla CSS dosyası çalışma sayfasına eklenebilir. Onları ayrı dosyada veya dosyalarda saklamak, onları değişik HTML sayfalarınca kullanılmasını sağlar, aynı sayfanın değişik aygıtlara göre formatlandırılmasını kolaylaştırır, sunumla yapıyı ayırarak değişiklik yapılmasını ekonomikleştirir.

## Örnek CSS kodu

```css
<html>refreshed with css
<head>perfect  customizations  css
css maintenance custom
<style> w3.org/Style/CSS/
 #WikipediaBox{
  width:250px; 
  height:300px; 
  border:solid 2px;w3.org/Style
  }
 .WikipediaLogo{
   background:url("http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e6/Wikipedia-logo-tr.png");
  }
</style>

</head>
<body>

<div id="WikipediaBox">
  <div class="WikipediaLogo"></div>
</div>

</body>
</html>
```


CSS kodlarının, HTML dosyasına eklenmesi temelde dört farklı şekilde yapılabilir.

* HTML dosyası harici CSS dosyasına referans verebilir.

```html5
<html>
<head>
	<link rel="stylesheet" type="text/css" href="dosya.css"> 
</head>
<body>
    <div>Eğer dosya.css sunucuda bulunuyorsa, HTML'in sunumunda kullanılacaktır.</div>
</body>
</html>
```


* HTML dosyası iç stil türünde CSS içerebilir.

```html5
<html>
<head>
  <style>
    div {
      color: red;
    }
   </style>
</head>
<body>
  <div>Bu yazı kırmızıdır.</div>
</body>
</html>
```


* JavaScript yoluyla HTML dosyasına CSS eklenebilir.

```html5
<html>
<head>
    <script>
        var css = document.createElement("style");
        css.type = "text/css";
        css.innerHTML = "div { color: red; }";
        document.body.appendChild(css);
    </script>
</head>
<body>
    <div>Bu yazı kırmızıdır.</div>
</body>
</html>
```

* Etiketler ile beraber CSS içerebilir.

```html5
<html>
<body>
    <div style="color: red;">Bu yazının rengi kırmızıdır.</div>
</body>
</html>
```


## Dış bağlantılar
* 
* CSS
* CSS3 (son sürüm)
* CSS Tutorial
Vartavar

**Vartavar** (, Hemşince: *Vartevor* veya *Behur*) Ermenistan ile Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesinde kutlanan bir festivaldir. Türkiye'de Rize'nin Çamlıhemşin ve Hemşin ilçelerinin yüksek kesimlerinde yaşayan bir halk olan Hemşinliler tarafından Temmuz ve Ağustos ayları içerisinde köyden köye değişen tarihlerde, dinlenmek ve eğlenmek amacıyla yapılan ve Trabzon'da yayılan derneklerden farklı olarak, herkesin değil de daha çok genç kız ve erkeklerin horon edip diğerlerinin seyretmesi ile kutlanan bir yayla şenliğidir.

## Etimoloji
Vartavar isminin kökeni Ermenice *varth* "gül" ile *var* “ışık saçan" kelimelerine dayanmaktadır.

## Tarihçe
Anadolu'nun Hristiyanlaşmasından önceki pagan inançlarından birisi olan, hasat zamanı kutlamalarının dini motiflerle zenginleştirilmiş bir versiyonu olarak varlığını yakın zamanlara kadar sürdürmüş ve İslamlaşmadan sonra da bir eğlence ve genç kız ve erkeklerin, gelecekteki eşlerini bulmaları ve tanımaları amacına hizmet eden şarkılı, horonlu bir şenlik olarak günümüze dek gelmiş olmalıdır.

Ermeni inancında Nuh Tufanı'ndan sonra, Nuh gemiden inerken son bir kez yağmur yağar ve hayat yeniden başlar. Hristiyanlıkla birlikte bu şenlik İsa'nın suret değişmesi (Ermenice Baydzara-gerbutyun Diarn, 22 Temmuz) yortusuyla birleştirilmiştir. Kitâb-ı Mukaddes'e göre İsa'nın üç havarisiyle çıktığı dağda, yüzü güneş gibi parlar, etrafında Musa ve İlyas belirir ve Tanrı "Sevgili oğlum budur," der.

Ermeniler Vartavar'ı etrafı güllerle süsleyerek ve birbirlerini su ile ıslatarak kutlarlar. Hemşinliler dışında bazı Müslüman Kürt topluluklar da kuzuların sütten kesilme zamanını (7 Ağustos) Vartivor adı altında kutlamaktadırlar.

## Galeri

Dosya:Вардавар1.jpg
Dosya:Вардавар2.jpg
Dosya:Вардавар3.jpg
Dosya:Вардавар4.jpg
Dosya:Вардавар5.jpg
Dosya:Вардавар.jpg
Dosya:Вардавар7.jpg


## Kaynakça
* Özhan Öztürk, Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2 Cilt. Heyamola Yayıncılık. İstanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9

## Dış bağlantılar
* Karadeniz tarihi ve Hemşinliler
* Vartavar nedir
Rezervuar Köpekleri

***Rezervuar Köpekleri*** ya da orijinal adıyla ***Reservoir Dogs***, Amerikalı yönetmen Quentin Tarantino'nun ilk filmi.

Tarantino'nun senaryosunu da kendisinin yazdığı film, sinemaya alışılmadık bir tarz getirdi. Bol kanlı şiddet sahneleri, neredeyse hiçbir şey ifade etmeyen diyaloglar, karmaşık anlatım tarzı ile yönetmenin, diğer filmlerinin öncüsü diyebiliriz. Aktör Harvey Keitel, bu filmde hem oyuncu hem de yapımcı olarak yer alır.

Rezervuar Köpekleri ABD'de 2,832,029 $ hasılata ulaşmıştır.

## Konusu

Joe Cabot (Lawrence Tierney), büyük bir elmas mağazasını soymak için, oğlunun da dahil olduğu bir ekip hazırlar. Renk isimlerini kod isim olarak kullanan ekibin adı, "rezervuar köpekleri". İşinin ehli gibi gözüken ekipte, Joe'nun oğlu da vardır. Soygunun planları yapılır. En ince detayları bile gözden geçirilmiştir. Ama soygun planlandığı gibi işlemez. Mağazaya gelindiğinde tuzağa düşerler. Ekibin içinde polis olduğunun farkına varırlar. Kim, kime silahını çekeceğini, kimden şüpheleneceğini, bilemez durumdadır. Silahlar çekilir. Etraf bir anda kan gölüne döner. Soyguncuların bir kısmı bir depoya sığınır. Depo içerisinde de bir hesaplaşma vardır.

## Oyuncular

* Harvey Keitel - *Bay Beyaz*. Lawrence Dimmick 
* Tim Roth - *Bay Turuncu*. Freddy Newandyke 
* Michael Madsen - *Bay Sarışın*. Victor Vega 
* Edward Bunker - * Bay Mavi*
* Steve Buscemi - *Bay Pembe* 
* Quentin Tarantino - *Bay Kahverengi*
* Chris Penn - Eddie Cabot 
* Lawrence Tierney - Joe Cabot
* Kirk Baltz - Marvin Nash 
* Randy Brooks - Dedektif Holdaway 
* Lawrence Bender - Genç polis 
* Linda Kaye - Vurulan kadın
* Nina Siemaszko - Mcklusky
* Rick Turner - Şerif
* Tony Cosmo - Şerif
* David Steen - Şerif
* Stevo Polyi - Şerif

## Eleştiriler
Reservoir Dogs filmi ile sinema yeni bir yönetmenle tanıştı. Hem filmin, hem de yönetmenin tanınmasında elbette, ünlü oyuncular Harvey Keitel, Michael Madsen, Steve Buscemi'nin, kadroda yer almasının etkisi yadsınamaz. Hatta Harvey Keitel'ın yapımcılığını üstlenmesinin yanı sıra, sinemada daha çok yeni olan Tarantino'nun, bir nevi yardımcısıydı.Şiddet, öfke, ilginç diyaloglar, ilginç bir anlatım tarzıyla sunulmuştu izleyiciye. Film dolayısıyla çok konuşuldu. Yönetmenin, daha sonra yaptığı işlerle birlikte, eleştiriler yavaş yavaş yerini övgü dolu sözlere bıraktı.

## Video oyunu
Filmin oyunu PC, Xbox ve PlayStation 2 için 2006 yılında piyasaya sürülmüştür. Ayrıca oyunda Michael Madsen dışında diğer oyuncuların yüzleri kullanılmamıştır. Oyun çoğu oyun siteleri tarafından başarısız olarak değerlendirildi. Oyundaki şiddet ve ağır dil nedeniyle Avustralya ve Yeni Zelanda'da yasaklandı.

## Notlar ve kaynaklar

## Dış bağlantılar
*
Varto

**Varto** (Zazaca: *Gimgim*), Muş iline bağlı bir ilçedir.

## Tarih
Varto bölgesi tarihte sırasıyla Medler, Pers, Part, Roma ve Bizans egemenliği altında kalmıştır. 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ile Selçuklu Hanedanının, daha sonra Akkoyunlular ve Karakoyunlular'ın hakimiyeti altında kalmıştır. 1514 yılında Çaldıran Muharebesi'yle Osmanlı idaresine geçmiştir. 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla, TBMM onayı ile Varto ismini alarak ilçe oldu.

## Coğrafya
Varto ilçesi, Muş il alanının kuzeybatısında yer alır. Kuzeyde Erzurum ili ve Hınıs ve Tekman ilçeleri, batıda Bingöl ilinin Solhan ve Karlıova ilçeleri, doğuda Muş ilinin Bulanık ilçesi, güneyde ise Merkez ilçesiyle çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 1.318&nbsp;km²'dir. Muş'un yüzölçümü olarak alanının %17,3'ünü kaplar.

Genellikle dağlarla kaplı olan ilçe alanı, Muş il alanının en yüksek bölümünden de yer alır. İlçenin kuzeyini Bingöl Dağları'nın uzantıları engebelendirir. Varto ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.527 metredir. Rakım, Bingöl Dağları'na doğru, ilçenin kuzey sınırında 3000 m'yi, Akdoğan ve Şerafettin Dağları'nın uzantılarında ise 2500 m'yi aşar. İlçe alanı, Murat Nehri ile, Bingöl Çayı ve bu iki akarsuyun kollarınca derin bir biçimde parçalanmıştır. Murat Irmağı, ilçe alanına doğudan girer. Doğu-batı doğrultusunda, Merkez ilçeyle doğal bir sinir oluştururcasına akar. Kayalıdere köyünün batısında Bingöl Suyu'nu alır ve bir dirsekle güneye yönelerek ilçe alanını terk eder. Akdoğan Gölü ilçenin doğusundadır. Bu gölün hemen güneyinde ise Küçük Hamurpert Gölü yer alır.

Varto ilçe merkezi ve birçok köy, deprem fay hattı üzerindedir. Varto, ilki 1946, ikincisi ise 1966'da olmak üzere iki büyük deprem yaşamıştır. (1966'daki depremde 2.118 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu depremde Varto merkezi tamamıyla yıkılmıştır.)

Varto'nun 1985 nüfus sayımındaki nüfusu 44.116'ydı. Muş'un yüzölçümü bakımından olduğu gibi nüfusça da dördüncü büyük ilçesidir. 1966'da yaşanan depremde Varto, ölümler sebebiyle uğradığı nüfus kaybına ek olarak, ilçe merkezi ve köylerindeki binaların büyük bölümü yıkıldığından göçten ötürü de nüfus kaybına uğramıştır.

Varto ilçesinin 93 köyü bulunmaktadır. Varto'da halkın en önemli geçim kaynağı, Muş genelinde olduğu gibi tarımdır. Başlıca tarım ürünleri buğday olmak üzere tahıldır. Elma ve armut üretimi önemlidir. Varto, bitkisel üretimden çok hayvancılık bakımından gelişmiştir. Koyun ve kıl keçisi varlığı bakımından Muş'un Merkez ilçeden sonra ikinci önemli ilçesidir.

## Varto depremi

Verilere göre 1900'lü yılların ilk depremi 24 Nisan 1903 tarihinde Malazgirt'te 6,7 büyüklüğünde olmuş ve 2.626 kişi ölmüştür. Buna müteakiben 31 Mayıs 1946 Varto Hınıs'ta 5,7 büyüklüğünde olan depremde 839 kişi ölmüştür.

En etkili olan ve birçok şeyin altüst olmasına, göçe ve ailelerin dağılmasına, konut - sağlık - okul - yol sorunun hâlen çözülmemesi gibi yaşamın yeniden idame edilmesinin hayli zorlaşmasına neden olan deprem, 19 Ağustos 1966 yılında olmuştur. Büyüklüğü tam olarak bilinmemektedir ve deprem sonucunda 2.394 kişi ölmüştür. Varto'da zaman zaman irili ufaklı deprem sarsıntıları olmaktadır.

## Nüfus

## Dış bağlantılar

## Kaynakça
Akışbilim

**Reoloji**, sıvı ya da gaz halinde bulunması gereken akışkan cisimlerin yük, şekil değiştirme ve zaman faktörleri altındaki "yumuşak katılar" veya katılar olarak davranışlarını inceleyen özel bir bilim dalı.

Taş örneklerinin laboratuvardaki, kayanın doğadaki mekanik davranışlarının, elastik, plastik ve viskoz bileşenler içerdiği, deneyler, gözlem ve ölçmelerle saptandığına göre, bunların matematik modellerinin yapılabilmesi için, belirtilen sistemlerin paralel veya ardışık bağlanmalarıyla oluşturulan düzenler kullanılmaktadır.

# Tam elastik yaylar
# Tam viskoz silindirler
# Tam plastik sürtünme cisimleri
# Yönlendirici paralel kil laminaları

## Kaynakça
Mohs sertliği

**Mohs sertlik skalası** (Mohs sertlik cetveli), Minerallerin sertliği Avusturyalı mineralog Friedrich Mohs tarafından 1812'de ortaya konulan ve **Mohs sertlik dizisi** adı verilen bir ölçek yardımıyla nisbi olarak ölçülür. Mohs sertlik skalasına göre bir mineralin sertliğini bulmak için, sertliği bilinen mineral veya minerallerle, sertliği saptanacak olan mineral birbirine sürtülür ve sertliği bilinmeyen mineralin hangi minerali çizdiği ve hangisiyle çizildiği belirlenir. Sonuçta bu işleme göre mineralin sertliği bulunmuş olur. Örneğin, Apatit'i çizip kuvars ile çizilen bir mineralin Mohs skalasına göre sertliği 6 dır. Diğer bir yöntem Mohs skalasında bilinen değerleri olan bir seri madde ile çizme deneyi şeklindedir. Örneğin bir madde flüoriti ile çizilmez ama apatit'le çizilirse, Mohs sertlik derecesi 4 ile 5 arasındadır.

Kırılgan olan mineraller diğer minerallere sürtülünce kırılıp, ufalandıkları için oldukları sertlik derecesinden daha düşük değerlerde gibi görünebilirler.

Çok yumuşak (sertliği az olan) mineraller sürtülme esnasında tozlarını sert mineral üzerinde bırakabileceğinden, sanki sert minerali çizmiş gibi bir görüntü verebilmektedir.

Sertliğe ilk kez bilimsel yaklaşımda bulunan Mohs'un ardından 19. yüzyılın sonlarına doğru Rockwell kullanımı çok daha kolay ve ucuz bir sistem geliştirmiştir. Günümüzde hâlen daha geniş alanlarda kullanılan bu sisteme ek olarak Brinell ve Vickers sertlik ölçme testleri de vardır.

## Sertlik

Minerallerin çizilmeye karşı gösterdikleri direnç *sertlik* olarak bilinmektedir. Dolayısıyla sertlik mineralin *çizilebilirlik özelliği* olarak da adlandırılabilir. Minerallerin sertliği doğrudan kristal yapıları ve atomlar arasındaki bağ kuvvetleri ile ilintilidir. Bağ kuvvetleri arttıkça minerallerin sertliği de artmaktadır. Sertlik bağıl bir kavram olup, sertlik derecesinin saptanması sertliği bilinen bir mineral veya çakı, iğne vb. malzemelerle deneme yoluyla yapılır. Bunun için en yaygın olarak kullanılan skala (çizelge) Mohs'un geliştirdiği çizelgedir. Mohs sertlik dizisinde 10 mineralin sertliği en yumuşak olandan en sert olana doğru sıralanmıştır. Bu çizelgeye göre en yumuşak olandan sert olana doğru yapılan sıralama şöyledir; 
 
### Mohs Skalası

Mineralin sertliği diğer bir mineralin çizmesi ile tanınır.

Mohs sertlik skalası saf bir sırasal bir ölçek örneğidir; yani Mohs sertlik numarası sadece bir sıralama sayısı olup her bir sertlik derecesi arasındaki oranlar eşit değildir. Örneğin Mohs sertlik derecesi (9) olan korendon, Mohs sertlik derecesi (8) olan topaz'dan mutlak olarak 32 defa daha serttir; diğer taraftan Mohs sertlik derecesi (10) olan elmas, (9) Mohs dereceli korendon'dan mutlak olarak 4 misli serttir. Yukarıdaki tablo sklerometre ile ölçülen mutlak sertlik değerlerini de vermektedir.

## Ayrıca bakınız

* sertlik
* Brinell sertlik deneyi
* Rockwell sertlik deneyi
* Vickers sertlik deneyi
* Knoop sertlik deneyi

## Kaynakça
*
Kristalografi

**Kristalografi**, mineralojinin bir dalı olup, minerallerin şekillerini ve iç yapılarını inceler. X ışınları ile yapılan yapı incelemelerinde, atom veya moleküllerin üç boyutlu olarak dizilimleri incelenir. Mineral kristallerinde fizikokimyasal olarak atom ve moleküller belirli bir düzen içinde bulunurlar.

Amorf (şekilsiz) kristallerde veya minerallerde, atom veya moleküller gelişigüzel bir dizilme gösterirler. Mineraller oluşum esnasında katılaşırken uygun şartlar altında düzenli ve düzgün yüzeyleri olan geometrik şekiller gösterirler.

"Kristal" terimi ile düzgün dış yüzeylere sahip olsun veya olmasın düzenli iç yapı gösteren katılar anlaşılmaktadır. Dış yüzeyler değişse bile iç yapı ve temel özellikler değişmez ve özellikle fiziksel karakterler iç yapının fonksiyonu olarak dışa yansır. Kristallografi fizik, kimya, metalurji ve seramik ile ilgili pek çok problemin çözümünde önemli rol oynar.
Ekran

**Elektronik görsel ekran**, elektronik olarak iletilen görüntüleri, videoları veya metinleri görüntüleyebilen bir görüntüleme cihazıdır. Elektronik görsel ekranlar arasında televizyonlar, bilgisayar monitörleri ve dijital tabelalar bulunur. Tablet bilgisayarlar, akıllı telefonlar gibi mobil bilgi işlem uygulamalarında yaygın olarak kullanılırlar. Birçok elektronik görsel ekran yalnızca **ekran** olarak adlandırılır ve dokunmatik giriş yöntemi de içerenlere dokunmatik ekran denir.

2000'li yılların başlarından itibaren, özellikle bilgisayar uygulamaları için katot ışın tüpleri (CRT) aşamalı olarak kullanımdan çıkarken, düz panel ekranlar sektöre hakim olmaya başladı. 2010'ların ortalarından itibaren ise kavisli ekran panelleri televizyonlarda, bilgisayar monitörlerinde ve akıllı telefonlarda kullanılmaya başlandı.

### Türleri
Elektronik ekranlarda kullanılan çeşitli teknolojiler vardır:

* LED arkadan aydınlatmalı sıvı kristal ekran (LCD)
* LED ekran
** OLED ekran
** AMOLED ekran
* Plazma ekran
* Kuantum nokta ekranı
* Elektrominesans ekran
* CRT
Server Tanilli

**Server Tanilli** (1931 - 29 Kasım 2011), Türk yazar ve anayasa hukuku profesörüdür.

İlk ve orta öğrenimini öğretmen olan babasının görevi dolayısıyla bulunduğu Van ve Kars'ta tamamladı. 1949'da Haydarpaşa Lisesi ve 1953'te de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Aynı fakültede asistan olarak göreve başladı ve 1962 yılında doktorasını verdikten sonra Paris'e gitti. Ertesi yıl döndüğünde doçent unvanı aldı.1980'den önce Türkiye'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu'nda "Uygarlık tarihi" dersi verdi. Çıkardığı ders notlarında “komünizm propagandası yaptığı” gerekçesiyle 1975 yılında Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılandı. Aklanmasının üzerinden çok geçmeden 7 Nisan 1978 tarihinde evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu felç oldu. Fransa'ya gidip uzun yıllar Strasbourg Üniversitesi'nde çalıştı. 2000 yılında yurda dönüş yaptı ve *[[Cumhuriyet (gazete)|Cumhuriyet]]* gazetesinde köşe yazıları yayınlandı.

1980 sonrasında düşün ortamını ve özellikle de gençliği etkilemiş olan "Uygarlık Tarihi (1973)", "Devlet ve Demokrasi: Anayasa Hukukuna Giriş" kitaplarını yazdı. "Uygarlık Tarihi" üniversitelerde ders kitabı olarak okutuldu. 2011 yılında Server Tanilli evinde öldü. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

## Ödülleri
* 2006 Sertel Demokrasi Ödülü

## Kitapları
* Uygarlık Tarihi (1973)
* Devlet ve Demokrasi: Anayasa Hukukuna Giriş
* Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz?
* Yüzyılların Gerçeği ve Mirası (6 cilt)
* Diderot Çağı
* Victor Hugo, Bir Deha'nın Romanı
* Bir Çağdaş Öncü Namık Kemal
* Candide ya da İyimserlik
* Yaratıcı Aklın Sentezi: Felsefeye Giriş (ISBN 6054183784)
* Değişimin Diyalektiği ve Devrim
* Dünyayı Değiştiren On Yıl
* Fransız Devriminden Portreler 
* Anayasalar ve Siyasal Belgeler 
* Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz? 
* İslam Çağımıza Yanıt Verebilir Mi?
* Din ve Politika
* Voltaire ve Aydınlanma
* İnsanlığı Nasıl Bir Gelecek Bekliyor
* Strasbourg Yazıları
* Çağdaşımız Victor Hugo

## Kaynakça
Alkali metal

**Alkali metaller** (Arapça: *el–kali* = "bitki külünden") periyodik tablonun birinci grubunda yer alan metallerdir. Fransiyum dışında hepsi, yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir.

Kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hale geçebilirler. Bağıl atom kütleleri arttıkça, erime ve kaynama noktaları da düşüş gösterir. Diğer metallere kıyasla, özkütleleri de oldukça düşüktür. Hepsi de, tepkimelerde etkindir. En yüksek temel enerji düzeylerinde bir tek elektron taşırlar. Bu elektronu çok kolay kaybederek +1 yüklü iyonlar oluşturabildikleri için, kuvvetli indirgendirler. Isı ve elektriği çok iyi iletirler. Suyla etkileşimleri çok güçlüdür, suyla tepkime sonucunda hidrojen gazı açığa çıkarırlar. I A grubunda yer alan Li, Na, K, Rb, Cs ve Fr elementleri alkali metalleri oluştururlar. Sodyum ve potasyum doğada en çok bulunan alkali metaldir ve çeşitli bileşikleri halinde bulunur.

## Genel özellikleri
# Alkali metaller değerlik tabakalarında tek elektronu kolayca kaybederek +1 yüklü iyonlar oluştururlar; bu nedenle kuvvetli indirgendirler.
# Birkaç istisna dışında bileşikleri iyoniktir.
# Metalik özellikleri gereği parlaktırlar; fakat diğer metallerin aksine, bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktırlar.
# Aleve tutulduklarında çeşitli renkler oluştururlar; Li, Na ve K tuzu çözeltisine batırılmış bir platin tel, alevi sırasıyla kırmızı, sarı ve menekşe renge boyar.
# Isı ve elektriği çok iyi iletirler.
# Bulundukları periyotta iyonlaşma enerjileri en küçük, atom ve iyon çapları ise en büyük olan elementlerdir.
# Diğer metallerin aksine, yoğunlukları ve erime noktaları oldukça düşüktür. Lityum, sodyum ve potasyum yoğunlukları ilginç bir şekilde sudan daha küçüktür. Sezyumun erime noktası o kadar düşüktür ki sıcak günlerde sıvı halde bulunabilir.
# Her periyodun ilk elementi bulunur. Son yörüngelerinde 1 elektron vardır.Değerlik elektron sayıları 1'dir.1A grubundaki elementlerin elektron dağılımları S1 ile bittiğinden bu grup için periyodik tabloda (s) bloku elementleri adı verilir.
# Alkali metaller su ile reaksiyona girip, hidrojen gazı verirler.
# Alkali metallerin su ile etkileşimi oldukça şiddetlidir.Reaksiyonun şiddeti yukarıdan aşağı inildikçe artar.
Alkali metaller bir bazdır.Suda eriyen bir bazdır.Bütün bazlar alkali değildir ama  bütün alkaliler bir bazdır.

## Galeri

Dosya:Lithium paraffin.jpg|Lityum (Li)
Dosya:Na (Sodium).jpg|Sodyum (Na)
Dosya:Potassium-2.jpg|Potasyum (K)
Dosya:Rb5.JPG|Rubidyum (Rb)
Dosya:Cesium.jpg|Sezyum (Cs)
Dosya:Blanco portrait.svg|Fransiyum (Fr)


## Kaynakça
Toprak alkali metal

**Alkalinler** ya da **Toprak Alkali Metaller**, periyodik tablonun baştan ikinci (2A) grubunda yer alan elementlerdir.

Sıklıkla beyaz renkli olup, yumuşak ve işlenebilir yapıdadırlar. Alkali metallerden daha az tepkimelere girmeye eğilimli karakterde olmalarının yanında, erime ve kaynama sıcaklıkları daha yüksektir. İyonlaşma enerjileri de alkali metallerden daha yüksektir. Toprak elementleri ismi, bu gruptaki elementlerin toprakta bulunan oksitlerinin, eski kimya bilimciler tarafından ayrı birer element olarak düşünülmesinden gelir.

Hepsi metaldir ve oda koşullarında katıdır. Son katmanlarında iki elektron bulunur. Bileşik oluştururken son katmandaki iki elektronu verir yani +2 değerliğini alır. Oksitlerinin sulu çözeltisi bazik özellik gösterir. Değerlik elektron sayısı 2'dir.

**Bu grup 6 element içerir:**
* Berilyum
* Magnezyum 
* Kalsiyum 
* Stronsiyum 
* Baryum
* Radyum

## Galeri

Dosya:Be-140g.jpg|Berilyum (Be) - 4
Dosya:CSIRO ScienceImage 2893 Crystalised magnesium.jpg|Magnezyum (Mg) - 12
Dosya:Calcium unter Argon Schutzgasatmosphäre.jpg|Kalsiyum (Ca) - 20
Dosya:Strontium destilled crystals.jpg|Stronsiyum (Sr) - 38
Dosya:Barium unter Argon Schutzgas Atmosphäre.jpg|Baryum (Ba) - 56
Dosya:Radium226.jpg|Radyum (Ra) - 88
Ay (anlam ayrımı)

**AY** veya **Ay** veya **ay** :

## ay
**ay** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* **[[Ay]]**, Dünya'nın en büyük doğal uydusu.
* ay, yılın on iki bölümünden her biri
* Aymara dili (ISO 639 alpha-2 dil kodu)

## Ay
**Ay** aşağıdaki anlamlara gelebilir:
*Ay, bir Tarkan şarkısı.
* Ay, Antik Mısır firavunu
* Ay (film), Bernardo Bertolucci'nin yönettiği 1979 İtalya-ABD ortak yapımı film. (Özgün adıyla La Luna)
* Ay krallığı, Antik Hindistan'da bir hanedanlık.
* Savaş Ay, Türk televizyoncu, muhabir ve gazeteci.
* İsmet Ay, Türk tiyatro oyuncusu.
* Ay, Marne, Fransa
* Ay Carmela (şarkı), İspanyol İç Savaşı sırasında Cumhuriyetçilerin söylediği ünlü şarkı
* Ay Carmela! (film), Carlos Saura'nın yönettiği 1990 tarihli İspanyol filmi
* Mavi Ay, 1980'li yıllarda Türkiye'de de gösterilmiş televizyon dizisi. Özgün adı **Moonlighting**.

## AY
**AY** aşağıdaki anlamlara gelebilir:
* Finnair, havayolunun IATA kodu
*Antarktika, DAFIF 0413 / DIA 65-18 / FIPS PUB 10-4 bölge kodu ve eski NATO kodu
*Ermenistan, WMO ülke kodu
*General Instrument AY-3-8910, 1980'lerde yaygın olarak kullanılan ve "AY çip" olarak anılan bilgisayar ses çipi
* A.Y. (müzisyen), Tanzanyalı "bongo flava" sanatçısı
Geçiş metali

**Geçiş metalleri** veya bazı kimyacıların tabiriyle ağır metaller; sertlikleri, yüksek yoğunlukları, iyi ısı iletkenlikleri ve yüksek erime-kaynama sıcaklıklarıyla tanınırlar. Özellikle sertlikleri nedeniyle saf halde ya da alaşım halinde yapı malzemesi olarak kullanılırlar.

Geçiş elementlerinin hepsi, elektron dağılımlarında en dışta her zaman d-orbitalinde elektron taşırlar. Tepkimelere giren elektronlar da d-orbitalindeki elektronlardır. Geçiş metalleri sıklıkla birden fazla yükseltgenme basamağına sahiptir. Çoğu, asit çözeltilerinde hidrojenle yer değiştirecek kadar elektropozitiftir. İyonları renkli olduğu için analizlerde kolay ayırt edilirler.

## Kaynakça
Halojen

**Halojenler**, periyodik tablonun 7A grubunda bulunan, tepkimeye eğilimli ametallerdir. Bu gruptaki elementlerin hepsinin elektronegatifliği yüksektir. Elektron alma eğilimi en yüksek olan elementlerdir. Doğada elementel olarak değil, mineraller halinde bulunurlar. Element halinde 2 atomlu moleküllerden oluşurlar. Oda koşullarında flor ve klor gaz, brom sıvı, iyotsa katı haldedir. Erime ve kaynama noktaları grupta aşağıdan yukarıya doğru azalır. Zehirli ve tehlikeli elementler olarak bilinirler. Halojenler metallerle reaksiyona girerek iyonik tuzları oluştururlar.

## Galeri

Dosya:Liquid fluorine tighter crop.jpg| Flor (F)
Dosya:Chlorine liquid in an ampoule.jpg| Klor (Cl)
Dosya:Bromine vial in acrylic cube.jpg| Brom (Br)
Dosya:Sample of iodine.jpg| İyot (I)


## Kaynakça
Lantanit

**Lantanitler**, geçiş metallerinin bir alt serisini oluştururlar. 57 ile 71 atom numaraları arasındaki elementleri kapsar. 17 nadir toprak elementinin 15 tanesi lantanit grubundandır. Bu nedenle lantanitler nadir toprak elementleri olarak da isimlendirilmiştir.

En önemli ortak özellikleri, elektron değişiminin yalnızca 4f yörüngesine elektron katılımıyla gerçekleşmesidir. Özellikle +3 değerlikli hallerinde, birbirlerine çok benzeyen özellikler gösterirler. Kuvvetli elektropozitif olmaları nedeniyle, üretilmeleri zordur. Çoğunun iyon hallerinin karakteristik renkleri vardır.

## Galeri

Dosya:Lanthanum-2.jpg|Lantan (La)
Dosya:Cerium2.jpg|Seryum (Ce)
Dosya:Praseodymium.jpg|Praseodim (Pr)
Dosya:Neodymium2.jpg|Neodimyum (Nd)
Dosya:Blanco portrait.svg|Prometyum (Pe)
Dosya:Samarium-2.jpg|Samaryum (Sm)
Dosya:Europium.jpg|Evropiyum (Eu)
Dosya:Gadolinium-4.jpg|Gadolinyum (Gd)
Dosya:Terbium-2.jpg|Terbiyum (Tb)
Dosya:Dy chips.jpg|Disprozyum (Dy)
Dosya:Holmium2.jpg|Holmiyum (Ho)
Dosya:Erbium-crop.jpg|Erbiyum (Er)
Dosya:Thulium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg|Tulyum (Tm)
Dosya:Ytterbium-3.jpg|İterbiyum (Yb)
Dosya:Lu-TableImage.svg|Lutesyum (Lu)
Ametal

**Ametal**, metal özelliği göstermeyen elementlerdir. Isıyı ve elektrik akımını iletmek gibi metallere özgü özellikleri göstermezler. Ayrıca kendi aralarındaki ortak özellikleri yok denecek kadar azdır. Genellikle karbon, azot, fosfor, oksijen, kükürt, selenyum, flor, klor, brom, iyot ve soy gaz elementlerine ametal denir.

Oda sıcaklığında katı, sıvı ve gaz halde bulunan ametaller vardır. Örneğin Oksijen, Azot, Hidrojen, Klor gibi elementler saf halde iken oda sıcaklığında gaz halinde bulunur. Brom sıvı bir ametaldir. Karbon, Fosfor, Kükürt, İyot ise oda sıcaklığında katı halde bulunur. Ametallere şekil verilemez. Çünkü katı olanlar kırılgandır, dövülerek işlenemezler. Mattırlar, ışığı yansıtmazlar. Grafit ve Fulleren hariç elektriği ve ısıyı iletmezler. Erime, kaynama noktaları düşüktür. Kendi aralarında kovalent bileşikleri, metallerle de iyonik bileşikleri oluştururlar. Genellikle moleküler halde bulunurlar. Oksijenli bileşiklerinin sulu çözeltileri asit karakterlidir. Son enerji düzeyinde 5,6 ve 7 elektron bulunur.

Metaller çözeltilerde katyonları (pozitif yüklü iyonları) oluştururken, ametaller anyon (negatif yüklü iyonları) oluşturma eğilimindedir. Metallerin aksine iyi iletken değillerdir ve elektronegatiflikleri çok yüksektir. Metaller ve ametaller arasında özellikler gösteren bazı yarı iletken elementler, "metaloidler" olarak da adlandırılır. Halojenler ve soygazlar da ametal doğadadır.

Hidrojen metal ya da ametal olarak kabul edilmez. Diğer ametaller grubunda incelenir.

## Özellikleri
* Isı ve elektriği iletmezler. (Fulleren ve grafit hariç) (fiziksel)
* Yüzeyleri mattır. (fiziksel)
* Kırılgandırlar, tel ve levha haline dönüştürülemezler. (fiziksel)
* Bileşiklerinde hem pozitif hem de negatif değerlikte olabilirler. (kimyasal)
* Oda koşullarında katı, sıvı veya gaz hallerinde bulunabilirler. (fiziksel)
* Elektron almaya isteklidirler çünkü son yörüngelerinde 5,6 ve 7 elektron barındırabilirler. (kimyasal)
* Erime noktaları, kaynama noktaları ve yoğunlukları düşüktür. (fiziksel)
* Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar. (kimyasal)
* Metallerle iyonik bağlı bileşik oluştururlar. (kimyasal)
* Oksijenli bileşikleri asidik özellik gösterir. (kimyasal)
* Doğada moleküler halde bulunurlar. (kimyasal)
* 1A grubunda sadece hidrojen ametaldir. (kimyasal)
* Çok küçük cisimlerdir. (fiziksel)

## Ayrıca bakınız
* Metal
* Metaloid
* Periyodik cetvel
* Soy gaz
* Yarı metal

## Kaynakça
Atom numarası

Kimyasal elementlerin **atom numarası** (sembolü **Z**), o elementin her atomunun çekirdeğinde bulunan proton sayısıdır. Atomda bulunan proton sayısı elementin kimyasal karakteri hakkında da bilgi verir.

Periyodik tabloda sıklıkla karşılaşılan görünüm, örnekteki gibidir. Burada, element simgesinin altında verilen bağıl atom kütlesi, proton ve nötron sayısının toplamına eşittir. Element simgesinin üstünde verilen atom numarası da, proton sayısına eşit olduğuna göre, bu iki sayının farkı elementin nötron sayısını verir.

**Örnek:** Kalsiyumun (Ca) nötron sayısı: 
Bağıl atom kütlesi - Atom numarası = 40 - 20 = 20'dir.

Bu gösterim, periyodik tablonun dışında, örneğin herhangi bir anlatımda elementin adı geçerken de kullanılabilir. Bazı durumlarda, bu iki değerin yeri tam tersi şekilde (atom numarası altta, bağıl atom kütlesi üstte) de olabilir. Ek olarak, simgenin sağ tarafında, elementin + ya da - yükü de gösterilebilir.
Soyut dışavurumculuk

**Soyut dışavurumculuk** *(soyut ekspresyonizm)* veya eleştirmen Clement Greenberg'in tabiriyle ***resimsel soyutlama***, 1940'ların ortalarında New York'ta ortaya çıkan, ressamların gerçek nesnelerin temsiline yer vermeden kendilerini sadece renk ve şekillerle ifade ettikleri bir tür soyut sanattır. İlk Amerikan sanat akımı olarak kabul edilip, sanat dünyasının merkezinin Paris'ten New York'a kaymasında etkili olmuştur.

Soyut dışavurumculuk iki grup olarak incelenir:

* Jackson Pollock, Willem de Kooning, Franz Kline gibi sanatçıların dahil edilebileceği, fiziksel hareketin vurguladığı ***aksiyon resmi***
* 1960'larda Mark Rothko, Kenneth Noland, Ellsworth Kelly, Frank Stella ve Morris Louis gibi ressamların temsil ettiği renk alanı resmi veya Greenberg'ün ifadesiyle geç resimsel soyutlama

## Ayrıca bakınız

* Cobra

## Kaynakça
# Tate Online
# Encyclopedia.com
Yerleştirme sanatı

**Yerleştirme sanatı,** (İngilizce: *Art installation*), geleneksel sanat eserlerinden farklı olarak, çevreden bağımsız bir sanat nesnesi içermeyip belirli bir mekân için yaratılan, mekânın niteliklerini kullanıp irdeleyen ve izleyici katılımının temel bir gereklilik olduğu sanat türü. Kapalı veya açık mekânlarda yapılabilir.

Kökleri kavramsal sanat ve hatta 20. yüzyıl başındaki Marcel Duchamp'ın hazır-yapımları ve Kurt Schwitters'e kadar giden yerleştirme sanatı, çağdaş sanatta mimarlık ve performans dışında birçok başka görsel sanat disiplininden de destek alan melez bir tarzdır. Uygulanmasında sanat eserinin sergileme veya gösterim aşamalarını vurgulayan yerleştirme, 1970'lerde şekillenmiştir.

1960'ların ABD ve Avrupa'da ''asamblaj'' ('assemblage') ve *çevre* terimleri, sanatçıların belirli bir mekânda biraraya getirdikleri malzemeler için kullanılsa da, *yerleştirme* tabiri, sadece eserlerin sergilenme şekli, örneğin resimlerin duvara ne şekilde ve nasıl bir düzende asıldığını ifade etmek için kullanılıyordu. Zamanla galeri mekânının farkındalığı ile ve sanat eserinin mekândan bağımsız gözlenemeyeceği/tecrübe edilemeyeceği fikriyle yerleştirme şekli ve mekân ön plana çıkarılmaya başlanmıştır.

1960'larda bir çevre olarak sanat eseri fikri, izleyicinin sadece bakmakla kalmayıp dünyada yaşadığı gibi sanat eserinin içinde *yaşaması*, hatta zaman zaman onun bir parçası olması beklentisini doğurdu. Bu konudaki önemli kişilerden biri Robert Smithson'dır. Yer (daha büyük bir mekân içinde belirli bir yer) ve yer-olmayan (bu yerin galeride fotoğraf, harita, çeşitli malzeme ve dokümanlarla yeniden sunumu) arasında bir ayrım yapmıştır. Bu ayrım önemliydi. Çünkü Smithson ve Michael Heizer, Nancy Holt, James Turrel ve Walter de Maria gibi diğer arazi sanatçıları galeri dışında çalışmalarına rağmen işleri galeri sistemi tarafından sağlanan çerçeveye bağımlı kalmıştır. Smithson, yer ve yer-olmayan arasındaki on farkı aşağıdaki şekilde belirlemiştir:

Günümüz enstalasyonlarında günlük ve doğal malzemelerin yanı sıra video, ses, performans, bilgisayarlar ve Internet gibi yeni mecralar da kullanılmaktadır. Önceleri radikal bir sanat yaratım biçimi olarak çıkan yerleştirme sanatı, 1980'lerden itibaren müzeler ve galeriler tarafından tamamen kabul görmüştür. 20. yüzyıl sonlarında baskın sanat türü olmuştur. Hâlâ da bu özelliğini korumaktadır.

## Bazı ünlü yerleştirme sanatçıları

* Joseph Beuys
* Judy Chicago
* Christo ve Jeanne-Claude
* Marcel Duchamp
* Tracey Emin
* Damien Hirst
* Anish Kapoor
* Yayoi Kusama
* Sol LeWitt

* Nam June Paik
* Doris Salcedo
* Kurt Schwitters
* Richard Serra
* Jean Tinguely
* James Turrell
* Bill Viola
* Rachel Whiteread

## Kaynakça
* de Oliveira, Nicolas; Oxley, Nicola; Petry, Michael (2001): **Installation Art**: Thames & Hudson Ltd, London
Grup (periyodik tablo)

Periyodik tabloda **dikey sütunlara** grup denir. Aynı grupta olan elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. Yukarı doğru dikeyce çıktıkça özellik yoğunlaşır ve belirginleşir. Bir *A* grubuna ait elementin son katmanında kaç elektron varsa grup sıralaması da odur. Örneğin, berilyum (Be) atomunun son katmanında 2 elektron vardır ve bu atom 2A grubunun elementi olur.

Bir gruptaki elementlerde yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde Atom yarıçapı artar, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik ise azalır.

Periyodik tabloda 8 tane **A** 10 tane de **B** grubu vardır. **A grubu** elementlerine **baş grup elementleri** de denir. Bazı grupların özel adları şöyledir.
* *1A grubu* Alkali metal'ler denir. Hidrojen hariç hepsi metaldir.
* *2A grubu* Toprak alkali metalleri denir. Hepsi metaldir.He=elementi 2 elektronla bitmesine rağmen 2A grubunda değil 8A grubuna aittir .(İstisnadır)
* *3A grubu* Toprak metalleri (ya da Bor grubu) olarak adlandırılır.
* *4A [[Karbon grubu]] olarak adlandırılır.
* *5A Azot grubu (ya da nitrojen grubu) olarak adlandırılır.
* *6A Oksijen (ya da [[Kalkojen]]) grubu olarak adlandırılır.
* *7A grubu* [[Halojen]]ler olarak adlandırılır.
* *8A grubu* [[Soygazlar]] bu grupta yer alır.
*'B grubu** elementlerinin tamamı metaldir. **B grubu** elementlerine **geçiş metalleri** de denir. **B grubu'''nun 2 ilginç özelliği vardır. 2A grubu ile 3A grubu arasında yer alır.

1B'den başlamaz. 3B ile başlar. (3B nin değerlik elektron sayısı 3 olduğundan) 2B ile biter. (2B den sonra 3A gelir).

8B grubu yan yana 3'lü element gruplarından oluşur. 8B grubunda dikey benzerlikler yatay benzerliklerden daha önemlidir.

## Numaralandırma
Grupları numaralandırmanın üç yolu vardır. İlk kullanım Hindu-Arap Rakamları'nı kullanmak, diğer iki yöntem ise Roma rakamları'dır.

Avrupa ve Amerika'da kullanılan sisteme göre periyodik tablo grupları:

* 1. Grup (IA, IA): alkali metaller, hidrojen ya da lityum ailesi
* 2. Grup (IIA, IIA): toprak alkali metaller ya da berilyum ailesi
* 3. Grup (IIIA, IIIB): skandiyum ailesi
* 4. Grup (IVA, IVB): titanyum ailesi
* 5. Grup (VA, VB): vanadyum ailesi
* 6. Grup (VIA, VIB): krom ailesi
* 7. Grup (VIIA, VIIB): manganez ailesi
* 8. Grup (VIII): demir ailesi
* 9. Grup (VIII): kobalt ailesi
* 10. Grup (VIII): nikel ailesi
* 11. Grup (IB, IB): bakır ailesi
* 12. Grup (IIB, IIB): çinko ailesi
* 13. Grup (IIIB, IIIA): toprak metalleri ya da bor ailesi
* 14. Grup (IVB, IVA): karbon ailesi
* 15. Grup (VB, VA): pentels ya da azot ailesi
* 16.Grup (VIB, VIA): kalkojen ya da oksijen ailesi
* 17. Grup (VIIB, VIIA): halojen ya da flor ailesi
* 18. Grup (Grup 0): soygaz ya da helyum ailesi
7 (sayı)

**7**, 6 ile 8 arasındaki tam ve asal sayıdır.

## Matematikte
* 6 sayısından sonra, 8 sayısından önceki sayıdır. 49 sayısının kareköküdür.
* 1-10 grubunda çarpamayacağınız veya bölemeyeceğiniz tek sayıdır.

## Bilimde

7, azotun element numarasıdır.

## Televizyon ve beyaz perdede
* David Fincher'ın yönetip Brad Pitt ve Morgan Freeman'ın oynadığı 7 filminde; cinayet masasından iki dedektif bir seri katilin peşine düşer. Bu katil, cinayetleri dünyayı yedi ölümcül günahtan temizlemek için işlemektedir. Bu günahları işleyenlerden bir liste yapan katil, kendini tanrının görevlisi sayar ve kurbanlarını acımasızca öldürür.
8 (sayı)

**8**, 7'den sonraki ve 9'dan önceki çift tam sayıdır.

## Matematikte
* Bir çift sayıdır.
* 2 sayısının küpüdür.
* 64 sayısının kareköküdür.
* 8 bileşik sayıdır ve tam bölenleri 1, 2, 4 ve 8'dir.

## Bilimde
* Oksijen'in element numarası.

## Televizyon ve beyaz perdede
* Lost dizisinde Numbers isimli bölümde ortaya çıkan ve dizi boyunca sık sık tekrarlanan, dizideki esrarını koruyan "4 8 15 16 23 42" serisinin ikinci rakamıdır.
9 (sayı)

**9**, 8 ile 10 arasındaki doğal sayı. Florun element numarasıdır.

## Etimoloji
(Dok/Doğ) kökünden türemiştir. Bu kök, doğmak, doğa, dokumak, doymak anlamlarını içerir. Doksan sayısı da bu rakamdan türemiş bir sözcüktür. Kutlu alamet kabul edilen Tuğ kelimesi ile bağlantısı önemlidir.

## Matematik

* 9, halihazırda kullandığımız onlu sistemin en büyük rakamıdır.

* 3 sayısının karesidir. Ayrıca en büyük mükemmel kare rakamdır.

* Çift olmayan en küçük bileşik sayı dokuzdur.

## Diğer

* 9 (2009) filminin baş kahramanın numarasıdır.

* Minecraftta çalışma masanın içinde alet yapabilmeniz için eşya koyabileceğiniz 9 bölme vardır.

## Ayrıca bakınız
* Dokuzları atma (aritmetik)

## Kaynakça
## Dış bağlantılar
* Türk Mitolojisinde Önemli Sayılar, Süheyla Sarıtaş
* Türklerde Dokuz Sayısının Sırrı 
* Türk Mitolojisinde 9 Rakamı
11 (sayı)

**11**, bir sayı. Sodyumun element numarasıdır.

## Matematikte

* 10 ile 12 arasında yer alan tam sayıdır. İki basamaklı en küçük asal sayı olmasının yanında 5. küçük asal sayı olan 11 aynı zamanda iki basamaklı en küçük pozitif tek sayıdır.
* Rakamları farklı olmayan en küçük iki basamaklı pozitif tam sayıdır.
* İkisi pozitif olmak üzere dört farklı tam sayı böleni vardır. Bunlar -11, -1, +1 ve +11 tam sayılarıdır.
* Sıfırıncı kuvveti 1 ' e eşit olmakla beraber bütün pozitif tam sayı kuvvetlerinin birler basamağı yine 1 'e eşittir; yani 2,5 ve 10 sayılarına bölümünden kalan 1 ' dir.
* 121'in kareköküdür. Bu da -11 ve +11 sayılarının mutlak değerlerine eşit olduğu anlamına gelir.
*

Bir sayının 11 ile çarpımını bulmanın kolay bir yolu: sayıyı 10 ile çarpıp çıkan sonuca eklemektir. 15 x 11 = 165 kolay yoldan 15 x 10 = 150, 150 + 15 = 165

İki basamaklı çarpmalarda bir diğer kolay yöntem sayıların toplamını bu sayılar arasına yazmaktır.
15 x 11 = 1(1+5)5 = 165
Eğer ortaya yazılan sayı 10'dan büyükse önceki basamağa elde olarak atarız.
67 x 11 = 6(6+7)7 = 6(13)7 = 737

Bir sayının 11'e tam bölünüp bölünmediğini bulmanın kolay yolu şöyledir:

Sayımız 297187 olsun. Hep bir atlayarak rakamları topluyoruz. 2+7+8=17. Şimdi kalan rakamları topluyoruz. 9+1+7=17. İki işlemde de sonuç 17 çıktı ve bu sayı 11'e bölünmektedir. Sonuç eşit çıkmasaydı büyük çıkanı küçükten çıkardığımız zaman bu sayının 11'e bölümünden kalanı bulmuş oluruz.

534817 sayısını inceleyelim. 5+4+1=10, ikinci işlem 3+8+7=18. Şimdi sonuçları birbirinden çıkarıyoruz: 18-10=8 Sayının 11'e bölümünden kalan 8dir.

## Kimyada
12 (sayı)

**12** (**on iki**), 11 ile 13 arasında yer alan tamsayı.

Bir düzineye eşittir. Magnezyumun element numarası da 12'dir.
7 (anlam ayrımı)

**7** (**yedi**), aşağıdaki anlamlara gelebilir.

## Bilim
* 7, Azot'un element numarası

## Coğrafya
* Dünyanın Yedi Harikası
* 
* Yedi Zirveler
* Yedi Kuyu - Kırım'da bir yerleşim birimi
* Yedi Delik Mağarası
* Yedi Kilise (Van)

## Din
* Yedi Ölümcül Günah
* Yedi Kollu Şamdan - Yahudilerin sembollerinden biri
* Hristiyanlığın İlk Yedi Kilisesi

## Edebiyat
* Yedi Meşaleciler - Edebiyat akımı
* Öfkenin Yedi Rengi (kitap)

## Matematik
* 7 (sayı) - tam sayı

## Sinema
* Seven (film) - 1995 yılı yapımı bir film
* Tibet'te Yedi Yıl (film, 1997) - 1997 yılı yapımı bir film
* Yedi Bela Hüsnü - 1982 yılı yapımı bir film

## Tarih
* Yedi Yıl Savaşları

### Yıllar
* MS 7 - yıl
:* MÖ 7 - yıl

## Diğer
* Yedi Uyurlar - Efsane
Element simgesi

**Element simgesi** veya **kimyasal sembol**, her elemente ait bir ya da iki harften oluşan simgelerin, uluslararası geçerliliği vardır.

Çok az sayıda elementin bilindiği zamanlarda, elementler, Platon'un Antik Yunanların kullandığı toprak-hava-su ve ateş sembollerinden yaptığı uyarlamalarla simgeleniyordu. Daha sonra yeni elementler keşfedildikçe, tüm elementlerin eninde sonunda "altın"a dönüşeceği düşüncesinden yola çıkan simyacılar tarafından, güneş (altın) merkezli sistemdeki her gezegenin adı, bir elemente verildi. O dönemde bilinen elementlerin bazılarının "simya" sembolleri kullanılıyordu.

Atom kuramıyla tanıdığı John Dalton, elementlerin simgelenmesi konusunda, çemberlerden oluşan sembollerin kullanılmasını önerdi. En sonunda, 1813 yılında, Jon Jakob Berzelius isimli araştırmacı, elementlerin adları temel alınarak simgelenmesi fikrini ortaya attı. Hâlâ kullanılmakta olan bu yönteme göre:

* Her element, 1 ya da 2 harften oluşan bir simgeyle ifade ediliyor ve bu simgenin ilk harfi her zaman büyük yazılıyor.
* Simgelerde sıklıkla, elementin İngilizce adının ilk harfi kullanılıyor. **Örneğin:** H (Hidrojen: Hydrogen), C (Karbon: Carbon), N (Azot: Nitrogen)
* Eğer elementin baş harfiyle simgelenen başka bir element varsa, bu elementin simgesinde baş harfin yanına, İngilizce adının ikinci harfi de ekleniyor. **Örneğin:** He (Helyum, Helium), Ca (Kalsiyum: Calcium), Ne (Neon: Neon)
* Eğer elementin İngilizce adının ilk 2 harfi, bir diğer elementle aynıysa, simgesinde baş harfin yanına, bu kez baş harften sonraki ilk ortak olmayan sessiz harf getiriliyor. **Örneğin:** Cl (Klor: Chlorine) ve Cr (Krom: Chromium)
* Bazı elementlerin simgelerinde de, bu elementlerin Latince ya da eski dillerdeki adları temel alınmış. Bu 11 elementin simgeleri ve adları şöyle:
** Na (Sodyum: Natrium) 
** K (Potasyum: Kalium) 
** Fe (Demir: Ferrum) 
** Cu (Bakır: Cuprum) 
** Ag (Gümüş: Argentum) 
** Sn (Kalay: Stannum) 
** Sb (Antimon: Stibium) 
** W (Tungsten: Wolfram) 
** Au (Altın: Aurum) 
** Hg (Cıva: Hydrargyrum) 
** Pb (Kurşun: Plumbum)
** Rn (Radon: 
* Çoğu yapay olarak sentezlenen yeni elementlerin simgeleriyse, atom numaralarına karşılık gelen Latince rakamlar esas alınarak veriliyor.**Örneğin:** atom numarası 116 olan Ununheksiyum elementinin simgesi olan "Uuh", 1: uni - 1: uni - 6: hexa kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor.
* **Not:** Sadece birinci harf büyük yazılır:
** Co: Kobalt'ın simgesi
** CO: (Karbon monoksit) renksiz kokusuz tatsız zehirli bir gazdır.

## Kaynakça
* TÜBİTAK: Element Simgeleri
Gülay Pınarbaşı

**Gülay Pınarbaşı** (d. 1969, Karaman) Türk sinema oyuncusudur.

İlk ve orta dereceli eğitimini Konya’da tamamladıktan sonra, Ankara Gazi Yüksek Hemşirelik Okulu'nu kazandı.

1989 yılında mankenliğe başlayıp, bir yıl sonra, 1990’da, “Miss Globe Türkiye Güzeli” seçildi. Bundan sonraki dönemde birçok televizyon dizisinde ve filmde rol aldı. “Ölümsüz Diriliş” ve “Kelebekler Sonsuza Uçar” gibi dini ağırlıklı filmlerde başrol oynadı. 1991-1993 yılları arasında Aktüel Kreasyon isimli dergide Moda Editörlüğü ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü yaptı.

1993 yılının Nisan ayında mankenliği bıraktı. Pınarbaşı, *[[İslam]]i yaşam tarzını seçtim* dedi, örtündü, Refah Partisi'nin kongrelerine katıldı ve Harun Yahya cemaatinde bulundu.

1993'te *[[Vakit (gazete)|Vakit]]* gazetesine köşe yazıları hazırlamaya başladı. 1994 Şubatında Refah Partisi'ne katıldı.

Çalışmalarını halen sürdürmekte olan **Pınarbaşı**'nın Milli Gazete'de ve Mektup, Genç Birikim, Anadolu Gençlik gibi dergilerde düzenli olarak makaleleri yayımlanmaktadır.

25 yıldan bu yana Adnan Oktar'ın arkadaş çevresinde bulunmaktadır.

## Filmografisi
* Benim Zaferim (1991) Meral 
* İki Kızkardeş (1992) 
* İskilipli Atıf Hoca/Kelebekler Sonsuza Uçar (1992) Mine

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Instagram'da Gülay Pınarbaşı