Shōjo Kakumei Utena

**Shōjo Kakumei Utena,** (; Türkçe: *Devrimci Kız Utena*), Be-Papas tarafından yaratılan bir anime ve manga dizisidir. Dizi, Chiho Saito tarafından yazılan manga olarak; J.C.Staff tarafından 1997 yapımı bir anime olarak ve *Shōjo Kakumei Utena Adolescence Mokushiroku* başlıklı 1999 yapımı anime sinema filmi olarak da uyarlanmıştır.

Dizin ana kahramanı, çocukluktan beri prens olma isteyen, inatçılığı ve erkek gibi giyim tarzıyla dikkat çeken yetim bir genç kız, Utena Tenjou'dur. Utena, kendini "dünyada devrim yapma gücüne" sahip "Gül Gelin" olarak bilinen gizemli kız Anthy Himemiya'yı elde etme amaçlı bir dizi düelloda bulur.

*Shōjo Kakumei Utena* eleştirmenler tarafından beğenilmiştir. Diziden, light novel serisi, bir video oyunu ve birçok müzikal dahil olmak üzere birçok uyarlama ortaya çıktı.

## Konusu
Utena Tenjou'ya ebeveynlerinin ölümünden sonra bir prens tarafından gül işlemeli bir mühür yüzüğü verilir. Prens, Utena'ya bir gün tekrar buluşacaklarına söz verir. Prensin asil tavrından ilham alan Utena, bir gün kendisi de bir prens olmaya karar verir. Yıllar sonra, Utena'nın prensi arayışı onu Ohtori Akademisi'ne götürür. Kendisini üyeleri Utena'nınkiyle aynı olan mühür yüzüklerini takan okulun Öğrenci Konseyi ile bir düello turnuvasının ortasında bulur. Düellonun galipleri, "Gül Gelin" olarak bilinen ve "dünyada devrim yaratacak güce" sahip gizemli bir kız olan Anthy Himemiya ile nişanlanır. Utena galip gelir: Gül Gelin'in nişanlısı olarak Anthy'yi diğer düelloculardan korumak için turnuvada kalmaya karar verir. Utena ve Anthy yakınlaştıkça Utena Anthy'nin düelloların gizemli organizatörü "Dünyanın Sonu" ile bağlantılı olduğunu öğrenir.

*Shōjo Kakumei Utena*, hikâyenin birçok yönünü dolaylı olarak ya da izleyicinin yorumuna açık bir şekilde ortaya koyan, alegori ve sembolizmden yoğun bir şekilde yararlanan gerçeküstü bir hikâyedir. Anime, her birinde Utena'nın Ohtori Akademisi'nde farklı bir meydan okumayla karşı karşıya kaldığı dört olay örgüsüne bölünmüştür:

* **[[Devrimci Kız Utena bölümleri listesi|Öğrenci Konseyi Destanı]]** (1-13. bölümler)

: Utena, Dünyanın Sonu'nun emirleri üzerine Utena'ya meydan okuyan Öğrenci Konseyi üyeleriyle yüzleşir.

* **[[Devrimci Kız Utena bölümleri listesi|Kara Gül Destanı]]** (14-23. bölümler)

: Utena, başkalarını Anthy'yi öldürmeye çalışan düelloculara dönüştürmek için ikna ediciliğini ve psikoloji bilgisini kullanan bir dahi olan Souji Mikage ile yüzleşir.

* **[[Devrimci Kız Utena bölümleri listesi|Akio Ohtori Destanı]]** (24–33. bölümler)

: Dünyanın Sonu, okulun başkanı ve Anthy'nin kardeşi Akio Ohtori'dir. Akio ile tanışan Öğrenci Konseyi üyeleri yeni yetenekler kazanır ve rövanşlarda Utena ile yüzleşir. Utena, kendisini Akio'nun ilgisinin hedefi olarak bulur ve Anthy ile arası açılır.

* **[[Devrimci Kız Utena bölümleri listesi|Felaket Destanı]]** (34-39)

: Akio, Utena'nın prensi olduğunu açıklar. Utena, Anthy'yi Akio'nun etkisinden kurtarmak için son bir düelloda onunla yüzleşir.

## Produksüyon
*Utena* serisi, manga ve anime endüstrisinin çeşitli yeteneklerden oluşan bir oluşum Be-Papas tarafından tasarlandı. 39 bölümlük *Shōjo Kakumei Utena* animesi yazar ve yönetmen Kunihiko İkuhara da *dahil olmak üzere [[Ay Savaşçısı]]'ndan* sorumlu yapım ekibinden bazıları tarafından yaratıldı. İkuhara, çok beğenilen üçüncü sezon *Ay Savaşçısı S*'ye yaptığı katkılar da dahil olmak üzere *Sailor Moon*'un yapımındaki rolüyle zaten iyi biliniyordu. İkuhara, *Utena* üzerinde çalışırken yapımcı rolüne uygun olup olmadığından emin değildi ve finansal bir risk aldığından endişeliydi. İkuhara, üstünde çalıştığı son anime olabileceğini düşünerek *Utena*'yı başyapıtı yapmak istedi. *Utena* mangasının çizeri Chiho Saito, köklü bir shōjo manga yazarı ve Be-Papas'ın üyesiydi. Tüm üyeler konsepti tartışsalar da, Saito animenin yol aldığı yönü çok az etkiledi ve yayıncılar tarafından manga içeriğindeki LGBT temalarını sansürlemek için çok daha fazla baskıyla karşı karşıya kaldı. Manga, animeden çok daha yumuşak olmasına rağmen manganın yapımı sırasında 4 kere editör değişimi yaşadı.

İkuhara televizyonda animenin son bölümlerini izleyene kadar *[[Shōjo Kakumei Utena Adolescence Mokushiroku]]* fikri oluşmamıştı. Be-Papas konsepti tartışmak için bir araya geldi ve Saito filmin bir manga uyarlamasını yaratacaktı. Film, dizi tarafından başlatılan hikâyenin sonu ya da farklı yönde ilerlemesine rağmen aynı tema ve karakterlerle bir yeniden anlatım olarak yorumlanabilir. Yapısı birçok yönden dizininkine paraleldir, ancak başrol karakterlerin rolleri hafifçe değiştirilir. Televizyon dizisinin tiyatro ve mitolojiden esinlendiği, filmin ise diziden temaları işlediği söylenebilir. Film, televizyon dizisine aşina oldunduğunu varsayar ve görsel olarak orijinal *Utena*'dan daha tuhaftır ve benzer şekilde soyut ama çok daha hüzünlü The End of Evangelion'dan sonra "The End of Utena" takma adını almıştır.

*Utena* aynı zamanda bir dizi tiyatro prodüksiyonu olarak sahnelendi. 1997'de çalınan "Comédie Musicale Utena la fillette révolutionnaire" olarak da bilinen Takarazuka tarzı " *Musical Shōjo Kakumei Utena* *" ve Shōjo Kakumei Utena OST 5'in* ikinci diski, *Engage Toi a Mes Contes* (Engage With My Stories), bu müzikalin birçok şarkısını içerir. Animazement '00'da İkuhara'nın tiyatro grubu Gesshoku Kageki Dan ile gelecek bir müzikal, " *Shōjo Kakumei Utena, Makai Tensei Mokushiroku hen, Reijin Nirvana Raiga* ", üzerinde çalıştığı söylenmiştir.

## Temalar
*Shōjo Kakumei Utena*, gerçeküstü ve psikolojik temalarla, büyük ölçüde metafor ve sembolizme dayanan, postmodern bir peri masalı ve ''shōjo'' mangası ve sihirli kız türlerinin yapısökümü olarak tanımlanmıştır. Cinsiyet rollerini ve heteronormativiteyi yapıbozuma uğratmaya odaklanmasıyla ve LGBT ve feminist temalarıyla dikkat çekmiştir.

Utena, 1990'ların sonlarında yayınlanan ve İkuhara'nın arkadaşı Hideaki Anno tarafından yaratılmış Neon Genesis Evangelion ile karşılaştırıldı. İki anime de tema ve biçim açısından benzerlerdir.

### Utena'nın İlham Aldığı Eserler
Riyoko Ikeda'nın *[[Versay'ın Gülü]]* adlı eserinin Utena'nın görsel stili için büyük bir ilham kaynağı olduğu sık sık söylenmiştir*.*  Bununla birlikte, yönetmen İkuhara birkaç kez bunu yalanladı.

İkuhara, Shūji Terayama'nın önemli bir ilham kaynağı olduğunu söyler. Terayama, oyunlarının müziğini yazan JA Seazer ile uzun süredir birlikte çalışmıştır. İkuhara *Utena*'nın en bilinen müzik eserleri için Seazer ile çalıştı. İkuhara, *Shōjo Kakumei Utena* konseptinin "Dünyanın Sonu" temalı *Sailor Moon Super S: The Movie*'den geldiğini belirtti. Filmde projeden erken ayrıldığı için orijinal fikirleri kullanılmadı.

### Sembolizm
Kırmızı, seri boyunca karakterlerin hırsını simgelemek için kullanılmıştır.

## Birincil Medya

### Manga
&nbsp;
*Shōjo Kakumei Utena* manga serisi Be-Papas tarafından yazıldı ve Chiho Saito tarafından çizildi. Shogakukan'ın aylık ''shōjo'' manga dergisi *[[ciao (dergi)|Ciao]]*'nın Haziran 1996 sayısında yayımlanmaya başladı. Seri 1998'de sona erdi ve beş *[[tankōbon]]* cildi yayınlandı.

20 Mayıs 2017'de Shogakukan, aylık ''josei'' manga dergisi *[[Çiçekler (dergi)|Flowers]]*'ın Eylül sayısında manganın yeni bir bölümünün yayınlanacağını duyurdu. Mart ve Mayıs 2018 sayılarında orijinal dizinin olaylarından 20 yıl sonra ana karakterlerin hayatlarını anlatan iki bölüm daha yayımlandı. Shogakukan, üç bölümün hepsini 10 Mayıs 2018'de *Shōjo Kakumei Utena: After the Revolution* başlıklı tek bir *tankōbon* olarak yayımladı*.*

### Anime televizyon dizisi
&nbsp;
*Shōjo Kakumei Utena*'nın anime serisi, Japon animasyon stüdyosu J.C.Staff tarafından üretildi ve Kunihiko İkuhara tarafından yönetildi. Dizi 2 Nisan 1997 ile 24 Aralık 1997 arasında Japonya'da TV Tokyo'da yayınlandı ve 39 bölüm sürdü.

### Film
&nbsp;
Uzun metrajlı film *Shōjo Kakumei Utena* *Adolescece Mokushiroku,* 14 Ağustos 1999'da Japonya'da sinemalarda gösterime girdi. Filmin olay örgüsünde Utena ve Anthy arasındaki ilişkinin açıkça romantik bir şekilde işlenmesi gibi önemli farklılıklar olsa da, televizyon animesinin sıkıştırılmış bir yeniden anlatımıdır. Film, daha geniş *Utena* kurgusunda belirsiz bir yer kaplar. Eleştirmenler tarafından anime ve manganın kendi sürekliliği içinde var olan bağımsız bir uyarlaması ve anime olaylarıyla bitişik bir devam filmi olarak yorumlanmıştır.

## İlgili medya

### Müzik
Avangard besteci ve tiyatro yönetmeni JA Seazer, Utena'nın düello arenasına her girişinde çalan  parçasını bestelemiştir. İkuhara, Be-Papas üyeleri ve sponsorlarının koro müziğine itirazlarına rağmen, Seazer'ın müziğinin "projenin kaderini mühürlediğini" ve iyi karşılandığını söylemiştir. Koronun iç seslerinde bir miktar homofoni olmasına rağmen, koronun dokusu öncelikle tek seslidir. Koronun melodisi, transpoze Aeolian modunda veya doğal minörde yazılmıştır. Melodi kadansta genellikle minör mod için norm olan majör beş akor kullanmaz, bunun yerine beşli minör akor kullanır. Şarkı sözleri genel olarak benzer temalı alakasız sözlerin birleşimidir.

Partisyonun geri kalanı Shinkichi Mitsumune tarafından bestelenmiştir ve cazdan ilham almasına rağmen büyük ölçüde orkestraldir. Nostaljik sahneler sırasında çalınan düet piyano parçası "Hikarisasu Niwa" kayda değerdir. Mitsumune ayrıca ilk sekiz düellonun müzik aranjmanını da üstlendi.

*Shōjo Kakumei Utena'nın* müzikleri, orkestra parçaları ve koro rock karışımı içeren bir tarza sahiptir.

2017'de Gekidan Inu Curry, J.A. Seazer'ın yeni bir *Utena* resim albümünü resimledi.

### Sahne şovları
*Shōjo Kakumei Utena'nın* beş adet sahne prodüksiyonu yapıldı. Serideki ilk müzikalde Takarazuka tarzı tamamen kadınlardan oluşan bir oyuncu kadrosu yer alıyor. *Shōjo Kakumei Utena* animesinin 20. yıldönümünü kutlamak için düzenlenen bir anma projesinin bir parçası olarak Kasım 2017'de yeni bir müzikal uyarlaması duyuruldu. Müzikal 2018'de sahnelendi ve orijinal animeden Öğrenci Konseyi Destanı'nı uyarladı. Kara Gül Destanı'nı uyarlayan devam müzikali aynı oyuncu kadrosu ve yönetmen ile 2019'da sahnelendi.

### Diğer medya
Ichirō Ōkouchi tarafından yazılmış ve Chiho Saito tarafından çizilmiş iki light novel Shogakukan tarafından 1997 ve 1998'de yayınlandı. Kanonik olmayan romanlar, televizyon serisini genişletir.

Video oyunu  1998 yılında Sega tarafından Sega Saturn için geliştirilmiş ve yayınlanmıştır. Flört simülasyonu unsurları içeren bir görsel roman olan oyun, Ohtori Akademisi'nde bir transfer öğrencisi olan oyuncu karakteri (Kaoru Fujino tarafından seslendirilmiştir) hakkında orijinal bir hikâye anlatıyor. Anime serisinin seslendirme kadrosu, *Story of the Someday Revolution'daki* rollerini yeniden canlandırıyor. Oyun Japonya dışında hiçbir zaman resmi olarak yayınlanmamasına rağmen, 2015 yılında hayran çevirisi yayınlanmıştır.

## Tepki
*Shōjo Kakumei Utena*, 1997'de Animation Kobe'de "En İyi TV Animasyon Ödülü"nü kazandı. Anime News Network'ten Mike Toole, *[[Seri Deneyler|Serial Experiments Lain]]*, *[[Cowboy Bebop]]* ve *[[Trigun]]* ile birlikte *Shōjo Kakumei Utena'yı* 1990'ların en önemli animelerinden biri olarak adlandırdı.

Bazı eleştirmenler animenin "feminizmden LGBT temalarına dokunduğunu ve prens peri masalı türünü yapısökümsel şekilde ele aldığını" belirtti. Diğerleri, Utena ve Anthy'nin animeler içinde en iyi LGBTQ+ ilişkilerinden birine sahip olduğunu ve animenin ilk kez anime izleyenler için olmamasını söylerken diğerleri, ceza kavramı ve duygusal engeller hakkında bir hikâye ile "gerçeklik ve bilimkurgu sınırlarını" büktüğünü söyledi. Pride.com, animeyi biseksüel kadın başrol karakterlerine sahip "sempatik bir lezbiyen hikayesi" olduğu için ve bunun *[[Steven Universe]]* gibi eserler üzerindeki etkisi nedeniyle "çığır açan" olarak nitelendirdi.

## Etki ve miras
*Shōjo Kakumei Utena'nın* 2000'lerdeki *[[Steven Universe]]* ve *[[Steven Universe Future]]* dizileri üzerinde büyük bir etkisi olduğu iddia ediliyor. Serinin Noelle Stevenson'ın çalışmalarını da etkilediği söylenmiştir. 
&nbsp;

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar
* Clements, J. and H. McCarthy. *The Anime Encyclopedia: A Guide to Japanese Animation Since 1917*. New York: Stone Bridge Press (2001)
* Lyons, Michelle. *Revolutionary Girl Utena: Book 1*. Guardians of Order (2004)

## Dış bağlantılar
*  
* Starchild'de ''Devrimci Kız Utena''  
* ''Shōjo Kakumei Utena'' Sahne Müzikali  resmi web sitesi (İngilizce)
* Enoki Films'de ''Utena/Ursula Öpücüğü''  (İngilizce)
*  
*    
*  
* Empty Movement , kapsamlı bir hayran sitesi (İngilizce)