911 (Lady Gaga şarkısı)

"**911**" Amerikalı şarkıcı Lady Gaga'nın altıncı stüdyo albümü *[[Chromatica|Chromatica'<nowiki/>]]*dan (2020) bir şarkı. Albümün sekizinci parçası olarak dahil edilmiştir ve öncesinde, şarkının başlangıcına doğru geçiş yapan "Chromatica II" adlı yaylı bir aranjman yer alıyor. Gaga, Justin Tranter, BloodPop ve Madeon tarafından yazılmıştır ve son ikisi Benjamin Rice ile birlikte yapımcılığını üstlenmiştir. Funk ve techno'dan etkilenen bir Euro disko, synth-pop ve elektropop şarkısıdır. Şarkı sözleriyle, şarkıcının alması gereken antipsikotik ilaçlardan bahsediyor.

Birçok müzik eleştirmeni parçayı albümün en iyisi olarak değerlendirirken kimileri de prodüksiyonuna ve şarkı sözlerine övgüler yağdırdı. Önceki parça "Chromatica II"nın son saniyelerinden "911"ın ilk saniyelerine geçiş bağlantılı olduğu için çok sevildi ve internette bu kısım kullanılarak birçok video yapıldı. Tanıtıcı video klibi Tarsem Singh tarafından çekildi ve klipte sürreal rüyalara ve karmaşık sona değinildi. Ermeni film yapımcısı Sergei Parajanov'un 1969 Sovyet sanat filmi *[[The Color of Pomegranates]]*ten esinlenildi. Gaga, parçayı 2020 MTV Video Müzik Ödülleri'nde seslendirdi.

## Arka plan ve kayıt

"911", Gaga'nın antipsikotik tedavisi olanzapin ile ilişkisini ayrıntılarıyla anlatıyor. Gaga, "Aldığım bir antipsikotikle ilgili. Ve beynimin yaptığı şeyleri her zaman kontrol edemediğim için. Bunu biliyorum. Ve meydana gelen süreci durdurmak için ilaç almam gerekiyor," dedi. BloodPop daha da detaylandırdı:

*[[Rolling Stone]]* ile yaptığı röportajda BloodPop, şarkıyı kaydederken Gaga'nın stüdyonun zifiri karanlık olması konusunda ısrar ettiğini ve "konuştuğu her şeyi yeniden yaşamak istediği gibi başka biri gibi hissetmek için bir peruk taktığını doğruladı. Ortak yazar ve yapımcı Madeon, "Bu şarkı sözlerinde nefes almalarına izin verecek kadar çok hayat ve etki var. Onları boğmanıza gerek yok," dedi.

## Kompozisyon ve şarkı sözleri
"911" büyük ölçüde bir Euro disko şarkısıdır. Şarkıda Gaga'nın monoton, endüstriyel synthlerin üstünde robotik ses efektleri, bir tekno-funk groove, ve bir "trippy" nakarat kullandığı görülüyor. Her iki şarkı dizelerinde de Gaga, akıl hastalıklarının etrafındaki dünyayı nasıl doğrudan etkilediğini anlatıyor. Nakaratta ise akıl hastalığını tam olarak kabul eder ve fark eder, en büyük düşmanının aslında kendisi olduğunu açıklar. "Ağladığımı göremiyorum / Bir daha ağladığını göremiyorum / Ağladığımı göremiyorum / Ağladığımı göremiyorum / Bu son" satırları, azalmış duygusal tepkilere, kullandığı ilaçlarının bir yan etkisi kapsamında referans olarak onaylandı. *[[Entertainment Weekly|Entertainment Weekly'<nowiki/>]]*den Leah Greenblatt, şarkıyı Fransız elektronik müzik ikilisi Daft Punk'ın çalışmasıyla karşılaştırırken, *[[MusicOMH|musicOMH'dan]]* Nick Smith, Kylie Minogue'un "Speakerphone" ile benzerliklerini yazdı. *[[Variety (dergi)|Variety]]*'den Jem Aswad, "Gaga'nın alametifarikası robo-dominatrix sesinde Lipps Inc.'in 1980 yapımı 'Funky Town'a gönderme yaptığını yazdı.

### "Chromatica II"
 
"911", *Chromatica* albümünün önünde bir orkestral ara ile gelen üç şarkıdan biridir. Gaga, albümün "sinematik" hissini vurgulamak istedi ve "911" devreye girdiğinde aldığı keskin sağa dönüş gibi farklı eylemleri olduğunu hissetti. Bu ara geçiş parçaları, yaylı aranjmanları kaydetmek için 26 kişilik bir orkestrayı bir araya getiren müzisyen Morgan Kibby tarafından bestelendi. "911"den önceki ara parçası olan "Chromatica II"nin yaratıcı sürecinden bahsederken şunları söyledi:

Albümün piyasaya sürülmesiyle birlikte, "Chromatica II" ve "911" arasındaki kesintisiz geçiş hayranların favorisi oldu ve albümün en önemli özelliği olarak tartışıldı. İnsanların filmlerden ve TV'den klasik sahnelere geçişi düzenlediği  diğer internet memeleri, alıntıları ve videoları  ve geçişi benzer sesli şarkılarla, özellikle de Kylie Minogue'un "Can't Get You Out of My Head" ile kullanıldı. *[[Time]]* dergisinden Annie Zaleski, "Chromatica II"nin dizelerini "kreşendo" ve "911"e geçişini "zevkli" buldu.

## Eleştiriler
"911" genellikle eleştirmenler tarafından övüldü. *[[The Atlantic]]*'ten Spencer Kornhaber, "911"i *Chromatica* albümünün göze çarpan bir parçası olarak buldu ve bunu "her dinlemede yeni karmaşıklıklar ortaya çıkaran" "şakacı robotik" bir şarkı olarak tanımladı. *[[Billboard (dergi)|Billboard]]*'dan Stephen Daw, "son derece tatmin edici bir prodüksiyon" ve "gülünç derecede zekice bir şarkı yazımı" ile parçayı albümden en iyi üçüncü olarak sıraladı. *Rolling Stone*'dan Kory Grow, şarkının "Buggles ile Kraftwerk arasındaki farkı böldüğünü, Gaga'nın kaleydoskopuyla filtrelendiğini" düşündü ve "911" gibi "müzikal riskler alırken elinden gelenin en iyisini yaptığını" belirtti. *Beats Per* Minute'den Jeremy J. Fisette, şarkıyı "albümdeki en güçlü şarkı" olarak nitelendirdi. *[[The Line of Best Fit|The Line of Best Fit'ten]]* Tom Johnson da albümde öne çıkan bir parça olarak yorumladı ve başka bir parça olan "Replay" ile birlikte her ikisinin de "dürüst ve düşünceli, mükemmel dans müziği" olduğunu söyledi.

*[[PopMatters]]* için yazan Evan Sawdey, "Gaga hala ses kodlayıcıların ve çok sayıda filtrelenmiş vokal efektinin arkasında saklanmasına rağmen" şarkının albümün en iyi anlarından biri olduğunu düşündü, çünkü onun "gerçek hayatı ve deneyimlerinin ritimlerin arasındaki boşluklardan sızdığını" yazdı. *[[The New York Times|The New York Times'<nowiki/>]]*tan Caryn Ganz, albümden keyif aldığı anlardan biri olarak "911"in "göz kırpma monotonluğunu" listeledi. *[[Los Angeles Times|Los Angeles Times'<nowiki/>]]*dan Mikael Wood bunu "akılda kalıcı, yumruk atan bir şarkı" olarak nitelendirdi. *[[Slant Magazine]]*'den Sal Cinquemani, Gaga'nın "bozuk vokalleri" ve "parçanın nakarat öncesi coşkulu bayramının" "etkili bir kontrast" yarattığını yorumladı. *[[Spin (dergi)|Spin'<nowiki/>]]*den Dan Weiss, şarkıyı "nakaratı hatırlayamadığınız (hatta bulamayacağınız) nefessiz bir şekilde sözlü" olduğu için eleştirdi. *[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journal'<nowiki/>]]*dan Mark Richardson, "911"in başka bir şarkı olan "Enigma" ile birlikte "Lady Gaga'nın önceki hitlerinin daha gösterişli tarzını daha az etkili olacak şekilde uyguladığını" düşündü.

## Video klibi
### Konsept ve geliştirme

Video klibi Ağustos 2020'de film yapımcısı Tarsem Singh tarafından çekildi. Klip hakkında konuşan Gaga, "yaparken çok canlı hissettiğini, *Chromatica* boyunca herhangi bir projeyi yaptığından daha can dolu hissettiğini" belirtti. Klibin "akıl sağlığı sorunları ve gerçeklik ile rüyalar arasına sıkışıp kaldığı deneyimlerini" yansıttığını söyledi. Klibi çekerken "o kara boşluğu şarkıyı yazarken de yaşadığını" ve her şeye rağmen kendisini zorlayarak devam ettiğini söyledi. Gaga ardından Instagram hesabından bunları yazdı: 

Nicola Formichetti klibin kıyafet tasarımlarını üstlendi ve Rus artist Karina Akopyan ile çalıştı. Video klibi boyunca Singh, Sovyet sanat filmi olan ve Ermeni gilm yapımcısı Sergei Parajanov tarafından yönetilen *[[The Color of Pomegranates]]* filmine görsel atıflarda bulundu. Filmin posteri aynı zamanda klibin sonundaki cadde sahnesinde de yer aldı. Gaga'nın klibinde, filmin sembolü acıyı temsil ediyor. Bazı kıyafetler ressam Frida Kahlo'nun tarzından esinlenildi ve kaza sahnesindeki travmatik kaza ise Kahlo'nun en ünlü işlerinden ilham alınarak tasarlandı. Diğer atıflar ise Federico Fellini'nin *[[8½]]* (1963) ve Alejandro Jodorowsky'nin *[[The Holy Mountain (film, 1973)|The Holy Mountain]]* (1973) filmlerine yapıldı.

Video klibi 18 Eylül 2020'de YouTube'da dünya prömiyeri yaptı. Ek olarak "911" klibi başında orkestral parça "Chromatica II" ve klibin sonunda ise "Chromatica III" parçaları kullanıldı.

### Özeti
Video klip Gaga'nın çölde bisikletten düşmüş bir halde yerde narlar ile birlikte görülme sahnesi ile başlar. Siyah bir at süren figürü görür ve takip eder. Şarkı başladığında bir adam kafasını yerdeki yastığa vurur ve Santa Muerte'yi temsil eden bir kadın, yerde mumyalanmış bir cesede sarılır. Ek olarak karakterler Gaga'nın bulunduğu yerde paramedik ve iyileştirici olarak Gaga'nın başında bekler. Videonun sonunda ambulans yanında sedyede yatan Gaga, defibrilasyon ile kendine gelir.

Ağlamaya ve çığlık atmaya başlayıp gerçek hayata döner. Başındaki paramedikler ile birlikte bir araba-bisiklet kazasından sonra yaralandığı, hayata geri döndürdüğü ortaya çıkar. Video klip boyunca tüm görseller Gaga'nın fantezi rüyaları olduğu, kaza anında çevredeki posterlerin, imgelerin ve kişilerin hepsinin rüyalarında aslında farklı bir şekilde göründüğü anlaşılır.

### Analizler ve eleştiriler
*[[Oz Büyücüsü (film, 1939)|Oz Büyücüsü]]*ne benzer şekilde Gaga'nın hayal dünyası aynı kişi tarafından gerçeklikte yaşadığı durumu, kurbanları ve yardıma gelen paramedikleri ne şekilde yansıttığı klipte işlenmiştir. Klipte Gaga'nın yüzüne tutulan aynanın, aslında Gaga'nın gözüne tutulan fener ışığı ve üzerine örtülen örtünün aslında turnike olması gibi birçok imge işlenmiştir.

*Billboard* dergisinden Gil Kaufman, video klibin *The Color of Pomegranates* ile olan bağlantısını yazarak "geleneksel anlatıcı yöntemi ile dramatik, renkli sahneler ve sembolizm dolu" olduğunu yazdı. *Rolling Stone* yazarı Jon Blistein, "göz patlatan rüyalar" eleştirisi ile klibi tanımladı. *[[NME]]* yazarı Charlotte Krol, şarkıyı, klipteki "muhteşem oyunculuğunu" övdü. *[[Vogue (dergi)|Vogue]]* dergisinden Janelle Okwodu, klip için "sürreal stildeki muhteşem övgü" yazdı ve ekledi: "Pop starı, harika uzunluğa sahip video klipleri yapmaya devam ediyor ve [...] '911' klibinin ani yayınlanması ile çıtayı yine yükseltti [...] yaratıcı hayal gücü ile birlikte sanatsal bir mini film."

## Canlı performansları

30 Ağustos 2020'de Gaga, 2020 MTV Video Müzik Ödülleri'nde *Chromatica*'dan "911" de dahil olmak üzere bir dizi şarkı söyledi. Performans, Gaga'nın bir kanepede uzanıp 90'ların gerileme VMA törenini izlemesiyle başladı. Daha sonra "Chromatica II" çalarken bir direkle çıplak mankenlerle dolu bir odaya geçti. Enstrümanlar "911"e geçerken, koreografili performans için yedek dansçılarına katıldı. Gaga, sese duyarlı LED yüz maskesi ile birlikte parlak yeşil iki parçalı bir elbise giyiyordu.

## Künye
Krediler Tidal'dan uyarlanmıştır.

* Lady Gaga - vokal, söz yazarı 
* BloodPop - yapımcı, söz yazarı, bas, davul, gitar, klavyeler, perküsyon 
* Madeon - yapımcı, söz yazarı, bas, davul, gitar, klavyeler, perküsyon 
* Justin Tranter - söz yazarı 
* Benjamin Rice - vokal prodüksiyonu, miksaj, stüdyo personeli 
* Tom Norris - miksaj, stüdyo personeli

## Listeler

## Kaynakça