open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Celsius

**Celsius ölçeği**, 1742'de İsveçli astronom Anders Celsius'un ismiyle adlandırılmış bir sıcaklık ölçme birimidir.

Celsius, sıcaklık birimidir ve 0&nbsp;°C, suyun donma noktasına, 100&nbsp;°C ise kaynama noktasına denk gelir. Bu özellikleri nedeniyle Celsius, özellikle günlük kullanımda sıcaklığı ölçmek için yaygın bir birimdir.

Celsius, İsveçli astronom Anders Celsius tarafından geliştirilmiştir ve öncelikle Santigrad olarak adlandırılmıştır. Uluslararası birim sistemi (SI) tarafından tanımlanmıştır ve birim sembolü "°C" ile gösterilir.

Celsius sıcaklık birimi, Fahrenhayt ve Kelvin gibi diğer sıcaklık birimleriyle karşılaştırılabilir. Fahrenhayt, Amerikalı fizikçi Daniel Gabriel Fahrenheit tarafından geliştirilmiştir ve sıcaklık ölçeği, suyun donma noktası için 32&nbsp;°F ve kaynama noktası için 212&nbsp;°F olarak tanımlanmıştır. Kelvin ise, termodinamik sıcaklık birimi olarak tanımlanmıştır ve mutlak sıfırın sıfır olduğu bir ölçek kullanır. Kelvin ölçeği, 0 K'dan başlar ve sıcaklık birimleri kelvin (K) ile gösterilir.

Celsius ölçeğine göre, suyun üçlü noktası (aynı anda katı, sıvı ve gaz halinde bulunabildiği sıcaklık: *triple point*) 0,01&nbsp;°C (veya 273,16 °K) olarak tanımlanır. (Bu tanımla, daha önce referans alınan suyun donma noktası 273,15 °K'dir, ancak üçlü noktanın ölçümü çok daha kesin bir şekilde yapılabilmektedir). Bir derece Celsius (1&nbsp;°C) ise, mutlak sıfır ile suyun üçlü noktasının farkının 1/273,16'sı olarak tanımlanmıştır. İlk olarak Anders Celsius tarafından önerilen buzun erime noktası ile suyun kaynama noktası arasında 100 derecelik bir sıcaklık ölçeği düşüncesi, 1954 yılında daha kesin sonuç vermesi amacıyla bu şekle getirilmiştir. Bu değişiklik ve Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler konferansının son kararları doğrultusunda (°C) birimindeki C sembolü santigrat olarak değil Celsius (selsiyus) şeklinde okunacak. Yani (°C) nin doğru okunuşu "derece Celsius (selsiyus)" şeklindedir.

## Ayrıca bakınız
* Kelvin
* Santigrat
* Fahrenhayt
* Reomür

## Kaynakça
* Centigrade and Celsius Temperature Scales

## Dış bağlantılar
* Sıcaklık Birim Çevirme Aracı
* Sıcaklık değerlerini birbirine çevirmek için
Tevbe Suresi

**Tevbe Suresi** (Arapça: **سورة التوبة**) veya **Berâe Suresi**, Kur'an'ın dokuzuncu suresidir. Sure 129 ayetten oluşur.

Tamamı Medine'de indirilen(son iki ayet hariç) indiriliş sırasıyla 113. suredir. Sure ismini, Allah'ın kendisine samimiyetle inanan ve tövbe edenleri affedeceğini bildirdiği 104. ayetinden almaktadır. Diğer surelerin aksine bu surenin başında 'besmele' bulunmamaktadır. İslam alimleri bunu Enfal Suresi'nin devamı niteliğinde olduğunu belirtse de diğer alimlere göre inkârcılara bir uyarıyla başladığı için içinde Allah'ın 'rahmet' isimleri geçen besmelenin konmadığı yönündedir.

Tevbe Suresi, Mekkeli paganlara bir uyarı niteliğindedir. Keza ilk ayeti de bu yönde bir uyarıyla başlamaktadır: *"Allah ve Resûlünden, kendileriyle antlaşma yapmış olduğunuz müşriklere bir ültimatomdur."* Surede yaptıkları antlaşmalara bağlı kalmayan puta tapanlara "haram aylar"ın bitmesine kadar süre verildiği, süre bitiminde nerede bulunurlarsa yakalanıp öldürülecekleri, antlaşmalara bağlı kalanlara karşı ise antlaşmalara bağlı kalınmasının gerekliliği ifade edilir.

Tevbe Suresi'nin başında **[[besmele]]** bulunmaması hakkında İslam bilimcileri iddialar öne sürmüşlerdir. 
* Ali'nin bir rivayetine dayandırılan iddiaya göre surenin yaptıkları antlaşmaları bozan paganlara bir uyarı niteliği taşımasından dolayı başına besmele yazılmamıştır. Besmelede Allah'ın şefkat ve affedici sıfatını vurgulayan iki isim olmasından dolayı paganlara affın ve şefkatin söz konusu olmamasıdır. 
* Bir diğer iddiaya göre ise bu sure Enfal Suresi'nin devamı niteliğinde olduğundan ayrı bir sure olarak algılanmamış ve Müslümanlar tarafından besmelesiz olarak yazılagelmiştir.
* Diğer iddia ise bu âyetteki kıtal (öldürme) emrinin bulunmasıdır.

Dokuzuncu ayetine kılıç ayeti ismi verilen Tevbe suresinde savaştan bahsedilir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Diyanet İşleri Başkanlığı'na göre Tevbe Suresi
Kalliope

**Kalliope** (Yunanca: Καλλιόπη), Yunan mitolojisindeki müzlerden (ilham perileri) biri. Yunanca "*Καλλιoπε*" - "*güzel sesli*"den gelmektedir. Müzlerin en büyüğü ve en zekisidir. Tanrı Apollo'dan Orfe ve Linus adlarında iki oğlu olmuştur. Kalliope epik şiirin, destanların ilham perisidir. Bu yüzden, mitolojiye göre, şairlere epik şiirleri, destanları ilham eden, yazdıran odur.

## Kaynakça

* Erhat, Ezra (2004 ), *Mitoloji Sözlüğü* İstanbul:Remzi Kitabevi (Büyük Fikir Kitapları Dizisi) ISBN 9789751403919
Erato

**Erato** (Yunanca: Ἐρατώ, anlamı: *sevimli*), Yunan mitolojisinde, 9 müzden (ilham perileri) birisidir. Lirik şiirin, aşk şiirlerinin ve korolu şiirlerin ilham perisidir. Arcas'dan Azan isminde bir oğlu olmuştur. Çoğunlukla bir lir ile resmedilmiştir.

## Kaynakça

* Erhat, Ezra (2004), *Mitoloji Sözlüğü* İstanbul:Remzi Kitabevi (Büyük Fikir Kitapları Dizisi) ISBN 9789751403919
Antu (mitoloji)

**Antu**, Sümer yaratıcılık tanrıçasıdır. Gökyüzü tanrısı Anu'nun eşidir. Daha sonraki dönemlerde tanrıça İştar, birçok antik mezopotamya tanrıçası gibi, Antu'nun da yerini almıştır.
Atar

**Atar**, antik Pers mitolojisinde ateş ve saflığın tanrısı. Tanrılar kralı Ahura Mazda'nın oğludur. Modern Zerdüşt inancında hâlâ varlığını sürdürmektedir.

## Adur aduran
"Ateşlerin ateşi" anlamına gelen ve Zerdüştilikte kutsal kabul edilen ateştir. Zerdüştiliğe göre, kutsal olan diğer ateşlerden farklı olarak din mensuplarını bir araya getirmesinden ötürü bu adı almıştır.
Osman Atasoy

**Osman Atasoy** (d. 22 Temmuz 1957, İstanbul), Türk denizci.

1992-1997 yılları arasında "Uzaklar" adlı teknesi ile Dünya'yı dolaşan Türk denizcidir.

## Yaşamı
1957'de İstanbul'da dünyaya geldi. Galatasaray ve Fenerbahçe Spor Kulüplerinde kürek ve yelken yaptı. *Poyraz* adlı altı metrelik yelkenli sandalıyla Marmara ve Ege'yi dolaştı. İstanbul Üniversitesi'nde sosyoloji öğrenimi gördü.
1992'de eşi Zuhal Atasoy ile beraber 8,5 metrelik yelkenlisi "*Uzaklar*" ile İzmir’in Sığacık koyu'ndan yola çıkan Osman Atasoy 40 bin deniz mili yol katettiği deniz seyahatini 1997’de tamamlayarak Türkiye'ye döndü. Yolculuk sırasında, 1995'te Yeni Zelanda’da kızı Deniz dünyaya geldi. Uzaklar, Dünya'yı dolaşan ikinci Türk bayraklı tekne ve en küçük Türk teknesi olmuştur.

Osman Atasoy, seyahatten sonra çeşitli TV kanallarında çalıştı. Dünya seyahatinin anılarını "Uzaklar-Atasoylar’ın Dünya Seyahati" adlı kitapta topladı.

İlk eşi Zuhal Atasoy ile evliliği 2004 yılında sona eren Osman Atasoy, Ekim 2008'de Sibel Karasu ile birlikte yapımını Deniz Ticaret Odası’nın üstlendiği "Uzaklar 2" adlı yeni bir yelkenli ile Horn Burnu'nu geçmek üzere yeni bir seyahate çıktı. Bu seferi uzatarak Antarktika kıtasına da giden Osman Atasoy Türkiye'ye döndükten sonra Antarktika'da bir Türk bilim üssü kurulması için girişimlerde bulundu. "Uzaklar 2" Antarktika kıtasına giden ilk Türk bayraklı tekne oldu.

Atasoy, ilk dünya seyahatini gerçekleştirdiği "Uzaklar" adlı yelkenlisini Beşiktaş, İstanbul'daki Deniz Müzesi'ne bağışladı ancak tekne daha sonra Rahmi Koç Müzesi'ne verildi.

Dünya Seyahati sırasında Atasoyların izlediği rota aşağıdaki gibidir:

* Türkiye
* Cebelitarık
* Kanarya Adaları
* Atlantik 
* Karayipler
* Venezuela
* Panama Kanalı
* Büyük Okyanus
* Galapagos Adaları
* Markiz Adaları
* Tahiti
* Samoa Adaları
* Tonga
* Fiji
* Avustralya
* Endonezya
* Singapur
* Malezya
* Tayland
* Hint Okyanusu
* Sri Lanka
* Yemen
* Kızıldeniz
* Akdeniz
* Kıbrıs
* Antalya

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
Haluk Karamanoğlu

**Haluk Karamanoğlu** (d. 1947, İstanbul), tekneyle dünya turu yapan Türk denizci, aile fertleriyle seyahat eden ilk Türk.

1947 yılında İstanbul'da doğan Haluk Karamanoğlu dünya seyahatine çıkma konusunda Sadun Boro'nun dünya seyahatinden etkilenmiştir. 1988 yılında aile fertlerinin isimlerinden oluşan **Deriska** adlı tekneyle (kızı Deniz, oğlu Derin, eşi Chris ve soyadları Karamanoğlu) İstanbul'dan yola çıkmıştır. Beş yıl süren dünya seyahatleri 1993 yılında Antalya Setur Marina'da bitmiştir.

Karamanoğlu ailesinin seyahati **8 Eylül 1988 ve 12 Mayıs 1993** arasında gerçekleşmiştir.

Haluk Karamanoğlu, Dünya seyahatinden sonra Gökova'nın **Karacasöğüt Köyü**'ne yerleşti ve Gökova Yelken Kulübü'nü kurdu. Kulüpte yörenin çocuklarına ve yaz okullarına katılan tüm yurttan çocuklara yelkencilik öğretmektedir. Kulüp çalışmaları nedeniyle **Myway** adlı yeni teknesiyle yapmayı planladığı 2. Dünya turunu ertelemiştir.
Erkan Gürsoy

**Erkan Gürsoy** (d. 1948, Burdur), tekneyle dünyayı dolaşan 4. Türk denizcidir.

1948 yılında Burdur'da doğmuştur. Dünya seyahatine 1991 yılında Kanada'nın Nanaimo Limanı'ndan başladı, Türkiye'ye uğrayıp bir süre Antalya'da kaldıktan sonra tekrar Kanada'ya dönerek yolculuğunu tamamladı.

Dünya seyahatini gerçekleştirdiği 16 metre boyundaki Barış adlı teknesini kendi yapmıştı. Yolculuğun 2 aylık bölümünde eşi ve 2 çocuğu kendisine eşlik etti.

Nanaimo kentinde yaşayan Gürsoy, bir İngilizle evlidir ve bir kızı bir de oğlu vardır. Kendi icadı olan Aldura botlarının imalatını yapmaktadır.

Erkan Gürsoy, 2 yıl 2 ay 2 gün süren seyahati sırasında şu rotayı takip etti:
* Kanada
* Hawaii
* Fiji
* Avustralya
* Hint Okyanusu
* Kızıldeniz
* Akdeniz
* Cebelitarık
* Panama Kanalı

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Gürsoylar
Eralp Akkoyunlu

**Prof. Dr. Eralp Akkoyunlu** (d. 1933, İstanbul - ö.&nbsp;22 Aralık 2012, Japonya), Türk bilgisayar mühendisi, akademisyen ve dünyayı dolaşan beşinci Türk denizcidir.

1933'te İstanbul'da doğdu, çocukluğunu Büyükada'da geçirdi. Columbia Üniversitesi'nde bilgisayar mühendisliği alanında doktor olduktan sonra, New York'ta çeşitli üniversitelerde çalıştı. New York Üniversitesi bilgisayar bölümünde çalışırken, dünya seyahati yapmaya karar verince kiraladığı bir atölyede 10 metrelik bir tekneyi imal etmeye başladı. *Yosun* adını verdiği teknesinin yapımını 5 yılda tamamladı.

Dünya seyahatine *Yosun* adlı teknesi ile 1987 yılında başladı, 8 Aralık 1995 tarihinde tamamladı. New York'ta üniversitede kürsü başkanı olduğu için seyahatini okulundan fırsat bulduğu sürece aşama aşama tamamladı. 6 yıl, 7 ay süren bu yolculukta Akkoyunlu, 302 gün seyir yaparak dünyayı dolaştı. Akkoyunlu'nun boyu 2 metre olduğu için *Yosun*'un güverte tasarımı özel olarak yapıldı. Kamara yüksekliği ise 2 metre 10 santimdir.

Dünya turunu tamamladıktan sonra teknesini denizi seven Türk gençlerine armağan etmek istemiş ve Osman Atasoy'un tavsiyesi ile daha önceden hiç tanımadığı Tonguç Tokol ve Yeşim Tokol'a bedelsiz olarak vermiştir. *Yosun*'un inşâ sürecinden başlayaraka bütün dünya turunu, *Deniz Çingenesi* başlıklı kitabında anlattı.

Eralp Akkoyunlu, 22 Aralık 2012 tarihinde Japonya'da öldü.

## Kaynakça
Zuhal Atasoy

**Zuhal Atasoy**, dünyayı yelkenli ile dolaşan ilk Türk kadındır.

1992-1998 yılları arasında eşi Osman Atasoy ile birlikte *Uzaklar* adlı tekneleriyle dünyayı dolaşmışlardır. Zuhal Atasoy, yolculuk sırasında *Deniz* adını verdikleri bir kız çocuğu dünyaya getirmiştir. Atasoy çifti, yaptıkları dünya seyahatinin anılarını *Uzaklar-Atasoylar’ın Dünya Seyahati* adlı kitapta toplamıştır.

## Yaptığı Dünya Turu

* Türkiye
* Cebelitarık
* Kanarya Adaları
* Atlantik 
* Karayipler
* Venezuela
* Panama Kanalı
* Büyük Okyanus
* Galapagos Adaları
* Markiz Adaları
* Tahiti
* Samoa Adaları
* Tonga
* Fiji
* Avustralya
* Endonezya
* Singapur
* Malezya
* Tayland
* Hint Okyanusu
* Sri Lanka
* Yemen
* Kızıldeniz
* Akdeniz
* Kıbrıs
* Antalya

## Kaynakça
Tanıl Tuncel

** Ömer Tanıl Tuncel**, (1941, İstanbul), yelkenli teknesiyle Dünya turu yapan ikinci Türk denizcisi.

1941'de İstanbul, Üsküdar'da doğdu. 1962 yılında Deniz Harp Okulu'nu bitirdi. 1976 yılında, kıdemli yüzbaşı olarak mecburi hizmet sonunda, Bahriye'den ayrıldı. Yelken ve deniz ile iç içe 10 yıl Amerika'da yaşadı. 1983 yılında satın aldığı Kelebek III'e kadar ilki 7, ikincisi 10,5 metre olan ilk *Kelebeklerle* New York ve Kuzey Amerika kıyılarında dolaştı ve yarıştı.

Dünya seyahatine 22 Aralık 1986'da **Kelebek III** adlı yelkenli teknesiyle New York, Port Washington'da başladı. Yolculuğu sırasında Avustralya'da tanıştığı hidrobiyolog Annette ile birlikte yola devam etti. 1986 ile 1991 yılları arasında Dünya'yı yelken ile dolaşan 2.Türk, Ümit Burnu'nu geçen ilk Türk oldu.

Dünya turu boyunca Yelken Dünyası ve sonraki yıllarda Yachting World ile Yacht Türkiye dergilerine düzenli olarak yazılar yazdı.

Tanıl Tuncel ilk turundan sonra yelkenle yeni bir Dünya turuna çıktı. Teknesi Kelebek ile 30 yıl üzerinde tam zamanlı denizde yaşarken 110.000 deniz mili üzerinde yol yapmıştır.

## Kitapları
* *Dünya Gerçekten Yuvarlakmış*, Denizler Kitabevi
Fiziksel kimya

**Fiziksel kimya**, organik ya da inorganik, yalın ya da karışım halindeki kimyasal sistemleri fizik yasaları yöntemleriyle inceleyen bilim dalı.

## Alanları

* Yüzey kimyası
* Kolloitler
* Katalizler ve tepkime kinetiği
* Kimyasal denge ve çözeltiler
* Termodinamik
* Termokimya ve ısıl özellikler
* Kristalleşme ve kristal yapı
* Elektrik ve magnetik özellikler
* Soğurma
* Salma
* Fotokimya
* Işıma kimyası
* Elektrokimya
* Nükleer kimya
Lakşmi

**Lakşmi** (Sanskritçe: लक्ष्मी lakṣmī) Hindu inanışında tanrı Vişnu'nun karısı olan, zenginlik, iyi şans ve güzellik tanrıçasıdır.
Abluka

**Abluka**, savaş halinde olan devletlerden birinin, diğerinin kıyılarından bir bölümüne veya tümüne giriş ve çıkışı engellemeyi amaçlayan savaş önlemlerinden birisidir. Abluka sözcüğü Türkçeye Cenevizceden geçmiştir. Ablukanın eş anlamlısı olarak kamal, kuşatma ve muhasara sözcükleri bulunmaktadır.

Devletlerin birbirlerine karşı geniş çapta ekonomik bağımlılıkları olmasından dolayı abluka modern savaş aracı olarak etkili bir silah vazifesi görür. Genel olarak abluka yazılı olan veya olmayan uluslararası hukuk kuralları ile düzenlenir. Abluka öncesinde tarafsız devletlere notayla bildirimde bulunmak ve her devlete eşit muamelede bulunmak zorunludur. Abluka ihlallerinde cezai müeyyide olarak gemiye el konabilir fakat zarar verilemez.

Uygulama yönünden ablukaları çeşitli sınıflara ayırmak mümkündür. 18. ve 19. yüzyılda yaygın olan kâğıt ablukasında sadece ablukanın ilanıyla yetinilmiştir, hukuki bir işlevi yoktur. Çoğunlukla savaş zamanında başvurulana abluka (BM'nin 1990'da Irak'a karşı uyguladığı gibi) savaş olmaksızın da söz konusu olabilir (1962 yılında ABD'nin Küba'ya uyguladığı gibi). Ayrıca abluka Irak'a uygulandığı gibi denizden olabileceği gibi, 1948 yılında Berlin'e uygulanan abluka gibi karadan ve havadan olabilir. Ayrıca abluka Amerikan İç Savaşı esnasında Kuzey'in Güney'in limanlarını ablukaya alması sonucu savaşı sona erdiren önemli bir etken olmuştur.

Abluka, uluslararası arenada etkinliğini ve işlevselliğini korumaktadır.

## Kaynakça
Jamuna

**Jamuna**, Hindu inanışına göre, tanrı Vişnu'nun avatarlarından Krişna'nın çocukluğunun geçtiği bölgeden geçen bir nehirdir. Ganj nehrinin bir koludur, kutsal olduğuna inanılır. Bu özelliklerinden ötürü Hint edebiyatında ve mitolojisinde sıkça adı geçer.
Baki

**Baki** ( o da  dan gelmekte) kelimesi şu anlamlara gelebilir:

## İsmi taşıyanlar
* Baki, Allah'ın 99 isminden
* Baki (şair) (1526-1600), Divan Edebiyatı şairi
* Baki Adam (d.1962), Türk din tarihçisi
* Baki Çallıoğlu (1923-2011), Türk bestekâr, oyuncu ve yönetmen
* Baki Davrak (d.1971), Türk kökenli Alman oyuncu
* Baki Durmaz (1936-2021), Türk siyasetçi
* Baki Erden (1918-1992), Türk politikacı
* Baki Erdoğan (1964-1993), Türk işkence kurbanı
* Baki Esen (d.1929), Türk siyaset insanı
* Baki Komsuoğlu (1946-2008), Türk bilim insanı
* Baki Mercimek (d.1982), Hollanda doğumlu Türk futbolcu
* Baki Öz (1949-2002), Türk tarih araştırmacısı ve yazar
* Baki Süha Ediboğlu (1915-1972), Türk şair ve yazar
* Baki Şimşek (d.1969), Türk iş insanı ve siyasetçi
* Baki Tamer (1924-2004), Türk oyuncu
* Baki Tuğ (d.1937), Türk asker ve politikacı
* Baki Vandemir (1890-1963), Türk asker

## Ayrıca bakınız
* 
* 
* Bakı (anlam ayrımı)

## Dış bağlantılar
* Türk Dil Kurumu' nda kelime arama
Kadir Gecesi

**Kadir Gecesi** (Arapça: **لیلة القدر**), İslam inancına göre Kur'an'ın, Allah tarafından Cebrail adlı melek aracılığıyla Peygamber Muhammed'e vahyedilmeye başlandığı gecedir. Tarihsel olarak Ramazan ayının son günlerinde yer alır. Kur'an olduğu belirtilmiştir.

## Kökeni
Kadir Gecesi'nden, Muhammed'in Mekke döneminde indiğine inanılan ve Kur'an'ın 97. suresi olan beş ayetlik Kadir Suresi'nde bahsedilir. Bu surede, Kur'an'ın indirildiği Kadir Gecesi'nden bahsedildiği için sureye *Kadir Suresi* denmiştir. Kadir,  demektir.

İslam inancına göre Allah, Kur'an'da Kur'an'ı Kadir Gecesi'nde indirdiğini ve bu gecenin *bin aydan daha hayırlı* olduğunu bildirmiştir. Bakara Suresi'nin 185. ayetinde de Kur’an’ın Ramazan ayında indirildiği beyan edildiği için Kadir Gecesi'nin Ramazan ayının içinde bulunduğu bu şekilde anlaşılmaktadır.

## Kur'an'da Kadir Gecesi
İslam dininin kutsal kitabı olan Kur'an'da, Kadir Gecesi'nden Kadir Suresi'nde bahsedilmiştir:

## Zamanı

Kadir Gecesi'nin hangi gece olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Halk arasında yaygın olarak bilinen anlayışla alakalı olarak Ramazan'ın 27. gecesi olduğuna dair kesin bir delil de yoktur. Kadir Gecesi ile ilgili hadislere bakıldığında İslam peygamberi Muhammed'in Müslümanlara tavsiyesi, Kadir Gecesi'ni Ramazan'ın son 10 gününde ve özellikle de tek gecelerinde aramaları şeklinde olmuştur. Buna göre Kadir Gecesi Ramazan'ın 21, 23, 25, 27 veya 29. gecelerinden herhangi biri olabilir. Yani Kadir Gecesi, herkesçe bilinen sabit bir gece olmayıp, aksine gizlenmiştir. Konuyla ilgili olarak sahih rivayetlerden anlaşıldığına göre, Muhammed dahi Kadir Gecesi'nin Ramazan'ın kaçıncı gecesi olduğunu bilmiyordu.

Kadir Gecesi'nin değerlendirilmesi ile ilgili olarak Muhammed'den bir dua haricinde herhangi bir ibadet tavsiye edilmemiştir. Fakat Muhammed'in eşi Aişe'nin bildirdiğine göre Muhammed, Ramazan ayında diğer aylardan daha çok ibadet ederdi. Son 10 gününde ise ibadetlerini biraz daha artırır, geceleri ihya eder, ailesini de geceyi ihya etmeleri için uyandırırdı.

Bir gün Aişe, Muhammed'e: *“Ey Allah’ın elçisi! Kadir gecesinin hangi gece olduğunu anlarsam o gece nasıl dua edeyim?”* diye sormuş. O da *“Şu duayı oku!”* diye buyurmuştur:

**اَللّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ كَرِيمٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي**

*“Allahım! Sen affedicisin, cömertsin. Affetmeyi seversin. Beni de affet.”*'[***Tirmizî, Daavât, 84.***]'''

## İlk vahiy

İslam inancına göre, Allah Kur'an'ın ilk ayetlerini Cebrail isimli melek aracılığıyla Muhammed'e Nur Dağı'ndaki Hira Mağarası'nda göndermiştir. İndirilen ilk ayetler, Alak Suresi'nin ilk 5 ayetidir.

Muhammed, 40 yaşına yaklaştığında toplumdan sıklıkla uzaklaşarak Mekke'nin kuzeyinde yer alan Nur Dağı'ndaki Hira Mağarası'nda inzivaya çekilmeyi ve burada vakit geçirmeyi adet edinmiştir. Bu durum 1-2 yıl kadar devam etmiştir. Miladi 610 yılında ise, bir Ramazan gecesi (Kadir Gecesi) hırkasına bürünüp Hira Mağarası'nda tefekküre daldığı bir sırada ilk vahyi almıştır. Muhammed'in 610 yılından başlayarak, öldüğü yıl olan 632'ye kadar aldığı tüm vahiyler, İslam'ın kutsal kitabı olan Kur'an'ı oluşturur.

## Ayrıca bakınız
* Hicri takvim
* Kader (inanış)

## Kaynakça
Bit (bilişim)

Programlama ve haberleşmede, bir **bit** bilgi depolama ve haberleşme veya bağlantının en küçük ve temel ünitesidir.
Bir cihaz ya da fiziksel bir sistem tarafından depolanabilecek bilginin maksimum değeri normal olarak sadece 2 farklı şekilde bulunabilir. Bu durumlar genellikle (özellikle numerik veride) **ikili sayılar 0 ve 1** olarak yorumlanır. 
Ayrıca mantıksal değerler **[[logical value]]s**, doğru ya da yanlış, flag ya da switch, **on** ya da **off** olarak yorumlanabilir.

Mantıksal değerlerin elektronikteki karşılıkları ise 0 için 0 Volt (aslında sıfıra çok yakın bir gerilimdir.), 1 için de 5 Volt olarak tanımlıdır.

Teoride, ** bir bit ** genel anlamda ikili rastgele değişken belirsizliği (eşit ihtimallerle 0 ya da 1) olarak nitelendirilebilir.

## Köken bilimi

*İkili rakam* anlamına gelen **'bi**nary digi**t**' kelimelerinin kısaltmasıdır. Çoğu platformda 1 bayt, 8 bit bulundurur.

## Bilişimde Bit ve Katları

Bilgisayarda veri depolama ve transferlerinde ise bit en küçük dosya birimidir.

Veri (data) boyutları byte cinsinden hesaplanmaktadır. Bir byte 8 bitten oluşur. Bu birimden sonra küçükten büyüğe doğru sırasıyla kilobyte, megabyte, gigabyte, terabyte, petabyte, eksabyte 
zettabyte ve yottabyte şeklinde üst katları vardır. 
Her üst kat bir önceki birimin 1000 katıdır. Bu birimler bir bayt'ın 1024 katı şeklinde artar şekilde bilinir ancak bu yanlıştır. 1024 kat halinde artan birimler küçükten büyüğe doğru sırasıyla; kibibyte, mebibyte, gibibyte, tebibyte, pedibyte, eksibyte, zebibyte ve yobibyte şeklindedir.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* VBR
* Bayt
* Kilobayt
* Kilobit

## Dış bağlantılar
* Bilgisayar Birimleri Çevirici
Bospa

**Bospa**, İzmir'in Karşıyaka ilçesinin Bostanlı Mahallesi'nde her çarşamba kurulan bir gıda ve tekstil pazarıdır. **Bostanlı Sosyete Pazarı** olarak da anılır.

## Kaynakça
Kavramsal sanat

**Kavramsal sanat** terimi, 1960'larda artık kendilerini alışılageldik sanat eseri biçiminde göstermeyen sanat eserleri için kullanılmaya başlanmıştır. *Fikir sanatı* olarak da geçer. Kavramsal sanatçılar, bir resim veya heykel yapmak üzere yola koyulup bu amaca yönelik fikirler üretmek yerine geleneksel gereçlerin ve biçimlerin ötesinde düşünüp fikirlerini uygun malzemeler ile ifade etme amacı güderler. Klasik anlamda resim veya heykel tarzı nesneler, ticari mal olmaya elverişli olduklarından sanatsal yaratı ve beğeninin dışında tutulur.

İlk olarak 1960'ların başında Henry Flynt tarafından bir Fluxus yayınında *kavram sanatı* olarak anılmıştır. Kavram sanatı, Joseph Kosuth ve Art & Language grubu tarafından daha sonra farklı anlamlarda kullanılmış, 1970'lerden itibaren ise "kavramsal" kullanımı yaygınlaşmıştır.

Kavramsal sanatta öncelik kavramda olduğundan ve metin (anlatı) ile de yakından bağlantılı olduğundan, bu sanat üretim şekli kendini her biçim ve malzemede gösterebilir. 1960'lardan itibaren özellikle performans sanatı, arazi sanatı, Arte Povera eğilimleri yaygınlaşmıştır. Bazı kavramsal sanat eserleri atık, buluntu nesneler, karalamalar, yazılı ifadeler veya kılavuzlardan oluştuğu gibi fotoğraf, film ve video da kullanılan gereçler arasındadır. Temel olarak 1960 ve 1970'lere ait bir akım olmasına rağmen hala etkisi büyüktür.

## Alıntılar
*"Kavramsal sanatta fikir veya kavram, sanat eserinin en önemli kısmıdır... tüm planlamalar ve karar almalar önceden yapılır ve fikrin uygulamaya geçirilmesi ikinci planda kalır. Fikir, sanat yapan bir makine haline gelir."*

Sol LeWitt (Amerikalı kavramsal sanatçı, 1928-2007), "Paragraphs on Conceptual Art" ; Artforum, yaz sayısı, 1967.

Ek olarak ayni makale de Sol LeWitt; *"Kavramsal bir sanat eseri ancak fikir iyiyse iyidir"*, *"İşini görsel olarak çekici kılıp kılmamak tamamen sanatçıya kalmıştır"*, *"Başarılı düşünceler (Sol LeWitt`in modülleri gibi) genellikle görüntü düzleminde basit görünürler çünkü onlar kaçınılmazdırlar".* Konuyu anlamak açısından, en önemlisi olarak da *"Kavramsal sanat izleyicinin gözüne hitap etmekten çok beynine hitap eder"* der.

Joseph Kosuth, *Art After Philisophy* adli kitabında şöyle demektedir: *"[[Marcel Duchamp|Duchamp]]'tan sonra doğası gereği yapılan her türlü sanat kavramsal sanattır. Çünkü sanat sadece kavramsal olarak var olur."*

## Önemli sanatçılar ve gruplar
Art & Language, Beuys, Broodthaers, Burgin, Craig-Martin, Gilbert & George, Klein, Kosuth, Latham, Long, Manzoni, Smithson, Gulan, Ai Wei Wei.

## Kaynakça
* https://web.archive.org/web/20060421030334/http://www.tate.org.uk/collections/glossary/

## Dış bağlantılar
* Kavramsal Sanatta İletişim Sorunsalı (Bilimsel Bildiri)
Gukumatz

**Gukumatz**, Maya mitolojisinde bir gök tanrısı. Ayrıca dünyayı yarattığına inanılan yedi tanrıdan biridir. İnsanlığa tarımı ve medeniyeti öğretmiştir.
Bala (Mitoloji)

**Bala** Hint mitolojisinde bir ana tanrıçadır. Tripura Sundari ve Sri Kameshwara'nın kızıdır. Adı *[[Brahmanda Purana]]*nın 26. bölümünde geçmektedir.
Panopea

**Panopea** Yunan mitolojisinde bir Nereid (deniz perisi). Panopa, Panope veya Panopaea olarak da geçer. Efsanelerde adil olduğu vurgulanır.

## Ayrıca
* 70 Panopea isimli astroid, ismini yunan mitolojisindeki Panopea karakterinden alır.
Themis

**Themis**, Yunan mitolojisinde Uranüs ve Gaia'nın kızı olan adalet ve düzen tanrıçasıdır. İlahi adaletin tecessümüdür. Zeus'un Metis'ten sonraki ikinci karısıdır. Babaları Zeus olan, Horae ve Moirae'nin annesidir.

Kendisi öfkeli veya cezalandırıcı değildir. Ona yeteri kadar saygı gösterilmediğinde veya adaletsizlik yapıldığında, o sessiz kalır ve onun yerine Nemesis gerekli karşılığı, cezayı verir. Themis, aynı zamanda kâhindir, kehânet gücü vardır, kehânet yeri olan Delphi tapınağını o inşa etmiştir.

İlk dönemlerde tam zıddı olduğu Eris ile beraber ve benzer resmedilmiştir. Son dönemlerde ve daha sonraki çağlarda ise gözleri bağlı ve elinde bir terazi ile resmedilmiştir. Themis'in Roma mitolojisindeki karşılığı Justitia'dır.

Themis, doğada, mevsimlerin, yılların ve sanatların düzenini sağlayan bir Tanrıça üçlüsüyle canlı varlıklar arasında yaşamla ölüm dengesini kuran bir Tanrıça, bir Tanrısal varlıktır. Themis, yasadır, kuraldır. Ama gelip geçici bir yasa değil, Tanrılar dünyasında da insanlar dünyasında da değişmez evrensel ve ölümsüz doğa yasasıdır. Tanrısal yasadır, onun karşıtı insansal yasa ise Nomos Nemesis'dir.

Themis, Olympos'ta yaşar, Tanrıların toplantılarına başkanlık eder, Olympos'taki düzeni o korur, Homeros'u da tanır, bilir onu, Hera ile Zeus'la konuştuğunu gösterir İlyada'da, ama çok söz edilmez Themis'ten, efsanesi, öyküsü yoktur, Her yerde her zaman vardır.

Ürettiği, tanrısal varlıklarla sürdürür etkisini, bu varlıklarlarda Tanrılardan daha güçlü oldukları için ehramın tepesinde oturur gibidir Themis. Adı da koymak, yerleştirmek, oturtmak anlamına gelen bir kökten türemiştir.

“Kılıç” adaletin verdiği cezaların caydırıcılığını ve gücünü, “Terazi” adaleti ve bunun dengeli bir şekilde dağıtılmasını simgeler. “Kadın” ve “Bakire” olması bağımsızlığı ifade eder. Ayrıca kadının gözü bağlıdır. Bu da tarafsızlığını simgeler. Hukukun evrensel ilkelerini simgesel olarak taşıdığı için Themis heykeli adaleti ifade etmektedir.

## Kaynakça
İrrasyonel sayı

**İrrasyonel sayılar**, rasyonel sayılar kümesine dahil olmayan gerçek sayılardır. Payı ve paydası birer tam sayı olan bir kesir olarak ifade edilemeyen bu sayılara \pi (pi sayısı), e (e sabiti),  \sqrt 2 (2'nin karekökü) ve  \sqrt 3 (3'ün karekökü) örnek verilebilir. \scriptstyle\mathbb{Q}' veya \scriptstyle\mathbb{I} ile gösterilir. Bu sayıların ondalık açılımı, kendini tekrar etmeden, sonsuza kadar sürer. Bu açılım irrasyonel sayıların hemen hemen hepsinde (örneğin pi sayısında,  \pi = 3,141592653589\ldots) düzensizdir; ancak bir düzen de gösterebilir, örneğin bütün sayıların sırayla yazılmasıyla edilecek 0,12345678910111213... sayısı irrasyoneldir. İrrasyonel sayıların ilk gerçek değerini Archimedes kullanmıştır.

Bir dik üçgenin **dik kenarları** aynı uzunluktaysa ve rasyonel sayı ile ifade edilebiliyorsa, **[[hipotenüs]]** her zaman irrasyoneldir. Dik kenar \chi ise, hipotenüs \chi\sqrt2  olacaktır.

;Örnekler:

:
:* ^5 \sqrt{(9/8)}  irrasyonel sayıdır

:* \sqrt 2  irrasyonel sayıdır

:* \sqrt 3  irrasyonel sayıdır

:* ^3\sqrt 7  irrasyonel sayıdır

:* ^3\sqrt64  irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır ^3\sqrt64=4 

:* \sqrt{(4/9)}  irrasyonel sayı değildir çünkü rasyonel karşılığı vardır \sqrt{(4/9)}=\frac{2}{3}

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Karekök 3
Leyla Açba

**Leyla Gülefşan Açba-Ançabadze** (10 Ağustos 1898 - 6 Kasım 1931), Abhaz prensesi ve Osmanlı saraylısıdır.

Prenses Leyla Açba-Ançabadze İstanbul'un Horhor semtinde bulunan Açba Köşkünde Abhaz-Gürcü Prensesi Mahşeref Emuhvari'nin kızı olarak dünyaya geldi. Ailesi Kafkasya aristokrasisine mensup bir hanedandı.

Çok iyi bir eğitim alan Prenses Açba, Fransızca, İngilizce konuşmanın yanı sıra musikişinas olup, Sultan II. Abdülhamit'in Harem Bandosunda arp çalıyordu.

Osmanlı Hanedanı ile teyzesi Peyveste Hanım ve kuzeni Fatma Pesend Hanım tarafından akraba idi. Bu yüzden 1919 senesinde Sultan VI. Mehmet'in ilk eşi Emine Nazikeda Kadınefendi'nin nedimesi oldu. Kadınefendi'ye Osmanlı Hanedanı'nın 1924 yılında sürgüne gönderilmesine kadar hizmet etti.

Efendisinden ayrıldıktan sonra Sivas'taki halasının yanına yerleşti ve hatıralarını yazdı. Veremden Sivas'ta hayatını kaybetti.

Prenses Açba hatıralarını yazan ilk Osmanlı nedimesidir.

Prenses Leyla Açba'nın kuzeni ise ilk kadın ressam olan Prenses Mihri Açba'dır, tarihe adı Mihri Müşfik olarak geçmiştir.

## Bibliyografya

* Açba-Ançabadze, Leyla, Prenses: *Harem Hatıraları*, İstanbul 2004
* Aredba, Rumeysa: Sultan Vahdeddinin San Remo Günleri, İstanbul 2009
Kongo

* Kongo Demokratik Cumhuriyeti
* Kongo Cumhuriyeti
* Kongo Bağımsız Devleti (tarihî)
* Kongo Nehri

## Ayrıca bakınız
* Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi
* Kongō sınıfı
Unicode Consortium

**Unicode Consortium** (Türkçeleştirilmiş: Evrensel Kod Konsorsiyumu), kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olup, Evrensel Kod standardının geliştirilmesi, genişletilmesi, kullanımını yaygınlaştırılmasını ve yazının modern yazılım ortamında sunulmasını amaçlamaktadır. Konsorsiyumdaki üyeler, bilişim şirketlerinin de dahil olduğu geniş bir kitleyi temsil etmektedir. Konsorsiyumun bütçesi, üyelerin finansal destekleri ile oluşturulmaktadır. Evrensel Kod Konsorsiyumuna üyelik dünyanın her yerinde Evrensel Kod standardını destekleyen, gelişmesinde ve uygulanmasında çalışmak isteyen her birey ve kuruma açıktır.
Vedat Günyol Deneme Ödülü

Ünlü deneme yazarı Vedat Günyol anısına düzenlenen deneme ödülü. Ödülün verileceği seneyi de kapasarak son iki sene içerisinde yayımlanmış deneme kitaplarının, edebî donanımı kuvvetli jüri üyelerince değerlendirilerek üç adet ödül dağıtan yarışma oluşumu. Buna göre; yarışmayı kazanan kitap, "Vedat Günyol Deneme Ödülü"nün sahibi olarak îlan edilir. Ayrıca, Jüri Özel Ödülü ve Yılın Genç Deneme Yazarı Ödülü de aynı yarışma sonucunda değerlendirilen iki kitaba ve yazara verilir.  İMEV (İstanbul Marmara Eğitim Vakfı), Marmara Eğitim Kurumları ve Maltepe Üniversitesi tarafından 2005 yılında dağıtılmaya başlanan Vedat Günyol Deneme Ödülü, sonraki yıllarda, Vedat Günyol'un anısını yaşatmak, onu yeni kuşaklara tanıtmak üzere İstanbul Kartal Belediyesi öncülüğünde, Türkiye Yazarlar Sendikası, Türkiye PEN Yazarlar Derneği, Cumhuriyet Gazetesi ve İstanbul Atatürk Lisesi Mezunları Vakfı'nın desteği ile düzenlenmektedir. 

İlki 2005 yılında Nermi Uygur'a verilmiştir, 2026 yılında onuncu kez verilecek olan edebiyat ödülünün son başvuru tarihi, 14 Kasım 2025'tir. Vedat Günyol 10. Deneme Ödülü töreni, 8 Mart 2026 Pazar günü düzenlenecek ve yarışmanın kazananı belli olacaktır. .

## Kaynakça
Nurullah Genç

**Nurullah Genç,** (d. 9 Eylül 1960, Horasan, Erzurum) Türk şair, iktisatçı.
 
1983 Yılında Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi işletme bölümünü bitirdi. Aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı. Yine aynı üniversiteden doktor, doçent ve profesör unvanlarını aldı.

2003-2010 yılları arasında Kocaeli Üniversitesi'nde görev yapan Genç, daha sonra İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde bölüm başkanlığı ve dekanlık yapmıştır. Okulda "liderlik analizi", "işletme yönetimi", "yönetim ve organizasyon", "uluslararası işletmecilik" derslerini vermiştir.

Yıllardır işletme yönetimi ile ilgili olarak pek çok işletmeye danışmanlık yapan ve eğitimler gerçekleştiren Genç, proje uygulama ve stratejik planlama konularında da hizmet vermektedir.

29 Aralık 2012 itibarıyla Sermaye Piyasası Kurulunda yönetim kurulu üyeliği görevine başlayan Genç, 2015 milletvekili seçimleri öncesinde aynı yılın şubat ayında görevinden istifa etmiştir.

## Ödülleri
* 1990 Türkiye Diyanet Vakfı N'at-ı Şerif Büyük Ödülü Sahibi (Yağmur şiiri ile).
* 1987 Kültür ve Turizm Bakanlığı Roman Teşvik Ödülü sahibi (Tutkular Keder Oldu romanı ile).
* 1996 Doğu Anadolu Gazeteciler Cemiyeti Kültür Hizmet Ödülü sahibi.
* 1998 Tuzla Belediyesi Gül Şiirleri Armağanı Ödülü sahibi(Gül ve Ben isimli eseri ile ile).
* 1999 Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Şairi Ödülü sahibi(Hüznün Lalesidir Dünya eseriyle).
 
## Şiir Kitapları
* *Çiçekler Üşümesin*
* *Nuyageva*
* *Yankı ve Hüzün*
* *Aşkım İsyandır Benim*
* *Siyah Gözlerine Beni de Götür*
* *Yanılgı Saatleri*
* *Yağmur*
* *Rüveyda*
* *Denizin Son Martıları*
* *Aşk Ölümcül Bir Hülyadır*
* *Hüznün Lalesidir Dünya*
* *Gül ve Ben*
* *Yürüyelim Seninle İstanbul'da*
* *Müptelâdır Gemiler Benim Denizlerime*
* *Sensiz Kalan Bu Şehri Yakmayı Çok istedim*
* *Birkaç Deli Güvercin*
* *Çanakkale:Her Şey Yanıp Gül Oldu*
* *Ateş Semazenleri*
* *Ölüm Noktürnü*
* Harflerin Simyası
* Bilardo Telmihleri
* Mahrem ve Münzevi
* Söyle Bana Hindiba
* Siyah Beyaz Tabletler
* Dilek Tuttum Okunsun Ahım Arşa Dokunsun

## Romanları
* *Tutkular Keder Oldu*
* *Yollar Dönüşe Gider*
* *[https://timas.com.tr/intizar-9786050818079/ İntizar] *
**Omuzlarımda Dünya (Otobiyografisi)*http://www.timas.com.tr/kitap/omuzlarimda-dunya/ 

## Mesleki Eserleri
* *Zirveye Götüren Yol:Yönetim*
* *Yönetim El Kitabı*
* *Başarı Bedel İster*
* *Yönetim ve Organizasyon*
* *Kalite Liderliği*
* *Ortaklık Kültürü*

## Kaynakça
3. grup elementi

**Skandiyum grubu** veya **3. grup** elementleri, periyodik tablonun 3. grubunda yer alan elementlerdir. Bu elementlerin en dış elektron katmanlarında üçer elektron vardır.
Pierre-Simon Laplace

**Pierre-Simon (Marquis de) Laplace** (23 Mart 1749 – 5 Mart 1827), Fransız matematikçi ve gökbilimci.

Astronom ve matematikçi olduğu kadar çok üstün bir yazma tekniğine de sahipti. Bu yüzden, kolayca görülür deyimi dışında onun eserleri de eksiksizdi.

On sekizinci yüzyılda, iki Fransız Lagrange ve Laplace birçok yönüyle zıttılar. Laplace, fizik, matematik grubuna; Lagrange ise kuramsal matematik grubuna giriyordu. Lagrange, bütün bunların matematikten başka bir şey olmadığını söylüyordu. Laplace ise, matematiği kullanılan bir alet gibi görüyordu. Aslında Laplace her ikisini de yapıyordu. Örneğin, potansiyel kuramın önemi matematik yönüyledir. Sınır değer problemleri yine aynı değerdedir. Bunun gibi olan çalışma örnekleri arttırılabilir.

Laplace, 1785 yılında Akademinin sürekli üyesi seçildi. Sağlam ve karakterli bir yapısı vardı. Askeri okula giriş sınavında Napolyon Bonapart'ı (1768 -1821) imtihan etmişti. Daha sonra Napolyon onu siyasetin çamuruna ve bataklıklı sularına sürükleyecekti. Gerek Laplace ve gerekse Lagrange ihtilalin dışında kalmadılar. Newton son yıllarını siyasette geçirdiği gibi, Laplace da onu yenmek amacıyla siyasete atıldı. Napolyon ona içişleri bakanlığını verdi. Laplace, oldukça oynak fikirli davranışlarda bulunuyordu. Napolyon devrinin bütün nişanları göğsünü süslüyordu. Kötü bir yöneticiydi. Zaten içişleri bakanlığı görevini ancak altı hafta sürdürebilmiştir. Napolyon'la beraber onun da siyasi hayatı sona ermiştir.

Laplace'ın en iyi tarafı, matematik çalışan gençleri tutar ve onlara yardım ederdi. Laplace'ın bulunduğu bir toplantıda, Biot adlı bir genç matematikçi Akademide bir çalışmasını okur. Toplantı bittikten sonra Biot'u bir kenara çeken Laplace, cebinden çıkardığı ve sararmış kâğıtları göstererek, aynı keşfi kendisinin yıllar önce elindeki kâğıtların eskiliğinden de anlaşılacağı üzere, bulduğunu ve yayınlamadığını gizlice söyler. Laplace, Biot'a bunu kimseye söylemeyeceğini ve çalışmasını çekinmeden yayınlamasını içtenlikle istemiştir. Bu onun, binlerce olumlu davranışlarından biridir. Laplace, matematik araştırmaları yapan gençleri manevi evladı gibi görür ve onlara kendi öz çocukları gibi yakınlık gösterirdi.

Laplace'la Lagrange, gerek zamanlarında gerekse onlardan sonra gelenler tarafından olsun çok karşılaştırılmışlardır. Bazıları Lagrange'ı tutmuş ve onu göklere yükseltmiştir. Bazıları da Laplace'ı tutup övmüştür. Aslında böyle bir karşılaştırmaya ve ayırt etmeye hiç gerek yoktur. İkisi de matematikte ölümsüz buluşlar yapmışlardır.

Laplace, son günlerini Paris yöresinde Arcueil'de geçirmiş, kısa bir rahatsızlıktan sonra 5 Mart 1827 tarihinde yetmiş sekiz yaşında ölmüştür.

## Ayrıca bakınız
* Laplace dönüşümü
* Laplasyen
* Laplace denklemi
* Laplace'ın şeytanı

## Kaynakça
Gaspard Monge

**Gaspard Monge, comte de Péluse** (9 Mayıs 1746, Beaune - 28 Temmuz 1818, Paris), Fransız matematikçidir.

## Kariyeri
Tasarı geometrisini büyük oranda kendisi kurdu. Metrik sistemin hayata geçirilmesine yardım etti. Soyut matematikte diferansiyel geometrinin babası olarak kabul edilebilir. École Polytechnique'in kurulmasında yer alan kişilerden biridir.

## Kaynakça
Tüylü huş

**Tüylü huş** (*Betula pubescens*), huşgiller (Betulaceae) familyasından 25 m'ye kadar boylanabilen sık dallı, beyaz gövdeli bir huş türü.

## Morfolojik özellikleri
Dalları yukarı doğru sarkık değildir. Yeni sürgünler tüylüdür. Yapraklar önce tüylüdür. Elips ve yumurta biçiminde, 3–5&nbsp;cm uzunlukta, ucu fazla sivri değildir. Yaprak kenarları katlı dişlidir. Yaprak sapı tüylüdür. Yapraklarında *[[Betula pendula]]* gibi reçine bezeleri bulunmadığından, bunların yaprakları yapışkan değildir. Erkek çiçekler silindirik, 4–6&nbsp;cm uzunlukta, dişi çiçekler 2,5&nbsp;cm uzunluktadır. Meyve yumurta biçiminde ve küçük kanatlıdır.

## Ekolojik özellikleri
Verimli ve nemli toprakları sever. Sulak ve bataklık çevrelerinde yetişebildiği gibi nispeten kumlu topraklarda da yetişebilir. Soğuğa dayanıklıdır.

## Yayılışı
Türkiye'de kuzeydoğu Anadolu'da doğal olarak bulunur.
Aheron

**Akheron** veya **Akheront**, Antik mitolojide yeraltı dünyasının, cehennemin ırmağıdır. Aynı zamanda Akherus bataklığından çıkan ve İonia (Yunan) denizine dökülen katranlı bir nehre de verilen addır.

Yunan mitolojisinde **Acheron** bir cehennem; (Hades), acı nehridir. Keder ırmağıdır, Hades'deki 5 ırmaktan birisidir. Diğerleri: Cocytus (iniltiler nehri), Styx (nefretin nehri), Pyriphlegethon (ateşin nehri) ve Lethe'dir (unutmanın nehri).

Daha sonraki dönemdeki efsanelere göre Acheron, Titanlar Zeus ile savaşırken, Titanlara su taşırdı; ve bu yüzden Zeus ve Olympiyanlar kazandığında onu bir nehre dönüştürdüler.

Kharoon ölülerin ruhunu, geleneklere uygun biçimde gömülmüş olmaları şartıyla, Acheron'un çamurlu akıntısı üzerinden diğer kıyıya ulaştırır. Aksi takdirde bu ruhlar yakınarak kıyının kenarında dolanıp dururlar ve onların bu yakınmaları ırmağın adında yansır. Bu ırmağın diğer tarafına canlı olarak geçen yalnızca Herakles ve Orpheus olmuştur.

Ovidius, ırmağın tanrısını Askalaphos'un babası olarak anar.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Kharoon
* Yunan mitolojisi
Jean-Baptiste Joseph Fourier

**Jean Baptiste Joseph Fourier** (21 Mart 1768, Auxerre, Fransa - 16 Mayıs 1830, Paris), Fransız matematikçi ve fizikçi.

## Hayatı

Bir terzinin oğlu olarak dünyaya gelen Jean Babtiste Joseph Fourier, henüz dokuz yaşındayken hem annesini ve hem de babasını yitirince Auxerre'deki askeri okula gönderildi. Fourier kendisini bu okulda çok iyi bir şekilde yetiştirdi. On iki yaşındayken yazdığı dini yazıları, Paris kiliselerinde okunuyor ve benimseniyordu. Güç beğenen, titiz, inatçı, hırçın, sert bir karakteri vardı. Fourier, Saint-Benoit manastırına gitti. Subay olmayı istemesine karşın terzi oğluna subaylık diploması verilmediğinden, askeri papaz olmayı seçmişti. Eski arkadaşları Fourier'yi Auxerre'e çağırdılar ve onu matematik öğretmeni olması yönünde ikna ettiler. 1789'da ihtilal patlak verdiğinde yirmi bir yaşında idi ve denklemlerin sayısal çözümüne ait bir çalışmayı Akademiye sunuyordu.

Fourier, École Normale'in matematik kürsüsüne öğretmen olarak atandı. Fourier, 1787 ile 1794 yıllarını orta dereceli okullarda öğretmenlik yaparak geçirdi. Fransız devrimi sırasında önemli görevler aldı. 1794'te bir ara hapse girdi. Hapisten çıktıktan sonra, École Normale'de ve École Polytechnique'te matematik öğretmenliği yaptı. Denklemler kuramı ve uygulamalı matematikte bazı araştırmalarda bulundu. Fourier serilerini ve Fourier analizini oluşturdu.

1798 yılında Napolyon Mısır'a giderken, Fourier'yi de yanına aldı ve onu bilim heyetinin başına atadı. Yukarı Mısır'da araştırma yapma, kayıtları, yazıları inceleme ve tapınaklarda araştırma yapmalarını istedi. 1801 yılında Mısır'dan Fransa'ya dönen Fourier'ye Napolyon tarafından yöneticilik görevleri verildi. 1803 yılında Baron unvanını aldı. Isı taşınımının matematiksel esasları üzerine araştırmalar yaptı. En önemli çalışması *"Isının Analitik Kuramı"* adlı yapıtıdır. Bu yapıtı 1807 yılında Akademiye sundu. Eser çok tartışıldı ve beğenilmedi. 1812 yılındaki ödül için başka bir çalışma sunması istendi. Fourier bu ödülü aldı. Fakat daha önce sunduğu çalışmasının dönmesine çok kırıldı. Onun tartışmasız olan eseri, halen yaşayan Fourier analizidir. 1807 yılında kaleme aldığı eseri nihayet 1822 yılında yayımlandı. Fourier'nin ısı iletimi konusundaki araştırmalarının, fizik ve matematiğin gelişimine büyük katkıları olmuştur.

İktidarların sürekli el değiştirmesi ve karşılıklı ihtilaller Fourier'yi güç durumlara soktu. Bu çalkantılı dönemlerden sonra eşyalarını rehine verecek kadar kötü durumlara düştü. İstatistik Bürosuna müdür olarak atandı. 1816 yılında Akademiye üye seçilmesine hükûmet karşı koydu. Ancak ertesi yıl üye seçilebildi.

16 Mayıs 1830'da bir kalp hastalığından (bazılarına göre de damar çatlamasından) öldü.

## Ayrıca bakınız
* Fourier serileri
* Fourier analizi
* Fourier dönüşümü
* Ayrık Fourier Dönüşümü

## Kaynakça
* https://web.archive.org/web/20051228085504/http://fenedebiyat.atauni.edu.tr/bolumler/matematik/matematikcilers/Fouier.htm
Hatmehit

Mısır mitolojisinde, **Hatmehit** bir balık-tanrıçadır. Nil deltasında, özellikle Mendes çevresindeki insanlar ona tapınırlardı.

Osiris kültü ortaya çıktığında, Mendes civarında yaşayan insanlar onu Osiris'in eşi, Horus'un annesi olarak kabul etmişti. Daha sonraki dönemlerde ise, Osiris'in karısı ve Horus'un annesi olan tanrıça İsis içinde eriyip ayrı bir tanrıça olarak bu özelliklerini kaybetti.
Pavlus Hristiyanlığı

**Pavlik kiliseler** veya **elçisel kiliseler**, Hristiyan misyoner Pavlus'un İkinci Misyon Gezisi ve sonrasında kurduğu kiliseler. Aralarında Hristiyanlığın ilk yedi kilisesi yer almakta olup bunların yedisi de Anadolu'dadır.

İnanca göre Pavlik Kilise; Hristiyan müjdeci, peygamber ve Tanrı tarafından elçi atanan Tarsuslu Pavlus'un, Kudüs ve Antakya merkezlerinden yola çıkarak, Anadolu, Doğu Avrupa ve Roma'ya yaptığı geziler sırasında Hristiyanlığı insanlığa vaaz etmesi sonucu kurulan kiliselerdir. Aslında Hristiyan tarihinde bu kiliselere elçisel kiliseler denmektedir. Elçisel kiliseler mevcut kiliselere temel teşkil etmiştir.

## Kaynakça
Pakhet

**Pakhet**, Mısır mitolojisinde çöl tanrıçasıdır. Beni Hasan civarında ona tapılırdı. Form olarak; birbirine benzeyen Bast ve Sekhmet tanrıçalarının, birleşmiş, kaynaşmış bir versiyonudur. Orta Hanedan döneminde ortaya çıkmıştır. ve Beni Hasan'daki Speos Artemidos tapınağının etrafı kedi mezarlarıyla çevrilidir.
Titus Burckhardt

**Titus Burckhardt** (Sidi İbrahim - 24 Ekim 1908, Floransa - 15 Ocak 1984, Lozan), Doğu ve Batı gelenekleri üzerine yazan İsviçreli yazar.

## Kariyeri
René Guénon ve Frithjof Schuon gibi Tradisyonalist ekol içinde yer alan yazarlardan biri ve sanat tarihçisi Jacob Burckhardt'ın yeğeni ve heykeltıraş Carl Burckhardt'ın oğlu olan ve 1. Dünya Savaşı sıralarında ilk okul yıllarını Basle'de Frithjof Schuon ile birlikte geçiren Burckhardt gençken Fas'ta yaşayıp geleneksel sanat, düşünce ve kültür üzerine tetkiklerde bulundu. Uzun yıllar kutsal kentlerle ilgili sanat kitapları basan bir Avrupa yayınevinin sanat müdürlüğünü yaptı. Son yıllarında antik ve tarihi Fez şehrinin restorasyon çalışmalarında danışman olarak bulundu.

Burckhardt tüm zamanlar ve coğrafyalarda yer alan geleneksel toplumların kalbini teşkil eden evrensel hakikatlar, sanatlar ve bilimler ile ilgili anlayışı yeniden ihya etmek amacıyla çok geniş bir sahada kitap ve makaleler kaleme aldı. Tasavvuf, geleneksel kozmoloji, simya, Hinduizm, Budizm, Taoizm ve İslam estetiği, geleneksel kent mimarisi Burckhardt'ın kitap ve makalelerinde ele aldığı konulardan birkaçını oluşturmaktadır. Burckhardt aynı zamanda İslam düşüncesine ilişkin çok sayıda önemli eserleri Arapçadan batı dillerine tercüme edip yorumlamıştır.

### İngilizce'deki Eserleri
* *Sacred Art in East and West*
* *Alchemy, Science of the Cosmos, Science of the Soul*
* *An Introduction to Sufi Doctrine*
* *Siena, City of the Virgin*
* *Famous Illuminated Manuscripts*
* *Art of Islam: Language and Meaning*
* *Fez, City of Islam*
* *Mirror of the Intellect: Essays on Traditional Science and Sacred Art*
* *Chartes and the Birth of the Cathedral*
* *Moorish Culture in Spain*
* *Letters of a Sufi Master* 
* *The Wisdom of the Prophets* (İbn Arabi tarafından kaleme alınan Fusus'ül-Hikem'in kısmi tercümesi)
* *Universal Man* (Abdülkerim el-Cili'nin "İnsan-ı Kâmil" adlı eserinin kısmi tercümesi)

## Ayrıca bakınız
* Abdülkerim el-Cili
* Tradisyonalizm
* İslam Sanatı
* Simya
## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Sidi İbrahim 
* William Stoddart on Titus Burckhardt (pdf) 
* World Wisdom Books (pdf) 
## Makaleler

* mor'a doğru makale-titus burckhardt: islama sanatında kalıcı değerler
Yuriy Yehanurov

**Yuri İvanoviç Yehanurov** () (d. 23 Ağustos 1948) Ukraynalı siyasetçi, Ukrayna eski Başbakanı. 2005-2006 yılları arası görev yaptı.

23 Ağustos 1948'de Saha-Yakutistan'da Uçursk Bölgesi'nin Belkaçi Köyü'nde doğdu. 1963'ten bu yana Ukrayna'da yaşamaktadır.

1963 senesinde Buratya Cumhuriyeti'nin Biçursk Bölgesi'ndeki 8 yıllık Buyskuyu Mektebi'ni bitirdikten sonra Kiev İnşaat Teknik Okulu'nda ve Kiev Kamu Yönetimi Enstitüsü'nde okudu. 2002'den bu yana Ekonomi doktoru adayı, Taras Şevçenko Milli Üniversite'sinde profesör. 1977'de "Onur nişanı" ile ödüllendirilmiştir.

Y. Yehanurov'un İnşaat Endüstrisi'nde büyük deneyim sahibidir. Ekhanurov'un iş yaşamı 1967 senesinde çelik - beton panel fabrikası "Kievgorstory No:4"te ustalıktan fabrika müdürlüğüne terfisi ile başlamıştır.

1977 - 1978 seneleri arasında Yehanurov inşaat panelleri fabrikasında sorumlu başkan yardımcılığı yapmıştır.

30 yaşındayken Kiev İnşaat Kompleksi'nin sorumlu başkanlığına getirilmiştir. 1985 - 1988 seneleri arasında inşaat panelleri fabrikasının başkanlığını yapmıştır. Bu üç sene boyunca da Kiev Şehir İnşaat Başkanlığının ekonomik işlerden sorumlu üyesi idi.

Yuri Yehanurov Ukrayna'nın bağımsızlığından sonra devlet politikasının, özellikle de ekonomik açıdan şekillenmesinde idari sorumluluklar aldı. 1991 ile 1998 seneleri arasında Ukrayna Devlet Ekonomi Kurulunda, Ukrayna Duması'nda, Kiev Vali Yardımcılığı'nda, Ukrayna Ekonomi Bakanlığı Yardımcılığı'nda, Ukrayna Devlet Varlıkları Fonu'nda, Ekonomi Bakanlığı'nda ve KİT başkanlında çalıştı.

Yuri Yehanurov Ukrayna'da özelleştirme çalışmalarının ve Ukrayna Devlet Varlıkları Fonu'nun başında bulundu. Onun yönetiminde az yapılan özelleştirme küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gelişimine katkıda bulunmuştur.

1998'de Yehanurov Jitomir bölgesinden Ukrayna Yüksek Radası'na seçilmiştir. 1999 - 2001 yılları arasında Yuşçenko'nun hükûmetinde birinci başbakan yardımcısı olarak bulunmuştur.

Yuşçenko'nun hükûmetinin sona ermesinden sonra 2001'in Haziran - Kasım ayları arasında Ukrayna Başkanlık Sözcü Yardımcısı olmuştur. Kasım 2001 ile Nisan 2002 arasında ise Ukrayna Devlet Başkanı tarafında idari reformlar konusunda tam yetkili kılınmıştır.

2002 yılında Bizim Ukrayna blokunun zaferinden sonra Yüksek Rada'nın endüstri ve şirketlerden sorumlu komitede başkanlık yapmıştır. Mart 2005'te Yehanurov Bizim Ukrayna Milli Birliği Partisi'nin yönetim kurulu başkanlığına seçilmiştir.

Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerinin gelişimi amaçlayan birçok sivil toplum kuruluşlarına liderlik etmektedir. Ayrıca Ukrayna'nın küçük, orta ve özelleştirilmekte olan işletmeler birliğinde başkan ve Ukrayna İşadamları Derneği'nin uzman koordinatördür.

1 Nisan 2005 tarihinde Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko, Yuri Yehanurov'u Dnipro Bölgesi Valisi, 8 Eylül 2005'te de Ukrayna Başbakan vekili olarak atadı. 22 Eylül 2005'te 450 sandalyeli Ukrayna Parlamentosu'nun 289 lehte oyu ile Yehanurov'un başbakanlığı onaylandı. 4 Ağustos 2006 tarihine kadar başbakanlık görevini sürdürdü.

Yehanurov evlidir ve bir oğlu vardır.

## Kaynakça
Richard Axel

**Richard Axel** (d. 2 Temmuz 1946, New York), 2004 Nobel Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı.

Kokunun nasıl tanınıp hatırlandığının ortaya çıkarılmasına yönelik çalışmaları ve sinir sistemine ait önemli bir gen bulmaları nedeniyle Linda B. Buck ile birlikte 2004 Nobel Tıp ve Fizyoloji ödülünü kazanmıştır. Columbia Üniversitesi Howard Hughes Tıp Merkezi'nde çalışmalarını sürdürmektedir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*
*
*
*
*
*
*