Kendrick Lamar

**Kendrick Lamar Duckworth** (d. 17 Haziran 1987), Sierra-Leone asıllı Amerikalı rapçi. Neslinin en etkili hip-hop sanatçılarından biri ve tüm zamanların en büyük rapçilerinden biri olarak kabul edilen Lamar, teknik sanatı ve karmaşık şarkı sözleriyle tanınır. 2018'de Pulitzer Müzik Ödülü'ne layık görülmüş ve bu ödülü klasik ve caz türleri dışında alan ilk müzisyen olmuştur.

Lamar, lise yıllarında K.Dot sahne adıyla müzik yapmaya başladı. 2005 yılında Top Dawg Entertainment (TDE) ile anlaşma imzaladı ve hip-hop kolektifi Black Hippy'yi kurdu. Alternatif rap tarzındaki ilk albümü *[[Section.80]]* ile elde ettiği başarının ardından, Dr. Dre'nin Aftermath Entertainment şirketi ve Interscope Records ile ortak bir sözleşme imzaladı. Gangsta rap etkisi taşıyan ikinci albümü g''ood'' ''kid, m.A.A.d city'' ile dikkatleri üzerine çekti. Bu albüm, Billboard 200 listesinde en uzun süre kalan hip-hop albümü oldu; Rolling Stone dergisi tarafından tüm zamanların en iyi konsept albümü olarak nitelendirildi. Üçüncü albümü *[[To Pimp a Butterfly]]*, hip-hop'u caz, funk ve soul gibi Afro-Amerikan tarihsel müzik türleriyle harmanladı. Bu albüm, Billboard 200 listesinde bir numara olan beş ardışık albümünün ilki oldu ve 2010'ların en çok övgü alan albümlerinden biri haline geldi.

2015 yılında Lamar, Taylor Swift'in “Bad Blood” şarkısının remiksinde yer alarak Billboard Hot 100 listesinde ilk bir numara şarkısını elde etti. Kritik ve ticari başarısı, R&B ve pop etkileri taşıyan dördüncü albümü ''DAMN.'' ile devam etti. Bu albüm, Hot 100'de bir numara olan ikinci şarkısı “Humble”ı kazandırdı. 2018 yılında, *[[Black Panther (film)|Black Panther]]* filmi için orijinal şarkılar hazırladığı soundtrack albümünü yönetti ve SZA ile birlikte yaptığı “All the Stars” şarkısıyla En İyi Orijinal Şarkı dalında Akademi Ödülü’ne aday gösterildi. 2022'de yayımlanan çift albümü *Mr. Morale & the Big Steppers*, TDE ve Aftermath ile olan kariyerini sonlandırdı. Drake ile olan anlaşmazlıkları ve altıncı albümü *GNX*, “Like That,” “Not Like Us” ve “Squabble Up” gibi Hot 100'de bir numara olan şarkılar çıkardı.

Lamar, kariyeri boyunca 17 Grammy Ödülü (*en fazla grammy ödülü kazanan üçüncü rapçi*), bir Primetime Emmy Ödülü, bir BRIT Ödülü, dört Amerikan Müzik Ödülü, altı Billboard Müzik Ödülü, iki Video of the Year ödülü de dahil olmak üzere 11 MTV Video Müzik Ödülü ve 37 BET Hip Hop Ödülü (*bir sanatçının kazandığı en fazla ödül*) kazandı. Time dergisi, 2016 yılında onu dünyadaki en etkili 100 insan listesine dahil etti. İki konser turu, *Damn Tour* (2017–2018) ve *Big Steppers Tour* (2022–2024), tarihteki en yüksek hasılat yapan rap turlarından oldu. Üç eseri, Rolling Stone'un 2020'de güncellenen tüm zamanların en iyi 500 albümü listesine dahil edildi. Müziğin dışında Lamar, PGLang adlı yaratıcı şirketi kurdu ve yaratıcı ortağı Dave Free ile sinema alanına adım attı.

## Hayatı ve kariyeri

### 1987-2003: İlk yılları
Kendrick Lamar Duckworth, 17 Haziran 1987'de Compton, Kaliforniya'da doğdu. Eski bir çete üyesi olan Kenneth "Kenny" Duckworth ve kuaför Paula Oliver'ın ilk çocuğudur. Anne ve babası, Chicago'nun South Side bölgesinde yaşayan Afrika kökenli Amerikalılardı. 1984 yılında babasının Gangster Disciples çetesiyle olan bağlantıları nedeniyle Compton'a taşındılar. Lamar, The Temptations grubunun şarkıcısı Eddie Kendricks'in adını taşıyor. Lamar, yedi yaşına kadar tek çocuktu ve annesi tarafından "yalnız bir çocuk" olarak tanımlandı. Daha sonra iki erkek kardeş ve bir kız kardeş sahibi oldu; kız kardeşi Kayla Sawyer (eski adıyla Duckworth), günümüzde bir iş kadınıdır. Lamar'ın kuzenleri arasında basketbol oyuncusu Nick Young ve rapçi Baby Keem bulunmaktadır.

Lamar'ın ailesi, devlet destekli konutlarda (Section 8) yaşardı, sosyal yardım ve gıda pullarına bağımlıydı ve zaman zaman evsiz kaldılar. Lamar herhangi bir çeteye üye olmamasına rağmen, **[[Bloods|Westside Pirus]]** çetesiyle yakın ilişkileri vardı. Zorluklara rağmen Lamar, çocukluk dönemine dair "iyi anıları" olduğunu belirtmiş, bu anılar arasında ebeveynlerinin ev partilerine gizlice girmesi yer almıştır. Lamar seküler bir ortamda büyüdü, ancak ara sıra kilise ayinlerine katıldı ve büyükannesinden İncil dersleri aldı. Ancak, çocukken dinî konuşmaların "boş" ve "tek yönlü" olduğunu düşündüğünü ifade ederek manevi olarak tatmin olmadığını belirtti. Sesinin kaydını, ilk kez dinledikten sonra rap yapmaya ilgi duymaya başladı.

Lamar, çocukluğunda '''1992 Los Angeles Ayaklanmaları'''<nowiki/>'na tanıklık etti. Beş yaşındayken, bir apartmanının önünde otururken bir gencin bir araba saldırısı sonucu öldürüldüğünü gördü. Bu olayın kendisinde derin bir etki bıraktığını ifade ederek, "*Bu sadece gördüğüm bir şey değil, aynı zamanda alışmam gerekebilecek bir şey olduğunu da anlamamı sağladı*" dedi. Anne ve babası ona erken olgunluğu nedeniyle "**Man-Man**" lakabını taktı; ancak Lamar, bu lakabın bazen çocuk gibi tepkiler vermesini zorlaştırdığını, hatta kendini yaraladığında ağlamasını bile engellediğini belirtti.

#### Eğitimi
Lamar, okul hayatında sessiz ve gözlemci bir öğrenciydi. Akademik olarak başarılıydı ancak belirgin bir kekemeliğe sahipti. **Robert E. McNair İlkokulu**'ndaki birinci sınıf öğretmeni, "audacity" (cesaret) kelimesini doğru bir şekilde kullandığını duyduğunda ona yazarlığı teşvik etti. Ortaokulda, **Vanguard Öğrenim Merkezi**'nde İngilizce öğretmeni **Regis Inge**, edebiyat derslerinde şiir kullanarak ona hip hop ile bağlantılı metaforlar, kafiyeler ve kelime oyunlarını öğretti. Bu deneyim, Lamar'ın şarkı yazarlığına olan ilgisini artırdı. Şarkı yazmanın kendisi için bir tür terapi olduğunu belirten Lamar, duygularını kâğıda dökmenin onu sakinleştirdiğini ifade etti.

Lamar'ın lise eğitimi **Centennial Lisesi**'nde devam etti. Onuncu sınıfta yaz okuluna katılmak zorunda kaldı, bu da onu çeteler arasındaki şiddetli bir savaşın ortasına sürükledi. Çetelere bulaşmamak için çabalasa da kısa bir süre sonra Compton’ın çete kültürüne derin bir şekilde karıştı. Bu süreçte hem sağlık sorunları yaşadı hem de polisle birçok kez karşı karşıya geldi. Babasının düzenlediği bir müdahale sayesinde bu yaşam tarzından uzaklaştı. 16 yaşında, bir arkadaşının ölümünden sonra vaftiz edildi ve Hristiyanlığa yöneldi.

Lamar, 2005 yılında lise diplomasını "düz A" dereceleriyle aldı. Üniversitede psikoloji veya astronomi okumayı düşündü, ancak müzik kariyerine odaklanmak için akademik planlarını askıya aldı.

### 2010-2011: ''Overly Dedicated'' ve ''Section.80''

2010'da Tech N9ne ve Jay Rock ile birlikte The Independent Grind turnesine çıktı. 23 Eylül 2010'da *Overly Dedicated* adlı mixtape'i yayınladı. Bunun sonrasında Dr. Dre ve Snoop Dogg ile birlikte Dre'nin *[[Detox]]* albümü için çalışma fırsatı yakaladı ve Dre'nin Aftermath Entertainment şirketiyle sözleşme imzalaması gündeme geldi.

Lamar Ocak 2011'de ilk bağımsız albümünün % 90 bittiğini söyledi. 2011'in başlarında *[[XXL (dergi)|XXL]]* dergisinin kapağında Cyhi the Prynce, Meek Mill, Mac Miller, Yelawolf, Lil B, Big K.R.I.T. ve Diggy Simmons gibi isimlerle birlikte yer aldı. 2 Temmuz 2011'de, Lamar'ın *[[Section.80]]* adını taşıyan bağımsız projesi piyasaya çıktı. GLC, Colin Munroe, Schoolboy Q ve Ab-Soul gibi isimlerin konuk olduğu albümün prodüktörlüğünü Lamar'ın uzun süredir birlikte çalıştığı Digi+Phonics, THC gibi isimlerin yanı sıra Terrace Martin ve J. Cole üstlendi. Lamar, *Section.80*in bir albüm mü yoksa mixtape mi olduğu sorusuna şöyle cevap verdi: 
:"Her projeye bir albüm gibi yaklaşıyorum. Artıkları kullanmayacağım. Asla böyle yapmam. İşte artakalmış şarkılarım, bunları dinleyin. Hayır. En iyi işlerimi çıkaracağım." 
Albümden çıkan ilk promosyon single'ı altyapısı J. Cole'a ait olan ve HiiiPower hareketinin açıklandığı "HiiiPower" oldu. *Section.80* ilk haftasında 5.300 kez indirildi. Televizyon ve radyo desteği olmadan çıkan albüm, olumlu yorumlar aldı. Lamar 2011'in ikinci yarısında Tech N9ne'ın *[[All 6's and 7's]]*, Game'in *[[The R.E.D. Album]]*, 9th Wonder'ın *[[The Wonder Years]]* ve Drake'in *[[Take Care]]* albümlerine konuk oldu.

### 2012-2013: ''good kid, m.A.A.d city'' ve tartışmalar

15 Şubat 2012'de "Cartoons & Cereal" adlı bir parça internete sızdırıldı. Lamar, Triple C's grubundan Gunplay'in eşlik ettiği parçanın ilk stüdyo albümünde yer alacağını ve parçaya bir video klip çekmeyi planladığını söyledi. MTV'nin haberine göre Mart 2012'de Top Dawg Entertainment şirketi Interscope Records ve Aftermath Entertainment ile ortaklık anlaşması imzaladı. Bu da Lamar'ın bağımsız bir sanatçı olduğu günlerin sonu anlamına geliyordu. Yeni anlaşmaya göre, Lamar'ın projeleri Top Dawg, Aftermath ve Interscope etiketiyle, diğer Black Hippy üyelerinin projeleri ise Top Dawg ve Interscope etiketiyle yayınlanacak. Lamar "The Recipe" adlı single'ını 2 Nisan 2012'de tanıttı. İlk stüdyo albümünün ilk single'ı olan parça, bir gün sonra dijital ortamda satışa çıktı. Altyapısı Scoop DeVille'e ait olan parçaya Dr. Dre eşlik etmektedir. Parçanın miksini Dr. Dre yaptı.

14 Mayıs 2012'de Lamar'ın J. Cole ile bir ortak albüm üzerinde çalıştığı duyuruldu. 31 Temmuz 2012'de ikinci single'ı "Swimming Pools (Drank)"i yayınlandı. Bu kez altyapısı T-Minus'a ait olan şarkının miksini Dr. Dre ve Top Dawg'dan Ali yaptı. Lamar şarkıya bir de video klip çekti. 15 Ağustos 2012'de Lady Gaga, Lamar ile birlikte "Partynauseous" adını taşıyan bir şarkı yaptıklarını duyurdu. Lamar'ın büyük bir şirketten çıkardığı ilk stüdyo albümü *[[good kid, m.A.A.d city]]*, 22 Ekim 2012'de raflarda yerini aldı. *good kid, m.A.A.d city*, çıktığı hafta Amerika Birleşik Devletleri'nde 242 bin sattı ve ''Billboard'' 200 listesine ikinci sıradan giriş yaptı. 21 Ağustos 2013 itibarıyla bir milyonluk satış rakamını aşan albüm, ülkesinde platin plak kazandı. Bu arada Lamar, 2012 yılı sonunda HipHopDX tarafından "Yılın MC'si" seçildi. 26 Ocak 2013'te "Swimming Pools (Drank)" ve "Poetic Justice" single'larını NBC'nin skeç komedi şovu *[[Saturday Night Live]]*da seslendirdi. 22 Şubat'ta Drake'in eşlik ettiği Janet Jackson sample'lı "Poetic Justice"in video klibi yayınlandı.

Big Sean, Ağustos 2013'te Lamar ve Jay Electronica'nın kendisine eşlik ettiği "Control" adlı parçasını yayınladı. Lamar'ın J. Cole, Big K.R.I. T., Wale, Pusha T, Meek Mill, ASAP Rocky, Drake, Big Sean, Jay Electronica, Tyler, The Creator ve Mac Miller'a  meydan okuduğu verse'ü hip hop camiasında olay yarattı. Kendisini "New York'un kralı" ilan eden Lamar'a, özellikle New Yorklu pek çok rapçi çeşitli şarkılarla cevap verdiler. Parçanın yayınlanmasını takip eden hafta Lamar'ın Twitter'daki takipçi sayısı % 510 artarken İngilizce Vikipedi'deki sayfası 200 bin kez ziyaret edildi.

Lamar, Kanye West'in *[[Yeezus]]* (2013) albümünün tanıtımı için Ekim ayında başlayan The Yeezus Turnesi'nde sanatçıya eşlik etti. BET Hip Hop Ödülleri'nde Yılın Albümü ve Yılın Söz Yazarı'nın da aralarında olduğu beş ödül kazandı. Ödül töreninde, "Money Trees" adlı parçasını seslendiren Lamar diğer Top Dawg sanatçıları Jay Rock, Schoolboy Q, Isaiah Rashad ve Ab-Soul ile birlikte bir *cypher*da yer aldı. Kasım'da Eminem'in *[[The Marshall Mathers LP 2]]* adını taşıyan sekizinci albümüne konuk olan tek rapçi oldu. *XXL*e verdiği röportajda Yeezus Turnesi sonrası yeni albümünün çalışmalarına başlayacağını belirtti.

Lamar 56. Grammy Ödülleri'nde (2014) En İyi Yeni Sanatçı, Yılın Albümü ve En İyi Rap Şarkısı'nın da aralarında bulunduğu yedi ödüle aday gösterildi. Lamar geceden eli boş dönerken, dört ödül kazanan Seattlelı rapçi Macklemore, Akademi'nin Kendrick Lamar'a haksızlık ettiğini savundu. Lamar ödül alamazken, rock grubu Imagine Dragons ile birlikte "m.A.A.d city" ve "Radioactive"nin remiksini seslendirdiği performans beğeniyle karşılandı. 1 Şubat'ta *Saturday Night Live*a ikinci kez konuk oldu ve remiksi grupla birlikte seslendirdi.

### 2014-2016: ''To Pimp a Butterfly'' ve ''untitled unmastered.''

28 Şubat 2014 tarihli *[[Billboard (dergi)|Billboard]]* haberine göre, Lamar'ın yeni albümünün 2014'te yayınlanması planlanmaktaydı. 23 Eylül 2014'te, Lamar'ın üçüncü albümünün ilk single'ı "i" piyasaya çıktı. 15 Kasım'da *Saturday Night Live* programına katıldı ve "i" ve Jay Rock ile birlikte "Pay for It"i seslendirdi. 16 Aralık'ta Stephen Colbert'in sunduğu *[[The Colbert Report]]* programının son bölümünün konuğu oldu ve isimsiz yeni bir şarkı seslendirdi. 8 Şubat 2015'te düzenlenen 57. Grammy Ödülleri gecesinde "i" şarkısı ile En İyi Rap Performansı ve En İyi Rap Şarkısı ödüllerini kazandı. Hemen bir gün sonra, albümünün ikinci single'ı "The Blacker the Berry"yi yayınladı.

Lamar'ın *[[To Pimp a Butterfly]]* adını taşıyan üçüncü stüdyo albümü duyurulan tarihten bir hafta önce, 16 Mart 2015'te satışa çıktı. Funk ve caz özellikleri taşıyan albüm, müzik eleştirmenlerinin beğenisini kazandı. Albüm, ilk haftasında 355 binlik satış elde ederek ''Billboard'' 200 listesine bir numaradan girdi. Lamar, Taylor Swift'in "Bad Blood" şarkısının remiksinde sanatçıya eşlik etti ve şarkının video klibinde de rol aldı. Şarkı, ''Billboard'' Hot 100 listesinde bir numaraya yükselerek Lamar'ı kariyerinde ilk kez ABD'de zirveye taşıdı.

Sanatçı, 4 Mart 2016'da *[[Untitled Unmastered|untitled unmastered.]]* adlı derleme albümünü yayınladı. Albümde *To Pimp a Butterfly* için kaydedilen ancak tamamlanmayan sekiz demo yer aldı. Albüm, ilk haftasında 178 binlik satış elde ederek ''Billboard'' 200 listesine bir numaradan girdi.

### 2017: ''DAMN.''

23 Mart 2017'de Lamar, promosyon single'ı olan "The Heart Part 4"u, 30 Mart 2017'de ise albümün çıkış single'ı "HUMBLE."ı video klibiyle yayımladı. 7 Nisan 2017'de dördüncü stüdyo albümü ön siparişe açıldı ve 14 Nisan 2017'de piyasaya sürüleceği doğrulandı. 11 Nisan'da ise albüm başlığını, *[[Damn|DAMN.]]* ve konuk sanatçılarda Rihanna ve U2 bulunan parça listesini açıkladı. Albüm 14 Nisan 2017'de yayımlandı ve büyük beğeniyle karşılandı. *Damn*, yayınlandığı hafta ABD'de 603 binlik satış adedi elde ederek ''Billboard'' 200 listesine bir numaradan girdi ve sanatçının listede zirveye yükselen art arda üçüncü albümü oldu. "Humble", ''Billboard'' Hot 100 listesinde bir numaraya yükseldi.

## Sanatçılığı

### Etkilendikleri

Tupac Shakur, Lamar'ın en sevdiği rapçidir. Onun sadece müziğinden değil hayat tarzından da etkilenmiştir. Şarkılarının konuları ve teknik yetenekleri bakımından sık sık Tupac, Eminem, Nas ve Jay-Z ile karşılaştırılmaktadır. En sevdiği beş rapçi olarak Tupac, The Notorious B.I.G., Jay-Z, Nas ve Eminem'i saymıştır.

## Diskografi

;Stüdyo albümleri
**[[Section.80]]* (2011)
**[[good kid, m.A.A.d city]]* (2012)
**[[To Pimp a Butterfly]]* (2015)
**[[Damn]]* (2017)
**[[Mr. Morale & the Big Steppers]]* (2022)
**[[GNX]]* (2024)

;Toplama albümleri
**[[Untitled Unmastered|untitled unmastered.]]* (2016)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*
*
*