Suriye Silahlı Kuvvetleri

**Suriye Silahlı Kuvvetleri** (‎‎), Suriye'yi karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan ordusudur. Suriye ordusu, Suriye Kara Kuvvetleri, Suriye Hava Kuvvetleri, Suriye Deniz Kuvvetleri'nden oluşmaktadır.

18 yaşını tamamlamış erkekler askere alınırdı, ancak ebeveynlerine bakabilecek bir erkek kardeşleri yoksa hizmetten muaf tutuluyorlardı, zorunlu askerlik şu anda inaktif bir durumdadır ve alımlar gönüllülüğe dayanır. Suriye İç Savaşı'nın başında 325.000 mevcûdu olan ordu, iç savaş sürecinde askerlerinin yarıya yakınını çeşitli nedenlerle (ölenler, sakat ve yaralılar, asker kaçaklarının toplam sayısı 178.000 ile 220.000 arasındadır) kaybederek 2014 sonunda 150.000'e, 2015 Ekim'inde 80.000'e kadar düşmüştü. Bunlara ek olarak 80.000 ile 100.000 arasında düzensiz milis gücü bulunmaktaydı. 2023 yılına gelindiğinde Suriye ordusundaki aktif asker sayısı 170.000'e yükseldi. Ayrıca 2023 yılında Suriye ordusundaki aktif paramiliter ve yedek güçlerin sayısının 50.000'e kadar azalması muhtemeldi.

1943 yılında kurulmuş olan bu kuvvet İsrail ile birçok savaşa girmiştir. Suriye'nin 1946 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından bu yana 1949, 1954, 1961, 1962, 1963, 1966 ve 1970 yıllarında darbe yaparak defalarca ülkenin yönetimine el koydu.

Suriye Silahlı Kuvvetleri, 2024 yılında Esad rejiminin devrilmesiyle çöktü. Fakat yeni hükûmetin liderleriği ile Silahlı Kuvvetler yeniden organize olmaktadır.

## Örgütlenişi
Merkezi Şam'da bulunan ordu, kara, hava ve deniz kuvvetlerinden oluşur. Aktif personel sayısı 2011'de 295.000 ve 314.000 yedek olarak tahmin ediliyordu. Paramiliter milis güçlerinin ise 108.000 kişi olduğu tahmin edilmekteydi.

* **[[Suriye Arap Ordusu|Suriye Kara Kuvvetleri]]**: Kara kuvvetlerine ait 3 ordu, 8 zırhlı tümen, 3 mekanize tümen, bir özel zırhlı tümen ve bir bağımsız hava indirme tugayı bulunuyordu. 1975'te oluşturulan ve Beşşar Esad yönetiminde olan Savunma Gücü 1984'te 4. zırhlı tümen ve Cumhuriyet Muhafızları adlarını alarak kara kuvvetlerine dahil edildi. Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.
* **[[Suriye Deniz Kuvvetleri]]**: Deniz Kuvvetleri, 1950'de Fransa'dan temin edilen birkaç askeri gemi ile kuruldu. Denizcilik eğitimi alması için bir grup asker Fransa'ya eğitime gönderildi. 1985 yılında deniz kuvvetlerinde 4.000 muvazzaf, 2.500 yedek asker ve çalışan bulunmakta idi. Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.
* **[[Suriye Hava Kuvvetleri]]**: 1948 yılında kurulan hava kuvvetleri, 1948, 1967, 1973 ve 1982'de İsrail ile savaşlarda aktif görev aldı. Şu anda yeniden teşkil edilmekte olduğu için tam olarak organizasyonu bilinmemektedir.

## Suriye İç Savaşı
Suriye Silahlı Kuvvetleri (Suriye Ordusu), 2011 yılından bu yana ülkedeki Suriye İç Savaşı nedeniyle IŞİD, ÖSO, YPG, El Nusra, İslami Cephe,SMO, HTŞ ve Ahrar uş-Şam gibi farklı silahlı örgütler ile mücadele etmekteydi. Şam, Lazkiye, ve sahil bölgelerinin tamamı Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolü altındaydı.

## Tarihçe
Suriye Silahlı Kuvvetleri, Fransız manda yönetimine karşı kurulmuş ve 1943'te bağımsız Suriye'nin resmi ordusu haline gelmiştir. 1948-1970 arasında İsrail ile dört savaş, 1976–2005 arasında Lübnan'da fiilen işgal görevi yürütmüş ve 2011–2024 yıllarında en yoğun şekilde iç savaşta yer almıştır.

Orduda altı darbe gerçekleşmiş; Mart ve Ağustos 1949, 1951, 1954, 1963, 1966 ve 1970 yıllarında yönetim ele geçirilmiştir.

## Organizasyon ve Yapı
### Komuta Yapısı
Suriye Cumhurbaşkanı aynı zamanda Silahlı Kuvvetlerin başkomutanıdır (anayasal deklarasyon 2025); Savunma Bakanı ise ikinci konumundadır. Harekât planlama ve icra, Genelkurmay Başkanlığı ve Yüksek Askerî Konsey tarafından yürütülür.
### Ana Birlikler
**Kara Kuvvetleri**: Yaklaşık 100.000 aktif asker.
**Hava Kuvvetleri**: 1982 ve 2024 savaşlarında önemli rol üstlenmiştir.
**Deniz Kuvvetleri**: Kıyı savunması odaklı, sınırlı güç.
### Reformlar ve Yeniden Yapılanma
2024 Aralık rejim çöküşünün ardından kurulan geçiş hükûmeti, eski muhalif milisler ve HTŞ destekli birliği entegre etmeye çalışarak yeni ordular (56., 70. ve 62. ve 76. tümenler gibi) oluşturmuştur . Bu kapsamda Suwayda bölgesinde Suwayda Askerî Konseyi kuruldu.
## Silahlı Muhalefet ve Milli Ordu (SNA)
2017'de Türkiye'nin desteklediği Suriyeli muhalif gruplar, çeşitli cephelerden birleşerek “Suriye Milli Ordusu”nu (SNA) oluşturdu. Örgüt, 25.000–90.000 militan arasında estimasyonlarla birkaç kolordudan oluşmaktadır. Önemli gruplar: Ahrar al‑Sham, Sultan Murad, Hamza Tugayı, Faylak al‑Sham vb.. SNA; Türkiye ile koordineli, bazı unsurları EU tarafından yaptırım veya CFE listesinde yer almıştır .
## Uluslararası Yaptırımlar
ABD ve AB'nin Suriye'ye yönelik ambargoları; özellikle insan hakları ihlalleri ve kimyasal silah kullanımı nedeniyle devlet bünyesi, ordunun üst düzeyi, NDF ve muhalif gruplar dâhil birçok kişiye sivil ve askeri sınırlamalar uygulanmaktadır .
## İnsan Hakları İhlalleri ve Yargı Süreci
NDF ve bazı komutanları, operasyonlarında sivillere yönelik suçlamalarla karşı karşıyadır; örneğin Homs yakınlarında sivillere karşı eylemler. Türkiye destekli SNA içinden Sultan Murad, Hamza Tugayı gibi gruplar da küresel yaptırım listelerine dahil edildi .
## Silahlı Kuvvetlerin Çöküşü ve Gelecek
2023–2024 döneminde SAA'nın moral çöküşü, konsolide bir düşman karşısında hızlı çökmeyi getirdi. Rusya ve İran destek elemanları büyük oranda çekiliyor, bu da ordunun otoritesini zayıflattı . 2025'te geçiş hükûmeti, eski rejim unsurlarını yeni savunma organlarına entegre etmeye çalışmaktadır .

## Kaynakça