Manoel Adası

**Manoel Adası** (Maltaca; *Il-Gżira Manoel*), eskiden **Piskopos Adası** (Maltaca; *Il-Gżira tal-Isqof*, İtalyanca; *Isola del Vescovo*) veya ***Isolotto*** da denen ada. Malta'nın Marsamxett Limanı'ndaki Gzira belediyesinin bir parçasını oluşturan küçük bir adadır. Adını, 1720'lerde adada bir kale inşa eden Portekizli Büyük Usta António Manoel de Vilhena'dan almıştır.

## Coğrafya

Manoel Adası, kabaca yaprak şeklinde olan düz bir adadır. Güneyinde Lazzaretto Deresi ve kuzeyinde Sliema Deresi ile Marsamxett Limanı'nın ortasında yer almaktadır. Ada, anakara Malta'ya bir köprü ile bağlıdır. Tüm ada, başkent Valletta'nın burçlarından izlenebilir.

## Tarihçe
1570 yılında, ada Mdina Katedrali tarafından satın alındı ve Malta Piskoposunun mülkü oldu. Bu nedenle Maltaca *l'Isola del Vescovo* veya *il-Gżira tal-Isqof* (Piskopos Adası) olarak adlandırıldı.

1592'de veba salgını sırasında Lazzaretto olarak bilinen bir karantina hastanesi inşa edildi. Hastane ahşap kulübelerden yapılmıştı ve salgın geçtikten bir yıl sonra yıkıldı. 1643'te Grandmaster Lascaris'in saltanatı sırasında, Hospitalier Şövalyeleri adayı Rabat'taki bir arazi ve kilise karşılığında aldı. Akabinde adada ziyaret gemilerinde periyodik olarak veba ve kolera akışını kontrol etmek amacıyla kalıcı bir Lazzaretto inşa etti. Başlangıçta karantinaya alınan gemilerden yolcuların alındığı bir karantina merkezi olarak kullanılıyordu. Hastane daha sonra Cotoner, Carafa ve de Vilhena'nın yönetimleri sırasında iyileştirildi.

1723 ve 1733 yılları arasında, Portekizli Büyük Üstat António Manoel de Vilhena tarafından adada yeni bir yıldız kalesi inşa edildi. Kale, Büyük Üstat'tan sonra Fort Manoel olarak adlandırıldı. Kale, 18. yüzyıl askeri mühendisliğinin tipik bir örneği olarak kabul edilir ve orijinal planları René Jacob de Tigné'ye atfedilir. Kalenin altındaki bir mahzende gömülü olan arkadaşı ve meslektaşı Charles François de Mondion tarafından kalede değişiklikler yapıldığı da söylenir. Kale dörtgen yapıdadır ve geçit töreni alanı ve kemere sahiptir. Bir zamanlar Padualı St. Anthony'ye adanmış barok bir şapele de ev sahipliği yapmıştır.

İngiliz döneminde, Lazzaretto kullanılmaya devam edilmiş ve 1837 ve 1838 yıllarında Sir Henry Bouverie'nin valiliği sırasında genişletilmiştir. Kısa bir süre birlikleri barındırmak için kullanıldı, ancak 1871'de tekrar hastaneye dönüştürüldü. 19. yüzyıl boyunca, bazı gelen postalar, hastalıkların yayılmasını önlemek için hastanenin Profumo Ofisi tarafından dezenfekte edildi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Malta kuşatma altındayken Manoel Adası ve kalesi, Kraliyet Donanması'nın 10. Denizaltı Filosu tarafından bir deniz üssü olarak kullanılmış ve bu dönemde "HMS Talbot" veya "HMS Phoenicia" olarak anılmıştır. St. Anthony Şapeli, Mart 1942'de Luftwaffe bombardıman uçaklarının doğrudan isabet etmesinin ardından yok edildi. Ada ve kale uzun yıllar metruk kaldı ve Manoel Kalesi ve Lazzaretto oldukça tahrip oldu.

## Günümüz

### Yat Limanı ve Yat Alanı

Manoel Adası şu anda bir yat parkına ve yat limanına ev sahipliği yapıyor. Yat marinası, 2011 yılından bu yana yeni yönetim altında olup, 80 metreye kadar olan tekneleri ağırlamaktadır. Toplam 350 yer kapasitesine sahiptir.

Yat parkı, 50 metre uzunluğa ve 500 ton deplasmana kadar yat ve katamaranları barındırabilir. Avlu, tekne depolama, yanaşma, küçük onarımlar ve komple onarımlar sunmaktadır.

### Ördek Köyü

Birkaç yıldır Manoel Adası, adayı ana adaya bağlayan köprünün yakınında ördekler ve diğer su kuşları için şirin, gayri resmi bir sığınak barındırmaktadır. Yerel bir gönüllü tarafından oluşturuldu ve tamamen özel bağışlarla finanse edildi. Bölge, sakinlerin ve aktivistlerin çeşitli şikayetleri nedeniyle 2021'de yıkıldı.

## Kaynakça