open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bolzano-Weierstrass teoremi

**Bolzano-Weierstrass teoremi** klasik matematik analizin temel teoremlerinden biridir. İlk kez "Fonksiyonlar" adlı kitabında Bernhard Bolzano tarafından kullanıldı. Sonraki yıllarda bu teoremin ispatı tam olarak Karl Weierstrass tarafından verilmiştir. Bu nedenle, bu teorem analizde Bolzano-Weierstrass teoremi olarak bilinir.

\mathbb{R}, reel sayılar kümesinin, sınırlı ve sonsuz elemana sahip her alt kümesinin en az bir yığılma noktası vardır. Bir diğer deyişle R de her sınırlı dizinin yakınsak bir alt dizisi vardır. Bu teoremin ispatından önce 2 lemma ispatlanırsa daha anlaşılabilir aşağıdaki ispata göre. 1. Lemma:Bütün sınırlı monoton diziler yakınsar. 2. Lemma:Bütün dizilerin monoton bir altdizisi vardır. Bu iki lemma ispatlandıktan sonra elimize bir sınırlı dizi aldığımızda 2. Lemma ya göre monoton bir alt dizisi elde edilir sonra 1. lemma kullanılarak bu monoton altdizinin yakınsadığı sonucuna ulaşılarak teorem ispatlanır.

ispat:

reel sayılarda sınırlı ve sonsuz elemanlı bir küme A olsun. Reel sayılar tamlık aksiyomunu sağladığından A kümesinin supremum ve infimum'u vardır. infA=x, supA=y olsun. Bu durumda her aЄA için x≤a≤y elde edilir. [x, y] aralığını iki kapalı aralığa bölelim. Bu aralıklardan en az bir tanesi sonsuz eleman kapsar. Böylece devam edilerek tümevarımla artan(xn) ve azalan (yn), xnn dizilerini oluştururuz. [xn,yn] aralığının uzunluğu
yn-xn=y-x/2n ve A∩[xn,yn] kümesinin sonsuz çoklukta elemanı vardır. (xn) artan sınırlı, (yn) azalan sınırlı dizi olduklarından yakınsar.
limnxn=supnxn=p ve
limnyn=infnyn=q olsun. 
yn-xn=y-x/2n olduğundan supnxn=infnyn=p olur. ε>0 verilsin. y-xn olacak biçimde nЄN seçelim. bu durumda
yn-p≤yn-xnn≤yn-xnn,yn] kümesinin sonsuz çoklukta elemanını kapsadığından p noktası A kümesinin bir yığılma noktasıdır.
Cevher Dudayev

**Cevher Musayeviç Dudayev** (, *Dudin Musa-khant Dƶoxar*; ; 15 Şubat 1944 – 21 Nisan 1996), Sovyet Hava Kuvvetleri generali olmuş Çeçen lider. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yapmıştı.

## Yaşamı
Cevher Dudayev 15 Şubat 1944'te Çeçenistan’ın Yelhoroy Köyü’nde Musa ve Rabia Dudayev çiftinin 13. çocuğu olarak dünyaya geldi. 27 Şubat 1944’te henüz kundaktayken Kazakistan’a gönderildi. 1957'deki geri dönüşüne kadar da Çimkent şehrinde yaşadı.

### Askerî kariyeri
Orta okulu eğitimini Sibirya'da tamamladı ve Tambov Hava Harp Okulu’na girdi. 1966 yılında Uzun Mesafe Uçak Pilotluğu ve Mühendisliği Okulu’nu, devamında da Gagarin Hava Harp Akademisi’ni bitiren Dudayev, 1. Sınıf pilot ve mühendis ünvanını kazandı.

SSCB hükûmeti tarafından kendisine 12 madalya verildi. Tümgeneralliğe terfi etti. Stratejik Hava Kuvvetleri'nde tümen komutanı olarak atanan ilk müslüman oldu.

1989'da Estonya'da stratejik hava kuvvetleri filoları komutanlığında görev yaparken Baltık Ülkeleri'nde başlayan bağımsızlık hareketlerinin kuvvet kullanılarak bastırılması için Moskova'dan emir aldı ancak bu emri yerine getirmedi. Moskova bu itaatsizliği üzerine Dudayev'i ceza olarak askerî birliği ile birlikte Grozni'ye sürgüne gönderdi. Dudayev, ordudaki görevinden 1990 yılının Mayıs ayında istifa etti.

### Politika kariyeri
Kasım 1990'da toplanan Çeçen Halkı Milli Kongresi'ne davet edildi ve sonradan "Çeçen Milli Kongresi" adını alan bu halk meclisinin icra heyeti başkanlığına seçildi.

19-21 Ağustos 1991'de Gorbaçov'a karşı başarısız darbe teşebbüsü sırasında darbecilerin karşısında yer aldı. Sonrasında, darbecilerle işbirliği yapan Çeçen-İnguş Cumhuriyeti hükûmetini düşürmek için başlatılan halk hareketinin başına geçti. 27 Ekim 1991'de yapılan seçimlerde %85 oranında oy alarak Çeçenistan Cumhurbaşkanlığı'na seçildi.

Cevher Dudayev, Rusya'nın 11 Aralık 1994 tarihinde Çeçenistan'a karşı başlattığı askerî harekâta karşı cihat ilan etti, Dudayev'in liderliğindeki Çeçen halkı, iki yıla yakın bir süre devam edecek çatışmalara başladı.

Cevher Dudayev, 21 Nisan 1996'da Rus bir senatörle telefonda görüşürken telefon sinyalinden konumu tespit edildi ve lazer güdümlü savaş uçağı füzesiyle öldürüldü. Ölümünün ardından Rus asıllı eşi Alla Dudayeva, Cahar Dudayev'in mücadelesini anlatan "Milyon Birinci" isimli kitabını yazdı. Kitap, Türkçeye de çevrildi. Kitap, ismini Reuters ile yaptığı röportajda söylediği, "Çeçenlerin bir milyon generali var, ben milyon birinciyim" sözünden almıştı.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Sure

**Sure** (Arapça: سورة), Kur'an'da ayetlerden meydana gelen 114 bölümden her biri.
 
Bugünkü mushaflarda ilk sure Fatiha ve son sure ise Nas'dır. Surelerin sıralanması kronolojik değildir, 1. Halife Ebubekir zamanında mushaf halinde derlenirken Peygamber hadisleri kaynaklı temel bilgiler doğrultusunda surelerin önce uzunluklan, iniş tarihleri ve birbirleriyle münasebetleri göz önünde tutularak sıralanmıştır. En uzun sure 286 ayetten meydana gelen Bakara Suresi, en kısa sure ise 3 ayetten meydana gelen Kevser Suresidir. Kuranda Tevbe Suresi dışındaki sureler besmeleyle başlar. Neml Suresi'nde de iki kez besmele geçer. Surelerin yerlerinin Peygamber tarafından tayin edildiği ve üçüncü Halife Osman'ın, Hicret'in 25. senesinde yazdırdığı altı mus'haf'ta bu sureleri yerlerine konulduğu bilinmektedir.

## Etimoloji
Sure'nin İbranice sıra, Arapça sur' veya Suriye dilinde yazıt anlamına gelen bir kökten türemiş bir kelime olduğuna inanılmaktadır.

## Surelerin kronolojik sırası
Kur'an yazımının ilk vahiy ile birlikte başlamadığı, yazım işlemine Mekke dönemi sonları veya Medine dönemi başlarında başlandığı bilinmektedir.

**Mekke dönemi**; Kur'an yazımında 13 yıl kadar süren ve hacimsel olarak Kur'an'ın 2/3 kısmını oluşturan Mekke dönemi "sözlü kültür dönemi" olarak değerlendirilir. Bu dönemde ayet ve surelerin hemen yazıya geçirilmesi gibi bir uygulamanın bulunmadığı, sözlü olarak ezberlendiği, bu dönemde Kur'an'ın şiirselliğinin ezberlenerek korunmasına yardım ettiği, daha sonraki hicrete yakın birkaç yıl ile Medine dönemi olarak ifade edilen yazım döneminde bu hafıza bilgilerine dayanılarak ayetlerin kayda geçirildiği ifade edilmektedir.

Surelerin kronolojik sırasını veren birkaç liste bulunmakla birlikte bu listeler birbiri ile uyumsuzdur. Genellikle tarihsel sıralamada ilk sure Alak ve son sure Nasr kabul edilir.

Kur'an ayetleri ve surelerinden Mekke'de yazılanlara *Mekki*, hicretten sonra Medine'de yazılanlara ise *Medeni* ismi verilir. Araştırmacılar arasında farklı görüşler olmakla birlikte, Mekki surelerin sayısı 86, Medeni surelerin sayısı ise 28' olarak ifade edilir.




Yukarıdaki sıralamada Zilzal, İnsan, Rahman ve Ra'd sureleri Medeni Sureler arasında yer almıştır. Fakat çağdaş araştırmacılara göre bu sureler Mekke döneminde yazılmıştır. Üslup ve içerik itibarıyla incelendiğinde bu sureler Mekki sureler ile benzerlik göstermektedir. 

## Kaynakça
İrhas

**İrhas**, bir peygamberin, vahiy gelmeden (peygamber olarak gönderilmeden) önce, ileride peygamber olacağını gösteren, buna delil olan olağanüstü olaylardır.

Örnek olarak, İsa'nın beşikte iken konuşması verilebilir. (Meryem sûresi 29-33. ayetler)

İslamda Muhammed'in doğumu, çocukluğu ve gençlik dönemine ait anlatılan birçok irhasat haberi bulunmakta, bu rivayetlerin ilk dönem siyer anlatılarında çok az görülen örneklerinin sonraki dönem yazmalarında giderek çoğaldığı üzerinde durulmaktadır.

## Kaynakça
Atlas Dağları

**Atlas Dağları,** Afrika kıtasının kuzeybatısında, Fas, Cezayir ve Tunus ülkelerinden geçen büyük bir dağ sırasıdır.

Uzunluğu 2400 kilometre civarındadır. En yüksek noktası, Fas'ın güneybatısında 4167 m yüksekliğindeki Toubkal'dır. Atlas Dağları, kuzeybatı Afrika'nın Akdeniz kıyıları ile Sahra Çölü'nü ayıran bir duvar gibidir. Geçtiği bölgelerde Arap ve Berberi'ler yaşar; bu dağlardaki insanların kendine özgü kültürleri ve yaşam biçimleri, dağların ihtişamlı görüntüsüyle birlikte geziler için ve fotoğrafçılar için çekici bir dünya olmuştur.

Atlas Dağları'nın oluşumunun milyonlarca yıl öncesinde Amerika ve Afrika kıtalarının ayrılmadan önce çarpışmasından kaynaklandığı, Kuzey Amerika'daki Apalaş Dağları'nın da aynı jeolojik hareketin sonucu olduğu tahmin edilmektedir.

## Resimler için dış bağlantı (Atlas Dağları)
* http://i-cias.com/e.o/atlasmou.htm 
* http://www.raingod.com/angus/Gallery/Photos/Africa/Morocco/HighAtlas.html 
* http://www.peakware.com/areas.html?a=309
Babilik

**Babilik** (Farsça: **بابیه‎,** Babiyye), 19. yüzyılda İran'da doğan dini hareket. **Bab**, İranlı Seyyid Ali Muhammed'in (doğ. 1819 - öl. 1850) lakabıdır. Seyyid Ali Muhammed 1844'te, yeni bir çağı müjdelediğini ve beklenen kişi (Mehdi, Kaim) olduğunu ilan etti. Bu tarihten sonra İran'da ona inanan büyük bir Babi kitlesi meydana geldi. Dönemin İran'ı gibi güçlü bir din adamı sınıfının bulunduğu bir ülkede yeni ve farklı bir dini inanışa sahip Babiler, bu tarihten ve özellikle Bab'ın 9 Temmuz 1850'de Tebriz'de kurşuna dizilmesinden sonra İran yönetimince büyük bir baskıya maruz kaldılar.

Babilerin yaşadığı değişik işkence ve idam yöntemleri, İran'da yaşayan Batılılarca ve dönemin doğu bilimcileri ve tarihçilerince (Edward G. Browne, A.L.M. Nicholas, fotoğrafçı Antoin Sevruguin gibi.) gözlemlendi. Lübnanlı yazar Amin Maalouf'un romanı *Semerkant*'ın İran'da geçen bir bölümünde baskıdan kaçıp gizlenmekte olan *Babiler* geçer.

## Ayrıca bakınız
* Bahailik

## Dış bağlantılar
* http://i-cias.com/cgi-bin/eo-direct.pl?babism.htm
* http://www.h-net.org/~bahai/diglib/articles/A-E/browne/brbabism.htm
* http://www.bahai.org/article-1-3-0-7.html
* http://www.dunyadinleri.com
Sibernetik

**Sibernetik** *([[Yunanca]] kybernétes: "dümenci")* veya **güdüm bilimi**; canlı ve cansız tüm karmaşık sistemlerin denetlenmesi ve yönetilmesini inceleyen bilim dalıdır.

Sibernetik, düzenli sistemlerin, bu sistemlerin yapılarının, limitlerinin ve sistemin imkânlarının araştırılmasına ilişkin disiplinlerarası bir yaklaşımı içerir. Sibernetiğin konu aldığı sistemler mekanik, fiziksel, biyolojik, düşünsel ve sosyal olabilir. 

Sibernetik yaklaşım eylemin çevresinde yol açtığı değişimlerin sistem içinde geribildirim yolu ile yansıtıldığı, kapalı sinyal döngüsü içeren sistemlere uygulanır. Sibernetik sistemlerin geribildirimler sayesinde değişime uğraması, “dairesel nedensellik” ilişkisi olarak tanımlanır.

Sibernetiğin ele aldığı kavramlar arasında öğrenme, bilişsellik, sosyal kontrol, belirme, iletişim, verimlilik ve tesir yer almaktadır. Çeşitli bilim alanlarından farklı olarak, sibernetik bu kavramları özgün organizma ya da cihaz bağlamında soyutlayarak ele alır.

Sibernetiğin etkilediği ya da sibernetikten etkilenen çalışma alanları arasında oyun teorisi, sistem teorisi (sibernetiğin matematiksel karşılığı), algısal kontrol teorisi, sosyoloji, psikoloji (özellikle nöropsikoloji, davranışsal psikoloji, bilişsel psikoloji alanlarında), felsefe ve mimarlık yer almaktadır.

Sibernetik terimi ilk olarak Fransız matematikçi ve fizikçi André-Marie Ampère tarafından kullanılmıştır. Terim, Amperè'nin 1834 yılında yönetim bilimlerini konu alan ** isimli eserinde yer almıştır. Terim güncel anlamını Norbert Wiener’in 1948 tarihli Sibernetik ya da hayvan ve makinelerde kontrol ve iletişim isimli kitabı ile edinmiştir.

Modern sibernetiğin kurucuları arasında gösterilen Amerikalı matematikçi ve felsefeci Norbert Wiener, sibernetiği insan ve hayvanlarda kontrol ve iletişimi konu alan çalışma alanı olarak tanımlamıştır.

## Sibernetik ve El Cezeri

12. yüzyılda Cizre'li fizikçi, robot ve matris ustası bilim insanı El-Cezeri, sibernetik alanın ilk isimlerindendir. Dünya bilim tarihi açısından bugünkü sibernetik ve robot biliminde çalışmalar yapan ilk bilim insanı olan El Cezerî, "Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap" (El Câmi-u'l Beyn'el İlmî ve El-Amelî'en Nâfi fî Sınâ'ati'l Hiyel, Arapça: بَيْنْ اَلْعِلْمِ وَالْعَمَلِ اَلنَّافِعْ فِي صِناعَةُ الْحِيَلْ) adlı eserinde ortaya koydu. 50'den fazla cihazın kullanım esaslarını, yararlanma olanaklarını çizimlerle gösterdiği bu olağanüstü kitapta Cizirî, “Tatbikata çevrilmeyen her teknik ilmin, doğru ile yanlış arasında kalacağını” söyler. Bu kitabın orijinali günümüze kadar ulaşamadıysa da, bilinen 15 kopyasından 10'u Avrupa'nın farklı müzelerinde, 5 tanesi Topkapı ve Süleymaniye kütüphanelerinde yer almaktadır.

İnsanî ve mekanik sistemlerin çalışma tarzı ve fonksiyonlarını daha iyi anlatabilmek amacıyla, bilgi işlem sistemleri ve canlı varlıkların kontrol ve iş haberleşme yöntemlerinin karşılaştırmalı araştırılmasına dayanır. Sibernetik, birden fazla disiplin oluşturmakla ilgili olup bilim dallarının her biriyle tam bir uygunluk içinde olan bir dizi kavram yardımıyla bu dallar arasında tam bir ilişki kurulmasını sağlar.

## Kaynakça
Viki

**Viki**, bir iş birliği etrafında toplanan kimselerin web tarayıcı üzerinden yeni sayfalar oluşturmasına, sayfalarda düzenlemeler yapmasına ve bu sayfaları birbirine bağlamasına olanak sağlayan MediaWiki vb. bir yazılım altyapısı kullanan web sitelerinin genel adıdır.

Viki sitelerinde kullanıcılar kolayca büyük dokümantasyonlar oluşturabilir. Diff özelliği sayesinde sayfanın önceki sürümleri görülebilir ve böylelikle belgeler arasındaki sürüm farklılıkları takip edilebilir. Sayfalar arasındaki bağlantılar ve sayfa biçimlemeleri sistem tarafından otomatik olarak yapılandırılacağından, bilgiye erişme ve bilgi belgeleme Viki ile son derece kolaylaşmaktadır ve ayrıca son yapılan araştırmalar sonucunda en çok tıklananlar arasında yerini almıştır.

Hem kamuya açık hem de özel olmak üzere yüz binlerce Viki kullanımdadır ve bunlar arasında bilgi yönetimi kaynakları, not alma araçları, topluluk web siteleri ve intranetler olarak işlev gören Vikiler de vardır. İlk Viki yazılımı olan WikiWikiWeb'in geliştiricisi olan Ward Cunningham, Viki'yi başlangıçta "çalışabilecek en basit çevrimiçi veritabanı" olarak tanımlamıştır.

## Köken
Viki ismi Hawaii dilinde "hızlı" anlamına gelen ***wiki*** kelimesinden türetilmiştir. İlk basit viki sitesi olan WikiWikiWeb'i Ward Cunningham oluşturmuştur.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* 
*
Hasan Kaçan

**Hasan Kaçan,** (d. 10 Aralık 1957, Kayseri), Türk karikatürist, senarist, film yönetmeni, televizyon sunucusu ve oyuncu.

## Hayatı
1957 yılında Kayseri'nin İncesu ilçesinde doğdu. Daha sonra çok küçük yaşta ailesiyle Kayseri'den İstanbul'a geldi. Babası Ali Kaçan, annesi Havva Solmaz Kaçan'dır. Ortaokul yıllarında Oğuz Aral'la karşılaşmasıyla hayatı farklı bir yöne girdi. O dönemdeki mizah anlayışını 15 yıl boyunca Gırgır ve Ustura dergilerinde sergileyen Kaçan, gelişiminde Aral'ın rolünü her fırsatta vurguladı. Gırgır'dan sonra Semih Balcıoğlu ile birlikte Hıbır dergisini kuran ve orada da karikatürler çizen Kaçan, televizyon ve sinemada da oyuncu olarak kendini gösterdi. 1995-1997 yılları arasında Kanal 7'de kendi adını taşıyan *Hasan Kaçan Folk Şov* adlı talk show televizyon programını ve ayrıca yine 2018-2019 yılları arasında TRT 1'de yayınlanan Zaman Matinesi**<nowiki/>**'ni ve TRT 2'de *Çizgi Atölyesi* adlı karikatür programını sundu. Gırgır, Ustura, Hıbır ve Keskin Ustura'da çizdiği karikatür dizileri, *Eşşeek Heriff* ve *Cork* başlıklarıyla yayınlandı.

90'lı yıllarda Cumhuriyet ve Yeni Şafak gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. Ekmek Teknesi dizisine senaristlik yaptı ve dizide Heredot Cevdet karakterini; Eşref Saati dizisinde de *Kaptan Küstü* karakterini canlandırdı. 2008'deki A.R.O.G filminde *Mağara Adamı* rolünü oynadı.

1994-1997 yılları arasında Ulvi Alacakaptan ve diğer birkaç arkadaşı ile birlikte Yeni Şafak gazetesine bağlı bir ek olarak Keskin Ustura adında cuma günleri yayımlanan muhafazakar bir mizah dergisi çıkardı.

Pana Film'in 4 Ağustos 2011 tarihinde hisselerini satmasına kadar yapımcı ortaklarından olmuştur. Kaçan, 2010-2011 yılları arasında TRT 1'de yayımlanan Halil İbrahim Sofrası adlı dizide *Berber Ali* rolünü canlandırdı. Leyla ile Mecnun dizisinin 14 Mayıs 2012 ve 7 Ocak 2013 tarihlerinde yayımlanan bölümlerinde konuk oyuncu olarak yer aldı. Daha sonra, TRT 1'de yayımlanan Gönül Hırsızı adlı dizide emekli kaptan pilot *Nadir* rolünü canlandırdı. 2018 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlatılan imar affının tanıtım filminde oynadı. 2020'de Tövbeler Olsun başlıklı komedi dizisinin yapımcı/senaristi oldu.

**Özel hayatı**

Hasan Kaçan, sinemaya da uyarlanan Ağır Roman başlıklı romanın yazarı olan Metin Kaçan'ın ve Kurtlar Vadisi ve Kurtlar Vadisi Pusu'da Pürmüz Hasan karakterini canlandıran oyuncu Fatih Kaçan'nın da ağabeyidir.

## Filmografisi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* 
* Sinema Türk'te Hasan Kaçan
William Thomson

**William Thomson, 1.Baron Kelvin** (26 Haziran 1824, Belfast, İrlanda - 17 Aralık 1907, Netherhall, Largs, İskoçya), İskoçyalı mühendis ve fizikçi.

William Thomson, daha on bir yaşındayken babasının matematik profesörü olduğu Glasgow Üniversitesi'nde öğrenime başladı; sonra Cambridge Üniversitesi'ne devam etti. Fourier'den etkilenen Kelvin, 16 ve 17 yaşında iken yayımladığı ilk bilimsel makalelerinde, İngiliz bilim adamlarının genellikle karşı çıktığı Fourier'in görüşlerinin savunusunu üstlendi ve Fourier'in geliştirdiği bilimsel yöntemlerin yalnızca ısı akışına değil, başka enerji biçimlerine de uygulanabileceğini öne süren ilk bilim insanı oldu. 21 yaşında Glasgow Üniversitesi'nde fizik profesörü oldu. Ve aralıksız elli üç yıl bu görevi sürdürdü.

William Thomson, özellikle ısı ve elektrikle ilgili incelemeler yaptı. Basınç altında buzun erime noktasındaki değişimleri belirledi ve 1852'de gazların genleşmesinin soğumaya yol açtığını ortaya koydu. Joule ile görüştükten sonra, Kelvin ölçeği olarak adlandırılan ve günümüzde bütün bilimsel sıcaklık ölçümlerinin temelini oluşturan mutlak termodinamik sıcaklık ölçeği düşüncesini ortaya attı. Elektriksel Görüntüler Metodu'nu bularak, elekrostatiğin matematik teorisine katkıda bulundu. 1854'ten başlayarak denizaltı telgrafı ile ilgilendi. George Gabriel Stokes ile birlikte, elektrik sinyal iletimine ilişkin matematiği geliştirdi.

Denizcilikte pek çok teknik probleme çözümlemeler getiren bir takım çalışmalarda da bulundu. Elektrik standartlarını kurmada öncülük yapan Kelvin, Leiden şişesinden boşalan elektriğin titreşimsel niteliğini belirlemiş olması, Hertz'in elektro-manyetik dalgalarını, dolayısıyla Marconi'nin radyoyu bulmasına yol açmıştır. Ayrıca yerin, ayın ve güneşin kasılması üstünde çalışmalar yaptı. 1876'da diferansiyel denklemlerin mekanik çözümüne imkân veren ilk integral alma düzeneğini ortaya koydu. Aynı zamanda benzetmeli hesap makinelerinin yaratıcısı olarak da kabul edilen Kelvin, 1866'da Lordluk payesi aldı. 1904'te Glasgow Üniversitesi rektörlüğüne getirildi. Yaşamının son üç yılında, ışığın dalga teorisi üzerindeki ders notlarını gözden geçirerek yayımladı.

Ayrıca ısı transferi ile ilgili çalışmaları da olmuştur. Bugün ısı transferi hesaplamalarında kullanılan çizgi kaynak metodunu geliştirmiştir. Silindirik katı bir cisim ekseninden geçen sonsuz varsayılan bir çizgi boyunca sabit bir değerde ısı verilmesi durumunda silindir içerisinde radyal mesafe ve zamana bağlı olarak sıcaklık değişimini veren denklemi kullanılarak ısıl iletkenlik değerinin bulunabileceğini göstermiştir.

Helmholtz'la birlikte Kelvin, klasik fiziği geliştirerek çağdaş bir bilim dalına dönüştüren iki bilim insanından biri olarak kabul edilir.

## Kaynakça
Çin Seddi

**Çin Seddi**, Çin'in kuzeybatısı boyunca uzanan, dünyanın en uzun savunma duvarıdır. Kalıntıları Po Hay Körfezi'nde deniz kıyısında başlar. Pekin'in kuzeyinden geçerek batıya yönelir ve Huang-Ho Nehri'ni ikiye bölerek güneybatıya uzanır. Gobi Çölü'nün güneyinden batıya yönelerek devam eder.

Son yıllarda yapılan arkeolojik araştırmaya göre Çin Seddi, tüm kollarıyla birlikte toplam 21.196&nbsp;km uzunluğa sahiptir. Seddin Ming Hanedanlığı döneminde yıkılmış olan kısımlarıyla birlikte yapılmış duvar uzunluğu 8.851,8 kilometredir. Bugün ayakta duran kısım Ming Hanedanı devrinden kalan 2.500 kilometrelik duvar bölümüdür. Buna ek olarak 1987 yılında ise Çin Seddi kültürel ve tarihi önemi nedeniyle UNESCO tarafından tescillenmiştir.

## Yapılış amacı
Çin'in Savaşan Beylikler Dönemi'nde (MÖ 403-MÖ 221), Çin Seddi'nin temeli yirmiden fazla ayrı ayrı krallık tarafından atılmıştı. Chu, Qi, Yan, Wei, Han, Zhao ve Qin krallıkları; birbirlerinden korunmak için sınırlarında ilk setleri inşa ettiler. Qin, Zhao, Yan krallıkları ise XiongNu, DongHu, LinHu ve Hiung-nuların saldırılarını durdurmak ve ülkenin kuzey sınırlarını koruma amacıyla da inşa ettiler. Çin'in ilk imparatoru Qin Shi Huang, burayı boydan boya aşılmaz bir savunma duvarıyla kapatmaya karar verdi.

Bu devasa inşaata girişmekteki amacı konusunda tarihçiler farklı görüşler öne sürmüşlerdir. Bunlardan bazıları:
* Ülkenin sınırlarını başta Hiung-nu (Büyük Hun İmparatorluğu) olmak üzere kuzeyden Çin'e karşı "Moğol" ve "Türk" boylarının saldırısına karşı savunmak.
* Uzun savaşlar sonunda yıktığı beyliklerin esir düşen yöneticilerini sürgün ve ağır işe sürerek cezalandırmak.
* Ülkeden kaçışları önlemek.
* Ülkenin tek yönetim altında birleştiğini içeriye ve dışarıya göstermek.

Qin Shi Huang, MÖ 221 yılında daha önceki krallıkların yaptırdığı duvarları birleştirerek uzattı. MÖ 3. yüzyıldan MS 17. yüzyıla kadar Çinliler seddi uzatmaya devam etmişlerdir. Seddi onaran ve savunma amaçlı kullanan son hanedan Ming Hanedanı (1368-1644) olmuştur.

Seddin kalınlık ve yüksekliği yer yer değişir. Sanılanın aksine Çin Seddi'nin tamamı tuğlalardan oluşmaz. Bazı yerleri çok zayıf, kuvvetsiz maddelerden yapılmıştır ve bu duvarlar çok kısadır. Bu zayıf duvarların amacı devleti saldırılardan korumak değil, düşmanı yavaşlatmaktır. Genellikle duvarın yüksekliği 4-6 metre, taban kalınlığı 7 metre ve üst kalınlığı ise 6 metre civarındadır. Kalın olan yerlerin üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir. Kalın duvarlar boyunca siperlik ve okçu delikleri vardır. 200 metrede bir gözetleme kulesi veya kale ve 9 kilometrede bir fener kulesi bulunur. Duvar üzerinde yer yer saray ve tapınaklara da rastlanır. Bazı yerlerde setler, kademeli savunmaya olanak verecek şekilde birkaç sıra halinde yapılmıştır.

Bu tarihî yapı, 7 Temmuz 2007 tarihinde Dünyanın Yeni Yedi Harikası'ndan biri olarak seçilecektir.

## Ayrıca bakınız

## Kaynakça
Gauss

**Gauss** kelimesinin birden fazla anlamı vardır:

* Carl Friedrich Gauss, Alman matematikçi ve bilim insanı.
* Gauss, manyetik alan birimi.
Freiburg im Breisgau

Almanya'nın Güney Batısı'nda bulunan **Freiburg im Breisgau** (Türkçesi **Breisgau'daki Freiburg**) Baden-Württemberg eyaletinin dördüncü büyük şehridir. Freiburg bir ilin (Alm. *Regierungsbezirk*) merkezidir, kendi başına bir ilçedir ve aynı zamanda Breisgau-Hochschwarzwald ilçesinin  merkezidir. Almancada "frei", yani *serbest* kelimesi ile "Burg" (kurulabilirlik, işlenebilirlik) kelimelerinin karşılığı olan "Freiburg im Breisgau" adını alır.

Kara Orman'ın Batı yakasından Ren ovasına uzanan Freiburg, ılıman iklimi ile ünlüdür ve Almanya'nın en sıcak bölgesidir. "Üç ülke üçgeninde" (*Dreiländereck*) olan şehir İsviçre'nin sınırından 60&nbsp;km ve Fransa'nın 25&nbsp;km uzağındadır. Komünleri ise Givisiez, Granges-Paccot, Villars-sur-Glâne, Marly, Corminbœuf, Belfaux, Avry, Matran, Guin (Alm. *Düdingen*) ve Tavel (Alm. *Tafers*)'dir. Nüfusun yaklaşık %85'inin Fransızca konuştuğu bu kentte büyük çoğunluk Katoliktir.
## Tarih
1091 Zähringerler bir kaleyi kurdular. Bu kaleden gelişen belde 1120 yılında şehir hakkı verildi. Ondan sonra çeşitli sülalelere ait olan Freiburg, 1386 yılında Habsburgluların (Avusturya) eline geçti. Orta Çağ'da şehrin zenginliği Kara Orman'daki gümüş madenlerinden kaynakladı. 1457 yılında üniversitesi kuruldu.

Otuz Yıl Savaşı'nda büyük zarar gören Freiburg (1648), Avusturya'nın Batı ilinin ("Vorderösterreich") başkenti oldu. Ama 1713'e kadar birkaç kere Fransa tarafından ele geçirildi. 1805'te Freiburg, Baden grandükalığa tarafından ilhak edildi. 1827'de bir başepiskoposun tahtı olan kent, bu devletin Katoliklerin merkezi haline geldi.

1940'ta Freiburg'da kalmış olan Yahudiler, Güney Fransa'daki Gurs kampına ve sonra Doğu Avrupa'daki imha kamplarına nefyedilip katledildiler. 27 Kasım 1944'te Royal Air Force şehri bombalamasıyla 2700 kişi öldü.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra Freiburg, Fransız işgal bölgesine aitti ve Baden eyaletinin başkentiydi. 1952'de eski Baden ve Württemberg eyaletlerinin birleşmesiyle Freiburg eyalet başkenti statüsünü kaybetti. Önce daha muhafazakâr bir şehir sayılan Freiburg, 1968 yılından sonra ekolojik ve Yeni Sol hareketlerin merkezi haline dönerek Yeşiller Partisi'nin Almanya'da en yüksek oy oranlarını elde ettiği bir şehir oldu. Dieter Salomon, Yeşiller Partisi'nin ilk büyükşehir belediye başkanı olarak Freiburg'da seçildi.

## Kültür ve eğitim
1457 yılında kurulan Freiburg Albert-Ludwigs Üniversitesi, Almanya'nın en eski üniversitelerinden biridir. %17'si Dünya'nın farklı ülkelerinden gelen yaklaşık 20.000 öğrenci, çok farklı yönleri olan Freiburg Üniversitesi'nde eğitim görmektedir.

## Kaynakça
Evrim (anlam ayrımı)

**Evrim**, zaman içinde birdenbire olmayan kesintisiz, niteliksel ve niceliksel değişim sürecidir. Evrim sözcüğü çoğunlukla Charles Darwin'in evrim kuramını belirtmek için kullanılır. Biyolojik anlamının yanı sıra, gezegenlerin ya da bilimin vs. gelişimini tanımlamak için de kullanılır.

* Evrim
** İnsanın evrimi
* Dünyanın evrimi

## Medya
* ''Evrim'' (film, 2001)
* ''Evrim'' (film, 2014)

## Ayrıca bakınız
*Gökada oluşumu ve evrimi
*Kimyasal evrim
*Teistik evrim
*Spiritüel evrim
*Yıldız evrimi
Epik şiir

**Epik şiir**; kahramanlık, yurt sevgisi gibi liriklik bildiren şiirdir. Epik şiirler oluşum tarihlerine göre "doğal epik" ve "yapay epik" olarak ikiye ayrılır. Aynı anlamda hamasi şiir, kahramanlık şiiri, destansı şiir adında da kullanılır.

## Doğal epik
Çok eski tarihlerde oluşmuştur ve her anlatandan bir şeyler eklenerek büyümüştür. Bir halkın hayatını etkileyip, derin izler bırakan tarihi olayları, kahramanlık yönü ile işleyen manzum hikâyelerdir.

Türk destanları, Yunanlar'ın İlyada Destanı, Finler'in Kalevala Destanı, Hinduların Mahabharata Destanı doğal epiğe birer örnektir.

## Yapay epik
Yakın çağdaki milletlerin hayatlarına ait tarih ya da toplum olaylarını anlatan şiirlerdir. Olay da yazan da bellidir ve yaratıldığı anda yazıya geçirilmiştir.

İtalyan Tasso'nun Kurtarılmış Kudüs'ü, Firdevsî'nin Şehnâmesi, John Milton'un Kayıp Cennet'i yapay epiğe birer örnektir. Yakın dönem Türk şairlerinden Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın Üç Şehitler Destanı ve benzeri eserler de yapay epik şiirlere örnek gösterilebilir.

## Kaynakça
MEncoder

**MEncoder** GNU Genel Kamu Lisansı altında dağıtılan komut satırında çalışan görüntü kodlama aracıdır. MPlayer'ın kardeşidir ve MPlayer'ın açabildiği bütün biçimleri çeşitli çıkış biçimlerine çevirebilir. Çeşitli görüntüyü ve sesi istendiği gibi kodlayabilmek için görüntü ve ses süzgeçleri içerir. Parazit silme, karışma önleyici, kanal amblemini kaldırma ve bunun gibi birçok efekt mümkün.

## Dış bağlantılar
* MEncoder ve MPlayer'ın Resmi Sitesi
Ljubljana

**Ljubljana** veya **Lübliyana** (; Almanca:*Laibach*), Slovenya'nın başkenti ve en büyük şehri olan Ljubljana, Kuzey Adriyatik Denizi ile Tuna bölgesi arasındaki ticaret yolu üzerinde yer almaktadır ve ülkenin en büyük bataklığının kuzeyindedir; tarih öncesi çağlardan beri yerleşim yeri olmuştur. Ülkenin kültürel, eğitimsel, ekonomik, siyasi ve idari merkezi olup Ljubljana Şehir Belediyesi'nin merkezidir.

Antik Çağ'da, bölgede Emona adında bir Roma şehri bulunmaktaydı. Şehirden ilk olarak 12. yüzyılın ilk yarısında bahsedilmiştir. Habsburg monarşisinin Slovenlerin yaşadığı bölgelerinden biri olan Carniola'nın tarihi başkentiydi. Orta Çağ'dan 1918'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılmasına kadar Habsburg yönetimi altındaydı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Ljubljana, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin bir parçası olan Slovenya Sosyalist Cumhuriyeti'nin başkenti oldu. Şehir, Slovenya'nın 1991'de bağımsızlığını kazanmasına ve Ljubljana'nın yeni kurulan devletin başkenti olmasına kadar bu statüsünü korudu.
## Kelime kökeni ve sembol
Şehrin isminin kökeninin ne olduğu net değildir. Bazı tarihçiler ismini, "Laburus" denilen antik Slav şehrinden aldığına inanırlar. Diğerleri ise kelimenin kasabadaki bir selden sonra Latince "Aluvina"dan geldiğini düşünür. Sonuç olarak bazıları kökeninin Slav sözcüğü olan Luba (sevilen) olduğunu var saymaktadırlar. Şehrin Almanca ismi *Laibach*'tır. Bilinen Yunan efsanesine göre, kahraman Jason (Latince "Yason" olarak telaffuz edilir) ve Argonotlar Colchis'teki altın postu bulduktan sonra, Ege Denizi'ne dönmek yerine Tuna Nehri'nde yol alarak kuzey yönüne varmışlardır. Giderek, Tuna'nın bir kolu olan Sava'nın etrafından Lublianitsa ırmağının kaynağına varmışlardır. Gemilerini batıdaki evlerine dönmek için Adriyatik Denizi'ne taşımış, karaya çıkmışlardır. Argonotlar, günümüz şehirleri Vrhnika ve Ljubljana arasında, bataklıkla çevrili bir göl bulmuşlardır. Burası Jason'un bir canavarı devirdiği yerdir. Bu canavar, şehrin arması ve bayrağı üzerinde bulunan ejderhadır. Çok kanatlı ejderhalar Ejderha Köprüsü'nü süsler. 1900 ve 1901 yılları arasında yapılan bu köprü, Zaninoviç'in çalışmasıdır. Ejderha, ayrıca yüzyıllar boyunca Slovenya'nın ruhani merkezi olan yakın Avusturya kenti Klagenfurtun'un sembolüdür.

## Kardeş kentler

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

*  
*  
*
İslamabad

**İslamabad** (; *Islām ābād*), Pakistan'ın başkentidir. 1,1 milyondan fazla nüfusuyla ülkenin onuncu en kalabalık şehridir ve İslamabad Başkent Bölgesi'nin bir parçası olarak Pakistan hükûmeti tarafından federal olarak yönetilmektedir. 1960'larda planlı bir şehir olarak inşa edilen ve 1967'de kurulan İslamabad, Karaçi'nin yerini alarak Pakistan'ın ulusal başkenti olmuştur. İslamabad, Ravalpindi şehrinin kuzeyinde yer alır ve onunla birlikte 5,7 milyondan fazla nüfusa sahip bir metropol alanı oluşturur.

Yunan mimar Constantinos Apostolou Doxiadis, İslamabad'ın sekiz bölgeye ayırdığı ana planını geliştirmiştir; şehir, idari, diplomatik bölge, yerleşim alanları, eğitim ve sanayi sektörleri, ticari alanlar ile Başkent Geliştirme Otoritesi'nin desteğiyle İslamabad Büyükşehir Belediyesi tarafından yönetilen kırsal ve yeşil alanlardan oluşmaktadır. İslamabad, Margalla Tepeleri Milli Parkı ve Şakarparian da dahil olmak üzere parkları ve ormanlarıyla ünlüdür. Ülkenin amiral gemisi Faysal Camii de dahil olmak üzere birçok önemli simge yapıya ev sahipliği yapmaktadır. Diğer önemli simge yapılar arasında Pakistan Anıtı ve Demokrasi Meydanı bulunmaktadır.

Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından Gamma+ olarak derecelendirilen İslamabad, Pakistan'da yaşam maliyetinin en yüksek olduğu şehirlerden biridir. Şehrin nüfusu orta ve üst orta sınıf vatandaşlardan oluşmaktadır. İslamabad, Bahria Üniversitesi, Quaid-e-Azam Üniversitesi, PIEAS, COMSATS Üniversitesi ve NUST dahil olmak üzere yirmiyi aşkın üniversiteye ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Pakistan'ın en güvenli şehirlerinden biri olarak derecelendirilmekte ve yaklaşık 2.000 aktif CCTV kamerasıyla geniş bir RFID özellikli gözetim sistemine sahiptir.
## Nüfus

## Kardeş şehirler

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* 
*
Orson Welles

**George Orson Welles** (6 Mayıs 1915, Kenosha - 10 Ekim 1985, Los Angeles), Amerikalı oyuncu, yönetmen, yazar ve yapımcı.

George Orson Welles, 6 Mayıs 1915 yılında ABD'nin Wisconsin eyaletinde doğdu. Welles; tiyatro, televizyon ve radyo alanlarında yarattığı eserlerle 20. yüzyıla damgasını vuran bir sanatçıdır.

## Çocukluk ve gençlik yılları (1915-1934)
Welles 2 yaşındayken yetişkin bir insan gibi konuşabiliyor, 3 yaşındayken her şeyi okuyabiliyor, 5 yaşındayken Shakespeare'in oyunlarını ezbere biliyor, vasisi tarafından kendisine hediye edilen kukla takımıyla Kral Lear'ı tek başına oynuyordu. 9 yaşındayken babasıyla çıktığı gezide dünyanın dörtte üçünü dolaşmış olan Welles, bu arada resim yapmayı öğreniyor, ünlü büyücü Houdini'den illüzyon dersi alıyordu. 10 yaşındayken Wisconsin gazetelerinden birinde kendisinden "Karikatürcü, oyuncu, şair ve sadece 10 yaşında" diye bahsediliyordu. 18 yaşındayken, okuduğu kolejdeki öğretmeni olan Roger Hill'le birlikte Shakespeare'in yazılmış bütün oyunlarını bir araya getiriyor ve Welles'in resimleriyle süslü olan "Herkes için Shakespeare" adındaki bu baskı özellikle Amerikan kolejlerinde büyük ilgi uyandırarak 90.000 satıyordu. Annesi o sadece 9 yaşındayken, babası ise 15 yaşındayken öldü.

## Tiyatro ve radyo (1936-1940)
Bir süre resim üzerine çalıştıktan sonra oyunculuk yapmaya başladı. Bu yıllarda evlendi. Bir süre radyoda da çalıştı. Sonra, 1938 yılındaki ünlü "Dünyalar Savaşı"nın radyo tiyatrosunda Amerikalıları dünyayı Marslıların istila ettiğine inandıracak yetenekte bir sunum yaptı. 1941'deki ilk filmi "Yurttaş Kane" ileride çok büyük ün yapacak olmasına rağmen, o sıralar Welles'e yüklüce bir para kaybettirdi. Daha bu ilk filmiyle, Welles o zamana kadarki sinema gelişimine yepyeni bir yön vermiş ve yenilikler getirmiştir. Özellikle, sinemanın anlatım potansiyelini ve yollarını farklı bir kompozisyonda kullandığı için bu film önemliydi. Bu nedenlerden ki, "Yurttaş Kane" filmi birçokları tarafından "bugüne kadar yapılmış en iyi film" payesini almıştır. Ayrıca, bu ilk filminde oyuncu olarak da bulunmuş ve performansıyla da beğeni toplamıştır. Yine de, Orson Welles, Hollywood'da tutulmadığı için Avrupa'ya gitmiştir. Her ne kadar sonraki filmleri de Amerika söz konusu olduğunda pek başarılı olamamış olsa da, en azından ticari açıdan, özellikle Avrupa'da çok tutulmuş ve birçok ödül almıştır. 10 Ekim 1985'te Los Angeles'ta meslektaşı Yul Brynner ile aynı günde öldü. Mezarı ise İspanya'nın Endülüs Özerk Bölgesi'nde bulunan küçük bir yerleşim birimi olan Ronda'dadır. Sözleri; *"Ben gençliğin ne demek olduğunu bilirim, ama sen yaşlılığın ne demek olduğunu bilemezsin"* şeklinde olan *I Know What It Is To Be Young* adlı şarkısıyla  klasikler arasına yerleşmiştir.

## Filmleri
### Yönetmen olarak

### Oyuncu olarak

## Kaynakça
* Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 497. ISBN 975-6511-25-7

## Dış bağlantılar
* 
* Orson Welles'in sesinden I Know what it is to be young
Arktika

**Arktika**, Kuzey Kutup Dairesi’nin üstünde kalan bölge olarak tanımlanır.

Bir adını da Antik Yunancada “ayı” anlamına gelen arktos sözcüğünden alan Kuzey Kutup Bölgesi, toplam 27 milyon km²'lik bir alana yayılır. Bunun 9 milyon km²'si kara, geri kalanı denizdir. Burada en sıcak ayda bile deniz suyu sıcaklığı +10&nbsp;°C'nin üstüne çıkmaz. Arktik kara ve deniz iklimlerinin egemen olduğu bölgede yağış azdır, yılda 100&nbsp;mm ile 500&nbsp;mm arasında değişir. Kuru rüzgarlar ve sis, düşük sıcaklık (Grönland'da şubat ortalaması -40&nbsp;°C), sıcaklığın mevsimlere göre büyük değişkenlik göstermesi (+15&nbsp;°C ile -40&nbsp;°C) bu bölgenin iklim özellikleri arasındadır. 23 Eylül ile 21 Mart arasında Güneş'in hiç doğmadığı kış kutup gecesi, yılın geri kalan bölümünde ise, hiç batmadığı kutup gündüzü yaşanır.

Sıcaklığın çok düşük olmasına karşın, kutup bölgelerinin de en az tropik bölgeler kadar güneş enerjisi aldığı unutulmamalıdır. Kara bitkileri buna, çok hızlı ve karmaşık bir büyüme biçimi benimseyerek uyum sağlamıştır. Denizlerde ise yüksek oksijen ve zengin besin maddesi nedeniyle, bir de 0 derece dolayındaki deniz suyu sıcaklığı fazla değişmediği için plankton ve balık çok boldur.

Yaşamın denizlerdeki bu zenginliğine karşın, az sayıdaki buzsuz kıyı bölgesinde oldukça sınırlı olduğu gözlenir. Bitki örtüsü tundralara özgü yosunlardan, likenlerden, ardıç ağaçlarından ve cüce akkayınlardan oluşur. Temmuz sıcaklığı 6&nbsp;°C'nin altına düşerse bunlar da yerlerini buz çölüne bırakırlar. Zemin 600 m derinliğe kadar donmuş durumdadır ve yazın ancak yüzeyden 10–200 m arasında bir derinliğe kadar çözülür. Donmuş zeminin altında bulunan çamur katmanı aşağı doğru akar ve her türlü inşaat çalışmasını çok zorlaştırır.

## Kaynakça
İpek

**İpek**, ipekböceğinin ürettiği yumuşak, parlak bir liftir. İpekböceği bir tırtıldır ve bu lifi kendine koza örmek için üretir. İnsanlar bu liften iplik yapar ve kumaş dokurlar.

İpek çok sağlamdır. Boyanınca da çok gösterişli olur. Bazen ipeğe başka lifler karıştırılarak döşemelik ve perdelik kumaşlar yapılır. İpek dokumacılığı bundan 4.600 yıl önce Çin'de başladı. 16. yüzyıl ile 20. yüzyıl arasında İtalya ve Fransa'da büyük gelişme gösterdi. İpek en çok dut ipekböceğinden elde edilir. Bu böceğin dişisi 200-500 yumurta bıraktıktan sonra ölür. Yumurtalardan çıkan minik tırtıllar dut yaprağıyla beslenir. Hızla büyüyerek 20-30 günde 7-8 santimetreyi bulur. Büyümesi tamamlanınca yemeyi bırakır ve incecik ipek liften çevresine bir koza örer. İnsanlar ipek elde etmek için üretme çiftliklerinde ipek böcekçiliği yaparlar. Yırtılarak zarar görmesine mani olmak için ipekböceğinin içinden çıkabileceği kadar gelişmesini beklemeden kozalar kaynatılır. Ardından ipek elle ya da makinelerle çözülerek çile haline getirilir. Bir kozadan 450 ile 900 metre arasında kesiksiz iplik çıkabilir. Bu iplikler tezgâhlarda dokunarak kumaş yapılır.

İpek güzel görünüşlü, yumuşak, parlak ve dayanıklı olup, kolaylıkla ve iyi boya tuttuğu için daha da güzelleştirilebilen hayvansal kaynaklı bir liftir. İpek liflerin kraliçesi olarak bilinir. 4000 yılı aşkın bir süreden beri, insanların ekonomik hayatında önemli bir rol oynamakta olan ipek, yıllar boyu Çin, Hindistan, Taşkent, Bağdat, Şam ve İstanbul'dan geçen ipek yolunu takiben Avrupa'ya taşınmıştır. Bu zaman zarfında ipek altından daha değerli bir ürün olarak alıcı bulmuştur. Türkiye coğrafi yeri ve iklimi bakımından ipekböceği ve dut ağacı yetiştirilmesine uygun ülkelerden biridir. Trakya, Marmara, Ege, Akdeniz, bölgelerinde bulunan bazı iller ile özellikle Amasya, Diyarbakır, Hatay yöreleri ipekböcekçiliğinin yayılmış olduğu alanlardır.

Aynı zamanda İpek bir tür patlayıcı olan Pikrik Asit yapımında da kullanılır.

## Hayvan Refahı

Kozalardan ipeğin elde edilme işlemi larvaları kaynatarak öldürmeyi gerektirdiğinden, ipekçilik, hayvan refahı ve hakları aktivistleri tarafından eleştirilmiştir. Bir kilogram ipek üretimi için yaklaşık altı bin kurtçuk öldürülmek zorundadır.

## Ayrıca Bakınız
* İpek Böceği

## Kaynakça
Berat Kandili

**Berat Kandili** (Arapça: ليلة منتصف شعبان, *Şaban'ın yarısı*), İslam dininde kutsal kabul edilen gecelerden biridir. Şaban ayının 14. gününü 15. gününe bağlayan gecesi, Berat gecesidir. 16. yüzyılda, Osmanlı İmparatorluğu'nda II. Selim'den itibaren minarelerde kandil yakılmasıyla *kandil* adını almıştır.

Berat *(Berâet)*, Arapçada  anlamına gelir. İslam inancına göre bu gecenin bereketli ve feyizli bir gece olması sebebiyle **Mübarek Gece**, günahların affı ve kulların temize çıkarılması sebebiyle **Berat Gecesi** ve kulların ihsana kavuşmaları nedeniyle de **Rahmet Gecesi** gibi adlar da verilmiştir.

Bir kısım Müslümanlar, bu geceyi ibadetle geçirmenin pek çok sevabı ve feyzi olduğuna inanır. Bu konuda İslam Peygamberi Muhammed'in bir hadisi vardır:

Ayrıca Berat gecesi, Kur'an'ın Levh-i Mahfûz'dan Dünya semasına toptan indirildiği gecedir. Buna "inzâl" denir. Kadir Gecesi'nde ise Peygamber'e ilk kez ve parça parça indirilmeye başlanmıştır. Buna da "tenzîl" denir.
## Şii Açısından 15 Şaban
Şii imamların rivayet ve hadislerinde, Şaban ayının ortasındaki gece, diriliş, uyanıklık, dua ve ibadet için en faziletli gecelerden biridir. Şiilere göre Şaban ayının 15'i, on ikinci Şii İmamı Hazreti Mehdi'nin doğum günüdür. Bazı rivayetlerde Şaban ayının ortasındaki gece, Kadir Gecesi'nden sonraki en hayırlı gece olarak kabul edilir. Bazı Şiiler, bu gecede nöbet tutarak dini ibadetlerini yerine getiriyor.

## Ayrıca bakınız

* Miraç Kandili
* Kadir Gecesi
* Ramazan

## Kaynakça
Celsius (anlam ayrımı)

**[[Celsius]] veya **santigrat**, bir sıcaklık ölçme birimidir.
**Celcius*' ayrıca şu anlamlara geliyor olabilir;

* [[Celsius (krater)]], Ay yüzeyinde bulunan bir krater.
* Celcius, [[Final Fantasy X-2]] oyununda kurgusal bir zeplin.

== Soyadı olarak taşıyanlar ==
* [[Anders Celsius]], Celsius sıcaklık ölçeği (1701-1744), İsveçli bilim insanı, astronom ve mucit.
* [[Magnus Celsius]] (1621-1679), İsveçli astronom ve matematikçi, Anders Celsius'un dedesi.
* [[Olof Celsius]] (1670-1756), İsveçli botanikçi, filolog ve papaz, Anders Celsius'un amcası.

== Müzik ==
* *Celcius (albüm), Amerikalı rapçi Tech N9ne'ın 2002 yılı albümü.
Anders Celsius

**Anders Celsius** (27 Kasım 1701, Uppsala - 25 Nisan 1744, Uppsala), İsveçli fizikçi, astronom ve matematikçidir.

Babası astronomi profesörüydü. Astronomi, matematik ve deneysel fizik okuyan Celsius, bir süre Uppsala Üniversitesi'nde matematik profesörü olarak öğretim üyeliği yaptıktan sonra 1730'da Astronomi profesörlüğüne getirildi. 1733'te kendisinin ve başkalarının kutup ışıklarına (*aurora borealis*) ilişkin, yapmış oldukları 316 gözlemin sonuçlarını derleyerek yayımladı.

1736'da dünyanın kutuplardan daha basık olduğunu ileri süren Newton'un savını kanıtlamak amacıyla saha araştırması yapan Maupertuis'un ekibiyle İsveç'in kuzeyindeki Tornia'ya gitti. Meridyen ölçümündeki katkılarıyla bu ekibin Newton'ın savını doğrulamasına yardımcı oldu. 1740'ta Uppsala Gözlemevi'ni kurarak, Jüpiter'in uydularının ışık şiddetindeki değişimi ve fotometrik yöntemlerle yıldızları inceledi.

Celsius bugün astronomi alanındaki çalışmalarında çok, 1742'de önerdiği sıcaklık ölçüm sistemi ile tanınır. Termometrelerde yüzlük derecelendirme daha önce kullanılmışsa da, bu skala da bugün kullanılan sistemde iki sabit derecenin bulunması Celsius'un önerisinden kaynaklanmaktadır. Celsius bu amaçla buzun erime ve suyun kaynama derecelerini sabit noktalar olarak alıp aradaki farkı yüz eşit dereceye bölerek bugün kullanılan termometre sistemini oluşturmuştu. Ne var ki suyun kaynama noktasını 0&nbsp;°C, donma noktasını ise 100&nbsp;°C olarak kabul etmişti. Bu derecelendirme sekiz yıl sonra Celsius'un öğrencisi Carl von Linné tarafından tersine çevrilerek bugün 
kullanılan durumuna getirildi. Santigrat (*centigrade*) adıyla da bilinen Celsius derecelendirme sistemi, Fahrenhayt ve Kelvin'le birlikte bugün yaygın olarak kullanılan üç sıcaklık ölçüm sisteminden biridir. Ay'daki bir kratere de Celcius adı verilmiştir.
Isı

**Isı**, belirli sıcaklıktaki bir sistemin sınırlarından, daha düşük sıcaklıktaki bir sisteme, sıcaklık farkı nedeniyle geçen enerjidir. Isı, parçacıkların 40.000-400.000 hz./s titreşmesi ile oluşur. Isı da iş gibi bir enerji akışı biçimidir. Isı sistem sınırlarında ve geçiş durumunda iken belirlenebilir. Isı sistemin bir durum fonksiyonu değildir.

Kinetik kurama göre ısı, moleküllerin ve fotonların devinimleri ve etkileşimleri sonucu ortaya çıkar.

Isı, bir enerji olduğu için skalerdir ve birimi joule'dür (J). Kalorimetre ile doğrudan ölçülebilir ya da termodinamik yasalarıyla matematiksel olarak hesaplanabilir.

Isı, termodinamiğin ve istatistiksel mekaniğin temel kavramıdır. Kimya, mühendislik ve diğer alanlar için de önemlidir.

## Gösterim ve birimler
Isının, SI birim sistemindeki birimi joule'dür. Bununla birlikte çeşitli mühendislik alanlarında BTU ve kalori de sık sık kullanılmaktadır.

Isı, matematiksel denklemlerde Q harfi ile gösterilir. Isı aktarım hızı, yani birim zamanda akan ısı \dot{Q} ile gösterilir. Isı akısı birim yüzeydeki ısı aktarım hızı olarak tanımlanır.

## Isı ve sıcaklık arasındaki farklar
* Sıcaklık, bir cismin sıcaklığının ya da soğukluğunun ve sistemin ortalama moleküler kinetik enerjisinin bir ölçüsüdür. 
* Gazlar için kinetik enerji, mutlak sıcaklık dereceleriyle orantılıdır.
* Yani ısı bir enerji, sıcaklık ise bir ölçüdür.
*Isı'nın birimi joule'dir (J) ile gösterilir. Sıcaklığın birimi Celsius (°C) ile gösterilir.
İlkel fonksiyon

Türevi *f(x)* veya diferansiyeli *f(x)dx* olan bir F(x) fonksiyonuna, *ilkel fonksiyon* veya *f(x)dx*`in integrali denir.
Fahrenheit

**Fahrenheit** şu anlamlara gelebilir:

* Daniel Gabriel Fahrenheit, Alman fizikçi
* Fahrenhayt, sıcaklık birimi
* Fahrenheit, müzik grubu
* Fahrenheit, PlayStation 2, Xbox ve PC için çıkan multiplatform action adventure video oyunu
* Fahrenheit 451, Ray Bradbury tarafından yazılan bir kitap
* Fahrenheit 451, François Truffaut tarafından çekilen 1966 yapımı film. Türkiye'de **Değişen Dünyanın İnsanları** adıyla gösterime girmişti.
* Fahrenheit 9/11, Michael Moore tarafından çekilen 2004 yapımı film
Müzler

**İlham perileri**, **Musalar** veya **Müzler** (, ), Yunan mitolojisinde kardeş tanrıçalardır. Geleneksel olarak dokuz tanedirler. Başlangıçta muhtemelen sadece "şiir" tanrıçasıyken zamanla bilim ve diğer sanatlarla da ilişkilendirilmişlerdir. Hiçbir Müz plastik sanatlarla (heykel, resim) ilişkili kılınmamıştır. Bu, belki de inanıldıkları toplumlarda el ile çalışmanın değersiz sayılmasındandır.

Bu sözcük ise etimolojik olarak, akıl, düşünce, yaratıcılık yeteneği gibi anlamlara gelen "*men*" kökünden gelmektedir. Latince *musa*. Hesiodos`un *Theogony*`sine göre, Müzler tanrıların kralı Zeus ile bellek tanrıçası Mnemosyne'in kızlarıdır. Bu yüzden Müzlere "Bellek'in Kızları" veya "Ahenk'in Kızları" da denir.

Efsaneye göre Zeus, Mnemosyne ile tam dokuz gece geçirmiştir ve her gece için bir müz doğmuştur. Müzler sırasıyla

* **[[Euterpe]]**, flüt (müzik)
* **[[Erato]]**, korolu lirik aşk şiirleri
* **[[Kalliope]]**, epik şiir
* **[[Kleio]]**, tarih
* **[[Melpomene]]**, tragedya
* **[[Polymnia]]**, kutsal şiirler
* **[[Terpsikhore]]**, dans
* **[[Thalia]]**, komedi
* **[[Urania]]**, astronomi

Müzlerin adları hemen hemen her şiirde geçer, fakat kendilerine ait bir destanları yoktur. Genellikle Apollon önderliğindeki bir koroda tanrıların bütün şenliklerinde şarkı söyler, dans ederler.

## Ayrıca bakınız
* Homeros'un tanrılaştırılması

## Kaynakça

## Dış kaynaklar

* Erhat, Azra (2004), *Mitoloji Sözlüğü* İstanbul:Remzi Kitabevi (Büyük Fikir Kitapları Dizisi) ISBN 9789751403919
Musalar

**Musalar** şu anlamlara gelebilir:

## Coğrafya
* Musalar, Feke, Adana ili Feke ilçesine bağlı mahalle
* Musalar, Akhisar, Manisa ili Akhisar ilçesine bağlı mahalle
* Musalar, Odunpazarı, Eskişehir ili Odunpazarı ilçesine bağlı mahalle
Daniel Gabriel Fahrenheit

**Daniel Gabriel Fahrenheit** ya da **Gabriel Daniel Fahrenheit** (24 Mayıs 1686 Danzig - 16 Eylül 1736 Lahey), Alman fizikçi.

Hollanda ve İngiltere gezilerinde deneysel fizik ve meteoroloji alanlarında kullanılan kimi araçların yapımını öğrendi. 1710'da yaptığı termometre başlangıç noktası olarak soğuk bir karışımın sıcaklığını bitiş noktası olarak da ağız boşluğunun sıcaklığını ilke saydı. Daha sonra bu termometreyle ölçtüğü suyun donma sıcaklığını 32, kaynama sıcaklığını da 212 derece olarak saptayarak kısaca **°F** simgesiyle gösterilen Fahrenheit derecesi ölçeğini ortaya koydu. 1720 termometresini daha da geliştirerek ispirto yerine ilk kez cıvayı kullandı. İngiltere'de, Royal Society üyeliğine seçildi. Maddenin kaynama noktasının hava basıncıyla değiştiğini gösterdi. 1721'de suyun aşırı soğuma özelliğini 1724'te de içine tuz karıştırılan suyun donma ve kaynama sıcaklıklarının değiştiğini ortaya koydu. Günümüzde ABD'de, bazı eski İngiliz sömürgelerinde, bazı İngiliz denizi aşırı topraklarında, bazı eski ABD sömürgelerinde ve bazı ABD denizi aşırı topraklarında, sıcaklık ölçü birimi olarak kullanılmakta olan Fahrenheit derecesi ile Celsius derecesi arasında 
:TFahrenheit = 1,8 · TCelsius + 32
şeklinde bir bağıntı vardır.