Hanau Muharebesi

**Hanau Muharebesi**, 30-31 Ekim 1813 tarihleri arasında, Altıncı Koalisyon Savaşı sırasında Karl Philipp von Wrede'nin Avusturya-Bavyera ordusu ile Napolyon'un geri çekilen Grande Armée arasında gerçekleşti.

Napolyon'un Ekim ayının başlarında Leipzig Muharebesi'ndeki yenilgisinin ardından, Napolyon Almanya'dan Fransa'ya çekilmeye başladı. Wrede, 30 Ekim'de Napolyon'un Hanau'daki geri çekilme hattını engellemeye çalıştı. Napolyon takviye kuvvetlerle Hanau'ya geldi ve ikmal hatlarını engellemeye çalışan Wrede'nin güçlerini yendi. 31 Ekim'de Hanau, Fransız kontrolündeydi.

Hanau Muharebesi küçük bir savaştı, ancak Napolyon'un ordusunu toparlanmak ve Fransa'nın işgaline hazırlanmak için Fransız topraklarına çekilmesine izin veren önemli bir taktik zaferdi.

## Arka planı

Napolyon Savaşlarının en büyük ve en kanlı karşılaşması olan Leipzig Muharebesi, 16 Ekim 1813'te başladı, üç gün sürdü ve Altıncı Koalisyon için kesin bir zaferle sona erdi. Napolyon, Almanya'yı koalisyona terk etmek zorunda kaldı ve aceleyle batıya doğru çekildi. Stratejisi, mevcut tüm kuvvetlerinin iletişim hatlarının daha kısa olacağı ve arka taraftan tehdit edilme olasılığının daha düşük olacağı Ren kıyılarında Grande Armée'yi yeniden toparlamaktı. İmparatorun endişesi, zaten hırpalanmış ordusunun yeniden üstün güçlere karşı savaşmak zorunda kalabileceğiydi, bu yüzden geri çekilmenin büyük bir hızla gerçekleştirilmesi emrini verdi. Koalisyon, Leipzig Muharebesi'ni takip eden günlerde daha güçlü bir şekilde ilerlemeyi başarmış olsaydı, zaten düzensiz olan Fransız ordusu muhtemelen yok edecekti, ancak koalisyon orduları Leipzig'de o kadar büyük kayıplar vermişlerdi ki, bir saldırı başlatacak konumda değillerdi. Takip edilmeyen Napolyon, lojistik hatta gerçekleşen küçük çaplı saldırıları sınırlı askerî harekâtlarla engelleyerek 23 Ekim'de karargahını Erfurt'a kurmayı başardı ve kuvvetlerini yeniden düzenlemeye başladı. 26 Ekim'de çeşitli birliklere emirler göndererek onları Eisenach ve Fulda aracılığıyla Frankfurt'a yönlendirdi. Belirlenen varış noktaları, Ren nehri kıyısındaki Mainz şehriydi.

Zafere rağmen ağır kayba uğrayan Koalisyon, eski bir Fransız müttefiki olan Bavyera'nın Leipzig Muharebesi'nden hemen önce imzalanan Ried Antlaşması'na göre Altıncı Koalisyona katılmayı kabul ettiği haberiyle canlanmaya başladı. Bu, koalisyonun, Karl Philipp von Wrede'nin 45.000-50.000 Avusturya-Bavyera ordusuyla Würzburg'u işgal ederek Napolyon'un arkasına sarkmasına izin verdi. Würzburg'daki küçük Fransız garnizonu direnmeye çalışmadı ve bunun yerine yerel kaleye barikat kurarak düşmanın kasabayı savaş vermeden işgal etmesine izin verdi. Wrede, Würzburg'dan Napolyon'un ana geri çekilme yollarından biri boyunca stratejik Hanau şehrine doğru ilerledi. Wrede'nin ileri muhafızları 28 Ekim'de Hanau'ya ulaştı ve şehri ele geçirerek Napolyon'un Frankfurt yolunu kapattı. Wrede, muhtemelen Fransız kuvvetlerinin ana kısmının Koblenz'e giden daha kuzeydeki bir yol boyunca geri çekildiğine, bu nedenle yalnızca 20.000 kişilik bir kuvvetle karşılaşacağına ve Fransız ordusunun tamamen dağınık olduğuna inanıyordu, bu doğru değildi ve gerçekte çok daha uzakta olan ve Napolyon'un güçleriyle pek yakın temas halinde olmayan ana koalisyon ordusu olan "Bohemya Ordusu" tarafından yakından takip ediliyordu.

## Savaş düzeni

### Koalisyon Ordusu
Hanau Muharebesindeki Avusturya ve Bavyera ordusu, biri Avusturyalı ve biri Bavyeralı olmak üzere iki kolordudan oluşuyordu ve en az 42.000 askerden oluşuyordu: 33.000 piyade, 9.000 süvari ve 94 top. Bavyera Generali Karl Philipp von Wrede'nin genel komutası altındaydılar.

Mareşal-Teğmen Baron Fresnet komutasındaki Avusturya Kolordusu 24.000 askerden oluşuyordu: 18.000 piyade (18 tabur), 6.000 süvari ve 34 topçu. Bu asker üç tümen halinde örgütlenmişlerdi: General Bach komutasındaki 1. tümen, General Trautenberg komutasındaki 2. tümen ve General Spleny komutasındaki 3. tümen (süvari ve yedek topçu). Wrede'nin doğrudan komutası altındaki Bavyera Kolordusu 18.000 askerden oluşuyordu: 15.000 piyade (17 tabur), 3.000 süvari ve 60 topçu. Bu askerler iki tümen, bir süvari yedeği ve bir topçu yedeği olarak örgütlenmişti: 2. tümen General Beckers'ın, 3. tümen General Lamotte'nin, üç tugay süvari rezervi General Bieregg, Ellbracht, Dietz'in ve topçu rezervi General Köln'ün komutası altındaydı.

### Fransız Ordusu
Grande Armée, Fransız Kolordusu'nu önceki gücünün bir kısmında bırakan Leipzig Muharebesinde korkunç kayıplar vermişti. İmparator Napolyon, savaşta Fransız kuvvetlerinin kişisel komutanıydım. Sayıları 40.000 ila 50.000 arasındaydı, ancak Napolyon'un 30.000'den biraz fazla adama güvenebilmesiyle, bunların yalnızca bir kısmı savaşa hazırdı: II, V ve XI Ordu Kolordusu, I ve II Süvari Yedek Kolordusu ve İmparatorluk Koruma. Muhafız birimleri bir yana, Hanau'daki Fransız taburlarının çoğu yalnızca 100 kişilikti ve süvari filoları çok daha küçüktü.

Napolyon, bu askerlerden, Mareşal Claude Victor-Perrin'in İkinci Kolordusu'nun yalnızca bir tümeni (General Jean-Louis Dubreton'ın 15 taburu) ve Mareşal Jacques MacDonald XI. Kolordusu'nun bir başka bölümü (General Henri-François-Marie Charpentier'in 11 taburu); toplamda yaklaşık 7.000-8.000 asker ile savaşmaya kararlıydı. Sébastiani'nin II. Süvari Kolordusu'ndan, yaklaşık 3.000 süvari ve Nansouty'nin İmparatorluk Muhafız süvarilerinden, yaklaşık 4.000 süvaride orduya süvari desteği sağladı. İmparatorluk Muhafızları piyade ve topçularının tamamı, yaklaşık 6.000 asker ve 52 toptu. Böylece Napolyon, Hanau Muharebesinde toplam yaklaşık 20.000 askere (40 tabur) komuta etti.

## Ön hazırlıklar

29 Ekim'de, elindeki gücün düzensiz bir düşman ordusunun geri çekilmesini engelleyecek kadar güçlü olduğunu hesaplayan Wrede, savaşmaya karar verdi. Mevzilerini hazırlamak ve ordusunu nispeten dar ve derin bir düzende konuşlandırmak için bolca zamanı vardı ki bu, niyetinin savunmada kalmak olduğu düşünülürse oldukça mantıklıydı. Wrede'nin solu, Fransızların almak istediği ana geri çekilme yolu olan Frankfurt ve Mainz'e giden yolu kapsıyordu. Kuvvetlerinin büyük bir kısmı Kinzig nehri boyunca, Hanau şehrinin karşı kıyısında konumlanırken, sağında Elbracht ve Trautenberg tümenleri Kinzig'in güney yakasında konumlanmıştı. Beckers'ın Bavyera tümeni sağ kanadın en ucunda yer alıyordu. Avusturya'ya bağlı Sekeller, güçlü iki tabur ve ana birliklerinden ayrılmış çok sayıda avcı erleri, Lamboy ormanında ileri bir konuma yerleştirildi. Süvarilerin çoğu, topçu savaş alanı boyunca oldukça eşit bir şekilde dağılmış halde, merkezde ikinci hatta yerleştirildi.

Bu arada Napolyon, 29/30 Ekim gecesini Gelnhausen yakınlarındaki Isenburg kalesinde geçirdi ve Avusturya-Bavyera hazırlıkları hakkında, ayrıntılı istihbarat aldı. Napolyon böylece ordunun ikmal trenini, Jean-Toussaint Arrighi de Casanova'nın Süvari Kolordusu'nun koruması altında koalisyon güçlerinden uzağa, kuzeye yönlendirdi. Victor'a sol kanadı oluşturmasını ve Kinzig boyunca yürümesini emretti, bu sırada MacDonald'ın birlikleri Guard Lamboi ormanına girecekti. General Charles Lefebvre-Desnouettes komutasındaki Muhafız süvarilerinin bir kısmı, ordunun kanatlarını korumak için kuzeye yöneldi. Napolyon, Wrede'nin konumunu inceledi ve Wrede'nin ordusunun çoğunu, geri çekilmenin gerekli olması durumunda doğal bir bariyer görevi görecek olan nehrin arkasında konuşlandırdığını fark etti. Napolyon, Wrede'nin manevralarını görünce alaycı bir şekilde şunları söyledi: "Wrede'yi Kont yaptım ama onu General yapmak benim gücümün ötesindeydi." Bununla birlikte, Wrede'nin konuşlandırılmasındaki bu potansiyel olarak ölümcül zayıflıktan yararlanmak için, Napolyon önce ona saldırmak zorundaydı ve bunu daha az sayıda piyade, daha az süvari ve daha az topla yapmalıydı, çünkü Wrede'nin konuşlanmasını beklememeliydi.

## Savaş

Wrede, Fransızlara karşı kazandığı küçük bir çatışmanın ardından, 20.000 kişilik ana Fransız kuvvetiyle yüzleşmek için kuvvetlerini konuşlandırmaya başladı. 30 Ekim'de Wrede, merkezini arkasında Kinzig Nehri olacak şekilde ve sağ kanadını, onu ana kuvvete bağlayan yalnızca tek bir köprü ile izole bir konuma yerleştirdi. Napolyon, düşmana karşı Mareşal MacDonald'ın piyadeleri ve General Sébastiani'nin süvarileri dahil yalnızca 17.000 askeri vardı. Wrede'nin mevzilerinin doğusundaki yoğun ormanlar nedeniyle, Fransızlar ilerleyebildi ve neredeyse görünmeden Koalisyon güçleriyle yakın temas kurabildi. Napolyon, mevcut tüm birliklerle Koalisyonun sol kanadına saldırmaya karar verdi. Öğle vakti Mareşal Victor ve MacDonald, Koalisyonun merkezinin önündeki ormanı temizlemişti. Kısa bir süre sonra General Drouot, ormanda Wrede'nin soluna doğru topu hareket ettirilebileceği bir yol buldu. Üç saat sonra Eski Muhafızların bomba atar askerleri Koalisyon birliklerin bölgesini temizledi ve Drouot, Muhafız süvarileri ve Sébastiani tarafından desteklenen 50 top konuşlandırmaya başladı. Drouot'un gerçekleştirdiği kısa süren topçu bombardımanı, Wrede'nin 28 topunu susturdu. Ardından Fransız süvarileri saldırdı ve sol kanadındaki Wrede'nin süvarilerini geri püskürttü, ardından Wrede'nin merkezinin kanadına saldırdılar. Wrede'nin merkezi, Kinzig Nehri kıyılarını aşarak ve ağır kayıplar vererek geri çekilmeye başladı. Sağ kanatta, Wrede'nin kuvvetleri merkezi takviye etmek için Kinzig Nehri üzerindeki tek köprüyü geçmeye çalıştı, ancak askerlerin çoğu boğuldu. Wrede, birliklerini Lamboy Köprüsü'nden Hanau kasabasına uzanan bir savunma hattı oluşturmak için toplamada başarılı oldu. Gece boyunca Koalisyon Hanau'yu terk etti. Fransızlar, 31 Ekim'de çok az direnişle Hanau'yu işgal etti. Napolyon, Wrede'yi takip etmek için hiçbir çaba sarf etmedi, Frankfurt'a giden ana yol şimdi yeniden açıldı, Fransızların geri çekilmesi devam etti.

## Sonrası
Wrede 9.000 zayiat verdi, Napolyon daha az kayıp verdi, ancak 28 ve 31 Ekim arasında yaklaşık 10.000 Fransız Koalisyonun savaş esiri oldu. Fransızlar, 2 Kasım 1813'te Frankfurt'a ulaştı ve Mainz'deki nispeten güvenli arka üslerinden sadece 20 mil uzaktaydılar ve bu, Napolyon'un ordusunun toparlanıp 1814'te Fransa'nın müteakip işgaliyle yüzleşmesine izin verdi.

Napolyon, 31 Ekim 1813 öğleden sonra vardığı Frankfurt'a yürüyüşünde yavaşlatılmadı, engellenmedi veya müdahale edilmedi. Savaş, askeri olarak Napolyon için açık bir zaferdi. Wrede, Napolyon'un yolunu kapatmayı başaramamıştı. Ancak Napolyon manevradan kaçtı. Bavyera Krallığı, bu savaşla müttefik tarafa geçişini askeri olarak desteklemek istedi. Savaşın kazanılması ya da kaybedilmesi Bavyeralı politikacılar için gerçekten önemli değildi. 5 Kasım 1813'te ise I. Aleksandr, birlikleriyle Frankfurt'a yürümeye başlayacaktı.

Beethoven'ın 7. Senfonisini 8 Aralık 1813'te Viyana'da yaptı ve Beethoven, Hanau Muharebesi"'nde yaralanan askerler için bir yardım konserinde bizzat şeflik yaptı.

## Başarılar

Savaştaki en iyi subaylar terfi ile onurlandırıldı ve birçok madalya aldı. Örneğin, Karl Philipp von Wrede Avusturya İmparatorluğu'ndan iki madalya aldı: Leopold Nişanı ve Maria Theresa Komutan Haçı ve Rus İmparatorluğu'ndan iki madalya: Alexander Nevsky Nişanı ve St. George Nişanı.

Hanau Muharebesi'ni anmak için, Hanau şehrinde beş tanesi korunmuş olan anıtlar dikildi: Lamboystrasse, Karl-Marx-Strasse ve Robert Blum Strasse'de ve iki tane daha Kinzig köprüsünde. Savaş, Napolyon'un kazandığı savaşlar listesine Paris'teki Arc de Triomphe'de de kazınmıştır.

## Kaynakça