open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kromozom 22 (insan)

**Kromozom 22**, insan genomunda toplamda 23, otozom olaraksa 22 adet bulunan kromozom çiftlerinden biridir. Normal insan genomundaki tüm otozomlar için geçerli olduğu gibi, kromozom 22 de iki kopya halinde bulunur. İkinci en küçük insan kromozomu olan kromozom 22, yaklaşık 49 milyon baz çiftiyle, toplam hücre DNA'sının %1,5&nbsp;-&nbsp;2'sini kapsar.

İnsan Genomu Projesi'nde çalışan araştırmacılar, bu kromozomu oluşturan baz çiftlerinin dizisini belirlediklerini 1999'da açıklamışlardır. Bu haliyle kromozom 22, dizi çözümlemesi tamamen yapılan ilk insan kromozomu olmuştur.

Kromozomlar üzerindeki genlerin tanımlanması, genetik araştırmaların etkin bir alanıdır ve aratırmacıların farklı farklı yöntemler kullanabiliyor olması nedeniyle, öne sürülen gen sayıları değişkenlik göstermektedir. Kromozom 22, olasılıkla 500&nbsp;-&nbsp;800 kadar gen içermektedir.

## Genler
Kromozom 22 üzerinde bulunan genlerden bazıları şunlardır:
} || SOX10|| SRY (cinsiyet belirleyici bölge Y)-kutu 10 
|- 
|  || EP300|| E1A bağlayıcı protein p300
|- 
|  || WNT7B|| *Wingless-type MMTV integration site family, member 7B*
|- 
|  || SHANK3|| SH3 ve çoklu ankirin tekrar alanları 3 || 22q13 delesyon sendromu
|}

## Hastalıklar
Kromozom 22 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:
* Amiyotrofik lateral skleroz
* Meme kanseri
* 22q11.2 delesyon sendromu
* 22q13 delesyon sendromu ya da Phelan-McDermid sendromu
* Li-Fraumeni sendromu
* Nörofibromatoz tip 2
* Rubinstein-Taybi sendromu
* Waardenburg sendromu

## Düzensizlikleri
İnsanlarda myelositik löseminin 22. kromozom delesyonuna bağlı olduğu Nowell ve Hungerford tarafından bulunmuştur. Bu kromozom **Philadelphia Kromozomu "(Ph)"** olarak bilinir. Bu hastalığa 22. kromozomun uzun kolunun özellikle 9.kromozomla olan translokasyonuna bağlı bir delesyonun neden olduğu bilinmektedir.

## Ayrıca bakınız
* Genetik hastalık
* Genetik tanı merkezi
* Kalıtsal hastalıklar
Barrie

**Barrie** şu anlamlara gelebilir:
* James Matthew Barrie (1860-1937), İskoç romancı ve tiyatrocu
* Barrie (şehir) - Kanada'nın Ontario eyaletinde yer alan bir şehir
Kazancı Yokuşu

**Kazancı Yokuşu**, İstanbul'un Taksim semtinde yer alan yokuş. Adını Tevfik Remzi Kazancıgil'in bu yokuşun başında yer alan konağından alır.

## Tarihi önemi
Kazancı Yokuşu, yakın geçmişte Kanlı 1 Mayıs nedeniyle hatırlanmıştır. İşçi Bayramı için Taksim Meydanı'nda toplananlar, Sular İdaresi binasının üstünden ve Intercontinental Oteli'nin (bugünkü adıyla The Marmara Oteli) üst katlarından üzerlerine ateş açılması sonucunda civar sokaklara dağılmıştır. Bir kısmı kaçmak için Kazancı Yokuşu'na yönelmiş, fakat bir kamyonun yolu tıkaması üzerine yaşanan yığılmada 28 kişi ezilme ya da boğulma nedeniyle ölmüştür.

## Popüler kültürde
Komedyen Ferhan Şensoy'un 1978 yılında yayımlanan Kazancı Yokuşu adlı deneme kitabı vardır.

## Notlar
X Kromozomu

**X kromozomu**, iki eşey kromozomundan biridir.

Bütün insanlarda birisi mutlaka bulunurken, kadınlarda "46, XX"; erkeklerde "46, XY" normal karyotip olarak bilinir.
 
Eşey kromozomları insanlarda bulunan 23 homolog çiftin biridir. X kromozomu, 153 milyondan fazla baz taşır. Kadın hücrelerindeki toplam DNA'nın yaklaşık %5'ini, erkek hücrelerindeki toplam DNA'nın %2,5'ini içerir.
Her insan normalde eşey kromozomlarından ikisini bulundurur. Kadınlar X kromozomuyla birlikte X'ten bir tane daha taşırlarken (46, XX), erkekler, X'in yanında Y kromozomunu (46, XY) bulundururlar.

## Hastalıklar
### Sayısal düzensizlikler
* Turner sendromu
* Klinefelter sendromu
* Trizomi X

### Yapısal düzensizlikler
* Alport sendromu
* Androjen duyarszılığı sendromu
* Becker's müsküler distorfi
* Charcot-Marie-Tooth hastalığı
* Coffin-Lowry sendromu
* Duchenne müsküler distrofi
* Fabry hastalığı
* Fragile X sendromu
* Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği
* Hemofili
* 
* Menkes hastalığı
* Sentronükleer miyopati
* Sendromik olmayan sağırlık
* Ornithin transkarbamilaz yetmezliği
* Renk körlüğü
* Rett sendromu
* Spinal ve bulbar müsküler atrofi
* X-linked kombine immun eksikliği
* X-linked agammaglobulinemi
* X-linked sideroblastik anemi
Kromozom 21 (insan)

**Kromozom 21**, toplamda 23 çift olan otozomal insan kromozomlarından yirmibirincisidir. İnsanlarda normalde bir çift halinde bulunur. 47 milyon baz çiftine ve toplam hücre DNA'sının %1,5'ine sahiptir. Kromozom 21, muhtemelen 200 ile 400 arasında gen içermektedir.

## Genler
Kromozom 21 üzerinde bulunan genlerden bazıları:

* APP: amiloid beta (A4) haberci protein (peptidaz neksin-II, Alzheimer hastalığı)
* CBS: sistatiyonin-beta-sentetaz
* CLDN14: claudin 14
* HLCS: holokarboksilaz sentetaz
* KCNE1: potasyum kapısı, Isk-related aile, üye 1
* KCNE2: potasyum kapısı, Isk-related aile, üye 2
* LAD: lökosit adhezyon eksikliği
* SOD1: süperoksid dismutaz 1
* TMPRSS3: transmembran proteaz, serin 3

## Hastalıklar
Kromozom 21 üzerinde bulunan genlerle ilgili olan hastalıkların bazıları:

* Alzheimer hastalığı
* amyotrophik lateral skleroz
* holokarbodsilaz sentetaz yetmezliği
* homosistinuri
* Jervell ve Lange-Nielsen sendromu
* Lökosit adhezyon yetmezliği
* sendrmoik olmayan sağırlık
* Romano-Ward sendromu

## Düzensizlikleri
Bu kromozoma ait hastalıklar çok iyi bilinir ve toplumdaki sıklığı hiç de küçümsenmeyecek ölçüdedir. Otozomal sapmalar arasında en önemlisi Down sendromu (Mongolizim) denilen 21. kromozomun trizomisidir.

Trizominin aksine 21. kromozomun monozomisi genellikle ölümle sonuçlanır. Fakat kısmi delesyonlarda belirgin hastalıklar ortaya çıkar. Bu durumdaki çocuklarda burun belirgin, kulaklar büyük, gözler arası mesafe dar ve yüz kasları gergindir.
Binboğalar Efsanesi

**Binboğalar Efsanesi**, Yaşar Kemal'in destansı romanlarındandır. İlk basımı 1971'de Can Yayınları tarafından yapılmıştır.

Romanın konusu yörüklerdir. 18.-19. yüzyıl siyasi çalkantıları ile Osmanlı İmparatorluğu binlerce yıldır konar göçer olarak yaşayan Yörükleri-göçerleri yerleşik hayata geçirmek için çeşitli baskılar uygulamıştır. Bütün bunların sonucu olarak 20. yüzyıla gelindiğinde geriye sadece birkaç Yörük obası göçer olarak kalmıştır.

Roman işte bu kalan son Yörük obasının çektiği dertleri anlatır. Yörükler yayladan düze inmişler, konmak için bir düzlük aramaktadır. Hâlbuki Yörüklerin yüzlerce yıldır kışlak olarak kullandığı düzlükler parsellenmiş, çeşitli insanlara tapulandırılmıştır. Nereye gitseler halk onlara saldırmakta ya da para koparmaya çalışmaktadır. Bütün bu olayların çevresinde Horasanlı Demirci Haydar Usta'nın çareler araması, torunu Kerem ve Yörük güzeli Ceren'in başından geçenler anlatılır.

Romana ismini de veren Binboğalar Efsanesi bir Yörük efsanesidir. Efsaneye göre sevenlerin kavuşmasına izin vermeyenlere öfkelenen Toros Dağları bin tane boğaya dönüşüp Çukurova'nın üzerine yürümüştür.
Romanın YKY'den çıkan basımının arka kapağında :

"Yüzyıllarca yerleşik düzene geçmemek için direnen Türkmenler'in romanıdır *Binboğalar Efsanesi* Hıdırellez şenliklerinde, göçerlerin kış için sığınacak toprak bulma dilekleri ile başlar. Ancak, kış onlar için bir yok oluş öyküsüne dönüşecektir. 
Yörüklerin yok oluşuna yakılmış bir ağıt."

denmektedir.

Yaşar Kemal bu romanında da anlatımı ile kültürel mirası, kahramanların ruh hallerini, çevrenin pastoral özelliklerini okuyucuya yaşatır.
Y Kromozomu

**Y kromozomu**, iki eşey kromozomundan biridir. Bütün erkeklerde normalde "44, XY" normal karyotip olarak X kromozomuya birlikte bulunur.
 
Eşey kromozomları insanlarda bulunan 23 homolog çiftin biridir. Y kromozomu, 58 milyon baz çifti ve erkek hücrelerindeki toplam DNA'nın %2,5'ini içerir.

Her insan normalde eşey kromozomlarından ikisini bulundurur. Kadınlar X kromozomuyla birlikte X'ten bir tane daha taşırlarken (46, XX), erkekler, X'in yanında Y kromozomunu (46, XY) bulundururlar(Down Sendromu hariç). Y kromozomu daha kısa olduğundan X kromozomuyla karışmaz.

## Genler

Y kromozomunda bulunan genlerden bazıları:

* AMELY (amelogenin, Y-kromozomal)
* ANT3Y (Y üzeri adenin nükleotid translokatör-3)
* ASMTY 
* AZF1 (azospermi faktörü 1)
* AZF2 (azospermi faktörü 2)
* BPY2 
* CSF2RY 
* DAZ 
* IL3RAY (interlösin-3 reseptörü)
* PRKY (protein kinaz, Y-hatlı)
* RBM1
* RBM2 
* SRY 
* TDF 
* TSPY (testis özel proteni)
* UTY 
* ZFY

## Haplogruplar

Y-DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNA'nın (Y-DNA denir) rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir insan genetiği haplogrup sınıflandırması terimidir. İnsanlarda Y kromozomu, nesil başına yaklaşık iki mutasyon geçirir. Y-DNA haplogrupları, her bir haplogrup için benzersiz olan yüzlerce hatta binlerce mutasyonu paylaşan Y-kromozomu filogenetik ağacının ana dallarını temsil eder.

## Düzensizlikleri
* 47,XYY sendromu 
* Klinefelter sendromu
* balık pulluluk

## Ayrıca bakınız
* İnsan Y-DNA haplogrubu
* Eşey kromozomları
* X kromozomu
* Kromozomlar
* Kromozom
* Karyotip

## Dış bağlantılar
* http://www.ensembl.org/Homo_sapiens/mapview?chr=Y
* http://www.ncbi.nlm.nih.gov/mapview/maps.cgi?taxid=9606&chr=Y 
* https://web.archive.org/web/20120420021612/http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/faq/snps.shtml
* https://web.archive.org/web/20120508143830/http://www.wi.mit.edu/news/ontopic/ychromosome.html
* http://www.nature.com/nature/focus/ychromosome/ 
* http://www.genome.gov/11007628 
* Ysearch.org
* Y Kromozomo Konsorsiyumu (YCC)https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/144875/mod_resource/content/0/15_hafta_mutasyon_ders_notu.pdf#:~:text=Genom%20mutasyonlar%C4%B1%20veya%20say%C4%B1sal%20kromozom%20anomallileri&text=%C4%B0nsanlarda%20bilinen%20%C3%B6rne%C4%9Fi%20Down%20sendromudur.
Birol Topaloğlu

**Birol Topaloğlu** (d. 1965, Suçatı, Pazar, Rize), Laz asıllı Türk halk müziği sanatçısı.

ODTÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden mezun olduktan ve bir süre elektronik mühendisliği yaptıktan sonra amatörce sürdürdüğü müzik çalışmalarını geliştirmiş ve geleneksel Laz müziği yapmak uğruna eğitimini aldığı mesleğinin tamamen bırakmıştır. 10 yaşındayken ağabeyinin sayesinde tanıştığı bağlama ile tanışmasına karşın yaşı ilerledikçe tulum ve kemençeyi çalmaya başlamıştır. Otantik Karadeniz müziğini oldukça başarılı yorumlayan Birol Topaloğlu ve ekibi; son birkaç yıldır çeşitli illerde düzenlenen yayla ve bahar şenliklerinde, "barış" konserlerinde bu halk ezgilerini halka sunmaktadırlar.

## Diskografi
* Heyamo (1997)
* Aravani (2000)
* Lazeburi (2001)
* Ezmoce (2007)
* Destani (2007)
* Kıyı Boyu Karadeniz (2011)

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Birol Topaloğlu ile söyleşi: Yerelden Evrensele Karadeniz ve Laz Müziği
* Kişisel web sitesi
* Asiye" adlı Lazca türkü
Eşey kromozomları

Sağlıklı insanların somatik hücrelerinde 46 kromozom bulunur. Dişideki 23 çift kromozom, mayoz bölünmede **22A+X** şeklinde belirir. Yani her bir yumurta 22 otozom ve bir X kromozomuna yani gonozoma sahiptir. Erkekte ise, 46 kromozom mayoz sırasında 22 çifti birbirlerine benzer kromozomlar ve bir çifti de birbirine eş olmayan büyük bir X kromozomu ile daha küçük bir Y kromozomu şeklinde belirir. Yani meydana gelen spermatozoonlar **22A+X** ve **22A+Y** genomlarına sahiptir.

İşte bu **X** ve **Y** kromozomları eşeyi tayin eden, eşey hücrelerinde bulunan kromozomlardır ve bunlara **eşey kromozomları** ya da **gonozomlar** denir. Sperm hücrelerinin yarısı X, yarısı da Y kromozomu taşır.

Genetikte 1912 yılında Tomas Morgan tarafından yeni bir dönem başlatılmıştır. Morgan, sirke sineği olan *[[Drosophila melanogaster]]*'in genetik çalışmalar için çok avantajlı olduğunu belirtmiştir. Küçük olduklarından binlercesini laboratuvarda tutmak mümkündür. Bu sinekler kısa sürede erginliğe ulaştıkları için pek çok dölü birbiri arkası takip edilebilir. Haploid sette 4, diploid sette 8 kromozomlarının bulunuşu da diğer avantajlarından biridir. Bu nedenle 46 kromozomlu insan ve diğer pek çok canlıya tercih edilmektedir. Morgan'ın Drosophila deneylerinde ilk çözmeye başladığı konu eşey tayin mekanizmasının nasıl gerçekleştiğiydi. Döllenmiş yumurtanın erkek ve dişi zigot olarak gelişmesi üzerine de araştırmalar yaptı. Mikroskobik çalışmalar erkek ve dişi hayvanların kromozom setlerinde küçük bir farklılığın olduğunu göstermiş ve X ve Y kromozomları öğrenilmiştir.

## Ayrıca bakınız
* X kromozomu
* Y kromozomu
* Otozomlar

## Kaynakça
Central Perk

**Central Perk**, Amerika Birleşik Devletleri'nde on yıl boyunca yayınlanan Friends adlı dizinin ana mekânlarından biri olan kafe. Kafe İranlı iş adamı Mojtaba Asadian tarafından 2006 yılında isim hakkı tescil edilerek 32 ülkede kafe zinciri haline getirilmiştir.
İmparatorluk (kitap)

***İmparatorluk***, Antonio Negri ve Michael Hardt'ın ortaklaşa kaleme aldıkları ve muhalif politik çevrelerde çok ses getirmiş olan kitap. Negri bu kitap üzerine çalıştıkları sırada Roma'daki Rebbia Hapishanesinde bulunmaktaydı. Burada ikili ortak çalışmalarının en verimli örneğini sergilerler ve yeni bir siyaset kuramıyla dünyanın değişen sosyal ve politik koşullarına karşılık gelen bir muhalif girişimin öncülüğünü yaparlar. Bu kitap, dolayısıyla,postmodern durum içinden bu durumu değiştirip dönüştürecek sol politikanın yeni bir yol arayışının ürünü olarak değerlendirilmektedir. Sol cenahta bazı akımlar bu çalışmayı burjuva libaralizminin ve küreselleşme rüzgarının etkisinde kalmış olmakla eleştirirken, başka bazı önemli teorisyenlerce (örneğin Ettienne Balibar, Slavoj Zizek gibi) yeni bir soluk ve hatta Komünist Manifesto'nun yeniden yazılması olarak anlaşılmıştır.Kitap birçok teorik ve politik alandaki konular arasında geçişkenlikler sağlayarak ilerlemekte, tarihsel bir perspektif içinde modernitenin hemen öncesinden başlayarak bilgi, iktidar, yönetim, çokluk, egemenlik, politika, yerellik, evrensellik, küreselleşme gibi temaların izini sürmekte ve sonuç olarak *küreselleşme çağı* denilen sürecin analizine ve bu sürecin catışmalı dinamiklerini tespit etmeye yönelmektedir.Modern egemenlik'ten postmodernleşme'ye geçişin ekonomik, sosyal ve siyasal verilerini değerlendirmekte, emperyalizm gibi kavramların artık yetersiz olduğunu belirterek imparatorluk, biyoiktidar ve biyopolitika gibi yeni kavramsal araçlarla söz konusu veriler yeni bir perspektife oturtulmaya çalışılmaktadır.Buna bağlı olarak belirtilmesi gereken başka bir nokta da, bu kitapta Negri ve Hardt'ın yalnızca sosyolojik ya da siyaset kuramcıları olarak verileri ortaya koymakla sınırlı kalmadıkları, aksine küreselleşme denilen çağın niteliğini tespit ettikten sona açık bir şekilde bu çağ içinde küreselleşmenin vahşetine maruz kalanlardan yana politik tavır takınmakta oluşlarıdır.Negri ve Hardt, birçok bölümde alternatif çözüm arayışlarına ilişkin çözümlemelerde bulunmaktadırlar.Bu kitapta bir anlamda yazarların muhalif konumları, kitabın son altbaşlığında dile getirdikleri *"imparatorluğa karşı çokluk"* önermesinde olduğu gibi, iktidarın doğasına ilişkin tespit etttikleri yeni durumdan hareketle *"iktidar her her yerdedir, direniş de"* sözüyle özetlenebilecek olan Foucaultcu düşünceyle de ifade edilmektedir denilebilir.
Ahlaksızlar

**Ahlaksızlar**, Yaprak Yayınları tarafından 1991'de yayınlanan yazar Ümit Oğuztan'ın belgesel romanı. Yazarın diğer romanları gibi bu romanı da mahkeme kararıyla yakılarak imha edilmiştir. Ahlaksızlar, Türk sinemasından seçtiği bir baş kahramanın yaşam örgüsü içinde toplumsal çöküşü sergilerken, ünlü İngiliz casusu T. E. Lawrence ile ilgili çok ilginç bilgilerin de yer aldığı usta bir kurguyla, önemli şahsiyetler ile elit ailelerin yaşam kesitlerini de cesaretle gözler önüne serer. Tarihe ve gelecek kuşaklara önemli ve çok zengin bir envanter sunar. Bu özelliklerinden ötürü, çağdaş Türk edebiyatında önemli bir belgesel roman olarak dikkat çekmiş, içeriği ile tv programlarına ve araştırmacılara kaynak olmuştur.
Uluru

**Ulu<u>r</u>u** (UFA: /uluɻu/) **Ayers Kayası** olarak da bilinir, Avustralya çöl bölgesinde kumtaşından oluşan bir kaya formasyonu. Ulu<u>r</u>u-Kata Tju<u>t</u>a Milli Parkı'nın içinde bulunur. Alice Springs'in yaklaşık 340&nbsp;km güneybatısında Northern Territory'dedir.

Uluru adı, Ananguların (lokal yerleşmiş Aborjinler) Pitjantjatjara dilinden gelir. Bu, derinlemesine bir anlamı olmayan yer tanımlamasıdır.

## Coğrafya
Uluru yaklaşık 2&nbsp;km uzunlukta, 1,7&nbsp;km'yi bulan genişliktedir ve çevresi 10 kilometredir. Zirve deniz seviyesinden 869 metre yüksekte olup, Orta Avustralya'nın zemini üzerinde 350 metre yükselir. Bir kenarı oval üçgen şeklindedir.

Uluru, Ulu<u>r</u>u-Kata Tju<u>t</u>a Milli Parkı içinde, Alice Springs'in  yaklaşık 390&nbsp;km güneybatısındaki Yulara yerleşim merkezinin yakınındadır. 1336&nbsp;km² büyüklüğündeki milli park, Uluru'nun yanında, buraya komşu Kata Tju<u>t</u>a'yı da kapsar ve UNESCO tarafından, *Dünya Kültür* ve *Dünya Doğa Mirası* olarak ilan edilmiştir.

## Jeoloji ve oluşum
Uluru  komşusu Kata Tjuta ile beraber yaklaşık 600 Milyon yıl önce oluşmuştur. Çakıl birikinti ve çamur, bir arazi çöküntüsünde toplanmış ve yüksek basınçta yoğurulmuştur. Bu yoğrultunun bir kısmı depremlerlerin akabinde tekrar yüzeye çıkmıştır. Uluru'nun arka tarafında, Aborjinler tarafından kutsal olarak kabul edilen su havzaları bulunur. Uluru, o zamandan beri sürekli bir şekilde havanın bozucu etkisine maruz kalan, paslı kırmızı renkte arkoz-kumtaşından (arkoz: kırmızı bir kayaç) oluşmuştur. Rengi, yüksek oranda demir içermesinden ileri gelir.

Uluru, yaygın görüşün aksine, aslında *[[monolit]]* olmayıp, ayrıca Kata Tju<u>t</u>a'yı da kapsayan ve büyük kısmı yer altındaki bir kaya formasyonunun sadece bir parçasıdır. Formasyonun 5&nbsp;km kalınlığa ve 100&nbsp;km genişliğe sahip olduğu tahmin edilir. Buna karşın, bu bünye içinde hesap edilen Mount Conner ise artık bu oluşuma dahil değildir. Uluru'nun dünyanın en büyük monoliti olması iddiası böylece her iki bağlamda yanlıştır. Birincisi Uluru monolit değilidir, diğer yandan aynı şekilde Avustralya'da bulunan Mt. Augustus, Uluru'dan büyük olup, bu iddiayi kendi adına taşır.

## Tarihçe
Uluru, 1873'te Avrupalı kâşif  William Gosse tarafından "Ayers Rock"  olarak (Güney Avustralya'nın o zamanki başbakanı Sir Henry Ayers adıyla) adlandırır. Uluru bölgesinde Anangular yaşar.

İngiliz sömürgecilerin keşfinden evvel, Avustralya yerlileri Aborjinler tarafından, kutsal kabul edilen ve törensel ritüeller yapılarak, tarihsel birikimlerinin korunduğu bir kutsal alan olduğu bilinmektedir. Ayrıca Avustrulya yerlilerine ait, bölgede bulunan, kutsi ve tarihi eşyalar; bir kısmı Sömürgeciler tarafından yağmalanarak Müzelere götürülmüş, bir kısmı ise yerli Aborjin kabileleri tarafından boşaltılmıştır.

Halihazırda Dünya Mirası (World Heritage) Listesinde ulusal park kabul edilerek korunmakta olan bölge, günümüzde "Uluru-Kata Tjuta Ulusal Park"ı olarak isimlendirilmiştir.

## Dış bağlantılar

* Ulu<u>r</u>u-Kata Tju<u>t</u>a National Park Website
* Ulu<u>r</u>u / Ayers Rock Fotos 

## Kaynakça

*  (Kısmi)
Salak Oğlum (oyun)

Sahne sanatçısı, eğitimci ve yazar Müjdat Gezen'in 1997 yılında kaleme aldığı orta oyunu. İki perdedir. Geleneksel orta oyununun günümüz öğeleriyle bezenmiş halidir. Mitos Boyut Yayınları tarafından yayımlanmıştır.

Oyundaki Karakterler; Pişekar, Tarçın, Hamdi, Kazım, Selvinaz, Anne, Macide, Ragıp, Kahveci, Doktor, Mehmet, Hüsniye, Hamza, Kürt, Laz

Birçok kez sergilenen bu oyun Hasan Şadoğlu Lisesi tarafından oynanılarak anadolu yakası birinciliği ödülüne layık görülmüştür.
Rawa

* Rawa Mazowiecka, Polonya'da kasaba
* Rawa Blues Festivali'nin kısaltma adı (İngilizce)
* Afganistan Devrimci Kadın Birliği'nin kısaltması (İngilizce)
* Rönesans Sanatçıları ve Yazarları Birliği'nin kısaltması (İngilizce)
* Richard A. Watson ("RAWA"), Bilgisayar oyun programcısı
Sahne

**Sahne** veyahut **oyunluk**, tiyatro, müzik gibi eserlerin sergilenmesi için ayrılmış olan alanı veya bir tiyatro oyununun ve filmin bölümlerinden her birini ifade eder.

## Etimoloji
Sahne, Arapça kökenli (*صحن / saḥn*) bir kelime olup, dilimizde ilk defa Şemseddin Sami tarafından 1870'li yıllarda Fransızca (*scène*) *"tiyatro sahnesi"*nin karşılığı olarak kullanılmıştır. Daha sonra Şemseddin Sami tarafından Kamûs-ı Türkî adlı sözlüğünde tanımına yer vermiştir.

## Tiyatrodaki kullanımı
Tiyatroda sahnenin iki tanımı vardır. Birincisi, oyun alanına bir oyuncunun her bir girişi yeni bir sahnenin başlangıcı ve her bir çıkışı o sahnenin sonudur. Buna *[[Fransızlar|Fransız]] sahnesi* denilir. Bir diğeri ise olayların gerçekleşeceği yeri ya da dekoru tanımlar. Bu nedenle tiyatro oyunları; günlük hayattan farklı olay akışı, seçilmiş ve ayıklanmış olaylar, bölünmüş çeşitli sahneler, değişik ortam ve zamanlardan oluşur.

Aktör, aktris ve performans sanatçılarının ihtiyacı olan boşluğu sağlar, seyircilerin odak noktasını oluşturur. Mimari yapıya göre sahne, genellikle yükseltilmiş bir alandan veya birkaç farklı alandan oluşabilir. Özellikle tiyatro binalarında sahne sabit bir unsur olmakla beraber, kaldırılabilen sahneler de vardır.

Kullanım amacına ve hitap ettikleri seyirciye göre sahneler dörde ayrılır. Batı kültürlerinde en yaygın olan sahne formu prosceniumdur. Bu türde seyirci sahneye sadece bir cephesinden bakar. Sahnenin gizlenmiş diğer üç cephesi sanatçılar ve teknisyenler tarafından kullanılır. Diğer tür, "öne çıkarılmış sahne"dir. Bu sahne prosceniuma benzemekle beraber, seyircilerin arasına doğru uzanır ve sadece arka tarafı gizlidir. "Orta sahne"de ise gizlenmiş bir cephe yoktur; seyirci sahnenin dört yanını da çevreler.

## Sinemadaki kullanımı
Sinemada sahne, film içinde, dekorun ve kamera açılarının değiştiği yerlerdeki tamamlanan bir durumu belirtir. Buna **Çekim Sahnesi** denir. Başka bir deyişle sahne, aynı kişiler ve aynı dekor içinde geçen, sürekli bir olayı gösteren bir ya da daha çok çekimden oluşan görüntüler dizisidir. Yani sahne, aynı kişilerin aynı dekor veya mekan içinde, aynı anda yer aldıkları çekimler bütünüdür ve tamamlanan bir durumu belirtir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* THEATRA | Fransızca | Thématiques : skènè | | THEATRA (31 Mart 2026 tarihinde erişildi)
* Theatrum | Almanca (31 Mart 2026 tarihinde erişildi)
Üç Anadolu Efsanesi

**Üç Anadolu Efsanesi**, Yaşar Kemal'in destansı romanlarındandır. İlk basımı 1967'de Ararat Yayınevi tarafından yapılmıştır. Kitabın tam adı **Üç Anadolu Efsanesi - Köroğlunun Meydana Çıkışı, Karacaoğlan, Alageyik**'tir.

Kitap yapı itibarı ile bu üç efsaneyi konu almaktadır. Yaşar Kemal, Anadolu'yu karış karış gezerek topladığı, derlediği destanları kendi üslubu ile harmanlayarak okuyucuya sunmaktadır.

Kitapta sıralama olarak ilk destan Köroğlu Destanı'dır. Bu destanda Köroğlu'nun ortaya çıkışı ve Bolu Beyi ile verdiği mücadele anlatılır. Köroğlu'nun ve babası Koca Yusuf'un söylediği veya ona atfedilen sözlere, türkülere bu destanda yer verilir. Aşağıda yazılan şiir Koca Yusuf'un oğlu Köroğlu'ya nasihatıdır.


Akar abı hayat biter yemişler
Aslan gibi dağlarda kalmalı
Yürü oğlum burada aslanlar yatar
Aslan yatağında aslan olmalı

Buralardan kalkıp gitmeli düze
Allah yardım eder burada bize
Almalı kervanı çıkmalı düze
Bu dağlarda mesken tutup kalmalı

Topuzu çekmeli yola durmalı
Bezirgan bozmalı çerçi vurmalı
Fakirler donatıp, aç doyurmalı
Koğan aslan gibi alıp gelmeli

Seyis Yusuf derler benim adıma
Rahmetme bir kulun asla dadına
İşte nasihatim budur zatına
Kesmeli kervanı alıp gelmeli


İkinci destan ise Karacaoğlan Destanı'dır. Bu destanda Karacaoğlan'ın yaşadığı çevre, ortaya çıkışı ve sevdiği Elif'e kavuşması anlatılır. Bu destanda da Köroğlu'nda olduğu gibi Karacaoğlan'ın söylediği veya ona atfedilmiş sözlere, türkülere, ağıtlara yer verilir. 
Aşağıdaki şiir Karacaoğlan'ın sıla hasreti ile söylediği bir türkünün sözleridir.

İmana gel kanlı gurbet imana
Biz de başımızı saldık gümana
Yağıp yağmur gün deyince çimene
Kokar burcu burcu gülü sılanın

Ovalar ovalar engin ovalar
Gözüm yaşı biribirin kovalar
Yüce dağ başında şahin yuvalar
Öter garip bülbülleri sılanın

Bitmedik işlere Mevla ulaşa
Daha neler gelir sağ olan başa
Geçerse bu yaz da kalırsak kışa
Korkarım kapanır yolu sılanın

Karacaoğlan derki bana n'oldu
Sarardı gül benzim gazele döndü
Sılada sevdiğimi yadeller aldı
Bilmem nasıl oldu hali sılanın

Üçüncü destan Alageyik Destanı'dır. Bu destan, kahramanı geyik avcısı Halil'in sevdiğine kavuşması ve geyik avı müptelalığını anlatır. Diğer destanlarda olduğu gibi bu destanda da çeşitli folklorik söz, ağıt, türkü ögelerine yer verilir. Aşağıdaki şiir Halil'in Zeynep'e söylediği ağıttır.

Bende gittim bir geyiğin avına
Geyik çekti beni kendi dağına
Tövbeler tövbesi geyik avına
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada

Ben giderken kayabaşı kar idi
Yel vurduda iklim iklim eridi
Ak bilekler taş üstünde çürüdü
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada

Urganım kayada asılı kaldı
Elbise sandıkta deşili kaldı
Gerdekte nişanlım küsülü kaldı
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada

Kayanın dibinde çadır kursunlar
Çifte davul çifte zurna vursunlar
Kayada kaldığım yare desinler
Siz gidin kardaşlar kaldım kayada


Yaşar Kemal bu eserinde halk diline sadık kalarak yorumladığı üç Anadolu efsanesini anlatırken okuyucuya dönemin sosyokültürel yapısı ve folklorik mirasını da sunar.

## Kaynakça
Doğu Avrupa Saati

**Doğu Avrupa Saati** (kısaca **DAS**), UTC+02.00 zaman diliminin bir parçasıdır. GMT'den 2 saat ileridir. Doğu Avrupa ülkeleri ile birlikte, bazı Kuzey Afrika ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kullanılır. Bu ülkelerin çoğu yaz saatini de kullanır.

## Büyük metropolitan alanlar
* Atina, Yunanistan
* Beyrut, Lübnan
* Braşov, Romanya
* Bükreş, Romanya
* Kaloşvar, Romanya
* Kişinev, Moldova
* Şam, Suriye
* Helsinki, Finlandiya
* Kudüs, İsrail
* Kiev, Ukrayna
* Lviv, Ukrayna
* Minsk, Belarus
* Lefkoşa, KKTC, Kıbrıs Cumhuriyeti
* Riga, Letonya
* Sofya, Bulgaristan
* Tallinn, Estonya
* Tel Aviv, İsrail
* Selanik, Yunanistan
* Temeşvar, Romanya
* Vilnius, Litvanya

## Ayrıca bakınız
* Türkiye Saati
Duke Ellington

**Edward Kennedy "Duke" Ellington** (29 Nisan 1899 - 24 Mayıs 1974)  "Duke" olarak bilinen Amerikalı caz bestecisi, piyanist ve caz orkestrası şefi. 1923 yılından ölümüne kadar 50 yıldan fazla bir süreliğine bir caz orkestrasını yönetmiştir. Yaptığı müziğin tarzını cazdan çok "Amerikan Müziği" olarak adlandırmıştır.

Johnny Hodges, Cootie Williams, Bubber Miley, Joe "Tricky Sam" Nanton, Barney Bigard, Ben Webster, Harry Carney, Sonny Greer, Otto Hardwick ve Clark Terry gibi birçok isim orkestrasında yer aldı. Bu isimlerin çoğu onunla 10 yılı aşkın sürelerle beraber çalışmıştır. Bestelerinin bazılarını bu müzisyenlerin tarzlarına ve yeteneklerine göre yazdı. II. Dünya Savaşı öncesinde orkestrasıyla ABD ve Avrupa'da birçok turneye çıkmıştır.

## Hayatı
Edward Kennedy Ellington 29 Nisan 1899 tarihinde James Edward Ellington ve Daisy (Kennedy) çiftinin çocuğu olarak Washington, DCü gençlik yıllarında bir arkadaşından aldı. 1914 yılında Lester Dishman ile birlikte çalıştığı sırada ilk kompozisyonu ı besteledi. 1917 yılında kendi yaptığı bir poster dizaynı ile kazandığı yarışmanın ardından kendi işini kurmak için okulundan ayrıldı. Bir yıl sonra Brooklyn'deki Pratt Institute'tan kazandığı burs ile kendini müziğe adamaya karar verdi.

Washington'da müzisyen olarak katıldığı partilerle ve birlikte çaldığı gruplarla adını duyurmaya başladı. 1923 yılında arkadaşları Sonny Greer ve Otto Hardwick ile New York'a taşınarak "The Washingtonians" adıyla çalışmaya başladı. 1924 yılında bu grup ile birlikte ilk kayıtlarını gerçekleştirdi ve Broadway'deki içkili mekânlarda sahne almaya başladı. 1925 yılında yazdığı "Chocolate Kiddies" revüsü, Almanya'da iki yıl boyunca sahnelendi.

Bu yıllarda Duke Ellington ismi, ABD, İngiltere ve Fransa'da uluslararası üne sahip bir caz müzisyeni olarak anılmaya başlandı. 1930 yılında grubu ile beraber "Check and Double Check" filminde boy gösterdi.

1933 yılında grubu ile beraber Avrupa turnesi yapmaya başladı. Duke Ellington'ın kariyeri, sonraki kırk yıl boyunca aynı yüksek tempodaki turnelerele devam etti. 1930 ve 1942 yılları arasında kariyerinin en üretken dönemini yaşayan Ellington, bu dönemde en kalıcı çalışmaları olan "Mood İndigo", "Sophisticated Lady", "In a Sentimental Mood" ve "Don't Get Around Much Anymore" gibi eserlerini yazdı.

1950'li yılların başında, grubunu hâlâ bir arada tutabildiği için, dönemin caz orkestrası liderleri arasında kendine ayrıcalıklı bir yer edindi. 1959 yılında yaptığı film müziği "Anatomy of a Murder", siyahi bir Amerikalıya ısmarlanan ilk büyük Hollywood filmi müziği oldu. 1965 yılında Pulitzer Ödülü'ne aday gösterildi. 1966 yılında Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü kazandı. 1971 yılında Stockholm'deki "Royal Academy of Music"e alınan ilk caz müzisyeni oldu. 1973 yılında otobiyografi çalışması "Music is My Mistress" yayımlandı.

24 Mayıs 1974'te, yakalandığı akciğer kanseri yüzünden hayatını kaybetmesinden birkaç hafta öncesine kadar, yıllar önce kurduğu grubu ile çalışmalarına devam eden Ellington, ölümünden sonra da grubun devam etmesi için oğlu Mercer Ellington'ı görevlendirdi.

## Dış bağlantılar

* 
* 
* 

## Kaynakça
Ahmetbey, Lüleburgaz

**Ahmetbey**, Kırklareli'nın Lüleburgaz ilçesine bağlı bir beldedir.

## Tarihi
Tarihi Traklara kadar uzanır. Bölgenin önemli yerleşim merkezlerinden biridir. MÖ 700-600'de bölgede Trak kavminin yaşadığına ilişkin anıt mezarlar (tümülüsler) bulunmaktadır. Beldenin bugünkü sakinlerinin büyük bölümü 1878'deki Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Bulgaristan'dan göç etmişlerdir.

## Kültür
Köftesi ile ünlenmiştir. Birçok insan çevre illerden ve ilçelerden Ahmetbey Köftesi için beldeyi ziyaret eder.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* Ahmetbey Belediyesi
Köroğlu Destanı

**Köroğlu Destanı,** Türk, Altay, Anadolu ve Azeri efsanelerinde ve halk öykülerinde yer alan söylencesel kahramanın öyküsünün anlatıldığı doğal bir destandır.

## Destanın içeriği
Başkahramanı, destana da adını veren Köroğlu'dur. **Koroğlu** veya **Goroğlu** olarak da söylenir. Köroğlu, Tüm Türk Dünyasının ortak motiflerinden biridir. Annesi Cembil Hatun ışıktan hamile kalır ve diri diri gömülerek öldürülür. Köroğlu mezarda doğar, ölmüş anasını emerek büyür. Ahmet Yesevi'nin toprak altına mezar kazıp orada yaşayarak çile çekmesi bu anlayışı çağrıştırmaktadır. Değişik ülkelerde uyarlanarak farklı versiyonları anlatılır. Körlük kavramı yalnız görmemeyi değil, görülmemeyi de içerir. Sevgilisinin ardından öbür dünyaya yolculuk yapar. Kahramanlar korunmak için görünmez olurlar. Hızır zaman zaman kör olarak betimlenir çünkü onun göze ihtiyacı yoktur. Körlük bilgeliği simgeler. Köroğlunun ismi de Ali'dir. Kor kelimesi ışık demek olduğu gibi yer altı, dağ, toprak gibi anlamları da vardır. Bütün bunlar bir arada değerlendirildiğinde Köroğlu ismi üç farklı manayı ifade eder.

#Gözleri kör olan (gözelere ihtiyacı olmayan) kişinin oğlu.
#Toprağın, dağın (mecazen mezarın yani ölümün) oğlu.
#Korun yani ateşin (kutsal gücün, gökten gelen tanrısal güç) oğlu.

Köroğlu kendisini defalarca kurda benzetir. Anadolu'da 16. yüzyılda yaşayan ve bu destan kahramanının adını alarak onunla özdeşleşen Köroğlu adlı halk ozanının şiirleri de kendisiyle bütünleşmiştir. Böylece Köroğlu ozanlık yeteneği ile de bütünleşmiştir.

Köroğlu Destanı, kahramanı Ruşen Ali'nin ve babası Koca (Seyis) Yusuf'un Bolu Beyi ile olan mücadelelerini ele alır. Kahramanı 16. yüzyılda yaşamış halk ozanı Köroğlu'dur (Ruşen Ali). Bu destan Yaşar Kemal'in Üç Anadolu Efsanesi yapıtında yazına kazandırılmıştır.

## Etimoloji
Kor “ateş, yeraltı” (veya Kör “görmeyen”) ve Oğul sözcüklerinin bileşimidir.

## Konuyla ilgili eserler

* Pertev Naili Boratav (1984, Orijinal eser 1931), *Köroğlu Destanı*, Adam Yayıncılık.

## Kaynakça

## Ayrıca bakınız
* Köroğlu
* Köroğlu (film, 1968)
* Köroğlu (film, 1960)
Emilio Barzini

**Emilio Barzini**, Baba romanındaki ve bu romandan uyarlanarak çekilen Baba filminde Richard Conte tarafından canlandırılan bir mafya babası.

1940'larda Amerika'daki İtalyan mafya ailelerinin lideridir. New York'taki 5 aileden en güçlü olan Barzini ailesinin lideridir ve bu liderliğini korumak için yükselişte olan Corleone ailesinin varlığından rahatsızlık duymaktadır. Corleoneleri yok etmek için zekice bir plan yapıp uyuşturucu kralı Solozzo'yu ve Tataglia ailesini Don Vito Corleone'nin üstüne sürmüştür. Ancak Corleoneler Solozzo'yu öldürdü. Baba lakaplı Don Vito Corleone'nin ölümünden sonra ailenin başına geçen oğlu Michael Corleone tarafından iş yerinin çıkışında polis kıyafetli adamı Al Neri tarafından vurularak öldürüldü.

## Kaynakça
Pete Clemenza

**Peter "The Fatty" (Şişko) Clemenza**, Mario Puzo'nun yazdığı Baba romanında ve romana dayanarak çekilen aynı isimli filmde bulunan hayali bir karakterdir.

Baba lakaplı Don Vito Corleone ile çok eskiden tanışmaktadırlar ve ailenin yükselişinde önemli bir yere sahiptir. Ailenin infaz işlerinden sorumludur. Clemenza'nın af, merhamet manasına gelmesi ise gerçekten çok ironiktir. Don Vito ile gençlik zamanlarından tanışmaktadır. Birlikte hırsızlık yapmışlardır.

Filmde bu karakteri Richard Castellano canlandırmıştır.
Kromatin

**Kromatin**, hücre çekirdeğindeki DNA'nın, histon denilen küçük molekül ağırlıklı bazik proteinler ile beraber oluşturduğu yapı.

Bölünme sürecine geçmekte olan bir hücre ışık mikroskopu ile incelenirse, çekirdeğin içinde ince ipçiklerden oluşmuş, yumak biçiminde bir ağ yapısı görülür. Bu yapı kromatin adını alır. Bu ağın üzerinde irili ufaklı tanecikler gözlenir. Elektron mikroskop ile yapılan incelemeler, kromatinde ökromatin ve heterokromatin olarak adlandırılan, birbirinden farklı iki yapısal bölümün varlığını ortaya koymuştur. Açık renkli ökromatin, çekirdeğin metabolizma bakımından çok aktif olan bolümü olduğu, koyu renkli heterokromatin bölgeleri ise metabolik bakımdan az aktif olan kromatin olarak bilinir. Çekirdeğinin aktifliği çok azalmış olan hücrelerde hemen bütün kromatin kitlesi heterokromatin görünümdedir. Örneğin kırmızı kan hücreleri (eritrosit) olgunlaşırken çekirdeklerinin aktifliği gittikçe azalır. Bu yüzden kromatin çok yoğun bir görünüm alır. Bir hücrenin çekirdeğinin ölümünde (piknoz) tüm kromatinin heterokromatine dönüşmüş olduğu saptanır. Kromatin maddesi nükleoproteinden oluşmuştur.

## Kaynakça
Oksitanca

**Oksitanca** (*occitan* veya *lenga d'òc*), Fransa, İspanya ve İtalya'da konuşulan bir Latin dilidir. Katalancaya çok yakın bir dildir. Katalanca ve Oksitanca 13. yüzyılda birbirlerinden farklılaşıp gelişmiştir.

Oksitanca pek çok lehçeye ayrılır. İspanya'nın Katalonya özerk bölgesinin Val d'Aran kısmında Aranca ismiyle bilinir. Oksitanca sadece bu bölgede resmi bir kimlik taşır ve Katalonya'nın üç resmi dilinden biridir. Oksitanca konuşulan Avrupa coğrafyasına bakıldığında, bölgede 14 milyon insanın yaşadığı görülmektedir. Ancak bu nüfusun büyük çoğunluğu Oksitancayı ikinci dil olarak konuşmakta ya da hiç öğrenmemiştir. Günümüzde Oksitancayı ana dili olarak gören 2 milyondan az insan yaşamaktadır.

## Lehçeleri
* Batı Oksitanca: 
** Gaskonca (Aranca, Ariegese, Bearnese, Landese)
* Güney Oksitanca:
** Langedokça
** Provensal (Dauphinois, Nissart, Şuadit)
* Kuzey Oksitanca:
** Auvergnat
** Limousin
** Vivaro-Alpin

## Ayrıca bakınız
* Diccionari General Occitan de Cantalausa 

## Bazı sözcükler
Yakutiye

**Yakutiye**, Türkiye'de Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Erzurum ilinin şehir merkezini oluşturan merkez ilçelerden biridir. Kuzeyde Tortum, batıda Aziziye, Palandöken ve doğuda Pasinler ilçeleri ile komşudur.

Yakutiye, nüfusu 2020 istatistiklerine göre 181.150 kişidir.

İlçenin yüzölçümü 945&nbsp;km²'dir. Yakutiye ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.893 metredir.

## Tarihçe
İlçenin (Erzurum) geçmişi MÖ 4000 yıllarına dayanmaktadır. Karaz, Pulur, Güzelova Sos Höyük'te yapılan arkeolojik kazılarda elde edilen bulgular Erzurum ve çevresinin çok eski ve önemli yerleşim yeri olduğunu ortaya koymuştur. Tarihin en eski devirlerinden itibaren değişik kavim ve milletlerin hakimiyetine giren Erzurum kültür varlıkları açısından zengin bir geçmişe sahiptir.

## Tarihi yerler
Şehir merkezinde bulunan ve İlhanlılar döneminde 1310 yılında Hoca Yakut Gazani'nin inşaatını yapması nedeniyle mimarının ismini taşıyan Yakutiye Medresesi, plan düzeni, dengeli mimarisi ve iri motifli süslemeleriyle yerli ve yabancı misafirlerin dikkatini çekiyor.

## İklim
İklim, karasal iklim alanında geçiş gösterir.

## Nüfus

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Yakutiye Belediyesi 
* Yakutiye Kaymakamlığı
Gaskonca

**Gaskonca** Fransa'nın Gaskonya bölgesinde konuşulan Latin dillerinden Oksitanca'nın lehçesidir. Yaklaşık 254 bin kişi tarafından konuşulan bu Oksitan lehçesinin dört tane alt-lehçesi bulunur. 1982 yılında Béarn 'de yapılan bir ankette halkın %51'inin Gaskonca konuştuğu belirlenmiştir.
Bearnese

**Bearnese**, Béarn'de konuşulan bir Gaskonca lehçesidir. Halkın %70'i tarafından anlaşıldığı 1982 yılında yapılan bir ankette ortaya çıkmıştır.
İbrahim Paşa Camii (Razgrad)

**İbrahim Paşa Camii** (Bulgarca: Магбул Ибрахим паша джамия *Magbul İbrahim paša đamija*), Balkanlar'da Osmanlılar'a ait ayakta kalmış en büyük sanat eseridir. Bulgaristan'ın Deliorman kesiminde, Razgrad'da bulunur. UNESCO kataloğunda kayıtlı olan cami, Balkanlar'daki üçüncü en büyük camidir.

Kanuni Sultan Süleyman devrinin sadrazamı Pargalı İbrahim Paşa hayratlarına dahildir. Caminin inşaatı 1530-1535 yıllarında, İbrahim Paşa tarafından başlatılmıştır. İbrahim Paşa'nın vefatından sonra (1536 y.) caminin inşaatı durmuştur. 1616 yılında Mahmut Paşa tarafından inşaatı tamamlanan cami ibadete açılmıştır. http://www.tic-razgrad.com/index.php?page=alias-2&hl=bg_BG. İbrahim Paşa Camii klasik Türk mimarisinin en güzel eserlerinden birisidir. Cami dış görünüşüyle dikkat çekmektedir. Şu anda ibadete kapalı olan caminin tamiri için 30 yıldan fazladır çalışma yapılmamıştır.
Kaha Kaladze

**Kahaber "Kaha" Kaladze** (; d. 27 Şubat 1978, Samtredia), Gürcü siyasetçi ve defansta görev yapan eski millî futbolcudur.

1993'te profesyonel kariyerine başladığı Dinamo Tiflis'te 5 sezon, Dinamo Kiev'de 3 sezon oynadıktan sonra 2000-2001 sezonunda Milan'a transfer olmuş, Serie A'da ilk formayı sezonun ortasında kapabilmiş, 5 sezonda 99 lig maçı, 5 şampiyonlar ligi maçında forma giydikten sonra 2004-2005 sezonunda Chelsea'ye gideceğini açıklamış fakat bunu gerçekleştirememiş defans oyuncusudur.

## Siyasi hayatı

Kaladze, Şubat 2012'de, Rusya'da milyarder haline gelen Bidzina İvanişvili öncülüğünde kurulan Gürcü Hayali ("Kartuli Otsneba") partisinin kurucuları arasında yer aldı. 1 Ekim 2012'de Gürcistan Parlamentosu'na seçildi. 25 Ekim 2012 tarihinde Bidzina İvanişvili kabinesinde enerji bakanı oldu, ancak bu göreve getirilmesi enerji çevrelerinde şüpheyle karşılandı. Daha da önemlisi Kaladze'nin Kala Capital'inin yüzde 45'ine sahip olduğu Georgia Hydropower Construction Company'deki ticari çıkarlarından kaynaklanan bir çıkar çatışması üzerine yoğun bir tartışma başladı. Kala Capital, hisselerini Kasım 2012'de GMC Group'a sattı, ancak dolaylı ticari çıkarlarının terk edilmiş olup olmadığına dair kaygılar son bulmadı.

Kaladze  Temmuz 2017'de, yaklaşan yerel seçimlerde Tiflis belediye başkanlığına aday olmak için enerji bakanlığından istifa etti. Belediye başkanlığı seçimlerinde oyların 51'ini aldı ve 13 Kasım 2017'de göreve başladı.

Kaladze, Gürcistan'da 26 Ekim 2024'te yapılan ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili tarafından da sonuçları kabul edilmeyen seçimlerin ardından sokaklara çıkan protestoculara karşı aşırı şiddet kullanılmasına bağlı olarak, AB üyesi Litvanya tarafından yaptırıma tabi tutuldu.

## Diğer

2001 yılında kardeşi Levan Kaladze Gürcistan'da rehin alınmış ve serbest bırakılması için 600.000 ABD doları fidye istenmiştir. Ailesi fidyeyi ödemesine rağmen bir süre bulunamayan kardeşinin cesedi 2006 yılında Svanetya bölgesinde bulunan 6 cesetten biri olduğu anlaşılmıştır.

## Kaynakça
Limousin dili

**Limousin dili,** Oksitanca'nın bir lehçesi olup Limousin bölgesinin 3 departmanında, Charente'nin bir kısmında ve Dordogne'de konuşulur. İlk Oksitanca belge 100'li yıllarda Boecis adlı bir şiir el yazması ve bu dilde yazılmıştır.
Boecis

**Boecis** ("Lo Poema de Boecis") 1000'li yıllarda Limousin dili ile yazılmış bir el yazmasıdır. Oksitanca'nın en eski yazılı kaynağıdır.
Provensal lehçesi

**Provensal** (), Güney Fransa, İtalya ve İspanya'da konuşulan bir Latin dilidir. Yaklaşık 400.000 kişi bu dili konuşur. Dört alt lehçesi vardır: Gavot, Maritime (Provençal), Nissart dili ve Rhodanien.

## Kaynakça
Kubrat, Razgrad

**Kubrat** ya da **Balbunar**(), kuzey doğu Bulgaristan'da, Razgrad iline bağlı bir şehirdir. Deliorman bölgesinin bir parçasıdır.

Balbunlar adı ilk olarak 1624'te geçmiştir, ama efsanelere göre aslında 15. yüzyılda kurulmuştur. Osmanlılar zamanında "iyi bakır" anlamına gelen *Balbunar* adı ile anılmıştır.

Şehirde 1890'da bir ilkokul, 1891'de de halk merkezi açıldı. Şimdiki resmi adı 1934'te verildi ve 1949'da şehir ilan edildi.

En ünlü yerlisi, Bulgar şarkıcı Lili İvanova'dır. Nüfusu etnik olarak karışıktır, başlıca halklar da Bulgarlar ve Türklerdir. Türklerin çoğunlukta olduğu, siyasi seçim sonuçlarına bakılarak açıkça görülebilir.
  Kubrat kasabasının halen Belediye başkanı Alkin Nebi'dir. 01.09.2021

## Yerleşim Birimleri

* Sırtalan Kılıç, (Belovets-Беловец)
* Nasreddin, (Bisertsi-Бисерци)
* Pınar Beş Evli, (Bojurovo-Божурово)
* Orman Beş Evli, (Goriçevo-Горичево)
* Kışla Köy, (Zadruga-Задруга)
* Güvece, (Zvenaptsi-Звънарци)
* Güzelce Alan, (Kamenovo-Каменово)
* Balbunar, (Kubrat-Кубрат)
* Yenice, (Medovene-Медовене)
* Mesim Mahalle, (Mıdrevo-Мъдрево)
* Uzunca Alan, (Ravno-Равно)
* Caferli, (Savin-Савин)
* Caferler, (Sevar-Севар)
* Yörükler, (Seslav-Сеслав)
* Kovancılar, (Terter-Тертер)
* Musatçılar, (Toçilari-Точилари)
* Yuper, (Yuper-Юпер)

## Dış bağlantılar
* Kubrat Belediyesi resmi sitesi 

## Kaynakça
*
Oïl dilleri

**Oïl dilleri**; Kuzey Fransa, Belçika ve Manş Adaları'nda konuşulan bir dil grubu. Gallo-Romen dil ailesinin üyelerinden biridir. Eski Fransızcanın bu grubun bir üyesi olduğu sanılmaktadır.

## Kaynakça
Burgonca

**Burgonca** ya da **Burgon-Morvan dili,** Burgonya bölgesinde konuşulan bir lisandır ve *[[Langues d'oïl]]* örneğidir*.* Latin dilleri ailesine mensuptur. Fransa tarafından tanınan bölgesel dillerden biridir (Cerquiglini raporu, 1999). *Dijonnais*, *beaunois*, *verduno-chalonnais*, *valsaônois*, *Kuzey-Burgunca*, *auxerrois* ve *langrois* isimlerini taşıyan ağız ve lehçeleri vardır. Burgunca, Burgunya'nın daha çok kuzeyinde konuşulur. Konuşulma alanı, Franche-Comté'ye kadar uzanır.
Champenois

**Champenois**, Fransa'da Champagne, Belçika'da Valonya bölgelerinde konuşulan bir Latin dilidir. Valonya'da bölgesel dil olarak tanınmaktadır.
BMW H2R

**BMW H2R**, BMW'nin hidrojen yakıtlı proje modeli. 6 lt'lik V12 motora sahip ve BMW Art Cars koleksiyonunun 16. otomobili.
Nissart dili

**Nissart dili** (Fransızca: Niçard, Niçois ya da Nissart), Fransa'nın Nice şehri ve çevresinde konuşulan bir Provensal dilidir.
İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği

**İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği** ya da kısa adıyla **MAZLUMDER**, 25 Ocak 1991 tarihinde avukat, gazeteci, yazar, yayıncı ve iş adamlarından oluşan 54 kişilik bir grup tarafından kurulmuştur.

## Yapısı
Genel merkezi İstanbul'da olan derneğin Ankara, Adana, Adıyaman, İstanbul, Kayseri, Konya ve Malatya'da şubeleri ve sayılmayan diğer merkezlerde de temsilcileri bulunmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* MAZLUMDER Ağ Sayfası
Lorrain dili

Fransa'da Lorraine ve Belçika'da konuşulan bir Latin dilidir. Belçika'da Gaume bölgesinde Bölgesel Dil olarak tanınmaktadır.
Picard dili

**Picard dili**, Nord-Pas-de-Calais, Picardie ve Valonya'da konuşulan bir Latin dilidir.

### Ses
::http://ches.diseux.free.fr/sons/d85.mp3
::http://ches.diseux.free.fr/diri/dir85.htm
::*Centre de Ressources pour la Description de l'Oral* (CRDO) ( http://www.language-archives.org/language/pcd  )
Poitevin-Saintongeais

**Poitevin-Saintongeais**, Poitou-Charentes bölgesinde konuşulan bir Latin dili olup Fransızcaya çok yakın bir dildir.
Kemallar

**İsperih** veya **Kemallar** (, trl: *Isperih*), kuzey doğu Bulgaristan'da, Razgrad iline bağlı bir şehirdir. Deliorman bölgesinin bir parçasıdır.

Şehrin ismi Osmanlı döneminde *Kemallar* iken, daha sonra Bulgar hanı Asparuh onuruna *İsperih* olarak değiştirilmiştir.

Şehirde Bulgarlar ve Türkler karışık olarak yaşarlar. Bir Ortodoks kilisesi, bir de cami vardır. Bugünkü şehir, 1545'te, tarihi Bronz Devrine kadar uzanan eski bir yerleşimin üzerine kurulmuştur. *Kemallar* ismi resmi kayıtlarda ilk olarak 1573'te bir Osmanlı vergi kaydında geçmiştir. 1934'te adı *İsperih* olarak değiştirilmiş, 1960'ta da şehir ilan edilmiştir.

Yakınlardaki Sveştari'deki Trak mezarı, UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Diğer bir popüler ziyaret yeri de 17. yüzyıl'dan kalma bir Bektaşi türbesi olan Demir Baba Tekkesi'dir.

## Yerleşim Birimleri
* Kemallar (İsperih-Исперих) 
* Akçalar (Belintsi-Белинци) 
* Kılıç Serman (Bırdokvo-Бърдоквa)
* Eski Balabanlar (Vazovo-Вазово)
* Büyük Kokarcalı (Golam Porovets-Голям Поровец)
* Ferhatlar (Delçevo-Делчево)
* Duraç Köy (Ludo-Gortsi-Лудогорци)
* Nasufçular  (Duhovets-Духовец) 
* Hüseyinler  (Dragomıj-Драгомъж)
* Yunus Abdal (Yonkovo-Йонково)
* Küçük Yunus Abdal (Malko Yonkovo-Малко Йонково)
* Kıdır Köy (Kitançevo-Китанчево)
* At Köy  (Konevo-Конево) 
* Kabullar (Kıpinovtsi-Къпиновци) 
* Aslan Köy (Lavino-Лъвино)
* Küçük Kokarcalı (Malak Porovets-Малък Поровец) 
* Osman Mahalle (Peçenitsa-Печеница) 
* Ayva Altı  (Pod Ayva-Подайва) 
* Köse Abdi (Raynino-Райнино)
* Mumcular (Sveştari-Свещари) 
* Orta Mahalle (Srednoseltsi-Средоселци) 
* Eski Mahalle (Stara Selişte-Старо селище)
* Höyüklü (Üyüklü) (Todorovo-)Тодорово, 
* Saldım Köy (Yakim Gruevo-Яким Груево)
Valonca

**Valonca** (Valonca: **Walon**, Fransızca: *Wallon*), Belçika'nın Valonya bölgesinde konuşulan bir Latin dilidir.

Toplam 600.000 kişi tarafından konuşulmaktadır.

Valon Bölgesinde Liège, Namur, Valon Brabant, Lüksemburg ve Hainaut eyaletlerinde konuşulur. Ancak Hainaut, Namur, Lüksemburg eyaletlerinde Fransızcanın lehçeleri de konuşulur.

Belçika dışında da Fransa'nın Belçika'ya yakın bölgeler ve Amerika Birleşik Devletlerinin Wisconsin eyaletinde konuşulur.

Fransızca ile yakın ilişkili olduğundan dilbilimi açısından Franszıca'nın bir lehçesi olarak algılanması mümkündür. Ancak Fransa'da konuşulan Fransızcanın Paris şivesinin etkisi altında kalmasına karşın Valonca eski özelliklerine sahiptir.

Belçika'da Valonca ile Fransızca ayrı tutulmaktadır ve Belçika'nın Valon Bölgesi ve başkenti Brüksel'de genelde Fransızca konuşulur ve Valonca'ya özgü deyimler ve şive de kullanılmaktadır.

Belçika'nın resmî dilleri Felemenkçe, Fransızca ve Almanca olup Valonca ise resmî dili değildir.
Josef Breuer

**Josef Breuer** (; d. 15 Ocak 1842, Viyana – ö. 20 Haziran 1925, Viyana), nörofizyolojide önemli keşifler yapan ve 1880'lerde *Anna O.* olarak bilinen hastası Bertha Pappenheim üzerinde yaptığı çalışmalar ile konuşma tedavisini geliştiren seçkin bir Yahudi asıllı Avusturyalı doktordu. Breuer, aynı zamanda arkadaşı ve aile dostu Sigmund Freud'un psikanalizi kurması yolunda büyük bir rol oynamakla beraber, kendi fikirleriyle Freud'u etkileyip psikanalizin temel dinamiklerini ortaya attı. Irvin D. Yalom, *[[Nietzsche Ağladığında]]* isimli eserinde başkahraman olarak kendisinden bahseder.
## İlk yılları
Breuer, 15 Ocak 1842'de Avusturya İmparatorluğu'nun başkenti Viyana'da Yahudi bir ailede doğdu. Babası Leopold Breuer, Viyana'nın Yahudi cemaatinde dinî dersler verdi. Annesi, Breuer henüz çok küçükken vefat etmişti; bu sebeple anneannesi tarafından büyütüldü ve sekiz yaşına kadar babası tarafından eğitildi. 1858'de Viyana Akademisches Gymnasium'dan mezun oldu ve daha sonra Viyana Üniversitesi tıp fakültesine kaydolmadan önce üniversitede bir yıl felsefe okudu. 1867'de tıp sınavlarını geçti ve üniversitede dahiliyeci Johann Oppolzer'in asistanı olarak çalışmaya başladı.

## Kaynakça
Limousin

* Limousin (bölge); Fransa'nın 26 bölgesinden biridir.
* Limousin dili; Oksitanca'nın bir lehçesi olan dil
* Limuzin; kapalı binek taşıtı