Wi-Fi 6

**IEEE 802.11ax**, Wi-Fi İttifakı tarafından **Wi-Fi 6** olarak pazarlanan, güncel nesil Wi-Fi spesifikasyon standardıdır. Wi-Fi 5 (802.11ac) standardının halefidir. 1 Eylül 2020'de onaylanmış ve 1 Şubat 2021'de IEEE Standartlar Kurulu tarafından resmen yayınlanmıştır.

Wi-Fi 6, 2.4&nbsp;GHz ve 5&nbsp;GHz bantlarında çalışmak üzere tasarlanmıştır. Ayrıca **Wi-Fi 6E** adı verilen genişletilmiş bir sürümü, 6&nbsp;GHz bandını da desteklemektedir. Standardın temel geliştirilme amacı, ofisler, alışveriş merkezleri ve yoğun yerleşim yerleri gibi kalabalık ortamlarda toplam ağ verimliliğini (throughput-per-area) artırmaktır. Nominal veri hızı selefine göre %37 daha yüksek olsa da, asıl iyileştirme veri trafiğinin yoğun olduğu senaryolarda toplam verimin 4 katına kadar artırılması ve gecikme süresinin (latency) %75 oranında düşürülmesidir.

## Temel Özellikler
Wi-Fi 6, spektrum verimliliğini artırmak için hücresel ağ teknolojilerinden (LTE/5G) esinlenen teknikler kullanır. En belirgin özellikleri şunlardır:

### OFDMA (Dik Frekans Bölmeli Çoklu Erişim)
Önceki Wi-Fi standartlarında kullanılan OFDM'nin geliştirilmiş halidir. OFDMA, bir kanalı "Kaynak Birimleri" (Resource Units - RU) adı verilen daha küçük alt taşıyıcılara böler. Bu sayede yönlendirici (router), tek bir iletim periyodunda birden fazla cihaza aynı anda veri gönderebilir veya onlardan veri alabilir. Bu teknoloji, özellikle çok sayıda cihazın bağlı olduğu ağlarda gecikmeyi ve beklemeyi (overhead) önemli ölçüde azaltır.

### MU-MIMO (Çok Kullanıcılı MIMO)
Wi-Fi 5 (802.11ac) sadece indirme (downlink) yönünde MU-MIMO desteklerken, Wi-Fi 6 hem indirme hem de yükleme (uplink) yönünde MU-MIMO desteği sunar. Bu özellik, erişim noktasının uzamsal akışları kullanarak aynı anda birden fazla cihazla iletişim kurmasına olanak tanır.

### Hedef Uyanma Süresi (Target Wake Time - TWT)
TWT, cihazların ne zaman uyanıp veri göndereceğini veya alacağını planlamasına olanak tanır. Bu özellik, özellikle akıllı telefonlar ve IoT cihazları için pil ömrünü önemli ölçüde uzatır çünkü cihazlar gereksiz yere radyo sinyallerini dinlemek zorunda kalmaz ve uyku modunda daha uzun süre kalabilirler.

### BSS Renklendirme (BSS Coloring)
Yoğun ortamlarda (örneğin apartmanlarda), komşu ağların sinyalleri parazite neden olabilir. BSS Renklendirme, her ağa dijital bir "renk" kodu atar. Cihazlar, farklı renkteki (komşu ağdan gelen) zayıf sinyalleri görmezden gelerek kendi ağlarındaki iletişime odaklanabilir. Bu, "mekansal yeniden kullanımı" (spatial reuse) artırır.

### 1024-QAM Modülasyonu
Wi-Fi 6, 256-QAM yerine 1024-QAM (Karesel Genlik Modülasyonu) kullanarak aynı radyo dalgası içine daha fazla veri sığdırır. Bu, temiz sinyal koşullarında ham veri hızını yaklaşık %25 oranında artırır.

## Hız ve Frekans Bantları
Wi-Fi 6, önceki standardın aksine hem 2.4&nbsp;GHz hem de 5&nbsp;GHz bantlarını etkin bir şekilde kullanır.

### Wi-Fi 6E
Wi-Fi 6E, Wi-Fi 6 standardının özelliklerini 6&nbsp;GHz frekans bandına taşıyan bir uzantıdır. 6&nbsp;GHz bandı, 1200&nbsp;MHz'e kadar ek spektrum sağlar, bu da daha fazla 160&nbsp;MHz'lik kanal ve daha az parazit anlamına gelir.

## Veri Hızı Tablosu (MCS)
Tek bir uzamsal akış (spatial stream) için teorik veri hızları aşağıdadır. İkinci bir akış hızı ikiye, dördüncü akış dörde katlar.

*Not: GI = Guard Interval (Koruma Aralığı). Değerler Mbit/sn cinsindendir.*

## Kaynakça