Mortal Kombat

***Mortal Kombat***, 1992 yılında Midway Games tarafından geliştirilen bir dövüş oyunu serisi etrafında şekillenen Amerikan kökenli bir medya franchise'ıdır.

Orijinal 1992 arcade *[[Mortal Kombat (1992 video oyunu)|Mortal Kombat]]* oyunu, geniş bir franchise'ın doğumuna yol açtı. Bu franchise; dövüş oyunlarıyla birlikte aksiyon-macera oyunları serisi, çizgi roman serisi, kart oyunu, filmler, animasyon TV dizisi ve bir canlı tur içerdi. Mortal Kombat, dünya çapında en çok satan dövüş oyunu franchise'ı haline geldi ve 100 milyondan fazla kopya satarak tüm zamanların en yüksek gelir getiren medya franchise'larından biri oldu.

Serinin, rakipleri öldüren bitirici hamleler olan "fatality"ler de dahil olmak üzere yüksek düzeyde grafiksel şiddetle tanınan bir üne sahiptir. Mortal Kombat'ı çevreleyen tartışmalar kısmen Eğlence Yazılımı Derecelendirme Kurulu (ESRB) adlı video oyunu derecelendirme sisteminin oluşturulmasına yol açmıştır. Serinin erken oyunları, gerçekçi dijitalleştirilmiş sprite'ları ve yeni karakterler yaratmak için geniş çaplı bir şekilde renk paleti değişimi kullanımlarıyla dikkat çekmiştir. Midway'in iflas etmesinin ardından, Mortal Kombat geliştirme ekibi Warner Bros. tarafından satın alınmış ve NetherRealm Studios olarak yeniden kurulmuştur.

## Oynanış

Orijinal üç oyun ve güncellemeleri, *[[Mortal Kombat (1992 video oyunu)|Mortal Kombat]]* (1992), *[[Mortal Kombat II]]* (1993), *[[Mortal Kombat 3]]* (1995), *[[Ultimate Mortal Kombat 3]]* (1995) ve *[[Mortal Kombat Trilogy]]* (1996), 2 boyutlu dövüş oyunlarıydı. *MK* ve *MKII*'in arcade versiyonları bir joystick ve beş tuş kullandı. Bunlar; high punch, low punch, high kick, low kick ve block idi. *Mortal Kombat 3* ve güncellemelerinde "run" adında altıncı bir tuş eklendi. ilk Mortal Kombat oyunlarında karakterler, aralarındaki tek büyük farkları kendilerine has özel hareketlerinin olması dışında hemen hemen aynı şekilde oynanışa sahipti. 1990'lar boyunca, geliştirici ve yayıncı Midway Games; yumruklar, tekmeler ve bloklar için dört saldırı tuşuyla tek tarz dövüş hareketleri sundu. *[[Mortal Kombat: Deadly Alliance]]*, karakterlerin üç boyutlu olarak haritada hareket edebildiği ilk Mortal Kombat oyunuydu. *[[Mortal Kombat 4]]* ise 3 boyutlu bilgisayar grafiklerini kullanan ilk oyundu. *Deadly Alliance*'dan *[[Mortal Kombat: Deception]]*'a kadar, dövüşçülerin iki silahsız ve bir silahlı stil olmak üzere karakter başına seçilebilir üç dövüş stili vardı. Seride kullanılan stillerin çoğu gerçek dövüş sanatlarına dayansa da bazıları tamamen hayal ürünüdür. Örneğin Goro'nun dövüş stilleri, dört kollu olması avantajından yararlanarak tasarlanmıştı. *[[Mortal Kombat: Armageddon]]* için, oynanabilir karakter sayısının çokluğu nedeniyle dövüş stilleri genellikle bir 'yumruk yumruğa' ve bir 'silahlı' stil olacak şekilde karakter başına maksimum iki stile düşürüldü. *[[Mortal Kombat vs. DC Universe]]*'de çoğu karaktere birden fazla dövüş stili verilmedi ve bunun yerine daha geniş bir 'özel hareket' çeşitliliği kazandırıldı. 2011'deki ''Mortal Kombat'' oyununda karakterler 3 boyutlu olarak işlendi ama 90'lardaki 2 boyutlu dövüş stili geri döndü. Önceki *MK* oyunlarından farklı olarak controller'ın dört saldırı tuşunun her biri karakterin uzuvlarından birine karşılık geldi. Böylece tuşlar; "front punch", "back punch", "front kick" ve "back kick" oldu. Bu konsept büyük ölçüde *[[Tekken]]*'den esinlenildi.

*Mortal Kombat: Deception* ve *Mortal Kombat: Armageddon*, tek oyunculu oynanış deneyimini önemli ölçüde genişleten "Konquest" adında açık dünya aksiyon-macera tarzı bir oyun moduna sahipti. Her iki oyun da, aksiyon-strateji oyunu 'a benzer "Chess Kombat" gibi farklı mini oyun modları içerdi. Diğer iki bonus mini oyun, ''Puzzle Fighter'''dan esinlenilen "Puzzle Kombat" ve ''Mario Kart'''tan ilham alan "Motor Kombat" idi.

### Bitirme hareketleri

*Mortal Kombat* serisinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, "Fatality" adındaki son derece şiddetli ve kanlı bitirme hareketleridir. Temelde Fatality'ler, galip gelen karakterlere, yenilmiş ve savunmasız rakiplerini öldürerek karşılaşmayı sonlandırma imkanı sağlayan bitirici hareketlerdir. Genelde her karaktere özel olanak tasarlanır; istisna olarak *[[Mortal Kombat: Armageddon]]*'da oyuncular, "Kreate-A-Fatality" adındaki bir özellik ile içinde şiddetli hareketlerin bulunduğu tüm karakterlere ortak olan bir havuzdan istediklerini seçerek kendilerine özel Fatality'ler oluşturabilirler.

Çeşitli *Mortal Kombat* oyunlarındaki diğer bitirme hareketleri arasında kazananın rakibini bitirmek için bir hayvana dönüştüğü Animality'ler (*Mortal Kombat 3*'de tanıtıldı); Uzun kombo vuruşlarının ardından rakibi parçalara ayıran Brutality'ler (*Ultimate Mortal Kombat 3*'te tanıtıldı); Bitirme hamlesi gerçekleştirebilmek için harita unsurlarının kullanılabildiği Stage Fatality'ler veya Death Trap'ler bulunur. *Mortal Kombat: Deception* seriye Hara-Kiri hareketini eklemiştir; Bu hareket, kaybeden karakterin kendini öldürmesine olanak tanır; böylece iki oyuncu arasında, kazananın rakibini o intihar etmeden önce öldürüp öldüremeyeceğine dair bir "yarış" başlatır.

Ayrıca seride, *Mortal Kombat II*'de ilk oyunun şiddet içeren içeriği nedeniyle yarattığı öfkeye bir hiciv olarak tanıtılan iki adet şiddet içermeyen bitirme hamlesi vardır. Bunlar, katliam yapmak yerine düşmana karşı dostluk gösterisiyle sonuçlanan Friendship'ler ve rakibi bir bebeğe dönüştüren Babality'lerdir.

## Konu

Mortal Kombat serisi, birbiriyle bağlantılı çok sayıda "diyar"dan (realm) oluşan kurgusal bir evreni konu alır. Oyunun arka plan hikyesine göre bu evrenin yaratıcıları; mutlak güce sahip, ölümsüz ve doğaüstü varlıklardan oluşan Elder Gods (Kadim Tanrılar) adlı ruhani bir panteondur. Evrendeki temel taşları oluşturan bu diyarlar, *Mortal Kombat: Deception* oyununun el kitabında şu karakteristik özellikleriyle tanımlanır: Raiden'ın koruması altındaki Earthrealm (Dünya Diyarı); Liu Kang, Kung Lao, Sonya Blade, Johnny Cage ve Jax Briggs gibi kahramanlara ev sahipliği yapar. Netherrealm, yalnızca en karanlık varlıkların hayatta kalabildiği, Quan Chi ve Noob Saibot gibi iblis ve gölge savaşçıların diyarıdır. Outworld, İmparator Shao Kahn'ın hüküm sürdüğü ve bitmek bilmeyen çatışmaların yaşandığı bir diyardır. Seido (Orderrealm), düzen ve yapıyı her şeyin üzerinde tutan bir topluma sahiptir. Chaosrealm, hiçbir kuralın geçerli olmadığı ve sürekli değişim ile kargaşanın kutsal sayıldığı bir yerdir. Edenia ise güzelliği, sanatsal yönü ve halkının uzun ömrü ile bilinir. Elder God'lar bir diyarın bir diğerini fethedebilmesi için sarsılmaz bir kural koymuştur: Bir diyarın sakinleri ancak savunmacı tarafın en güçlü savaşçılarını üst üste on turnuvada mağlup ederlerse başka bir realm'ı fethedebileceğine hükmetmiş ve bu turnuvalara Mortal Kombat adı verilmiştir.

İlk ''Mortal Kombat'' oyunu, yedi farklı savaşçının turnuvaya katılmak için kendi sebepleriyle yer aldığı Earthrealm'de geçer. Bu savaşçılar arasında Liu Kang, Johnny Cage ve Sonya Blade de bulunur. Thunder God Raiden'ın yardımıyla Earthrealm savaşçıları galip gelir ve Liu Kang, Mortal Kombat'ın yeni şampiyonu olur. *[[Mortal Kombat II]]***d''e, [[Shang Tsung]]'un yenilgisini kabullenemeyen Shao Kahn, Earthrealm savaşçılarını Outworld'e çekerek "kazananın her şeyi alacağı" yeni bir turnuva düzenler. Bu turnuvada Liu Kang, Shao Kahn'ı mağlup eder. ''[[Mortal Kombat 3]]''<nowiki/>'te Shao Kahn, Edenia'yı imparatorluğuna katar ve oranın eski kraliçesi [[Sindel]]'i Earthrealm’de yeniden diriltir, aynı zamanda Edenia'yı Outworld ile birleştirir. Shao Kahn, Earthrealm'i işgal etmeye çalışır, ancak sonunda Liu Kang tarafından bir kez daha yenilgiye uğratılır. Shao Kahn'ın yenilmesinin ardından Edenia özgürlüğüne kavuşur ve Prenses [[Kitana]]'nın yönetiminde yeniden barışçıl bir diyar haline gelir. ''[[Mortal Kombat 4]]''<nowiki/>'te ise düşmüş bir Elder God olan [[Shinnok]], diyarları fethetmeyi ve Raiden'ı öldürmeye çalışır; ancak Liu Kang tarafından yenilgiye uğratılır.

''[[Mortal Kombat: Deadly Alliance]]''<nowiki/>'da, kötü büyücüler Quan Chi ve Shang Tsung, diyardaki egemenliklerini sağlamak için güçlerini birleştirirler ve serinin kahramanı Liu Kang'ı öldürürler. ''[[Mortal Kombat: Deception]]''<nowiki/>'da, birkaç mücadeleden sonra büyücüler zaferle çıkarlar; Earthrealm'ün savaşçılarının çoğunu öldürmüşlerdir. Bu noktada Raiden onlara karşı koymak için öne çıkar. Öte yandan, Outworld'ün eski hükümdarı Ejderha Kral Onaga, tüm diyarları yeniden birleştirmek amacıyla geri döner; ancak oyunun baş karakteri Shujinko tarafından yenilgiye uğratılır.

''[[Mortal Kombat: Armageddon]]''<nowiki/>'da başlı başına felaket başlar. İlk ''Mortal Kombat''<nowiki/>'tan yüzyıllar önce Kraliçe Delia, diyarlardaki tüm savaşçıların güçlerinin aşırı derecede artması nedeniyle diyarların dengesinin bozulacağını ve bunun yıkıcı bir olaylar zincirini tetikleyerek tüm âlemleri yok edeceğini öngörür. Kral Argus, bu tehdide karşı oğulları Taven ve Daegon’u ileride uyandırılmak üzere koruma altına alır; amaçları, Blaze adlı ateşten doğmuş varlığı yenerek Armageddon'u durdurmaktır. Ancak olayların sonunda Shao Kahn, Blaze'i mağlup eder, onun gücünü alır ve savaşı kazanarak Armageddon felaketinin gerçekleşmesine yol açar.

Crossover oyun ''[[Mortal Kombat vs. DC Universe]]'', hikâye açısından konularının devamı olmayıp önceki oyunlar ile bağlantısı yoktur. Hem Shao Kahn'ın hem de uzaylı savaş lordu [[Darkseid]]'in eşzamanlı yenilgileri, her iki kötünün de "Dark Kahn" adında bir varlığına kaynaşmasına neden olduktan sonra, hem Mortal Kombat hem de DC Evrenleri birleşmeye başlar. Bu durum, savaşçıları ve kahramanları kontrol edilemez öfke nöbetlerine girerek çatışmalara sürükler. Her iki evrenin kahramanları ve kötü adamları, felaketten sorumlu olduklarını düşünerek birbirleriyle sürekli olarak savaşırlar, ta ki [[Superman]] ve Raiden kalana kadar. İkisi, Dark Kahn ile yüzleşir ve ortak düşmanlarını yenmek için bir araya gelir. Dark Kahn'ın yenilgisinden sonra, iki krallık etkisiz hale gelir ve Shao Kahn ile Darkseid sonsuz hapis cezasına çarptırılmak üzere birbirlerinin evrenlerinde sıkışıp kalırlar.

2011 ''[[Mortal Kombat (2011 video oyunu)|Mortal Kombat]]'' [[Reboot (kurgu)|reboot]]'unda Armageddon savaşı sadece Shao Kahn ve Raiden'ın hayatta kalmasıyla sonuçlandı: Raiden, Shao Kahn tarafından öldürülmek üzeredir ve son darbeyi indirmeden hemen önce Raiden, kazanması gerektiğini söyleyerek önceki benliğine zihinsel bir mesaj gönderir. Görüntüleri alan geçmiş Raiden, onuncu Mortal Kombat turnuvasının ortasında Armageddon'u önlemek için zaman çizelgesini değiştirmeye çalışır. Yaşlı Tanrıların yardımıyla Shao Kahn'ın zaferini engellemeyi başarırken, kendini savunmak için Liu Kang'ı öldürmek zorunda kalır ve müttefiklerinin çoğunu Kraliçe Sindel'e kaybeder; Earthrealm'i Shinnok ve Quan Chi'nin entrikalarına karşı savunmasız bırakır.

''[[Mortal Kombat X]]''<nowiki/>'de Shinnok ve Quan Chi, Shao Kahn'ın Earthrealm'e yaptığı istilada ölenlerin yeniden dirilen revenant'ları ordusuyla birlikte planlarını hayata geçirir. Raiden, Johnny Cage, [[Kenshi|Kenshi Takahashi]] ve Sonya Blade tarafından yönetilen bir savaşçı ekibi onlara karşı çıkar ve yaşanan savaşta Shinnok kendi amuletine hapsedilir ve çeşitli savaşçılar kontrolünden kurtulup yeniden dirilir, ancak Quan Chi kaçar. Yirmi beş yıl sonra, büyücü tekrar ortaya çıkar ve böceksi D'Vorah ile birlikte Shinnok'un geri dönüşünü kolaylaştırır. Kin dolu Scorpion, Quan Chi'yi öldürür, ancak onu Shinnok'u serbest bırakmaktan engelleyemez. Onunla mücadele etmek için Johnny Cage ve Sonya Blade'in kızı [[Cassie Cage]], Earthrealm'in yeni nesil kahramanlarından oluşan bir takımın liderliğinde onu yenmeye çalışır. Quan Chi ve oyunun sonunda Shinnok yenilir. Liu Kang ve Kitana'nın revenant'ları Netherrealm'i kontrol altına alırken, Raiden Shinnok'un amuletine erişir.

''[[Mortal Kombat 11]]'' ve genişlemesi ''Aftermath''<nowiki/>'de, zamanın mimarı ve Shinnok'un annesi Kronika'nın, oğlunun yenilgisinden ve Raiden'in çalışmalarını kurcalamasından sonra zaman çizelgesini yeniden başlatmak için çalıştığı görülür. Liu Kang'ı neredeyse ikinci kez öldürdükten sonra, Raiden onunla birleşik güçlerinden korkan Kronika'nın birden çok zaman çizgisinde savaşmaları için onları manipüle ettiğini keşfeder. Kronika'nın müdahalesine ve minyonlarının saldırılarına rağmen, Raiden Liu Kang'a gücünü verir ve onu bir ateş ve gök gürültüsü tanrısına dönüştürürek Kronika'yı yenmesine yardımcı olur. Genişlemeden sonra, Liu Kang'ın zaman çizelgesini yeniden başlatmak için gereken öğe olan Kronika'nın Tacı'nı istemeden yok ettiği ortaya çıkar. Yenilgisi, Kronika'nın hapsedilmesi nedeniyle temel oyunda bulunmayan Shang Tsung'u da canlandırır. Tacı geri almak için Liu Kang, Shang Tsung'u, öğeyi Kronika'dan önce elde etmek için diğer Earthrealm kahramanlarını zamanda geri gönderir, ancak Shang Tsung olayları manipüle eder, böylece tacı ele geçirir. Son kısımda oyuncu, Shang Tsung veya Liu Kang ile yeni bir zaman çizelgesi başlatmayı tercih edebilir.

''[[Mortal Kombat 1]]''<nowiki/>'de, yani Mortal Kombat serisinin zaman çizelgesinde ikinci rebootu olan oyunda; Lord Liu Kang Yeni Çağını yaratmış ve tüm diyarlar arasında barışı korumaya çalışmaktadır. Ancak, Liu Kang'ın [[Shang Tsung]] ve Quan Chi'yi güçsüzleştirip sorun çıkarmalarını engelleme çabalarına rağmen, bu iki kötü karakter General Shao ile bir araya gelerek Earthrealm'i ve Outworld'ü fethetmeye çalışırlar. Bu durum Liu Kang'ın barış planlarını bozar. Liu Kang, durumu araştırırken, "''MK11: Aftermath''<nowiki/>'ten gelen" Shang Tsung'un sorumlu olduğunu öğrenir. Liu Kang'ın Kum Saati'nin gücüne erişme çabaları, [[Kelebek etkisi|''Mortal Kombat'' evrenindeki her karakterin Kronika'yı yenip Kum Saati'ni kontrol etmesine neden olan bir kırılmaya]] yol açmıştır. Büyücünün tüm zaman çizelgelerini kontrol altına almasını durdurmaya çalışan Liu Kang, iyi karakterlerden oluşan bir orduyla Titan Shang Tsung'un boyutuna saldırır. Tüm kötü karşıtlarıyla yapılan yoğun bir savaşın ardından, Liu Kang ve oyuncunun seçtiği bir şampiyon, onu yenip zaman çizelgesini ortadan kaldırır.

== Karakterler ==




Seri, iterasyonları boyunca; [[Baraka (Mortal Kombat)|Baraka]], [[Cassie Cage]], [[Cyrax]], [[Ermac]], [[Mortal Kombat karakterleri listesi|Fujin]], [[Goro (Mortal Kombat)|Goro]], [[Jade (Mortal Kombat)|Jade]], [[Jax]], [[Johnny Cage]], [[Kabal]], [[Kano (Mortal Kombat)|Kano]], [[Kenshi]], [[Mortal Kombat karakterleri listesi|Kintaro]], [[Kitana]], [[Kung Lao]], [[Liu Kang]], [[Mileena]], [[Mortal Kombat karakterleri listesi|Motaro]], [[Nightwolf]], [[Noob Saibot]], [[Quan Chi]], [[Raiden (Mortal Kombat)|Raiden]], [[Rain (Mortal Kombat)|Rain]], [[Reptile (Mortal Kombat)|Reptile]], [[Scorpion (Mortal Kombat)|Scorpion]], [[Sektor]], [[Shang Tsung]], [[Shao Kahn]], [[Sheeva]], [[Shinnok]], [[Sindel]], [[Skarlet]], [[Smoke (Mortal Kombat)|Smoke]], [[Sonya Blade]], [[Stryker (Mortal Kombat)|Stryker]], [[Sub-Zero]] ve [[Mortal Kombat karakterleri listesi|Tanya]] gibi çok sayıda [[oynanabilir karakter]]e sahip oldu. Bunlardan bazıları [[Dünya]]'daki insanlar ve siborglarıdır, bazıları iyi ve kötü tanrılardır, bazıları da 'Outworld' ve diğer alemlerin sakinleridir.

Ana karakterler dışında birçok konuk karaktere de yer verilmiştir. Bu içerik, birkaç [[DC Comics]] evreninin kahramanlarını ve kötülerini bünyesinde barındırdığı 2008'de piyasaya sürülen ''[[Mortal Kombat vs. DC Universe]]''<nowiki/>'den başladı. Sonraki oyunlarda ''[[God of War]]''<nowiki/>'dan "[[Kratos (God of War)|Kratos]]", ''[[Elm Sokağında Kâbus (seri)|Elm Sokağında Kâbus]]'' serisinden "[[Freddy Krueger]]", ''[[13. Cuma (seri)|13. Cuma]]'' serisinden "[[Jason Voorhees]]", ''[[Alien]]'' serisinden "[[Yaratık (karakter)|Alien]]", ''[[Teksas Testere Katliamı (seri)|Teksas Testere Katliamı]]'' serisinden "[[Deri Surat|Leatherface]]", ''[[Av (film)|Predatör]]'' serisinden "[[Predatör (hayalî karakter)|Predatör]]", ''[[Terminatör]]'' serisinden "[[Terminatör (karakter)|Terminatör T-800]]" ve "[[T-1000]]", ''[[RoboCop]]'' serisinden "[[RoboCop (karakter)|RoboCop]]", ''[[İlk Kan|Rambo]]'' serisinden "[[John Rambo]]", ''[[The Boys (dizi, 2019)|The Boys]]**dan "Homelander", Image Comics'den "Spawn" ve "Omni-Man", DC Comics'ten  "The Joker" (*MKvs.DC*'de de yer almıştır) ve "Peacemaker", *Çığlık* serisinden Ghostface, *[[Conan the Barbarian (film, 1982)|Barbar Conan]]'<nowiki/>*dan "Conan the Barbarian" yer aldı.

## Geliştirme
### Kökenler

*Mortal Kombat* geliştirilmeye 1991 yılında dört kişiyle başlandı: Ed Boon (programlama), John Tobias (sanat ve hikâye), John Vogel (grafikler) ve Dan Forden (ses tasarımı) görevindeydi. Oyunun erken dönemlerinde, bir dizi farklı konsept üzerinde çalışıldı. İlk başta, John Tobias'un bir ninja teması etrafında geliştirdiği bir proje olarak ortaya çıktı. Bu dönemde, Richard Divizio, Daniel Pesina ve Carlos Pesina gibi oyuncular da projeye katkıda bulundu. Ancak, oyunun ilk versiyonu, patron Ed Boon'a sunulduğunda o ve tüm Midway ekibi tarafından reddedildi. Daha sonra 1992 yılında çıkan ''Evrenin Askerleri'' adlı bir film için video oyunu uyarlaması yapma fikri ortaya atıldı. Bu film, Jean-Claude Van Damme'in başrolünde olduğu bir yapımdı ve John Tobias, Van Damme'nin dijital bir versiyonunu içeren bir 'dövüş oyunu' konseptini düşündü. Karikatürize dövüş oyunlarından "çok daha sert, biraz daha ciddi, *[[Ejder Kalesi|Enter the Dragon]]* veya *[[Kansporu (film)|Bloodsport]]*'a biraz daha benzeyen" bir oyun yapmak niyetinde olan Tobias ve Boon, *Bloodsport* lisansını kullanma anlaşması bozulduktan sonra bile dövüş oyunu projelerine devam etme kararı aldılar ve orijinal fikre geri dönmeye karar verdiler. *Mortal Kombat* karakterlerinden ilki olan Johnny Cage, "tüm Van Damme durumuna bir parodi" haline geldi. 

Capcom'ın ''Street Fighter II: The World Warrior'''ın başarısı, Midway Games'i kendi arcade dövüş oyununu üretmeye ikna etti. Bu, Tobias'un oyununda mümkün olduğunca büyük dijitize sprite'ları kullanmak istediği türdü. Ancak, *Street Fighter II*'nin proje üzerinde doğrudan belirgin bir etkisi olmadı. 1984'teki ''Karate Champ'''ı ilham kaynağı olarak gösteren Tobias'a göre, Capcom'un oyunundan her bakımdan farklı bir oyun yapmak için bilinçli olarak çalışıldı. Rakiplerinden farklı olarak; oyun grafiklerinde elle çizme yöntemi ile karakter oluşturma yerine dijitalleştirilme ile karakter oluşturulma yönteminin kullanılmasının yanı sıra, aralarındaki belirgin bir fark, yüksek düzeyde kan ve şiddet içermesiydi. Capcom'un iletişimden sorumlu kıdemli direktörü daha sonra, röportajcının *Street Fighter*'ın "hassasiyet ve derinliği" mi yoksa *Mortal Kombat*'ın "kan ve komedisini" mi tercih ettiğini sorarak *[[Street Fighter]]* ve *Mortal Kombat*'ı karşılaştırdı. Ayrıca, *Street Fighter* ve *Mortal Kombat* rekabetinin 1990'lardaki Coca-Cola ve Pepsi rekabetine benzediğini belirtti.John Tobias, oyunun hikâyesi ve karakterleri için ilhamını Çin mitolojisinden ve Shaolin keşişleri hakkında dolaşan bazı hikâyelerden aldığını belirtti. *[[Küçük Çin'de Büyük Bela]]* filmiyle ilgili olarak Tobias, film "Çin'den gelen doğaüstü kung fu filmlerine olan Amerikanlaşmış takıntımı biraz yansıttı, ama en büyük etken değildi. Benim en büyük ilham kaynağım Tsui Hark'ın filmlerinden geldi - *[[Zu Warriors]]* & *[[The Swordsman]]*. Onları Chicago, Chinatown'ndaki kaçakçılardan almak zorundaydık." diye yazdı. Serideki karakterleri tasarlama süreçleri hakkında genel olarak şunları söyledi: "Öncelikle, cinsiyetini ve büyüklüğünü belirliyoruz. Sonra karakterlerin temasını belirliyoruz, ninjalar mı yoksa robotlar mı gibi. Sonra kostümü tasarlıyoruz ve bu süreçte hikayeyi ve evrene nasıl uyduğunu oluşturuyoruz. Sonra, karakterimize benzeyen bir oyuncu buluyoruz." Tobias'ın serideki yazı ve sanatsal katkıları, *Mortal Kombat 4*'ün piyasaya sürülmesinden sonra 2000 civarında sona erdi. 2012'de, "Gelecek hikayeyle ilgili tam olarak ne yapacağımı biliyordum. Birkaç yıl önce, ilk *MK* filmine bir tür devam filmi ve oyunun mitolojik köklerine ilerleme yazdım" dedi.

*Mortal Kombat* adı, pinball tasarımcısı Steve Ritchie'nin fikriydi ve orijinal *Mortal Combat* adının ticari marka olarak alınmasındaki zorluklar sonrasında geliştirildi. O zamandan beri, seri sık sık "K" harfini "C" harfi yerine kullanarak çeşitli kelimeleri kasıtlı olarak yanlış yazıyor. Boon'a göre, *Mortal Kombat* oyunlarının geliştirilmesi sırasında, böyle kelimelerin genellikle doğru yazıldığını, yalnızca bir geliştiricinin bunu önerdiğinde bu değişimin yapıldığını belirtti.

### Grafikler
İlk *Mortal Kombat* oyunu ve onu takip eden erken dönem devam oyunlarındaki karakterler, el çizimi grafikler yerine çoğunlukla gerçek oyuncuların filme alınarak dijitalleştirilmesiyle oluşturulan sprite'lar kullanılarak tasarlanmıştır. Serinin bu dönemdeki oyunları, palette swapping olarak bilinen renk değiştirme tekniğini yoğun biçimde kullanmalarıyla da tanınır. Bu yöntem özellikle ninja karakterlerde kullanılmış ve serinin en popüler karakterlerinden birçoğu bu teknik sayesinde ortaya çıkmıştır. İlk oyunda erkek ninja dövüşçüler aslında temelde aynı karakter modelini paylaşır; aralarındaki farklar yalnızca kıyafetlerinin renkleri, dövüş duruşları ve özel hareketleriyle belirlenirdi. Serinin sonraki oyunlarında aynı model temel alınarak yeni ninja karakterler ve başlangıçta yine tek bir temel modele dayanan kadın ninja renk varyasyonları eklendi. Zamanla bu karakterler serinin ilerleyen oyunlarında daha belirgin biçimde birbirinden ayrılan özgün karakterlere dönüştü. *[[Mortal Kombat 4]]* ile birlikte seri üç boyutlu grafiklere geçti. Böylece önceki oyunlarda kullanılan dijitalleştirilmiş dövüşçüler yerini hareket yakalama (motion capture) teknolojisiyle canlandırılan çokgen (polygon) modellerine bıraktı.

### Gizli içerik
Serinin çoğu oyununda gizli karakterler, gizli oyunlar ve çeşitli Easter egg öğeleri bulunur. İlk *Mortal Kombat* oyununda gizli dövüşçü Reptile, oyuncuların belirli koşulları yerine getirmesi hâlinde karşılaşabildiği bir karakterdi. Oyundaki denetim ekranında yer alan ERMACS (error macros'ın kısaltması) sayacı ise oyuncular tarafından Ermac adlı ikinci bir gizli karaktere gönderme olarak yorumlandı. Midway başlangıçta bu karakterin varlığını reddetse de, oyuncular arasındaki söylentiler ve geri bildirimler sonucunda karakteri *Ultimate Mortal Kombat 3* oyununa ekledi.

Bazı Easter egg'ler geliştirici ekip arasındaki esprilerden doğmuştur. Bunlardan biri olan "Toasty!", *Mortal Kombat II* oyununda yer alır. Oyuncu bir aparkat gerçekleştirdiğinde bazen ekranın köşesinde oyunun ses tasarımcısı Dan Forden'ın görüntüsü belirir ve "Toasty!" diye bağırır. Ayrıca *Mortal Kombat II* ve *Mortal Kombat 3* oyunlarında sırasıyla *[[Pong]]* ve *[[Galaga]]* adlı klasik oyunların gizli versiyonları da yer almıştır.

## Oyunlar

### Ana seri
Orijinal *[[Mortal Kombat (1992 video oyunu)|Mortal Kombat]]* oyunu, Ekim 1992'de Midway tarafından arcade makinelerinde piyasaya sürüldü ve o zamandan beri Acclaim Entertainment tarafından piyasaya sürülen ilk bağlantı noktalarıyla birlikte birkaç konsol ve ev bilgisayarı sistemine taşındı. Devam oyunu, *[[Mortal Kombat II]]*, 1993'te arcade makineleri için piyasaya sürüldü, daha fazla karakter kadrosu ve iyileştirilmiş grafikler ve oynanış içeriyordu, ardından 1993-1995'te çok sayıda ev sistemine taşındı ve yine Acclaim tarafından piyasaya sürüldü. *[[Mortal Kombat 3]]*, 1995'te hem arcade hem de ev sürümlerinde çıktı. *MK3*, oyundaki karakter sayısını ve diğer özellikleri artıran iki güncelleme aldı: Aynı yıl oyun salonlarında yayınlanan *[[Ultimate Mortal Kombat 3]]* ve ertesi yıl ev konsolları için piyasaya sürülen *[[Mortal Kombat Trilogy]]*. Bir sonraki oyun, *[[Mortal Kombat 4]]*, 1997'de piyasaya sürüldü ve serinin önceki oyunlarda kullanılan dijitize 2D grafikler yerine 3D işlenmiş grafiklere sıçramasını işaret etti. *Mortal Kombat 4*; PlayStation, Nintendo 64 ve Microsoft Windows'a port'landı. Oyunun *[[Mortal Kombat Gold]]* başlıklı güncellenmiş versiyonu 1999'da Dreamcast için özel olarak piyasaya sürüldü.

Bu noktada seri, sadece konsolları hedef almaya başladı ve *Mortal Kombat 4*, serinin oyun salonları için piyasaya sürülen son oyunu oldu. Ayrıca serinin adlandırma şeması, 2002'de *Mortal Kombat: Deadly Alliance* ile başlayarak, sayılar yerine alt başlıkların kullanımı şeklinde değiştirildi.

*Deadly Alliance* başlangıçta Xbox, PlayStation 2 ve GameCube için piyasaya sürüldü. *Deadly Alliance* aynı zamanda tamamen 3D oynanışa sahip ilk *Mortal Kombat* oyunuydu ve *Mortal Kombat* 4'e kadar oyun 2D düzlemde kalmıştı; bu 3D trendinin kullanımı sonraki iki oyun için de devam edecekti.

Bir sonraki devam oyunu, 2004 çıkışlı *Mortal Kombat: Deception*'dı; PlayStation 2, Xbox ve GameCube için yayınlandı. PlayStation Portable için bağlantı noktası olan *[[Mortal Kombat: Unchained]]*, 2006'da piyasaya sürüldü. *[[Mortal Kombat: Armageddon]]* 2006'da PlayStation 2, Xbox ve 2007'de Wii için yayınlandı.

*Mortal Kombat* serisi ile DC Comics arasında bir crossover dövüş oyunu olan *[[Mortal Kombat vs. DC Universe]]*, 2008'de PlayStation 3 ve Xbox 360 için piyasaya sürüldü.

Serideki dokuzuncu oyun, kısaca *[[Mortal Kombat (1992 video oyunu)|Mortal Kombat]]* adlı bir reboot, şimdi NetherRealm Studios olarak bilinen eski Midway Games tarafından geliştirildi. İlk olarak 2011'de PlayStation 3 ve Xbox 360 için piyasaya sürüldü ve 2012'de PlayStation Vita'ya ve 2013'te Microsoft Windows'a taşındı. İndirilebilir içerik, şu anda serideki oyunların bir özelliği haline geldi. Bunun ilk devam oyunu olan *[[Mortal Kombat X]]*, 2015'te PlayStation 4, Xbox One ve Microsoft Windows'ta piyasaya sürüldü. -Sayılarla oyun adlandırılma şemasına geri dönüldü-* *MKX*, tablet ve smarofon bilgisayarlar için ilk *Mortal Kombat* oyunu *Mortal Kombat Mobile* ile eşleştirildi. Onun ardından gelen, *[[Mortal Kombat 11]]*, 2019'da PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch ve Microsoft Windows için piyasaya sürüldü. İkici bir mobil oyun ''Mortal Kombat: Onslaught'' ve on birinci oyunun devamı *[[Mortal Kombat 1]]*, 2023'te piyasaya sürüldü.

### Spin-off oyunlar
Dövüş oyunlarının yanı sıra, *Mortal Kombat* hikâyesinden spin-off niteliğinde üç aksiyon-macera oyunu geliştirildi. Bunlardan ilki olan *[[Mortal Kombat Mythologies: Sub-Zero]]*, 1997 yılında PlayStation ve Nintendo 64 için yayımlandı. Oyunun hikâyesi, Sub-Zero karakterinin ilk enkarnasyonuna (Bi-Han) odaklanır ve kronolojik olarak ilk *Mortal Kombat* oyununun öncesinde geçer. Bir sonraki aksiyon oyunu *[[Mortal Kombat: Special Forces]]*, 2000 yılında PlayStation için piyasaya sürüldü ve Major Jackson Briggs'in Black Dragon örgütünü yok etme görevini konu alır. Her iki oyun da eleştirmenlerden olumsuz yorumlar aldı (ancak *Mythologies* daha ılımlı bir karşılanma gördü). Midway Studios Los Angeles tarafından geliştirilen *[[Mortal Kombat: Shaolin Monks]]*, 2005 yılında PlayStation 2 ve Xbox için yayımlandı. Oyunda Liu Kang ve Kung Lao başrolde yer alır ve *Mortal Kombat II*'nin olayları yeniden anlatılır. Scorpion ve Sub-Zero karakterlerini merkezine alması planlanan benzer bir proje olan *Mortal Kombat: Fire & Ice* ise geliştirici ekibin projeyi zamanında ve bütçe dahilinde tamamlayamaması nedeniyle iptal edildi. 18 Ekim 2022'de duyurulan *[[Mortal Kombat: Onslaught]]* ise 2023 yılında Android ve iOS platformları için yayımlanan bir rol yapma oyunudur. NetherRealm Studios, oyunun sinematik bir deneyim sunacağını ve serinin temelindeki sert ve etkileyici yapıya sadık kalacağını belirtmiştir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
*Resmî web sitesi
*  (Warner Bros.)
* Fandom'da Mortal Kombat Wiki
* Mortal Kombat X and MK 11  
* ''Mortal Kombat''  at MobyGames
* "The History of ''Mortal Kombat''" video series