Tarkan (film serisi)

***Tarkan***, Sezgin Burak'ın çizdiği ''Tarkan'' çizgi romanındaki kurgusal Tarkan karakterinin uyarlandığı beş filmden oluşan kült film serisi. Filmlerin finansmanını ve dağıtımını Arzu Film ve Tuna Film şirketleri üstlenmiştir. İlk Tarkan filminin hazırlıkları 1969 yılında başlamış ve aynı yıl vizyon görmüştür. Son film ise 1 Kasım 1973 tarihinde gösterime girmiştir.

İlk çekilen ''Tarkan'' filmini Tunç Başaran yönetmiştir. Devam filmleri olan *, *, **' ve **''ı Mehmet Aslan yönetmiştir.

Tüm filmlerde Tarkan'ı Kartal Tibet canlandırmıştır. Ayrıca Bilal İnci, Eva Bender, Reha Yurdakul ve Halit Akçatepe serinin birden çok filminde rol almıştır.

## Yapım
1967 yılında Sezgin Burak tarafından çizilmeye başlanan ''Tarkan'' çizgi romanının halk arasında büyük bir popülariteye ulaşması yapımcıların ilgisini çekmiştir. Bu ilgi neticesinde ilk Tarkan filmi 1969 yılında Ertem Eğilmez'in yapımcılığında çekilmiştir. Tunç Başaran'ın yönettiği bu ilk filmin senaryosu da Sezgin Burak tarafından yazılmıştır. Filmde Tarkan'ı oynayacak oyuncuyu bulmak içinse bir yarışma düzenlenmiştir. Dönemin popüler yayımlarından *Pazar* dergisince düzenlenen yarışmada Ünal Şahin adlı vatandaş birinci olmuş ve başrolü oynayacak kişi olarak seçilmiştir. Fakat tanınmayan birinin başrolü oynamasının riskli olacağı savunulmuş ve daha sonra bu fikirden vazgeçilmiştir. Ardından ise o günlerde *[[Karaoğlan (çizgi roman)#Karaoğlan filmleri|Karaoğlan]]* film serisinde Karaoğlan'ı canlandıran ve halk tarafından da tanınan Kartal Tibet'e teklif götürülmüştür. Tibet'in teklifi kabul etmesiyle birlikte Tarkan karakterini kimin oynayacağı sorusu cevabını bulmuştur.

1969 yılında gösterime giren ilk film büyük bir başarı sağlamış ve ardından devam filmleri gelmiştir. 1970'te gösterime giren *Tarkan: Gümüş Eyer* ve 1971'de gösterime giren *Tarkan: Viking Kanı* filmlerinde çizgi romana sadık kalınmış ve çizgi romanda işlenen konu filme uyarlanmıştır. Fakat son iki film olan *Tarkan: Altın Madalyon* ve *Tarkan: Güçlü Kahraman*da işlenen konu çizgi romandan farklıdır. Örneğin *Tarkan: Güçlü Kahraman*'ın çizgi romanında olay Roma İmparatorluğu'nda geçmekte iken film Çin'de geçmektedir. Ayrıca son iki filmdeki karakterler de çizgi romanla örtüşmemektedir. Serinin son filmi olan *Tarkan: Güçlü Kahraman*da Wang Yu isimli bir karakter mevcut iken çizgi romanda böyle bir karakter yoktur.

## Orijinal seri
### ''Tarkan''

İlk film olan *Tarkan* Tunç Başaran tarafından yönetilmiştir. Sezgin Burak'ın *Marsın Kılıcı* adlı serüveninin uyarlaması olan filmin yapımcılığını Ertem Eğilmez üstlenmiştir. Filmde Tarkan'ı canlandıracak oyuncuyu bulmak için bir yarışma düzenlenmiş, yarışmayı Ünal Şahin adlı bir vatandaş kazanmıştır. Fakat Başaran ve Eğilmez filmde tanınmayan birinin başrolü oynamasının riskli olacağını savunup rolü o dönem oldukça popüler olan Kartal Tibet'e vermişlerdir. Çekimler Acar Film stüdyolarında yapılmıştır. Bütçesi ve hasılatı bilinmeyen film o dönem için büyük bir popülarite kazanmış ve devam filmlerinin gelmesini sağlamıştır.

### ''Tarkan: Gümüş Eyer''

İlk filmin aksine yönetmen koltuğunda Mehmet Aslan'ın yer aldığı devam filminin yapımcılığını önceki filmde olduğu gibi Ertem Eğilmez üstlenmiştir. *Gümüş Eyer* isimli serüvenden uyarlanan filmde çizgi romana tamamen sadık kalınmamış, bazı senaryosal öğeler Mehmet Aslan tarafından eklenmiş ve çıkarılmıştır. Kartal Tibet'in yine Tarkan'ı canlandırdığı filmde Kostok rolü için Bilal İnci, Gosha rolü için Eva Bender, Altar rolü içinse Reha Yurdakul ile anlaşılmıştır. Tarkan'ın küçüklüğünü ise Kartal Tibet'in oğlu Kanat Tibet canlandırmıştır. Acar Film stüdyolarında hazırlanan film Arzu Film ve Tuna Film tarafından dağıtılmıştır. 1970 yılında gösterime giren film ilk filmde olduğu gibi büyük bir başarı yakalamıştır.

### ''Tarkan: Viking Kanı''

Mehmet Aslan'ın yönetmenliğini üstlendiği filmin yapımcılığını Ertem Eğilmez, Teoman Tümer ve Nahit Ataman üçlüsü üstlenmiştir. *Viking Kanı* isimli çizgi romandan uyarlanan filmin senaryosu Sadık Şendil tarafından hazırlanmıştır. Kartal Tibet'in tekrar başrolü üstlendiği filmde *Tarkan: Gümüş Eyer* filminde yer alan Eva Bender ve Bilal İnci bu filmde de kilit rolleri üstlenmişlerdir. Viking kumandanı Toro rolünü Bilal İnci alırken, Eva Bender ise Ursula karakterini canlandırmıştır. Çin Prensesi Lotus rolü için ise Seher Şeniz uygun görülmüştür.

1 Kasım 1971 tarihinde gösterime giren film Ören Film stüdyolarında hazırlanıp Acar Film stüdyolarında seslendirilmiştir. Yurtdışında *Tarkan Versus the Vikings* adıyla gösterime giren film, yine yurtdışında *[[Yılmayan Şeytan]]* ile birlikte çift taraflı DVD olarak da satılmaktadır.

### ''Tarkan: Altın Madalyon''

Mehmet Aslan'ın yönetmen, Ertem Eğilmez'in ise yapımcı koltuğunda tekrar birlikte çalıştıkları film 1972 yılında vizyona girmiştir. *Altın Madalyon*un uyarlandığı filmin senaryosunu önceki filmde olduğu gibi Sadık Şendil yazmıştır. Kartal Tibet'in Tarkan'ı canlandığı filmde Eva Bender tekrar Gosha karakterini canlandırmıştır. Attila rolünde Kamran Usluer'in yer aldığı yapımda Zeki Alasya Vandal kralını canlandırırken Halit Akçatepe Kulke karakterine, Birsen Ayda Vandal prensesine ve Pakize Suda ise Honoriya'ya hayat vermiştir. Ören Film stüdyolarında hazırlanıp Bükey Film stüdyolarında seslendirilen film serinin dördüncü filmi olmuştur.

### ''Tarkan: Güçlü Kahraman''

Mehmet Aslan'ın yönetip Nahit Ataman'ın yapımcılığını üstlendiği film *Güçlü Kahraman* adlı çizgi romanın adını taşımasına rağmen senaryosu Mehmet Aslan tarafından çizgi romandan bağımsız olarak yazılmıştır. Tarkan karakterine tüm seride olduğu gibi yine Kartal Tibet hayat vermiştir. Wang Yu karakterini Hakkı Koşar, Kulke karakterini Halit Akçatepe, Alonya karakterini Hülya Darcan ve Ulu Gökçe karakterini ise Reha Yurdakul canlandırmıştır. Yeni Film stüdyolarında renklendirilip Ar Film stüdyolarında seslendirilen film 1 Kasım 1973 günü gösterime girmiştir ve serinin son filmi olmuştur.

## Diğer filmler
Başrolünde Kartal Tibet'in yer aldığı orijinal *Tarkan* serisinin yanı sıra farklı Tarkan filmleri de çekilmiştir. Fakat bu filmler orijinal seri kadar başarılı olamamış, yalnızca birer deneme olarak kalmışlardır.

### ''Bozkırlar Şahini Tark-Han''
Orijinal seriden önce çekilen bu film 1968 yılında vizyona girmiştir. Film orijinal serinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci filmlerinin yönetmeni olan Mehmet Aslan tarafından yönetilmiştir. Tark-Han karakterini Tanju Korel'in canlandığı yapımın senaryo yazarı Nuri Kırgeç, yapımcısı Müfit İlkiz'dir. Filmde Tark-Han adının kullanılmasının nedeni filmin Sezgin Burak'tan izin alınmadan çekilmesidir. Eser ve telif sahibi Sezgin Burak'ın izni olmadan çekilen film bu nedenle "sahte" olarak kabul edilmektedir.

### ''Tarkan: Canavarlı Kule''
1969 yapımı *Tarkan: Canavarlı Kule* filmi Cavit Yürüklü tarafından yönetilmiş ve senaryosu Sezgin Burak ile Nuri Kırgeç tarafından yazılmıştır. Orijinal serinin ilk filminde oynaması için seçilen fakat daha sonra vazgeçilen Ünal Şahin filmde Tarkan'ı canlandırmıştır. Film, yapım şirketi olan Sibel Film tarafından dağıtılmıştır.

### ''Tarkan Camoka'ya Karşı''
Tarkan'ın Hasan Demirdağ tarafından canlandırıldığı yapım T. Fikret Uçak tarafından yönetilmiştir. Ayrıca yine T. Fikret Uçak senaryo yazarlığını üstlenmiştir. Siyah-beyaz olarak 1969 yılında vizyona giren filmde Kazım Kartal, Reha Yurdakul ve Danyal Topatan gibi Yeşilçam'ın önemli isimleri yer almıştır. Filmin yapımcılığını Sel Film üstlenmiştir.

## Karakterler

## Müzik
1969 yılında çekilen *Tarkan* ve 1970'te çekilen *Tarkan: Gümüş Eyer* filmlerinin jenerik müziği Sovyet besteci Dmitri Şostakoviç'in 1937'de bestelediği 5. Senfonisinden alınmıştır. *Moderato*, *Allegretto*, *Largo* ve *Allegro non Troppo* adındaki dört başlıktan oluşan bu senfoninin *Moderato* bölümü filmde kullanılmıştır. İlk iki filmde film müziği olarak kullanılan bu beste diğer üç filmde de sahne müziği olarak kullanılmıştır.

*Tarkan: Viking Kanı*nda John Barry'nin *[[Kış Aslanı (film, 1968)|Kış Aslanı]]* adlı film için 1968 yılında bestelediği müzik jenerik müziği olarak kullanılmıştır. Ayrıca yine John Barry tarafından bestelenen *[[Zulu (film)|Zulu]]* film müziği de Viking sahnelerinde kullanılmıştır. *Tarkan: Altın Madalyon*da kullanılan jenerik müziğinin bestecisi bilinmemekle birlikte son film olan *Tarkan: Güçlü Kahraman*da jenerik müziği olarak Dušan Radić'in *[[Cengiz Han (film, 1965)|Cengiz Han]]* filmi için bestelediği film müziği kullanılmıştır.

## Eleştiriler

## Kaynakça