Noel ateşkesi

**Noel ateşkesi** (İngilizce: The **Christmas truce** Almanca: Weihnachtsfrieden; Fransızca: Trêve de Noël) 1914 Noelinde Birinci Dünya Savaşı'nın Batı Cephesi boyunca yaygın bir dizi gayri resmi ateşkesti.

Ateşkes, savaşın nispeten erken döneminde (51 ayın 5'inde) meydana geldi. Her iki taraftaki liderlik, Deniz Yarışı'nın çıkmazını ve Birinci Ypres Savaşı'nın sonuçsuzluğunu takiben stratejilerini yeniden değerlendirdikçe düşmanlıklar durgunlaştı. 25'inci haftaya kadar geçen haftada Fransız, Alman ve İngiliz askerleri selamlaşıp konuşmak için siperleri geçtiler. Bazı bölgelerde, her iki taraftan da askerler Noel Arifesi ve Noel Günü'nde tarafsız bölgeye girip yiyecek ve hediyelik eşya alışverişinde bulunmaya başladılar. Beraber şarkı törenleri ve mahkûm takasları oldu, şarkılar söylenerek birkaç toplantı yapılıp sona erdi. Askerler birbirleriyle futbol oyunları oynayarak, ateşkesin en unutulmaz imgelerinden birini yarattılar. Bazı bölgelerde savaş devam ederken, bazılarında taraflar cesetleri kurtarma düzenlemelerinden biraz daha fazlasına karar verdi.

Ertesi yıl, birkaç birim ateşkes düzenledi ancak 1914'teki Noel ateşkesi kadar yaygın değildi; Askerler artık 1916'ya kadar ateşkes yapmaya uygun değildi. Somme ve Verdun savaşları ve zehirli gaz kullanımı sırasında yaşanan yıkıcı insan kayıplarından sonra savaş giderek daha acı hale gelmişti.

Noel ateşkesi dönemine özgü değildi ve piyadelerin birbirine yakın bir şekilde aşırı agresif davranışları durduracağı ve genellikle küçük ölçekli kardeşlikler yaşanacağı, sigara takası gibi bir "yaşamak ve yaşatmak" havasını yansıtıyordu. Bazı bölgelerde, askerlerin hatlar arasına girmesine ve yaralı veya ölü yoldaşlarını kurtarmasına izin vermek için ara sıra ateşkesler vardı; diğerlerinde, askerler düşman dinlenirken, egzersiz yaparken veya çalışırken düşmanlarını vurmamak için bir anlaşma vardı.

## Arka planı
Birinci Dünya Savaşı'nın ilk sekiz ayında, Belçika'ya Fransa'ya yapılan Alman saldırısı, Eylül 1914'ün başlarında Marne Birinci Savaşı'nda Fransız ve İngiliz birlikleri tarafından Paris'in dışına püskürtüldü. Almanlar, kazı yaptıkları Aisne vadisine geri döndüler. Aisne'nin Birinci Muharebesinde, Fransız-İngiliz saldırıları geri püskürtüldü ve her iki taraf da insan gücünden tasarruf etmek ve fazlalarını kuzeylerindeki rakiplerini aşmak için siper kazmaya başladı. Deniz Yarışı'nda, iki taraf karşılıklı dışa dönük manevralar yaptı ve birkaç hafta sonra İngiliz kuvvetleri Aisne'den çekildi ve kuzeye Flanders'a gönderildi, her iki taraf da bölgeden çıktı. Kasım ayına kadar her iki taraf da Kuzey Denizi'nden İsviçre sınırına uzanan sürekli bir hendek hattı inşa etmişti.

1914 Noel'den önce birkaç barış girişimi vardı. Açık Noel Mektubu, 1914 yılı sonunda 101 İngiliz kadın burs takımı tarafından imzalanan "Almanya ve Avusturya Kadınlarına" hitap eden barışa yönelik genel bir mesajdı. Papa Benedict XV, 7 Aralık 1914'te savaşan hükûmetler arasında resmi bir ateşkes için yalvardı. "Silahların en azından meleklerin söylediği gece sessiz kalabileceğini" sordu. Her iki tarafça da reddedildi.

## Anısına
* İsveçli metal grubu Sabaton, 2021'de "Christmas Truce" başlıklı bir şarkı yayınladı.
## Kaynakça