Dopamin disregülasyon sendromu

**Dopamin Düzensizlik Sendromu** (**DDS**), uzun süre dopaminerjik ilaçlar alan bazı bireylerde gözlenen  bir işlev bozukluğudur. Tipik olarak, uzun bir süre boyunca dopamin agonist ilaçları almış olan Parkinson hastalığı (PD) olan kişilerde ortaya çıkar. İlaç bağımlılığı, kumar veya cinsel davranış gibi kendi kendini kontrol etme problemleriyle bağdaştırılmıştır.

## Belirti ve bulgular

En yaygın semptom, dopaminerjik ilaçlara olan özlemdir. Bununla birlikte, diğer davranışsal belirtiler özlemden bağımsız olarak ortaya çıkabilir veya onunla birlikte ortaya çıkabilir. Özlem, alımını gösteren semptomların yokluğunda bile, deneğin ilaç almak için yoğun bir dürtüdür. Bu ihtiyacı karşılamak için kişi ekstra dozları kendi kendine uygulayacaktır. Kendi kendine uygulama mümkün olmadığında, agresif patlamalar veya ek ilaçlara erişmek için semptom simülasyonu veya rüşvet gibi stratejilerin kullanımı da ortaya çıkabilir.

Hipomani, hisleriyle tezahür öfori, mutlak kudret veya büyüklenme, ilaç etkileri maksimum olduğu o anlarda görünür yatkındır; Üzüntü, psikomotor yavaşlama, yorgunluk veya ilgisizlik ile karakterize disfori, dopamin replasman tedavisi (DRT) kesilmesinde tipiktir. Kumar oynama, kompulsif alışveriş, yeme bozuklukları ve hiperseksüalite dahil olmak üzere farklı dürtü kontrol bozuklukları tanımlanmıştır. Davranışsal rahatsızlıklar, en yaygın olarak agresif eğilimler, normdur. Psikoz da yaygındır.

## Nedenleri
Parkinson hastalığı, substantia nigradaki dopamin nöronlarının dejenerasyon olması ve putamende dopamin kaybı ile karakterize edilen yaygın bir nörolojik bozukluktur . Motor hastalığı olarak tanımlanır, ancak aynı zamanda bilişsel ve davranışsal semptomlar üretir. En yaygın tedavi, hastalara levodopa (L-Dopa ) veya dopamin agonistlerinin (pramipeksol veya ropinirol gibi) uygulanmasını içeren dopamin replasman tedavisidir. .Dopamin, davranışsal ve motivasyonel önemi, dikkati ve en önemlisi ödül sistemi olan uyaranların normal öğrenimi ile ilişkilendirilmiştir. Dopaminin ödül işlemedeki rolüne uygun olarak, bağımlılık yapan ilaçlar dopamin salınımını uyarır. Kesin mekanizma henüz aydınlatılmamış olsa da, ödül sistemindeki dopaminin rolü ve bağımlılık DDS'nin kaynağı olarak önerilmiştir. Dopamin replasman tedavisinin DDS'yi nasıl ürettiğini açıklamak için bağımlılık modelleri kullanılmıştır. Bu bağımlılık modellerinden biri, bir ilacın kullanım süresi boyunca, ilk aşamalarda ürettiği ödüllendirmeye bir alışkanlık olduğunu ileri sürer. Bu alışkanlığın dopamin aracılı olduğu düşünülmektedir. Uzun süreli L-dopa uygulamasıyla ödül sistemi buna alışır ve daha yüksek miktarlara ihtiyaç duyar.Sendromun davranışsal ve duygudurum semptomları, aşırı dozda dopamin tarafından üretilir.

## Teşhis
Sendromun teşhisi kliniktir çünkü onu doğrulayacak laboratuvar testleri yoktur. Teşhis için, ilaca duyarlılığı belgelenmiş bir kişi, ilaç alımını, parkinson semptomlarını patolojik bir bağımlılık benzeri düzende hafifletmek için gereken dozajın ötesinde arttırmalıdır. Mevcut bir duygudurum bozukluğu (depresyon, anksiyete, hipomanik durum veya öfori), davranış bozukluğu (aşırı kumar, alışveriş veya cinsel eğilim, saldırganlık veya sosyal izolasyon) veya ilacın etkisine ilişkin değişen bir algı da mevcut olmalıdır.

## Önleme
Önerilen ana önleme tedbiri, risk altındaki kişilere mümkün olan en düşük dopamin replasman tedavisi dozunun reçetelenmesidir. Dopamin agonistlerinin ve kısa süreli L-Dopa formülasyonlarının kullanımının en aza indirilmesi de sendrom riskini azaltabilir.

## Yöntemler
İlk tercih edilen yönetim tedbiri, bir dopaminerjik ilaç dozajının azaltılmasını içerir. Bu azalma sürdürülürse, disregülasyon sendromu özellikleri kısa sürede azalır. Dopamin agonistleri tedavisinin kesilmesi de yararlı olabilir. Bazı davranışsal özellikler psikoterapiye yanıt verebilir; ve sosyal destek, risk faktörlerini kontrol etmek için önemlidir. Bazı durumlarda antipsikotik ilaçlar psikoz, saldırganlık, kumar veya hiperseksüalite varlığında da kullanılabilir.

Beş vaka raporuna dayanarak, valproik asit, Parkinson hastalığının tedavisi için levodopa kullanımından kaynaklanan levodopa kaynaklı DDS semptomlarını kontrol etmede etkili olabilir.

## Epidemioloji
DDS, PD hastaları arasında yaygın değildir. Prevalans% 4 civarında olabilir. Erken başlayan erkeklerde prevalansı daha yüksektir. Ağır içme veya uyuşturucu alımı gibi önceki maddeyi kötüye kullanım, duygusal bozukluk geçmişi ile birlikte ana risk faktörü gibi görünmektedir.

## Tarihçe
PD ilk resmi olarak 1817'de tanımlandı; ancak, L-dopa neredeyse 1970 yılına kadar klinik uygulamaya girmedi. Bu ilk çalışmalarda zaten nöropsikiyatrik komplikasyon raporları vardı. Takip eden on yıllar boyunca, hiperseksüalite, kumar veya istifçilik gibi dopamin tedavisi ile ilgili olarak DDS semptomları gösteren vakalar ortaya çıktı. DDS ilk olarak 2000 yılında bir sendrom olarak tanımlanmıştır. Üç yıl sonra, DDS'nin önemi konusunda artan bir farkındalık gösteren sendromla ilgili ilk derleme makaleleri yazıldı. Tanı kriterleri 2005 yılında ortaya konulmuştur.

## Notlar