Denizli (il)

**Denizli**, Türkiye'nin bir ilidir. Merkezi Denizli olan ilin nüfusu 2025 sonu verilerine göre 1.060.975'tir. Tekstil sanayi, metal, gıda ürünleri ve yöreye özgü Denizli horozu ile meşhurdur. Anadolu Yarımadası'nın güneybatısında, Ege Bölgesi'nin güneydoğusunda yer alır. Ege ve Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit durumundadır. Denizli ilinin her iki bölge üzerinde de toprakları vardır. Denizli ili 28° 38' - 30° 05' doğu meridyenleri (doğu uç noktası; Çivril ilçesi Gümüşsu - Gökgöl Köyü, Dinar sınırında Efekli Tepe, batı uç Aydın, Manisa; güneyde Muğla; kuzeyde Uşak illeri ile komşudur.) Denizli'nin yüz ölçümü 12.134&nbsp;km²dir ve denizden yüksekliği 354 metredir.

Denizli'nin plaka kodu 20'dir.

## Coğrafya
### İklim
İlin kuzey kısımları Ege Bölgesi'ne, güney kısımları Akdeniz Bölgesi'ne dahildir. Kıyı kesimlerinden iç bölgelere geçiş yeri olduğundan denizel etki, yani ılıman hava, Söke Ovası'ndan başlayarak Sarayköy, Denizli il merkezi, Honaz, Bozkurt ve Çardak ilçelerine kadar görülür ve sert havayı yumuşatır. Kuzey kısımlarda ise az da olsa iç bölgelerin iklimi hissedilir. Ege Bölgesi iklimi, ilin sıcaklık ortalamalarında görülebilir. Denizli'de dağlar genel olarak denize doğru dik uzandığından denizden gelen rüzgârlara açıktır. Kışlar ılık ve yağışlı geçmektedir. İlde yıllık sıcaklık ortalaması 17,8&nbsp;°C'dir.

### Bitki örtüsü
Denizli'nin bitki örtüsü makidir. Maki, küçük çalılardan oluşan bir bitki örtüsüdür. Denizli'nin %51'i ormanlarla kaplıdır. Çayır ve meralar %10, ekili ve dikili arazi %35'tir. Ekime müsait olmayan kısmı sadece %4'dür.

Denizli ili, Ege Bölgesi'nin iç kesimlerinde yer almakla birlikte, Akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında bir geçiş özelliği gösterir. Bu durum, ilin bitki örtüsünü çeşitlendiren önemli bir etkendir. Denizli'nin bitki örtüsü; iklim, yükselti ve toprak yapısına bağlı olarak değişiklik gösterir.

İlin büyük bir kısmında maki bitki örtüsü görülür. Özellikle Akdeniz ikliminin etkili olduğu güney ve batı kesimlerde makiler yaygındır. Bu bölgelerde defne, zeytin, mersin, kocayemiş, keçiboynuzu ve sakız ağacı gibi tipik maki türlerine rastlanır.

Makilerin tahrip edildiği yerlerde ise garig adı verilen, daha bodur ve çalılık formundaki bitkiler yaygınlaşmıştır. Bunlar arasında kekik, geven, laden ve süpürge çalısı gibi bitkiler de bulunur.

Denizli'nin yüksek kesimlerinde ise orman örtüsü hâkimdir. Honaz Dağı, Babadağ, Karcı Dağı gibi yüksek alanlarda; karaçam, kızılçam, meşe ve ardıç gibi ağaç türleri yaygındır. Bu alanlarda karasal iklimin etkisiyle kışın kar örtüsü de görülebilir.

İlin ovalık alanlarında tarım alanları geniş yer kaplar. Bu bölgelerde doğal bitki örtüsü büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. Pamukkale çevresi gibi alçak bölgelerde tarıma elverişli topraklar bulunur; bu alanlarda sulama imkânıyla pamuk, mısır, buğday, sebze ve meyve üretimi yapılmaktadır.

Sonuç olarak, Denizli'nin bitki örtüsü alçak kesimlerde maki ve garig formasyonları, yüksek alanlarda ormanlık alanlar ve ovalarda tarım alanları olmak üzere oldukça çeşitlidir. Bu çeşitlilik, ilin doğal zenginliğini ve biyolojik çeşitliliğini artıran önemli bir özelliktir.

## Nüfus

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

## Ekonomi

Denizli ilinin ekonomisi sanayi, ihracat ve ticarete dayalıdır. Hizmet sektörü de oldukça gelişmiştir. Son 15 yılda sanayisi önemli bir gelişme göstermiştir. ABD'ye bakır tel ihraç etmektedir. Faal nüfusun %45'i tarım, balıkçılık, arıcılık, ormancılık ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Bütün gelirin %30'u sanayiden sağlanır. Türkiye'de ‘Anadolu Kaplanları’ olarak bilinen ihracatçı şehirlerin arasındadır. Her yıl milyarlarca dolarlık ihracatıyla Türkiye'nin lokomotif sanayi şehirlerinden biridir. Denizli, Türkiye'de ve dünyada tekstilin önemli merkezlerinden sayılmaktadır. Ancak son yıllarda tekstilde yaşanan ekonomik kayıplar nedeniyle ekonomik dengeler mermer ve doğal taş sektörüne kaymıştır. Denizli'den tüm dünya ülkelerine traverten, mermer ve diğer doğal taşlar ihracatı gerçekleştirilmektedir.Serinhisar ilçesi, Türkiye'nin leblebi ve leblebi ürünleri ihtiyacının yaklaşık %85'ini üretmekte ve ihraç etmektedir.

### Tarım
Denizli tarıma çok elverişlidir. Başlıca tarım ürünleri; buğday, arpa, ceviz, mısır, nohut, tütün,kekik,haşhaş, ay çekirdeği, üzüm, incir ve pancardır. Sebze üretimi ise 250 bin tondur. Üzümden sonra kavun, karpuz, elma, armut, vişne, kiraz, şeftali, badem, erik ve nar bol miktarda yetişir.

Antep fıstığı üretimi gün geçtikçe artmaktadır. 
120.000 zeytin ağacından ortalama 1.000 ton zeytin elde edilir. Mevcut su potansiyeli, bütün ekili araziyi sulamaya elverişlidir. Ekili arazinin önemli kısmı sulanmaktadır. 95.000 incir ağacı bulunmaktadır.

### Sanayi
Sanayi oldukça gelişmiştir. Dokuma, enerji, otomotiv yan sanayi, maden ve metal sanayi ön sıralarda yer almaktadır..

## Kültür
Denizli mutfağı, Ege Bölgesi'nin zeytinyağlı ve sebze ağırlıklı yemek kültürü ile İç Anadolu'nun daha etli ve hamur işi yemeklerini harmanlayan zengin bir yapıya sahiptir. Yerel lezzetlerde doğallık, sadelik ve yerel ürün kullanımı ön plandadır. Yöresel yemekler hem günlük hayatta hem de özel günlerde önemli bir yer tutar.

En bilinen Denizli yemeklerinden biri **tandır kebabı**dır. Genellikle koyun ya da kuzu etinden yapılan bu yemek, odun ateşinde uzun süre pişirilerek hazırlanır ve lezzetiyle ön plana çıkar. Buğday ve etin uzun süre dövülerek pişirilmesiyle elde edilen geleneksel bir  yemek olan **Keşkek**, özellikle düğün ve bayram gibi özel günlerin vazgeçilmez yemeğidir.

**Çaput aşı** (yufka parçalarıyla yapılan bir tür etli yahni), **tarhana çorbası**, **kapama**, **kuzu dolması** ve **kabak çintmesi** de Denizli mutfağının önemli yemeklerindendir. Ayrıca bölgede yapılan ev yapımı erişte ve tarhana gibi kışlık yiyecekler de yöresel yaşamın bir parçasıdır.

Tatlılar arasında ise özellikle **un helvası**, **sütlü irmik** ve **[[höşmerim]]** öne çıkar. Yöre halkı doğal malzemelerle yapılan bu tatlıları sıklıkla tüketir.

Denizli mutfağı aynı zamanda **üzüm**, **zeytin** ve **tahıl** ürünleriyle de zengindir. Yörede üretilen üzüm ve şarap, özellikle Buldan ve Güney gibi ilçelerde önemli bir yer tutar.

Sonuç olarak, Denizli mutfağı hem geleneksel hem de modern dokunuşları barındıran, yerel ürünlere dayalı ve besleyici bir mutfaktır. Her damak zevkine hitap eden zengin yemek çeşitleriyle kültürel kimliğin önemli bir yansımasıdır.

### Mutfak
* Denizli kebabı
* Tandır kebabı
* Patlıcan kebabı
* Çöp şiş
* Siron
* Keşkek
* Çaput aşı
* Sıyırma
* Arabaşı
*Kiide
* Yoğurtlu Patlıcan Gömmesi
* Sura
* Kaçamak
* Gındıra Çorbası
* Tavuklu keşkek
* Dirit
* Patlıcan dolması
* Biber Tatarı
* Top Tarhana
* Leyen böreği
* Börülce böreği
* Cızlama
* Pide
* Meneviş yoğurtlaması
* Zafer Gazoz
* Dondurmalı İrmik helvası

### Turizm
**[[Pamukkale]],** kaynak sularının kirecinden oluşmuş travertenleri ile ünlü bir turizm cennetidir. Pamukkale, hem doğal hem de arkeolojik sit alanı olarak UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan Türkiye'nin en tanınmış doğa harikalarından biridir. Her yıl yaklaşık 2 milyon yerli ve yabancı turist Pamukkale'yi ziyaret eder. yaklaşık 2.700 metre uzunluğunda ve 160 metre yüksekliğindedir. Parlak beyaz rengiyle Pamukkale, 50&nbsp;km uzaklıktan görülebilir.

Antik Roma'dan kalma Hierapolis  Antik Kenti, Denizli'nin merkez ilçelerinden Pamukkale'de, deniz seviyesinden yaklaşık 365 metre yükseklikte yer alır ve bünyesinde antik havuz, antik tiyatro ve Arkeoloji Müzesi'ni bulundurur. Pamukkale'ye yaklaşık 5–10&nbsp;km mesafede Laodikeia (Laodikya) Antik Kenti yer alır.

Hierapolis ve Pamukkale travertenlerinin yaklaşık 5&nbsp;km güneydoğusunda, uluslararası düzeyde tanınan bir termal merkez olan Karahayıt bulunur. Yılın her mevsiminde ana kaynağından 58&nbsp;°C sıcaklıkta çıkan Karahayıt'ın kendine özgü kırmızı renkli termal suyu ve çamuru, Ege Üniversitesi Hidroklimatoloji Enstitüsü raporuna göre zengin mineral içeriğiyle dikkat çeker. Karahayıt'taki turistik tesislerde (otel, apart otel ve pansiyonlarda) kırmızı su ve termal çamurun çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiği belirtilmektedir.

Denizli'de birçok antik kent daha bulunmaktadır. Keloğlan Mağarası ve Kaklık Mağarası da bölgede ziyaret edilebilecek doğal oluşumlardandır. Pamukkale ve Karahayıt bölgesinde dört ve beş yıldızlı oteller, pansiyonlar ve termal tesisler hizmet vermektedir.

Denizli'nin Buldan ilçesi, geleneksel el dokumalarıyla tanınır ve her yıl çok sayıda ziyaretçi çeker.

#### Antik kentler
* Hierapolis Antik Kenti  
* Laodikeia Antik Kenti  
* Anaua Antik Kenti / Çardak  
* Tripolis Antik Kenti: Denizli il merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta, Buldan ilçesine bağlı Yenicekent Mahallesi ile Menderes Nehri arasında yer almaktadır. Antik kent, batı ve kuzeye açılan vadilerle Ege Bölgesi'ne, güneydoğusunda yer alan Çürüksu Ovası ve vadileri aracılığıyla ise İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerine ulaşım imkânı sağlayan stratejik bir konumda kurulmuştur. Tripolis, güneyinde yer alan ve aynı dönemlere tarihlenen Laodikeia Antik Kentine yaklaşık 30 kilometre, Hierapolis Antik Kentine ise 20 kilometre mesafededir. Tripolis'in ilk kuruluşuna dair kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, Geç Helenistik Dönem'de bu isimle anıldığı ve kuruluşunun Lidyalılar dönemine dayandığını belirten bazı belgelere ulaşılmıştır. Bazı kaynaklara göre kentin ilk adı Apollonia'dır. Tripolis, Lidya şehirleri arasında yer almasına karşın, Frigya ve Karya bölgelerine ulaşımı sağlayan önemli bir sınır ile tarım ve ticaret merkezi konumundaydı. Menderes Nehri ile Çürüksu Çayı'nın taşıdığı alüvyonlarla zenginleşen topraklar üzerinde kurulu olan kent, Çürüksu Ovası'nın büyük bir bölümünü bölümünü kapsar ve bölgedeki önemli antik kentlerden biridir. Kentte görülen mimari kalıntılar, çoğunlukla Roma ve Bizans dönemi özellikleri taşır. Tripolis, MÖ 2. yüzyıl sonları ile MS 1. yüzyıl ortaları ve MS 4. yüzyıl ortalarında deprem ve savaşlar nedeniyle büyük ölçüde tahrip olmuştur. Kent, en görkemli dönemini Roma İmparatorluğu zamanında geçirmiştir. İlk arkeolojik kazılar 1993 yılında Denizli Müze Müdürlüğü tarafından ana cadde üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bir süre ara verildikten sonra kazı çalışmalarına 2007 yılında yeniden başlanmıştır.
* **Tripolis Antik Kenti'nin Başlıca Yapıları**
** **Tripolis Antik Tiyatrosu**: Kentin yerleşim alanının merkezinde inşa edilmiştir. Roma mimari tarzında ve Grek tiyatrosu plan tipinde, araziye uyumlu olarak üç bölüm halinde yapılmıştır. Yapı, Tripolis'in kültürel ve sosyal yaşamındaki önemini yansıtan başlıca yapılardan biridir.
*** 1. Bölüm (Cavea) : Üç diazoma ile bölünmüş ve yarım daire şeklinde inşa edilmiştir. Orkestra bölümüne doğru olan oturma bölümleri tamamen tahribat görmüştür. Cavea'nın üst ve yan kısımlarında tonozla örtülü çıkışlar yer almaktadır. Yaklaşık 8.000 kişilik kapasiteye sahip olan kademeli oturma taşları büyük mermer parçalardan yapılmıştır.
*** 2. Bölüm (Orkestra) : Bu bölüm tamamen toprak altında kalmış ve pek fazla bir bilgi bulunamamıştır.
*** 3. Bölüm (Sahne ve Sahne Binası): Sahne binasının üst yapısı iç ve dış kısımlara doğru yıkılmıştır. Sahne binasına ait sağ ve sol istinat duvarlarının az bir kısmı yüzeyde görülmektedir. === Tripolis Hamamı === Geç dönemde şehrin etrafını çeviren şehir surlarının dışında Tripolis Tiyatrosu'nun 200 metre batısında düzlük bir alanda yer almaktadır. Yapıda tonozlar ve büyük nişlerle birbirine bağlanan beş farklı kısım tespit edilmiştir. Tipik Roma Hamamları geleneğini korumuş, alt yapısı ve duvarları kesme traverten blok malzemeden yapılmıştır. === Şehir Binası === 40X65 metre ölçülerinde büyük bir yapı olan Şehir Binası, hamamın yaklaşık 200 metre güneyinde yer alır ve üst kısmı tamamen yıkılmıştır. Roma mimarisi özelliği görülen yapının batı duvarına bitişik şehir surları devam etmektedir. ==== Apsisli Yapı ==== Üst bölümü tamamen yıkılmış dikdörtgen planlı yapının iç kısmına inşa edilen apsis kuzey duvarının içinde bulunmaktadır. Bu yüzden bu yapıya apsisli yapı denilmiştir. ==== Kale ve Surlar ==== Kent, Geç Roma ve Bizans döneminde, burçlar, gözetleme kuleleri ve kalın duvarlarla desteklenen şehir surlarıyla çevrelenmiştir. Kentin kuzeyindeki en yüksek tepedeki kule ile birleşen şehir surları kentin güvenliği için önem arz etmektedir ve buradaki yüksek kule dışarıdan gelen tehlikeleri gözlemlemek amacı ile kullanılmıştır. ==== Su Yolları ==== Kent, Menderes Nehri'nin kenarında bulunmasına rağmen, kentin su ihtiyacını 25 kilometre uzakta olan Güney ilçesinin yakınındaki kaynak suyundan tedarik etmişlerdir. Suyun kente getirilmesini dağlık ve engebeli araziler üzerinde inşa edilen tüneller, künkler ve kemerlerle sağlamışlardır. ==== Nekropol ==== Kentin doğu ve güney yamaçlarında yer almaktadır. Burada bulunan dik ve sarp kayalıklara oyulmuş çok sayıda kaya mezarları vardır. Buranın alt bölümünde podyumlu, üst kısmında ise lahit şeklinde mezarlar bulunmaktadır.
* Tabea Antik Kenti  - Kale
* Colossae Antik Kenti - Honaz 
* Eumenea Antik Kenti - Çivril / Işıklı
* Heraklia Salbace Antik Kenti - Tavas / Vakıf  
* Dionysopolis Antik Kenti - Çal / Ortaköy
* Sebastopolis Antik Kenti - Tavas / Kızılca
* Trapezopolis Antik Kenti - Babadağ / Bekirler
* Attuda Antik Kenti - Sarayköy / Hisarköy
* Apollonia Salbace Antik Kenti - Tavas / Medetköy
  
Bunların dışında; 
* **[[Apollon Lermenos Tapınağı]]**: Bir Anadolu tanrısı olan Apollon Lermenos'a adanmış olan bu kutsal alan, Menderes Nehri'nin güney kıyısında, Hierapolis'e 35 kilometre mesafede bugün Çal Ovası olarak adlandırılan Bahadınlar bölgesinde 1887 yılının Mayıs ayında araştırmacılar W.M. Ramsay, D.G. Hogarth ve H.A. Brown tarafından tespit edilmiştir. Bölgedeki diğer kült alanları göz önüne alınırsa Apollon Lermenos Kutsal Alanı erken dönemlerde olasılıkla Tanrıça Kybele'ye adanmış kült merkezinin üzerine, MS II. yüzyılda İmparator Hadrianus dönemi (MS 117-138)  ve hemen sonrasında inşa edilmiş olmalıdır. Kutsal alanın en batısında Menderes Vadisi'ne hakim bir noktaya tanrının tapınağı yerleştirilmiştir. Kuzeybatı-güneydoğu yönünde konumlandırılan tapınak, anakayayı kullanan yüksek bir podyum üzerinde, tetrastylos (ön cephesinde dört sütun bulunan) plan tipinde ve korinth düzenindedir.
***[[Beycesultan Höyüğü]]**: Çivril ilçesindedir. Tarih öncesindeki Kalkolitik Çağ'dan Bronz Çağı'na, oradan da Bizans İmparatorluğu'na kadar uzanan çok uzun bir süreç içinde yerleşime konu olmuş olması Beycesultan'ın en önemli özelliğidir. Kazılarda keşfedilen ve ince bir sanat ve işçiliğin ürünü olan buluntulardan bazıları Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ve Pamukkale'deki Hierapolis Müzesi'nde sergilenmektedir.
 
Beycesultan'da keşfedilen ve MÖ 2. binyılın başlarına tarihlenen Luvi dilinde bir hiyeroglif mühür mevcuttur.

#### Müzeler
* Atatürk ve Etnografya Müzesi
* Denizli Kent Müzesi 
* Pamukkale Arkeoloji Müzesi 
* Folklorik Bez Bebek Müzesi
* Halıcı Ahmet Urkay Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
* Oyuncak Müzesi

### Festivaller
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Uluslararası Halk Dansları Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Uluslararası Çocuk Şenliği
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Uluslararası Sivil Toplum Fuarı
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Uluslararası Tiyatro Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Uluslararası Yaren Şairler Şöleni Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Bozdağ Kar Şenliği
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Ege Aşıklar Bayramı
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Cam Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Koruyucu Aile Şenliği
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Bahar Spor Şenlikleri
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Liselerarası Tiyatro Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Geleneksel Türk Spor Oyunları
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Genç Denizli Rock Müzik Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Genç Denizli Film Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Japon Filmleri Festivali
* Denizli Büyükşehir Belediyesi - Merkez Efendi Tıp Festivali
* Buldan Belediyesi             - Uluslararası Dokuma, Kültür ve El Sanatları Festivali
* Çal Belediyesi                - Sudan koyun Geçirme ve Bağbozomu Şenlikleri
* Honaz Belediyesi              - Kiraz Bayramı Şenlikleri
* Kale Belediyesi               - Geleneksel Kale Biberi ve Pehlivan Güreşleri Festivali
* Bekilli Belediyesi            - Kültür-Sanat-Üzüm ve Şarap Festivali         
* Uluslararası Şiir Günleri
* Efes Pilsen Blues Festival
* Pamukkale Üniversitesi - Syot Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Bahar Şenlikleri
* Pamukkale Üniversitesi - Teknoloji ve Arge Günleri
* Pamukkale Üniversitesi - Uçurtma Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Tiyatro Festivali
* Pamukkale Üniversitesi - Uluslararası Sanat Kolonisi
* Pamukkale Üniversitesi - Bilim Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Dans Festivali
* Pamukkale Üniversitesi - Yörük Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Aşıklar Şöleni
* Pamukkale Üniversitesi - Best Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Satranç Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Gülümse Çocuk Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Zeybek Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Edebiyat Buluşmaları
* Pamukkale Üniversitesi - Genç Tema Çevre Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Rock Festivali
* Pamukkale Üniversitesi - Sinema Günleri
* Pamukkale Üniversitesi - Maliye Topluluğu Şenliği
* Pamukkale Üniversitesi - Uluslararası Aphrodisias-Laodikeia Gençlik, Spor, Kültür ve Sanat Festivali
* Ayrıca ilçelerde ve beldelerde de çeşitli festivaller düzenlenmektedir.

### Tiyatrolar
•  Denizli Devlet Tiyatrosu
* Denizli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu
* Denizli Büyükşehir Belediyesi Genç Denizli Tiyatro Kulübü
* Tiyatro Umay
* Merkezefendi Belediyesi Kent Tiyatrosu
* DKM Tiyatro (Demsad)
* Tiyatro Zamazingo
* Hayal Perdesi Oyuncuları (Pamukkale Üniversitesi Tiyatro Kulübü)

### Kongre ve kültür merkezleri
* Pamukkale Üniversitesi Hasan Kasapoğlu Kültür Merkezi (Denizli Devlet Tiyatrosu Sahnesi)
* Pamukkale Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi
* Denizli Kongre ve Kültür Merkezi (Egs) 
* Ziya Tıkıroğlu Sanat Merkezi (Açık Hava Tiyatrosu)
* Çatalçeşme Oda Tiyatrosu
* Pamukkale Antik Tiyatro
* Halk Eğitim Merkezi
* Nihat Zeybekçi Kongre ve Kültür Merkezi
* Merkezefendi Kültür Merkezi

### Park ve bahçeler
* Şemikler Doğal Yaşam Parkı
* Azerbaycan Karabağ Parkı
* Ornaz Vadisi
* Seyir Tepesi Şehir Ormanı
* Masal Park
* Kazım Arslan Parkı
* İncilipınar Parkı
* Adalet Parkı
* Sevindik Vadi Parkı
* Eskihisar Parkı
* Servergazi Parkı
* Akvadi Parkı
* Çamlık Parkı
* Tekin Akmansoy Parkı
* Teleferik ve Bağbaşı Yaylası
* Sümer Parkı
* Yunus Emre Parkı
* İncilipınar Vali Recep Yazıcıoğlu Kültür Parkı, 174 bin metre karelik alana kurulmuş olan Türk büyüklerinin anıtlarının ve büyük bir göletin olduğu, piknik Alanları, çay bahçeleri, açık olimpik yüzme havuzunun bulunduğu parktır.
* Çamlık Parkı, Çamlık Dağı'nın eteklerine kurulu Saklıgölü, küçük şelaleleri, Mini Hayvanat Bahçesi, Çay Bahçesi, Kafeteryası, Köpek Eğitim Merkezi, Hayal Kahvesi ve Belediye Konukevi ve Seyir Kalesi'nden de Denizli'nin seyredilebileceği park.
* Sümer Parkı, şehrin içinde, Sümer Mahallesi'nde sanayi bölgesinde yer alan parkta kafeler, barlar, Küçük Hayvanat Bahçesi, gölet ile Sümerpark AVM burada bulunmaktadır.
* Yenişehir Yunus Emre Koruluğu, Yenişehir Mahallesi'nde, Teras Park AVM'nin hemen altında yer alan parkta spor ve fitness imkânları, oyun grupları, büfeler ve piknik alanları bulunmaktadır.
* Adalet Parkı, 2010 yılının ilk yarısında hizmete girmiş olan Adalet Parkı, 29 Ekim Bulvarı üzerinde, Adalet Sarayı karşısında yer almaktadır.
* Eskihisar Parkı 50 bin m² alana sahip bir parktır. İçinde çocuklar için bir park, 850 metre uzunluğunda yürüyüş ve koşu yolu, 1 tuvalet, bir fitness grubu, süs havuzları, şelale, sentetik kızak pisti, kafeterya, büfeler ile masal kahramanları figürleri (Şirinler, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, dinozor ve köpekli kaydırak), ateşli piknik alanları, masal parkında bir suni dere, çeşmeler, seyvanlar ve kameriye mevcuttur. Parktaki Sentetik Kızak ise Türkiye'de bir ilktir.
* Ak Vadi Parkı, Toplam 700 bin m² alanı ile Ege Bölgesi'nin en büyük, Avrupa'nın da sayılı parklarındandır.
* Sevindik Vadi Parkı, Toplam 92.200 m² alanı kapsamaktadır. İçinde, giriş meydanı, yaprak bitki gösteri alanı, su oyunları alnı, kafeterya, seyir terasları, tarih bahçesi, mini golf alanı, spor alanı, sosyal tesis, paintball alanı, oyun treni, ağaç altı oturma meydanı, yeşil amfi, bob kart istasyonu alanı, paten pisti, yeşil labirentler, çocuk oyun macera alanları, tırmanma oyun alanları, jimnastik platformu, koşu ve yürüyüş parkurları, bisiklet parkuru, dinlenme alanları, şelale ve su öğeleri, kelebek vadisi ve otopark bulunmaktadır.

## Yönetim

2009 TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre, Denizli ilinin 2 merkez ilçe ile birlikte 19 ilçe, 68 belde ve 359 köyü vardır. 6360 sayılı yasanın çıkmasından sonra Denizli büyükşehir statüsü almış ve 2 merkez ilçeye ayrılmıştır. Akköy ilçesinin sınırları genişletilerek Pamukkale ilçesine dönüşmüştür. Denizli merkezinin diğer yarısı da Merkezefendi ilçesine dönüşmüştür. Belde ile köyler ise mahalleye dönüşmüştür.

### Merkezi Yönetim
Büyükşehir illerinde merkezi yönetim, vali, il müdürleri ve il danışma kurulundan oluşur.

Denizli, bir "büyükşehir"dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Büyükşehir yapılan illerde, **İl Genel Meclisi**, yetki ve görevlerini **Büyükşehir Belediye Meclisi**ne devretmiş ve kaldırılmıştır.

Denizli Valisi 1964 Konya doğumlu **[[Yavuz Selim Köşger]]**, Ocak 2026/1 sayılı kararnameyle Adana Valisi iken atanmıştır.

Vali ve kaymakamlara ait bilgiler Denizli'nin ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

### Yerel yönetim

Büyükşehir belediyelerinde yerel yönetim; büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisi ve büyükşehir belediye encümeninden oluşur.

Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.

Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri mali hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 sayılı Kanun 16'ncı madde)

İlçe belediyeleri, 2024 Türkiye yerel seçimlerine göre, üç değişik parti tarafından yönetilmektedir. Bu ilçelerden 15'i CHP, 3'ü AK Parti ve 1 tanesi YRP'li belediye başkanlarınca yönetilmektedir.

Denizli Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 72'dir (Büyükşehir Belediye Başkanı, 19 ilçe belediye başkanı ve 52 üye) Bunların 52'si CHP, 16'sı AK Parti, 2'si YRP, 1 tanesi MHP, 1 tanesi BBP'dir.

Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlarına ait bilgiler Denizli'nin ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.

## Eğitim
Denizli'de okuryazarlık oranı yaklaşık %99'dur. İldeki eğitime verilen önem sonucunda, Denizli özellikle ÖSS, LGS ve SBS gibi ortaöğretim ile yükseköğretime geçiş sınavlarında iller arası başarı sıralamalarında genellikle ilk üç içinde yer almıştır. Bu durum, ilin Türkiye genelinde yüksek eğitim düzeyiyle öne çıkmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca 3 Temmuz 1992 tarihinde kurulan Pamukkale Üniversitesi, Denizli'ye sosyoekonomik ve kültürel açıdan önemli bir canlılık kazandırmıştır.

## Konum

Metropol ilçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.

## Medya
Denizli'de iki yerel televizyon kanalı bulunur. Bunlar:

https://www.kentdeha.com.tr/ DEHA TV

https://www.drttv.com/ DRT Denizli

Ayrıca iki ayda bir yayınlanan bir Denizli Kültür Sanat Tarih Gezi Dergisi ve günlük olarak yayınlanan Denizli Güneş Gazetesi bulunmaktadır.

## Altyapı
### Ulaşım
İlde Denizli Çardak Havalimanı vardır. Hava yolu ile karşılıklı olarak Denizli-İstanbul uçak seferleri gerçekleştirilmektedir. Havaalanı ile şehir merkezi arasındaki ulaşım, özel şirketlerce sağlanmakta olup yolculuk yaklaşık 45 dakika sürmektedir.
Demir yolu ile İzmir (Basmane)-Aydın-Nazilli-Denizli arasında 8-10 defa, Söke-Aydın-Nazilli-Denizli istasyonları arasında 4 defa karşılıklı tren seferleri bulunmaktadır. Ayrıca Denizli-Afyon-Kütahya-Eskişehir arasında tren seferleri yapılmaktadır. Kara ulaşımında İzmir ve Antalya gibi önemli kentlerin kavşak noktasında bulunan Denizli'den tüm otobüs firmaları sefer yapmaktadır. Kent içi toplu ulaşım otobüs ve minibüslerle sağlanmaktadır.

## Spor

Denizlispor, tarihinde toplam 21 sezon Süper Lig'de yer almış olup, en son 2020–2021 sezonunda Süper Lig'de mücadele etmiştir.

Merkezefendi Belediyesi Denizli Basket, Basketbol Süper Ligi'nde (BSL) Denizli'yi temsil etmektedir.

Denizlispor, tarihinde 36 sezon 1.Lig'de, 2023–2024 sezonunda 2. Lig'de ve 2024–2025 sezonunda ilk kez 3.Lig'de mücadele etmiştir.

Denizli, Voleybol Bölgesel Lig'de 18 takım ile yer almıştır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Denizli Kalespor ve Kızılcabölük 2. turda, Denizlispor 4. turda elenmişlerdir.

Önemli spor tesisleri: Denizli Atatürk Stadyumu (18.745), Vali Recep Yazıcıoğlu Spor Salonu (2.500), PAÜ Spor Salonu (5.000), Hasan Güngör Spor Salonu (2.500), PAÜ Olimpik Yüzme Havuzu (1.200) ve Denizli Kayak Merkezi.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* T.C. Denizli Valiliği