Kızıl yıldız

**Beş köşeli kızıl yıldız**, sosyalizm ve komünizmin simgesidir. Beş köşe emekçilerin beş parmağını ve aynı zamanda beş kıtayı (geleneksel olarak sayılmış) temsil eder. Az bilinen bir yönü de yıldızın beş köşesinin toplumu sosyalizme taşıyacak ve onu koruyacak beş farklı sosyal grubu temsil ettiğidir. Özel bir sırası olmaksızın: gençlik (gelecek nesiller), ordu (sosyalizmi korumak ve savunmak), sanayi işçileri, tarım işçileri (çiftçiler) ve entelijansiya (komünizme ulaşmak için fikir üretmesi gereken sınıf). Kızıl yıldız tarih boyunca birçok sol ideolojili ve devrimci örgüt, ülke ve siyasi parti tarafından kullanılmıştır.

## Tarihçe

Yıldızın kitle hereketlerinin sembolü olarak kullanılmasının kökeni Bolşevik Devrimi ve Rus İç Savaşı dönemine dayanmaktadır, ancak tam olarak ilk kullanımı bilinmemektedir. Kızıl yıldız Kızıl Ordu'nun sembolü olarak Askeri Kolej tarafından Kızıl Ordu'nun örgütlenmesi için önerilmiştir ve kızıl yıldız ambleminin yaratıcısı Petrograd Askeri Bölgesi komutanı Konstantin Eremeev'dir. Öte yandan, sembolün kökenine ilişkin bir açıklama, köklerini I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Moskova askeri garnizonuna dayandırmaktadır. Bu sırada Avusturya ve Almanya cephelerinden kaçan çok sayıda asker şehre vardıklarında yerel Moskova garnizonuna katılıyordu. Moskova birliklerini geri çekilen cephe askerlerinden ayırmak için subaylar Moskova garnizonundaki askerlere şapkalarına takmaları için teneke yıldızlar dağıttı. Bu birlikler Kızıl Ordu ve Bolşeviklere katıldıklarında teneke yıldızlarını sosyalizmin rengi olan kırmızıya boyadılar ve böylece orijinal kızıl yıldız ortaya çıktı.

Kızıl yıldız sosyalist ve komünist medyada 1908 yılında Bolşevik devrimci Alexander Bogdanov tarafından yazılan ve Mars'ta teknolojik olarak gelişmiş bir komünist uygarlığı anlatan *[[Alexander Bogdanov#Kızıl Yıldız|Kızıl Yıldız]]* adlı romanın yayınlanmasıyla kullanılmaya başlanmıştır.

Kızıl yıldız için iddia edilen bir başka köken de Leon Troçki ile Nikolai Krylenko arasında geçtiği iddia edilen bir karşılaşmayla ilgilidir. Bir Esperantist olan Krylenko bir yeşil yıldız yaka rozeti takıyordu; Troçki bunun anlamını sordu ve yıldızın her bir kolunun beş geleneksel kıtadan birini temsil ettiği şeklinde bir açıklama aldı. Bunu duyan Troçki, Kızıl Ordu askerlerinin de benzer bir kırmızı yıldız takması gerektiğini belirtti.

Yıldızın tam kökeni ne olursa olsun, 1918 gibi erken bir tarihte Kızıl Ordu'nun üniformalarına ve hanedan armalarına dâhil edilmiştir.

Sovyetler Birliği'nin kuruluşundan kısa bir süre önce, Mart 1916'nın ortalarında ABD Ordusu Sinyal Kolordusu'nun havacılık bölümü, Meksikalı devrimci Pancho Villa'yı yakalamak için düzenlenen seferi sırasında Sinyal Birliği'nin 1. Aero Filosu uçaklarında ABD uçakları nişanı için kızıl yıldızı kullanmıştır.

## Sosyalist gruplar tarafından kullanımı
### Silahlı devrimci örgütler
1970 yılında bir Batı Alman militan grubu olan Kızıl Ordu Fraksiyonu, oldukça tanınan amblemlerinde Heckler & Koch MP5 ile eşleştirilmiş kızıl bir yıldız kullanmıştır.

1994 yılında Chiapas, Meksika'daki Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN) kızıl yıldızı silahlı devrimci örgütünün bayrağına dahil etmiştir.

Türkiye'deki bir dizi sosyalist grup da kızıl yıldızı kullanmaktadır. Aynı şekilde, Kürdistan Topluluklar Birliği'ne bağlı bir dizi Kürt devrimci örgütü de ikonografilerinde kızıl yıldızı kullanmaktadır. Bunlar arasında Kürdistan İşçi Partisi bayrakları ve Türkiye Kürdistanı'ndaki Halk Savunma Güçleri ve Özgür Kadın Birlikleri'nin savaş bayrağı flamaları bulunmaktadır, Suriye Kürdistanı'nda Halk Koruma Birlikleri ve Kadın Koruma Birlikleri, İran Kürdistanı'nda Doğu Kürdistan Birlikleri ve Kadın Savunma Güçleri de kızıl yıldızı kullanmaktadır.

İranlı İslamcı-Sosyalist militan muhalif grup olan Mojahedin-e-Khalq; tüfek, orak ve arka planda İran haritasıyla birlikte kızıl yıldızı kullanır.


File:RAF-Logo.svg|Kızıl Ordu Fraksiyonu (Batı Alman militan grubu) (RAF)
File:Flag of the EZLN.svg|Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu (EZLN), Meksika
File:MLKP_Badge.svg|Marksist Leninist Komünist Parti (Türkiye) (MLKP)
File:Birleşik_Özgürlük_Güçleri_(United_Freedom_Forces)_logo.svg|Birleşik Özgürlük Güçleri (BÖG)
File:International_Freedom_Battalion's_Badge.svg|Enternasyonalist Özgürlük Taburu (IFB)
File:IRPGF_Flag.svg|Enternasyonalist Devrimci Halkın Gerilla Güçleri (IRPGF)
File:Flag of Koma Civakên Kurdistanê.svg|Kürdistan Topluluklar Birliği (KCK)
File:Flag_of_Kurdistan_Workers'_Party.svg|Kürdistan İşçi Partisi (PKK)
File:Flag_of_Hêzên_Parastina_Gel.svg|Halk Savunma Kuvvetleri (HPG)
File:Flag_of_YJA-Star.svg|Özgür Kadın Birimleri (YJA-STAR)
File:Flag_of_the_YPS_-_Vertical.svg|Sivil Koruma Birimleri (YPS)
File:People's_Protection_Units_Flag.svg|Halk Koruma Birimleri (YPG)
File:YPJ_Flag.svg|Kadın Koruma Birimleri (YPJ)
File:Flag_of_Hêzên_Rojhilata_Kurdistan.svg|Doğu Kürdistan Birimleri (HRK)
File:The_Official_Logo_Of_Komala.png|Komala
File:Flag of the People's Mujahedin of Iran.svg|Halkın Mücahitleri Örgütü (MEK), İran
File:Flag of the Combat Organization of Anarcho-Communists.svg|Anarko-Komünistlerin Savaş Örgütü (BOAK)
File:Flag of the Communist (Maoist) Party of Afghanistan.svg|Afganistan Komünist (Maoist) Parti Bayrağı


### Siyasi partiler ve hareketler
Brezilya'daki solcu İşçi Partisi, sembol olarak içinde parti kısaltması () bulunan kızıl bir yıldız kullanmaktadır. Aynı zamanda Hugo Chávez ve Venezuela'daki destekçileri kızıl yıldızı çok sayıda sembol ve logoda kullanmış ve Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi (PSUV) logosuna dahil etmişlerdir. Ayrıca 2007 yılı boyunca Bolivarcı Sosyalist Devrim'in sembolü olarak kullanılmıştır. Güney Afrikalı bir gecekondu sakinleri hareketi olan Abahlali baseMjondolo tarafından da kullanılmaktadır. Latin Amerika ve Afrika'da olduğu gibi, bazı Avrupalı sosyalist partiler de logolarının bir parçası olarak yıldız kullanmaya devam etmektedir. Kızıl yıldız ayrıca İspanya'daki çeşitli ayrılıkçı hareketlerin bayraklarında da belirgin bir şekilde yer almaktadır.

Dosya:PT (Brazil) logo 2021.svg|Brezilya İşçi Partisi'nin sembolü
Dosya:Vereinigte Sozialistische Partei Venezuelas logo.svg|Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi'nin sembolü
Dosya:DYFI-flag.svg|Hindistan Demokratik Gençlik Federasyonu'nun sembolü
Dosya:Logo – Parti communiste français (2018).svg|Fransız Komünist Partisi'nin sembolü
Dosya:Pce 2014.svg|İspanya Komünist Partisi'nin sembolü
Dosya:Portuguese Communist Party logo.svg|Portekiz Komünist Partisi'nin sembolü
Dosya:Socialistische Partij (nl 2006) Logo.svg|Hollanda Sosyalist Parti sembolü
Dosya:PVDAPTB-2022-icon-profile01.png|Belçika İşçi Partisi'nin sembolü
Dosya:Logo of The Left (Slovenia).svg|Slovenya Sol partisinin sembolü
Dosya:Potere al Popolo! - Logo (Italy, 2017).svg|İtalyan partisinin sembolü Halkın Gücü
Dosya:Rødt logo (bokmål).svg|Norveç Kızıl Parti sembolü
Dosya:Uplogo2transparente-sinnombre.png|Ekvador Halk Birliği partisinin sembolü
Dosya:Party of Socialists of the Republic of Moldova logo.png|Moldova Cumhuriyeti Sosyalist Partisi'nin sembolü
Dosya:Abahlali baseMjondolo Logo.jpg|Abahlali baseMjondolo'nun sembolü
Dosya:Bandera Andalucía Libre.svg|Endülüs Ulusu partisinin bayrağı
Dosya:Flag of Castile (with star).svg|Kastilya milliyetçiliği bayrağı
Dosya:Bandeira galega nacionalista.svg|Galiçya milliyetçiliği bayrağı Estreleira
Dosya:Estelada roja.svg|Katalan bağımsızlık hareketi bayrağı Estelada Vermella
Dosya:Flag of the Yemeni Socialist Party (bigger star version).svg|Yemen Sosyalist Partisi bayrağı
Dosya:Emblem of the Yemeni Socialist Party (1978‐1990).svg|Yemen Sosyalist Partisi, 1990 öncesi


## Sosyalist sembolizm içermeyen kullanımlar
Amblem ve bayraklarda benimsenen bazı kızıl yıldızlar sosyalizmle ilgisi olmayan bir önem arz edebilir ve sol ideolojileri temsil amacı dışında da kullanılabilir. Bunlar arasında en iyi bilinenleri, mevcut Kaliforniya eyaleti bayrağı ve Yeni Zelanda bayrağıdır (1869'da tasarlanmış, resmî olarak 1902'de kabul edilmiştir). Columbia Bölgesi (Washington, DC bayrağı, 1921 yılında tasarlanmış, 1938 yılında kabul edilmiştir) George Washington'ın armasını hatırlatmaktadır.

### Hilal ve yıldız
Hilal ve yıldız Osmanlı İmparatorluğu'nun sembolüydü. Bu nedenle Osmanlı geçmişine sahip çeşitli devletler bu sembolü günümüz bayraklarına uyarlamışlardır.

Dosya:Emblem of Turkey.svg|Türkiye Cumhuriyeti amblemi
Dosya:Flag of Turkey.svg|Türkiye Cumhuriyeti bayrağı 
Dosya:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağı
Dosya:Flag of Tunisia.svg|Tunus bayrağı
Dosya:Flag of Algeria.svg|Cezayir bayrağı


## Kaynakça