open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1827

**1827** (**MDCCCXXVII**) pazartesi günü başlayan bir yıldır.

## Olaylar
* 14 Mart - II. Mahmut tarafından kurulan Dar-ül Fünun'un açılışı.
* 1 Ekim - Revan ve Nahçıvan Hanlıkları fiilen yıkıldı. Erivan ve Nahçıvan'ın Rusya'ya verilmesi Türkmençay Antlaşmasıyla tanındı.
* 20 Ekim - Navarin Savaşı

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
### Mart
* 14 Mart - George Frederick Bodley, Birleşik Krallık kökenli bir mimar (ö. 21 Ekim 1907)
### Nisan
* 10 Nisan - Lewis Wallace, Amerikan İç Savaşı Birlik kuvvetleri generali, devlet adamı ve yazar (ö. 15 Şubat 1905)
### Mayıs
### Haziran
* 12 Haziran - Johanna Spyri, İsviçreli yazar, Heidi'nin yazarı
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Heonjong, Joseon Krallığının 24. kralı (ö. 1849)
### Ekim
### Kasım
* 22 Kasım - Karol Estreicher, Polonyalı kütüphaneci (ö. 1908)
### Aralık
* 15 Aralık - Joseph Halévy, Yahudi-Fransız doğubilimci ve seyyah (ö. 1917)

## Ölümler
* 26 Mart - Ludwig van Beethoven, Alman besteci (d. 1770)
* 18 Kasım - Wilhelm Hauff, Alman yazar (d. 1802)
1828

## Olaylar
### Ocak
### Şubat
* 21 Şubat - Kaçarlar Rusya ile Türkmençay Antlaşması'nı imzaladılar.
### Mart
* 4 Mart - ABD'de Andrew Jackson (1767-1845) yedinci başkan oldu.
### Nisan
* 26 Nisan - Rusların Osmanlı Devleti'ne savaş açmasıyla 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı başladı.
### Mayıs
### Haziran
* 12 Haziran - Osmanlı İmparatorluğu'nun Çerkesya'daki liman kalesi Anapa Rusların eline geçti.
### Temmuz
* 2 Temmuz - Osmanlı Devleti'nin Poti, Ahıska, Ardahan, Kars ve Iğdır sancakları Rusların eline geçti.
* 4 Temmuz – Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk ticari Demiryolunun yapımına başlandı

### Ağustos
* 27 Ağustos - 10 Aralık 1825'te baslayan Arjantin-Brezilya savaşı sona erdi. (Arjantin-Brezilya Savaşı)

### Eylül
### Ekim
### Kasım
### Aralık
### Tarihi bilinmeyenler
* Toryum elementi keşfedildi
* İstanbul'a ilk buharlı gemi geldi
* İngiliz komedyen olan Thomas D. Rice, Jim Crow karakterini yarattı.

## Doğumlar
* 8 Şubat - Jules Verne, Fransız yazar (ö.1905)
* 8 Mayıs - Jean Henry Dunant, İsviçreli yazar, iş insanı ve Kızılhaç'ın kurucusu
* 30 Ağustos - Balakişi Bey Arablinski, Rus İmparatorluk Ordusu'nda görev yapmış Azeri asıllı korgeneral (ö. 1902)
* 9 Eylül - Lev Tolstoy, Rus yazar (ö. 1910)
* 29 Ekim - Thomas F. Bayard, Amerikan avukat, politikacı ve Wilmington, Delaware'de diplomat
* 18 Aralık - Viktor Rydberg, İsveçli yazar. (ö. 1895)
* Kara Abdal, Osmanlı Devleti şairi (ö. 1885)

## Ölümler
* 9 Temmuz - Gilbert Stuart, Amerikalı ressam (d. 1755)
* 19 Kasım - Franz Schubert, Avusturyalı besteci (d. 1797)
* 11 Aralık - Ayşe Seniyeperver Sultan
1829

## Olaylar
* 19 Ocak - Johann Wolfgang von Goethe'nin eseri Faust ilk kez sahnelendi.
* 3 Mart - II. Mahmut'un Kıyafet Islahatı
* Mart - İlk lokomotif olan Stephenson's Rocket İngiltere'de Londra-Oxford-Liverpool arası sefere başladı.
* 9 Ekim - Prof. Friedrich Parrot, Marco Polo'nun hiçbir zaman tırmanılamaz dediği Ağrı Dağı'na ilk kez tırmandı.

## Doğumlar
* 7 Mart - Eduard Vogel, Alman kâşif
* 3 Eylül - Adolf Eugen Fick, Alman doktor ve fizyolog (ö. 1901)
* 9 Eylül - Lev Tolstoy, Rus filozof, yazar
* 5 Ekim - Chester A. Arthur, ABD'nin 21. Başkanı
* 29 Kasım - Anton Grigoryeviç Rubinstein, Rus bestekâr ve piyanist.

## Ölümler
* Mahmud Celaleddin, Türk Hattat
1830

**1830** (**MDCCCXXX**) cuma günü başlayan bir yıldır.

## Olaylar
* 3 Şubat - Londra Antlaşması imzalandı.
* 6 Nisan – New York'lu Joseph Smith (1805-1844) Mormon Kitabı'nı yayınlayarak Ahir Zaman Azizleri Kilisesi'ni kurdu. Bu kilisenin üyelerine daha sonradan Mormonlar denildi.
* 4 Temmuz - Cezayir'e saldıran Fransızlar, bu ülkeyi işgal ettiler. Bu amaçla Yabancılar Lejyonu kuruldu.
* 29 Temmuz – Fransa kralı X. Charles görevden alındı yerine I. Louis Philippe (1773-1850) geçti.
* 15 Eylül – Meksika'da kölelik kaldırıldı

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
* 8 Şubat - Abdülaziz, 32. Osmanlı padişahı
### Mart
### Nisan
### Mayıs
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Frederic Mistral, Fransız şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1914)
### Ekim
* 12 Ekim - Andreas Singros, Yunan banker

### Kasım
### Aralık
* 3 Aralık - Frederic Leighton, İngiliz ressam.
* 10 Aralık - Emily Dickinson
* 10 Ekim - II. Isabel, İspanya kraliçesi (ö. 1904)

;Tarihi bilinmeyenler
* Yırçı Kazak, Dağıstanlı yazar

## Ölümler
* 26 Haziran - Birleşik Krallık kralı IV. George öldü, yerine IV. William (1765-1837) geçti
* 9 Eylül - Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (d. 1750)
* 18 Kasım - Adam Weishaupt, Illuminati'nin kurucusu.
* 17 Aralık - Simón Bolívar, lider

;Tarihi bilinmeyenler
* John Augustus Atkinson, İngiliz sanatçı, oymacı ve suluboya ressamı (d. 1775)
1833

## Olaylar
*14 Mayıs - Kütahya Antlaşması: 1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı sona erdi.
* 8 Temmuz – Osmanlı İmparatorluğu ile Çarlık Rusyası arasında Hünkâr İskelesi Antlaşması imzalandı.
* 23 Ağustos – İngiliz parlamentosunun aldığı kararla tüm İngiliz kolonilerinde kölelik kaldırıldı
* Osmanlı döneminde Kıbrıs Adasında Kıbrıs ayaklanmaları gerçekleşti.
## Doğumlar
* 28 Şubat - Alfred Graf von Schlieffen, Alman general.
* 7 Mayıs, Alman besteci Johannes Brahms (ö. 1897)
* 11 Ağustos, Robert G. Ingersoll
* 21 Ekim, İsveçli kimyacı ve mühendis Alfred Berhard Nobel (ö. 1896)

## Ölümler
* ? - Abbas Mirza Kaçar, Kaçarlar hükümdarı (d. 1787)
1834

## Olaylar
* İlk biçerdöverin patenti alındı

## Doğumlar
### Ocak–Haziran
* 7 Şubat – Johann Philipp Reis, Alman fizikçi ve mucit (ö. 1874)
* 8 Şubat – Dmitri Mendeleev, Rus kimyacı (ö. 1907)
* 9 Şubat – Felix Dahn, Alman yazar (ö. 1912)
* 15 Şubat – Samuel Arza Davenport, Amerikalı politikacı (ö. 1911)
* 16 Mart –
** - Ernst Haeckel, Alman zoolog ve filozof (ö. 1919)
** - James Hector, İskoç jeolog (ö. 1907)
* 17 Mart – Gottlieb Daimler, Alman mühendis ve mucit (ö. 1900)
* 19 Mart – Charles Davis Lucas, Victoria Cross recipient (ö. 1914)
* 20 Mart – Charles W. Eliot, American President of Harvard University (d. 1926)
* 23 Mart – Julius Reubke, Alman besteci (d. 1858)
* 24 Mart –
** - William Morris, İngiliz şair, sanat yazarı ve desinatör (ö. 1896)
** – John Wesley Powell, Amerikalı kâşif (d. 1902)
* 1 Nisan – Big Jim Fisk, Amerikalı girişimci (d. 1872)
* 2 Nisan – Frédéric Bartholdi, French sculptor (d. 1904)
* 26 Nisan – Artemus Ward, Amerikalı humorist (d. 1867)
* 23 Mayıs – Carl Heinrich Bloch, Danimarkalı heykeltıraş (ö. 1890)

### Temmuz–Aralık
* 11 Temmuz – James McNeill Whistler, Amerikalı ressam (ö. 1903)
* 19 Temmuz – Edgar Degas, Fransız ressam (ö. 1917)
* 4 Ağustos – John Venn, Britanyalı matematikçi (ö. 1923)
* 22 Ağustos – Samuel Pierpont Langley, Amerikalı astronom, fizikçi ve havacılık öncüsü (ö. 1906)
* 31 Ağustos – Amilcare Ponchielli, İtalyan besteci (ö. 1886)
* 9 Eylül – Joseph Henry Shorthouse, İngiliz romancı (ö. 1903)
* 8 Ekim – Walter Kittredge, Amerikalı besteci (ö. 1905)
* 19 Kasım – Georg Hermann Quincke, Alman fizikçi (ö. 1924)
* 16 Aralık – Léon Walras, Fransız ekonomist (ö. 1910)

## Ölümler
* I. Pedro, Brezilya İmparatorluğu'nun kurucusu (d. 1798)

## Kaynakça
Kara Harp Okulu Kuruldu(1834)
1835

## Olaylar
* Trablus Seferi gerçekleşti.
* Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti. (önceki: 1758, sonraki: 1910)
* Güney Afrika'da Hollanda asıllı çiftçiler İngilizlerin köleleri serbest bırakması sonucu Orange ve Vaal nehirlerini geçerek Transvaal Cumhuriyeti ve Özgür Orange Devleti'ni kurdular.
* Avustralya'da Melbourne şehri kuruldu.
* İlk biçerdöver, ABD'de Hiram Moore tarafından icat edildi.

## Doğumlar
* 29 Kasım - İmparatoriçe Cixi, Çin Qing Hanedanlığı üyesi (ö. 1908)
* *tarihi bilinmeyen*
** Abdürrezzak Abdi Efendi, Osmanlı Devleti tuluat sahnesinin önemli temsilcisi (ö. 1914)
** Mirza Habib, İranlı yazar ve tarihçi (ö. 1891)

## Ölümler
* 2 Mart - II. Franz, son Kutsal Roma İmparatoru ve Avusturya İmparatoru (d. 1768)
1831

## Olaylar
* Faraday sabiti açıklandı
* Çin'de ilk nüfus sayımı yapıldı
* 7 Nisan – Brezilya İmparatoru I. Pedro (1798-1834) tahtı II. Pedro'ya bıraktı.
* Çin Yıllıklarına Ilk Başvurma.

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
### Mart
### Nisan
* 1 Nisan - Albert Anker, İsviçreli ressam (ö. 1910)

### Mayıs
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Wilhelm Raabe, Alman romancı (ö. 1910)
### Ekim
### Kasım
* 15 Kasım - Alessandro De Bianchi, İtalyan araştırmacı, asker ve hukukçu (ö. 1902)

### Aralık
### Tarihi bilinmeyenler
* Oturan Boğa (Yerli dilinde: **Tatanka Iyotake**); (ö. 15 Aralık, 1890), ABD ordularına karşı savaşan son Yerli kabile şefi
* Franz Lefler, Avusturyalı ressam (ö. 1898)

## Ölümler
* 4 Temmuz - James Monroe, ABD. 5. başkanı.
* 14 Kasım - Georg Wilhelm Friedrich Hegel'in ölümü
* 16 Kasım - Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz, Prusyalı general ve entelektüel (d. 1780).
* 8 Aralık - James Hoban, İrlandalı mimar, Beyaz Saray en önemli eserlerinden biridir.
* 23 Aralık - Emilia Plater, Polonyalı-Litvan kahraman (d. 1806)
1837

## Olaylar
* 3 Mart – ABD Teksas'ın bağımsızlığını tanıdı.
* Michigan 26. eyalet olarak ABD birliğine katıldı.
* IV. William'ın ölümü üzerine Victoria, Birleşik Krallık tahtının başına geçti.
* Kanada'da Yukarı Kanada Ayaklanması gerçekleşti.

## Doğumlar
### Ocak
* 17 Ocak - Vasili Vasilyeviç Radlof
* 19 Ocak - William Williams Keen

### Şubat

### Mart
* 18 Mart - Grover Cleveland

### Nisan
* 17 Nisan - John Pierpont Morgan

### Mayıs
* 27 Mayıs - Wild Bill Hickok

### Haziran
* 7 Haziran - Alois Hitler
* 22 Haziran - Paul Morphy

### Temmuz
* 4 Temmuz - Carolus-Duran

### Ağustos
* 25 Ağustos - Bret Harte

### Eylül
* 14 Eylül - Nikolay Vasilyeviç Bugayev

### Ekim
* 28 Ekim - Tokugawa Yoşinobu

### Kasım
* 23 Kasım - Johannes Diderik van der Waals
* 26 Kasım - John Alexander Reina Newlands

### Aralık
* 24 Aralık - Elisabeth
* 25 Aralık - Cosima Wagner

### Doğum günü ve ayı bilinmeyenler
* Dikran Çuhacıyan
* Feride Hanım
* Hagop Balyan
* J. Cleaveland Cady
* Mübarek el-Sabah

## Ölümler
* 19 Şubat - Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 17 Ekim 1813)
* Mayıs - Tsultrim Gyatso, 10. Dalay Lama (d. 1816)
* 6 Haziran - Diego Portales, Şili'yi diktatörlükle yöneten siyaset adamı (d. 1793).
* 20 Haziran – IV. William, Birleşik Krallık kralı.
* ? - Ōshio Chūsai, Neokonfüçyüsçü filozof (d. 1794)
1838

## Olaylar
* 6 Ocak - Samuel Morse kendi geliştirdiği Mors alfabesini ilan etti.
* 28 Haziran - Büyük Britanya ve İrlanda Kraliçesi Victoria, Westminster Abbey'de yapılan törenle taç giydi.
* 16 Ağustos - Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında Baltalimanı Ticaret Sözleşmesi imzalandı.
* 16 Aralık – Güney Afrika'da Boer'ler Zuluları yenilgiye uğrattılar.
* On dört bin çeroki Kızılderilisi Georgia'daki evlerinden batıya kızılderili bölgesine sürüldüler. Bu olaya Gözyaşı Yolu denir.

## Doğumlar
* 25 Ekim - Georges Bizet, Fransız besteci (ö. 1875)
* 29 Kasım - Giovanni Losi, İtalyan Katolik rahip, İncil bilgini veyazar (ö. 1882)
* 7 Aralık - Mathias Villiers de l'Isle-Adam, Fransız yazar.

;Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler:
* José Ruiz y Blasco, İspanyol ressam (ö. 1913)
* Ali Suavi, Osmanlı düşünürü ve yazarı. (ö.1878)

## Ölümler

## Kaynakça
1832

## Olaylar
* İlk sürat teknesi Baltimore'da yapıldı.

## Doğumlar
* 23 Ocak - Édouard Manet), Fransız ressam (ö. 1883)
* 2 Ekim - Edward Burnett Tylor, Britanyalı antropolog (ö. 1917)
* 16 Ağustos - Wilhelm Wundt, Alman psikolog (ö. 1920)
* 15 Aralık - Gustave Eiffel, Eyfel Kulesinin yapımcısı
* Agah Efendi
* Louisa May Alcott
* Alfred von Waldersee
* Arminius Vambery
* Arthur Hughes (sanatçı)
* Björnstjerne Björnson
* Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa
* Lewis Carroll
* Cenanizade Mehmed Kadri Paşa
* Pavel Petrovich Çistiakov
* William Crookes
* Fevzi Bey
* Gustave Doré
* Harilaos Trikupis
* Hüseyin Tevfik Paşa
* Nikolay Pavloviç İgnatyev
* Jose Echegaray
* Jules Ferry
* I. Maximilian (Meksika)
* Mihail Nikolayeviç Romanov
* Hippolyte Moulin
* Muhsinzade Abdullah Hamdi Efendi
* Osman Nuri Paşa (asker)
* Antonin Proust
* Thomas Belt
* Andrew Dickson White

## Ölümler
* 4 Mart - Jean-François Champollion, Fransız eski Yunan ve Latin edebiyatı âlimi, filolog, doğu bilimci ve mısırbilimci. (d. 1790)
* 12 Kasım - Barnaba Oriani
* 10 Mart - Muzio Clementi
* 31 Ağustos - Everard Home, İngiliz cerrah (d. 1756)
* Frederich Kuhlau
* Georges Cuvier
* Johann Wolfgang von Goethe
* Jeremy Bentham
* Mustafa Behçet Efendi
* Müştak Baba
* Rasmus Christian Rask
* Sadi Carnot
* Jean-Baptiste Say
* Walter Scott
* Solomon Tshekisho Plaatje
* Évariste Galois

## Kaynakça
1839

## Olaylar
* 2 Ocak - Fotoğrafın mucitlerinden biri olan Fransız fotoğrafçı Louis Daguerre ayın ilk fotoğrafını çekti.
* 3 Kasım - Çin ile Birleşik Krallık arasında Afyon Savaşı başladı.
* 3 Kasım - Gülhane Hattı Hümayunu ilan edildi; Tanzimat Devri başladı.

## Doğumlar
* 9 Ocak - Paul Cézanne, Fransız ressam (ö. 1906)
* 11 Şubat - J. Willard Gibbs, Amerikalı bilim insanı (ö. 1903)
* 1 Kasım - Gazi Ahmet Muhtar Paşa - Osmanlı sadrazamı (ö. 21 Mart 1919)

## Ölümler
* 2 Temmuz - II. Mahmud, 30.Osmanlı Padişahı
1840

**1840** (**MDCCCXL**) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır.

## Olaylar
* Termokimya biliminin temeli Hess yasası açıklandı
* 7 Şubat - Hacı Karandıqo Berzeg komutasında Karadeniz Kıyı Hattına yönelik operasyonlar başladı

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
### Mart
### Nisan
### Mayıs
* 7 Mayıs - Pyotr Ilyich Tschaikovsky, Rus besteci (ö. 1893)
* 13 Mayıs - Alphonse Daudet, Fransız yazar (ö. 1897)
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 7 Eylül - Kral Sisowath, Kamboçya Kralı (ö. 1927)
* 21 Eylül - V. Murat, 33. Osmanlı padişahı (ö. 1904)
* 30 Eylül - Jehan Georges Vibert, Fransız ressam (ö. 1902)
### Ekim
### Kasım
* 12 Kasım - Auguste Rodin, Fransız heykeltıraş [en çok bilinen eseri Düşünen Adam'dır.] (ö. 1917)
* 14 Kasım - Claude Monet, Fransız empresyonist ressam (ö. 1926)
### Aralık
* 21 Aralık - Namık Kemal, vatan şairi (ö. 1888)
* Tarihi bilinmeyenler:
** Sırpuhi Düsap, Ermeni yazar (ö. 1901)

## Ölümler
* 7 Haziran – Prusya kralı III. Friedrich Wilhelm öldü. Yerine IV. Friedrich Wilhelm (1795-1861) geçti.

## Kaynakça
1841

## Olaylar
* Charles Dickens'in Antikacı Dükkanı isimli romanının kitap olarak basılması.
* 4 Mart – William Henry Harrison (1773-1841) ABD'nin 9. başkanı oldu
* John Tyler (1790-1862) ABD'nin 10. başkanı oldu.
* 20 Nisan - İlk dedektif öyküsü *[[Morgue Sokağı Cinayetleri]]* yayımlandı. Edgar Allan Poe'nun eserinde Paris'li Bay C. Auguste Dupin'in seri cinayetleri ortaya çıkarmadaki çözümleyici zekası betimleniyordu.
* Yeni Zelanda Britanyalı kolonisi oldu.
* Afyon Savaşı'nda Birleşik Krallık Hong Kong'u eline geçirdi.

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
### Mart
### Nisan
* 1 Nisan - Arabi Paşa (ö. 1911)
### Mayıs
### Haziran
* 26 Haziran - Paul Wallot, Alman mimar (ö. 1912)
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Antonín Dvořák, Çek besteci (ö. 1904)
### Ekim
### Kasım
### Aralık
### Tarihi bilinmeyenler
* Ali Rıza Efendi, Atatürk'ün babası (ö. 1888)
* Şeker Ahmet Paşa, Osmanlı ressam

## Ölümler
* Konstantinos Nikolopoulos - Yunan besteci, arkeolojist, filolojist (d. 1768)
1842

## Olaylar
* Abdaliye Devleti'nin Afgan Devleti emiri Dost Muhammed Han tarafından ortadan kaldırılması.
* Ses dalgalarındaki Doppler etkisi açıklandı
* 9 Ağustos – Webster Ashburton Antlaşması ile Kanada ABD sınırı belirlendi
* 29 Ağustos – Nanking Antlaşması ile Hong Kong İngilizlere devredildi
* Türkiye'de veteriner hekimliği öğretiminin başlaması

## Doğumlar
### Ocak
* 11 Ocak - William James, Amerikalı yazar ve ruh bilimci (ö. 1910)
### Şubat
### Mart
### Nisan
### Mayıs
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 7 Eylül - Johannes Zukertort, Leh-Alman-İngiliz satranç oyuncusu (ö. 1888)
* 21 Eylül - II. Abdülhamid, Osmanlı padişahı
### Ekim
### Kasım
### Aralık
* 2 Aralık - C. W. Alcock, İngiliz futbolcu, futbol hakemi, kriketçi, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (ö. 1907)

## Ölümler
1843

## Olaylar
* 19 Temmuz – Transatlantik olarak kabul edilebilecek ilk gemi SS Great Britain suya indirildi
* Osmanlıların "Kaime" adındaki ilk banknotu basıldı.

## Doğumlar
* 15 Nisan - Henry James, Amerikalı yazar.
* 21 Mayıs - Charles Albert Gobat, Nobel Barış Ödülü sahibi İsviçreli yazar.
* 15 Haziran - Edvard Grieg, Norveçli besteci.
* Abidin Paşa, Osmanlı Devleti veziri Mesnevi yorumcusu (ö. 1906).

## Ölümler
* 3 Mart - David Porter), Amerika Birleşik Devletleri Donanması'nda görev yapmış bir amiral (d. 1780).
* 4 Haziran - Ippolito Rosellini, İtalyan mısırbilimci (d. 1800).
1846

## Olaylar
* 1 Eylül - Sultanahmet'te Darülfünun binasının temeli atıldı.
* 15 Haziran - Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi, Şefkat Rahibeleri tarafından kuruldu.
* 23 Eylül - Neptün keşfedildi.

## Doğumlar
* 21 Ekim - Edmondo De Amicis, İtalyan yazar. (ö.1908)
* Kölemen Abdullah Paşa Osmanlı Devleti harbiye nazırı, müşir (ö.1937)

## Ölümler

* Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi Osmanlı Devleti bestekâr (d.1778)
* Abbas Kulu Ağa Azeri şair ve tarihçi (d.1794)
1847

## Olaylar

* Dersim'deki ilk ayaklanma başladı.
* 21 Mayıs - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.
* 26 Temmuz - Liberya bağımsızliğını ilan etti.
* Komünist Manifesto yayınlandı.

## Doğumlar
* 5 Eylül - Jesse James, Amerikalı haydut (ö. 1882)
* 11 Şubat - Amerikalı mucit Thomas Alva Edison (ö. 1931)
* 3 Mart - Amerikalı mucit, sanayici Alexander Graham Bell (ö. 1922)
* 11 Nisan - Ebbe Hertzberg, Norveçli tarihçi. (ö. 1912)
* 26 Kasım - Maria Fyodorovna, Rusya'nın imparatoriçesi (ö. 1928)

## Ölümler
* 4 Kasım - Avusturyalı besteci Felix Mendelssohn Bartholdy (d. 1809)
* Athanasios Kristopulos - Yunan şair (d. 1772)
1848

## Olaylar
* 2 Şubat – Meksika-Amerika Savaşı, Guadelupe-Hidalgo Antlaşması'nın imzalanması ile sona erdi.
* 22 Şubat - Paris Ayaklanması ve 1848 Devrimleri başladı.
* 26 Şubat - Fransa'da İkinci Cumhuriyet ilan edildi.
* 2 Aralık - I. Franz Joseph, Avusturya İmparatoru oldu.
* Zachary Taylor, ABD'nin 12. başkanı oldu
* Wisconsin ABD birliğine 30. eyalet olarak katıldı.
* Kaliforniya'da altına hücum başladı. Servet arayan Çinli göçmenlerle dolu ilk gemi San Francisco'ya vardı.

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
* 4 Şubat - Jean Aicard Fransız şair, yazar
### Mart
* 19 Mart - Wyatt Earp, Amerikalı kanun adamı. (ö. 1929)
### Nisan
### Mayıs
### Haziran
* 7 Haziran - Paul Gaugin, Fransız ressam (ö. 1903)
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Viktor Meyer, Alman kimyacı (ö. 1897)
### Ekim
### Kasım
### Aralık
### Tarihi bilinmeyen

## Ölümler
* 18 Aralık - Bernhard Bolzano İtalyan asıllı Çek filozof ve matematikçi.
1849

## Olaylar

## Doğumlar
* 1 Mart - Blanche Monnier, annesi tarafından 25 yıl boyunca odaya hapsedilen Fransız kadın (ö. 1913)
* 14 Eylül - Ivan Pavlov, Rus fizyolog ve Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülü sahibi (ö. 1936)

## Ölümler
* 8 Şubat - France Prešeren, Sloven şair
* 15 Mart - Giuseppe Caspar Mezzofanti, İtalyan Katolik kardanali, ünlü dilbilimci ve hiperpoliglot (d. 1774)
* 23 Ağustos - Edward Hicks, Amerikalı ressam ve din adamı (d. 1780)
* 6 Ekim - Lajos Batthyány, Macar devlet adamı (d. 1806)
* 7 Ekim - Edgar Allan Poe, Amerikalı yazar
* 18 Ekim - Frédéric Chopin, Polonya asıllı Fransız besteci, piyanist (ö. 1810)
* 27 Aralık - Jacques-Laurent Agasse, İsviçreli ressam (d. 24 Nisan 1767)
* Yesarizade Mustafa İzzet, Türk hattat (d. 1776).
1850

## Olaylar
* Millard Fillmore, ABD'nin 13. başkanı oldu.
* Çin'de Taiping Ayaklanması başladı.
* Valide Sultan Mektebi adi ile ilk sivil lise kuruldu. Bugünkü adıyla Cağaloğlu Anadolu Lisesi (21 Mart)
* Jules Gabriel Verne yazmaya 1850 yılında başladı.

## Doğumlar
* 7 Mart - Tomáš Garrigue Masaryk, Çekoslovakya'nın kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı (ö. 1937)
* 5 Ağustos - Guy de Maupassant, Fransız yazar
* Angel Tanasov, Bulgar isyancı lider (ö. 1881)

## Ölümler
* 28 Mart - Bernt Michael Holmboe, Norveçli matematikçi (d. 1795)
* 16 Nisan - Marie Tussaud, Madame Tussaud Müzesi'nin Fransız asıllı kurucusu (d. 1761)
* 1 Mayıs - Henri Marie Ducrotay de Blainville, Fransız bilim insanı (d. 1777)
* 18 Ağustos - Honoré de Balzac, Fransız yazar (d. 1799)
1851

## Olaylar
* 17 Ocak - Şirket-i Hayriye kuruldu
* 1 Mart - Victor Hugo Fransa Ulusal Kongresi'nde ilk kez "Avrupa Birleşik Devletleri" terimini kullandı.
* 11 Mart – Giuseppe Verdi Rigoletto adlı operasının ilk gösterimini Venedik'te gerçekleştirdi.
* 1 Mayıs – Modern dünya fuarlarının ilki olan Büyük Sergi Londra’da açıldı.
* 18 Eylül - ABD gazetesi The New York Times yayın hayatına başladı.
* 2 Aralık – Louis Napolyon Fransa’da darbe yaptı.

## Süregelen olaylar
* Taiping Ayaklanması (1851–1864)

## Doğumlar
* 18 Ocak - Albert Aublet, Fransız sanatçı ve ressam (ö. 1938)
* 8 Mart - İsmail Gaspıralı (Gasprinskiy), Kırım Tatarı eğitimci, yayıncı ve politikacı (ö. 11 Eylül 1914).
* ? - Sadettin Paşa - 1896 yılında Doğu Anadolu'da önemli anılarını yazan ve devlete rapor sunmuş önemli Osmanlı paşası (ö. 1908).

## Ölümler
* ? - Basmacı Abdi Efendi, Osmanlı bestekârı. (d. 1787)
* 27 Ocak - John James Audubon, Amerikalı ressam (d. 26 Nisan 1785)
* 1 Şubat - Mary Shelley, İngiliz yazar.
* 18 Şubat - Carl Gustav Jacob Jacobi, Alman matematikçi. (d. 10 Aralık 1804)
* 9 Mart - Hans Christian Ørsted, Danimarkalı fizikçi ve kimyager. (d. 14 Ağustos 1777)
* 10 Temmuz - Louis Daguerre, Fransız sanatçı, kimyager ve dagerreyotipi yönteminin mucidi. (d. 18 Kasım 1787)
* 14 Eylül - James Fenimore Cooper, Amerikalı yazar. (d. 15 Eylül 1789)
* 4 / 7 Ekim - Manuel de Godoy, "Barış Prensi" olarak da bilinen İspanya başbakanı. (d. 12 Mayıs 1767)
* 19 Aralık - Joseph Mallord William Turner, İngiliz ressam. (d. 23 Nisan 1775)
1845

## Olaylar
* 29 Ocak - Amerikalı şair Edgar Allan Poe tarafından yazılan Kuzgun ilk defa New York kentinde yayınlandı.
* 3 Mart – Florida ABD birliğine 27. eyalet olarak katıldı
* 29 Aralık – Teksas ABD birliğine 28. eyalet olarak katıldı.
* 10 Nisan - Türk Polis Teşkilatı kuruldu.
* 23 Mayıs - New York Polis Teşkilatı kuruldu.

## Doğumlar
### Ocak

### Şubat
* 15 Şubat – Elihu Root, Amerikalı devlet adamı ve diplomat, Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1937)

### Mart
* 3 Mart – Georg Cantor, Alman matematikçi (ö. 1918)
* 10 Mart – III. Aleksandr, Rus imparatoru (ö. 1894)
* 27 Mart – Wilhelm Conrad Röntgen, Alman fizikçi, Nobel Fizik Ödülü sahibidir (ö. 1923)

### Nisan
* 24 Nisan – Carl Spitteler, İsveçli yazar, Nobel Edebiyat Ödülü sahibidir (ö. 1924)

### Mayıs
* 12 Mayıs – Gabriel Fauré, Fransız besteci (ö. 1924)
* 16 Mayıs – Ilya Ilyich Mechnikov, Rus mikrobiyolojist, Nobel Tıp Ödülü sahibidir (ö. 1916)
* 25 Mayıs – Eugène Grasset, İsveç asıllı artist (ö. 1917)
* 30 Mayıs – I. Amadeo, İspanya kralı (ö. 1890)

### Haziran
* 18 Haziran – Charles Louis Alphonse Laveran, Fransız fizikçi, Nobel Tıp Ödülü sahibidir (ö. 1922)

### Temmuz

### Ağustos
* 10 Ağustos – Abay Kunanbayoğlu, Kazak şair (ö. 1904)
* 19 Ağustos – Edmond James de Rothschild, Fransız hayırsever (ö. 1934)
* 25 Ağustos – II. Ludwig (ö. 1886)

### Eylül

### Ekim

### Kasım

### Aralık

### Tarihi bilinmeyenler
* Henry Vaughan (mimar) İngiliz Gotik mimari tarzında kilise mimarisi üzerinde uzmanlaşmış Amerikalı mimar. (ö. 30 Haziran 1917)

## Ölümler
### Ocak

### Şubat

### Mart

### Nisan

### Mayıs

### Haziran
* 8 Haziran – Andrew Jackson, ABD'nin 7. devlet başkanı (d. 1767)

### Temmuz
* 17 Temmuz – Charles Grey, Birleşik Krallık başbakanı (d. 1764)

### Ağustos
* 23 Ağustos – Rafael Urdaneta (d. 1788)

### Eylül

### Ekim

### Kasım

### Aralık
1852

**1852** (**MDCCCLII**) perşembe günü başlayan bir artık yıldır.

## Olaylar

* Tufts Üniversitesi kuruldu.
* Gazlardaki Joule Thomson Etkisi açıklandı
* Amerikalı mucit Elisha Graves Otis (1811-1861) yeterli koruyucu tertibata sahip ilk mekanik asansörü yaptı
* Franklin Pierce ABD'nin 14. başkanı oldu.
* 2 Aralık - Louis Napolyon kendisine III. Napolyon unvanını vererek II. İmparatorluğu ilan etti.

## Doğumlar
### Ocak
* 2 Ocak - Abdülhak Hamit Tarhan Türk şair ve oyun yazarı (ö.1937)
### Şubat
### Mart
### Nisan
* 1 Nisan - Edwin Austin Abbey, Amerikalı ressam (ö. 1911)
### Mayıs
* 31 Mayıs - Francisco Pascasio Moreno, kaşif, antropolog ve jeolog
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Gojong, Joseon Krallığı'nın 26. kralı ve Kore'nin ilk imparatoru (ö. 1919)
### Ekim
### Kasım
### Aralık
* 15 Aralık - Henri Becquerel, Fransız fizikçi (ö. 1908)

### Tarihi bilinmeyenler
* J. Elfreth Watkins, Amerikalı inşaat mühendisi (ö. 1903)
* Salih Butka, Arnavut şair (ö. 1938)

## Ölümler
* 6 Ocak - Louis Braille, Fransız mucit (d. 1809)
* 25 Şubat - Thomas Moore, İrlandalı şair.
* 4 Mart - Nikolay Gogol, Rus yazar (d. 1809)
* 23 Eylül - John Vanderlyn, Amerikalı ressam (d. 1775)
1853

## Olaylar
* 12 Ocak - Taiping Ayaklanması: Taiping ordusu Wuchang'ı işgal etti.
* İngiliz mühendis George Cayley aerodinamik olarak rüzgarla uçabilen planör'ü yaptı.
* 4 Ekim - Kırım Savaşı başladı.
* 30 Aralık – Gadsden Alımı ile ABD Meksika sınırı bugünkü haline geldi.

## Doğumlar
* 28 Ocak - Jose Marti, Küba bağımsızlık mücadelesinin öncüsü, şair, yazar (ö. 1895)
* 6 Şubat - Ignacij Klemenčič, Sloven fizikçi (ö. 1901)
* 30 Mart - Vincent van Gogh, Hollandalı ressam (ö. 1890)
* 7 Temmuz - Albert Vandal, Fransız tarihçisi (ö. 1910)
* ? - Lucy Parsons, Amerikalı sendikacı (ö. 1942)

## Ölümler
* 2 Mayıs - Bezmiâlem Valide Sultan, Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un ikinci eşi ve padişah Abdülmecid'in annesi
1854

## Olaylar
* 28 Mart – Kırım Savaşı başladı
* 31 Mart – Japonya Kanagawa Antlaşması'nı imzalayarak iki limanını Amerikan ticaretine açtı.
* 30 Mayıs – ABD'de Kansas-Nebrasya Kanunu kabul edildi ve 1820 Uzlaşması'na son verildi.
* 3 Aralık - Florence Nightingale Üsküdar'da.
* Osmanlı Devleti ilk dış borcunu aldı

## Doğumlar
* 7 Temmuz - Nikolay Morozov, Rus bilim insanı ve Yeni Kronoloji'nin kurucusu (ö. 1946)
* 24 Temmuz - Konstantin Josef Jireček, Çek tarihçi, diplomat ve Slavist (ö. 1918)
*? - Çerkes Kabasakal Mehmed Paşa, Osmanlı paşası (ö.1909)
* Julius Schmid, Avusturyalı ressam (ö. 1935)

## Ölümler
* 31 Ocak - Silvio Pellico, İtalyan yurtsever, şair ve oyun yazarı (d. 1788).
1856

## Olaylar
* 18 Şubat - Islahat Fermanı
* 30 Mart - Paris Antlaşması ile Kırım Savaşı sona erdi
* ABD'de James Buchanan 15. başkan oldu
* 7 Haziran - Dolmabahçe Sarayı kullanıma açıldı.
* Gözleve Muharebesi'nın bitişi
* TCDD kuruldu.
* Gregor Mendel genetik üzerine yaptığı araştırmalara başladı.
* 12 Ekim - Girit'te 7,7 M<sub>w</sub>&#8239; ile 8,3 M<sub>w</sub> arasında bir deprem meydana geldi.

## Süregelen olaylar
* İngiltere-İran Savaşı
* Kırım Savaşı
* II. Afyon Savaşı
* Taiping Ayaklanması

## Doğumlar
* 6 Mayıs - Sigmund Freud, Avusturyalı nörolog (ö. 1939)
* 10 Temmuz - Nicola Tesla, Sırp asıllı fizikçi, mucit, makine mühendisi ve elektrik mühendisi (ö. 1943)
* 29 Kasım - Theobald von Bethmann Hollweg, Alman şansölyesi (ö. 1921)
* 28 Aralık - Woodrow Wilson, ABD'nin 28. başkanı
* Adrienne von Pötting, Avusturyalı ressam (ö. 1909)

## Ölümler
* 12 Şubat - Giuseppe Donizetti (**Donizetti Paşa**), İtalyan müzisyen (d. 1788)
* 24 Şubat - Nikolay İvanoviç Lobaçevski, Rus matematikçi (d. 1792)
* 3 Mayıs - Adolphe Adam, Fransız besteci (d. 1803)
* 21 Temmuz - Emil Aarestrup, Danimarkalı erotik şair (d. 1800)
* 29 Temmuz - Robert Schumann, Alman besteci (d. 1810)
1857

## Olaylar
* 8 Mart - ABD'nin New York kentinde 40.000 dokuma işçisi insanca çalışma koşulları istemiyle greve başladı. Ancak polis grevcilere saldırdı ve çıkan yangında çoğu kadın 129 işçi can verdi.
* 10 Mayıs – Hindistan'da İngilizlere karşı Sepoy İsyanı başladı

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
* 22 Şubat - Heinrich Hertz, Alman fizikçi (ö. 1894)
### Mart
### Nisan
### Mayıs
### Haziran
### Temmuz
* 24 Temmuz - Henrik Pontoppidan, Danimarkalı yazar (ö. 1943)
### Ağustos
### Eylül
* 8 Eylül - Georg Michaelis, Almanya Şansölyesi (ö. 1936)
### Ekim
### Kasım
* 27 Kasım - Charles Scott Sherrington, İngiliz nörofizyolog, histolog, bakteriyolog ve patolog (ö. 1952)
### Aralık

### Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
*Zübeyde Hanım, Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi (ö. 1923)

## Ölümler
* 5 Eylül - Auguste Comte, Fransız sosyolog, matematikçi ve filozof (d. 1798)
* 26 Kasım - Joseph Freiherr von Eichendorff, Alman romantizminin önemli lirik şair ve düzyazı yazarlarından (d. 1788)
1855

## Olaylar
* 5 Ocak – Ramon Castilla, Peru'da üçüncü dönem cumhurbaşkanlığına başladı.
* 27 Ocak – Panama Demiryolu, Atlas ve Pasifik Okyanuslarını birbirine bağlayan ilk demiryolu oldu.
* 28 Şubat - "*Küçük Kıyamet*" olarak adlandırılan 1855 Bursa Depremi
* Samuel Colt, Connecticut'ta Colt Armory adlı yeni bir fabrika açtı.
* Kokain alkaloidi ilk olarak Alman kimyager Friedrich Gaedcke tarafından sentezlendi.

## Doğumlar
### Ocak
### Şubat
* 17 Şubat - Otto Liman von Sanders
### Mart
* 12 Mayıs - Anatoli Lyadov, Rus besteci (ö. 1914)
### Nisan
### Mayıs
* 21 Mayıs - Émile Verhaeren, Belçikalı şair
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 7 Eylül - William Friese-Greene, İngiliz mucit ve profesyonel fotoğrafçı (ö. 1921)
* 9 Eylül - Houston Stewart Chamberlain, İngiliz yazar ve filozof (ö. 1927)
### Ekim
### Kasım
### Aralık
#### Gün ve Ayı bilinmeyen
* ? - Mehmed Şemseddin Paşa, Osmanlı dönemi devlet adamı

## Ölümler
* 26 Ocak - Gerard de Nerval, Fransız şair (d. 1808)
* 2 Mart - Rus çarı I. Nikolay öldü. Yerine II. Aleksandr geçti
1859

## Olaylar
* Charles Dickens'in ünlü romanı "İki Şehrin Hikayesi" yayımlandı.
* Charles Robert Darwin, doğal seçilim yoluyla evrim kuramını açıkladığı "Türlerin Kökeni" isimli kitabını yayımladı.
* Oregon 33. eyalet olarak ABD birliğine katıldı.
* 4 Aralık - Mekteb-i Mülkiye kuruldu.
* New York'ta Central Park açıldı.
* Kızıldeniz'le Akdeniz'i birbirine bağlayacak 101 mil uzunluğundaki Süveyş Kanalı'nın kazılmasına Akdeniz'deki kıyı kenti Port Said'de başlandı.
* İsviçreli iş insanı Henri Dunant, İtalya'da Solferino Muharebesi sonrası uluslararası Kızılhaç'ı kurmaya karar verdi.
* 27 Ağustos - Dünya'nın ilk petrol kuyusu ABD'de açıldı.
* Carrington Olayı: Güneş'teki büyük patlamalardan dolayı Dünya'ya gelen jeomanyetik fırtına bütün telgraf kablolarını bozmuş ve gece bu olayı yaşayan insanlara gazete okuyabilmelerini sağlayacak kadar ışık getirmiştir.

## Doğumlar
* 1 Şubat - Henry Miller, Aktör ve yapımcı (ö. 1926)
* 3 Şubat – Hugo Junkers, Alman sanayici ve uçak tasarımcısı (ö. 1935)
* 8 Şubat - Gabriele Reuter, Alman kadın edebiyatçı (ö. 1941)
* 19 Şubat – Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve fiziksel kimya biliminin kurucularından (ö. 1927)
* 28 Şubat – Florian Cajori, İsviçreli-Amerikalı matematik tarihçisi (ö. 1930)
* 2 Mart – Sholom Aleichem, Ukrayna doğumlu Yahudi yazar (ö. 1916)
* 4 Mart – Alexander Stepanovich Popov, Rus fizikçi (ö. 1905)
* 8 Nisan – Edmund Husserl, Avuturyalı filozof (ö. 1938)
* 15 Mayıs – Pierre Curie, Fransız fizikçi, eşi Marie Curie ile beraber Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1906)
* 22 Mayıs – Arthur Conan Doyle, İskoç yazar (ö. 1930)
* 21 Haziran – Henry Ossawa Tanner, Amerikalı sanatçı (ö. 1937)
* 6 Temmuz – Verner von Heidenstam, İsveçli yazar, 1916 yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1940)
* 4 Ağustos - Knut Hamsun, Norveçli yazar (ö. 1952)
* 3 Eylül – Jean Jaurès, Fransız sosyalist politikacı (ö. 1914)
* 16 Eylül – Yuan Shikai, Çinli diktatör (ö. 1916)
* 24 Eylül - Julius Klengel, Alman çellist (ö. 1933)
* 9 Ekim – Alfred Dreyfus, Fransız subayı (ö. 1935)
* 12 Ekim - Diana Abgar, Ermeni diplomat ve yazar (ö. 1937)
* 18 Ekim – Henri Bergson, Fransız filozof, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1941)
* 20 Ekim – John Dewey, Amerikalı filozof ve eğitim kuramcısı (ö. 1952)
* 14 Kasım – Alexandru Averescu, Romanyalı asker ve politikacı (ö. 1938)
* 23 Kasım – Billy the Kid, Amerikalı haydudu (ö. 1881)
* 2 Aralık – Georges Seurat, Fransız ressam (ö. 1891)
* 15 Aralık – L. L. Zamenhof, Esperanto'nun yaratıcısı (ö. 1917)

## Ölümler
* 28 Ocak - Carl Adolph Agardh,  İsveçli botanikçi (d. 1785)
* 16 Nisan - Alexis de Tocqueville, Fransız siyasi düşünür ve tarihçi (d. 1805)
* 6 Mayıs - Alexander von Humboldt, Alman doğabilimci ve kâşif
* 11 Haziran - Klemens Wenzel von Metternich, Avusturyalı bir diplomat
* 15 Eylül - Isambard Kingdom Brunel, Fransız kökenli İngiliz bilim insanı ve mimar. (d. 1806)
* 8 Aralık - Thomas de Quincey, İngiliz deneme yazarı (d. 1785)
1861

## Olaylar
* Kuş olma sürecine girmiş yarı sürüngen yarı kuş dinozor fosili *[[Archaeopteryx]]* fosili bulundu.
* Talyum elementi keşfedildi.
* 29 Ocak – Kansas, ABD birliğine 34. eyalet olarak katıldı.
* 4 Şubat – ABD birliğinden ayrılan köleci eyaletler Montgomery, Alabama'da toplanarak Amerika Konfedere Devletleri birliğini kurdular. Jefferson Davis bu birliğin ilk başkanı oldu.
* 17 Mart – İtalya Krallığı ilan edildi.
* 12 Nisan – Amerikan İç Savaşı başladı.

## Doğumlar
* 4 Ocak – Vahidettin, son Osmanlı padişahı (ö. 1926)
* 6 Ocak - Abbott Lawrence Rotch, Amerikalı meteorolog (ö. 1912)
* 10 Nisan – Edmund Allenby, Britanyalı mareşal (ö. 1936)
* 2 Kasım – Maurice Blondel, Fransız düşünür (ö. 1949)
* 29 Aralık – Necip Asım Yazıksız, Türk dilbilimci, tarihçi, siyasetçi (ö. 1935)

;Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
* Corci Zeydan, Mısırlı Arap yazar (ö. 1914)

## Ölümler
* 2 Ocak – Prusya kralı IV. Friedrich Wilhelm öldü, yerine I. Wilhelm geçti.
* 2 Haziran – Mehmet İskender Paşa
* 25 Haziran – Abdülmecid, 31. Osmanlı padişahı
* 14 Aralık - Albert, Kraliçe Victoria'nın eşi
1860

**1860** (**MDCCCLX**) pazar günü başlayan bir artık yıldır.

## Olaylar
* Sezyum elementi keşfedildi.
* Çalışan bir içten yanmalı motor Jean Joseph Etienne Lenoir tarafından yapıldı.
* Fransa'da Ren Nehri üzerindeki Karlsruhe'de ilk uluslararası bilimsel konferans kimyagerler tarafından düzenlendi. Konferansta Avogadro Hipotezi kabul edildi.
* Abraham Lincoln ABD'nin 16. başkanı oldu.
* 22 Ekim - Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk gazetesi olan Tercüman-ı Ahval basıldı.
* 20 Aralık – Güney Karolina, ABD birliğinden ayrıldı.

## Doğumlar
* 3 Ocak - Kato Takaaki, Japonya başbakanı (d. 1926)
* 29 Ocak - Anton Çehov, Rus yazar (ö. 1904)
* 25 Mayıs - James McKeen Cattell, Amerikalı bilim insanı (ö. 1944)
* 29 Mayıs - Isaac Albéniz, İspanyol besteci ve piyanist (ö. 1909)
* 8 Eylül - Albert von Le Coq, Alman arkeolog ve kâşif (ö. 1930)

### Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
* Frédéric Courtois, Fransız misyoner ve doğa bilimci (ö. 1928)
* Miralay Sadık Bey, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1941)

## Ölümler
* 29 Haziran - Thomas Addison, İngiliz hekim (d. 1793)
* 21 Eylül - Arthur Schopenhauer, Alman filozof ve düşünür (d. 1788)
1862

## Olaylar
* Emily Dickinson Massachusetts eyaletindeki Amherst kentinde bulunan evine kapanarak, 24 yıl sonraki ölümüne değin bir daha dışarı çıkmadı ve ölümünden sonra kendisini üne kavuşturan 1.800 şiiri yazdı.
* 1 Ocak – ABD'de Özgürlük Bildirisi yayınlandı.
* 19 Haziran - ABD'de kölelik resmi olarak kaldırıldı.

## Doğumlar
* 24 Ocak - Edith Wharton, Amerikalı yazar ve moda tasarımcısı.
* 26 Temmuz - Vasil Kınçov, Bulgar siyasetçi ve bilim insanı.
* 22 Ağustos - Claude Debussy, Fransız besteci (ö. 1918)
* 11 Eylül - O. Henry, Amerikalı öykü yazarı (ö. 5 Haziran 1910)
* 9 Ekim - Fatma Aliye Hanım, Türk edebiyatının ilk kadın romancısı (ö. 1936)

;Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler:
* Nabizâde Nâzım, Tanzimat dönemi Osmanlı-Türk yazarı. (ö. 6 Ağustos 1893)

## Ölümler
* 10 Ocak - Samuel Colt, Amerikalı kâşif ve sanayici.
* 24 Temmuz - Martin Van Buren, 8. ABD başkanı (d. 5 Aralık 1782)
* 7 Kasım - Bahadır Şah II, Son Babür hükümdarı, şair, müzisyen ve hattat (d. 1775)
1863

## Olaylar
* 10 Ocak - Dünyanın ilk metro sistemi olan Londra Metrosu, Metropolitan hattı Paddington ile Farringdon arasında ilk kez hizmete girdi.
* 13 Ocak - Darülfünun, Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği halka açık fizik dersi ile eğitim hayatına başladı.
* 1 Temmuz -3 Temmuz – ABD birliği ile Konfedere birlik arasında Gettysburg Savaşı
* 16 Eylül - Robert Koleji dört öğrenci ile eğitime başladı.
* Ziraat Bankası'nın kuruluşu
* Londra metrosu açıldı.
* Alman kimyager Adolf von Baeyer barbitürik asiti keşfetti

## Doğumlar
* 1 Ocak - Pierre de Coubertin, Fransız Olimpiyat Oyunları kurucusu (ö. 1937)
* 19 Ocak - Werner Sombart, Alman iktisatçı ve sosyolog (ö. ?)
1954)
* ? - Hans Aanrud, Norveçli yazar (ö. 1953
### Eylül
* 8 Eylül - William Wymark Jacobs, İngiliz kısa hikâye yazarı (ö. 1943)
* 22 Eylül - Ferenc Herczeg, Macar oyun yazarı (ö. 1954)

## Ölümler
* 9 Haziran - Dost Muhammed Han, Afganistan hükümdarı (1826-1863) ve Barakzay hanedanının kurucusu (d. 1793).
* 13 Ağustos - Eugène Delacroix, Fransız ressam (d. 26 Nisan 1798)
* 17 Eylül - Alfred de Vigny, Fransız şair, oyun ve roman yazarı
* 21 Aralık - Giuseppe Gioacchino Belli, Romalı şair
1865

## Olaylar
* 15 Nisan - Andrew Johnson ABD'nin 17. başkanı oldu
* Amerikan İç Savaşı sona erdi
* Maxwell Denklemleri geliştirildi
* Möbius Şeridi
* Dolunay ilk kez semada görülmedi. (Şubat)

## Doğumlar
* 17 Mart - Gabriel Narutowicz, seçilen ilk Polonya devlet başkanı (ö. 16 Aralık 1922)
* 13 Haziran - William Butler Yeats, İrlandalı şair, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1939)
* 24 Eylül - Mollie McConnell, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1920)
* *tarihi bilinmeyen*
** Ali Haydar Efendi, Evkaf-ı Hümâyun nâzırı (ö. 1935)

## Ölümler
* 15 Nisan – Abraham Lincoln ABD başkanı suikast sonucu öldürüldü (d. 1809)
* 30 Nisan - Robert FitzRoy İngiliz meteorolog ve denizci (d. 1805)
* 12 Kasım - Elizabeth Gaskell, İngiliz romancı (d. 29 Eylül 1810)
1864

## Olaylar
* Nevada ABD birliğine 36. eyalet olarak girdi
* 7 Mart 1864, Ruslara yenilen ve Türkiye'ye gönderilmekte olan Adige Şapsığlara verilen süre doldu ve Şapsığ köyleri istisnasız Rus askerlerince ateşe verilip yakılmaya başlandı.
* 8 Ekim - Osmanlının yeni vilayet sistemine geçmesi Tuna Vilayeti'nin kurulması
* Çin'de Taiping Ayaklanması bastırıldı.
* 21 Mayıs - Çerkes Sürgünü

## Doğumlar
### Ocak
* 1 Ocak - Alfred Stieglitz, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 1946)

### Şubat

### Mart

### Nisan
* 2 Nisan - Max Weber, ünlü Alman sosyolog ve ekonomist (ö. 1920)

### Mayıs
* 3 Mayıs - Albert Malet, Fransız tarihçi (ö. 1915)
* 15 Mayıs - Vilhelm Hammershøi, Danimarkalı ressam (ö. 1916)

### Haziran

### Temmuz

### Ağustos

### Eylül

### Ekim
* 30 Ekim - Theodor Wiegand, Alman arkeolog (ö. 1936)

### Kasım

### Aralık
* 14 Aralık - Frank Campeau, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1943)

### Doğum ay ve günü bilinemeyenler
* Einar Benediktsson, İzlandalı şair ve avukat (ö. 1940)
* Salih Zeki, Osmanlı- Türk matematik bilgini (ö. 1921)

## Ölümler
* 8 Aralık - George Boole, İngiliz matematikçi ve filozof.
1867

## Olaylar
* 30 Ocak - Mutsuhito Japonya'nın İmparatoru oldu.
* 17 Şubat - Süveyş Kanalı'ndan ilk gemi geçti.
* 1 Mart - Nebraska, ABD'ye 37. eyalet olarak katıldı.
* 30 Mart – Alaska, Rus Çarı II. Aleksandr tarafından ABD'ye 7.2 milyon dolara satıldı
* 1 Nisan - Singapur, Britanyalı kolonisi oldu.
* 29 Mayıs - Avusturya-Macaristan İmparatorluğu kuruldu.
* 1 Temmuz - Kanada Konfederasyonu kuruldu.
* 28 Ağustos – ABD Hawainin batısındaki Midway Adaları'nı topraklarına kattı
* 18 Ekim - ABD, Alaska'yı Rusya'dan alarak topraklarına kattı.

## Doğumlar
### Ocak
* 11 Ocak - Edward Bradford Titchener, İngiliz, psikolog (ö. 1927)
### Şubat
### Mart
### Nisan
### Mayıs
### Haziran
* 28 Haziran - Luigi Pirandello, İtalyan oyun yazarı ve romancı (ö. 1936)
* 28 Haziran - Lightner Witmer, Amerikalı psikolog (ö. 1956)
### Temmuz
* 31 Temmuz - Axel Ohlin, İsveçli zoolog; Arktik ve Antarktika kaşifi (ö. 1903)

### Ağustos
* 16 Ağustos - Ronald Burrows, Britanyalı arkeolog ve akademisyen (ö. 1920)

### Eylül
* 7 Eylül - J.P. Morgan Jr., Amerikalı bankacı, finans yöneticisi ve hayırsever (ö. 1943)
* 8 Eylül - Aleksandr Parvus, Alman aktivist (ö. 1924)

### Ekim
### Kasım
* 7 Kasım - Marie Curie Nobel Fizik Ödülü fizik'çi (ö.1934)
### Aralık
* 27 Aralık - Tevfik Fikret Türk şair ve yazar (ö. 1915)

### Tarihi bilinmeyenler
* Hüseyin Suat Yalçın, Türk şair ve yazar (ö. 1942)
* Dürrizade Abdullah Beyefendi, Osmanlı Devleti şeyhülislamı (ö. 1923)
* Halit Ziya Uşaklıgil, Türk şair ve yazar (ö. 1945)
* Ken'an Rifâî, Türk mutasavvıf (ö. 1950)

## Ölümler
* 14 Ocak - Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (d. 1780)
* 25 Ağustos - Michael Faraday, İngiliz fizikçi (d. 1791)
* 31 Ağustos - Charles Baudelaire, Fransız şair (d. 1821)
* 13 Kasım - Adolphe Napoléon Didron, Fransız sanat tarihçisi ve arkeolog (d. 1806)
* ? - İsmail Selim Paşa, Yunan asıllı Mısırlı general ve siyasetçi (d.  1809)
1866

## Olaylar
* Prusya ve İtalya, Avusturya'ya saldırarak Yedi Hafta Savaşı'nı başlattılar
* 11 Mart - İlk özel Türkçe gazete olan Tercüman-ı Ahval yayınına son verdi.
* 7 Haziran - İzmir-Aydın arasında kurulan ilk demiryolu hattı açıldı
* 3 Temmuz – Sadowa Muharebesi (veya Königgrätz Muharebesi) ile Yedi Hafta Savaşı sona erdi. 23 Ağustos'ta Prag Antlaşması imzalandı.
* Avrupa ile Amerika arasındaki ilk başarılı telgraf kablosu atlantiğe Great Eastern gemisi tarafından döşendi.
* Rus yazar Dostoyevski'nin en büyük romanı kabul edilen Suç ve Ceza yayımlandı.
* Norveçli tiyatro yazarı Henrik İbsen'in Brand adlı eseri yayımlandı.

## Doğumlar
* 26 Nisan - Adelheid Steinmann, Alman politikacı ve kadın hakları aktivisti (ö. 1925)
* 10 Haziran - Arthur Castrén, Fin siyasetçi (ö. 1946)
* 10 Eylül - Jeppe Aakjær, Danimarkalı yazar (ö. 1930)
* 9 Ekim
** Philippe Berthelot, Fransız diplomat (ö. 1934)
** Emine Nazikeda, VI. Mehmed'in eşi (ö. 1941)
* 12 Kasım - Sun Yat-sen, modern Çin'in kurucusu, devrimci lider (ö. 12 Mart 1925)

## Ölümler
* 15 Ocak - Massimo d'Azeglio
* 31 Mart - Louis Meijer, Hollandalı sanatçı (d. 1809)
* 5 Nisan - Thomas Hodgkin
* 21 Nisan - Jane Welsh Carlyle
* 26 Nisan - Hermann Goldschmidt
* 7 Haziran - Şef Seattle
* 20 Temmuz - Bernhard Riemann
* 11 Ağustos - Philippe Buchez
* 26 Ağustos - Joseph Weydemeyer
* 26 Eylül - Carl Jonas Love Almqvist
* 25 Eylül/7 Ekim - Aleksandr Filippoviç Kaşevarov
* 18 Ekim - Manuel Bulnes
* ?? Kasım - Sabah II Al-Sabah
* 19 Kasım - Francesco Della Suda
* 18 Aralık - Salomon Rafael Kamondo
* 31 Aralık - Ateş Mehmet Paşa

### ???
* Garabet Amira Balyan
* Han Mahmud
* Âşık Seyrani
1868

## Olaylar
* 18 Ocak - Japonya da İmparator Mutsuhito, Parlamenter monarşiyi ilan etti.
* 11 Haziran - "Hilal-i Ahmer Cemiyeti" adıyla Kızılay kuruldu
* 1 Ağustos - Alaska ABD tarafından Rus İmparatorluğu'ndan satın alındı.
* 18 Ağustos - Fransız astronom Pierre Jules César Janssen, helyum elementini keşfetti.
* 1 Eylül - Sultan Abdülaziz tarafından Galatasaray Lisesi kuruldu.
* 24 Eylül - Lares Cumhuriyeti güçleri ile İspanyol sömürge hükûmeti arasında El Pepino Muharebesi gerçekleşti.
* 26 Ekim - İmparator Mutsuhito'nun talimatıyla Japonyada rönesans ve reform hareketleri kapsamında Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden mimar, mühendis, fizikçi, matematikçi, doktor gibi çeşitli meslek dallarında uzmanlar getirtilerek Japon uzmanlara eğitim verilmeye başlandı.
* 28 Ekim - Thomas Edison geliştirdiği elektrikli bir oy kayıt makinasının patentini aldı.
* ? - Ahmed Süreyya Emin Bey dünyada ilk olarak seri atışlı bir sahra topu icat etti.
* Amerikalı mühendis George Westinghouse insan kası yerine sıkıştırılmış havayı kullanan havalı freni icat etti
* Helyum elementi keşfedildi
* İmparator Mutsuhitonun talimatıyla Japonya'nın başkenti Kyoto'dan Tokyo'ya taşındı.

## Doğumlar
### Ocak
* 9 Ocak - Søren Sørensen, Danimarkalı biyokimyacı (ö. 1939)
* 19 Ocak - Gustav Meyrink, Alman yazar (ö. 1932)

### Şubat
* 1 Şubat - Ovannes Kaçaznuni, Ermeni siyasetçi ve Ermenistan'ın ilk başbakanı (ö. 1938)
* 4 Şubat - Constance Markievicz, İrlandalı devrimci ve yurtsever görüşe sahip süfrajet (ö. 1927)
### Mart
* 28 Mart - Maksim Gorki, Rus yazar (ö. 1936)
### Nisan
* 10 Nisan - George Arliss, İngiliz aktör (ö. 1946)
### Mayıs
* 6 Mayıs - Gaston Leroux, Fransız gazeteci, yazar (ö. 1927)
* 29 Mayıs - Abdülmecid Efendi, son Osmanlı halifesi (ö. 1944)
### Haziran
### Temmuz
### Ağustos
### Eylül
* 6 Eylül - Axel Hägerström, İsveçli filozof (ö. 1939)
* 8 Eylül - Zaven Der Yeğyayan, Türkiye Ermenileri'nin 79'uncu patriği (ö. 1947)
* 21 Eylül - Olga Knipper, Sovyet aktris (ö. 1959)
### Ekim
* 28 Ekim - James Brendan Connolly, Amerikalı atlet (ö. 1957)
### Kasım
### Aralık

### Doğduğu gün ve ay bilinmeyenler
* Abdullah Azmi Efendi, Osmanlı devlet adamı (ö. 1937)
* Ali Galip Pasiner, Türk asker (ö. 1939)
* Emin Ağa Borçalı, Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti kurucusu (ö. 1937)

## Ölümler
* 11 Şubat - Léon Foucault, Fransız fizikçi (d. 1819).
* 13 Kasım - Gioacchino Rossini, İtalyan besteci (d. 1792)
1870

## Olaylar
* Şubat - Artvin'in Borçka ilçesinde Lazistan Yangını başladı.
* 24 Kasım - Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı
* 12 Aralık - Güney Karolinalı Joseph H. Rainey, ABD Kongresi'ne seçilen ilk siyahi oldu.

## Doğumlar
* 22 Nisan - Vladimir İlyiç Ulyanov Lenin, SSCB'nin kurucusu
* Annibale Rigotti, İtalyan mimar (ö. 1968)

## Ölümler
* 9 Haziran - Charles Dickens, İngiliz yazar ve toplum eleştirmeni (d. 1812)
1869

## Olaylar
* 6 Mart – Rus kimyager Dimitriy İvanoviç Mendeleyev Elementlerin periyodik tablosunu yayınladı.
* 3 Ağustos - Büyük Samsun yangını meydana geldi. 125.000 m²'lik alan yangından birinci derecede etkilendi.
* 23 Aralık - İlk gülmece dergisi Diyojen yayımlandı.

### Tarihi bilinmeyenler
* Mısır'da Süveyş kanalı açıldı.
* İlk Çocuk dergisi "Mümeyyiz", aynı adı taşıyan gazetenin eki olarak yayınlanmaya başladı.
* Japon İmparatoru Mutsuhito çeşitli sanayi ve finans kuruluşlarıyla üniversitelerin gelişmesi için gerekli adımların atılmasını sağladı. Hiroşima, Tokyo ve Kyoto gibi büyük şehirlerde tersane, fabrika ve üniversiteler kuruldu.
* Japonya da ilk Gazete basıldı, Demiryolu ağı yapımına başlandı. İlk banka kuruldu ve Genel Nüfus sayımı yapıldı.
* Maarif Nezareti adı altında Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı kuruldu.

## Doğumlar
### Ocak
* 22 Ocak - Grigori Yefimoviç Rasputin, Rus mistik (ö. 1916)
### Şubat
### Mart
* 14 Mart - Algernon Blackwood, İngiliz yazar (ö. 1951)

### Nisan
### Mayıs
*16 Mayıs - Albert Cuny, Fransız dilbilimci (ö. 1947)
### Haziran
* 27 Haziran - Emma Goldman, anarko-komünist yazar (ö. 1940)
### Temmuz
### Ağustos
* 8 Ağustos - Julia Wilmotte Henshaw, Kanadalı botanikçi (ö. 1937)

### Eylül
* 4 Eylül - Karl Seitz, Avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı (ö. 1950)
* 9 Eylül - Abdullah Cevdet, Jön Türkler hareketinin önderlerinden, düşünür (ö. 1932)
* 24 Eylül - Zuko Džumhur, Bosnalı yazar, ressam ve karikatürcü (ö. 1990)

### Ekim
* 2 Ekim - Mohandas Karamçand Gandi Hindistan ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi'nin siyasi ve ruhani lideri
### Kasım
* 22 Kasım - André Gide, Fransız yazar (ö. 1951)
### Aralık
* 31 Aralık - Henri Matisse, Fransız ressam (ö. 1954)
#### Doğduğu ay ve gün bilinmeyenler
* Rakım Elkutlu, Klasik Türk mûsıkisi bestekârı (ö. 1948)
* Ahmet Ağaoğlu, yazar ve siyasetçi (ö. 1939)
* Mehmet Emin Kalmuk (ö. 20 Mart 1954), hendese (Geometri) muallimi, telgraf ve telefon müderrisi (Medrese hocası)

## Ölümler
* 28 Şubat - Alphonse de Lamartine (Alphonse-Marie-Louis de Prat de Lamartine), Fransız yazar, şair ve politikacı (d. 1790).
* 31 Mart - Allan Kardec, Fransız yazar, Deneysel Spiritüalizm'in kurucusu (d. 1804).
* 1 Mayıs - (Prens) Aleksandr Menşikov, Kırım Savaşı'nın ilk iki yılında Rus kuvvetlerinin komutanı (d. 1787).
* 16 Eylül - Thomas Graham, İskoç kimyacı (d. 1805).
* 8 Ekim - Franklin Pierce, 14. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (d. 1804).
* 26 Aralık - Jean Louis Marie Poiseuille, Fransız doktor.

**Öldüğü ay ve gün bilinmeyenler**
* Barutçubaşı Hovannes Bey Dadyan, Osmanlı döneminde yaşamış Ermeni asıllı mühendis ve müteşebbis (d. 1799).
1871

## Olaylar
* 18 Ocak – Alman İmparatorluğu 2. Reich adı ile kuruldu
* 1 Mart – Fransa'nın son kralı III. Napolyon sürgüne gönderildi. Adolphe Thiers'in başkan olmasıyla üçüncü cumhuriyet kuruldu.
* 18 Mart - Paris Komünü ilan edildi
* 29 Haziran - İlk sendikacılık yasası, Birleşik Krallık Parlamentosu'nda onaylandı.
* 1871 Versay Antlaşması

### Tarihi bilinmeyenler

* Charles Darwin İnsan Soyunun Aslı kitabını yayınladı

## Doğumlar
* 15 Ocak - Ahatanhel Krımski, Ukraynalı bilim insanı ve akademisyen (ö. 1942)
* 22 Haziran - William McDougall, İngiliz psikolog (ö. 1938)
* 10 Temmuz - Marcel Proust, Fransız yazar.
* 29 Ağustos - Jack Butler Yeats, İrlandalı ressam (ö. 1957).
* 17 Ekim - Dénes Berinkey, Macar siyasetçi, hukukçu. (ö. 1944)
**Doğduğu ay ve gün bilinmeyenler**
* Sütçü İmam, Türktür. Türk Bağımsızlık Savaşının kahramanlarındandır (ö. 25 Kasım 1922).
* Mehmet Güneşdoğdu *(ö. [[23 Şubat]] [[1946]])* TBMM 4. ve 5. dönem Samsun milletvekili.
* Vahan Şahinyan, Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu (ö. 1946)

## Ölümler
* 17 Şubat - Şeyh Şamil, Kuzey Kafkasya halklarının, Avar kökenli politik ve dini önderi
* 13 Eylül - Şinasi, Türk yazar ve gazeteci