open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aspir

**Aspir** (*Carthamus tinctorius*), papatyagiller (Asteraceae) familyasından 50–100&nbsp;cm boyunda, yaz sonuna doğru (Haziran sonuna doğru-Temmuz Başı) sarı, krem, beyaz, kırmızı veya turuncu çiçekler açan bir bitki türü. Ayrıca *kır safranı*, *papağan yemi*, *boyacı aspiri*, *haspir* gibi isimlerle de anılır.

Anavatanı Arabistan Yarımadası olup, İran, Hindistan, Pakistan gibi ülkelere yayılmıştır. Türkiye'de Anadolu'da  yabani olarak rastlanmakta ve ekimi de yapılmaktadır. Benzerliği sebebiyle ticarette safran bitkisiyle sık sık karıştırıldığından "yalancı safran" denilmektedir.

## Çeşitleri ve özellikleri
Aspir, kuraklığa dayanıklı, yazlık karakterde ve ortalama 110-140 gün arasında yetişebilen tek yıllık bir uzun gün yağ bitkisidir. Aspir, genellikle 80–100&nbsp;cm arasında boylanabilir, dikenli ve dikensiz formları vardır. Dikenli formları dikensizlere göre daha fazla yağ içerir. 
Aspirin 4 çeşidi bilinmektedir;
* Bunlardan Yenice (kırmızı) ve Dinçer (turuncu) dikensiz,
* Remzibey (sarı) ve Balcı (sarı) çeşitleri dikenlidir.

Dikensizlerde yağ oranı % 25-28, Dikenlilerde ise %30-40 arasındadır. Yağ tipi Oleik ve linoleik tir.

Sarı, beyaz, krem, kırmızı ve turuncu gibi değişik renklerde çiçeklere sahiptir. Yaklaşık 2.5–3.0 m derinlere gidebilen bir kazık kök sistemine sahiptir. Tohumları, beyaz, kahverengi ve üzerinde koyu çizgiler bulunan beyaz taneler şeklindedir. Dallanan ve her dalın ucunda içerisinde tohumları bulunan küçük tablalar oluşturur.

## Kullanım alanları

Renkli çiçekleri (petaller) gıda ve kumaş boyasında kullanılır. Tohumlarında % 30-45 arasında yağ bulunur ve yemeklik yağ olarak kullanılır. Yağı, sabun, boya, vernik, cila olarak kullanıldığı gibi, Linoleik asit içerdiğinden yemeklik yağ kalitesi yüksektir. Ayrıca yağı biyoyakıt olarak kullanılabilir,  küspesi ise hayvan yemi olarak kullanılır (küspesinde ortalama % 25 protein vardır). Güneydoğu anadolu bölgesinde ise pilavlara tat vermek için kullanılır.

Aspir güvercin yemi olarak da çok değerlidir.

## Üretimi
Aspir, Türkiye'de Kayseri, Eskişehir, Burdur, Isparta, Konya gibi belli yörelerde üretilmektedir. 2008 yılı yazından itibaren Trakya bölgesinde bölgenin yağ ihtiyacını karşılamakta ayçiçeğine olan bağımlılığı azaltmak için aspir ekimi özendirilmektedir ve ciddi yol katedilmiştir.

## Kaynakça
Dalay Lama

**Dalay Lama** veya **Dalai Lama** (Tibetçe: ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ taa-la'i bla-ma [táːlɛː láma]; Çince: 达赖喇嘛 / 達賴喇嘛, Pinyin: Dálài Lǎmā), Tibet'in ruhani dini lideri. 14. ve şu anki Dalay Lama Tenzin Gyatso'dur ve Hindistan'da mülteci olarak yaşamaktadır.

## Dalay Lamalar
Bugüne kadar tanınmış 14 Dalay Lama reenkarnasyonu vardır:

## İlgili filmler
* 'Tibet'te Yedi Yıl, (*İngilizce: Seven Years in Tibet*)', (1997)
* 'Kundun', (1997)

## İlgili medya
* Dalai Lama: The Soul of Tibet, Klip
* TRT2 Kirmizi Hat Ozel - Dalai Lama ile röportaj, Klip

## Resim galerisi

Resim:14th Dalai Lama.jpg|Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama
Resim:Dalai Lama 1471 Luca Galuzzi 2007.jpg|Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama
Resim:Potala Palace, August 2009.jpg|Tibet, Lhasa'daki Potala Manastırı
|Khendrup Gyatso, 11. Dalay Lama (1838–1856)


## Ayrıca bakınız
* Tibet Budizmi

## Kaynakça
Sinematograf

**Sinematograf** ( *kínēma*, **hareket** ve  *gráphein*, **yazmak** *hareket yazıcı* anlamında), Auguste ve Louis Lumière'in tasarladığı, 13 Şubat 1895'te Fransa için patentini aldıkları, görüntüleri kaydetmeye ve bir ekran üzerinde yansıtmaya yarayan aygıt.
Titanik (anlam ayrımı)

**Titanik** veya **Titanic**, aşağıdakı anlamlara gelebilir:

* Titanik, Olympic sınıfı Transatlantik yolcu gemisi
* Titanik (film, 1915), RMS Titanik ile alakası olmayan 1915 tarihli sessiz İtalyan filmi.
* Titanic (film, 1943), Herbert Selpin'in yönettiği 1943 tarihli siyah-beyaz Alman filmi. Özgün adı **Titanic**.
* Titanik (film, 1953), Jean  Negulesco'nun yönettiği 1953 tarihli  siyah-beyaz ABD filmi. Özgün adı **Titanic**.
* Titanik (mini dizi, 1996), Robert Lieberman'ın yönettiği 1996 tarihli Kanada-ABD ortak yapımı TV filmi. Özgün adı **Titanic**.
* Titanik (film, 1997), James Cameron'ın yönettiği 1997 tarihli ABD filmi. Özgün adı *Titanic*.
* Unutulmaz Gece - Titanik, Roy Ward Baker'ın yönettiği 1958 İngiltere yapımı film. Özgün adı **A Night to Remember**.
* S.O.S. Titanik, William Hale'in yönettiği 1979 tarihli İngiltere-ABD ortak yapımı TV filmi. Özgün adı **S.O.S. Titanic**.
* Titanic Sinclair
* Titanic Thompson
Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

**Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti** (; , *Latviyskaya Sovetskaya Sotsialistiçeskaya Respublika*) kısaca ** Letonya SSC **, Sovyetler Birliği içerisindeki cumhuriyetlerden biridir. 23 Ağustos 1939 tarihinde Kızıl Ordu tarafından Molotof Şartı'na uygun olarak işgal edilen ülke önce bağımsız bırakıldı. Ancak 17 Haziran 1940 tarihinde Molotof-Ribbentrop Paktı'nın imzalanmasından hemen sonra 21 Temmuz 1940 tarihinde Sovyetler Birliği'ne bağlı bir cumhuriyet haline getirildi. 5 Ağustos 1940 tarihinde imzalanan antlaşma ile 15 kurucu cumhuriyetten biri olarak Sovyetler Birliği'ne bağlandı. 1941 yılında Wehrmacht tarafından işgal edilen ülke, 3 yıl Nazi Almanyası yönetiminde kaldıktan sonra 1944-1945 yılları arasında Sovyetler Birliği tarafından geri alındı.

1990 yılında ilk seçilmiş Letonya SSC Meclisi, Egemenlik Deklarasyonu'nu yayınladı. Ardından 4 Mayıs 1990 tarihinde ülkenin ismi Letonya olarak değiştirildi. 21 Ağustos 1991 tarihinde ise tam bağımsızlığını ilan etti.

## Ayrıca bakınız
* Sovyetler Birliği'nde Letonlar

## Kaynakça
Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

**Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti** (Moldovca/Rumence: Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ veya ***Republica Sovietică Socialistă Moldovenească***; , *Moldavskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika*), kısaca **Moldova SSC** veya **MSSC**, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biriydi. 
 
Romanya'dan ayrılan Moldova devleti 1940 yılında Sovyetler Birliği'ne katılan son cumhuriyetlerden biri olarak Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adını aldı. Ancak Haziran 1941'de Sovyet topraklarına saldıran Nazi Almanyası ile ittifak halinde hareket eden Romanya'daki hükûmetin işgaline maruz kaldı. 1944 yılında Kızıl Ordu tarafından yeniden Sovyetler Birliği'ne katıldı.

Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'nin güneybatısında kısmen Balkanlarda yer alan tarihi Besarabya toprakları üzerine kurulmuştu. Bu topraklar oldukça verimli olduğu için ülke Sovyetler Birliği'nin tarımsal üretiminde önemli bir yere sahipti.

Gorbaçov'un perestroyka ve glasnost adı verilen reform politikalarıyla birlikte Sovyet rejiminin yıkılma tehlikesi üzerine 17 Mart 1991'de birliği kurtarmak için yapılan referanduma (bkz. 1991 Sovyetler Birliği referandumu) bağımsızlık yanlısı Moldova hükûmeti katılmak istemedi. Ancak Moldova Sovyet meclisi seçim sandıkları oluşturarak halkı oy kullanmaya çağırdı. Moldova referandumu meşru kabul etmeyen 6 Sovyet cumhuriyeti içinde en yüksek katılımın olduğu devlet oldu. Referandumdan çıkan % 98.72 oranında Sovyetler Birliği'nde kalma yönündeki oy oranına rağmen hükûmet sonuçları meşru kabul etmedi. 19 Ağustos'ta Moskova'da gerçekleşen darbe girişimi de referandum sonucuna göre yapılması planlanan yenilenmiş birlik anlaşmasının iptal edilmesine sebep oldu ve Moldova 27 Ağustos 1991 tarihinde Bağımsızlık Bildirgesi'ni ilan ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı. Resmi bağımsızlığını kazandıktan sonra ismi Moldova oldu.

Moldova halkı Rumenler ile tarihi ve kültürel bağlara sahip olmasına karşın Sovyetlerden ayrıldıktan sonra Romanya ile birleşmeyi kabul etmedi. Bağımsızlığın ilanından sonra 2014 yılına kadar yapılan tüm seçimlerde Moldova Komünist Partisi galip geldi ve ülke bu parti tarafından yönetildi. 2014 yılında yapılan seçimlerde de Komünist Parti'den ayrılanların kurduğu Sosyalist Parti birinci geldi.

## Nüfus

## Kaynakça
Manas Destanı

**Manas Destanı**, Kırgızların millî destanıdır. Mani dinini yaşayan Karahitaylar ile Müslüman Karahanlılar arasındaki mücadelede Kırgızların durumunu ve Manas adlı kişinin başından geçenleri anlatan destandır.

Ünlü Türkolog Wilhelm Radloff (1837-1918), Manas Destanı'yla ilgili ilk derlemeyi, Kırgızistan'ın Tokmok kenti güneyindeki Sarı Bağış boyuna mensup bir Manasçıdan (destanı günümüze kadar nesilden nesile aktaragelen sözlü anlatıcılar) 1869'da yapmıştır. Halk arasında bu sözlü halk edebiyatı anlatıcılarına *ırçı* veya *comokçu* da denmiştir.

Manas Destanı'na hâlâ eklemeler yapılmaktadır ve destanın 130'dan fazla değişik biçimi vardır. Prof. Dr. Gülzura Cumakunova Türkiye'de çalışan önemli bir Manas Destanı araştırmacısıdır.

## Manas hakkında anlatılar
Manas Han'ın babası Yakup Han'dır. Annesinin adı Çığrıcı'dır. Yakup Han ile Çığrıcı Hanım evlendikten on dört sene sonra Manas doğmuştur. Doğumu üzerine civardan gelen elçiler, onun bir kahraman olacağını hemen anlamışlardır. 
On yaşına gelince tam bir kahraman olur. Düşmanlarının üzerine saldırarak perişan eder. Atlarına at erişemez, zırhına ok işlemez. 
Yakup Han, oğlunun atılganlıklarını, kahramanlıklarını görünce, onu korumak, onunla arkadaşlık etmek üzere, Bakay adında bir kişiyi onun yanına koymuştur. 
Manas, Nogay boyundan gelmektedir. Kalmuk baskınlarına karşı Kırgız halkının birliğini, bütünlüğünü korur ve bir kahramanlık ve özgürlük sembolü haline gelir. 

## Kaynakça

## Bibliyografya
* *Manas*. Translated by Walter May. Rarity, Bişkek, 2004. ISBN 9967-424-17-6
* Levin, Theodore. *Where the Rivers and Mountains Sing*. *The Spirit of Manas*.Bloomington: Indiana University Press, 2006
* *Manas 1000. Theses of the international scientific symposium devoted to the 'Manas' epos Millenial Anniversary*. Bishkek, 1995.
* S. Mussajew. *The Epos Manas*. Bishkek, 1994
* *Traditions of Heroic and Epic Poetry* (2 vols.), under the general editorship of A.T.Hatto, The Modern Humanities Research Association, London, 1980.
* *The Memorial Feast for Kokotoy-Khan*, A.T. Hatto, 1977, Oxford University Press
* *The Manas of Wilhelm Radloff*, A.T. Hatto, 1990, Otto Harrassowitz
Olea

***Olea***, zeytingiller (Oleaceae) familyasından kışın yaprağını dökmeyen, her dem yeşil boylu çalıları içeren bitki cinsi.

## Morfolojik özellikleri

Deri gibi sert yapraklar sade, tam kenarlı, ender olarak dişlidir. Çiçekler teker teker yaprakların koltuğunda veya  durumlu mürekkep salkım vaziyetinde bulunur, beyaz ve güzel kokuludur. Çiçekler ,  veya dir. Meyve çekirdekli suludur.

## Dağılım
*Olea*' cinsi Afrika'nın güneyi, güney Asya, doğu Avustralya ve Yeni Kaledonya'da yaygın olarak görülür.

## Türler

* *Olea brachiata*
* *Olea capensis* 
* *Olea caudatilimba* 
* Zeytin (*Olea europaea*)
* *Olea exasperata* 
* *Olea guangxiensis* 
* *Olea hainanensis* 
* *Olea laxiflora* 
* *Olea neriifolia* 
* *Olea paniculata* 
* *Olea parvilimba* 
* *Olea rosea* 
* *Olea salicifolia* 
* *Olea tetragonoclada* 
* *Olea tsoongii* 
* *Olea undulata*

## Dış bağlantılar
Kunstformen der Natur

***Kunstformen der Natur*** (Doğanın Sanatsal Biçimleri), Alman biyolog Ernst Haeckel'in taş baskı eserlerinden oluşan bir kitaptır.

1899-1904 yılları arasında 10 levhalık setler halinde ve 1904'te de tam bir cilt olarak yayımlanan bu kitapta, çoğu ilk olarak Haeckel'in kendisi tarafından tanımlanmış olan çeşitli canlılara ait 100 adet baskı levha bulunur.
Kitap, Haeckel'in kariyeri boyunca üretmiş olduğu taslaklar ve sulu boya resimlere dayanarak üretilmiş binden fazla baskı içinden en iyilerinin seçilmesiyle oluşturulmuştur.

Haeckel'in kitabında özellikle dikkat çeken levhalar arasında, Protista âleminin Radiolaria (ışınlılar) şubesine dahil planktonlara ait olan ve bu canlıların amatör mikroskopçular arasında popülerleşmesine katkıda bulunan çeşitli baskılar vardır.
Bu baskılardan, neredeyse her onluk sette en az bir tane bulunur.

Hayvanlar âleminin Knidliler (Cnidaria) şubesi de kitapta oldukça öne çıkarılmıştır.
Actiniaria, Semaeostomeae ve Siphonophora gibi çeşitli Knidliler takımlarından canlılara yer verilmiş olan kitabın birinci onluk setinde, Haeckel'in ikinci eşi Anna Sethe'nin ölümünden kısa bir süre sonra tanımladığı ve "*Desmonema annasethe*" adını verdiği (günümüzde, *Cyanea annasethe*), özellikle çarpıcı bir denizanası da resmedilmiştir *(sağdaki resim)*.

## Kitaptan örnekler

Resim:Haeckel Hexacoralla.jpg|9. levha, Hexacoralla
Resim:Haeckel Discoidea.jpg|11. levha, Discoidea
Resim:Haeckel Discomedusae 28.jpg|28.levha, Discomedusae
Resim:Haeckel Tetracoralla.jpg|29.levha, Tetracoralla
Resim:Haeckel Echinidea.jpg|30.levha, Echinidea
Resim:Haeckel Ostraciontes.jpg|42. levha, Ostraciontes
Resim:Haeckel Aspidonia.jpg|47. levha, Aspidonia
Resim:Haeckel Actiniae.jpg|49. levha, Actiniae
Resim:Haeckel Filicinae.jpg|52. levha, Filicinae
Resim:Haeckel Prosobranchia.jpg|53. levha, Prosobranchia
Resim:Haeckel Tineida.jpg|58. levha, Tineida
Resim:Haeckel Siphoneae.jpg|64.levha, Siphoneae
Resim:Haeckel Arachnida.jpg|66. levha, Arachnida
Resim:Haeckel Chiroptera.jpg|67. levha, Chiroptera
Resim:Haeckel Orchidae.jpg|74. levha, Orchidae
Resim:Haeckel Thalamophora 81.jpg|81. levha, Thalamophora
Resim:Assortment of Hepaticae from Kunstformen der Natur (1904), plate 82.jpg|82. levha, Hepaticae
Resim:Haeckel Ascidiae.jpg|85. levha, Ascidiae
Resim:Haeckel Chelonia.jpg|89. levha, Chelonia; Testudo
Resim:Haeckel Filicinae 92.jpg|92. levha, Filicinae
Resim:Haeckel Trochilidae.jpg|99. levha, Trochilidae


## Kaynakça

## Dış bağlantılar
Mir'âtü'l-Memâlik

**Mir'atü'l-Memalik**, (**Memleketlerin Aynası**) Kaptan-ı derya Seydi Ali Reis'in Çağatayca mensur ve manzum şekilde yazdığı eseridir. İlk seyahatname olma niteliği taşıyan *Mir’atü'l-Memalik*, 1554 civarında yazmıştır. Hint seferine gemiyle giden Seydi Ali Reis, donanmasını kaybedince Bağdat'a kara yoluyla döner. Bu dönüş sırasında gezdiği yerleri anlatan kitabını, Mir'atü'l-Memalik, yazar.

## Özellikleri
Jean-Louis Bacque Grammond Mir'atü'l-Memalik'in Fransızca çevirisini yayınlamış ve çok beğendiğini söylemiştir.
::“Özbek dili ve edebiyatı” konulu bir radyo programına katılan Grammond’a Mir’atü'l-Memalik’i ve yazarı Seydi Ali Reis sorulduğunda. “Kitabı çok beğendiğini, Fransızca çevirisini yaptığını ve Seydi Ali Reis rastladığı padişaha göre Çağatayca*, Farsça** veya başka dillerde şiirler yazıyordu. Bu kitabın konularına paralel bir kitaptan bahsedebiliriz, bu da Grek edebiyatından Anabasis***.” demiştir.

16. yüzyılın denizcilerinden Süveyş Kaptanı olan Galatalı Seydi Ali Reis (öl.970/1562) Umman ve Hint denizlerindeki seferleri sonucunda baş tarafı kozmografya (Astronomi) ve bunun temellerinden, diğer kısımları da Kızıldeniz, Aden ve Basra Körfezleri ile Umman denizinin durumlarından bahseden bir eser (Mir'at-ül Memalik) yazmıştır. Bu eser Joseph von Hammer-Purgstall tarafından Almancaya çevrilmiştir.

## Kaynakça
Konstrüktivizm (sanat)

**Konstrüktvizm**, 1914'te Rusya'da ortaya çıkmış bir sanat akımı.

Resim, heykel ve mimari alanlarında egemen olmuş, genelde çağdaş malzemeleri kullanan ve geometrik kompozisyon anlayışını benimseyen bir tutumdur. Ekim Devrimi'yle beliren Konstrüktivizm, geçmişle tüm bağlarını koparmış, endüstriyel malzeme ve teknikleri yücelten bir biçimlendirme çabası içinde olmuştur. Sosyalist Gerçekçilik resmî tutum olarak benimsenince ortadan kalkmış, yandaşlarının bir bölümü batıya göçmüştür.

Vladimir Tatlin'in önderliğinde ilk olarak mimarlıkta ortaya çıkmışsa da bu alanda tasarımdan öteye gidememiştir, hiçbir uygulanmış örneğe sahip olmamıştır. Fakat Pravda gazetesinin yönetim merkezi olarak tasarlanan yapı başta olmak üzere, çoğu konstrüktivist tasarımlar Modern Mimarlık'ın gelişiminde etki yapmışlardır.

Resim ve heykel alanında konstrüktivizm çok daha verimlidir. Ünlü konstrüktivistler arasında Antoine Pevsner, Naum Gabo, Kazimir Maleviç, László Moholy-Nagy adları sayılabilir.
Kompozisyon

**Kompozisyon**, farklı parçaları, nesneleri, ögeleri en iyi şekilde bir araya getirme ve bu şekilde oluşturulmuş bütün" anlamında bir kavramdır. Mimarlıktan  güzel sanatlara, müzikten edebiyata kadar çok farklı alanlarda kullanılır.

Türkçeye Fransızcadan geçmiştir.

## Edebiyatta
Edebiyatta kompozisyon, duygu ve düşünceleri düzgün bir şekilde sıralama ve ifade etmeyi öğrenmek amacıyla yapılan bir düzyazı çalışmasıdır. Kompozisyon en az üç bölümden oluşur: giriş, gelişme ve sonuç. Bu bölümlerden her biri en az bir paragraftan oluşur.

;Giriş (serim) bölümü
Verilen bir konuyu açıklayabilmek için önce açıklanması gereken düşünce bulunur ve bu düşünce giriş bölümünde belirtilir. Bu bölümde sadece açıklanması gereken düşünce belirtilir. Bu bölümde örnek verilmez ve açıklama yapılmaz. Kısa ve öz bilgi verilmelidir.

;Gelişme (düğüm) bölümü
Gelişme bölümünde, giriş bölümünde belirtilen düşünce geniş bir şekilde açıklanır. Bu bölümde örnek verilmesi gerekiyorsa örnek verilir. Ancak örneğin diye başlanılmaz, örneğin sözcüğü kullanılmaz. Verilen örnek birden fazla olmamalıdır. Gelişme bölümü bir paragraftan fazla olabilir.
İlk paragrafta anlatılan konunun devamı gibidir ama daha geniş ve açıklayıcı bir şekilde olmalıdır. Giriş ve sonuçtan daha çok yazılmalıdır. Konular daha fazla açılmalıdır. Konu ayrıntılarıyla anlatılır."Ne olacak?" diye merak edilen bölümdür.

;Sonuç (çözüm) bölümü
Sonuç bölümünde, giriş ve gelişmenin ortak düşüncesi yani ana düşünce yazılır. Bu bölüm yazılı anlatımın diğer kısa bölümünden biridir. Bu bölümde de dikkat edilmesi gereken önemli özellik fazla ayrıntıya girmemektir.Yine kısa ve öz olmalıdır. Çıkarılan ana düşünceyi anlatır. Giriş ve gelişmeden daha kısa olmalıdır.

## Müzikte

Müzikte kompozisyon; biçim, melodi, ritim, armoni gibi farklı ögelerin uyumlu bir şekilde bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bir müzik parçasıdır.
Hermafroditlik

**Hermafrodit**, **erdişi** veya **hünsâ**; hem erkek hem de dişi üreme organı bulunduran canlılara verilen addır.

## Etimoloji
Kelime olarak *hermafrodit*, Yunan mitolojisindeki haberleşme tanrısı Hermes ile güzellik tanrıçası olan Aphrodite'nin  çocuğu olan Hermaphroditos'un adından gelmektedir.  Bu adlandırma aynı vücutta hem erkek hem dişi bireyin birleşmesiyle ilgili bir mite dayanır.

Bu mitin çeşitli yorumları vardır. Bir yoruma göre Aphrodite ile Hermes'in bir oğulları olur. Adını Hermaphroditos koyarlar. Hermafroditos o kadar güzeldir ki bir su perisi Salmakis' in dikkatini çekmiştir. Sürekli ona yakınlaşmak için uğraşır ama Hermafroditos'un nazı ile karşılaşır. Bir türlü yüz bulamayan Salmakis, Hermafroditos gölde yüzerken birdenbire karşısına çıkar ve sıkı bir şekilde ona sarılır. Tanrılara onları birbirlerinden ayırmamaları için yalvarır. Sonunda dileği kabul olur ve ikisi de aynı vücutta can bulurlar. Böylece ortaya çift cinsiyetli bir insan çıkar.

## Literatür
*Diodorus, *Bibliotheke historike* kitap IV 4.6.5
*Ovidius, *[[Metamorfozlar]]* kitap IV 285-388

## Kaynakça
Gram pozitif bakteri

**Gram pozitif bakteri,** gram boyama prosedüründen geçtikten sonra mikroskop altında mavi-siyah veya mor renk alan bakterilerdir. Bu rengin sebebi Gram pozitif bakterilerin hücre duvarlarının kristal viyole/iyot karışımını tutmasıdır. Gram negatif bakterilerin aksine Gram pozitif bakterilerin hücre duvarlarının dışında "dış zar" bulunmaz. Peptidoglikan hücre duvarı daha kalın olan gram pozitiflerin boyaları tutma kuvvetleri fazladır.

Orijinal bakteri sınıflandırmasında Gram pozitifler Firmikütler şubesini oluşturuyorlardı. Firmikütler şubesi çok geniştir ve içerdiği bazı ünlü familyalar şunlardır: *[[Bacillus]]*, *[[Listeria]]*, *[[Staphylococcus]]*, *[[Streptococcus]]*, *[[Enterococcus]]* ve *[[Clostridium]]*. Bu şube, Mycoplasma grubunun da üyesi olduğu Mollikütleri de içine almak üzere genişletilmiştir. Bu bakteriler hücre duvarına sahip olmadıkları için gram boyasıyla boyanamazlar ancak boyanabilen türlerden geliştikleri varsayılmaktadır.

Actinobacteria Gram pozitiflerin başka bir ailesidir. Actinobacteria ve Firmikütler, DNAlarındaki yüksek ve düşük G+C miktarı sebebiyle (sırasıyla) guanin ve sitozin grupları olarak adlandırılırlar. İkinci hücre zarına sahip olmamaları ve sterollere sahip olmaları sebebiyle bu şubelerin ökaryotların ataları oldukları iddia edilmiştir.

Deinococcus-Thermus grubu bakteriler de yapıları gram negatif bakterilerle aynı olmasına rağmen boyanma şekilleri yüzünden gram-pozitif sayılmışlardır.

Hem Gram pozitif bakterilerin hem de gram-neagit bakterilerin S-tabakası denen ayrı bir zarları daha vardır. Gram negatiflerde S-tabakası, dış zara yapışıktır. Gram pozitiflerde ise S-tabakası, peptidoglikan tabakasına yapışıktır. Gram pozitiflerin kendilerine has bir özellikleri hücre duvarlarında teyikoik asit bulundurmalarıdır. Lipoteyikoik asit denen, özel teyikoik asit türünün lipid kısmı, peptidoglikan tabakasının hücreye "demirlenmesine" yardımcı olur.

## Karakteristik özellikleri
Şu özellikler genellikle Gram pozitif bakterilerde bulunur: 
# Sitoplazmik zar (membran)
# Polisakkarit kapsül
# Çok kalın bir hücre duvarı (peptidoglikan) 
# Eğer filagellum mevcut ise, bunu korumak için iki halka içerirler.Gram negatif bakterilerde ise buna karşılık 4 halkalı yapı bulunur çünkü bunların sadece bir membran tabakası vardır. 
# Şelat yapıcı ajan olarak ve bazı tiplerde yapışmayı sağlamakla görevli olan Teikoik asitler ve lipotekoik asitler mevcuttur.

## Gram pozitif bakterilerin tarihi
Deinococcus-Thermus türü bakteri de Gram pozitif gibi renk verse de yapısal olarak Gram negatif bakterilerle benzerdirler. 
   
Hem Gram pozitif hem de Gram negatif bakteriler S-tabakası adı verilen bir membrana sahip olabilir. Gram negatif bakterilerde, S-tabakası direkt olarak dış membrana bağlıdır. Gram pozitif bakterilerde, S-tabakası peptidoglikan tabakaya bağlıdır. Gram pozitif bakterilerin kendine has özelliği ise teyikoik asitin hücre duvarındaki varlığıdır.

## Ayrıca bakınız
* Gram boyama
* Gram negatif bakteri

## Kaynakça
Endemik

**Endemik** ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:

* Endemik (tıp) - Bir tıbbi terim.
* Endemik (biyoloji) - Bulunduğu bölgenin ekolojik şartları yüzünden yalnızca belirli bölgede yaşayan/yetişen, dünyanın başka yerinde yaşama/yetişme ihtimali olmayan, yöreye özgü hayvan/bitki türüdür. Latince *endemos* kelimesinden gelir ve "yerli" anlamında kullanılmaktadır.
* Endemik (filoloji) - Dilde bulunan bir kavramın, başka bir dilde kavramsal karşılığı olmaması durumudur. Genellikle tercüme sırasında birden fazla kelime ile tanımlanmak zorunda kalırlar.
Kuş iğdesi

**Kuş iğdesi** (*Elaeagnus angustifolia*), iğdegiller (*Elaeagnaceae*) familyasından kışın yaprağını döken çoğunlukla çalı, bazen 7–8 m'ye kadar boylanabilen bir iğde türüdür.

## Morfolojik özellikleri
Sürgünleri dikenli olan bitkinin, söğüt yapraklarına benzeyen kısa saplı ve dar şerit biçimindeki yaprakları vardır. 4–8&nbsp;cm uzunluğundaki yaprakların üst yüzü mat-yeşil alt yüzü gümüşi renktedir. Çiçekler 1-3'lü kısa salkımlar halinde gümüşi renkte ve güzel kokuludur. Meyvesi, portakal sarısı ya da kendine has bir renktedir. Meyvesinin kabuğunun altında bulunan unlu tatlı kısmı yenmektedir.

## Yayılışı
Kuş iğdesi; Rusya ve Kazakistan'ın güneyinden Türkiye ve İran'ı da içine alan Batı ve Orta Asya Batı ve Orta Asya'da yerli tür olarak yetişmektedir. 17. yüzyılda yapılan kültür çalışmalarıyla Avrupa'da da görülmeye başlayan bu tür, insan faaliyetleri sonucu 19. yüzyıldan itibaren Kuzey Amerika kıtasında da görülmeye başlamıştır. Türkiye'nin Orta Anadolu Bölgesi ağırlıklı olmak üzere hemen her yerinde yetişmektedir.

## Kaynakça
Endemik (tıp)

**Endemik** (Eski Yunanca'dan *en*: içinde + *demos*: insanlar), epidemiyolojide bulaşıcı bir hastalığın dışarıdan herhangi bir etki olmadan belli bir popülasyonda varlığını sürdürebilmesi durumunu tanımlar. **Endemi** ve **andemik** olarak da anılır. Örneğin İngiltere'de, suçiçeği hastalığı endemik olmasına rağmen (popülasyonda sabit oranda), sıtma endemik değildir. Her yıl, İngiltere'de dışarıdan bulaşan birkaç sıtma vakası görülmesine karşın, popülasyon içinde kalıcı bir şekilde aktarımı mümkün değildir. Çünkü bu hastalığı insandan insana taşıyabilecek Anopheles cinsi sivrisinekler mevcut değildir.

Bulaşıcı bir hastalığın endemik olması için o hastalıktan etkilenen her bir insanın hastalığı ortalama olarak bir kişiye bulaştırması gereklidir. Hastalığa karşı hassas bir popülasyon için, bu hastalığın temel reprodüksiyon sayısının (R0) 1'e eşit olması gereklidir. Hastalığa karşı bağışıklık kazanmış bireyleri de içeren bir popülasyon için, temel reproduksiyon sayısının hastalığa karşı hassas bireylerin oranıyla (S) çarpımı 1'e eşit olmalıdır. Hastalığın endemik sabit halde olması için:

:
\ {R_0} \times {S} = {1}


Bu şekilde hastalık popülasyondan silinmediği gibi etkilenen insanların oranı da geometrik şekilde artmaz ve bu hastalığın endemik olduğu söylenir. Epidemi(salgın) olarak başlayan bir hastalık, ya belli bir süre sonra etkisini tamamıyla yitirir (İleriki tarihlerde tekrar tekrar ortaya çıkma ihtimali mevcuttur.) ya da endemik hale gelir. Sonucun nasıl olacağı hastalığın ölümcüllüğü ve bulaşma yolları gibi çeşitli etmenlere bağlıdır.

AIDS hastalığının Afrika'da endemik olduğu ifadesi daha çok sözün gelişiyle kullanılmaktadır ve AIDS'in bu bölgede bulunduğu ima edilmektedir. Afrika'daki AIDS vakalarının halen daha artması nedeniyle, bu hastalığın endemik değil ancak epidemik olduğunu söylenebilir.

## Kaynakça
Eklektisizm

**Eklektisizm** (Yun. , *eklektos*, „seçilmiş“), farklı felsefî veya sanat sistemlerinden alınan unsurların yeni bir sistem içinde yeniden kullanılmasıdır. Sanattaki farklı çağ ve üsluplardan seçilip devşirilen unsurların yeni bir tasarım, ürün ya da düşünce akımı oluşturmak için ele alınması olgusunu ifade eder.

Eklektisizm kelimesinin kökü olan *eklektik* kelimesi, genellikle bir sisteme ait olan veya tek başına anlam ifade eden unsurların birden fazlasını toparlayarak meydana getirilen yeni sistem veya sistemler anlamına gelmektedir. Dinde ve sair düşünce akımlarında eklektisizmin negatif bir manası vardır. Türkçede "eklemek-takmak " anlamına gelen bu kelime, Lidya dilinde "" veya tam olarak "yine takmak" anlamına karşılık gelen "" kelimelerinden türemiştir.

Eklektisizm, 19. yüzyılda çok yaygın bir biçimde görülür. Bununla birlikte eklektisizm bir üslup değil, bir davranış şekli olarak değerlendirilmelidir. Ancak farklı eklektisist üsluplardan söz edilebilir. Bu üslupların hepsinde davranış biçimi ortak olduğu hâlde şeklî malzemenin de değiştiği çağ ya da üslup ve bunların yeniden sistemleştirilişi farklıdır.

## Kaynakça
Hagiografi

**Hagiografi** (Antik Yunanca hagios 'kutsal' ve graphia 'yazı'dan), Hristiyan Azîzlerin, ruhban sınıfının ve kendini dine adayanların hayatlarının ve kutsanışların anlatıldığı edebiyat türüdür. Bu tür eserlerin en büyük özelliği azizlerin hayatlarını birçok mucize ve fantastik özelliklerle anlatmalarıdır. Azizlerin tamamı daha çocukken dünyevi nimetlerden vazgeçerler. Hagiograflarda azizlerin gerçek hayatlarına dair bilgiler de verilir: biyografileri, yargılamaları, ölümleri vb. Mezarları, kutsal kalıntıları, ikonları veya heykelleriyle bağlantılı mucizelere de yer verilir. Kliment Ohridski için yazılan hagiograflar da bu özelliklere sahiptir. Hagiograflar Orta Çağ'da en yaygın ve en çok okunan edebi eserlerdendir.

## Ayrıca bakınız
*Menâkıbnâme
*Bibliotheca Hagiographica Latina
*Bibliotheca Hagiographica Orientalis
Preslav Edebiyat Okulu

**Preslav Edebiyat Okulu** (Pliska Edebiyat Okulu) Orta Çağ Bulgar İmparatorluğunun ilk edebiyat okuludur. I. Boris tarafından 885 veya 886 yılında Bulgaristan'ın başkenti Pliska'da kurulmuştur. 893 yılında I. Simeon okulun adını yeni başkent olan Preslav'a değiştirmiştir. Kiril alfabesinin gelişiminde okulun önemli katkıları olmuştur.
Jean de Thévenot

**Jean de Thévenot** (16 Haziran 1633 - 28 Kasım 1667, İsfahan-Tebriz arasında), Fransız Doğu gezgini.

Seyahat kitapları yayımcısı Melchisedech Thévenot'nun yeğeni olan Jean Thévenot'nun bilinen tek mesleği gezginliktir. 18 yaşında öğrenimini bitirir bitirmez Avrupa'yı gezmeye başlar ve İngiltere, Hollanda ve Almanya'yı gördükten sonra İtalya'ya gelir. Venedik'ten Roma'ya geçer ve oradan denizyoluyla ve Malta üzerinden 2 Aralık 1655'te İstanbul'a varır. 30 Ağustos 1656'ya kadar burada kalan Thévenot kentin, Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazamlığa getirilmesinden önceki karışık dönemini görür. Ancak gözlemleri daha çok günlük hayata, örf ve adetlere yöneliktir.
 
Thévenot İstanbul'dan ayrıldıktan sonra karayoluyla, Bursa üzerinden İzmir'e ve oradan gemiyle İskenderiye'ye gider. Mısır'da bir yıldan fazla kalır. Mart 1658'de Kudüs'e doğru yola çıkar ve Haziran 1658'de Kahire'ye geri döner. 4 Şubat 1659'da ise İskenderiye'den gemiye binerek Tunus'a uğradıktan sonra 12 Nisan'da Livorno'ya varır.

Bu ilk yolculuğun izlenimleri 1665'te *Rouen'de Relation d'un voyage fait au Levant* adıyla basılmıştır.

İlk yolculuk izlenimlerinde önce İstanbul'un genel bir tasvirini yapar. 'Sokaklar dar ve düzensizdir ancak önemli binalar da vardır. Bunların başında Ayasofya gelir.' Ondan sonra Ayasofya modelinde yapılmış olduğu yazılan Süleymaniye Camii ve I. Süleyman Türbesi'nden, Sultanahmet Camii ve Türbesi'nden, Fatih, Sultan Selim, Şehzade ve Bayezid camilerinden kısaca söz edilir. Bizans döneminden kalan sütun ve dikilitaşlara ayrılan kısa bir bahisten sonra sıra Topkapı Sarayı'na gelir. Burada dışarıdan görülebilenler ve genel bilgiler aktarılır. Hanlar ve kervansaraylar bölümünde Büyük Valide Hanı'ndan söz edilir.

İstanbul evlerinin ahşap ve dayanıksız olduğunu yazan Thévenot İstanbul'a geldiği gün büyük bir yangının 8.000 evi yaktığını ve burada kaldığı sürece iki yangının daha çıktığını ekler. 'Galata taraflarında evler çok daha sağlamdır. Pera'da ise yabancı elçiler ve zengin Rumlar oturur.' Tasvir Üsküdar, Adalar ve Boğaziçi hakkında verilen bazı bilgilerle sona erer. Bundan sonraki bölümler ise Türklerin örf ve adetlerine, giysilerine, yemeklerine, hamamlarına, oyunlarına aittir. İslam'a ait oldukça uzun bir bölüm ayıran Thévenot, bu konuda oldukça doğru ve yansız bilgiler verir.

Thévenot ilk Doğu yolculuğunun izlenim kıitabı çıktığında ikinci Doğu yolculuğuna çıkmıştır. Bu yolculukta Ekim 1663'te Marsilya'dan Mısır'a, oradan Suriye ve Mezopotamya üzerinden Basra'ya ve Hindistan'a, dönüşte Bender Abbas'tan Şiraz'a giderken bir kaza sonucu yaralanmıştır. İsfahan'a uğradıktan sonra Tebriz yolunda 1667 sonbaharında ölmüştür. Bırakmış olduğu notlardan yayımlanan ikinci yolculuğun günlüğü iki cilt halinde 1674 ve 1684'te basılmıştır.
Medet, Tavas

**Medet**, Denizli'nin Tavas ilçesine bağlı bir mahalle. Medet Höyüğü burada bulunmaktadır.

## Kaynakça
Bay

**Bay**, erkeklerin ad veya soyadlarının önüne gelen saygı sözcüğüdür, bir nevi kadınlarda kullanılan "bayan"ın erkekler için olan kullanımıdır. Ancak daha yaygın olarak, addan sonra kullanılan *[[bey]]* sözcüğü nedeniyle bu anlamı arka planda kalmıştır.

## Etimoloji
Çağatay Türkçesi'nde "zengin" anlamına gelir. Cumhuriyetin ilk yıllarında İngilizcedeki "Mr" hitabının Türkçedeki karşılığı olarak kullanılmaya çalışıldı ise de sonradan hakaret anlamlı kullanılmaya başlanmıştır. Mesela "Sayın Mehmet Bey" yerine "Bay Mehmet" hitabı kinayeli bir hakaret olarak kullanılabilmektedir. Ayrıca Türk-Müslüman olmayan kişilere veya dönmelere karşı da yine kinayeli kullanılmıştır.

*[[Dîvânu Lugâti't-Türk|Divânu Lügati't-Türk]]*te de şöyle geçer:
MR

İngilizcede **Mr.**, "Mister"in (Bay) kısaltılmışıdır.

**MR** aynı zamanda aşağıdaki şeyleri temsilen de kulanılmaktadır:
* Karma gerçeklik (*Mixed reality*)
* Manyetik Direnç (*Magneto Resistance*)
* Manyetik rezonans görüntüleme (*Magnetic Resonance Imaging*)
* Magyar Rádió; Hindistan Radyo İstasyonu
* Master of the Rolls; İngiltere Kurallar Sistemi
* Mathematical Reviews; Matematik Yayınları İncelemeleri
* Moritanya; ISO 3166-1 alfa-2 alan kodu
* Mouvement Réformateur; Belçika Politika Partisi
* Mitral Regurgitation; Kalp mitral kapakçık yetmezliği
* Midland Railway; Midland Trenyolları
* Molecular Mass; İzafi Moleküler Kütle
* Modified READ; READ kısatması, (READ=İzafi Element Adresi Taslağı)
* Moritanya havayollarının IATA kodu
Humboldt Akıntısı

**Humboldt Akıntısı**, Güney Amerika'nın batı kıyısında bir soğuk su akıntısı. İsmini Alman doğa araştırmacısı Alexander von Humboldt'tan alır. Akıntı Antarktika'dan başlayarak And Dağları'na paralel şekilde kuzeye doğru yol alır.

Antarktika'daki suyun düşük ısı derecesi, Güney Amerika'nın batı kıyısındaki su sıcaklığının, aynı paralelde bulunan Pasifik suyuna göre 7-8&nbsp;°C daha düşük olmasına yol açar.

Soğuk deniz suyu sayesinde hava ısısı da düşer. Bu yüzden Humboldt Akıntısı'nın sahil bölgelerini (örneğin Atacama Çölü gibi), yağış bakımından fakir çöl bölgeleri oluşturur.

## Kaynakça
AFL

**AFL** şu anlamlara gelebilir:

## Spor
* Australian Football League.
* Austrian Football League, an American football league in Austria
* Arena Football League, an American indoor football league
* American Football League (AFL), name shared by several separate and unrelated professional football leagues:
* American Fight League An American mixed martial arts company founded in 2006.
* Alberta Football League, an amateur men's Canadian football league
* Alliance Football League, a semi-professional American football league
* Alberton Football League, competition in Australian rules football
* Anti-Football League, an organisation that bemoans the cultural saturation of the Australian Football League
* Arizona Fall League, American baseball league
* American Fencing League, a league for amateur standard fencing competition in the United States
* AFL (video game series)

## Sandikalar
* Amerikan Emek Federasyonu, American Federation of Labor
* Alberta Emek Federasyonu, Alberta Federation of Labour

## Diğerler
* Aeroflot'un ICAO kodu.
* Alta Floresta Havalimanı'nın IATA kodu.
* Academic Free License
* After fader listening, a function on an audio mixing console
* Aflac sigorta firmasının New York Borsası'ndaki kısaltması.
* Ankara Fen Lisesi
* Liberya Silahlı Kuvvetleri, Armed Forces of Liberia
* Astrobiology Field Laboratory, a robotic rover to be sent to planet Mars.
* Autofocus lock, a function that locks the metered focus of a camera
* Automotive Finance & Leasing (UK) Ltd is a Business Contract Hire company and Broker registered in England and Wales (formerly named Autodex Fleet Leasing Ltd)
Almanya'nın yeniden birleşmesi

**Almanya'nın yeniden birleşmesi** (*Deutsche Wiedervereinigung*), 3 Ekim 1990 tarihinde eski Alman Demokratik Cumhuriyeti (genellikle "Doğu Almanya" olarak anılır) topraklarının Almanya Federal Cumhuriyeti'nin (genellikle "Batı Almanya" olarak anılır) topraklarına dâhil olmasıdır.

Alman Demokratik Cumhuriyeti'nin 18 Mart 1990'da yaptığı ilk serbest seçimlerden sonra, Alman Demokratik Cumhuriyeti ve Almanya Federal Cumhuriyeti arasındaki görüşmeler Birleşme Anlaşması ile sonuçlanmıştır. Alman Demokratik Cumhuriyeti, Almanya Federal Cumhuriyeti ve dört işgalci gücün "İki Artı Dört Antlaşması" olarak anılan anlaşma ile birleşmiş Alman devletine tam özgürlük bağışlamaktadır.

Yeniden birleşmiş Almanya Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (sonra Avrupa Birliği) ve NATO'nun bir üyesi olarak kalmaya devam etmiştir. 1990 yılında yaşanan olayların "yeniden birleşme" olarak mı yoksa "birleşme" olarak mı isimlendirilmesi hakkında tartışma vardır. Birinci halini öneren kişiler Almanya'nın 1871 yılındaki ilk birleşmesini neden göstermektedirler. Diğerleri ise 1990 yılında iki Alman devletinin büyük bir yapıda "birleşmesi" olarak görmektedirler, son şekilde bir birleşmenin Alman tarihinde hiçbir zaman olmadığını savunmaktadırlar. Politik ve diplomatik nedenleri için, Batı Alman politikacıları önemle "yeniden birleşme" terimini Almanların *die Wende* dediği olay öncesindeki çalışma süresince kullanmaktan kaçınmışlardır, genellikle "Deutsche Einheit" veya "Alman Birliği" terimini kullanılmışlardır. Alman Birliği Hans-Dietrich Genscher'in uluslararası gazetecilerin önünde ona 1990'da olan "yeniden birleşme" hakkında sorulan soruya vermiş olduğu cevapta kullandığı terimdir.

1990'dan sonra "die Wende" terimi daha yaygın hale gelmiştir; terim genellikle birleşmeye yol açan olayları tanımlamak için kullanılır. Alışılmış bağlamda, başka bir anlam içermeksizin "(etrafında) dönme" olarak çevrilebilir. Alman yeniden birleşmesi ile ilgili olaylara istinaden, Alman tarihindeki bu "dönüş" ile ilgili olayların kültürel imasını da taşımaktadır.

## Ayrıca bakınız
* Almanya'nın yeni eyaletleri

## Dış bağlantılar

* Almanya'nın Doğu Yükü: Başarısız Yeniden Birleşmenin Bedeli
* Doğu Almanya'nın Sonu 
* Alman Elçilik Yayımı, Infocus: Alman Birlik Günü
* Yeniden birleşme ve kötü sonuçları
Devlet Denetleme Kurulu

**Devlet Denetleme Kurulu** (**DDK**), Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, yönetim işlerinin hukuka uygun, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülüp, geliştirilmesi amacıyla kurulmuş denetim kurumu. Üyeleri ve başkanı cumhurbaşkanı tarafından atanır.

## Görevleri

Cumhurbaşkanının emriyle çalışan Devlet Denetleme Kurulunun görevleri şunlardır:
* İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanması amacıyla, tüm kamu kurum ve kuruluşlarında ve sermayesinin yarısından fazlasına bu kurum ve kuruluşların katıldığı her türlü kuruluşta, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı derneklerle vakıflarda, her türlü idari soruşturma, inceleme, araştırma ve denetlemeleri yapmak,
* Kamu kurum ve kuruluşlarının teftiş ve denetim birimleri arasında koordinasyon ve uyumlaştırma faaliyetlerini yürütmek,
* Antlaşma veya sözleşmelerdeki esaslar çerçevesinde uluslararası kuruluş ve örgütlerde inceleme ve araştırma yapmak,
* Kamu yönetimi ve kamu hizmetlerinin sunumunda saydamlık, verimlilik, etkinlik ve iyi yönetişim alanlarında çalışmalar yapmak,
* Uluslararası kurum ve kuruluşlar nezdinde görev alanıyla ilgili olarak katkı sağlamak ve çalışmalarda bulunmak, yapılan katkı ve çalışmaları izlemek ve gerektiğinde koordine etmek,
* Mevzuatta verilen diğer görevleri yapmak,
* Cumhurbaşkanının vereceği diğer işleri yapmak.
## Yetkileri
Devlet Denetleme Kurulunun yetkileri şunlardır:

* Kapsam maddesindeki kurum, kuruluş ve birimlerin her kademe ve rütbedeki görevlileriyle doğrudan yazışmaya, gerekli gördüğü elektronik ve fiziki ortamdaki gizli veya açık her türlü bilgi, belge, defter, kayıt, envanter, malzeme, mühimmat, taşınır ve taşınmazları işlem ve olayın her safhasında incelemeye, mahiyetleri uygun olanları gerektiğinde belirlediği yere istemeye veya getirtmeye, bilgi almak üzere her kademe, rütbe ve sınıftan ilgilileri çağırmaya, kurum ve kuruluşlardan temsilci istemeye yetkilidir.
* Kurul kendisine intikal eden konulardan gerekli görülenleri ilgili mercilere aktarır. Bu durumda ilgili merciler yapılan iş ve işlemler hakkında Kurulu ivedilikle bilgilendirir ve gerekli belgeleri Kurula gönderir.
* Gizli ve açık her türlü bilgi ve belgeyi, kamu kurumları ile bankalar dahil diğer gerçek ve tüzel kişilerden isteyebilir. Bu talepler geciktirilmeksizin yerine getirilir.
* Denetleme faaliyetine yardımcı olmak üzere kurum ve kuruluşların her kademe ve rütbedeki personelini görevlendirebilir. Kurul Başkanlığının bu konudaki talebi gecikmeksizin karşılanır.
* İlgili mevzuat çerçevesinde bilirkişi görevlendirilebilir.
* Kurum ve kuruluşlarca başlatılan denetlemeleri koordine edebilir veya gerektiğinde işe el koyarak yapılmış çalışmalarla ilgili bilgi ve belgeleri devralabilir.

## Kaynakça
DDK

**DDK** aşağıdaki anlamlara gelebilir:

* DDK, Microsoft tarafından sistem programcıları için geliştirilmiş kit
* DDK, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan bir Kamu Kurumu
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

**Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu** (**BDDK**), Türkiye'de tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerini korumak, bankalar ve özel finans kurumlarının piyasa disiplini içerisinde sağlıklı, etkin ve dünya ölçeğinde rekabet edebilir bir yapıda işleyişi için uygun ortamı yaratmak bu sayede ülkenin uzun vadeli büyümesine ve istikrarına katkıda bulunmak amacıyla kurulmuş bir devlet kurumu.

## Tarihçe
Kurum, finansal piyasalardaki denetim ve gözetim sisteminin etkinliğinin arttırılması ve bağımsız karar mekanizmalarına kavuşturulması yönündeki politikalar uyarınca, 23 Haziran 1999 tarihli ve 23734 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve malî özerkliğe sahip bir otorite olarak kurulmuş, 01 Kasım 2005 tarihli ve 25983 sayılı mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile de bağımsızlık, etkinlik ve kapasite açısından güçlendirilmiştir.

## İdari yapılanma ve bağımsızlık
Kurum, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ile Başkanlıktan oluşur.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Kurumun karar organıdır. Kurul; biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üyeden oluşur. Kurul Başkanı Kurumun da başkanıdır. Başkan ve üyeler Cumhurbaşkanınca atanır. Cumhurbaşkanı üyelerden birini ikinci başkan olarak görevlendirir.

### Bağımsızlık
BDDK, 5411 sayılı Bankacılık Kanunuyla ve mevzuatla kendisine verilen düzenleme ve denetlemeyle ilgili görev ve yetkileri kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Kurumun kararları yerindelik denetimine tâbi tutulamaz. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi BDDK kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremez.

## Başkanlar

## Ayrıca bakınız
* Türkiye'deki bankalar listesi

## Kaynakça

## Dış bağlantılar
* BDDK Resmî İnternet Sitesi
Sepia

**Sepia**, Mürekkep balığının bir çeşididir. Etine gömülü olan kalkerli kabuğu, kafes kuşlarına kireç kaynağı olarak verilir. Kafes kuşları bu kabuğu zevkle gagalarlar. Mürekkep kesesindeki zengin kahverenkli pigmentli mürekkebi, sanatkarlar tarafından tercihen kullanılır.
Yarı doğrudan demokrasi

**Yarı Doğrudan Demokrasi**, demokratik toplumlarda uygulanan bir sistemi. Bu demokrasi çeşidinde halk bir yasama organı seçer ve yasaların yapılmasına da katkı sağlar. Bunun için halka tanınan yetkilerin başında halkoylaması gelir, meclis tarafından kanun hazırlanır ve halkoyuna sunulur, halk kabul ya da reddeder.
Tam demokrasi olmasa da yine de demokrasiyle yönetilmektedir. Yönetimde halkın da sözü bulunur.
Yurttaşların seçimler dışında referandum yoluyla ülke yönetimi, anayasa ve yasalar üzerinde iradelerini ortaya koymaları, yarı doğrudan demokrasi tekniği olarak adlandırılabilir.

## Kaynakça
Paranoid

**Paranoid**, şu anlamlara gelebilir.

*Paranoya
*''Paranoid'' (albüm), Black Sabbath albümü.
*"Paranoid" (şarkı), Kanye West şarkısı.
**[[Paranoya (film, 2013)]]*, 2013 ABD yapımı sinema filmi.
* Paranoid kişilik bozukluğu, psikolojik bir rahatsızlık.
Tecâhül-i ârif

**Tecahül-i arif** (), şiir ve nesirde bilinen bir hususun bir nükteye bağlı olarak bilinmiyormuş gibi ifade edilmesidir. Bilineni bilmez görünmek özel bir amaçla ve nükteli şekilde gerçekleştirilir. Bunun için sanatkâr muhatabına cevabını bildiği sorular sorar. Böylece hem maksadı doğrudan söylemenin yeknesaklığı kırılır hem de söze nükte ve zarafet kazandırılmış olur. Sanatın başlıca amaçları arasında şunlar vardır:
* kınama ("Ey Habur ağacı, niye yapraklısın? / Sanki Tarîfoğlu'na üzülmemiş gibisin?")
* dokundurma ("Biz veya siz, ikimizden biri ya doğru yol üzerinde veya açık bir sapıklık içindedir.")
* aşkta şaşkınlık ("Sizi Allah'a salarım çölün ceylanları! Söyleyin bana / Leylâm sizden mi yoksa Leylâ beşerden midir?")
* medihte mübalağa ("Görünen şimşek parıltısı mı yoksa lamba ziyası mı / Ya da sevgilinin görünen yüzündeki tebessümleri mi?)
* tâzimde mübalağa ("Ben susuzluk mu çekerim sen her pınardan akan su iken / Ben dünyada zulme mi uğrarım sen benim yardımcım iken")
* hicivde mübalağa ("Bilmiyorum, ileride bileceğimi de sanmıyorum / Şu Âl-i Hasn erkekler topluluğu mudur yoksa kadınlar topluluğu mu!")
* olayın kesinliğini belirtmek gayesiyle tecâhül yollu soruya başvurma ("Allah, 'Ey Meryem oğlu Îsâ! İnsanlara beni ve annemi Allah’tan başka iki tanrı bilin diye sen mi söyledin?' buyurdu")
## Örnekler

* Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer?
* Arzu dolu,yaşamak dolu / Bu eller miydi resimleri tutarken uyuyan?
* Şakaklarıma kar mı yağdı ne var / Benim mi Allah'ım bu çizgili yüz? 



## Kaynakça
Jung Kuramı

Önce Freudçuluktan yola çıkan ve sonra ona karşı olan Prof. Carl Gustav Jung (1875-1961), ruh bilimin çeşitli alanlarında kendine özgü yeni kuramlar ileri sürmüştür. Öğretisi, *[[analitik ruh bilim]]* ya da *[[kompleks ruh bilim okulu]]* adıyla anılır. Örneğin bilinç dışı izlenimlerden meydana geldiğini ileri sürdüğü ortaklaşa bilinçsizlik deyimini ortaya atmış ve düşler, dinsel coşkular, masallar ve hastalık hezeyanlarında bu izlenimlerin meydana çıktığını savunmuştur. Jung insanın ruhsal kişiliğini, bütün geçmişten soya çekimle gelen bu ortaklaşa bilinç dışı izlenimlerin onardığını ileri sürer. Freud'un *[[cinsellik içgüdüsü]]* ve Adler'in *[[aşağılık kompleksi]]*ne karşı çıkarak insanın ruhsal karakterini *[[yaşama içgüdüsü]]*nün belirlediğini savunur. Jung'a göre cinsellik duyguları da yükseltme isteği de yaşlara ve koşullara göre değişen, bütün insan yaşamını belirleyecek güçte olmayan etkenlerdir. Buna karşı *[[yaşama enerjisi]]* her yaşta ve her koşulda gücünü sürdürür. Jung *[[tip kuramı]]*nı da bu tip üzerine kurar, yaşama enerjisinin içe ya da dışa dönük oluşuyla insan tiplerini *[[entrovert]]* ve *[[ekstrovert]]* olmak üzere ikiye ayırır. Ayrıca Jung, Freud psikanalizinde de ilk kez *[[sözcük çağrışımı yöntemi]]*'ni uygulamıştır. Jung'un sözcük listesi, özel olarak hazırladığı yüz sözcüğü kapsar. Jung, bu sözcüklere uyarım sözcükleri adını verir. Bu sözcükler hastaya okunur ve onların hatırlattığı ilk sözcüğü bildirmesi istenir. Hastanın verdiği karşılıklarla karşılık verme süresi ve uyarım sözcüklerine karşı tutumu ya da davranışı bir kağıda yazılarak incelenir ve bunlardan bilinç dışı bölgeye itilmiş ve hastalığın nedeni olan olaylar çıkarılmaya çalışılır. Jung, bunu, yardımcı bir yöntem saymakta ve bununla ancak hastanın bilinç dışı kompleksleri üstündeki ipuçlarının ele geçirilebileceğini ileri sürmektedir. Verilen karşılıklarda duygulandırıcı bir yük taşıdığı saptanan her sözcük de temel nedenle ilgili olmayabilir.
Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Analizler Merkezi

**Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi**, kısa adıyla **TÜRKSAM**, merkezi Ankara'da olan bir düşünce kuruluşu.

2004 yılında kurulan TÜRKSAM, Türkiye'yi ve bölge ülkelerini etkileyen politika konularında bürokratlar, hükûmet görevlileri, akademisyenler, araştırmacılar, öğrenciler ve halk için düzenli olarak konferanslar ve seminerler düzenlemektedir. Bu konferansların amacı Türkiye'yi ve Türkiye'nin içerisinde bulunduğu bölgeyi yakından ilgilendiren politika konularında bilinç uyandırmak ve fikir alışverişini sağlayacak bir platform yaratmaktır. Bunun yanı sıra, TÜRKSAM bünyesinde bulunan bölgesel uzmanlar araştırmalarını sürdürdükleri konular hakkında düzenli aralıklarla makaleler ve incelemeler yayınlamaktadır.

Başkanlığını Sinan Oğan'ın yaptığı kuruluş, çalışmalarını Türkçe, İngilizce ve Rusça yayınlamakta ve resmi internet sitesiyle çalışmalarını ilgililerin hizmetine sunmaktadır.

## Dış bağlantılar
* '''Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi''' resmî sitesi