Doctor Who (2023 özel bölümler)

**2023 özel bölümler**, İngiliz bilimkurgu dizisi ***[[Doctor Who]]***nun modern serisinin 2022 özel bölümlerinden sonraki üç bölümden oluşmaktadır. On dördüncü sezondan önce yayımlanacak bölümlerin senaristliğini, daha önce 2005-2010 yılları arasında bu görevi yapan Russell T Davies üstlenmiştir. Bölümlerin yayımı 25 Kasım'dan 9 Aralık 2023 tarihine kadar Birleşik Krallık ve İrlanda'da BBC One, uluslararası Disney+ platformunda olmak üzere ayarlanmıştır. 

60. yıla özel olarak David Tennant ve Catherine Tate geri dönmüştür. Daha önce Onuncu Doktor'u oynayan Tennant'ın ilk kez On Dördüncü Doktor'u canlanıracağı; Tate'in ise Donna Noble rolüyle geri döneceği açıklanmıştır. Neil Patrick Harris, konuk oyuncu olarak Toymaker'ı oynarken; ekipte Jacqueline King, Karl Collins, Bernard Cribbins, Jemma Redgrave ve Yasmin Finney yer almıştır.

Davies özel bölümlere baş yazar ve yönetici yapımcı olarak geri dönmüştür. On dördüncü sezon ve sonrasında da görevine devam edecektir. Üç bölümün yönetmenliğini sırayla Rachel Talalay, Tom Kingsley ve Chanya Button üstlenmiştir. Bad Wolf, dizinin ortak yapımcısı olduğundan, çekimler Roath Lock Studios'tan Wolf Studios'a taşınmıştır. Mayıs 2022'de başlayan çekimler Temmuz 2022'de sona ermiştir. Yıldönümü kutlamalarına çok sayıda yeni Doctor Who medyası ve yeniden yayımı eşlik etmiştir.

## Bölüm listesi


### Ek bölüm

## Ekip

### Ana karakterler

60. yıl dönümüne özel; David Tennant ve Catherine Tate geri dönmüştür. Tennant, Onuncu Doktor ile aynı görünüme sahip olan On Dördüncü Doktor rolünü oynarken; Tate, Donna Noble rolüyle dönüş yapmıştır. Ncuti Gatwa, On Beşinci Doktor rolüyle ilk kez görünmüştür.

### Konuk karakterler
"The Star Beast" bölümünde en son Tennant'ın son hikâyesi "The End of Time"da yer alan Jacqueline King ve Karl Collins, sırayla Donna'nın annesi Sylvia Noble ve eşi Shaun Temple rolünde oynamıştır. Yasmin Finney, Donna ve Shaun'un kızı Rose Noble rolünü oynarken; Miriam Margolyes, Meep'i seslendirmiş ve Ruth Madeley Shirley Anne Bingham olarak görünmüştür.

"Wild Blue Yonder" bölümünde Bernard Cribbins, Wilfred Mott rolüyle geri dönmüştür. Nathaniel Curtis, kısa bir sahnede Isaac Newton rolüyle görünmüştür.

"The Giggle" bölümünde Neil Patrick Harris, en son *[[The Celestial Toymaker]]* (1966) hikâyesinde Michael Gough tarafından canlandırılmış olan Oyuncakçı'yı oynamıştır. Kate Stewart rolüyle Jemma Redgrave ve Mel Bush rolüyle Bonnie Langford geri dönmüştür. King, Collins, Finney ve Madeley "The Star Beast" bölümündeki rollerinde tekrar görünmüştür. Bölümde yer alan diğer ekip üyeleri Charles Banerjee rolüyle Charlie De Melo, Fudge rolüyle Dara Lall, John Logie Baird rolüyle John MacKay ve Albay İbrahim rolüyle Alexander Devrient olmuştur.

## Yapım
### Geliştirme

29 Temmuz 2021 tarihinde BBC, 2022 yılındaki özel bölümlerden sonra On Üçüncü Doktor rolünü oynayan Jodie Whittaker ile yürütücü yapımcı ve baş yazar Chris Chibnall'ın ayrıldığını açıklamıştır. BBC basın toplantısında Chibnall, şu sözleri söylemiştir: "BBC ve BBC Stüdyoları kimi seçerse seçsin ardıllarımıza bizim kadar eğlenmelerini diliyorum. Onlar bir ziyafet bekliyorlar!" Dizinin geleceği hakkında Piers Wenger, 25 Ağustos 2021 tarihinde "radikal" değişikliklerin yaşanacağını açıklamıştır.

24 Eylül 2021 tarihinde BBC, 2005-2010 yılları arasında Dokuzuncu ve Onuncu Doktor dönemindeki Russell T Davies'in tekrar yürütücü yapımcı olarak geri döndüğünü açıklamıştır. 2023 yılındaki 60. yıl dönümü ve ilerisi için Chibnall'ın yerine göreve gelmiştir. Davies'e *Doctor Who* eski yürütücü yapımcısı Julie Gardner ve BBC eski drama başkanı Jane Tranter tarafından kurulan Bad Wolf yapım şirketi katılacaktır. Ekim 2021'de Sony'nin Bad Wolf'un çoğunluğunu alacağı açıklanmıştır. Bad Wolf, ayrıca BBC'nin *Doctor Who*nun küresel bir marka olmasına odaklanmasını sağlayan diziyle başlayarak kreatif kontrolü de üstlenmiştir.

2005-2008 yılları arasında yapımcılığı üstlenen Phil Collinson diziye tekrar yapımcı olarak geri dönmüştür. Davies, Mart 2022'de Cardiff'teki Bad Wolf Studios'ta yapımın başladığını doğrulamıştır. En son "Twice Upon a Time" (2017) bölümünde çalışan William Oswald, yeni sezonun kurgusuna başlamıştır. Ayrıca Tranter ve Gardner, Joel Collins ile beraber yürütücü yapımcılığı üstlenmştir.

### Senaryo
Russell T Davies, *[[BBC Children in Need|Children in Need 2023]]* özel bir kısa bölüm ve üç bölüm yazmıştır. Aralık 2021'de Davies, yıl dönümü ve ardından gelecek olan on dördüncü sezonun bazı bölümlerinin yazıldığını açıklamıştır. Şubat 2022'de *[[Radio Times]]*a "hikâyeleri anlatmanın daha önce hiç yapılmamış yepyeni yollarını" bulduğunu söylemiştir. Daha önce *[[Doctor Who Confidential]]*, *[[The Sarah Jane Adventures]]* ve Big Finish Productions'ın çeşitli *Doctor Who* radyo oyunlarunda senarist, yapımcılık ve oyunculuk görevlerini üstlenen Scott Handcock bu bölümlerde dramaturg olarak yer almıştır.

İlk bölüm, Pat Mills ve John Wagner tarafından yazılan ve çizimleri Dave Gibbons'a ait olan 1980 yılında sunulmuş *Doctor Who and the Star Beast*  çizgi romanından uyarlanmıştır. "The Star Beast" bölümünde ilk kez Beep the Meep ve Wrarth Savaşçıları gösterime sunulmuştur. Davies, "son derece eğlenceli, üstün ve ciddi bir tehdit içeren bir macera" olması nedeniyle çizgi romandan uyarlamayı seçtiğini söylemiştir. Ekim 2023'te *[[Empire (dergi)|Empire]]* dergisinde Davies, Donna'yı hikâyeye geri getirmesi gerektiğini bu sözlerle ifade etmiştir: "...bu da hikayenin Londra'da geçmesi anlamına geliyordu, bu da bir uzaylının Londra'nın tepesine inmesi anlamına geliyordu ve ben otomatik olarak bunu anlatmanın en iyi yolu olarak Star Beast'i düşündüm."

Ekim 2023'te Davies, bir röportajda önceki dizilerinden biri olan *[[Nolly (dizi)|Nolly]]*yi içeren bir geçişin izleyicilere sürpriz bir selam olarak özel bölümlerde yer alacağını doğrulamıştır.  Daha sonra her iki dizide de John MacKay'in John Logie Baird rolüne seçileceği duyurulmuştur. Kasım 2023'te Davies, *[[SFX|SFX 372]]*de üç bölümlük tek bir hikâyenin aksine üç özel bölümün üç ayrı hikâye olduğunu belirtmiştir. "The Star Beast"in resmî basın gösteriminde Davies, ilk özel bölümü "büyük bir Pixar aile filmi, resmî tatil filmi gibi; tüm aile izliyor, bolca kahkaha, komik bir canavar" olarak tanımlarken; daha sonra "Wild Blue Yonder"ı "daha karanlık... korkutucu değil - gerçekten tuhaf" ve "The Giggle"ı "tamamen çılgınca, korkutucu... bu seni korkutacak" sözleriyle tanımlamıştır.

### Çekimler
Dizinin çekimleri, 2012 yılından beri çekimleirn yapıldığı Roath Lock Studios'tan yeni bir stüdyo olan Wolf Studios'a devredilmiştir. Bu değişiklik, Bad Wolf'un BBC ile beraber ortak yapımcılığa başlamasıyla gerçekleşmiştir. Bad Wolf ayrıca Gardner tarafından yönetilen "Whoniverse1 LTD" adlı yeni bir yan şirket için başvuruda bulunmuştur.

Özel bölümlerin temel çekimleri 9 Mayıs 2022 tarihinde başlamıştır. Çekimler Camden Market, Newport, Bristol ve Cardiff'te gerçekleştirilmiştir. Yapım 26 Temmuz 2022 tarihinde tamamlanmıştır. Geri dönen Rachel Talalay birinci, Tom Kingsley ikinci, Chanya Button üçüncü özel bölümün yönetmenliğini üstlenmiştir. Vicki Dellow ve Chris May, özel bölümlerde Ellen Marsh ile yapımcılığı üstlenmiştir. Çekimler, Cribbins'in ölümünden kısa bir süre önce Temmuz 2022'de tamamlanmıştır. Vicki Dellow ve Chris May, özel bölümlerde Ellen Marsh ile yapımcılığı üstlenmiştir. Wilfred Mott rolüyle geri dönen Cribbins'in sağlığının bozulması sebebiyle replikleri azaltılmıştır. "The Gigle" bölümünden çıkarılsa da Temmuz 2022'deki ölümünden kısa bir süre önce "Wild Blue Yonder" bölümünün son sahnesinde oynayabilmiştir.

*[[BBC Children in Need|Children in Need]]* kısa özel bölümü 18 Nisan 2023 tarihinde yapılmış ve Jamie Donoughue tarafından yönetilmiştir. Altı parçalık kısa bir bölüm serisi olan *Tales of the TARDIS*, 25 Eylül'den 30 Eylül'e kadar altı gün boyunca Bad Wolf Studios'da kaydedilmiş, Joshua M.G. Thomas tarafından yönetilmiştir.

2023 özel bölümlerinin çekim blokları aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:

### Müzik
2018 yılından beri dizinin besteciliğini üstlenen Segun Akinola, 20 Temmuz 2022 tarihinde 60. yıl dönümü özel bölümleri için dönmeyeceğini açıklamıştır. 24 Nisan 2023 tarihinde BBC, Murray Gold'un 2023 özel bölümleri ve on dördüncü sezon için besteciliğe geri döndüğü açıklamıştır. Özel bölümlerde, *Doctor Who @ 60: A Musical Celebration* kapsamında BBC National Orchestra of Wales tarafından canlı olarak sunulan ve resmî olarak 12 Ekim 2023'te yayımlanan tema müziğinin yeni bir versiyonu kullanılmıştır.

## Çıkış tarihi
### Tanıtım
7 Mart 2023 tarihinde Comic Relief 2023'ün ana sunucusu Tennant, diziyi tanıtmak için On Dördüncü Doktor karakteriyle teletondaki bir skeç sırasında görüneceği açıklandı.

### Yayımlanma
Davies'in geri dönmesinin ardından *Doctor Who* 60. yıl dönümüne özel en fazla üç bölümün Kasım 2023'te yayımlanacağı açıklanmıştır. Ekim 2022'de BBC ve Disney Branded Television, özel bölümlerin Disney+'ta ilk kez yayımlanacağını; Birleşik Krallık ve İrlanda'da BBC One kanalında yayımlanmaya devam edeceğini açıklamıştır.

### 60. yıl dönümü
Kasım 2022'de Big Finish Productions, Mayıs ve Ekim 2023 arasında aylık olarak yayınlanacak ve Kasım 2024'te ek bir yayınla birlikte Dördüncü ila Onuncu Doktorları içeren *Once and Future* adlı 60. yıl dönümü özel sesli dramasını duyurdu. Mart 2023'te başrolünde Sooz Kempner'ın yer aldığı *Doom's Day* adlı çok platformlu bir hikâyenin yılın ilerleyen zamanlarında *Doctor Who* dijital kanalları, Penguin Random House, *[[Doctor Who Magazine]]*, Titan Comics, Big Finish Productions, BBC Audio ve East Side Games aracılığıyla yayımlanacağı duyuruldu.

#### Televizyonda yeniden gösterim
Yıldönümü öncesinde BBC, 1 Kasım 2023 tarihinden itibaren iPlayer teklifinin bir parçası olarak ve klasik ve içinde *[[Torchwood]]*, *[[The Sarah Jane Adventures]]*, *[[Class]]* ve *[[Doctor Who Confidential]]* yapımlarınıh yer aldığı modern seriyi de kapsayan 800'den fazla *Doctor Who* bölümüne izin verme haklarını temize çıkardı. Bölümler; altyazılar, sesli açıklamalar ve işaret dili daâil olmak üzere yeni erişilebilirlik seçeneklerini içeriyordu. BBC ile dizinin merhum senaristi Anthony Coburn'un oğlu arasında bir anlaşma gerçekleşememesi sebebiyle ilk *Doctor Who* hikâyesi *[[An Unearthly Child]]* (1963) bu bölümlere dâhil edilmedi. Aynı gün BBC, *Doctor Who* ile bağlantılı tüm programları birleştiren resmî bir ad olan Whoniverse'ü başlattı.

Tennant ve Tate'in baş rollerini paylaştığı dördüncü sezon, 4 Kasım'da tekrar gösterildi. A 75-minute colourised version of *[[The Daleks]]* (1963) hikâyesinin 75 dakikalık renklendirilmiş versiyonunun, yeni ses tasarımı ve Mark Ayres'in bir bestesi ile beraber 23 Kasım'da BBC Four'da yayımlanacağı açıklandı.

#### ''Tales of the TARDIS''
İlk Whoniverse orijinal serisi *Tales of the TARDIS*, 1 Kasım 2023 tarihinde BBC iPlayer'ın Whoniverse lansmanında yayımlandı. Altı bölümden oluşan seri, klasik *Doctor Who* hikâyelerinin bookend versiyonlarını içeriyordu ve klasik dönem Doktorları ile macerayı hatırlayan yol arkadaşlarını gösteren yeni sahnelerle doluydu. Rollerini yeniden canlandıran ikililer arasında; Vicki rolüyle Maureen O'Brien ve Steven rolüyle Peter Purves, Jamie rolüyle Frazer Hines ve Zoe rolüyle Wendy Padbury, Jo rolüyle Katy Manning ve Clyde rolüyle Daniel Anthony, Beşinci Doktor rolüyle Peter Davison ve Tegan rolüyle Janet Fielding, Altıncı Doktor rolüyle Colin Baker ve Peri rolüyle Nicola Bryant, Yedinci Doktor rolüyle Sylvester McCoy ve Ace rolüyle Sophie Aldred yer alıyordu. Bookend sahneleri Davies, Phil Ford ve Pete McTighe tarafından yazılmıştı.

#### ''Children in Need''
On Dördüncü Doktor rolüyle Tennant'ın ve Mawaan Rizwan'ın yer alacağı Daleklerin dönüşünün bulunduğu beş dakikalık özel bir sahnenin, *[[Children in Need]]* için 17 Kasım 2023 tarihinde gösterileceği açıklandı.

#### ''Liberation of the Daleks''
*[[Doctor Who Magazine]]*, *Liberation of the Daleks* (*Daleklerin Kurtuluşu*) adıyla on dört bölümlük çizgi roman macerası yayımladı. Bu hikâyenin "The Power of the Doctor" bölümün sonu ile "The Star Beast" bölümünün başlangıcı arasındaki boşluğu kapatmak için tasarlandığı söylendi. Hikâye kanonik olarak, On Dördüncü Doktor'un *Doctor Who Magazine*e özel ilk resmî macerası olarak adlandırıldı. Hikâye, 10 Kasım 2022'den (sayı 584) 9 Kasım 2023'e (sayı 597) kadar 14 sayıda yayımlandı.

## Kaynakça