Nami Başer

**Nami Başer** (d. 24 Eylül 1950, Bursa), emekli felsefe profesörü, yazar, çevirmen, tiyatrocu.

## Yaşamı

### Ailesi
1950 yılında baba tarafından Giritli, anne tarafından Gürcü kökenli bir ailede Mudanya'da doğdu. 1924 yılında "Mübadele" ile  Mudanya'ya gelen Girit Kandiyalı Mehmet Bey ile İstiklal Savaşı Gazisi Batumlu Süleyman Torunoğlu'nun kızı Nigar Hanım'ın ikinci çocuğudur.

### Kariyeri
Mudanya'daki ilkokuldan sonra Galatasaray Lisesi’nde okur ve Galatasaray Lisesi’ni birincilikle tamamlar. Galatasaray Lisesi tarihinin Tevfik Fikret'ten sonra en yüksek ortalamayla mezun olan öğrencisi olur. Dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Türkiye'ye geldiğinde Galatasaray Lisesi'ni ziyaret eder ve özel bir burs vereceğini beyan eder.

Nami Başer bu burs ile 1968-1969 eğitim öğretim yılının sonunda Fransa'ya gider ve Strasbourg Üniversitesi'nde Felsefe ve Edebiyat Bölümlerinde öğretim görmeye başlar. Bu yıllarda ünlü Fransız filozofu Jean-Luc Nancy’nin öğrencisi ve daha sonra yakın arkadaşı olan Başer, Nancy ile birlikte Jacques Derrida, Roland Barthes gibi felsefede Fransız yüzyılının önemli filozoflarıyla tanışır. Strasbourg Üniversitesi'nde Felsefe'de Immanuel Kant ve Edebiyat bölümünde Gustave Flaubert hakkında yazdığı tezlerle yüksek lisansını da tamamlar.

Doktora için Paris’e gider ve burada Paris VIII (Vincennes Üniversitesi), edebiyat alanında Rimbaud, felsefede ise Hegel-Marx ilişkisi konusundaki doktora tezini tamamlayarak, Türkiye’ye döner. 1976 yılında çalışmaya başlar. Galatasaray Lisesi ve Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nde öğretmenlik yapar. Sırasıyla Uludağ Üniversitesi ve Galatasaray Üniversitesi’nde dersler verir. 1993 yılında göreve başladığı Galatasaray Üniversitesi’nde Felsefe Bölümü'nün kuruluşunda yer alır. Mevcut YÖKSİS (Yükseköğretim Bilgi Sistemi)'nde 1993 yılında "doçent" olarak gözükmektedir; lakin maalesef  Türkiye'de on yıla yakın sürede alınabilen diplomaları Fransa'da 6 yılda aldığı için YÖK (Yükseköğretim Kurumu) kendisine bu yıllarda denklik sorunu çıkarır ve Nami Başer, bir taraftan Galatasaray Üniversitesi'nde ders verirken diğer yandan İstanbul Üniversitesi'nde lisansın dördüncü yılını okumak durumunda bırakılır ve akabinde yeniden İstanbul Üniversitesi'nde yeniden yüksek lisans ve Galatasaray Üniversitesi'nde yeniden doktora programlarını tamamlayarak 2008 yılında ikinci kez doktor, 2009'da doçent olur.

2014 yılında profesör olan Nami Başer, 2017 yılında yaş sebebiyle emekli olur. Emekli olduktan sonra bu sefer Okan Üniversitesi Konservatuvar Tiyatro bölümünde tekrar profesör kadrosu alarak görev yapmaya, ders vermeye devam eder. Felsefe bölümünden Tiyatro bölümüne dünyada az rastlanır biçimde olan bu geçişin kökleri lise yıllarında bulunur. Galatasaray Lisesi'nde 8 yıllık öğrenim hayatı boyunca yaklaşık 16 tiyatro oyununa imza atar. Bu dönemde Türkçe ve Fransızca oyunlarda sahne alır Şevket Altuğ, Haldun Taner gibi usta isimlerle çalışır. Yine bu dönemde Maupassant, Rimbaud, André Gide, Mallarmé gibi yazarlardan çeviriler yapan Nami Başer'in edebi metinlerden uyarladığı tiyatro oyunları, şiirleri, denemeleri de ilk defa bu dönemlerde ortaya çıkar. Fransa'ya gittiğinde de sanat, edebiyat ve tiyatroyla dolu yaşamı kesintiye uğramaz. Strasbourg'da da oyunculuğa devam eden Başer, burada Edip Cansever şiirlerini Fransızcaya çevirir, hatta Strasbourg Üniversitesi'nde Cansever Günleri düzenler.

Nami Başer'in anadili Türkçedir. Bunun yanında, kendisinin Türkiye'ye mübadele ile Girit'ten gelerek Mudanya'da terzilik yapan babasını da anarak  "baba dili" de dediği Yunancayı da ana dili gibi bilir. Fransızca başta ve mükemmel seviyede olmak üzere, Almanca, Latince, Antik Yunanca, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca da diğer bildiği dillerdir. Verdiği çeşitli düzeylerdeki derslerde bu dillerde felsefe metinleri başta olmak üzere şiir, edebi metinler ve tiyatro metinlerini karşılaştırmalı analiz eder. Roudinesco, Hoffmann, Meignand, Major gibi psikanalistlere Antonio Negri, Jean-Luc Nancy, Alain Badiou, Jacques Rancière gibi filozoflara Türkiye'ye geldiklerinde simültane çeviriler yapmasının yanı sıra Türkçeye birçok çeviri eser kazandırır.

Bunların dışında, Nami Başer, 2004-2010 yılları arasında Afife Jale Tiyatro Ödülleri jürisinde  yer alır. Kim Milyoner Olmak İster? adlı televizyon yarışmasına 20'den fazla kez telefon jokeri olarak seçilir, 5 kez joker olarak katılarak ilgili yarışmada en fazla joker olan kişidir. Ankara'daki Özel Varlık Anadolu Lisesi'nin kütüphanesine "Nami Başer Kütüphanesi" adı verilir.

## Çevirileri

* Georges Jean, Yazı İnsanlığın Belleği, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2020 (10. Baskı), ISBN 978-975-08-0355-8
* Alessandro Vezzossi, Leonardo da Vinci Evren Bilimi ve Sanatı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2023 (10. Baskı),ISBN 978-975-08-0356-6
* Jean Genet, Zenciler, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2014 (2. Baskı). ISBN 978-975-539-296-7
* Pascale Gillot, Althusser ve Psikanaliz, Epos, Ankara, 2012 (2. Baskı). ISBN 9789756790670
* Miguel Abensour, Devlete Karşı Demokrasi Marx ve Makyavel Momenti, Epos, Ankara, 2002. ISBN 975-6790-13-X
* Maurice Blanchot, Öteye Adım Yok Ötesi, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2000 (1. Baskı), ISBN 9789755392875
* Emmanuel Levinas, Ölüm ve Zaman, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2006 (1. Baskı), 2020 (3. Baskı). ISBN 978-975-539-483-1
* Elizabeth Roudinesco, İçimizdeki Karanlık Yan Sapıklığın Tarihi, Say Yayınları, İstanbul, 2013. ISBN 9786050202205
* Elizabeth Roudinesco, Herkes ve Herşeye Karşı Lacan, Metis, İstanbul, 2012. ISBN 9789753428927
* J. Derrida et al., Yargılama Fakültesi, İthaki, 2015, ISBN 9786053754985

## Kaynakça