M5 (İstanbul Metrosu)

**M5 (Üsküdar – Samandıra Merkez) Metro Hattı**, İstanbul'un Anadolu Yakasında, ilk istasyonu Üsküdar, son istasyonu ise Samandıra Merkez olan 26,5&nbsp;km uzunluğunda 20 istasyonlu tam otomatik sürücüsüz metro hattıdır. Metro hattında çalışan araçlar Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro hattıdır. M4 (Kadıköy – Sabiha Gökçen Havalimanı) Metro Hattı'ndan sonra Anadolu Yakası'nın ikinci metrosu olma özelliğini taşır. Hattın Üsküdar – Yamanevler arasındaki ilk etabı 15 Aralık 2017'de hizmete girmiştir.

Hattın üçüncü etabındaki Çekmeköy ile Samandıra Merkez arası Sancaktepe Şehir Hastanesi istasyonunu pas geçilerek 16 Mart 2024 tarihinde hizmete açılmıştır. Samandıra Merkez ile Sultanbeyli arasının ise 19 Mayıs 2026 tarihinde hizmete alınması planlanmaktadır.

Hat 2024 yılında günde ortalama 293.747 yolcu taşımıştır. Tek günlük yolcu rekoruna ise 345.194 kişi ile 2023 yılında ulaşmıştır.

Hattın ilerleme oranı (Üsküdar-Sultanbeyli) (24 Ocak 2026)

## Tarihçe
Başlangıçta hafif metro olarak düşünülen metro, daha sonra tıpkı M4 hattında olduğu gibi ağır metroya dönüştürülmüştür. Birçok kez gündeme gelen metronun ihalesi sık sık ertelenmiştir. Hattın ihalesi için ilk olarak 9 Ağustos 2011 tarihi planlanmış ancak daha sonra 26 Ağustos'a ertelenmiştir. İhaleye ise 15 Eylül 2011 günü çıkılmıştır. İhaleyi en düşük teklifi veren Doğuş Grubu kazanmıştır. 7 Mart 2012 tarihinde sözleşme imzalanmış olup bedeli 563.899.995,32€'dur. 6 Haziran 2012'de resmî olarak temel atılmıştır. Sözleşmeye göre işin bitim tarihi 4 Mayıs 2015'ti, fakat 15 Aralık 2017 tarihinde ilk etap açıldı. Hattın ikinci etabı ise 21 Ekim 2018 tarihinde Çekmeköy istasyonunda törenle açılmıştır.

Hattın üçüncü etabı olan **Çekmeköy - Sancaktepe - Sultanbeyli** uzatmasının ihalesi Mart 2017'de yapılarak Nisan 2017'de inşaat çalışmalarına başlanmıştır. 2018 yılının ortaasından itibaren ödenek yokluğu ile kredi temin edilememesi sebebiyle inşaat çalışmaları tamamen durdurulmuştur. Ekim 2019'da 110 milyon € kredi temin edilerek Kasım 2019'da inşaat çalışmaları Sancaktepe İstasyonu'nda yapılan törenle tekrar başlamıştır. Aralık 2020'de ise Eurobond ihracı ile hat için 60 milyon € ek finansman sağlanmıştır. Üçüncü etaptaki ana hat TBM tünel kazıları Sancaktepe İstasyonu'ndan Çekmeköy'e doğru Ocak 2021 tarihinde başlamıştır. TBM-1 18 Ocak 2022'de Meclis İstasyonu Şaftına ulaşarak TBM kazısını tamamlamıştır. TBM-1'in kazısı tamamlandığı gün TBM-3 Veysel Karani'ye doğru Sancaktepe'den kazıya başlamıştır. Sultanbeyli istasyonu'ndan 2 Temmuz 2022 tarihinde şantiye alanına indirilen ve Veysel Karani İstasyonu'na doğru kazacak olan 5. ve 6. TBMler 19 Ağustos 2022 tarihinde *TBM Başlama Töreni* ile kazıya başlamıştır. TBM kazı optimizasyonu ile çalışma programında 6 ay erken bitirme hedeflenmiştir. 19 Ekim 2022 tarihinde Meclis İstasyonu TBM şaftında hattın 3.etabının ilk ray kaynağı töreni yapılmıştır. Bu törende İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, 3. etap ilerleme oranının %65'e ulaştığını belirtmiştir.
4 Mayıs 2023 tarihinde Çekmeköy'den kalkan test treni ile elektrifikasyonu tamamlanan Meclis ve Sarıgazi istasyonlarını kapsayan ilk test sürüşü yapılmıştır. 6 Ekim 2023 tarihinde 5. TBM, Samandıra aç-kapa makas yapısına ulaşarak kazısını tamamlamıştır. 23 Kasım 2023 tarihinde 3. etap genelinde test sürüşleri başlamıştır.

## İşletme bilgileri
* **Sahibi:** İstanbul Büyükşehir Belediyesi
* **İşletici:** Metro İstanbul
* **Hat uzunluğu:** 36,3&nbsp;km (İşletmede olan 26,5&nbsp;km)
* **Hat açıklığı:** Standart (1.435&nbsp;mm)
* **Sefer süresi:** 43 dk / Tek yön
* **Sefer sıklığı:** 4 dakika 10 saniye (Pik saatlerde), 6 dakika (Normal satlerde)
* **İstasyon sayısı:** 28 (İşletmede olan 20, İnşa hâlinde 4, Proje aşamasında 4)
* **Araç seti ve vagon sayısı:** 150 adet (6'lı vagonlarla işletilen 25 tren seti)
* **Günlük sefer sayısı:** 520 sefer 
* **Günlük yolcu sayısı:** 243.806 (ortalama) (2023)
* **Günlük işletmedeki yolcu kapasitesi:** 843.440
* **Depo sahası/Kumanda merkezi:** Metro İstanbul Behiç Erkin Yerleşkesi
* **İşletme saatleri:** 06.00 - 00.00 (Cumayı Cumartesiye ve Cumartesiyi Pazara Bağlayan Gecelerde 00.00 - 06.00 arasında çift bilet olacak şekilde)
* **Araç Marka/Model:** CAF - Mitsubishi (Ortak üretim)
* **Hat voltajı:** 750 V DC
* **Sürüş modu:** UTO, ATP
* **Sinyalizasyon:** GOA 4 - PAKS

## Teknik bilgiler
* 22,8&nbsp;km anahat tünel uzunluğu
* 26,5&nbsp;km toplam hat tüneli uzunluğu
* 20 istasyon
* 140 metre platform uzunluğu
* Üsküdar istasyonunda 150 metre platform uzunluğu
* Üsküdar - Çekmeköy arası 24x2 adet yarım boy peron ayırıcı kapı ve Meclis - Sultanbeyli arası 24x2 tam boy peron ayırıcı kapı
* 2.750 metre bağlantı tüneli
* 25 Sürücüsüz metro treni (150 vagon)
* ÇSS etabı kapsamında 4 yeni tren (24 vagon) araç filosuna eklenmiştir.
* 128,8 metre tren uzunluğu ile İstanbul Metrosu'ndaki en uzun metro treni

6 vagondan oluşan CAF üretimi trenlerde, 1622 yolcu kapasitesi bulunmaktadır. 128.88&nbsp;m uzunluğundaki trenler, saatte 90&nbsp;km/sa hız yapabilecek şekilde tasarlanmıştır. Hattın işletme hızı 80&nbsp;km/sa olarak tasarlanmıştır.

23 Kasım'da İspanya'da üretilen metro araçları Çakmak istasyonunda raylara indirildi. 15 Aralık tarihinde ise 1. etap olan Üsküdar - Yamanevler hizmete girdi. 2. etap ise 21 Ekim 2018'de Çekmeköy istasyonunda yapılan törenle hizmete girdi. 3. etabın ilk kısmı 16 Mart 2024'te hizmete girerken 4. etap ise test aşamasındadır. 5. etap ise plan aşamasındadır.

Metro hattının 1. ve 2. etap istasyonlarında yarım boy PAKS bulunmaktadır. Üçüncü etapta ise tam boy PAKS bulunmaktadır. Bu sayede tren ile peron arasında hem gürültü hem de hava kirliliği önlenmiş oldu.

## Etaplar

## İstasyonlar

### İstasyon özellikleri

### İstasyon uzaklıkları
İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır.

## Yolcu istatistikleri
Metro İstanbul tarafından yayınlanan verilere göre yolcu istatistikleri tabloda gösterilmiştir.

## Kazalar/Arızalar
22 Nisan 2024 günü sefer başlangıç saatinde Metro İstanbul resmi hesabı hattaki teknik bir arıza sebebiyle seferlerin Altunizade aktarmalı yapılacağına dair bir açıklama yapmıştır. 23 Nisan günü öğlen saatlerinde ikinci bir açıklama daha yapılarak zorunlu bakım çalışmaları nedeniyle Üsküdar-Altunizade arasındaki mekik işletmeye bugün de devam edileceği belirtilmiştir. Yaklaşık 1,5 saat sonra yapılan üçüncü bir açıklama ile 21 Nisan'ı 22 Nisan'a bağlayan gece işletme saatleri dışında eğitim amaçlı kullanılan iki yolcusuz trenin temas etmesi sonucu zarar gören kuplajların tamir işlemlerinin devam etmekte olduğu ve zorunlu bakım çalışmalarının 24 Nisan gecesi tamamlanarak 25 Nisan sabahı normal işletmeye geçileceği belirtilmiştir. 72 saatlik arızanın sonucunda belirtildiği gibi seferler normale dönmüştür.

Sosyal medyada pek çok kullanıcı arızanın ilk gününden itibaren durumla ilgili tepki göstermiştir. Oluşan yoğunluğun haricinde trenlerin çarpışması hakkındaki bilgilendirmenin yapılmasının 1,5 gün sürmesi ve kaza ile ilgili görüntünün ortaya çıkması sonrası (Metro İstanbul bu fotoğrafı kendisi paylaşmamış veya onaylamamıştır) bu bilgilendirilmenin paylaşılması tepki çekmiştir.

25 Nisan 2024 tarihinde Metro İstanbul'un İBB'ye yazdığı yazıda iki aracın da ciddi anlamda hasar görüp işletme dışı kaldığı ve hasarın onarımı için başlayan çalışmaların uzun zaman süreceğini belirtmiş, Sultanbeyli uzatması için bile yeterli olmayacak araç filosundan 2 araç eksildiği için yeni tren temininin gündeme alınması gerektiğini ifade etmiştir.

İBB tarafından başlatılan soruşturma üzerine Raylı Sistem Daire Başkanlığına 16 Mayıs 2024 tarihinde yazılan yazıda kazanın sebep olduğu maddi hasarın tesptinin tamamlanmış olup olmadığı, tamamlanmadıysa neden tamamlanmadığının açıklamasının 23 Mayıs 2024 tarihine kadar müfettişlere gönderilmesi istenmiştir. 23 Mayıs 2024 tarihinde Daire Başkanlığı yanıt olarak hasar gören araçlar için ekspertiz,raporlama ve maliyet analizine başlanmış olup çalışmalarıa devam edileceğini bildirmiştir.

## Entegrasyonlar
Üsküdar istasyonundan Marmaray'a hizmet veren Üsküdar Tren İstasyonu'na ve Şehir Hatları Üsküdar İskelesi'ne, Altunizade istasyonundan Metrobüslere ve yapımı devam eden M14 (Altunizade - Kâzım Karabekir) Metro Hattı'na, Çarşı istasyonundan yapımı devam eden M12 (60. Yıl Parkı - Kâzım Karabekir) Metro Hattı'na, Dudullu istasyonundan M8 (Bostancı - Parseller) Metro Hattı'na, Sarıgazi istasyonundan yapıma devam eden M13 (Yenidoğan - Söğütlüçeşme) Metro Hattı'na entegrasyon sağlanmıştır.

Ayrıca yakın gelecekte Ümraniye, Sancaktepe ve Kurtköy YHT/ViaPort istasyonlarından proje aşamasındaki HızRay / M34 (Beylikdüzü - Sabiha Gökçen Havalimanı) Hızlı Metro Hattı'na entegrasyon planlanmaktadır. Proje aşamasındaki bir diğer hat olan Üsküdar-Kadıköy-Maltepe Tramvayı ile de Üsküdar istasyonunda entegrasyonu planlanmaktadır. Hattın 4. etabı için Kurtköy YHT/ViaPort'a uzatılması planlanmıştır. Böylece hattın yapılması planlanan yüksek standartlı demiryolu ile birlikte İstanbul Havalimanı'na entegrasyonu sağlanacaktır.

### Metroya Entegre İETT Otobüs Hatları
İETT tarafından işletilen otobüs hatlarından **UM, ÇM** ve **SM** kodlu İETT hatları **M5 Metro Hattına** ücretsiz şekilde tam aktarma yapmaktadır. Alemdağ Caddesi'ni kullanarak Ümraniye'ye giden İETT Hatlarından bazıları Necip Fazıl İstasyonu'nda peron alanı bulunabilmesi sebebiyle Necip Fazıl İstasyonu'na kadar kısaltılmıştır. Ümraniye'den Üsküdar'a giden bazı hatlar ise Ümraniye veya Bulgurlu Metro İstasyonlarına kadar kısaltılmıştır. Bu hatlar da ücretli şekilde metro entegre hat olarak tanımlanabilmektedir.
; Ücretsiz Entegre İETT Hatları
* ÇM41 Çekmeköy - Necip Fazıl Metro
* ÇM42 Şahinbey - Çekmeköy Metro/Emek Mahallesi
* ÇM43 Atatürk Mahallesi - Necip Fazıl Metro
* ÇM44 Nişantepe - Çekmeköy Metro/Prof. Dr. Feriha Öz Hastanesi
* UM11 Kirazlıtepe - Kısıklı Metro - Esatpaşa
* UM13 Küçüksu/Yavuztürk Mahallesi - Ümraniye Metro - Ümraniye EAH
* UM36 Esenevler - Bulgurlu Metro
* UM40 Atatürk Mahallesi/Taşdelen - Necip Fazıl Metro
* UM60 Sancaktepe - Necip Fazıl Metro
* UM61 Paşaköy/Yenidoğan - Necip Fazıl Metro
* UM62 Yenidoğan/Taşdelen - Necip Fazıl Metro
* UM73 Sabiha Gökçen Havalimanı/Sultanbeyli - Samandıra Merkez Metro
* UM74 Sultanbeyli Devlet Hastanesi/Necip Fazıl Metro - Dudullu
; Ücretli Entegre İETT Hatları
* 9A Atakent-Ümraniye Metro
* 9KS Ömerli/Kasabaevleri - Necip Fazıl Metro
* 11D İnkılap Mahallesi-Ümraniye Metro
* 11G Yenidoğan - Necip Fazıl Metro
* 11K Kazım Karabekir Mahallesi-Ümraniye Metro
* 11R Reşadiye - Necip Fazıl Metro
* 11M Evtaş Blokları-Bulgurlu Metro
* 11ST Dumlupınar-Ümraniye Metro
* SM1 Sultanbeyli - Samandıra Merkez Metro
* SM2 Ahmet Yesevi Mahallesi - Samandıra Merkez Metro
* SM3 Mimar Sinan Mahallesi - Sancaktepe Metro - Prof. Dr. Feriha Öz Hastanesi
* SM4 Hilal Konutları - Samandıra Merkez Metro
* SM5 Sultanbeyli Orman Caddesi - Samandıra Merkez Metro
* SM6 Sultanbeyli Devlet Hastanesi - Samandıra Merkez Metro
* SM7 Yenidoğan - Sancaktepe Metro
* SM9 Kartal Metro - Samandıra Merkez Metro
* SM13 Yenidoğan Ufuk Caddesi - Sancaktepe Metro
* SM14 Ayazma Yaşam Vadisi - Sancaktepe Metro

## Güzergâh şeması

## Görseller

Dosya:Bağlarbaşı Metro Station Entrance 3.jpg|İstasyonların tipik girişleri (2 yürüyen merdiven, 1 sabit merdiven, 1 asansör ve totem
Dosya:Fıstıkağacı Metro Station Ticket Hall.jpg|Bilet Holü
Dosya:Yamanevler Station Plan.jpg|İstasyon Şeması örneği
Dosya:M5 Necip Fazıl Çıkış Tabelası.jpg|Çıkışların gösterimi
Dosya:Kısıklı Metro Station Escalators.jpg|Yürüyen merdivenler
Dosya:M5 Metro Train Time Counter.jpg|Tren Zaman Sayacı
Dosya:Sarıgazi station (3).jpg|Hat çizgisi
Dosya:M5 metro direction arrow.jpg|Yönlendirme okları (2.etap)
Dosya:M5 Metro Fire Door and PAKS.jpg|Yangın kapısı ve PAKS
Dosya:M5 Station Information Board.jpg|Bilgilendirme Panosu
Dosya:M5 Exit Signs.jpg|Çıkış yönlendirmeleri
Dosya:M5 Çarşı Metro Platform.jpg|Çarşı İstasyonu Platformu
Dosya:Metro İstanbul Behiç Erkin Yerleşkesi trains.jpg|Depo sahasındaki metro trenleri


## Ayrıca bakınız
* İstanbul Metrosu
* İstanbul ilinde toplu ulaşım
## Not listesi

## Kaynakça
; Özel

; Genel
* Üsküdar - Çekmeköy Metrosu geliyor… 
* Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü 
* Üsküdar - Çekmeköy metrosu | Ana Sayfa
* Anadolu Yakası'na ikinci metro için ihaleye çıkıldı 
* Üsküdar - Çekmeköy metrosu için ilk adımlar atılıyor
* Üsküdar - Çekmeköy Metrosu için dünya çapında ihale!
* Üsküdar - Çekmeköy metro hattı bilgi notu (12.02.2013) 
* Istanbul awards Asian metro contract - Railway Gazette 
* Üsküdar - Çekmeköy metrosu inşaat ve elektromekanik işleri 
* Temeli atılan Üsküdar - Çekmeköy Metrosu 38 ayda tamamlanacak 
* uskudarumraniyecekmekoymetrosu.com 

## Dış bağlantılar

* Metro İstanbul resmî sitesi