Tomris Çetinel

**Tomris Çetinel** (d. 21 Ocak 1954, İzmir), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

## Hayatı
Aslen baba tarafından Çorum - Osmancık'lı olmasına karşın 21 Ocak 1954'te, İzmir'de doğdu. 
Türkiye'nin değişik yerlerinde ilk ve ortaokulu okudu. Lise eğitimini Ankara'da, Ankara Kız Lisesi'nde tamamladı.
Ankara'da, o zamanki Türk Dil Kurumu'nu tanıdı. Konuşmalara, söyleşilere katıldı. Şairleri, yazarları tanıdı. Hayatının bir bölümünü dinleyip biriktirerek geçirdi. Bu birikimler Tomris Çetinel'i edebiyata, sanata yönlendirdi. Okul hayatı boyunca müsamerelerde görev aldı, edebiyat kolu başkanlıkları yaptı. Şiir dinletileri düzenledi. Okuduğu okulda, **Güzel Helena** adlı bir oyun sahneye koydu ve **Helena**'yı oynadı. O yıllarda "gazeteci" olmak istediğinden, konservatuvar tiyatro bölümüne girmek gibi bir düşüncesi olmadı. Sonra tamamen bir tesadüf sonucu tiyatro hayatına girdi. O yıllarda, Opera'da şan bölümünde okuyan bir arkadaşı tiyatro dersinden ikmale kaldığı için tiyatro bölümünün hocalarından ders alan arkadaşının derslere yalnız gidip gelmemesi için ona eşlik ederken, sonradan tutku ile bağlandığı tiyatro ile tanıştı. Bu derslerden birinde hoca olan, İhsan Avcı'nın **Çetinel**'e "kalk bir de sen dene" demesi ile sahneye çıktı. Bu deneyimden sonra, o zamanlar Türkiye'deki tek konservatuvar olan **Ankara Devlet Konservatuvarı**'na girmeye karar verdi. Önceleri, ailesi bu kararına karşı çıktı. Ama sonra, babasına, "piyasada görünen, adına sanatçı denilen, "bohem" yaşayan, tayatoraculardan olmayacağına ve bu mesleği gururla taşıyacağına söz vererek" izin aldı ve sonra bir serüven başladı. Bu serüvenin ilk yıllarında bir susma dönemi yaşadı. Bir nevi öğrenme yılları idi bu yıllar. Kendisine sıra gelmesini, fark edilmeyi bekledi. Hocaları arasında, Cüneyt Gökçer, Mahir Canova, Nüzhet Şenbay, İlyas Avcı, Can Gürzap, Haldun Marlalı, Yücel Erten, Cihan Ünal ve yabancı hocalar vardı. Cemil Sökmen'den şan dersleri aldı. Daha sonra "çok donanımlı yetiştik" dediği bir eğitim sürecinden geçti. Sınıf arkadaşları arasında, Haluk Bilginer, Derya Baykal, Tamer Levent, Müge Gürman, Ahmet Levendoğlu, Tarık Ünlüoğlu, Yaşar Ersoy, Nihat İleri gibi, daha sonra profesyonel hayatında her biri usta sanatçılar olacak isimler vardı. Okul sonrası meslek hayatında kendisini **karakter oyuncusu** olarak tanımladı. Tiyatro sanatını, profesyonel olarak icra etmeye başladığı İzmir Devlet Tiyatrosu'nda ve başka tiyatrolarda hep karakter rolleri üstlendi. İçinde olduğu her oyuna yoğun heyecan ve enerji kattı. Bir dönem, Devlet Tiyatroları'ndan istifa edip, özel tiyatrolarda oyunculuk yapmayı denedi. Önce Çağdaş Sahne sonra Öncü Sahne, sonra da Levent Kırca Arkadaş Kabare ve Nisa Serezli-Tolga Aşkıner Tiyatrosu’nda çalıştı. 1979 yılında Ankara Devlet Tiyatrosu'nda ki görevine geri döndü ve 2001-2002 sezonunda Sivas Devlet Tiyatrosu'na müdür olarak atanana kadar, Ankara Devlet Tiyatrosu'nda görev yaptı. **Sivas Devlet Tiyatrosu**'ndaki görevini 2002-2003 sezonuna dek sürdürdü ve 2003-2004 sezonunda Konya Devlet Tiyatrosu'na müdür olarak atandı. Konya'daki görev süresi boyunca, **Türk Tiyatrosu'na** yapılmış büyük katkılardan biri olan ve *[[Bin Nefes Bir Ses]]* başlığı altında düzenlenen Uluslararası Türkçe Tiyatro Yapan Ülkeler Festivali'ne imza attı. Festival 2007 yılı itibarı ile başlatıldı, **Tomris Çetinel** tarafından şekillendirildi, geliştirildi ve yaşatıldı.

**Çetinel** yoğun tiyatro hayatı yanı sıra çeşitli sinema ve dizi filmlerde rol aldı. Seslendirme çalışmaları yaptı. Ayrıca sanatçının, kendisi gibi tiyatro oyuncusu"olan ve yıllarca Adana Devlet Tiyatrosu'nda görev yapan, Şirin Çetinel adında bir kızı vardır. Çetinel'in ailesindeki tiyatroculardan biri de, meslek hayatına başladıktan yıllar sonra, tesadüfen ögrendiği dedesidir. Sanatçının, baba tarafından dedesi askerlik yaptığı dönemde Kavuklu Hamdi, İsmail Dümbüllü gibi, **Geleneksek Türk Tiyatrosu**'nun ustaları ile tanışmış ve askerlik sonrasında onlarla turneye çıkmıştır. Bu turnelerden sonra, memleketi olan Çorum Osmancık'ta ramazan eğlenceleri düzenlemiştir. Çetinel bu durumu eline tesadüfen geçen bir siyah beyaz fotoğrafta, dedesinin başında kavuğu üzerinde kostümü ile gördükten sonra anlamış ve ögrenmiştir.

## Sahip olduğu ödüller
*Belarus Uluslararası Vesha Tiyatro Festivali: "iyi yönetmen ödülü, kadın temasını en iyi işleyen ve sorgulayan yapım" Ben Anadolu - Erzurum Devlet Tiyatrosu - 2001
*Başkurdistan: Uluslararası Tiyatro Festivali "en özgün oyun " Bacılarla Yunus
*Ankara Sanat Kurumu: "En iyi Kadın Oyuncusu Ödülü" Hüzün Coşkusu - Ankara Devlet Tiyatrosu
*Mesleklerinde Başarılı Kadınlar Ödülleri "tiyatro dalında Maral Üner‘le birlikte" - 1994
*1. Sadri Alışık Anadolu Tiyatro Oyuncu Ödülleri "Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu" Gılgamış - Konya Devlet Tiyatrosu - 2010
*XIV. Direklerarası Seyirci Ödülleri "En İyi Yönetmen" Fehim Paşa Konağı - Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları - 2014

## Tiyatro oyunları
### Rol aldığı oyunlar
* Mutfak Cadıları : Caroline Smith - Konya Devlet Tiyatrosu - 2010
* Gılgameş : Şirin Aktemur Toprak / Gökhan Aktemur - Konya Devlet Tiyatrosu - 2009
* Cadı Kazanı : Arthur Miller - Ankara Devlet Tiyatrosu - 2007
* El Ele : Refik Erduran - Ankara Devlet Tiyatrosu - 2006
* İlk Gençlik : Christian Giudicelli - Konya Devlet Tiyatrosu - 2004
* Monserrat : Emmanuel Robles - Sivas Devlet Tiyatrosu - 2002
* Kaşif-i Eyvah Nadir Efendi : Ahmet Önel - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1999
* Geyikler-Lanetler : Murathan Mungan - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1998
* Liola : Luigi Pirandello's - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1996
* İzler II : Josef Szaına - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1993
* Benimkinin Adı Regine : Pierre Ray - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1993
* Hüzün Coşkusu Altındağ : Yaşar Seyman / Adem Atar - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1992
* Çamaşırhane : D. Durvin / H. Prevest - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1991
* Lodos : Beyazıt Gülercan - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1986
* Keşanlı Ali Destanı : Haldun Taner - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1984
* Acılı Toprak : H. Vasfi Uçkan - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1983
* Şen Kadınlar : William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1983
* Winsor’un Şen Kadınları : William Shakespeare - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1983
* Gecikenler : Nazım Kurşunlu  - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1982
* Bütün Oğullarım : Arthur Miller - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1980
* Bir Umut İçin (Montserrat) : Emmanuel Robles - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1979
* Lodos : Beyazıt Gülercan - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1975

### Yönettiği oyunlar
* Fehim Paşa Konağı : Turgut Özakman - Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları - 2014   
* Mirasçılar : Dulat İsabekov - İzmir Devlet Tiyatrosu - 2012
* İbişin Rüyası : Tarık Buğra - Konya Devlet Tiyatrosu - 2011
* Suskunlar Kapısı (Bab-ı Hamûşan) : Cem Günen - Konya Devlet Tiyatrosu - 2010
* Aşka Dair : Tomris Çetinel - Konya Devlet Tiyatrosu - 2009
* İstanbul Efendisi : Musahipzade Celal - Konya Devlet Tiyatrosu - 2009
* Evlenme : Nikolay Gogol - Konya Devlet Tiyatrosu - 2008
* Kuvayi Milliye Kadınları : Nezihe Araz - Konya Devlet Tiyatrosu - 2007
* Tepegöz : Turgay Nar - Konya Devlet Tiyatrosu - 2004
* İki Kalas Bir Heves : Erhan Gökgücü - Sivas Devlet Tiyatrosu - 2002
* Kırkından Sonra : Alfonso Paso - Sivas Devlet Tiyatrosu - 2001
* Nostaljik Mola : Maral Üner / Tomris Çetinel - Sivas Devlet Tiyatrosu - 2001
* Ben Anadolu : Güngör Dilmen - Erzurum Devlet Tiyatrosu - 2000
* Kaşif-i Eyvah Nadir Efendi : Ahmet Önel - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1999
* Mola : Maral Üner - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1994

## Filmografisi
* Kod Adı Kaos - 2007
* Nazlı Yarim - 2007
* Kod Adı - 2006
* Eylül - 2005 
* Yuvadan Bir Kuş Uçtu - 2003 
* Çocuklar Duymasın - 2002 
* Saksıdaki Ağaç - 2001 
* Aşkın Dağlarda Gezer - 1999 
* İkili Oyunlar - 1989 
* Denizin Kanı - 1978 
* Çözülme - 1977

## Dış bağlantılar
* https://web.archive.org/web/20110315235751/http://www.devtiyatro.gov.tr/web/index.html
* IMDb'de Tomris Çetinel 
* Sinema Türk'te Tomris Çetinel