Leonor Fini

**Leonor Fini,** (d. 30 Ağustos 1907, Buenos Aires, Arjantin - ö. 18 Ocak 1996, Paris, Fransa), güçlü ve erotik kadın tasvirleriyle tanınan Arjantin doğumlu İtalyan sürrealist tasarımcı, ressam, illüstratör ve yazar.

## Hayatı
Fini, Buenos Aires, Arjantin'de Malvina Braun Dubich'in (Alman, Slav ve Venedik kökenli Trieste'de doğdu) ve Herminio Fini'nin (Benevento, İtalyan kökenli) çocuğu olarak dünyaya geldi. Herminio yakışıklı ve çok zengin bir adamdı, ama aynı zamanda zalim ve aşırı dindar görüşlere sahipti. Genç karısını çok mutsuz etti ve Leonor'un doğumundan sonraki on sekiz ay içinde karısı Trieste'ye kaçtı. Leonor orada  büyüdü ve inatçı bir yapıya sahip olduğu için çeşitli okullardan atıldı. Bir Katolik olarak Herminio, Malvina ile boşanmayı reddetti, ama 1919 senesinde İtalyan mahkemesi aracılığıyla boşanmışlardır. Velayet savaşları boyunca genellikle Fini ve annesinin ani uçuşlarından ve kılık değiştirmelerinden bahsedilmektedir. Genç yaşlarında, kapmış olduğu bir göz hastalığı onu her iki gözüne de bandaj takmaya mecbur kılmıştır. İyileşme sürecinin ardından sanatçı olmaya karar verdi.

17 yaşında Milano'ya taşındı. 1931 veya 1932 yıllarında Paris'e taşındı. Orada, çalışmalarının çoğunu etkileyen Carlo Carrà ve Giorgio de Chirico ile tanışmıştır. Ayrıca Paul Éluard, Max Ernst, Georges Bataille, Henri Cartier-Bresson, Picasso, André Pieyre de Mandiargues ve Salvador Dalí ile tanışmıştır. Mandiargues ve Cartier-Bresson'la birlikte araba ile Avrupa'yı gezdi ve burada Cartier-Bresson, en iyi bilinen resimlerinden biri olan, o zamanki ortağı de Mandiargues ile bir havuzda çıplak bir fotoğrafını çekti. Fini'nin fotoğrafı 2007'de 305.000$'a satıldı - bu, o tarihe kadar Cartier-Bresson'un bir eseri için müzayedede ödenen en yüksek fiyattır.

## Kariyeri
Fini, herhangi bir okulda sanat eğitimi görmedi, ancak İtalya'da büyüdüğü sırada karşılaştığı geleneksel Rönesans ve Maniyerist tarzlara aşinaydı. 17 yaşındayken, Trieste'deki bir galeride bir resmi sergilendi ve 1929'da 20 yaşındayken *Galerie Barbaroux*'da ilk kişisel sergisini yaptığı Milano'da ileri gelenlerin portrelerini çizmesi için bir teklif aldı.

İlk büyük sergisi 1936'da New York'ta Julian Levy Gallery'de gerçekleşmiştir. Fini, savaş öncesi Parisli sanatçılar kuşağının bir parçasıydı ve erkek çağdaşları lehine sık sık göz ardı edilse de Sürrealist harekette çok önemliydi. Fini, çalışmalarını diğer Sürrealist sanatçılarla birlikte göstermesine rağmen, Sürrealist harekete hiçbir zaman resmi olarak katılmamıştır. 1943'te Fini, Peggy Guggenheim'ın New York'taki Art of This Century galerisinde, *31 Kadın tarafından sergilenen sergisine* dahil edilmiştir.

1949'da Frederick Ashton, Fini tarafından kavramsallaştırılan *Le Rêve de Leonor* ("Leonor's Dream") balesinin koreografisini Benjamin Britten'in müziğiyle yaptı. Fini, 1960'ta Londra'da  Kaplan galerisinde ve 1967'de Hannover Galerisi'nde sergiler açmıştır. 1986 yazında Paris'teki Musée du Luxembourg'da günde 5.000'den fazla kişinin katıldığı bir retrospektif vardı. Çeşitli ortamlarda 260'tan fazla eser yer aldı. Gösteride, yaşamı boyunca mesleğinde kat ettiği sayısız estetik ve yaratıcı yönlere bir saygı duruşu olarak suluboya ve eskizler, tiyatro / kostüm tasarımları, resimler ve maskeler yer aldı. Fini'nin resimlerinin çoğu, kadınları güçlü konumlarda veya çok cinselleştirilmiş bağlamlarda göstermiştir. Buna bir örnek olarak*, La Bout du Monde* tablosunda göğüslerine kadar suya batırılmış bir kadın figürü ve onu çevreleyen insan ve hayvan kafatasları vardır. Madonna, 1994'te "Bedtime Story" adlı videosunda bu görüntüleri kullanmıştır. 1987 baharında Fini, London's Editions Graphique galerisinde bir sergi açmıştır.

Çalışmaları her zaman tipik popüler gerçeküstücülük anlayışına uymuyordu, bazen 'femme fatale'i özellikle muğlak veya canavarca imgeler olmadan keşfediyordu. Bununla birlikte, genellikle sfenksler, kurt adamlar ve cadılar gibi semboller içeriyordu. Sanatındaki karakterlerin çoğu kadınlar veya androjen bireylerden oluşmaktaydı. "Korkunç dişi canavar ve tapan kız çocuğu, erkek gerçeküstücüler tarafından sürdürülen toplumsal olarak inşa edilmiş klişelerdir. Fini özgürleşmiş, özerk kadını desteklemek için her bir yapıyı tek bir figürde birleştirerek bu klişeleri kasıtlı olarak istikrarsızlaştırdı, böylece sfenksler koruyucu ve yaratıcı olurken kızlar şehvetli ve saldırgan olabilir."  Fini ayrıca 1999'da San Francisco Modern Sanat Müzesi'nde "Kadınlar, Sürrealizm ve Öz-temsil" başlıklı bir sergide yer almıştır.

Sosyal geleneklere meydan okuma çabasıyla Yunan mitolojisinden alınan tanrıçalar lehine zayıf, saf veya ölümcül kadın tasvirlerinden vazgeçmiştir. Kendisini kategorize edilemeyen, yargılanamayan, ahlaki veya cinsel olarak tanımlanamayan kadın figürlerini resmetmeye adamıştır. Resimleri, hem Breton'un ideallerine bir meydan okuma hem de çocukluğu boyunca kendini gizleme zorunluluğunun bir yankısı olarak tanımlanmıştır.

Jean Genet, Anna Magnani, Jacques Audiberti, Alida Valli, Jean Schlumberger (takı tasarımcısı) ve Suzanne Flon'un yanı sıra diğer birçok ünlü ve Paris'in zengin ziyaretçilerinin portrelerini yaptı. Elsa Schiaparelli için çalışırken, House of Schiaparelli'nin en çok satan parfümü haline gelen ve Jean-Paul Gaultier'nin daha sonraki gövde şeklindeki şişelerine ilham kaynağı olan "Shocking" parfümünün şişesini tasarlamıştır. 1959'da Fini, Meksikalı aktris María Félix için peri masallarından ilham alan *Les Sorcières* adlı bir tablo yaptı. Fini, 1930'larda ek gelir kaynağı olarak tasarım projeleri almaya başladı. 1944 ile 1972 yılları arasında, Fini ana işi olarak filmler ve sahne prodüksiyonları için kostüm tasarımları yaptı ve kısa süre sonra dergi dedikodu bölümlerinde yer alan moda anlayışıyla çok iyi tanındı. Fini, 1949 balesi *Leonor's Dream* için tasarladığı melez insan-hayvan kostümleri yaratmaya ilgi duydu. Tiyatro, bale ve opera için kostümler ve dekorasyonlar tasarladı. Ayrıca Renato Castellani'nin yönettiği *Romeo ve Juliet* (1954) ve John Huston'ın yönettiği *A Walk with Love and Death* (1968) adlı iki filmin kostümlerini de tasarlamıştır.

Ayrıca, Fini hayatı boyunca 50'ye yakın kitabı resimledi, aralarında  Satyricon  ve Jean Genet ile Charles Baudelaireinin" 1944 baskısı için yaptığı çizimlerdir.

1970 yıllarında *Rogomelec*, *Moumour, Contes pour enfants velu* ve *Oneiropompe* adlı üç romanı kaleme almıştır. Arkadaşları arasında Jean Cocteau, Giorgio de Chirico ve Alberto Moravia, Fabrizio Clerici ve Paris'te yaşayan veya Paris'i ziyaret eden diğer sanatçı ve yazarların çoğu vardı. Edgar Allan Poe, Charles Baudelaire ve Shakespeare gibi büyük yazar ve şairlerin birçok eserini ve yeni yazarların metinlerini resimledi. Leonor Fini, Lise Deharme'nin 1955'te *Le Poids d'un oiseau* ve 1969'ta *Oh! Violette ou la Politesse des Végétaux kaleme aldığı kitapları için çizimler yapmıştır*.  Ayrıca, çizimlerinde çok cömert davranmış ve yazarların yayınlanmasına yardımcı olmak için birçok çizim bağışlamıştır.

2009'da İtalya, Fini'nin Trieste'deki çalışmalarına ve çevresine ithafen büyük bir sergi yapmıştır. Serginin bir bölümü, Fabrizio Clerici, Stanislao Lepri, Pavel Tchelitchew, Jan Lebenstein, Michèle Henricot, Dorothea Tanning gibi sanatçı arkadaşlarına ayrıldı; Leonor Fini l'italienne de Paris'in bu bölümü son yıllardaki bir arkadaşı olan  bir tablosu ile tamamlanmaktadır.

## Kişisel hayat
Fini biseksüeldi ve çok eşli bir ilişkisi vardı. 1982'de Whitney Chadwick'e şunları söylemiştir: "Ben bir kadınım, bu nedenle 'kadınsı deneyim' yaşadım ama lezbiyen değilim". Ayrıca, "Evlilik bana hiçbir zaman çekici gelmedi, hiçbir zaman bir kişiyle yaşamadım. 18 yaşımdan beri her zaman bir tür toplulukta yaşamayı tercih etmişimdir - atölyem, kedilerim ve arkadaşlarımla büyük bir evde, biri daha çok sevgili, diğeri daha çok arkadaş olan bir adamla. Ve her zaman işe yaramıştır." 

Kısa bir süre için Federico Veneziani ile evlendiler, Fini ile tanıştıktan kısa bir süre sonra diplomatik kariyerini bırakan ve daha sonra onunla birlikte yaşayan İtalyan Kont Stanislao Lepri ile tanıştıktan sonra boşandılar. Ocak 1952'de Roma'da Kot olarak bilinen Polonyalı yazar Konstanty Jeleński ile tanıştı. Kot, Ekim 1952'de Paris'teki dairelerinde Fini ve Lepri'ye katıldı ve üçü, ölene kadar birlikte kaldı. Daha sonralardan, o evi "biraz hapishane ve çokça tiyatro" olarak tanımlayan bir asistan tuttu. Fini'nin en çok sevdiği işlerinden biri de İran kedilerine bakmaktı. Yıllar içinde bunlardan 23 kadarını satın aldı ve yatağını paylaştı.

## İngilizce çeviri kitapları
*Rogomelec* (Paris, Stok, 1979). William Kulik ve Serena Shanken Skwersky'nin İngilizce çevirisi (Cambridge MA: Wakefield Press, 2020).

## Miras
Leonor Fini'nin hayatı hakkında biyografik bir şarkı olan "Leonor", Galli sanatçı Katell Keineg'in 1997 tarihli ikinci albümü *Jet'te* yer alıyor.

*Leonor Fini Richard Overstreet ve Neil Zukerman'ın Yağlıboya Resim Kataloğu Raisonné*. Şubat 2021'de Scheidegger & Spiess, Zürih tarafından yayınlandı.

2018'de Fini, Cheri Gaulke tarafından yazılan Gloria's Call  adlı kısa bir belgesele konu oldu.

## Retrospektifler
*İyi misin?*, Bildmuseet, Umeå Üniversitesi, İsveç. 31 Ocak 2014 - 11 Mayıs 2014 

## Filmografi

* *Leonor Fini*, Chris Vermorcken'in belgeseli (1987). Films Dulac tarafından üretildi ve RM Associates tarafından dağıtıldı.

## Kaynakça

## Konuyla ilgili yayınlar

* Webb, Peter. *Sfenks: Leonor Fini'nin Hayatı ve Sanatı*. New York, Vendome Basın. 2009.ISBN&nbsp;
* Zukerman, Neil. "Leonor Fini - La Vie Idéale". New York, CFM Galerisi. 1997. 0-972-8620-2-1
* Zukerman, Neil "Leonor Fini - Tasarımcı Olarak Sanatçı" New York, CFM Galerisi. 1992

## Dış bağlantılar

* Her work at CFM Gallery 
* Biography at the Gallery Minsky (and pictures) 
* Leonor Fini on Wikiart.org 
* Ten Dreams Galleries