Yuri Manin

**Yuri İvanoviç Manin** (Rusça: Ю́рий Ива́нович Ма́нин; 16 Şubat 1937 - 7 Ocak 2023), cebirsel geometri ve diyofant geometri alanındaki çalışmaları ve matematiksel mantıktan teorik fiziğe kadar birçok açıklayıcı çalışmasıyla tanınmış bir Rus matematikçidir. Ayrıca Manin, 1980 yılında *Computable and Uncomputable* adlı kitabıyla kuantum bilgisayar fikrini ilk önerenlerden birisidir.

## Hayat ve kariyer
Manin, 1960 yılında İgor Şafareviç'in öğrencisi olarak Steklov Matematik Enstitüsü'nde doktora derecesi aldı. Kendisi şimdi Bonn'daki Max-Planck-Institut für Mathematik'te Profesör ve Northwestern Üniversitesi'nde fahri profesördür.

Manin'in ilk çalışmaları, değişmeli çeşitlerin aritmetik ve biçimsel grupları, fonksiyon alanı durumundaki Mordell varsayımı ve cebirsel diferansiyel denklemler üzerine makaleler içeriyordu. Gauss-Manin bağlantısı, cebirsel çeşitlerin ailelerinde kohomoloji çalışmasının temel bir bileşenidir. Kübik yüzeyler ve kübik formlar üzerine, hem klasik hem de çağdaş cebirsel geometri yöntemlerinin yanı sıra ilişkisel olmayan cebirin nasıl uygulanacağını gösteren bir kitap yazdı. Ayrıca, Grothendieck'in küresel Azumaya cebirleri teorisi aracılığıyla, Brauer grubunun Hasse ilkesinin önündeki engelleri açıklamadaki rolüne işaret ederek yeni bir çalışma kuşağı başlattı. Aritmetik topoloji alanınaJohn Tate, David Mumford, Michael Artin ve Barry Mazur ile birlikte öncülük etti. Ayrıca, cebirsel çeşitlerde sınırlı yükseklikteki rasyonel noktaların sayısının asimptotik davranışını tahmin eden Manin varsayımını formüle etti. Ayrıca Yang-Mills teorisi, kuantum bilgisi ve ayna simetrisi üzerine yazmıştır.

Manin'in aralarında Vladimir Berkovich, Mariusz Wodzicki, Alexander Beilinson, Ivan Cherednik, Alexei Skorobogatov, Vladimir Drinfeld, Mikhail Kapranov, Vyacheslav Shokurov, Arend Bayer ve Victor Kolyvagin'in yanı sıra Hà Huy Khoái gibi yabancı öğrencilerin de bulunduğu 40'tan fazla doktora öğrencisi vardı.

## Ödüller
1987'de Brouwer Madalyası, 1994'te Matematikte Nemmers Ödülü, 1999'da İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi Schock Ödülü, 2002'de Alman Matematik Derneği Cantor Madalyası, 2002'de Kral Faysal Uluslararası Ödülü ve 2010 yılında Macar Bilimler Akademisi Bolyai Ödülü almıştır.

1990'da Hollanda Kraliyet Sanat ve Bilim Akademisi'nin yabancı üyesi oldu.

## Çalışmaları

* Manin: *Selected works with commentary*, World Scientific 1996
* Manin: *[https://bookstore.ams.org/cworks-20/ Mathematics as metaphor - selected essays] *, American Mathematical Society 2009
* Manin: *[http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=im&paperid=3174&option_lang=eng Rational points of algebraic curves over function fields] *. AMS translations 1966 (Mordell conjecture for function fields)
* Manin: *[https://iopscience.iop.org/article/10.1070/RM1965v020n06ABEH001192 Algebraic topology of algebraic varieties] *. Russian Mathematical Surveys 1965
* Manin: *Modular forms and Number Theory*. International Congress of Mathematicians, Helsinki 1978
* Manin: *[https://bookstore.ams.org/coll-47 Frobenius manifolds, quantum cohomology, and moduli spaces] *, American Mathematical Society 1999
* Manin: *[https://www.springer.com/gp/book/9783319979861 Quantum groups and non commutative geometry] *, Montreal, Centre de Recherches Mathématiques, 1988
* Manin: *[https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691635781/topics-in-non-commutative-geometry Topics in non-commutative geometry] *, Princeton University Press 1991
* Manin: *[https://www.springer.com/gp/book/9783540613787 Gauge field theory and complex geometry] *. Springer 1988 (Grundlehren der mathematischen Wissenschaften)
* Manin: *[https://www.sciencedirect.com/bookseries/north-holland-mathematical-library/vol/4 Cubic forms - algebra, geometry, arithmetics] *, North Holland 1986
* Manin: *[https://www.springer.com/gp/book/9781475743852 A course in mathematical logic] *, Springer 1977, second expanded edition with new chapters by the author and , Springer 2010.
* Manin: *The provable and the unprovable* (Russ.), Moscow 1979
* Manin: *Computable and Uncomputable* (Russ.), Moscow 1980 
* Manin: *[https://www.springer.com/gp/book/9781489967848 Mathematics and physics] *, Birkhäuser 1981
* Manin: *[https://link.springer.com/chapter/10.1007%2FBFb0084585 New dimensions in geometry] *. in Arbeitstagung Bonn 1984, Lectures Notes in Mathematics Vol. 1111, Springer Verlag
* Manin, : **, Gordon and Breach 1989
* Manin, Sergei Gelfand: *[https://www.springer.com/gp/book/9783540533733 Homological algebra] *, Springer 1994 (Encyclopedia of mathematical sciences).
* Manin, Sergei Gelfand: *[https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-12492-5 Methods of Homological algebra] *, Springer 1996
* Manin, Igor Kobzarev: *[https://www.springer.com/gp/book/9780792300984 Elementary Particles: mathematics, physics and philosophy] *, Dordrecht, Kluwer, 1989 (This book is introductory.)
* Manin, Alexei A. Panchishkin: *[https://www.springer.com/gp/book/9783540203643 Introduction to Number theory] *, Springer Verlag 1995, 2nd edn. 2005
* Manin *[https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-0348-8268-2_4 Moduli, Motives, Mirrors] *, 3. European Congress Math. Barcelona 2000, Plenary talk
* Manin *[http://www.numdam.org/article/SB_1998-1999__41__375_0.pdf Classical computing, quantum computing and Shor´s factoring algorithm] *, Bourbaki Seminar 1999
* Manin *[https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-662-36239-6 Von Zahlen und Figuren] * 2002
* Manin,  *[http://xxx.uni-augsburg.de/abs/hep-th/0201036 Holography principle and arithmetic of algebraic curves] *, 2002
* Manin *[https://link.springer.com/article/10.1007/BF01245074 3-dimensional hyperbolic geometry as infinite-adic Arakelov geometry]*, Inventiones Mathematicae 1991 
* Manin: *[https://www.e-enterprise.de/Mathematik-Programm/Mathematik-Kunst-und-Zivilisation.html?language=de Mathematik, Kunst und Zivilisation] *, e-enterprise, 2014

## Kaynakça

## İleri okumalar

* 
* 

## Dış bağlantılar

* Yuri Manin at the Mathematics Genealogy Project
* Manin's page at Max-Planck-Institut für Mathematik website 
* *[http://www.ega-math.narod.ru/Math/Manin.htm Good Proofs are Proofs that Make us Wiser] *, interview by Martin Aigner and Vasco A. Schmidt
* Biography