lipu lawa pi ken jan lon ma Mewika

tenpo sike 1787 la jan mama pi ma Mewika sin li pali e lawa lawa pi ma Mewika. taso lipu ni li toki lili taso e ken jan. jan mute li pilin ike tan ni. ona li pali e  lon tenpo sike 1789. ona li kama lawa lon tenpo sike 1791. ante 10 li lon. ona li suli mute.

## ante nanpa wan

 o toki ala lon nasin sewi, o ala ala e ken pi nasin sewi, e ken toki, e ken sitelen, e ken kulupu, e ken ni: jan li toki tawa lawa lon wile pona ona.

### ken nasin; lawa nasin ala
kulupu pi pana lawa li ken ala lawa e nasin sewi, li ken ala pali e nasin sewi. kin la jan o ken lon nasin sewi ale. taso lawa li ken toki e sewi. toki suli pi ma Mewika li toki "mi pilin pona lon sewi" (toki Inli: "In God We Trust"). open pi kulupu lawa la jan sewi li toki sewi. kin la lawa li ken toki pona e nasin sewi mute. taso ona li ken ala toki pona e nasin sewi wan taso.

### ken toki
tan ken ni la jan Mewika li ken toki e pilin ona. lili la ona li ken ala toki ike:
* ijo li ike tawa lawa la jan li ken ala toki e ni: "o kama e ike ni." (o lukin e toki lawa .)
* ijo li lon ala, li suli la jan li ken ala toki e ni: "ni li lon."
* jan li ken ala toki e ijo pi jaki mute a. (o lukin e toki lawa .) taso tenpo ni la ijo mute li jaki ala tawa lawa.
* jan li ken ala sitelen unpa e jan lili. (o lukin e toki lawa .)
* jan li ken ala toki utala. (o lukin e toki lawa . taso ken la ni li ala lon tenpo ni. toki utala mute li ike ala tawa lawa.
* jan li ken ala toki e ni: "kama la mi utala e sina."
* jan li toki e ijo la, jan ante li ken ala jasima e toki. taso jan li ken toki e ni: "sina ken jasima e toki mi."
* toki esun la jan li awen ken. taso wawa lawa li kama suli.

## ante nanpa tu

kulupu utala li suli. kulupu o ken jo e ilo utala.
 kin la  tan ante ni la jan pi ma Mewika o ken jo e ilo utala.

kin la jan mute li toki e ni: tan ante ni la kulupu o ken jo e ilo utala. pini la, lawa li toki ala e ni. taso  li toki e ni lon tenpo sike 2008 lon utala lawa . taso lawa li ken weka e ken ni tan jan.

jan li pilin e ni: kulupu suli pi toki lawa li pali ike. jan ante li pilin e ni: ike la ona li pali lili. ona o pali suli. jan mute li utala toki lon ilo utala.

## ante nanpa tu wan

tenpo pona la jan tomo o ken tomo ala e jan utala. tenpo utala la kulupu lawa li ken lawa e ni: "sina o tomo e ona."

ante ni li pali lili.

taso utala ma nanpa tu la kulupu utala li weka e  tan , li lon tomo ona. taso ni la jan li toki ala lon ante nanpa tu wan.

tenpo sike 1979 lon ma Nujo la  li pini pali. jan  li lawa e ma Nujo li lawa e ni: kulupu utala pi ma Nujo o kama jan pi poki jan, o lon tomo ona. jan pi poki jan li utala lawa e ni. toki lawa  la kulupu lawa li toki e ni: jan Kewi en kulupu utala pi ma Nujo li pali ike.

## ante nanpa tu tu

tan tan pona taso la jan lawa li ken poki anu lukin e jan, e tomo, e lipu, e ijo. ona li wile e lipu pi ken poki, anu e lipu pi ken lukin la, ona o toki sewi lon tan pona ona, lon ijo wile.

## ante nanpa luka

lawa li wile moli e jan, anu li wile poki e jan la,  o ken e ni. (taso jan li jan utala lon tenpo utala la, ni li ala.) moli en poki la lawa li ken ala alasa e jan lon tenpo tu, li ken ala lawa e ni: "sina o toki lon sina". kin alasa moli, anu alasa poki, anu alasa jo la nasin lawa o pona. kin lawa li wile e jo jan la, ona o pana e mani.

## ante nanpa luka wan

 la tenpo o ken lili. kulupu kute o jo e pilin pona. lawa li toki e ni: "pali ike li lon ma ni." pini la ona o tu e ma. jan pi kulupu kute o tan ma ni. jan o ken sona e ni: lawa li toki lon pali ike seme? ona o ken toki e ni tawa jan ante: "tan seme la sina toki e ni: sina pali ike anu seme?" ona o ken lawa e ni: jan pona ona o kama, o toki pona lon ona. ona li wile e ni la, jan pi sona lawa o pona e ona.

## ante nanpa luka tu

jan li wile e ijo suli la, ona o ken lawa e ni: "kulupu kute li lawa e kama." ma Mewika la kulupu lawa ante li wile ante e lawa pi kulupu kute la, ona o kute e lawa kulupu.

## ante nanpa luka tu wan

jan poki li wile kama weka la, anu ona li pali ike lili la, lawa li ken ala toki e ni: "sina o pana e mani mute." lawa li pakala e jan la, pakala o nasa ala.

## ante nanpa luka tu tu

lipu ni li toki lon ken jan. taso ken jan ante li lon.

## ante nanpa luka luka

lawa lawa li pana ala e wawa tawa ma Mewika la, lawa lawa li weka ala e wawa tan ma lili la, ma lili anu jan li jo e wawa ni.

## tan sona