toki Wemesoli

**toki Wemesoli** li toki lon ma Posuka. jan Wilamowise li toki e ni lon ma tomo Wilamowise. ona li lon kulupu toki Kemani lon ma pi pini suno. a la, ma tomo Pijesuko Pijawa li lon poka.

jan Wilamowise mute li kepeken ona. taso, utala suli nanpa tu la jan pi ma ante li lawa wawa e ni: jan o kepeken ala toki Wemesoli. ni la, jan lili pi jan Wemesoli li kepeken lili li kepeken ala e toki ni.

tenpo ni la, ike li ken. toki Wemesoli li lon poka moli. jan mute pi toki Wemesoli li jan  li jan pi kepeken sin toki. sike suno  la, jan  li ken kepeken toki Wemesoli. kin la, jan  li ken sona e kon toki taso pi jan ante.

tenpo suli  la, jan li open toki Wemesoli .

insa kulupu pi jan Wilamowise la, toki wawa ni li lon: jan Leminken en jan Netelan li mama e nasin kulupu ni. ken la, jan Lise en jan Anli Sasi en jan Sukosi li mama  ken la, ni anu ni pi ale ala li lon. jan sona mute li toki e ni: tenpo suli  la, toki Wemesoli li kama tan toki Tosi nena pi tenpo insa. taso, jan pi toki Wemesoli li ken ala sona e kon pi toki Tosi. la, jan pi toki Wemesoli li pilin e ni: ona li sama ala jan Tosi. jan mute ni li toki lon toki Posuka.

toki Wemesoli la, nimi mute li tan toki Posuka. nimi *kłop* ("jan mije") li tan nimi "chłop" pi toki Posuka. nimi mute li jo e kipisi Posuka e kipisi Tosi. o lukin e nimi *gejźe* ("o tawa a"). ona li jo e kipisi *gej* (tan nimi *geh* pi toki Tosi, "o tawa") e kipisi *źe* (tan nimi *że* pi toki Posuka, "a").

## ijo pini
tenpo pini la jan Wilamowise li kama lon tan ni: tenpo suli nanpa  la, jan lawa li tawa e jan tawa ma ni kepeken lawa Tosi. tenpo pi nanpa wan la, tomo Wilamowise li lon lipu lon sike suno . tenpo ni la, nimi pi ma tomo ni li ma tomo "Novovillamowicz" ("tomo Wilamowise sin"). ni en ma tomo "Antiquo Willamowicz" ("tomo Wilamowise majuna") li ijo ante. jan pi ma tomo "Antiquo Willamowicz" li tawa ma "Novovillamowicz". open la, ma tomo Wilamowise li lon poka pi toki kulupu Pijesuko Pijawa ante. kulupu ni li lon ma tomo mute. taso, tenpo kama la ma tomo mute en ma tomo "Antiquo Willamowicz" kin li kama kepeken toki Posuka taso. tan ni la, ma tomo Wilamowise li kama ma tomo wan taso pi toki ni. ma tomo poka la, ona li kama ante.

tenpo suli nanpa  la, jan mute li pilin e ni: ona li jan Tosi. jan li pilin e ni: toki lili pi ma ona li sama toki lili Tosi pi jan ma. taso, jan Wilamowise li toki mute e ni: toki mi li ijo ante. ni li suli tawa pilin pi jan Wilamowise. tenpo pini la jan Wilamowise li olin e jan la, ona li ken wan lon jan pi kulupu jan taso. ona li ken ala lon poka jan pi kulupu ante. ni li ante e kulupu jan. ni li awen tawa tenpo pi utala suli nanpa tu. sike suno  la, jan pi kipisi  li toki Wemesoli (jan ). sike suno  la, jan pi kipisi  li toki ona (jan ). sike suno  la, jan pi kipisi  li toki ona (jan ). sike suno  la, ja pi kipisi  li toki ona (jan ).

tenpo ni la, ma tomo Wilamowise li lon insa pi . tan ni la, toki Posuka li toki pi tomo sewi li toki pi tomo sona li toki pi tomo lawa. ni li pana e ni: jan mute li kama kepeken toki Posuka. taso, tenpo sama la, jan ma li kepeken kin e jan Tosi pona. kin la, jan mute li kepeken toki tu wan. toki pi lon insa la, ona li toki Wemesoli. ijo lawa en toki tawa jan pi ma ante la, ona li toki Posuka li toki Tosi.

lipu pi nanpa jan ma lon tenpo pi utala ala la, jan pi ma tomo Wilamowise li toki ala e ni: mi jan Tosi. sike suno  la, jan  taso li toki kin e ni. sike suno  la, jan tu wan li toki e ni. taso, tenpo utala suli nanpa tu la, jan pi kipisi  (anu nanpa lon poka) lon ma tomo ni li kama lon lipu jan ma Tosi (lipu "Deutsche Volksliste").

tenpo suli mute la, jan li toki Wemesoli taso li sitelen pi mute ala e ona. lipu pi toki Wemesoli li open tan . ona li majuna li pini pali la, ona li open sitelen e lipu musi lon toki Wemesoli (sike suno ).

jan li sona e lipu musi ona pi mute lili. sike suno  la,  li pana e lipu musi ona lon lipu "Gedichte von Florian Biesik in der Mundart von Wilamowice" ("toki musi tan jan Lola Lola lon toki Wemesoli"). jan li kama sona e lipu musi ante lon tenpo kama tan ni:  li kama jo e sitelen luka pi jan Lola Lola lon sike suno . lipu pi suli nanpa wan li lipu musi "Uf jer wełt" (lon ma poka) li jo e linja nimi 2104. ona li sama lipu musi sewi pi jan Tante.

jan Lola Lola li pali e nasin sitelen sin tan ni: ona li wile kepeken ona lon lipu musi ona. nasin sin ni li kepeken sitelen lili pi toki Posuka. jan Lola Lola li pilin e ni: sitelen Tosi li pona lili tawa kalama pi toki Wemesoli la, sitelen Posuka a li pona mute. jan Lola Lola li wile a pali e lipu musi lon toki Wemesoli. ona li toki wawa e wile ni. ona li toki mute e ni: jan Wilamowise li ante tan jan ante. toki Wemesoli li ante tan toki ante.

jan pi mute suli li pini kepeken toki Wemesoli tan ni: jan lawa li ike mute tawa jan Wilamowise lon tenpo kama pi utala suli nanpa tu. jan lawa li toki e ni: jan Wilamowise li pali ike tan lipu "Deutsche Volksliste". tan toki ni la, jan pi ma tomo poka li weka e jan Wilamowise tan tomo. jan lawa li lukin taso li pali ala. jan Wilamowise pi mute lili li tawa ma Sesesele la, ona li pali li wile ala. jan ante li tawa tomo pali wawa pi ma Posuka li tawa tomo pi awen jan. jan mute li kama jo e pakala tan jan ante. sike suno  la, jan lawa li toki e ni: jan li ken ala kepeken toki Wemesoli. jan mute li toki e ni: tenpo Pakuwa pi sike  la,  la jan pi sona sewi li toki e ni lon tomo sewi: *mi wile weka e ante pi jan Wilamowise li wile pali e ni: jan Wilamowise li kama jan Posuka. jan Wilamowise li toki lon tenpo ale e ni: ona li jan Posuka. open pi sike suno ni la, jan ale li ken ala kepeken toki Wemesoli. jan ale li ken ala kepeken len pi jan Wilamowise.* sike suno kama lili la, jan lawa li toki e ni: mi weka e ken ala ni. taso, awen la, ike pi tenpo utala li lon pilin jan. tan ni la, jan mama li pana ala e toki Wemesoli tawa jan lili. jan sona li toki e ni: *utala li pini la, toki Wemesoli en kepeken ona li pana e pilin ike tawa jan majuna. tawa jan suli la, toki ni li ike tan ni: jan li wile ante tan seme a. tawa jan lili la, toki ni li ijo nasa tan jan majuna.* sike suno nanpa  en sike suno nanpa  la, jan sona en jan sitelen pi sona sin li wile sona mute e jan Wilamowise. taso, tenpo la, jan mute li pilin e ni: toki Wemesoli li kama moli. sike suno  la, jan li toki e ni: jan  taso li toki Wemesoli. jan ale toki ni li sike e suno nanpa  anu majuna pi mute a.

weka pi toki Wemesoli li pini tan ni: jan li pona li open toki Wemesoli. ni li open lon tenpo suli .  li suli mute. ona li kama sona e toki Wemesoli lon tenpo pi ona lili tan jan meli pi tomo poka. ni la, jan Temotesu Ku li open pali e ni: ona li awen e kalama pi kepeken toki Wemesoli jan li pana e sona toki tawa jan.

tenpo ni la ona li jan sona kulupu li jan suli pi pali pona lon ma tomo. sike suno  la, jan  li pana e sona pi toki Wemesoli tawa jan lili. ni li tenpo nanpa wan. ona li sitelen kin e toki musi Wemesoli. tenpo mute la, jan ante li pali ala e ni. jan Juse Kala li pali kin e lipu nimi pi toki Wemesoli. sike  en sike  la, ona li pana pona tawa kulupu Wikimesija li lipu e kalama pi toki Wemesoli.

tenpo ni la, jan mute li ken lukin e toki Wemesoli lon sinpin sona en ma tomo Wilamowise. sinpin lon selo pi ma tomo li toki Posuka li toki Wemesoli e ni: "o kama pona lon ma tomo Wilamowise." toki ni li kepeken kin lon linluwi.

sitelen lipu mute li kama lon. ni li:

* toki musi lili "S'ława fum Wilhelm".

* lipu "Wymysiöejer fibl" en lipu "Heći Peći" li pana e sona tawa jan lili.
* lipu "Kuzwer. Frewer. Łahwer. Ym Wymysiöeryśa" li pana e nimi pi toki Posuka e nimi pi toki Wemesoli.
* lipu "Der Kliny Fjyśt" (ante toki pi lipu "jan lawa lili") lon toki Wemesoli.

sike  la, kulupu sona Artes Liberales pi tomo sona suli Wasawa li open pana e mani tawa pali sin pi toki Wemesoli. tenpo mun  pi sike suno  la, tomo sona li open jo e sona lon toki Wemesoli. sike suno sama la, lipu pi pana sona Wemesoli tawa jan suli li kama.

sike suno  la, jan li toki e ni: jan  la toki Wemesoli li toki mama. jan  li ken kute e toki li toki ala e ona. pali sin pi open toki li pali e ni: jan lili sin li kama li kama sona e toki Wemesoli. taso, a la, toki Wemesoli li awen kama moli. kulupu UNESCO li toki e ni: toki ni li "severely endangered" anu "ken mute moli". jan sona ante li toki e ni: toki ni li "dying" (anu "kama moli") anu "nearly extinct" (anu "lon pini moli"). lipu nanpa jan pi sike suno  la, jan  taso li toki e ni: mi kepeken toki Wemesoli lon tomo.

sike suno  la, jan li wile e ni: lawa la, toki Wemesoli o toki kulupu suli. lawa ni li pali e ni: toki ni li suli tawa lawa Posuka. taso, tenpo la, ijo ala li kama tan ni. tenpo mun  pi sike suno  la, jan lawa mute pi tomo lawa Posuka li toki e ni: mi wile e ni li wile ante e lipu lawa. taso, jan lawa Kalo Naloki pi ma Posuka li toki e ni: mi wile ala e ni.

## kalama

### kalama pini
kalama pi toki Wemesoli li sama toki pi kulupu toki Kemani. taso, ona li kalama sama toki Posuka kin. o lukin:

### kalama open

### kalama open ante

## sitelen lili
tenpo suli la, sitelen pi toki Wemesoli li tan . ona li jo e kipisin pi nasin sitelen majuna e kipisin nasin pi . sitelen ni li jo e sitelen lili  . sitelen ni li kepeken nasin sitelen Lasina. ona li jo e kipisi pi toki Posuka e kipisi pi toki Tosi. o lukin: sitelen "ń" en sitelen "ś" en sitelen "ź" en sitelen "ż" en sitelen "ć" en sitelen "dź" en sitelen "ł" li nasin sama toki Posuka.

anpa la, o lukin e kalama ale pi toki Wemesoli e sitelen ale ona.

anpa la, o lukin e sitelen lili ale e kalama ale ona.

o lukin: sitelen ale ala li ken open e nimi.

## sitelen suli
anpa la, o lukin e kipisi pi open lipu "jan lawa lili". toki Wemesoli en toki Tosi en toki pona li lon. jan Temotesu Ku en  li toki Wemesoli e ona. jan  li toki Tosi e ona. toki pona la,  jan Kijon en jan Nikola li jan pali.

## nimi
nimi pi toki Wemesoli ni li tan lipu "Kuzwer. Frewer. Łahwer. Ym Wymysiöeryśa":

## references