Sylvia Lucas

**Sylvia Elizabeth Lucas** (o o bonweng ka Moranang a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 1964) ke mothusa modulasetilo wa khansele ya dikgaolo wa gompieno kwa Aforika Borwa, morago ga go tsena mo ofising eo ka Motsheganong a tlhola malatsi a le masome mabedi le boraro ngwaga wa 2019. Go tswa ka 2013 go tsena 2019, o ne a bereka e le moeteledipele wa bone wa Kapa Bokone. O ne a tlhophiwa a bo a tlhomamisiwa e le motlhatlhami wa ga Hazel Jenkins. Lucas o berekile e le moeteledipele o o tshwareletseng ka nakwana, pele ga a thapiwa, e ne e le tona wa tikologo kwa kgaolong ya Kapa Bokone.

## Thuto le Pereko
O tshotswe ka Moranang a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 1964, a golela kwa Upington kwa Kapa Bokone. Lucas o tsene sekolo sa Carlton Van Heerden kwa Upington kwa a neng a simolola go nna le seabe mo polotiking teng na dingwaga tsa 1980.

Morago o ne a tsaya karolo mo go ganeg go duela madi a phiriso ya Rosedale, e ne e le bontlha jwa barongwa ba ba khansele ya phetogo, go netefatsa go nna teng ga motlakase kwa metseng e e neng e sa kgone go duela motlakase wa tlwaelesego.

Lucas pele e ne e le typist wa phathi ya National o a neng a nna leloko la ANC ka 1992. Sylvia Lucas o nnile leloko la African National Congress (ANC) e le leloko la tlwaelo la lekalana ka 1992. Go tswa ka 1995 go tsena 2000, Lucas o berekile e le mokhanselara wa mmasepala wa Khara Hais kwa Upington, fa a bereka mo makgotleng a ANC mo kgaolong eo. O berekile e le mosadi wa ntlha go nna mofulasetilo wa ANC mo kgaolong ya Siyanda go tswa ka 2001 go tsena 2004.

Ka 2000, Lucas o ne a tlhophiwa go direla kwa kgaolong ya Kapa Bokone. Mokwaledi mogolo wa ANC Kgalema Motlanthe, o ne a itsise ka 2003, gore leina la ga Lucas ke la bone mo lenaaneng la ANC la bo ntlhopheng ba Kapa Bokone.

Ka 2004, o ne a tlhophiwa mo komiting ya kgaolo ya ANC kwa Kapa Bokone. O ne a tlhatlogile naemo mo lekgotleng la bomme ba ANC, a bereka e le mokwaledi wa kgaolo morago ga go ithola marapo ga ga Maykie Dipuo. Maemo a a ne a mo dira leloko la pele la lekgotla la komiti ya lefatshe. Ka 2007, e ne e le mothusa modulasetilo wa lekgotla la bomme. Ka 2009, o ne a tlhomiwa tona wa tikologo le pabalelo tlholego kwa Kapa Bokone.

Lucas o tsere karolo mo maetong a mafatshefatshe a ANC a ithutintsho kwa United Kingdom, Canada le United States.

## Moeteledipele wa Kapa Bokone
Morago ga moeteledipele Hazel Jenkins a sena go idibala, a lwala go swa mohama, ka 2012, khansele ya kgaolo e ne ya thapa Grizelda Cjiekella e le moeteledipele o o tshwareletseng ka lobaka lwa boitapoloso jwa ga Jenkins. Fa morago ga ngwaga Hazel Jenkins a sena go ithola marapo mo maemong a boeteledipele jwa Kapa Bokone, Sylvia Lucas o ne a itsisiwe ke ANC ka Moranang a le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2013 fa a tlaa tsaya maemo a boeteledipele. Ka letsatsi le le beilweng go tlhomamisa Lucas e le moeteledipele, le fa go ntse jalo, tshutiso ya go lemoga go ithola marapo ga ga Jenkins e ne ya seka ya dumalanwa. Tlhopho mo palamenteng ya Kapa Bokone ka Moranang a le masome mararo ngwaga wa 2013, e mo go yone diphathi tsa kganetso tsa COPE le Democratic Alliance di neng tsa nna le seabe, e ne ya retelelwa ke go fitlhelela kemo nokeng ya bobedi mo borarong e e tlhokafalang gore tshutiso e diragadiwe. Ka jalo, Jenkins o ne a tswelela e le moeteledipele, Lucas a tlhomamisiwa letsatsi lone leo a tlhatlhama Grizelda Cjiekella go nna moeteledipele o o tshwareletseng wa kgaolo

Fa Hazel Jenkins a ne a ithola marapo, ka Motsheganong a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 2013, tshutiso ya go tlhomamisa motlhatlhami wa gagwe e ne ya kgonagala. Lucas o ne a tlhophiwa semmuso a bo a tlhomamisiwa e le moeteledipele wa kgaolo ka Motsheganong a le masome mabedi le boraro ngwaga wa 2013. O ne a ntsha mafoko a gagwe a tlhomamiso ka Motsheganong a le masome mararo ngwaga wa 2013.

Lucas o ne a tlhomiwa moeteledipele gape ka Motsheganong 2014, ke komiti ya African National Congress, morago ga ditlhopho tsa Motsheganong a le malatsi a supa ngwaga wa 2014. E ne e le ene fela mosadi o o tlhomilweng moeteledipele mo dikgaolong tse di eteletsweng pele ke ANC tse di ferang bobedi.

Lucas o dule mo ofising ka Motsheganong 2019 go nna mothusa modulasetilo wa khansele kgolo ya dikgaolo. Zamani Saul o ne a tlhomiwa motlhatlhami wa gagwe.

## Dikganetsano

#### '''"Moeteledipele wa dijo tsa ka pele"'''
Moeteledipele Lucas o ne a sekasekwa ke metswedi ya dikgang fa go supiwa gore o dirisitse madi a ka nna dikete di le masome matlhano le boraro a diranta mo dijong tsa nakwana le didirisiwa tsa gagwe ka bo ene, ka karata ya puso ya sekoloto, mo dibekeng tse di lesome tsa ntlha a sena go tsena mo maemong. Madi a. a ne a balelelwa e ka nna di ranta di le makgolo a supa le masome a marataro, se se neng sa nopolwa ke phathi ya kganetso tsa Democratic Alliance.

Moeteledipele o ne a ganetsa ditopo tse di kwa godimo tse are "re ne re tlaa ja jang fa re sa dirise madi a makgetho?" ANC morago e ne ya sireletsa moeteledipele, e tlhasela diphathi tsa kagnetso le babegadikgang ba ba neng ba kwadile ka ene mo dipampiring, bogolo jang motshwantshi wa metlae Jonathan Shapiro. O ne a simolola go bidiwa moeteledipele wa dijo tsa ka pele mo dipegong tsa metswedi ya dikgang le ditlhogo tsa dipampiri tsa dikgang.

## Metswedi