Catherine Ndereba

**Catherine Nyambura Ndereba**(o tshotswe ka kgwedi ya  Phukwi a le masome a mabedi le bongwe (21) ka ngwaga wa 1972) ke motabogi wa marathone yo o tlogetseng tiro wa kwa Kenya. Fa gare ga ngwaga wa 2003 le ngwaga wa 2008, o ne a fetsa mo maemong a bobedi mo metshamekong e le metlhano e e latelanang ya marathone ya lefatshe lotlhe. Ndereba o fentse kgaisano ya marathone gabedi kwa World Championships in Athletics mme a gapa dimetale tsa selefera kwa Summer Olympic Games ka ngwaga wa 2004 le ka ngwaga wa 2008, a nna mosadi wa ntlha wa kwa Kenya go gapa dimetale tse dintsi. Gape ke mofenyi wa Boston Marathon ka makgetlo a le mane le wa Chicago Marathon ka makgetlo a mabedi. E ne e le kwa morago ka ngwaga wa2001 fa a ne a roba rekoto ya lefatshe ya marathone ya basadi ka nako ya 2:18:47. 

O ne a rola tiro ka ngwaga wa 2012 morago ga go tlhalosiwa ke Chicago Tribune jaaka motabogi wa marathone yo mogolo wa basadi go gaisa botlhe. 

## Tiro
Ndereba o tswa kwa Gatunganga mo Kgaolong ya Nyeri, mme a tsena Sekolo sa Sekontari sa Ngorano kwa a neng a tswelela ka tiro ya gagwe ya go taboga. Ka ngwaga wa 1994, o ne a thapiwa mo lenaneong la metshameko ke Kenya Prisons Service. Ndereba o ne a abelwa ka ngwaga wa 2004 le ka ngwaga wa  2005 Kenyan Sportswoman of the Year awards.O ne a abelwa Order of the Golden Warrior ke Tautona Mwai Kibaki ka ngwaga wa 2005.

Ndereba ke mofenyi wa Boston Marathon ka makgetlo a le mane magareng ga ngwaga wa 2000 le ka ngwaga wa 2005.

Ndereba o feditse a le mo maemong a bosupa kwa London Marathon ya 2009, a lekana le rekoto ya ga Katrin Dorre ya di-marathon tse di ka fa tlase ga diura tse 21 le halofo. O ne a nna wa boraro kwa Yokohama Women's Marathon moragonyana mo ngwageng oo, a fetsa tsela eo ka nako ya diura di le 2:29:13. O ne a se ka a fetsa lebelo le lengwe la marathone go fitlha ka Phalane ka ngwaga wa  2011, fa a ne a kgabaganya mola ka 2:30:14 diura go nna wa boraro kwa Beijing Marathon.

Ndereba o ne a swetsa ka gore a tlogele tiro ka tidimalo ka ngwaga wa 2012. O ne a na le bothata jwa malokololo a serope sa gagwe sa moja mme o ne a bolelelwa gore a ka tokafadiwa ka karo mme o ne a batla go fola ka tsela ya tlholego. Moragonyana o ne a tshwantsha koloi e e tlhokang go baakanngwa thata.O ne a rola tiro jaaka "mosadi yo mogolo go gaisa botlhe yo o kileng a taboga marathone". 

Ndereba, yo leina la gagwe la sefatlhego e leng "Catherine the Great",o nna kwa Nairobi le monna wa gagwe Anthony Maina le morwadiabone Jane. Morwarraagwe e bong Samuel le kgaitsadie e bong Anastasia le bone ke batabogi ba marathone.

## Diphelelo
Ndereba a gaisana mo metshamekong ya marathone ya 2005 World Championships.

**1995**

* O ne a emela Kenya mo lefatsheng ka lekgetlho la ntlha mo kgaisanong ya basadi ya go taboga mo Seoul, Korea

**1996**

* O beilwe mo maemong a bobedi mo USA Track and Field's World Road Running Rankings; a bidiwa Road Runner of the Year ke makasine wa Runner's World le Road Racer of the Year ke Running Times

**1997**

* Ga a ka a gaisana

* O ne a tshola ngwana wa mosetsana, Jane.

**1998**

* O ne a tlhophiwa go nna Motabogi wa Ngwaga wa Tsela ke Runner's World le Motabogi wa Ngwaga wa Tsela ke Running Times

* O ne a gapa bronze ya motho ka nosi le ya setlhopha kwa IAAF World Half Marathon Championships kwa Palermo, Italy

* O ne a taboga ka lobelo lwa dikilometara di le 5 (15:09), dikilometara di le 12 (38:37), dikilometara di le 15 (48:52) le dikilometara di le 10 (53:07).

* O ne a simolola go taboga marathone kwa Boston Marathon, a fetsa mo maemong a borataro ka nako ya diura di le 2:28:27

* Ke ne ka fetsa ke le wa bobedi kwa New York City Marathon

**2000**

* Mofenyi wa Boston Marathon

* Mofenyi wa Chicago Marathon

* O ne a bidiwa AIMS World Athlete of the Year ke Association of International Marathons and Distance Races

**2001**

* Mofenyi wa City-Pier-City Loop (half marathon) 

* Mofenyi wa Boston Marathon

* Mofenyi wa Chicago Marathon ka nako e e kwa godimo go gaisa tsotlhe mo lefatsheng

**2002**

* O ne a fetsa e le wa bobedi kwa Boston Marathon. Gape o ne a feleletsa e le wa bobedi kwa Chicago Marathon

**2003**

* Motshameki wa metshameko ya marathone wa metshameko ya metshameko ya lefatshe

* Mofenyi wa halofo ya marathone ya kwa Sapporo

* O ne a feleletsa e le wa bobedi kwa New York City Marathon le kwa London Marathon

**2004**

* Metshameko ya Diolimpiki tsa Selemo ya 2004, kwa Athena - mmampodi wa sekgele sa selefera mo lebelong la marathone

* Mofenyi wa Boston Marathon

**2005**

* Mofenyi wa Boston Marathon (mosadi wa ntlha yo o fentseng gararo)

* Motshameki wa metshameko ya metshameko ya kgwele ya dinao ya lefatshe

**2006**

* Mofenyi wa Osaka International Ladies Marathon

* Mofenyi wa Bogotá Half Marathon 

* O ne a fetsa a le wa boraro kwa New York City Marathon

**2007**

* Motshameki wa metshameko ya metshameko ya metshameko ya lefatshe

* Ke ne ka fetsa ke le wa botlhano kwa New York City Marathon

**2008**

* 2008 Summer Olympics, Beijing - mmampodi wa selefera mo marathong

* Ke ne ka fetsa ke le wa botlhano kwa New York City Marathon

**2009**

* O ne a fetsa a le wa borataro kwa London Marathon

**2011**

* O ne a fetsa a le wa boraro kwa Beijing International Marathon

## Dipego tsa Baebele
Catherine Ndereba: The Marathon Queen, e e kwadilweng ke Ng ⁇ ang ⁇ a Mbugua. Sasa Sema Publications, 2008 

## Metswedi