Dithubaruba Cultural Festival

**Dithubaruba** ke moletlo wa setso o o ipelelwang mo Botswana. Maikaelelo a moletlo o ke go tsosolosa ngwao ya Kweneng le go direla beng gae nako ya go itlosa bodutu.

## Motheo
Moletlo wa dithubaruba o itebagantse le ditso tsa Bakwena ba Molepolole le tiro e e dirilweng ke Kgosi wa bone wa pele o o neng a tlhokafala;Kgosi Sechele wa ntlha ka nako ya fa a santse a le mo setilong ka dingwaga tsa 1800. Moletlo o direlwa kwa lefelong la ngwao la Ntsweng Heritage Site, o rulagantswe ke lefelo la mabolokelo a ditso la Kgosi Sechele I. Moletlo o o rotloediwa ke ba Botswana Tourism Organisation (BTO) le lephata la Youth Empowerment, Sport and Culture Development (MYSC). Fa o sa le o simologa ka ngwaga wa 2007, o itlamile go rotloetsa le go tsosolosa ngwao ka go dira ditiragalo tse di farologaneng.

## Kgosi Sechele I
Kgosi Sechele wa ntlha o bonwe ka ngwaga wa 1812 a tlhokafala ka wa 1892. O nnile le seabe se segolo mo ditsong tsa Bakwena le mo tshimologong ya moletlo wa Dithubaruba. O ne a sireletsa Batswana kgatlhanong le batho ba lotso lwa Seburu ba kwa Transvaal ka nako ya ntwa ya Dimawe ka ngwaga wa 1852. Merafe e e neng ya sirelediwa mo ntweng e e akaretsa Bangwaketse, Bakgatla ba ga Mmanaana, Bakaa le Bakwena. Sechele o ne a fudugela kwa Ntsweng ka ntlha ya go tlhagoga ga malwetse le mabaka a mangwe.

## Ntsweng Heritage Site
Kgosi Sechele wa ntlha o ne a fuduga go tswa kwa Kolobeng go ya kwa Ntsweng ka ngwaga wa 1864. Ntlo ya kgosi e ne e agilwe kwa godimo ga thaba ka ntata ya gore go ne go na le kgonagalo ya gore maburu a tlhasele. Lefelo la Ntsweng,le le kwa borwabotlhaba jwa Molepolole le ne la tlogelwa ka ngwaga wa 1934 fa Bakwena ba ne ba patelediwa go fuduga ke Kgosi Kgari wa bobedi le balaodi. Ntsweng wa gompieno ke lefelo le le golo, le le nang le matlapa le ntlo ya ga Mmakgosi e e neng e dirisiwa e le ofisi ya ga Sebele wa bobedi. 

## Kgosi Sechele I Museum
Lefelo la mabolokelo a ditso la Kgosi Sechele I Museum ke lengwe la mafelo a ngwao le setso a  a kgatlhisang mo Molepolole. Le agilwe ka ngwaga wa 1902 mme tse di supiwang mo go lone ke tse di supang tshomarelo ya ditso tsa Bakwena. Mabolokelo a a na le motlobo wa dibuka o o nang le dibuka tsa ga Dr. A.M Merriweather o e neng e le moreri le ngaka kwa sepateleng sa Scottish Livingstone, mabolokelo a a na le bontlha bongwe jo bo seegetsweng fa thoko Kgosi Sechele wa ntlha.

## Ditiragalo tsa letsatsi
Moletlo wa dithubaruba o ipelelwa ka ditiragalo tse di farologaneng di akaretsa dipina le mmino wa Setswana, maboko, mmina wa motlha o o, di tshwantshetso, dijo tsa setso le metshameko. Mmino o o tlwaelesegileng thata ke wa phathisi o o bidiwang gotwe setapa o o binwang ke  bomme le borre. Mmino o akaretsa go opela, go opa diatla le go letsa mogolokwane ke bomme fa borre bone ba bina ba bo ba letsa diphala. Mmino o o binwa go aperwe kapari ya setswana le matlhoa. Ditlhopha tse di tlotlegileng le baopedi ba maemo jaaka Culture Spears, Dr.Vom,Shelley Mokokwe, Dipela tsa Kobokwe, Bana ba kwena, Shiqkaao, Giraffe, Dintsu tsa malwelwe le tse dingwe ba lalediwa go tla go diragatsa mo letsatsing leo.

Bakwena ba ipelela letsatsi le ka moletlo wa go isa malebogo wa dikgafela. Bomme ba bagolwane ba rwala thobo le bojalwa jwa setswana bo bo tlhotlhilweng ka thobo e mo ditlhogong ba isa kwa kgotleng. Gantsi ba etelelwa pele ke monnamogolo a kua are "dikgafela tse o!". Nama ya mogatla wa kgomo e e bidiwang mokoto e jewa ke borre fela, fa bomme bone ba ja ngati. Dithubaruba e na le seabe mo kgolong ya itsholelo ya beng gae.  

## Metswedi