Lornah Kiplagat

**Lornah Kiplagat** (o tshotswe ka kgwedi ya Motsheganong e thola bongwe (1) ka ngwaga wa 1974) ke motabogi wa sekgala se seleele wa seporofešenale wa Mo-Dutch. O tsholetswe kwa Kabiemit, kwa Porofenseng ya Rift Valley, kwa Kenyamme a fudugela kwa Netherlands ka ngwaga wa 1999. O ne a bona boagi jwa Netherlands ka ngwaga wa 2003 mme o ntse a gaisana le Netherlands fa e sa le ka nako eo.O ne a sa taboge fela mo dikgaisanong tsa tsela mme gape le mo dikgaisanong tsa go kgabaganya naga le tsa go taboga.

O ne a taboga kwa Diolimpiking tsa Selemo tsa ngwaga wa 2004, ka ngwaga wa 2008 le ngwaga wa 2012, e ne e le mofenyi wa metlele ya gauta ya ngwaga wa  2007 kwa Dikgaisanong tsa Lefatshe Lotlhe tsa go Kgabaganya Naga tsa IAAF, mme o ne a gapa dikgele di le tharo ka go tlhamalala tsa Bommampodi ba Lefatshe Lotlhe ba go Taboga mo Tseleng go tloga ka ngwaga wa 2006 go ya go ngwaga wa 2008. Mo marathoneng ono, o fentse nako e kgolo ya:2. Roteredame, Amsterdame le Osaka. Ga jaana o tshwere rekoto ya lefatshe ya tsela ya dikilometara di feta 5 le dimaele di le lesome (10). Dinako tsa gagwe tse di gaisang go feta 20 km le sekgala sa halofo ya marathone e ne e le direkoto tsa lefatshe go tloga ka ngwaga wa 2007 go fitlha ka ngwaga wa  2011 mme e santse e le dinako tsa bobedi tse di bofefo go gaisa tsotlhe.

Karolo ya lelapa le le atlegileng thata la batabogi, ba losika lwa gagwe ba akaretsa Sylvia Kibet, Hilda Kibet le Susan Sirma.

Ke ene mothei wa lefelo le le tumileng la katiso ya bogodimo jo bo kwa godimo kwa Iten, kwa Kenya. Setsi se bogodimo jwa dimitara di le 2400 kwa godimo ga bogodimo jwa lewatle. Baatlelete ba maemo a a kwa godimo le batabogi ba boitlosobodutu go tswa kwa lefatsheng lotlhe ba etela HATC ngwaga le ngwaga go tla go ikatisa. Gape ke mothei wa letshwaokgwebo la gagwe la metshameko le le tlhotlheleditsweng ke Aforika le le bidiwang Lornah.

## Mokgwa wa go itshetsa le tswelelopele
Kiplagat o ne a setse a dira sentle fa a ne a tabogela kwa Kenya. E ne e le mosadi wa ntlha go fenya mo Lebelong la Tsela la Falmouth le mo Lebelong la Tsela la Peachtree. Go tloga ka ngwaga wa 2006 e santse e le ene fela mosadi yo o fitlheletseng se, mme o se fitlheletse makgetlo a le mararo ka tatelano (2000, 2001 le 2002) le lekgetlo la bone ka ngwaga wa 2005 le ene.Gareng ga diphitlhelelo tse dingwe tsa gagwe ke Mmarathone wa Amsterdam, Mmarathone wa Rotterdam, Mmarathone wa Basadi wa Osaka le Mmarathone wa Los Angeles.

Ka ngwaga wa 1999 Kiplagat o ne a fudugela kwa Netherlands; dingwaga di le nne moragonyana o ne a bona boagi jwa Netherlands jo bo neng jwa mo letla go tabogela Netherlands go tloga ka ngwaga wa 2003. Ka one ngwaga oo o ne a isa rekoto ya marathone wa Netherlands kwa tlase go nna 2:23.43 ka nako ya Marathone wa New York City. Gape o ne a tsaya karolo mo Diolimpiking tsa Selemo tsa 2004, koo a neng a nna mo maemong a botlhano mo lebelong la dimitara di le 10 000.

Ngwaga wa 2005 e ne e le o o atlegileng mo go Kiplagat: o ne a gapa mmentlele wa selefera kwa Dikgaisanong tsa Lefatshe Lotlhe tsa Halofo ya Marathone tsa IAAF tsa ngwaga wa 2005 mme morago ga moo a tsaya sekgele kwa Dikgaisanong tsa Yuropa tsa ngwaga wa 2005 tsa go Kgabaganya Naga, e leng ditiro tse di dirileng gore a simolole go tlhophiwa jaaka moatlelete wa ngwaga wa Dutch. Kwa Dikgaisanong tsa Lefatshe Lotlhe tsa IAAF tsa ngwaga wa 2006 tsa go Kgabaganya Naga o ne a nna wa bobedi kwa Japane, a gapa mmentlele wa selefera. Gape o ne a nna mo maemong a botlhano mo lebelong la dimitara di le 10 000 kwa Dikgaisanong tsa Diatleletiki tsa Yuropa tsa ngwaga wa 2006.

O ne a fenya Dikgaisano tsa Lefatshe Lotlhe tsa go Kgabaganya Naga tsa ngwaga wa 2007 tse di neng di tshwaretswe kwa Mombasa, kwa Kenya. Pelenyana, ka kgwedi ya Tlhakole ka ngwaga wa 2007, o ne a gaisana kwa Dikgaisanong tsa Kenya Cross Country jaaka moatlelete yo o laleditsweng mme a fenya lobelo lwa basadi, a le kwa pele ga batho ba maemo a a kwa godimo mo gare ga bagabone ba nako e e fetileng.Mo go fenyeng dikgaisano tseno tsa bommampodi, o ne a fenya kgwetlho yotlhe ya Ethiopia, ya mmampodi yo o sireletsang Tirunesh Dibaba, mmampodi wa nako e e fetileng wa dikhoso tse dikhutshwane Gelete Burka, le mofenyi wa dimmentlele tsa boronse gabedi go tloga ka ngwaga wa 2006, Meselech Melkamu. Ba feditse: Dibaba, wa bobedi, Melkamu, wa boraro, Burka, wa bone.

Ntle le go nna le rekoto ya Dutch ya marathone go tloga ka ngwaga wa 2003 go fitlha ka ngwaga wa 2022, Kiplagat gape o na le direkoto di le nne tsa lefatshe. Mo lebelong la 5 km la tsela o ne a taboga sekgala ka 14:47, fa a ne a folosa rekoto ya gagwe mo dimaeleng di le 10 tsa 50.54 ka metsotswana e le mebedi go ya go 50.50 ka nako ya Dam tot Damloop ya ngwaga wa 2006, e gape a neng a e fenya ka ngwaga wa 2002. Ka kgwedi ya Phalane e le lesome le bone (14), rekoto e ntšha ya lefatshe ya Kiplat ka ngwaga wa 2002. 1:06:25 kwa Dikgaisanong tsa Lefatshe Lotlhe tsa go Taboga mo Tseleng kwa Udine, kwa Italy, fa a ntse a sireletsa sekgele se a neng a se gapa la ntlha ka ngwaga wa 2006. Gape o ne a thuba rekoto ya gagwe ya lefatshe ya dikilometara di le masome a mabedi (20) fa a le mo tseleng, a taboga ka nako ya 1:02:57. Le fa go ntse jalo, Paula Radcliffe o tabogile halofo ya mmarathone ka bonako mo tseleng e e fologang go sekae ya Great North Run ka ngwaga wa 2003.

Kiplagat o ne a kgaphelwa thoko ngwaga otlhe wa ngwaga wa  2009 mme a boela mo kgaisanong ka phenyo kwa Lefatsheng Lotlhe la Batabogi la Zandvoort ka kgwedi ya Mopitlwe ka ngwaga wa  2010. Ka kgwedi ya Lwetse, o ne a taboga kwa Dam tot Damloop mme a nna wa bobedi morago ga setlogolo sa gagwe Hilda Kibet, a fetsa ka nako ya 52:03.O ne a boela kwa tiragalong ya marathone ya Marathone wa London wa ngwaga 2011 mme a wetsa lobelo lwa gagwe lwa ntlha mo sekgaleng seno mo dingwageng di le nnè, a tla mo maemong a bo 18 ka nako ya diura di le 2:27:57. Le fa a ne a le kgakala le sethala mme a palelwa ke go bona nako ya go tshwanelegela Dikgaisano tsa Lefatshe, o ne a tsaya lobelo lono e le katlego morago ga dipaka tsa gagwe tse di fetileng tse di neng di tletse ka dikgobalo.O ne a tokafala kwa Marathoneng wa Amsterdam wa ngwaga wa 2011, a kgabaganya mola morago ga diura di le 2:25:52 go bona maemo a boraro, sekgele sa bosetšhaba sa Netherlands, le nako ya go tshwanelegela Diolimpiki tsa Selemo tsa ngwaga wa 2012. Le fa a ne a le bonya ka metsotso e ka nna mene go feta mofenyi (Tiki Gelana), o ne a re: "Ke nna mosadi yo o itumetseng go gaisa botlhe kwa Amsterdam, mme gongwe le lefatshe lotlhe".

## Metswedi