Mompati Merafhe

**Lt. Gen. Mompati Sebogodi Merafhe** (o tshotswe ka kgwedi ya Seetebosigo e tlhola malatsi a le marataro ngwaga wa 1936).Ene ele moeteledipele wa sepolotiki mono Botswana gape ele mothusa tautona wa lefatshe la Botswana go simolola ka ngwaga wa 2008 go fitlha ka ngwaga wa 2012.E ne ele lieutenant general wa bogologolo gape e Tona wa tsa mafatshe a sele go simolola ka ngwaga wa 1994 go fitlhelela ka ngwaga wa 2008. 

## Botshelo jwa gagwe

Merafhe o tshotswe ka 6 Seetebosigo kwa Serowe ka ngwaga wa 1936.Morago ga go amogela thuto ya gagwe ya sekontari kwa Moeng College, Merafhe o ne a tsenela Sepodisi sa Basireletsi ba Bechuanaland jaaka ene e bidiwa jalo ka nako eo ka ngwaga wa 1960 mme ka iketlo a tlhatloga ka maemo.Ka ngwaga wa 1971 o ne a nna molaodi wa Yuniti ya Selulafouno ya Sepodisi, a nna moagi wa ntlha go nna mo maemong a a ntseng jalo.Fa Botswana a ne a bopa sesole sa Botswana (BDF) ka ngwaga wa 1977, Merafhe o ne a tlhophiwa ke Tautona Sir Seretse Khama go nna molaodi wa sone wa ntlha mo maemong a Major-General. O ne a tlhatlosiwa kwa Molefetenenteng-Kakaretso ka ngwaga wa 1986.

Merafhe e ne e le molaodi yo o tlotlegang thata wa BDF, a dirisana mmogo le Ian Khama molaodi wa gagwe wa bobedi go tlhabolola bokgoni jwa yone jwa go nna mapodisi a melelwane, go thibela go tsoma ga ditsompelo tsa diphologolo tsa naga, le go tlhoma lekala la mowa.Ka ntlha ya katlego ya gagwe mo go ageng BDF e e sa ntseng e simolola go nna sesole se se nang le matswela le se se tlotlegang, Tautona Quitt Masire o ne a swetsa ka go mo gogela mo dipolotiking ka ngwaga wa 1989. Masire o ne a leba Merafhe jaaka motlhatlhami yo o ka nnang le bokgoni, mme go nna le seabe mo go tsweleleng pele ga mojenerale wa pele di ntweng tsa lekoko go ne go raya gore o ne a tlolwa ke bothusatautona ka ngwaga wa 1992.

Magareng ga ngwaga wa 1995 le 2002, Merafhe o ne a dira jaaka leloko la Neteweke ya Ditshwanelo tsa Botho tsa Palamente le Setlhopha sa Tiro sa Ditona tsa Kgweranoditšhaba (CMAG).

O ne a tlhophiwa la ntlha mo Komiting ya Bogare ya Lekoko la Botswana la Democratic (BDP) ka ngwaga wa 1991 mme a nna mo lekokong go fitlhelela bolwetse jwa gagwe bo mo pateletsa go rola tiro ka ngwaga wa 2012.Morago ga go tlhophiwa ka tsela e e kgethegileng ka ngwaga 1989, Merafhe o ne a nna Leloko la Palamente la Mahalapye Bophirima mo ditlhophong tsa ngwaga wa 1994. O ne a tlhophiwa lekgetlo la boraro mo ditlhophong tsa kakaretso tsa phalane ka ngwaga wa 2004, a amogela tlhopho di le 5,429 kgatlhanong le 1,664 wa ga Abigail Mogalakwe wa Botswana National Front (BNF) le 975 mo go Thomas Ookeditse wa Lekoko la Botswana Congress Party (BCP).Kwa ntle ga go dira jaaka Tona ya Dinaga di Sele, gape o ne a dira paka jaaka Tona ya Merero ya ga Tautona le Tsamaiso ya Setšhaba.

Fa Ian Khama a ne a tsaya maemo a go nna Tautona ka kgwedi ya Moranang e rogwa ka ngwaga wa 2008, o ne a tlhoma Merafhe go nna Mothusa-Tautona Merafhe o ne a amogelwa jaaka Mothusa-Tautona ke Palamente ka letsatsi le le lengwe, a amogela tlhopho di le masome a mane le boferabobedi mo go tse masome a matlhano le borataro, go se na tlhopho tse di kgatlhanong le, ditlhopho tse pedi tse di senyegileng, le go sa tlhokomele ga di le thataro; o ne a ikanisiwa ka bonako.Ka lone letsatsi leo, Khama o ne a tlhalosetsa BDP caucus gore ga a ikaelela gore Merafhe a feleletse a mo tlhatlhama jaaka Tautona; o ne a akanya gore kgabagare o tla fetola Merafhe ka Mothusa-Tautona yo mongwe yo o tla tlhatlhamang Khama ka ngwaga wa 2018.Merafhe ga a ka a newa photefolio ya tona jaaka Mothusa-Tautona, le fa go ne go akantshiwa gore a ka nna a newa tiro ya go tsenngwa mo tirisong ga porojeke mo ditoneng.

Merafhe o ne a nyetse ebile o ne a na le bana ba le batlhano.

Morago ga tikologo ya bobedi ya ditlhopho tsa boporesidente tsa Zimbabwe ka kgwedi ya Seetebosigo ngwaga wa 2008, Merafhe o ne a re ditlhopho di ne di na le diphoso le gore Zimbabwe e tshwanetse go thibelwa go nna le seabe mo dipuisanong tsa kgaolo.Ka kgwedi ya Phukwi e tlhola malatsi ale masome a mabedi ngwaga wa 2009, o ne a tlhomiwa mo Komiting ya Bogare ya BDP ke Moporesidente Khama; e ne e le mongwe wa batho ba le batlhano ba ba neng ba tlhomilwe mo mmeleng oo ke Khama.

Merafhe o ne a rola tiro ka kgwedi ya Phukwi  e tlhola malatsi ale masome a mararo le bongwe ka ngwaga wa 2012 mme Ponatshego Kedikilwe a ikanisiwa go tla go mo tlhatlhama jaaka Mothusa-Tautona ka kgwedi ya Phatwe e rogwa.O tlhokafetse mo mosong wa kgwedi ya Ferikgong e tlhola malatsi ale bosupa ngwaga wa 2015 a le dingwaga di le masome a le bosupa le boferabobedi(78) morago ga dingwaga di le dintsi a na le mathata a botsogo.

### Setswantsho
thumb|Major General  wa Pele wa Botswana Defence Force.jpg|left|157x157px

## Diawate le ditlotla

* Botswana highest honour dubbed Naledi ya Botswana in 2011.

## '''Metswedi'''


## Tse di kwa ntle
https://www.un.org/webcast/ga/61/pdfs/botswana-e.pdf