Maaforika a kopa maitshwarelo ka kgwebisano ya makgoba kwa Atlantic

Kgwebisano ya makgoba ya Atlantic e ne e akaretsa go fuduga ga dimilionemilione tsa Maaforika ka kgapeletso go ya kwa Lefatsheng le Lesha, gantsi go ne go na le go raraana ga baeteledipele le merafe ya Maaforika. Bayuropa ba ne ba dirisana le baeteledipele le bagwebi ba Afrika go gapa le go isa dimilionemilione tsa Baafrika kwa masimong a makgoba kwa Amerika. Ditšhaba tse di farologaneng tsa Afrika di ne tsa solegelwa molemo mo go tsa ikonomi le tsa sepolotiki mo kgwebong eno, e e neng e akaretsa go ananya matshelo a batho ka dithoto tsa Yuropa tse di jaaka ditlhobolo, matsela le bojalwa. Mo dingwageng tsa bosheng jaana, merafe mengwe ya Aforika le batho ka bongwe ba ne ba kopa maitshwarelo semmuso kgotsa ba bontsha go ikotlhaela seabe sa bagologolwane ba bone mo go tlhofofatseng kgwebo.

## Ditlhagiso tsa go kopa maitshwarelo
**Benin**

Ka 2000, mopresidente wa Benin Mathieu Kérékou o ne a kopa maitshwarelo phatlalatsa ka ntlha ya go nna le seabe ga Benin mo kgwebong ya makgoba mo Atlantic mo hisitoring fa kgaolo ya naga eo e ne e itsiwe e le Bogosi jwa Dahomey. Badiredibagolo ba Benin ba ne ba ya kwa Virginia le kwa Washington, D.C. kwa United States go ya go itsise batho gore o kopile maitshwarelo. Rapolotiki wa Benin Luc Gnacadja o ne a bolela gore "Re lelela boitshwarelo le poelano", a oketsa ka gore "Kgwebisano ya makgoba ke matlhabisa ditlhong, mme re a e ikwatlhaela".

**Kamerun**

Ka 2013, William Holland, rakgwebo wa Moaforika-Amerika e bile e le setlogolwana sa batho ba ba neng ba dirilwe makgoba ba ba tswang kwa Virginia, o ne a dirisa dipatlisiso tsa losika go batlisisa gore o tswa kae mo lotsong lwa Oku lwa Cameroon. Morago ga moo Holland o ne a ya kwa toropong ya Bakou kwa Cameroon, kwa kgosana ya morafe wa lefelo leo, Ngako Ngalatchui, a neng a kopa maitshwarelo semmuso ka ntlha ya go rekisa ga lotso lwa Oku batshwarwa mo kgwebong ya makgoba mo hisitoring.

**Ghana**

Ka 2006, Ghana e ne ya simolola Porojeke ya Joseph, e leng letsholo le le neng le diretswe go rotloetsa bojanala le go beeletsa kwa Ghana go tswa mo ditlogolwaneng tsa kgwebo ya makgoba kwa Atlantic. Maiteko ano a ne a ikaeletse go dira jaaka maitshwarelo ka seabe sa Ghana sa hisitori mo kgwebong ya makgoba, mme a ne a tewa ka motho wa baebele e bong Joseph, yo o neng a rekisiwa ke lelapa la gagwe go nna lekgoba.

Ka nako ya ketelo kwa London, Engelane ka 2007, moporesidente wa Ghana John Kufuor o ne a gana kgopolo ya gore ditšhaba tsa Yuropa di rwala maikarabelo ka botlalo a kgwebisano ya makgoba, a bolela gore "ditlhopha dingwe tsa selegae le tsone di ne di le molato". O ne a bolela gore "le fa o ka e leba ka tsela efe, bokgoba le kgwebisano ya makgoba e ne e le tshiamololo le kgwebo e e tlhabisang ditlhong le fa e ka akanyediwa mabapi le bosetlhogo jo bongwe jwa nako eo".

Ka 2022, Nana Obokese Ampah I, kgosi ya setso ya Asebu, o ne a ntsha maitshwarelo phatlalatsa, a bolela jaana, "Ke nako ya go bua ka se se tshwanetseng go buiwa le Baaforika ba ba kwa dinageng tse dingwe. Re tshwanetse go nna le motlotlo o o nang le bokao go amogela le go letlanya ditiro tsa rona le go sa dire ditiro tsa rona jaaka babusi ba bogosi jwa rona jwa Sladen. ikotlhaela thata."

**Nigeria**

Ka 2009, Lekgotla la Ditshwanelo tsa Baagi la Nigeria, le le neng le eteletswe pele ke radipolotiki wa Nigeria e bong Shehu Sani, le ne la kopa dikgosi kwa Nigeria go kopa maitshwarelo ka ntlha ya go nna le seabe ga bagologolwane ba bone mo kgwebong ya makgoba. Lekgotla la Bagolwane la Aro le ganne go kopa maitshwarelo, le bolela gore "ga le kope maitshwarelo ka se se diragetseng mo nakong e e fetileng".

Ka 2018, Abdulrasheed Adewale Akanbi, kgosi ya setso e e nang le sereto sa Oluwo wa Iwo, o ne a ntsha maitshwarelo ka seabe se malapa a setso a segosi kwa Nigeria a neng a na le sone mo kgwebong ya makgoba kwa Atlantic.

Ditlogolwana tsa ga Seriki Abass, mogwebi yo o tlhageletseng wa makgoba kwa toropong ya Badagry kwa Nigeria, ba ne ba kopa maitshwarelo ka ntlha ya go rekisa ga gagwe makgoba mo hisitoring.

**Uganda**

Ka 1998, poresidente wa Uganda e bong Yoweri Museveni o ne a akgela mo potsolotsong nngwe gore o ne a se kitla a kopa maitshwarelo mo go poresidente wa U.S. e bong Bill Clinton ka nako ya fa Clinton a ne a etetse Afrika. Museveni o boletse gore, "Dikgosi tsa Aforika ke tsone tse di neng di lwa le go gapa batho ba tsone le go ba rekisa. Fa mongwe a ka kopa maitshwarelo e tshwanetse go nna dikgosi tsa Aforika. Re santse re na le baoki bao fano le gompieno."

Ka 2023, Musevini o ne a kopa maitshwarelo semmuso ka kgwebisano ya makgoba ya Atlantic.

## Metswedi