Tunde Onakoya

**Tunde Onakoya** (yo o tshotsweng ka kgwedi ya Phalane a le borataro (6) ka ngwaga wa 1994) ke motshameki wa chess wa kwa Nigeria le mokatisii, yo o tshotseng Guinness World Record ya motshameko o moleele go gaisa wa marathone wa chess. Jaaka mothei le modiri wa Chess in Slums Africa, o rulagantse bokopano bo le mmalwa jwa bana go kgabaganya metsana ya batho ba ba humanegileng mo kgaolong ya Lagos go akaretsa Majidun (Ikorodu), Makoko le bosheng jaana, Oshodi.

## Tshimologo le Tiro
Onakoya o ne a ithuta go tshameka chess kwa lebenkeleng la go beola moriri kwa Ikorodu, Lagos, kwa a goletseng teng. E re ka a ne a sa kgone go duelela sekolo sa gagwe se segolwane, mmaagwe o ne a ithaopela go bereka kwa sekolong e le mophepafatsi gore a tle a kgone go duela madi a sekolo. O ne a tla bewa jaaka motshameki wa chess wa bolesome le boraro kwa Nigeria.

Onakoya o ne a bona diploma ya maranyane a dikhomputara kwa Yaba College of Technology koo a neng a gapa sekgele sa gouta a emela sekolo kwa Nigeria Polytechnic Games le kwa RCCG Chess Championship. Gape o fentse National Friends of Chess le Chevron Chess Open. 

Onakoya o ne a tlhagisiwa mo go CNN African Voices. Onakoya ke leloko la boto ya New York City e e sa direng poelo ya The Gift of Chess. 

Ka kgwedi ya Moranang e le masome a mabedi ka ngwaga wa 2024, Onakoya o ne a roba rekoto ya lefatshe ya marathone ya chess kwa New York, United States. O ne a tshameka dioura tse di fetang masome a marataro ka go latelana.

## Chess in Slums Africa
Mo go Tunde, Chess ga se motshameko fela, e mo naya boitshupo jwa gagwe jo bo sa fetogeng:  "Go bona chess go mphile sengwe. E ne ya nnaya botho, jwa botlhale, mme e ne ya dira gore ke dumele gore le nna ke ne ke ka nna botlhale, mme e ne ya dira gore ke dumele gore gape ke ne ke ka nna motlhalefi. Ka motshameko ono fela, ke ne ka kgona go bona lefelo lame mo lefatsheng gape", Onakoya o ne a bua jalo ka go ribolola ga gagwe Chess ka nako ya fa a ne a bua kwa Jeremane. 

Ka kgwedi ya  Lwetse 2018, Chess in Slums Africa e simolotse jaaka mokgatlho o o sa direng poelo o o gogwang ke baithaopi o o ikaelelang go nonotsha bašha mo merafeng e e humanegileng ka go tshameka chess. 

Chess in Slums Africa e ne ya dirisana le Chess.com ka Lwetse 2020 jaaka sediriswa sa thuto sa diphaposi tsa borutelo, ditlhopha tsa chess, le batsadi.

Go tloga ka kgwedi ya Seetebosigo 2021, Chess in Slums Africa e ne e katisitse bana ba ba fetang makgolo a mabedi mme ba ne ba amogela dibasari tsa botshelo jotlhe mo go ba le masome mabedi ba bone.

Ka kgwedi ya Motsheganong 2021, Ferdinand, mosimane wa dingwaga tse lesome yo o nang le cerebral palsy o ne a fenya kgaisano ya chess kwa Makoko. Moragonyana o ne a kopana le go gaisana le Babajide Sanwo-Olu, mmusi wa Naga ya Lagos.

## Guinness World Record
Motshameko wa chess o ne wa tshwarelwa kwa Times Square, kwa New York City, kwa United States. O simolotse ka mokgele wa go feta rekoto ya lefatshe e e fetileng ya dioura di le masome matlhano le borataro, metsotso e ferabongwe le metsotswana e le masome mararo le bosupa, e e tlhomilweng ke batshameki ba kwa Norway e bong Hallvard Haug Flatebø le Sjur Ferkingstad ka 2018. Mokgele wa ntlha wa ga Onakoya e ne e le go tshameka dioura di le masome matlhano le boferabobedi, mme o ne a di feta, a oketsa lebaka lwa gagwe la go tshameka go nna dioura di le masome marataro.

### Tiro e e Fetang Chess
Maiteko a ga Onakoya e ne e se fela a go batla go roba direkoto; e ne e le tiro e e nang le boikaelelo jo bogolo. O ne a ikaeletse go kgobokanya US$1 million go thusa thuto ya bana mo Aforika, segolo thata ba ba senang thuto ya boleng. Fa a ntse a leka go tlhoma rekoto e ntšha, o ne a bona tshegetso go tswa mo baaging ba Nigeria kwa New York, mothusa tautona wa maloba wa Nigeria Yemi Osinbajo, mmogo le Kashim Shettima, go akaretsa le go tlhagelela ga dinaledi tsa Afrobeats jaaka Davido le Adekunle Gold.

## Metswedi