Elizabeth Thabethe

**Elizabeth Thabethe** ( o o tshotsweng ka Lwetse a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 1959 a tlhokafala ka Mopitlo a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 2021) e ne e le mopolotiki le leloko la makgotla a babereki wa kwa Aforika Borwa a tlholega kwa Gauteng. O ne a emetse phathi ya African National Congress (ANC) kwa palamenteng ya Aforika Borwa, mo ditlheng di le tlhano go tswa ka Motsheganong 1994 go tsena Motsheganong 2019. Ka dingwaga tsa 2005 go tsena 2019, o ne a bereka e le mothusa tona mo dipusong tsa bo tautona ba ba bane ka go tlhomagana. Morago ga go tswa kwa palamenteng, o ne a nna morongwa wa dipeeletso tse di faphegileng wa ga tautona Cyril Ramaphosa go fitlhelela a tlhokafala ka Mopitlo 2021.

Thabethe o ne a tlhatloga maemo mo boeteledingpele jwa lekgotla la babereki ba madirelo a dikhemikhale. Kwa palamenteng, o ne a bereka e le motlhokomedi mogolo wa ANC go tswa ka 1996 go tsena 2004, le e le modulasetilo wa komiti ya dikgang tsa tikologo go tswa ka 2004 go tsena 2005.

Ka ngwaga wa 2005 go tsena 2019, Thabethe e ne e le mothusa tona mo dipusong tsa bo tautona ba bane ba tlhomagane. Tautona Thabo Mbeki o ne a mo thapa mo pusong e le mothusa tona wa pereko le madirelo ka Seetebosigo 2005, o ne a nna mo maemong ao go fitlhelela ka Motsheganong 2009 ka fa tlase ga ga Thabo Mbeki le motlhatlhami wa gagwe tautona Kgalema Motlanthe. Morago go ikhutsa e le modulasetilo wa komiti ya kgothetso, o ne a boela go nna mothusa tona wa pereko le madirelo ka fa tlase ga ga tautona Jacob Zuma go tswa ka Ngwanatsele 2010 go tsena Motsheganong 2014.

Morago o ne a nna mothusa tona wa ntlha wa tlhabololo dikgwebo tse dipotlana go tswa ka Motsheganong 2014 go tsena Mopitlo 2017 ka fa tlase ga ga tautona Zuma, le mothusa tona wa bojanala go tswa ka Mopitlo 2017 go tsena Motsheganong 2019 ka fa tlase ga ga tautona Zuma le Ramaphosa. O ne a ithola marapo mo palamenteng la ditlhopho tsa Motsheganong 2019.

## Botshelo jwa a le mmotlana le thuto
Thabethe o tshotswe ka Lwetse a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 1959. Morago ga go fela ga puso ya tlhaolele, o ne a ithutela itsholelo kwa University of South Africa, kwa a neng a fetsa setlankana sa advanced diploma ka 2008.

## Go lwela ditshwanelo kwa lekgotleng la babereki
Thabethe o tlhatlogile maemo e le leloko la lekgotla la babereki ka nako ya puso ya tlhaolele. O nnile leloko la lekgotla leo ka 1983 kwa tirong ya gagwe a pagamela maemo go simolola e le motlhokomedi wa lebentlele go nna leloko la tlhwatlhwa. Mogakolodi wa gagwe e ne e le Bertha Gxowa, o ne a na le thotloetso e le mongwe wa bomme ba se kae ba ba mo letsholong la pereko ka nako eo.

CWIU e ne e dirisana le lekgotla la babereko la (COSATU), le le berekisang le ANC. Pele ga ditlhopho tsa ntlha tsa puso ya batho ka batho kwa Aforika Borwa ka Moranang 1994, Thabethe o ne a ema e le ntlhopheng wa ANC; le Joyce Mabudafhasi le Susan Shabangu, e ne e le mongwe wa basadi ba bararo ba COSATU e neng e ba tlhophile go akarediwa mo lenaaneng la ANC.

## Puso: 1994 go tsena 2005
Ka ditlhopho tsa  Moranang 1994, Thabethe o ne a tlhophiwa go emela ANC kwa palamenteng. O berekile ka go tlhomaganya dingwaga di le masome a matlhano, a iponela tlhopho gape ditlha di le tlhano, mo ditlheng tsa bofelo tse tharo, go tswa ka Moranang 2004 go ya pele, o ne a emetse kgaolo ya botlhophi ya Gauteng.

Ka dingwaga tsa gagwe tse ntlha tse di lesome mo palamenteng, e le mopalamente fela, Thabethe o ne a bereka mo dikomiting tse di farologaneng gape e le leloko la makgotla a basadi kwa palamenteng; la ANC le la diphathi tse di kopaneng. O ne a emela palamente kwa South African Development Community (SADC), le go tswa ka 1996 e le motlhokomedi wa ANC kwa palamenteng.

Morago ga ditlhopho tsa 2004, kwa palamenteng ya boraro, ANC e ne ya tlhopha Thabethe go emela ditlhopho tsa bodulasetilo mo komiting ya tshomarelo tikologo. Mo maemong ao o ne a tlhatlhama Gwen Mahlangu-Nkabinde, o a neng a tlhophilwe e le mothusa motsamaisa dipuisano tsa palamente. Ka nako eo o ne a bereka gape setlha se le sengwe e le mothusa modulasetilo wa lekalana la Gauteng la lekgotla la basadi ba ANC, e ne e le leloko la komiti kgolo ya lekalana la Ekhuruleni.

## Mothusa tona :2005 go tsena 2019
Thabethe o berekile e le modulasetilo wa komiti ngwaga o le mongwe: ka Seetebosigo a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 2005, Thabo Mbeki fa a tswakanya matona mo palamenteng mo setlheng sa gagwe sa bobedi, o ne a itsise fa a mo thapile go nna mothusa tona wa pereko le madirelo. Ka nako eo gape, o ne a itsise fa a tlaa thapa mothusa tona o mongwe wa bobedi, Rob Davies. Mmogo ba ne ba thusa tona Mandisa Mpahlwa. Ba ne ba tlhomamisiwa mo ofising ka Seetebosigo a le masome mabedi le boraro. Thabethe le Davies, le tona Mpahlwa, ba ne ba tswelela mo lephateng leo fa Mbeki a tlhatlhamiwa ke tautona Kgalema Motlanthe mo dilthophong tsa botautona tsa 2008.

Morago ga ditlhopho tsa Moranang 2009, Thabethe o ne a tlhophiwa gape kwa palamenteng, mme tautona o a neng a sa tswa go tlhophiwa Jacob Zuma o ne a seka a mmaya gape mo mannong a mothusa tona. Ka Motsheganong, ANC e ne ya mo thapa e le modulasetilo wa komit ya kgothetso. O nnile mo maemong ao dikgwedi di le lesome le borobabobedi, go fitlhelela tswakanyo ya ntlha ya ga Zuma ka Phalane a le masome a mararo le motso ngwaga wa 2010. Mo tswakanyong eo, Zuma o ne a busetsa Thabethe mo maemong a gagwe a pele a mothusa tona wa pereko le madirelo; a tlhatlhama Maria Ntuli, o ne a bereka le Thandi Tobias e le tona wa ga Davies, o a neng a tlhatlositswe maemo go nna tona.

O ne a tswelela mo maemong a mothusa tona go fitlhelela ka Motsheganong 2014, kwa a neng a tlhophilwe mo setlheng sa botlhano ebile e le sa bofelo mo palamenteng. Zuma fa a itsise matona a setlha sa gagwe sa bobedi ka Motsheganong a le masome mabedi le botlhano ngwaga wa 2014, o ne a tlhoma Thabethe mothusa tona wa tlhabololo dikgwebo tse dipotlana - lephata le lesha, le le neng le eteletswe pele ke tona Lindiwe Zulu.

Maphakela a letsatsi la masome a mararo le motso la Mopitlo 2017, Zuma o ne a itsise fa a tswakantse matona a gagwe, Thabethe o ne a isitswe mo maemong a mothusa tona wa bojanala, a bereka ka fa tlase ga ga tona Tokozile Xasa. O berekile mo maemong ao mo palamenteng ya botlhano, a thapiwa gape ka fa tlase ga ga tautona Cyril Ramaphosa; a sena go tsena mo ofising ka Tlhakole 2018, Ramaphosa o ne a emisetsa Xasa ka tona Derek Hanekom. Ka 2018 a le fa gare, setlhopha se se tlhokometseng palamente se ne sa bega gore Thabethe e ne e le mongwe wa matona a matlhano le bathusa matona ba ba neng ba sa tsenelela dikopano tsotlhe tsa komiti ngwaga oo.

## Barongwa ba ga tautona:2019 go tsena 2021
Thabethe o ne a seka a emela ditlhopho gape kwa palamenteng mo ditlhophong tsa Motsheganong 2019. Mme ka Ngwanatsele a le malatsi a mane ngwaga wa 2019,tautona Ramaphosa o ne a tlhopha Thabethe go nna mongwe wa barongwa ba ba faphegileng ba bane ba ba filweng tiro ya go ema nokeng maikaelelo a gagwe a go kgobokanya dibilione di le lekgolo tsa dipeeletso, barongwa ba bangwe e ne e le Jeff Radebe o a neng a lebagane le lookwane le gase, le Derek Hanekom, moeteledipele wa pele wa ga Thabethe, o ene le Thabethe ba neng ba tlaa itebaganya le dipeeletso mo bojanaleng. O berekile gape mo komiting ya bogakolodi ya botautona ya dipeeletso ya ga Ramaphosa.

## Botshelo jwa gagwe le loso
Thabethe o ne a gobala mo kotsing ya koloi kwa Katlehong, Gauteng ka Firikgong a le masome mabedi le borobabongwe ngwaga wa 2021. Morago ga go tsoga mo go idibaleng, o ne a nna mo kalafing ya go gobala ga gagwe ka Mopitlo fa botsogo jwa gagwe bo ya tlase, o tlhokafetse kwa sepateleng ka Mopitlo a le masome mabedi le borataro.

O ne a bolokwa kwa Heroes Acre ka Moranang a le malatsi a mararo morago ga phitlho kwa kerekeng ya Change Bible kwa Katlehong, kwa dibui di neng di akaretsa Panyaza Lesufi le Faith Mazibuko. Mo pegong, tautona Ramaphosa o ne a mmitsa mokgweetsi wa phetolo itsholelo, ANC e ne mmitsa morwadi wa tlhwatlhwa wa mmu.

Thabethe o ne a na le ngwana wa mosetsana a le mongwe.

## Metswedi