Si Tjonat

Si Tjonat (Perfected Spelling: Si Conat) ke filimi e e ka tswang e timetse ya 1929 ya dirukhutlhi e e tswang kwa Dutch East Indies (e jaanong e leng Indonesia) e e neng ya dirwa ke Nelson Wong mme ya dirwa ke Wong le Jo Eng Sek. E theilwe mo bukeng ya ga F.D.J. Pangemanann, e ne e le filimi e e se nang modumo e e neng e bua ka monna mongwe wa mo morafeng wa Baaborijene yo e neng ya re fa a sena go bolaya motho wa mo motseng wa gaabo, a tshabela kwa Batavia (e gone jaanong e leng Jakarta) mme a bo a nna sekebekwa. Fa a sena go tsaya mosadi wa Mo-China ka dikgoka, o a fenngwa mme o isiwa kwa kgotlatshekelo. 

Si Tjonat e ne ya amogela dikakgelo tse di sa tshwaneng, e le tiro e e neng e lebagane le kgwebo e e neng e lebisitswe mo bathong ba ba tswang kwa China; ga go a tlhomama gore e tla dira madi a a kana kang kwa bokosong. Le fa gone e ne e ikaeletswe go nna motseletsele, ga go na tatelano ya yone e e neng ya dirwa; khampani ya Batavia Motion Picture e ne ya tswalwa ka bonako morago ga moo. Go ise go ye kae morago ga moo, go ne ga gololwa dibuka di le mmalwa tsa mofuta o o tshwanang, go akaretsa le Si Pitoeng, e e neng e na le motsamaisi le naledi e e tshwanang.

## Setshwantsho
Tjonat, mosha mongwe wa Mo-Sundanese, o bolaya tsala ya gagwe mme o tshabela kwa Batavia (e jaanong e leng Jakarta), motsemoshate wa Dutch East Indies, kwa a bonang tiro teng le monna mongwe wa Mo-Dutch. Go ise go ye kae Tjonat o gapa monna wa gagwe khumo ya gagwe a bo a raela mosadi wa gagwe (njai), go tswa foo a tlogela lelapa go ya go tshela botshelo jwa sekebekwa. Fa a kopa Lie Gouw Nio (Ku Fung May), morwadia molemirui wa kwa China wa kwa peranakan yo o bidiwang Lie A Tjip, go nna moratiwa wa gagwe, o a gana. Tjonat yo o galefileng o mo tsaya ka dikgoka, mme Lie o namolwa ke monyadiwa wa gagwe, Thio Sing Sang (Herman Sim), yo o thapisitsweng sentle mo botaking jwa go lwa.

## Tlhaloso
Si Tjonat e ne ya tsamaisiwa ke Nelson Wong, yo o neng a tlhagisa filimi eno mmogo le molekane wa gagwe wa kgwebo Jo Eng Sek. Bobedi jwa bone ba ne ba tlhomile Batavia Motion Picture ka 1929.Wong o ne a kile a tsamaisa filimi e le nngwe ya tlhamane, e e neng ya se ka ya atlega mo kgwebong, e leng Lily van Java (1928), ka madi a a neng a tswa go mothapiwa wa maemo a a kwa godimo wa General Motors kwa Batavia yo o bidiwang David Wong. Jo Eng Sek, mong wa lebenkele, o ne a ise a ko a dire filimi. Kgang ya ga Si Tjonat e ne e theilwe mo bukeng ya Tjerita Si Tjonat, e e kwadilweng ke mmegadikgang F.D.J. Pangemanann mme e gatisitswe lantlha ka 1900.Kgang eno e ne e tumile thata mo babading ba Ba-China. 

E ne e tlwaetse go tsenngwa mo seraleng ke ditlhopha tsa Betawi jaaka lenong la seraleng.[b][5] Kgang e ne ya tlhophiwa ke Jo Eng Sek. Go ne ga dirwa diphetogo di le mmalwa mo kgannyeng eno. Ka sekai, mo bukeng ya Lie A Tjip e ne e le molemirui yo o humanegileng, fa mo filiming e ne e le monna yo o humileng.

## go gololwa le go amogelwa
Si Tjonat o ne a gololwa ka 1929. Le fa e ne e le tlhamane, e ne ya phasaladiwa e le e e theilweng mo kgannyeng ya boammaaruri; seno se ne se tlwaelegile mo dibukeng tsa Se-Malay tsa kwa tshimologong ya lekgolo la bo20 la dingwaga, go akaretsa Tjerita Si Tjonat. Filimi e ne e le nngwe ya tse di neng di tlhagisiwa mo nageng e e neng e lebagane le batho ba ba tswang kwa China, morago ga go tlhagisiwa ga filimi ya Lily van Java le Setangan Berloemoer Darah (ka bobedi ka 1928); mokwalahisitori wa difilimi Misbach Yusa Biran o kwala gore seno se ne se bonala sentle mo setlhopheng sa ba ba dirang filimi le batshameki ba ba tswang kwa China. Ba ba neng ba lebile filimi eno le bone ba ne ba e itumelela, segolobogolo ditshwantsho tsa yone tsa motshameko. Mokanoki wa filimi wa kwa Indonesia e bong Salim Said o kwala gore e ne e le ya kgwebo fela, mme e ne e diretswe go dira poelo fela. 

Dipalopalo tsa thekiso ga di a tlhomama. Said o kwadile gore e ne e le katlego ya kgwebo,fa Biran - a bolela gore Batavia Motion Picture e ne ya phatlaladiwa ka bonako fela morago ga go gololwa ga Si Tjonat - o akantsha gore dipoelo di ne di le kwa tlase.Go ne ga nna le dikakgelo tse di sa tshwaneng. Kwee Tek Hoay o ne a kwala gore filimi e "dirilwe sentle", a gatelela go tshameka ga Sim - segolo thata bokgoni jwa gagwe jwa go lwa.Kwee o ne a konela ka gore diphoso tse di bonweng mo filiming eo, di ne di se botlhokwa go le kalo.

Le fa Si Tjonat e ne e tshwanetse go nna seriale, go gatisiwa ga karolo ya bobedi go ne ga emisiwa morago ga go tswalwa ga Batavia Motion Picture. Jo Eng Sek o ne a tlogela intaseteri eo gotlhelele, a boa fela ka 1935 go tla go dira Poei Sie Giok Pa Loei Tay. Ka fa letlhakoreng le lengwe, Wong o ne a tswelela a le matlhagatlhaga mo difiliming mmogo le bomorwarraagwe e bong Joshua le Othniel. Ka go dirisa leina la Halimoen Film ba ne ba dira Sim mo filiming ya bone ya Si Pitoeng ka 1931. Ku Fung May ga a ka a tshameka mo filiming e nngwe.

## Metswedi