Helena Kirop

**Helena Loshanyang Kirop** (o tshotswe ka kgwedi ya Lwetse e le boferabongwe (19) ka ngwaga wa 1976) ke motabogi wa sekgala se seleele wa kwa Kenya yo o ithutetseng go taboga marathone. Nako ya gagwe e e gaisang mo sekgaleng seo ke ya diura di le 2:23:37 (e e tlhomilweng ka ngwaga wa 2011) mme o fentse Prague International Marathon le Venice Marathon.

Kirop e ne e le mofenyi wa bobedi kwa Amsterdam Marathon wa ngwaga wa 2006 le Rotterdam Marathon wa ngwaga wa 2007 mme o ne a le mo maemong a boraro kwa Berlin Marathon le Dubai Marathon. O ne a emela Kenya mo marathong kwa World Championships in Athletics ka ngwaga wa 2009.

Ke tlhogo ya Helena Kirop Foundation, mokgatlho o o thusang go tlamela thuto go basetsana ba ba tswang mo malapeng a a humanegileng mo ditšhabeng tsa Turkana le Pokot.

## Tiro
O tsholetswe kwa Kapenguria, West Pokot District, mme ga a ka a kgona go gaisana mo metshamekong ya maemo a a kwa godimo fa a ne a le monnye. Ka ngwaga wa 2004, ene le monna wa gagwe e bong Peter Lomuria, ba ne ba dumela go fudugela kwa Eldoret gore Kirop a simolole go thapisiwa. Ba ne ba na le bana ba le babedi mme ba ne ba sa bereke mme a lemoga khumo e e neng e ka tlisiwa ke go taboga marathone mo diatleletiking tsa Kenya. O ne a simolola go gaisana mo dikgaisanyong tsa kwa Yuropa tsa go taboga mo tseleng go tloga ka ngwaga wa 2005 go ya pele. O ne a eteletswe pele ke Gianni Demadonna,Kirop o ne a simolola motshameko wa gagwe wa marathone ka ngwaga wa 2006 mme a itlhaganela go itshupa ka phenyo ya gagwe ya ntlha kwa Casablanca Marathon.O ne a tsaya maemo a boraro kwa Ottawa Marathon mme a tlhoma rekoto ya gagwe ya nako ya 2:28:51 hours go fetsa jaaka mofenyi wa bobedi morago ga Rose Cheruiyot ka ngwaga wa 2006 Amsterdam Marathon.

Mo ngwageng wa gagwe wa bobedi wa go taboga marathone, o ne a nna wa bobedi kwa Rotterdam Marathon mme a tokafatsa rekoto ya gagwe kwa Berlin Marathon, kwa a neng a nna wa boraro ka nako ya diura di le 2:26:27. Kirop o ne a boela kwa kgaisanong ya kwa Berlin ka ngwaga wa 2008 mme le fa a ne a le wa boraro mo ngwageng wa bobedi o o latelanang, o ne a tokafatsa nako ya gagwe gape ka go taboga diura tse 2:25:01. Ka ngwaga wa 2009 Dubai Marathon o ne a taboga nako ya bobedi e e bofefo mo tirong ya gagwe (2:25:35) le fa pula e ne e na mme a fetsa mo maemong a boraro morago ga Baethiopia Bezunesh Bekele le Atsede Habtamu. O ne a simolola kwa Boston Marathon ka Moranang wa ngwaga oo, mme o ne a se ka a atlega jaaka a ne a dira kwa Dubai ka a ne a fetsa mo maemong a botlhano.

Kirop o ne a tlhophiwa go tsenela marathone a basadi ka ngwagaa wa 2009 World Championships in Athletics  ⁇  o ne a sala a le mo setlhopheng sa ba ba eteletseng pele mo letshwaong la 25K, mme morago ga moo o ne a fokotsega mme kwa bofelong a tswa mo kgaisanong eo gotlhelele.O ne a tsaya tshwetso ya go tsenela Portugal Half Marathon ka October mme o ne a duelwa ka phenyo mo go Ana Dulce Félix le Marisa Barros. Ngwaga wa gagwe o ne wa fela ka phenyo kwa Shoe4Africa 5K kwa Iten, e a neng a tsene mo go yone e le go ikatisetsa go tokafatsa lobelo lwa gagwe.

Kgwedi morago ga moo o ne a taboga nako e e gaisang ya 2:24:54 mo marathong, mme a nna wa boraro gape mo lobelong lwa Dubai.  Morago ga go fetsa ka maemo a boraro kwa Stramilano Half Marathon,o ne a taboga rekoto ya 2:25:29 go fenya kwa Prague International Marathon wa ngwaga wa 2010  ⁇  motsotso o o potlakileng go feta letshwao le le fetileng le metsotso e mebedi pele ga mofenyi Alevtina Ivanova.

Kirop o ne a kgona go tsaya maemo a borobongwe fela kwa Dubai Marathon wa ngwaga wa  2011 mme a nna wa borataro le fa a ne a dirile nako ya 1:09:50 kwa Lisbon Half Marathon ka kgwedi ya Mopitlwe. O ne a le wa bobedi morago ga Mary Keitany kwa Portugal Half Marathon wa ngwaga wa 2011 mme a taboga ka nako ya 1:08:57 diura (bothata jo bosha jwa gagwe). O ne a latela ka kgwedi ya Phalane kwa Venice Marathon, koo nako ya gagwe ya 2:23:37 mo tseleng e e dithaba e neng ya tokafatsa rekoto ya lobelo ka metsotso e le meraro. Rekoto e nngwe ya go taboga e ne ya tla kwa Taipei Marathon ka kgwedi ya Sedimonthole, fa a ne a tlola mo e ka nnang metsotso e le mebedi le halofo ya letshwao la ga Yeshi Esayias.

O ne a taboga diura di le 2:26:00 kwa Tokyo Marathon wa ngwaga wa  2012 ka kgwedi ya Tlhakole mme a nna wa boraro morago ga Esayias. O ne a taboga thata mo Cologne Marathon ka nako ya diura di le 2:25:34. Phenyo e nngwe e ne ya tla ka ngwaga wa  2013 kwa Roma City Marathon, koo a neng a le lobelo go le gonnye ka nako ya diura di le 2:24:40.

## Metswedi