Thandi Moraka

**Anna Tandi Moraka** (o o tshotsweng ka Phalane a le lesome le botlhano ngwaga wa 1983) , o o itsegeng ka leina la **Thandi Moraka**, ke mopolotiki wa kwa Aforika Borwa o o tlholegang kwa Limpopo. Ke leloko la African National Congress (ANC), o nnile mothusa tona wa tsa mafatshe a sele fa e sale ka Phukwi 2024. O nnile bontlha jwa palamente ya Aforika Borwa ka ditlhopho tsa 2024.

Ka dingwaga tsa 2009 go tsena 2024, Moraka e ne e le leloko la palamente ya kgaolo ya Limpopo. Ka nako eo e ne e le mokhanselara wa metshameko, botaki le ngwao kwa pusong ya Limpopo go tswa ka Phukwi 2018 go tsena Phalane 2022. Ka Morule 2022, o ne a tlhophiwa mo setlheng s dingwaga tse tlhano mo komiting ya ANC. Pele o kile a bereka e le mothusa mokwaledi wa lekgotla la banana la ANC go tswa ka 2015 go tsena 2019, le e le leloko la komiti ya kgaolo ya Limpopo go tswa ka 2018 go tsena 2022.

## Botshelo jwa a le mmotlana le Pereko
Moraka o tshotswe ka Phalane a le lesome le botlhano ngwaga wa 1983. O tlhatlogile maemo e le molweladitshwanelo mo African National Congress (ANC) le lekgotla la banana la ANC (ANCYL). Lekalana la ANC la gagwe ke le le kwa Modimolle kwa kgaolong ya Waterberg kwa Limpopo, Aforika Borwa.

## Puso ya kgaolo:2009 go tsena 2024
Mo ditlhophong tsa Moranang 2009, Moraka o ne a tlhophiwa go emela ANc kwa palamenteng ya Limpopo, a le mo lenaaneng la masome mararo le bone la ANC la kgaolo eo. O berekile ditlha di le tharo mo setilong seo, a iponela tlhopho ya bobedi mo ditlhophong tsa 2014 a le mo maemong a lesome le boraro a lenaane la kgaolo la ANC, mo ditlhophong tsa 2019 o ne a nna mo maemong a masome mabedi le borataro  mo lenaaneng la ANC.

### Bokopano jwa Makhado kwa ANCYL:2010
Ka tiro ya a sale mmotlana mo pusong, Moraka o nnile mothusa mokwaledi wa kgaolo ya Limpopo wa lekgotla la banana, le mo ketelelong pele ya ga modulasetilo Lehlogonolo Masoga. Kwa bokopanong jwa kgolo jwa tlhopho ya ANCYL kwa Makhado ka Moranang 2010, Moraka le baeteledipele ba bangwe ba ne ba ntshiwa mo maemong a bone ba emisediwa ka ba ba dirisanang le tautona wa lekgotla la ANCYL tautona Julius Malema, go na le diphuduego le go kgalema ga sepodisi. Pampiri ya dikgang ya The Star, e mo file leina la leloko la setlhopha sa Makhado, e le setlhopha se se neng se eteletswe pele ke Masoga se se neng se eme kgatlhanong le Malema kwa bokopanong.

#### Go tshwarwa
Ka Moranang a le lesome ngwaga wa 2010, Moraka fa a kgweets a ya gae a tswa kwa bokopanong jwa tlhakatlhakano kwa Makhado, o ne a tshwarwa ke lepodisi la tsela le le neng le sa theogela mo tseleng ya N1 gaufi le Botlokwa, a tshwarwa ka nakwana kwa Mphephu. Lekgotla la ANCYL le ne le re o utsule ditokomane tsa botlhokwa tsa lekgotla tse di neng di tlhomamisa baemedi kwa bokopanong, ebile kwa ntle ga tsone bokopano bo ka se tswelele. Go tshwarwa ga gagwe go ne go bonwa e le go ipusulosetsa ga lekgamu la ga Malema wa ANCYL.

Bogogi jwa ANCYL bo ne jwa lebisa Moraka molato wa bogodu, mabapi le ditokomane tse go teng o di tsere, ba ne ba ntsha mokwalo o o neng o supa dintlha tse di latelang ka tiragalo eo:

Le ntswa tautona wa ANCYL a kopile gore baemedi ba boele kwa bokopanong, bangwe ba ne na tswelela fela ka ditiro tsa bone ba sa akanyetse bontsi jwa baemedi. Mothusa mokwaledi wa pele wa ANCYL Thandi Moraka o tsere ditokomane tsa bokopano e se ka teseletso a dira maiteko a go sia a tswa mo Makhado  ka tsela ya Polokwane. O ne a bonwa ke mapodisi a fitlhelwa a tshotse ditokomane tsa bokopano, sesupo le ditlhomamiso tsa baemedi ka maikaelelo a go phutlhamisa bokopano jwa kgaolo jwa ANCYL. O lebisitswe molato wa bogodu.

Ka Phukwi a le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2010,Moraka o ne a itshupa kwa kgotlatshekelong ya makaseterata wa Dzanani, tsheko ya bogodu e ne ya ntshiwa mo kgotlatshekelong. Moraka o ne a amogela sek are ke kgotlhang ya sepolotiki e e sa tlhokeng go isiwa kwa kgotlatshekelong.

#### Pego ya mosireletsi
Morago ga go tshwara ga gagwe, Moraka o ne a isa ngongora kwa mosireletsing Thuli Madonsela, o ne a re go tshwarwa ga gagwe go ne go laotswe ke Pinky Kekana, o e neng e le mokhanselara wa ditsela le dipalamo kwa khanseleng ya kgaolo ya Limpopo, a bonwa a dirisana le Malema. Kekana o ne a gana le magatwe ao a re ke go batla go mo senya leina.

Pego ya tshekatsheko ya ga Madonsela e e neng e filwe setlhogo sa Maatla a puso - metshameko ya polotiki,E ne ya ntshiwa ka Lwetse a ya fifing ngwaga wa 2012, e wela ka gore go tshwarwa ga ga Moraka go ne go se ka fa molaong. Go ya ka Madonsela, go tshwarwa ga gagwe go ne go laotswe ke Kekana ka nnefe, e le taelo e e sa letlelesegeng e e lekanang le go dirisa dithata botlhaswa le go tlhoka go tsamaisa sentle ka Kekana a ne a dirisitse didirisiwa tsa lefatshe go ipusolosetsa mo dikgotlhang tse di sa amaneng gope le tiro. Madonsela o ne a supa gape gore go tshwarwa moo go ne go sa tlhokafale ka Moraka a ne a ithaopile go dirisana sentle le lepodisi le le neng le mo emisitse mme ebile go sena molato o a o lebisitsweng ka nako eo. Go leka go rarabolola seo, Madonsela o ne a laola gore Kekaba a ikope maitshwarelo mo go Moraka, a laela gape gore moeteledipele wa Limpopo go tseela Kekana kgato.

### Mothusa modulasetilo wa ANCYL wa kgaolo: 2015
Ka Motsheganong a le malatsi a mane ngwaga wa 2015, kwa bokopanong jwa go tlhopha lekgotla gaufi le Tzaneen, Moraka o ne a boela mo boeteledipele jwa kgaolo ya Limpopo mo ANC. O ne a tlhophilwe go nna mothusa modulasetilo wa kgaolo, a bereka ka fa tlase ga modulasetilo Vincent Shoba.

### Mothusa mokwaledi wa ANCYL: 2015 go tsena 2019
Morago ka 2015, ka Lwetse a le malatsi a mane, ANCYL e ne ya dika bokopano jwa tlhopho jwa masome mabedi le botlhano kwa Gauteng lwa Midrand, Moraka a tlhophiwa a sa ganediwe ke ope go nna mothusa mokwaledi wa ANCYL. O ne a thusa mokwaledimogolo wa ANCYL Njabulo Nzuza. Ene le matona a mangwe ba ne ba sala mo ofising go fitlhelela ka Phukwi 2019,fa boeteledipele jwa ANC bo phatlalatsa boeteledipele jwa ANCYL.

Go ya ka pampiri ya Mail & Guardian, ka nako eo Moraka o ne a sa utlwane le tautona wa ANCYL Collen Maine. Ka Moranang 2018, fa a bua kwa moletlong wa segopotso sa ga Winnie Madikizela-Mandela o o neng o rulagantswe ke lekgotla la bomme ba ANC, Moraka o ne a re Maine a ithole marapo. Mafoko a gagwe a ne a sala morago mafoko a ga Maine a a buileng phatlalatsa gore o kopane le lolwapa lo go ngangisanwang ka lone loora Gupta, go ya ka Moraka, se se ne se supa gore mo pusong ya ga Jacob Zuma, Maine o ne a bona dikatso tsa go rekisa lefatshe mme a latofatsa seo.

### Khansele ya Limpopo: 2018 go tsena 2022
Ka Seetebosigl 2018, kwa bokopanong jwa tlhopho jwa kgaolo jwa ANC, Moraka o ne a tlhophiwa go nna mo komiting ya ANC ya Limpopo. O ne a tlhophiwa gape mo koming ya lone ya pereko. Moragonyana ka Phukwi 2018,Moraka o ne a isiwa khanseleng ya Limpopo ke moeteledipele wa Limpopo, Stan Mathabatha. O ne a nna mokhanselara wa metshameko, botaki le ngwao, a tlhatlhana Onicca Moloi. ANCYL e ne ya amogela go thapiwa ga gagwe. O ne a nna mo maemong ao morago ga ditlhopho tsa 2019.

Ka Lwetse 2021, News24 ene ya gatisa tsebe e e neng e supa fa Moraka a amogetsw dikete di le makgolo a marataro go tswa mo letloleng la slush le le bonang dithuso tsa madi go tswa kwa makonterakeng a Eskom. Go bolelwa fa a amogetse madi ka dingwaga tsa 2016 le 2017 ka taelo ya moeteledipele wa Eskom Francs Hlakudi, o a neng a lebisitswe molato wa tshenyetso setshaba tebang le konteraka ya go aga kago ya go fetlha motlakase ya Kusile. Moraka o ne a re dituelo tseo e ne e le madi a a adimilweng ke tsala ya gagwe. Phathi ya kganetso ya Democratic Alliance e ne ya re Moraka a tlhotlhomisediwe tshenyetso setshaba, moeteledipele Mathabatha o ne a laola gore go tlhotlhomisiwe mo lephateng. Moraka o ne a tsisa kgang ya tshenyo leina kgatlhanong le News24 kwa kgotlatshekelong ya Limpopo, e e neng ya sutlhiwa mo ditshekong tsa kgotlatshekelo ka go ne go twe ga e tlhoko go tlatlamelwa ka bofefo.

Ka Motsheganong 2022, fa bokopano jwa ANC jwa ditlhopho bo atamela, Moraka o ne a dumalana gore o kopilwe go emela ditlhopho e le mothusa modulasetilo wa Limpopo, ebile a ikaelela go dira jalo, a ema kgatlhanong le Florence Radzilani. Le fa go ntse jalo, fa bokopano vo tshwarwa ka Seetebosigo 2022, go batla go rola Radzilani marapo ga ga Moraka go ne ga retela. O ne a retelelwa gape ke go tlhophiwa gape mo komiting ya ANC.

Ka Phalane 2022,Mathabatha o ne a rola Moraka marapo mo khanseleng ya Limpopo, a mo tlhatlhama ka Nakedi Sibanda-Kekana. Tswakanyo eo e ne e bonwa e amana le bokopano jwa ANC jo bo neng bo sa tswa go fela: makhanselara a mangwe a mabedi a ne a kobilwe, Polly Boshielo le Dickson Masemola, le bone jaaka Moraka ba ne ba reteletswe ke go iponela tlhopho gape mo komoting ya kgaolo. Le ntswa a ne a dule mo khanseleng, Moraka o ne a tswelela e le leloko la khansele ya kgaolo.

### Komiti ya ANC: 2022 go tsena 2024
Fa ANC e tshwara bokopano jwa masome matlhano le botlhano ka Morule 2022, Moraka o ne a tlhophiwa mo setlheng sa dingwaga tse tlhano mo komiting; o ne a le wa bofelo mo lenaaneng la bontlhopheng ba ba masome a robabobedi go ya ka dipalo tsa batlhophi, a amogela ditlhopho di le makgolo a robabongwe, masome a mane le borataro mo ditalameng di le dikete nne, masome a mabedi le borobabongwe. Pampiri ya City Press e be ya re o berekisana le Cyril Ramaphosa, tautona wa nako eo wa ANC le wa Aforika Borwa. Kwa bokopanong jwa ntlha jwa komiti ka Tlhakole 2023, Moraka o ne a tlhophiwa e le modulasetilo wa komiti e potlana ya botaki le ngwao, a thusiwa ke Donald Selamolela.

## Puso:2024 go tsena gompieno
Mo ditlhophong tse di latelang ka Motsheganong 2024, Moraka o ne a tlhophiwa go emela ANC kwa palamenteng. O ne a le mo maemong a masome mabedi le borataro a lenaane la ANC. Fa a itsise ka palamente ya gagwe ya boraro ka Seetebosigo a le masome mararo ngwaga wa 2024, tautona Ramaphosa o ne a mo tlhopha go tlhatlhama Candith Mashego-Dlamini e le mothusa tona wa tsa mafatshe a sele. Mo maemong ao o ne a thusa Ronald Lamola a bereka le mothusa tona Alvin Botes.

## Metswedi