open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Clive Hachilensa

**Clive Hachilensa** (o tshotswe ka Lwetse a tlhola malatsi a le lesome le bosupa ka ngwaga 1979 kwa Mazabuka) ke mosireletsi wa kgwele ya dinao wa Zambia. O tswa kwa karolong e e kwa borwa jwa Zambia mme o na le kgaitsadie le bomorwarraagwe ba bangwe ba babedi.

O ne e le mo karolong ya setlhopha sa Zambia sa Sejana sa Ditšhaba tsa Aforika sa 2006, se se neng sa nna mo maemong a boraro mo setlhopheng sa C mo tikologong ya ntlha ya kgaisano, ka jalo sa palelwa ke go bona ditshwanelego tsa go tsena mo makgaolakgannyeng a kotara. Ga jaana Hachilensa o tshamekela ZESCO United F.C. Ka ngwaga 2007, o ne a tshamekela IFK Mariehamn mo karolong e e kwa godimo ya Finland, e leng Veikkausliiga. O dirile ntlha ya gagwe ya ntlha mo "Batlhaketlhakeng" ka Phatwe a tlhola malatsi a le mane ngwaga wa 2007 kgatlhanong le FC KooTeePee. O ne a nosa nno mo motshamekong wa gagwe wa ntlha go dira gore setlhopha sa gagwe se fenye ka 3 – 2, ebile e ne e le motshameki yo o ratwang ke balatedi. Gape e ne e le karolo ya setlhopha se se neng se tshameka sejana sa ditšhaba tsa Aforika sa 2008 kwa Ghana mme setlhopha sa bone se ne sa romelwa kwa ntle ka dikgato tsa ditlhopha. O tsenetse setlhopha sa Aforika Borwa sa Carara Kicks F.C. ka 2008 mme ga jaanong jaana o kwa tlelapong.

## Ditlhopha

* 2001–2003: 🇿🇲 Kabwe Warriors
* 2004:🇿🇲  Green Buffaloes
* 2005: 🇿🇲 ZESCO United
* 2005–2007:🇿🇦  Free State Stars
* 2007:🇦🇽 / 🇫🇮IFK Mariehamn
* 2008:🇿🇲  ZESCO United
* 2008–:🇿🇦  Carara Kicks F.C

## Tse di kwa ntle

* Clive Hachilensa kwa National-Football-Teams.com
Robert Mugabe Jr.

**Robert Tinotenda Mugabe Jr.** (o o tshotsweng ka Moranang a le malatsi a mabedi ngwaga wa 1992) ke motshameki wa baseketebolo wa kwa Zimbabwe, o na le letshwao la kapari, o mo matsholong a sepolotiki,gape e le morwa tautona wa pele Robert Mugabe le Grace Mugabe.

## Botshelo jwa a le mmotlana le thuto
Robert Tinotenda Mugabe Jr. o tshotswe ka Moranang a le malatsi a mabedi ngwaga wa 1992, ke tautona wa pele wa Zimbabwe Robert Mugabe le mohumagadi wa pele Grace Mugabe.

O tsene sekolo kwa United Arab Emirates.

## Tsa pereko le polotiki
Fa a le dingwaga di le masome mabedi le botlhano, Mugabe o ne a tshamekela setlhopha sa Zimbabwe sa lefatshe sa baseketebolo. Pele o ne a le bontlha jwa setlhopha sa lefatshe sa ba ba kwa tlase ga dingwaga tsa lesome le borobabobedi.

Robert Mugabe, le monnawe Chatunga, ba ne ba tlhama letshwao la kapari la xGx kwa Johannesburg, ka Morule 2017. Bobedi bo bo ne bo kile jwa tlhama kompone ya itloso bodutu ya Trip Life. Mugabe ke moemedi wa letshwao la kapari la SVG.

Ka 2022, Mugabe e ne e le leloko la batho ba ba neng ba boloseditse letsholo Emmerson Mnangagwa mo sepolotiking. Ke leloko la phathi ya sepolotiki ya ZANU-PF.

## Botshelo jwa gagwe
Ka Motsheganong 2022, Mugabe o ne a isiwa kwa sepateleng sa Singapore morago ga go phutlhama ga lekgwafo. Ka Lwetse ngwaga one oo, o ne a gobala morago ga go thula ka koloi ya gagwe ya Range Rover kwa Eastern Highlands. Ka Tlhakole 2023, Mugabe o ne a tshwarwa, a lebisiwa melato ya tshenyo ya matlo, le go betsa lepodisi. Tsheko e ne ya emisiwa morago ga a sena go itshupa kwa kgotlatshekelong kwa Harare.

Mugabe o itsege ka go tshela botshelo jo bo manobonobo. Ka dinako tse dingwe, o ntse kwa Aforika Borwa.

Ka Phalane a rogwa ngwaga wa 2025, Mugabe o ne a tshwarwa kwa Harare morago ga go fitlhelwa ka beke e tletse motekwane fa a emisiwa ke mapodisi ka a ne a kgweetsa mo tseleng e a neng a sa tshwanela go kgweetsa mo go yone.

## Metswedi
Billy Mwanza

**Billy Mwanza** (o tshotswe ka Ferikgong a tlhola malatsi a le masome a mabedi le bongwe ka ngwaga wa 1983) ke motshameki wa kgwele ya dinao wa pele wa Zambia yo o neng a tshameka e le mosireletsi. 

## Tse di kwa ntle

* Billy Mwanza kwa National-Football-Teams.com
Hinda Déby Itno

**Hinda Déby Itno** (o o tshotsweng ka Moranang a le malatsi a matlhano ngwaga wa 1980) ke mohumagadi wa pele wa Chad, o o berekileng go tswa ka 2005 go tsena 2021. E ne e le mosadi wa ga tautona wa pele Idriss Déby.

## Botshelo jwa gagwe
Itno o tsholetswe kwa toropokgolo ya Chad N'Djamena ka 1980, ke ngwana wa ga Mahamat le Mariam Abderahim Acyl. Rraagwe e ne e le moemedi wa Chad kwa mafatsheng a mangwe o o berekileng kwa ofising ya kemedi ya Chad kwa Washington D.C. Ene e le mokwaledi wa lefatshe wa botsogo, pereko le selegae go tswa ka Phukwi ngwaga wa 1976 go tsena Lwetse 1978. Rraagwe o ne a ithola marapo morago ga go bereka dingwaga di le dintsi e le mogakolodi kwa N'Djamena, mme o ne a thapiwa go nna moemedi wa Chad kwa Sudan ka 2010.

## Maemo
Ka Phalane a le malatsi a mabedi ngwaga wa 2005, o ne a nna mosadi wa tautona wa Chad, a bidiwa mohumagadi, ka a ne a na le basadi ba bangwe.

Ka 2014, go ne ga tlhamiwa lekgotla la khansele ya basadi ka kemo nokeng ya gagwe. Achta Djibrine Sy o ne a nna mothusa autona wa lekgotla leo le le neng le lwantsha tlhaolele.

Itno o ne a ratela Sy go bereka ka thata. Ka Phatwe a le lesome le motso ngwaga wa 2019, Sy o ne a thapiwa ke tautona wa Chad Idriss Deby Itno go nna tona wa dikgwebo le mehama, le maphata a a ikemetseng.

Ka 2017, ka molao wa France, o ne a fiwa boagedi jwa France le bana ba gagwe ba batlhano, ba botlhe ba tsholetsweng kwa France. Lefatshe la Chad le letla banni ba lone go nna le boagedi jwa mafatshe a mabedi.

Itno o thapilwe go nna moemedi o o faphegileng wa thibelo ya HIV ke lekgotla la UNAIDS le le ikaelelang go fedisa bolwetsi boo ka 2030.

## Metswedi
Frances Sholto-Douglas

**Frances Claire Sholto-Douglas** (o tshotswe ka letsatsi la bolesome le borataro ka Motsheganong 1996) ke modiragatsi wa Aforika Borwa. Difilimi tsa gagwe di akaretsa *[[Samson]]* (2018), difilimi tse tharo tsa *[[The Kissing Booth]]* (2018–2021), le *[[Slumber Party Massacre]]* (2021). Mo thelebisheneng, o itsege ka dikarolo tsa gagwe mo filiming ya *[[Dating Game Killer]]*  (2017) le mo motseletseleng wa Netflix wa *[[Fatal Seduction]]* (2023).

## Botshelo jwa pele
Sholto-Douglas o tsholetswe kwa Motsekapa. O na le kgaitsadie e bong Elsie. Sholto-Douglas o ne a katisediwa go diragatsa le go bina kwa Sekolong sa Bodiragatsi jwa Tiragatso sa Kapa pele ga a tswelela go aloga kwa Yunibesithing ya Motsekapa ka dikirii ya Bobogelo le Tiragatso.

## Tiro
Sholto-Douglas o ne a tshameka karolo ya ga Lori Carter mo filiming ya thelebishene ya 2017 ya  *[[Dating Game Killer]]*. Ngwaga o o latelang, o ne a dira filimi ya gagwe ya ntlha ka dikarolo tsa gagwe jaaka Taren mo go *[[Samson]]* le Vivian mo filiming ya basha ya Netflix ya *[[The Kissing Booth]]*, e a neng a e tlhatlhobile ka 2016. O ne a tla boeletsa karolo ya gagwe jaaka Vivian mo difiliming tse di latelang tsa *The Kissing Booth* ka 2020 le 2021 ka go latelana. O tlhageletse gape mo motseletseleng o monnye wa BBC le Netflix wa ** le kgaolo ya *"[[Rachel, Jack and Ashley Too]]"* *ya [[Black Mirror]]*.[go tlhokega nopolo]

Ka 2021, Sholto-Douglas o ne a tlhagelela mo go dirweng sesha ga *[[Slumber Party Massacre]]* jaaka Maeve. O ne a tshameka le Bianca Oosthuizen mo tlhagisong ya Bodiragatsi jwa Bobogelo ya drama ya *Earworm*. Ka 2023, o ne a tshameka jaaka Laura mmogo le Ngele Ramulondi mo motseletseleng wa 2023 wa *Fatal Seduction*, o gape o neng o le mo Netflix. O tlhageletse gape kwa *Delela* kwa Setheong sa Bobogelo sa Baxter.

## Bodiragatsi

### Filimi

### Thelebishine

## Serala

## Metswedi
Nkuli Sibeko

**Nonkuleleko 'Nkuli' Sibeko** (o tshotswe ka letsatsi la masome mabedi le bone Seetebosigo 1980), ke modiragatsi wa Aforika Borwa, motlhagisi le mokwadi wa difilimi.

## Botshelo jwa gagwe
Sibeko o tshotswe ka Seetebosigo a le masome mabedi le bone 1980 mo Aforika Borwa. O alogile ka dikirii ya Bobogelo le Tiragatso kwa Yunibesithing ya Motsekapa.

O nyalane le modiragatsi ka ene Thembile Botman.

## Tiro
Ka 2005, o ne a tsenela motshameko wa metlae wa SABC1 wa *City Ses'la* mme a tshameka karolo ya "Dana Roberts". Seabe seo se ne sa ratwa thata, mme a tswelela go tshameka seabe se go fitlha kwa bokhutlong jwa paka ya bone ka 2010. Ka 2009, o ne a gapa Sekgele sa Modiragatsi yo o Gaisang yo o Tshegetsang mo setlhopheng sa Metlae ya TV kwa Dikabong tsa Difilimi le Thelebišene tsa Aforika Borwa (SAFTA) ka ntlha ya seabe se. Pele ga a fenya, o ne a tlhophiwa go nna Modiragatsi yo o Gaisang - wa Metlae ya TV kwa SAFTAs ka bobedi ka 2006 le 2007. Fa nako e ntse e ya, o ne a tlhagelela mo pakeng ya bobedi ya motseletsele wa drama wa SABC1 wa *Society* ka seabe se sennye jaaka "Dineo's Nanny". Morago ga moo o ne a tshameka jaaka "Zanele" mo polelong ya Mzansi Magic ya *It's for Life*.

Ka 2012, o ne a dira karolo ya tshegetso ya "Dana" mo motseletseleng wa metlae wa SABC1 wa *[[Ses'Top La]]*, kwa a neng a dira karolo ya gagwe gape mo pakeng ya bobedi le yone. Ka 2014, o ne a nna moeng mo motseletseleng wa Mzansi Magic wa *Samsokolo*. Ka 2014 o ne a kwala mmogo motseletsele wa dikgaisano tsa boammaaruri tsa SABC1 tsa *The Perfect Sishebo Show*. O ne a tlhophiwa gabedi go bona Phitlhelelo e e Gaisang mo go Kwaleng Dikwalo mo setlhopheng sa Metlae ya TV mo difiliming tsa tatelano tsa *Kota Life Crisis* le *Puppet Nation ZA* kwa di-SAFTA tsa 2016. Mo mokwalong wa *Puppet Nation ZA*, Sibeko o ne a tlhophiwa gape jaaka Phitlhelelo e e Gaisang mo go Kwaleng kwa di-SAFTA tsa 2017.

Ke motlhagisi-mogolo kwa Jack&Jill Productions kwa a tlhagisitseng filimi e khutshwane ya 2013 ya Lexus le filimi ya 2018 ya *Table Manners*.

## Bodiragatsi

## Metswedi
Monica Chakwera

**Monica Chakwera** ke mohumagadi wa pele le mosadi wa ga Lazarus Chakwera, tautona wa kwa Malawi. O tswa kwa motseng wa Mwazisi, Chikulamayembe kwa kgaolong ya Rumphi, kwa bokone jwa Malawi, ke wa morafe wa Tumbuka.

## Botshelo jwa a le mmotlana le thuto
Chakwera o godiseditswe kwa bokone jwa Malawi, o tsene sekolo kwa Likuni Girls Secondary School. Ke mmamatlotlo le mmmaboipelego o o nang le dithuto tsa Bachelor of Arts degree ya mmaboiepelego go tswa kwa University of the North, kwa Aforika Borwa.   

## Lonyalo le Lazarus Chakwera
Chakwera o nyetswe ke Lazarus ka Phalane a le malatsi a robabobedi ngwaga wa 1977. Ba na le bana ba le bane le bana ba bana.

## Tsa kotlwelobotlhoko
Chakwera o tlhamile lekgotla la Shaping our Future, le le itebagantseng le go tlhabolola ngwana wa mosetsana o o goletseng mo gae. Mokgatlho o ne wa simolodisiwa semmuso kwa ntlong ya botautona. Ga e thusiwe ka madi a puso mme e thusiwa ke dikompone tse ditona.

## Metswedi
Achta Djibrine Sy

**Achta Djibrine Sy** (o o tshotsweng ka Phalane a le masome mabedi le borobabobedi ngwaga wa 1962) ke molweladitshwanelo wa kagiso kwa Chad, o o nnileng tona wa puso wa dikgwebo le mehama ka 2019

## Botshelo jwa gagwe
Sy o tshotswe ka 1962, a aloga ka degree ya gagwe ya ntlha kwa University of N'Djamena ka management and economics. Morago ga ntwa ya selegae ya Chad, Sy o ne a bereka le ditlhopha tsa bomme le lekgotla la boutlwelobotlhoko la Britain la Oxfam go busetsa kagiso mo lefatsheng la gaabo. O ne a le leloko la Oxfam kwa Chad. Ka 1993 o ne a kwala ka seabe sa basadi kwa Chad go thusa molao wa Oxfam. Dingwaga di feta lesome, o ne a emetse Intermón kwa lefatsheng la gagwe.

Ka 2005, e ne e le mongwe wa basadi ba le sekete ba ba neng ba tlhageletse mo bukeng ya basadi ba kagiso ba le sekete mo lefatsheng ka bophara.

Ka 2014, khansele ya basadi ya Chad e ne ya tlhamiwa ka thotloetso ya ga mohumagadi Hinda Deby Itno. Sy o ne a nna mothusa tautona wa lekgotla leo, le le neng le lwa kgatlhanong le tlhaolele.Sebaka sa gagwe se fedile ka 2017.
left|thumb|Tlhabololo ya molao wa peeletso wa Chad ka 2019 (Sy kwa molemeng)
O ratiwa thata ke mohumagadi ka ntlha ya go bereka ka thata. Ka Phatwe a le lesome le motso 2019, o ne a thapiwa ke tautona wa Chad, Idriss Deby Itno go nna tona wa dikgwebo le mehama. Sy o ne a tlhomamisiwa mo maemong ao ka Phatwe a le lesome le borobabongwe 2019. Kgwebo ya Chad le dipeeletso tsa mafatshe a sele ka 2019 di ne di eteletswe pele ke lookwane lwa lefatshe leo.

Sy o ntse a bua le lekgotla la mafatshe la bokopano jwa dikgwebo le tlhabololo e le bontlha jwa go tlhabolola molao wa peeletso, go tsamaelana le mekgele ya United Nations. Sy o ne a nyoretswe go bona go fetola itsholelo kwa Chad go itsa lehuma la dijo le go fokotsa go ikaega ka lookwane. Dipeeletso mo go diriweng ga gum ga mmogo le dihutshane, peo ya sesame, shea butter, algae spirulina le manoko e ne e le ditshono tsa dipeeletso.

## Metswedi
Dahabaya Oumar Souni

**Dahabaya Oumar Souni** (o o tshotsweng ka Morule a le malatsi a marataro ngwaga wa 1992) ke mmegadikgang, le mogakolodi wa bobegadikgang jwa khansele ya sesole ya ga tautona kwa Chad. Ke mosadi wa boraro wa ga Mahamat Déby, tautona wa Chad fa e sale Idriss Déby a tlhokafala ka Moranang  le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2021, gape ke mohumagadi wa Chad fa e sale ka 2021.

## Botshelo jwa gagwe

### Fa a santse a le mmotlana
Souni ke morwadia General Oumar Souni, o o tlholegang kwa Mourtcha kwa lephateng la pele la Ennedi, gape e le leloko la morafe wa Gaida wa batho ba Toubou. O nnile mo maemong a a farologaneng a a kwa godimo mo sesoleng sa Chad mo pusong ya ga Idriss Déby le Hisséne Habré. E ne e le ramasole wa Naional and Nomadic Guard, le moeteledipele wa babereki mo pusong ya ga Idriss Déby, le moeteledipele wa sesole se se faphegileng mo pusong ya ga Hisséne Habré. Mmaagwe, Ache Touka Haliki, o tswa kwa Faya-Largeau, kwa Chad, ke leloko la morafe wa Toubou kwa Anakhaza. Ache Touka Haliki ke morwadia General Touka Haliki Elehi, tona o o berekileng mo lefatsheng fa e sale ka boipuso ka 1960.

Dahabaya Oumar Souni o tsholetswe kwa N'Djamena. Ke ngwana wa borataro mo go ba le bantsi. O tlholega kwa bokone jwa lefatshe, ke leloko la morafe wa Toubou. Ka batsadi ba gagwe, ke wa morafe wa Toubou, Zaghawa le Arab. Ka ntlha ya tiro ya ga rraagwe kwa sesoleng, Souni o feditse bongwana jwa gagwe mo ditoropong tse difarologaneng kwa Chad, di akaretsa Sarh, Bardai le Faya.

### Tsa Pereko le thuto
Dahabaya Oumar Souni o alogile kwa École supérieure des sciences et techniques de l'information et de communication de Yaoundé kwa Cameroon ka degree ya bobegadikgang ka 2014. O itebagantse le ditlhaeletsanyo tsa sepolotiki le botsalano jwa bobegadikgang. O simolotse tiro ka Firikgong 2015 kwa ofising ya phatlalatso mafoko. Ka lwetse 2015, o ne a nna leloko la setlhopha sa ofisi ya ga tautona wa Chad ka fa tlase ga tautona Idriss Déby. Ka 2017, Souni o ne a tlhatlosiwa maemo go nna moeteledipele wa lephata la kgatiso kwa lephateng la phatlalatso mafoko la ga tautona. O ne a nna mookamedi wa botsalano jwa maphata ka 2018, maemo a a nnileng mo go one go fitlhelela ka Motsheganong 2021. O ne a bereka le matsalaagwe, Idriss Déby  go fitlhelela a tlhokafala ka Moranang 2021.

Ka Motsheganong 2021, Dahabaya Oumar Souni o ne a thapiwa go nna mogakolodi wa bobegadikgang mo khanseleng ya ga tautona ya sesole, gompieno o bereka le monna wa gagwe, Mahamat Déby.

Souni ke mosadi wa boraro wa ga tautona Mahamat Déby, o bidiwa mohumagadi wa Chad fa e sale ka 2021.

## Metswedi
Nelisiwe Sibiya

**Nelisiwe Faith Sibiya** (o tshotswe ka Lwetse a le lesome le boraro, 1992) ke modiragatsi wa Aforika Borwa, seopedi le mogasi wa seromamowa. O itsege thata ka seabe sa moeteledipele mo motseletseleng wa thelebišene wa e.tv wa *[[Durban Gen]]* jaaka Ngaka Mbali Mthethwa le pololo ya Mzansi Magic ya *Ithonga* jaaka Zamahlabo Ntanzi. O ne a golola mmino wa setso sa Aforika o o bidiwang "Mama ka Bafana" ka 2016 o o neng wa anama thata mme e nnile pina ya setlhogo sa Lockdown.

## Botshelo jwa pele
Sibiya o tshotswe ka letsatsi la lesome le boraro la Lwetse 1992, kwa Johannesburg, Aforika Borwa. O gotse le kgaitsadie le mmaagwe. Rraagwe o ne a thuntshiwa fa a le dingwaga di ferabobedi fa pele ga bone. Ba ne ba nna le malome le rakgadi, mme moragonyana ba tswa mo lefelong leo morago ga gore morwadiarraagwe le ene ba sotlwe ka thobalano mme nngwe ya ditshotlakako tseo e ne ya dirwa ke malome wa gagwe.

Ka Firikgong 2015, o ne a ikwadisa kwa Yunibesithing ya Thekenoloji ya Tshwane go ya go ithutela Dithuto tsa Mmino. Moragonyana, o ne a bona thuso ya madi ya dingwaga tse pedi tse di setseng. Ka 2016, mmaagwe o ne a tlhokafala pele ga kalogo.

## Tiro
Mmaagwe o ne a tswa mo lelapeng la diopedi. Ka thuso ya ga morrwadiarraagwe, Nelisiwe o ne a simolola tiro ya gagwe ya go opela. Morago ga loso lwa ga morwadiarraagwe, o ne a tsenelela khwaere ya gagwe ya sekolo se segolo. Mo pakeng eo mo khwaereng, o ne a newa katiso ya khwaere le ya tlwaelo. Pina ya gagwe ya ntlha e kgolo ya go tshameka e ne ya tla ka motseletsele wa kgolegelo wa *[[Lockdown]]* ka pina ya setlhogo ya "Mama Ka Bafana" ka 2018. Mme ka 2020, o ne a tshameka karolo e e kwa pele ya ga Ngaka Mbali Mthethwa mo drameng ya kalafi ya e.tv ya *[[Durban Gen]]*. Ka ntlha ya seabe sa gagwe, o ne a gapa seetsele sa Modiragatsi yo o Gaisang mo Aforika kwa Dietseleng tsa Zikomo ka 2021.

Ka 2023, o ne a tlhagelela mo motseletseleng wa thelebišene wa Mzansi Magic wa *Umkhokha:* *The Curse*  jaaka Nompendulo.  Ka Ngwanatsele 2024, o ne a tlhagelela la ntlha mo etv *[[Scandal!]]* go tshameka karolo ya ga Sanda mme yo o sa nyalwang yo o nang le ngwana wa mosimane wa mo dingwageng tsabosha e bong Khumo. O ne a nna mogasi wa seromamowa kwa Gagasi FM. O ne a nna moeteledipele mo filiming e ntšha ya thelebišene ya *Ithonga* e le Zamahlabo Ntanzi ka 2025.

## Bodiragatsi

## Metswedi
Jo da Silva (modiragatsi)

**Jo da Silva**, ke modiragatsi wa Aforika Borwa le mogasi wa thelebišene. O tumile thata ka dikarolo tsa gagwe mo difiliming tse di tumileng tsa *Gabriël*, *Operation Delta Force 3: Clear Target* le *Arsenaal*..

## Botshelo jwa gagwe
Da Silva o alogile kwa Yunibesithing ya Wits ka 1990 ka dikirii ya tlotla ya botaki jwa drama. Gape o na le diploma ya borutabana mo thutong ya bobogelo.

Da Silva o ne a nyetswe ke modiragatsi wa Aforika Borwa Eckard Rabe go tloga ka 1996 go fitlha ka 2007. Banyalani bano ba na le morwadi a le mongwe, e bong Caitlin. Ka 2010, bobedi Da Silva le Rabe ba ne ba tshameka dikarolo mo filiming ya Aforika Borwa, *7de Laa*n.

## Tiro
Da Silva o simolotse tiro ya gagwe mo bobogelong mme a tswelela dingwaga di le dintsi mo metshamekong tsa serala. O ne a tlhagelela mo motshamekong wa *[[Isidingo]]* a tshameka karolo ya 'Natasha Wallace'.

Morago ga moo o ne a tshameka karolo ya 'Gita McGregor' mo motseletseleng wa thelebišene wa *[[7de Laan]]*. Ka ntlha ya tiro ya gagwe jaaka Gita McGregor, Da Silva o ne a tlhophiwa mo setlhopheng sa "Mosadi yo o Bosula yo o Tlhomologileng" kwa Dikabong tsa ntlha tsa Soapie sa Royalty ka 2013. Ka 2015, o ne a tlhophelwa Sekgele se sengwe sa Royalty Soapie mo setlhopheng sa "Mosadi yo o Bosula yo o Tlhomologileng" ka ntlha ya seabe sa gagwe mo *7de Laan*. Da Silva o ne a tlhophiwa gape mo setlhopheng sa "Modiragatsi yo o Gaisang wa Soapie" ka ntlha ya tiro ya gagwe mo *7de Laan* kwa Dikabong tsa Tempo tsa Huisgenoot tsa 2016. Da Silva o dule mo 7de Laan ka 2016, a fudugela kwa Cape Town go ya go fetsa nako le morwadie le go dira tiro ya go ipereka.

Ntle le dikarolo tse, Da Silva gape o tshamekile mo dipontshong tse dintsi tsa thelebišene tse di akaretsang *Gabariele,* *Arsenaal*, *Madam & Eve*, *Suburban Bliss* le *Egoli.* Go simolola ka 2007, o ne a tshameka karolo ya 'Olivia Fitzgerald' mo motseletseleng o o tumileng wa drama ya thelebišene ya *Erfsondes*.

Morago ga go ikhutsa ka nako e telele mo bobogelong, kgabagare o ne a boela mo seraleng ka go tshameka dikarolo tse pedi mo drameng ya *Present Laughter* e e kwadilweng ke Noël Coward. Motshameko o o ne wa bontshiwa kwa Bobogelong jwa Bay. Morago ga moo o ne a diragatsa mo drameng, *Fatal Attraction*, e e neng ya bontshiwa kwa Bobogelong jwa Bay le kwa Bobogelong jwa Monte Casino jwa ga Pieter Toerien kwa Johannesburg.

Kwa ntle ga go diragatsa, gape o ne a gasa mmogo, a kaela mmogo le go tlhagisa lenaneo la makasine wa M-Net la 'Showbuzz'. Gape e ne e le moeteledipele wa mosadi mo drameng ya Seesemane, *It rained last night*.

## Bodiragatsi

* *[[7de Laan]]* - Season 1 e le Gita McGregor
* *Arsenaal* - Season 1 e le Sonja Heyns
* *Erfsondes* - Season 1 e le Olivia Fitzgerald
* *Gabriël* - Season 1 e le Delia
* *[[Isidingo]]* - Season 1 e le Natasha Wallace
* *Madam & Eve* - Season 2 e le Jean

### E le modiragatsi

## References
George Kolala

**George Kolala** (o tshotswe ka Mopitlwe a tlhola malatsi a le mararo ka ngwaga wa 1976) E ne ele motshwaradino wa kgwele ya dinao yo o rotseng tiro wa Zambia. O ne a le setlhopheng se se neng se ile kgaisanong ya Sejana sa Ditšhabatšhaba sa Aforika sa 2006.
## Metswedi
Precious Simelane

**Precious Simelane** (Phalane a le lesome 1977 – Moranang a le masome mabedi le motso 2005) e ne e le modiragatsi wa Aforika Borwa. O ne a itsege thata ka dikarolo tsa gagwe mo difiliming tse di tumileng tsa *Backstage* le *[[Generations]]*.

## Botshelo jwa gagwe
O tshotswe ka Phalane a le  lesome 1977 kwa Pretoria, Aforika Borwa. O ne a tsena sekolo se se potlana sa St Anne la ntlha go ithuta thuto ya motheo mme moragonyana a fudugela kwa Loreto Convent. O weditse dithuto tse dikgolwane kwa Pro Arte. Moragonyana o ne a ithuta drama kwa Yunibesithing ya Thekenoloji ya Tshwane le kwa Yunibesithing ya Aforika Borwa (Unisa).

## Loso
O tlhokafetse Moranang a le masome mabedi le motso 2005 morago ga bolwetse jwa nakwana kwa Kokelong ya George Mukhari a le dingwaga di le masome mabedi le bosupa. Phitlho e ne ya tshwarelwa kwa Pretoria kwa tirelo ya dingwao tsa bofelo e neng ya tshwarelwa kwa Kerekeng ya Tumelo ya Borongwa jwa Baaposetoloi kwa Atteridgeville. O ne a fisiwa kwa Mabitleng a Zandfontein.

## Tiro
O ne a ratwa thata ka seabe sa 'Zanele Bhengu' mo setshwantshong sa thelebishišene sa *[[Generations]]*.

## Bodiragatsi

## References
Kennedy Nketani

**Kennedy Nketani** (o tshotswe ka Sedimonthole a tlhola malatsi a le masome a mabedi le botlhano ka ngwaga wa 1984) ke mosireletsi wa kgwele ya dinao wa kwa Zambia. Ga jaana o tshamekela Zanaco F.C. kwa Zambia; pele o ne a tshamekela Makumbi Stars le City of Lusaka F.C. O na le Di-Cap di le 30 tsa boditšhabatšhaba tsa Zambia.

## Tiro ya pele
Nketani o simolotse tiro ya gagwe ka dinaledi tsa letlhakore la bobedi la UNZA (Makumbi) ka fa tlase ga thuto ya ga Simataa Simataa. Kwa dinaleding, batlhasedi ba boditšhabatšhaba ba Zambia James Chamanga le Adubelo Phiri e ne e le balekane ba gagwe. O ne a fudugela kwa Toropong ya Lusaka mme mo dikgweding di se kae kwa Setadiamong sa Woodlands o ne a pateletsa go tsena mo ‘City Ya Moto’ morago ga bone.

Ka ngwaga wa 2003, mokatisi wa nako eo wa ZANACO, Fighton Simukonda o ne a tshwara motshamiki yono wa dingwaga di le 19 wa bogare. Nkhetani o thusitse ZANACO go gapa sekgele sa FAZ Premier League ka 2003. Mofenyi yo moleele yono o ne a fenya Sejana sa Coca-Cola mme a tshameka mo makgaolakgannyeng a BP top Eight le fa ZANACO e ne ya latlhegelwa ka ngwaga wa 2004.

Kgatelopele ya gagwe kwa ZANACO e ne ya dira gore a bidiwe kwa setlhopheng sa basimane sa Chipolopolo se se neng se tlhomilwe ke Kalusha Bwalya mme a bona bora jwa gagwe jwa boditšhabatšhaba kgatlhanong le Togo e e neng e tlhasela ya ga Emmanuel Adebayor ka ngwaga wa 2005. Nkhetani le motshwaradino Kalililo Kakonje ba ne ba pegwa molato wa go fenngwa ke Togo ka 4-1 e e neng ya fedisa tsholofelo ya Zambia ya go tlhagelela lekgetlo la ntlha kwa Sejaneng sa Lefatshe. Mme seo ga se a ka sa kgoreletsa mosireletsi yo o gagametseng (yo o bidiwang Concrete) jaaka a ne a bona kgwetlho go tswa go Billy Mwanza le Sashi Chalwe go fenya tshwanelo ya go nna molekane yo o tsofetseng Elijah Tana kwa bogareng jwa morago.

Nketani o ne a tshamekela setlhopha sa bosetšhaba sa kgwele ya dinao sa Zambia kwa makgaolakgannyeng a Sejana sa Ditšhabatšhaba sa Aforika sa 2006.Gape o ne a tsaya karolo mo makgaolakgannyeng a Sejana sa Ditšhaba tsa Aforika sa 2008.

## Metswedi
Violet Sampa-Bredt

**Violet Sampa-Bredt** (o o tshotsweng ka Phalane a le masome mabedi le bosupa ngwaga wa 1950, a tlhokafala ka Mopitlo a le masome mabedi le borobabongwe ngwaga wa 2015, kwa Germany) ke mopolotiki wa kwa Zambia, leloko la palamente ya Zambia wa kgaolo ya Chawama go tswa ka 2006 go tsena 2011, gape e le mokwaledi mogolo wa khansele ya dikereke tsa kwa Zambia.

E ne e le:

* Mosadi wa ntlha go tlhomiwa moruti kwa United Church ya Zambia
* Mokwaledi mogolo wa khansele ya dikereke kwa Zambia
* Leloko la palamente ya Zambia go tswa ka 2006 go tsena 2011

O ne a fiwa thuso ya madi a sekolo ya Winifred Kiek ka 1971.

## Metswedi
Mutinta Hichilema

**Mutinta Hichilema** (o o tshotsweng ka Motsheganong a le malatsi a supa ngwaga wa 1967) ke mohumagadi wa Zambia, o nnile mo maemong a morago ga gore monna wa gagwe, Hakainde Hichilema, a tlhophiwe go nna tautona wa Zambia ka Phatwe 2021. O itlamile mo ditirong tsa mautlwelobotlhoko le go tsaya karolo mo ditlhabololong tsa setšhaba go kgabaganya Zambia.

## Botshelo jwa gagwe
Hichilema o tsholetswe kwa Shibuyunji. Ke leloko la kereke ya Sabata. Ke mmueledi wa go utlwana ga ditumelo le tirisano mmogo ya ditumelo mo Zambia. Tiro ya gagwe e itebagantse le go rotloetsa tirisanommogo le go tlhaloganyana ga batho ba ditumelo tse difarologaneng, o nnile le karolo mo ditseleng tsa go rotloetsa tirisanommogo le tlhabololo lefatshe.

## Metswedi
Joyce Skefu

**Joyce Skefu** (o tshotswe Moranang a le lesome le bone ka 1964) ke modiragatsi wa Motswana-Aforika Borwa le motaki wa lentswe. O itsege thata ka dikarolo tse a di tshamekang mo difiliming tsa thelebišene jaaka; *[[Muvhango]]*, *[[Scandal!]]*  le *Abomama*.

## Botshelo jwa gagwe
Skefu o tshotswe Moranang a le lesome le bone 1964 kwa Botswana mme a fudugela kwa Soweto kwa Gauteng. Moragonyana o goletse kwa Bloemfontein le bonkokoagwe le kwa Lesotho. O ne a aloga ka Diploma e e kwa godimo ya Kalafi ya Bontle kwa Yunibesithing ya St. Thomas kwa Texas, kwa Houston.

O ne a nyetswe, mme monna wa gagwe o ne a tlhokafala morago ga dingwaga di le mmalwa ba nyalane. Ke mme wa bana ba babedi. O ne a amega mo dikotsing tse pedi tsa dikoloi ka 2010 le 2014, mme a falola ka dikgobalo tse dinnye.

## Tiro
Ka 1997, o ne a tshameka la ntlha mo thelebišeneng ka filimi ya *Muvhango* mme a tshameka karolo ya "Doris Mokoena" ka go tuma thata. Ka seabe sa gagwe, o ne a tlhophiwa makgetlho a le matlhano jaaka Modiragatsi yo o Gaisang mme a fenya a le mabedi a one. Morago ga moo o ne a gapa sekgele sa Duku Duku, se se neng se tlhophelwa ke setšhaba. Morago ga moo o ne a itumelelwa jaaka “mogogi wa boidiidi” ke SABC2, koo mola wa gagwe wa mosaeno o o reng, “You must never . . .” e ne ya nna balatedi ba gagwe. Morago ga moo o ne a dira filimi ya ntlha ka 1998 ka filimi ya ga Voete van Goud e e tlhamaletseng mo bidiong mme a tshameka karolo ya "Maphiri". Mo tshimologong ya ngwaga wa 2000, o ne a tlhagelela mo motseletseleng wa drama e e tumileng ya AIDS ya Phamokate.

Ka 2015, o ne a kopanela le batshameki ba motshameko o o tumileng wa e.tv wa *Scandal!* moo a neng a tshameka karolo ya "Maletsatsi Khumalo" dingwaga di feta lesome le bobedi ka go latelana. Ka 2018, o ne a tshameka karolo ya "Fumane" mo motseletseleng wa drama wa Mzansi Magic wa *Abomama*. Fa a sena go tuma, o ne a boeletsa seabe sa gagwe mo pakeng ya bobedi ya motseletsele ono. Fa go ntse jalo, o ne a tlhagelela gape mo pakeng ya bobedi ya motseletsele o mongwe wa drama wa Mzansi Magic wa *Imposter* ka seabe sa "Valeta". Gape o ne a gapa seetsele sa Modiragatsi yo o Gaisang mo bobogelong kwa Lontone kwa White House Theatre. Ka 2020, o ne a tsenelela thelebišene ya SABC2 mme a tshameka karolo ya "Moipone".

Kwa ntle ga go diragatsa, o ne a tlhagelela fa pele ga batho ka diporofešene tse dintsi jaaka; mogakolodi wa tsa boitekanelo, morutisi wa go itshidila mmele, Motsamaisi wa thuso ya potlako wa Sefapaano se Sehibidu, mogakolodi wa HIV/AIDS, Moemedi wa Bojanala jwa Aforika Borwa, le Moruti wa kereke.

## Badiragatsi

## Metswedi
Kgaolo ya Shibuyunji

**Kgaolo ya Shibuyunji**, e e itsegeng gape ka **Sibuyunji**, ke kgaolo e e kwa legareng la Zambia. Ka palo batho ya 2022 ya Zambia, kgaolo e ne e na le batho ba le dikete di le masome a robabongwe le motso, makgolo a marataro, lesome le borataro.

E ne e kgaolwa mo kgaolong ya Mumbwa, ya ntshiwa kwa kagolong ya legare go ya kgaolong ya Lusaka ka 2012, ke tautona Michael Sata. E ne ya busediwa go tswa kwa kgaolong ya Lusaka go ya kgaolong ya legare ke tautona Edgar Lungu ka 2018.

## Metswedi
Blyde Smit

**Blyde Smit** (yo o tshotsweng ka 1995) ke modiragatsi wa Aforikaborwa le motlhami wa difilimi. O itsege thata ka dikarolo tsa gagwe mo motseletseleng wa *Dead Places*, *The Construct* le *7de Laan*.

## Botshelo jwa gagwe
Smit o tshotswe ka 1995 kwa Johannesburg, Aforika Borwa. Ka 2014, o ne a tsena kwa Yunibesithing ya Pretoria go ithutela drama, kwa a neng a aloga gone ka dikirii ya ntlha ya drama ka 2016. Mme ka 2017 o ne a wetsa dikirii ya gagwe ya tlotlo ya Dithuto tsa Drama le Difilimi kwa yunibesithing eo.

## Tiro
Ka 2007, o ne a dira iponagatso ya gagwe ya ntlha ya thelebišene ka motseletsele wa drama ya SABC2 ya *Erfsondes*, kwa a neng a tshameka karolo ya "Kate" mo dipakeng tse pedi tsa ntlha go fitlha ka 2009. Mo botshelong jwa gagwe kwa Pretoria ka 2015, o ne a diragatsa mo ditlhagisong tse dintsi tsa bobogelo jaaka; *Shedding the Load*, *Flikflooi* and *Still*. In 2017, she performed in the plays; *Kersfees* le *Koue Tee deur*. Ka 2019, o ne a nna leloko la batshameki ba motshameko o o tumileng wa SABC2 wa *7de Laan* ka seabe sa "Gabby Kemp". Mme ka 2021, o ne a tlhagelela mo motseletseleng wa *Dead Places*. Ga jaana o tlhagelela mo pontshong ya Showmax ya Troukoors (Wedding Fever) jaaka Luca.

## Bodiragatsi

## Metswedi
Nyokabi Kenyatta

**Anna Nyokabi Muthama Kenyatta** (o o tshotsweng ka Phatwe a le masome mabedi le bobedi ngwaga wa 1963) ke mogwebi le motho o o ratang batho wa kwa Kenya, ke ngwana wa ga tautona wa ntlha wa kenya Jomo Kenyatta, o a neng a eteletse pele lefatshe la Kenya mo ntweng ya boipuso kgatlhanong le Britain, morago a etelela pele lefatshe go tswa kwa 1964 go tsena 1978. Ka 2004, go ya ka Kenya Business Directory, o tlhamile Manda Orchids, tshimo e e itebagantseng le go lema dithunya, e e kwa legare la Kenya kwa dithabeng ts Mt. Kenya. Ka Ngwanatsele 2014, o ne a tlhama ebile e santse e el mogogi wa Kenyatta Trust, lekgotla le le sa direng dipoelo le le kwadisitsweng kwa Kenya, le ba ba le jang dikatso e leng baithuti ba ba tswang kwa malwapeng a a sa itsholelang.

## Lolwapa le thuto
Anna Nyokabi Muthama Kenyatta o tsholetswe kwa Nairobi, Kenya, o tsene sekolo kwa Northwestern University. Ke mongwe wa maloko a lolwapa lwa Kenyatta ba ba kwadilweng mo pampiring ya Pandora. Mo pegong, go bolelwa fa ene le mmaagwe, bomonnawe le kgaitsadie Uhuru Kenyatta, ba na le khumo ya dingwaga di le amsome mane e e seng mo pontsheng ka makgotla le dikompone tse di dirisang makgetho a batho di akaretsa Panama, e e nang le dithoto tsa didikadike di le masome a mararo a di dolara, go ya ka dipego tse di bonweng ke babegadinkgang ba lekgotla la mafatshefatshe la dipatlisiso, tse di anameng le babegadikgang le makgotla a bobegadikgang a le makgolo a marataro lefatshe ka bophara.

## Metswedi
Abe Bekker

**Abe Bekker** ( o o tshotsweng ka Seetebosigo a le lesome ngwaga wa 1935) ke motshameki wa mabole o o phadisantseng mo maemong a flyweight kwa metshamekong ya 1954 ya mafatshe a selekane le bogosi jwa Britain kwa Vancouver le mo maemong a bantamweight kwa metshamekong ya 1958 ya mafatshe a selekane le bogosi jwa Britain kwa Cardiff a emetse bokone jwa Rhodesia. O ne a emela Rhodesia kwa di olimpiking tsa 1960 mo kgaoganong ya featherweight, kwa a neng a tswa mo dikotareng tsa pele ga tsa bofelo, a ntshiwa ke Jorma Limmonen wa Finland.

## Metswedi
Zikhona Sodlaka

**Zikhona Sodlaka** (o tshotswe ka Seetebosigo a supa ka 1985 kwa Mthatha) ke modiragatsi wa Aforika Borwa yo o itsegeng thata ka dikarolo tsa gagwe tsa go tshameka mo motseletseleng wa thelebišene jaaka *Shooting Stars*, *[[Rhythm City]]*, Soul City, *Intsika* le *Montana*. Sodlaka o kile a tlhophiwa go bona Dietsele tsa Difilimi le Thelebišene tsa Aforika Borwa (SAFTA).

Ke modiragatsi yo o tlhageletseng wa Aforika Borwa mo *Tsha Tsha*, *Igazi*, *[[Generations]]* le filimi, *[[The Two of Us]]* le **'.

E ne e le motsayakarolo mo pakeng ya ntlha ya The Masked Singer Aforika Borwa jaaka The Fox mme o ne a apolwa ka Phatwe a le lesome le boferabongwe 2023. Ka 2023 o ne a amogela gape Sekgele sa Bosetšhaba sa Difilimi le Thelebišene ka ntlha ya tiragatso ya gagwe mo motseletseleng wa Showmax wa [[The Wife]].

== Botshelo jwa pele ==
Sodlaka o tsholetswe kwa [[Mthatha]] kwa Kapa Botlhaba, o goletse kwa [[KwaZulu-Natal]]. O tsene sekolo kwa Excelsior SSS mme a tswa mo mophatong wa boferabongwe. O amogetse dithuto tsa gagwe tse di setseng kwa sekolong se segolwane sa Warriors Rust kwa [[Margate]].

O ne a ya kwa Shepstone College kwa a neng a dira dithuto tsa gagwe tsa thuto e kgolwane gone mme a ithutela Botsamaisi jwa Kgwebo. O ne a bona diploma ya gagwe mme a tswelela kwa Johannesburg mme a ikwadisa jaaka Moithuti wa [[Boranyane|IT]] mme a dira thuto ya dibalamakgolo kwa Havtec pele a tswelela go tswelela ka lorato lwa gagwe lwa botaki.

== Bodiragatsi ==

=== Thelebishine ===

* ''After 9'' (2007-2013)
* ''[[Rhythm City]]'' (2007)
* ''[[Skeem Saam]]'' (2011)
* ''Igazi'' (2016) as Schotho
* ''[[The Wife]]'' (2021 - 2022) as Mandisa
* **' (2023) as Bulelwa Mxenge

### filimi

* ** (2013)
* *[[Thina sobabili:The two of us]]* (2014)
* *Inhliziyo Yethu* (2017)
* *[[Mister Bob]]* (2011)

## Dietsele le ditlhopho

### Dietsele tsa Royalty Soapie

### South Africa Film and Television Awards

## References
Linda Sokhulu

**Linda Sokhulu** (o bonwe ka Lwetse a tlhola malatsi a le lesome le boraro ka ngwaga wa1976) ke modiragatsi wa Aforika Borwa. Ka 2014, o ne a tlhophiwa go nna modiragatsi yo o gaisang kwa Dikabong tsa bolesome tsa Academy ya Difilimi tsa Aforika.

## Tiro
Go simolola ka 2004, Sokhulu o ne a tshameka "Cleo Khuzwayo" mo *[[Generations]]*. Ka 2013, Sokhulu o ne a tshameka mo filiming ya gagwe ya ntlha, *Felix*, mme a tshameka karolo ya ga mmaagwe mosha yo o batlang go nna moletsi wa saxophone. O ne a tlhophiwa go nna modiragatsi yo o gaisang kwa Dietseleng tsa SAFTA le tsa sekolo sa difilimi sa Aforika. Filimi e gape e ne ya gapa dietsele kwa Moletlong wa Boditšhabatšhaba wa Difilimi wa Durban, kwa e neng ya tlhalosiwa e le "mofenyi yo o tshwanelegang le filimi epe e e neng ya atlega thata ya Hollywood". Ka 2007, o ne a tshameka "Nomathemba" mo motshamekong wa selegae wa *Ubizo: The Calling*. Ka 2008, o tshameka karolo ya "Pamela" mo *Sokhulu & Partners*. Ka Firikgong a le masome mabedi le bosupa 2022, Sokhulu o ne a tsenelela setlhopha sa batshameki ba *[[7de Laan]]* mo seabeng sa konteraka.

O dira e le lentswe la moemedi wa sephiri Mama K mo motseletseleng o o tlang wa dipopae, *[[Supa Team 4]]*.

### Bodiragatsi

* *[[Isidingo]]* 
* *[[Generations]]* (2004 - 2007)
* *A Place Called Home* (2006)
* *Ubizo: The Calling* (2007)
* *Shreds and Dreams* (2010 & 2014)
* *Felix* (2013)
* *Rhythm City* (2019)
* Umkhokha (2021)
* *[[7de Laan]]* (2022)

### Dikakgolo

* 2012 Golden Horn Award for Best Actress in a Lead Role in a TV drama
* 2016 Golden Horn Award for Best Actress in a Lead Role in a TV drama 
* 2016 Golden Horn Award for Best Supporting Actress in a TV soap 
* 2017 Golden Horn Award for Best Actress in a Lead Role in a TV drama
* Africa Movie Academy Award for Best Actress in a Leading Role

## Botshelo jwa gagwe
Sokhulu o bonwe ka Lwetse a tlhola malatsi a le lesome le boraro ka ngwaga wa 1976, kwa Durban, le fa go ntse jalo o ne a fetsa dingwaga tsa gagwe tsa go bonyana kwa Umlazi. O tsene kwa Kholetšheng ya Diocese ya St. Anne kwa Hilton, KwaZulu-Natal gaufi le Pietermaritzburg (1990-1993) pele ga a tsena kwa Kholetšheng ya Cambridge ka 1994 morago ga moo a ithutela mokgabo kwa Technikon Natal.

## Metswedi
Jennifer Ondo

**Ruth Jennifer Ondo Mouchita** (yo o tshotsweng ka 1992) ke mmabontle wa Gabon le motshwari wa sekgele sa dikgaisano tsa bontle. O ne a rwesiwa serwalatlhogo sa Mohumagatsana wa Gabon wa 2013 mme a nna moemedi wa Gabon mo go Mohumagatsana wa Lobopo lotlhe wa 2013.
## Mohumagatsana wa Gabon wa 2013
Jennifer Ondo Mouchita e ne e le moemedi wa porofense ya Haut-Ogooué. O rwesitswe serwalatlhogo sa Mohumagatsana wa Gabon wa 2013 ke Mohumagatsana wa Gabon wa 2012 Marie-Noëlle Ada ka nako ya moletlo kwa makgaolakgannyeng a mosadi yo montle go gaisa botlhe wa Gabon. E ne e tshwerwe ka Sedimonthole a tlhola malatsi a le masome a mabedi le bobedi ka ngwaga wa 2013 kwa "Toropong ya Temokerasi" kwa Libreville.

## Mohumagatsana wa Lefatshe lotlhe wa 2013
Jennifer Ondo go tswa kwa Libreville o ne a emetse naga kwa kgaisanong ya 2013 ya Mohumagatsana kwa Holong ya Toropo ya Crocus kwa Moscow, kwa Russia ka Ngwanatsele a tlhola malatsi a le boferabongwe morago ga gore a bidiwe Basadi ba bantle go gaisa botlhe ba Gabon. Le fa go ntse jalo, ga a ka a tsena mo go ba ba kwa godimo ba le lesome le botlhano.

## Metswedi
Chantal Stanfield

**Chantal Stanfield** (o tshotswe Phukwi a ferabobedi1983), ke modiragatsi wa Aforika Borwa, seopedi, motaki wa lentswe, sebini le motshameki wa bompopi. O itsege thata ka dikarolo tse a di tshamekang mo difiliming tsa thelebišene jaaka; *Geraldina die Tweede*, *7de Laan* le *Montana*.

## Botshelo jwa gagwe
Stanfield o tshotswe ka Phukwi a ferabobedi 1983 kwa Motsekapa, Aforika Borwa. O weditse dithuto tsa gagwe kwa sekolong se segolwane sa Muizenberg. Ka 2005, o ne a aloga ka BA mo Bobogelong le Bodiragatsi ( e e Lekanang le Honours) kwa Yunibesithing ya Motsekapa (UCT).

O nyetse RJ Benjamin, motlhagisi wa mmino. Banyalani ba ba na le morwa a le mongwe.

## Tiro
Ka 2006, o ne a dira tiro ya gagwe ya ntlha ya bodiragatsi ka drama ya serala ya *Mixed Metaphors* e e neng e kaelwa ke Jaco Bouwer. Gape ke seopedi se se tumileng, koo a neng a tlhama dipontsho tsa mmino wa go tlotla tse di jaaka R*hythm’s Gonna Get You* kwa Bobogelong jwa On Broadway le *80’s All-Stars*, kwa e neng ya etela Menorca, kwa Spain gone. Ka 2007, o ne a dira thelebišene la ntlha ka drama ya kykNET ya *Geraldina die Tweede* ka seabe sa "Florys". Mme ka 2009, o ne a dira karolo ya "Moamogedi" mo motseletseleng wa ditiragalo tsa NBC wa *The Philanthropist.*

Ka 2009, o ne a kopanela le batshameki ba motseletsele wa drama ya SABC1 ya *Montana* mme a tshameka karolo ya "Dalene Phillips". Seabe se ne sa ratwa thata, moo a neng a tswelela go tshameka seabe se le mo pakeng ya bobedi. Ka 2012, o ne a tsenelela motshameko wa metlae wa Mzansi Magic *S.I.E.S.*, mme a tshameka karolo ya "Prudence Plaitjies". Ka 2015, o ne a dira karolo ya tshegetso ya "Maxine" mo drameng ya SABC3 ya *Roer Jou Voete*. Ka 2017, o ne a tlhagelela mo pakeng ya bobedi ya motseletsele wa kykNET *Getroud met rugby* ka seabe sa "Lindy". Go sa le jalo, o ne a tlhagelela gape jaaka "Cecile" mo motshamekong wa SABC2 wa *7de Laan* ka 2017. Ka 2018, o ne a boeletsa karolo eo mo motseletseleng o. Mme ka 2020, o ne a tsenelela paka ya bolesome le borataro ya motshameko wa kykNET wa Seburu wa *Binnelanders* ka seabe sa "Sasha".

Kwa ntle ga thelebišene, o ne a tshameka mo difiliming tse dintsi tse di tlhamaletseng mo bidiong jaaka; *Die Staat se Bul*, *n Hondelewe*, le *Die Skandaal*. Ka 2018, o ne a tlhagelela mo filiming e e tlhageletseng ya *Farewell Ella Bella* e e neng e kaelwa ke Lwazi Mvusi. Ka one ngwaga oo, o ne a golola pina ya gagwe ya ntlha ya "Walk It Off". Mo filiming o ne a tshameka karolo ya "Sheri". Mme go tloga ka Sedimonthole a le lesome le boferabongwe go fitlha ka Firikgong a le garataro 2018, o ne a tsamaisa pontsho ya motho a le mongwe, metlae e e tshegisang *From Koe'siestes to Kneidlach* kwa Baxter Theatre. Pontsho e ne ya amogela ditshwaelo tse di siameng go tswa mo batshwayadiphosong. Ka 2020, o ne a tlhagelela mo bidiong ya DHL Stormers le Ditsala, mo pineng ya "The Crossing. Ka 2021, o ne a tsenelela difilimi tse pedi: filimi ya masaitsiweng ya SABC2 ya *Swartwater* paka ya boraro le drama ya metlae ya SABC2 ya "Ak'siSpaza".

## Bodiragatsi

## Metswedi
Stephanie Okwu

**Stephanie Okwu** // C (yo o tshotsweng ka ngwaga wa 1994) ke mmabontle wa Nigeria le motshwari wa dikgaisano tsa bontle yo o neng a rwesiwa serwalatlhogo sa go nna Mosetsana yo Montle go gaisa botlhe mo Lefatsheng la Nigeria wa 2013 mme o ne a emela Nigeria kwa kgaisanong ya Mohumagatsana wa Lefatshe wa 2013 kwa Russia.

## Botshelo jwa bogologolo
Okwu ke moalogi wa Yunibesithi ya Lagos.

## Mosetsana yo montle go gaisa botlhe kwa Nigeria
Okwu o ne a emetse naga ya Imo kwa kgaisanong ya Mosetsana yo Montle go Gaisa Botlhe mo Lefatsheng la Nigeria ya 2013. O ne a fenya kgaisano eno mme a emela Nigeria kwa kgaisanong ya  Mohumagatsana wa Lobopo wa 2013 kwa Moscow, kwa Russia.

## Tse di kwa ntle

* Official Most Beautiful Girl in Nigeria website

## Metswedi
Given Stuurman

**Given Mahlatse Stuurman**, yo gape a itsegeng ka leina la gagwe la kgwebo la **PapiAction**, ke modiragatsi wa Aforika Borwa. O simolotse e le motaki wa ngwana, Stuurman o itsege thata ka dikarolo tsa gagwe mo difiliming tse di tumileng tsa thelebišene le mo difiliming tsa *Invictus,* *Straight Outta Benoni*, *Scout's Safari* le *[[Scandal!]]*.

## Botshelo jwa gagwe
O tsholetswe le go golela kwa Johannesburg, Aforika Borwa. Le fa, a ne a tswelela go ithuta boenjenere jwa modumo kwa Sekolong sa Boenjenere jwa Modumo kwa Auckland Park, moragonyana o ne a bo tlogela.

O nyetse mme ke rre wa morwadi a le mongwe, yo o tsetsweng ka 2020.

## Tiro
Ke mongwe wa bataki ba bana ba ba tumileng thata mo Aforika Borwa mo bogareng jwa dingwaga tsa bo 2000. Ka 2006, o ne a tlhophelwa karolo ya 'Xolisi 'Speedy' Ncebe' mo motseletseleng wa thelebišene wa *Tshisa* o o neng o gasiwa mo SABC1. Motseletsele ono o ne wa tuma thata koo a neng a tswelela go tshameka karolo eno go fitlha ka 2012. Morago ga moo o ne a tshameka karolo ya ‘Medupe’ mo sitcom ya thelebišene ya *Gauteng Maboneng* ka 2011. Ka 2009, o ne a nna leloko la batshameki ba motseletsele wa thelebišene wa *Scandal!* mme a tshameka karolo nngwe ya boeteledipele jwa 'Kgosi'. Motseletsele ono o ne wa tuma thata ka dingwaga di feta lesome.

Ka 2005, o ne a tshameka karolo ya gagwe ya ntlha mo baesekopong mo filiming ya *Straight Outta Benoni* kwa a neng a tshameka karolo ya go tshegetsa 'morwarraagwe Manziman'. Ka 2006, o ne a tlhagelela mo filiming ya gae ya *König Otto*. Ka 2009, o ne a tshameka mo filiming e e neng ya atlega thata ya *Invictus* ka seabe se sennye sa 'Township Kid'. Ka 2017, o ne a nna batshameki ba ka metlha mo motseletseleng wa thelebišene wa *Shuga*. Mo motseletseleng ono, o ne a tshameka karolo ya 'Reggie'.

## Bodiragatsi

## Metswedi
Kaneez Surka

**Kaneez Surka** ke motaki wa improv wa Aforika Borwa, modiragatsi, mmametlae le modiri wa YouTube, yo o nnang kwa India. O simolotse tiro ya gagwe ka pontsho ya *[[The Week That Wasn't]]*. O diragaditse mo dipolatefomong tse di farologaneng tsa go ema. E ne e le moatlhodi mo dipakeng tse pedi tsa ntlha tsa pontsho ya metlae ya Amazon Prime Video ya Comicstaan. Gape o tshwara pontsho ya metshameko ya metlae ya mo maranyaneng,*The General Fun Game Show*  mo YouTube.

## Botshelo jwa gagwe
Kaneez Surka o tshotswe le go godisediwa kwa Mthatha, kwa Aforika Borwa. O ithutile kwa DSG, kwa Sekolong sa Graham mme a tsena kwa Yunibesithing ya Rhodes, kwa a neng a bona Bachelor of Arts mo molaong le mo thutong ya tlhaloganyo gone.

Ka morafe wa Gujarati, Kaneez Surka o tsholetswe mo lelapeng la MaMuslim le le tswang kwa Kapadvanj, se se neng sa mo letla go nna le tlhaloganyo e e tseneletseng ya ditso le ditumelo tse di farologaneng.

## Tiro
Surka e ne e le karolo ya lefelo la improv la Mumbai fa e sale ka 2009. Tiro ya gagwe ya ntlha kwa Mumbai e ne e le le setlhopha sa Imps sa ga Divya Palat. Surka e ne e le mokaedi-mmogo wa setlhopha sa go anela dikgang e e kwa Mumbai ya "Tall Tales" ka 2013.

O ne a fitlhelela go tuma mo pontshong ya dikgang tsa tshotlo ya *The Week That Wasn't* mo CNN-News18 (e e kileng ya bo e le CNN-IBN). O ne gape a dira le Weirdass Comedy, e leng kgwebo ya Vir Das mme morago a simolola go dirisana le le go tlhagelela mo ditshwantshong tsa motshikhinyego di le mmalwa tsa All India Bakchod go akaretsa le dikarolo tse di jaaka Clitika go tswa mo 'A woman's besties', 'Honest wedding', 'Honest Bars' le moanelwa wa Instagram go tswa mo 'If Apps were people'. Gape e ne e le moatlhodi wa dipontsho tse di jaaka Comicstaan le 'Improv All Stars' ya Amazon Prime le Queens of Comedy ya TLC. Surka ke karolo ya setlhopha sa go itlhamela se se bidiwang "The Improvers" mmogo le Abish Mathew, Kanan Gill, le Kenny Sebastian, mme o na le setlhogo se se kgethegileng sa Improv se se bidiwang  mo Videong ya Amazon Prime. Gape o ruta bodiragatsi jwa metlae ya improv, a supa bokgoni jwa gagwe jwa metlae ka go nna moatlhodi mo pontshong ya metlae ya Amazon Prime ya Comicstaan.

## Bodiragatsi

### Maranyane

## References
Onkarabile Ratanang

**Onkarabile Ratanang** (o tshotswe ka di 16 tsa  Mopitlwe ngwaga wa 1998) ke motshameki wa kgwele ya dinao wa seporofešenale wa Motswana yo o tshamekang jaaka motshameki wa molema wa setlhopha sa liki e kgolwane ya Botswana Township Rollers le setlhopha sa bosetšhaba sa Botswana. 

## Tiro ya boditšhabatšhaba
Ratanang o ne a newa motshameko wa gagwe wa ntlha wa bogolo ke Adel Amrouche mo motshamekong wa botsalano wa Letsatsi la Boipuso kgatlhanong le Liberia.

## Ditlotla

### Mokgatlho

#### Township Rollers

* Likikgolo ya Botswana (1): 2018-19

## Tse di kwa ntle

* Onkarabile Ratanang kwa National-Football-Teams.com

## Metswedi
Ruth Quarshie

**Ruth Quarshie** ke motlelara wa Ghana le motshwari wa sekgele sa kgaisano ya bontle yo e leng mofenyi wa Mohumagatsana wa Lefatshe Lotlhe wa Ghana wa 2017. O ne a emela Ghana kwa mmabontle wa Mohumagatsana wa mafatshe otlhe wa 2017 kwa United States mme a feleletsa e le mongwe wa ba ba kwa godimo ba le 16 ba ba neng ba fitlha kwa makgaolakgannyeng.

## Thuto
Ke moalogi wa Sekolo sa Kgwebo sa Yunibesithi ya Ghana.

## Metswedi
Charlene Ruto

**Charlene Ruto** (o o tshotsweng ka Firikgong a le lesome le motso ngwaga wa 1993) ke morwadia tautona wa botlhano wa Kenya, William Ruto. Ke moutlwelabotlhoko, mopolotiki, le mogakolodi wa botsalano jwa setšhaba. Ruto o tsere karolo mo bokopanong jwa mafatshe, gantsi ka maemo a seng a semmuso a morwadi wa ntlha. Fa godimo ga maemo a go nna morwadi wa ntlha, Ruto o berekile mo bobegadikgannyeng le mo ditirong tsa boutlwelobotlhoko.

## Thuto
Charlene Chelagat Ruto ke morwadia tautona wa Kenya William Ruto le mohumagadi Rachel Ruto wa boraro.

Charlene o ne degree ya ditlhaeletsanyo go tswa kwa Daystar University, le Master of Business Administration go tswa kwa Les Roches International School of Hotel Management kwa Crans Montana, Switzerland. Ka Phatwe 2012 go tsena Firikgong 2013, e ne e le moithuti wa mafatshe a sele kwa Northwestern College.

Charlene o itse puo ya mabogo ya batho ba ba senang kutlo,gape e le leloko la komiti ya ba ba senang kutlo.

## Tsa pereko
Fa e sale ka 2018, Charlene o berekile kwa Mobile Decisioning Holding Limited, le ele mookamedi wa botsalano jwa dikompone tse dingwe kwa Weston Hotel.

Charlene o ne a le mo letsholong la ga rraagwe pele ga ditlhopho tsa 2022 tsa kenya, le morago ga a sena go tlhomamisiwa semmuso ka Lwetse 2022, o ntse a tsenelela mediro ya lefatshe leo le mafatshefatshe.

Charlene o tshwere dikopano di le masome mararo le motso le baemedi ba puso le matona go tswa kwa mafatsheng a a farologaneng. Le fa go ntse jalo, o ne a tlhagelela mo maranyaneng batho ka bontsi ba botsa gore o amana jang le sepolotiki.

Charlene ke motlhami wa lekgotla la Smart Mechanized Agriculture and Climate Action for Humanity and Sustainability (SMACHS).

## Dikganetsano

### Ofisi ya morwadi wa ntlha
Ka 2022, Charlene o ne a dira ditirelo mo setlhogong se se seng sa semmuso sa "ofisi ya morwadi wa ntlha", se se neng sa baka go kgala le dipotso ka motswedi wa madi. Le ntswa ba ne ba tshwantshanya le Ivanka Trump o ne a tsweledisa tiro ya gagwe. O ne a tlhalosa gore ofisi ya gagwe e ikemetse, ga e dirise madi a setshaba, e itebagantse le tikologo le banan. Le fa go ntse jalo, ba ba kgalang ba ne ba nganga ka se ditiro tsa gagwe di se rayang, go lebeletswe ditumelo tsa ga rraagwe.

### Go rekisa diSmoky
Ka 2022, Charlene o ne a tshikinya maranyane fa a abelana gore o kile a bo a rekisa smoky kachumbari, dijo tse di motlhofo, ka nako ya gagwe kwa Daystar University. O ne a supa gore smokies di ne di ratiwa ka nako eo, mo go neng ga mo gwetlha go simolola kgwebo e potlana. Tshupelo ya gagwe e ne ya baka dikganetsano mo bathongg, bangwe ba ganetsa polelo ya gagwe ka rraagwe e ne e le mothusa tautona ka nako eo.

## Metswedi