Noluthando Mayende-Sibiya

**Noluthando Mayende-Sibiya** ke mopolotiki wa kwa Aforika Borwa le leloko la lekgotla la babereki o e neng e le tona wa ntlha wa bomme, banana, bana le batho ba ba tshelang ka bogole go tswa ka Mostheganong 2009 go tsena Phalane 2010. Pele ga foo, e ne e le  motho wa mme wa ntlha go nna tautona wa lekgotla la babereki ba thuto le botsogo go tswa ka 2004 go tsena 2009.

Ke mooki ka tiro, Mayende-Sibiya o nnile leloko la Nehawu kwa Natale ka 1988, Ka nako ya gagwe mo ofising eo e le tautona wa lekgotla leo, e ne e le motho o o nang le thotloetso e e kwa godimo mo bokopanong jwa diphathi tse tharo: go tswa ka  2007 go tsena 2012; o berekile mo komitng ya legare ya phathi ya Communist le mo komiti-kgolo ya African National Congress (ANC).

Pele ga ditlhopho tsa 2009, Mayende-Sibiya o ne a ya palamenteng a thapilwe ke tautona Zuma go nna bontlha jwa khuduthamaga ya gagwe. O ne a nna mo ofising sebaka sa dingwaga tse pedi pele ga a kobiwa ka Phalane 2010. Morago ga foo, o ne a tswelela a le mo palamenteng dikgwedi tse dingwe tse tharo, a ithola marapo ka Tlhakole 2011 fa Zuma a mo thapa go nna moemedi wa Aforika Borwa kwa Egypt.

## Botshelo jwa a le mmotlana le tiro ya booki
Sibiya o fediste dingwaga tsa bonana jwa gagwe kwa Swaziland morago ga gore lolwapa lwa gagwe lo tshabele koo ka nako ya puso ya tlhaolele. O ithutetse booki kwa McCord School of Nursing kwa Durban ka 1983, dingwaga di le pedi morago a nna mmelegisi kwa sepateleng sa King Edward Memorial. Go tswa ka 1985 go tsena 2007, e ne e le mooki kwa sepateleng sa Prince Mshiyeni kwa Umlazi, a tlhatloga maemo go nna mooki mogolo koo ka 2007. Fa godimo ga go nna leloko la makgotla a pereko, Mayende-Sibiya e ne e le leloko la United Democratic Front, lekgotla le le neng le le kgathanong le puso ya tlhaolele ka dingwaga tsa 1980.

## Tiro ya lekgotla la pereko: 1988 go tsena 2009
Ka ngwaga wa 1988, fa a bereka kwa Prince Mshiyeni, Mayende-Sibiya o ne a nna leloko la lekgotla la babereki ba thuto le botsogo (Nehawu), e ne e le mongwe wa babereki ba ntlha go nna leloko la lekgotla leo ka nako eo fa bontsi jwa maloko a lone e ne e le babereki ba ditiro tsa diatla. Sdumo Dlamini e ne e e le mooki le leloko la lekgotla kwa sepateleng seo. Mayende-Sibiya o ne a tlhatloga maemo go nna mothusa tautona wa lekgotla leo go tswa ka 1998 go stena 2004, ka nako ya botautona jwa ga Vusi Nhlapo.

### Tautona wa Nehawu
Ka Phukwi 2004, kwa bokopanong jwa Nehawu kwa Pretoria, Mayende-Sibiya o ne a fenya Nhlapo mo botautoneng a fenya ka dilthopho di le makgolo mabedi, masome a mane le boraro fa Nhlapho ene a bone di le lekgolo, masome a mararo le borataro. E ne e le mosadi wa ntlha go nna mo maemong ao, tlhopho ya gagwe e ne e bonwa e le phenyo mo lekgamung la molema la lekgotla leo.

## Palamente: 2009 go tsena 2011
Ka dilthopho tsa Moranang 2009, mayende-Sibiya o ne a tlhopiwa go nna mopalamente. E ne e le mongwe wa maloko a makgotla a babereki ba le bararo ba bangwe e le Alina Rantsolase le Thulas Nxesi - o a neng a emetse ANC ka bokopano jwa diphathi tse tharo. O dule mo ofising ya gagwe ya Nehawu go tsaya manno ao; o ne a tlhatlhamiwa ke mothusi wa gagwe wa pele, Lulamile Sotaka go fitlhelela Mzwandile Makwayiba a tlhophiwa go mo tlhatlhama ga sennela ruri ka Phalane 2010.

### Tona
Ka Motsheganong a le lesome ngwaga wa 2009, Mayende-Sibiya o ne a thapiwa setlha sa gagwe sa ntlha mo khuduthamageng ya ga Jacob Zuma. O ne a neelwa maemo a tona wa bomme, banana, bana le batho ba ba tshelang ka bogole, e le lephata le lesha le go tlhamiwa ga lone go rotloeditsweng ke tumalano ya bokopano jwa masome matlhano lebobedi jwa ANC.

Ka Ngwanatsele 2009, dipego tsa bobegadikgang di ne tsa simolola go tlhagelela tse mo go tsone metswedi go tswa mo lephateng e neng e simolola go botsa ka go kgona ga ga Mayende-Sibiya. Fa ngwaga o fela, pampiri ya Mail & Guardian e ne ya bega gore le ntswa Mayende-Sibiya a na le thotloetso e ntsi mo ANC le SACP, lephata la gagwe le tlhaela lenaneo le le tlhamaletseng, ebile ga ise a buisane le ditlhopha tsa bomme. Ka 2010, tlhopho ya babadi ya pampiri eo e ne ya re Mayende-Sibiya ke mongwe wa matona a a sa itsegaleng a mararo mo khuduthamageng. Lekgotla la bomme la ANC le ne le sa kgotsofalele ka fa a dirang ka teng, mme modulasetilo wa ANC Baleka Mbete o ne a mmuelela ka Lwetse 2010, are o ntshiwa ka loso logolo ka ke mosadi.

Ka Phalane a le masome mararo le motso ngwaga wa 2010, tautona Zuma o ne a tswakanya matona a gagwe, Mayende-Sibiya a seka a tlhophiwa a tlhatlhamiwa ke Lulu Xingwana. Phathi ya kganetso Democratic Alliance e ne ya amogela go rolwa marapo ga gagwe morago ya re o swabisitse lefatshe. O ne a tswelela a le mo setilong sa bopalamente.

### Go ithola marapo
Ka Tlhakole 2011, go ne ga bolelwa gore Mayende-Sibiya o beilwe moemedi wa Aforika Borwa kwa Egypt. Ka jalo o ne a itlhaola marapo mo palamenteng ka Tlhakole a robabobongwe, a tlogelela Judith Tshabalala setilo sa gagwe. O gorogile kwa Cairo ka Moranang 2011.

## Botshelo jwa gagwe
Mayende-Sibiya o nyetswe. Ka Phatwe 2007, o ne a bua phatlalatsa ka maitemogelo a gagwe le tiriso dikgoka mo lonyalong lwa gagwe lwa pele, a re o tlogetse monna wa gagwe ka 1991 morago ga a sena go mo tshela lookwane lwa benzine a bo a mo tshuba ka molelo.

## Metswedi