Letamo la Dikgatlhong

**[[:en:Dikgatlhong_Dam|Letamo la Dikgatlhong]]** ke letamo le le gaufi le motse wa Robelela mo nokeng ya Shashe mo Botswana, leo kago ya lone e wetseng ka kgwedi ya Sedimonthole ngwaga wa dikete pedi, lesome le motso (2011). Fa le tletse, le kgona go tshwara dikhubikimetara di le  makgolo a mane a didikadike (400 000 000)  tsa metsi. Letamo le le le latelelang ka bogolo mo Botswana, Letamo la Gaborone, le tshegetsa metsi a selekanyo sa dikhubikimetara di le lekgolo,masome a mane le motso a didikadike (141 000 000 )(5.0×109 cu ft).

## Tlhaloso le Tiriso
Letamo le mo Nokeng ya Shashe dikilometara di le tharo kwa tlase ga fa kopanang teng le Noka ya Tati, dikilometara di ka nna masome matlhano le botlhano (34 mi) kwa bokone botlhaba jwa toropo ya Selebi Phikwe. Le dikilometara di le tlhano (3.1 mi) kwa godimo ga molelwane wa Botswana le Zimbabwe. Porojeke e tshwanetse go oketsa tlamelo e e sireletsegileng ya metsi a Gaborone, Francistown, le ditoropo le metsana e e bapileng le tsela ya bokone–borwa mo isagong e e sa fediseng pelo. E tla feleletsa e isa dilitara tse dingwe di le dikete tse tharo (660 imp gal; 790 US gal) ka motsotswana tsa thomelo ya metsi a a tala kwa phaepheng ya ditshodi tsa bokone–borwa. Metsi gape a tlaa tsenngwa kwa masimong a magala a Palapye le kwa seteišeneng sa motlakase se se akanyeditsweng sa kgotletso ya 1,200 MW kwa Mmamabula. Ditshenyegelo tsa porojeke ya letamo di ne di ka nna P1,134 wa sekete (US$300 milione). Phaephe e tla ja didikadike tse dingwe tsa P1,127. Letamo le ka ngoka gape bajanala ba ba okwang ke diphologolo tsa naga, metshameko ya metsi le dijo tsa selegae, fa dikago di ka tlhabololwa.

## Popego
Letamo le ke sebopego sa mmu se se kgaogantsweng, se se bogodimo jwa dimitara di le 41 (135 ft) le boleele jwa dikilometara di le 4.5 (2.8 mi). Ditiro tsa mmu di na le dikhubikimetara di ka nna 3 870 000 (137 000 000 cu ft) tsa dilo, go akaretsa le dikhubikimitara di le 550 000 (19 000 000 cu ft) tsa konokono ya letsopa go tswa mo dikhuting tsa borrow le dikhubikimetara di le 2 460 000 tsa kgapetla ya motheo e e bonweng go tswa mo go epiweng ga lehuti la go tshologela ga metsi. Boleng jwa letsopa le le leng teng bo ne bo le kwa tlase mme bo ne bo tlhoka go tlhophiwa ka kelotlhoko, kalafi le taolo ya boleng. Lera la riprap ya letlapa le le thubegileng le le bokima jwa dimitara di le bongwe le sephatlo (4 ft 11 in) le sireletsa letlhakore le le kwa godimo mo tirong ya makhubu, mme lera la rockfill e e seng makgwakgwa thata le le bokima jwa sephatlo sa mmitara (1 ft 8 in) le sireletsa letlhakore le le kwa tlase. Lefika, le palogotlhe ya tlhagiso ya konkoreiti, di ne di tswa kwa gwaring ya lefelo.

Thutafatshe ya letamo e farologana thata. Go ne go tlhokega gareteni e e boleele jwa dikilometara di le masome matlhano le boferabobedi e e nang le ditonne di le 6 700 tsa samente go thibela gore e se ka ya dutla. Tsela e kgolo ya go tshologela ke sebopego sa konkoreite sa ogee se se boleele jwa dimitara di le makgolo mabedi (660 ft) se se nang le diphatlalatsi tsa kgotletso, mo letlhakoreng le le kwa godimo la molema la letamo le le ka nnang dikilometara di le pedi (1.2 mi) kwa bokone jwa noka. Gape go na le tsela e e thusang ya go tshologela metsi e e boleele jwa dimitara di le makgolo a ferabongwe (3,000 ft) go mekamekana le maemo a morwalela o o feteletseng. Fa letamo leno le tladitswe, le tla kgona go fitlha kwa morago ga metsi a a ka nnang dikilometara di le masome mabedi go ya kwa godimo ga noka.

Tora ya go tsenya metsi ya konkoreite e e bogodimo jwa dimitara di le masome mane le boferabobedi (157 ft) e e bophara jwa dimitara di supa (23 ft) e e nang le diphatlha di le tlhano tsa dikgoro e fepa phaephe ya tshipi e e boleele jwa dimitara di le makgolo mabedi le masome a marataro (850 ft) e e fetang ka fa tlase ga motheo wa letamo mme morago ga moo e kgaogane go ya kwa pompong. Borogo jwa tshipi jwa dimitara di le masome marataro le motso (200 ft) bo golaganya tora ya go tsenya metsi le kwa godimo ga motheo wa letamo. Porojeke e ne gape e akaretsa go aga matlo le tlamelo ya motlakase, le go tlhabolola tsela ya dikilometara di le masome mane le bone (27 mi) fa gare ga metse ya Mmadinare le Robelela. Go tloga ka 2012 seteišene sa dipompo se ne se sa ntse se tshwanetse go agiwa, fela jaaka phaephe e e boleele jwa dikilometara di le masome a supa le botlhano (47 mi) ya dimitara di le 1.2 (3 ft 11 in) go rwala metsi a a tala go ya kwa Phaepheng e e leng teng ya Bokone-Borwa (NSC), e e tla rwalang metsi kwa borwa go ya kwa Gaborone. Phaephe e e tla golagana le NSC kwa tankeng ya kgatelelo ya go thubega ya BPT1 kwa Moralane.

## Kago
Pele ga kago e ka simololwa, ditopo tsa batho ba ba neng ba fitlhilwe kwa metseng ya Matopi le Robelela di ne tsa tshwanelwa ke go epiwa le go fudusiwa. Se se ne sa tlhalosiwa mo diphuthegong tsa *[[Kgotla|dikgotla]]* tsa metse go bona kamogelo ya morafe. Dipolase dingwe di ne tsa rekwa kwa godimo ga noka. Puso e ne gape ya rulaganya ditirelo tsa bogakolodi ka bolwetse jwa AIDS mo badiring ba dikago mmogo le mo baaging ba metse ya Mmadinare, Robelela, Matopi, Matsiloje, Chokwe le Patayamatebele. Go ne ga dirwa dipaakanyo tsa ditlhokego tse dingwe tsa ditirelo tsa boitekanelo le tsa sepodisi.

Kgwebo e e kopanetsweng ya Bergstan Africa ya Botswana le Jeffares & Green ya Aforika Borwa e ne ya dira mealo ya setegeniki le tlhokomelo ya kago. Letamo le ne le agetswe Lephata la Merero ya Metsi ke Koporasi ya Sinohydro ya China. Ka dinako tse dingwe, bothata ja go tlhaloganya puo go ne go baka mathata, fa baenjenere ba ne ba sa tlhomamisege gore a rakonteraka o tlhaloganya se se tlhokegang, ka gonne go ne go dirisiwa baranodi ba ba sa katisiwang ka setegeniki. PPC Cement ya Botswana e ne ya tlamela ka samente. Konkoreiti e ne ya dirwa mo lefelong go dirisiwa digwari tsa mo lefelong.

Kago e simolotse ka Mopitlo 2008. Morwalela o o neng o sa tle ka paka ya komelelo ka Seetebosigo 2009 o ne wa kgoreletsa porojeke ya kago. Rakonteraka o kgonne go busetsa nako e e latlhegileng ka go thapa badiri ba bangwe. Sinohydro e itsisitse go wediwa ka Sedimonthole 2011, pele ga nako e e rulagantsweng ya Tlhakole 2012. Sinohydro e amogetse setlankana sa go tsaya ka Firikgong 2012. Mosele wa go faposa o ne wa tlogelwa o bulegile mo motheong gore noka e kgone go elela fa letamo le ne le agiwa mo godimo ga Noka ya Shashe. Go ne go rulagantswe go tswalwa ga bofelo ga moedi wa go faposa le go tshologela ga metsi e ne ya etelela pele ka Phalane 2012 ka nako go simolola go tshwara dipula tsa paka ya dipula.

Ka Seetebosigo 2012, banaleseabe ba ne ba bolelelwa gore kago ya phaephe e ne e le kwa morago ga nako. Karolo eo ya porojeke e ne e simolotse ka Phalane 2011 mme e ne e tshwanetse go wediwa ka Phalane 2013. Borakonteraka, China State Construction Engineering Corp le Excavator Hire ya mo gae, ba ne ba na le badiri ba le makgolo a mararo le masome a matlhano, mme ba le masome a supa le botlhano ba bone e ne e le Ba-China. Tiego e bakilwe ke go palelwa ke madirelo mangwe kwa Palapye go ntsha diphaephe tsa boleng jo bo amogelesegang. Go ne go na le matshwenyego mangwe a gore go ka nna le tiego e nngwe fa go ka nna le mathata a go thunya go bapa le karolo e e tswang kwa Letamong la Letsibogo go ya kwa Moralane. Mo karolong e, phaephe e ntsha e tsamaya go bapa le phaephe ya NSC, mme go tshwanetse ga tsewa tlhokomelo e kgolo go netefatsa gore ga go na tshenyo epe e e dirwang mo NSC.

## Metswedi