Mary Karooro Okurut

**Mary Busingye Karooro Okurut** (o tshotswe ka kgwedi ya Phukwi ale lesome le bobedi (12) ka ngwga wa 1954  abo a thokafala ka kgwedi ya  Phatwe ale lesome le bongwe (11) ka ngwaga wa  2025), yo o itsegeng thata ka Mary Karooro Okurut, e ne e le morutabana, mokwadi le mmadipolotiki wa kwa Uganda. E ne e le Tona ya Kabinete e e neng e rwele maikarabelo a ditiro tsa kakaretso mo Ofising ya Tonakgolo, mo Kabineteng ya Uganda. O ne a tlhophiwa mo maemong ao ka kgwedi ya  6 Seetebosigo ale borataro (6) ka ngwaga wa  2016. Pele ga moo, go tloga ka kgwedi ya  Mopitlwe a thola bongwe (1) ka ngwaga wa  2015 go fitlha ka kgwedi ya Seetebosigo ale orataro (6) ka ngwaga wa 2016, o ne a dira jaaka Tona ya Kabinete ya Tshireletsego ya Bosetšhaba. O ne a tlhophiwa mo maemong ao ka kgwedi ya Mopitlwe a thola bongwe (1) ka ngwaga wa 2015, a emisetsa Wilson Muruli Mukasa, yo o neng a tlhophiwa go nna Tona ya tsa Bong le tsa Loago. Magareng ga ngwaga wa  2012 le ngwaga wa  2015, o ne a direla jaaka Tona ya Bong le Merero ya Loago mo Kabineteng ya Uganda. O ne a tlhophiwa mo maemong ao ka ngwaga wa 2012. O ne a tsaya maemo a ga Syda Bumba, yo o neng a tlogela Kabinete. Karooro o ne gape a direla jaaka Leloko la Palamente le le tlhophilweng la Setlhopha sa Basadi sa Kgaolo ya Bushenyi. Ka ngwaga wa 2020 National resistance movement NRM party flag bearer elections, Karooro o ne a fenngwa ke Annet Katusiime Mugisha yo o neng a tlhophilwe jaaka leloko la palamente la kgaolo ya Bushenyi mo ditlhophong tsa ngwaga wa  2021 tsa Tautona le palamente ya Uganda.

## Tshimologo le thuto
O tsholetswe kwa Bushenyi District ka kgwedi ya Sedimonthole ale boferabobedi (8) ka ngwaga wa 1954. O tsene sekolo kwa Bweranyangi Primary School le kwa Bweranyangi Girls' Senior Secondary School kwa sekolong sa gagwe sa poraemari le sa bogareng, ka tatelano eo. Ka ngwaga wa 1972, fa a le dingwaga di le lesome le boferabobedi (18), o ne a tsena Trinity College Nabbingo go tsweletsa dithuto tsa gagwe tsa sekolo se segolwane. Ka ngwaga wa 1974, o ne a tsena kwa Yunibesithing ya Makerere, a aloga ka ngwaga wa 1977 ka dikirii ya Bachelor of Arts in Literature (BA.Lit). Dingwaga di le tharo morago ga moo, ka ngwaga wa 1981, o ne a aloga ka dikirii ya Master of Arts in Literature (MA.Lit), gape go tswa kwa Yunibesithing ya Makerere. Ka ngwaga wa 1982, o ne a oketsa ka Dipoloma ya Thuto (Dip.Ed), go tswa yunibesithing e e tshwanang. 

## Hisitori ya tiro
Mary Karooro Okurut o simolotse go ruta kwa Makerere, kwa Lefapheng la Dikwalo ka 1981, ka bonako fela fa a sena go wetsa dithuto tsa gagwe tsa master. O ne a tswelela e le Morutisi go fitlha ka ngwaga wa 1993. O ne a thapiwa jaaka mokwaledi wa motlatsa moporesidente wa Uganda go tloga ka ngwaga wa 1994 go fitlha ka ngwaga wa1996. Magareng ga ngwaga wa 1996 le ngwaga wa 1999 o ne a dira jaaka Mokomišenara, Education Service Commission mo Uganda Ministry of Education. Go tloga ka ngwaga wa 1999 go fitlha ka ngwaga wa 2004, o ne a direla jaaka mokwaledi wa moporesidente wa Uganda. Ka ngwaga wa 2004 o ne a tsena mo dipolotiking tsa kwa Uganda.   O ne a direla jaaka mosadi wa leloko la palamente a emela kgaolo ya Bushenyi mo palamenteng ya bo lesome (10) ya Uganda.

## Tiro ya go kwala
Pele ga tiro ya gagwe ya sepolotiki, Okurut o ne a itsege thata ka go tsenya letsogo mo dibukeng tsa Se-Uganda ka bobedi jaaka mokwadi le jaaka mothei wa Mokgatlho wa Bakwadi ba Basadi ba Uganda (FEMRITE),mokgatlho o o sa leng o amogela tlhokomelo ya boditšhabatšhaba mme go fitlha ga jaana o tlhagisitse mofenyi a le mongwe wa Sekgele sa Caine, Arach Monica de Nyeko, yo kgang ya gagwe "Jambula Tree" e neng ya fenya ka ngwaga wa  2007. 

Karooro Okurut's literary publications include the novels The Invisible Weevil (1998) (ISBN 9789970901029) and The Official Wife (ISBN 9789970024018). O ne gape a rulaganya A Woman's Voice (1998) (ISBN 9789970901036), e leng kgobokanyo ya dikanegelokopana tsa bakwadi ba basadi ba kwa Uganda. O kwadile The Curse of The Sacred Cow.

## Tiro ya sepolotiki
Ka ngwaga wa 2004, Mary Karooro Okurut o ne a tsenela dikgaisano mo Bushenyi District Women's Constituency ka thekete ya lekoko la sepolotiki la National Resistance Movement. O ne a fenya mme a emela kgaolo eo mo Palamenteng ya Uganda go fitlha ka 2021 fa a ne a fenya ditlhopho tsa kakaretso. O ne a direla jaaka Tona ya Tshedimosetso le Kaelo ya Bosetšhaba go tloga ka kgwedi ya Motsheganong ngwaga wa  2011 go fitlha ka kgwedi ya Motsheganong ka ngwaga wa  2013, fa a ne a abelwa tiro ya gagwe ya ga jaana.  Ka phetolo ya kabinete ka kgwedi ya Mopitlwe e thola bongwe (1) ka ngwaga wa 2015, o ne a tlhophiwa go nna Tona ya Tshireletsego. Go tloga ka  kgwedi ya Moranang ngwaga wa 2020, Karooro Okurut e ne e le tona ya ditiro tsa kakaretso mo ofising ya tonakgolo.

## Botshelo le loso
Karooro Okurut o ne a nyetswe ke Stanislaus Okurut go fitlhela a tlhokafala ka kgwedi ya  Moranang a thola botlhano(5) ka ngwaga wa  2014; mmogo ba ne ba na le bana ba le borobabobedi(8)  , basimane ba le batlhano (5) le basetsana ba le bararo (3). E ne e le wa tumelo ya Boporotesetanta.

Karooro Okurut o tlhokafetse ka kgwedi ya  Phatwe ele lesome le bongwe (11) ka ngwaga wa 2025, a le dingwaga di le masome a supa le bongwe (71).

## Metswedi