Fatima Denton

**Fatima Denton** (yo o tshotsweng ka Phatwe 1966) ke moithuta-tlelaemete wa Borithane le Gambia. Ke

mokaedi kwa lekaleng la Ghana la sekolo se se golwane sa Ditšhabakopano, kwa Setheong sa UNU sa Ditsompelo tsa Tlhago mo Aforika (UNU-INRA) kwa Accra. O tlhomile mogopolo mo boitshimololeding, saense, thekenoloji le taolo ya metswedi ya tlholego.O dirisana le dinaga tse di jaaka Benin le Liberia go tlhabolola le go tsenya tirisong maikaelelo a go sekaseka ditlhokego tsa naga.

Fatima Denton o kwala ka ditlhogo tse di akaretsang maatla a a ntšhwafadiwang, tlhabololo e e tswelelang,phetogo ya tlelaemete, phetogo ya tlelaemete le bong, go tlwaela phetogo ya tlelaemete,[8] go nna mo kotsing, pabalesego ya dijo le lehuma la metsi le maatla. Ke mokwadi yo o eteletseng pele wa Tshekatsheko ya Botlhano ya Setlhopha sa Tiro II ya Phanele ya Dipuso ka ga Phetogo ya Tlelaemete (IPCC), Pegelo e e Kgethegileng ya IPCC ka ga Metswedi ya Maatla a a Ntšhwafadiwang le Phokotso ya Phetogo ya Tlelaemete (SRREN), mmogo le ya Pegelo ya Borataro ya Tshekatsheko ya IPCC ya Setlhopha sa Tiro III ya Phetogo ya Tlelaemete, Lefatshe (SRCCL). O kile a nna mo dikomiting di le mmalwa tsa saense go akaretsa le Phanele e e Ikemetseng ya Saense (ISP) ya Lenaneo la CGIAR la Phetogo ya Tlelaemete le Tshireletsego ya Dijo (CCAFS).

Denton e ne e le Motlhatlheledi wa Barbara Ward wa 2015, a gwetlha batlhami ba dipholisi, babatlisisi, le barutegi kwa Lontone go sekaseka gape Aforika le kamano ya yone le phetogo ya tlelaemete. Ke sebui kwa Simposiamong sa Boditšhabatšhaba sa Puisano ya Borlaug sa 2016, nngwe ya "Baeteledipele ba Basadi ba ba Kgweetsang Phetogo ya Temothuo mo Aforika" di le mmalwa.

## Botshelo le thuto
Fatima Denton o tshotswe ka Phatwe 1966 mme a golela kwa Gambia. Morago ga go tsena sekolo se sebotlana le se segolwane kwa Banjul, o ne a wetsa dithuto tse di farologaneng tsa pele ga kalogo kwa

Yunibesithi ya Cheikh Anta Diop kwa Dakar, Senegal (dithuto tsa botho), Yunibesithi ya Besançon, Fora, (dipuo tse di dirisiwang le go ranola), sekolo se se golwane sa Paris – la Sorbonne Paris IV (dithuto tsa botho) le Sekolo se se Kwa Godimo sa Dithuto tsa Boditšhabatšhaba le Dipolotiki (HEIP) (dikamano tsa boditšhabatšhaba). O amogetse PhD ya gagwe mo saenseng ya sepolotiki le dithuto tsa tlhabololo go tswa kwa sekolo se se golwane sa Birmingham (UK).

## Tiro
Dr. Denton o gatisitse dipego, dibuka le ditlhogo tse di sekasekiwang ke balekane ba gagwe tse di buelelang gore go nne le pono e e farologaneng ya tlhabololo e e dirang gore e nne e e nnelang ruri. Fatima Denton o ne a dira jaaka mosekaseki wa pholisi le mogokaganyi wa porojeke le lenaneo la maatla la Enda Tiers Monde kwa Senegal.: 19 Tiro ya gagwe e ne e itebaganya le dintlha tse di akaretsang tlhabololo e e tswelelang, tlelaemete le bong, go nna mo kotsing le go tlwaela phetogo ya tlelaemete, pabalesego ya dijo, puso ya selegae, metsi, le Sahel.: 14 Boitseanape jwa gagwe kwa Benin bo nnile le seabe mo go tlhomeng letlhomeso le le sekasekang ditsereganyo tsa go tlwaela go ralala Aforika. "Phetogo ya phetogo"e batla gore selegae e nne mong wa maiteko a a anameng a a tshegediwang ke bannaleseabe ba maemo a a kwa godimo. O buelela kanelo e ntšhwa ka ga phetogo ya tlelaemete mo Aforika ka go e leba jaaka tšhono. Go na le gore “a eme go fitlha kwa mangoleng mo nokeng mme a swe ka lenyora,” o nganga gore maano a phetogo ya tlelaemete le tlhabololo ya temothuo di ka kopanngwa, kgotsa ka tsela e e tshwanang, go nna le seabe go go oketsegileng ga setšhaba go ka tsosa boitshimololedi jwa thekenoloji.

## Metswedi