Winnie Kgware

**Winnie Motlalepula Kgware** (1917 - 1998) e ne e le molweladiphetogo wa Aforika Borwa kgatlhanong le tlhaolele mo Black Consciousness Movement (BCM). O ne a tlhophiwa jaaka tautona wa ntlha wa Black People's Convention (BPC), mokgatlho o o ikaegileng ka setšhaba o o amanang le BCM ka 1972.

## Botshelo jwa gagwe jwa pele
Winnie Kgware o tsholetswe kwa Thaba 'Nchu kwa Orange Free State ka 1917. O goletse kwa Free State e e neng e kgaogantswe ka letso, pele ga go tlhongwa ga merafe ka tlhaolele, o ne a rata dipolotiki mme a rotloetsa baša go nna matlhagatlhaga mo dipolotiking. Ka go reetsa pitso ya gagwe, baša ba ne ba bopa lekala la South African Student Movement mme basimolodisa Lekgotla la Baemedi ba Sekolo (SRC) kwa Sekolong se Segolo sa Hwiti, koo setshwantsho sa ntwa Peter Mokaba a neng a tlhophiwa go nna tautona wa SRC. Ka ntlha ya seno, fa a ne a le dingwaga di le lesome le botlhano fela, Kgware o ne a thapa Peter Mokaba go tsenela mokgatlho o o neng o le ka fa tlase ga lefatshe. Mokaba o ne a lelekwa kwa Sekolong se Segolo sa Hwiti ka ntlha ya go nna le seabe mo ntweng ya kgololesego. Fa a sena go wetsa dithuto tsa gagwe tsa matric, o ne a se na madi a go tswelela ka thuto ya maemo a a kwa godimo mme ka jalo o ne a tlhopha go ruta dipalo lemaranyane kwa sekolong sa mo lefelong leo. Kgware o ne a tshereganya mme a thusa morutuntshi wa gagwe wa sepolotiki ka madi a go ya go ithuta kwa mmadikolo, kwa a neng a ikwadisetsa dithuto tsa Bachelor of Science in Computer Technology.

## Botshelo jwa sepolotiki
Kgware (yo ka nako eo e neng e sa ntse e le Winnie Monyatsi) o ne a katisiwa jaaka morutabana mme moragonyana a nyala Moporofesa WM Kgware, yo o neng a tlhophiwa jaaka morutabana wa ntlha wa motho montsho kwa mmadikolo wa Bokone (Turfloop), kwa a neng a nna teng. E re ka khamphase e ne e le lefelo la megopolo ya Black Conscious, Kgware o ne a nna le seabe mo go tshegetseng baithuti mo boipelaetsong jwa bone kgatlhanong le dithibelo tsa Puso mo khamphaseng. Nngwe ya ditiro tsa gagwe tsa ntlha e ne e le go rulaganya setlhopha sa thapelo sa Methodist go ganetsa taelo e e neng e thibela baithuti go obamela mo khamphaseng. Kwa ntle ga se, o ne a tshegetsa mokgatlho wa baithuti mme a letla gore ntlo ya gagwe le ya monna wa gagwe e dirisiwe jaaka lefelo la bokopano jwa  okgatlho wa Bakeresete wa mmadikolo(UCM), mokgatlho o o neng o thibetswe mo khamphaseng ka nako eo. Le fa go na le pharologano ya dingwaga magareng ga gagwe le badirammogo ba bangwe, o ne a nna le seabe se segolo mo go tlhomeng Mokgatlho wa Baithuti ba Aforika Borwa (SASO) ka 1968, morago ga go kgaogana le UCM, ka ntlha ya go sa kgotsofala ga badirammogo ba bantsho (go akaretsa Steve Biko) le komiti ya khuduthamaga ya bosetšhaba ya basweu ya UCM. Ka 1972, Kopano ya Batho Bantsho (BPC) e ne ya nna le bokopano jwa bone ba ntlha ya bosetšhaba kwa Hammanskraal go tloga ka 16 go ya go 17 Sedimonthole, ka baemedi ba feta 1400 ba ba emetseng ditlhopha di le 154. Kwa bokopanong joo, Winnie Kgware, Madibeng Mokoditoa, Sipho Buthelezi, Mosubudi Mangena le Saths Cooper ba ne ba tlhagelela jaaka mtautona, mothusa tautona, mokwaledi-kakaretso, motsamaisi wa bosetšhaba le motlhankedi wa dikamano tsa setšhaba ka go latelana, ba bopa komiti ya khuduthamaga ya bosetšhaba ya BPC,motheo wa mokgatlho wa Black Consciousness Movement se se neng se eteletswe pele ke Steve Biko. Ka Phalane a le lesome le boferabongwe 1977, dibeke di le mmalwa morago ga polao ya ga Steve Biko kwa kgolegelong ya sepodisi, mekgatlho e le lesome le boferabobedi e e amanang le BCM e ne ya thibelwa ke puso ya Aforika Borwa, mme BPC e ne e le nngwe ya yone. Tiragalo e nngwe e e tlhageletseng mo tshwantshong ya boikemisetso jwa ga Kgware jwa go dira gore tsamaiso ya Kgethololo e se ka ya laolwa e diragetse ka 1977 fa batho ba ba neng ba le mo beseng ba ya kwa phitlhong ya ga Steve Biko kwa Ginsberg, kwa ntle ga Toropo ya King Williams, ba ne ba emisiwa ke masole a tshireletso. Kgware, yo ka nako eo a neng a na le dingwaga di le 66, o ne a tila mapodise mme a kopa mosepele go ya kwa toropong ya King Williams go ya go nna teng kwa phitlhong ya ga Biko. Bangwe ba basadi ba ba sa itsegeng thata ba Kgware a neng a etelela pele le go direla le bone mo Black Consciousness Movement ke Mamphela Ramphele, Deborah Matshoba, Oshadi Mangena, le Nomsizi Kraai. Morago ga botshelo jo boleele jwa go ruta le tiro ya go lwela ditshwanelo tsa batho, Kgware o ne a tlhokafala ka 1998 kwa legaeng la gagwe kwa Bokone Bophirima-Bophuthatswana.

## Dipako
Ka 1998, mo gare ga Umtapo kwa Durban, se se ipolelang gore se tlhotlheleditswe ke filosofi ya Black Consciousness mme se tlhomilwe go gopola moeteledipele wa BCM le AZAPO Strini Moodley, se abetse Kgware Sekgele sa Steve Biko go mo tlotlomatsa ka seabe sa gagwe mo kgaratlhong ya kgololosego. Moragonyana, ka 2003, tautona wa nako eo Thabo Mbeki o ne a neela Winnie Kgware, morago ga go dira metlae, Taelo ya Luthuli ka ntlha ya boeteledipele jwa gagwe jo bo tlhomologileng le boineelo jwa botshelo jotlhe jwa gagwe go meono ya puso ya batho ka batho, go sa tlhaole batho ka letso, kagiso le tshiamiso.

## Bona gape

* South African History Online (Hisitori ya Aforika Borwa mo Internet)

* Mokgatlho wa Black Consciousness Movement

## Di-link tsa kwa ntle

* Botautona

* motheo wa Steve Biko

## metswedi