Kazungula, Botswana

**Kazungula** ke toropo e e mo molelwaneng mo kgaolong ya Chobe, bokone jwa Botswana, dikhilomithara di ka nna robedi kwa botlhaba jwa motsemogolo wa kgaolo Kasane. O mo lotshitshing lo lo kwa borwa lwa dinoka tsa Chobe le Zambezi, gaufi le makopanelo a bone kwa melelwane ya Botswana, Zambia, Namibia le Zimbabwe e kopanang teng. E ne e le motsemogolo wa Kgaolo ya Chobe go tloga ka 1909 go fitlha ka 1921. Go ya ka palobatho ya 2011, e ne e na le baagi ba le 4,133. 

Kazungula go tswa ntsweng e nnile lefelo le le botlhokwa la go kgabaganya noka ya Zambezi la batho ba ba farologaneng le dithoto tsa bone. Ka nako ya dintwa tsa kgololesego ya bosetšhaba tsa ngwagakgolo wa bolesome le bobedi, batlhabani ba le bantsi ba ba neng ba lwantsha bokolone ba ne ba tshabela kwa Zambia ka Kazungula.

## Thuto ya mafoko
Leina Kazungula le tswa mo setlhareng sa boroso (*[[Kigelia africana]]*), se se itsegeng mo lefelong leo jaaka *mzungula*.

## Lefelo
thumb|210x210px|Mmepe wa Borogo jwa Kazungula mabapi le Kazungula, Botswana (borwa bophirima), le Kazungula, Zambia (bokonebotlhaba)
Kazungula o gaufi le makopanelo a bone kwa melelwane ya Botswana, Zambia, Namibia le Zimbabwe e kopanang teng. Borogo jwa Kazungula bo kgabaganya Zambezi mme bo golaganya Kazungula le toropo nngwe e e mo molelwaneng kwa Zambia, e le yone e bidiwang Kazungula. Baeti ba ne gape ba ka kgabaganya Zambezi ka Mokoro wa Kazungula, kgotsa ba kgweetsa go ya kwa toropong e nngwe ya molelwane e e bidiwang Kazungula kwa Zimbabwe, ka go kgabaganya Tsela ya Kazungula.

## Ditso
Kwa kgolaganong ya dinoka tsa Chobe le Zambezi, Kazungula e ntse e le lefelo la go kgabaganya la Zambezi ka makgolokgolo a dingwaga, le le golaganyang Aforika Bogare le Borwa jwa Aforika. Kazungula ke kwa David Livingstone le batlhotlhomisi ba bangwe ba Yuropa ba bogareng jwa ngwagakgolo wa bolesome le boferabongwe ba neng ba bona Zambezi la ntlha pele ba e kgabaganya go ya kwa Zambia wa gompieno. Batho ba lefelo leo go ya ka ditso ba ne ba kgabaganya Zambezi ka mekoro ya setso, e e neng e dirilwe ka ditlhare tsa moporota. Mekoro ya segompieno ya kgwebo e ne e sa dirisiwe kwa Kazungula go fitlha ka 1884, fa dikarolo tsa mokoro wa pantuni di ne di tlisiwa go tswa kwa Austria mme di kopanngwa mo gae. Botlhokwa jwa Kazungula jaaka lefelo la dipalangwa bo ne jwa fokotsega morago ga go bulwa ga borogo jwa tsela le terena ka 1905 kwa Victoria Falls. Le fa go ntse jalo, e ne ya nna lefelo le le botlhokwa la go tsamaisa dithoto le badiri ba batswakwa.

Kazungula e ne e le lefelo la tsamaiso ya Kgaolo ya Chobe go tloga ka 1909 go fitlha ka 1921. Taolo ya bokolone ya mmakaseterata wa moagi wa selegae e ne ya atolosediwa kwa Caprivi Botlhaba ka Ngwanatsele 1914, morago ga go gapiwa ga yone go tswa kwa Jeremane ya Aforika Bophirima ka nako ya Ntwa ya Lefatshe ya Ntlha fa mmakaseterata wa moagi a fudugela kwa motsengo o o gaufi wa Kasane ka 1921.

Go tloga ka 1935 go ​​fitlha ka 1969, Kazungula e ne e le lefelo la go thapa badiri la Mokgatlho wa Badiri ba Lefelo la Witwatersrand (WENELA), o o neng o thapa badiri ba meepo ya gauta ya Aforika Borwa.

Go simolola ka dingwaga tsa bo 1960, Kazungula e ne ya nna tsela ya go tshaba gangwe le gape ya batlhabani ba ba neng ba lwantsha bokolone ba ba neng ba tshabela kwa Zambia go tswa kwa Mozambique, Namibia, Aforika Borwa, le Zimbabwe.

Ka 2021, Borogo jwa Kazungula bo ne jwa bulwa go emisetsa Mokoro wa Kazungula jaaka tsela ya konokono ya go kgabaganya Zambezi.

## Dipalopalo
Palobatho ya 2011 e kwadile palo ya baagi ba le 4,133 le badiri ba le 2,013, ka dipuo di le tharo tse di buiwang mo bathong.

## Metswedi