Rita Jeptoo

**Rita Jeptoo** (o tshotswe ka kgwedi ya Tlhakole e le lesome le botlhano (15) ka ngwaga wa  1981) ke motabogi wa marathone wa kwa Kenya. Mo godimo ga go fenya Marathone wa Boston ka makgetlho a mabedi, gape o fentse marathone a kwa Chicago, Stockholm le Milan. Jeptoo. Jeptoo e ne e le mmampodi wa bronze kwa IAAF World Road Running Championships ya 2006 a emela Kenya.

Ka ngwaga wa 2014, Jeptoo o ne a fiwa thibelo ya dingwaga di le pedi, e e neng ya okediwa go nna dingwaga di le nne, morago ga go tlhatlhobelwa EPO kwa ntle ga kgaisano ka kgwedi ya Lwetse a le masome a mabedi le botlhano (25) ka ngwaga wa 2014. 

## Tiro
Jeptoo o ne a fenya ka ngwaga wa 2004 Stockholm Marathon, e leng kgaisano ya gagwe ya ntlha ya marathone, mme morago ga moo a fenya ka go latelana kwa Milan Marathon. O ne a feletsa a le wa boraro kwa Turin Marathon ya ngwaga wa 2005 mme a le wa bosupa ka ngwaga wa 2005 World Championships.

Ka ngwaga wa 2006, o ne a tlhoma nako e e gaisang ya gagwe ya 2:23:38 a fenya Boston Marathon, o ne a tsaya sereto kwa Paris Half Marathon, o ne a gapa sekgele sa boronse kwa ngwaga wa 2006 World Road Running Championships, o ne a le wa bone kwa New York City Marathon mo ngwageng oo. Ka ngwaga wa 2007, o ne a fetsa a le mo maemong a bone kwa Boston, a leka go sireletsa serwalo sa gagwe, mme o ne a nopolwa a re, "Ga ke ise ke ko ke ikutlwe sentle mo serameng. Ke ne ke sa kgone go dira gore mmele wa me o dire ka tsela e e tshwanetseng". O ne a fenya Lisbon Half Marathon ka ngwaga oo, morago ga moo a tsaya maemo a bosupa mo marathong a 2007 World Championships in Athletics. O feditse ngwaga wa gagwe wa 2007 ka rekhoto e ntšhwa mo Obudu Ranch International Mountain Race, a amogela US$50,000 ka ntlha ya seo. 

O ne a fenya Portugal Half Marathon ka ngwaga wa  2008. O ne a le mongwe wa batabogi ba ba neng ba eteletse pele kwa Boston le New York marathone mo setlheng seo, a fetsa mo maemong a boraro le a bone ka go latelana.O ne a tsaya nako a sa tsenele dikgaisano tsa boimana go tloga kwa bokhutlong jwa ngwaga wa 2008 go ya pele, mme a boela gape kwa kgaisanong ka ngwaga wa  2011. Rotterdam Marathon e ne e le marathone a gagwe a go boela morago mme o ne a tla a le wa botlhano ka nako ya diura di le 2:28:09.O ne a taboga lebelo le le gaisang la marathone fa e sale ka ngwaga wa 2005 kwa Frankfurt Marathon, a tsaya maemo a botlhano morago ga diura di le 2:25:44.

Fa a boela kwa lefelong le a neng a fentse kwa go lone ka ngwaga wa 2006, o ne a nna wa borataro kwa Boston Marathon ya ngwaga wa 2012. O ne a tla a le bone kwa Beach kwa Beacon 10K le Falmouth Road Race, mme o ne a dira bontle jwa gagwe mo sephatlong sa dingwaga tse di lesome kwa Chicago Marathon ya ngwaga wa 2012. O ne a fenya Atsede Baysa mo dikgaisanong tsa bofelo tsa kgaisano mme a nna wa bobedi, mme nako ya gagwe ya 2:22:04 e ne ya feta ya gagwe ya dingwaga di le thataro ka motsotso le halofo.

RAK Half Marathon ya ngwaga wa 2013 e ne e le bofefo thata mo Jeptoo a neng a tokafatsa lebelo la gagwe go nna metsotso e le 66:27 ⁇  a mo dira wa botlhano yo o bofefo go gaisa botlhe ⁇  mme a mo tlogela mo maemong a boraro mo lobelong.

Ka ngwaga wa 2013, pele ga go thuntshiwa ga bomo, o ne a fenya Boston Marathon ka nako ya 2:26:25, le Chicago Marathon ka nako ya 2:19:57 (e e neng e le nako ya gagwe e e gaisang).

Jeptoo o ne a tsaya karolo mo Boston Marathon ka ngwaga wa 2014 mme kwa tshimologong o ne a kwadisitswe jaaka mofenyi, ka nako ya 2:18:57. Le fa go ntse jalo, morago ga go thibelwa go dirisa diokobatsi, o ne a se ka a tlhola a kgona go tshameka mme a tseelwa sereto sa gagwe le rekoto ya khoso.

## Kgetsi ya go dirisa diritibatsi
Jeptoo o ne a sireletsa sereto sa gagwe sa Chicago Marathon ka ngwaga wa 2014, a fenya ka nako ya 2:24:35. Le fa go ntse jalo, o ne a na le tlhatlhobo e e supang gore o dirisa diokobatsi mo sekaing sa gagwe sa "A", se a neng a se newa kwa Kenya dibeke di le pedi pele ga lobelo. Moemedi wa gagwe Federico Rosa, yo e leng leina le le itsegeng thata mo mabelong a marathone a maemo a a kwa godimo, o ne a tlhomamisa ntlha eno mme a gana go senola selo se se neng se le molato.

Moragonyana go ne ga lemogiwa gore seokobatsi se se ileditsweng e ne e le EPO, mme o ne a kganelwa go tshameka dingwaga di le pedi ke Athletics Kenya.

Ka kgwedi ya Moranang a le masome a mabedi le bongwe (21) ka ngwaga wa 2015, Court of Arbitration for Sport e ne ya itsise gore e amogetse dikopo tse pedi tse di farologaneng tse di amanang le thibelo. Mongwe wa bone, yo o tswang kwa Jeptoo, o ne a kopa gore tshwetso e e gwetlhiwang e phimolwe, le gore go emisiwa ga gagwe ka dingwaga tse pedi go tlosiwe. Ya bobedi e ne e tswa kwa International Association of Athletics Federation (IAAF), e e neng ya kopa gore thibelo ya ga Jeptoo e okediwe go nna dingwaga di le nne, ka ntlha ya "...maemo a a masisi a e reng a dira gore a se ka a tlhola a letlelelwa go tsenela motshameko oo".

Ka kgwedi ya Phalane a le masome a mabedi le borataro (26) ka ngwaga wa  2016, Kgotlatshekelo ya Arbitration for Sport e ne ya amogela boikuelo go tswa go IAAF kgatlhanong le go letlelelwa go sa tsene mo metshamekong ka dingwaga di le pedi tse di neng di neetswe ke Athletics Kenya, mme mo boemong jwa moo ya tlhoma thibelo ya dingwaga di le nne, le go phimolwa ga dipholo tsotlhe morago ga kgwedi ya Moranang a le lesome le bosupa (17) ka ngwaga wa 2014, go akaretsa diphenyo tsa gagwe tsa ngwafa wa 2014 Boston le Chicago marathone, a bua ka "boitshwaro jwa gagwe jo bo tsietsang le jo bo kgoreletsang mo ditsamaisong tsotlhe" jaaka mabaka a a oketsang a a dirang gore kotlhao e nne e e kwa godimo.

## Botshelo jwa gagwe
O nyetswe ke Noah Busienei, motabogi wa sekgala se se fa gare.

## Metswedi