Lucy Wangui Kabuu

**Lucy Wangui Kabuu** (o tshotswe ka kgwedi ya  Mopitlwe a le masome a mabedi le bone (24) ka ngwaga wa 1984) ke motabogi wa sekgala se seleele wa kwa Kenya yo o itsegeng thata ka go taboga dimetara di le 5000 le di le 10 000. O emetse Kenya gabedi kwa Diolimpiking tsa Selemo, a fetsa mo gare ga ba lesome ba ba kwa godimo mo lobelong lwa dimetara di le 10 000 ka ngwaga wa 2004 le ngwaga wa 2008. Nako ya gagwe e e gaisang ya go taboga ke ya metsotso e le 14:33.49 mo metshamekong ya dimetara di le 5 000 le metsotso e le 30:39.96 mo metshamekong ya dimetara di le 10 000 mme e dira gore e nne mongwe wa batabogi ba ba bonako go gaisa ba ba kileng ba taboga mo metshamekong eno.

O ne a nna kwa Japane fa a ne a simolola tiro ya gagwe. Kwa boditšhabatšhabeng, o ne a gapa dimetlele tsa selefera kwa IAAF World Cross Country Championships ka ngwaga wa 2005 mme a gapa dimetlele tse pedi tsa sekgala se seleele kwa Metshamekong ya Commonwealth ya ngwaga wa 2006 (kwa a neng a gapa dimetlele tsa 10,000 le 5000). Fa e sale ka ngwaga wa  2011 o ntse a gaisana mo tseleng mme o fentse kwa Great North Run le Delhi Half Marathon. O ne a simolola go taboga marathone ka ngwaga wa 2012 mme a nna mosadi wa borobedi yo o lebelo go gaisa botlhe ka nako ya diura di le 2:19:34 mme a tsaya maemo a bobedi kwa Dubai Marathon.

Wangui o ne a neelwa thibelo ya dingwaga di le pedi ka ngwaga wa 2018 morago ga go retelelwa ke teko ya doping kwa Milano City Marathon kwa a neng a kwadisitswe la ntlha teng.

## Tiro
Lucy Wangui Kabuu ka nako ya ngwaga wa 2013 World Championships in Athletics - Women's Marathon kwa Moscow.

O tshotswe ka ngwaga wa 1984 kwa Ichamara kwa Mukurweini/Nyeri region kwa central Kenya. Bokgoni jwa gagwe jwa go taboga sekgala se seleele bo ne jwa lemogiwa fa a ne a le kwa sekolong sa poraemari. John Kanyi, motabogi wa mo lefelong leo yo o neng a nna kwa Japane, o ne a mo kgothaletsa gore a leke go bona basari ya metshameko gore a kgone go ithuta le go ikatisa gone koo. O ne a dira sentle mo dikgaisanong tsa go bona dibasari mme fa a na le dingwaga di le lesome le borataro, o ne a amogelwa kwa Sekolong se Segolo sa Aomori Yamada.

Fa a ne a le kwa Japane, o ne a fenya dikgaisano tsa dimetara di le 1500 kwa dikolong tse di kwa godimo mme morago ga go aloga ka ngwaga wa 2002, o ne a simolola go katisa le Suzuki Track and Field Club. O saenetse le PACE Sports Management mme o katisiwa ke Ricky Simms. Wangui o ne a tlhoma rekoto ya bosha ya kwa Kenya ya dimetara di le 10 000 ka kgwedi ya  Lwetse ngwaga wa 2003. O ne a gapa sekgele sa All-Japan Corporate Half Marathon kwa Yamaguchi ka Mopitlwe o o latelang.

O ne a nna wa ntlha mo metshamekong ya dimetara di le 5000 kwa Japan Athletics Championships ka ngwaga wa 2004, a le moeng. Morago ga moo o ne a nna motshameki wa bobedi mo ditekong tsa metshameko ya Olympic ya kwa Kenya ya 10,000 m.O ne a tlhagelela la ntlha kwa metshamekong ya ngwaga wa 2004 kwa Athene, kwa a fentseng a le wa borobongwe mo kgaisanong ya dimetara di le 10 000.O ne a taboga sekgala seo kwa Hyogo Relays mme a fenya gararo ka go latelana go tloga ka ngwaga wa  2005 go ya go ngwageng wa 2007.O ne a fetsa a le lesome mo metareng ya 5000 kwa makgaolakgannyeng a 2005 World Athletics Final. Wangui o ne a simolola go tshameka mo lefatsheng ka bophara ka ngwaga oo kwa IAAF World Cross Country Championships ya 2005, kwa a neng a fetsa mo maemong a botlhano mo kgaisanong e khutshwane mme a dira gore setlhopha sa Kenya se nne mo maemong a bobedi morago ga Ethiopia mo maemong a setlhopha. 

Ka kgwedi ya Mopitlwe ngwaga wa  2006 o ne a fenya kgaisano ya dimetara di le 10 000 ya basadi kwa Metshamekong ya ngwaga wa 2006 ya Commonwealth ka nako ya metsotso e le 31, metsotswana e le 29.66. Gape o ne a fetsa a le wa boraro mo lobelong lwa dimetara di le 5000. Kwa bokhutlong jwa setlha o ne a feletsa a le mo maemong a lesome mo metshamekong ya 3000 metres kwa World Athletics Final. Ka kgwedi ya Ngwanatsele o ne a tlhophiwa mo setlhopheng sa basadi sa Kenya kwa International Chiba Ekiden. O ne a le bonya go feta Maria Konovalova mo legong la bofelo, mme o ne a tswelela go etelela Kenya pele go fenya sereto sa basadi. Nako ya setlhopha ya diura tse 2:13:35 e ne ya amogelwa moragonyana jaaka rekoto ya Aforika ya ekiden marathon relay.

Wangui o simolotse setlha sa gagwe sa ngwaga wa 2008 ka phenyo kwa Chiba International Cross Country..Ka ngwaga wa 2008 African Championships in Athletics o feditse a le bone mo 10,000 m kwa morago ga ba bararo ba ba eteletsweng pele ke Tirunesh Dibaba. Kwa ditekong tsa Olympic tsa bosetšhaba o ne a fenya 10,000 m mme a nna wa bobedi mo 5000 m. Le fa a ne a batla go gaisana mo dikgaisanong tse pedi, batlhophi ba kwa Kenya ba ne ba mo tlhopha fela mo metshamekong ya dimetara di le 10 000, mme ba tlhopha Vivian Cheruiyot mo kgaisanong e khutshwane.Mo kgaisanong ya gagwe ya bobedi kwa Olympic ka ngwaga wa 2008 Beijing Games o feditse a le wa bosupa mo metshamekong ya dimetara di le 10 000, a dira nako e e gaisang ya gagwe ya metsotso e le 30:39.96.

Morago ga go khutla mo dikgaisanong ka ngwaga wa 2009 le ngwaga wa 2010, ka ntlha ya kgobalo ya tendon ya Achilles morago ga moo a ima,o ne a boela gape mo kgaisanong ya go taboga mo tseleng. O ne a fenya mo go Great North Run half marathon le Great Edinburgh Run 10K ka kgwedi ya Lwetse le  kgwedi ya Phalane. O ne a ya kwa Delhi Half Marathon mme a fenya ka nako e e gaisang ya 1:07:04 ya diura tse di kwa pele ga mo-Kenya Sharon Cherop.

O ne a simolola go taboga sekgala sa marathone ka kgwedi ya  Ferikgong ka ngwaga wa  2012 kwa Dubai Marathon. Mo go nngwe ya dikgaisano tse di neng di le lebelo go gaisa tsotlhe ka nako eo, o ne a fetsa kgaisano ka nako ya diura tse 2:19:34 mme a tsaya maemo a bobedi ka metsotswana e le meraro fela morago ga mmampodi wa kgaisano e bong Aselefech Mergia. E ne e le nngwe ya dipina tse di neng di le bonako go gaisa tse di kileng tsa tshamekwa ke mosadi mme e ne ya mo baya mo maemong a borobedi mo lenaaneng la dipina tsotlhe. O ne a nna wa botlhano kwa London Marathon ya ngwaga wa 2012 ka kgwedi ya Moranang, mme o ne a se ka a kgona go tsenela metshameko ya 2012 London Olympics ka a ne a retelelwa ke go fetsa mo kgaisanong ya 10,000 m trial kwa Prefontaine Classic. Mo marathong a gagwe a boraro mo ngwageng ono, o ne a fitlha mo seraleng ka go tsaya maemo a boraro.O ne a fitlha kwa podium ka go fetsa ka maemo a boraro kwa Chicago Marathon ya 2012.O ne a fenya Ras Al Khaimah Half Marathon ya ngwaga wa 2013 ka rekoto ya gagwe ya 1:06:09, e le metsotswana e le 19 fela morago ga rekoto ya lefatshe ya ga Mary Keitany. 

Kabuu o ne a taboga ka lobelo lwa boraro go gaisa botlhe mo dikilometareng di le masome a mabedi le botlhano (25) go fenya BIG 25 Berlin ka kgwedi ya Motsheganong, a kgabaganya mola ka nako ya diura di le 1:21:37. O ne a tlhophiwa mo setlhopheng sa marathone sa Kenya kwa ngwaga wa 2013 World Championships in Athletics mme a se ka a dira sentle kwa Moscow, a fetsa mo maemong a bo 24 ka nako ya diura tse 2:44:06. O ne a tswa la bofelo mo go one ngwaga oo fa a ne a feletsa a le mo maemong a boraro kwa Delhi Half Marathon. 

## Metswedi