Nomgcobo Jiba

**Nomgcobo Jiba** e ne e le mothusa mookamedi wa ditsheko mo dikgotlatshekelong kwa Aforika Borwa.

## Botshelo jwa a le mmotlana le thuto
Nomgcobo Jiba o na le dithuto tsa LLB go tswa kwa Walter Sisulu University ka 1989, a ya go tsweledisa ka go aloga ka master's degree ya molao wa dikgwebo ka 1996.

## Tiro
Jiba o berekile e le moatlhodi kwa kgotlatshekelong ya Peddie kwa Kapa Botlhaba ka 1988, a ya go tsweledisa kwa dikgotlatshekelong tse di kwa Tsolo le Mthatha. O ithotse marapo mo pusong ka 1997 go berekela ofisi ya molao ya Qunta Ntsebeza kwa Cape Town, a berekela gore a tle a nne mmueledi, a atlega ka 1998. Ka 1999, Jiba o ne a berekela Deloitte & Touche e le moitseanape wa bosupi kwa Pretoria, a ya go bereka gape e le mmueledi mogolo kwa lekgotleng la batlhotlhomisi ba melato e e masisi ya itsholelo. Lekgotla le le ne la phatlhaladiwa ka 2001 le tlhatlhamiwa ke la Scorpions kwa Jiba a neng a thapiwa e le mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba. O ne a thapiwa mo maemong ao ka 2006. Morago ga Scorpions e sena go phatlaladiwa, o ne a fudusediwa kwa kgotlatshekelong ya melato ya kgwebo e e faphegileng ka 2009. Ka Morule 2010, Jiba o ne a tlhatlosiwa maemo go nna mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba kwa lekgotleng la ditsheko, maemo a a neng a mo fa bookamedi jwa ditshwetso tsotlhe tsa boatlhodi tse di diriwang ke puso.

### Mothusa mookamedi wa ditsheko tsa setshaba
Ka Lwetse a le lesome le botlhano ngwaga wa 2016, Jiba o ne a rolwa marapo a gagwe a bobueledi ke kgotlatshekelo ya Gauteng ka fa a neng a tshwara ditsheko tse dintsi tsa sepolotiki ka teng. Se se akaretsa tshwetso ya go tsholola melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le moeteledipele wa sepodisi sa Aforika borwa wa lekalana la botlhale jwa tlolo molao Richard Mdluli. ditsheko tse dingwe di akaretsa go sekisediwa tsietso le go bua maaka mo maikanong mo maitekong a go atlhola mookamedi wa lekalana la Hawks Major General Johan Booysen ka 2012. Booysen o ne a re Jiba o lekile go mo lebisa molato o o sa mo lebaganang e le go leka go mo iletsa go sekaseka ditsheko dingwe tsa tshenyetso setshaba tse di amang lolwapa lwa ga tautona Zuma. O ne a kgalwa gape ke dikgotlatshekelo ka seabe sa gagwe mo go berekeng mo mathateng a dikgatiso tsa botlhola tsa ga Zuma.

Tshwetso ya go rola Joba marapo a bobueledi e ne ya boelwa morago ke SCA ka Lwetse 2018.

Ka Moranang a le masome mabedi le borataro ngwaga wa 2019, go ne ga itsisewe fa Jiba a kobilwe ke tautona Cyril Ramaphosa e le kgakololo ya komiti ya tsheko ya ga Mokgoro.

### Moatlhodi o o ikemetseng
Ka 2015, moeteledipele wa NPA, Shaun Abrahams, o ne a itsise fa tsheko kgatlhanong le Jiba e tlaa tshololwa. Ka Ngwanatsele 2017, mmueledi Gerrie Nel le AfriForum ba ne ba tsaya kgato ya semolao go sekisa Jiba. Morago ga kgwedi kgotlatshekelo ya Pretoria e ne ya seegela kwa thoko tshwetso ya go tsholola tsheko kgatlhanong le Jiba. Se se ne se raya gore NPA  e tlamega go busetsa ditsheko tseo. Ka ngwaga wa 2020 go ne go ise go buiwe ka seemo sa ditsheko tseo.

## Manganga
Monna wa ga Jiba, Booker Nhatsi, o ne a atlholelwa go utswa dikete di le lekgolo, masome a robabongwe le boraro jwa madi a diranta mo letloleng la moreki ka 2003, a atlholelwa dingwaga di le tlhano mo kgolegelong, mme melato ya gagwe e ne ya phimolwa morago ga gore tautona Jacob  Zuma a mo itshwarele ka 2010. Ka Phatwe 2021 o ne a emela Democracy in Action (DIA) a sa ba lope sepe, kwa a neng a re Jacob Zuma o ka bo a sa tshwarelwa go nyatsa kgotlatshekelo a sa sekisiwa pele.

Ka ngwaga wa 2007, moeteledipele wa NPA Mokotedi Mpshe o ne a seegela Joba kwa thoko go bo a thusitse mo tlhotlhomisong ya sepodisi kgatlhanong le mosekis wa NPA Gerrie Nel, o ka nako eo e ne e le moeteledipele wa lekgotla la Scorpions la Gauteng le le neng la phatlaladiwa. Tsamaiso ya kgalemo ga ise ke e diragadiwe.

Ka Mopitlo 2012 mo maemong a gagwe e le motshwaralela mothusa moatlhodi o ne a laelwa ke SCA go ba neela ditokomane tsotlhe tse di gwetlhileng tshwetso ya go boela morago melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le Zuma. O ne a seka a dira se se laotsweng.

Ka Moranang 2015, o ne a itshupa fa pele ga kgotlatshekelo e e faphegileng ya dikgwebo a lebisitswe melato ya tsietso le go sa bue boammaruri mo maikanong mo maemong a gagwe mo setlhopheng se se neng se sa sale melao morago sa basekaseki ba lolwapa loora Zuma mo tshenyetsong setshaba. Booysen o ne a bolelela komiti ya tsheko ya ga Mokgoro gore lebaka la gore a bo a atlhotswe ke Jiba ke ka gore o ne a amega mo dikgatlhegong tsa dikgwebo tsa ga tautona wa pele Jacob Zuma le morwae Edward.

Pampiri ya dikgang ya *The Maverick* e supile fa moatlhodimogolo wa Kgotlatshekelo ya Kapa Bophirima John Hlophe a lekile go sireletsa Jiba mo go atlholweng ka go tlhopha moatlhodi Mokgoatji Dolamo go tsholola ditsheko tsa ga Jiba.

Moeteledipele wa pele wa BOSASA, Angelo Agrizzi, o ne a bua fa pele ga komiti ya tsheko ya Zondo ya tshenyetso setshaba gore Jiba o ne a amogela dituelo go tswa kwa BOSASA go netefatsa gore melato ya tshenyetso setshaba kgatlhanong le kompone eo e seka ya ya kwa pele.

## Metswedi