Hadiza Bala Usman

**Hadiza Bala Usman** (yo o tshotsweng ka Ferikgong e tlhola malatsi ale mabedi ka1976) ke mopolotiki wa Nigeria yo o neng a dira jaaka mokaedi-motsamaisi wa Bothati jwa Maemakepe a Nigeria go tloga ka 2016 go fitlha ka 2021. O kile a nna mookamedi wa badiri ba mmusi wa mmuso wa Kaduna go tloga ka 2015 go fitlha ka 2016.O ne a tlhomiwa go nna mogakolodi yo o kgethegileng wa Pholisi le Central Delivery Coordination Unit (CDCU) go Tautona Bola Tinubu ka Seetebosigo 2023 mmogo le Hannatu Musawa yo ga jaana a direlang jaaka Tona ya Botaki, Setso le Itsholelo yatlhamo ya Nigeria.

Fa e sale ka 2014, ke mongwe wa basimolodi-mmogo ba letsholo la Busetsa Basetsana ba Rona,gape ke mongwe wa bathei ba lekgotla la All Progressives Congress.

## Botshelo jwa pele le thuto
Hadiza Bala Usman o belegwe ka di  Ferikgong e tlhola malatsi ale mabedi ka 1976 kwa Zaria mo lelapeng le le busang la Ba-Fulani ba morafe wa Sullubawa. Rraagwe, Yusufu Bala Usman, setlogolo sa Sarkin Katsina Muhammadu Katsina Dikko, e ne e le moitsedipalo le morutegi yo o itsegeng yo o tlhoma Setheo sa Tlhabololo ya Demokerasi, Patlisiso le Katiso kwa Zaria. Rremogolo wa gagwe, Abdullahi Bayero (rraagwe mmemogolo wa ga rraagwe), e ne e le Emir wa bo lesome wa Kano go tloga ka 1926 go fitlha ka 1953, rremogolo wa ga rraagwe e ne e le Durbin Katsina, malome wa gagwe e ne e le Usman Nagogo Emir wa Katsina mme rremogolo wa gagwe e ne e le Sarkin Katsina Muhammadu Dikko (rraagwe rremogolo wa ga rraagwe). 

Hadiza o goletse kwa lefelong ya mmadikolo wa Ahmadu Bello kwa Zaria, kwa rraagwe a neng a bereka gone. O simolotse dithuto tsa gagwe kwa sekolong se sebotlana sa badiri ba mmadikolo mme a tswelela go wetsa dithuto tsa gagwe tsa isekolo se segolwane. Ka 1996, o ne a ikwadisa kwa mmadikolo mme a bona degree ya gagwe ya ntlha mo tsamaisong ya kgwebo ka 2000. Moragonyana o ne a bona degree ya masters mo dithutong tsa tlhabololo go tswa kwa mmadikolo wa Leeds ka 2009.

## tiro

#### Tiro mo lephateng le le ikemetseng ka nosi
Ka 1999, o ne a fetsa ngwaga kwa Bogareng jwaa Tlhabololo ya Temokerasi le Katiso ya Patlisiso kwa Zaria e le mothusa patlisiso.

Morago ga moo o ne a bereka kwa offising ya Dikgwebo Bureau ya Dikgwebo tsa Setšhaba go tloga ka Phukwi 2000 go fitlha ka Phatwe 2004 e le motsamaisi wa dikgwebo. Go tloga ka Phalane 2004 go fitlha ka Ferikgong 2008, morago ga moo o ne a thapiwa ke UNDP mo Tsamaisong ya Kgaolo ya Motsemogolo wa Bosetšhaba jaaka mothusi yo o kgethegileng wa Tona mo go tsenyeng tirisong ga thulaganyo.

Ka 2011, Hadiza o ne a dira letsholo mme a latlhegelwa ke kgaolotlhopho ya puso ya Musawa/Matazu jaaka ntlhopheng wa Congress for Progressive Change. Morago ga moo o ne a nna leloko la Setlhopha sa Puso e e Siameng kwa Nigeria, e leng mokgatlho o e seng wa puso, jaaka mokaedi wa lefatshe wa leano go simolola ka 2011 go fitlha ka Phukwi 2015.

Ka 2014, morago ga go gapiwa ga basetsana ba sekolo sa Chibok ke Boko Haram, Hadiza Bala o ne a simolola setlhopha sa letsholo la Bring Back Our Girls go dira gore batho ba lemose le go buelela go namolwa ga basetsana ba sekolo ba ba tserweng ka dikgoka. O tlhophile mmala o mohibidu mo letsholong ka gonne ke letshwao la "tlhobaelo, kotsi, tlhagiso." Hadiza Bala Usman le ene o ne a thusa go gokaganya dikopano le batsadi ba basetsana ba ba tserweng ka dikgoka le maloko a puso ya Nigeria. O tsweletse go ipelaetsa le setlhopha go fitlha ka 2016.

## Tiro mo lephateng la puso
Ka 2015, morago ga go tlhophiwa ga gagwe Mmusisi Nasir Ahmad el-Rufai o ne a mo tlhoma go nna Moeteledipele wa Badiri ba Mmusi wa mmuso wa Kaduna, ka jalo a nna mosadi wa ntlha go nna mo maemong ao. O ne a tlhomiwa go nna Mokaedi Motsamaisi wa  Maemakepe a Nigeria (NPA) ka Phukwi 2016 ke tautona Muhammadu Buhari. Go tlhomiwa ga gagwe go ne ga baka dikganetsano tse dintsi ka bontsi bo ne bo bona go tlhophiwa ga gagwe go ikaegile ka loetso mme ba belaela gore a o tshwanelega go dira tiro eo. Ka Motsheganong tlhola malatsi ale borataro ka, 2021, Tautona Muhammadu Buhari o ne a dumelana le go emisiwa ga gagwe jaaka Motsamaisi wa Taolo ya Maemakepe a Nigeria  (NPA). Hadiza, yo o sa tswang go tlhomiwa gape mo pakeng ya bobedi, o ne a emisiwa morago ga go lwa ga setšhaba le tona ya dipalangwa ya nako eo Rotimi Amaechi. E ne e le Mothusa Mokaedikakaretso wa Tsamaiso wa Lekgotla la Letsholo la Botautona la Tinubu/Shettima APC la ditlhopho tsa botautona tsa 2023. Buka ya gagwe, Go Gata ka Menwana: Odyssey ya me kwa Bothating jwa Maemakepe a Nigeria, e ne ya gatisiwa ke TheCable Books ka Moranang 2023.

Ka Seetebosigo 2023, o ne a tlhomiwa go nna Mogakolodi yo o Kgethegileng wa tautona ka ga Kgokaganyo ya Pholisi ke Bola Ahmed Tinubu.

## Botshelo jwa motho
Hadiza Bala Usman o ne a nyetswe mosekaseki wa itsholelo Tanimu Yakubu Kurfi yo o neng a direla ka fa tlase ga tautona wa pele (yo o tlhokafetseng) Umaru Musa Yar'adua jaaka mogakolodi wa itsholelo mme mmogo ba na le basimane ba babedi.

## Temogo
O amogetswe ka ditsela tse di farologaneng ka diphitlhelelo tsa gagwe mo lephateng la mawatle jaaka Kgosigadi ya Mawatle le tirelo ya setšhaba ya Nigeria mo gare ga **Baeteledipele ba ba ka fa tlase ga dingwaga di le** **masome a matlhano mo Tirelong ya Setšhaba** ka 2021 fa a ne a amogela sekgele sa mokhuduthamaga yo o tlhomologileng wa mosadi mo tirelong ya setšhaba (Mawatle) mmogo le basadi ba bangwe ba ba tlhageletseng mo tirelong ya setšhaba ka 2021.

## Metswedi



## Metswedi e mengwe

*puisano e bolotswe ka 2016-04-01 kwa Wayback Machine on *[[:en:Women's_Media_Center|Women's Media Center Live]]*
* Hadiza Bala Usman Biography