Precious Moloi-Motsepe

**Precious Moloi-Motsepe** (o tshotswe ka la bo Phatwe a tlhola gabedi ka 1962) ke mothusi wa batho le mogwebi wa feshene wa Aforika Borwa. Mongwe wa basadi ba ba humileng thata mo Aforika Borwa, o simolotse tiro ya gagwe jaaka ngaka, a itsege ka bana le boitekanelo jwa basadi. Ka Lwetse 2019 o ne a tlhophiwa go nna Mokanselara wa mmadikolo wa toropo ya Cape, a latlelela Graça Machel, mme a simolola paka ya gagwe ya dingwaga di le lesome ka 1 Ferikgong.

Ka 2007, o ne a tlhoma African Fashion International, kompone ya ditiragalo, feshene le mokgwa wa botshelo go rotloetsa batlhami ba Aforika yotlhe mo bareetsing ba boditšhabatšhaba, le go tshegetsa madirelo a feshene ya Aforika jaaka tsela ya tlhabololo ya itsholelo ya baša le bomme. Ka 2013, o ne a tsenela Giving Pledge le monna wa gagwe, ba itlama go neela sephatlo sa khumo ya lelapa la bone go thusa ditiro tsa bopelotshweu. Ka one ngwaga oo o ne a le mo khabareng ya ntlha ya Forbes Women Africa mme fa e sa le ka nako eo o kwadilwe mo lenaaneng la basadi ba le masome a matlhano ba ba maatla go gaisa mo kontinenteng ke Makasine wa Forbes Africa.

Ke moemedi wa ka metlha kwa Foramong ya itsholelo ya Lefatshe e e neng e tshwaretswe kwa Davos, mmogo le leloko la Boto ya Boeteledipele jwa Bomme ba Sekolo sa Harvard Kennedy.Ke leloko la Boto ya Bogakolodi ya Setheo sa Milken sa Bopelotshweu jwa Togamaano le Lekgotla la Bogakolodi la Lefatshe Lotlhe la mmadikolo wa  Harvard.

## Botshelo jwa pele le thuto
O tsholetswe kwa Soweto, mongwe wa bana ba le batlhano, rraagwe e ne e le morutabana mme mmaagwe e le mooki O tsene kwa mmadikolo wa Wits kwa a alogileng teng ka dikirii ya MBBCh ka 1987 mme a bereka kwa United States kwa Kholetšheng ya Kalafi ya Virginia kwa Richmond go tloga ka 1991 go fitlha ka 1992. Fa a boa kwa Aforikaborwa, o ne a dira dipoloma ya boitekanelo jwa bana kwa mmadikolo wa Witwatersrand, le dipoloma ya boitekanelo jwa bomme kwa mmadikolo wa Stellenbosch.

Ka 1989, o ne a nyalwa ke Patrice Motsepe, mmueledi yo le ene a godisitsweng kwa Soweto. Forbes Magazine Africa e ne ya fopholetsa khumo ya lelapa la gagwe go US$3 bilione mme ya lemoga gore e ne e le banyalani ba bantsho ba ba humileng go gaisa botlhe mo Aforika Borwa.Ke wa lotso lwa Sotho.

## Tiro
Ka 1993 o ne a bula kokelwana ya boitekanelo ya bomme kwa Rivonia, kwa Johannesburg.Go tloga ka 2002 go fitlha ka 2007 o ne a dira jaaka tautona wa Mokgatlho wa Kankere wa Aforikaborwa (CANSA), mme seno sa dira gore a newe Sekgele sa Elizabeth Tshabalala ka ntlha ya maiteko a gagwe a go lemosa batho ka kankere ka 2012.

### Tiro ya go thusa ba bangwe
O tlhomile Motsepe Foundation le monna wa gagwe ka 1999, ka maikaelelo a go thusa go fedisa lehuma le go tokafatsa maemo a botshelo le maemo a botshelo a batho ba ba humanegileng, ba ba sa direng le ba ba kgapetsweng kwa thoko mo Aforika Borwa, Aforika le lefatshe.Ka 2002 o ne a tsaya boeteledipele jwa yone jaaka Chief Executive Officer mme a etelela pele mananeo a le matlhano a magolo: thuto le boeteledipele; tekatekano ya bong; tlhabololo ya setšhaba; metshameko, mmino le botsweretshi; le tshwaragano ya loago.Ka 2012, o ne a etelela pele Gender Responsive Budget Initiative, a buelela go sekasekwa le go sekaseka maano a bosetšhaba le ditekanyetso go netefatsa gore ditlhokego tsa basadi di a lebelelwa ka tlhamalalo le ka go lekana.  The Gender Responsive Budget Initiative e se e amogetswe ke palamente ya Aforika Borwa.

Ka 2015, ene le monna wa gagwe ba ne ba tlotliwa ke Keep a Child Alive Foundation ka maiteko a bone a go rarabolola mathata a go se lekalekane ga itsholelo ya batho ba ba humanegileng thata mo Afrika, le go tshegetsa ka bopelotshweu maiteko a HIV le AIDS mo dingwageng tse di fetileng.

Ka 2017 o gatisitse buka ya The Precious Little Blackgo maatlafatsa bomme ba Afrika Borwa ka tshedimosetso ka ga ditshwanelo tsa bona, boitekanelo le maatlafatso ya itsholelo. Morago ga se, o ne a tsaya marapo go tswa go Melinda Gates jaaka modulasetilo wa mokgatlho wa lefatshe wa bomme wa Maverick Collective ka 2018.

Ka 2020, o ne a neela mmadikolo wa toropo ya Cape R5 milione ka go dirisa Mokgatlho wa Motsepe. Moneelo ono, o o neng wa dirwa kwa tshimologong ya leroborobo la COVID-19, o ne wa abelwa go thusa ka go itsetsepela ga mmadikolo, mmogo le go reka dilaptop le tshedimosetso gore baithuti ba simolole go ithuta gape ba le kgakala.

Ka 2021, o ne a aba R2 million go mmadikolo wa toropo ya  Cape  ka Motsepe Foundation, go thusa baithuti ba ba feditseng dithuto tsa bona mme ba sa kgone go aloga le go amogela distankana tsa bona ka ntlha ya dikoloto tsa baithuti. Ka 2023, ka Motsepe Foundation, o ne a atolosetsa tshegetso ya gagwe go bommadikolo  botlhe tse di masome a mabedi le borataro tsa Aforika Borwa ka moneelo wa R30 million go kwadisa baithuti, dituelo le dikoloto tsa hisetori.

### Kgwebo
Ka 2007, o ne a tlhama African Fashion International (AFI) jaaka polatefomo ya feshene ya Aforika e e tlhokomelang loago, ya manobonobo e e tla tlhotlheletsang batlhami ba Aforika yotlhe go tsena mo mebarakeng ya boditšhabatšhaba le go tlhama ditshono tsa go tlhama ditiro mo ketaneng ya tlamelo. AFI e itsege thata ka tlhagiso ya yone ya ditiragalo tsa feshene le tsa mokgwa wa botshelo tsa maemo a a kwa godimo mme fa e sa le ka nako eo e godile go nna lekala la e-commerce ya manobonobo jaaka batlamedi ba feshene e e kgethegileng le dilwana tse dingwe go tswa kwa Aforika le kwa mafatsheng a mangwe.Ka go nna polatefomo ya ntlha ya beke ya feshene mo kontinenteng e e tshegediwang ke Mercedes Benz, mola o o kwa pele wa Beke ya Feshene ya AFI o tshegeditswe ke Suzy Menkes wa Condé Nast Boditšhabatšhaba le Fern Mallis wa Beke ya Feshene ya New York.

Ka 2017, e ne e le moamogedi wa ntlha wa Sekgele sa Franca Sozzani kwa Ditšhabakopano kwa New York ka ntlha ya maiteko a gagwe a go rotloetsa batlhami ba Aforika ka feme ya gagwe le go tshegetsa maatlafatso ya basadi ba ba tlhokileng lesego.Ka 2022 o ne a tlhophiwa go nna leloko la Index ya Baeteledipele ba Feshene ya Lefatshe Lotlhe ya BOF.

Ke mogakolodi wa Samiti ya Lenaneo la Lefatshe Lotlhe la Feshene la Copenhagen, e e rotloetsang dipeeletso tse di tswelelang pele mo fesheneng; moemedi a le esi go tswa kwa Aforika.

### Dikgatlhego tse dingwe
O ntse a na le seabe mo makaleng a a farologaneng a setso mo Aforika, go akaretsa le feshene, botaki, mmino le metshameko.

Mo madirelong a feshene, o tshegeditse feshene ya Aforika yotlhe ka go rotloetsa batlhami ba Aforika le go tshegetsa ditiragalo tsa madirelo. Ka 2019, o ne a tshegetsa bokopano jwa  Boditšhabatšhaba jwa  luxury ya Condé Nast, e e neng e tshwaretswe kwa Cape Town lekgetlo la ntlha. Ka 2025, o ne a dirisana le Met Gala, a dirisana le Vogue le Setheo sa Diaparo sa Anna Wintour mo dipontshong tse di neng di sekaseka  Black dandyism.

Mo metshamekong, o tshegeditse dbatabogi ba maemo a sekolo mo Aforikaborwa ka Dikgaisano tsa Dikolo tsa Kay Motsepe, tse di akaretsang dikgaisano tsa kgwele ya dinao le bolotlola tse di akaretsang ditlhopha di feta 13 000. Gape o tshegeditse Kgaisano ya Kgwele ya Dinao ya Dikolo tsa Aforika ya CAF, e e kopanyang ditlhopha go tswa kwa kontinenteng yotlhe. Mo godimo ga moo, o bueletse gore go nne le tuelo e e lekanang mo metshamekong ya bomme, segolobogolo mo setlhopheng sa kgwele ya dinao sa Aforika Borwa sa Banyana Banyana.

Mo mminong, o tshegeditse Eisteddfod ya Dikhwaere tsa Dikolo tsa ABC Motsepe, e leng tiragalo ya ngwaga le ngwaga e e akaretsang dikolo di le 4 000 mo ditlhopheng tse di farologaneng tsa mmino.

## Metswedi