Maroons

**Maroons** ke ditlogolwana tsa Maaforika kwa Amerika le ditlhaketlhake tsa Lewatle la India ba ba neng ba tshaba bokgoba, ka go tshaba kgotsa ka go gololwa ke beng ba bone, mme ba ipopela mafelo a bona a bodulo. Gantsi ba ne ba tlhakana le batho ba ba tlholegang mo lefatsheng leo, mme kgabagare ba fetoga go nna ditso tse di farologaneng tsa se-creole jaaka Garifuna le Mascogos.

## Tlhamo ya lefoko
Maroon e tsene mo Seesemaneng ka dingwaga tsa bo 1590, go tswa mo letlhaoding la Sefora *marron*, le le kayang 'senaga' kgotsa 'motshabi', ka bolone gongwe le tswa mo lefokong la Sepanishe sa Amerika *cimarrón*, le le kayang 'bonaga, se se sa laolesegeng' kgotsa 'lekgoba le le ngwegileng'. Mo tshimologong ya dingwaga tsa bo 1570, ditlhaselo tsa ga Sir Francis Drake mo Masepanisheng kwa Panama di ne tsa thusiwa ke "*Symerons*", e leng mopeleto o o ka tswang o sa kwalwa sentle wa *cimarrón*. Moitseanape wa puo Leo Spitzer, fa a kwala mo lekwalodikgannyeng la Language, a re, "Fa e le gore go na le kgolagano fa gare ga Seesemane *maroon*, Fr. *marron*, le Sp. *cimarrón*, gongwe Spain (kgotsa Amerika ya Sepanishe) e ne ya naya Enyelane (kgotsa Amerika ya Seesemane) lefoko leno ka tlhamalalo.

Le fa go ntse jalo, philologist wa kwa Cuba José Juan Arrom o ne a batlisisa tshimologo ya lefoko *maroon* go feta *cimarrón* ya kwa Spain, e e dirisitsweng pele kwa Hispaniola go kaya dikgomo tsa naga, go tswa foo makgoba a Maindia a aneng a tshabela kwa dithabeng, mme mo tshimologong ya dingwaga tsa bo1530 la ya kwa makgobeng a MaAforika a a neng a dira jalo. O  akanya gore lefoko la Se-Spain la Amerika le tswa mo lefokong la Arawakan *simarabo*, le le tlhalosiwang jaaka 'motshabi', mo puong ya Arawakan e e buiwang ke batho ba Taíno ba ba tlholegang mo setlhaketlhakeng.

## Ditso
thumb|''Maroons ba tshoganeditswe ke dintsa'' (1893) (Brussels) by Louis Samain.

### Motlha wa bokolone
Mo Lefatsheng le lesha, go tloga ka 1512, makgoba a MaAforika a ne a tshaba mo batshwaring ba Spain mme a kopanela le batho ba ba tlholegang mo lefatsheng kgotsa a itshedisa ka bobone. Fa makgoba a a tshabileng le Baamerika ba ne ba kopana mmogo mme ba itshedisa ba ne ba bidiwa "Maroons". Mo ditlhaketlhakeng tsa Caribbean, ba ne ba bopa ditlhopha mme mo ditlhaketlhakeng dingwe, ba ne ba bopa dikampa tse di tlhometseng.

Ditshaba tsa ntlha tsa Maroon tsa Amerika di ne tsa tlhamiwa mo lefelong le jaanong e leng Dominican Republic, morago ga botsuolodi jwa ntlha jwa makgoba ka la bo 26 Sedimonthole 1522, mo masimong a sukiri a ga Admiral Diego Columbus.: 35 Setshaba se se tlwaelegileng sa Maroon mo dikgatong tsa ntlha tsa batho ba le bararo ka tlwaelo.

Bontsi jwa bone e ne e le makgoba a a neng a tshaba ka tlhamalalo fa ba sena go fologa mo dikepeng. Ba ne ba gana go neela kgololesego ya bone mme gantsi ba ne ba leka go batla ditsela tsa go boela kwa Aforika.

Setlhopha sa bobedi e ne e le makgoba a a neng a ntse a bereka mo masimong ka lobakanyana. Makgoba ao gantsi a ne a tlwaetse thulaganyo ya makgoba go sekae fela a ne a sotlilwe ke beng ba masimo – gantsi ka bosetlhogo jo bo feteletseng. Ba bangwe ba ne ba tshaba fa ba ne ba rekisiwa ka tshoganyetso go mong yo mosha.

Setlhopha sa bofelo sa Maroons gantsi e ne e le makgoba a a nang le bokgoni a a neng a le kgatlhanong thata le tsamaiso ya makgoba.

## Metswedi