Buzunesh Deba

**Buzunesh Deba** (o tshotswe ka kgwedi ya  Lwetse e le boferabobedi (8) ka ngwaga wa 1987) ke motabogi wa sekgala se seleele wa Ethiopia yo o nnang kwa Bronx. O fentse Mmarathone wa Boston wa ngwaga wa 2014 ka nako ya gagwe e e gaisang ya 2:19:59.Mo lebelong, Deba o ne a feleletsa a le kwa morago ga Rita Jeptoo, yo moragonyana a neng a kgaolwa ka ntlha ya go dirisa diokobatsi.

E le motabogi yo o nang le bokgoni fa e sa le ka ngwaga wa 2009, mme ke mofenyi wa Mmarathone wa Boditšhabatšhaba wa California, Mmarathone wa San Diego, Mmarathone wa Los Angeles, Mmarathone wa ga Koko, Mmarathone wa Boston le Mmarathone wa Ditoropo tsa Mawelana. O feditse mo maemong a ntlha a le lesome makgetlo a le mararo kwa Marathone wa New York City.

## Mokgwa wa go itshetsa le tswelelopele
Go tlhagelela ga gagwe la ntlha mo dinageng tsa boditšhabatšhaba mo Ethiopia o ne a tla mo lobelong lo loleele kwa Dikgaisanong tsa Lefatshe Lotlhe tsa IAAF tsa ngwaga wa  2003, kwa a neng a nna mo maemong a bo masome a mararo le boraro (33) ka kakaretso.O ne a gaisana mo lebaleng kwa Japane ka ngwaga wa 2004, a taboga metsotso e le 15:52.33 mo dimitara di le 5000, mme go ne ga feta dingwaga tse dingwe gape di le tlhano go fitlha a itlhoma jaaka mankge wa go taboga mo tseleng.

O ne a nna kwa The Bronx, kwa New York, mmogo le motabogi ka ene wa marathone le monna wa gagwe e bong Worku Beyi, mme o ne a simolola go gaisana mo mabelong a tsela kwa United States ka ngwaga wa 2009. O ne a fenya Halofo ya Mmarathone wa Fairfield ka Seetebosigo mme ka Phukwi o ne a nna wa bobedi mo karolong ya basadi ya Buffalo 4-Mile Chase,Ka kgwedi ya Lwetse oo o ne a fenya Charleston Distance Classic ya dimaele di le lesome le botlhano (15) mme morago ga moo a dira lekgetlo la gagwe la ntlha mo mmarathoneng, a fenya mo maitekong a gagwe a ntlha kwa Quad a4 Cities:2. diura.Dikgwedi di le pedi moragonyana o ne a taboga kwa New York City Marathon mme a nna mo maemong a bosupa, a tokafatsa nako ya gagwe e e molemolemo thata go nna diura di le 2:35:54. Mo tshwetsong e e sa tlwaelegang ya motabogi wa maemo, o ne a taboga marathone wa gagwe wa boraro mo sebakeng sa dikgwedi di le tharo kwa Marathone wa Boditšhabatšhaba wa California mme a fenya lobelo ka nako ya diura di le 2:32:17.

O simolotse ka ngwaga wa  2010 ka nako e e kwa godimo ya diura di le 1:12:50 go fenya kwa Marathone wa Halofo ya Naples mme phenyo kwa Marathone wa Bosetšhaba wa go Lwantsha Kankere ya Mabele kwa Jacksonville Beach e ne ya latela ka bonako morago ga moo. O ne a atolosa motseletsele wa gagwe wa diphenyo go nna diphenyo di le supa ka go tlhamalala ka go tsaya dikgele tsa basadi kwa Broad Street Run, Newport 10000, UAE Healthy Kidney 10K, Marathone wa ga Koko (ka lebelo le le gaisang la botho la 2:31:35), le Marathone wa Halofo ya Fairfield. O ne a le mo maemong a bolesome kwa Lebelong la Tsela la Peachtree ka kgwedi ya Phukwi e thola bonne (4), mme o ne a boela kwa ditseleng tsa gagwe tsa phenyo kwa Buffalo 4-Miler le Chris Thater Segopotso sa 5K.Deba o ne a bona phenyo ya gagwe ya boraro ya mmarathone wa ngwaga kwa Mmarathoneng wa Twin Cities kwa Minneapolis ka Diphalane, a taboga diura di le 2:27:23 mme a fenya Svetlana Ponomarenko yo o neng a le mo maemong a bobedi ka metsotso e e ka nnang robedi.O ne a boela kwa lebelong le legolo kwa Marathone wa New York City ka ngwaga wa 2010 mme a nna mo maemong a bolesome, le fa nako ya gagwe ya diura di le 2:29:55 e ne e le ya gagwe ya bobedi a taboga ka fa tlase ga letshwao la 2:30:00. Jaaka mo ngwageng o o fetileng, o ne a tswala paka kwa California Marathon mme a boloka sekgele sa gagwe, a tlisa palo ya gagwe ya ngwaga le ngwaga go nna diphenyo di le nne tsa marathone mo dipopegong di le tlhano.

## 2011
Kwa tshimologong ya ngwaga wa 2011, Deba o ne a fenya Mare Dibaba yo o neng a mo rata pele ga lobelo go fenya Mmarathone wa Los Angeles.O ne a fenya lekgetlo la bobedi ka go latelana kwa Newport 10000 mme morago ga moo a boeletsa tiro eo kwa 10K ya Diphilo tse di Itekanetseng kwa New York.O ne a simolola Marathone wa San Diego ka lobelo lo lo bofefo mme a fitlha kwa letshwaong la halofo ya tsela ka diura di le 1:09:53. Karolo ya gagwe ya bobedi e ne e se bofefo jalo mme o ne a sa ntse a fenya lobelo ka nako e ntšhwa ya botho ya diura di le 2:23:31 – nako e gape e neng ya fenya rekoto ya ga Joan Benoit ya marathone o o bofefo go gaisa kwa California, e e neng ya bewa kwa marathoneng wa Diolimpiki wa ngwaga wa 1984 dingwaga di feta masome a mabedi le borataro (26) pele ga foo. Deba le ene o ne a fetile nako e e gaisang e e neng e beilwe ke monna wa gagwe, yo o neng a tshwaela jaana: "Ke tla leka ka natla go busetsa rekoto. Ga nkitla ke tlhola ke robala". Dikgwedi di le pedi moragonyana o ne a nna wa boraro kwa Beach go ya kwa Beacon 10K. O ne a tsaya maemo a bobedi kwa Marathone wa New York City ka ngwaga wa 2011 ka nako ya gagwe e ntšha e e gaisang, e leng diura di le 2:23:19.

## 2012
O ne a rulaganyeditswe go gaisana kwa Marathone wa Boston wa ngwaga wa 2012 mme o ne a ikgogela morago morago ga nako ka ntlha ya kgobalo ya leoto.O ne a boela kwa kgaisanong ka ngwaga wa  2013 kwa Mmarathoneng wa Houston mme go taboga ga gagwe ga diura di le 2:24:26 go ne go lekane go bona maemo a bobedi morago ga Merima Mohammed.

## 2014
Ka ngwaga wa 2014, Deba o ne a taboga Halofo ya New York ka 1:08:59, mme a fenya Mmarathone wa Boston wa 2014 ka 2:19:59,[1] sekgele se se neng sa abelwa ka kgwedi ya Sedimonthole ka ngwaga wa 2016 morago ga gore Rita Jeptoo a kgaolwe ka ntlha ya go dirisa diokobatsi. Ka kgwedi ya Moranang ka ngwaga wa  2024, The Wall Street Journal e ne ya bega gore o ne a sa ntse a letetse go duelwa madi a sekgele sa mofenyi ka ntlha ya go nna mo maemong a ntlha mo tiragalong eo, mmogo le bonase ya go tlhoma rekoto ya khoso ya basadi. Ka kgwedi ya Motsheganong ka ngwaga wa 2024, rakgwebo Doug Guyer o ne a duela madi a moputso a a neng a seyo morago ga go bala setlhogo sa Journal mme a rotloetsa barulaganyi ba Marathon go duela bonase e e setseng.

Ka kgwedi ya Ngwanatsele e thola bobedi (2),ka ngwaga wa  2014, Deba o ne a tsaya maemo a boferabongwe (9) mo gare ga basadi mo Mmarathoneng wa TCS New York City ka nako ya 2:31:40.

## 2015
Ka ngwaga wa 2015, Deba o ne a tsaya maemo a boraro mo Mmarathoneng wa Boston ka nako ya 2:25:09.

## Metswedi