South Sudan

Lefatshe la **South Sudan** le ka semmuso le bidiwang **Republic of South Sudan**, ke lefatshe le le dikaganyeditsweng ke mafatshe a mangwe le le mo botlhaba jwa Aforika. Le tlhakanetse molelwane le mafatshe a Sudan kwa bokone, Ethiopia kwa botlhaba, Democratic Republic of Congo, Uganda le Kenya kwa borwa le la Central African Republic kwa bophirima. Tlholego ya lefatshe la South Sudan e akaretsa dipoa le ditlhaba, dikgwa tse di omeletseng le tse go leng bongola kwa go tsone le dithaba tse di nang le dikgwa. Noka ya Nile ke yone boremelelo jwa lefatshe le, e tswa kwa borwa e ya kwa bokone, mme boremelelo jwa yone e le ditsobotla tse di itsegeng ka leina la Sudd. Lefatshe la South Sudan le na le palo ya batho ba le didikadike di le lesome le bobedi, le dikete di supa. Toropo ya Juba ke yone toropokgolo ebile ke yone e tona mo lefatsheng.

Lefatshe la Sudan le ne le laolwa ke la Egypt ka fa tlase ga puso bogosi jwa Muhammad Ali go fitlhelela le tsaya boipuso ka ngwaga wa 1956. Morago ga ntwa ya selegae ya ntlha kwa Sudan, go ne ga simolowa kgaolo ya Southern Sudan Autonomous Region ka ngwaga wa 1972 mme ya ema ka ngwaga wa 1983. Ntwa ya bobedi ya kwa Sudan e ne ya simolola ka ngwaga wa 1983 ya fela ka 2005 ka tumalano ya "comprehensive peace agreement" ya go emisa ntwa. Moragonyana  mo ngwageng one o o, ga simololwa Autonomous Government of Southern Sudan. Lefatshe la South Sudan le ikemetse ka nosi ka ngwaga wa 2011, Phukwi a le malatsi a robabongwe.Mo ngwageng o wa 2025, e santse e le lone lefatshe le lesha go ikemela ka nosi. 

Lefatshe la South Sudan le ne la nna le ntwa ya selegae ka ngwaga wa 2013 go tsena ka 2020, le itemogela kgatako ya ditshwanelo tsa setho di akaretsa go fedisiwa ga merafe mengwe, go fudusiwa ka dikgoka le polao ya babegadikgang ke makgotla a a farologaneng. Fa e sale jalo lefatshe le le eteletswe pele ke Salva Kiir Mayardit le Riek Machar ba e neng e le baeteledipele ba ditlhopha tse di neng di lwa. Lefatshe le tsweletse ka go itharabologelwa morago ga ntwa mme le tsweletse gape ka go itemogela tiriso dikgoka ya semorafe.

Banni ba kwa South Sudan ba akaretsa batho ba lotso lwa Nilotic ba ba mo merafeng, dipuo le ditso ka go farologana. Ke lengwe la mafatshe a nang le batho ba bannye mo lefatsheng, ka sephatlo sa banni ba le dingwaga tse di kwa tlase ga lesome le boferabobedi. Bontsi jwa banni ba sala morago tumelo ya SeKeresete le ditumelo tsa mo gae, fa palo e potlana e le ba tumelo ya Islam.

Lefatshe la South Sudan, ke leloko la United Nations, African union, East African Community le Intergovernmental Authority on Development. Ke lengwe la mafatshe a a sa tlhabologang thata mo lefatsheng ka kakaretso, le mo maemong a bobedi go tswa kwa bofelong mo Human Development Index, fa pele ga la Somalia, mme gape le mo maemong ao mo itsholelong ya mafatshe, fa pele ga la Burundi.

## Tlholego
Leina Sudan, ke leina le le filweng kgaolo e e kwa borwa jwa Sahara, e sephara se se tswang kwa bophirima jwa Aforika go tsena kwa botlhaba legare la Aforika. leina le le tswa mo temeng ya se Arabea , e le lefoko le le rayang "lefatshe la batho ba bantsho". Lefoko le le ne le dirisiwa ke barekisi le batsamai ba ma Arabea  mo kgaolong ba raya ditso le dichaba tsa batho bantsho ba ba neng ba kopana le bone.

## Ditso
Batho ba lotso lwa Nilotic ba kwa South Sudan, ebong ba merafe ya Dinka, Anyuak, Bari, Acholi, Nuer, Shilluk, Kaligi le e mengwe, ba gorogile mo South Sudan pele ga century ya bo lesome. 

## Metswedi