Lola Shoneyin

**Lola Shoneyin** (a tsetswe e le **Titilola Atinuke Alexandrah Shoneyin**; 26 Tlhakole1974 kwa Ibadan, Nigeria) ke mmoki le mokwadi wa Mo-Nigeriayo o simolotseng buka ya gagwe ya ntlha, The Secret Lives of Baba Segi's Wives, kwa UK ka Motsheganong 2010. Shoneyin o itiretse leina la go nna mmoki yo o ratang go dira dilo ka botswerere, yo o ratang go tshegisa le yo o buang a sa potapote (gantsi o tsewa e le wa lekoko la basadi), ka go gatisa dibolumo di le tharo tsa poko. Mokwalo wa gagwe o tsenelela mo mererong e e amanang le tlhakanelo dikobo ya basadi le mathata a botshelo jwa kwa gae mo Aforika. Ka kgwedi ya  Moranang 2014 o ne a bidiwa mo lenaaneng la Hay Festival's Africa39 la bakwadi ba le 39 ba Sub-Saharan ba Afrika ba dingwaga tse di kwa tlase ga 40 ba ba nang le bokgoni le talente ya go tlhalosa mekgwa mo dibukeng tsa Seaforika. Lola o ne a gapa sekgele sa PEN Award kwa Amerikammogo le sekgele sa Ken Saro-Wiwa Award sa prose kwa Nigeria. O ne gape a le mo lenaneng la Orange Prize kwa UK ka ntlha ya padi ya gagwe ya ntlha, The Secret of Baba Segi's Wives, ka 2010. O nna kwa Lagos, Nigeria, kwa a tsamaisang ngwaga le ngwaga Ake Arts and Book Festival.Ka ngwaga wa  2017, o ne a bidiwa African Literary Person of the Year ke Brittle Paper.

## Histori
Botshelo jwa gagwe jwa pele

Titilola Atinuke Alexandrah Shoneyin o tsholetswe kwa Ibadan, motsemogolo wa Oyo State, kwa borwabophirima jwa Nigeria, ka ngwaga wa 1974. Ke ene yo mmotlana mo baneng ba le barataro e bile ke ene mosetsana a le esi. Batsadi ba gagwe, Tlhogo Tinuoye Shoneyin le Mme. Yetunde Shoneyin (née Okupe), ke batho ba Remo ba ba tswang kwa Ogun State.

Tiro ya ga Shoneyin e tlhotlheleditswe thata ke botshelo jwa gagwe, segolo thata go tlamela ka tshedimosetso ka ga go nyala lefufa mo bukeng ya gagwe ya ntlha; rraagwemogolo wa ga mmaagwe, Abraham Olayinka Okupe (1896-1976) e ne e le mmusi wa setso sa Iperu Remo mme o ne a na le basadi ba le batlhano. O ne a nna kgosi ka ngwaga wa 1938 mme a tlhokafala ka ngwaga wa1976. 

## Thuto le tiro
Fa a le dingwaga di le thataro, o ne a ya kwa sekolong se se nang le marobalo kwa UK, a tsena kwa Cargilfield School, Edinburgh;[13] The Collegiate School, Winterbourne, Bristol, le Fettes Junior School kwa Edinburgh. Fa a boela kwa Nigeria morago ga gore rraagwe a tshwarwe ke puso ya sesole ya nako eo, o ne a fetsa dithuto tsa gagwe tsa sekontari kwa Abadina College. Moragonyana o ne a bona dikirii ya BA (Hons) kwa Ogun State University ka ngwaga tsa bo1994/95.

Shoneyin o ne a simolola go kwala ka maboko le dipolelo tse dikhutshwane. Dikai tsa pele tsa tiro ya gagwe di tlhageletse mo Post Express ka ngwaga wa 1995, e e nang le kgang e khutshwane ka ga mosadi wa Mo-Nigeria yo o tlogelang monna wa gagwe ka ntlha ya mosadi wa Mo-Austria. Kgang e e simolotse puisano ka bosodoma mo maemong a Nigeria.

Bolumo ya gagwe ya ntlha ya poko, So All the Time I was Sitting on an Egg, e ne ya phasaladiwa ke Ovalonion House, Nigeria, ka ngwaga wa 1998. Shoneyin o ne a tsenela International Writing Program e e tumileng kwa Iowa, USA, ka kgwedi ya Phatwe ngwaga wa 1999 mme gape e ne e le Moithuti yo o Tlhomologileng kwa Yunibesithing ya St. Thomas (wa kwa Minnesota).

Bolumo ya gagwe ya bobedi ya poko, Song of a Riverbird, e gatisitswe kwa Nigeria (Ovalonion House) ka 2002. Fa a ntse a nna kwa Engelane, o ne a bona dikirii ya borutabana kwa London Metropolitan University ka ngwaga wa 2005.

Shoneyin o feditse padi ya gagwe ya ntlha ka ngwaga wa 2000. Buka ya gagwe ya bobedi, Harlot, e ne ya kgatlhisa, mme kgang ya mosetsana yo monnye yo o golelang mo bokoloniale jwa Nigeria go dira khumo jaaka "Madame" e santse e sa gatisiwa. Shoneyin o ne a fetela kwa bukeng ya gagwe ya boraro, The Secret Lives of Baba Segi's Wives, e e neng ya gatisiwa ka ngwaga wa 2010.

E ne ya fetolwa jaaka terama ya motshameko ke Rotimi Babatunde mme ya bontshiwa kwa Arcola Theatre kwa London. Cassava Republic Press, Nigeria, e gatisitse kgobokanyo ya boraro ya poko ya ga Shoneyin, For the Love of Flight, ka kgwedi ya Tlhakole ngwaga wa 2010. Mayowa and the Masquerades, buka ya bana, e ne ya phasaladiwa ke Cassava Republic, ka kgwedi ya  Phukwi  ngwaga wa 2010.[ 20]

Shoneyin o kwadile gape le makwalodikgang, go akaretsa le The Scotsman,  The Guardian, le The Times ka dikgang tse di jaaka bomorafe, ngwao ya Nigeria ya go nyala lefufa,  setlhopha sa dirukutlhi sa Nigeria sa Boko Haram le ditlhopho tsa Moporesitente wa maloba Muhammadu Buhari.

Ke mothei le mokaedi wa Book Buzz Foundation, mokgatlho o e seng wa puso o o tlhomilweng ka ngwaga wa  2012 go rotloetsa botsweretshi le setso mo mafelong a selegae le lefatshe ka bophara. O ne a thaya Infusion, kopano e e tumileng ya kgwedi le kgwedi ya mmino, botaki le setso kwa Abuja, Nigeria. Shoneyin o ne a direla jaaka moatlhodi wa ngwaga wa  2018 Caine Prize for African Writing. O boetse o tsamaisa kgatiso le lebenkele la dibuka la Ouida Books kwa Nigeria. 

## Botshelo jwa gagwe
Lenyalo la gagwe la ntlha le ne la tsaya malatsi a le 40 fela. Ga jaana o nyetswe ke ngaka ya kalafi Olaokun Soyinka, morwa wa mofenyi wa sekgele sa Nobel Wole Soyinka mme ba ntse ba le mmogo dingwaga di le masome a mabedi le bobedi (22).[ Ga jaana o nna kwa Lagos le monna wa gagwe le bana ba le bane (2 basimane le 2 basetsana). 

## Metswedi