Zambia

thumb|Dikgaolo tsa lefatshe la Zambia.
thumb|Tautona wa ntlha Rre Kenneth Kaunda fa ane a etetse lefatshe la Finland ka ngwaga wa 1968.
thumb|Matseno a mmadikolo wa lefatshe la Zambia.
thumb|Mmadikolo wa lefatshe la Zambia.
**Zambia** ( /ˈzæmbiə/), yo o itsegeng lefatshe ka bophara ka leina la lefatshe la **Zambia**, ke lefatshe le le dikaganyeditsweng ke mafatshe a mangwe, kwa legare, borwa le botlhaba jwa Aforika di kopanelang teng. Mafatshe a mabapi ke la Congo mo bokone, Tanzania mo bokone botlhaba, Malawi mo botlhaba, Mozambique, Zimbabwe, Botswana le Namibia mo borwa, le la Angola mo bophirima. Toropo kgolo ya lone ke Lusaka, e e bonwang kwa borwa bogare jwa lefatshe. Palo tsa batho di kitlanye thata mo toropo kgolong ebong Lusaka mo borwa le kwa kgaolwaneng ya Copperbelt Province go ya bokone bophirima.
thumb|Victoria Falls, Zambia-Zimbabwe
Ka kgwedi ya Phalane a tlhola masome a mabedi le bone ngwaga wa 1964, lefatshe le ne la tsaya boipuso jwa lone go tsweng mo lefatsheng la United Kingdom mme tona Rre Kenneth Kaunda o ne a tswengwa mo stlilong sa botautona.Phutlhego ya Kaunda's socialist United National Independence Party (UNIP) e ne ya tsaya marapo a go busa go tsweng ka ngwaga wa 1964 go ya kwa go wa 1991. Go tsweng ka ngwaga wa 1972 go ya kwa go wa 1991 lefatshe la Zambia e ne e le lefatshe la phutlhego e ngwefela, maikaelelo a se e ne e le go kopanya lefatshe go nna lengwefela ka sekano sa 'Zambia o mongwefela, lefatshe le lengwefela'. Kaunda o ne  fenngwa ke Frederick Chiluba wa phuthego ya social-democratic Movement for Multi-Party Democracy ka ngwaga wa 1991,ka yone nako e lefatshe la Zambia le ne la nna le kgolo ya itsholelo ka selekanyo se se kwa godimo.

## Dipolotiki
Dipolotiki tsa lefatshe la Zambia ke tsa puso ya batho ka batho,ke gore tautona o itlhophelwa ke batho go ya ka ditlhata le go rata ga bone mme se se raya fa tautona a tlhophilwe o etelela lefatshe le yone khuduthamaga tota.Tautona wa gompieno ke Rre Sata yo fentseng ditlhopho ngwaga yo o fitileng.E re le fa go ntse jalo seemo sa sepolotiki ga se se jesang diwelang mo nakong ya gompieno ka gore batho ba belaela gore go ka tswa go ile ga nna le maretshwa a tsietso.

## Puo
thumb|'''Ditlhopha tsa merafe kwa lefatsheng la Zambia. (Palo ya ngwaga wa 2010).'''
Puo e e buiwang mo lefatsheng la Zambia ke Sekgowa, se se dirisiwang fa go buiwa ka tswa kgwebo le gape se dirisiwa mo dikolong go ruta baithuti. Teme e e buiwang mo mafelong mangwe jaaka toropo ya Lusaka,ke puo ya Nyanja kgotsa Chewa.Le fa go ntse jalo, Bemba le Nyanja di buiwa gantsi kwa ditoropong le mo mafelong a a tlhabologileng jaaka Zambia. Tse dingwe di akaretsa Kaounde, Tonga, Lunda le Luvale, tse go gasiwang ka tsone mo dithulaganyong tsa sesupa ditshwantsho sa Zambia National Broadcasting Corporation (ZNBC).Palo ya dipuo tse di buiwang mo lefatsheng la Zambia di masome a bosupa le bosupa. 

## Seemo sa Bosa
thumb|Zambia e amogela Ofisi ya Kgaolo ya Aforika Borwa ya Thutodinaledi ya Tlhabololo.
thumb|Bana ba obola mmidi mo legaeng kwa Zambia
Lefatshe la Zambia le mo kgaolong ya borwa bogare jwa Aferika ka jalo go nale selemo se se nang le dipula le mogote yo o kwa godimo mme e re mariga go nne le mariga a a boitshegang a ka dipula tse di phatlaletseng.Seemo se se rotloetsa dilo di tshwana le temo thuo mme se se godise kgotsa se tlhabolola itsholelo ya lefatshe. 

## Metswedi