Nickey Iyambo

**Nickey Iyambo** (o o tshotsweng ka Motsheganong a le masome mabedi ngwaga wa 1936 a tlhokafala ka Motsheganong a le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2019) e ne e le mopolotiki wa kwa Namibia le ngaka, o o berekileng e le mothusa tautona wa ntlha wa Namibia.

E le leloko la SWAPO, Iyambo e ne e le leloko la palamente ya Namibia fa e sale ka boipuso ka Mopitlo 1990. E ne e le tona wa botsogo le selegae go tswa ka 1990 go tsena 1996, tona wa dikgaolo le puso ya mo gae le matlo go tswa ka 1996 go tsena 2002,tona wa meepo le kgothetso go tswa ka 2002 go tsena 2005,tona wa temothuo,metsi le dikgwa go tswa ka 2005 go tsena 2008,tona wa tshireletsi go tswa ka 2008 go tsena 2010. O ne a nna mo maemong a nna maemong a masha a mothusa tautona ka 2015 a bereka mo go one go fitlhelela ka 2018,fa a ne a ithola marapo ka ntlha ya botsogo. O ne a tswelela go etelela pele lephata la bagodi go fitlhelela a tlhokafala.

## Botshelo jwa a a le mmotlana
Iyambo o tsholetswe kwa Onayena,Ovamboland kwa bokone jwa Namibia. O ne a tsena sekolo se se neng se tlhamilwe ke barongwa ba kwa Finland gaufi le lolwapa lwa gagwe, morago ga go fetsa sekolo, o ne a fiwa tiro e le mookamedi wa poso o montsho wa ntlha ka 1972 go tsena 1963.Le fa go ntse jalo, ka a nnile leloko la SWAPO ka 1960,o ne a tshaba kwa Namibia le SWAPO ka 1964, a tsamaya ka dinao go ya Angola, a ya Zambia le Tanzania. Ke mongwe wa maloko a pele a SWAPO go tshaba, ba thusa go tlhama botsala jwa SWAPO le Tanzania wa ga Julius Nyerere.

Ka nako eo,Ylioppilaiden kansainvalinen apu(YKA) e ne e batla diporojeke tse e ka di thusang ka madj, mookamedi wa yone Marrti Ahtisaari o ne a bolelelwa go tswa ka Iyambo go tswa Tanzania,YKA ya mo fa thuso ya madi. Ka 1965 a ya bokhutlong, Iyambo o ne a goroga kwa Finland, a bona boroko kwa Domus Academia, boroko jwa baithuti kwa University of Helsinki, kwa a neng a tlhakanela kamore le mopolotiki wa kamoso le molaodi wa banka ya Finland Erkki Liikanen. Iyambo o ne a simolola dithuto tsa gagwe ka teme ya Finnish, ka nako eo o ne a tsaya karolo mo botshelong jwa itloso bodutu jwa baithuti, a nna tsala le batho ba Finland, a ba ruta ka tsa Aforika, selo se se neng sa simolola go itumedisa batho ba Finland ka dingwaga tsa 1969. Iyambo o ne a simolola go itse ka botshelo jwa batho ba Finland le gore polotiki e bereka jang mo pusong ya batho ka batho.

Iyambo o ne a ithuta sepolotiki pele kwa Helsinki, a tswa ka degree tsa polotiki, le masters ka 1970,morago a ithutela bongaka ka 1980, a lekana go bereka e le ngaka. Ka nako ya fa a tsena sekolo kwa University of Helsinki Iyambo e ne e le leloko la lekgotla la baithuti, ka 1966 go tsena 1971,Iyambo o ne a emetse SWAPO kwa Finland le mafatshe a Nordic.

## Tsa pereko
Morago ga Iyambo a sena go fetsa dithuto tsa gagwe tsa bongaka, o ne a fudugela kwa Angola a nna tlhogo ya tsa botsogo kwa Kwanza Sul kwa kampeng ya batshabi. Ka nako ya boipuso jwa Namibia, Iyambo o ne a le gareng ga batho ba ntlha ba SWAPO go boela Namibia go baakanyetsa lefatshe ditlhopho le go amogela batho ba lefatshe ba ba neng ba tshabile. Se se neng se le botlhokwa e ne e le gore tsamaiso ya go ya boipusong e ne e eteletswe pele ke mmereki ka ene wa pele Marrt Ahtisaari.

Ka boipuso ka Mopitlo ngwaga wa 1990, Iyambo o ne a nna tona wa botsogo le selegae, a bereka mo mameong ao go fitlhelela ka 1996. Morago o ne a nna tona wa selega le matlo go tswa ka 1996 go tsena 2002, tona wa meepo le kgothetso go tswa ka 2002 go tsena 2005, tona wa temothuo, metsi le naga go tswa ka 2005 go tsena 2008. O ne a fudusediwa kwa maemong a tona wa tshireletso ka Moranang a le malatsi a robabobedi ngwaga wa 2008. Dingwaga di le pedi mo maemong ao, o ne thapiwa e le tona wa bagaka ba pele ke tautona Hifikepunye Pohamba, mo palamenteng ya gagwe ya bobedi, a bereka mo maemong ao go tswa ka 2010 go tsena 2015. E ne e le ene a motona wa SWAPO mo palamenteng ka 2014.

Iyambo o ne a tlhomamisiwa gammogo le tautona Hage Geingob, e le mothusa tona wa Namibia ka Mopitlo a le masome mabedi le motso ngwaga wa 2015, a nna motho wa ntlha go nna mo maemong ao. Jaaka mothusa tautona, o ne a tswelela ka go etelela pele lephata la bagaka ba pele a na le bathusi ba le babedi: Alexia Manombe-Ncube le Royal IUiloloo.

Fa ba bua ka Moranang 2016, Geingob le Iyambo ba ne ba latofatsa dikgakololo tsa gore Iyambo o neetswe maemo a a kwa godimo ago nna fela. Iyambo o ne a tlhalosa gore o na le lenaneo le le tletseng la tiro e a nnang a tshwere ka thata go fitlhelela bosigo gare letsatsi le letsatsi.

Ka Tlhakole 2018, Hage Geingob o ne a mo ntsha mo maemong a mothusa tautona ka ntlha ya go tlhoka go tsoga sentle, a thapa Nangolo Mbumba go mo tlhatlhama. Iyambo o ne a nna mo mameong a tona wa bagodi le batho ba ba tseelwang kwa tlase, a tswelela gape a le mo setilong sa gagwe sa mopalamente.

Mo mosong wa Motsheganong a le lesome le borobabongwe ngwaga wa 2019, tautona wa Namibia Hage Geingob o ne a itsise ka go tlhokafala ga ga Iyambo o o tlhokafetseng kwa lolwapeng lwa gagwe kwa Windhoek morago ga go lwala ka lobaka, letsatsi pele ga letsatsi la matsalo a gagwe a masome a robabobedi le boraro. Iyambo o ne a bolokwa ke puso kwa Namibia, e le tsela ya go akgola le go lemoga mameo le dikatlego tsa gagwe.

## Dietsele le ditlotla

* 2011: Ka Mopitlo a le lesome le borobabobedi tautona wa Finland Tarja Halonen o ne a fa Iyambo tlotla ya ramasole, maemo a ntlha.
* 2014: Ka letsatsi la bagaka ka 2014 o ne a fiwa tlotla ya o o gaisitse, maemo a ntlha.

## Metswedi