Kgwedi ya basadi

thumb|Kgwedi ya hisetori ya basadi ya Wikimedia UK ya 2022
**Kgwedi ya Basadi** ke moletlo wa ngwaga le ngwaga o o diretsweng go lemoga le go keteka seabe le ditshwaelo tse di botlhokwa tsa basadi mo hisetoring yotlhe mmogo le mo setšhabeng sa segompieno. E dira jaaka paka e e tsepameng go tlhagisa diphitlhelelo tsa basadi, go buelela tekatekano ya bong, le go samagana le dikgwetlho tse basadi ba tswelelang go lebana le tsona lefatshe ka bophara. 

Tshimologo ya kgwedi ya hisetori ya basadi e ka bonwa morago kwa dingwageng tsa 1970 kwa United States fa e ne e simolola e le beke ya hisetori ya basadi kwa sedikeng sa Sonoma, California, e e neng e tsamaisana le letsatsi la boditšhaba la basadi ka Mopitlwe 8. E ne ya amogelwa semmuso jaaka kgwedi ya hisitori ya basadi ka 1987, ke khonkerese ya Amerika ka 1987, ka dikgoeletso tsa go keteka kgwedi ya Mopitlwe go tlotla tlhotlheletso ya basadi mo hisetoring yotlhe ya Amerika le mo setšhabeng.

## Botlhokwa jwa kgwedi ya basadi

### Aforika Borwa
Mo dinageng di le dintsi, go akaretsa le Aforika Borwa, segopotso sa basadi se atologela go feta kgwedi go akaretsa kgwedi e e neetsweng ya basadi, e e ketekwang ka Phatwe. Aforika Borwa e tshwaya kgwedi ya basadi go gopola mogwanto wa hisetori wa basadi ba ba fetang 20 000 go ya kwa Union Buildings kwa Pitori ka 9 Phatwe 1956, ba ipelaetsa kgatlhanong le melao e e gatelelang ya go fetisa metlha ya tlhaolele. Tiragalo eno e tshwantshetsa kganetso e e bogale le maatlafatso e e akarediwang ke basadi ba ba lwelang boipuso le ditshwanelo tse di lekanang. Fa e sale ka 1994, 9 Phatwe e amogetswe jaaka letsatsi la bosetšhaba la basadi mo Aforika Borwa, e le nako e e botlhokwa mo kgweding ya basadi ya go akanya ka ga dikarolo tsa basadi mo setšhabeng, kgatelopele e e dirilweng, le go tlhoka tekatekano go go tswelelang.

Botlhokwa jwa kgwedi ya basadi bo akaretsa dikarolo tse dintsi go akaretsa le go tlotla dikgaratlho tsa hisetori, go keteka katlego ya basadi, le go buelela diphetogo tse di tswelelang tsa loago le tsa semolao. Ke serala sa go samagana le dintlha tse di tswelelang tse di jaaka kgethololo e e ikaegileng ka bong, go tlhoka tekatekano ga ikonomi, dikgwetlho tsa boitekanelo tse di jaaka dikankere tse di kgethegileng tsa basadi, le tirisodikgoka kgatlhanong le basadi. Ditiragalo le matsholo mo pakeng e gantsi di akaretsa ditiro tsa thuto, go buelela peomolao, le go rotloetsa baagi go rotloetsa temogo le kgato ya ditshwanelo tsa basadi le maatlafatso mo selegae le mo lefatsheng lotlhe.

#### Loago le sepolotiking
Lefatshe ka bophara, letsatsi la boditšhabatšhaba la basadi, le le welang mo kgweding ya hisetori ya basadi, le ketekiwa thata ka dingwao tse di farologaneng go ralala dinaga. E akaretsa ditiro tse di jaaka ditshupetso tsa sepolotiki, go aba dimpho, ditiragalo tsa setso, le dikokoano tsa ditlamo tse di tsepamisitseng mogopolo mo boeteledipeleng jwa basadi le tekatekano ya bong. Mmala wa phepole o dirisiwa thata jaaka letshwao la tshiamiso le seriti, fa mebala e mengwe e e tshwanang le botala yone e bontsha tsholofelo. Dinaga dingwe tse di jaaka Russia di amogela letsatsi leno semmuso jaaka letsatsi la boikhutso la setšhaba, mme tse dingwe di rulaganya megwanto e megolo kgotsa meletlo e e tsepameng e e gatelelang maatla a a kopanetsweng le diphitlhelelo tsa basadi.

## Metswedi