Bolaodi jwa ofisi

**Bolaodi jwa ofisi** ke setlhophana sa ditiro tsa letsatsi-ka-letsatsi tse di tsalanang/amanang le peakanyo ya matlole, kgobokelo ya direcord le billing, badiri, phatlhalatso ya physical le dilogistics, ka gare ga mokgatlho/bodirelo. Modiri yo o dirang mediro e ka setlwadi o bitswa **motsamaisi wa ofisi** kgotsa ** manejara wa ofisi,** o tsea karolo ya botlhokwa mo infrastractsheng ya bodirelo bongwe le bongwe, go sa kgathalelwa bogolo jwa bone. Diphatlhatiro di le dintshi tsa tsamaiso di tlhoka ntlhopang go baana le bokgoni bo bo feteletseng ba software applications Microsoft Word, Excel le Access.

## Motsamaisi wa Ofisi
**Motsamaisi wa ofisi **o na le tsea-karolo ya go netefatsa gore ditiro tsa tsamaiso ka gare ga bodirelo di tsamaya ka thelelo, ka go tlamela badiri ka tsela-tsamaiso bodirelong ka bophara. Ditiro tse di ka tloga bogolo mo go tseeng botsea-karolo botsamaising ba human resources, budgets and records, go fitlhela bookameding ba badiri ba bangwe. Botsayakarolo bo bo farologane go ya ka mothapi le maemo a thuto. 

### Bokgoni jwa Botlhokwa
Botlhokwa ba motsamaisi wa ofisi go bodirelo bo namile ka ntlha ya maikarabelo a ba ikantsweng ka one, ka jalo go tlhokagala katiso ya maleba gore badiri ba dire ka botswerere le ntshetsontle-tlhagiso dikuno, tse e le; 
* Katiso ya Payroll e e amang tsea karolo e e netefatsang gore badiri botlhe amogela disilipi tsa bone tsa tuelo ka nako. 
* Go baana le bokgoni ba tlhaeletsanyo bo bo siameng gore ba lokaganye le badiri ba bangwe ba bodirelo. 
* Go kgona go okamela badiri ba tshegetso/iketleetso   
* Go kgona go ka  adapting diphetogo tsa tikologo le thekenoloji e tnhswa e e ka tsentshwang tirong, jaaka, go tsenngwa ga software e ntshwa.  
* Pontsho ya thagaselo e e siameng
* Go kgona go ka dira kwa tlase ga kgatelelo fa ba filwe tiro e e leng ya botlhokwatlhokwa ya bodirelo.

### Tseo-karolo
Go na le ditseya-karolo tse di tseneletseng tseo di ka amagantshwang le motsamaisi wa ofisi, tseo ke: madirelo a phatlhalatsa diphatlhatiro tsa motsamaisi wa ofisi yo o mmotlana **[junior office administrator] **e e lebagantsweng le baithuti bao sejeng ba ithutang kgotsa bao ba tlogetseng sekolo sa sekondari kgotsa kholetshe,  go ba fa tshuno ya maitemogelo kgotsa ya go aga career ka tiro ya botlalo kgotsa intern ship nakong ya maikhutso ya selemo. 

Baamogedi ba tshameka karolo e e botlhokwa mo tsamaisong ya madirelo, ka fa ba tshepilwe ka go rulaganya le go kopana le kgotsa go kgatlhantsha  ditlaente, disaplaya le baeti thwi ba dirisa  emails, go letsa mogala kgotsa thwi ka lokwalo.  Modiri yo tseyang karolo ya go ba moamogedi o tshwanetse go bontsha mokgwa o o siameng wa bodirelong, tlhaeletsanong le bokgoni tirelong ya dikhastamo gore a netefatse  thelelo ya bodirelo.  Maikarabelo a mangwe ao moamogedi e tshepilweng ka one ke go:        
* Netefatsa go re lekwalo le le tswang le le le tsenang le tlhmamiseditswe lefapha le le tshwanetseng ka mo gare ga bodirelo       
* Rulaganya le go thusa badiri mmogo ka dikopano, dikhomfo rentshe le megela thwi fa go tlhokega
* Tlhaeletsana le maloko a setshaba fa go go dirwa dinyakisiso       
* Tsamaisa le go tlhokomedisisa sistemo ya fo faela eo bodirelo bo e tsentshitseng tirong jaaka, information systems       
* Ditiro tsa bokwaledi tseo di amanang le go otara didiriswa, ditswetsa tsa ofisi le ditlhokwa dingwe tse ditlhokegang. 
**Personal Assistants** ka setlwaedi ba amagana le manejara wa ofisi go thusa ka go tlhokomela thelelo ya tiro tsa bone tsa lesatsis-ka-letsatsi, se e le ka go neelana ka tlamelo le thuso ya bokwaledi. Go nna personal assistant  go tlhoka go re modiri a bo a na le maitemogelo a tiro ya botsamaisi ya pele, e e akaretsang tiriso ya khomphutha le information systems. Jaaka karolo e e etseng e e amanang le motsamaisi wa ofisi, setlhogo sa personal assistant se tlhoka go re modiri a be organized, a bontshe professionalism le bokgoni ba go dira ka fa tlase ga kgatelelo fa a filwe tiro e e botlhokwatlhokwa. Ditiro tse personal assistant a tshwanetseng go di dira letsatsi lengwe le lengwe ke tse di latelang:     
* Tiro ya go tsenya [inputting], go faela le go tsamaisa sefiwa [data] se se bolokilweng mo sistimong ya ofisi ya bodirelo that is stored within the organization's office system
* Personal assistants e dira jaaka letsogo la ntlha la motsamaisi wa ofisi go netefatsa gore dikamano tsotlhe go tswa go batho-borarong  di tswelediswa ke bone.  
* Go baakanya  dipalangwa le dikopano tse di botlhokwa go motsamaisi wa ofisi.  
* Netefatso ya gore dikwalo, diriphoto le ditsweletso di lokisitswe pele ga dikopano.  
* Process emails le makwalo a a amogetsweng [in correspondent to] motsamaisi wa ofisi 

## Manejara wa Ofisi

Manejara wa ofisi o na le maikarabelo a go netefatsa gore ditiro tsa ofisi ya bodirelo di feditswe ka botswerere le manontlhotlho, gape o abetswe tiro ya go tlhokomela badiredi bangwe. Karolo ya manejara wa ofisi e tlhoka gore ntlhophang a be a na le bokgoni  le makwalo-thuto a a kwa godimo go gaisa a diphatlhatiro tse dingwe tsa botsamaisi, bokgoni le makwalo-thuto a a jalo a akaretsa: maitemogelo a a namileng a botsamaisi, nonofo mo ditswetsong tsa botho [human resources], bokgoni ba go bega, neeletso, le mekgwa ya tsamaiso le go kgona go buisana le maloko a mangwe a bodirelo. 

### Ditiro
Dimanejara tsa ofisi di filwe ditiro tsa botlhokwa ka letsatsi tseo do thusang gore bodirelo bo tsamaiswe ka nonofo le manontlhotlho, tse eleng; 
* Peekanyo ya go ditirelo le mareo a ofisi ka go tsea ditiro dingwe  tsa tsamaiso, sekao, go aga le go tsenya tirong tsela e ntšhwa ya go faela. 
* Go fa badiredi bangwe go tsea ditirelo tse tlhokegang, ntšwa a latelela tswelopele ya bone.  
* Tiro ya go recruita, go lhopa le go katisa badiredi ba ba ša, ntšwa mmoetsana a etse tlhoko badiredi ba se šeng ka go ba tataisa le go ba eletsa.
* Tlhagiso ya lenane-madi la ngwaga le le emetseng boemo ba bodirelo ba tsa matlole (go tlhagisa moo tiriso ya madi e tshwanetsweng go diriswa teng mo ngwageng o moswa wa matlole).  
* Tsenelo ya several workshops tseo di tla tswelang manejara wa ofisi mosola gape tsa mo okeletsa kitso, sekao, diworkshop  tsa tsa dithuto le go tsea karolo makgotleng a borutegi.

## Ditiro tsa Tsamaiso ya Ofisi

Go na le maphata a mantsi a tsamaiso ya ofisi ao batho ba ka dirang ka mo tlase ga one, **motsamaisi wa ofisi le manejara wa ofisi **e leng ditiro tse ka tlwaelo di amanngwang le yone. E fela, go na le makgolo a ditiro le diphatlhatiro tse di farologaneng tseo modiredi a ke di tseang mo bodirelong, tseo di welang ka fa tlase ga lephata la tsamaiso ya ofisi. Batsamaisi ba **Human resource** ke badiredi ba ba lebaganeng le go tsamaisa tsa batho mo bodirelong, se se tla ka mokgwa wa go tlhabolola maitemogelo a badiri ntšwa ba dira mo bodirelong ka distrateji tsa kgwebo tse di tlhophilweng.  Payroll le tsamaiso ya tsa dipoelo ke tsona ditiro tse botlhokwa tsa modiredi yo o dirang ka fa tlase ga human resources a di tsweletsang le fa a filwe maikarabelo  a go recruta badiredi ba ba swa  ba bodirelo. Mokwaledi wa **Executive **o tshwaragane le go thekga di executive tsa maemo a kwa godimo ka go tlhagisa diriphotho tsa dipalonyana, go beekanyetsa dikopano le go kwala dimmemorantamo. Go le jalo, mokwaledi wa executive ka tlwaelo o abelana ka maikarebelo a go tshwana le a mothusi wa . . . ka ditiro tsa letsatsi le letsatsi go tswela bodirelo le executive mosola ka tsela e e nonofileng e e manontlhotlho, tse e leng; go thusa manejara kgotsa yo mogolo wa bone ka ditiro tsa letsatsi ka letsatsi, go lokisa dipuisano le makwalo, tsamaiso ya disistemo tsa kutlwalelo le go gokaganya tsamaiso ya ofisi ka mantlhotlho. Mokwaledi wa tsa Molao (A **Legal secretary**) ke modiredi yo o dirang kgaufi thata le boramolao le badiredi ba bangwe ka mo tirelong ya semolao. Mo sekaong sa mokwaledi wa tsa molao yo o direlang ramolao, maikarabelo a bone a a botlhokwa le ditiro tsa bona tsa botlhokwa ke tse di latelang: ke go fitlhelela le go beakanya ditokomane tseo di tlo tlatsiwang mo sistemong ya difaele ya bodirelo, go humana kutlwalelo e e botlhokwa ya maleba mo tshekong ya sešeng, go tsenya tirong bokgoni ba bo bone ba sešeng by tekenologi ya segompieno go wetsa le go tobana le dikgwetlho tsa kgwebo.

## Metswedi