open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Igor Kolomojskij

**Igor Kolomojskij** (ukr.: -{Ігор Валерійович Коломойський}-; 21 sentjabr 1966) — Ukrajnə Dnepropetrovsk šəhərədə muhəndisə xyjzonədə bə dynjo omə. Millətyš jəhudije. Cy Ukrajnə ən ərbobə odəmonədə gyləje. Cy dynjoən ən ərbobə odəmonədə gyləje. Yštə ərbobəti Sovet Ibemoni oxonə soronədə ǧəzənc kardəše. De Ukrajnə 4-inə prezidenti Petro Porošenko nezjətiš heste. 2 mart 2014-24 mart 2015-inə soronədə cy Dnepropetrovski (Dnipro) gubernator byə. Cy Privat Grup širkəti xvande. Cy Dnepropetrovsk Dnepr futbol klubi xyvande. 1 gylə zoəš, 1 gylə kinəš heste.
Ilham Əlijev

**Ilham Əlijev** (24 dekabr 1961 sor, Boku, Azərbojčon)— cy Azərbojčoni prezidente.

## Biografijə
1965-minədə sorədə, Bokuədə moəku byə. 2003 sorədə prezident byə. Žen - Mehriban Əlijeva, dy kinə u gyləj zoə hestyše.

## Səvonon
Illinojs

**Illinojs** — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Springfilde. Əroziš 149 998&nbsp;km²-e. Əholiš 12,869 miljone.
Imam Turki

**Imam Turki** (1755–1834) — 2-inə Səudi Ərəbistan ofajə kardəkəse.

## Biografijə
Abdullah bin Muhəmməd bin Səudi zoaj. Əv ce 2-inə Səudi Ərəbistani kišvəri 2-inə kral Fajsal Ibn Turki pyəj. 1821–1834-inə soronədə əv Nəčdijən rəhbər byə. Əv de Misiri ləškəron čang kardəše. 1821-inə sorədə Nəčdədə hakimiyyəti bəštə dast səše. 1827-inə sorədə əčəy diyəroyə avlod bəčəj vəinə inğilab kardyše. Əv bə inğilabvonyš bardyše İnğilabi rəhbəri kyštše. Ištən det bə marde 1834-inə sorədə hakimiyyətədə mande.
## Səvonon
Iževsk

**Iževsk** — cy Urusijəti šəhəronədə gyləje. Cy Udmurtija pajtaxte. Ym šəhəri 1760-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 315,15 km²-e. Əholiš 633 həzoje.
## Səvonon
Iminə Dynjo čang

**Iminə Dynjo čang** (28 ijul 1914 — 11 nojabr 1918) — cahoni tarixədə ən jolə cangondə gyləje. 

Ym cangədə ve odəm mardə. Ym nomi bəj dyminə dynjo cangədə 1939-inə sorədə noəšone. Detbə 1939-inə sori bəj "Jolə Čang" votəšone. Ym čangi səbəb ce Avstrijə-Mačarystoni hersog Frans Ferdinanadi kyšte be. Əj serbon "Mlada Bosna" terror təškilati uzv Gavril Prinsip kyštəšbe. Ym cangi bəpešt 4 gylə imperija ləǧv be. Ym imperijon Cari Urusijət, Osmanly, Avstrija-Mačaryston, Almanja be. Ym cangədə ym davləton ištirak kardəšone. Co davləton təškilat ittifag — Almanja, Avstrija-Mačaryston, Osmanly, Bolgarystan. Antanta — Tsari Urusijət, Fyrəngyston, Dyždə Britanijə. Amerikə Ibyə Štaton, Japonjə, Italja cangədə ce Antanta tərəfi gətəšonbe. Detbə cangi imperijon jəndyku norozijətišon hesyšon be. Čang Balkanədə, Gafgazədə, Mijonə Həšipemədə šedəbe. Ym čangədə 1-inə kərə tankšon istifadə kardəšone. 28 ijun 1919-ədə Parisədə Versal muǧavilə be. De ym muǧavilə iminə dynjo čang orəxəj. Ym čangədə Fyrəngyston de Dyždə Britanijə bardyše. Peš čangi Osmanijon Imperijə, Cari Urusijət, Almanijə, Avstrijə-Mačaryston ləǧv be. Əcəvon zəminon Fyrəngyston de Dyždə Britanijə tərkib daxil be. Ym cangədə 70 miljon odəm ištirak kardyše. Detbə 10 miljoni hərbi odəm, 12 miljoni mulki odəm marde, 55 miljon zədəš səše.
Iminə Cecenistoni čang

**Iminə Cecenistoni čang** (11 dekabr 1994 — 31 avgust 1996) — Ceceniston de Urusijəti čang kardyšone.
Imon

**Imon** ja **Bovə** — bovə kardeje. 

Islamədə cy imoni 6 gylə šərtyš heste - 

# Xydo bovə karde
# Bə firišton bovə karde
# Bə myǧəddəsə kitobon bovə karde
# Bə pejǧəmbəron bovə karde
# Bə ǧyjoməti bovə karde
# Bə gəzavu-ǧədəri bovə karde.
## Səvonon
Imperator Ninko

**Imperator Ninko** ja **Ajahito** (16 mart 1800-21 fevral 1846) — Japonijə 120-inə imperator byə. 1809-inə sorədə šahzodə byə. Əv 1817-inə soriku det bə marde hakimijətədə mandə. Əv cy Japonijə 121-inə imperator Osahito pyəj. Əv cy Japonijə 119-inə imperator Tomahito zoəj.
Indastri

**Indastri** (*Industry*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1957-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 30,8 km²-e. Əholiš 777 nəfəre.
Indianapolis

**Indianapolis** (*Indianapolis*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Indiana pajtaxte. Ym šəhəri 1819-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 953,5 km²-e. Əholiš 1,756 miljone.
Indio

**Indio** (*Indio*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Əroziš 75,6 km²-e. Əholiš 76036 nəfəre.
Indira Gandi

**Indira Gandi** (इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी, 19 nojabr 1917 — 31 oktjabr 1984) — Hindystonədə bə dynjo omə. Əcəj pyə Čəvahirləl Nehru cy Hindystoni iminə jolə nazir byə. Əcəj inə Kamala Nehru byə. 1964-inə sorədə əj bə parlament səcynijəšone. 1966-1977, 1980-1984-inə soronədə cy Hindystoni jolə nazir byə. Hindystonədə žijə mysylmonon vəjnə byə. 31 oktjabr 1984-inə sorədə əj əcəj yštəni čoni moǧət kardəkəson kyštəwone. Kyštəkəson Sigx byən əvon cy Sigxon xysosi səj gornə əj kyštyšone. Əcəj kəxyvand Feroz Gandi cy Mahatma Gandi avlod ni. Peš bəj əcəj zoon Račiv Gandi de Sančaj Gandi kyštejdən. 2 gylə zoəš byə.
## Səvonon
Indonezijə

**Indonezijə** — Nyso-Həšipemə Asijə kišvəronədə gyləje. 

Dynjo ən ve əholi byə mysylmonə kišvəre. Pajtaxtyš Čakartəj. Rəsmi zyvonyš Indonezijə zyvone. Ym kišvər Ašišə Okeanədə byə səkujonədə ibarəte. 17 avgust 1945-inə sorədə ozod byə. Əroziš 1 919 440&nbsp;km²-e. Əholiš 251 miljone. Pulyš rupij.
Inglisi zyvon

**Ingilisi zyvon** (*English*) — cy Hind-Avropə zyvonon xyjzoni Almani zyvonon grupi aid byə zyvon. Ingilisi cy Dyždə Britanijə, Amerikə Ibyə Štaton, Kanada, Avstralijə, Nujə Zelandijə rəsmi zyvone. Dynjodə bejnəlxalǧə zyvon hisob bedə.

Cy Ingiltərə rəsmi zyvone.

## Səvonon
Ingiltərə

**Ingiltərə****, Ingilis** (*England*) — Dyždə Britanijə kišvəronədə gyləje. Pajtaxtyš Londone. Əroziš 133 396 кm²-e. Əholiš 53 miljone.

## Səvonon
Indiana

**Indiana** — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Indianapolise. Əroziš 94321&nbsp;km²-e. Əholiš 6,516 miljone.
Indian Vells

**Indian Vells** (*Indian Wells*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1823-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 34,7 km²-e. Əholiš 4958 nəfəre.
Ingušetijə

**Ingušetijə** ja **Ingušetijə Respublikə** (urus.*Респу́блика Ингуше́тия*) — Urusijəti respublikonədə gyləje. Pajtaxtyš Magase. Əroziš 3685&nbsp;km²-e. Əholiš 452 həzoje.
Ingvar Kamprad

**Ingvar Kamprad** (Ingvar Feodor Kamprad, 30 mart 1926 — 27 janvar 2018) — dynjo ən ərbobə odəmonədə gyləje. 

## Biografijə
Cy Isveci biznesvone. IKEA ofajə kardəkəse. Əslyš almane. Əǧylətiku de biznesi məšǧul byə. Əcəj 17 sinnyš bejədə 1943-inə sorədə IKEA širkəti ofajəše. 3 gylə zoəš heste. 1976-inə soriku Isvecrədə žimon kardəše. 27 janvar 2018-inə sorədə mardə.
## Səvonon
Inglvud

**Inglvud** (*Inglewood*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1908-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 23,7 km²-e. Əholiš 112580 nəfəre.
Internet

**Internet** (inglisiku *Internet protocol* — syxan. «mijondomə protokol», de iminə məlumot vyǧandə protokoli, kom čo-čo kompjuterə dom bə umumdynjo dom ičo kardyše, «domon dom») — kommunikativə dom u ičo kardə byə kompjuterə domon umudynjo sistem bo məlummoti ogətejro u vyǧandejro.

## Taryx
1957-inə sorədə Səvet Ibemoni bə kosmos roket vyǧandə bəpeštə, Amerikə Ibyə Štaton texnikədə yštən konyš tikəjən ve kardyše.

29 oktyabr 1969-inə sorədə cy Amerikə Ibyə Štaton Los Ančeles šəhəri universiteton mijonədə bəjəndy informasijə vyǧandyšone. Bə vaxti internet bə telefoni dəvastə be. 1971-inə sorədə elektroninə pošti ofajəšone. 1973-inə sorədə peš Amerikə Ibyə Štaton Dyždə Britanijə de Norveci bə ym šəbəkə umžən be. 1995-inə soriku de interneti provajderon məšǧul bin.

## Səvonon
Ion Iliesku

**Ion Iliesku** (*Ion Iliescu*; 3 mart 1930) — cy Rumynijə 4-inə prezident byə. Rumynijədə bə dynjo omə. Məskovadə energetika insitutyš 1955-inə sorədə oroxnijəše. Nikolae Caušesku vəjnə byə. 2 kərə 20 maj 1990-inə 29 nojabr 1996-inə, 20 dekabr 2000 — 20 dekabr 2004-nə soronədə cy Rumynijə prezident byə.
## Səvonon
Inglend

**Inglend** (*England*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 4,92 km²-e. Əholiš 2972 nəfəre.
Inson

**Inson**, **odəm**, **kəs** — bioložijə u čəmjətə vyžude, kom čo zynə byə bioložijə čuron dylədə vej ozavzijə intellekt u šuur hestyše. Ičtimoijə-taryxinə hərəkəton u fərhəngi subjekte.

Bioložijə sahədə dijə kardejədə həmmə odəmon bə Aǧylmandə odəmi (lat. *Homo sapiens* Məjmunon žinə dastə hominidi xyjzon — lat. *Haplorhini*, Primat dastədə) dəxylyš heste, kom bə məjdon omə vej dyrozə təkomuli prossesədə — antropogenesi. Cy ysətnə odəmi spesifikə xyxusijətonədə, komon əj cy čo həjvonon dylədə gyləvyžyn kardejdə: daimi səpo pyjeje, vej ozavzijə səj mazg u zənn, u hežo sərostə ǧajdədə nytǧ.

## Səvonon
Iosip Broz Tito

**Iosip Broz Tito** (Јосип Броз, 7 maj 1892 — 4 maj 1980) — Jugoslavija jolə nazir, prezident.

## Biografijə
Xorvatijədə bə dynjo omə. Əcəj pyə xorvat, inə sloven byə. 1910-inə sorədə bə Xorvatijə Sosial Demokrat Partija dəšə. Iminə dynjo čangədə ištirokyš kardəše. 1920-inə sorədə bə Jugoslavija ogardə. 1920-inə sorədə Jugoslavijə Kommunist Partijə dəšə. Dyminə dynjo čangədə əv cy Jugoslavijə partizanon rəhbər byə. 17 mart 1943-ədə əj cy Jugoslavijə kommuniston rəhbər səcynijəšone. Det bə marde əv ym vəzifədə mandə. 7 mart 1945 — 14 janvar 1953-ədə əv cy Jugoslavijə jolə nazir byə. 14 janvar 1953-4 maj 1980-ədə cy Jugoslavijə prezident byə. Hakimijətədə bə soronədə de Sovet Ibemon norozijətiš bedə. 4 maj 1980-ədə noxəšiku mardə.
## Səvonon
Igl

**Igl** (*Eagle*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Ajdaho šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1971-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 24 km²-e. Əholiš 587 həzoje.
Igor Belanov

**Igor Belanov** (ukr.: -{Ігор Іванович Бєланов}-; 25 sentjabr 1960) — Sovet Ibemon futbolvon byə. Cy Ukrajnə Odesa šəhərədə bə dynjo omə. 1986-inə sorədə cy Avropə  ən cokə futbolvon byə. 1988-inə sorədə Avropə cempinonatədə 2-inə vyrə gətəše. Cernomorets Odesa, SKA Odessa, Dinamo Kijev, Borussijə, Ajntraxt Almanijə, Metallurg Mariupol Ukrajnə klubonədə hənək kardəše. 1 gylə kinə, 2 gylə zoəš heste.
## Səvonon
İqtisadiyyat

**İqtisadiyyat** ərəb sıxane. Dınyo ve vırondə əçəy əvəzi ekonomika votedən ekonomika ğədimə yunani zıvoniku tərcümə kardiyəsə oykos-kə nomos-idarə karde məhnə doydə. İqtisadiyyat əsas məxsədış ha rúž tikəyən ve bə tələbaton de məhdud resurson
təmin kardeye.

İqtisadiyyati əsas 2 forməş heste-ozodə vıjor iqtisadiyyati, hükuməti idarə kardə iqtisadiyyat. Ozod vıjor iqtisadiyyatiyən ıştəni 3 forməş heste liberal vıjorə iqtisadiyyat-Amerikanə model, sosial istiğamət peqətə iqtisadiyyat Almanə model qıləyən sosial İsveçi model.
Irag

**Irag** — cy Asijə ǧədimə kišvəronədə gyləje. Mijonə həšipemə kišvəronədə gyləje. Əcəj de Tyrkijə, Iordanijə, Ironi, Səudi Ərəbistani, Surijə marzyš heste. Pajtaxtyš Baǧdade. 3 oktjabr 1932-inə sorədə ozod byə. 2 gyləj rəsmi zyvonyš heste. Əcəj rəsmi zyvonon ərəbi de kurdi zyvon. 32 miljon əholiš heste. Əroziš 437 072 кm²-e.
Irkutsk

**Irkutsk** (urus.: **)— cy Urusijəti Ivanovo vilojəti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1661-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 306,4 km²-e. Əholiš 960 həzoje.
## Səvonon
Iordanijə

**Iordanijə** — Mijonə Həšipemədə byə kišvəronədə gyləje. Rəsmi zyvonyš ərəbi zyvone. Paytaxtyš Ammane.

25 maj 1946-inə sorədə ozod byə. Idorə kardə formə konsitutsijə byə monarxijəj. Əroziš 92 300 кm²-e. Əholiš 6,2 miljone. Pulyš cy Iordanijə dinare.
## Səvonon
Iosif Stalin

**Iosif Stalin** (*Ио́сиф Виссарио́нович Ста́лин*, *იოსებ ჯუღაშვილი*; 21 dekabr 1873 — 5 mart 1953.) — cy Sovet Ibemoni 2-inə rəhbər byə.  

## Biografijə
Gyrčistoni Gori šəhərədə bə dynjo omə. Syftə əv dyzd byə. 1924–1953-inə soronədə rəhbərəti kardəše. Millətyš gurčije. Tarixədə de gəddarəti, represijon gyləjən Dyminə Dynjo čangədə ǧələbə mandə. 

Tarixi 100 ən ve umute be šəxsijəton siredeje bej ən iminə SSRI en ali orden be Ǧalibjet ordenijon doj. 

Stalini əsl familjə Iosif Vissarionvic Čugašvili. Stalini pyə nom Gurzin zyvonədə Ioseb ijən Bessarov votdən. Ǧise formədə ise Sosoe Igo. Gyləj versije heste ki, ecej femilje Čugasfili gurzin ne gurzinlesmis be osetin Čugasev femiljeje. Enčex ve tarixevonon dimi rozi bedenin. Tobe İngilabi Cugasvili di ve nomi, partije ledebi istifade kardeže ve vax Besosfili Nižeradze Cižkov Ivonovic. Bi ledebon dilede en ve mesure gile ci Gurzin folkloro bese Koba nom beStalini pesoen kane bolsevikon Kobe van kardežone.

Tobe muharib geder Vorošilovede əvyšon Kobe vang kardešone. Stalini təxəllusi mense dəgig ni mubajsene meseleje Kali tedgigatevonon ej urisi (стал-osin-puli) kali gile tedgigatevonon ise di. Nart dastani eposi nomi ie  decej terčume kardekesi E. Stalinski  femilje ekagelendirmis katden 2-nə bume-dynjo dave soronde Stalin Vosilij texellusiku istifade kardeflže. Ve vaxt bej decej isteni nomi, decej pe nomi ien decej vejeni dave zvanje (S I Marsal (Generalsimus)) žormede muračjet kardešone.
## Səvonon
Irlandi zyvon

**Irlandi zyvon** — cy Hind-Avropə zyvonon xyjzon kelt zyvonon grupi aid byə zyvon. Irlandijə rəsmi zyvone.
## Səvonon
Irlandijə

**Irlandijə** (Republic of Ireland/Éire) — Avropədə gyləj kišvər.  Pajtaxtyš Dubline. 2 gyləj ingilis de irlandi rəsmi zyvonyš heste. Əroziš 70273&nbsp;km², əholiš 4,5 miljone. Pulyš EURO-j.
Ironə zyvonon

**Ironə zyvonon** — Hind-Avropə zyvonon xyjzoni aid byə grup. Tolyšə zyvon by grupədəje.
## Səvonon
Irvajn

**Irvajn** (*Irvine*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Əroziš 180,5 km²-e. Əholiš 223 729 nəfəre.
## Səvonon
Irvindejl

**Irvindejl** (*Irwindale*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1957-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 24,49 km²-e. Əholiš 1446 nəfəre.
Ism

**Ism** — cy əšja nomi nišon doə nytǧə poəve. Ismon bə ***ki?''', '''cic?''', '''kom vyrə?*** parson čəvob dojdən.
## Tək ijən čəmə ismon
Ismon tək iən čəm bedən. cy ismon čəmi duz karde goroš bə syxanon oxo ***-on*** čəm šəkilci umžən kardedən. Məsələn: *kəš - kəšon, odəm - odəmon.*

Oxoš də ***o*** saiti orəxə ismon čəmi tumo karde ***go-*** roš bə ismon oxo gyləj ***-on*** šəkilci əlovə karde lozime. Amma handeəsə cy ***o***-nədə gləj tələffuz bedəni. Məsələn: *sədo - sədoon.*
## Xysusijə ismon
Əšjaon ijəndyko də hostoni со karde goroš bəvon xususi nomon doə bən. Bəvon xususiə ism votedən. Məsələn: *Kərim, Əli, Ozarbojžon.*

Xususiə ismon čumlə ha vyrədə də jolə hərfi nyvyštə bedən.

## Ismi hol
Ismon čumlədə də со syxanon bə əloǧə dəšeədə dəgeš bedən. Bimi ismon bə holon goryš dəgeš be ***vote-''' dən. Tolyši zyvonədə ismi dy holyš heste:''
# Nominə hol
Nominə hol tolyši zyvonədə bə ***"ki?"**, **"cic?"/"ci?"*** soalon čəvob doə nytǧə poəje. Məsələn: ''Šinənoz cəmə diədə həkim ko kardedə. In čumlədə Šinənoz bə '''"ki?"''' soali čəvob doe goroš isme. '''Ki''' cəmə diədə həkim ko kardedə? '''-Šinənoz.***
# Vasitəjnə hol
Vasitəjnə holədə bə ismon tolyši zyvonədə ***-i*** šəkilci ǧəbul kardə ismonin. Əǧəm ism də saiti *orəxedə- bu*, əv šəkilci ǧəbul kardedəni. Məsələn: **''Hyrdəni** bə handevo bəvoǧandem bə Boku. **Mələfə** haftədə i kərə šyštedəmon. Bə **Əǧəbači** koǧəzyšon doe ki, bə məhkəmə byšu. Bə **aləfi** otəšyšon žə sutešone. Də **Əfgani** bə Sonə Kumə šimon. Sori sardə vaxtonədə kəvələ, čypə ve əbi, əǧətimon də **tori**.''
Islam Kərimov

**Islam Kərimov** (Abdugʻani oʻgʻli Karimov 30 yanvar 1938 Səmərkənd-2 sentyabr 2016 Daškənd). Çe Uzbəkistani 1-inə prezidente. Çe Uzbəkistani Səmərkənd šəhərədə bə dınyo omə. Əçəy pıə uzbək, inə tacike. Çe Daškənd Davlət Texniki Universitetış handəşe. Əv iqtisad alimiy. 1960-inə soriku ko kardedə. 1983-inə sorədə çe Uzbəkistan Davlət Plan Komitə sədr, 1986-inə soriku yolə naziri maven bıə. 1987-inə sorədə yolə nazir, 1989-inə sorədə çe Uzbəkistani 1-inə katib bıə. 24 mart 1990-inə sorədə əy çe Uzbəkistani 1-inə prezident səçınyəşone. 2 gıla kinəş heste. 2 sentyabr 2016-inə sorədə marde.

## Səvonon
Islamabad

**Islamabad** (*Islamabad*) — cy Pakistani pajtaxte. Ym šəhəri 1960-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 1 miljone.
## Səvonon
Isa Bin Salman Əl Xəlifə

**Isa Bin Salman Əl Xəlifə** (3 ijun 1933 — 6 mart 1999) — cy Bəhrejni hakim, 1-inə əmir byə. 

## Biografijə
Əv cy Bəhrejni hakim Salman Bin Həməd Əl Xəlifə zoəj. Əv cy Bəhrejni 1-inə kral Həməd Bin Isa Əl Xəlifə pyəj. 2 nojabr 1961-16 avgust 1971-inə soronədə əv cy Bəhrejni hakim byə. 16 avgust 1971-inə sorədə əv əmir byə. Bəhrejni tarixədə 1-inə əmire. 1975-inə sorədə Bəhrejni mutləg monarxijə səlo kardəše.
## Səvonon
Islandijə

**Islandijə** — Avropədə gyləj kišvər. Dynjo ən xaremə kišvəre. Pajtaxtyš Rejkjavike. Rəsmi zyvonyš islande. 17 ijun 1944-inə sorədə ozod bə. Əroziš 103 125&nbsp;km², əholie 3 miljone. Pulye ve Islandijə krone.
Ismət Ineni

**Ismət Ineni** (*İsmet İnönü*; 24 sentjabr 1884 — 25 dekabr 1973) — cy Tyrkijə 1-inə jolə nazir, 2-inə prezident byə.

## Biografijə
Izmirədə bə dynjo omə. Əcəj pyə kurd, inə cy Bolgaristani tyrkonədə byə. Iminə Dynjo čangədə ištirokıyš kardəše. Cy Turkijə ozod be čangədə de Mustafa Kamal Atatyrki ištirokyš kardəše. De Ataturki nez byə. 1923-1924-inə soronədə cy Turkijə jolə nazir, 1938-1950-inə  soronədə cy Tyrkijə prezident byə. 
2 gylə zoəš, 1 gylə kinəš hestyšbe.
## Səvonon
Ispani zyvon

**Ispani zyvon** (*español* ja *castellano*) — Hind-Avropə zyvonon xyjzoni romani zyvonon grupi aid byə zyvon. Ym zyvonədə 400 miljonisə ve odəm gəp žəjdə. Ym zyvon Avropə zyvononədə gyləje. Ym zyvon Ispanijə, Kolumbijə, Honduras, Salvador, Kubə, Venesuela, Argentinə, Meksikə, Peru, Ekvador, Bolivijə, Panamadə rəsmi zyvone.
## Səvonon
Ispanijə

**Ispanijə** — Avropədə gyləj kišvər. Pajtaxtyš Madride. Rəsmi zyvonyš ispani zyvone. Pulyš EURO-y. Idorə kardə forma konsititsijə byə monarxijaj. De Mərakeši, Fyrəngyston, Andorrə, Portugalijə marzyš heste. Əroziš 504 782&nbsp;km², əholiš 47 miljone. Syvoj ispanon, baskon, gallisijavyjon, katalonon žimon kardedən.

## Səvonon
Israil

**Israil** — Mijonə Həšipemədə byə kišvəronədə gyləje. 

## Taryx
14 maj 1948-inə sorədə soxtə byə. Əcəj əholi 75.3% jəhudijon, 20.7% ərəbe. 2 gyləj rəsmi zyvonyš heste. Əcəj rəsmi zyvon ərəb de ivrite. Əcəj pul šekele. Parlamentyš Knessete. Əholiš 8 miljone. Əroziš 20 770&nbsp;km²-e. Pajtaxtyš Tel Avive.

Jəhudijon žijedən Israilədə.
Ist Vindzor

**Ist Vindzor** (*East Windsor*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Konnektikuti šəhəronədə gyləje. Əholiš 12 həzoje.
Isthempton

**Isthempton** (*Easthampton*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Massacusetsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1664-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 13,6 km²-e. Əholiš 16 həzoje.
Isvec

**Isvec** (*Sverige*) — Avropədə gyləj kišvər. Pajtaxtyš Stokholme. Rəsmi zyvonyš isveci zyvon. Dynjo ən cok žimon kardə kišvəronədə gyləje. Pulyš krone. Idorə karde formə konsitutsijə bə monarxijəj. Əroziš 449 964 км², əholiš 9 miljone.

## Səvonon
Isvecrə

**Isvecrə** — Avropədə gyləj kišvəre. Pajtaxtyš Berne. 3 gylə italijan, alman, fyrangi zyvonyš heste. Idorə forma konfederasijaje. Cy Isvecrə vejni ərozi bandonin. Əroziš 41 284&nbsp;km², əholiš 8 milione.
Ist Sent Luis

**Ist Sent Luis** (*East St. Louis*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Illinojs šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1820-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 37,3 km²-e. Əholiš 27006 nəfəre.
## Səvonon
Ist Termopolis

**Ist Termopolis** (*East Thermopolis*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Vajomingi šəhəronədə gyləje. Əroziš 0,52 km²-e. Əholiš 274 nəfəre.
Italijə

**Italijə** (ita. *Italia*), yštənə nom **Respublikə Italijə** (ita. *Repubblica Italiana*) — Avropədə gyləj kišvəre. Nyso Avropə kišvəre. Apeninə ǧəčədəj. Əcəj nysoədə Sicilijə, Sardinjə səkujon hestin. Kobəsonədə Alpi bandonin. De 6 gyləj kišvəri marzyš heste. Pajtaxtyš Romaj. Rəsmi zyvonyš Italjənə zyvone. Pulyš EURO-y. Syftə Italjə 2 kraləti byə. 1861-inə sorədə əvon i byən ysətnə Italjə ofajə byə.

## Səvonon
Italijanə zyvon

**Italijanə zyvon** (*italiano*) — ym zyvonədə 70 miljonisə ve odəm gəp žəjdə. Ym zyvon Avropə zyvononədə gyləje. Ym zyvon Italijə, San-Marinoədə rəsmi zyvone. Ym zyvon Vatikan, Isvecrədə rəsmi zyvononədə gyləje.

Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|İtalyan məktəbində əl yazısı kursiv
Idioma italiano.png|Italijanə zyvoni pevylo kardə vyron
Map Italophone World - updated.png|

## Səvonon
Itamar Franko

**Itamar Franko** (Itamar Augusto Cautiero Franco, 28 ijun 1930 — 2 ijul 2011) — Brazilijə 33-inə prezident byə. 

## Biografijə
Salvadoriku bə Rio-de-Žənejro de ru še vyrədə kulosədə bə dynjo omə. Əcəj pyə alman, inə italjan byə. 1974-inə soriku de sijosəti məšǧul byə. 1992-1995-inə soronədə əv cy Brazilijə prezident byə. Peš prezidentəti cy Brazilijə Portugalijədə, Italijədə səfir byə. 2 gylə kinəš hesbe.
## Səvonon
Ivanka Tramp

**Ivanka Tramp** (*Ivanka Marie Trump*; 30 oktjabr 1981 Nju-Jork) — Amerikə Ibyə Štaton 45-inə prezident Donald Trampi kinəj. Əv fotomodele, modeljere, ənyvyšte. Əcəj pyə nimə alman, nimə šotlande. Əcəj inə cexe. Əcəj šüjə jəhudije. Əv yštənən bə jəhudijon din ovaštə. 3 gylə əğylyš heste.
Ivano-Frankivsk

**Ivano-Frankivsk** (ukr.: -{Іва́но-Франкі́вськ}-) — Ukrajnə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1662-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 1119,73 кm²-e. Əholiš 244 həzoje.
Ivning Šejd

**Ivning Šejd** (*Evening Shade*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 4,1 km²-e. Əholiš 465 nəfəre.
## Səvonon
Ijul

**Ijul** — Grigoriani təǧvimədə haftminə mang.
## Taryx
## Hodison
## Movardəjon
## Mardəjon
## Idon, mərosimon ijən xysusijə ružon
## Səvonon
Izabel Martines de Peron

**Izabel Martines de Peron** (*María Estela Martínez de Perón*) — cy dynjo iminə mojnə prezident byə. Cy Argentinə 29-inə prezident Xuan Peroni žene. Cy Argentinə 41-inə prezident byə.  12 oktjabr 1973-1 ijul 1974-inə soronədə cy Argentinə vitse prezident, 1 ijul 1974 — 24 mart 1976-ədə cy Argentinə prezident byə.
Ivasaki Jataro

**Ivasaki Jataro** (9 janvar 1835 — 7 fevral 1885) — Japonijə biznesvon byə. Əcəj xyjzon beciz byə samuraj byə. Əcəj 19 sinnyš bejədə əv bə Tokio šə. Cy Mitsubishi ofajə kardəkəse.
## Səvonon
Iveco Stralis

**Iveco Stralis** — cy Italijə avtomobile. Ym avtomobili Italijədə vadojdən. Ym avtomobili 2002-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili Fiat širkət vadojdə.
## Səvonon
Sherp

**Sherp** — cy Ukrajnə avtomobile. Ym avtomobili Ukrajnədə vadojdən. Ym avtomobili 2012-inə soriku vadojdən.

## Səvonon
Šakira

**Šakira** (Shakira Isabel Mebarak Ripoll 2 fevrál 1977). Çe Kolumbijə de  Amerika İbə Davləton hanəndəy. Latinə Amerika beçizon koməq kardəşe. Kolumbiyadə bə dınyo omə. 1980-inə soronku bə səhnə beşə. 1994-inə sorədə əv teleserialədə rolış bıə. Əçəy pıə çe  Livani ərəbonədəy. Əçəy inə kolumbiyavıje. Əçəy inəyən italiyanə, ispanə rişonış heste. 2000-sorədə əv de Argentinə bə vaxtnə prezidenti zoə i vırədə jiyə. 2010-inə soriku əv de Barselona futbolvon Jerar Pike i vırədə jiyedə. 22 yanvar 2013-ədə zoəş bıə. 29 yanvar 2015-də əçəvon 2-inə zoəş bıə.
Šaktulik

**Šaktulik** (*Shaktoolik*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əroziš 2,7 km²-e. Əholiš 251 nəfəre.
Šangnak

**Šangnak** (*Shungnak*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əroziš 24,9km²-e. Əholiš 262 nəfəre.
Šanxaj

**Šanxaj** (上海) — cy Cini šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 751-ə sorədə bino kardəšone. Cy dynjo ən jolə šəhəronədə gyləje. Əroziš 6340,5&nbsp;km²-e. Əholiš 24 miljonisə veje.
Šarl de Goll

**Šarl de Goll** (fyrəngi: *Charles André Joseph Marie de Gaulle*; 22 nojabr 1890 — 9 nojabr 1970) — Fyrəngystoni Lill šəhərədə katolikə xyjzonədə bə dynjo omə. Hərbi məktəbyš handəše. Iminə Dynjo čangədə ištirakyš kardəše. Dyminə Dynjo čangi rəhbəronədə gyləj byə. 1959-1969-inə soronədə cy Fyrəngystoni prezident byə.

## Səvonon
Šaumburg

**Šaumburg** (*Schaumburg*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Illinojsi šəhəronədə gyləje. Əroziš 50 km²-e. Ym šəhəri 1956-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 74227 nəfəre.
## Səvonon
Šanlyurfa

**Šanlyurfa** — cy Tyrkijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhərədə tyrkon, kurdon, ərəbon žijedən. Əholiš 483 həzoje. Əroziš 18,584&nbsp;km²-e.
## Səvonon
Šajenn

**Šajenn** (*Cheyenne*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Vajomingi pajtaxte. Ym šəhəri 1867-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 63,8 km²-e. Əholiš 91 həzoje.
Šebojgan

**Šebojgan** (*Sheboygan*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Viskonsini šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1846-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 36,54  km²-e. Əholiš 49288 nəfəre.
Šeffild

**Šeffild** (*Sheffield*) — cy Dyždə Britanijə šəhəronədə gyləje. Cy Ingiltərə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri VIII-inə sasorədə bino kardəšone. Əroziš 367,94 кm²-e. Əholiš 551 həzoje.
## Səvonon
Šeffild (Alabama)

**Šeffild** (*Sheffield*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Alabama šəhəronədə gyləje. Əholiš 9 həzoje.
Šeridan

**Šeridan** (*Sheridan*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Vajomingi šəhəronədə gyləje. Əroziš 22,01 km²-e. Əholiš 15 804 nəfəre.
Kobəsonə Afrikə

**Kobəsonə Afrikə** — cy Afrikə kobəsonə hissəje.

Kəfšənyš əsosən həmoə vyrəje. Əmma kaliən bybu bandikužən heste. Cəj xərem-kobəson tərəfədə Atlas bandon inən dylə kəfšənədəš Tibesti, Axakkər jajlon Darfur plato heste. Ivoədə bə nəzə bystənomon monoton gyle kəfšəne.

Iǧlymyš əsosən gam kontinentale. Atlas bandon beše bəpeštə vote bəbe cəj kəfšəni vejni Dyždə Səhara (Saxara) gətedə. Kali rujon vadidədə inən vahonədə havzə kəfšənyš heste.

Bə fajdəninə kandejon mandədə əsosən ijo nat, ǧaz, fosforiton inən čəj nyso tərəfədə kali magmatikə kandejon hestin.

Ijo əsosən bino byə kišvəron Misir, Libijə, Əlčazajir, Tunis, Mavritanijə, Cad inən čo gylonin.

## Səvonon
Kobəsonə Amerikə

**Kobəsonə Amerikə** — materiki xərem iminə kərə guman bedə ki, vikinqon omən. Vikinqon əsosən Qrelandiyə inən bateriki xəremə tıkonədə buən.Ivonən insoni jimon karde çok nıbe qorə əloğon peşe bıriə buən.Əvon qumon ki, dı moy qəte inən jivoəti məşğul buən.Peşe iyo 1496-nə sorədə Con Kabot omə.Qumon ki, Kabot Labrador niməsəkuədə inən Nüəfandlend səkuədə buə.Əv ıştə ğeydonədə nıvışdə ki, mı i vırədə ıştə vırədə qardədə 7 gıla nevədə do kəşf kardedəm.Imən isbot kardə ki, Kbot xəremədə umjənə vişədə buə.Çimiku co əyo Berinq, Atabaskə, Yukon inən co kəson buən.

Relyefış əsasən həmoə kəfşənədə iborəte.Əmmo həşinıştə tərəfədə Kordiliyer bandon heste.Həmən Bruks silsilən ğeyd karde bəznemon.Həmoə kəfşənədə bəzi vıronədə hyvujə bılındətion inən eşə vıron muşohidə karde bəbe.Çı relyefi mənşə əsosən biədə bəməl omə mənşəye.

Dimə ovonoş
İyo 4-nə devrədə bəməl omə xəyli dəryaçə vinde bəbe.Çəvondə Dıjdə Hırsə, Hambələ, Miçiqani, Ontario, Huron, Atabaskə, Eri, Penə Dəryacə misol kəşe bəbe.Ruonədə atabaskə, mankenzi , yukon inən co qəlon misol kəşe bəbe ki, zımostonədə dəbidə.

Təbii zonon

İyo bino buə təbii zonon artik səhron, tundra inən mulayimi bəyəndıqıniə vişon, tayqa, darzənə livə vişon hestin.

Heyvonon

Əsosən 4-nə devrədə nəslış mandə muşqə kəlon, sipiə hırs, qutb bəyğoş, qutb luz, qrizli hırsi i.c qılon

Xəlğon

Əsosən iyo eskimoson inən hindion vırəşon qətə
Kobəsonə Avropə

**Kobəsonə Avropə** — hežo syftəku bə čoǧrəfijə elmi vote bəbe məlum be. Cəj kobəsonə ləpəkon tədǧyǧ əsosən dy R.Piri əloǧədəre.

Reljef əsasən həmoə kəfšənədə iborət bybuən ičo bə bandonən rast ome bəbe. Xysusən Skandinavijə bandon gejd karde bəbe. Dyjo kəno ve dəše-bešeje. Ymən de 4-nə devri buəti əloǧodər beku ijən cəj fəalijjəti rizon mušohidə karde bəbe. Ijo fiord tibədə ijən šyxer tipədə dijokəno kəfšənon vejin.

Geologi gurluši gorə ve ǧədime. Bəcəj gornə ijo kristallik bynovrə dimədəj. Magmatik inən metomorfik fajdədinə kandejon bə dim bešən.Əmmo emə fajdəli kandejonən kam nin.Məsələn torf inən syǧə zevylə fajdəinə kandejon ve mušohidə karde bəben.

Iǧlymyš əslində bəpe sard hesob buəbesə əma glfystyrym cərəjani dumo buə Kobəsonə Atlantik čərəjani tat be gorə covrəj iǧlymyš nam kardəše.
Širəli Magsud

**Širəli Məgsud** (5 dekabr, 1972 sor, Xanalion di, Masalu rəjon) — tolyšə šair.

## Biografijə
Širəlijev Magsud Məsti zoə moədə byə 5 dekabr 1972-minə sori Masalu rajoni Xanalion dijədə. Tam mijonə təhsil səše Syǧdašti məktəbədə. Magsud həm Masalu, həm Lankoni xalg teatr kollektivon navdəbyšyə uzvonədə gyləje. Cəj ifadə bə kino kəšə byə Tolyši Šəbani obraz bənome. 

2005- 2007-minə soronədə de Xanəli, Ničati ssenari, režissorəti silsilə bə tolyši kəšə byə tolyšə kino serialonədə Širəli Magsud Məsti širkat kardəše bənə kinoaktjori. “Dyvo”, “Tolyš, byvot, bysyr dəmə” (1-3) filmon bə dynjo pevylo byən. Magsud Məsti zoə yštənən kino kəšəše bə tolyši: “Čyni həmlə”, ssenari, režissorəti, operatorəti həmmə cəje. Magsud təbiəti ašyǧe. Xanalionədə “Xanahi” nomədə gyləj sejrəngo (rohətə mərəngo) soxtəše, aləm bəcəj təmšo mandə. Magsud həmən istedadinə šaire. Hestyše bə tyrki- bə tolyši nyvyštə xəjli əsəron.
Šejx Šamil

**Šejx Šamil** (26 Ijun 1797, Genub — 4 Fevral 1871, Mədinə) — cy Kobəsonə Gafgaz xalǧon ozod be hərəkati rəhbər byə. Cy Daǧystani 3-inə imam byə.

## Biografijə
Daǧystanədə bə dynjo omə. Millətyš avar byə. Syftə əcəj nomšon Əli noəšone. Əv əǧyl bejədə zumand byə ni. Bəcəj goroš əcəj nomi ovaxtəšone. Šamil əcəj daj nom byə. Əv syftə Daǧystonədə, pešo Baǧdadədə handəše. 1831-inə soriku əv bə Urusijəti ləšǧəri vəjnə Gafgazi ozod karde goroš čang kardəše. 1834-inə sorədə əv ym hərəkati rəhbər bedə. 1850-inə soronku ve čangonədə uruson əj bardedə. Əcəj səbəb Osmanijon Imperijə bə Šamili koməg nykarde be. 7 sentjabr 1859-inə sorədə əv bə Urusijəti ləš,əri dast egynejdə. Syftə əj bə Kaluga vyǧandəšone. 1868-inə sorədə əv bə Kijev kuc kardəše. 1870-inə sorədə əv bə Həčč šə. Həčči bəpeštə əv cy Məkkəku bə Mədinə šə. 4 fevral 1871-inə sorədə Mədinədə mardə.
## Səvonon
Šoni

**Šoni** (*Shawnee*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kanzas šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1831-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 111 km²-e. Əholiš 62 həzoje.
Šorndorf

**Šorndorf** (*Schorndorf*) — Almanijə šəhəronədə gyləje, Baden-Vurtembergi šəhəronədə gyləje. Əholiš 39 həzoje. Əroziš 56,86 кm²-e.
## Səvonon
Šort-trek

**Šort-trek** (Short track speed skating) — mənoš kyrtə roədə de konki bərk viteje. Ym vərzyš olimpija vərzyše. Ym vərzyši bijə səpe dylədə hənək kardejdən. Ym vərzyšədə 4-8 vərzyšvon bedə. Əvon 111,12 metr konki romedən. Ym vərzyš XX sasori syftədə Amerikə Ibyə Štaton de Kanadadə ofajə byə.
Šrivport

**Šrivport** (*Shreveport*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Luiziana šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1836-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 305,1 km²-e. Əholiš 378 həzoje.
Štutgart

**Štutgart** (*Stuttgart*) — Almanijə šəhəronədə gyləje. Cy Baden-Vurtembergi pajtaxte. Ym šəhəri 950-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 613 392 nəfəre. Əroziš 207,36 кm²-e.

## Səvonon
Šotlandijə

**Šotlandijə** (Scotland) — ce Dyždə Britanijə kišvəronədə gyləje. Pajtaxtyš Edinburge. Əroziš 78 772 кm²-e. Əholiš 5,295 miljone.
Šəkər Aslan

**Šəkər Aslan Mirzə zoə** — šair, dramaturg, žurnalist.

## Biografijə
Azərbajčoni Ənyvyšton ibəj uzv (1968) “Gyzylə Gələm” mykofoti laureat. (1978). Moəku byə 10.10.1937–minə sori Lankoni rəjoni Bolədi dijədə. Oroxnijəše bə Maksim Gorki nombə Moskva Ədəbijot İnstituti poezija fakultə (1969). “Leninci” (Lankon) rajon gəzetədə syftə ədəbijə koəkə (1964-1968), pešo sərredaktor byə. (1970-1992). “Soz” (syxan) ədəbi-bədiijə žurnal təsis kardəše. (1992) AƏİ Lankoni šobə sədrbyə. (1994-1995) Bə Fəxri fərmoni (1981) ijan “Šərəf nišoni” ordeni lojiǧ byə. 13.06.1995-də fot kardəše..De “Korejaly bačyma” nomədə šeiri bə ədəbijot omə. (“Sosialist subtropikasy”, 23.07. 1953) Əsosən bə tyrki, umri oxoədə bə tolyši šeiron nyvyštəše. 14 kitobi myəllife.
## Səvonon
Šəxsijəton

**Šəxsijəton** — kali odəmon cy dynjo tarixədə ve jolə košon kardəšone. Ym koon hežo cokə ko byə nin. Ve vaxton čang kardəšone. Dynjo, bə inson žimoni ve təsir kardə odəmon žimoni həxədə ijo məlumaton hestin.
Škoda 100

**Škoda 100** — cy Cexijə avtomobile. Ym avtomobili Cexijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1969-1977-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Volkswagen širkəti vadoəše.
## Səvonon
Škoda 105/120/125

**Škoda 105/120/125** — cy Almanijə avtomobile. Ym avtomobili Almanijədə vadoəšone. Ym avtomobili 1976-1990-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Volkswagen širkəti vadoəše.
Škoda Auto

**Škoda Auto** — cy Cexijə avtomobil vadoə širkəte. Ym širkət 1895-inə sorədə ofajə byə. Ym širkətədə 26 həzosə ve odəm ko kardejdə. Ym širkət cy avtosənaje ve kəšonədə ko kardejdə.
Škoda Fabia Mk3

**Škoda Fabia Mk3** — cy Cexijə avtomobile. Ym avtomobili Cexijədə vadojdən. Ym avtomobili 2014-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili Volkswagen širkəti vadojdə.
## Səvonon
Əbdul Əziz Buteflika

**Əbdul Əziz Buteflika** (2 mart 1937). Çe Əlčəzajiri 5-inə prezidente. Mərakešədə bə dınyo omə. Əçəy pıə çe Əlčəzajiriku bə Mərakeš kuç kardəşbe. 28 aprel 1999-inə soriku det bə 2 aprel 2019-inə sori çe Əlčəzajiri prezident bıə.
Əbdurrəšid Dustum

**Əbdurrəšid Dustum** (*Abdul Rashid Do‘stum*; 1954) — Əfǧanistani generalonədə gyləje.

Əfǧanistanədə bə dynjo omə. Əcəj pyə uzbək, inə turkmən byə. 1980-inə soronədə Sovet Ibemonədə handaše. 1979–1989-inə soronədə ce uzbəkon ləškəri komandir byə. Əfǧanistani čangədə de Sovet Ibemoni čang kardaše. 1996-inə sorədə əcəj ləškər bə bə Xaremə Aljansi dəšə. Bə vaxtnaku əv de Talibani čang kardaše. 25 maj 1997-inə sorədə əv bə Tyrkijə šedə. Oktjabradə bə Əfǧanistan ogardedə. 1998-inə sorədə əv bə Uzbəkistan šedə. 2001-inə sorədə bə Əfǧanistan ogardedə. 2009-inə soriku əv ce Əfǧanistani ləškəri jolə gərargo rəhbəre. 29 sentjabr 2014-inə soriku ce Əfǧanistani iminə vitse-prezidente.
Əbu Dabi

**Əbu Dabi** — Mijonə Həšipemə kišvəronədə gyləje. Idarə kardə forma monarxijəj. Cy Ibyə Ərəb Əmirvonəti əmirvonətiyonədə gyləje.  Əroziš 67340&nbsp;km²-e. Əholiš 1,548 miljone. Paytaxtyš Əbu Dabi šəhəre.
Əbu Dabi (šəhər)

**Əbu Dabi** — Mijonə Həšipemə šəhəronədə gyləje. Ce Ibə Ərəb Əmirvonətie.  Əroziš 13 676&nbsp;km²-e. Əholiš 921 həzoje. Əbu Dabi pajtaxte.
Əbədi otəšə šulə

**Əbədi otəšə šulə** — Nju-Jork štati həšinyštejədə vyrə gətə əbədi otəšə šulə. Zəmini nyǧylo omə ǧazon sajədə daim vəšedə.
## Səvonon
Əddis Əbəbə

**Əddis Əbəbə** (አዲስ አበባ) — cy Efiopijə pajtaxte. Ym šəhəri 1886-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 526,99 кm²-e. Əholiš 3 miljone.
Əfǧanistan

**Əfǧanistan** (Dari: امارت اسلامی افغانستان; Pəšto: د افغانستان اسلامي امارت) — cy Asijə kišvəronədə gyləje. 

Dynjo ən becizə kišvəronədə gyləje. 19 avgust 1919-inə sorədə ozod byə. Əcəj rəsmi zyvonon puštun de dari zyvononin. Əfǧanistonədə puštunon, točikon, uzbəkon, tyrkmənon, xəzərijon žijedən. Əroziš 647 500&nbsp;km²-e. Əholiš 31 miljonisə veje. Puliš əfganij. Pajtaxtyš Kabule.
Əhməd Kadyrov

**Əhməd Kadyrov** (**; 23 avgust 1951, Karaganda — 9 maj 2004, Groznyj) — Cecenistoni prezident byə. Əv ce Gazaxystoni Karaganda šəhərədə bə dynjo omə. Bə vaxti həmmə cecenon Gazaxystonədə jimon kardedəbin. Iosif Stalin cecenon həmmə dyzzu bə Gazaxyston vyğandəšbe. 1957-in ə sori aprelədə əv dyšdə xejzoni bə vətən Ceceniston ogarde. 1980-inə sorədə Uzbəkistanədə, 1990-inə sorədə Iordanijədə dini təhsil səše. Iminə Cecenistoni čangədə ce Cecenistoni mufti byə. Bə Urusijəti vəjnə, Cecenistoni ozod be goroš čang kardəše. Dyminə Cecenistoni čang bino bejədə əv Urusijəti tərəf bešə 9 maj 2004-inə sorədə. Ce Groznyj Dinamo stadionədə bomba typnijəšone. Əhməd Kadyrov əjo marde. Ce Ramzan Kadyrovi pyəj.
Əhməd Šah Məsud

**Əhməd Šah Məsud** (*Ahmad Šāh-e Mas'ūd*; 1 sentjabr 1953 — 10 sentjabr 2001) — Əfǧanistani hərbi rəhbəronədə gyləj byə. Əfǧanistanədə bə dynjo omə. Millətyš točik byə. 1973-inə sorədə əv bə Pakistan kuc kardəše. 1979-1989-inə soronədə əv Əfǧanistani čangədə de Sovet Ibemoni čang kardəše. 10 sentjabr 2001-inə sorədə əj kyštəšone.
Əhməd Əl Čaber Əs Sabah

**Əhməd Əl Čaber Əs Sabah** (1885 — 29 janvar 1950) — Kuvejti əmir byə. Bə zəmini goroš de ingilison problemonyš byə. Sabah Əl Əhməd Əl Čaber Əs Sabahi pyəj.
Əl Kuvejt

**Əl Kuvejt** — Kuvejti pajtaxte. Ym šəhəri XVIII sasorədə bino kardəšone. Əroziš 200 km²-e. Əholiš 151 həzoje.
## Səvonon
Əlčəzajir

**Əlčəzajir** — cy Kobəsonə Afrikə kišvəronədə gyləje. 5 ijul 1962-inə sorədə ozod byə. Rəsmi zyvonyš ərəbe. Pulyš dinare. Əroziš 2 381 740&nbsp;km²-e. Əholiš 38 miljonisə veje. Pajtaxtyš Əlčəzajir šəhəre.
Əli Abdullah Saleh

**Əli Abdullah Saleh** (21 mart 1942 — 4 dekabr 2017) — Jəməni 1-inə prezident byə. Jəmənədə bə dynjo omə. 1958-inə sorədə bə ləšǧər dəšə. 1960-inə sorədə hərbi məktəbyš handəše. 1963-inə sorədə lejtenant byə. 17 ijul 1978-inə sorədə cy Jəməni rəhbər bedə. 1 oktjabr 1994-27 fevral 2012-inə soronədə cy Jəməni 1-inə prezident bedə. 4 dekabr 2017-inə sorədə əvyšon kyštyšone.
Əhməd Davudoǧlu

**Əhməd Davudoğlu** (*Ahmet Davutoğlu,* 26 fevral 1959 sor) — Tyrkijə betoni nazir be, Tyrkijə jolə nazir be.

## Biografijə
Cy Tyrkijə Konija šəhərədə bə dynjo omə. Əslyš cy Krymi tataronədəj. 1990-inə sorədə Malajzijədə miəllimyš ko kardəše. 1 maj 2009-inə soriku cy Tyrkijə betoni koon nazir byə. 28 avgust 2014-iku det bə 24 maj 2016-inə sori Tyrkijə jolə nazir byə. 3 gylə kinəš, 1 gylə zoəš heste.
## Səvonon
Əndižan

**Əndižan** (Andijan) — Uzbəkistani šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri IX sasorədə bino kardəšone. Əroziš 120 km²-e. Əholiš 444 həzoje.
Ədəbijot

**Ədəbijət**, **ədəbijot** — syxanə sənətonədə gyləje ki, obrazinə holədə nišo dojdə insoni, čəmijəti fikfamon, cəvon dumoton, orzu-pijəjon. Tolyšon ədəbijotən ofəjə bedə, pərvəriš gətedə de dyglə ro: šifahinə ijan nyvyštəjnə. Cy nyvyštəjnə ədəbijoti de šifahinə ədəbijoti arədə hestyšone žinə fərgon: ** Šifahinə ədəbijot gəvonədə-šifahi holədə, nyvyštəjnə ədəbijot esə boj de nyvyšte-nyvyštə holədə ofəjedə, pevolo bedə.
** Šifahinə ədəbijot vej-vej ǧədime cy nyvyštəjnə ədəbijotisə.
** Šifahinə ədəbijoti bedəniše konkretə myəllif, anonimə ədəbijote. Həməxəlgi ofəjəvonəti məhsule. Nyvyštəjnə ədəbijot esə boj myəllifinə ədəbijote, jani hestyše fərdijə myəllif.
** Šifahinə ədəbijoti kali gyləjon hestyšone vejə varianton, esə boj nyvyštəjnə ədəbijoti hestyše iglə variant.
** Nyvyštəjnə ədəbijot ogətedə yštə ofəjəbə devri zyvonə-uslubə xusjəton, šifahinə ədəbijot ne. Həm nyvyštəjnə, həm šifahinə ədəbijoti hestyšone se ədəbijə čur:
** Lirikə čur
** Epikə čur
** Dramatikə čur 
** Lirikə čur. Adətən de nəzmi bedə: jani baxš (təgti), gafijə, vəzn, ahəngyš byə nytgi formədə) İjo əsosinə vyrə gətedə insoni fikfami, rufi ovgati emosionalə (hissi) ifodə kardemon ijan pehandemon. Šifahinə lirikə čuri žanron: Ašigonə cosətron// bojatijon, vərsəǧejon, əloləjon, kyrdijon, lolojon, noləjon, lovəjon, šikaton, jasə noləjon, nozon, mahnejon.  Nyvyštəjnə lirikə žanron: 1) klassikə šeeri žanron: gəzəl, gəsidə, myrəbbe (coli), myxəmməs (penčli), mysəddəs (šəšli) mysəbbe (haftli), mysəmmən (həštli)... 2) ašyǧə šeeri žanron: hafthyčəjnə, həšthyčəjnə, jonzəhyčəjnə (colijon, penčlijon, šəšlijon) 3) myasirə šeeri žanron: serijon, corijon, penčrijon, šəšrijon... Bə lirikə čuron aidbə žanron əsosinə obraz (surət) lirikə ǧəhrəmone.
** Epikə čur. Adətən de nəsri, (kali žanron de nəzmi) nyvyštə bedə: (Nəsr-jəni normalə bədiiə nytg) Byn čurədə žimoni bəsəoməjon geš təsvir kardə bedə. (Sužet//fabula (jəni cy bəsəoməj məǧz(lesy) nəǧl kardə bedə her-hevuž, xol-xycəjnə formədə. Epikə čurədə əsosinə vyrə gətedə ja təhkijə ( bəsəoməjon gəp žəj bedə sərǧəhrəmoni zyvonədə (1-nə šəxs)), jaən təsvir ( bəsəoməjon nəǧl kardə bedə myəllifi zyvonədə (3-nə šəxs))   Epikə čurijan hestyše vejə žanron: 1) Šifahinə epikə čuri žanron: Jolon syxanon// jolon votəjon, məsəlon, aǧylbylovonon//byzulon, zyvonaryštəjon, inomon/bovəjon, dyvo-sənon, nifinon, dylvandijon, səkuəjon, nəsihəton, zərfəton, lətifon, rəvajəton//əhvoloton, əfsonəjon// əsatiron// mifon, nəǧylon, dastonon...) 2) Nyvyštəjnə epikə čuri žanron: təmsilon, poemon, ocerkon, novellon, hekojon, romanon...  
** Dramatikə čur   Dramatikə čur de nəzmijan, de nəsrijan nyvyštə bedə. Byn čurədəbə əsəron bə səhnə nojdən, aktjoron ifo kardedən əj bo təmšovonon. Dramatiky čurijan hestyše can gylə žanron. 1) Šifahinə dramatikə čuri žanron: Vəjə-kojə təmšon, nəvuzə ritulon, hujəjon// hənəkon, šəbihon... 2) Avropəku əxzbə tragedija, komedija, pjeson  
** Ədəbijotzynəti jaən ədəbijotšynosəti  Ədəbijotijan hestyše bəštəxos ǧajdə-ǧanunon. Yn ǧajdə-ǧanunon (ǧanunumužbəjon), cəj prinsipon omutə elmi votedən ədəbijotzynəti.  Ədəbijotzynəti hestyše se sahə:
** Ədəbijoti taryx
** Ədəbijoti nəzərijə.
** Ədəbijə tənǧyd.

## Səvonon
Ənvər Sədat

**Ənvər Sədat** (محمد أنور السادات;‎‎ 25 dekabr 1918 sor — 6 oktjabr 1981 sor) — Misiri  2-inə prezident byə. 

## Biografijə
Kahirədə bə dynjo omə. Əcəj pyə cy Misiri ərəbondə, inə Sudanyj byə.  1979-inə sorədə de Israili ašišəti myǧovilə dəbastəše. 1970-1981-inə soronədə prezidentəti kardəše. 6 oktjabr 1981-ədə əj kyštəšone. 
## Səvonon
Ər-Rijad

**Ər-Rijad** (Ərəbi: الرياض) — cy Səudi Ərəbistani pajtaxte. Əroziš 1554 кm²-e. Əholiš 5 miljoni neze.
Ənvər Xoča

**Ənvər Xoča** (*Enver Halil Hoxha*; 16 oktjabr 1908 — 11 aprel 1985) — cy Albanijə rəhbər byə. Albanijədə bə dynjo omə. Cy əğylətiku kommunist byə. Dyminə Dynjo čangədə ištirakyš kardəše. 8 nojabr 1941-inə soriku det bə marde cy Albanijə Kommunist partija sədr byə.

## Səvonon
Əsgər Akajev

**Əsgər Akajev** (Аска́р Ака́евич Ака́ев, 4 nojabr 1944 sor) — Gyrğyzystonədə bə dynjo omə. Gyrğyzystoni 1-inə prezidente. 

## Biografijə
Əcəj pyə gyrǧyz, inə gazaxe. Inə tərəfədə cy Gazaxystoni 1-inə prezident Nursultan Nazarbajevi avlode. 1968-inə sorədə inistutıyš oroxnijəše. 27 oktjabr 1990-ədə əj cy Gyrğyzystoni 1-inə prezident səcynijedən. 5 aprel 2005-ədə əj de inğylobi vəzifəku eǧandejdən. Bə vaxtinəku əv dyštə xyjzon Məskovədə žijedə. Əcəj xyjzon cy Gyrğyzystoni ən ərbobə xyjzononədə gyləje.
## Səvonon
Ər Rijad vilojət

**Ər Rijad vilojət** — cy Səudi Ərəbistani əyalətonədə gyləje. Mərkəzyš Ər-Rijade.
## Səvonon
Ərbil

**Ərbil** (*Arbīl, Hewlêr*) — cy Iragi šəhəronədə gyləje. Cy Iragi Kurdistani pajtaxte. Əholiš 1,5 miljone. Ijo kurdon, surijənijon, tyrkmənon jimon kardedən.
Əvəz Nəsirzodə

**Əvəz Nəsirzodə** — 1975-minnə sori majə mangi 9-ədə cy Liki rəjoni Mondigo dijədə moəku bəbe. 1992-minnə sorədə Mondigo dij mijonnə məktəbyž de əla ǧyjməton oroxnijəžbe.

1993-minnə sorədə bə BDU filologija fakultə daxil bə be. Həm moə zyvonədə — bə tolyši, həmən bə tyrki šeiron ənyvyštij. Iminnə šeironyž cy “Lerik” gəzeti “Zizə” nomədə bə tolyšə səhifədə dərč bə. Ali məktəbədə handeədə cəj šeiron həxədə, xəlg šairon B.Vahabzadə, N.Həsənzadə xošə syxanonyžon vote. N.Həsənzadə bəj bənəj ǧələmi düsti muračiət kardedəbe.

N.Həsənzodə yštə “Šair zejir-duasy” (Šairi xəj-dyvo) məgalədə Əvəzi həxədən gəvipuri gəp žəže. Šeironyž bənə honijəcašmə pok, bənəj əzəsori zizə, gyləj istedadinə nuperəsi omə ružon barin, bəhrəjn beku xəbə dojdəbe. Ənčəx Əvəz naǧafil noxəšiž pəjdo karde. Šəfož pəjdo nykarde. 1994-minnə sori avgusti 18-ədə yštə cašonyž by dynjo əbədi viž karde. 19 sor žijəj. Deəcəj yštən syxani byvotomon: Dynjoku “nojdon še.” Šeironyž boəmə əmonət mande.
Əšivo asp

**Əšivo asp** (lat. *Eguus ferus*) — asp činsi aid byə aləfhardə inangyrinə məməli həjvon. 

Əšivo aspon esətnə aspon əčdod hisob bedə. Əšivo aspon dy-se nimətispir beə. Cəvonədə ənčəx 3-gylə ta cəmə devri žie beə. Kəs asp (Eguus ferus caballus). Tarpan və ja Avropə əšivo asp (Eguus ferus ferus). Avropə ijən Asijədə žijedəbin. Tarpani vote bəznemon ki, XIX əsron oxo nəsyl byrneə bə ijən oxonə fərd 1918-19- nə soronədə Ukrajnə zooparkon gyləjədə mardəbe. Prževalski asp (Eguus ferus przewalskii). Yn asp bənə Mongol əšivo asp nomdar beə. Mijonə Asijə ijən Gobi səhronədə oteə byə.
## Səvonon
Byrədigo

**Byrədigo** — Azərbojčoni Masalu rəjonədə ǧəsəbəje.  
Lankoni (Tolyšə) colərijədə vyrəbəvyrə bejdə, Kazumli osynə roj mandəčoku 15 km dijəroje. Byrədigo gyrdo-kəno dijonədə ijən əcəj hamsujə Digoədə cy XVI əsri məciton mandən ijən cy Səjd Sadyxi tybə. 
## Galerejə

Fajl:Monument to honor the dead in the Great Patriotic War in Boradigah(Azerbaijan).JPG|Dyminə Dynjo Čangi šəhidon əbidə
Fajl:The Ali Mosque in Boradigah Azerbaijan.jpg|Əli məcit Byrədigoədə
Fajl:Secondary school № 1 Boradigah (Azerbaijan).JPG|№ 1 numrəjnə məktəb Byrədigoədə
Fajl:Secondary school № 2 Boradigah (Azerbaijan).JPG|№ 2 numrəjnə məktəb Byrədigoədə


## Səvonon
Masalu

**Masalu** — Azərbojčoni nyso-həšipemədə šəhəre. Masalu rəjoni administrativ mərəngo. Lankoni ovəlyǧədə, cy Viləšə ru tono, 18 km cy Masalu osynəro stansijəku, 259 km cy Bokuku dijəro vyrəbəvyrə bejdə.

## Tarix
Masalu tarixi həxədə vej fərzijjon hestin. Cy versijonədə gyləjədə votejdəki cy ysətnə Masalu ərozijədə nafko «Masal» tojfə žijəše, bəci gornə by vyrə Masalšon votə. Šəhəri status 1960-minə sorədə doəšone. Həvosot nəme, subtropike. Zymystonədə mijonə statistik həvo + 7, tovystonədə ysət + 29.

## Iǧtisadijat

Masalu šəhərədə guždə kombinat, konservə fabrikon hestin.

## Əholi
Cy əholi 1959-minə sori sijohisəjədə Masalədə 6 603 odəm žijə, 1979-minə sorədə 11 221, 1989 - 14746.

## Vərzyš
Masalujədə olimpijə vərzyš kompleks heste, həmən ki bə Anatolij Baniševskij nomədə futbolə stadion heste. Ym stadion cy «Masalu» futbol klubi bazaje.

## Səvonon
Siloti Vikipedija

**Siloti Vikipedija** (Səheyə nom: ꠍꠤꠟꠐꠤ ꠃꠁꠇꠤꠙꠤꠒꠤꠀ) — siloti zyvononədə Vikipedija.

## Zyvoni kilid
* ISO 639-3: syl
* Vikimedija: syl

## Šikilon

File:Wikipedia-logo-v2-syl.svg
File:ꠍꠤꠟꠦꠐꠤ ꠀꠃꠔꠤ ꠃꠁꠇꠤꠘ.jpg
File:Sylheti Wikipedia.png
File:Sylheti world.jpg


## Linkon
* 
* A Guide to Sylheti Wikipedia

## Səvonon
Šaylun

**Šaylun** — Ironi Taleš šahristoni diyon koye ki ca aháli ıštan nasabi ba kavala karimi rosovınedan. avon votedan ki cama nasl ısatna ozarboyjoni Ostoro ko ba iyo uma va ca sabab an iron va urusiyati jáng kárdeye boa.
Marbella

**Marbella** (*Marbella*) — Ispanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri cəmə erasə bə nav VIII sasorədə bino kardəšone. Cy Andalusija šəhəronədə gyləje. Əroziš 114.3 km²-e. Əholiš 141 463 həzoje.

## Səvonon
Atens (Alabama)

**Atens** (*Athens*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Alabama šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1818-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 102,1&nbsp;km²-e. Əholiš 21 həzoje.
## Səvonon
Basshunter

**Basshunter** (Jonas Erik Altberg, 22 dekabr 1984, Halmstad). Cy Isveci muǧənni.

## Diskografijə
* *[[The Bassmachine]]* (2004)
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]* (2006)
* *[[Now You're Gone – The Album]]* (2008)
* *[[Bass Generation]]* (2009)
* *[[Calling Time]]* (2013)

## Səvonon

## Dijəkən
* Basshunter səhifəsi
Tolyšə vəjə

**Tolyšə vəjə** — vəjə tədbir kom tolyšon dəvonijedən. Čyvonon žimonədə ve əhmijətinə hodisəje, de kom nujə xyjzon soxtə bejdə. Vəjədə kali ritualon ijən adəton hestin kom bəpe hukman kardə bybun.

## Vəju vyžnije
Vəjə karde bə nav lozime vəju vyžnije, tolyšon bə j votedən «kinə bəgəm karde». Kenə bo čyvonə zoə vaxt omedə vəjə karde, əcəj xyjzon bo əj vəju nəvedə xyjzononədə komon de cəvon xyjzoni čəmijətədə i səvijədən. Dast-pocə kardejdən kinə yštə dijədə pəjdo karde, vejni yštə dijəroə ǧomonədə, cumcyko žəgo xyjzoni barədə ve zynedən, cəvon xosjəti.

### Ha-ne
Ən iminə vyrədə bə kinə kəj «ha-ne» umute šedən. Kenə kinə vyžnišone, bəgi pyə-moə bə kinə kə dy gylə ženi vyǧandejdən bo umutejro hošte bəbe ja ne. Ženon ce kinə kədə gədə-gədə dast-pocə kardejdən ce kəj ženonku (ce moə boə ženiku) umute bəbe bo kinəro dajnon vyǧande ja ne, kinə bo ym zoə bədon ja ne. Vəju moə vejni vaxt pegətejdə de vəju pyə no-pegət karde ym parsi ijən čəvobi hozy kardejro. Ce parsi barədə no-pegət bə hic čo kəson votejdənin, nijoni ogətejdən ijən de kom gyləjsə ženi bə bəgi tərəfi čəvob vyǧandejdən.

Tolyšə vəjə i manq naviku bino beydə. Detosə 40 ruji beşe vəyu bəd nəzəriku nığo doə beydə. Əmma sıftə nişan bedə. Nişani bəpeştə kinə kə zoə bəştə kə ğonəğ dəvət kardeydə. Bə səbəb ki, həm zoə de ğomon tanış bıbu, həmən bo xıyzoni məhrəm bıbu. In ğonəğəti bəpeştə zoə rohat-rohati bəştə pəvəndi kə ome zındə, kinə vinde zındə.
Bə vəyə i manq mande kinə kədə şoy-şotkomə bino beydə. Jenon, kinon bə dı dastə co beydən, har dastədə 5-6 kəs bedə. Nadə şə kəsi dastədə dəpıl bedə. Dejıqo dumoyəndı daston dəpıl jedən, mahne handeydən. İ manqi mıddətədə har ruj bə vəyə hozı bedən raxs kardeydən, mahne handeydən.

Vəyə ruji tolışon vəyu aspisə bardeydən, bəçəy sə sıə duəğ edoydən. In ənənə kali bandə dionədə ısətən mandə. Bə aspi sə xısusi bəzək jeydən. Vəyə ərəfədə aspə bəhs dəvoneydən. Vəyu bə kəy rəseyədə əy pişvoz kardeydən. Çəy pobonədə ğırbon obırneydən, nimçə arışteydən. In ənənəən kali dionədə mandə, əncəx kali dion muasir bıə, vəyu de maşini vardeydən. Vəyu soədə pişvoz kardə həmə ğomon bəy ıştə orzu votedən, sə-zıvon kardən, bə dılə dənoydən. Vəyu bə kə dəşe bəpeştə detosə 3 ruji ğərəyz xıyzoni uzvon co kəsi bə dılə haştənin. 40 ruji mıddətədə isə vəyu de odəmon kam unsiyətədə bedə ki, bəd nəzəriku nığo bıbu.

Lap ğədimiədə tolışə vəyonədə nə dəpıl, nəən ğərmon bıəni, vəyu de zırno bardəbin. Vəyə isə de balabani dəvardəbe. In adət esətən kali dionədə mandə. Kali tolışə dionədə vəyu bardeədə çəy qofeən bənə cehizi vığandeydəbin. Jəqo kardəbin ki, əğıl moəku beədə çəy qofe co vırəyku nıvən.

## Səvonon
Nintendo

**Nintendo** (*Nintendo corporation*) — cy Japonijə širkəte. Ym širkəti 1889-inə sorədə Fusadziro Jamauti ofajəše. Cy širkəti nom əcəj nəsli nomiku pegətə byə. Cy širkəti ve kišvəronədə zavodonyš heste. Širkətədə 2779 həzo odəm ko kardejdə.
## Səvonon