open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Məskova

**Məskova** (urus. -{Москва}-) — Urusijəti pajtaxte.

Dynjo ən jolə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1147-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 2511 кm²-e. Əholiš 12 miljone.

Məskovə cy dynjo ən jolə šəhəron syrədəje. Vevinə fabrik-zəvodun, 6 ajroport, sagləku ve handə vyron, muzejon, teatron, taryxi vyron, məjdonon hestin by šəhərədə. Məskovədə cənədə millətədə odəmon mandən, handən, ko kardən. 11 979 529 (2013) odəm žijedə. Oxonə vaxtonədə postsovet məkonədə byə ovaxtətijon Məskovəkun dəvardə bəni. Syvoj tožə binon, kafejon, restoranon, xyjzon-istirohət mərəngon pevylo bejdə šəhərən yštə əsos simoš ogətəše. Cy bynovrə hələ XVI əsrədə noə byə gyrdulə plan, cy Məskovə ču šatə roon, šəhəri məhəllon dyjəndyku čo kardə kavujə sahon, kanə məhələ ǧədimə dongun daš žəj byəni mandedə. Navko šəhəri təjlijə kəvšənon bə vyron tyniku tožə rəjonon, kavujə parkon, suni višon dənunə bedə. Məskovə həmən cy dynju ən boholijə šəhəron syradə cand sore iminə jainki Tokijoku bəpešt dyminə vyrə gətedə. Šəhər Urusijət və Avrasijədə gylə jolə sijosi, iǧtisadi de gylən elmi mərkəze. Forbes 2013-i gornə, Məskovədə dynjo miljərderon ən jolə ičma heste.

## Səvonon
Moskvic-2140

**Moskvic-2140** (*Москвич-2140*) — cy Sovet Ibemoni avtomobile. Ym avtomobili 1976-1988-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone.
## Səvonon
Moskvic-2141

**Moskvic-2141** (*Москвич-2141*) — cy Sovet Ibemoni Urusijəti avtomobile. Ym avtomobili 1986-2002-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone.
## Səvonon
Moskvic-2335

**Moskvic-2335** (*Москвич-2335*) — Urusijəti avtomobile. Ym avtomobili 1994-2002-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšose.
## Səvonon
Moskvic-2137

**Moskvic-2137** (*Москвич-2137*) — Sovet Ibemoni avtomobile. Ym avtomobili 1976-1985-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone.
## Səvonon
Moskvic-400

**Moskvic-400** ( Москвич-400) — Sovet Ibemoni avtomobile. Ym avtomobili 1946-1954-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone.
## Səvonon
Moskvic-A9

**Moskvic-A9** (*Москвич-А9") —* Sovet Ibemoni avtomobile. Ym avtomobili 1957-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone. Ym avtobuse.
## Səvonon
Moskviç-Q1-405

**Moskviç-Q1-405** (*Москвич-Г1-405*). Çe Sovet İbemoni ávtomobile. Im ávtomobili 1955-inə soronədə vadoaşone. Im ávtomobili Moskva şəhərədə vadoaşone.
Motorola

**Motorola** — cy dynjo ən jolə mobil telefon istehsal kardə širkətonədə gyləj byə. Širkət 1928-inə sorədə ofajə byə. 2011-inə sorədə ləǧv byə.

## Səvonon
Moji Springs

**Moji Springs** (*Moyie Springs*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Ajdaho šəhəronədə gyləje. Əroziš 3,94 km²-e. Əholiš 700 nəfəre.
## Səvonon
Myosirə penččurəti

**Myosirə penččurəti** — Olimpija vərzyšonədə gyləje. Ym vərzyš Ǧədimə Junanystonədə ofajə byə. Ym vərzyšədə iminə cempionaton XIX sasorədə Isvecədə byən. Ym vərzyši ožə həvoədə hənək kardejdən. Ym vərzyši ve kəšonyš heste.
Mubariz Mənsimov

**Mubariz Mənsimov** (22 mart 1968, Mijonku di, Masalu rəjon) — jolə biznesmene. 

## Biografijə
Əcəj millətyš tolyše. Hərbi məktəbyš handəše. Dynjo ən ərbobə odəmonədə gyləje. 1998-inə sorədə Palmali, 2004-inə sorədə Kaspi-Lankoni ofajəše. Cy Palmali, Kaspi-Lankon-i xyvande. 2020 sorədə 16 martədə əj de bohtani həbs kardyšone. I sori bəpeštə əj ozod kardyšone.
## Səvonon
Mubariz Ibrahimov

**Mubariz Ibrahimov** (*Mubariz Aǧakərimi zoə Ibrahimov*; 7 fevral 1988 sor, Əliabad— 19 ijun 2010 sor) — cy Azərbojčoni milli ǧəhrəmone. Millətyš tolyše. 

Cy Biləsuvari Əliabad dijədə bə dynjo omə. Əcəj inə de pyə cy Liki, Barzəvu dijku omə tolyšon byən. 

1994-2005-inə soronədə əv cy Əliabadi məktəbyš handəše. 18-iku bə 19 ijun dəvardə šəvi əv de erməni əsgəron 5 saat čajlinə čang kardəše. Ve erməni əsgəron kyštəše, bə ermənijon ləškəri ve zijan žəše. Ym čangədə əv yštənən šəhid bə. Əcəj məjti ermənijon doj pidəšon nybe. 6 nojabr 2010-inə sorədə əj Bukuədə dəkandəšone. 22 ijul 2010-inə sorədə bə Mubarizi cy Azərbojčoni Milli ǧəhrəmon nomšon doəšone.
Moskvic-2142

**Moskvic-2142** (Москвич-2142R5 «Князь Владимир») — cy Urusijəti avtomobile. Ym avtomobili 1998-2002-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Məskova šəhərədə vadoəšone.
## Səvonon
Muhamməd Čamalul Alam II

**Muhamməd Čamalul Alam II** (1889-1924) — 10 maj 1906 — 11 sentjabr 1924-inə soronədə əv cy Bruneji sultan byə. Əv cy Bruneji 26-inə sultane. Əv cy Bruneji 28-inə sultan Umər Əli Sajfuddini pyəj.
## Səvonon
Muhamməd Husejn Tantavi

**Muhamməd Husejn Tantavi** (31 oktjabr 1935 sor) — əv cy Misiri 69-inə mudafiə naziri byə. Misiri de Israili, AIŠi, Iragi čangonədə ištirok kardəše. 11 fevral 2011 ijun 2012-inə soronədə əv cy Misiri rəhbər byə.
Muhamməd Mursi

**Muhamməd Mursi** (20 avgust 1951 — 17 ijun 2019) — Misiri 5-inə prezident byə, Misiri tarixədə 1-inə rəhbər byə ki, əj de demokratik ro, de xəlgi sədon səcynjəšone. Syftə əv Misirədə handəše. Əv muhəndise. 1975-inə sorədə əv cy Kahirə universiteti bakalavri, 1978-inə sorədə magistri oroxnijəše. 1982-inə sorədə əv cy Amerikə Ibyə Štaton Kalifornijə universitetədə handəše. 1985-inə sorədə əv bə Misir ogardə. Əv 2000-2005-inə soronədə əj cy Misiri deputat byə. Əv cy Mysylmonə buon təškiloti uzve. 30 ijun 2012-inə sorədə əj cy Misiri prezident səcynjəšone. 3 ijul 2013-inə sorədə cy Misiri ləškər Mursi vəjnə inǧylob kardəše. Mursi vəzifəku eǧandəšone, həmən Mursi gətəšone. Ym inǧylobi rəhbər cy Misiri mudafiə nazir general Abdelfəttah Əs Sisi bə. 30 nojabr 1978-inə sorədə kəxyvand bə 5 gylə əǧylyš heste. 4 ijul 2013-inə sorədə əj gətəšone. 17 ijun 2019-inə sorədə məhkəmədə marde.
Muhəmməd Bin Rəšid Əl Məktum

**Muhəmməd Bin Rəšid Əl Məktum** (22 ijul 1949 sor) — cy Dubaj əmire. Cy Ibyə Ərəb Əmirvonəti vitse-prezident jolə nazire. 4 janvar 2006-inə soriku cy Dubaj əmire. Əv cy Haja Bint Əl Husejni šuəj. Rəšid Ibn Səid Əl Məktumi zoəj.
## Səvonon
Muhəmməd Bin Tani

**Muhəmməd Bin Tani** (1788-18 dekabr 1878). Cy Gətəri 2-minə əmir byə. Gətərədə Fuvajrit šəhərədə bə dynjo omə. Əcəy 59 sinnyš bejədə 1847-minə sorədə əv de yštə xejzoni bə Doha kuc kardəše. 1847-minə sorədə bə hakimijət omə. Det bə 1876-minə sori hakimijətədə mandə. 18 dekabr 1878-minə sorədə mardə. Əv cy Čassim Bin Muhəmməd Al Tani pyəj
Muhəmməd Reza Pəhləvi

**Muhəmməd Reza Pəhləvi** (1919—1980; محمدرضا پهلوی ) — cy Ironi podšo Reza Šah Pəhləvi zoəj. Cy Ironi podšo byə. 

## Biografijə
Pəhləvi xyjzoni 2-inə šah byə. 26 oktjabr 1919-inə sorədə Tehronədə bə dynjo omə. Bə vaxti əcəj pyə cy Ironi ləšǧərədə ko kardedəbe. 15 dekabr 1925-inə sorədə əcəj pyə Reza xan inğilabyš kardyše. De ym inğilabi əcəj pyə Gačaron taxtədə eğandyše, yštən cy Ironi šah be. 1936—1938-inə soronədə hərbi məktəbyš handyše. Əcəj 22 sinnyš bejədə 26 sentjbar 1941-inə sorədə əv cy Ironi šah bedə. Dyminə Dynjo čangədə əv cy Sovet Ibemoni. Amerikə Ibyə Štaton nez byə. 1979-inə sori 11 fevralədə əj cy taxtiku eğandedən. 27 ijul 1980-inə sorədə əv cy Misiri Kahirə šəhərədə mardə. 3 kərə kəxyvand byə. 3 gylə kinə 2 gylə zoəš hesbe.
## Səvonon
Mulaj Jusuf

**Mulaj Jusuf** (1882 — 1927) — cy Mərakeši 22-inə sultan byə. Cy Mərakeš 19-inə sultan HəsənIi zoəj. Əcəj inə cərkəz byə. Cy Mərakeši 1-inə kral Məhəmməd Vi pyəj. 18 avgust 1912-inə soriku det bə marde 17 nojabr 1927-inə sori cy Mərakeši sultan byə.
## Səvonon
Muhəmməd Ibn Səud Ibn Muhəmməd

**Muhəmməd Ibn Səud Ibn Muhəmməd** (1710 — 1765) — əv cy 1-inə Səudi Ərəbistani ofayə kardəkəse.  

## Biografijə
Əv cy ysətnə Səudi Ərəbistani Dirijjə šəhərədə bə dynjo omə. 1744-inə sorədə əv 1-inə Səudi kišvəri Dirijjə Əmirəti ofayə kardyše. Det bə marde 1765-inə sori hakimijətədə mande. Abdullah bin Muhəmməd bin Səudi pyəj.
## Səvonon
Munhen

**Munhen** (*München*, *Minga*) — Almanijə šəhəronədə gyləje, Bavarija pajtaxte. Ym šəhəri 1158-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 1,4 millione. Əroziš 310,43 кm²-e.
Murfild

**Murfild** (*Moorefield*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əraziš 3,11 km²-e. Əhališ 160 nəfəre.
Murrieta

**Murrieta** (*Murrieta*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1870-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 87,06 km²-e. Əholiš 441546 nəfəre.
Murpark

**Murpark** (Moorpark) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1887-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 70,61 km²-e. Əholiš 31415 nəfəre.
Musiǧi žanron

**Musiǧi žanron**
*Folk-musiği
*Qospel
*Čaz
*Bossa-nova
*Pop
*Şanson
*Rok
*Soul
*Rok-n-roll
*Akademik musiği
*Metal
*Disko
*Kantri
*Bluz
*Hip-hop
*İndastrial
*New-aqe musiği
*Pank-rok
Mustafa Barzani

**Mystafo Barzani** (*Mela Mistefa yê Barzanî*; 14 mart 1903 — 1 mart 1979) — cy Iragi kurdon rəhbər byə.

## Biografijə
Mahabad kurd kišvəri ofayjə kardakəs byə. Cy Məsud Barzani pəj. Nyso Iragədə cy kurdon tojfə rəhbəri xyjzonədə byə dynjo omə. 1919-inə sorədə əv de ingilison čang kardaše. 1943-1945-inə soronədə əv cy Mahabad kyrd kišvəri jolə nazir byə. 1946-inə sorədə əv bə Sovet Ibemon šə. 14 ijul 1958-inə sorədə əv bə Irag ogardə. Baǧdadədə žimon kardaše. Iragi prezident bə Kurdistan Muxtarə Vilajət doj rozi nybin. Bəcəj goroš 1961-inə sori sentjabrədə əv bə Iragi vəjnə kurdon inǧylob ofajə kardyše. Ym inǧylob 1975-inə sorədə oraxəj. Əv de AIŠ, Sovet Ibemoni, Israili dust be.

1 mart 1979-inə sorədə əv AIŠ-ədə noxəšiku marde.
## Səvonon
Mustafa Kamal Atatyrk

**Mustafa Kamal Atatyrk** (*Mustafa Kemal Atatürk*; 19 maj 1881 sor —10 nojabr 1938 sor) — ysətnə Tyrkijə ofayə kardəkəse. 

## Biografijə
Cy Tyrkijə 1-inə prezident byə. Əcəj millət dəgig zyne bedəni. Osmanijon ləškərədə ko kardəše. Bə Osmanijon imperija vəjnə byə. Čohilə turkon nez byə. Iminə Dynjo čangədə čang kardəše. 29 oktjabr 1923 — 10 nojabr 1938-ədə cy Tyrkijə prezident byə.
## Səvonon
Mutsuhito

**Mutsuhito** ja **imperator Mejdzi** (3 nojabr 1852 — 30 ijul 1912) — cy Japonijə 122-inə imperator byə. Əcəj əǧyləti soronədə həni 2 sasorisə ve be ki, japonijə Sjogunon-hərbi feodalon idarə kardedəbin. 1860-inə sorədə əv šahzodə byə. Əv əǧyl bejədə əcəj pyə de Sjogunon čang kardəše. Peš yštə pyə marde əcəj 15 sinnyš bejədə 3 fevral 1867-inə sorədə əv bə hakimijət omə. 1868–1889-inə soronədə əv japonijədə Mejdzi inǧilab kardyše. Əv de ym inǧilabi Sjogunuon ləǧv kardyše, Japonijə cy hərbi-feodal davlət beku xilas kardyše. Əv cy japonijə 123-inə imperator Josihito pyəj. Əv cy japonija 121-inə imperator Osahito zoəj.
## Səvonon
Muzej

**Muzej** (jun. μουσεῖον) — junanon syxane. Mənoš cy Muzi kəj. Syftə muzej votejədə ekspanaton bə nəzər səjdəbin. XVIII-inə əsriku bə muzej dylə ekspanaton i vyrədə nišon kardə vyrəjən dəše. XIX-inə əsriku muzejonədə elmi-tədǧiǧəton bin. XX-inə əsriku muzejonədə elmi-pedəgoži kon bino bin.
Musiǧi

**Musiǧi** – cy nəčiməsənəti tispironədə gyləjni. 

## Taryx
Kanə junanon bə musiǧi bənəj Xydo baxšə dijə kardəšone. Əvon ymi odəmon dyli bə čuš vardə bənəj gylə zu famedəbin. Junanon gylə nəǧylonədə cy Orfej handə recinə mahne Xydoon ijan odəmon cocəš kardə əvoni hədəjon haštə, cy təbiəti həžəmon kefi saz kardə. Žygo-žəgo hələ de ǧədimiku tosə ymružə ruži musiǧi bənəj gylə mečuzi bej, bə odəmon əhvoli xoši varde, cəvon dylədə jolə riz ogəte barədə həməkəson həkəmin, ym holi bəštə gi gətedən. Žəgonəj musiǧi bənəj gylə termini cy italjanon zyvoniku pegətəbe votedən.
## Səvonon
Muəmmar Kəddafi

**Muəmmar Kəddafi** (معمر القذافي ‎‎ 1942-2011) — cy Libijə kišvəri 40 sor prezident be.

## Biogrəfijə
Libijə Sirt šəhərədə bə dynjo omə. Əcəj xejzon beciz byə. Libijə Bengazi šəhərədə pešy bəjən Dyždə Britanijədə hərbi məktəbyš handəše. 1 sentjabr 1969-inə sorədə kral İdrisi yštə taxtədə eǧandəše. 1969-2011-inə soronədə cy Libijə prezident byə. Hakimijjətədəbə soronədə de Misiri, de Cadi čang kardəše. Hakimijjətə bə soronəd de həšinyštə davləton vəjnə bə. De Amerikə Ibyə Štaton jəndyku norozijətišon bə. 2011-inə sorədə čəmaat bə Kəddafi vəjnə mitingon kardəšone. Əvon cy Kəddafi hakimijjətiku še tələb kardedəbin. Tikəj bəpeštə ym mitingon bə dylə čangi ovaštin. Muxalifət de NATO koməgi ym čangədə bardyše.
Kəddafi 7 gylə əǧylyš hestbe. Čangədə 3 gyla zoəš marde.

### Kyšte
20 oktjabr 2011-inə sorədə Kəddafi kyštyšone.

## Səvonon
Mjanmə

**Mjanmə** (မြန်မာပြည်) — ce Həšipemə Nyso Asijə kišvəronədə gyləje. Əroziš 676 578&nbsp;km²-e. Əholiš 5,6 miljone. Pajtaxtyš Naypyidawe.

## İstinodon
Mjuluz

**Mjuluz** (*Mulhouse, Mülhausen*) — Fyrəngyston šəhəronədə gyləje. Ym šəhər Elzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 22,18 кm²-e. Əholiš 110 həzoje.
## Səvonon
Mitsui Group

**Mitsui Group** — Japonijə širkətonədə gyləje. Cy širkəti mərəngo Japonijə Tokio šəhərədəj. Širkət 1876-minə sorədə ofajə byə. Širkəti če Japonijə biznesvon Matsuda Takasi ofajə kardəše.
Myv

**Myv** (lat. Anas platyrhynchos) — cy tolyšon ən vej pijə pərəndəj. Myvi barədə gəp žəjedə bəpe cy nijə gyləku čo, moə gyləku čo gəp byžəni. Boci ki, cəvon poron arədə zəmon-osmon fərg heste. Cy nijə myvi sə, gyj penə hissə viriski doə kavu havze. Gyjədəš sipijə halǧə heste. Čyləndonəš, sinəš, janonyš tynd rəše, dumi žijədə sijo, luzıš rušinə boze (tənujə xoki rangədəj). Kəšə byni poron sipin. Dumi poron 1 ja 2 git bənə mujəxoli pepuštə čoje. Lyngonyš syn. Tykyš pane. Egətəčoje, cy zejtuni rangədəj. Kəšon dyrozi 50-52 sm bejdə. Nijə myv nojabr-dekabrdə 800-1250 ǧ, janvar-fevralədə 650-1300 ǧ omedə. Moə myvi umumi ranq xakije. Žinə tərəfyš tynd xakije. Tykiku bino biə nozykə tyndə rijə cəšon janiku dəvardedə bə gyj pešti tərəf šedə. Tykyš bənə nijə myvi tykije. Kəšon dyrozi 50 sm bedə. Moə myv nojabr-dekabrədə 710-1100 ǧ, janvar-fevralədə 520-1080 ǧ omedə. Myv yštə lonə cy ǧalinə dəlo, lejnon bynədə dutedə. Liskə vyronədən - ovi kənonədən lonə gətedə. Myvi lonə bəcəj gorə ovi kəno bedə ki, myv moǧnə sə nyštejədə moǧnon normal ovč kardero əvoni rəj-rəj tar kardedə. Lonə cy lejnə hyškə livonədə soxtedə, bəcəj dylə por dəvoštedə. Moə myv 10-12 gylə moǧnə nojdə. Balə bekardedə. İjulə mangi mijonədə balon yštən pəre zynedən. Myv de dastə pəredə. Jolə dastə 100-150 gyləj, gədə dastədə 8-15 gyləj myv bedə. Myv əsosən cy rəson uzvon, donon, čil, taxyl, boxlə, bodymčonə donə, ovi həšaraton hardedə. Cy myvi kok jaən zəif be decəj hardemoni angyle. Myv cy dynjo har kišvərədə heste. Kuc kardə (təroə) pərəndə be goryš bə dynjo har vyrə še zynedə.


File:Anas Platyrhynchos female 4.JPG|Moə myv
File:Male mallard standing.jpg| Nijə myv
File:Ducks eating.jpg|Myvon harde nəvedən
File:Anas platyrhynchos (nest).JPG|Myvə lonə
File:Anas platyrhynchos ducklings.jpg|Myvə balon lonədə
File:Ente mit Kücken15.05.2008 123.jpg|Moə gylə dy ištə balon
Muslim Magomajev

**Muslim Magomajev** (17 avgust 1942 sor, Boku, Azərbojčoni SSR — 25 oktjabr 2008 sor, Məskova, Urusijət)— Azərbojčoni opera sənətkor.

## Səvonon
Mitsubishi Jeep

**Mitsubishi Jeep** — cy AIŠi avtomobile. Ym avtomobili Amerikədə vadoəšone. Ym avtomobili 1952–1998-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Daimler AG širkəti vadoəše.
## Səvonon
Miškəmi

**Miškəmi** ― Masalu rəjonədə di. Miškəmi cy Masalu dijondə gyləje. Əcəj əholiš cy tolyšonku iborəte. Dijədə 534 nəfər židə.
## Etimologijə
Miškəmi nom dy tološi “**miž**” *mə bə sahə, mə hi* “**kəmi**” *kəm, kəno* soxanonku bə mejdon omə mənoš mə-hi kənoədə bə di omedə. Syftə **Miž-kəmi** pešo isə tədričən **Miškəmi** formə egynijə.
## Tarix
Miškəmi ərozijədə u əcəj gyrd kənoədə movčud byə dijon ərozijəfə tarixən insonon žijən.

## Səvonon
Mədinə

**Mədinə** (kanə nomyš Jəsribe) — cy dynjo mysylmonon mərəngonədə gyləje. Cy Səudi Ərəbistani šəhəronədə gyləje. Mədinə cy ərəbi zyvonədə šəhəre. Əroziš 589 кm²-e. Əholiš 1,1 miljone.

## Səvonon
Məhəmməd Suharto

**Məhəmməd Suharto** (Haži Muhammad Soeharto, 8 ijun 1921 sor — 27 janvar 2008 sor) — cy Indonezijə 2-inə prezident byə. 

## Biografijə
Indonezijədə bə dynjo omə. Xyjzonyš beciz byə. 1 ijun 1940-inə sorədə əv bə ləškər dəšə. 1 oktjabr 1965-inə sorədə əv inǧylob kardəše. 12 mart 1967-inə sorədə əv ce Indonezijə prezident byə. 21 maj 1998-inə sorədə əv ce hakimijjətiku šə. 27 janvar 2008-inə sorədə mardə.
Məhəmməd V

**Məhəmməd V** (10 avgust 1909 — 26 fevral 1961) — Mərakeši 23-inə, 25-inə sultan, 1-inə kral byə. 

## Biografijə
Əv cy Mərakeši 22-inə sultan Mulaj Jusufi zoə, cy Mərakeši 2-inə kral II Həsən pyəj. Əv 2 kərə bə hakimijət omə. 1-inə kərə 17 nojabr 1927-inə soriku det bə 20 avgusti cy Mərakeši 23-inə sultan byə. 1953-inə sorədə əj dəcəj xyjzoni fyrəngon məčburi bə kuc vyǧandəšone. Əj əcəj avlod əvəz kardəše. 1955-inə sorədə əv bə Mərakeš ogardə. 16 nojabr 1955-inə sorədə əv ižən bə taxt bešə. Cy Mərakeši 25-inə sultan byə. 14 avgust 1957-inə sorədə əv kral tituli ǧəbul kardəše. Dymijən cy Mərakeši 1-inə kral byə. Əv det bə marde 26 fevral 1961-inə sori cy Mərakeši kral byə.
## Səvonon
Məhəmməd IV

**Məhəmməd IV** (1830-1873) — cy Mərakeši 18-inə sultan byə. Cy Mərakeši Fes šəhərədə bə dynjo omə. Əv cy Mərakeši 17-inə sultan Abd Əl Rəhmani zoəj, cy Mərakeši 19-inə sultan Həsəni pyə byə. 1859-1873-inə soronədə cy Mərakeši sultan byə. 1859-inə sorədə de Ispanijə čang kardəše. Cy Mərakeši jolə ǧəbilon rəhbəron myǧovilə dəbastəše.
## Səvonon
Məhəmməd VI

**Məhəmməd VI** (21 avgust 1963 sor) — cy Mərakeši 3-inə krale. Əv cy Mərakeši 2-inə kral Həsən II jolə zoəje. Əcəj inə bərbəre. 1999-inə soriku cy Mərakeši krale. 1 gylə zoəš, 1 gylə kinəš heste.
## Səvonon
Məhəmməd Əli

**Məhəmməd Əli** (Cassius Marcellus Clay, 17 janvar 1942 — 3 ijun 2016) — ce dynjo ən məšhurə boksəkonədə gyləj bə. Amerikə Ibyə Štatonədə bə dynjo omə. Cy 12 sinniku de boksi məšǧul bə. Cy əǧylətiku sijon čo karde vəjnə bə. Həmmə irgon bəštə həxon sohibəti tərəfi gətəše. Islami ǧəbul kardəše.
Məişəti zorakılıq

**Məişəti zorakılıq**- kədə be zorakılığe. Məişəti zorakılığədə əsas əziyyət kəşəkəson əğlon, jenon iyan siprişonin.
Məkkə

**Məkkə** — Səudi Ərəbistani šəhəronədə gyləje, cy dynjo mysylmonon mərkəze. Əroziš 400&nbsp;km2-e. Əholiš 1,7 miljone.
## Səvonon
Məldovə

**Məldovə** — Avropədə gyləj kišvər. 27 avgust 1991-inə sorədə ozod bə. Pajtaxtyš Kišinjov. Əroziš 33 846&nbsp;km², əholiš 3,5 miljone. Rəsmi zyvonyš moldavana zyvone.
Məmmədhusejn Əlijev

**Məmmədhusejn Əlijev (Gail)** (25 aprel 1925 sor, Liki rəjoni, Gyrdəsə di - 16 ijul 1994) — tolyšə šair, pedagog.

## Biografijə
Məmmədhusejn Əlijev 25 aprelədə1925-minə sori ce Lik rəjoni Gyrdəsə dijədə moədə byə. 1940-minə sorədə mijonə məktəbi oroxnijə peštə bə Azərbajčon Muəllimon İnstituti Lankon Pedagoži Texnikomədə təškil kardə Muəlliməti kurs viǧandə bedə. Əvrə sə karde bəpešt muəlliməti təjinat səše. 1946-1949-nə soronədə ADPİ-i tarix-fəlsəfə fakultədə yštə təhsili dəvom kardəše. Ve dəvardəni mətbuatədə de “Gail” təxəllusi məšhur byə. 1954-minə sor ADU filologija-žurnalistika fakultə sə kardəše və yštə bədii ofəjemoni dəvom kardəše. 1947-minə sorədə «Səs verirəm» (Sədo dojdəm) nomədə iminə nyvyštəjyš Liki «Kolxoz jolu» (Kəlxozə ro) ružnomədə dərč byə. 1940-minə soriku cy Liki, Lankoni muxtəlif məktəbonədə muəllim ko kardəše. 1960-minə soriku Azərbajčoni Ənyvyšton İčoəti uzv byə. 1977-minə sorədə de əcəj təšəbbusi AƏİ Lankon zonə šebə obə. Cə ružiku tosbə rəhmət še həmunə šobə məsul kotib byə. Bə nyvyštə ofəjəvoni de šeiri bino kardəše, pešo ǧyjmətinə nəsr əsəron bə ǧələm səše. Cəj «Gajalaryn səsi» (Halon sədo), «Daǧlar oǧlu» (Kuhon zoə), “Torpaǧyn səsi” (Zəmini sədo), “Döjušən illər” (Čangkardə soron) i. č. romanon ijan poveston dərč bən. “Prokuror”, “Ana fərjady” (Cy moə fərjod) i.č pjeson Lankon Devlət teatrədə bə təmšo noəbən. Bə «Azərbajčoni fərhəngi xadim» fəxri nomi və kali medalon lajig vindəbə. Əv ce AƏİ Lankon zonə šebə organ byə «Šəfəg» žurnali təsisəkə, ijən redaktor byə. Jolə ədibi 16.07.1994-minə sorədə yštə dynjo dəgiš kardəše.

## Səvonon
Mərakeš

**Mərakeš** (المغرب0) — Kobəsonə Afrikədə byə kišvəronədə gyləje. 

Cy Mərakeši pajtaxt Rabate. 2 gylə rəsmi zyvonyš (ərəbi-bərbəri) heste. Fransyz de ispanə zyvonon syxan karde zynedə Mərakeši mərdum. Əholiš 32,5 miljon, ərozišən 446 550 км²-e. Idorə kardə sistem monarxijəj. Əčəj kobəsonədə Mijonə dyjo, həšinyštədə Əšišə okeane. De Əlčəzajiri, Mavritanijə marzyž heste.
## Səvonon
Məsud Barzani

**Məsud Barzani** (*Mesûd Barzanî*; 16 avgust 1946) — cy Iragi Kurdistan rəhbəre. Cy Mustafa Barzani zoəj. Cy Ironi Mahabad šəhərədə bə dynjo omə. 1962-inə soriku de Iragi hukuməti čang kardaše. 12 ijun 2005-inə sorədə əj cy Iragi Kurdistan 1-inə prezident vyžnijəšone.

## Səvonon
Məsud Jylmaz

**Məsud Jylmaz** (Mesut Yılmaz, 6 nojabr 1947) — cy Tyrkijə jolə nazir byə. Cy Tyrkijə Istanbul bə dynjo omə. Əslyš cy Tyrkijə Rize šəhərikuy.
Mətbuot

**Mətbuot** — insonon məlumoti səj vyrə hisob bejdə. Mətbuot ysət 4-inə hakimijət hisob bejdə. Cy mətbuoti ve kəšonyš heste. Internet, Ružnomə, Televizijə, Rədio bə mətbuoti aide.
Məzgət

**Məzgət** (lat. Tetrax tetrax) — kagi formədəj. 

Vindəkəson votedən ki, bənə kagi nəvedə, otyr kardedə, hard pəjdo kardedə. Bə Tolyš tərəfon zymystonədə omedə. Yštənən kam-kam, təsadufə holonədə. Kavujə aləfə məzonədə, gandymə hijonədə nyštedə, kavujə (havzə) cardedə. Ce məzgəti dyždə gylə 2 - 2,5 kg omedə. Tolyšədə by pərəndə "məzəngətən" votedən. De dastə pəredən. 

Tolyšə folklorədə bə məzəngəti aid žoǧo gyləj šejrə nymunə heste:

*«Gəl-gəle, məzəngəte,* 

*Kavujə bəte de kəlkuni,* 

*Sijo nego, bəjšt bəsə po,* 

*Bošamon bə šahi nokəti»*,

(Gəl-gəl pərəndə nome).

## Səvonon
Mәntyǧ

**Məntyǧ** (junan. λογική) — «mylohizon həxədə elm», «fikironədə ijən fəolijjətədə pebemonon həxədə elm» — məntyǧijə zyvoni de intellektə fame ǧanunon, metodon ijən formon həxədə elm. Məntyǧi həxədə zynəjon ki de təfəkkuri sə bejdən, əve əj ǧəbul karde bəbe bənə sərostə təfəkkuri həxədə elmi ǧəzinən. Ejni zəmonədə məntyǧi hisob karde bəbe təsdyǧ ijən təkzibi metodon həxədə elmi ǧəzinə. Məntyǧi de ǧəzənč kardə byə təčrubə ijən fame vositə həǧiǧəti bə dast varde elm hisob kardəkəsonən hestin.

Məntyǧi ovčədə Aristotel ijən gottlob Fregeni rol jole. Məntyǧ əsosən baxš bejdə bə dy vyrə. Ənənəvi məntyǧi səpe soxtə byə Formal məntyǧ ijən formal məntyǧi səpe soxtə byə rijozi məntyǧ.

Məntyǧ hisob bejdə həmə elmon instrument.

## Məntyǧi məzmun
Klassik məntyǧi nəzərijə izoh kardə bejdə de xysusi zyvoni, mylohizə bə nav doə bejdə de de maddi nymunon. Səhvon səpe nəzorət hələ soxtə byəni əjo, hələ gyrd forməjn byəni myǧjosinə šyn, hozy kardə byəni ce təsviron məhdudijət i.č.c.

ənčəx, demijən bə ičo, sərost mylohizə karde mədənijət ofəje zynəbe detobə məntyǧi elmi bə məjdon beše. Myəjjənkarde, təsnifot, təsdyǧ, təkzib ijən čo məntyǧi əməlijoton bə məjdon bešejdən har gylə odəmi tərəfo fikiri dynjoədə cəj yštəku vəbastə nybyə ijən de myvofiǧə səhvon. əve kali kəson žygo hisob kardejdən ki, šəxsi təfəkkur təbii gyləj prosese ijən cəj niše ehtijoč bə analizi. žygo hisob kardə bejdə ki, gəpžemon – təfəkkuri yštəne ki heste.

əmma ki, təfəkkur yštən-bəštə məntyǧi dumojəndyəti ni. Har gylə məsələ həllədə vočib be zynejdə har cij: dumojəndyəti, təsoduf, intuisijə, emosijə, šəxsi təčrubə, dynjo fame myǧjos i.č.c.

Məntyǧi əsos vəzifə ejni byə həmə dovronədə: nətičə bekardej mymkun byə harci tədǧyǧ ijən təhlil kardej. Demijən bə ičo, žygo hisob kardejdən ki, nətičə bə isə bande objekti məzmuniku ne, cəj tədǧyǧi metodonku. əve pijənin byə cij yme ki, tədǧyǧoti metodon rangbərang ijən subjektivə nəzəron vej bybun.

Taryxi dyrozi hežo de fatxəši dəgiš byən məntyǧi konkret sahon.

## Bə čo elmon cəj mynosibət
Taryxən məntyǧ umutə byə ce fəlsəfə gyləj tərkibi poə ǧəzinə.Halijədə əv ǧəbul kardə bejdə bənə gyləj mystəǧilə elmi. Həmcinin simvolik məntyǧi umutejdən həmən bənə rijozijoti ijən informatikə gyləj tərkibə poə ǧəzinə.
## Məntyǧi elmi əsosə famon
* Abstraksijə
* Analogijə
* Antinomijə
*  Argument
* Ce zynəj čuron
* Hipotez
* Deduksijə
* Təsdyǧ
* Məntyǧi ǧanunon
* Həǧiǧət
* Təsnifot
* Myšohidə
* Elmi eksperiment
* Umumikarde
* Myəjjənkarde
* Təkzib
* Paradoks
* Paralogijə
*  Fam
* əlomət
* Semantikə
* Sofizm
* Sofistikə
* Fame usulon
* Fərzijə
* Taftalogijə
* Nəzərijə
* Nətičə
* Fakt
* Formal zyvon
* Formalizm

## Xariči dəvardemonon
NASA

**NASA** (ing. National Aeronautics and Space Administration, "Milli Aeronavtika və Kosmik Idorəbykə") AIŠ-i mylki kosmik progrəmon bə žimon dəvordonije gorə perosnijə ičra kardə kišvəri agentlijie. NASA, 1958-nə sori fevralədə bino byə NASA agentli xələfe. 2006-nə sori fevralə mangədə NASA ǧəbul kardə missija “Kosmik tədǧiǧətonədə ijən elmi kəšfonədə avangard bej”e. NASA bə žimon ovoštonijə elmi tədǧiǧaton əsosən dy Zamini Mušahidə Sistemi, Zamin planeti tikəjən čok mušahidə karde, heliofizikə ijən astrofizikə elmon tikəjən nyǧylijədə omute ijən avtomatinə sistemon vositə Həši sistemi aid byə fəza čisimon kəšf kardə koj əhotə kardeje. NASA 18 800 kəs ko kardəkəsyš heste. Agentlij dastə kardə xəbon rəjrə bə čo kišvəron ijən bejnəlxəlǧ təškiləton pevylo kardə.

## Tarixyš
1957-nə oktjabri 4-ədə SSR iminə kərə bə kosmos suni pejkyš vadoj AIŠ-i yštə tožə bino kardə kosmik progrəmi ǧyrbəǧ karde məčburyš karde. AIŠ kongresi SSR yn gəmi kešvəri milli betəhlukə tərəf kardə bənə təhdid ǧyjmətyš noj ijən dastpocə bə hərəkət ovašte xəbəš doj. 7 mang dəvom kardə no-pegəton nətičədə tožə kosmik agentlik bino noj həxədə bə rozi oməj. Yn agentlijəti bino noj gornə xysusi komissijə NASA binošon karde. NASA ijən vej de elm odəmon, həmən nemes elm mytəxəssisi byə Verner fon Brauni no-pegətonyš barde. De komissijə  məsləhəti 1958-nə ijuli 29-də tožə kosmik agentlik NASA əsosyšon noj.

## Šikilon

File:STS-95_Florida_From_Space.jpg
File:Upgrading_Hubble_during_SM1.jpg
File:Aldrin_Apollo_11.jpg
File:MRO_Aerobrake.jpg
File:Atlantis is landing after STS-30 mission.jpg
File:NASA_Shuttle_Transport.jpg
File:CEV-ISS.jpg


## Linkon
NASA

## Səvonon
Nissan Fairlady Z

**Nissan Fairlady Z** — cy Japonijə avtomobile. Ym avtomobili 2002-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili Nissan širkat vadojdə.
## Səvonon
Nissan R'nessa

**Nissan R'nessa** — cy Japonijə avtomobile. Ym avtomobili 1997–2001-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Nissan širkət vadoəše.
## Səvonon
NURƏDDİN ŞAYA

Nurəddin ŞAYA ( Rəhimov Nurəddin Xanoğlani zoə) təvəllud səşe 1970-nə sori aprelə manqi 10-də Lik rayon Orand diədə. Oroxniyəşe LDU təbiyyət fakultə(1997), həmunə ali məktəbi aspiranturə (2002) 
Dəvardə əsri 90-nə sori sıftonku bə əhandon didor beşedə deştə tolışə, tırkə şeiron mətbuatədə. 
Holiyədə Lankon şəhər, 7 №-nə miyonə məktəbi dərsə hissə mudire, həmən məktəbədə riyaziyyat fənni tədris kardedə. Azərboycon Ənıvışton İyəti uzve.
Məšhədi Sadyx

**Məšhədi Sadyx** (2 nojabr 1964 sor, Mijonku di, Masalu rəjon, Azərbojčonə SSR) — tolyšə šair, ənyvyšt, miəllim.
## Biografijə
Məšhədi Sadyx Məhərrəmi zoə moədə byə 2 nojabr 1964-minə sori Masalu, Mijonku dijədə. Mijonku məktəbədə ibtidai ijən əsos təhsil sə bəpeštə 1982-minə sori oroxnijəše Hyškədə mijonə məktəb. 

Ko kardejdə Mijonku mijonə məktəbədə. Kəbəsojbe, co kinəš, i zoəš heste. Cap kardəše tolyšiədə-tyrkiədə nyvyštə šeirono ibarət iglə kitob: ”Ömür kitaby” (B-2008,146 səh.).
## Səvonon
Nysa

**Nysa** — Polša avtomobile. Ym avtomobili Polšadə vadoəšone. Ym avtomobili 1957-1994-inə soronə də vadoəšone.
Naalehu

**Naalehu** (*Nāʻālehu*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Havaji šəhəronədə gyləje. Əroziš 5,6 km²-e. Əholiš 919 nəfəre.
Naberežnyje Celny

**Naberežnyje Celny** (На́бережные Челны́, Яр Чаллы, Jar Cally) — cy Tatarstani šəhəronədə gyləje. Cy Urusijəti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1626-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 1 miljon 100 həzoje. Əroziš 171 km²-e.
## Səvonon
Nail Dənzijev

**Nail Faili zoə Dənzijev** — Iminə Ǧərəboǧi čang ištirokəkəje u Ǧərəboǧi čangi šəhid.

## Biografijə
Nail Dənzijev 29 maj 1974-nə sorədə Lik rəjon Məstəil diədə moəko bə. 1981-nə sorədə Mastəjl di mijonə məktəbi iminə sinif ǧəbül bedə. 1991-nə sorədə həminə məktəbi daminə sinifi oryxnedə.

Mijonə məktəbi oryxne bəpešt Lik rəjon Hərbi Komisarəti tərəfo Naili həǧiǧi hərbi xidmət vyǧandən. Garabaǧ čəbhə müxtəlif səmtonədə šə daveonədə ištirukyš kardə ijən ǧəhrəmanədətiž nušo doə. Oxonnə daveə vyrəš Aǧdərə rajoni bə.

1992-nə sorədə Aǧdərə rajoni Syrxavand ǧəsəbə roədə šə daveonədə itǧin egynedə. Lik məhkəmə tərəfo bə Dənzijev Nail Faili zoə šəhid statusu dojdən.
## Səvonon
Nalcik

**Nalcik** — Urusijəti šəhəronədə gyləje, Kabardino-Balkarija pajtaxte. Ym šəhəri 1724-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 64 həzoje. Əroziš 67 km²-e.

## Səvonon
Nampa

**Nampa** — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Ajdaho šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1886-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 76,4 km²-e. Əholiš 624 həzoje.
Nansi

**Nansi** (*Nancy*) — cy Fyrəngyston šəhəronədə gyləje. Ym šəhər Lotaringija əjaləti pajtaxte. Ym šəhəri 947-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 15,01 кm²-e. Əholiš 105 həzoje.
Nant

**Nant** (*Nantes*) — cy Fyrəngyston šəhəronədə gyləje. Dynjo ən məšhurə šəhəronədə gyləje. Əroziš 65,19 кm²-e. Əholiš 281 həzoje.
## Səvonon
Nantaket

**Nantaket** (*Nantucket*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Massacusetsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1641-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 9 həzoje.
Napili Honokovai

**Napili Honokovai** (*Nāpili-Honokōwai*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje, Havaji šəhəronədə gyləje. Əroziš 11,1 km²-e. Əholiš 7 261 nəfəre.
Natali Portman

**Natali Portman** (Natalie Portman, 9 ijun 1981) — cy Hollivudi aktrisonədə gyləje. 

## Biografijə
Ǧudsədə bə dynjo omə. Millətyš jəhudije. Əcəj 3 sinnyš bejədə əcəj xyjzon cy Israiliku bə Amerikə Ibyə Štaton kuc kardəše. 1-inə kərə əcəj 10 sinnyš bejədə əj kinoədə kəšəšone.

## Səvonon
Najrobi

**Najrobi** (Nairobi) — ce Kenijə pajtaxte. Ym šəhəri 1899-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 696 km²-e. Əholiš 3,24 miljone.
Nazim Sulejmanov

**Nazim Sulejmanov** (*Suleymanov Nazim Hacibaba zoə*; 17 fevral 1965) — cy Azərbojconi futbolvon byə. Sumgajitədə bə dynjo omə. Millətyš tolyše. Boku Neftci, Vladikavkazi Alanija, Soci Žemcužina klubonədə hənək kardəše. 1995-inə sorədə Vladikavkazi Alanijadə hənək kardijəsə cy Urusijəti cempion byə.
## Səvonon
Nazran

**Nazran** (Назрань, На́на-Наьсаре) — cy Urusijəti šəhəronədə gyləje. Cy Ingušetijə pajtaxt byə. Ym šəhəri 1781-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 105 həzoje. Əroziš 80 km²-e.

## Səvonon
Našvill

**Našvill** (*Nashville*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Tennessi pajtaxte. Ym šəhəri 1779-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 1 362,5 km²-e. Əholiš 1,589 miljone.
Ncamena

**Ncamena** (Ndjamena) — ym šəhəri 29 maj 1900-inə sorədə bino kardəšone. Det bə 1973-inə sori əcəj nom Fort Lami byə. Əroziš 1000&nbsp;km²-e. Əholiš 993 492 nəfəre. Cy Cadi pajtaxte.
Nebraska

**Nebraska** — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Linkolne. Əroziš 200520 km²-e. Əholiš 1,842 miljone.
Nečati Šašmaz

**Nečati Šašmaz** (15 dekabr 1971) — ce Tyrkijə ən məšhurə aktjoronədə gyləje. De kurtlar vadisi kino məšhur be. Millətyš zazaje.
Nelson Lagun

**Nelson Lagun** (*Nelson Lagoon*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əroziš 509,3 km²-e. Əholiš 52 nəfəre.
Nelson Mandela

**Nelson Mandela** (*Nelson Rolihlahla Mandela*; 18 ijul 1918 sor — 5 dekabr 2013 sor) — Nyso Afrikə Respublikə 1-inə sijo prezidente.             

## Biografijə
Əv de aparteidi myborizə bardəše. 27 sor zindonədə byə. Əj 1994-inə sorədə Mandela cy Nyso Afrikə Respublikə prezident səcynjəšone. Əv 5 dekabr 2013-inə sorədə mardə.

## Səvonon
Neapol

**Neapol** (Napoli) — Italijə šəhəronədə gyləje. Əroziš 117 km²-e. Əholiš 963 həzoje. Cy dynjo ən məšhurə šəhəronədə gyləje.
Nepal

**Nepal** — Asijə kišvəronədə gyləje. Ym kišvəri 1768-inə sorədə bino kardəšone. Bandi kišvəre. Rəsmi zyvonyš ce Nepali zyvone. Əroziš 140 800&nbsp;km²-e. Əholiš 30 miljonisə veje. Pulyš ce Nepali rupije. Pajtaxtyš Katmanduje.
Neptun

**Neptun** (simvol: ) — həši sistemədə bə Həši ən dijəroə planete. Ce Neptuni cəki 17,2, əcəj ekvatori diametr 3,9 kərə cəmə planetisən veje. 367,49 ruži i kərə gardedə. Syftə əcəj nom ce Uranisə čo byə planet byə.
Nestor Kiršner

**Nestor Kiršner** (Néstor Carlos Kirchner Ostoić, 25 fevral 1950 sor — 27 oktjabr 2010 sor) — cy Argentinə 54-inə prezident byə. 

## Biografijə
Cy Argentinə Patagonijə əjalətədə bə dynjo omə. Əcəj pyə cy Isvecrə almanonədə, əcəj inə cy Cili xorvatonədə byə. Əcəj pyə çcy Rio Gallegos šəhəri 1-nə dandoni həkim byə. 1975-inə sorədə əv dyštə tələbə həmro Kristina Fernandes de Kiršneri kəxyvand byə. 2003-inə sorədə əj cy Argentinə prezident səcynijedən. 25 maj 2003 — 28 oktjabr 2007-ədə əv cy Argentinə 54-inə prezident bejdə. Peš bəj əcəj kəxyvandi Kristina Fernandes de Kiršner cy Argentinə 55-inə prezident səcynijedən.

## Səvonon
Nevada

**Nevada** (*State of Nevada*) — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Karson-Sitije. Əroziš 286367&nbsp;km²-e. Əholiš 2,723 miljone.
Nevada Siti

**Nevada Siti** (*Nevada City*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1856-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 3068 nəfəre.
Neji-sur-Sen

**Neji-sur-Sen** (Neuilly-sur-Seine) — cy Fyrəngyston šəhəronədə gyləje. Əroziš 3,73 кm²-e. Əholiš 60 həzoje.
Fərhəng

**Fərhəng** (**Mədənijət**) – cy insoni u čəmjəti inkišafi myosirə səvijəje, insoni ofəjə kardə və nəsliku bə nəsl dəvardə maddi ijən mənəvi dəjəronin.

"Mədənijət" syxani latyni zyvonədə tərčuməš "culture" – kašte, perosnije, cok kardeje. Ym syxanon navko mənoš – zəmini kašte, zəminədə ko karde be. Tədričən insonon fəalijjət dairə hovuž be və “mədənijjət” syxanən məna dəmande čo mənaonənən yštə dylədə ehtiva karde: maarifpərvərəti, səvod, tərbijə.

Məšhur urusə zyvonšunas Vladimir Dal yštə “İzahinə luğət”ədə nyvyštedə: “Mədənijət – kašte, cicisə səpe ko kardeje, ym əgli ijan əxlaği səvode”.

Fərhəngi fenomeni təhlil kardə F. Hegel bəj “cy insoni tərəfo ofəjə byə dyminə təbiət” nomyš doəše. Fərhəng cy təbiəti tərəfo bəmə bəxš byə sətvəte, cy insonon tərəfo ofəjə byə ijan gyrdə byə maddi və mənəvi dəjəron, əməni əhatə kardə təbiəti gijməti zyneto bəmə doə byə šanse.

Fərhəng – cy sivilizasijaon ijən etnoson əsas čəhətonku gyləjnije. Cəmə planetədə cy fərhəngon muxtəlifəti inson ibemonon ən jolə dəjəre; bymi kali vaxton integral fərhəngən votedən. Inson de fərhəngi vasitə yštəmustəgil fərd, cy čəmijjəti uzv be dərk kardedə.
## Səvonon
Niderland

**Niderland** — Avropədə gyləj kišvər. Pajtaxtyš Amsterdame. Rəsmi zyvonyš hollandi zyvone. 30 janvar 1648-inə sorədə ozod byə. Idorə karde formə konsitutsijə byə monarxijəj. Əroziš 41 526&nbsp;km², əholiš 17 miljone. Pulyš EURO-j.
Nižnij Novgorod

**Nižnij Novgorod** (Нижний Новгород) — cy Urusijəti šəhəronədə gyləje. Ym šəhər 1221-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 466,5&nbsp;km²-e. Əholiš 1,2 miljone.

## Səvonon
Nikaragua

**Nikaragua (República de Nicaragua)** — Kobəsonə Amerikə kišvəronədə gyləje. 28 sentjabr 1821-inə sorədə ozod byə. Rəsmi zyvonyš ıspani zyvone. Əroziš 129 494&nbsp;km²-e. Əholiš 6 miljone. Pulyš Kordobay. Pajtaxtyš Managuaj.
Nejpervill

**Nejpervill** (*Naperville*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Illinojsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1831-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 92 km²-e. Əholiš 141853 nəfəre.
Niagara (angy)

**Niagara [[anqı]]** Vitis labrusca tispiri qıləyədəye. In anqı sofrədə və şərob hozə kardero ijən cem və şirə hozo kardero oko doydan. Niagara amerikədə ən ve kaştə bıə havzə anqı tispire. Niagara anqı 1868-nə sorədə Nyu-York ştat Niagara Kauntiədə pəydu bıə. İminnə bəjən 1882-nə sorədə həvatə bıə. Əsos oteə beə vıron Amerikə ştaton, ştat Pensilvaniya, Miçiqan, Vaşinqton və Oqayo ijən Ontariyo əyolət Kanada, həmçinin Braziliya və Nuə Zelandiyə.
Nikita Xrušov

**Nikita Xrušov** (**; 15 aprel 1894 — 11 sentjabr 1971) — cy Sovet Ibemoni rəhbər byə. Cy Ursijəti Kursk məholədə bə dynjo omə. Əv əğyl bejədə zymystonədə bə məktəb šə, tovystonədə moləvon ko kardəše. 1918-inə sorədə əv bolševik byə. 1938-inə sorədə Xrušov cy Ukrajnə 1-inə katib byə. Iosif Stalin mardə bəpeštə 1953-inə sorədə əv cy Sovet Ibemon 1-inə katib byə. 1964-inə sorədə əj cy vəzifəku eğandedən. 11 sentjabr 1971-inə sorədə əv mardedə.
Nikolae Caušesku

**Nikolae Caušesku** (Nicolae Ceaušescu 26 janvar 1918 — 25 dekabr 1989) — Rumynijə dijədə bə dynjo omə. Əcəvon xejzonədə 10 gyla əǧyl hestbe. 11 sinnədə əv ce diku bə Buxarest omedə. Yštə hovə tonko žijedə. Əv Buxarestədə nyngəǧab düte umutedə, nyngəǧab dütəkəs ko kardedə. 1932-inə sorədə əv bə Komunist partija dəšedə. 1933-1934-inə soronədə əj ce Kommunist partija dəše goroš gətedən. Cy Rumynijə sirin polis əj təhlukənin səlo dojdə. 1940-1943-inə soronədə əj ižən gətedən. Caušesku 1947-inə sorədə ce Rumynijə di kon nazir bedə. 22 mart 1965-ədə əj ce Rumynijə  rəhbər səcynjedən. Det bə marde Rumynijə  rəhbər bedə. Hakimijjətədə bə soronədə əv ce macaron əjaləti rynə kardedə. Əv yštə rəhbərəti soronədə diktator be. Caušesku vaxtədə Rumynijə davlət borc ni be. 1989-inə sorədə bəcəj vəjnə inǧilab be. 25 dekabr 1989-ədə əj dəcəj ženi kyštšone.
Nikolas Maduro

**Nikolas Maduro** (*Nicolás Maduro Moros*; 23 nojabr 1962) — cy Venesuela sijosətəvone. Cy Venesuela 75-inə prezidente. 

## Biografijə
Venesuela pajtaxt Karakas bə dynjo omə. Millətyš jəhudij. Syftə əv avtobus roməkəs byə. 1998-inə sorədə əj bə Venesuela parlament səcynjəšone. Əv de Hugo Cavesi tərəfdor byə. Peš Hugo Cavesi marde əy prezident səcynjəšone. Ym səcynjedə əv Enrike Kapriles Radonski bardəše. 19 aprel 2013-inə soriku cy Venesuela prezidente.
## Səvonon
Nikola Tesla

**Nikola Tesla** (**; 10 ijun 1856 sor, Xorvatijə — 7 janvar 1943 sor, Nju-Jork, Amerikə Ibyə Štaton) — rədio kəšf kardəkəse. 

Xorvatijədə serb ijən pravoslavə xyjzonədə bə dynjo omə. Bə vaxton ysətnə Xorvatijə cy Avstrijə-Mačaryston imperija tərkibədə be. 6 ijun 1884-inə sorədə əv bə AIŠ omə. Det bə AIŠ ome əv Fyrəngystondə, Almanijədə ko kardəšbe. Əv cy dyli noxəšiku mardə.
Nikolaj

**Nikolaj** (*Nikolai*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1918-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 12,6 km²-e. Əholiš 101 nəfəre.
Nikosijə

**Nikosijə** (Λευκωσία) — Kipr ləpəki nysoədə byə šəhəre. Ym šəhəri cəmə erasə bə nav 7-inə əsrədə bino kardəšone. Əroziš 111&nbsp;km²-e. Əholiš 27 410 nəfəre. Cy Junanə Kipri pajtaxte.
Nil Armstrong

**Nil Armstrong** (*Neil Alden Armstrong*, 5 avgust 1930 — 25 avgust 2012) — cy Amerikə Ibyə Štaton kosmonavt byə. Dynjoədə bə ovšumi 1-inə kərə pərəkəs byə. Cy AIŠi Ohajo štatədə bə dynjo omə. Almani, irlandi, šotlandi rišəš heste. 20 ijul 1969-inə sorədə bə oveum pərə. 25 avgust 2012-inə sorədə mardə.
Nissan

**Nissan** — Japonijə avtomobil istehsol kardə širkətonədə gyləje. 1933-inə sorədə ofajə byə. Cy širkəti mərkəz cy Japonijə Jokohama šəhərədəj. Širkətədə 160 həzo odəm ko kardedə. Cy Japonijə avtomobil istehsol kardə širkəton rejtingədə cy Toyota, Honda bəpeštə 3-inə vyrə gətedə.

## Səvonon
Nissan Maxima

**Nissan Maxima** — cy Japonijə avtomobile. Ym avtomobili 1982-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili Nissan širkət vadojdə.
## Səvonon
Nikolja Sarkozi

**Nikolja Sarkozi** (fyrəngi: Nicolas Sarkozy; 28 janvar 1955 sor) — Fyrəngystoni 23-inə prezidente. 

## Biografijə
Cy Fyrəngystoni Paris šəhərədə bə dynjo omə. Əv əǧyl bejədə əcəj pyə əvoni šodoəše. Bəcəj goroš əv dyštə inə-pyə kədə jol byə. Cy Sarkozi pyə mačar, inəš cy Junanystoni Saloniki šəhəriku byə jəhudi. Əcəj pyə cy ərbobə xyjzoniku byə. Əcəj pyə əčdadon bə Osmanijon vəjnə čangonədə ištirok kardəšone. 1974–nə soriku əv de sijosəti məšǧul byə. Əcəj 22 sin bejədə əj cy Fyrəngystoni Neji-sur-Sen šəhəri deputat səcynijəšone. 2005–2007-inə soronədə əv cy Fyrəngystoni dylə kon nazir byə. 16 maj 2007–15 maj 2012–ədə əv cy Fyrəngystoni prezident byə. 3 kərə kəxyvand byə. 3 gylə zoəš, 1 gylə kinəš heste.
## Səvonon
Nissan Stanza

**Nissan Stanza** — Japonijə avtomobile. Ym avtomobili 1977–1992-inə soronədə vadoəšone. Ym avtomobili Nissan širkət vadoəše.
## Səvonon
Nissan X Trail

**Nissan X-Trail** — cy Japonijə avtomobile. Ym avtomobili 2001-inə soriku vadojdən. Ym avtomobili Nissan širkət vadojdə.
## Səvonon
Nitsa

**Nitsa** (*Nice*) — Fyrəngystoni šəhəronədə gyləje. Dynjo ən məšhurə šəhəronədə gyləje. Əroziš 71,92 кm²-e. Əholiš 343 həzoje.
Nokia

**Nokia** — cy dynjo ən jolə telefon istehsal kardə širkətonədə gyləje. Cy Finlandijə širkəte. Širkət 1865-inə sorədə ofajə byə. Širkətədə 100 həzo odəm ko kardejdə. Širkət telefonon ve formon istehsal kardejdə.
Noksvill

**Noksvill** (*Knoxville*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 5,7 km²-e. Əholiš 511 nəfəre.
## Səvonon
Nom

**Nom** (*Nome*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1898-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 3600 nəfəre.
Nondolton

**Nondolton** (*Nondalton*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1909-minə sorədə bino kərdəšone. Əroziš 22,7 km²-e. Əholiš 164 nəfəre.
Nord Hiro

**Nord Hiro** (*North Hero*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Vermonti šəhəronədə gyləje. Əraziš 120,6 km²-e. Əhališ 810 nəfəre.
Norflet

**Norflet** (*Norphlet*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 5,44 km²-e. Əholiš 822 nəfəre.
Norfolk

**Norfolk** (*Norfolk*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Virčinijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1682-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 2,13 km²-e. Əholiš 238 832 nəfəre.
Norko

**Norko** (*Norco*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Əroziš 36,46 km². Əholiš 27063 nəfəre.
Normal

**Normal** (*Normal*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Illinojsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1865-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 35,4 km²-e. Əholiš 52497 nəfəre.
Nort Littl Rok

**Nort Littl Rok** (*North Little Rock*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1866-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 121,6 km²-e. Əholiš 62304 nəfəre.
Northempton

**Northempton** (*Northampton*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Massacusetsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1654-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 92,2 km²-e. Əholiš 28 həzoje.
Norton

**Norton** (*Norton*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Virčinijə šəhəronədə gyləje. Əroziš 19 km²-e. Əholiš 3958 nəfəre.
Noruolk (Kalifornijə)

**Noruolk** (*Norwalk*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1880-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 25,243 km². Əholiš 105549 nəfəre.
Norvec

**Norvec** — Avropədə gyləj kišvəre. Pajtaxtyš Osloj. Rəsmi zyvonyš norveci zyvone. Idorə karde formə konstitusijə bə monarxijəj. 26 oktjabr 1905-inə sorədə ozod byə. 385 186 km², əholiš 5 miljone. Pulyš krone.
Norvic

**Norvic** (*Norwich*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Konnektikuti šəhəronədə gyləje. Əroziš 72,68 km²-e. Əholiš 40 həzoje.
Nort Poul

**Nort Poul** (*North-Pole*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əhališ 1686 nəfəre.
Norvolk

**Norvolk** (*Norwalk*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Konnektikuti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1651-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 94 km²-e. Əholiš 84 həzoje.
Novato

**Novato** (*Novato*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Kalifornijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1839-inə sorədə bino kardəšone. Əraziš 72,407 km-e. Əhališ 51904 nəfəre.
Novosibirsk

**Novosibirsk** (urus.*Новосибирск*) — cy Urusijəti šəhəronədə gyləje, Novosibirski vilojəti pajtaxte. Ym šəhəri 1893-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 505,62 km²-e. Əholiš 1 miljon 950 həzoje.

## Foto galerejə

Fajl:Novosibirsk KrasnyPr Opera Theatre 07-2016.jpg
Fajl:Opera-and-Ballet-theatre-Novosibirsk.jpg
Fajl:Novosibirsk Train station - panoramio (2).jpg
Fajl:Novosiborsk at dawn (Новосибирск утром).jpg
Fajl:Novosibirsk skyline in winter.jpg
Fajl:Night Novosibirsk.jpg
Novruzəli Məmmədov

**Novruzəli Məmmədov** (10 mart 1942, Arcion, Ostoro rəjon, Azərbojčon SSR — 17 avgust 2009, Boku) — filolog, alim, «Tolyši sədo» ružnomə nyvyštəšbe. Millətyš tolyš. 

## Biografijə
Məmmədov Novruzəli Xanməmmədi zoə 1942-inə sorədə Arcion dijədə bə dynjo omə. Novruzəli Məmmədov ve kitobon nyvyštəšbe. Əv illəgylə Azərbajčanədə tolyššynos bəbe. Novruzəli Məmmədov radikal bəni. Əv tolyši, urusi syxangard nyvyštəšbe. Bəcəj goroš bəj šər ğandšone əj gətyšone. 

### Zindon
2007-2009 soronən əv zindonədə byə. 2009-inə sorədə Novruzəli Məmmədov zindoni noxəšxonədə marde. Əcəj hic gyno bəš ni. Əcəj dy gylə zoəšən kyštyšone. Cy Ironi agent be bəcəj gi nošone. Əslədə əv agent nybe. Əj tolyši-urusi syxangard nyvyšte goroš gətyšone. Əv yštə məhkəmədə votyše ki, cymy i gyləj gyno cymy tolyš beje. Əcəj kəxyvand Mərjəm xanym Niderlandədə žijedə. 21 fevral 2019-inə sorədə Avropə Ibemon Inson Həxon Idorə Azərbojčoni 24 həzo jevro čərimə kardyše. Ə 24 həzo bə Novruzəli muəllimi ženi doj lozime. Cy Avropə Ibemoni ym ǧəror Novruzəli Məmmədovi gynokor nybe subute.
Novu

**Novu** (*Nauvoo*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Illinojsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1827-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 12,43 km²-e. Əholiš 1063 nəfəre.
Nursultan Nazarbajev

**Nursultan Nazarbajev** (; 6 ijul 1940 sor) — Gazaxystoni 1-inə prezidente. 1990-inə sorədə cy Gazaxystoni jolə nazir byə. 1991-inə soriku cy Gazaxystoni prezidente. 3 gylə kinəš heste. 20 mart 2019-inə sorədə vəzifəku istefa doše.
Nurvik

**Nurvik** (*Noorvik*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əroziš 3,5 km²-e. Əholiš 668 nəfəre.
Nojabr

**Nojabr** — Grigoriani təǧvimədə nonzəminə mang.

## Taryx
## Hodison
## Movardəjon
## Mardəjon
## Idon, mərosimon ijən xysusijə ružon
## Səvonon
Nurəddin Šaja

**Nurəddin Šaja (Rəhimov Nurəddin Xanoǧlani zoə)** (10 aprel 1970 sor, Orand, Liki rəjon — 22 oktjabr 2024 sor)  — tolyšə šair, miəllim.

## Biografijə
Oroxnijəše LDU təbijjət fakultə (1997), həmunə ali məktəbi aspiranturə (2002) Dəvardə əsri 90-minə sori syftonku bə əhandon didor bešedə deštə tolyšə, tyrkə šeiron mətbuatədə. Holijədə Lankon šəhər, 7 №-nə mijonə məktəbi dərsə hissə mudire, həmən məktəbədə rijazijjat fənni tədris kardedə. Azərbajčon Ənyvyšton İjəti uzve.
## Səvonon
Nujə Zelandijə

**Nujə Zelandijə** (*New Zealand*) — cy Okeanijə kišvəronədə gyləje. Ləpəkə kišvəre. 26 sentjabr 1907-inə sorədə ozod byə. Rəsmi zyvonyš ingilise. Əroziš 268 680&nbsp;km²-e. Əholiš 4,54 milione. Pajtaxtyš Vellingtone.
Nju Hempšir

**Nju Hempšir** (*New Hampshire*) — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Konkorde. Əroziš 24217 km²-e. Əholiš 1,318 miljone.
Nju-Jork (šəhər)

**Nju-Jork šəhər** (*New York City*) — AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Nju-Jorki šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1624-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 1214.9&nbsp;km²-e. Əholiš 20,61 miljone.

## Səvonon
Nju Bedford

**Nju Bedford** (*New Bedford*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Massacusetsi šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1640-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 93 həzoje.
Nju-Jork (štat)

**Nju-Jork** (*New York*) — cy Amerikə Ibyə Štaton štatonədə gyləje.

Pajtaxtyš Olbanije. Əroziš 141300&nbsp;km²-e. Əholiš 19,465 miljone.
Nju Čersi

**Nju Čersi** (*New Jersey*) — cy AIŠi devlətonədə gyləje. Pajtaxtyš Trentone. Əroziš 22608 km²-e. Əholiš 8,821 miljone.
Nju Delhi

**Nju Delhi** (नई दिल्ली) — cy Hindystoni pajtaxte. Əroziš 42&nbsp;km²-e. Əholiš 295 həzoje.
Nju Kasl (Delaver)

**Nju Kasl** (*New Castle*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Delaveri šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1640-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 8,3 km²-e. Əholiš 5285 nəfəre.
Nikolaevsk

**Nikolaevsk** (*Nikolaevsk*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1968-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš vejni urusonin. Əroziš 95 km²-e. Əholiš 400 nəfəre.
## Səvonon
Nju Medous

**Nju Medous** (*New Meadows*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Ajdaho šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1864-inə sorədə bino kardəšone. Əholiš 1,3 km²-e. Əholiš 500 nəfəre.
Nju Meksiko

**Nju Meksiko** (*New Mexico*) — cy AIŠi štatonədə gyləje. Pajtaxtyš Santa-Feje. Əroziš 315194 km²-e. Əholiš 2,082 miljone.
Nju Orlean (Luiziana)

**Nju Orlean** (*New Orleans*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Luiziana šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1718-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 907 km²-e. Əholiš 1,2 miljone.
Nju Palestin

**Nju Palestin** (*New Palestine*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Indiana šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1838-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 2,85 km²-e. Əholiš 2055 nəfəre.
Nju London

**Nju London** (*New London*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Konnektikuti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1646-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 27,9 km²-e. Əholiš 27 həzoje.
## Səvonon
Njuark (Arkanzas)

**Njuark** (*Newark*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Arkanzasi šəhəronədə gyləje. Əroziš 4,5 km²-e. Əholiš 1219 nəfəre.
Njuark (Delaver)

**Njuark** (*Newark*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Delaveri šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1694-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 23 km²-e. Əholiš 31479 nəfəre.
Nju Briten

**Nju Briten** (*New Britain*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Konnektikuti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1850-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 34,7 km²-e. Əholiš 71 həzoje.
Nju Plimut

**Nju Plimut** (*New Plymouth*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Ajdaho šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1896-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 1,639 km²-e. Əholiš 1500 nəfəre.
Njuhejlen

**Njuhejlen** (*Newhalen*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Aljaska šəhəronədə gyləje. Əroziš 21,6 km²-e. Əholiš 190 nəfəre.
## Səvonon
Njukasl (Vajoming)

**Njukasl** (*Newcastle*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Vajomingi šəhəronədə gyləje. Əroziš 6,47 km²-e. Əholiš 3065 nəfəre.