open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abbasabad (Ərdəbil)

**Abbasabad** — Fuladlui Čonubi dehestanədə dije, kom Ironi, Ərdəbil ostani, Ərdəbil šəhristani Hyr baxšədəj.

## Səvonon
Səməd Tolyši

**Səməd Tolyši** (21 avgust, 1960 sor, Bədəlon, Masalu rəjon, Azərbojčon) — tolyšə məšhurə xanəndə.

## Biografijə
Rzajev Səməd Bədəlonədə bə dynjo omə, hežo əjo mijonə məktəbyš oryxnijə.

## Səvonon

## Linkon

* Səməd Tolyši ATIŠ TV-ədə 60 sininə jubilej barədə bərnomə
Somə Sara (šəhristan)

**Somə Sara šəhristan** — Gilan ostanədə vyrəbəvyrə bejdə. Pajtaxtyš Somə Sara.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 129,629 odəm žijedəbe 35,636  kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 127,757  kəs odəm 39,238 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 125,074 gylə odəm 41,975 kəonədə.

## Səvonon
Xəlxəl (šəhristan)

**Xəlxəl šəhristan** — Ərdəbil ostanədə vyrəbəvyrə bejdə. Pajtaxtyš Xəlxəle.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 92,315 odəm žijedəbe 22,969 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 92,332 kəs odəm 25,763 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 86,731 gylə odəm 26,779 kəonədə.

## Səvonon
Bəndər-e Ənzəli

**Bəndər-e Ənzəli** — Ironi kobəsonə-həšipemədə šəhəre. Cy šəhristani ijən dehestani pajtaxte.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 109,687 odəm žijedəbe 32,424 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 116,664 kəs odəm 38,128 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 118,564 gylə odəm 41,053 kəonədə.

## Səvonon
Mijonə baxš (Bəndər-e Ənzəli Šəhristan)

**Mijonə baxš (Bəndər-e Ənzəli Šəhristan)** — Ironi, Gilan, Bəndər-e Ənzəli šəhristanədə baxš. Pajtaxtyš Bəndər-e Ənzəli šəhəre.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 130,851 odəm žijedəbe 38,810 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 138,001 kəs odəm 45,096 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 139,015 gylə odəm 48,192 kəonədə.

## Səvonon
Cahar Farizeh dehestan

**Cahar Farizeh dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Bəndər-e Ənzəli šəhristani mijonə baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Kapurcal dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 13,829 odəm žijedəbe 4,237 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 12,960 kəs odəm 4,387 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 12,207 gylə odəm 4,428 kəonədə.

## Səvonon
Bəndər-e Ənzəli (šəhristan)

**Bəndər-e Ənzəli šəhristan** — Gilan ostanədə vyrəbəvyrə bejdə. Pajtaxtyš Bəndər-e Ənzəli.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 130,851 odəm žijedəbe 38,810  kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 138,004   kəs odəm 45,080 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 139,016 gylə odəm 48,193 kəonədə.

## Səvonon
Abkenar

**Abkenar** — Cahar Farizeh dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Bəndər-e Ənzəli šəhristani Mijonə baxšədəj.

## Səvonon
Kapurcal

**Kapurcal** — Cahar Farizeh dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Bəndər-e Ənzəli šəhristani Mijonə baxšədəj. Cy Cahar Farizeh dehestani pajtaxte.

## Səvonon
Araban

**Araban** — Kasma dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mijonə baxšədəj.

## Səvonon
Somə Sara

**Somə Sara** — Ironi kobəsonə-həšipemədə šəhəre, Somə Sara šəhristanədəj. Cy šəhristani ijən dehestani pajtaxte.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 36,522 odəm žijedəbe 10,070 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 40,978 kəs odəm 12,325 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 47,083 gylə odəm 15,331 kəonədə.

## Səvonon
Mirzə Kucek Čangəli baxš

**Mirzə Kucek Čangəli baxš** — Ironi, Gilan, Somə Sara šəhristanədə baxš. Pajtaxtyš Gurab Zarmix šəhəre.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 24,862 odəm žijedəbe 6,379 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 23,086 kəs odəm 6,857 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 21,139 gylə odəm 7,014 kəonədə.

## Səvonon
Tulemi baxš

**Tulemi baxš** — Ironi, Gilan, Somə Sara šahristanədə baxš. Pajtaxtyš Marčağal šəhəre.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 29,355 odəm žijedəbe 8,131 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 27,582 kəs odəm 8,714 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 25,791 gylə odəm 8,769 kəonədə.

## Səvonon
Mijonə baxš (Somə Sara Šəhristan)

**Mijonə baxš (Somə Sara Šəhristan)** — Ironi, Gilan, Somə Sara šahristanədə baxš. Pajtaxtyš Somə Sara šəhəre.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 75,412 odəm žijedəbe 21,126 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 77,089 kəs odəm 23,681 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 78,144 gylə odəm 26,192 kəonədə.

## Səvonon
Marčaǧal

**Marčaǧal** — Ironi kobəsonədə šəhəre, Gilan ostanədə, Somə Sara šəhristanədəj. Tulem baxši pajtaxte.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 6,795 odəm žijedəbe 1,879 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 6,471 kəs odəm 1,991 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 6,735 gylə odəm 2,244 kəonədə.

## Səvonon
Kasma dehestan

**Kasma dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani mijonə baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Kasma dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 16,062 odəm žijedəbe 4,557 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 14,675 kəs odəm 4,611 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 12,198 gylə odəm 4,308  kəonədə.

## Səvonon
Taher Gurab dehestan

**Taher Gurab dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani mijonə baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Nov Kašt dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 11,441 odəm žijedəbe 3,265 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 10,497 kəs odəm 3,329 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 8,997 gylə odəm 3,179 kəonədə.

## Səvonon
Ziabar dehestan

** Ziabar dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani mijonə baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Cakuvar dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 11,387 odəm žijedəbe 3,234 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 10,939 kəs odəm 3,416 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 9,866 gylə odəm 3,374 kəonədə.

## Səvonon
Gurab Zarmix dehestan

**Gurab Zarmix** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mirzə Kucek Čangəli baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Gurab Zarmix šəhəre.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 15,672 odəm žijedəbe 3,919 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 14,333 kəs odəm 4,189 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 12,774 gylə odəm 4,159 kəonədə.

## Səvonon
Markijə dehestan

**Markijə dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mirzə Kucek Čangəli baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Markijə dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 5,007 odəm žijedəbe 1,363 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 4,165 kəs odəm 1,264 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 3,525 gylə odəm 1,245 kəonədə.

## Səvonon
Gurab Zarmix

**Gurab Zarmix** — Ironi kobəsonədə šəhəre, Somə Sara šəhristanədəj. Mirzə Kucek Čangəli baxši ijən Gurab Zarmix dehestani pajtaxte.

## Əholi
De 2006 sori əholi ašmarde 4,183 odəm žijedəbe 1,097 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 4,588 kəs odəm 1,404 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 4,840 gylə odəm 1,610 kəonədə.

## Səvonon
Hend Xalehi dehestan

**Hend Xalehi dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Tulem baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Hend Xaleh dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 13,109 odəm žijedəbe 3,655 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 12,572 kəs odəm 3,975 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 11,013 gylə odəm 3,736 kəonədə.

## Səvonon
Tulemi dehestan

**Tulemi dehestan** — dehestane kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Tulem baxšədəje. Cy dehestani pajtaxt Lifšagerd dije.

## Əholi

De 2006 sori əholi ašmarde 9,451 odəm žijedəbe 2,597 kəonədə. 2011 sori ašmardejədə 8,539 kəs odəm 2,748 kəonədə. Oxonə 2016 sori əholi ašmarde nišon doše 8,043 gylə odəm 2,789 kəonədə.

## Səvonon
Azgam

**Azgam** — Kasma dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mijonə baxšədəj.

## Səvonon
Kasma

**Kasma** — Kasma dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mijonə baxšədəj.

## Səvonon
Calak Sar

**Calak Sar** — Gurab Zarmix dehestanədə dije, kom Ironi, Gilan ostani, Somə Sara šəhristani Mirzə Kucek Čangəli baxšədəj.

## Səvonon
Leapmotor

**Zhejiang Leapmotor Technology Co., Ltd.** — bənə Leapmotor nomi həvatejdən, sər ofis Cini Hancčou šəhərədə, elektrikə nəǧlijote. Širkət 2015-nə sorədə okardə byə u iminə avtomobilon 2019-nə sorədə həvatəše. 2023-nə soriku Stellantis Leapmotori 20 faizi poə səše u Leapmotor avtomobilon Avropədə həvate planədəje.
## Səvonon
Vagif Tolyši

**Vagif Tolyši** (17 maj 1936 sor, Sepadi di, Lankoni rəjon, Azərbojčonə SSR — 9 ijul 1985 sor, Lankon) — tolyšə šair, žurnalist, nasir. SSRI ənyvyšton šurə uzve.

## Biografijə
Husejnov Vagif Ibrahimi zoə 17 maj 1936 sorədə Lankoni Sepadi dijədə bə dynyo oməj. 9 ijul 1985 sorədə Lankonədə mardə.
## Səvonon
Zahid Gilani

**Šyx Zahid Gilani** (تاج الدين ابراهيم الكردي السنجاني Tač al*-Din Ibragim ibn Rušan Əmir al-Kordi al-Sančani*, 1216 — 1301) — mijonəsrə tolyšə šair u ičtimoijə xodim, sufijə dərviš, Zahidijə ordeni jol (muršid kamal) Lahičanədə.

## Biografijə
## Səvonon
Əlijevə Suǧrə Rəhməni kinə

**Əlijevə Suǧrə Rəhməni kinə** (1928 sor, Kuləton, Lankoni ǧəzo, (čo məlumot — Tangəbyn di, Zuvandi rəjon), Azərbojčoni SSR, SSRI — marde vyrə u taryx zyne bedəni) — kolxozəkə, «Nujə ro» («Новый путь») kolxozi koəkə, Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon (1948).

## Biografijə
Əlijevə Suǧrə Rəhməni kinə 1928 sorədə dijovyžə xyjzonədə bə dynjo omə. Millətyš tolyše.

### Surgun
1937 sorədə SSRI Sovnarkom tolyšon surgun karde ǧəror bekardyše (Azərbojčoni marzi nezi žijə odəmon surgun) u Surǧə de yštə xyjzoni ičo surgun kardyšone. Xyjzon cy Gazaxston SSRi Nyso-Gazaxystonə (1939 soriku Čambulə) vilojəti Cujskij rəjonədə vyrəbəvyrə kardyšone (ysət Gazaxystonə Respublikə Žambylə vilojət).

### Fəolijət
1941 sorədə 13 sinədə bə Cujskuj rəjoni, Čambul vilojəti «Nujə ro» kolxozi dəše. Sojə kolxozəkə ko kardəbe, hi idorə kardə brigadədə ko kardəbe.

1945 sorədə cəǧyndejəvonə ǧysmi joljəti kardəbe. 1947 sorədə de əcəj joljəti cəǧyndejəvonə ǧysm 2 hektariku 815 sentner šəkərə cəǧynde gyrdə kardyše.

28 mart 1948 sorədə de SSRI Penə Šurə Prezidiumi hykmi 1947 sorədə cy gandymi, pambə, šəkərə cəǧynde u kyrcymi barzə məhsul gyrdə karde gornə bə Suǧrə Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon rytbə təjin kardyšone u Lenini ordeni de «Cin u Cəkuč» ǧyzylə medali došone.

1950 sorədə sojə cəǧyndejəvonə žen ko kardəbe.

## Xotirə
Gazaxystonədə Tole Bi dij Mijonə parkədə «Šərəfi Čadə»-ədə əcəj bust noə byə.

## Myždijon

* Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon (28.03.1948)
* Lenin orden (28.03.1948)
* «Cin u Cəkuč» medal (28.03.1948)

## Ədəbiojot

* Герои Социалистического труда по полеводству Казахской ССР. Алма-ата. 1950. 412 стр.
## Səvonon
Haruka (Ǧatər)

**Haruka** — cy Japonijə ǧatər. Ym ǧatər 1994-inə soriku vadojdən. Əj JR West širkət vadojdə.
Mirzəjev Šahverdi

**Mirzəjev Šahverdi Allahverdi zoə** (2 janvar 1929 sor, Tangəru di, Lankoni ǧəzo — 5 dekabr 2007 sor, Taškənt, Uzbəkistan) — kolxozəkə, «Nujə ro» («Novıй putь») kolxozi koəkə, Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon (1948).

## Biografijə
2 janvar 1929 sorədə tolyšə xyjzonədə Tangəru dijədə bə dynjo omə.

### Surgun
1937 sorədə SSRI Sovnarkom tolyšon surgun karde ǧəror bekardyše (Azərbojčoni marzi nezi žijə odəmon surgun) u Surǧə de yštə xyjzoni ičo surgun kardyšone. Xyjzon cy Gazaxston SSRi Nyso-Gazaxystonə (1939 soriku Čambulə) vilojəti Cujskij rəjonədə vyrəbəvyrə kardyšone (ysət Gazaxystonə Respublikə Žambylə vilojət).

### Hande u ko karde
Di məktəbədə 7 sinifyš oryxni, u 1944 soriku kolxozədə ko kardəbe, pešo «Nujə ro» kolxozədə hisobəkə be; 1947-nə soriku — cəǧyndejəvonə ǧysmi joljəti kardəbe.

1947 sorədə de əcəj joljəti cəǧyndejəvonə ǧysm 2 hektariku 813 sentner šəkərə cəǧynde gyrdə kardyše u cy zəmini 4 hektariku — 583 sentner. By šoninə zəhməti gornə əv 1948 sorədə  Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon rytbə səše u Lenini orden de «Cin u Cəkuč» ǧyzylə medali došone.

1951 sorədə Novotroitski mijonə məktəbi oryxniše u bə Alma-Ata huǧuǧšynosə institut ǧəbul be. Kurdaj šəhərədə polisədə jolə mystəntyǧ ko kardəbe.

1964 soriku Taškəntədə žijedəebe, milisijədə ko kardəbe tosə bə pensijə beše vaxti.

5 dekabr 2007 sorədə marde. Taškənti tybəsoədə dəkandə byə.

## Xotirə
Gazaxystonədə Tole Bi dij Mijonə parkədə «Šərəfi Čadə»-ədə əcəj bust noə byə.

## Myždijon

* Sosializmə Zəhməti Ǧəhrəmon
* Lenin orden (28 mart 1948 sori hykm, medal № 1517, Lenini orden № 70163)
* «Cin u Cəkuč» medal (28.03.1948)

## Ədəbijot

* Герои Социалистического труда по полеводству Казахской ССР. — Алма-Ата, 1950. — 412 с.

## Səvonon
Mistubishi

**Mitsubishi** (Mitsubishi Group) — cy Japonijə širkətonədə gyləje. Cy širkəti mərəngo Tokiodəj. Širkəti 1870-inə sorədə Ivasaki Jataro ofajə kardəše. Širkət cy sənaye ve kəšonədə məhsul istehsal kardejdə. Širkətədə 350 həzo odəm ko kardejdə.
## Səvonon
Villiam Šekspir

**Villiam Šekspir** (ing. *William Shakespeare*; 26 aprel 1564 sor, Stratford-apon-Ejvon, Ingiltərə — 23 aprel (3 maj) 1616, hežo əjo) — ingiltərə šair u dramaturg, ingilisizyvonə ənyvyštonədə ən məšhur hisob bedə u dynjo ən cokə dramaturgonədə gyləj. Vejni cy Ingiltərə milli šair hisob bedə.

Tosə cəmə vaxti rəsə əsəron de kali čo myəllifon ičo nyvyštə gylon ənədən - 38 gylə pjes, 154 gylə sonet, 4 gylə poemə u 3 gylə epitafijə. Šekspiri pjeson bə vejni zyvonon pegordynijə byən u čo dramaturgonsə rəjrə səhnədə noə bejdən.

## Biografijə
Villiam Šekspir 1564 sorədə Stratford-apon-Ejvon (Uorilšir grafəti) šəhərədə moəku byə, 26 aprelədə xacpərəst kardyšone əj, əcəj dyrystə movardə ruž zyne bejdəni. Syxan heste ki əv 23 aprelədə bə dynjo omə. Ingilisi zyvoniku «Šekspir» familijə bənə «de nizə žəkəs» pegordynijə bejdə.

Əcəj pyə Čon Šekspir (1530—1601), cy kaštevoni Ricard Šekspiri zoə, ərbobə pešəko be, ve rəjrə bə čurbəčurə ičtimoijə vəzifon təjin bedəbe. 1565 sorədə Čon Šekspir oldermen be, u 1568 sorədə — baljə (šəhəro šurə sərdor).

## Səvonon
Sofokl

**Sofokl** (ǧəd. junan. Σοφοκλῆς, təxminən 496 sor c.e.b. — 406 sor c.e.b.) — afinə dramaturg, tragik.

496 sorədə c.e.b. Afina nezi Kolonədə bə dynjo omə. Ərbobə Sofilla xyjzonədə žijə, cokə təhsilyš sə.

Əcəj əsosə sənət tragedijon nyvyšte bo agina teətri. Əcəj iminə tetralogijə kom əv 469 sorədə c.e.b. nyvyštyše, u Esxilisə ǧalib oməj, cymi bəpeštə čo tragikonsən ǧalib oməj. Kritik Aristofan Bizanti bə Sofokli nom 123 gylə tragedijə hisob kardə.

Sofokl syrəjnə dim be, cok xosjətin be, žimoni xošvaxtətijonku rozi bedəbe. Herodoti cok, nez xynejdəbe. 90 sin žimon kardyše u 406 sorədə c.e.b. bə rəhmət še Afina šəhərədə. Šəhryžon bo əj ǧyrbongo onošone u har sor bənə ǧəhrəmoni təbrik kardəbin.
## Səvonon
Tolyšə əlifbo

**Tolyšə əlifbo** — əlifbo bo tolyšə zyvoni nyvyštejro. Tolyšə zyvoniro əlifbo cand kərə yštə grafikə sistemi ovaxtəše. Ysət bo tolyšə zyvoni latynə əlifbo əsosədə umumi əlifbo pegətə byə de kom Tolyšə Vikipedija nyvyštə bejdə.

## Ysətnə tolyšə əlifbo
Ysətnə əlifbo 29 gylə hərf hestyše. 2021 sorədə soxtə byə cy tolyšə aktiviston, zyvonəzynon (lingviston) tərəfiku.

## Taryx

### Avestə u Islami əlifbo
Ǧədimijədə u mijonə əsronədə tolyšon əčdodon Avestə əlifbo oko dojdəbin jaanki Islam dini ome bəpeštə ərəbi əlifbo əsosədə nyvyštəbin.

### Latynə əlifbo

Latynə əlifbo əsosədə SSRI vaxtonədə 1929 sori oxojədə əlifbo soxtə be. Ym əlifbo soxtejə məšhurə tolyšə xodimon ištirok kardejdəbin, ym əlifbo tosə 1938 sori oko dojdəbin u əv žygo be:

1990 soronku cumcyko Azərbojčonə Respublikə bə latyn əlifbo ovašte bo tolyšə zyvoni azərbojčoni tyrkə zyvoni əlifbo əsosədə bo tolyšə zyvoni əlifbo bekardyšone bə məjdon:

## Kirili əlifbo
Tolyšə kirilə əlifbo oko doə bejdəbe tolyšə ružnomon cap kardejədə, nymunə: «Tolyš», «Talyšskij vestnik», «Šəvnyšt». Elminə əsəron komon Tolyši Millijə Akademijə xəbonədə cap bejdən de kirili əlifbo cap bin.

## Səvonon
Migel de Servantes

**Migel de Servantes Saavedra** (isp. *Miguel de Cervantes Saavedra*); təxminən 29 sentjabr 1547 sor, Alkala-de-Enares — 22 aprel 1616 sor, Madrid) —  ispanijəvyžə ənyvyšt, dramaturg u šair. Ən iminə ve məšhurə bənə «Hiləgorə idalgo Don Kixot Lamancyž» romsni ənyvyšt.

## Biografijə

### Əǧyləti

Migel de Servantes Alkala-de-Enares (Ispanijə, Kastilijə) šəhərədə bə dynjo omə kosib byə ərbobə xyjzonədə komon nəsl cy XI əsriku zynə bejdə, xyjzonədə əv haft gylə əǧylonədə cominə əǧyl be. Əcəj pyə Rodrigo de Servantes həkim be u 1540 sorədə vəjəš karde de Leonor de Kortine, kom məšhurə kosib byə beki kinə be.
## Səvonon
Napoleon I

**Napoleon I Bonapart** (fr. *Napoléon Bonaparte* [napoleˈɔ̃ bɔnɑˈpaʁt], kors. *Napulione Buonaparte*, ital. *Napoleone Buonaparte*; 15 avgust 1769 sor, Ajacco, Korsika — 5 maj 1821 sor, Longvud, Myǧəddəsə Elena ləpək) — fyrəngystonyžon imperator (fr. *Empereur des Français*) 1804—1814 u 1815 soronədə, ləšǧəron sərdor u kišvəri xodim, ysətnə fyrəngystonə kišvəri bynovrə onoəkəs, Həšinyštə taryxədə gyləj məšhurə xodim hisom bedə.

## Biografijə

### Iminə soron
Napoleon 15 avgusti 1769 sorədə Ajacco Korsika ləpəkədə bə dynjo omə, cy Karlo Maria Buonaparte u Marijə Letisijə Ramolino xyjzonədə.
## Səvonon
Merilin Monro

**Merilin Monro** (ing. *Marilyn Monroe* [ˈmærəlɪn mənˈroʊ]; bə dynjo omə — **Norma Čin Mortenson** (img. *Norma Jeane Mortenson*), xacpərəst bejədə — **Norma Čin Bejker** (ing. *Norma Jeane Baker*); 1 ijun 1926 sor, Los-Ančeles, Kalifornijə, AIŠ — 4 avgust 1962 sor, Brentvud, Kalifornijə, AIŠ) — amerikəvyžə kinoaktrisa, xanəndə, model u 1950-nə soron seks-rəmz. Cy Amerikə kinomatografi u dynjo mədənijəti məšhurə simo be. 1999 sorədə Amerikə Kinonəčiməsənəti institut əvyš sijohiədə bə 6-nə vyrə noše 25-nə cy amerikə kino əfsonəjnə aktrisonədə.

## Biografijə

### 1926—1944: Əǧyləti u iminə kəbin

Merilin Monro 1 ijun 1926 sorədə maštəvo təxminən saat 9:30 Los-Ančelesədə bə dynjo omə, u cy Gledis Pjorl Bejker seminə əǧyl be. Gledis 15 sinədə bə Čon Njuton Bejkeri bə šu še, cəvonku dy gylə əǧyl be: Robert (1917—1933) u Bernis (1919—2014). 1921 sorədə Gledis čo be cy šuəku, u Bejker əǧylonyš pegəte u še bə Kentuki štat. 1924 sorədə Gledis dyminə kərə bə šu še bə Martin Edvard Mortenseni, əmma bə əǧyl mandejədə šuə əcəjku čo be. Yštə pyə Merilin hic nyzynəše, iglə vəseǧədə familijə bənə Mortenson nyvyštə byəbe.
## Səvonon
Marlen Ditrix

**Marija Magdalena (Marlen) Ditrix** (alm. *Marie Magdalene "Marlene" Dietrich*, [maɐˈleːnə ˈdiːtʁɪç]; 27 dekabr 1901 sor, Berlin — 6 maj 1992 sor, Paris) — almanijə u amerikə aktrisa, xanəndə, seks-rəmz.

## Biografijə

### Xyjzon
Marija Magdalena Ditrix 27 dekabr 1901 sorədə Šenebergədə bə dunjo omə (1920 soriku — Berlini rəjone) cy Luis Erix Otto Ditrix (1868—1908) u əcəj ženi Vilhelmina Elizabet Jozefina xyjzonədə.
## Səvonon
Le Korbuzje

**Le Korbuzje** (fr. *Le Corbusier*; sərostə nom, familijə **Šarl-Eduar Žannere-Gri** (fr. *Charles-Edouard Jeanneret-Gris*); 6 oktjabr 1887 sor, La-Šo-de-Fon, Isvecrə — 27 avgust 1965 sor, Rokebrjun-Kap-Marten, Fyrəngyston) — fyrəngə memar isvecrə nəslədə, memarə modernizmi u funskionalizmi bynovrə noəkəs, bejnəlxəlǧə stili memar, rəssam u dizajner.
## Səvonon
Salvador Dali

**Salvador Dali** (təmomə nom — **Salvador Domenek Felip Žasint Dali-i-Domenek, markiz de Dali de Pubol**, kat. *Salvador Domènec Felip Jacint Dalí i Domènech, Marqués de Dalí de Púbol*, isp. *Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Marqués de Dalí y de Púbol*; 11 maj 1904 sor, Figeras — 23 janvar 1989 sor, hežo əjo) — ispanijə nəggoš, grafik, hejkəltəroš, režissor u ənyvyšt. Surrealizmi nymojəndonədə ən məšhurə odəme.

## Biografijə

### Əǧyləti
Salvador Dali Ispanijədə 11 maj 1904 sorədə Žirona vilojətədə, Figeras šəhərədə bə dynjo omə, ərbobə notariusi xyjzonədə. Millətyš katalunyž be.
## Səvonon
Kamala Harris

**Kamala Devi Harris** (ing. *Kamala Devi Harris* [ˈ kɑːmələ ˈdeɪvi 'hærɪs]; 20 oktjabr 1964 sor, Alamida, Kalifornijə) — amerikə kišvəri u sijosijə xodim, huǧuǧšynos, AIŠi Demokratik partijə uzv, 20 janvari 2021 soriku AIŠi 49-nə vitse-prezident.

AIŠI taryxədə iminə žen, iminə afroamerikənə u iminə asijə nəsylədə vitse-prezident. Kalifornijə jolə prokuror (2011—2017), Kalifornijə štatiku AIŠI senator (2017—2021).

## Biografijə

### Iminə vaxton u təhsil
Səfiəddin Ərdəbili

**Šyx Səfiəddin Ishak Ərdəbili** (1252 sor , Ərdəbil — 12 sentjabr 1334 sor, Ərdəbil) — tolyšə šair, Səfəvijə təriǧəti bani u Səfəvijon nəsyli bino kardəkəs.
## Səvonon
Zejrən

**Zejrən** ja **Zerəjn** — tolyšə kijəsədə šinijonədə ja nunonədə gyləje. 

Ve ǧədimə šinije. Zerəjn tənuədə patə bejdə. Myǧəddəsə nun hisob bedə. Zerəjni vəjədə bo vəju patedən bə tožə kə bardejro. Nəvuzə idədə zejrən, canguri, xalvo u loku patejdən.

## Səvonon
Kylcə

**Kylcə** ja **ǧəndə kylcə** — tolyšə kijəsədə gyləj məšhurə šini.

## Ovnon
Bo həmi:

* Ordə – 500 g.
* Šyt – 100 ml.
* Həmijoz– 10 g.
* Ǧənd – 70 g.
* Moǧnə – 2 gylə
* Xomətu – 40 g.
* Lalə – 5 g.
* Ovinə rujən – 50 g.
* Nemek

Bo dyləjo:

* Ordə – 200 g.
* Ǧəndə xokə – 95 g.
* Rujən – 100 g.
* Zəfəron– 0,2 g / Zardəčulə – 0,5 g.

## Səvonon
Tolyšə kijəsə

**Tolyšə kijəsə** — bə tolyšon aid byə patə xorəkon. Tolyšə kijəsə de tolyšon žimon karde əloǧəjne, de tolyšon gyrdo-kəno təbiəti əloǧəjne. Tolyšə bandon, hajmon, Kaspi dyjo həmmə bə tolyšə kijəsə təsiryš byə.

## Taryx
Tolyšon kijəsə bəbe vote bə dy vyrə čo bedə, bə haružnə xorəkon u bə idə xorəkon, xəj-šərə xorəkon.

## Məšhurə xorəkon

### Polojon
Polo

* Boxlə polo
* Šivitə polo
* Sijo polo

### Aš

* Tyršinə aš
* Sipijə aš
* Šytinə aš
* Məžujə aš
* Dujnə aš
* Ku aš

### Kukujon
### [[Kuku]]
* Vizə kuku
* Savzə kuku
* Bodymčonə kuku

### Ləvəngin

* Ləvəngin

### Guždinə xorəkon

* Vizinčon
* Ləvəginə kižə

### Mojə xorəkon

* Sirdoǧ
* Ləvənginə moj

### Šinijon

* Kylcə
* Zejrən
* Loku
* Biši
* Xavlo

## Səvonon
Trevis Skott

**Žak Berman Uebster II** (ing. *Jacques Berman Webster II*), vejni bənə **Trevis Skott** (ing. *Travis Scott*) təxəllusi zyne bejdə — amerikəvyžə reper, xanəndə, mahnejon myəllif u musiǧi produser.

## Əǧyləti
Žak Berman Uebster bə dynjo omə 30 aprel 1991 sorədə, Missuri nezi, Hjustoni šəhəri nezi. Skott de yštə nənə žijedəbe, əcəj moə bəvədə Apple-ədə ko kardəbe, pyə de biznesi məšǧul bejdəbe. Skott handejdəbe Texasi universitetədə Ostinədə u San-Antonioədə.
## Səvonon
Mikelančelo

**Mikelančelo Buonarroti,** həmən **Mikelanolo**, təmomə nom **Mikelančelo di Lodoviko di Leonardo di Buonarroti Simoni** (ital. *Michelangelo di Lodovico di Leonardo di Buonarroti Simoni*; 6 mart 1475 s., Kapreze, Flotentijə respublikə — 18 fevral 1564 s., Roma) — italjəvyžə hejkəltəroš, rəssam, memar, šair u mytəfəkkir. Cy Barzə Intibohi dovri gyləj zybudə ustode u cy syftəjnə barokko — hežo əj cy «Roma barokko memarəti pyə» hisob kardən.

## Əcəj soxtə cijon

Fajl:'Moses' by Michelangelo JBU140.jpg|Musa. 1513–1516. Mərmər. San-Pjetro-in-Vinkoli kilsə, Roma
Fajl:Brügge-Liebfrauenkirche-Brügger Madonna DSC0229.jpg|Madonna Brugge. təxm. 1503. Mərmər. Belgijə
Fajl:Tondo Doni, por Miguel Ángel.jpg|Tondo Doni
Fajl:Pieta Bandini Opera Duomo Florence n01.jpg|Florentijə pjeta. 1547—1555. Mərmər. Florensijə
Fajl:Il tribolo, aurora da michelangelo, 1534-37, 01.jpg|N. Tribolo. Maštəvo (Avrora). Modello bo Kapella Medici hejkəli. 1534 u 1537 mijono. Terrakota. Barčello, Florensijə


## Səvonon
Ləgguti

**Ləgguti** ja **Ləkto** — tolyšə xəlǧə zərbəjnə musiǧijə diləg. Yštə recinə vanginə sədoš heste, əsron myddətədə tolyšon əj oko ədəjn bənə zərbəjnə diləgi.
## Səvonon
Akinobu Okada

**Akinobu Okada** (岡田 彰布, 24 nojabr 1957, Japonijə Osaka) — Japonijə beisbol hənək kardəkəse.
Boxlə polo

**Boxlə polo** — tolyšə kijəsədə gyləj poloje.

## Tərkib
Bo ym polo patejro lozime:

Byrz — 150 g, ov kardə rujən — 50 г, boxlə — 100 g, šivit — 60 г, zəfəron, hənijən tatəduə u nemek.

## Pate
Tožə boxlə, šiviti təmiz kardən, gədə-gədə ančedən. Byrzi šyšte bəpeštə ovədə dəxysnijedən bə 4-6 saat.

Kejnə ov gylejdə əjo byrzi ekardən, əlovə kardən nemek. Kejnə byrz bəbe vote ki nimə hozyje ekardən boxlə u šivit, umžən kardən. Pešo ovi dəprzynejdən. Ekardən bə nimcə.

De boxlə polo hakənə kuku ja syrkə bodymčon əhəjn. Boxlə polo vejno tovystonədə hardən kejnə tožə rəsə havzə boxlə heste u de duə ovi pešomedən. 
## Səvonon
Vizinčon

**Vizinčon** — tolyšə kijəsə gylə guždinə xorək kom de vizi patə bejdə.

## Etimologijə
Vizinčon cy 2 gylə syxaniku bə əməl omə «viz» u «anče», cumcyko by xorəkədə ve viz ančə bejdə.

## Ovnə

* Pəsə gužd (kižə, živo) - 1 kg 
* Vizə lesy - 0,5 kg
* Pijoz - 4 gylə 
* Ku - 0.5 kg
* Əno - 2 gylə 
* Nemek, tatəduə, sijo tyršə, hyndəmoə boə.
## Səvonon
Elbasan

**Elbasan** — cy Albanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri cəmə erasə bə nav II sasorədə bino kardəšone. Əroziš 845.1 кm²-e. Əholiš 141 həzoje. 7 rəjonyš heste.
Fier

**Fier** — cy Albanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1869-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 619.9 кm²-e. Əholiš 120 həzoje. 6 rajonyš heste.
Korca

**Korca** — cy Albanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri XV sasorədə bino kardəšone. Əroziš 806 кm²-e. Əholiš 76 həzoje. 6 rajonyš heste.
Berat

**Berat** — cy Albanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri cəmə erasə bə nav VII sasorədə bino kardəšone. Əroziš 421.6 кm²-e. Əholiš 60 həzoje. 5 rajonyš heste.
Girokastra

**Girokastra** — cy Albanijə šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri cəmə erasə bə nav XI sasorədə bino kardəšone. Əroziš 473.8 кm²-e. Əholiš 28 həzoje. 7 rajonyš heste.
Ǧulam Ələkbərov

**Ǧulam Ələkbərov** (3 sentjabr 1903 sor, Sutəmyrdov, Lankoni ǧəzo, Boku gubernijə — 1958 sor, Boku, Azərbojčoni SSR) — tolyšə miəllim, peəgordyn, ičtimoijə xodim, filologijə elmon nomizəd, 1947 soriku dosent, 1930-nə soron tolyšə millijə-mədənijə rostbemoni nominə fəol. 

## Biografijə
## Səvonon
Tolyšə pedagoži texnikum

**Tolyšə pedagoži texnikum** — miəllimon hozy kardejro təhsil səj handə vyrə, bo tolyšə məktəbonro tolyšə zyvonədə dərs dojdəbin. 1924 sorədə Lankonədə okardə be.

## Taryx

## Səvonon
Məsudi Dovran

**Məsudi Dovran** (27 ijul 1937 sor, Šahǧəč, Ostoro rəjon) — zyvonšynos, filologijə elmon doktor, propessor, bə tolyši šeiron nyvyštəkəs. 

## Biografijə
Məsud Əliaǧa zoə Məmmədov (Məsudi Dovran) 27 ijul 1937-nə sorədə Ostoro rəjoni, Šahǧəči dijədə bə dynjo caš okardəše. 

Azərbojčoni Devlət Pedagoži Zyvonon Instituti urusi zyvoni ijən ədəbijoti fakultə (1962-1967) oryxynijəše, I. Nəsimi nomədə Zyvonšunosəti Institutədə Iron u Ǧafǧazi zyvonon šobədə elmi koəkə vəzifədə ko kardəše. “Xələči zyvon” myžorədə nəmizədəti mudafiə kardəše, 1973-nə sorədə filologija elmon fəlsəfə doktor nom səše. 

1992-nə sorədə Gazaxystoni Cimkənd vilajətədə onoəbə “Tyrkyston” tyrk-gazax Bejnəlxalg Universitetiku dəvət səše. 1994-nə sorədə Lankoi Devlət Universiteti təsis beədə, ijo təjinat səše və syftə dekan, pešo elmi koon prorektor vəzifonədə ko kardəše. Zyvonšynosəti kafedrə professore. “Azərbojčoni Tolyši zonə čoǧrafi nomon lingvistə təhlil” nomədə doktorəti mudafiə kardəše (1994), filologija elmon doktore.

Professor Məsud Məmmədov (Məsudi Dovran) 300-sə vej elmi məgalə, 5 monografija, 6 šeirə kitobi xyvande. Cəj “Az tolyšim” (Lankon, 2004) šeirə kitobon capo bešən.
## Səvonon
Gadar

**Gadar** — cy kadusijon podšo, kom ki by farsono sardorətiš kardə.

## Taryx
Cy Vizantijə kišvəri zəmonədə bə cəvon podšo Velizarij tono cəji Arzanenə əjolətyš dešmenenku myhofizə kardejo komək kardəše. Cy Fərati ru nezədə čəngi zəmonədə həlok byə.

## Səvonon
Əsab Čəbijev

**Čəbijev Əsab Əkbəri zoə** (1932-nə sor, Masalu rəjoni, Mədo di) — tolyšə šair. 

Əsab Əkbəri zoə Čəbijev 1932-nə sorədə, Masalu rəjoni, Mədo dijədə moəo byə. 1942-nə sorədə bə jolə Dyminə Dynjo čang šə muddətədə yštə pyə-moə gin kardəše. 1952-nə sorədə Əsab 3 sorə sərbozəti karde bəpeš, Boku šəhərədə məskun bedə, polis sistemədə tosbə 1984-nə sor ko kardedə. 2 gylə fərzəndi pyəje.
Əbulfəz Rəčəbov

**Əbulfəz Rəčəbov** (6 maj 1936 sor, Lankon) — alim, məšhurə turkologe, zyvonəzyne, xəjli məǧolon nyvyštəše, tolyšə šeironən hestyše.

## Biografijə
Rəčəbov Əbulfəz Əždəri zoə 6 maj 1936-nə sorədə Lankon šəhərədə bə dynjo omə. 

1954-nə sorədə mijonə məktəbi oroxnyjəše. 1959-nə sorədə ADU-filologija fakultə, 1971-nə sorədə Azərbojčon Devlət Pedagoži Zyvonon instituti ingilisi zyvon fakultə oroxnijəše. 1959-1963-nə soron nəšrijətədə syftə korrektor, pešo redaktor vəzifədə ko kardəše. 1963-nə sorədə bə BDU-i aspirantura daxil bə və bə Gyrğyzyston EA ezam kardə byə. 1978-nə sorədə “Orxon-jenisej abidon zyvonədə feljaratma” myžorədə doktorəti dissertasija mydafijə kardəše. 

46 kitobi və 200-sə ve məǧolə myəllife. Oxonə soron əcəj cy gədimə tyrkə xəlğon zyvoni və bəcəvon taryxi həxədə tədğigaton həsr byə 6 gylə kitobyš capo bešə.
## Səvonon
Čili Məčd əd-Din

**Čili Məčd əd-Din** (Čil di — ?) — XII əsri məšhurə tolyšə filosof u huǧuǧšynos.

## Biografijə
Ehtimolən Čil dijədə bə dynjo omə. Nezə Həšipemədə u ərəb kišvəronədə təhsilyš sə. Elmi u mədənijəti ozavzijejədə jolə rolyš byə. Dyždə šəhəronədə: Təbrizədə u Baǧdadədə ko kardəše, bənə «danyšmənd» (alim) nomyš sə. Təbijəti u ilahijoti myžoronədə əsəron nyvyštəše, bə ǧədimə junanyžon fəlsəfə mejl nišon kardəbe.
## Səvonon
Čili Əbdul Gədir

**Čili Əbdul Gədir** (1078 sor, Čil — 1167 sor) — Həšimepədə jolə mytəsəvvufə alim, sufi. 

Ehtimolən Čil dijədə bə dynjo omə. Hovužə məlumot əcəj barədə ni.
## Səvonon
Xodaširin Čəbijev

**Xodaširin Čəbijev** (15 dekabr 1954 sor, Kuləton, Masalu rəjon) — provizor, ənyvyšt-nasir, žurnalist-tədǧyǧotəbard, pejəgordyn, musiǧijəvon, ssenarist, ičtimoijə xodim.

## Biografijə
Čəbijev Xodaširin Oǧlani zoə 15 dekabr 1954 sorədə Masalu rəjoni, Kulətoni dijədə bə dynjo omə. 

1961 sorədə Kulətonədə bə 7-sinifinə mijonə məktəb še, 1971 sorədə de əla ym məktəbi oryxniše.

Pešo cy N.Narimanovi nomədə Azərbojčoni kišvərə tibbə instituti təbobətə fakultə oryxniše.

Cy 28 dekabri 1978 soriku tosə 11 aprel 1997 sor (təxminən 20 sor) Masalu rajoni №595 mərəngoə aptekədə sədr ko kardəbe. Əcəj ko kardə vaxtədə Masalu rəjonədə 14 gylə aptekə tožə obəj.

Cy 1978 – 1997 soronədə 11 gyləku tosə 60 gylə tožə aptekə obəj.

Poliglote – tolyši, tyrki, urusi, farsi u latynə zyvonon zynejdə.

Kəxyvande, se gylə əǧylyš heste.

### Ofəjevonəti
1997 soriku čurbəčurə mətbuətədə əcəj məǧolon, hikojon, šeiron bešən. Urusə zyvoniku bə tyrki cy Tejmur-bek Bajraməlibekovi 1885 sorədə nyvyštə "Tolyšə xanəti taryx" pegordyniše u 2021 sorədə cap kardyše.

2021 sorədə Xodaširini elmi-nasirə, bədii-sənədinə kitob «Şəms - zülmətlə şəfəq arasında» («Šəms – cy šəfəgi u zylmoti mijono»), cy Mir Kazym Aslanly-Sarangi žimoni u ofəjevonəti barədə beše.

## Bibliografijə

* Çiç be bə­tı, ha ba­la! 24.04.2019 sor. ”Ta­lis­man” gə­ze­ti № 05  05.04.2019 il.
* Az zın­də­nim çok­ne bə­be... 26.04.2019 sor. ”Ta­lis­man” gə­ze­ti № 05  25.05.2019 il.
* Ay bəşdə tolışi deşmın bıə tolış! 12.03.2021 sor.
* Az bə kon vırə bışim. 13.03.2021 sor.
## Səvonon
Lajə Əhmədova

**Lajə Əhmədova** (10 ijul 1914 sor, Mədo di, Lankoni ǧəzo, Urusijəti Imperijə — 5 oktjabr 2003 sor, Mədo) — miəllim. Mədo dijədə iminə ženə miəllim, Masalu rəjoni iminə ženə miəllimonədəj.

## Biografijə
Əhmədova Lajə Mirfətto kinə 10 ijul 1914 sorədə Mədo dijədə bə dynjo omə.

Mədoədə 15 senjabr 1930 sorədə okardə byə 2-sinifinə məktəbi iminə 50 gylə šogirdonədə be. Iminə təhsilyš yštə dijədə səj, pešo bə Tolyšə Pedagoži texnikum dəše. 1933 sorədə texnikumi de əla ǧyjməton oryxniše u hežo həminə sorədə Masalu rəjoni Ruəkəno dijədə ko karde bino kardyše. Har ruž de tulə ro Mədoku bə Ruəkəno əši. Bəvədə məktəbonədə partə (handə miz) nybe əve šogirdon sinifədə tymonon səpe nyštejdəbin.

Lajə Əhmədova hənijən cy Masalu rəjoni Bədəloni u Tukobə dijon məktəbonədə ko kardəše. Əcəjku handə šogirdon bə barzə vəzifon rəsən.

By vaxtonədə məktəbonədə dərson tolyšə zyvonədə dəvardin, əlifbo de latyni be.

1934-1940 soronədə Mədo dijədə əǧylə boǧcə mudir byə.

1940 soriku tosə 1998 sor yštə Mədo dijədə ko kardəše. Mədoədə xəjli tələbon hestin ki elmi čəhətədə bə barzə səvijon rəsən.

Bə Lajə Əhmədova fəolijəti ve barzə ǧyjmət doə byə u əv de «Maarifi navəžənə koəkə» nyšoni təltif kardə byə. Hənijən «Zəhmətə šučoəti» medal, u «Jubilejə medal bə V.Lenini 100 sininə movardə ruži» gornə, Stalini myždəvoni u čo kišvərə medalon, fəxrijə ordenon u čo myždəvonon.
## Səvonon
Əkbərov, Babək Eldari zoə

**Əkbərov, Babək Eldari zoə** (1982 sor, Ruəkəno, Masalu rəjon — 24 oktjabr 2023 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.

Yštən cy Urusijəti, Karelijə, Petrozavodski šəhəriku bə čang še. Yštə doǧmə dijədə Ruəkənoədə dəkandə byə.

## Səvonon
Rəhimov, Radik Adygezali zoə

**Rəhimov, Radik Adygezali zoə** (1 janvar 1981 sor — 2 ijul 2023 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz, jolə seržant rytbədə.
## Səvonon
Səjdov, Mirzəgul Hejdari zoə

**Səjdov, Mirzəgul Hejdari zoə** (19 sentjabr, 1996 sor, Šatyrobə di, Masalu rəjon — 18 aprel 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.
## Səvonon
Məhəmməd

**Məhəmməd** (570 sori nezi, Məkkə — 8 ijun 632 sor, Mədinə, Hičaz, Ərəbijə nimələpək) — ərəbijə dini, ičtimoi u sijosijə xodim, Islam dini bani u əsosə odəm. Islam dinədə əv pejǧəmbər hisob bedə, bə ki Xydo ilhom doəše igləlijə Xydo dini pevylo karde, cy Adami, Nuhi, Ibrahimi, Musa, Isa umutəjon dəvom karde. Islamədə cy pejǧəmbəron myhi hisob bedə. Məhəmməd Ərəbijə bə vohidə mysylmonə kišvəryš ičo karde, Ǧyronən cy dini əsosə kitob be.

## Biografijə
## Səvonon
Izzət Abdullajev

**Izzət Abdullajev** (1905 sor, Molləobə di, Lankoni ǧəzo, Rusijə Imperijə — 1982 sor, Boku) — alim, miəllim, pejəgordyn, filologijə elmon doktor. 1920-1930 soronədə bə tolyšə zyvon məktəbi kitobon u dynjo ədəbijoti pejəgordyn.

## Biografijə

Abdullajev Izzət Husejni zoə Molləobə dijədə bə dynjo omə. Bokuədə Zyvonəzyni instituti professor be.

1941 sori ijulə mangədə bə dave še, 1944 sori martə mangədə sərvozə xydməti oryxniše.

Izzət cy Novruzəli Məmmədovi elminə sərdor be.

### Xyjzon

* Əcəj zoə Hejbət Izzəti zoə (15.05.1929-10.09.1994), məšhurə kardiologe, təbobəti elmon doktore.

* Rza Izzəti zoə (17.04.1944-30.05.1999)
* əcəj boə Husejn Husejni zoə - ənyvyšt
* nəvə Gulər Hejbəti kinə (21.08.1955-03.02.2025)

## Bibliografijə

### Pegordynijəše bə tolyši:

* Sijo kinəli. *S.S.Axundov*. Boku. - 1935
* Kiši həxədə hikojə. *Č. London*. - 1936
* Fil. *Boris Žitkov*. - Boku. - 1936
* Munhauzeni sərgyzəšton. *E. Raspe*. - Boku. - 1936
* Šartuk. *d. Əhməd Rəčəbli*. - Boku. - 1937

### Myəllife:

* Азэрбаjчан дили: эрмэни еддиллиик вэ орта мэктэбинин 6-чи синфи учун, 1952
* Азэрбаjчан дили: рус. еддииллик вэ орта мэктэбинин 6-чи синфи учун, 1955
* Азарбайджан дили, Баку, Азарнашр, 1958
* Азэрбаjчан дили: рус. ибтидан мэктэбинин 3 синфи учун, 1959
* Азэрбаjчана-русча мэктэб данышыг китабчасы, 1964
* Иран диллари ва онларын тадгигина даир, 1969

## Linkon

* Izzət Abdullajevi ǧəbisə kəšə byə video

## Səvonon
Oručov, Roman Sučatovic

**Oručov, Roman Sučatovic** (Sankt-Peterburg, Urusijət — avgust 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. Romani rišə bə Mədo di, Masalu rəjoni.
## Səvonon
Bəširov, Samid Ahvaladovic

**Bəširov, Samid Ahvaladovic** (Məskova, Urusijət — avgust 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. Rišəš cy Lankoni rəjoni Vylvoni dikuje,
## Səvonon
Aǧaev Hikmət

**Aǧaev Hikmət** (Ostoro — sentjabr 2024, Kursk čəbhə) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.

Bə hərbi ǧyvvon še bə nav 10 sor Urusijəti, Tulə oblasti, Novomoskovsk šəhərədə žijedəbe. Čangədə Kursk čəbhədə bə rəhmət še.
## Səvonon
Husejnov, Šahmar Atamani zoə

**Husejnov, Šahmar Atamani zoə** (Mamustə di, Lankoni rəjon — oktjabr 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.
## Səvonon
Məhərəmmov, Ramil Həmdulla zoə

**Məhərəmmov, Ramil Həmdulla zoə** (Hyškədə, Masalu rəjon — 18 sentjabr 2023 sor, Donbas) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. 

Čangədə Donbas čəbhədə bə rəhmət še.

## Səvonon
Əzimov, Zohrab Əbdulhəsəni zoə

**Əzimov, Zohrab Əbdulhəsəni zoə** (1972 sor, Sepadi, Lankoni rəjon — nojabr, 2024 sor, Belgorod) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. Urusijəti šəhrvand be. Ve šəhəronədə čang kardejdəbe. Belgorodi čəbhədə bə rəhmət še.
## Səvonon
Rəhimov, Kəmran Elxani zoə

**Rəhimov, Kəmran Elxani zoə** (1998 sor, Taškənt, Uzbəkistan — 13 dekabr 2024 sor, Lugansk) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.

## Biografijə
Lankoni rəjoni, Ləž dikuje. Xysusi hərbi əməlijotədə Urusijəti tərəfədə ištorok kardejdəbe, Lugansk vilojəti čəbhədə bə rəhmət še.
## Səvonon
Rzaev Zahid

**Rzaev Zahid** (Kuləton di, Masalu rəjon, 1995 sor — dekabr 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz.

## Biografijə
## Səvonon
Hejdərov, Fuad Isa zoə

**Hejdərov, Fuad Isa zoə** (Lankon — nojabr 2024, Kursk čəbhə) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. Kurski čəbhədə marde, əj dešmenonku ozod karde əməlijotədə.

## Biografijə
1996 sorədə bə Sevastopol šəhər ovaštə. Sərvozəti Sevastopoli hərbijə hissonədə dəvonijəše. Peš sərvozəti bə Dyjo institut dəše. Pešo dyjovon ko kardyše. Dynjo har gitədə be, hežo bə Antarktidə u Nyso Amerikə šəbe.
## Səvonon
Əlijev, Šohrət Maisi zoə

**Əlijev, Šohrət Maisi zoə** (13 sentjabr, 1998 sor, Syǧdašt, Masalu rəjon — 25 oktjabr 2024 sor) — Urusijəti-Ukrajnə čangədə bə rəhmət šə sərvoz. 

## Biografijə
Kontrakt Uljanovsk šəhərədə dəbastyše, še bə Rostov-na-Donu, oxonə hərbi dəvonijə vyrə Lugansk vilojət be.
## Səvonon
Sipidor

**Sipidor** — navko Lankoni rəjoni bandi ərozijədə di be.

## Taryx
Navko Lankoni rəjoni bandonədə de Ostoro rəjoni marzədə di be, ysət ym di ni. By dijədə synnijə tolyšon žijedbin. Pešo cy ym əholi bə Lankoni rəjoni čo dijon pevylo bin.
Hans Kristian Andersen

**Hans Kristian Andersen** (dani. *Hans Christian Andersen*; 2 aprel 1805 sor, Odense, Danimarkə-Norvecə unijə — 4 avgust 1875 sor, Kopenhagen, Danimarkə) — dani ənyvyšt, dynjoədə ve məšhur byə nyvyštə byə bo əǧylon u jolon nəǧylon myəllife: «Javə bili balə», «Krali nujə kəpot», «Dujmə kinə», «Ǧojmə ǧələjə sərvoz», «Noxuti səpe šahzodə», «Ole Lukoje», «Voə kralicə», «Odəm-moj» u čo gylon.

Andersen 3 342 gylə əsər nyvyštəše, əcəj əsəron bə 125 gylə zyvon pegordynijə byə u coki dərsi de žimoni ǧojməti nišon kardən.

## Iminə soron

## Ofəjevonəti

## Marde

## Bibliografijə

## Virədə

### Byrhozon

Fajl:NYC Hans C Andersen.jpg
Fajl:Hans Christian Andersen statue in Kongens Have - Copenhagen - DSC07861.JPG
Fajl:Sculpture Hans Christian Andersen in odense Harbor 3.jpg
Fajl:Sculpture of Hans Christian Andersen in odense harbor 2.jpg
Fajl:Hans Andersen Solvang.jpg


## Səvonon
Maljarijə

**Maljarijə** (ital. *mala aria* — «hədərə həvo») — transmissivə dastə infeksijə noxəšon, kejnə odəmi *Anopheles* («maljarijə mucəkon») delə mucəkon tyknijedən u ovaštejdə.

Maljarijə de təblarzi, ǧyzmə bedə, splenomegalijə (syparz dyžd bedə), gepatomegalijə (čigəri dyžd be), anemijə.

XXI əsri əvvələdə 350—500 million sorədə odəm noxəš gynijedə, cəvonədə 1,3—3 million mardedə. 

Bo kali odəmon dastə de maljarijə noxəš be u gonə formə bə əməl ome risk veje. Ym korponin, tosə 5 sinni əǧylonin u həmən dyčonijə ženonin. Riski zonədən hežo odəmon de Odəmi immun nyrəse virus/PINS, migranton, beimmuni odəmon, səjohət kardəkəson u əholi mobil byə daston.
## Səvonon
Icəšə div

**Icəšə divi nəǧyl** — tolyšə xəlǧə nəǧyl.

## Sužet

Žijedlbin ženy-šuə, cəvonku əǧyl nybe. Iberdəmədə əvon de i caši gyləj zoə pəjdo kardən u boštə əj ogətejdən. Zoə rəjrə jol bedə u si be zynejdəni, moə hežo bo əj nun pate rəsedəni, əv harci hardejdə. I kərə iberdəmədə əv de hamsujə əǧylon hənək kardejdə u gyləj zoə dasti aryštə u hardejdə əj. Ym hodisə bəpeštə zoə bə ǧəror bešedə ki bə višə byšu u əjo byžijo. De pyə-moə devango kardə u šedə. Boštə višonədə gyləj koc pəjdo kardə bo žimon kardej. Boštə zandəgo u pəs pəjdo kardə, u har ruž nezə dijonku gyləj odəmi dyzdijedə bo harde, pəs de zandəgo bo əj bənə gəvcərəz bedə.Odəmon by holədə mande gornə bə ǧəror bešedən ki yštə dijonku didərgin be. Yštə dijku bešejədə gyləj žen de korpə əǧyli bedə, u yštə əǧyli tarseku gin kardə. Yštə əǧyli cy širi lonə tono eǧandə, širiku tarsedə u vitedə. Šir bə əǧyli hici kardəni, əj boštə ogətejdə u bə zoə Širzoə nom nojdə.

Jol byə Širzoə cy Icəšə divi koci pəjdo kardə, ogardə yštə moə tono u bəj cy divi u koci barədə gəp žəjdə. Šir bə zoə cy odəmon iškilon barədə gəp žəjdə, votejdə cy divi barədə. Šir votejdə bəj əcəj əsyl moə barədə, əcəj viteku, tarseku, cerə šir əvyš boštə ogəte u jol karde. Širzoə pijəše xysos səj u odəmon cy diviku ozod karde. Šir bəj šymši doše u tikəj yštə mujku byrniše, votyše ki iberdəmədə gyləj bəlojədə bybuš ym mu bysutiš u az bəty dastək bomem.

Širzoə de yštə aǧyli Icəšə divi bə dast dənojdə əcəj kocədə u ǧalib omejdə, odəmon xylos kardə.

## Səvonon
Mirsalajev Bekəǧə

**Mirsalajev Bekəǧə** (22 janvar 1893 sor, Razgov di, Zuvandi rəjon, Lankoni ǧəzo, Urusijəti imperijə — 8 janvar 1938 sor, Azərbojčoni SSR) — tolyšə ičtimoi-sijosijə xodim, Kommunistə partijə (bolševikon) Zakavkazə Kraj komitə dyminə kotib.

## Biografijə
1906 sorədə əcəj 13 sinənədə əcəj xyjzon bə Boku ovašte. Əǧylətijədə nati gyrdə kardə vyronədə yštə ko bino kardyše. Ko karde vaxtonədə əv yštə zynəjonən, yštə təhsiliən səjdəbe. Sabuncijədə 3-sinifə məktəbi oryxniše. 1918 sorədə bə yštə di Rəzgov ogarde u əjo Mistani dij čəmjəti šurədə kotib ko kardyše. Pešo əcəj xyjzon bə Lankon ovašte.

### '''Myǧon-Šurə Respublikə'''
Myǧon-Šurə Respublikə elon kardejədə əv aktiv rolyš byə. Cy Respublikə Məholi Šurə Jol gyləj partizanə ǧysmi jol - Lankonədə inǧylobə usjonədə ištirokəkə David Cirkin vyžnijə byəbe, u əcəj myovini vyrədə Širəli Axundov be. Bolševikon dylədə be-be Bekəǧə bə yštə divoži abrek Junus Abbasovi dastə nydəše, əmma cy tolyšə syə partizani Bala Məmmədi dastədə be u pešo kejnə Junus bə šurə tərəf ovašte, Bekəǧə bə əcəj dastə umžən be. Myǧon-Šurə Respublikə soxte bəpeštə, Širəli Axundov xəjli gəp žəjdə de tolyšə abreki Junus Abbasovi (Junus Rəzgovyži) u əv de Bekəǧə Mirsalajevi dastəki zynejdə əj bə šurə tərəfi okyrnije. Junusi cy "Zyvandi ucastok" komissar təjin kardejdən.

### '''Ovəjevonəti'''
Bekəǧə bo məktobon dutejro, təhsili səvijə rost kardejro, čyvonon bə ədəbijoti u nəčiməsənəti sahə sədo kardejro, tolyšə zyvoni ozavaijero xəjli dast-pocə kardejdəbe Lankoni rəjonədə. 21 janvar 1931 soriku de Bekəǧə Mirasalajevi redaktorəti u Muzəffər Nəsirlo kotibəti tolyšə ružnomə "Sıə Tolış" bino kardyše cap be.

### '''Həbs be u kyšte'''
15 nojabr 1936 sorədə Bekəǧəšon həbs karde, gynošon nyvyšte ki, 1934 soriku əv ištirokəkə u cy Azərbojčoni millətpərəstə buržuazon «Lankoni filiali millijətpərəstə əlejh u usjonəkə-terroristə təškiloti» soxtəkəs, kom məǧsədyš hest be «Lankoni cy Azərbojčoniku čo karde» u «Tolyšə muxtarijət» soxte, «Lankoni rəjonədə bo usjonəkə daston odəmon hozy kardejdəbe u bo Azərbojčoni Kompartijə rəhbəron əlejh terroristə akton hozy kardejdəbe».

7 janvar 1938 sorədə de SSRI Ali Məhkəmə Hərbijə kollegijə ǧərori Mirsalajev taxsyrin hisob be de Azərbojčon SSR Činojətə Məčəllə 64, 70 u 73 maddon u bə gullə žəj de əmloki mysodirə karde məhkum kardə be. 1938 sori šəvədə janvari 7 bə 8 ǧəror bə vyrə rosnijə be.

## Bibliografijə

### Sərredaktor

* «Çı HİK(b)F proğram ijən nizomnomə» («Программа Российской коммунистической партии (большевиков)» принятая на VIII съезде от 18-23 марта 1919 г.), Boku, 1935,
** «Həmro Stalini həmə ittifoğ staxanovçijon iminçi muşavirədə kardə nitğ» («Речь товарища И.В.Сталина на первом всесоюзном совещании стахановцев»), Boku, 1935.

### Pejəgordyn u radaktor

* «Qommunistə firğə manifest». Q. Marqs, F.Engels («Манифест коммунистической партии». К. Маркс, Ф. Энгельс), Boku, 1933.

## Səvonon
Novosibirski vilojət

**Novosibirski vilojət** — Urusijəti vilojətonədə gyləje. Pajtaxtyš Novosibirsk šəhəre.
## Səvonon
Rostovi vilojət

**Rostovi vilojət** — Urusijəti vilojətonədə gyləje. Pajtaxtyš Rostov-na-Donu šəhəre.
## Səvonon
Petropavlovsk-Kamcatskij

**Petropavlovsk-Kamcatskij** — cy Urusijəti Kamcatka kraj šəhəronədə gyləje. Cy Kamcatka kraj inzibotijə mərəngo.
## Səvonon
Krasnodar

**Krasnodar** — cy Urusijəti šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 1793-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 339,31 km²-e. Əholiš 1&nbsp;154&nbsp;885.

## Səvonon
Šijəti

**Šijəti** — Islami dini gyləj məzhəb.

## Šijətijədə 12 gylə imom
Šijə islam 12 gyləj imomon ǧəbul kardejdə, komon cy Məhəmməd pejǧəbəri ruhəni u sijosətə voris hisob bejdən. Imomonədə harki xysusijə kejfijət hestyše u dini, əxloǧi barədə sərost hisob bedə.

### Ym cəvon barədə kyrtə məlumot:

#### 1. Imom Əli ibn Abu Talib (600-661)
• Avlodəti: Cy Məhəmməd pejǧəmbəri ﷺ mamu zoə u zomo, Fatima Zəhra šuə  (pejǧəmbəri kinə). 

• Rol: šijon iminə imom u cominə xəlif. De yštə  mydrikəti u ədoləti məšhure 

• Marde : Nətičədə ǧəsto İragi Kufədə kyštə byə 

#### 2. Imom Həsən ibn Əli (625-670)
• Avlodəti: Cy Əli u Fatimə Zəhra jolə zoə 

• Rol: Dyminə imom. De yštə sulhə xodiməti məšhure u bə šəhrvandə čangi əlejh dast-pocə kardedəbe 

• Marde: Zəhəjn be bəpeštə  

#### 3. Imom Husejn ibn Əli (626-680)
• Avlodəti: Cy Əli u Fatima Zəhra rukə zoə 

• Rol: Seminə imom, de beədalətəti čang karde məšhure. Kərbəlo čəngədə tələf be  

• Marde: Kərbəloədə kyštə byə , cəj marde bə ədoləti myborizə rəmz byə 

#### 4. Imom Zejn Əl-Abidin (658-713)
• Avlodəti: Husejni zoə 

• Rol: cominə imom, de yštə dyvon u rufijə zynejəti məšhure. Cəj zəhmət "Səhifə Əl-Səčədijə" cy šijon fikri vočibə səvon  hisob bedə

• Marde: Amujon tərəfiku zəhəjn byə  

#### 5. Imom Məhəmməd Əl-Baǧyr (676-732)
• Avlodəti: Cy  Zejn Əl-Abidini zoə 

• Rol: Penčminə imom , de yštə zynejon u təhsilon məšhure. İminə šijə məktəbi onuəše.  

• Marde : Amujon tərəfiku zəhəjn byə  

#### 6. Imom  Čəfəri  Əs-Sadyx (702-765)
• Avlodəti: Cy Məhəmməd Əl-Baǧyri zoə 

• Rol: Šəšminə imom , Šijə islamədə čəfərijə məzhəbi soxtəkəse. De yštə elminə tədǧyǧoton u təhsili məšhure 

• Marde: Abbasijon tərəfiku zəhəjn byə. 

#### 7. Imom Musa Əl-Kazim (745-799)
• Avlodəti: Čəfər Əs-Sadyxi zoə.

• Rol: Haftminə imom, de yštə mydrikəti u səbri zynə bejdə. Xəjli vaxt zindonədə dəvoniše.

• Marde: Zindonədə marde.

#### 8. Imom Əli Ər-Reza (766-818)
• Avlodəti: Musa Əl-Kazimi zoə.

• Rol: Həštminə imom, de yštə aliməti məšhure. Abbasijə Xəlif Mamuni voris təjin kardə be.

• Marde: Abbasijon tərəfiku zəhəjn be.

#### 9. Imom Məhəmməd Əl-Čavad (864-941)
• Avlodəti: Əli Ər-Reza zoə.

• Rol: Nəvminə imom, dinədə de yštə bəfomandəti u dindorəti məšhure.

• Marde: Abbasijon tərəfiku zəhəjn be.

#### 10. Imom Əli Əl-Hadi (828-868)
• Avlodəti: Məhəmməd Əl-Čavadi zoə.

• Rol: Daminə imom, de yštə mydrikəti u rəhbərəti ǧabiljəti məšhure.

• Marde: Abbasijon tərəfiku zəhəjn be.

#### 11. Imom Həsən Əl-Əskəri (846-874)
• Avlodəti: Əli Əl-Hadi zoə.

• Rol: Jonzəminə imom, kišvəri tərəfiku ve čiddijə idorə karde šəroitonədə žijedəbe.

• Marde: Abbasijon tərəfiku zəhəjn be.

#### 12. Imom Məhəmməd Əl-Məhdi (868 s. bə dynjo omə)
• Avlodəti: Həsən Əl-Əskəri zoə.

• Rol: Donzəminə imom, "nijonijə imom" hisob bedə, kom nijoni be u oxojə zəmonədə obəgarde bo ədoləti bərpo karde. 

Imomon šijə islamədə əhmijətinə roli bardejdən, cəvon žimon u təhsil dynjoədə bə million dindoron ilhom dojdə.

## Səvonon
McDonald’s

**McDonald’s** — dynjoədə məšhur byə hardəjnə širkət. De yštə burgeron, sy kardə byə buməsefi (fri-buməsef) məšhur be. Vej tovin AIŠ-ədə pevylo be, xəjli pul ǧəzənč kardyše u pešo bə həmmə dynjo pevylo be.
## Səvonon
Abbasov Baləoǧlən

**Abbasov Baləoǧlən** (15 dekabr 1919 sor, Sutəmyrdov di — 23 nojəbr 1942 sor, Stalingradi vilojət) — šurəvijə snajper, Dyminə Dynjo čangi ištirokəkə, jolə seržant.

Staligradi čəbhədə snajperə lyvemoni navəžənonədə be. Abbasovi hozy kardə snajperon 40 ruži čangədə 615 gylə almanə sərvozon u əfsəron ǧyr kardyšone. Abbasov yštən Vermaxti 106 sərvozi vylo kardyše.

## Biografijə
Baləoǧlən Merzəǧə zoə Abbasov 15 dekabr 1919 sorədə Sutəmyrdov dijədə bə dynjo omə.

## Hilon

* Syə Bojdəǧi Orden
* «Šučoət» medal

## Xotirə

* Lankonədə kucə əcəj nomyš heste
* tosə 1991 sori Žinə Nuədijədə Abbasovi nomi sovxoz hestybe

## Səvonon
Əli Əbdoli

**Əli Əbdoli** (17 avgust 1951 sor, Kulur di, Xəlxəli dijor, Iron — 17 ijun 2023 sor, Rezvanšəhr, Gilan, Iron) — tədǧyǧotəbard, ənyvyšt u šair, Ironi alim-həšipeməvon, ironšynosətijədə tolyššynosəti səmti bani. 20 kitobisə ve cap kardəše u xəjli elminə məǧolon tolyšə u tati zyvonon sahədə, u həmən taryxi, mədənijəti, tolyšon ədəbijoti barədə. Əcəj əsəron bo ve tədǧyǧotəbardon bənə nymunə bin, u əvon by sahədə yštə ko dəvom kardən.

## Biografijə
## Səvonon
Aspətožnə

**Aspətožnə** — tolyšə millijə hənək.

Aspətožnə ǧədimiku mandə hənəke. Asp vej əhmijətinə rolyš heste tolyšon žimonədə. Həm bandonədə u həm hajmədə asp vej xəjryš heste u bo ro karde vej lozime. 

Tolyšonku «Aspətožnə» cy vəjə hukmən byə elemente. Kejnə «vəju varde*»* dəvardejdə *—* kinə cy əcəj pyə kəjku pegəte. De ašugon ičo bəgi avlodon bə kinə kəj dəro gynejdən. Roədə aspon de zu aspon pornejdən, de šojvo, hajhu u zikkon, u həmmə de musiǧi dəvonijedən.

Vəjədə bəgi kədə xyjzon «dəcykije» u «aspətožnə» dəvonijedən. «Aspətožnə» vəjədə dəvonijejədə hənəkədə tosə 100 gylə aspo ištirok karde bəzyne u nətičədə ǧalib oməkəson təltif bejdən.
## Səvonon